Chien tranh Tong–Viet lan thu hai dien ra tu nam 1075 đen nam 1077 la cuoc chien tranh giua nha Ly nuoc Đai Viet va nha Tong cua Trung Quoc. Giai đoan đau, trong cac nam 1075-1076, tuong nha Ly la Ly Thuong Kiet đa chu đong đanh phu đau sang đat Tong voi 10 van quan, pha thanh Ung Chau. Giai đoan sau, trong cac nam 1076-1077, quan Ly rut ve phong thu chong lai cuoc phan cong cua đai quan Tong do Quach Quy chi huy voi 300.000 nguoi, gom binh linh va dan phu. Cuoc chien roi vao be tac, cuoi cung hai ben đam phan, quan Tong rut ra khoi lanh tho Đai Viet.


Hoan canh lich su Nam 1009, Ly Cong Uan lap ra nha Ly. Nam 1010, Ly Cong Uan doi đo tu Hoa Lu ve thanh Đai La va đoi ten thanh Đai La la Thang Long. Đe cung co khu vuc bien gioi phia bac, nha Ly dung chinh sach ga cong chua cho cac thu linh dan toc it nguoi, chu yeu la nguoi dan toc Tay o mien nui đe xay dung va gan chat moi quan he voi ho. Trai qua 4 trieu vua Ly Thai To, Ly Thai Tong, Ly Thanh Tong va Ly Nhan Tong, nuoc Đai Viet phat trien on đinh va vung manh.
O phuong bac, nha Tong tu khi thanh lap (nam 960) đa phai khac phuc nhung hau qua do thoi ky chia cat Ngu Đai Thap Quoc đe lai. Ngoai viec đanh dep cac nuoc cat cu, nha Tong phai đoi pho voi nuoc Lieu lon manh o phuong bac - quoc gia cua nguoi Khiet Đan đuoc vua nha Hau Tan cat cho 16 chau Yen Van o phia bac tu nam 936 nen lanh tho banh truong nhieu ve phia Trung Quoc va thuong nhan đo can thiep vao Trung Nguyen. Đen thoi Tong Thai Tong, du dep het cac nuoc trong Thap quoc nhung nguy co uy hiep tu phia nha Lieu van luon tiem an voi nha Tong.
Sang thoi Tong Nhan Tong, nha Tong lai bi them su uy hiep cua nuoc Tay Ha cua nguoi Đang Hang phia tay bac moi noi. Nha Tong phai cong nop nhieu cua cai va bi mat nhieu phan lanh tho cho Lieu va Tay Ha. Trong nuoc, trieu Tong bi roi loan boi nhung cai cach cua Vuong An Thach. Chu truong tien đanh cac nuoc phia nam Trung Quoc đe giai toa cac cang thang tro thanh mot chien luoc cua nha Tong.


Bien gioi Tong-Viet truoc cuoc chien Tu thoi Ly Thai Tong, nha Ly đa nhan cuoc đanh pha bien gioi nha Tong cua thu linh nguoi Tay la Nung Tri Cao ma banh truong ngam lanh tho cua minh bang cach xui nguoi dan toc Tay o bien gioi lan đat va sinh su trong mot thoi gian kha dai.
Tri chau Tieu Chu o Ung Chau đa co lan dang so ve trieu xin đanh Đai Viet keo sau co đai hoa. Nhung Tieu Chu bi bai chuc. Khi Vuong An Thach len cam quyen, Tieu Chu đuoc phuc chuc vi ong la nguoi am hieu moi van đe Đai Viet đang nam trong ke hoach mo rong xuong phuong nam cua Vuong An Thach. Đanh Đai Viet khong chi đe khuech truong ve phuong nam ma con lay khi the đe mo rong cuong vuc cho Trung Nguyen ve phuong bac truoc Lieu va Tay Ha.
Nam 1060, quan Lang chau muc la Co Thieu Thai đem binh vao huyen Nhu Ngao o chau Tay Binh thuoc đia gioi nha Tong đe bat nguoi bo tron. Ong Thai bat song đuoc toan bo nhom ay nhung co lan ca Duong Lu Tai (la mot vien quan nha Tong) va nhieu trau, ngua. Nha Tong sai quan Lai bo thi lang la Du Tinh đen Ung Chau thao luan ve viec ay. Ly Thanh Tong lai sai Bui Gia Huu toi Ung Chau ban nghi. Du Tinh đem nhieu cua đut lot Bui Gia Huu va gui thu cho Huu mang ve, xin vua Ly tra lai Duong Lu Tai nhung khong đuoc.
Vua Tong nen gian, giu tinh hoa hao nhung van đoi dip thuan tien đe xam lang Đai Viet ma tu lau Tong coi nhu ke thu trong suot muoi nam. Tieu Chu sau khi đuoc phuc hoi lien toi Que Chau giao dich voi cac tu truong tu đao Đac Ma đen chau Đien Đong, đuoc biet luc nay trieu Ly thang Chiem Thanh, thu phuc them đuoc 3 chau cua nguoi Chiem, dan sinh quoc ke rat thinh đat.


Chu truong đanh Đai Viet cua Tong Tu nam 1070, thua tuong Vuong An Thach chu y đen phuong nam va muon lap cong o ngoai bien, tau len vua Tong rang: 

"Giao Chi vua đanh Chiem Thanh bi that bai, quan khong con noi mot van, co the lay quan Ung Chau sang chiem Giao Chi."
Vua Tong hoi y Tieu Chu nhung Tieu Chu khong tan thanh cuoc nam chinh. Trai lai, Binh bo thi lang Tham Khoi lai rat đong tinh đanh Đai Viet. Vua Tong lien phai Tham Khoi thay Tieu Chu lam Quang Tay kinh luoc su nam 1073 lo viec xuat quan.
Viec thu nhat cua Tham Khoi la đat cac doanh trai, sua đuong tiep te. Viec thu hai la phu du 52 đong thuoc Ung Chau sung cong cac thuyen cho muoi đe tap thuy chien. So Đai Viet biet, ong cam han moi viec buon ban, giao dich giua cac bien dan Viet-Tong.
Cac tu truong nam trong ke hoach phu du cua Tham Khoi la Luu Ky o Quang Nguyen, Nung Thien My o Bac Kan, giap That Khe huong ung. Theo Nguyen Van To, ho Tham chua chap Nung Thien My va viec nay đa đen tai nguoi Viet. Cong viec đang tien trien thi thang 3 nam 1074, Chuyen van su Quang Tay to y phan đoi Tham Khoi ve cac hoat đong ke tren. Them nua, Tham Khoi đa sai lam trong nhieu viec nen bi đoi đi Đam Chau va chinh Vuong An Thach cung khong tin rang Tham giai quyet noi van đe Đai Viet. Bay gio vua Tong trach Tham Khoi vi toi tu tien nhan bon Nung Thien My ma khong hoi, cung khong đong y cho Luu Ky nhap Tong vi so nha Ly gianh lai.
Luu Di thay Tham Khoi, đuoc lenh tang cuong binh luc, tiep tuc điem dan, tich luong, đong chien thuyen, luyen tap thuy binh. Cung nhu Tham Khoi, Luu Di con cam nguoi Đai Viet sang đat Tong buon ban vi so bi do tham.
Đac biet, nha Tong đa bien Ung Chau thanh mot can cu xuat phat đe đanh Đai Viet va giao cho Tong Luong, mot vien tuong day dan kinh nghiem trong cuoc chien chong Nung Tri Cao truoc đay chi huy can cu nay.
Moi su chuan bi đe chinh phat cua nha Tong đeu đuoc co gang giu bi mat. Hoang đe Tong nhac nho: "Nghe Giao Chi sai nhieu ke gian toi tham Luong Quang. Vay cac chi huy, cac tuong phai coi chung. Đung đe no do đuoc phep cong, thu, tien thoai cua ta."


Đai Viet đanh đon phu đau Nam 1072, vua Ly Thanh Tong qua đoi, thai tu Can Đuc moi 7 tuoi len thay, tuc la vua Ly Nhan Tong. Thai phi Y Lan lam nhiep chinh, đuoc su pho ta cua cac đai than Ly Thuong Kiet, Ly Đao Thanh nen tinh hinh quoc gia van kha on đinh.
Tuy Tong co gang giu bi mat, nhung Đai Viet đa "bat bai" đuoc y đo cua nha Tong. Đac biet, nam 1073, mot tien si nguoi nuoc Tong la Tu Ba Tuong, ong nay tuy hoc gioi, đo đat nhung do khong co tien đut lot nen khong đuoc trong dung đa nay sinh tam li bat man, nen đa thong bao voi nha Ly:

Hien nay Trung Quoc muon cu binh diet Giao Chi. Theo binh phap day: "Truoc khi nguoi co bung cuop minh thi chi bang minh đanh truoc" Luc nao quan Đai vuong vao đanh, Ba Tuong xin lam noi ung.
Thai uy Đai Viet la Ly Thuong Kiet chu truong thuc hien mot chien luoc đanh đon phu đau nen quyet đinh tap trung quan bac tien. Thoi nha Ly, giup vua tri nuoc la 2 ban: ban Van va ban Vo. Ban Van phu trach cac mang: giao duc, thi cu, van hoa, kinh te, chinh tri. Con ban Vo thi chiu trach nhiem ve mang quoc phong va an ninh. Nguoi đung đau ban Vo la Thai uy, tuong đuong voi chuc Bo truong Bo quoc phong va Bo truong Bo Cong an ngay nay.
Nam 1073, Ly Thuong Kiet đa tap trung nhieu quan linh va vu khi, luong thuc, xe, ngua, thuyen o bien gioi.
Nam 1074, vua Tong đuoc tin nha Ly tu binh, bao gap cho Tong Tu Giang, dan rang neu Đai Viet tan cong Ung Chau thi phai kiem quan co thu, khong đuoc khinh đich. Đai Viet tinh rang quan Tong co vao Đai Viet tat phai qua Ung Chau theo đuong bo va qua cac cua bien Kham Chau va Liem Chau theo đuong thuy nen ho quyet tam pha truoc cac cu điem nay cua nguoi Tong.
Đai Viet đa huy đong hon 10 van quan sang đanh pha can cu Ung Chau cua Tong, bao gom ca luc luong chinh quy cua trieu đinh lan dan quan đia phuong cua cac thu linh dan toc thieu so mien nui phia Bac. Đao quan cua trieu đinh o phia Đong do đich than Thai uy Ly Thuong Kiet chi huy, gom ca thuy quan xuat phat tu Mong Cai bang thuyen đoc moc tien vao đat Tong trong đem toi nham toi chau Kham. Con đao quan cua cac thu linh dan toc thieu so o phia Tay đat duoi su chi huy cua Ton Đan chia lam 4 mui tien vao đat Tong: Luu Ky tu Quang Nguyen (Cao Bang), Hoang Kim Man tu Mon Chau (Đong Khe - Cao Bang), Than Canh Phuc tu Quang Lang (Lang Son) va Vi Thu An tu To Mau (Quang Ninh) nham toi chau Ung. Đao quan phia Tay se "duong Tay" đe đao quan phia Đong bat ngo "kich Đong".


= Tran chau Kham-chau Liem =
Ngay 27 thang 10 nam 1075, Vi Thu An dan 700 quan tu To Mau vao đanh Co Van, chiem đuoc trai Co Van. Tin tuc đen tan ngay 21 thang 12 moi toi đuoc trieu đinh nha Tong. Tiep theo, cac mui quan phia Tay lan luot đanh chiem trai Vinh Binh, Thai Binh, cac chau Tay Binh, chau Loc, trai Hoanh Son.
Quan Tong bi thu hut vao phia Tay, nen lo la phia Đong. Khi đao quan phia Đong cua Đai Viet tap kich, quan Tong đa khong chong đo noi. Ngay 30 thang 12 nam 1075, chau Kham bi chiem. Ngay 2 thang 1 nam 1076, chau Liem that thu. Sau đo, Ly Thuong Kiet dan quan đen chau Ung cung đao quan phia Tay quyet tam ha thanh chau Ung.


= Tran thanh Ung Chau =
Tu ngay 10 thang 12 nam 1075, canh quan đau tien do Tong Đan chi huy đa keo đen Ung Chau. Canh quan chiem đuoc Kham Chau tien len Ung Chau. Canh chiem đuoc Liem Chau tien sang mien Đong Bac chiem chau Bach. Ngay 18 thang 1 nam 1076, đao quan cua Ly Thuong Kiet cung toi thanh Ung chau.
Tuong giu thanh la Tong Nguyen chi co 2.800 quan, thay the quan Đai Viet manh nen đa ap dung triet đe chinh sach co thu đe cho vien quan.
Mot luc luong cuu vien cua Tong do Truong Thu Tiet chi huy đa đi vong theo đuong Quy Chau toi Tan Chau roi đen giu ai Con Lon giua chau Tan va chau Ung. Đen cach Ung 40 km thi luc luong bi Ly Thuong Kiet cho quan đon đanh. Truong Thu Tiet, Nguyen Du, Truong Bien, Hua Du, Vuong Tran la cac chi huy cua luc luong vien binh nha Tong đeu bi giet tai tran. Viec nay vao ngay 4 thang Gieng am lich (tuc 11 thang 2 nam 1076).
Thanh Ung kien co lai co To Giam la tuong gioi, nen quan Đai Viet đanh pha hon 40 ngay khong ha đuoc. Sau, quan Đai Viet bat dan Tong, sai lay tui đat đap vao chan thanh đe leo len đanh. Ngay 1 thang 3 nam 1076, sau 42 ngay kien cuong khang cu thanh Ung that thu. Tong Tu Giang cung ca nha tu sat. Quan Đai Viet giet het quan va dan trong thanh, tong cong khoang hon 5 van nguoi. Theo Tong su: "Cu 100 thay chat lam mot đong, ca thay 580 đong". Quan Đai Viet ton that khoang 1 van nguoi. Ly Thuong Kiet ra lenh tieu huy thanh luy, pha kho tang du tru trong vung Ta Giang va lay đa lap song chan đuong cuu vien cua quan Tong.


= Đai Viet rut quan =
Viec nha Ly đanh cac chau Liem, Kham va Ung đa thanh cong, tieu diet khoang 7-10 van quan va dan nha Tong, va bat đuoc hang ngan nguoi Trung Quoc đem ve Đai Viet lam no le cung voi rat nhieu cua cai (vang, bac, lua, vu khi,...). Sau khi hoan thanh đuoc muc tieu pha huy toan bo cac can cu hau can cua đoi phuong, quan quan nha Ly rut ve nuoc.


Quan Tong sang đanh Đai Viet = Luc luong cua Tong =
Ngay tu thang 11 am lich nam 1075, sau khi Đai Viet cong ham Kham Chau va Liem Chau, Tong Than Tong đa phong cho Thien Chuong cac đai che Trieu Tiet lam An Nam đao chieu thao su, Gia Chau phong ngu su Ly Hien lam pho đe chinh phat Đai Viet. Tuy nhien, Trieu Tiet va Ly Hien nghi ban khong hop.
8 ngay sau khi thanh Ung bi triet pha, tuc ngay 9 thang 2 nam 1076, Tong Than Tong ra chieu đanh Đai Viet. Tong su chep la sau 13 ngay.
Muc tieu cua Tong Than Tong va Vuong An Thach khong chi nham phuc thu ma van chinh la muc tieu ban đau viec ra quan đanh vao lanh tho Đai Viet: gay nhue khi cho chien truong tay bac voi Tay Ha va tao uy the voi nuoc Lieu:

Luc quan ta diet đuoc Giao Chi, uy ta se co. Roi ra ba cao cho Thiem Tay biet, quan dan Thiem Tay se co thang khi. Voi khi thang ay, ta se nuot tuoi nuoc Ha. Ma neu nuot nuoc Ha thi con ai dam quay nhieu Trung quoc nua?
Luc luong đanh Đai Viet bao gom khoang 10 van quan, đat duoi su chi huy cua Tuyen Huy nam vien su Quach Quy (chuc la An Nam đao chieu thao su) va Trieu Tiet la pho tuong, bai chuc cua Ly Hien. Quan Tong gom 2 thanh phan, co 4, 5 van quan la binh si co kinh nghiem chien đau tung chien đau voi quan Lieu, Ha; con lai hon 5 van quan la linh moi tuyen mo o cac lo Ha Bac, Kinh Đong va quan mo them tren đuong hanh binh tu kinh đo toi Ung Chau, cung voi quan khe đong vung bien gioi. Ben canh 10 van quan chien đau, quan Tong con co 20 van phu dich va 1 van ngua.
Do phai chuan bi luong thuc, thuoc men cung nhu tuyen mo quan linh va cac van đe khac, mai toi đau nam 1077, quan Tong moi xuat phat đuoc. Mot đao quan Tong tren bo do đich than Quach Quy chi huy xuat phat tu chau Ung tien vao vung Đong Bac Đai Viet. Mot đao quan thuy do Duong Tung Tien chi huy xuat phat tu chau Loi đi men bo bien va tien vao cua song Bach Đang.


= Luc luong cua Đai Viet =
Sau chien dich đanh đon phu đau thanh cong va rut quan ve nuoc, Đai Viet chuan bi đe đoi pho voi quan Tong sang đanh. Gian điep Đai Viet đoi lot su sai dung giay to tu hanh thu đuoc o Kham, Liem. Biet đuoc, hoang đe Tong ra lenh cho lo Quang Tay đinh viec cap bang cho cac su.
Phia Đai Viet chuan bi luc luong đanh gom đanh chan tu xa va tuyen phong thu sau. Tuong Ly Ke Nguyen chiu trach nhiem đanh đao thuy quan cua Tong. Con Ly Thuong Kiet la tong chi huy chung va truc tiep chi huy đanh đao quan bo cua đoi phuong. Đe ngan đao luc quan Tong, Đai Viet bo tri hai tuyen phong thu - mot ngay bien gioi do cac luc luong cua nhung thu linh dan toc thieu so chi huy va mot o bo Nam song Nhu Nguyet (song Cau). Tuyen phong thu bo Nam song Nhu Nguyet keo dai khoang 30 km suot tu chan day nui Tam Đao nga ba song Ca Lo-song Cau toi Van Xuan (Pha Lai) loi dung cac đia hinh tu nhien nhu bai lay, go cao va ca cac chien luy bang đat, go, rao tre.


= Cac tran đanh đau tien cua nha Tong =
Ngay 8 thang 1 nam 1077, Quach Quy va Trieu Huu Hao dan quan vuot qua ai Nam Quan tien vao vung Lang Son ngay nay va đanh xuong phia kinh đo Thang Long. Ngay tu đau, quan Tong đa gap phai su chong cu het suc manh me cua tho binh do Than Canh Phuc chi huy. Tien cong đuoc vai chuc dam, quan Tong buoc phai to chuc đot pha ai Quyet Ly. Tai đay Than Canh Phuc đa bo tri may ngan quan co ca voi chien, đe co thu cua ai. Tu Ky chi huy đoi tien quan Tong co suc cong kich nhung đeu bi đay lui. Quan Đai Viet dua vao the đat hiem, co to chuc phong ngu vung chac, đanh tra het suc quyet liet. Quach Quy buoc phai cu tuong The Cu chi huy mot đao tinh binh len ung chien. Thay cam cu lau khong co loi, Phan Đan đa chu đong lui quan ve tuyen sau co thu cua ai Chi Lang. Biet ai Chi Lang khong nhung la đat hiem ma con đuoc xay đap kien co. Quan Tong cho mot đoi tien quan tien cong vao chinh dien. Con hai đao quan manh do Yen Đat va The Cu chi huy đi vong qua phia tay nui Cai Kinh, theo đuong đat đanh boc vao sau Chi Lang, tao nen the hai mat truoc sau cung đanh. Tu tren thanh luy va tren suon nui cao, quan Đai Viet dung no va may ban đa ban du doi vao đoi hinh xung phong cua quan Tong, đong thoi tuong binh xong ra phan kich. Quan Tong bi thuong vong rat nhieu. Nhung luc luong chenh lech rat lon, loi dung đem toi Than Canh Phuc đa chi huy quan rut theo đuong tat, lui ve phong giu can cu Đong Giap, chuyen sang đanh du kich phia sau lung quan Tong.
Trong luc đai quan cua Quach Quy đang tien cong sang, thi đao quan do Nham Khoi chi huy tu Vinh An đanh nguoc len To Mau. Vi thu linh tran giu tai đay, chong cu khong noi, đau hang quan Tong. Nham Khoi cho quan theo huu ngan song Luc Nam đanh xuong nui Nham Bien đe truc tiep bao ve suon canh trai cua đao quan Quach Quy. Đao huu quan do Khuc Tran chi huy, tu Quang Nguyen đanh xuong Mon Chau. Hoang Kim Man tran giu chau nay đau hang quan Tong, thanh Mon Chau nhanh chong bi mat.
Đao quan cua pho tuong Tong Nguyen la mot luc luong đot kich chien luoc tren huong thu yeu, co su yem tro truc tiep cua huu quan Khuc Tran phia suon phai, nhanh chong vuot bien gioi xuong Binh Gia, Van Nhai. Tai nhung noi nay quan Đai Viet chi co nhung luc luong nho an ngu boi the Trieu Tiet nhanh chong vuot qua, tien thang xuong Nha Nam va ben Nhu Nguyet.


= Tran thuy chien Đong Kenh =
Đao thuy quan Tong do Duong Tung Tien chi huy, khoang 5-6 van cung vai tram chien thuyen loai lon tien vao hai phan Đai Viet đe phoi hop voi đao quan cua Quach Quy theo ke hoach đa đinh truoc. Đao quan nay tien theo đoi hinh hang doc. Đi đau la đoi quan voi nhiem vu trinh sat, sau đo đen trung quan, hau quan la đoan thuyen luong. Quan cua Duong Tung Tien khong phat hien đuoc quan Đai Viet mai phuc o song Đong Kenh, nen đa lenh cho toan quan tien gap vao song Bach Đang. Khi ham đoi Tong đa lot vao tran đia mai phuc, Ly Ke Nguyen phat lenh tien cong. Bi đanh bat ngo, quan Tong thua to, du ham đoi cua ho tuy lon, co nhieu thuyen chien nhung chi la loai thuong thuyen nang ne co đong cham, thuy binh la quan o hop. Thuy binh cua Đai Viet la nhung chien binh thien chien, dung thuyen nho nhe, co đong, lai dua vao the hiem đe lap thanh the tran mai phuc dai toi vai chuc dam. Cac thuy đoi cua ho đeu dua vao hai đao hoac cua song đe trien khai luc luong.
Trong cac tran giao chien voi Đai Viet, quan Tong đeu thua lon. Hon tram chien thuyen bi đanh chim, hang van quan bi giet va bi bat. Duong Tung Tien phai ra lenh cho cac chien thuyen con lai chay ve phia đong đe tranh bi tieu det hoan toan. Phai may ngay sau ho moi tap hop đuoc so chien thuyen con lai ve vung bien Liem Chau, lap thuy trai co thu.
Thang loi cua tran thuy chien Đong Kenh đa lam that bai hoan toan ke hop vong chien luoc cua Quach Quy, va đay Quach Quy, Trieu Tiet vao hoan canh khong co phuong tien cho đai quan vuot song.


= Tran song Nhu Nguyet =

Ngay 18 thang 1, quan Tong toi bo bac song Nhu Nguyet, đoi dien voi tuyen phong thu chu luc cua quan Đai Viet. Quan Tong khong đanh ngay ma đoi đao thuy quan toi đe hop đong tac chien vuot song. Trong khi cho, đai quan Tong chia lam hai canh. Canh phia Tay do Trieu Tiet chi huy đong tap trung o vung nay la Hiep Hoa. Canh phia Đong do Quach Quy chi huy đong tap trung o vung nay co the la thanh pho Bac Ninh. O giua hai điem tap trung tren, quan Tong con chiem mot so vi tri la cac go cao.
Cho thuy quan khong thay, luc quan Tong quyet đinh tan cong. Quan Tong đa to chuc 2 đot tan cong lon. Đot thu nhat đa choc thung đuoc phong tuyen cua Đai Viet. Nhung do tien quan qua nhanh, luc luong Tong tham nhap khoang 1.000-2.000 quan tro nen đon đoc va khi tien đen vung Soc Son ngay nay thi bi quan Đai Viet vay đanh phai rut lui, chiu ton that khoang 1.000 nguoi. Đot thu hai, quan Tong đong be lon đe đua quan sang bo Nam song Nhu Nguyet, nhung đot nao sang cung bi tieu diet gan het. Quan Tong, sau 2 đot tan cong that bai đanh tiep tuc đoi thuy quan đen.
Sau 2 thang, thay quan Tong co dau hieu met moi, quan Đai Viet phan cong. Ban đau, quan Đai Viet to chuc tan cong vao canh cua Quach Quy, song đa chiu that bai. Hai quy toc nha Ly la Hoang Chan va Chieu Van chi huy đot tan cong nay đeu thiet mang. Sau that bai nay va nhan thay quan Tong đang tap trung chu y vao mat tran phia Đong, quan Đai Viet lien to chuc vuot song đanh bat ngo vao canh quan phia Tay cua Trieu Tiet. Tran nay, quan Đai Viet thang lon. Trong khi quan Tong roi loan vi canh phia Tay bi tap kich, quan Đai Viet tiep tuc đo bo đanh vao canh quan phia Đong.


Giang hoa Sau khi gianh đuoc thang loi quan su tai phong tuyen Nhu Nguyet, Đai Viet chu đong nghi hoa voi quan Tong. Su than Kieu Van Ung cho Quach Quy biet la vua Ly se sai su sang xin ta toi vi đa keo quan đanh Kham Chau va Liem Chau va xin tiep tuc nop cong. Ong cung bao chua viec đanh Tong truoc la do Tu Ba Tuong xui giuc. Tong su chep rang phia quan Tong "so quan đem đi 10 van, phu 20 van, nay đa chet mat qua nua, so con lai thi om đau, luong an đa can". Tong su, Quach Quy truyen chep rang: 時兵夫三十萬人，冒暑涉瘴地，死者過半。至是，與賊隔一水不得進，乃班師. ("Thi binh phu tam thap van nhan, mao thu thiep chuong đia, tu gia qua ban. Chi thi, du tac cach nhat thuy bat đac tien, nai ban su" nghia la Đem binh phu đi 30 van nguoi, gap phai nang nong đat đoc, chet qua nua. Đen nay, lai cach giac mot con song khong the tien len, ben đem quan ve.). Quach Quy nhan loi giang hoa, nhung noi rang: "Ta khong the đap đo đuoc sao huyet giac, bat đuoc Can Đuc đe bao menh trieu đinh. Tai troi vay! Thoi đanh lieu mot than ta đe cuu hon 10 van nhan mang". Tuy nhien, Trinh Di va Trinh Hao trong Nhi Trinh di thu nhan xet rang: "May đuoc loi giac noi nhun, lien nhan đo giang hoa. Neu khong co loi quy thuan cua giac thi lam the nao?"
Thang 3 nam 1077, Quach Quy rut quan ve nuoc, quan Tong rut đen đau, quan Đai Viet theo sau chiem lai đen đo. Tong su chep ve cuoc rut quan nhu sau: "Quy muon rut quan ve, so giac tap kich ben bat quan khoi hanh ban đem, hang ngu khong đuoc chinh te, tinh hinh hon loan, giay xeo len nhau".
Sau khi ve nuoc, nha Tong kiem ke thiet hai. Ngay 16/4/1077, Thai Thua Hy dang so tau trinh cu the So dan phu 20 van tro ve khong đuoc mot nua. Phi ton chien tranh đuoc trieu Tong tinh ra la 5.190.000 lang vang.:

So linh luc đi la 115.000 quan (bao gom ca thuy quan), so linh ve đuoc (gom ca linh bi thuong) la 49.506 nguoi, tru tiep đi so chet sau khi ve nuoc, hoac bi thuong phai giai ngu, chi con 23.400 nguoi khoe manh.
So phu đi sang Đai Viet la hon 80.000 nguoi, luc ve (gom ca nguoi bi thuong, om) con 10.014 nguoi, sau khi ve nuoc lai chet them mot so vi bi thuong hoac benh tat, con lai 6.087 nguoi.
So ngua luc đi 9.078 con, luc ve con 4.690 con, sau đo chet them, con lai 3.174 con khoe manh.
So tien chi phi tong cong: 5.190.000 luong vang.
Quach Quy bi quy toi vi đa tri hoan khong chiu tien binh nen bi đoi đi Ngac Chau, roi giang lam ta ve tuong quan va an tri (quan thuc tai gia) o Tay Kinh. Trieu Tiet chi bi ket toi khong lap tuc dep giac, giang lam Truc Long Đo cac, tri Que Chau.
Nam Mau Ngo (1078) Ly Nhan Tong mo cuoc giao hao voi nha Tong. Su than Đai Viet la Đao Tong Nguyen đua nam con voi đa thuan sang cong vua Tong va đi đoi lai nhung chau, huyen o mien Cao Bang. Tong trieu ung thuan voi đieu kien la quan Ly phai tra lai cho nha Tong nhung thuong dan Tong o cac chau Kham, Liem, Ung bi quan Ly bat đem ve nuoc lam no ti trong nam 1075. Thuong dan Tong bi bat hon ngan nguoi nhung quan nha Ly chi tra tat ca la 221 nguoi. Truoc khi cho ho ve, nha Ly cho thich vao tran con trai tu 15 tuoi tro len ba chu "Thien tu binh", đan ong tu 20 tuoi tro len thich chu "Đau Nam Trieu" va vao canh tay trai đan ba con gai hai chu "Quan Khach" đe lam nhuc nha Tong.


Xem them Ly Thuong Kiet
Ly Nhan Tong
Nung Tong Đan
Phat Tong lo bo van
Chien dich đanh Tong, 1075-1076
Nam quoc son ha


Ghi chu Chu thich Thu muc Bo Quoc phong (Viet Nam) (2004). Tu đien bach khoa quan su Viet Nam. Nha xuat ban Quan đoi nhan dan.
Đang cong san Viet Nam. Bo chinh tri. Ban chi đao tong ket chien tranh (2000). Chien tranh cach mang Viet Nam, 1945-1975: thang loi va bai hoc. Nha xuat ban Chinh tri quoc gia.
Hoang Xuan Han (1995). Ly Thuong-Kiet: lich su ngoai giao trieu Ly. Nha xuat ban Van hoc.
Hoang Xuan Han (1996). Ly Thuong Kiet, lich su ngoai giao va tong giao trieu Ly. Nha xuat ban Ha Noi.
Hoang Xuan Han (2003). Ly Thuong Kiet, lich su ngoai giao va tong giao trieu Ly. Nha xuat ban Quan đoi nhan dan.
Le Huy Hoa (2003). Bach khoa tri thuc quoc phong toan dan. Nha xuat ban Chinh tri quoc gia.
Pham Minh Thao (2007). Hoa sen trong gieng ngoc. Nha xuat ban Van hoa thong tin.
Pham Van Son (1961). Viet-su tan bien, Tap 1. Nha xuat ban Khai tri.
Tran Trong Kim (1986). Viet Nam su luoc, Tap 1-2. Nha xuat ban Đai Nam.
Vien lich su quan su Viet Nam (1999). Lich su quan su Viet Nam, Tap 3. Nha xuat ban Chinh tri quoc gia.


Đoc them Phan Huy Le, Bui Đang Dung, Phan Đai Doan, Pham Thi Tam va Tran Ba Chi (1998), Mot so tran quyet chien chien luoc trong lich su dan toc, Nha xuat ban Quan đoi Nhan dan, Ha Noi