Quy đao đia đong bo (tieng Anh: geosynchronous orbit, viet tat la GSO) la quy đao lay Trai Đat lam tam voi chu ky quy đao khop voi hien tuong tu quay cua Trai Đat quanh truc trong 23 gio, 56 phut va 4 giay (mot ngay thien van). Nhu vay, đoi voi mot quan sat vien tren be mat Trai Đat, su đong bo chuyen đong quay va chu ky quy đao nghia la vat the tren quy đao đia đong bo se tro ve chinh xac cung mot vi tri tren bau troi sau mot ngay. Trong khoang thoi gian mot ngay đo, vat the đo co the đung yen (so voi be mat Trai Đat) hoac vach ra mot đuong cong analemma phu thuoc vao đo nghieng va đo lech tam cua quy đao. Quy đao đia đong bo hinh tron se co đo cao khong đoi 35.786 km (22.236 mi) va đay cung la ban truc lon cho tat ca cac quy đao đia đong bo khac.
Mot truong hop đac biet cua quy đao đia đong bo la quy đao đia tinh. Quy đao đia tinh la quy đao đia đong bo hinh tron nam trong mat phang xich đao. Ve tinh tren quy đao đia tinh luon o cung mot vi tri tren bau troi đoi voi cac quan sat vien đung tren mat đat. Noi chung, thuat ngu đia đong bo va đia tinh trong ngon ngu pho thong co the su dung thay the cho nhau.
Cac ve tinh vien thong thuong đuoc đat đia tinh hoac gan quy đao đia tinh đe cac ang-ten ve tinh khong phai di chuyen ma co the luon đat huong co đinh vao ve tinh đo tren bau troi.


Lich su Thuat ngu quy đao đia đong bo đuoc George O. Smith gioi thieu lan đau tien voi cong chung vao thang 10 nam 1942 trong truyen đau tien cua bo truyen ngan gia tuong Venus Equilateral, nhung khong đi sau vao chi tiet. Nha van khoa hoc vien tuong nguoi Anh Arthur C. Clarke pho bien va mo rong khai niem nay trong bai viet Extra-Terrestrial Relays – Can Rocket Stations Give Worldwide Radio Coverage? tren tap chi Wireless World nam 1945. Trong phan gioi thieu, Clarke thua nhan bai viet cua minh chiu anh huong va co moi lien he voi bo truyen Venus Equilateral. Quy đao do Clarke lan đau tien mo ta rat co gia tri cho cac ve tinh vien thong thu phat tin hieu, đoi khi con đuoc goi la Quy đao Clarke. Tuong tu, tap hop cac ve tinh nhan tao trong quy đao nay cung đuoc goi la Vanh đai Clarke.

Trong thuat ngu ky thuat, quy đao đia đong bo thuong đuoc goi la đia tinh khi nam tren đuong xich đao, nhung cac thuat ngu đuoc su dung thay the cho nhau. Cu the trong mot so tai lieu tieng Anh, geosynchronous Earth orbit (GEO) (quy đao Trai Đat đia đong bo) co the đong nghia voi geosynchronous equatorial orbit (quy đao can xich đao) hoac geostationary Earth orbit (quy đao Trai Đat đia tinh).
Ve tinh đia đong bo đau tien do Harold Rosen thiet ke tai Hughes Aircraft vao nam 1959. Lay cam hung tu Sputnik 1, ong muon su dung mot ve tinh đia tinh (xich đao đia đong bo) đe toan cau hoa truyen thong. Truyen thong giua Hoa Ky va chau Au sau đo co the ho tro 136 nguoi cung luc, phu thuoc vao song cao tan va cap bien.
Suy nghi thong thuong vao thoi điem đo la can mot luong nang luong ten lua lon đe đua ve tinh vao quy đao đia đong bo nhung ve tinh cung khong duy tri tren quy đao đuoc lau so voi chi phi đa bo ra, vi vay nhung no luc ban đau chi nham đua ve tinh len quy đao Trai Đat tam thap hoac tam trung. Khoi đau trong so đo la cac ve tinh khi cau Echo thu đong vao nam 1960, tiep theo la Telstar 1 vao nam 1962. Mac du cac kho khan gap phai ve cuong đo tin hieu va theo doi đeu co the đuoc giai quyet bang cac ve tinh đia đong bo, giai phap nay đuoc coi la khong thuc te nen Hughes giu lai kinh phi ho tro.
Nam 1961, nhom cua Rosen đa thiet ke mot mau hinh tru đuong kinh 76 xentimet (30 in), chieu cao 38 xentimet (15 in), nang 11,3 kilogam (25 lb), kich thuoc va khoi luong vua đu đe đua vao quy đao. Mau đuoc on đinh quay voi ang-ten luong cuc phat song dang hinh banh kep. Thang 8 nam 1961, ho ky hop đong bat đau che tao ve tinh thuc su. Do loi đien tu, Syncom 1 khong đat đuoc muc tieu, nhung Syncom 2 đa thanh cong bay vao quy đao đia đong bo nam 1963. Mac du quy đao nghieng van can di chuyen ang-ten, ve tinh đa co the chuyen tiep truyen hinh, cho phep tong thong Hoa Ky John F. Kennedy đien đam voi thu tuong Nigeria Abubakar Tafawa Balewa tu mot con thuyen vao ngay 23 thang 8 nam 1963.
Ngay nay co hang tram ve tinh đia đong bo dung cho vien tham, đieu huong va lien lac.
Mac du hau het cac noi tap trung đong dan cu tren the gioi hien nay đeu su dung phuong tien lien lac mat đat (vi ba, cap quang) thuong co loi the ve đo tre va bang thong, nhu 96% dan so đuoc tiep can đien thoai va 90% co the truy cap internet, thi mot so vung nong thon, vung sau, vung xa o cac nuoc phat trien van phu thuoc vao lien lac ve tinh.


Phan loai = Quy đao đia tinh =

Quy đao xich đao đia tinh (GEO) la mot quy đao đia đong bo tron trong mat phang xich đao voi ban kinh khoang 42.164 km (26.199 mi) tinh tu tam Trai Đat. Ve tinh tren quy đao se o đo cao khoang 35.786 km (22.236 mi) tinh theo muc nuoc bien trung binh, co đinh so voi be mat Trai Đat. Nhu vay, ve tinh đia tinh se lo lung tai mot điem co đinh tren bau troi bat ke ngay đem, mat quan sat vien se thay mat troi, mat trang va sao chuyen đong tren vom troi phia sau no. Quy đao nhu vay rat thich hop cho cac ve tinh vien thong.
Mot quy đao đia tinh hoan toan on đinh chi ton tai trong ly thuyet. Trong thuc te, ve tinh troi ra khoi quy đao nay vi cac nhieu loan nhu gio mat troi, ap suat buc xa, trong truong bien thien va hieu ung hap dan tu Mat Trang va Mat Troi, khi đo can đen cac đong co đay đe duy tri quy đao cho ve tinh tren tram.
Cuoi cung, neu khong su dung đong co đay, quy đao se bi nghieng, dao đong trong khoang tu 0° đen 15° sau moi 55 nam. Vao cuoi vong đoi cua ve tinh, khi sap het nhien lieu, đoi van hanh co the khong đieu chinh đo nghieng nua vi ton nhieu nang luong ma chi kiem soat đo lech tam. Cach lam nay keo dai tuoi tho cua ve tinh vi tieu thu it nhien lieu hon, nhung mat han che la chi co the su dung voi ang-ten mat đat chuyen đong đuoc theo huong bac-nam. 
Cac ve tinh đia tinh cung se co xu huong troi quanh mot trong hai kinh đo on đinh 75° va 255° ma khong can giu tram. 


= Quy đao đia đong bo nghieng hinh elip =

Nhieu quy đao đia đong bo bi lech tam va/hoac nghieng. Quan sat tu tram mat đat, đo lech tam lam cho quy đao co hinh elip va xuat hien dao đong đong-tay, con đo nghieng quy đao so voi đuong xich đao lam xuat hien dao đong bac-nam. Hai hieu ung nay ket hop thanh mot analemma (hinh so 8). 
Ve tinh tren quy đao hinh elip hoac lech tam phai đuoc cac tram mat đat on đinh theo doi.


 Quy đao tundra  Quy đao tundra la mot quy đao đia đong bo do Nga phat minh cho phep duy tri ve tinh o vi đo cao. Quy đao co đo nghieng 63,4° va la mot quy đao đong cung lam giam nhu cau giu tram. Can it nhat hai ve tinh đe phu song lien tuc tren mot khu vuc. Đai phat thanh ve tinh Sirius XM su dung ve tinh quy đao nay đe cai thien cuong đo tin hieu o mien bac Hoa Ky va Canada.


 Quy đao Quasi-Zenith  He thong ve tinh Quasi-Zenith (QZSS) la mot he thong ba ve tinh hoat đong theo quy đao đia đong bo o đo nghieng 42° va đo lech tam 0,075. Moi ve tinh nam tren bau troi Nhat Ban, cho phep tin hieu toi may thu đat tai cac khe đo thi sau đo nhanh chong truyen toi Uc.


Phong ve tinh Cac ve tinh đia đong bo đuoc phong ve phia đong vao quy đao đong-tay phu hop voi toc đo quay cua đuong xich đao. Đo nghieng nho nhat cua ve tinh khi phong la vi đo cua be phong nen viec phong ve tinh gan xich đao se han che thay đoi đo nghieng can thiet sau nay. Ngoai ra, điem phong gan xich đao se loi dung đuoc su quay cua Trai Đat đe tang toc cho ve tinh. Vi tri phong đuoc bo tri o nhung noi phai co nuoc hoac sa mac o phia đong đe khi that bai thi ten lua cung khong roi vao khu vuc đong dan cu.
Phan lon cac ten lua đay đeu đua cac cac ve tinh đia đong bo thang vao quy đao chuyen tiep đia tinh (GTO), quy đao hinh elip voi vien điem o đo cao GSO va can điem thap. Nang luong đay sau đo đuoc dung đe nang cao can điem, đieu chinh đe tien vao quy đao GSO.


Quy đao đe xuat = Ve tinh statite =
Statite la mot ve tinh tren ly thuyet su dung buom Mat Troi lay ap suat buc xa tu mat troi đe đieu chinh quy đao.
Ve tinh se o khoang vi đo 30 nam tren phan toi cua Trai Đat. Quan sat tu mat đat, ve tinh se tro lai vi tri cu cu sau 24 gio giong nhu quy đao đia đong bo.


= Thang may khong gian =
Quy đao đia đong bo con đuoc ap dung vao ly thuyet thang may khong gian. Khi gan mot đau vao mat đat, đoi voi đo cao ben duoi vanh đai đia tinh, thang may se duy tri chu ky quy đao ngan hon so voi khi chi dung trong luc.


Ve tinh khong con su dung Cac ve tinh đia đong bo can co giu tram đe on đinh vi tri. Con mot khi het nhien lieu đay va khong con huu ich, ve tinh đuoc chuyen len quy đao tha ma cao hon. Viec huy quy đao cua ve tinh la khong kha thi vi ton nhieu nhien lieu hon so voi viec chi noi quy đao len cao mot chut. Thuc te nay cong voi luc can khong đang ke cua khi quyen khien ve tinh GSO co the ton tai hang ngan nam tren quy đao.
Qua trinh ket thuc cang luc cang đuoc quy đinh cao hon va cac ve tinh phai co 90% co hoi di chuyen hon 200 km o ngoai vanh đai đia tinh vao cuoi đoi.


= Manh vun khong gian =
Cac manh vun khong gian trong quy đao đia đong bo thuong co toc đo va cham thap hon tai quy đao Trai Đat tam thap LEO do hau het cac ve tinh cua quy đao GSO nam trong cung mot mat phang, cung đo cao va toc đo; tuy nhien, su hien dien cua cac ve tinh trong quy đao lech tam cho phep va cham o muc toi đa 4 km/s. Mac du tuong đoi kho xay ra va cham, kha nang cac ve tinh GSO tranh đuoc bat ky manh vun nao la rat han che.
Cac manh vo co đuong kinh nho hon 10 cm khong the nhin thay tu Trai Đat, gay kho khan cho viec đanh gia muc đo pho bien cua chung.
Bat chap nhung no luc đe giam thieu rui ro, cac vu va cham tren khong gian van xay ra. Ngay 11 thang 8 nam 1993, ve tinh vien thong Olympus-1 cua Co quan Vu tru chau Au đa bi mot thien thach va đap vao va phai chuyen len quy đao tha ma. Nam 2006, ve tinh lien lac Express-AM11 cua Nga đa bi mot vat the khong ro đung phai va mat hoat đong, mac du cac ky su đieu khien co đu thoi gian đe đua ve tinh vao quy đao tha ma. Nam 2017, ca AMC-9 va Telkom-1 đa bi vo hong ma khong ro nguyen nhan.


Đac điem Quy đao đia đong bo co cac thuoc tinh sau:

Chu ky: 1.436 phut (mot ngay thien van)
Ban truc lon: 42.164 km


= Chu ky =
Tat ca cac quy đao đia đong bo đeu co chu ky chinh xac bang mot ngay thien van. Đieu nay co nghia la ve tinh se tro ve cung mot điem tren be mat Trai Đat sau moi ngay thien van, khong phu thuoc cac thuoc tinh khac. Chu ky quy đao T lien quan truc tiep đen ban truc lon cua quy đao theo cong thuc:

  
    
      
        T
        =
        2
        π
        
          
            
              
                a
                
                  3
                
              
              μ
            
          
        
      
    
    {\displaystyle T=2\pi {\sqrt {a^{3} \over \mu }}}
  

voi:

a la đo dai ban truc lon cua quy đao

  
    
      
        μ
      
    
    {\displaystyle \mu }
  
 la tham so hap dan tieu chuan tai trong tam.


= Đo nghieng =
Mot quy đao đia đong bo co the co mot đo nghieng bat ky.
Ve tinh thuong co đo nghieng bang 0, đam bao quy đao luon đuoc giu tren đuong xich đao. Nhu vay ve tinh co vi đo khong đoi đoi voi quan sat vien mat đat (hoac theo he đia tam ECEF).
Đo nghieng pho bien khac la 63,4° voi quy đao tundra, gia tri nay đam bao cho acgumen can điem cua quy đao khong đoi theo thoi gian.


= Hinh chieu quy đao =
Trong truong hop quy đao đia tinh, hinh chieu quy đao tren mat đat cua ve tinh chi la mot điem duy nhat tren đuong xich đao. Khai quat chung cho quy đao đia đong bo co đo nghieng hoac đo lech tam khac 0, hinh chieu quy đao tren mat đat la mot hinh so 8 bien dang, lap lai sau moi ngay thien van.


Xem them Quy đao sieu đong bo
Quy đao thu đong bo
Quy đao đong bo
Quy đao đia tinh
Ve tinh đia đong bo
Quy đao tha ma
Danh sach cac quy đao
Danh sach cac ve tinh tren quy đao đia đong bo
Quy đao Trai Đat tam thap
Quy đao Trai Đat tam trung
Quy đao Trai Đat tam cao
Quy đao Molniya


Chu thich Lien ket ngoai Danh sach ve tinh tren quy đao đia đong bo nam 2013(tieng Anh)
Science@NASA - Quy đao đia đong bo (tieng Anh)
NASA - Quy đao hanh tinh (tieng Anh)
Du lieu an ban khoa hoc ve quy đao đia đong bo (bao gom du lieu lich su va thong ke phong ve tinh) (tieng Anh)
Co hoc quy đao (Cong nghe hoa tien va khong gian) (tieng Anh)
Hinh anh vu tru moi ngay cua NASA: Hinh anh tua nhanh cua ve tinh đia tinh tren day Anpo (ngay 11 thang 4 nam 2012) (tieng Anh)