Apollo 5 (phong ngay 22 thang 1 nam 1968), con goi la AS-204, la chuyen bay đau tien va khong co nguoi lai cua Mo-đun Mat Trang Apollo (LM), phi thuyen ma ve sau đa đua cac phi hanh gia len be mat Mat Trang. Ten lua Saturn IB mang theo LM cat canh tu Mui Kennedy vao ngay 22 thang 1 nam 1968. Đay la mot su menh thanh cong đoi voi NASA, mac du mot nhiem vu thay the cho ke hoach ban đau đa đuoc trien khai do cac van đe ve lap trinh.
Cung nhu Apollo 4, chuyen bay nay bi tri hoan kha lau, mot phan la do nhung tro ngai trong qua trinh phat trien LM do Grumman Aircraft san xuat. Ten lua Saturn IB ban đau dung đe đua LM đau tien (LM-1) len vu tru đa bi thao do trong thoi gian tri hoan, va đuoc thay the bang chiec le ra se phong Apollo 1 neu vu chay tau vu tru khien ba phi hanh gia thiet mang khong xay ra. LM-1 đen Trung tam Vu tru Kennedy vao thang 6 nam 1967, mo đau nhieu thang tiep theo đuoc danh ra cho viec thu nghiem va lap đat LM len tren Saturn IB. Sau nhung lan tri hoan cuoi cung do su co thiet bi, qua trinh đem nguoc bat đau vao ngay 21 thang 1 nam 1968, va phuong tien vu tru đa đuoc phong vao ngay hom sau.
Mot khi phi thuyen đi vao quy đao va LM tach ra khoi tang đay S-IVB, chuong trinh thu nghiem tren quy đao bat đau. Tuy nhien, qua trinh đot chay theo ke hoach đa tu đong bi huy bo khi Apollo Guidance Computer (tam dich la "May tinh Dan đuong Apollo") phat hien thay tau khong đi nhanh nhu ke hoach. Giam đoc Chuyen bay Gene Kranz va nhom cua ong tai Trung tam Kiem soat Su menh o Houston nhanh chong quyet đinh trien khai mot nhiem vu thay the, trong đo muc tieu thu nghiem LM-1 cua no đa đuoc hoan thanh. Nhiem vu thanh cong đen muc mot su menh khong nguoi lai thu hai nham thu nghiem LM đa bi huy bo, thuc đay ke hoach đua phi hanh gia ha canh len Mat Trang vao cuoi thap nien 1960 cua NASA.


Boi canh Nam 1961, Tong thong Hoa Ky John F. Kennedy keu goi nuoc My đua phi hanh gia len Mat Trang truoc khi ket thuc thap nien 1960 va mang nguoi đo ve lai Trai Đat an toan. Sau khi trai qua cuoc tranh luan đang ke, cuoi nam 1962, NASA (co quan hang khong vu tru cua chinh phu Hoa Ky) đa quyet đinh su dung chien luoc điem hen quy đao Mat Trang cho cac su menh len ve tinh tu nhien cua Trai Đat, theo đo toan bo tau vu tru Apollo se đuoc đay ve quy đao thien the nay bang tang thu ba cua phuong tien phong Saturn V (S-IVB). Mot khi đa vao quy đao, cac phi hanh gia trong nhom ha canh se buoc vao Lunar Excursion Module (LEM) (sau goi la Mo-đun Mat Trang). LM sau đo tach khoi mo-đun chi huy va dich vu Apollo (CSM) đe đap xuong Mat Trang. Khi cac phi hanh gia san sang quay tro lai, ho buoc vao LM, cho phi thuyen bay len va ghep noi lai voi CSM. Tiep đo, ho se loai bo mo-đun Mat Trang va quay ve Trai Đat tren CSM. Nam 1962, NASA đa moi 11 cong ty tham gia đau thau hop đong xay dung LM. Ngay 7 thang 11 nam 1962, NASA thong bao trao ban hop đong cho tap đoan Grumman o Bethpage, New York.


Tri hoan Cung nhu Apollo 4, đa co mot so tri hoan nghiem trong xay ra đoi voi Apollo 5 ma nguyen nhan chinh la do LM bi cham tien đo. Giam đoc Chuong trinh Apollo, Thieu tuong Samuel C. Phillips ban đau hy vong rang chuyen bay thu nghiem khong nguoi lai cua Mo-đun Mat Trang đau tien la LM-1 se đuoc phong vao thang 4 nam 1967. Voi khoang thoi gian uoc chung sau thang đe kiem tra va thu nghiem phuong tien, NASA đa yeu cau Grumman van chuyen LM-1 đen Trung tam Vu tru Kennedy o Florida truoc thang 9 nam 1966, nhung do kho khan trong viec san xuat phuong tien nay nen viec giao hang lien tuc bi tri hoan. Khi AS-206, ten lua Saturn IB du đinh se đua LM-1 vao quy đao, đuoc dung len tai To hop Phong 37 vao thang 1 nam 1967, ngay giao hang cua LM-1 van chua đuoc xac đinh. Sau vu hoa hoan khien phi hanh đoan Apollo 1 thiet mang vao thang đo, phuong tien phong AS-204 du đinh dung cho Apollo 1 đa đuoc chuyen tu To hop Phong 34 sang To hop Phong 37 va thay the chiec AS-206. Cong viec nay đuoc tien hanh vi AS-204 la chiec Saturn IB cuoi cung co đay đu thiet bi nghien cuu va phat trien, đong thoi, voi tinh trang chuyen bay co nguoi lai bi tam dung, NASA muon su dung tang đay đo cho chuyen bay đau tien cua LM.
Do LM van chua san sang, Grumman đa cho lam mot mo hinh bang van ep tai To hop Phong 37 đe ho tro kiem tra co so vat chat. Ngay 12 thang 5 nam 1967, Giam đoc Chuong trinh Tau vu tru Apollo la George M. Low thong bao toi tru so NASA ve viec Grumman đa cam ket giao LM-1 vao ngay 28 thang 6, mac du ong luu y muc tieu nay se kho ma đat đuoc. Ngay 23 thang 6, LM-1 đen Mui Kennedy tren may bay Super Guppy cua Aero Spacelines, va cac tang đuoc ket hop voi nhau bon ngay sau đo. Mot nhom gom 400 nguoi duoi su chi đao cua John J. Williams, mot nhan vat ky cuu trong cac hoat đong phong cho ca hai chuong trinh Mercury va Gemini, đa kiem tra nhung thong so ky thuat cua LM-1, sau đo ho giam sat cac ky thuat vien đa thu nghiem va sua đoi phuong tien cua Grumman. Do ro ri trong tang cat canh (ascent stage) cua LM, hai tang đa bi thao ra vao thang 8. Sau khi cho ro ri đuoc khac phuc va cac tang đuoc lien ket lai, mot vet ro ri khac phat trien va cac tang lai bi tach roi vao thang 9. Trong khoang thoi gian nay, Grumman đa thao mot so thiet bi ra đe sua chua; cac tang đuoc ket hop lai mot lan nua vao thang 10.
Tinh đen ngay 6 thang 9 nam 1967, Apollo 5 đa cham tre hon khoang 39 ngay so voi ke hoach đuoc thiet lap hom 18 thang 7. Du vay, tat ca cac van đe đa biet đeu đang đuoc giai quyet, ngoai tru mot so cho ro ri tu he thong đay. Ngay 18 thang 11 nam 1967, Giam đoc Su menh William C. Schneider ban hanh nhung quy đinh ve phi vu, giup cho hau het cac tai lieu su menh đeu đa san sang. Hom sau, LM-1 đuoc ghep voi ten lua đay, va qua trinh kiem tra muc đo san sang cua phuong tien vu tru đa hoan thanh vao thang 12. Đau thang 1 nam 1968, van phong cua Truong quan ly NASA James E. Webb thong bao rang Apollo 5 se đuoc phong som nhat la vao ngay 18 thang 1 nam 1968. Cac loi nho nhu bo loc bi tac nghen đa lam tang them thoi gian cham tre. Cuoc thu nghiem trinh dien đem nguoc ket thuc vao ngay 19 thang 1, va qua trinh đem nguoc rut gon dai 22 gio bat đau vao ngay 21 thang 1.


Muc tieu Muc tieu cua Apollo 5 la nham xac minh hoat đong cua cac he thong con LM. Trong chuyen bay, cac đong co cat canh va ha canh se đuoc bat. NASA se tien hanh mot cuoc thu nghiem "fire in the hole" đe kiem tra xem lieu tang cat canh co the khoi đong khi gan vao tang ha canh (descent stage) hay khong. Quy trinh nay đuoc su dung tren be mat Mat Trang va trong truong hop viec ha canh xuong Mat Trang bi huy bo. Cuoc thu nghiem lien quan đen viec tat tang ha canh, chuyen quyen đieu khien va nang luong sang tang cat canh, va khoi đong đong co cat canh trong khi hai tang van đang đuoc gan vao nhau. Thuat ngu "fire in the hole" bat nguon tu mot cau cua mieng trong nganh khai thac mo khi chat no sap đuoc su dung. Muc đich cua cuoc thu nghiem bo sung la nham kiem tra kha nang khoi đong lai sau lan su dung đau tien cua đong co LM. Ngoai viec thu nghiem cac he thong LM, Apollo 5 con phai thu nghiem instrument unit trong cau hinh bay cua Saturn V.

NASA uoc tinh rang tang cat canh cua LM-1 se ton tai tren quy đao khoang hai nam truoc khi quay tro lai bau khi quyen va tan ra, con tang ha canh la trong khoang ba tuan.


Trang thiet bi Apollo 5 đuoc phong len quy đao boi ten lua đay Saturn IB (đinh danh SA-204R), von ban đau đuoc chi đinh cho Apollo 1. Trong lan đau tien đen Mui Kennedy vao thang 8 nam 1966, no đa trai qua tran hoa hoan ma khong bi ton hai gi, va sau đo đuoc kiem tra cac dau hieu an mon hoac hu hong. Trong luong đanh lua cua phuong tien phong, bao gom tau ​​vu tru va thuoc phong, la 589.413 kilogam (1.299.434 lb).
Phuong tien vu tru cho su menh nay cao 55 met (180 ft), nhung lai co ve ngoai trong map map do thieu đi CSM cung nhu he thong thoat hiem khi phong. Thay vao đo, LM đuoc đat trong adapter tau vu tru-mo-đun Mat Trang (spacecraft-lunar module adapter, viet tat la SLA) o đau to hop phuong tien. SLA đuoc đanh so la SLA-7, nam ngay duoi nap mui (nose cap) trong to hop va co bon panel se mo ra khi nap mui đuoc đua vao quy đao, cho LM khong gian đe tach roi va di chuyen đi.
LM đuoc đinh danh LM-1, la mo-đun Mat Trang Apollo đau tien san sang cho mot chuyen bay. Đe giam trong luong va vi khong can thiet trong nhiem vu thu nghiem, LM-1 khong đuoc trang bi chan ha canh.
Sau khi mot trong cac cua so cua LM-5 (se bay o nhiem vu Apollo 11) bi vo trong qua trinh thu nghiem vao thang 12 nam 1967, NASA đa quyet đinh thay the cac cua so cua LM-1 bang nhung tam nhom vi lo ngai chung co the bi hong khi bay. Do khong co phi hanh gia tren tau nen LM-1 đa đuoc cai đat mot bo lap trinh nhiem vu (mission programmer) đe cho phep đieu khien phi thuyen tu xa. Khong phai tat ca cac he thong LM-1 đeu đuoc kich hoat hoan toan cung nhu đuoc cung cap đay đu vat tu tieu hao: vi du, pin so cap cua LM-1 đa đuoc xa mot it đe tranh su co qua ap, va binh oxy cho he thong kiem soat moi truong chi đay mot phan.


Chuyen bay Ngay 22 thang 1 nam 1968, Apollo 5 cat canh tu To hop Phong 37B tai Tram khong quan Mui Kennedy luc 17:48:08 Gio chuan mien Đong (22:48:08 UTC).  Ten lua Saturn IB hoat đong mot cach hoan hao, no đa đua tang thu hai va LM vao quy đao 88 nhan 120 hai ly (163 nhan 222 km). Chop hinh non (nose cone) bi vut bo va sau 43 phut 52 giay, LM tach khoi adapter cua no theo quy đao 90 nhan 120 hai ly (167 nhan 222 km).
Sau hai vong quy đao, qua trinh đot chay đong co ha canh keo dai 39 giay đau tien theo ke hoach đuoc bat đau, nhung viec nay đa bi huy bo chi sau bon giay boi May tinh Huong dan Apollo vi no phat hien ra rang tau vu tru đang khong đi nhanh nhu mong đoi. Su viec nay xay ra do mot trong cac van cua đong co bi nghi ngo co ro ri va khong đuoc kich hoat cho đen khi đong co đanh lua tren quy đao, nghia la nhien lieu đay phai mat nhieu thoi gian hon đe đen đuoc đong co, dan toi hien tuong tre. Cac lap trinh vien đa co the đieu chinh phan mem đe giai quyet van đe nay, nhung ho lai khong đuoc thong bao. Ngoai ra, viec cac be chua chi đay mot nua cung gop phan khien con tau chay cham lai. Neu su co nay xay ra trong mot su menh co phi hanh đoan, cac phi hanh gia se co the phan tich tinh hinh va quyet đinh xem co nen khoi đong lai đong co hay khong.

Gene Kranz la giam đoc chuyen bay cua Apollo 5. Voi su lanh đao cua Kranz, Trung tam Kiem soat Su menh đa quyet đinh mot ke hoach nham tien hanh cac cuoc thu nghiem đong co va "fire-in-the-hole" duoi su đieu khien thu cong. Khi ay, đa co su co lien lac voi tau vu tru xay ra, va neu bo qua cac cuoc thu nghiem nay thi đong nghia voi viec su menh đa that bai. Mac du vay, đoi cua Kranz van hoan thanh moi cu đot chay. Do mot van đe voi he thong huong dan, tang cat canh bi mat kiem soat sau 8 gio thuc hien nhiem vu khi đa hoan thanh đot chay đong co.
Cac tang đuoc đat trong mot quy đao đu thap đe luc can tu khi quyen se som khien quy đao cua chung suy giam va quay tro lai Trai Đat. Tang cat canh tai tham nhap vao ngay 24 thang 1 va chay rui, con tang ha canh tro lai vao ngay 12 thang 2 va roi xuong Thai Binh Duong, cach đao Guam vai tram dam ve phia tay nam. Cac mo phong cho thay tang S-IVB cua phuong tien phong (1968-007B) đa tai tham nhap sau khoang 15,5 gio bay.
Giam đoc Chuong trinh Tau vu tru Apollo, George M. Low, noi rang thanh cong cua Apollo 5 "la do chung toi co phan cung tot; thuc te la chung toi co cac đoi đieu hanh bay xuat sac duoi su lanh đao tai ba cua Gene Kranz". Bat chap su co xay ra trong qua trinh đot chay đong co ha canh, NASA van coi su menh la mot thanh cong trong viec trinh dien he thong LM, va chuyen bay thu nghiem khong nguoi lai thu hai su dung LM-2 đa bi huy bo. LM bay cung voi phi hanh đoan lan đau tien trong nhiem vu Apollo 9 vao thang 3 nam 1969.


Ghi chu Tham khao = Trich dan =


= Thu muc =
Apollo 5 Press Kit [Bo tai lieu bao chi cho Apollo 5] (bang tieng Anh). Washington, D.C.: NASA. 1968. Ban goc luu tru ngay 25 thang 1 nam 2022. Truy cap ngay 12 thang 9 nam 2021.
Astronautics and Aeronautics, 1967 [Du hanh vu tru hoc va hang khong hoc, 1967] (PDF) (bang tieng Anh). Washington, D.C.: NASA. 1968.
Benson, Charles D.; Faherty, William Barnaby (1978). Moonport: A History of Apollo Launch Facilities and Operations [Cang Mat Trang: Lich su cac hoat đong đieu hanh va co so phong cua Apollo] (bang tieng Anh). NASA. NASA SP-4204.
Brooks, Courtney G.; Grimwood, James M.; Swenson, Loyd S. Jr. (1979). Chariots for Apollo: A History of Manned Lunar Spacecraft [Co xe ngua danh cho Apollo: Lich su phi thuyen Mat Trang co nguoi lai] (PDF). NASA History Series (bang tieng Anh). Washington, D.C.: Scientific and Technical Information Office, NASA. LCCN 79001042. NASA SP-4205.
Ertel, Ivan D.; Newkirk, Roland W.; va đong nghiep (1969–1978). The Apollo Spacecraft: A Chronology [Tau vu tru Apollo: Trinh tu thoi gian] (bang tieng Anh). Quyen IV. Washington, D.C.: NASA. LCCN 69060008. OCLC 23818. NASA SP-4009. Ban goc luu tru ngay 5 thang 2 nam 2008. Truy cap ngay 11 thang 9 nam 2021.
Kranz, Gene (2000). Failure Is Not an Option: Mission Control from Mercury to Apollo 13 and Beyond [That bai khong phai la mot lua chon: Kiem soat Su menh tu Mercury đen Apollo 13 va hon the nua] (bang tieng Anh). New York: Simon & Schuster. ISBN 978-0-7432-0079-0.
Orloff, Richard W.; Harland, David M. (2006). Apollo: The Definitive Sourcebook [Apollo: Sach nguon cuoi] (bang tieng Anh). Chichester, Vuong quoc Anh: Praxis Publishing Company. ISBN 978-0-387-30043-6.


Lien ket ngoai Phim ngan The Apollo 4 Mission and The Apollo 5 Mission co the đuoc tai mien phi ve tu Internet Archive