Thu rac, thu linh tinh, hay con đuoc dung duoi ten goc Anh ngu la spam hay spam mail, la cac thu đien tu vo bo thuong chua cac loai quang cao đuoc gui mot cach vo toi va va noi nhan la mot danh sach rat dai gui tu cac ca nhan hay cac nhom nguoi va chat luong cua loai thu nay thuong thap. Đoi khi, no dan du nguoi nhe da, tim cach đoc so the tin dung va cac tin tuc ca nhan cua ho.


Đac điem Nguoi dung hop thu co the co cam giac bi "tra tan" bang cac thu đien tu quang cao. Cac spam thi vo hai nhung moi ngay nhieu nguoi co the vi cac spam mail nay ma bi đay ca hop thu. Trong nam 2003, khi cac phan mem chong spam chua pho bien va co cua cac hop thu đien tu con gioi han thi đa co rat nhieu nguoi dung email phai nhan ca tram spam trong mot ngay ma chi co đung vai noi dung khac nhau. Tai sao cac spam lai lap đi lap lai mot cai thu quang cao ca chuc lan cho mot hop thu? Mot ly do la cac hang quang cao muon dung hieu ung tam ly. Khi hinh anh san pham nao đo cu đap vao mat nguoi đoc mai thi đen luc can mua mot thu co chuc nang tuong tu (hay cung loai) thi chinh hinh anh thuong hieu cua cai spam mail se hien đen trong oc nguoi đo truoc tien. Ly do khac la kich thich su to mo cua nguoi dung email muon đoc thu mot spam xem co noi dung gi ben trong.
Spam mail khong co "đoc tinh", hieu theo nghia co hai cho may tinh, ma chi đoi khi lam nguoi chu hop thu kho chiu hoac đoi khi lam cho cac thu tu khac quan trong hon thay vi nhan đuoc thi lai bi tra ve cho nguoi gui vi ly do hop thu nguoi nhan đa qua đay.
Tuy nhien, khong the tranh đuoc cac spam mail co noi dung khieu khich hay loi dung. Viec quan trong nhat cua nguoi dung hop thu la đung bao gio tra loi hay xac nhan bat ki gi ma cac thu nay yeu cau va viec đon gian la xoa chung đi.
Nhu vay, thu nhung lam co the xem la mot loai thu rac co mang them nhung tinh nang phien nhieu đen cho nguoi chu hop thu va nguoi tao ra cac thu nhung lam đa loi dung chuc nang cua he thong thu đien tu (hay he thong mang) boi vi chung đuoc gui đi voi so luong rat lon đen nhieu noi va gui nhieu lan trong thoi gian ngan.
Cac chi phi chuyen thu, chua thu va xu ly thu nhung lam thuoc ve nguoi dung hay to chuc cung ung Webmail. Tuy nhien can phan biet ro rang hoan toan hop phap khi co cac email tiep thi.
Nhung nguoi gui spam thuong nguy tao nhung thong tin gia nhu la ten, đia chi, so đien thoai... đe đanh lua cac ISP. Ho cung thuong dung so gia hay so an cap cua cac the tin dung đe chi tra cho cac tai khoan. Viec nay cho phep ho di chuyen that nhanh tu mot tai khoan nay sang tai khoan khac moi lan bi phat hien va bi đong tai khoan boi cac chu ISP.
Nguoi gui spam cung co the đot nhap vao giao thuc thu đien tu (SMTP) đe đanh lua rang cac spam đen tu mot đia chi email khac.
Gan đay, tac nhan gui spam con dung ca cac loai virus mang tren he thong Windows (nhu la virus Zombie) nham gui truyen đi cac spam.


Cac bien phap loai bo thu nhung lam Dung chuc nang loc: Nhieu noi cung cap phan mem đien thu cung đa co san bo loc (filter) đe loai bo cac spam mail nay truoc khi toi tay nguoi nhan mot cach chu đong nhung cac loc nay khong tuyet hao.
Hau het cac email client nhu la MS Outlook, AOL co them chuc nang cho phep chung ta cai lai mot so dau hieu va loai bo spam mail qua cac thuc đon san co.
Mot so co so thuong mai cung đa co cac dich vu đe giup nguoi tieu dung dep bo nan spam mail bang cach tung ra thi truong cac loai phan mem (bo loc) chong spam. Tuy nhien khong phai phan mem nao duoc ban ra cung hoat đong huu hieu. Hai hang co san pham chong spam manh la Norton AntiSpam va Qurb.
Su dung WebMail: Thay vi dung cac hop thu thong thuong thi co the dung cac dich vu cung cap email qua Internet. Bang cach nay thi trach nhiem loc spam mail đuoc giao ve cho cac dich vu cung cap. Tuy nhien, khong chac dich vu nao cung lam tot nhiem vu. Nghia la ho co the khong lam gi ca đe loc cac spam mail. Trong cac dich vu kieu nay thi co Mailblocks Extended Servivce kha huu hieu. Dau sao, nguoi mua dich vu phai tra cuoc phi hang thang nao đo cho cong tac nay.
Nguoi dung Internet va nhung nguoi quan ly he thong đa phat trien nhieu ky thuat đe ngan, loc, hay cam cac spam tham nhap vao cac hop thu. Hau het cac ISP cam viec dung dich vu cua ho đe gui spam. Cung co nhieu to chuc hay nguoi tinh nguyen đung ra lo viec ngan chan spam nhu la Brightmail, Postini, va nhieu DNSBL.
Mot so chinh phu trong đo đi tien phong la Hoa Ky đa co bien phap manh me hon đe bao ve nguoi tieu dung bang cach ra cac đao luat phat va khat khe cac co so hay ca nhan dung spam mail. Tuy nhien nhuoc điem cua phuong an nay la 3/4 cac spam lai khong duoc gui ra trong nuoc ma la chung đen tu nhung noi chua co lenh cam.
Hien tai đang co nhieu no luc đe phat trien nhung tieu chuan ve thu đien tu moi ngo hau cham dut tinh trang nay. Mot khi cac tieu chuan đo đuoc cong nhan thi khai niem spam se khong con thong dung nua.


Cac đac trung cua spam = Viec thu thap cac đia chi =
Đe gui spam, nguoi gui can phai co mot so luong lon đia chi email cua nguoi du tinh se nhan thu. Vi cac spam đuoc gui mot cach vo toi va, vo trach nhiem, nen danh sach đia chi đuoc thu thap ve đe gui cua mot thu nhung lam co the len đen hang chuc trieu—Trong đo, khong it đia chi la khong hop le hay khong the gui đen đuoc (cac đia chi email cu khong con nguoi dung nua chang han).
Spam co nhieu đac điem khac voi cac thu truc tiep tiep thi (direct marketing). Mot trong cac điem nay la no khong ton them tien khi gui voi mot so luong nguoi nhan lon hon. Boi vay, no khong co su tuyen lua nguoi nhan la ai. Do đo, cac spam co the co cac thu tieng ma nguoi nhan khong the đoc đuoc hay chung đuoc gui đen ngay ca cac postmaster hoac đuoc gui trung lap nhieu lan toi cung mot đia chi.
Cac đia chi email co the thu thap ve bang nhieu cach. Hai cach chung nhat la
Pho bien la viec dung cac đia chi đuoc đang boi nhung nguoi chu đe dung trong cac muc tieu khac nhau. Thi du nhu đia chi cua cac nhom Google thuong la muc tieu cua nhung nguoi lam spam. Hoac nguoi lam spam co ten đang ky trong cac danh sach ban thao qua thu đien tu (discussion mailing lists). Nhieu chuong trinh tien ich co the dung đe tim ra cac đia chi tren cac trang web.
Mot phuong phap khac nua đe tim đia chi gui la tham nhap vao cac tai khoan bang cach dung may tinh đe mo tim ten va mat khau cua mot tai khoan trong cac he thong email dung phuong phap tan cong kieu tu đien. Ngoai ra, cac ten thong dung (vi du John, Smith, Steve,...) co the ghep thanh mot đia chi đung trong nhieu ngan ten mien va se co xac suat thanh cong rat cao.


= Nhung ky thuat dung đe gui spam =
Truoc đay, khi spam đuoc gui tu nguoi tao ra spam thi chac chan ISP se bi phat hien ra tu viec phan anh cua nhung nguoi nhan spam. Do do, ki thuat co ban cua viec gui thu nhung lam la gui cac spam bang may tinh cua nguoi khac đe dau hanh vi cua minh.
Trong thap nien 1990, cach chung nhat đe gui spam la loi dung cac ngung đong thu mo. Boi vi cac may chu thu đien tu kieu nay co cau hinh đe chuyen cac mau thong tin gui toi no tu bat ki noi nao đen bat ki nguoi nhan nao (ma khong kiem soat). Đay cung la cach thiet tri mac đinh cua cac kien truc SMTP nguyen thuy. SMTP đa đuoc thiet ke truoc khi co spam nen khong luong đuoc hieu qua nay va đa bi lam dung boi spam. Nguoi gui spam co the dung mot loai van lenh đe gui spam qua cac ngung đong thu mo nay.
Nhu la cac no luc ngan chan đau tien, cac DNSBL nhu la MAPS RBL đa cho phep viec tu choi cac thu gui tu nhung ngung đong thu mo.
Sau đo mot vai nam, viec khai thac cac ngung đong thu mo khong con hieu qua thi đa xuat hien cac phuong phap khac, trong đo, quan trong la viec dung cac proxy mo. Cac proxy mo nay se noi may khach vao mot may chu bat ki ma khong can kiem lai chu quyen su dung va cung khong gioi han cac quyen han truy cap khac. Nhu vay, nguoi tao spam co the chi thi mot proxy mo đe noi vao mot may chu đien thu va gui spam qua đo. Cac may chu đa lam cong viec ket noi voi proxy khong phai nguoi chu spam.
Ben canh đo, nguoi ta con loi dung cac dich vu thieu an toan đe gui spam. Thi du: FormMail.pl la mot bai van lenh CGI cho phep cac trang WEB gui email tra loi tu mot mau đien HTML. Nhieu phien ban cua chuong trinh nay cho phep nguoi dung chuyen huong email đen mot đia chi tuy y. Spam đuoc gui kieu nay thuong co dong mo đau la: Below is the result of your feedback form.
Ngay nay, nhung nguoi tao spam thay vi dung cac bien phap ke tren, đa chuyen sang thiet ke cac con virus đe khai thac cac proxy va cac cong cu gui spam khac. Hang tram ngan may tinh co the bi nhiem. Hau het cac spam virus trong nam 2003 la cac Windows email, bao gom ho virus Sobig va Mimail.
Ngoai ra, cac chu spam con dung đen mot thu đoan khac la tan cong vao cac DNSBL va cac nguon chong spam. Trong nam 2003 nhieu DNSBL đa bi tan cong.


Lich su cua spam mail Co nhieu tac gia đa khong thong nhat voi nhau trong lich su cua SPAM Mail.

Co le SPAM Mail đa co tu nam 1978, đuoc gui đi boi hang DEC tren he thong ARPANET trong mot thu moi moi nguoi o vung bien mien Tay Hoa Ky đen gap tai California.
Mot so tai lieu cho rang chu SPAM bat nguon tu chu Shoulder Pork and hAM"/"SPiced hAM mot loai đo an trua đong hop cua hang Hormel Foods.
Ngay 12 thang 4 nam 1994 rat nhieu nguoi đa nhan đuoc mot mau quang cao vo bo tu hai luat su Laurence Canter va Martha Siegel. Đay khong phai la lan đau tien cac thu quang cao đuoc tung ra nhung lai la lan đau tien chu spam đuoc dung rong rai. (Xem them tai lieu Anh ngu [1] va [2]).Noi dung chinh cua buc thu nhu sau:
Green Card Lottery 1994 May Be The Last One!THE DEADLINE HAS BEEN ANNOUNCED.The Green Card Lottery is a completely legal program giving away a certain annual allotment of Green Cards to persons born in certain countries. The lottery program was scheduled to continue on a permanent basis. However, recently, Senator Alan J Simpson introduced a bill into the U. S. Congress which could end any future lotteries. THE 1994 LOTTERY IS SCHEDULED TO TAKE PLACE SOON, BUT IT MAY BE THE VERY LAST ONE.PERSONS BORN IN MOST COUNTRIES QUALIFY, MANY FOR FIRST TIME.The only countries NOT qualifying are: Mexico; India; P.R. China; Taiwan, Philippines, North Korea, Canada, United Kingdom (except Northern Ireland), Jamaica, Domican Republic, El Salvador and Vietnam.Lottery registration will take place soon. 55,000 Green Cards will be given to those who register correctly. NO JOB IS REQUIRED.THERE IS A STRICT JUNE DEADLINE. THE TIME TO START IS NOW!!For FREE information via Email, send request tocslaw@indirect.com...

Phan mem chong spam mail đau tien xuat hien vao nam 1997 boi cong ty Goo Software. Phan mem nay đuoc viet cho may Apple co ten goi la Spam Blaster. Vao khoang 2001 thi cac phan mem chong spam xuat hien o at tren thi truong cho Windows.


Khai niem tuong can Junk mail, bulk mail, hay thu rac.
Virus


Xem them Hacker
Sau may tinh
Virus (may tinh)


Tham khao 2 thang 6 nam 2004-howto-spamfilters.html Understanding Spam Filters -- Sandy Berger
Understanding SPAM Luu tru ngay 8 thang 3 nam 2005 tai Wayback Machine
Hieu Biet So Đang ve Virus, Spam Mail, va Spyware -- Vo Quang Nhan Bai viet do tac gia hieu chinh va gui đang
Origin of the term "spam" to mean net abuse
A brief history of spam
History Of Spam Luu tru ngay 26 thang 3 nam 2006 tai Wayback Machine
E-mail spam
Bulk mail
A Brief History of Anti-Spam Luu tru ngay 5 thang 3 nam 2006 tai Wayback Machine