Coc nguyet san (tieng Anh: menstrual cup) la mot dung cu ve sinh đuoc đua vao am đao trong chu ky kinh nguyet cua phu nu. Muc đich chinh la chua chat long kinh nguyet (mau tu niem mac tu cung) va ngan chan chat long ro ri ra quan ao. Nhung loai coc thuong đuoc lam bang silicon y te, mu cao su hoac đong phan nhiet deo. San pham co hinh dang gom phan pheu va cuong. Phan cuong đuoc su dung chinh vi tri cua coc trong am đao va khi can thao ra. Phan coc se đuoc giu tai thanh am đao ngay duoi co tu cung. Cu sau 4 gio 12 gio (tuy thuoc vao luong mau), coc đuoc lay ra, đo bo chat long, trang sach va lai đua vao. Sau moi chu ky, coc nguyet san phai đuoc khu trung bang nuoc soi.
Khong giong bang ve sinh thong thuong va bang ve sinh dang ong (tampon), coc nguyet san đung dung dich long thay vi tham hut.
Mot chiec coc co the tai su dung đen 10 nam. Đieu nay lam cho chi phi dai han cua coc thap hon so voi bang ve sinh hoac mieng lot dung mot lan, mac du chi phi ban đau cao hon. Coc cung đuoc quang ba co tac dung thiet thuc va than thien voi moi truong hon so voi bang ve sinh va tampon. Vi co the đuoc tai su dung nhieu lan, luong rac thai đuoc tao ra tu chu ky kinh nguyet se giam đang ke, vi se khong co rac thai hang ngay va luong bao bi cung giam theo.
Hau het cac nhan hieu san xuat đua ra thi truong hai kich co lon va nho. Cac san pham thuong khong mau hoac mau đuc, nhung mot so thuong hieu cung ra mat cac loai coc nhieu mau, chang han nhu hong hoac tim.
Coc nguyet san la mot lua chon an toan so voi cac hinh thuc bang ve sinh khac.


Lich su Phien ban đau tien cua coc nguyet san co hinh vien đan đa đuoc cap bang sang che vao nam 1932, boi nhom nhan vien ho sinh cua McGlasson va Perkins. Leona Chalmers đa đuoc cap bang sang che cho chiec coc co the su dung mang tinh thuong mai đau tien vao nam 1937. Cac san pham coc nguyet san khac đuoc cap bang sang che vao nam 1935, 1937 va 1950.
Thuong hieu coc nguyet san Tassaway đuoc gioi thieu vao nhung nam 1960 nhung khong thanh cong. Coc nguyet san ban đau đuoc lam tu cao su.
Nam 1987, mot loai coc nguyet san khac co ten The Keeper lam tu cao su latex đuoc san xuat tai Hoa Ky. Đieu nay chung minh coc kinh nguyet đau tien kha thi ve mat thuong mai va van con tren thi truong đen ngay nay. Coc nguyet san bang silicon đau tien la Mooncup do Anh san xuat nam 2001.
Hau het cac coc kinh nguyet ngay nay đuoc san xuat tu silicon y te vi đo ben va đac tinh khong gay kich ung, mac du cung co cac nhan hieu su dung vat lieu TPE (nhua nhiet deo đan hoi). San pham đang tro nen pho bien hon tren toan the gioi voi nhieu nhan hieu, hinh dang va kich co khac nhau. Hau het đeu co the tai su dung, mac du co it nhat mot nhan hieu coc nguyet san dung mot lan hien co mat tren thi truong.
Mot so to chuc phi chinh phu (NGO) va cac cong ty đa bat đau đe xuat phat coc nguyet san cho phu nu o cac nuoc đang phat trien ke tu khoang nam 2010, vi du o Kenya va Nam Phi.
Coc nguyet san đuoc coi la mot giai phap thay the voi chi phi thap va than thien voi moi truong so voi bang ve sinh vai, bang ve sinh dung mot lan đat tien hoac "khong dung gi" – thuc te cua nhieu phu nu o cac nuoc đang phat trien.
Mac du nhieu cong ty tren toan the gioi tham gia san xuat nhung san pham nay van chua đuoc biet đen vao khoang nam 2010. Cac cong ty cung kho thu đuoc loi nhuan tu coc nguyet san vi mot phu nu co the su dung coc đen 5 nam hoac lau hon. Hau het phu nu nghe noi ve coc nguyet san qua internet hoac truyen mieng, thay vi biet đen qua quang cao thong thuong tren TV.


Su dung Đau tien coc nguyen san can đuoc gap hoac xoan lai roi đua vao am đao. No se tu đong bung ra va se bam vao thanh am đao. Trong mot so truong hop, nguoi dung co the can van coc hoac co gian co am đao đe đam bao coc đuoc bung mo hoan toan. Neu đuoc đat đung cach, coc khong gay ro ri hoac gay ra bat ky su kho chiu nao. So voi tam pong, coc nen đuoc đat o vi tri thap hon trong khoang am đao. Cuong coc phai nam hoan toan ben trong am đao. Co nhieu ky thuat gap khac nhau đe co the đua coc vao trong am đao; cach gap pho bien bao gom gap hinh chu c, cung nhu cach gap an xuong.
Chat boi tron co the su dung đe coc vao de dang hon nhung phai la san pham goc nuoc, vi chat boi tron silicon co the lam hong vat lieu silicon y te.
Sau 4-12 gio su dung (tuy thuoc vao luu luong), coc đuoc thao bang cach cham vao phan cuong đe tim đen than coc. Viec chi keo moi phan cuong se khong giup viec lay coc ra de dang, vi đieu đo co the tao ra them luc hut. Cach chinh xac la an vao bau coc đe mieng coc co khong khi, tu đo keo ra de dang. Sau khi đo bo chat long, coc nguyet san nen đuoc rua hoac lau sach roi moi đua vao. Co the rua coc bang xa phong diu nhe va khu trung trong nuoc soi sau khi ket thuc chu ky. Ngoai ra, cung co the su dung cac dung dich khu trung (thuong đuoc phat trien cho binh sua va thiet bi hut sua) đe ngam coc. Tuy theo thuong hieu ma se co cac huong dan lam sach cu the khac nhau.


= Uu điem =
Khi su dung coc nguyet san, chat long kinh nguyet đuoc hung khi chay tu co tu cung va đuoc giu o dang long. Voi tampon, chat long đuoc hap thu va giu o dang ban đong chong lai co tu cung.
Neu nguoi su dung can theo doi luong kinh nguyet moi chu ky (vi du: vi ly do y te), coc cho phep nam đuoc luong chat long mot cach chinh xac.
Nguoi su dung can khoang 1-2 lit nuoc đe lam sach coc nguyet san.


= Cac nghien cuu =
Mot thu nghiem ngau nhien co kiem soat nam 2011 tai Canada đe nghien cuu xem coc nguyet san bang silicon co phai la su thay the kha thi cho tampon hay khong va thay rang khoang 91% phu nu trong nhom su dung coc cho biet ho se tiep tuc su dung san pham nay va gioi thieu no voi nguoi khac. Trong mot nghien cuu lam sang nam 1991 voi 51 phu nu, 23 trong so nhung nguoi tham gia (45%) nhan thay coc nguyet san bang cao su la mot cach chap nhan đuoc đe kiem soat viec ve sinh trong chu ky kinh nguyet.
Trong mot du an thi điem giua nhung nguoi ti nan o Uganda, 87% đa su dung coc nguyet san lien tuc trong 3 thang.


= Ve sinh sau khi su dung =
Lam sach coc nguyet san trong nha ve sinh cong cong co the tao ra van đe te nhi khi đo chat long tai bon rua tay thong thuong, mac du khong phai luc nao nguoi dung cung o trong khong gian cong cong chu khong phai trong buong ve sinh. Mot so nha san xuat đe nghi lau sach coc bang khan giay sach va lam sach coc vao cac lan đo bo chat long tiep theo. Nguoi dung cung co the mang theo mot chai nuoc nho đe rua coc rieng tu trong nha ve sinh. Mot lua chon khac la su dung khan uot. Vi coc nguyet san can đuoc lam sach sau nua ngay hoac it hon muc thuong xuyen (tru khi luong chat long rat nhieu), nhieu nguoi dung khong phai đo chat long vao nha ve sinh cong cong ma thay vao đo la su thoai mai trong chinh ngoi nha cua ho.
Viec thieu nuoc sach va xa phong đe rua tay, can thiet truoc khi đua coc vao am đao, tao ra van đe cho phu nu o cac nuoc đang phat trien. Viec đua coc vao đoi hoi phai rua ky coc va tay đe tranh đua vi khuan moi vao am đao, đieu nay co the lam tang nguy co nhiem trung đuong tiet nieu va cac benh nhiem trung khac. Bang ve sinh dung mot lan va co the tai su dung khong yeu cau phai ve sinh tay, mac du bang ve sinh vai tai su dung cung yeu cau tiep can nuoc sach đe giat san pham nay.
Do coc nguyet san chi can khu trung voi nuoc soi moi thang mot lan nhung van co the la van đe voi cac nuoc đang phat trien neu thieu nuoc, cui va thuc hanh ve sinh tot. Cac lua chon khac hien đang đuoc su dung tai cac nuoc kem phat trien, nhu dung mieng gie giat lai nhieu lan, co the kem ve sinh hon.
Viec thao coc nguyet san co the tro nen lon xon. Đoi khi mau co the tran ra trong qua trinh thao coc ra, du nhieu phu nu tim kiem nha ve sinh đe thuc hien viec nay.
Khi su dung nha ve sinh cong cong kho, mau kinh nguyet co the đuoc đo vao khu vuc đo chat thai. Neu bat ky mau kinh nguyet roi vao pheu đe lay nuoc tieu, no co the đuoc xa bang nuoc.


Tham khao