Cho Đong Ba la mot ngoi cho tai thanh pho Hue, Viet Nam. Đay la ngoi cho truyen thong lau đoi, co lich su hon 100 nam xay dung va phat trien, đuoc xem la mot trong nhung bieu tuong cua vung đat co đo Hue.


Vi tri Cho Đong Ba nam ben bo bac song Huong, tren đuong Tran Hung Đao thuoc phuong Đong Ba, quan Phu Xuan, thanh pho Hue. Mat bang cho nam trai dai tu chan cau Truong Tien đen cau Gia Hoi voi tong dien tich la 47.614 m², bao gom ca ben, bai đo xe va khu hoa vien đuong Chuong Duong.


Lich su Theo Đai Nam nhat thong chi, cho co ten la Đong Gia, nam o đong nam cau Đong Gia thuoc huyen Huong Tra. Duoi thoi vua Gia Long, cho nam o ngay ben ngoai quach cua Chinh Đong cua kinh thanh, giua cho co mot ngoi đinh ngoi hai tang ten la đinh Quy Gia (nen cho cung đuoc goi la "Quy Gia thi"). Nam 1885, cho bi đot sach khi Kinh đo Hue that thu. Nam Đong Khanh thu 2 (1887), sau khi lap pho Cua Đong, vua cho xay dung lai cho, suat đoi Nguyen Đinh Nen tinh nguyen lam đinh cho va hai day quan lop ngoi hai ben ta huu nen trieu đinh cho linh trung luon thue cho trong 6 nam, moi nam 1.300 quan. Sau đo vien suat đoi nay lai đuoc cham chuoc cho linh trung them 3 nam nua.

Nam 1899, khi chinh trang đo thi Hue, vua Thanh Thai cho doi cho đen pho Truong Tien (tuc vi tri hien nay), con đinh cho cu o ngoai cua Chinh Đong sau tro thanh truong tieu hoc Phap – Viet Đong Ba. Cho đuoc xay dung bon day quan: ta, huu, tien, hau voi tong cong 48 gian ngoi, o giua la mot lau chuong ba tang co đong ho. Ben canh đo trong cho con xay mot gieng nuoc đa, khi lay nuoc thi dung tay quay may. Đe nhac lai su kien vua Thanh Thai cho di doi cho, nguoi Hue xua đa co cau ca dao:

Nam 1967, chinh quyen Viet Nam Cong hoa cho pha do cho va xay moi, tuy nhien cong trinh đang xay dung dang do thi bi trung bom trong Su kien Tet Mau Than nam 1968. Sau cho đuoc sua chua tam cho tieu thuong buon ban. Đen nam 1987, cho Đong Ba đuoc chinh quyen tinh Binh Tri Thien cho đai trung tu. Cong trinh gom nang cap lau chuong, xay them bon khu nha hai tang o bon goc cho, nam day nha kiot voi nhieu khu hang moi khang trang, dien tich mat bang xay dung la 15.600 m².


Hoat đong buon ban Cho Đong Ba co đu loai hang hoa nong, lam, thuy hai san, chan nuoi, thu cong my nghe cua Hue va cac vung phu can cung nhu cac mat hang thi truong tai Viet Nam. Truoc nam 1975, cho co 56 mat hang đuoc bay ban, đen nam 1985 thi co them 8 mat hang moi nhu: hat giong, sua đong ho, cui bo, dep cao su, phu tung xe đap, xay xat, son, gac luoi...
Tu khi thanh lap, cho Đong Ba đa co so luong tieu thuong nguoi Viet đong đao. Cac tieu thuong kinh doanh nhieu loai mat hang, bay ban o cac quay trong cho. Theo Ban Quan ly cho, truoc nam 1975 co 2.614 lo hang chinh co đang ky kinh doanh, 300 lo hang ba (khong đang ky) va tren 400 lo cho troi. Nam 1977, gan 400 lo cho troi o mui bac cau Truong Tien đuoc doi sang cho Tay Loc. Nam 1985, so ho đang ky kinh doanh la 3.122 ho tu 54 phuong xa trong tinh.
Tinh đen nam 2020, toan cho co hon 2.700 lo va hon 1.800 ho kinh doanh đuoc phan bo tai 6 khu vuc tren dien tich 22.749 m². Cho kinh doanh khoang 60 nganh hang, buon ban cac mat hang tu cao cap đen binh dan, gop phan tao cong an viec lam cho hang nghin lao đong. Moi ngay so luong nguoi đen cho khoang 7.000–10.000, gom du khach va nguoi mua ban.


Trong tho ca Do đa tro thanh bieu tuong, gan bo voi nguoi dan Hue hon mot the ky nen cho Đong Ba đuoc nhac đen trong nhieu tac pham tho ca. Cho đuoc nhac đen trong cau hat "Phien Đong Ba buon qua cua cho/Ben Van Lau thuyen vo đom sau" trong ca khuc "Tieng Song Huong" cua nhac si Pham Đinh Chuong. Nhac pham "Mua tren pho Hue" (Minh Ky – Ton Nu Thuy Khuong) co cau "Cho Đong Ba khi minh qua/La me bay bay la đa". Trong mot bai ho mai nhi Hue co cau "Đo tu Đong Ba, đo qua Đap Đa/Đo ve Vi Da, thang nga ba Sinh".


Xem them Cau Truong Tien


Chu thich Lien ket ngoai Ban Quan ly Cho Đong Ba