Tay Bengal (tieng Bengal: পশচিমবঙগ, phat am tieng Bengal: [pɔʃtʃimbɔŋɡɔ], nghia la "tay bo Bengal") la mot bang tai khu vuc đong bo cua An Đo. Đay la bang đong dan thu tu toan quoc, voi tren 91 trieu dan theo so lieu nam 2011. Tay Bengal co dien tich 34.267 dam vuong Anh (88.750 km2), co bien gioi quoc te voi Bangladesh (giap cac phan khu Rangpur, Rajshahi va Khulna), Nepal (giap tinh so 1) va Bhutan (giap cac vung hanh chinh Samtse, Chukha va Sarpang), va co bien gioi quoc noi voi cac bang Odisha, Jharkhand, Bihar, Sikkim, va Assam. Thu phu cua bang la Kolkata. Tay Bengal cung voi quoc gia Bangladesh lang gieng va nhieu khu vuc cua bang Tripura hinh thanh khu vuc dan toc-ngon ngu Bengal.
Bengal co đai la noi co mot so vuong quoc Ve Đa lon. Sau đo, khu vuc tro thanh bo phan cua cac đe quoc lon nhu Maurya va Gupta; roi thuoc ve cac quoc gia Pala va Sena. Tu the ky 13 tro đi, khu vuc nam duoi quyen cai tri cua mot vai sultan, quoc vuong An Đo giao va đia chu Baro-Bhuyan, keo dai đen khi nguoi Anh bat đau cai tri vao the ky 18. Cong ty Đong An Anh cung co su chiem giu trong khu vuc sau tran Plassey vao nam 1757, va Calcutta đong vai tro la thu đo cua An Đo thuoc Anh trong nhieu nam. Viec khu vuc tiep xuc som va keo dai voi su cai tri cua nguoi Anh khien cho giao duc phuong Tay đuoc khoach truong, nhat la trong phat trien khoa hoc, co cau giao duc, va cac cai cach xa hoi. Bengal la mot điem nong cua phong trao đoc lap An Đo vao đau the ky 20, va bi phan chia khi An Đo đoc lap vao nam 1947 theo ranh gioi ton giao thanh hai thuc the rieng biet: Tay Bengal la mot bang cua An Đo, va Đong Bengal la bo phan cua Quoc gia tu tri Pakistan moi hinh thanh va đen nam 1971 thi tro thanh quoc gia Bangladesh đoc lap.
Tay Bengal la mot khu vuc lon ve san xuat nong nghiep, đong gop nhieu thu sau vao tong san pham quoc noi rong cua An Đo. Hoat đong chinh tri tai Tay Bengal đuoc chu y, trong giai đoan 1977-2011 bang nam duoi quyen cai tri cua chinh phu cong san đuoc bau cu theo hinh thuc dan chu. Bang cung đuoc chu y boi cac hoat đong van hoa va su hien dien cua cac co cau van hoa va giao duc; thanh pho Kolkata đuoc xem la "thu đo van hoa cua An Đo". Ngoai cac truyen thong dan gian đa dang, di san van hoa cua bang con bao gom cac nhan vat cu khoi trong van chuong nhu Rabindranath Tagore cung cac nhac si, nha lam phim va hoa si. Khac biet voi hau het cac bang khac tai An Đo, nguoi dan Tay Bengal thuong thuc va luyen tap choi bong đa ben canh mon the thao đuoc ua thich nhat toan quoc la cricket.


Tu nguyen Nguon goc ten goi Bengal (goi la Bangla hay Bongo trong tieng Bengal) chua ro. Mot thuyet cho rang tu nay bat nguon tu "Bang", mot bo lac Dravida đinh cu trong khu vuc vao khoang 1000 TCN.


Lich su Tai Tay Bengal, nguoi ta khai quat đuoc cac cong cu thoi ky đo đa co nien đai tu 20.000 nam truoc. Khu vuc la mot bo phan cua Vuong quoc Vanga, mot vuong quoc co đai cua An Đo thoi su thi. Vuong quoc Magadha đuoc hinh thanh vao the ky 7 TCN, lanh tho gom co cac khu vuc Bihar va Bengal. Đay la mot trong bon vuong quoc chu yeu cua An Đo trong thoi ky cua Mahavira va Thich Ca Mau Ni, va gom co vai Janapada, hay lanh đia/vuong quoc Ve Đa.
Mot trong so nhung tham khao ngoai quoc som nhat ve Bengal la trong mot đe cap đen mot vung đat ten la Gangaridai boi nguoi Hy Lap co đai vao khoang nam 100 TCN. Tu nay đuoc suy đoan la bat nguon tu Gangahrd (vung đat co song Hang nam o giua) khi chi dan đen mot khu vuc tai Bengal. Bengal co cac quan he mau dich hai ngoai voi Suvarnabhumi (nay thuoc Myanmar, Thai Lan, Malaysia, va Sumatra). Theo sach Mahavamsa, mot vuong tu cua Vanga la Vijaya Singha chinh phuc Lanka (Sri Lanka hien đai) va đat ten "Sinhala" cho quoc gia.

Sau mot giai đoan hon loan, trieu đai Pala Phat giao cai tri khu vuc trong bon tram nam, tiep đen la giai đoan cai tri ngan ngui cua trieu đai Sena An Đo giao. Rajendra Chola I cua trieu đai tai Nam An tung xam chiem mot so khu vuc tai Bengal tu nam 1021 đen nam 1023. Hoi giao xuat hien lan đau tien tai Bengal trong the ky 12 khi cac nha truyen giao phai Sufi đen. Tu nam 1202 đen nam 1206, mot si quan cua Vuong quoc Hoi giao Delhi la Bakhtiar Khilji tran qua Bihar va Bengal xa ve phia đong đen Rangpur, Bogra va song Brahmaputra. Mac du khong đua đuoc Bengal nam duoi quyen kiem soat cua minh, song cuoc vien chinh cua Bakhtiar Khilji khien cho Quoc vuong cua Sena va hai nguoi con trai cua ong ta phai chuyen đen mot cung đien nay thuoc huyen Munshiganj cua Bangladesh, quyen luc cua ho suy giam cho đen cuoi the ky 13.
Trong the ky 14, vuong quoc cu đuoc biet đen voi ten goi Vuong quoc Hoi giao Bengal, cai tri khong lien tuc cung voi Vuong quoc Hoi giao Delhi cung nhu cac quoc gia An Đo giao va đia chu Baro-Bhuyan hung manh. Vuong quoc Deva cai tri đong bo Bengal sau khi Sena sup đo. Vuong quoc Hoi giao Bengal gian đoan do mot cuoc noi day cua nhung nguoi An Đo giao duoi quyen Raja Ganesha. Trieu đai Ganesha bat đau vao nam 1414, song nhung nguoi ke vi cua ong sau đo cai sang Hoi giao. Bengal mot lan nua nam duoi quyen kiem soat cua trieu đinh Delhi khi Đe quoc Mogul chinh phuc khu vuc vao nam 1576. Co vai quoc gia An Đo giao đoc lap đuoc thanh lap tai Bengal trong thoi ky Mogul nhu Maharaja Pratap Aditya cua Jessore va Raja Sitaram Ray cua Burdwan. Cac vuong quoc nay co đong to lon vao canh sac kinh te va van hoa cua Bengal, la nhung buc tuong thanh chong lai cac cuoc tien cong cua Bo Đao Nha va Mien Đien. Vuong quoc Koch Bihar tai bac bo Bengal tro nen thinh vuong trong the ky 16 va 17, chien thang truoc nguoi Mogul va ton tai cho đen thoi nguoi Anh cai tri.
Cac thuong nhan chau Au đen Bengal vao cuoi the ky 15, anh huong cua ho tang len cho đen khi Cong ty Đong An Anh gianh đuoc quyen đanh thue tai tinh (subah) Bengal sau tran Plassey vao nam 1757, khi Nawab Siraj ud-Daulah chien bai truoc nguoi Anh. Khu quan hat Bengal đuoc thanh lap vao nam 1765, cuoi cung bao gom toan bo cac lanh tho cua Anh tai phia bac cua tinh Trung Bo (nay la Madhya Pradesh), tu cac cua cua song Hang va song Brahmaputra đen day Himalaya va Punjab. Nan đoi Bengal nam 1770 đuoc cho la khien hang trieu nguoi thiet mang. Nam 1772, Calcutta đuoc xac đinh la thu đo cua An Đo thuoc Anh. Cac phong trao cai cach xa hoi-van hoa Phuc hung Bengal va Brahmo Samaj co tac đong lon đen sinh hoat van hoa va kinh te cua Bengal. Cuoc noi day An Đo nam 1857 bat đau gan Calcutta va ket qua la chuyen giao quyen luc cho Vuong that Anh, do Pho vuong An Đo cai quan. Tu nam 1905 đen nam 1911, dien ra mot no luc nham phan tinh Bengal thanh hai khu, song that bai. Uoc tinh co ba trieu nguoi thiet mang trong nan đoi Bengal nam 1943.
Bengal đong mot vai tro trong đai trong phong trao đoc lap An Đo, trong đo cac nhom cach mang nhu Anushilan Samiti va Jugantar chiem uu the. Cac no luc vu trang chong lai chinh phu An Đo thuoc Anh tu Bengal len đen mot đinh cao khi Subhas Chandra Bose lanh đao Quan đoi Quoc dan An Đo chong lai nguoi Anh tu Đong Nam A. Khi An Đo gianh đuoc đoc lap vao nam 1947, Bengal bi phan chia theo ranh gioi ton giao, phan phia tay thuoc An Đo (va đuoc đoi ten thanh Tay Bengal) trong khi phan phia đong gia nhap Pakistan voi đia vi mot tinh va đuoc goi la Đong Bengal (sau đoi ten thanh Đong Pakistan). Nam 1950, Phien vuong quoc Koch Bihar hop nhat voi West Bengal. Nam 1955, cuu thuoc đia Chandannagar cua Phap (An Đo kiem soat sau nam 1950) đuoc tich hop voi Tay Bengal; mot so phan cua Bihar sau đo đuoc hop nhat voi Ttay Bengal. Ca Tay va Đong Bengal chung kien qua dong nguoi ti nan lon trong va sau khi phan chia vao nam 1947. Đinh cu nhung nguoi ti nan va cac van đe lien quan tiep tuc đong vai tro quan trong trong đieu kien chinh tri va xa hoi-kinh te cua bang.
Trong cac thap nien 1970 va 1980, tinh trang thieu đien nghiem trong, cac vu đinh cong va mot phong trao Marxist-Naxalite bao luc gay nhieu thiet hai cho co so ha tang cua bang, keo theo mot giai đoan kinh te đinh tre. Chien tranh giai phong Bangladesh nam 1971 khien cho hang trieu nguoi ti nan đen Tay Bengal, khien co so ha tang cua bang bi qua tai nghiem trong. Chinh tri Tay Bengal trai qua mot su thay đoi lon khi Mat tran Canh Ta gianh chien thang trong cuoc bau cu nghi vien bang vao nam 1977, đanh bai Đang Quoc Đai đang cam quyen. Mat tran Canh Ta do Đang Cong san An Đo (Marxist) dan đau đa cam quyen tai Tay Bengal trong ba thap nien sau đo.


Đia ly va khi hau Tay Bengal nam o co chai phia đong cua An Đo, trai dai tu day Himalaya o phia bac đen vinh Bengal o phia nam. Bang co tong dien tich la 88.752 kilomet vuong (34.267 dam vuong Anh). Khu vuc đoi Himalaya Darjeeling o cuc bac cua bang thuoc phan phia đong cua day Himalaya. Khu vuc nay co đinh Sandakfu (3.636 m hay 11.929 ft), la đinh cao nhat cua bang. Vanh đai Terai chia tach khu vuc đoi nay voi cac khu vuc đong bang, dan chuyen tiep sang đong bang chau tho song Hang o phia nam. Khu vuc Rarh xen giua đong bang chau tho song Hang o phia đong va cac cao nguyen va cao đia phia tay. Mot khu vuc ven bien nho nam o cuc nam, trong khi rung ngap man Sundarban tao thanh mot dau moc đia ly đang chu y tai đong bang chau tho song Hang.
Song Hang la song chinh tai tay Bengal, song phan luu tai bang. Mot nhanh chay vao Bangladesh voi ten goi Padma hay Podda, nhanh khac chay qua Tay Bengal đuoc goi la song Bhagirathi hay song Hooghly. Đap nuoc Farakka tren song Hang cung cap nuoc cho nhanh Hooghly qua mot kenh nhanh, va quan ly luu luong nuoc la mot nguon gay tranh chap keo dai giua An Đo va Bangladesh. Cac song Teesta, Torsa, Jaldhaka va Mahananda nam tai khu vuc go đoi phia bac. Khu vuc cao nguyen phia tay co cac song nhu Damodar, Ajay va Kangsabati. Đong bang chau tho song Hang va khu vuc rung Sundarban co nhieu song lach. O nhiem tren song Hang la mot van đe lon, bat nguon tu hanh đong đo chat thai bua bai xuong song. Song Damodar la mot chi luu cua song Hang va tung đuoc goi la "noi đau cua Bengal" (do thuong xuyen gay lut), song mot so đap đuoc xay tren song trong khuon kho Du an Thung lung Damodar. Co it nhat chin huyen trong bang bi o nhiem asen nuoc ngam, va mot uoc tinh cho rang 8,7 trieu nguoi uong nuoc co chua ham luong asen tren gioi han khuyen cao cua To chuc Y te The gioi la 10 µg/L.
Khi hau Tay Bengal thay đoi tu xa van nhiet đoi o cac phan thuoc nam bo đen can nhiet đoi am o phia bac. Cac mua chinh la mua ha, mua mua, mot mua thu ngan, va mua đong. Trong mua ha, vung đong bang chau tho co đo am qua muc, cac vung cao nguyen phia tay trai qua mot mua ha kho giong nhu bac bo An Đo, voi nhiet đo cao nhat trong ngay dao đong tu 38 °C (100 °F) đen 45 °C (113 °F). Vao ban đem, co gio nhe mat thoi tu phia nam mang theo hoi am tu vinh Bengal. Vao đau mua ha, cac con gio manh va dong to ngan ngui thuong dien ra, chung đuoc goi la Kalbaisakhi, hay Nor'westers. Tay Bengal nhan đuoc nhanh vinh Bengal cua gio mua An Đo Duong von di chuyen thang theo huong tay bac. Tu thang 6 đen thang 9, gio mua mang mua đen toan bang. Trong thoi gian co gio mua, ap suat thap tai khu vuc vinh Bengal thuong gay ra dong to tai cac khu vuc ven bien. Trong mua đong, tu thang 12 đen thang 1, khi hau on hoa tai vung đong bang voi nhiet đo thap nhat trong ngay trung binh la 15 °C (59 °F). Cac con gio lanh va kho tu phia bac thoi đen trong mua đong, khien đo am giam đang ke. Khu vuc đoi Himalaya Darjeeling phai trai qua mot mua đong khac nghiet, thinh thoang co tuyet roi tai cac đia điem.


Đong thuc vat Nam 2009, dien tich rung trong bang la 11.879 km2 (4.587 dam vuong Anh), tuc chiem 13,38% dien tich đia ly toan bang, trong khi muc trung binh toan quoc la 21,02%. Trong đo, rung du tru, bao ho va khong phan loai lan luot chiem 59,4%, 31,8% va 8,9%. Mot bo phan cua rung ngap man lon nhat the gioi la Sundarban nam tai nam bo cua Tay Bengal.

Xet theo quan điem thuc vat đia ly hoc, phan nam bo cua Tay Bengal co the đuoc phan thanh hai khu vuc: đong bang song Hang va rung ngap man ven bien Sundarban. Đat phu sa cua đong bang song Hang cong voi luong mua thuan loi khien cho khu vuc nay đac biet phi nhieu. Phan lon thuc vat o phan tay bo cua bang co he thuc vat tuong tu cac thuc vat cua cao nguyen Chota Nagpur thuoc bang Jharkhand lang gieng. Loai cay trong thuong mai chiem uu the la Shorea robusta, thuong đuoc goi la sala. Khu vuc ven bien Purba Medinipur co he thuc vat ven bien; cay chiem uu the la Casuarina. Loai cay đang chu y tu Sundarban la sundari (Heritiera fomes), ten cua rung bat nguon tu ten cua loai cay nay.
Phan bo thuc vat tai bac bo Tay Bengal chiu anh huong cua đo cao va luong mua. Vi du nhu cac chan đoi cua day Himalaya co cay coi ram rap voi Sala va cac cay thuong xanh nhiet đoi khac. Tuy nhien, o đo cao tren 1.000 met (3.300 ft) thi chu yeu la rung can nhiet đoi. Huyen Darjeeling co đo cao tren 1.500 met (4.900 ft), cac loai cay rung on đoi nhu soi, Thong, va đo quyen chiem uu the.
Cac khu vuc bao ton chiem 3,26% dien tich đia ly cua Tay Bengal, gom 15 khu bao ton loai hoang da va 5 vuon quoc gia la vuon quoc gia Sundarban, khu bao ton ho Buxa, vuon quoc gia Gorumara, vuon quoc gia Thung lung Neora va vuon quoc gia Singalila. Nhung loai hoang da van ton tai trong Tay Bengal gom co te giac An Đo, voi An Đo, huou, bao hoa mai, bo tot, ho, va ca sau, cung nhu nhieu loai chim. Nhieu loai chim di cu đen bang vao mua đong. Nhung khu rung nam tren đo cao lon cua vuon quoc gia Singalila la noi tru an cua mang, gau truc đo, Gazella bennettii, trau rung Tay Tang, son duong, te te, Pericrocotus va Lophura leucomelanos. Vuon quoc gia Sundarban co mot du an bao ton loai ho Bengal đang gap nguy hiem, song trong cac khu rung con co nhieu loai bi đe doa khac, nhu ca heo song Hang, rua nuoc ngot va ca sau cua song. Rung ngap man cung đong vai tro la mot noi nuoi ca tu nhien, cap duong cho cac loai ca ven bien doc theo vinh Bengal. Khu vuc Sundarban đuoc tuyen bo la mot khu du tru sinh quyen do co gia tri bao ton đac biet.


Chinh phu va chinh tri Tuong tu nhu cac bang khac tai An Đo, Tay Bengal đuoc quan ly theo mot the che nghi hoi dan chu đai nghi. Cac cu dan trong bang đuoc trao quyen tuyen cu pho thong. Nghi vien Tay Bengal gom co cac thanh vien đuoc bau va cac quan chuc đac biet nhu Chu tich nghi vien va Pho Chu tich nghi vien do cac thanh vien bau ra. Bo may tu phap gom co Toa an Toi cao Calcutta va mot he thong toa an cap duoi. Quyen hanh phap đuoc trao cho Hoi đong bo truong, đung đau hoi đong nay la Thu tich bo truong (Chief Minister), song nguoi đung đau chinh phu tren danh nghia la Thong đoc (Governor). Thong đoc la nguyen thu cua bang, va do Tong thong An Đo bo nhiem. Lanh đao cua đang hay lien minh chiem đa so trong nghi vien se đuoc Thong đoc bo nhiem lam Thu tich bo truong, Thong đoc bo nhiem cac thanh vien cua Hoi đong bo truong theo co van cua Thu tich bo truong. Hoi đong bo truong phai tuong trinh truoc Nghi vien. Nghi vien Tay Bengal theo the che đon vien, voi 295 nghi vien, trong đo co mot nghi vien đuoc chi đinh tu cong đong Anh-An. Cac nghi vien co nhiem ky 5 nam, tru khi nghi vien bi giai tan truoc khi hoan tat nhiem ky. Cac co quan phu tro đuoc goi la panchayat, hinh thanh sau cac cuoc tuyen cu co cau đia phuong đuoc to chuc thuong xuyen, quan ly su vu đia phuong. Tay Bengal đuoc phan 42 ghe trong Lok Sabha va 16 ghe trong Rajya Sabha cua Quoc hoi An Đo.
Cac đau thu chinh trong chinh tri đia phuong la Đai hoi Đai bieu co so Toan An (AITMC), Đang Quoc Đai An Đo, lien minh Mat tran Canh Ta (dan đau la Đang Cong san An Đo (Marxist)). Sau tuyen cu nghi vien bang Tay Bengal nam 2011, lien minh cua Đai hoi Đai bieu co so Toan An va Đang Quoc Đai duoi quyen Mamata Banerjee cua AITMC gianh đuoc đa so tai nghi vien va nam quyen. Tay Bengal nam duoi quyen cai tri cua Mat tran Canh Ta trong 34 nam (1977–2011), khien no tro thanh chinh phu cong san đuoc bau cu dan chu nam quyen lien tuc lau nhat the gioi.


Phan chia Duoi đay la danh sach cac huyen tai Tay Bengal, xep theo thu hang dan so tai An Đo.

Huyen truong la nguoi cai quan moi huyen, nguoi nay do Cuc hanh chinh An Đo hoac Cuc Dan su Tay Bengal bo nhiem. Moi huyen đuoc phan thanh cac phan khu, do phan khu truong cai quan, va đuoc phan tiep thanh cac xa. Cac xa gom co cac panchayat (hoi đong thon) va khu tu quan đo thi.
Thu phu Kolkata la thanh pho lon nhat tai Tay Bengal, la trung tam cua đai đo thi lon thu ba va la thanh pho lon thu bay toan quoc. Asansol la thanh pho va đai đo thi lon thu nhi tai Tay Bengal. Siliguri la mot thanh pho quan trong ve mat kinh te, co vi tri chien luoc tai hanh lang Siliguri (co ga) cua An Đo. Cac thanh thi lon khac tai Tay Bengal la Howrah, Durgapur, Raniganj, Haldia, Jalpaiguri, Kharagpur, Burdwan, Darjeeling, Midnapore, va Malda.


Kinh te Nam 2009–10, khu vuc thu ba cua nen kinh te (dich vu) co đong gop lon nhat vao tong san pham noi đia cua bang, o muc 57,8% so voi 24% cua khu vuc thu nhat va 18,2% tu khu vuc thu hai. Nong nghiep la nghe chu đao tai Tay Bengal, trong đo lua la cay luong thuc chinh. Lua, khoai tay, đay, mia va lua mi la nam cay trong hang đau trong bang. Tra đuoc san xuat thuong mai tai cac huyen phia bac; khu vuc nay đuoc biet đen voi tra Darjeeling va cac loai tra chat luong cao khac. Cac nganh cong nghiep trong bang tap trung tai khu vuc Kolkata, cac cao đia tay bo giau khoang san, va khu vuc cang Haldia. Vanh đai mo than Durgapur–Asansol co mot so nha may thep quy mo lon. Cac nganh cong nghiep che tao đong mot vai tro kinh te quan trong la cac san pham cong nghe, đien tu, thiet bi đien tu, day cap, thep, đo da, det, kim hoan, chien ham, o to, toa xe lua.
Nhieu nam sau khi đoc lap, Tay Bengal van dua vao chinh phu trung uong trong viec đap ung nhu cau luong thuc; san xuat luong thuc van đinh tre va Cach mang xanh khong lan đen bang. Tuy nhien, Tay Bengal co but pha đang ke trong san xuat luong thuc ke tu thap nien 1980, va bang hien thang du luong thuc co hat. Bang đong gop 9,8% vao tong san pham cong nghiep cua An Đo vao nam 1980–81, song giam con 5% trong nam 1997–98. Tuy nhien, linh vuc dich vu lai co muc tang truong cao hon muc cua toan quoc.

Ve san pham noi đia rong cap bang (NSDP), Tay Bengal la nen kinh te lon thu sau (2009–2010) tai An Đo, sau Maharashtra, Uttar Pradesh, Andhra Pradesh, Tamil Nadu, va Gujarat. Trong giai đoan tu 2004–2005 đen 2009–2010, tong san pham noi đia cap bang (GSDP) tang truong o muc 13,9% (tinh theo rupee An Đo), thap hon muc trung binh 15,5% cua toan bo cac bang trong toan quoc. GSDP đau nguoi cua bang theo gia hien tai vao nam la 956,4 đo la My, tang so voi 553,7 đo la My vao nam 2004–05, song thap hon GSDP đau nguoi trung binh toan quoc la 1.302 đo la My. Nam 2011, tong no tai chinh cua bang la 1.918.350 trieu rupee (32 ty đo la My).
Tay Bengal xuc tien đau tu truc tiep nuoc ngoai, nguon von nay chu yeu đo vao cac linh vuc phan mem va đien tu; Kolkata đang tro thanh mot trung tam lon cua cong nghiep cong nghe thong tin. Qua trinh cong nghiep hoa nhanh chong gay nen tranh luan ve viec thu hoi đat trong bang. NASSCOM–Gartner xep Tay Bengal o hang tot nhat ve co so ha tang đien tai An Đo. Cac su kien nhu chinh phu An Đo thong qua chinh sach "Huong Đong", mo cua đeo Nathu La tai Sikkim đe thong thuong mau dich voi Trung Quoc, cac quoc gia Đong Nam A co quan tam lon đoi voi viec đi vao thi truong An Đo, cung đau tu tao cho Kolkata co mot vi the thuan loi đe phat trien trong tuong lai, đac biet la voi cac quoc gia nhu Myanmar, la noi ma An Đo co nhu cau ve nhap khau dau.


Giao thong Nam 2011, tong chieu dai mat đuong bo cua Tay Bengal la tren 92.023 km (57.180 mi); trong đo cac quoc lo dai tong cong 2.578 km (1.602 mi) va bang lo dai tong cong 2.393 km (1.487 mi). Nam 2006, mat đo đuong bo trong bang la 103,69 km/100 km², cao hon trung binh toan quoc la 74,7 km/100 km².
Nam 2011, tong chieu dai đuong sat cua Tay Bengal la khoang 4.481 km (2.784 mi). Kolkata la trung tam cua ba khu vuc cua Indian Railways la Đuong sat Đong bo, Đuong sat Đong Nam bo va tau đien ngam Kolkata. Đuong sat Bien gioi Đong Bac chay qua cac khu vuc bac bo cua bang. Tau đien ngam Kolkata la đuong sat ngam đau tien tai An Đo. Đuong sat Himalaya Darjeeling la mot di san the gioi cua UNESCO, va thuoc Đuong sat bien gioi Đong Bac (NFR).
Cang hang khong quoc te lon nhat tai Tay Bengal la cang hang khong quoc te Netaji Subhas Chandra Bose tai Dum Dum, Kolkata. Kolkata cung la mot cang song chinh tai đong bo An Đo. Kolkata Port Trust quan ly ca ben tau Kolkata va ben tau Haldia. Tay Bengal co dich vu van chuyen hanh khach đen Port Blair thuoc Quan đao Andaman va Nicobar va dich vu tau cho hang đen cac cang tai An Đo va hai ngoai, nam duoi su đieu hanh cua Shipping Corporation of India. Pha la phuong thuc giao thong chinh o phan nam bo cua Tay Bengal, đac biet la tai khu vuc Sundarban. Kolkata la thanh pho duy nhat tai An Đo co loai hinh giao thong xe đien va do Calcutta Tramways Company đieu hanh. Tai nan giao thong quy mo lon la đieu thuong xay ra tai Tay Bengal, đac biet la chim tau van tai va tai nan xe lua.


Nhan khau Theo ket qua tam thoi cua tong đieu tra nhan khau toan quoc nam 2011, Tay Bengal la bang đong dan thu tu tai An Đo voi dan so la 91.347.736. Nguoi Bengal chiem đa so trong dan so. Cac cong đong thieu so Marwar, Bihar va Oriya phan bo rai rac khap bang; cac cong đong Sherpas va Tang hien dien tai khu vuc đoi Himalaya Darjeeling. Huyen Darjeeling co mot so luong lon nguoi Nepal nhap cu. Tay Bengal la noi cu tru cua cac bo lac ban đia (Adivasi) nhu Santhal, Kol, va Toto. Co mot so luong nho nguoi dan toc thieu so tap trung tai Kolkata, trong đo co nguoi Hoa, Tamil, Gujarat, Anh-An, Armenia, Punjab, Bai Hoa giao. Pho Tau duy nhat tai An Đo nam tai đong Kolkata.

Ngon ngu chinh thuc cua Tay Bengal la tieng Bengal va tieng Anh. Tieng Nepal la ngon ngu chinh thuc tai ba phan khu thuoc huyen Darjeeling. Tinh đen nam 2001, cac ngon ngu co nhieu nguoi noi nhat trong bang lan luot la: Bengal, Hindi, Santal, Urdu, Nepal, va Oriya.
Nam 2001, An Đo giao la ton giao chinh va tin đo chiem 72,5% tong dan so, con nguoi Hoi giao chiem 25,2% tong dan so; con lai la cac tin đo Sikh giao, Co Đoc giao va cac ton giao khac. Toc đo tang truong dan so trong giai đoan 2001–2011 tai Tay Bengal la 13,93%, thap hon muc 17,8% trong giai đoan 1991-2001, va cung thap hon muc toan quoc la 17,64%. Ty so gioi tinh tai Tay Bengal la 947 nu tren 1000 nam. Nam 2011, Tay Bengal co mat đo dan so la 1.029 nguoi tren kilomet vuong (2.670/sq mi), la bang co mat đo dan so cao thu nhi tai An Đo, sau Bihar.
Ty le biet chu tai Tay Bengal vao nam 2011 la 77,08%, cao hon muc toan quoc la 74,04%. Du lieu giai đoan 1995–1999 cho thay tuoi tho trong bang la 63,4 nam, cao hon muc 61,7 nam cua toan quoc. Khoang 72% dan so Tay Bengal song tai cac khu vuc nong thon. Ty le nguoi dan song duoi muc ngheo kho trong giai đoan 1999–2000 la 31,9%.
Mot nghien cuu đuoc tien hanh tai ba huyen cua Tay Bengal cho thay rang tiep can dich vu y te tu nhan đe đieu tri benh la mot tac đong co tinh tham hoa voi cac ho. Đieu nay cho thay gia tri cua viec cung cap dich vu y te cong cong đe lam giam bot ngheo kho va tac đong cua benh tat đoi voi cac ho ngheo.
Nam 2011, canh sat Tay Bengal ghi nhan 143.197 vu pham toi hinh su theo luat hinh su An Đo, so lieu tren toan An Đo vao nam nay la 2.325.575. Ty le pham toi trong bang la 158,1/100.000 dan, thap hon muc trung binh toan quoc la 192,2. Tay Bengal co ty le pham toi thap thu 12 trong so cac bang va lanh tho lien bang tai An Đo. Nam 2011, theo tuong thuat thi so vu pham toi chong lai nu gioi tai Tay Bengal co ty le 29, so voi muc trung binh toan quoc la 18. Tay Bengal chiem khoang 12,2% tong so vu pham toi chong lai nu gioi tai An Đo vao nam 2010.


Van hoa Ngon ngu Bengal co mot di san van hoc phong phu, Tay Bengal cung voi Bangladesh co truyen thong lau đoi ve van hoc dan gian, đuoc minh chung qua cac tac pham Charyapada, Mangalkavya, Shreekrishna Kirtana, Thakurmar Jhuli, va cac chuyen lien quan đen Gopal Bhar. Trong the ky 19 va 20, van hoc Bengal đuoc hien đai hoa voi cac tac pham cua cac tac gia nhu Bankim Chandra Chattopadhyay, Michael Madhusudan Dutt, Rabindranath Tagore, Kazi Nazrul Islam, Sharat Chandra Chattopadhyay, Jibananda Das va Manik Bandyopadhyay. Trong thoi hien đai, Jibanananda Das, Bibhutibhushan Bandopadhyay, Tarashankar Bandopadhyay, va nhung nguoi khac la cac tac gia noi tieng.
Truyen thong Baul la mot di san đoc đao trong am nhac dan gian Bengal, von cung chiu anh huong tu cac truyen thong am nhac khu vuc. Cac hinh thuc am nhac dan gian khac gom co Gombhira va Bhawaiya. Am nhac dan gian tai Tay Bengal thuong đuoc the hien cung voi mot nhac cu mot day goi la ektara. "Rabindrasangeet" la cac bai hat do Rabindranath Tagore sang tac va đat giai đieu, no pho bien vung voi "Nazrul geeti" cua Kazi Nazrul Islam. Cac hinh thuc am nhac noi bat khac co cac bai hat Dwijendralal, Atulprasad va Rajanikanta, va "adhunik" hay am nhac hien đai tu cac phim va cac nha soan nhac khac.
Dong chu đao cua đien anh An Đo la phim tieng Hindi pho bien tai Tay Bengal, va bang co mot nganh cong nghiep đien anh phat trien manh, đuoc goi la "Tollywood". Tollygunj tai Kolkata la đia điem co nhieu xuong phim tieng Bengal, va ten goi Tollywood bat nguon tu đo. Cong nghiep đien anh tieng Bengal noi tieng voi cac bo phim nghe thuat, san sinh ra cac đao dien noi tieng nhu Satyajit Ray hay Mrinal Sen.
Gao va ca la cac thuc pham đuoc ua chuong theo truyen thong. Co nhieu cach che bien ca tuy theo ket cau, kich co, luong chat beo va xuong. Đo an ngot co vai tro quan trong trong mon an va nghi le xa hoi cua nguoi Bengal. Viec chia đo ngot trong cac le hoi la truyen thong co xua cua ca nguoi Bengal An Đo giao va Hoi giao. Cong nghiep mut keo phat trien manh me do lien quan đen cac nghi le xa hoi va ton giao. Khu vuc Bengal het suc đa dang ve rau qua. Cac mon chay hau nhu khong co hanh toi.
Phu nu Bengal thuong mac shari, chung thuong đuoc thiet ke rieng biet theo phong tuc van hoa đia phuong. Tai cac khu vuc đo thi, nhieu nu gioi va nam gioi mac Au phuc. Nam gioi chap nhan Au phuc rong rai hon, ho cung thuong mac cac trang phuc truyen thong nhu panjabi cung voi dhuti vao nhung dip van hoa.
Durga Puja trong thang 10 la le hoi pho bien nhat tai Tay Bengal. Poila Baishakh (nam moi Bengal), Rathayatra, Dolyatra hay Basanta-Utsab, Nobanno, Poush Parbon (le hoi Poush), Kali Puja, SaraswatiPuja, LaxmiPuja, Giang sinh, Eid ul-Fitr, Eid ul-Adha va Muharram la cac le hoi lon khac. Phat Đan la mot trong nhung le hoi quan trong nhat cua An Đo giao/Phat giao.


Giao duc Cac truong hoc tai Tay Bengal nam duoi su đieu hanh cua chinh phu bang hoac cac to chuc tu nhan, trong đo co cac the che ton giao. Ngon ngu giang day chu yeu la tieng Anh hoac tieng Bengal, song tieng Urdu cung đuoc su dung, đac biet la tai Trung Kolkata. Cac truong trung hoc la thanh vien cua Hoi đong Khao thi chung chi truong hoc An Đo (CISCE), Uy ban Trung uong ve Giao duc trung hoc (CBSE), Vien quoc gia ve Giao duc mo (NIOS) hoac Uy ban Tay Bengal ve Giao duc trung hoc. Theo ke hoach 10+2+3, sau khi hoan thanh cap trung hoc, hoc sinh thuong theo hoc 2 nam tai mot truong cao đang, cung goi la du bi đai hoc, hoac tai cac truong trung hoc cao cap la hoi vien cua Hoi đong Tay Bengal ve Giao duc trung hoc cao cap hoac cac uy ban trung uong khac. Hoc sinh lua chon mot trong ba ban la khai phong, thuong nghiep hoac khoa hoc. Sau khi hoan thanh khoa trinh theo yeu cau, hoc sinh co the ghi danh vao cac chuong trinh cap đo tong quat hoac chuyen nghiep.
Tay Bengal co 18 đai hoc. Đai hoc Calcutta la mot trong cac đai hoc cong lau nam nhat va lon nhat tai An Đo, voi rat nhieu truong đai hoc thanh vien. Kolkata đong mot vai tro tien phong trong viec phat trien he thong giao duc hien đai tai An Đo. Truong đai hoc Fort William đuoc thanh lap vao nam 1810. Truong đai hoc Hindu đuoc thanh lap vao nam 1817, va đen nam 1855 thi đoi ten thanh truong đai hoc Presidency. Đai hoc Ky thuat & Khoa hoc Bengal va Đai hoc Jadavpur la nhung đai hoc ky thuat co uy tin. Đai hoc Visva-Bharati tai Santiniketan la mot đai hoc trung uong va mot hoc vien co tam quan trong quoc gia.


Truyen thong Nam 2005, Tay Bengal co 505 bao phat hanh, trong đo co 389 bao tieng bengal. Ananda Bazar Patrika la to bao phat hanh Kolkata voi tren 1 trieu ban moi ngay, la bao mot phien ban va ngon ngu khu vuc co luong phat hanh lon nhat tai An Đo. Cac bao tieng Bengal lon khac gom co Bartaman, Sangbad Pratidin, Aajkaal, Jago Bangla, Uttarbanga Sambad va Ganashakti. Cac bao tieng Anh lon đuoc phat hanh va ban voi so luong lon la The Telegraph, The Times of India, Hindustan Times, The Hindu, The Statesman, The Indian Express va Asian Age. Mot so nhat bao tai chinh noi bat nhu The Economic Times, Financial Express, Business Line va Business Standard đuoc luu hanh rong rai. Ngoai ra, Tay Bengal con co bao viet bang cac ngon ngu thieu so nhu Hindi, Nepal, Gujarat, Oriya, Urdu va Punjab, phuc vu cac đoc gia nhat đinh.
Doordarshan la đai truyen hinh quoc doanh. Cac nha khai thac đa he thong cung cap cac kenh tieng Bengal, Nepal, Hindi, Anh va cac kenh quoc te thong qua cap. Cac kenh tin tuc 24 gio bang tieng Bengal gom co ABP Ananda, Tara Newz, Kolkata TV, News Time, 24 Ghanta, Mahuaa Khobor, Ne Bangla, CTVN Plus, Channel 10va R Plus. Đai Phat thanh Toan An la đai cong cong. Cac đai FM chi kha dung tai cac thanh pho nhu Kolkata, Siliguri va Asansol. Vodafone, Airtel, BSNL, Reliance Communications, Uninor, Aircel, MTS India, Tata Indicom, Idea Cellularva Tata DoCoMo la cac nha cung cap đien thoai. Internet bang thong rong kha dung tai mot so đo thi, đuoc cung cap boi cong ty quoc doanh BSNL va boi cac cong ty tu nhan khac.


The thao Cricket va bong đa la nhung mon the thao pho bien trong bang. Khong giong nhu hau het nhung bang khac tai An Đo, Tay Bengal noi tieng ve su đam me va bao tro danh cho bong đa. Kolkata la nam trong so cac trung tam bong đa lon tai An Đo va co cac cau lac bo hang đau toan quoc nhu East Bengal, Mohun Bagan va Mohammedan Sporting. Cac mon the thao An Đo nhu Kho Kho va Kabaddi cung đuoc choi tai Tay Bengal. Cau lac bo Polo Calcutta đuoc cho la cau lac bo polo lau nam nhat tren the gioi, va Cau lac bo Golf Royal Calcutta la cau lac bo golf lau nam nhat ben ngoai Anh Quoc.
Tay Bengal co mot so san van đong lon: Eden Gardens la mot trong hai đau truong cricket duy nhat co 100.000-cho tren the gioi, song cac cai tien se lam giam con so nay. Kolkata Knight Riders, East Zone va Bengal thi đau tai san nay, va chung ket cup Cricket the gioi 1987 dien ra tai đay. San van đong Salt Lake la san đa chuc nang, va la san bong đa co suc chua cao thu nhi tren the gioi. Cau lac bo cricket va bong đa Calcutta la cau lac bo cricket lau nam thu nhi tren the gioi. Cac su kien the thao quoc gia va quoc te tung đuoc to chuc tai Durgapur, Siliguri va Kharagpur.


Tham khao Thu muc Lien ket ngoai Official Cong thong tin Chinh phu Tay Bengal
Bo Du lich Tay Bengal Luu tru ngay 20 thang 4 nam 2012 tai Wayback Machine
Tong cuc thue thuong nghiep Tay Bengal
Uy ban Thong tin Tay Bengal
West Bengal tren DMOZ