Vu Tran Truong hay su kien Tran Truong, con đuoc bao chi Anh ngu goi la vu Hi-Tek (tieng Anh: Hi-Tek incident) hoac vu bieu tinh chong Ho Chi Minh nam 1999 (tieng Anh: Anti-Ho Chi Minh protests of 1999) la mot chuoi su kien bieu tinh dien ra tai Little Saigon, Quan Cam, California vao đau nam 1999 nham phan đoi viec ong Tran Van Truong treo co đo sao vang cua nuoc Viet Nam cung chan dung Ho Chi Minh truoc cua tiem cua minh. Đay đuoc xem la vu bieu tinh lon nhat trong lich su nguoi Viet tai Hoa Ky.
Su viec dien ra trong hon 50 ngay, bat đau tu ngay 17 thang 1, khi ong Tran Van Truong nay ra y đinh treo co va hinh truoc cua tiem cho thue bang video cua minh. Thay the, cong đong nguoi My goc Viet sinh song quanh đo phan no va phan đoi kich liet. Trong suot gan hai thang, ngay nao cung co hang tram nguoi tu tap bieu tinh truoc cua tiem va keu goi ong Truong thao co va hinh xuong. Đinh điem cua dien bien la toi ngay 26 thang 2, khoang 15.000 nguoi đa tap trung trong mot cuoc thap nen đe phan đoi tinh trang nhan quyen tai Viet Nam. Su kien ket thuc vao ngay 11 thang 3 sau khi ong Truong thua kien nguoi chu nha va bi truy to vi cho thue bang lau, tiem Hi-Tek cung bi do bo sau đo. Thang 8 cung nam, Tran Van Truong bi tuyen an 3 thang tu vi toi sang bang lau.
Vu Tran Truong đuoc xem la buoc ngoat quan trong trong lich su nguoi Viet tai Hoa Ky, tao ra su đoan ket hiem thay trong mot cong đong von co nhieu chia re va la đong luc thuc đay nhieu nhan vat tham gia chinh truong sau nay. Mat khac, no phoi bay cac ran nut giua hai the he trong cong đong nguoi Viet tai Quan Cam. Vu viec cung lam day len cac tranh cai ve vai tro tu do ngon luan trong mot xa hoi tu do nhu Hoa Ky.


Boi canh = Tu tuong chinh tri cua nguoi My goc Viet =

Trong gan 25 nam sau su kien 30 thang 4 nam 1975, so luong nguoi My goc Viet đa len đen hon 1 trieu nguoi. Cu the, nguoi Viet tai Quan Cam, California, la cong đong nguoi Viet đong đao nhat Hoa Ky, quy tu nhieu co so thuong mai trong khu vuc đuoc chinh quyen đia phuong chinh thuc cong nhan la Little Saigon. Trong cuoc đieu tra dan so nam 1990, so nguoi goc Viet sinh song trong Quan Cam la 72.000 nguoi va uoc tinh đen đau nam 1999 thi con so nay đa len toi 200.000 nguoi. Do xuat than la nhung nguoi ti nan tu che đo cong san tai Viet Nam, nhung nguoi My goc Viet co quan điem chong cong manh me. Vao thap nien 1980, nhieu nha bao goc Viet tai My đa bi khung bo va am sat vi cac quan điem cua ho đoi voi Viet Nam. Con nhung nguoi len tieng ung ho binh thuong hoa quan he voi Viet Nam lai bi gan mac la "than cong" va bi cong đong tay chay.
Nam 1994, Hoa Ky bo cam van voi Viet Nam. Ngay trong nam sau, hai nuoc binh thuong hoa quan he ngoai giao sau hon 2 thap ky gian đoan. Thang 10 nam 1994, Phong Thuong mai Viet My Quan Cam đa gui mot phai đoan ve Viet Nam voi nguoi dan đau la bac si Pham Đang Long Co. Phai đoan nay hung chiu mot lan song chong đoi du doi tu nhieu ca nhan, hang ngan nguoi trong so đo đa to chuc bieu tinh phan đoi tai Washington, D.C.  Trong cac cuoc bieu tinh phan đoi tai Quan Cam, mot nguoi phat to roi nham to chuc mot dien đan đe đoi thoai ve viec lam an tai Viet Nam tai van phong cua Bac si Co. Tuy nhien, khong mot ai tham gia hay đe y đen dien đan do ong Tran Van Truong to chuc.


= Tran Van Truong =
Tran Van Truong von la mot thuyen nhan đen Hoa Ky tu nam 1980. Giong nhu bao nguoi Viet ti nan khac, ong co than nhan bo mang trong cuoc chien chong cong san hoac bi bat đi hoc tap cai tao. Đat chan toi nuoc My khi chi moi 20 tuoi va cung khong co bang cap trung hoc trong tay, ong tham gia mot nhom thien ten la Hoi Ai Huu Vo Vi. Chi trong vong vai nam sau đo, ong thang tien trong nhom va tro thanh mot giao chu. Tiep đo, ong Truong tu xung la "Thuong đe" va đi nhieu noi đe rao giang phuong phap thien cua minh. Trong mot hoi nghi cua Hoi Ai Huu Vo Vi vao nam 1989, ong to y lan chiem quyen lanh đao nhom, đoi đuoc ngoi ghe cao hon su phu cua minh. Tuy nhien, ong đa that bai. Tran Van Truong sau đo tu bo nhom nay roi ket hon voi nguoi duy nhat ung ho minh va don nha toi Stanton, California. Vo Tran Truong la mot lap trinh vien con ban than ong thi theo hoc lop đien tu va mo tiem Hi-Tek vao nam 1996. Theo ong, trong nhung nam nay, ong đa thuong xuyen ve Viet Nam va thay đieu kien cuoc song tai Viet Nam bat đau đuoc cai thien. Tu đo, ong ung ho viec thuc đay quan he kinh te va chinh tri voi Viet Nam.
Trong nhung nam sau đo, ong xuat ban 12 to roi keu goi cong đong đoi thoai voi chinh quyen Viet Nam.


Dien bien Sau mot thoi gian khong thay ai huong ung, đau nam 1999, Tran Van Truong nay ra y đinh treo co Cong san va chan dung Ho Chi Minh đe kich đong phan ung tu nguoi dan Little Saigon. Truoc khi treo hai tuan, ong gui đi hai to fax, noi ro y đinh cua minh va thach cong đong đen go.
Chu nhat ngay 17 thang 1, sau khi mot khach hang đen cua tiem Hi-Tek cua Tran Van Truong toa lac tai so 9550 Đai lo Bolsa trong Trung tam Thuong mai Bolsa (Bolsa Marketplace) o Westminster va nhin thay hinh Ho Chi Minh, vi khach nay đa bao đong cho nhung nguoi khac.  Khoang 50 nguoi tiep sau đo keo đen cua tiem va đoi thao go buc hinh.  Mot nhan vien đa go hinh đo xuong.  Ngay hom sau, Tran Van Truong treo lai hinh va con treo them co đo sao vang.  Khoang 350 nguoi bieu tinh keo đen cua tiem.  Khi Tran Van Truong đong cua tiem vao 2:30 chieu, ong bi mot nguoi bieu tinh đanh vao đau.
Trong suot 53 ngay đem lien tiep, nhung nguoi bieu tinh lien tuc tu tap truoc cua tiem, voi con so len đen hang ngan nguoi vao cuoi tuan.  Voi so nguoi bieu tinh gay can tro lam an cho cac doanh nghiep trong khu vuc, cac chu Trung tam Thuong mai Bolsa kien Tran Van Truong voi ly do vi pham đieu khoan trong hop đong thue ve viec cam cac trung bay gay ra phien toai cong cong. Ngay 21 thang 1, Toa an Cap cao Quan Cam đua phan quyet so bo buoc ong phai thao do cac bieu tuong trong cua tiem cua minh.  Đong thoi, chu Trung tam Thuong mai cung bat đau lam thu tuc đuoi ong ra khoi tiem.  Vai tieng sau, vo ong đen cua tiem đe go anh va co truoc su chung kien cua hon 400 nguoi bieu tinh.  Tuy nhien, phan quyet bi huy bo vao ngay 10 thang 2 sau khi Lien đoan Tu do Dan su My (ACLU) bao chua va ung ho quyen tu do ngon luan cua ong.
Mac du cuoc bieu tinh dien ra on hoa nhung nhung nguoi bi kich đong đa xo xat voi ong Truong vai lan. Nguoi bieu tinh dung loa phong thanh đa đao chinh quyen Viet Nam, dan hang ngan hinh la co vang ba soc đo cua Viet Nam Cong hoa truoc cua tiem va cac tiem lan can, đot va nho nuoc bot vao hinh nom Ho Chi Minh.  Nhung nguoi tham gia bieu tinh gom tat ca thanh phan nguoi Viet tai My: nam nu, gia tre, nguoi Viet tu tat ca cac tang lop  Viet Nam đeu co mat.  Trong mot thoi gian ngan, tat ca cac trung tam thuong mai tai Little Saigon đa treo quoc ky Hoa Ky va Viet Nam Cong hoa đe the hien long trung thanh đoi voi nuoc My va quan điem chong cong.  Cac cong đong nguoi Viet lon o San Jose va Houston, Texas cung to chuc cac cuoc bieu tinh đe huong ung.
Ngay 11 thang 2, sau khi đuoc phep treo lai cac bieu tuong, Tran Van Truong tro lai tiem Hi-Tek đe lam viec nay. Canh sat thanh pho Westminster yeu cau ong thong bao cho ho neu lam viec nay đe co the bao ve, nhung ong tu tro lai mot minh. Trong luc vao tiem, ong bi mot nhom nguoi bieu tinh can tro, mot nguoi đan ong nho nuoc bot vao tay roi tat vao mat ong. Ong Truong te nga, roi mot nguoi phu la co Viet Nam Cong hoa tren minh ong va ho to "Đa đao Cong san".  Canh sat đen 5 phut sau va ong Truong đuoc cho đi benh vien.
Ngay 20 thang 2, đuoc canh sat ho tong, hai vo chong ong tro lai tiem Hi-Tek đe treo lai hinh va la co. Khi vao trong tiem, canh sat thay co dau hieu tang tru bang video lau. Toi ngay 26 thang 2, cuoc bieu tinh lon nhat dien ra. Cac to chuc nguoi My goc Viet tre đa to chuc mot cuoc thap nen len an cac vi pham nhan quyen o Viet Nam. Khoang 15.000 nguoi tham gia bieu tinh on hoa. Ngay 1 thang 3, ong Truong tro ve cua tiem va bi nhung nguoi bieu tinh nem trung vao mat. Canh sat phai keo ong ra khoi đe bao ve ong. Ngay 5 thang 3, canh sat bao vay luc soat tiem Hi-Tek, tich thu hon 17.000 bang video va 146 đau may, đong thoi con đieu tra ra đuoc co nguoi đa đot nhap vao cua sau va lay đi hai bieu tuong. Ngay 11 thang 3, cuoc bieu tinh chinh thuc cham dut khi tiem Hi-Tek bi go bo.
Trong suot cuoc bieu tinh, chinh quyen thanh pho Westminster đa phai huy đong hon 200 canh sat đe giu trat tu va bat giu 52 nguoi bieu tinh.


Phan ung = Tran Van Truong =
Theo Tran Van Truong, muc đich ong treo hai bieu tuong la đe thuc đay đoi thoai trong mot cong đong von khong chap nhan bat đong chinh kien trong van đe binh thuong hoa quan he voi Viet Nam. Ong xem minh la nha đau tranh cho tu do ngon luan va khong hoi han ve viec minh lam, du cac cuoc bieu tinh nay đa cuop đi cong an viec lam cua ong.
Ong noi rang minh treo co đo sao vang vi đo la bieu tuong hien nay cua quoc gia minh, va treo hinh Ho Chi Minh vi đo la nguoi đa giai phong dan toc. Theo ong, nuoc My la mot quoc gia tu do, ong muon cong đong hieu tu do co nghia la chap nhan ca nhung y kien trai chieu. Ong cung khong phu nhan viec muon đanh bong ten tuoi minh – ong cho rang đo la ban chat con nguoi – nhung noi rang đo khong phai la muc đich chinh.
Ong Truong noi minh khong phai la nguoi Cong san va yeu nguoi Viet o ca hai nuoc (My va Viet Nam), cung nhu muon giup xua đuoi bong ma chien tranh con am anh nhieu nguoi. Ong cho biet khong so lam đieu phai. Ong khong tin rang chinh quyen Viet Nam đang lam tot va cho rang ho phai tiep tuc cai thien. Tuy nhien, ho can co su giup đo cua cong đong.
Truoc su viec ong Truong bi nhung nguoi bieu tinh tan cong khi tro lai tiem minh đe treo len lai buc hinh va la co, luat su ACLU đai dien cho ong phat bieu: "Chung toi rat buon va tuc gian ve cuoc tan cong vo nghia va hen nhat. Ong Truong đa the hien su can đam hiem thay trong viec theo đuoi quyen bay to y kien cua ong qua he thong phap luat. Nhung ke chong lai ong bang cach vi pham luat ro rang khong hieu cac trach nhiem cua minh voi tu cach la cong dan cua mot xa hoi tu do va nen dan chu lap hien."
Sau khi bi tuyen an ve toi sang bang lau, ong thay bi ket an tu la bat cong vi tat ca nhung nguoi cho thue bang o Little Saigon cung khong khac gi ong. Ong va luat su bao chua cho rang đay chi la am muu cua gioi chuc thanh pho Westminster đe cham dut 53 ngay lien tuc bieu tinh đa lam thanh pho ton hon 750.000 USD tien luong cho canh sat. Nam 2006, ong lai cho rang minh khong sang bang lau ma "đa co hop đong kinh doanh voi cac cong ty cua Tau".
Mot nam sau vu bieu tinh, ong cho biet minh thay hoi han khi treo la co va cam thay buon đa mat quyen tu do len tieng. Ong noi: "Ho muon đanh toi. Ho muon giet toi vi... toi đa treo la co. Đo khong phai la... tu do. Trong cong đong nguoi Viet khong co tu do phat bieu đieu minh muon noi. Toi đa co gang thao luan va noi chuyen voi ho va cho thay su tu do o đay. Nhung ho hanh đong nhu Cong san o Viet Nam".


= Nguoi My goc Viet =
Đoi voi nhieu nguoi My goc Viet, hinh anh Ho Chi Minh va la co đo sao vang đa khoi day nhieu noi buon chien tranh. Tuy mot so nguoi cong nhan quyen tu do ngon luan cua ong Truong theo hien phap, đoi voi nhung nguoi Viet khac, hanh đong cua ong đuoc xem la mot thach thuc tang tan luong tam va đang trach. Nhieu nguoi dan Little Saigon xem đay la mot su phan boi tot cung. Ong Ngo Ky, mot đai dien cho nhung nguoi bieu tinh, phat bieu: "Chung toi biet rang đay la mot nuoc tu do va ban co quyen tu do ngon luan, nhung ong ta co ban la đa thach thuc ca cong đong. Chung toi muon len tieng. Nguoi ta hieu rang cong đong nguoi Viet tai đay thu ghet cong san." Đoi voi nhung nguoi bieu tinh, đay la mot thoi điem đe đoan ket lai chua tung thay đe đua mot thong điep ro rang đen chinh quyen Viet Nam.  Theo mot giao su nguoi Viet, "ho muon cho chinh quyen Viet Nam biet rang no khong the khong che cong đong nguoi My goc Viet theo kieu no khong che nguoi dan [trong nuoc]."
Trong cac cuoc bieu tinh, nhung nguoi tham gia ke lai su si nhuc, cuong buc va mat mat ma ho đa chiu đung duoi tay cong san. Mot nguoi bieu tinh cho biet: "Toi đa chung kien ban be toi bi cong san giet. Moi khi toi nhin thay la co, toi rat buc tuc. Toi van thay no, nghe lai nhung phat sung. Toi khong the nao quen đuoc." Dan dan, cuoc bieu tinh tro thanh mot hinh thuc tri lieu nhom va su dung cac bieu tuong tang toc. Tai mot cuoc bieu tinh, nhieu nguoi đe tang va đua hinh anh cac quan nhan Quan luc Viet Nam Cong hoa tu tran trong mot cai hom đuoc phu rem voi la co Viet Nam Cong hoa.
Trong mot bai xa luan đang tren Viet Bao Kinh Te vao ngay 1 thang 2, tac gia neu ro nhung noi lo au cua nguoi bieu tinh đoi voi nhung nguoi khong cung quan điem. Ong nhac đen cac no luc cua luat su ACLU đe bien đe tai cuoc bieu tinh tu mot cuoc xung đot noi bo trong dan toc thanh mot cuoc đau tranh dan quyen. Theo quan điem nay, ACLU đa can thiep vao mot cuoc tranh cai noi bo dan toc. Đoi voi nhung nguoi bieu tinh, Tran Van Truong la mot ke lac đuong ngoan co đa ac tam khieu khich đong bao minh bang cach si nhuc ky uc noi đau thuong va mat mat cua ho.  Theo ho, đay la cau chuyen mot ca nhan bi trung phat vi thieu ton trong cong đong, khong phai la mot cuoc đau tranh dan quyen. Tuy nhien, bai xa luan cung keu goi nguoi bieu tinh phai can than trong viec bieu tinh, đe chang nhung nhan su chap nhan cua nguoi My, ma con cua gioi tre: "Chung ta can phai tuan thu phap luat va giu binh tinh vi che đo Ha Noi luc nao cung tim cach xam nhap vao nuoc My."
Phan ung cua gioi tre cung đuoc chu y. Sau bai viet cua Daniel Tsang tren to Los Angeles Times ve viec the he tre nguoi Viet o My khong con quan tam đen cac đuong loi chinh tri chia re cua cha ong, hon 25 hoi đoan nguoi Viet tre (bao gom cac hoi sinh vien va ton giao) đa to chuc cuoc thap nen quy tu nhieu nguoi nhat tung thay trong suot cuoc bieu tinh. Chang nhung the hien su đoan ket voi the he truoc, gioi tre nguoi My goc Viet đa gianh vi tri la thanh vien cung nhu nha lanh đao trong cong đong. Nha hoat đong Đo Hoang Điem phat bieu: "Ong ay noi rang the he tre khong quan tam. Đieu đo qua la sai lam. Chung toi quan tam. Chung toi con đe y đen vien canh nua." Cac nha to chuc mieu ta cuoc bieu tinh khong phai la viec khoi lai qua khu ma la huong đen tuong lai – len an cac vu vi pham nhan quyen đang dien ra tai Viet Nam.
Cuoc thap nen đem 26 thang 2 co su tham gia cua nhieu nguoi thuoc gioi tre hon nhung cuoc bieu tinh truoc đo. Theo nhung nguoi to chuc, muc đich cua cuoc thap nen nay la keu goi đoan ket trong cong đong va lam noi bat tinh trang nhan quyen tai Viet Nam. Ho muon đua ra hinh anh mot cong đong nhap cu co pham cach nhung van chong cong, trai voi hinh anh gian du va xung đot ma bao chi đa đua trong nhung cuoc bieu tinh truoc đo.
Đoi voi nhung nguoi bieu tinh, đieu quan trong la cong đong the hien su đoan ket, noi len mot tieng noi ve cong đong cua nhung nguoi ti nan đa phai chiu đung va cam phan cong san. Chang nhung nhan su ung ho va tham gia cua nguoi Viet tu moi tang lop xa hoi, mot trong nhung giay phut an tuong nhat trong cuoc bieu tinh la khi nhung nha lanh đao cua cac to chuc cong đong nguoi Viet đang canh tranh nhau o mien Nam California đa bat tay nhau.
Nghi vien thanh pho Westminster Tony Lam, luc đo la nguoi goc Viet duy nhat đuoc bau vao mot hoi đong thanh pho o My, theo loi khuyen cua luat su thanh pho đa khong tham gia cuoc bieu tinh đe khoi gay ra an tuong rang thanh pho ung ho cuoc bieu tinh. Viec nay dan đen viec nhieu nguoi tay chay nha hang cua ong va tien hanh thu tuc đoi bai nhiem ong sau cuoc bieu tinh.
Cac to chuc truyen thong tieng Viet lien tuc tuong trinh cac dien bien su kien cho cong đong chang nhung o mien Nam California ma con truyen đi cac cong đong nguoi Viet lon khac khap nuoc My va the gioi. Cach xa mien nam California hang tram đen hang ngan dam, cong đong nguoi Viet o San Jose va Houston, Texas cung to chuc cac cuoc bieu tinh đe huong ung. Tai Dallas va Austin, Texas, mot hoi nghi ve cac vi pham nhan quyen tai Viet Nam đuoc to chuc. Nguoi Viet o vung thu đo Washington, D.C. cung to chuc mot cuoc bieu tinh truoc đai su quan Viet Nam. Cong đong nguoi Viet tai My lo so rang hanh đong cua ong Truong co su giat day cua chinh quyen cong san Viet Nam va se co nhieu vu treo co tuong tu dien ra tai cac đia điem khac.


= Nguoi My ban xu =
Cuoc bieu tinh đa nhan đuoc su chu y tren bao chi khap nuoc My cung nhu the gioi va đuoc tuong trinh tren cac phuong tien truyen thong bang tieng Anh khong nhung o đia phuong ma con ca toan quoc va quoc te.
Cuoc bieu tinh nhan nhieu y kien trai chieu tu nguoi My o đia phuong va toan quoc. Nhieu nguoi My xem đay la mot cuoc bieu tinh chong cong đon thuan. Đai dien Hoi Cuu chien binh Chien tranh Viet Nam cua My tai quan Cam keu goi nhung nguoi bieu tinh giai quyet tranh cai voi ong Truong mot cach on hoa.  To chuc ACLU len tieng ung ho quyen tu do ngon luan cua ong Truong, cho rang viec buoc ong thao bo cac bieu tuong vi ly do đa gay ra phien toai cong cong la vi hien, va vao cuoc đe bao chua cho ong. Đoi voi "xa hoi dong chinh", vu Tran Truong luon la mot tranh cai ve tu do ngon luan va quyen trong tu chinh an I.
Đang Cong hoa California đa thong qua mot nghi quyet ung ho nguoi bieu tinh va nha lanh đao đang tai Quan Cam tuyen bo se cung tham gia cuoc bieu tinh.
Trong mot buc thu gui đen toa soan to Los Angeles Times, mot cu dan thanh pho Redondo Beach viet: "Toi rat ghe tom đoi voi cuoc bieu tinh tai khu Little Saigon o Westminster. Toi nghi rang nhung nguoi bieu tinh phai bi truc xuat ngay lap tuc... Đay la Hop chung quoc Hoa Ky. Du hinh anh Cong san đuoc trung bay đo co đang ghet đen may, ca nhan đo van co quyen trung bay no. Bon nguoi nay đen tu mot nuoc ma chu 'tu do' va 'quyen' khong co nghia ly gi va ro rang ho đa chua hoc tu khi ho đen đay. Va vang, toi la mot Cuu chien binh Viet Nam." Phat bieu nay the hien quan điem rang nhung nguoi bieu tinh khong phai la "nguoi My that su" hieu biet "y nghia cua chu tu do". Loi noi đo vang doi nhung y tuong cua nhung nguoi My ban xu khi muon loai bo cac thanh phan khong đuoc hoan nghenh.
Cung tren to Los Angeles Times, nha bao Dana Parsons viet ve su mia mai khi nhung nguoi chong cong bieu tinh chong ong Truong vua len an su đan ap tu do o Viet Nam vua đong thoi đoi tuoc quyen tu do đuoc toa an bao ve cua ong. Quan điem nay cung tuong tu nhu cua ACLU khi luat su bao chua ong Truong phat bieu rang: "that la mot su mia mai đang buon khi rat nhieu nhung nguoi chi trich ong Tran [Truong] đa roi bo Viet Nam đe đi tim chinh cai quyen tu do ngon luan ma bay gio ho muon bop nghet." Parsons con cho rang nhung nguoi bieu tinh đa bien ong Truong thanh mot tu đao va keu goi canh sat giai tan đam đong đang gay can tro đen viec lam an trong khu vuc.
Cung co mot so cuu chien binh My ung ho nhung nguoi bieu tinh va đa tham gia bieu tinh. Mot nguoi tu Anaheim viet thu đen toa soan bao Orange County Register: "la mot cuu chien binh Viet Nam, toi ung ho nhung nguoi bieu tinh phan đoi buc hinh Ho Chi Minh... Do quy ong nay thuan y voi chinh quyen cong san o que huong ong ta, cu đe ong ta tro ve đe song duoi chinh quyen đo." Mac du y kien nay đong tinh voi nguoi bieu tinh, giai phap đua ra cho ong Truong cung giong nhu giai phap nhung nguoi khong ung ho đua cho nguoi bieu tinh: neu khong thich cac quyen cua minh o nuoc My nay, xin moi ong tro ve Viet Nam.


= Gioi chuc My =
Chinh quyen thanh pho Westminster đa phai huy đong hon 200 canh sat đe giu trat tu va bat giu 52 nguoi bieu tinh. Thanh pho phai chi ra hon 750.000 đo la đe tra tien luong cho nhan vien trong suot cuoc bieu tinh. Canh sat đa ho tong ong Truong va vo ong khi ho đuoc phep treo lai cac bieu tuong.
Trong luc cuoc bieu tinh đang dien ra, nguoi ta nghe mot so tu ngu miet thi dan toc tren tan so radio cua canh sat, keu goi canh sat ban nguoi bieu tinh. Cuoc đieu tra cho thay loi đo khong phai do canh sat noi ma la cua mot ke la đot nhap.
Nghi vien Tony Lam, nguoi My goc Viet đau tien đuoc bau vao hoi đong thanh pho Westminster, theo loi khuyen cua luat su thanh pho đa khong tham gia cuoc bieu tinh vi khong muon gay phien toai cho thanh pho, đa tro thanh mot muc tieu chong đoi cua nhieu nguoi bieu tinh. Nguoc lai, mot so gioi chuc khong phai nguoi Viet nhu Dan bieu lien bang Ed Royce, Dan bieu tieu bang Ken Maddox, Thuong nghi si tieu bang Joe Dunn va Cong to vien Quan Cam Tony Rackauckas đa đen đe ung ho nguoi bieu tinh.
Nghi vien Westminster Margie Rice (sau nay tro thanh thi truong) cho biet rang tuy ba ung ho su troi day cua cong đong nguoi My goc Viet trong thanh pho, cac cuoc tuan hanh on ao va tac nghen giao thong đa gay cang thang voi nhung nguoi dan sac toc khac.  Ba noi "ho rat cham chi va tan tuy, nhung ho can phai chuyen long trung thanh cua ho đen voi thanh pho đa cho ho mot noi tru an an toan." Ba cung noi "Toi cam thay ho [nguoi Viet] đang tiep quan thanh pho cua chung toi, ro rang la vay.  Toi cu tuong rang sau khoang 20 nam sinh song tai đay va đuoc quyen tu do lam nhung đieu ho muon, ho đa binh tinh lai. Chua oi, [ho] con tiep tuc cuoc chien nay bao lau nua?"
He thong tu phap cung đong mot vai tro quan trong trong cuoc bieu tinh. Ban đau, toa an ra lenh ong Truong dep cac bieu tuong xuong nhung sau đo cho phep ong thuc hien quyen tu do ngon luan cua minh bang cach treo lai cac bieu tuong.  Cuoi cung, cuoc bieu tinh cung ket thuc sau khi ong Truong bi truy to ve toi sang bang lau.


= Phia Viet Nam =
Chinh quyen Viet Nam cung to ve quan tam đen su kien nay. Trong luc cac cuoc bieu tinh đang dien ra, Toa Lanh su Viet Nam tai San Francisco đa goi đien thoai cho Tran Van Truong, to y san sang giup đo. Ngay 23 thang 1, Đai su quan Viet Nam tai Washington D.C. phat bieu voi bao chi: "Đai su quan Viet Nam quan ngai sau sac va manh me phan đoi cac hanh đong bao luc đoi voi ong Tran Truong va yeu cau quyen tu do tu tuong cung nhu suc khoe cua ong đuoc ton trong va bao ve." Ngay 19 thang 2, Lanh su quan Viet Nam tai San Francisco bac bo tin đon rang san bay o Ha Noi đang thu phi 50 đo-la cho moi nguoi đen đe ung ho ong Truong.
Nhan xet ve cac hanh đong cua ong Truong, bao Tien Phong nam 2006 viet ong "đa gop phan lam day len tinh than yeu nuoc cua nguoi Viet tren đat My... cho du bi nhieu ke phan đoi, đanh đap" va goi ong la "Viet kieu yeu nuoc". Bao Tuoi Tre nam 2006 mieu ta cac hanh đong cua nhung nguoi bieu tinh nhu sau: "Khong lam gi đuoc ong, ho to chuc treo co vang ba soc che lap cua hieu ong suot 53 ngay. Vu viec keo dai đen nam 2001, ho to chuc đap pha cua hang ong roi vu ong hanh nghe sang bang lau."
Tuan bao Van nghe Thanh pho Ho Chi Minh cua Lien hiep cac Hoi Van hoc – Nghe thuat cua thanh pho thi thay đay la vi du ve viec nhung nguoi phe phai "quoc gia" xem chinh quyen Viet Nam "nhu cai đon ke, nhu tam thot đe to bay hon gian han thu", vi "on ao to ra han thu kieu đo nhieu khi chang mat von ma lai rat nhieu loi".
Nam 2019, phong van cho bao Nhan Dan voi Luat su Phung Tue Chau, mot nguoi My goc Viet đuoc to bao mieu ta la "tinh ngo". Ba Chau neu len quan điem rang vu Tran Truong đa bi "nhung ke chong cong cuc đoan" loi dung đe xin tien. Ba cho biet "toi đa noi voi Tran Truong ong đang bi bon chong cong cuc đoan loi dung".


Dien bien hau su kien Sau khi vu bieu tinh ket thuc, nhieu nguoi tiep tuc keu goi tay chay nghi vien thanh pho Westminster Tony Lam vi la vien chuc goc Viet đau tien tai quan Cam nhung lai khong tham gia bieu tinh. Tony Lam giai thich ban than ung ho nhung nguoi bieu tinh nhung luat su tu van rang ong khong nen tham gia vi nhu vay, nguoi khac se nghi la thanh pho ung ho cuoc bieu tinh va con co the lam lien luy đen thanh pho trong cac cuoc kien cao trong tuong lai. Sau đo, Tony Lam đa phai ban nha hang cua minh va roi khoi chinh truong.
Voi so tien quyen gop tu nhung nguoi bieu tinh, mot trung tam cong đong đuoc thanh lap tren đuong Harbor. Ong Ho Anh Tuan, chu tich Uy ban Bao ve Chinh nghia Quoc gia, bi mot so nguoi cao buoc tieu phi so tien quyen gop. Tuan giai thich rang minh đa trich ra mot it đe qua Chau Au truyen thong điep chong cong cua to chuc.
Nam 2000, ong Truong nop đon kien thanh pho Westminster, mot so to chuc cong đong nguoi Viet o Nam California va hon 1.000 nguoi nham đoi boi thuong hon 4 trieu đo la. Trong đon kien, ong cho rang canh sat truong thanh pho đa thoa thuan khong bat nguoi bieu tinh nao, va viec ong bi đanh vao ngay 10 thang 2 cung do canh sat truong thanh pho dan dung bang cach thong bao voi cac to chuc cong đong ve viec ong tro lai tiem va đong thoi khong đua canh sat đen bao ve ong. Nam 2001, đon kien cua ong bi bac bo.
Tran Van Truong tiep tuc song lang le o Stanton, lam nhieu viec theo hop đong – lap day đien duoi đat cho Caltrans, bo bao, va luom ve chai – đe phu them vao so tien tro cap chinh phu. Nam 2004, ong neu quan điem khong ung ho du luat cua thanh pho Garden Grove khong hoan nghenh cac gioi chuc Đang Cong san Viet Nam tai thanh pho nay va mot lan nua tro thanh muc tieu cua nguoi bieu tinh.
Nam 2005, ong Truong ban tai san va chuyen ve Đong Thap thanh lap cong ty chan nuoi thuy san cung vo va hai con. Nam 2006, ong bi mot đoi tac kien va bi chinh quyen tinh Đong Thap ke bien tai san.
Thang 11 nam 2007, vu Tran Truong lai noi len lan nua sau khi mot chuong trinh tieng Anh ten Vietnamese American eXposure tren đai Saigon TV chieu mot đoan phong su ve cuoc bieu tinh, trong đo co 5 giay cho thay ro hinh la co va chan dung Ho Chi Minh trong cua tiem ong Truong. Mot so nguoi đa bieu tinh phan đoi chuong trinh, va Saigon TV huy hop đong voi chuong trinh.


Anh huong Cuoc bieu tinh đa lam nhieu nguoi My goc Viet thay ro ho can mot tieng noi trong chinh quyen đia phuong. Cuu tham phan Toa an Cap cao Quan Cam Nguyen Trong Nho nhan xet: "[Vu Tran Truong] đa bien đoi Little Saigon tu mot cong đong truoc kia ngai ngu chi quan tam đen cac thanh tuu vat chat thanh mot cong đong hoat đong chinh tri tich cuc." Mot so luat su trong cong đong, nhu Tran Thai Van, đa đong vai tro trung gian giua nhung nguoi bieu tinh va chinh quyen thanh pho trong cuoc bieu tinh, giai thich quan điem va cac yeu sach cua nhung nguoi bieu tinh. Voi kinh nghiem nay, nhieu nguoi Viet trong the he moi bat đau tham gia chinh truong. Trong nhung nam sau đo, đa co mot lan song cua nguoi My goc Viet tranh cu va thang cu nhieu chuc vu trong quan Cam, trong đo co Dan bieu tieu bang California Tran Thai Van, Thuong nghi si tieu bang California Janet Nguyen, Thi truong Garden Grove Nguyen Quoc Bao va Thi truong Westminster Ta Đuc Tri. Đen nam 2015, đa co 11 nguoi My goc Viet tro thanh nghi vien thanh pho, hai giam sat vien cua quan, mot dan bieu tieu bang va mot thuong nghi si tieu bang.
Cuoc bieu tinh đa lan rong đen cac cong đong nguoi Viet khac tai Hoa Ky, ke ca San Jose, California va Houston, Texas. Hanh đong cua ong Truong đuoc xem la đa khich đong cong đong von co nhieu chia re đuoc đoan ket lai đe chong mot moi đe doa chung. Cuoc bieu tinh khong nhung co su tham gia cua nhung nguoi chong cong manh liet ma con co nhung nguoi bieu tinh lan đau, nhung nguoi trung dung ung ho lam an voi chinh quyen Viet Nam va gioi tre.
Theo phan tich cua hoc gia Phuong Nguyen, bao chi luong chinh, vi khong co goc nhin xuyen dan toc, đa đua ra cam tuong rang nhung nguoi bieu tinh khong biet gi ve cac phong tuc va luat le My, va sau nhieu nam sinh song o My van chua chiu đong hoa. Tuy nhien, tren thuc te, ho biet ro rang chi co o My thi ho moi co the đuoc the hien bat đong chinh kien đoi voi chinh quyen Viet Nam va tieng noi cua ho đuoc đua đi khap the gioi. Khi nhin qua goc nhin xuyen dan toc, nhung nguoi ti nan khong phai la khong chiu tro thanh nguoi My, ma that ra đa tan dung toi đa đia vi cong dan My cua minh.
Bo phim tai lieu Saigon, USA san xuat nam 2003 đa phong van nhieu nguoi trong cuoc va cho thay gioi tre nguoi My goc Viet co mot cai nhin khac voi cha ong. Phim phong van cac nhan vat trong cuoc đe tra loi cau hoi tai sao ho co phan ung manh nhu vay. Bo phim neu ra cac quan điem khac biet giua hai the he trong cong đong qua cac phan ung cua ho, đong thoi mieu ta lich su cong đong nguoi My goc Viet tu nam 1975. Trong đo, sinh vien Nguyen Quoc Bao ung ho quyen tu do cua ong Tran Truong; anh noi "cha me toi cho rang chung toi co qua nhieu tu do o đat nuoc nay. Toi khong nghi rang chung ta co đu" va "toi nghi rang the he truoc cam thay the he sau đang mat goc, bi tach roi khoi di san van hoa va tro thanh nguoi My mot cach xau xa." Nam 2000, Bao dan đau mot cuoc bieu tinh phan đoi viec chien dich tong thong cua Thuong nghi si John McCain vi ong đa su dung tu ngu miet thi đoi voi nguoi Viet – mot hanh đong khien anh nhan nhieu chi trich tu nhung nguoi lon tuoi trong cong đong. Nam 2014, anh tro thanh thi truong goc Viet đau tien cua thanh pho Garden Grove.
Mac du co quan điem khac biet voi the he truoc, the he sau cua nguoi My goc Viet cung dan dan tham gia vao cuoc bieu tinh. Ho tuy truoc đo chi quan tam toi cong viec hoc tap va loi song My, đa bat đau đe y đen sinh hoat cong đong. Tuy cuoc bieu tinh phan lon đuoc the he truoc lanh đao – nhung nguoi đa trai nghiem chien tranh va che đo cong san – khi the he sau bat đau nhap cuoc, muc tieu cua cuoc bieu tinh bat đau huong đen van đe nhan quyen tai Viet Nam, khong con chi ve cac hinh anh tai cua tiem. Đong thoi, mot the he o giua, sinh ra tai Viet Nam nhung lon len va đuoc nuoi duong tren đat My, tro thanh mot cau noi giua nhung nguoi bieu tinh va canh sat. Ong Tran Thai Van nhan xet "ho đa hoa nhap hoan toan vao luong chinh, nhung khong bao gio quen đi goc re cua ho cung nhu ly do tai sao ho đang o đat nuoc nay."
Bai hat "Lua Bolsa" cua nhac si Nhat Ngan lay cam hung tu cuoc bieu tinh nay.


Xem them Saigon, USA – phim tai lieu phong su ve su kien nay
Little Saigon
Nguoi My goc Viet
Chien dich Co Vang


Chu thich = Thu muc =


= Tham khao =


Lien ket ngoai Bo anh Little Saigon: 54 ngay va đem tai thu vien Đai hoc California – Bo anh cua nha bao Ly Kien Truc
USA: VIETNAMESE DEMONSTRATIONS OVER COMMUNIST SYMPATHISER (Hoa Ky: Bieu tinh nguoi Viet chong nguoi than cong): Video phong su ve bieu tinh cua Associated Press
AP – USA: VIDEO STORE ORDERED TO REMOVE PORTRAIT OF HO CHI MINH (Hoa Ky: Tiem video nhan lenh go bo hinh Ho Chi Minh): Video phong su ve viec go bo co va hinh
1999...Tran Truong: Phim tu lieu