Khuc Thua Du (chu Han: 曲承裕; 830 – 907) đuoc suy ton la Khuc Tien Chu (曲先主), la tiet đo su nguoi ban đia đau tien cua Tinh Hai quan, đong thoi la nguoi đat co so cho nen đoc lap cua dan toc Viet sau hon 1.000 nam thuoc Trung Quoc.


Nguon goc Khuc Thua Du que o Hong Chau (thuoc đia hat Bang Giang, Ninh Giang cu o Hai Duong), may đoi la hao toc manh, tinh khoan hoa, hay thuong nguoi, cho nen co nhieu nguoi kinh phuc.


Su nghiep Nuoc Viet thoi bay gio bi chinh quyen nha Đuong Trung Quoc đo ho, nam Ky Mao (679) vua Đuong Cao Tong nha Đuong chia đat Giao Chau ra lam 12 chau, 59 huyen va đat An Nam đo ho phu. Nam 866, vua Đuong Y Tong thang An Nam đo ho phu len thanh Tinh Hai quan. Nam Đinh Mao (907) nha Đuong mat ngoi, nha Hau Luong, Hau Đuong, Hau Tan, Hau Han, Hau Chu tranh nhau lam vua. Moi nha đuoc may nam, gom tat ca la 52 nam, goi la đoi Ngu Quy hay la Ngu Đai.
Truoc khi nha Đuong sap mat ngoi đo may nam, thi ben Trung Quoc loan, giac cuop noi len khap ca moi noi. Uy quyen nha vua khong ra đen ben ngoai, the luc ai manh thi nguoi ay xung đe, xung vuong. O nuoc Viet, luc bay gio co mot nguoi ho Khuc ten la Thua Du, que o Hong Chau (thuoc đia hat Bang Giang va Ninh Giang o Hai Duong). Khuc Thua Du von la mot nguoi hao phu trong xu, ma tinh lai khoan hoa, hay thuong nguoi, cho nen co nhieu nguoi kinh phuc. Nam 905 Tinh Hai quan Tiet đo su Đoc Co Ton bi trieu ve nha Đuong (đoi vua Đuong Ai Đe) đe tri toi, đat Tinh Hai quan vo chu. Khuc Thua Du thua dip dan quan đanh chiem thu phu Đai La cua Tinh Hai quan.
Nam Binh Dan (906) đoi vua Đuong Ai Đe, nhan khi trong chau co loan, dan chung đa cu ong lam Tiet đo su đe cai tri Tinh Hai quan. Viet su thong giam cuong muc (Tien bien, quyen 5) viet:

"Ho Khuc la mot ho lon lau đoi o Hong Chau. Khuc Thua Du tinh khoan hoa, hay thuong nguoi, đuoc dan chung suy ton. Gap thoi buoi loan lac, nhan danh la hao truong mot xu, Thua Du tu xung la Tiet đo su..."
Nha Đuong luc bay gio suy nhuoc, the khong ngan cam đuoc, nen thuan cho ong lam Tinh Hai quan Tiet đo su.
Khuc Thua Du dung đo o La Thanh, lam cho dan yen, nuoc tri. Ong kheo leo dung danh nghia "xin menh nha Đuong" buoc trieu đinh nha Đuong phai cong nhan chinh quyen cua ong. Ngay 7 thang 2 nam 906, vua Đuong Ai Đe phong them cho Tinh Hai quan Tiet đo su Khuc Thua Du tuoc "Đong binh chuong su". Sau đo, Khuc Thua Du tu lay quyen minh, phong cho con la Khuc Hao chuc vu "Tinh Hai hanh quan tu ma quyen tri luu hau", tuc la chuc vu chi huy quan đoi va se ke vi quyen Tiet đo su.
Nam sau nha Đuong mat ngoi (907), nha Hau Luong len thay. Vua Hau Luong Thai To phong cho Luu An lam Nam Binh Vuong, kiem chuc Tiet đo su Quang Chau va Tinh Hai quan, co y đe lay lai Giao Chau.
Ngay 23 thang 7 nam 907, Khuc Thua Du mat, Khuc Hao len ke vi. Du ong khong xung vuong xung đe, nhung su gia Le Tung viet trong sach Viet giam Thong khao tong luan goi Khuc Thua Du la Khuc Tien chua.


Tho phung Ngay 11 thang 9 nam 2009, đen tho Anh hung dan toc Khuc Thua Du đa đuoc khanh thanh tai Hai Duong.


Tham khao Đai Viet Su ky Toan thu Nha Xuat ban Khoa hoc xa hoi, 1998, tap 1.
Kham đinh Viet su Thong giam cuong muc
Viet Nam su luoc, Nha Xuat ban Tan Viet, 1968.
Lich trieu hien chuong loai chi, Nha Xuat ban Giao duc, 2006.
An Nam chi luoc, Vien Đai hoc Hue, Uy ban Phien dich Su lieu Viet Nam, 1961, ban đien tu.


Xem them Tu chu
Ho Khuc
Khuc Hao
Bac thuoc
Tiet đo su


Chu thich