Hoa Ky la mot nuoc cong hoa lien bang, trong đo Tong thong, Quoc hoi, va Toa an cung nam giu va chia se quyen luc cua chinh quyen lien bang theo Hien phap. Trong khi đo, chinh quyen lien bang lai chia se quyen luc voi chinh quyen cua tung tieu bang. Mo hinh nay ket hop phan chia quyen luc theo ca chieu ngang (tam quyen phan lap) va chieu doc (giua lien bang voi tieu bang).
Chinh quyen lien bang đuoc thiet lap boi Hien phap Hoa Ky. Hien nay hai đang chinh tri lon, Đang Dan chu va Đang Cong hoa, đang co anh huong thong tri tren nen chinh tri Hoa Ky mac du van ton tai cac nhom hoac cac đang chinh tri voi anh huong it quan trong hon.


Chinh quyen Lien bang, Tieu bang va Đia phuong cua My Chinh quyen lien bang, đuoc thiet lap boi Hien phap, la nhan to chu đao cua he thong chinh quyen My. Tuy nhien, bat ky ca nhan nao song ben ngoai thu đo đeu la đoi tuong chiu su quan ly cua it nhat ba đinh che quyen luc: Chinh quyen lien bang, tieu bang, va quan (O mot so đia phuong khong co cap quan, thay vao đo la chinh quyen thi tran hoac thanh pho).
Tinh đa dang cua cac cap chinh quyen la he qua lich su cua đat nuoc nay. Chinh quyen lien bang đuoc kien tao boi cac khu đinh cu (colony), hinh thanh cach rieng le voi quyen tu tri va đoc lap voi nhau. Trong moi khu đinh cu co cac quan (hat) va thi tran, hinh thanh theo cac lo trinh phat trien khac nhau hau đap ung cac nhu cau hanh chinh khac biet. Thay vi thiet lap mot chinh quyen thay the he thong phap quyen đia phuong cua cac tieu bang, Quoc hoi Lap hien cho phep duy tri quyen tu tri cho cac tieu bang. Khi lanh tho cua đat nuoc đuoc mo rong, cac tieu bang moi đuoc cau tao theo mo hinh cua cac tieu bang hien huu truoc đo.


Chinh quyen Tieu bang Truoc khi đoc lap, duoi tham quyen cua vuong trieu Anh, cac khu đinh cu đuoc quyen tu tri va đoc lap voi nhau. Trong giai đoan đau cua nen cong hoa con non tre, truoc khi co Hien phap, moi tieu bang hau nhu la mot đon vi hanh chinh tu tri. Cac đai bieu cua Quoc hoi Lap hien tim kiem mot the che lien bang manh me va kha thi hon, nhung khong the bo qua cac truyen thong tieu bang cung nhu quyen loi cua cac chinh tri gia o cac tieu bang.
Nhin chung, cac vu viec ben trong đia gioi tieu bang la thuoc pham vi quyen han cua chinh quyen tieu bang, bao gom truyen thong noi bang; cac phap qui ve tai san, cong nghiep, doanh nghiep, tien ich cong; luat hinh su tieu bang; va đieu kien lam viec trong tieu bang. Trong khuon kho nay, Chinh quyen lien bang yeu cau chinh quyen tieu bang phai theo mo hinh the che cong hoa, va luat le tieu bang khong đuoc mau thuan voi hoac vi pham Hien phap lien bang hay luat le va cac hiep uoc cua Hiep Chung Quoc Hoa Ky.
Cung de hieu khi ton tai nhieu khu vuc ma quyen tai phan giua lien bang va tieu bang chong cheo len nhau. Trong nhung nam gan đay, Chinh quyen lien bang đam nhan trach nhiem rong lon hon trong nhung linh vuc nhu y te, giao duc, phuc loi, giao thong, gia cu va phat trien đo thi. Do đo, bat cu noi nao Chinh quyen lien bang hanh xu cac chuc trach trong lanh tho tieu bang, cac chuong trinh thuong đuoc duyet xet tren can ban hop tac giua hai cap chinh quyen hon la mot su ap đat tu ben tren.
Giong chinh quyen quoc gia, chinh quyen tieu bang cung co ba nhanh: hanh phap, lap phap va tu phap; co su tuong đong rat lon trong chuc nang va muc tieu giua chinh quyen tieu bang va Chinh quyen lien bang. Chuc danh đung đau nhanh hanh phap tieu bang la thong đoc, đuoc bau theo cach pho thong đau phieu, thuong la theo nhiem ky bon nam (trong mot vai tieu bang, nhiem ky nay chi keo dai hai nam). Ngoai tru bang Nebraska theo the che đoc vien, nhanh lap phap cua cac tieu bang con lai đeu la luong vien, voi vien tren goi la Thuong vien va vien duoi goi la Vien Dan bieu, Vien Đai bieu hoac Đai hoi đong. Mot so tieu bang con goi toan bo nhanh lap phap cua minh, bao gom hai vien, la "Đai hoi đong", lam cho su viec tro nen rac roi hon. Trong hau het cac tieu bang, thuong nghi si phuc vu theo nhiem ky bon nam trong khi thanh vien ha vien co nhiem ky keo dai hai nam.
Hien phap cua cac tieu bang khac nhau trong mot so chi tiet, nhung nhin chung tuan theo mot mo thuc tuong tu voi hien phap lien bang, gom co mot tuyen ngon ve quyen cua nguoi dan va mot phac đo to chuc chinh quyen. Ve cac linh vuc nhu đieu hanh doanh nghiep, ngan hang, tien ich cong cong, va cac đinh che tu thien, hien phap cac tieu bang co nhung quy đinh ro rang va chi tiet hon hien phap lien bang. Moi ban hien phap tieu bang đeu tuyen bo tham quyen toi thuong thuoc ve nhan dan, va thiet lap cac tieu chuan va nguyen tac nen tang cho chinh quyen.


= Chinh quyen Thanh pho =
Tung la mot nuoc nong nghiep, ngay nay Hoa Ky la mot quoc gia đa đo thi hoa cao đo. Co đen 80% dan so hien song o cac thi tran, thanh pho lon, hoac o khu ngoai o cua cac đo thi. Con so thong ke nay noi len tam quan trong cua chinh quyen cac thanh pho trong buc tranh toan canh cua chinh quyen My. O muc đo cao hon chinh quyen cap lien bang hoac cap tieu bang, thanh pho truc tiep đap ung cac loai nhu cau cho nguoi dan, cung ung moi thu tu luc luong canh sat va linh cuu hoa đen luat le, quy đinh ve ve sinh, y te, giao duc, giao thong cong cong va gia cu.
Cong viec đieu hanh nhung thanh pho lon la cuc ky phuc tap. Thanh pho New York co so cu dan đong hon 41 trong tong so 50 tieu bang cua nuoc My. Nguoi ta noi rang, chi sau chuc vu tong thong, vi tri hanh phap kho khan nhat la thi truong thanh pho New York.
Chinh quyen thanh pho đuoc thiet lap boi tieu bang, đuoc quy đinh chi tiet ve muc tieu va tham quyen, nhung trong nhieu phuong dien cac thanh pho đuoc van hanh đoc lap voi tieu bang. Tuy nhien, hau het thanh pho tren đat nuoc nay xem su cong tac voi cac co quan cua tieu bang va lien bang la yeu to nen tang hau co the đap ung cac nhu cau cua nguoi dan.
Mo hinh cua cac chinh quyen thanh pho hien huu rai rac tren khap đat nuoc la đa dang, mac du hau het đeu thiet lap mot loai hinh hoi đong trung uong, đuoc cu tri bau ra, va mot vien chuc hanh phap, đuoc ho tro boi nhung nguoi đung đau so, nganh, đe đieu hanh cac loai su vu cua thanh pho.
Co ba mo hinh chinh cho chinh quyen thanh pho: thi truong- hoi đong, uy ban, hoi đong- nha đieu hanh. Hien co nhieu thanh pho phat trien cac mo hinh tong hop tu hai hoac ba mo hinh tren.
Thi truong- Hoi đong. Đay la mo hinh chinh quyen thanh pho lau đoi nhat hien huu o Hoa Ky, cho đen đau the ky 20 van đuoc ap dung tai hau het cac thanh pho o đay. Co cau cua no tuong tu voi chinh quyen tieu bang va quoc gia, voi mot thi truong đuoc cu tri tuyen chon đe đam nhiem vi tri đung đau nhanh hanh phap, va mot hoi đong, thong qua quy trinh bau cu đai dien cac khu vuc dan cu khac nhau, cau thanh nhanh lap phap. Thi truong chi đinh nhung nguoi đung đau cac so nganh cung cac vien chuc khac, đoi khi can co su phe chuan cua hoi đong. Thi truong co quyen phu quyet cac đao luat cua thanh pho, thuong truc chiu trach nhiem ve ngan sach thanh pho. Hoi đong thong qua cac du luat, đinh muc thue tai san va phan bo ngan sach cho cac so nganh.
Uy ban. Mo hinh nay ket hop cac chuc nang lap phap va hanh phap vao mot nhom cac vien chuc, thuong la ba nguoi hoac hon, đuoc cu tri toan thanh pho tuyen chon qua bau cu. Moi uy vien giam sat su vu cua mot so so nganh cua thanh pho. Nhan vat đuoc chi đinh lam chu toa uy ban thuong đuoc goi la thi truong, du quyen han cua nguoi nay cung chi ngang bang cac uy vien khac.
Hoi đong- Nha đieu hanh. Mo hinh nha đieu hanh thanh pho la mot giai phap nham đap ung tinh hinh ngay cang tro nen phuc tap cua cac van nan đo thi, đoi hoi ky nang cao cua nha chuyen mon ma khong the tim thay noi cac vien chuc dan cu. Đieu can lam la tin cay va uy thac cac quyen hanh phap, gom quyen thi hanh phap luat va cung ung cac loai dich vu cong, cho mot nha đieu hanh chuyen nghiep, nhieu kinh nghiem va đuoc đao tao tot.
Mo hinh nay ngay cang đuoc nhieu thanh pho chap nhan. Theo đo, mot hoi đong đuoc dan bau ra voi mot it nghi vien, ban hanh luat va thiet lap chinh sach cho thanh pho, roi thue mot nha quan tri đuoc tra luong, goi la nha đieu hanh thanh pho, thuc thi cac nghi quyet cua hoi đong. Nha đieu hanh se thiet ke ngan sach thanh pho va giam sat hau het cac so nganh. Thuong thi khong co nhiem ky co đinh; bao lau hoi đong thanh pho con hai long voi cong viec cua nha đieu hanh thi nguoi ay con duy tri vi tri cua minh.


= Chinh quyen Quan =
Quan la mot bo phan cua tieu bang, moi quan thuong co hai hoac ba thi tran va mot vai xa. Cau truc mo phong theo chinh quyen thanh pho la mo hinh pho bien giong nhu Quan Mineral, tieu bang Tay Virginia.
Trong hau het cac quan o Hoa Ky, mot thi tran hoac thanh pho đuoc chi đinh lam quan ly, o đay toa lac cac van phong chinh quyen, cung la noi ban uy vien hoac ban giam sat hoi hop. Tai cac quan nho, thanh vien uy ban đuoc cu tri toan quan bau chon, trong khi o cac quan lon, thanh vien đai dien cho cac khu vuc hoac thi tran rieng biet. Uy ban chiu trach nhiem đanh thue; vay muon va phan bo tai chinh; an đinh muc luong cho nhan vien cua quan; giam sat cac cuoc bau cu; xay dung va bao tri xa lo va cau cong; va quan ly cac chuong trinh phuc loi cap quan, tieu bang va quoc gia. Tai mot so tieu bang o vung New England, quan khong co chuc nang chinh quyen, ma chi đon gian la mot su phan chia đia gioi.


= Chinh quyen Thi tran, Xa =
Hien co hang ngan đon vi hanh chinh trong cac đo thi. Chung qua nho đe co the goi la chinh quyen thanh pho, nen đuoc goi la thi tran hoac xa voi chuc nang giai quyet cac nhu cau cua đia phuong nhu lot le đuong, chieu sang đuong pho; bao đam nguon cung cap nuoc; cung ung luc luong canh sat va cuu hoa; thiet lap cac quy đinh y te đia phuong; van chuyen va xu ly rac, cong thoat va cac loai chat thai; thu thue đe tai tro cac hoat đong cua chinh quyen; hop tac voi quan va tieu bang đe quan ly he thong truong hoc tai đia phuong. Can luu y rang trong nhieu tieu bang, tu "thi tran" khong co y nghia đac biet nao - chi la mot tu khong chinh thuc ap dung cho mot khu dan cu (co the la mot phan cua đo thi hoac khong). Trong mot so tieu bang, tu "thi tran" la tu tuong đuong voi xa dan su (civil township) đuoc dung trong cac tieu bang khac.
O đay, chinh quyen thuong đuoc uy thac cho mot uy ban hoac hoi đong dan cu, đuoc biet voi cac ten khac nhau: hoi đong thi tran hoac xa, ban dan bieu, ban giam sat, ban uy vien. Uy ban nay co the co mot chu toa hoac chu tich voi chuc nang cua mot vien chuc lanh đao hanh phap, hoac la mot thi truong. Nhan su chinh quyen co the co mot thu ky, thu quy, cac nhan vien canh sat, cuu hoa, y te va phuc loi.
Mot khia canh đoc đao cua chinh quyen đia phuong, đuoc tim thay o nhieu noi trong vung New England, la "ky hop thi tran". Moi nam mot lan - co the trieu tap nhieu ky hop neu can - cu tri co đang ky trong thi tran hop voi cac vien chuc dan cu, thao luan ve cac van đe cua đia phuong, va thong qua luat đe đieu hanh chinh quyen. Cac ky hop nay quyet đinh ve cac du an xay dung va sua chua đuong sa, xay dung cac toa nha va cac tien ich cong cong, đinh muc thue va ngan sach thi tran. Ky hop thi tran, ton tai tu hon hai the ky, thuong đuoc nhac đen nhu la mo hinh tinh tuyen nhat cua nen dan chu truc tiep, theo đo quyen luc cai tri khong đuoc uy thac cho cac vien chuc dan cu, ma đuoc hanh xu truc tiep va thuong xuyen boi nhan dan.


= Cac cap chinh quyen khac =
Cac mo hinh Chinh quyen lien bang, tieu bang va đia phuong neu tren khong phai la toan bo đon vi chinh quyen tai Hoa Ky. Van phong Thong ke Hoa Ky (thuoc Bo Thuong mai) đa nhan dien đuoc khong it hon 84.955 đon vi chinh quyen o Hoa Ky, bao gom quan, thanh pho, thi tran, khu hoc chinh va đac khu.
Nguoi dan My uy thac cho chinh quyen cac cap thuc thi cac su mang ma trong nhung ngay đau cua nen cong hoa, nguoi dan phai tu lam. Trong thoi ky thuoc đia, chi co mot it canh sat va linh cuu hoa, ngay ca tai cac thanh pho lon; chinh quyen khong phai chiu trach nhiem thap sang hay ve sinh đuong pho. O quy mo lon, nguoi dan phai tu bao ve tai san va cham soc cac nhu cau cua gia đinh minh.
Ngay nay, viec đap ung cac nhu cau nay đuoc xem la trach nhiem cua toan the cong đong, đuoc thuc thi thong qua cac co quan chuc nang cua chinh quyen cac cap. Ngay ca tai cac thi tran nho, cac chuc trach ve canh sat, cuu hoa, phuc loi va y te đeu do chinh quyen đam trach. Do đo xuat hien vo so tang nac ve tham quyen.


Quyen Bau cu Quyen bau cu danh cho moi cong dan tu 18 tuoi tro len. Trong tat ca 50 tieu bang, ke ca Đac khu Columbia, đeu co phieu cu tri đoan cho tien trinh bau chon tong thong. Tuy nhien, Đac khu Columbia, va mot so lanh tho khac cua Hoa Ky nhu Puerto Rico va Guam, khong co quyen đai dien tai Quoc hoi. Moi khu thinh vuong chung, lanh tho, hoac hat chi đuoc bau mot đai bieu khong co quyen bau phieu phuc vu tai Vien Dan bieu (Ha vien).
Quyen bau cu co the bi han che trong truong hop pham toi (nhung quy đinh nhu the thuong khac nhau tuy thuoc vao moi tieu bang).
Yeu to đac biet quan trong trong chinh truong Hoa Ky, nhat la o cap lien bang, la muon thanh cong trong cac cuoc tuyen cu can phai co nhieu tien, đac biet la nhung khoan chi tieu lon cho quang cao tren truyen hinh. Rat kho gay quy bang cach keu goi su quyen gop tu quan chung, mac du Đang Cong hoa đa tung co mot vai thanh cong nhu truong hop cua Howard Dean voi chuong trinh van đong tren Internet. Thuong thi ca hai đang đeu dua vao nhung to chuc va nhung nha tai tro giau co – theo truyen thong, Đang Dan chu phu thuoc vao nhung khoan tang du tu cac to chuc nghiep đoan trong khi Đang Cong hoa trong cay vao gioi doanh nghiep. Tuy nhien, ke tu nam 1984, ngan quy quyen gop đuoc tu gioi doanh nghiep vuot qua cac to chuc nghiep đoan. Su phu thuoc vao cac nha tai tro, la mot van đe gay nhieu tranh cai, đa dan đen viec ban hanh mot so luat le nham han che chi tieu trong cac chien dich tranh cu. Đay la mot van đe phuc tap khi giai thich Hien phap, nhung nguoi chong đoi cac đao luat han che vien dan quyen tu do ngon luan trong Tu chinh an thu nhat, va tim cach thach thuc chung vi cho rang chung han che quyen hien đinh cua ho. Ngay ca neu nhung luat nay đuoc tan thanh, su phuc tap nay sinh khi ap dung chung sao cho phu hop voi Tu chinh an thu nhat đoi hoi su can trong va de dat khi soan cac phap qui khien chung bi han che nhieu neu so sanh voi quy trinh nay o cac quoc gia khac nhu Anh, Phap hoac Canada. Nhieu nguoi cho rang trong khi tap tuc gay quy la chuyen binh thuong o My thi o nhung nuoc khac đieu nay đuoc xem la nhung ung nhot chinh tri.


Van hoa chinh tri Ban Tuyen ngon Đoc lap, Hien phap, Tuyen ngon Nhan quyen, cung nhung tac pham cua cac Nha Lap Quoc (Founding Father), đuoc xem la nhung đinh nghia cho y thuc he cam quyen cua đat nuoc, đuoc giang day tai cac truong hoc o Hoa Ky. Trong so nhung y tuong can cot cua y thuc he nay co:

Chinh quyen chiu trach nhiem truoc cong dan. Cong dan co the thay đoi chinh quyen thong qua cac cuoc bau cu.
Quyen luc cua chinh quyen trong cac linh vuc nhu ton giao, ngon luan, va thi hanh luat phap can bi han che nham ngan chan nguy co lam dung quyen luc.
Luat phap khong đuoc gan ket voi đac quyen cua bat ky cong dan nao (nghia la, moi cong dan đeu binh đang truoc phap luat).
Cac ca nhan va cac đang chinh tri co quyen thao luan ve cach ap dung y thuc he neu tren vao cac hoan canh rieng biet, va co quyen cong khai bat đong y kien voi bat ky đieu khoan nao cua y thuc he nay.

Trong thoi ky lap quoc, nuoc My la mot nen kinh te voi doanh nghiep tu nhan la thanh phan chu đao nen chinh quyen cac tieu bang danh khu vuc phuc loi cho nhung sang kien tu nhan hoac đia phuong. Nhin chung, Chinh phu Hoa Ky chap nhan mot he thong cac doanh nghiep tu va chong lai chu truong chi tieu rong rai nham ho tro nguoi dan, mac du nhung kinh nghiem co đuoc tu cuoc Đai Suy thoai thach thuc ca hai quan điem nay. Ket qua la, ve mat y thuc he, nuoc My co khuynh huong thien ve chu nghia tu ban dan chu, đoi nghich voi cac nen van hoa thien ve khuynh huong dan chu xa hoi o Au chau va Canada.
Truoc Chien tranh the gioi thu hai, Hoa Ky theo đuoi chinh sach co lap trong cac van đe đoi ngoai bang cach khong đung ve phe nao khi xay ra cac cuoc tranh chap. Mac du đa tu bo chu truong nay sau khi tro nen mot sieu cuong, nguoi My van to ra hoai nghi voi chu nghia quoc te. Y thuc he cua tong thong đuong nhiem va cac co van cua ong la yeu to quyet đinh cho thai đo cua chinh quyen trong linh vuc ngoai giao.


Cac chinh đang Nhieu nguoi trong so cac nha lap quoc khong thich nghi đen cac đang phai chinh tri, cho rang cac phe nhom se quan tam đen viec tranh gianh quyen loi hon la vi loi ich quoc gia. Ho muon cu tri bau phieu cho cac ung vien đoc lap ma khong can co su can thiep cua cac nhom co to chuc – nhung đieu nay đa khong xay ra.
Trong thap nien 1790, bung no cac quan điem khac nhau ve mot lo trinh đung cho tien trinh xay dung đat nuoc con non tre nay. Nhung nguoi ung ho Alexander Hamilton, lien ket voi nhau duoi ten "Phai Lien bang", chon mo hinh chinh quyen trung uong tap trung nhieu quyen luc nham ho tro nhung loi ich cua gioi cong thuong. Nhung nguoi khac theo Thomas Jefferson, chong canh Lien bang, chon cho minh ten "Cong hoa-Dan chu", chu truong mot nuoc cong hoa nong nghiep phan quyen, theo đo chinh quyen lien bang chi co quyen luc han che. Khoang nam 1828, canh "Lien bang" bien mat, đuoc thay the boi Đang Whig, tro nen thanh phan đoi lap voi Tong thong Andrew Jackson trong cuoc bau cu to chuc trong nam. Viec Jackson đac cu gay chia re trong đang Cong hoa-Dan chu: nhung nguoi ung ho Jackson thanh lap Đang Dan chu trong khi nhung nguoi theo John Quincy Adams thanh lap Đang Cong hoa Quoc gia. He thong luong đang, tiep tuc ton tai cho đen ngay nay, đa đuoc hinh thanh vao luc nay. Nhu the Hoa Ky, nhu mot ngoai le, đa co nhung đang chinh tri lau đoi.
Trong thap nien 1850, van đe no le tro nen điem nong tren chinh truong My, voi nhung bat đong ve viec lieu co nen cho phep che đo no le ton tai tren nhung lanh tho tan lap o mien Tay hay khong. Đang Whig vi khong the thong nhat lap truong nen cuoi cung bi khai tu va đuoc thay the boi Đang Cong hoa trong nam 1854, đang nay chu truong hoan toan loai bo che đo no le. Chi trong vong sau nam, đang chinh tri tan lap nay gianh đuoc ghe tong thong khi Abraham Lincoln đac thang trong cuoc tuyen cu nam 1860. Đen luc ay, cac chinh đang đa thiet lap cho minh vi tri chu đao trong nen chinh tri cua đat nuoc, va su trung thanh voi mot đang chinh tri đa tro nen mot phan quan trong trong y thuc chinh tri cua nguoI dan. Long trung thanh nay đuoc truyen tu cha sang con, va cac hoat đong đang phai nhu tham gia cac cuoc van đong bau cu, thuong ket thuc voi cac cuoc dieu hanh cua cac nhom mac đong phuc va cac buoi ruoc đuoc, la mot phan trong cuoc song xa hoi tai nhieu cong đong dan cu.
Tuy nhien, đen thap nien 1920, nhung tap quan dan da nay đa tan lui dan. Nhung cai cach đo thi, dich vu cong, nhung vu tham o, va nhung cuoc bau cu so bo đa thay the quyen luc cua cac chinh tri gia tai cac đai hoi toan quoc đa giup tay sach nen chinh tri - va khien no bot soi đong hon.
Lam sao ma he thong luong đang phat trien tren đat nuoc My? Lau roi trong lich su, nuoc My đa tung co nhieu chinh đang nho, cung tung co đang thu ba, mot so co đuoc su ung ho đang ke nhu Đang Xa hoi, Đang Lao đong Nong gia va Đang Đai chung, du khong thu đuoc ket qua kha quan nao tu cac cu tri đoan. 


= Lang kinh chinh tri cua hai đang chinh =

Trong ha ban the ky 20, triet ly chinh tri cua ca đang Cong hoa va đang Dan chu đa thay đoi triet đe. Tu thap nien 1860 đen thap nien 1950, đang Cong hoa đuoc xem la co khuynh huong tu do hon, trong khi đang Dan chu đuoc cho la co chu truong bao thu.
Nhung hinh anh nay đa thay đoi ke tu nhiem ky tong thong cua Franklin D. Roosevelt, chinh sach New Deal cua ong voi su hinh thanh he thong An sinh Xa hoi cung nhu cac du an dich vu va viec lam khac cua chinh quyen lien bang đa giup hoi sinh đat nuoc tiep theo sau nhung thiet hai gay ra boi cuoc Đai Suy thoai nam 1929. Nhung thanh cong cua Roosevelt khi đoi pho voi hai cuoc khung hoang xay ra cung mot luc, Đai Suy thoai vaChien tranh the gioi thu hai, đa dan đen hien tuong phan cuc trong chinh truong nuoc My, xoay quanh ca nhan tong thong; đieu nay ket hop khuynh huong tu do đang gia tang anh huong cua tong thong khien đang Dan chu cang nga ve phia ta, trong khi đang Cong hoa cang tro nen huu khuynh.
Suot thap nien 1950 va đau thap nien 1960, ca hai đang đeu bay to lap truong trung dung va đe cac nhom bao thu, on hoa va tu do tao lap anh huong đong đeu trong đang.
Sau cuoc bau cu tong thong nam 1964, canh bao thu chiem uu the trong đang Cong hoa, trong khi canh tu do kiem soat đang Dan chu. Tien trinh nay xay ra cung luc voi viec nhieu đang vien Dan chu chuyen sang đang Cong hoa vi chong đoi Đao luat Dan quyen nam 1964, hien tuong nay giup đay manh Chien luoc mien Nam cua Richard M. Nixon trong chien dich tranh cu tong thong nam 1968.
Sau đo, canh tu do va canh bao thu trong đang Dan chu canh tranh voi nhau cho đen nam 1972 khi viec đe cu George McGovern đong dau chien thang cho canh tu do. Tinh trang tuong tu xay ra ben trong đang Cong hoa cho đen khi Ronald Reagan nhan đuoc su đe cu roi chien thang ve vang trong cuoc bau cu tong thong nam 1980, chung minh uu the cua canh bao thu.
Nhung han gan chinh tri hoan tat sau cuoc bau cu nam 1980 giup cung co su đong thuan trong moi đang.
Nhung nguoi co khuynh huong tu do ben trong Đang Cong hoa va nhung nguoi bao thu ben trong Đang Dan chu cung nhung nguoi tan tu do co ten trong Hoi đong Lanh đao Dan chu thu giu vai tro bieu trung cho gioi đang vien co tu tuong đoc lap, chu truong trung ta, hoac tim cach hoa giai giua hai chinh đang. Ho giup chiem đuoc nhung vi tri dan cu trong nhung khu vuc truoc đay đang cua ho kho tim đuoc chien thang; Đang Cong hoa ung dung đoi sach nay voi nhung đang vien co khuynh huong tu do nhu Rudy Giuliani, George Pataki, Richard Riordan va Arnold Schwarzenegger.


= Co cau to chuc cua cac chinh đang =
Khong giong cac quoc gia khac, co cau to chuc cua cac đang chinh tri tai My rat long leo. Đoi voi hai đang chinh, khong co thiet che nao o cap quoc gia co chuc nang kiem soat so đang vien, cac hoat đong cua đang, hoac quan điem chinh tri, mac du o cap tieu bang co mot so co quan đam nhiem cong viec nay. Nhu vay, khi mot nguoi My noi rang anh ta la đang vien Dan chu hay Cong hoa, đieu nay co y nghia khac voi viec mot nguoi Anh tu nhan minh thuoc đang Lao đong hoac Bao thu. Tai cac tieu bang, mot cu tri co the đang ky la thanh vien đang nay hay đang kia, hoac bau cho đang nay hay đang kia trong cuoc bau cu so bo, nhung su tham gia ay khong he han che su chon lua cua nguoi ay; cung khong danh cho nguoi ay bat cu đac quyen hoac nghia vu nao lien quan đen đang phai. Hom nay nguoi ay co the chon đen du mot buoi hoi hop cua uy ban đia phuong cua mot đang, ngay mai lai đen du hop tai mot đang khac.
Su tham gia đang phai đuoc quan tam đen khi mot nguoi muon tranh mot chuc vu đuoc đang gioi thieu. Tai hau het cac tieu bang, đieu nay co nghia la khi tuyen bo tranh su đe cu cua mot đang đe tham gia cuoc bau cu so bo cho mot chuc vu dan cu. Mot uy ban cua đang se chon va ung ho mot trong so nhung nguoi tranh su đe cu, nhung cuoi cung thi su chon lua phu thuoc vao cac cu tri đi bau trong cuoc bau cu so bo, thuong thi khong de xac đinh thanh phan cu tri chiu đi đen phong phieu.
Đo đo, cac chinh đang o My chap nhan mot co cau yeu o trung uong cung nhu thuong tap trung vao cac no luc xay dung su đong thuan hon la quan tam đen cac van đe y thuc he. Cac chinh đang khong co quyen ngan can mot nguoi gia nhap đang khi nguoi ay bat đong voi quan điem đa so trong đang, hoac hoat đong tich cuc chong lai cac muc tieu cua đang, mien la cu tri chon nguoi ay trong cac cuoc bau cu so bo.
O cap lien bang, ca hai đang chinh đeu co uy ban quoc gia (Xem Uy ban Quoc gia Đang Dan chu va Uy ban Quoc gia Đang Cong hoa) voi chuc nang chinh la gay quy va đieu hanh cac chien dich tranh cu, đac biet trong cac cuoc bau cu tong thong. Co khac biet đoi chut trong thanh phan uy ban cua moi đang, nhung chu yeu van la đai bieu cua cac đang bo tieu bang, cac to chuc huu quan, cung cac nhan vat quan trong trong moi đang. Tuy nhien, uy ban quoc gia khong co quyen chi đao cac hoat đong cua đang vien.
Du moi đang đeu co chu tich, chuc danh nay khong đuoc xem la "lanh tu" đang, trong thuc te khong de gi xac đinh vi tri lanh đao trong cac đang chinh tri tai Hoa Ky. Lanh tu đang thuong khi la nguoi co kha nang thuyet phuc cac đang vien đi theo su dan dat cua minh. Cac nha lanh đao trong thuc te cua đang thuong la nhung đang vien đang nam giu nhung vi tri cao trong chinh quyen nhu tong thong hoac lanh đao phe đa so o Vien Dan bieu hoac o Thuong vien. Tuy nhien, vi tri lanh đao ay chi co gia tri khi nguoi nay co đuoc su ung ho cua cac đang vien. Chinh thuc thi tong thong đuong nhiem đuoc xem la nguoi đung đau đang cua minh, cung la nguoi chon chu tich uy ban quoc gia. Tuong tu, ung cu vien tong thong cua đang đoi lap trong nam bau cu cung đuoc xem la nha lanh đao đang.
Ca hai đang đeu thanh lap cho minh uy ban van đong, đieu hanh tien trinh bau chon ung cu vien tai cac cap khac nhau. Quan trong nhat la Uy ban Đoi Capitol (Hill Committee), tuyen chon ung vien cho Quoc hoi.


Cac nhom Ap luc Chinh tri Đo la nhung nhom quyen loi đac biet. Theo đo, cac to chuc doanh nghiep se ung ho muc thue thap danh cho cong ty va han che quyen đinh cong trong khi cac nghiep đoan se ung luat quy đinh muc luong toi thieu va bao ve quyen đam phan tap the. Nhung nhom quyen loi khac – nhu cac to chuc ton giao va cac nhom chung toc – quan tam nhieu hon ve viec ban hanh nhung chinh sach co the anh huong đen niem tin hoac to chuc cua ho.
Mot mo hinh nhom quyen loi đac biet hien đang phat trien ca ve so luong va anh huong trong nhung nam gan đay la loai hinh uy ban hanh đong chinh tri (political action committee – PAC). Đo la nhung nhom đoc lap, đuoc to chuc nham phuc vu mot hoac nhieu muc tieu vi du nhu đong gop tai chinh cho cac chien dich chinh tri trong cac cuoc bau cu quoc hoi hoac tong thong. Luat phap han che so tien đong gop truc tiep cho cac ung cu vien trong cac cuoc bau cu lien bang, nhung khong han che so tien cac uy ban hoat đong chinh tri chi tieu cho viec co xuy mot quan điem chinh tri hoac van đong bau cac ung cu vien vao cac chuc vu dan cu. Ngay nay, con so cac uy ban nay len đen hang ngan.
Tac gia cuon sach xuat ban nam 1998, The Good Citizen: A History of American Civic Life, Michael Schudson viet, "Cac chinh đang hien đang bi đe doa boi so luong nhung nhom quyen loi đang moc nhieu nhu nam, ngay cang co nhieu nhom hon đang đieu hanh cac van phong o Washington, D.C., co mat thuong xuyen tai quoc hoi cung cac co quan lien bang. Nhieu to chuc tim kiem su ung ho tinh than va tai chinh tu cac cong dan binh thuong. Boi vi co nhieu nhom trong so ho tap chu vao mot pham vi hep cac van đe đang đuoc quan tam, hoac co khi chi mot van đe, thuong la điem nong de gay xuc đong trong quan chung, ho đang canh tranh voi cac chinh đang trong viec tranh thu tinh cam, thi gio va tien bac cua cu tri".
Cac nhom quyen loi đac biet ngay cang chi tieu nhieu hon khi cac cuoc van đong ngay cang tro nen ton kem. Nhieu nguoi My co cam giac rang quyen loi cua gioi giau co – cac cong ty hay nghiep đoan hoac cac uy ban hoat đong chinh tri đuoc to chuc nham van đong cho mot quan điem đac biet nao đo – đa co qua nhieu quyen luc đen noi cac cong dan binh thuong kho co the lam gi đe khang cu lai.


Chu thich Lien ket ngoai Chinh tri Hoa Ky tren DMOZ
Trang web chinh thuc cua cac đang

Trang web chinh thuc cua Đang Dan chu
Trang web chinh thuc cua Đang Cong hoa
Trang web chinh thuc cua Đang Xanh
Trang web chinh thuc cua Đang theo chu nghia Tu do
Trang web chinh thuc cua Đang Hien phap