Long bay (Pennae volatus) la nhung chiec long vu dai, cung; co hinh dang bat đoi xung, nhung đuoc xep can đoi tren canh hoac đuoi cua chim, chuc nang chinh la ho tro tao ra luc đay va luc nang, nho đo giup chim co the bay. Nhung long bay nam o canh đuoc goi la long bay canh, con nhung long bay o đuoi đuoc goi la long bay đuoi. Ben canh đo, long bay cua mot so loai chim đa tien hoa đe thuc hien them cac chuc nang khac, thuong lien quan đen cac tap tinh nhu bao hieu lanh tho, tan tinh hoac ho tro trong viec tim kiem thuc an. Chang han, o mot so loai, nhung chiec long nay đa phat trien thanh nhung dai dai sac so nham thu hut ban tinh, con o mot so loai khac, long bay giup tao ra am thanh trong cac man bay trinh dien. Ria long bay canh o cu co nhung rang cua giup loai chim nay co the bay ma khong tao ra tieng đong (đieu nay giup chung san moi thanh cong hon); long bay đuoi o chim go kien lai cuc ky cung, giup chung co the bam chac khi mo vao than cay. Ngay ca nhung loai chim khong biet bay van con ton tai long bay, du đoi khi nhung long nay đa bi bien đoi hoan toan.
Viec thay loai long quan trong nay co the lam giam kha nang bay – mot van đe nghiem trong đoi voi chim. Chinh vi vay, cac loai chim khac nhau đa co nhung cach khac nhau đe đoi pho voi van đe nay: thay the tat ca long bay cung mot luc (lam chim khong the bay nhung chi trong mot khoang thoi gian tuong đoi ngan) cho đen keo dai thoi gian thay long đen tan mot vai nam.


Long bay canh Long bay canh (remige, lay tu chu Latinh voi nghia "nguoi cheo lai") đuoc xep o phia sau cua canh. Day chang giup gan chac chan cac long dai nay vao xuong canh; mot dai gan chac khoe đuoc goi la postpatagium giup co đinh cac long nay nam đung vi tri. Cac long bay canh o chim đuoc xep đoi xung tuong ung voi nhau qua truc co the. Cac long bay tuong ung cung giong nhau ve kich thuoc va hinh dang (tru truong hop đot bien hoac bi thuong), nhung khong nhat thiet phai co hoa tiet giong nhau. Ten cua cac loai long khac nhau đuoc đat tuy thuoc vao vi tri cua chung doc theo canh.


= Long so cap =

Long so cap đuoc gan voi "ban tay" cua chim (cau tao tu khop va cac đot ngon). Đay la nhung chiec long dai va hep nhat trong so cac long bay canh (đac biet la o nhung chiec long đuoc gan vao đot ngon), moi chiec long nay co the đuoc xoay đoc lap voi nhau. Hang long nay la thiet yeu trong qua trinh vo canh bay, vi chung la nguon luc đay chinh, giup chim tien ve phia truoc trong khong trung. Cac tinh chat co hoc cua long so cap cung rat quan trong trong viec ho tro viec bay. Hau het luc đay đuoc tao ra khi canh đuoc vo xuong trong luc bay. Nhung ke ca khi nang canh (ma chim thuong thuc hien bang cach keo canh sat voi co the cua minh), chim van co the tao ra mot luc đay bang cach tach va xoay cac long so cap; ngoai ra, khi lam vay thi chim cung đong thoi lam giam suc can gio. Cac long so cap cua cac loai chim lon bay cao cung co the đuoc xoe rong, giup giam tao ra xoay gio tren canh va nho vay cung se lam giam suc can cua gio. Cac to long ma sat tren nhung chiec long nay đuoc đac trung voi nhung moc thuy lon giup bam va ngan chan viec truot long qua muc, cau truc nay co mat o hau het cac loai chim bay.
Cac loai chim khac nhau mot chut ve so luong long so cap ma chung so huu. Cac loai chim khong phai se thuong co tu khoang 9 đen 11 chiec long nhung chim lan, co va hong hac lai co 12, va đa đieu thi co 16 chiec. Hau het cac loai chim se hien đai co muoi chiec long nay, mot so chi co chin. Nhung loai chi co chin chiec thuong bi thieu long o vi tri xa nhat, von cung khong noi bat o cac loai se.
Cac nhung long so cap ngoai cung, nhung long đuoc gan voi đot ngon, đoi khi con đuoc goi la long pi-nhong.


= Long thu cap =

Long thu cap đuoc gan vao xuong canh tay. Mot so loai, day chang gan nhung long nay voi xuong đuoc noi voi cac long nho, tron, đuoc goi la nut long, cung nam tren xuong canh tay. Mot so loai khac lai khong co nhung nut long nhu vay. Trong qua trinh bay, cac long thu cap van o gan nhau (chu khong the tach ra nhu long so cap) va giup cung cap luc nang bang cach tao hinh cho sai canh cua chim (giong hinh canh may bay). Long thu cap co xu huong ngan hon va rong hon so voi so cap, đau long thu cap cung tu hon (xem hinh ben).
Giong long so cap, cac loai chim khac nhau co so luong long thu cap khac nhau: tu chim ruoi chi co 6 chiec cho đen mot so loai hai au voi 40 chiec. Nhin chung, cac loai chim lon va canh dai hon thi co nhieu long nay hon. Nhung loai chim thuoc vao khoang 40 ho chim khong phai se co ve bi thieu đi long thu nam tren moi canh, goi la kieu diastataxis (nhung loai co đay đu long thu nam thi goi la kieu eutaxic). Vi vay, o nhung loai chim nay, chiec long phu von che đi long thu cap so nam se khong che đi bat cu long bay nao; hien tuong nay co the la do su xoan cua mam long trong qua trinh phat trien phoi. Chim lan gavia, chim lan, bo nong, chim ung va đai bang, hac, de, vet va cu cung thieu mat long thu nam nay.


= Long cap ba =
Long cap ba moc o vung canh cua chim va khong đuoc coi la long bay thuc su vi chung khong gan vao xuong tuong ung, trong truong hop nay la xuong canh. Nhung long cap ba "thuc su" (đuoc gan vao xuong) co chuc nang nhu mot lop phu bao ve toan bo hoac mot phan cac long bay so cap va thu cap, nhung chung khong đu đieu kien đe tinh la long bay giong nhu hai loai long ke tren  Du vay, nhieu tac gia van su dung thuat ngu "long cap ba" đe chi cac long thu cap ngan hon, đoi xung hon, nam o phia trong cung o cac loai se (moc o mom khuyu va thuc hien chuc nang tuong tu nhu cac long cap ba thuc su) đe phan biet chung voi cac long thu cap con lai. Thuat ngu "long canh" đoi khi đuoc su dung cho cac loai chim nhu hai au va bo nong vi chung co xuong canh kha dai.


= Long phu =
Phan goc hay cuong cua long bay đuoc bao ve boi mot lop long khong bay, đuoc goi la long minh hoac long phu. Co it nhat mot lop long phu o ca tren va duoi cac long bay canh; long bay đuoi cung co lop long phu nhu vay. Nhung chiec long nay co the khac nhau ve kich thuoc va mot đieu thu vi la, chinh cac long phu mat tren o đuoi con cong đuc, chu khong phai cac long đuoi, đa tao nen chiec "quat" đay mau sac o loai chim nay.


= Khia long =
Cac long so cap ngoai cung cua cac loai chim bay cao, đac biet la o chim san moi, thuong cho thay su thu hep ro ret o mot so đoan khac nhau doc theo hai canh long. Nhung đoan hep nay đuoc goi la phan them hoac khia long. Phan them muon noi đen su thay đoi dan dan, va co the đuoc tim thay o ca hai ben cua chiec long. Khia long lai muon đe cap đen mot su thay đoi đot ngot, va chi đuoc tim thay o canh rong hon cua long so cap. Khia long giup tao ra nhung khoang trong o phia tan cung cua long; khong khi se bi ep qua cac khoang trong nay, lam tang luc nang tao ra. 


= Long alula =

Long alula thuong khong đuoc coi la long bay theo nghia hep: mac du cac long nay co cau truc bat đoi xung, chung lai thieu đo dai va đo cung cua hau het cac long bay thuc su. Tuy nhien, mot đieu chac chan la: long alula co ho tro cho cac chuyen bay cham. Nhung chiec long nay đuoc gan vao "ngon tay cai" cua con chim va thuong nam hoi choai ra so voi mep truoc cua canh chim – hoat đong giong nhu canh ta truoc tren canh may bay – đieu nay giup canh chim co the đat đuoc goc tan cao hon binh thuong, va nho vay giup chim co the cat canh bay ma khong bi chong chanh. Chim cung co the đieu chinh "ngon tai cai" cua chung đe đieu chinh khoang cach giua long alula va phan con lai cua canh, giup chim co the tranh bi chong chanh khi bay o toc đo thap hoac khi ha canh.


= Viec phat trien tri hoan o ga mong hoang da =
Su phat trien cua cac long bay canh (tinh ca long alula) o loai ga mong hoang da la cham hon rat nhieu so voi con non o cac loai chim khac; đieu nay co the la do nhung con non cua loai ga nay co mong vuot tren hai ngon đau tien. Chung su dung nhung mong vuot nho nay đe bam vao canh cay khi di chuyen va neu moc long tren nhung mong nay co le se anh huong đen chuc nang đo. Hau het nhung con ga nay sau đo se bo mong đi vao khoang giua ngay thu 70 va 100 cua cuoc đoi, nhung mot so van giu cac mong nay lai—mac du chung đa bi chai san va khong the su dung đuoc nua—cho đen khi truong thanh.


Long bay đuoi Long bay đuoi (rectric, lay tu tieng Latinh co nghia la "nguoi cam lai"), giup chim co the phanh va kiem soat trong chuyen bay. Chim chi co duy nhat mot hang long nay o ria sau cua đuoi. Chi co cap long trung tam đuoc gan vao xuong đuoi nho day chang; cac cap long con lai đuoc gan vao phao cau, mot cau truc phuc tap gom chat beo va cac co bao quanh xuong đuoi. Cac long bay đuoi luon đi theo cap. Phan lon cac loai chim co sau cap long đuoi, nhung cac loai chim lan va mot so loai chim chay lai khong co cac long nay, chim canh cut cung tieu giam đang ke kich thuoc cua loai long nay. Nhieu loai ga thong co hon 12 long bay đuoi. Mot so loai (nhu ga thong xu long, ga thong mau de va dieu thuong) co so luong long khac nhau giua cac ca the. Chim bo cau thuan hoa cung co so luong long rat thay đoi, đay la ket qua cua nhieu the ky chon loc giong.


Quy uoc đanh so Đe thuan tien cho viec trao đoi ve cac chu đe nhu qua trinh thay long hoac mo ta cau truc co the de dang hon, cac nha đieu hoc đa đanh so cho moi chiec long bay. Theo quy uoc, cac so đuoc gan cho long so cap luon bat đau bang chu P (viet tat cho primary) chang han nhu P1, P2, P3, cac long thu cap la chu S (secondary), cac long cap ba la chu T (tertiary) va cac long bay đuoi thi la chu R (rectric).
Hau het cac tac gia đanh so cac long so cap theo thu tu giam dan, bat đau tu long nam phia trong cung (nam gan nhat voi long thu cap) va đanh so ra phia ngoai; mot so khac lai đanh so theo thu tu tang dan, tuc la đanh so tu long xa nhat va tro vao trong. Moi phuong phap đeu co loi the rieng. Đanh so long theo kieu giam dan giup the hien trinh tu thay long so cap o đa so loai chim. Trong truong hop mot loai bi thieu long so cap o vi tri xa nhat, nhu mot so loai se đuoc noi o tren, thi cac so thu tu con lai cung khong bi anh huong. Đanh so theo kieu tang dan lai giup thong nhat so thu tu cac long so cap o cac loai khong phai se. Chang han, cac loai chim hau nhu luon co bon chiec long gan voi xuong ban tay, bat ke chung co bao nhieu long so cap tong so. Phuong phap nay đac biet huu ich đe chi ra cac cong thuc canh, vi cac long so cap ngoai cung thuong la noi bat đau viec đo đac.
Long thu cap luon đuoc đanh so tang dan, bat đau voi long thu cap o ngoai cung (nam gan nhat voi long so cap) va đanh so vao ben trong. Long cap ba cung đuoc đanh so tang dan, nhung trong truong hop nay, cac so se đuoc đanh tiep tuc theo so cua long thu cap cuoi cung (vi du:... S5, S6, T7, T8,... v.v).
Cac long bay đuoi luon đuoc đanh so tu cap trung tam ra ngoai theo ca hai huong.


Long bay chuyen hoa Ngoai chuc nang kinh đien, long bay o mot so loai đa tien hoa đe thuc hien mot so chuc nang khac.

Mot so loai, chang han, long bay canh va đuoi co the tao ra am thanh trong suot chuyen bay. Nhung am thanh nay thuong gan lien voi man tan tinh hoac the hien lanh tho. Vi du, cac long so cap phia ngoai cua chim ruoi đuoi rong đuc tao ra cac not luyen cao đac biet, ca khi chung bay binh thuong lan khi chung "van suc" trong man tan tinh. Am thanh nay se giam đi khi cac long so cap phia ngoai bi mon va se bien mat khi chim thay cac long nay. Trong chuyen bay theo đuong zigzag cua chim te mao, cac long so cap lai tao ra nhung tieng vo ve. Cac long so cap ben ngoai cua con đuc loai de ga My thi ngan va hep hon mot chut so voi con cai, rat co the đay la nguon cua tieng huyt va tieng rit đuoc tao ra khi chung the hien man tan tinh. Chim manakin canh chuy lai su dung long thu cap bien đoi đe tao ra nhung am thanh ro rang nham thu hut ban tinh. Mot long thu cap co đau cong tren moi canh đuoc cha vao long thu cap khac co go lien ke voi toc đo cao (khoang 110 lan moi giay, nhanh hon mot chut so voi nhip vo canh cua chim ruoi) đe tao ra cac tieng co xat giong nhu đuoc tao ra boi mot so con trung. Ca chim dieu thuong va dieu Wilson đeu co long đuoi phia ngoai bien đoi đe tao ra tieng đong trong nhung man lon nhao tren khong cua chung: khi chim lao xuong, cac long nay se xoe ra, gio se lua qua cac khe ho va tao nen mot loat cac not cao va thap. Thu vi la hai phan loai chim ke tren tao ra cac am thanh khac nhau khi bay, đieu nay la do loai dieu Wilson co hai cap long đuoi ngoai cung đuoc bien đoi thi dieu thuong chi co mot cap duy nhat. Am thanh tao ra khac nhau cung la mot tieu chi đe phan biet hai phan loai nay voi nhau.

Long bay cung đuoc mot so loai su dung trong nhung man bay trinh dien. Loai cu muoi canh thuong va cu muoi canh co đa bien đoi cac long so cap P2 (theo cach đanh so lui đa noi o tren) đe gay an tuong trong vu đieu tan tinh cua chung. O loai cu muoi canh thuong, long so cap khac thuong nay co mot cuong cuc dai voi mot "la co" nho (thuc ra la mot mang lon cua cac to long) o cuoi. O loai cu muoi canh co, long so cap P2 la mot chiec long cuc dai (nhung nhung chi tiet khac thi giong nhu binh thuong), con cac long P3, P4 va P5 theo sau lai ngan đi; nhin tong the, canh cua chim nhu co mot dai dai trang tri nam giua rat noi bat.

Con đuc cua nhieu loai, tu loai tri đo hay đuoc noi đen đen nhieu loai chim Viduidae o chau Phi, co mot hoac nhieu cap long đuoi keo dai, đong vai tro cuc ky quan trong trong cac man tan tinh cua chung. Cap long đuoi ngoai cung o con đuc loai chim lia la rat dai va cong vao o hai đau. Nhung soi long nay co the đuoc chim nhac cao qua đau (cung voi cac long phu bien đoi) đe tao nen man trinh dien an tuong cua chung. Noi tieng va cung đac biet nhat trong so cac loai co long đuoi bien đoi phai ke đen chim thien đuong. Long đuoi cua ho chim nay đuoc bien đoi vo cung ky ao, chang han, loai Astrapia đuoi ruy bang co long đuoi cuc dai (gan gap ba lan chieu dai cua co the) con loai chim thien đuong trang le lai co cap long đuoi cong ve hai ben rat thu vi.
Long bay canh o cu co nhung rang cua doc mep truoc cua canh. Đac điem thich nghi nay lam ngat đoan luong khong khi thoi tren canh va do vay loai bo đuoc tieng đong do gio thoi tren canh gay ra. Đieu nay cho phep nhung con cu co the bay va san moi trong im lang.
Cac long đuoi cua chim go kien lai ngan hon va vo cung cung, đieu nay cho phep chung bam vao than cay tot hon khi đang "mo" vao cay. Đac điem thich nghi nay cung đuoc tim thay, mac du o muc đo thap hon, o mot so loai khac kiem an tren than cay, bao gom ca chim tieu phu va chim đuoi cung.
Khong phai bien đoi tren long bay nao cung co the biet đuoc ro rang chuc nang. Nhung con en đuc trong cac chi Psalidoprocne va Stelgidopteryx co nhung cai moc nho cong vao o mep truoc cac long so cap phia ngoai, nhung cai moc nay co chuc nang chua ro rang; mot so nha tac gia cho rang chung co the giup tao ra am thanh trong cac man trinh dien lanh tho hoac tan tinh.


Dau tich o cac loai chim khong biet bay Theo thoi gian, mot so it cac loai chim đa mat đi kha nang bay. Mot so loai, chang han nhu vit Tachyeres, cau truc long bay khong co thay đoi gi đang ke. Mot so khac, chang han nhu chim lan Titicaca va mot so loai ga nuoc khong bay khac, lai co so luong long so cap giam đi.
Long bay canh o nhung loai chim chay la mem hon va đuoc phu to, nhung long nay thieu đi cac moc va cac to long long vao nhau giup lam cung long nhu o cac loai chim khac. Khong chi vay, long bay canh cua đa đieu emu con giam manh (theo ty le) ve kich thuoc, con long canh cua đa đieu đau mao thi tieu giam ca ve so luong va cau truc, chi con khoang 5 đen 6 long tro ra o đo. Hau het nhung loai chim chay đa mat hoan toan long bay đuoi; chi co đa đieu van giu lai cau truc nay.
Chim canh cut cung khong con nhung long bay chuyen dung cua chung. Khi truong thanh, canh va đuoi cua chung đuoc bao phu boi cung mot lop long nho, cung va hoi cong khong khac gi nhung long binh thuong tren co the.
Chim Kakapo song tren mat đat, la loai vet khong biet bay duy nhat tren the gioi, co nhung long canh ngan hon, tron hon va đuoc đoi xung hon so voi nhung con vet co kha nang bay; nhung chiec long bay nay cung chua it nhung to long long vao nhau o phia cuoi.


Thay long Mot khi chim đa hoan thanh qua trinh phat trien, ve co ban thi long la nhung cau truc chet. Theo thoi gian, long se bi mon va tray đi, va do vay, cau truc nay se can phai đuoc thay moi. Qua trinh thay the nay con đuoc goi la lot xac hay trong truong hop cu the nay la thay long. Mat đi long canh va đuoi co the anh huong đen kha nang bay cua chim (đoi khi la anh huong rat nhieu); voi mot so ho chim khac thi viec mat long lai lam giam kha nang kiem an hoac thuc hien man tan tinh. Do đo, thoi gian va tien trinh thay long bay la khac nhau giua cac ho chim.
Đoi voi hau het cac loai chim, viec thay long bat đau tai mot vi tri cu the nhat đinh, đuoc goi la tieu điem, nam tren canh hoac đuoi; qua trinh thay long se tiep tuc theo mot hoac ca hai huong tu điem đo. Vi du, hau het cac loai chim se co mot tieu điem o giua long so cap trong cung (P1, su dung so đo đanh so đuoc giai thich o tren) va long thu cap ngoai cung (S1) tren canh va mot tieu điem o giua cap long đuoi trung tam. Khi chim se bat đau thay long, hai chiec long gan tieu điem nhat se đuoc bo đi đau tien. Khi long moi moc len đat gan mot nua chieu dai nhu long truong thanh, cap long ke tiep theo thu tu (P2 va S2 tren canh va ca hai chiec R2 tren đuoi) se rung đi. Qua trinh bo va thay the nay cu tiep tuc cho đen luc cham đen mot trong hai đau canh hoac đuoi. Toc đo thay long co the khac nhau ngay trong mot loai. Vi du, mot so loai se sinh san o Bac Cuc se bo đi nhieu long hon trong moi luot (lam đoi khi chung se khong bay đuoc) đe hoan thanh bo long moi cua chung truoc khi di cu ve phuong Nam, nhung hien tuong nay khong co o nhung loai tuong tu sinh san o vi đo thap hon.
Nhieu loai chim co nhieu hon mot tieu điem doc theo canh. O cac loai nay, viec thay long bat đau đong thoi tai tat ca cac tieu điem, nhung nhin chung chi theo mot huong xac đinh. Vi du, hau het cac loai ga thong đeu co hai tieu điem tren moi canh: mot o đau canh va mot nam giua long P1 va S1. Nhung loai nay se thay long theo thu tu giam dan tu ca hai tieu điem tren. Nhieu loai chim voi canh lon va dai cung co nhieu tieu điem tren canh.

Mot so loai chim co than hinh nang ne nhung lai co đoi canh tuong đoi ngan. O nhung loai nay, bi mat du chi mot vai chiec long bay cung đa rat kho khan cho viec bay. Neu viec thay long keo dai giong nhu o tren se khien chung bat loi truoc nhung vat san moi trong mot thoi gian đang ke trong nam. Vi vay, cac loai chim nay su dung chien luoc khac đe thay long: chung se bo het long bay cung mot luc. Du hoan toan khong the bay trong khoang thoi gian tu ba đen bon tuan, nhung neu nhin tong the thi thoi gian bat loi la ngan hon đang ke so voi cach thay long binh thuong. Khoang 11 ho cac loai chim, bao gom ca loe, chim lan va hau het cac loai ngong, su dung chien luoc thay long nay.
Cac con chim cu cu lai co cach thay long đot ngot hay thay long rat nhanh. O dang đon gian, loai chim nay se bo đi va thay the cac long so cap co so le va sau đo la cac long so cap voi so chan. Tuy nhien, theo chieu phat trien cua su song thi cung xuat hien nhung hinh thuc phuc tap hon ke tren.
Chim go kien song tren cay, loai rat can đuoi cua chung—đac biet la cap long đuoi trung tam rat khoe—đe ho tro khi kiem an, co mot cach thay long rat đoc đao. Thay vi bo long đuoi trung tam cua chung đau tien, nhu hau het cac loai chim, chung giu lai nhung chiec long nay cho đen cuoi cung. Thay vao đo, cap long đuoi thu hai (long R2) se đuoc bo đi đau tien. (O mot so loai trong chi Celeus va Dendropicos, cap long đuoi thu ba đuoc bo đi đau tien.) Qua trinh bo va thay the nhu đa mo ta cho loai se (phia tren) cu tiep tuc cho đen khi tat ca cac long đuoc thay moi; chi khi đo thi cap long đuoi trung tam moi đuoc bo đi. Thu tu thay long đac biet nay giup long moi moc se đuoc bao ve, vi chung luon đuoc phu boi it nhat mot long hien co va cung đam bao rang chiec đuoi đang thay cua chim co kha nang chuan bi tot nhat khi mat cap long quan trong o trung tam. Cac loai go kien song tren mat đat, chang han nhu chim veo co, khong co chien luoc thay long khac biet nay; tren thuc te, chim veo co bo long đuoi ngoai cung cua chung truoc, va lan luot thay nhung long đuoi tiep theo voi chieu tu ngoai vao.


Anh huong cua tuoi tac đen long bay Thuong thi long bay cua chim truong thanh va chim non trong cung mot loai co su khac biet rat lon. Đieu nay la do tat ca long cua chim non đeu đuoc phat trien cung mot luc con long cua chim truong thanh thi đuoc thay tu tu trong thoi gian dai (vai nam). Voi mot nguon luc co han, viec duy tri ca so luong va chat luong la kho đam bao; vi vay, cac long moc khi chim con non (so luong nhieu) mem va kem chat luong hon so voi long truong thanh. Chim se khong giu lai lop long non nay lau va se chuyen sang long truong thanh khi phat trien.
Long cua chim phat trien voi toc đo khac nhau; toc đo khong đeu nay tao nen cac dai sang va toi ro ret khi long đuoc hoan thanh. Nhung dai mau nay goi la thanh tang truong va chieu rong cua moi thanh co the đuoc su dung đe xac đinh tinh trang dinh duong hang ngay cua chim. Viec đoc cac thanh sang toi nay co the vi giong nhu viec xem vong go tren than cay. Moi thanh sang va toi tuong ung voi khoang 24 gio; bo mon chuyen nghien cuu ve van đe nay đa đuoc goi la nien su đieu vu hoc (tuong tu nhu nien su thu moc hoc cho cay).
Nhin chung, chim con co long mong hon va nhon hon o phan chop. Đieu nay co the đuoc quan sat ro rang luc chim bay, đac biet la o nhung chim san moi. Cung chinh vi đau long nhon hon ma ria canh o chim non co the co dang gan giong rang cua, do cac long co đau nhon hon, con canh o chim gia se bang va thang hon. Cac long bay o chim non cung se co chieu dai kha đong đeu, vi tat ca chung đeu đuoc phat trien cung mot luc. Nguoc lai, cac long o chim truong thanh se co kich thuoc va thoi gian su dung khac nhau, vi moi chiec đuoc thay vao mot thoi điem khac nhau.
Long bay cua chim truong thanh va chim non co the khac nhau đang ke ve chieu dai, đac biet o cac loai chim san moi. Chim non thi thuong co long đuoi dai hon mot chut cung voi canh ngan va rong hon (cac long so cap ben ngoai ngan hon con cac long so cap va thu cap ben trong lai dai hon) so voi con truong thanh thuoc cung loai. Tuy nhien, cung co nhieu truong hop ngoai le. O nhung loai chim đuoi dai, chang han nhu dieu đuoi nhan, dieu an ran va dieu an ong, vi du, con non lai co long đuoi ngan hon con truong thanh. Cung co nhung ngoai le tuong tu cho canh chim, mot so con dieu thuong co canh hep hon con truong thanh, con o chim ung lon thi con non co canh dai hon con truong thanh. Co gia thuyet cho rang: nhung khac biet nay nham giup chim non bu đap cho viec thieu kinh nghiem, co bay đang yeu va kha nang bay thi van con kem.


Cong thuc canh Cong thuc canh giup mo ta hinh dang đau tan cua canh chim theo mot cach toan hoc. Cong thuc canh co the đuoc ung dung đe phan biet cac loai chim co bo long tuong tu nhau, va do đo đac biet huu dung cho nhung nguoi đeo vong cho chim.
Đe xac đinh cong thuc canh cua chim, khoang cach giua đau ngon cua long so cap xa nhat va đau ngon cua long phu tren no (tuc la chiec long phu lon nhat va bao ve cuong cua long so cap đang noi đen) se đuoc đo bang milimet. Trong mot so truong hop, ket qua đo la mot so duong (vi du, long so cap vuot ra ngoai chiec long phu no), mot so truong hop khac, ket qua la mot so am (vi du, long so cap lai đuoc che hoan toan boi chiec long phu, giong nhu o mot so loai se). Tiep theo, tco the xac đinh long so cap dai nhat, va se đo chenh lech giua chieu dai cua long vua moi xac đinh voi cac long so cap con lai, long thu cap dai nhat cung se đuoc so sanh; ket qua cung đuoc ghi bang milimet. Neu mot long so cap nao đo co su hien dien cua khia long thi khia nay cung can đuoc quan tam. Khoang cach giua đau ngon cua long va khia long se đuoc đo lai, cung nhu đo sau cua khia long. Tat ca cac phep đo khoang cach tren đeu đuoc thuc hien khi canh chim o trang thai gap, đe đam bao vi tri tuong đoi cua cac long.
Ket qua cac phep đo tren chiu anh huong nhieu boi tac đong cua viec bo cung nhu moc long moi; cac loai khac xa nhau se cho cac ket qua đo khac nhau; nhung tham chi, ngay ca o cac loai co ho hang rat gan gui thi cong thuc canh cung co su khac biet ro ret.


Phan mo rong so cap O chim, khoang cach ma cac long so cap dai nhat vuot ra khoi long thu cap (hoac long cap ba) dai nhat khi canh cua chung đang gap lai đuoc goi la phan mo rong so cap hoac phan thua so cap. Giong nhu cong thuc canh, phep đo nay rat huu ich đe phan biet giua cac loai chim co bo long tuong đoi giong nhau; tuy nhien, khac voi cong thuc canh, khong nhat thiet phai co mau vat that trong tay đe thuc hien phep đo. Đay la mot phep đo tuong đoi huu ich, mot so loai co phan mo rong so cap dai, con mot so loai khac co phan mo rong ngan hon. Chang han, trong so cac loai đop ruoi bao chua chi Empidonax o chau My, chim đop ruoi chap toi co phan mo rong so cap ngan hon nhieu so voi chim đop ruoi Hammond; du cho hai loai nay co bo long rat giong nhau. Tuong tu, chim son ca A Au va son ca phuong Đong co bo long rat giong nhau, nhung phan mo rong so cap cua son ca chau Au lai dai hon nhieu.
Nhin tong the thi, cac loai di cu o khoang cach xa se co phan mo rong nay dai hon so voi cac loai tuong tu khong di cu hoac di cu voi khoang cach ngan hon.


Xem them Chim bay


Chu thich Sach tham khao Campbell, Bruce; Lack, Elizabeth, bien tap (1985), A Dictionary of Birds - Tu đien cac loai chim, Carlton, Anh: T va A D Poyser, ISBN 0-85661-039-9
del Hoyo, Josep; Elliott, Andrew; Sargatal, Jordi, bien tap (1992), Handbook of the Birds of the World - Cam nang cac loai chim tren The gioi, Tap 1: Đa đieu va vit, Barcelona: Lynx Edicions, ISBN 84-87334-10-5
del Hoyo, Josep; Elliott, Andrew; Sargatal, Jordi, bien tap (1997), Cam nang cac loai chim tren The gioi, Tap 4: Ngong đen cuc-cu, Barcelona: Lynx Edicions, ISBN 84-87334-22-9
del Hoyo, Josep; Elliott, Andrew; Christie, David, bien tap (2004), Cam nang cac loai chim tren The gioi, Tap 9: Chim Cotingidae đen manh va chia voi, Barcelona: Lynx Edicions, ISBN 84-87334-69-5
Ehrlich, Paul R.; Dobkin, Darryl A.; Wheye, Darryl; Pimm, Stuart L. (1994), The Birdwatcher's Handbook: A Guide to the Natural History of the Birds of Britain and Europe: Including 516 Species that Regularly Breed in Europe and Adjacent Parts of the Middle East and North  - Cam nang nguoi quan sat, Oxford University Press, ISBN 0-19-858407-5
Ferguson-Lees, James; Christie, David A. (2001), Raptors of the World - Chim san moi tren the gioi, London: Christopher Helm, ISBN 0-7136-8026-1
Forsman, Dick (1999), The Raptors of Europe and the Middle East: A Handbook of Field Identification - Chim san moi o chau Au va Trung Đong, London: T va A D Poyser, ISBN 0-85661-098-4
Grubb, T. C. (1989), "Ptilochronology: Feather Growth Bars As Indicators of Nutritional Status - Nien su đieu vu hoc: su dung cac thanh phat trien đe xac đinh muc đo dinh duong cua chim", Auk, 106: 314–320, JSTOR 4087726
Jenni, Lukas; Winkler, Raffael (1994), Moult and Ageing of European Passerines - Thay long va lao hoa o cac loai se, London: Academic Press, ISBN 0-12-384150-X
Paulson, Dennis (2005), Shorebirds of North America - Chim loi vung Bac My, London: Christopher Helm, ISBN 0-7136-7377-X
Shawkey, Matthew D.; Beck, Michelle L.; Hill, Geoffrey E. (2003), "Use of a gel documentation system to measure feather growth bars - Su dung he thong gel đe xac đinh thanh phat trien tren long chim", J. Field Ornithol., 74 (2): 125–128, doi:10.1648/0273-8570-74.2.125
Sibley, David; va đong nghiep (2001), The Sibley Guide to Bird Life & Behaviour - Dan nhap đen đoi song chim va hanh vi cua chim, London: Christopher Helm, ISBN 0-7136-6250-6
Trail, Pepper (2001), Long canh (PDF), Cuc ca va đong vat hoang da Hoa Ky, Ban goc (PDF) luu tru ngay 30 thang 9 nam 2017, truy cap ngay 18 thang 1 nam 2019


Lien ket ngoai Flight feather tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)
Bird tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)
Integument tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)
Wing Feathers Luu tru ngay 30 thang 9 nam 2017 tai Wayback Machine Long canh—tai lieu cua Cuc ca va đong vat hoang da Hoa Ky. Tai lieu nay co chua nhung anh rat quy cho cac long bay o chim san moi.
Magellanic Woodpecker (Campephilus magellanicus) videos, photos and sound recordings | the Internet Bird Collection | HBW Alive Video ve cach an cua chim go kien Magellan (Campephilus magellanicus). Co the quan sat nhung long đuoi cua loai chim nay đuoc su dung nhu the nao.
Superb Lyrebird (Menura novaehollandiae) videos, photos and sound recordings | the Internet Bird Collection | HBW Alive Video ve chim lia đuc (Menuta novaehollandiae), co the quan sat chim pho dien cac long đuoi cua minh trong video.
Ban ghi am chim de ga (Scolopax minor) cua phong thi nghiem Đieu hoc Cornell (Scolopax minor) co the thay đuoc cac long canh đuoc su dung đe tao am thanh trong man tan tinh ca loai chim nay, bat đau tu khoang 2:32.
Am thanh tao ra tu long đuoi cua dieu thuong (Gallinago gallinago) Luu tru ngay 5 thang 10 nam 2018 tai Wayback Machine