Vao sang ngay 20 thang 7 nam 2023, mot vu xa sung hang loat đa xay ra tai mot cong truong xay dung o khu thuong mai trung tam cua Auckland. Tay sung đuoc xac đinh la Matu Tangi Matua Reid, 24 tuoi, đa giet chet hai đong nghiep bang mot khau sung ngan, lam bi thuong bay nguoi khac, trong đo co mot si quan canh sat, roi tu sat.
Mot vu xa sung gay chet nguoi rieng biet, khong lien quan cung xay ra tren cung mot con pho o Auckland CBD vao ngay 3 thang 8 nam 2023.


Vu xa sung Matu Tangi Matua Reid buoc vao toa nha So 1 đuong Queen Street o Khu thuong mai trung tam Auckland (Auckland CBD) voi mot khau sung ngan nap đan kieu bom vao ngay 20 thang 7 nam 2023. Toa nha 21 tang gan Trung tam thuong mai Commercial Bay, von mo cua lan đau vao nam 1973 va đang đuoc cai tao nhu mot phan cua du an tai phat trien Commercial Bay, voi ke hoach xay dung van phong va khach san. Reid đa tung lam viec tai cong truong xay dung, va vu no sung đuoc cho la co lien quan đen cong viec cua anh ta o đo.
Reid di chuyen qua toa nha va no sung vao khoang 7:20 sang (NZST), giet chet hai cong nhan xay dung la đong nghiep cua anh ta. Nhieu nguoi khac bi thuong. Canh sat đen luc 7:34 sang, voi Biet đoi chong Toi pham co vu trang (AOS) đen bon phut sau đo. Cac canh sat tien vao toa nha trong khi Reid đang no sung va đa tim thay anh ta o cac tang tren cua toa nha, noi anh ta co thu trong mot truc thang may. Reid đa ban canh sat, trung mot si quan, truoc khi canh sat ban tra. Reid sau đo đuoc tim thay đa chet vi tu trung đan cua minh. Đay la vu xa sung hang loat đau tien o New Zealand ke tu Vu xa sung tai nha tho Hoi giao Christchurch nam 2019.


Thu pham Reid đa tung nhan ban an tai cong đong vi gay ra mot vu hanh hung vao nam 2020. Anh ta con pham them toi trong mot vu bao luc gia đinh vao nam 2021, khi đang chap hanh ban an truoc đo. Vi vay, anh ta đa bi ket an 5 thang quan thuc tai gia vao thang 3 nam 2023, vi cac toi chan tho (siet co), co y gay thuong tich va "nam hanh hung nu". Anh ta đa trai qua 5 thang bi giam giu trong luc cho tuyen an va thoi gian giam giu tai gia cua anh ta theo đo đa đuoc giam bot so voi thoi gian le ra phai co. Reid đuoc phep roi khoi nha đe đi lam trong thoi gian bi giam giu.  Anh ta khong co giay phep su dung sung.


Phan ung = Ung pho khan cap =
Khu vuc ngay xung quanh nga tu cac đuong Queen Street / Quay Street đa bi phong toa. Vu xa sung thu hut su chu y do binh thuong New Zealand khong xay ra vu no sung nao.
Thu tuong New Zealand Chris Hipkins đa đua ra mot thong cao bao chi, noi rang khong co rui ro an ninh quoc gia va se khong co thay đoi nao ve muc đo đe doa khung bo cua quoc gia.
Auckland Transport, cong ty van hanh ben pha, xe lua va xe buyt gan vi tri xay ra vu viec, ban đau khong đong dich vu pha ma chi chuyen huong xe buyt ra khoi ga Ga Britomart gan đo. Cuoi ngay, ho thong bao rang ho se tien hanh xem xet phan ung cua minh đe đam bao an toan cho hanh khach, đac biet la trong truong hop cua ben pha.
Ngay 21 thang 7, giam đoc đieu hanh Dich vu Xe cuu thuong Khan cap Hato Hone St John, Stuart Cockburn, xac nhan rang luc luong ung cuu khan cap đa đieu tri cho 10 nguoi, 7 nguoi trong so ho bi thuong do đan ban. Mot trong nhung nguoi bi thuong la mot si quan canh sat, la nguoi đa bi thuong "đang ke".


= Đieu tra =
Ngay 20 thang 7, Hipkins xac nhan rang Canh sat New Zealand se mo mot cuoc đieu tra đay đu ve vu xa sung, bao gom ca cach thu pham Reid lay đuoc khau sung va lieu co bat ky van đe nao đuoc bao truoc hay khong. Cung ngay, Cuc Cai chinh (Department of Corrections) đa mo mot cuoc đieu tra ve viec quan ly qua trinh quan thuc Reid tai nha.
Đen ngay 23 thang 7, luc luong chuc nang đa truc vot đuoc thi the cua hai nan nhan. Ho đuoc xac đinh la Solomona Toʻotoʻo va Tupuga Sipiliano.


= Giai vo đich bong đa nu the gioi 2023 =
Vu xa sung xay ra vao ngay khai mac va tran đau đau tien cua Giai vo đich bong đa nu the gioi 2023 đang dien ra tai Auckland. Đay la giai đau do Uc va New Zealand đong to chuc. Theo ke hoach, le khai mac va tran đau giua New Zealand va Na Uy se dien ra vao toi ngay 20 thang 7 tai Eden Park. Đia điem to chuc đa đuoc tang cuong an ninh nhu mot bien phap "tran an". Trong bai phat bieu đau tien cua minh ve vu an, Hipkins thua nhan rang "ro rang viec FIFA World Cup bat đau vao toi nay se co rat nhieu con mat đo don ve Auckland", cho biet chinh phu New Zealand đa noi chuyen voi FIFA va World Cup se dien ra nhu ke hoach. Mot đai dien cua Lien đoan bong đa Uc noi rang vu no sung khong lien quan đen World Cup.
Vu viec dien ra ben ngoai Khach san M, la noi o cua đoi tuyen Na Uy truoc tran đau, va gan khu vuc danh cho nguoi ham mo. Đoi truong Na Uy Maren Mjelde noi rang du cac thanh vien cua đoi bi truc thang canh sat đanh thuc, ho "luon cam thay an toan". Cac cau thu khac đang an sang o tang tret va bi luc luong an ninh giu ben trong khi lenh phong toa đuoc ap dung. Nguoi phat ngon cua đoi noi rang qua trinh chuan bi cho tran đau cua Na Uy khong bi anh huong. Đoi tuyen Y, đang o trong mot khach san gan đo, khong the roi đi đe tham gia buoi tap do canh sat bao vay. Cac đoi tuyen quoc gia khac o Auckland khong bi anh huong.
Le hoi Nguoi ham mo FIFA (FIFA Fan Festival) đa đuoc len ke hoach khai mac vao ngay 20 thang 7 tai The Cloud cua Auckland CBD, nhung đa đa phai chuyen sang khai mac vao trua ngay 21 thang 7. Nhung phut mac niem đuoc cu hanh trong le khai mac (mot o Auckland va mot o Sydney, Uc) va truoc cac tran khai mac đe tuong nho cac nan nhan cua vu xa sung.


Tham khao