Victor David Gruen, ten khai sinh la Viktor David Grunbaum (18 thang 7 nam 1903 – 14 thang 2 nam 1980), la mot kien ​​truc su goc Ao noi tieng la nguoi tien phong trong viec thiet ke trung tam thuong mai o Hoa Ky. Ong cung đuoc ghi nhan vi cac đe xuat hoi sinh đo thi đuoc mo ta trong cac tac pham cua minh va ap dung trong nhung quy hoach tong the nhu Fort Worth, Texas (1955), Kalamazoo, Michigan (1958) va Fresno, California (1965). La mot nguoi ung ho viec đi bo hon đi o to trong cac loi đo thi, ong cung đa thiet ke Kalamazoo Mall – trung tam thuong mai ngoai troi danh cho nguoi đi bo đau tien o Hoa Ky.


Đau đoi Victor Gruen sinh ngay 18 thang 7 nam 1903 trong mot gia đinh Do Thai trung luu o Vien, Ao. Ong theo hoc kien ​​truc tai Hoc vien My thuat Vien. La mot nha xa hoi chu nghia, tu nam 1926 đen nam 1934, ong đieu hanh nha hat "kabarett chinh tri tai Naschmarkt". Vao thoi điem đo, ong quen biet va lam ban voi Felix Slavik – thi truong tuong lai cua Vien.


Su nghiep La mot kien ​​truc su, ong lam viec cho Peter Behlings, va nam 1933 đa mo cong ty kien ​​truc cua rieng minh tai Vien. Cong ty cua ong chuyen tu sua cua hang va can ho.
Khi Đuc sap nhap Ao vao nam 1938, ong di cu sang Hoa Ky "voi mot tam bang kien ​​truc su, tam đo la va khong biet tieng Anh." Đen New York, ong đoi ten tu Grunbaum sang Gruen va bat đau ve phac thao. Sau thanh cong cua thiet ke cho cua hang ban đo da Lederer tren đai lo Fifth Avenue, ong nhan đuoc them hoa hong cho thiet ke cua hang, bao gom Ciro's tren Fifth Avenue, Steckler's tren Broadway, Paris Decorators tren Bronx Concourse va muoi mot chi nhanh cua chuoi quan ao Grayson's.

Nam 1941, ong chuyen đen Los Angeles va tai hon. Mot thap ky sau vao nam 1951, ong thanh lap cong ty kien ​​truc "Victor Gruen Associates", khong lau nua tro thanh mot trong nhung van phong quy hoach lon thoi bay gio. Sau chien tranh, ong đa thiet ke mot co so mua sam ngoai troi đau tien o ngoai o co ten Northland Mall gan Detroit vao nam 1954. Sau thanh cong cua du an đau tien, ong đa thiet ke cong trinh noi tieng nhat cua minh cho cac chu cua hang cua Dayton Department, đo chinh la trung tam thuong mai kin đau tien cua Hoa Ky mang ten Southdale Mall voi dien tich 800.000 foot vuong (74.000 m2) o Edina, Minnesota. Khai truong vao nam 1956, Southdale đong vai tro la trung tam cua mot cong đong chinh thuc va đa thanh cong ve mat thuong mai, nhung thiet ke ban đau chua bao gio đuoc hoan thien vi cac toa nha chung cu, truong hoc, co so y te, cong vien va ho khong đuoc xay dung. Boi ong đa phat minh ra trung tam thuong mai hien đai, cay but Malcolm Gladwell cua to The New Yorker cho rang "Victor Gruen co the la kien ​​truc su co anh huong nhat cua the ky 20."
Cho đen giua thap nien 1970, van phong cua ong đa thiet ke hon nam muoi trung tam mua sam o Hoa Ky. Gruen la kien ​​truc su chinh cho mot du an phat trien nha o cao cap đuoc xay dung tren khu đat rong 48 mau Anh (190.000 m2) cua Boston – khu pho West End cu cua Massachusetts. Toa đau tien trong so toa thap va quang truong Gruen đuoc hoan thanh vao nam 1962. Cong trinh nay, mang ten Charles River Park, đuoc nhieu nguoi coi la su tuong tuong lai cach tan nhan ve mot khu dan cu cu cua nguoi nhap cu (Gans, O'Conner, The Hub). Nam 1956, Gruen phac thao mot quy hoach phuc hoi toan dien cho quan kinh doanh trung tam o Fort Worth, Texas, nhung hau het cac thanh phan cua quy hoach khong bao gio đuoc thuc hien. Tien si ETH Ing. Walid Jabri, kien ​​truc su va ky su ket cau, đa thiet ke khu phuc hop kinh doanh Center Gefinor rong 55.000 met vuong, đuoc xay dung vao cuoi nhung nam 1960 tren đuong Rue Clemenceau o Beirut, Lebanon, o đay Victor Gruen thiet ke khu thuong mai hoan chinh o tang tret va tang lung sau khi hoan thanh phan than. Gruen cung đa thiet ke Greengate Mall o Greensburg, Pennsylvania, khai truong vao nam 1965 va Lakehurst Mall o Waukegan, Illinois, khai truong nam 1971.
Nam 1968, ong tro ve Vien va tham gia vao viec chuyen đoi dan noi thanh sang pho đi bo nhung chi co mot so phan đuoc thuc hien, bao gom Karntner Straße va Graben.
Trong mot bai phat bieu tai Luan Đon vao nam 1978, Gruen đa khong chap nhan su phat trien trung tam thuong mai vi đa tuyen bo y tuong cua minh la "con hoang": "Toi tu choi tra tien cap duong cho nhung phat trien khon nan đo." Ong qua đoi vao ngay 14 thang 2 nam 1980 o Vien.


Gia đinh Gruen la con cua Adolf Grunbaum va Elisabeth Lea Levy. Ong co bon nguoi vo (khong theo thu tu): Elsie Krummeck, Alice Kardos, Kemija Salihefendic-Abazz va Lazette E. McCormick Van Houten. Ong cuoi Van Houten vao nam 1951 va co hai nguoi con, ho chung song voi nhau cho đen khi ba qua đoi vao nam 1962.


Anh huong Cuon sach The heart of our cities: The urban crisis: diagnosis and cure cua Gruen la mot anh huong lon đoi voi nhung hoai bao quy hoach thanh pho cua Walt Disney va cac y tuong ban đau cua ong cho cong vien giai tri Epcot. Ten cua ong đuoc đat cho hieu ung Gruen, đuoc đinh nghia la tac đong cua bo cuc trung tam thuong mai len y đinh mua sam cua nguoi tieu dung, lam mat đi ke hoach mua sam ban đau va khien ho de chi tieu tu phat nhieu hon. Tuy nhien, ong khong thich cac ky thuat tam ly nhu vay.


= Gruen v. Gruen =
Nam 1963, vao sinh nhat lan thu 21 cua minh, con trai cua Gruen la luat su nguoi New York Michael S. Gruen (khi ay la sinh vien Đai hoc Harvard) đuoc tang buc tranh "Schloss Kammer am Attersee II" cua Gustav Klimt. Trong khi quyen so huu buc tranh đuoc trao cho nguoi con vao nam 1963, Gruen van tiep tuc treo no trong phong khach va tham chi tra tien bao hiem va sua chua. Sau cai chet cua ong vao nam 1980, nguoi vo Kemija đa tu choi giao buc tranh cho Michael, dan đen mot vu kien mang tinh buoc ngoat tai Toa an Toi cao va Toa an phuc tham New York. Toa an phuc tham phan quyet rang co so cua qua tang, bao gom ca nguyen đon co trach nhiem chung minh đo vat trong nha la mot mon qua va cac yeu to can thiet cua mot mon qua theo mot tieu chuan ro rang va thuyet phuc. Kemija Gruen tuyen bo rang neu buc tranh đuoc tang sau khi qua đoi, ngay ca khi su sap xep nhu vay đuoc thuc hien nhieu nam truoc đo, thi di chuc (khong phai mot la thu) se mang tinh huong dan nhu đinh đoat. Michael Gruen cuoi cung đa đuoc trao 2,5 trieu đo la.


Tuong niem Ngay 18 thang 7 nam 2015 (tuc ngay sinh cua ong), Ngay Gruen đuoc to chuc thuong nien lan đau tien tai Bayfair Center, San Leandro, California đe tuong niem ong.


Trung tam thuong mai đa thiet ke = Thiet ke boi Gruen Associates =


Tac pham chon loc Victor Gruen, Larry Smith (1960) Shopping towns USA: The planning of shopping centers New York: Reinhold
Victor Gruen (1965) The heart of our cities: The urban crisis: diagnosis and cure London: Thames and Hudson
Victor Gruen (1973) Centers for the urban environment: Survival of the cities New York: Van Nostrand Reinhold


Chu thich Đoc them Hardwick, M. Jeffrey (2003). Mall Maker: Victor Gruen, Architect of an American Dream. University of Pennsylvania Press. ISBN 978-0-8122-3762-7.
Baldauf, Anette. Ban sao đa luu tru. Ban goc luu tru ngay 15 thang 8 nam 2011. Truy cap ngay 2 thang 5 nam 2020. {{Chu thich sach}}: Đa đinh ro hon mot tham so trong |tua đe= va |title= (tro giup) Trong: Mute 30.1.2008
Anette Baldauf va Katharina Weingartner: The Gruen Effect. Victor Gruen and the Shopping Mall. Phim tai lieu, Ao/Hoa Ky 2010, 54 phut.
Futterman, Robert A.; Kraft, Stephen; Gruen, Victor (ngay 23 thang 7 nam 2009). The Future Of Our Cities (bia cung). Kessinger Publishing, LLC. ISBN 978-1104847340.


Lien ket ngoai Mall Hall of Fame Victor Gruen's Malls