Mask thanh quan hay mat na thanh quan la thiet bi y te giup đuong tho cua benh nhan luon thong thoang trong khi gay me hoac khi bat tinh. Bac si gay me su dung mask thanh quan đe đua oxy hoac thuoc me dang hit đen phoi trong khi phau thuat.
Mask thanh quan gom mot ong dan khi noi voi mask hinh elip co cuff (cop/vong bit). Mask đuoc đua qua mieng benh nhan, xuong khi quan va bit kin hoan toan vung tren thanh mon (khong giong nhu ong khi quan la đi qua thanh mon) cho phep nhan vien y te quan ly đuong tho an toan.
Bac si gay me nguoi Anh Archibald Brain la nguoi phat minh mask thanh quan vao đau thap nien 1980. Thang 12 nam 1987, mask thanh quan đuoc đua vao thuong mai tai Vuong quoc Anh. Ngay nay mask thanh quan van đuoc su dung rong rai tren toan the gioi va co nhieu loai mask thanh quan chuyen dung.


Cong dung Mask thanh quan truyen oxy va thuoc gay me dang hit đen phoi. Dung cu nay đuoc su dung trong khi gay me hoac khi benh nhan bat tinh. Mask thanh quan đuoc thiet ke đe de dang bao ve đuong tho va thong khi cho benh nhan. Uu điem la mask de đat hon đat noi khi quan trong truong hop thieu thuoc gian co va ong soi thanh quan (luoi đen thanh quan). Mask thanh quan it kha nang lam gay rang hoac ton thuong thanh quan. Mask tu no tao ra đem kin khi. Cuff co nhieu kich co.
Mask thanh quan co the la giai phap thay the cho viec su dung mask khi su dung bong Ambu đe ngan chan tinh trang cang phong da day.


Chong chi đinh Mask thanh quan thuong khong đuoc su dung trong cac ca phau thuat co nguy co cao hit phai chat chua trong da day. Yeu to nay hay gap đoi voi nhung ca phau thuat keo dai hon 2 gio. Mask thuong su dung ap luc bom hoi thap, do đo co the khong phu hop o nhung benh nhan mac nhung can benh gay ra đo gian no phoi thap. Vi kich thuoc mask thuong lon va choan vi tri khong gian nhieu hon so voi đat noi khi quan nen mask thuong khong đuoc su dung đe phau thuat mieng va co hong.
Khong nen dung cho nguoi benh con tinh vi co nguy co kich thich phan xa non.


Bien chung Mask thanh quan đe lai nhieu khoang chet giai phau trong khi quan hon so voi đat noi khi quan. Hau qua la lam giam qua trinh oxygen hoa cua phoi va loai bo carbon dioxide. Mask cung lam tang nhe suc can đuong tho. Cac bien chung nghiem trong hon bao gom non mua khi đang đeo mask thanh quan (co kha nang dan đen hit phai chat chua trong da day).
Mac du mask thanh quan đuoc thiet ke đac biet đe de đat, nhung kha nang thong khi ma dung cu nay mang lai co the khong đu. Nguyen nhan co the la su bien đoi trong giai phau co, vi tri co bat thuong, tuot cuff, mask khong đu dai đe đen thanh quan (hoac mask qua dai), mask bi gap lai trong hong. Vi nhung ly do nay, can chup X quang đe đam bao rang đuong tho qua mask thanh quan o đung vi tri.


Ky thuat Mask thanh quan truoc tien phai đuoc khu trung hoan toan (co the tai su dung nhieu lan). Can thuc hien kiem tra tieu chuan chat luong cua dung cu, chang han nhu kiem tra vet nut tren nhua. Đoi voi cuff bom hoi, cuff phai đuoc bom cang va xi hoi truoc khi đat vao đuong tho benh nhan đe đam bao cuff hoat đong binh thuong. Mot tay cam mask nhu cam but, di chuyen mask qua mieng va co hong cua benh nhan, khi benh nhan đuoc nang cam đe lam thang đuong tho. Ong dan khi cua mask thanh quan can đuoc boi tron đe đat de dang hon.
Sau khi đat mask vao đuong tho đung cach, can bom cuff đu ap luc đe tanh tuot. Mask can phu hop voi cau truc giai phau cua co, phan lom cua mask huong vao khoang trong giua cac day thanh am. Đau cua mask thanh quan nam trong co hong ap vao co that thuc quan tren.


Lich su = Mask thanh quan thuong mai đau tien =
Ngay 5 thang 12 nam 1987, mask thanh quan LMA Classic, co cuff lam bang silic, đuoc san xuat tai nha may do The Laryngeal Mask Company Limited phan phoi. LMA Classic ra mat tai Anh va cong đong gay me o Anh nhanh chong nhan ra nhung loi ich tiem tang cua mask thanh quan. Trong vong 3 nam ke tu khi ra mat tai Anh, thiet bi nay đuoc su dung o it nhat 2 trieu benh nhan va co mat o moi benh vien. Đen nam 1992, mask thanh quan đuoc phep thuong mai o Uc, New Zealand, Han Quoc, Hong Kong, Đai Loan, Malaysia, An Đo va Hoa Ky. Cong đong gay me keu goi ban hanh cac huong dan thuc hanh. Nam 1992, ASA uy quyen cho mot luc luong đac nhiem thiet lap cac huong dan thuc hanh đe xu ly cac tinh huong đuong tho kho. Phac đo ASA cho đuong tho kho đuoc xuat ban vao nam 1993 va nhan manh can đat som đat mask thanh quan neu thong khi bang mask thong thuong chua cung cap đu luong oxy. Mask thanh quan tao nen mot cuoc cach mang trong thuc hanh gay me. Đen nam 1995 hon 100 trieu benh nhan đuoc su dung va co mat o hon 80 quoc gia tren toan the gioi. Mask thanh quan hien đuoc chap nhan rong rai nhu mot hinh thuc kiem soat đuong tho. Tu nam 1988 đen nam 2017, hon 200 trieu benh nhan đa đuoc su dung mask thanh quan. 


Xem them Đat noi khi quan
Combitube


Tham khao Đoc them Asai T, Morris S (1994). "The laryngeal mask airway: its features, effects and role" [abstract]". Canadian Journal of Anesthesia. 41 (10): 930–960. doi:10.1007/BF03010937. PMID 8001213.
Brain, AIJ (1983). "The laryngeal mask airway: a new concept in airway management". British Journal of Anaesthesia. 55 (8): 801–4. doi:10.1093/bja/55.8.801. PMID 6349667.
Brain, AIJ (1985). "Three cases of difficult intubation overcome by the laryngeal mask airway". Anaesthesia. 40 (4): 353–5. doi:10.1111/j.1365-2044.1985.tb10788.x. PMID 3890603.
Brain AIJ, Denman WT, Goudsouzian NG (1999). Laryngeal Mask Airway Instruction Manual. San Diego, Calif: LMA North America Inc.
Brimacombe R, Brain AIJ, Berry A (1997). Nonanesthetic uses. In: The Laryngeal Mask Airway: A Review and Practice Guide. Philadelphia, Pa: Saunders; pp. 216–77.
Rothrock J. Alexander's - Care of the Patient. Missouri; Saunders; 2003; 236.
Complications: p316-7 http://medind.nic.in/iad/t05/i4/iadt05i4p308.pdf Luu tru ngay 12 thang 12 nam 2006 tai Wayback Machine
Guidelines for cardiopulmonary resuscitation and emergency cardiovascular care. Circulation. 2000; 102 (suppl 1): I95–I104.[Medline]


Lien ket ngoai Lich su cua mask thanh quan