Augustine Magdalena Waworuntu (4 thang 6 nam 1899 – 1986), la mot chinh tri gia nguoi Indonesia. Ba đuoc ghi nhan la nu thi truong đau tien trong lich su Indonesia va la nu thi truong đau tien cua thanh pho Manado.


Đau đoi Waworuntu sinh ngay 4 thang 6 nam 1899. Ba la con gai cua Albertus Lasut Waworuntu, mot thanh vien cua Volksraad. Waworuntu hoc tieu hoc tai Manado. Len 14 tuoi, ba chuyen đen Batavia va song trong mot tu vien roi tiep tuc theo hoc tai bac trung hoc co so. Vao nam 1917, ba tro thanh nguoi phu nu Indonesia đau tien co chung chi day tieng Phap. Trong thoi gian o Jakarta, Waworuntu tham gia to chuc thanh nien Sumpah Pemuda.
Trong thoi ky Nhat Ban chiem đong Đong An Ha Lan, Waworuntu tro thanh thanh vien cua Uy ban Đinh hinh cac thuat ngu khoa hoc bang tieng Indonesia, cung voi nhung nhan vat noi tieng nhu Sutan Takdir Alisjahbana. Sau khi Indonesia tuyen bo đoc lap, ba bat đau day tieng Phap va tieng Đuc tai cac truong trung hoc.


Thi truong cua Manado Vao cuoi nam 1949, mot cuoc bau cu đuoc to chuc đe bau ra quyen Thi truong moi cua Manado. Waworuntu sau đo đuoc bau vao vi tri nay. Vao ngay 30 thang 9 nam 1950, ba chinh thuc nham chuc quyen Thi truong thanh pho Manado. Tan thi truong cho rang van đe chinh ma thanh pho cua ba phai đoi mat la cong cuoc tai thiet sau chien tranh va xu ly cac thanh vien cu cua Quan đoi Hoang gia Đong An Ha Lan. Theo loi Waworuntu, trong thoi gian 5 nam tinh tu thoi điem đo ve truoc, chi co 5 toa nha moi cua chinh quyen đuoc xay dung xong va noi o chinh thuc cua ba khi con la thi truong chi la mot khach san lam bang tre.
Ngay 13 thang 3 nam 1951, Waworuntu chinh thuc đuoc Bo Noi vu Indonesia bo nhiem lam thi truong chinh thuc cua thanh pho Manado. Tuy nhien, viec bo nhiem nay sau đo đa bi Hoi đong Minahasa thu hoi vao ngay 29 thang 3 nam 1951. Hoi đong thanh pho Manado, co quan ra quyet đinh bau Waworuntu cung bi đinh chi. H.R. Ticoalu đuoc chi đinh len thay the vi tri cua ba.
Viec thu hoi bo nhiem cua ba đa gay ra xung đot giua Bo Noi vu va Hoi đong Minahasa. Bo Noi vu tuyen bo rang theo sac lenh ngay 6 thang 11 nam 1930, Hoi đong Minahasa chi co quyen to chuc bau cu, trong khi Nguoi phat ngon Hoi đong Đai dien Nhan dan, co quan ung ho Hoi đong Minahasa, cung cho rang Viec bo nhiem Waworuntu đa vi pham Đieu 44 Luat Nha nuoc Đong Indonesia nam 1950 van con hieu luc o Minahasa.
Waworuntu sau đo đa du đinh đen Jakarta đe hoi Bo Noi vu ve van đe nay, nhung ba bi canh sat quan su quan thuc tai Manado. Cuoi cung ba đuoc phong thich va đen Jakarta vao ngay 8 thang 4 nam 1951.
Xung đot giua Bo Noi vu va Hoi đong Minahasa cuoi cung cung ket thuc vao ngay 10 thang 5 nam 1951 khi bo nay cong bo mot sac lenh chinh thuc, tuyen bo vo hieu cuoc bo nhiem truoc đo. Đap tra, vao ngay 25 thang 5 nam 1951, Waworuntu đa gui mot la thu đen Bo Noi vu khieu nai viec mien nhiem chuc vu thi truong Manado cua ba.
Viec mien nhiem Waworuntu cung đuoc giai quyet boi Pho Chu tich Hoi đong Đai dien Nhan dan, Arudji Kartawinata tai mot phien hop cua hoi đong vao ngay 2 thang 6 nam 1951. Kartawinata tuyen bo rang sau khi Waworuntu bi bai nhiem khoi chuc vu thi truong Manado, to bao Pikiran Rakyat đa bi chinh quyen Minahasa canh cao vi đang mot bai bao viet ve Waworuntu.


Qua đoi Waworuntu mat nam 1986.


Tham khao