"Dona Dona" hay "Donna Donna" (דאנא דאנא "Dana Dana", דאס קעלבל "Dos Kelbl") la mot ca khuc nhac đong que tru tinh noi tieng tren khap the gioi voi hai ban dich tieng Anh va tieng Phap đuoc chon nghe nhieu nhat. Nguyen thuy, bai hat ten la Dana Dana, đuoc viet rieng bang tieng Yiddish cho vo nhac kich "Esterke" vao khoang nam 1940-1941 o My, do Sholom Secunda pho tu tho cua Aaron Zeitlin. Ban dich đau tien tieng Anh do chinh tac gia dich, ke ve tam su cua mot chu bo con, bi đem ra cho ban, va uoc vong tu do. Ban dich tieng Phap hoi khac, la cau chuyen cua mot be trai co uoc muon tro thanh nguoi lon, nhung khi đat đuoc giac mo cau lai hoi tiec vi đa vut bo quang đoi tho au qua đoi đep đe.
Tai Viet Nam, nhac si Tran Tien đa thuc hien phan dich thuat voi noi dung gan sat voi ban dich tieng Phap. Ban dich tieng Viet gom hai phien ban nhung gio moi nguoi hay nghe phien ban thu hai hon vi gan voi noi dung nuoc ngoai . Bai hat nay do nhom Tam ca Ao trang trinh bay.


Lich su Nguyen thuy, bai hat ten la Dana Dana, đuoc viet rieng bang tieng Yiddish cho vo nhac kich "Esterke" vao khoang nam 1940-1941 o My trong thoi ky cua Đuc Quoc xa, pho tho: Aaron Zeitlin (1898-1973), soan nhac: Sholom Secunda (1894-1974). Ca hai tac gia đeu la nguoi goc Do Thai. Tai Han Quoc, chinh quyen quan su thoi đo cam tuyen truyen bai hat nay vi o đay đuoc dich thanh mot bai hat mang tu tuong cong san.
Bai đuoc viet theo nhip 2/4, cung Sol thu cho hai nguoi hat hop xuong (mot nam va mot nu) cung dan nhac. Secunda dung ky hieu "Dana-" cho dan nhac va "Dana Dana" cho phan thanh nhac. Phan loi tieng Yiddish đa đuoc viet bang chu cai Latin. Ong viet "andantino" (cham) va "sempre staccato" (choi ngat am lien tuc) cho bang tong pho. Giai đieu o đoan mo đau cung đuoc su dung o phan cuoi cua bai hat. Ong viet "piu mosso" (nhanh hon) cho điep khuc va mot so đoan nhan manh am thanh cua cac khi cu. Đau tien, nguoi phu nu (Secunda viet "she") hat bon nhip va sau đo nguoi đan ong (Secunda viet "he") hat bon nhip tiep theo. Bat đau tu đoan điep khuc, ho hat cung nhau. Mac du vay, khi hat đoan thu ba cua "Dana Dana" (="Dana Dana Dana Dana...") nguoi đan ong đoi khi hat thap hon giai đieu, su dung "disjunct motions". Giai đieu đuoc lap lai. Sau đo "he" hat giai đieu, va "she" đoi khi hat "Dana", luc khac thi hat "Ah" voi am luong cao hoac voi nhung net luyen ki thuat. Secunda viet "molto rit." (cham dan) cho phan ket cua đoan cuoi. Co mot so su khac biet giua giai đieu cua nguyen ban voi ban đang hien hanh: Secunda viet "ha ha ha" cho bang tong pho voi nhung hop am đut quang.
Bai hat đuoc dich sang nhieu thu tieng khac nhau, co the ke duoi đay mot so ban dich rat thanh cong: tieng Anh, Đuc, Hebrew, Nhat, Nga, Phap va Viet. Cac ca si va nhom nhac the hien thanh cong: Andre Zweig, Joan Baez (Anh), Donovan, Chava Alberstein, Esther Ofarim, Theodore Bikel, Karsten Troyke, Helene Rolles song ca voi Dorothee, Claude Francois (Phap), va tam ca Ao trang voi ban cua Tran Tien. O chuyen the opera, Lisa Fishman đa hat mot phien ban rat an tuong, đuoc phat tren song nam 2001 tren kenh Jewish Entertainment Hour, đay la mot chuong trinh truyen hinh New York. Bai hat nay cung đuoc chon lam nhac phim hoat hinh "Revolutionary Girl Utena" (anime).


= Loi Anh =
Secunda la nguoi đau tien dich bai hat sang tieng Anh nhung ban nay khong gay đuoc tieng vang. Vao khoang nam 1956, Arthur Kevess va Teddi Schwartz dich lai bai hat voi ten "Donna Donna" va gay mot chan đong lon trong lang giai tri. Bai hat tro thanh noi tieng qua giong hat cua Joan Baez nam 1960  va Donovan nam 1965; tiep đen no xuat hien trong album tong hop mang tua "More Chad & Jeremy", va do chinh bo đoi nay hat.


= Loi Viet =
Đa co it nhat 2 loi Viet viet cho ca khuc nay. Đau tien voi tua đe Tiec Thuong do Tuan Dung (ban nhac May Trang) viet trong thap nien 60. Va ban Donna Donna do NS Tran Tien viet nam 1992 (trong CD Du ca Đong Que).
Nhieu nghe si Viet Nam đa the hien rat thanh cong bai hat noi tieng nay, co the ke ten mot so nhu: Tam ca Ao trang, Mai Khoi...


= Y nghia nhan đe =
Hai tac gia chinh cua bai hat khong giai thich ro y nghia tua đe bai hat. Nhung theo phan tich cua nhieu nguoi Donna, Dona, Dana.. nhieu kha nang la ten cua mot co gai (Do Thai). Trong tieng Ba Lan, cach điep tu Dana đuoc dung nhu cach nguoi Viet ngan giong La la la, loi giai thich nay phu hop voi boi canh vo nhac kich ma hai tac gia đuoc moi tham gia. Tieng Tho Nhi Ky lai co tu Dana mang nghia la con bo (voi y nghia nhu mot mon hang de dang trao đoi). Con trong tieng Viet tu nay nghe nhu loi me ru hoi a oi.. a oi..
Rat co the Dana la ten con bo vi theo ban dich đau tien cua chinh tac gia Secunda la loi ke tam su cua mot chu bo tren đuong bi đem ra cho ban va uoc mo tu do.


Phan loi Anh huong van hoa đuong đai Soe Hok Gie, mot nha hoat đong xa hoi nguoi Indonesia, đa trich dan loi bai hat tieng Anh trong cuon hoi ky cua minh. Ngoai ra, Donna-donna con xuat hen nhieu tren cac phuong tien thong tin đai chung. No đuoc dung lam nhac quang cao, nhac chuong đien thoai, nhac phim.


Chu thich Lien ket ngoai Lich su cua bai nhac viet bang tieng Nga va cac phien ban khac nhau
Chu thich
Ban dich tieng Nga Luu tru ngay 14 thang 5 nam 2017 tai Wayback Machine