Vilayanur Subramanian Ramachandran (sinh ngay 10 thang 8 nam 1951) la mot nha than kinh hoc nguoi My goc An. Ong đuoc biet đen voi cac thi nghiem va ly thuyet tren pham vi rong trong than kinh hoc hanh vi, bao gom ca viec phat minh ra lieu phap hop guong. Ong la Giao su Đac biet (Distinguished Professor) tai Khoa Tam ly hoc cua UCSD, đong thoi nam giu vai tro giam đoc Trung tam Tri nao va Nhan thuc.
Sau khi nhan bang Cu nhan Y khoa va Cu nhan Phau thuat o An Đo, Ramachandran theo hoc khoa than kinh thuc nghiem tai Đai hoc Cambridge, roi tiep tuc nhan bang tien si tai đo. Hau het cac nghien cuu cua ong đeu thuoc linh vuc than kinh hoc hanh vi va tam sinh ly thi giac. Sau nhung nghien cuu ban đau ve nhan thuc thi giac o nguoi, ong chuyen sang nghien cuu cac khia canh rong hon cua than kinh hoc bao gom hien tuong chi ma va chung đau chi ma. Ong đa phat minh ra lieu phap hop guong, hien van đang đuoc su dung đe đieu tri nhung nguoi mat chi mac chung đau chi ma va giup khoi phuc kha nang kiem soat van đong o nhung nan nhan đot quy bi suy yeu chi.
Ramachandran đa viet nhieu tac pham noi tieng nhu Bong ma trong tam tri (Phantoms in the Brain, 1998), Bo nao biet ke chuyen (The Tell-Tale Brain, 2010) va nhieu tac pham khac mo ta cac nghien cuu than kinh lam sang ve nhung nguoi mac chung loan cam, hoi chung ao giac Capgras va cac tinh trang bat thuong khac. Ong cung tung thuyet minh cong viec cua minh trong nhieu bai giang truoc cong chung, trong đo co cac bai giang cho BBC, cung hai cuoc noi chuyen chinh thuc cua TED. Ong đa đuoc trao nhieu giai thuong cho nhung nghien cuu va pho cap khoa hoc cua minh.


Tieu su Ramachandran sinh nam 1951 tai Tamil Nadu, An Đo. Me cua ong co bang toan hoc; ong cua Ramachandran la Alladi Krishnaswamy Iyer, mot trong nhung nguoi lap ra hien phap An Đo.
Cha cua Ramachandran, V. M. Subramanian, la mot ky su lam viec cho To chuc Phat trien Cong nghiep Lien Hop Quoc va la nha ngoai giao o Bangkok, Thai Lan. Ramachandran theo hoc cac truong o Madras, va cac truong cua Anh o Bangkok.
Cha cua Ramachanran muon ong tro thanh bac si hon la nha nghien cuu. Vi vay, ong đa hoc va đuoc Truong Cao đang Y te Stanley o Chennai, An Đo cap bang Cu nhan Y khoa va Cu nhan Phau thuat.
Ramachandran nhan bang Tien si tu Cao đang Trinity, Đai hoc Cambridge. Sau đo, ong chuyen đen My, noi ong co hai nam lam viec tai Caltech voi Jack Pettigrew truoc khi đuoc bo nhiem lam Giao su Tro ly mon Tam ly hoc tai Đai hoc California, San Diego vao nam 1983, roi tro thanh mot Giao su Thuc thu nam 1998. Ong hien đang la Giao su Đac biet tai Khoa Tam ly hoc cua UCSD, Giam đoc Trung tam Tri nao va Nhan thuc. O đo, ong cung hoat đong khoa hoc voi cac sinh vien đa tot nghiep, va cac nha nghien cuu tu khap noi ve cac ly thuyet moi trong nganh khoa hoc than kinh. Tu thang 7 nam 2019, ong la giao su truc thuoc chuong trinh Khoa hoc than kinh cua Truong Y UCSD , va la Giao su Thinh giang tai Vien Nghien cuu Sinh hoc Salk.
Nam 1987, Ramachandran ket hon voi mot nha khoa hoc, đong nghiep cua ong, va cung la đong tac gia voi ong o nhieu tac pham, Diane Rogers-Ramachandran. Ho co hai nguoi con trai.
Cong trinh khoa hoc cua Ramachandran co the đuoc chia thanh hai giai đoan. Tu đau nhung nam 1970 cho đen cuoi nhung nam 1980, ong hau nhu chi tap trung nghien cuu ve xu ly thi giac o nguoi, đac biet la ve nhan thuc lap the. Ong bat đau cong bo nghien cuu trong linh vuc nay vao nam 1972, voi mot bai bao tren tap chi Nature khi van con la sinh vien tai truong Cao đang Y te Stanley.
Nam 1991, nghien cuu cua Tim Pons ve tinh deo cua vo nao đa truyen cam hung cho Ramachandran. Nghien cuu cua Pons đa chung minh đuoc su tai to chuc vo nao o khi sau khi cat cut mot ngon chi. Ong la mot trong nhung nha nghien cuu đau tien nhan ra tiem nang cua cong nghe chup nao trong chung minh su kha bien than kinh o vo nao nguoi sau khi cat bo chi. Sau đo, ong bat đau nghien cuu ve hien tuong chi ma, nhung roi chuyen sang cac bi an than kinh, bao gom chung roi loan nhan dang toan ven co the va hoi chung ao giac Capgras.
Mot so ly thuyet cua Ramachandran đa gay hoai nghi. Ong tra loi: "Toi đa - du tot hay te hon - đi lang thang trong ca vung đat rong lon cua nhan thuc thi giac, nhan thuc lap the, hien tuong chi ma, chung tu choi chap nhan liet, hoi chung ao giac Capgras, cam giac kem va nhieu đieu khac nua." 
Ramachandran đa tung la nha tu van trong cac linh vuc nhu tam ly hoc phap y va khoa hoc than kinh ve giam can. Nam 2007, ong la nhan chung chuyen mon ve mang thai gia tai phien toa xet xu Lisa M. Montgomery. Ong con la tu van vien cua cong ty Modius khi cong ty nay phat trien cong nghe giam can dua tren co so kich thich đien nhung bo phan đieu khien viec giam can cua nao. Ong cung đa cung cac bac si An Đo nghien cuu ve đau meo rung, mot lieu phap Ayurveda cho benh Parkinson.

Trong nhung nghien cuu khoa hoc cua minh, Ramachandran thuong su dung cac thiet bi đon gian, nhu guong hoac kinh lap the kieu cu, thay vi cac cong nghe chup nao phuc tap nhu chup cong huong tu. Ong đa thang than chia se ve cach tiep can dua tren truc giac cua minh trong nghien cuu nao bo. Trong mot cuoc phong van voi tap chi Frontline  ong noi:"Truc giac la thu giup ban bat đau; roi moi can cac nghien cuu thuc nghiem... cong nghe chup nao thuong đay ban vao ao giac hieu nhung gi đang dien ra. Vi vay, đoi khi, khong dung cong nghe la huong đi cua toi va mot so đong nghiep. Chung toi chi dung đen no khi thuc su can thiet, chang han nhu khi chan đoan y te. Chung toi dua nhieu vao truc giac khi thuc hien cac thi nghiem đon gian, vi neu phu thuoc vao nhung hinh anh y te moi la đo, kha nang sang tao se kem hon."


Nghien cuu va ly thuyet = Hien tuong chi ma =
Khi mot canh tay hoac chan bi cat cut, benh nhan thuong tiep tuc cam thay ro rang su hien dien cua chi đa mat nhu mot "chi ma" (trung binh la 80%). Dua tren nghien cuu truoc đo cua Ronald Melzack (Đai hoc McGill) va Timothy Pons (NIMH - Vien Suc khoe Tam than Quoc gia), Ramachandran đua ra gia thuyet rang co moi lien he giua hien tuong chi ma va kha bien than kinh trong nao nguoi truong thanh. Đe kiem tra gia thuyet nay, Ramachandran đa tuyen dung nhung nguoi bi cut tay. Đieu nay giup ong tim hieu them ve viec cac chi ma co the "cam nhan" cac kich thich o cac bo phan khac cua co the hay khong.
Nam 1992, cung voi, T.T. Yang, S. Gallen va nhung nguoi khac tai Vien Nghien cuu Scripps - nhom tien hanh nghien cuu phuong phap chup nao bang song tu (MEG)  - Ramachandran đa khoi xuong mot du an đe chung minh rang đa co nhung thay đoi co the tinh toan đuoc trong vo nao thuoc he cam giac than the cua mot benh nhan đa cat cut tay.
Ramachandran gia thuyet rang bang chung cho su tai to chuc vo nao trong hinh anh chup bang phuong phap MEG va nhung cam giac khong gay đau đon ma ong đa quan sat đuoc o cac đoi tuong khac co lien quan đen nhau.
Sau đo, cac nha nghien cuu đa phat hien ra rang cac chi ma khong gay đau it tuong quan voi kha bien cam giac than the hoac van đong hon so voi cac chi ma gay đau. Mot nghien cuu gan đay cung chi ra rang he thong than kinh ngoai bien co lien quan đen hien tuong chi ma gay đau đon.
Nghien cuu tiep tuc tien sau vao cac co che va giai thich chinh xac hon.


= Lieu phap hop guong =

Viet vao nam 2009, John Colapinto (tac gia cua ho so Ramachandran  tren to The New Yorker) noi rang lieu phap hop guong cho nhung nguoi bi cut chi la thanh tuu đuoc ghi nhan nhieu nhat cua ong.

Ramachandran nghi rang chung đau chi ma sinh ra vi cac he thong day than kinh khac nhau cua nguoi bi cut khong khop voi nhau: thi giac cua nguoi đo cho biet chi đa mat, nhung cac tin hieu than kinh đi len nao lai noi rang chi van con đo. Hop guong la thiet bi su dung mot tam guong đe phan chieu canh tay lanh lan cua nguoi bi mat tay, nham khien anh phan chieu cua canh tay đo trong nhu canh tay đa mat:Ho đua canh tay con lai cua minh qua mot lo o thanh hop guong, đe khi nhin tu phia tren, ho se thay canh tay cua minh va hinh anh phan chieu cua no, nhu the ho co hai canh tay vay.
Sau đo Ramachandran yeu cau ho di chuyen ca canh tay con nguyen ven va ca canh tay ma (trong tam tri) - gia vo nhu ho đang chi huy mot dan nhac. Cac benh nhan đa cam giac rang ho lai co ca hai canh tay.Ramachandran nhan thay rang trong mot so truong hop, viec phuc hoi cu đong cho mot chi bi liet se lam giam con đau. Nam 1999, ong va Eric Altschuler đa ung dung ky thuat hop guong len ca nhung benh nhan đot quy bi yeu chi nham cai thien kha nang kiem soat co cua ho. Frederik Deconinck va cong su cua ong, trong mot đanh gia nam 2014, đa nhan đinh rang co che cai thien kiem soat van đong co the se khac voi co che giam đau.
Du lieu phap hop guong ra đoi vao cuoi nhung nam 1990, gan nhu khong co nghien cuu nao ve no đuoc cong bo truoc nam 2009, va phan lon cac nghien cuu đo đen gio van gay ra nhieu tranh cai. Tu nam 2012 đen nam 2017, co tong cong 115 an pham ve viec su dung lieu phap nay đe đieu tri chung đau chi ma. Trong so đo, mot đanh gia nam 2018, chi tim thay 15 nghien cuu co ket qua khoa hoc đang xet. Tu 15 nghien cuu nay, nhung nguoi đanh gia ket luan rang: “Lieu phap hop guong duong nhu co hieu qua trong viec lam thuyen giam nhung con đau chi ma, gom giam cuong đo va thoi gian cua cac con đau hang ngay. Đay la mot phuong phap đieu tri co hieu luc, đon gian va re tien cho chung đau chi ma."  Mot đanh gia nam 2017 cung nghien cuu cac ung dung cua lieu phap hop guong, đa ket luan: “Lieu phap hop guong đa đuoc su dung đe đieu tri chung đau chi ma, chung đau vung phuc hop, benh than kinh va đau lung duoi. Co che hoat đong cua lieu phap nay van chua chac chan, va bang chung ve hieu qua lam sang cua lieu phap la đang khich le, nhung chua chac chan. " 


= Neuron guong =
Cac neuron guong lan đau tien đuoc nhac đen trong mot bai bao xuat ban vao nam 1992 boi mot nhom cac nha nghien cuu, đung đau la Giacomo Rizzolatti tai Đai hoc Parma. Theo Rizzolati: "Neuron guong la loai te bao than kinh nhan thuc thi giac van đong phong đien khi mot con khi thuc hien hanh vi va khi no quan sat hanh vi tuong tu do mot ca the khac thuc hien." 
Nam 2000, Ramachandran đua ra mot so đieu ma ong goi la "phong đoan mang tinh suy đoan thuan tuy" rang "neuron guong [o nguoi] se co anh huong đen tam ly hoc nhu nhung anh huong cua DNA đen sinh hoc: cung cap mot khuon mau thong nhat va giup giai thich rat nhieu kha nang tinh than ma cho đen nay cac thi nghiem van chua giai ma đuoc." 

Ramachandran đa goi y rang nghien cuu ve vai tro cua neuron guong co the giup giai thich nhieu nang luc tinh than cua con nguoi nhu kha nang đong cam, hoc kieu bat chuoc va tien hoa ngon ngu. Trong mot bai luan nam 2001 cho Edge, Ramachandran đa suy đoan rang:Toi cho rang ngoai viec cung cap chat nen than kinh đe tim ra y đinh cua nguoi khac... su xuat hien va ket tinh cua neuron guong o ho Nguoi co le đa đong mot vai tro quan trong trong nhieu kha nang tinh tuy cua con nguoi nhu đong cam, hoc kieu bat chuoc (thay vi thu va sai), va su truyen đat nhanh chong cua thu ma chung ta goi la "van hoa". (Va ca "buoc nhay vot" - su truyen tai Lamarck nhanh chong cua nhung phat minh "tinh co" co mot khong hai) Nhung suy đoan cua Ramachandran ve lien he giua cac neuron guong va su đong cam đa đuoc ung ho, đong thoi cung gay ra mot so tranh cai.


= Thuyet tu ky "Guong vo" =
Nam 1999, Ramachandran, cong tac voi Eric Altschuler, sau nay la Tien si, va đong nghiep Jaime Pineda, đa đua ra gia thuyet rang roi loan chuc nang cua neuron guong co the la nguyen nhan gay ra mot so trieu chung va dau hieu cua roi loan pho tu ky. Tu 2000 đen 2006, ong va cac đong nghiep tai Đai hoc California, San Diego đa xuat ban mot so bai bao ung ho ly thuyet nay, sau đuoc goi la thuyet tu ky "Guong vo". Ramachandran va cac đong nghiep cua ong đa khong đo truc tiep hoat đong cua neuron guong. Thay vao đo, ho đa chung minh rang tre em mac chung roi loan pho tu ky co phan ung đien nao đo bat thuong (đuoc goi la su uc che song Mu) khi chung quan sat hanh vi cua nguoi khac. Trong tac pham Bo nao biet ke chuyen (2010), Ramachandran tuyen bo rang bang chung ve anh huong cua roi loan chuc nang neuron guong voi chung tu ky la "thuyet phuc nhung khong co tinh ket luan".
Y kien cho rang cac neuron guong co anh huong đen chung tu ky đa đuoc thao luan va nghien cuu rong rai.


= Co so than kinh cua cam giac kem =

Ramachandran la mot trong nhung nha khoa hoc đau tien đua ra gia thuyet rang cam giac kem tu vi - mau phat sinh tu su kich hoat cheo giua cac vung nao. Ramachandran va sinh vien tot nghiep cua ong, Ed Hubbard, đa tien hanh nghien cuu bang phuong phap chup cong huong tu chuc nang cho thay hoat đong trong cac vung nhan dang mau cua nao o nhung nguoi mac chung cam giac kem lon hon so voi nhung nguoi khong mac chung nay. Ramachandran đa suy đoan rang cac phep an du ve khai niem cung co the co co so than kinh tu viec kich hoat cheo vo nao. Tinh đen 2015, co so than kinh cua cam giac kem van chua đuoc chap nhan.


= Chung roi loan nhan dang toan ven co the =
Nam 2008, Ramachandran cung voi David Brang va Paul McGeoch đa xuat ban bai bao đau tien gia thuyet rang chung roi loan nhan dang toan ven co the la mot chung roi loan than kinh gay ra boi ton thuong thuy đinh ben phai nao. Nguoi mac chung nay co ham muon đuoc cat bo mot chi. Chung nay đuoc phat hien lan đau tien vao nam 1977. Dua tren cac nghien cuu y khoa lien he ton thuong nao voi cac hoi chung nhu chung tu choi so huu chi, cac tac gia suy đoan rang mong muon cat cut chi co the lien quan đen nhung thay đoi o thuy đinh ben phai. Nam 2011, McGeoch, Brang va Ramachandran đa ghi lai mot thi nghiem chup chuc nang lien quan đen bon đoi tuong muon cat cut chi duoi. Phuong phap chup nao bang song tu đa chung minh rang cac tieu thuy đinh ben phai cua ho phan ung voi cac kich thich xuc giac cua chi ma đoi tuong muon cat cut it hon đang ke so voi cac truong hop đoi chung tuong ung ve tuoi va gioi tinh. Cac tac gia đa dung tu "Xenomelia" đe mo ta hoi chung nay, co nguon goc tu tieng Hy Lap "Xe" (xeno) - ngoai - va "melos" - chi.


Pho cap khoa hoc Ramachandran la tac gia cua mot so cuon sach noi tieng ve than kinh hoc nhu Bong ma trong tam tri (Phantoms in the Brain, 1998), Bo nao biet ke chuyen (The Tell-Tale Brain, 2010). ''Bong ma trong tam tri'' đa tro thanh tu lieu cho mot tap phim đac biet trong series Nova nam 2001.
Nam 2003, BBC đa chon Ramachandran đe thuyet minh cac bai giang Reith (mot series bai giang tren đai phat thanh) cua nam đo. Nam buoi noi chuyen tren đai phat thanh cua Ramachandran ve chu đe "Tam tri lo ra" sau đo đa đuoc xuat ban thanh mot cuon sach voi cung tieu đe.
Ong cung đa co hai cuoc noi chuyen chinh thuc cua TED vao nam 2007 va 2010.
Nam 1997, Ramachandran co ten trong danh sach mot tram "nguoi so huu su sang tao, tai nang hoac bo oc hay kha nang lanh đao se tao ra su khac biet trong nhung nam toi." cua Newsweek.  Nam 2008, Foreign Policy đua ong vao danh sach "100 Tri thuc Cong cong Hang đau The gioi ". Tuong tu, nam 2011, Time da liet ke Ramachandran la mot trong nhung "nguoi co anh huong nhat tren the gioi" trong "Time 100". Ca hai lua chon Thoi gian va Trien vong đeu đuoc quyet đinh bang cach bo phieu cong khai tren mot danh sach dai hon cac ten do to chuc đe xuat.


Giai thuong va danh hieu Ramachandran đa nhan đuoc nhieu danh hieu hoc thuat va danh du khac. Vi du nhu tu tieu su cua ong tai Edge.org:Nam 2005, ong đuoc trao tang Huan chuong Henry Dale  va đuoc bau lam thanh vien danh du tron đoi boi Vien Hoang gia Anh.  tai đay ong cung co bai dien thuyet vao toi thu Sau (cung hang voi Michael Faraday, Thomas Huxley, Humphry Davy va nhung nguoi khac). Cac danh hieu va giai thuong khac bao gom hoc bong cua All Souls College, Oxford  va cua Đai hoc Stanford (Giao su thinh giang Hilgard); Giai thuong Bai giang cua Tong thong do Hoc vien Than kinh Hoa Ky trao tang, hai bang tien si danh du, giai thuong Ramon y Cajal hang nam cua Hiep hoi Khoa hoc Than kinh Quoc te, va huy chuong Ariens Kappers cua Hoc vien Khoa hoc Hoang gia Ha Lan.Nam 2007, Tong thong An Đo đa trao cho ong giai thuong dan su va danh hieu cao quy thu ba o An Đo, Padma Bhushan.
Nam 2014, To chuc ARCS (Achievement Rewards for College Scientists - Giai thuong Thanh tuu cho cac nha khoa hoc đai hoc) đa vinh danh Ramachandran la "Nha khoa hoc cua nam".


Tac pham Bong ma trong tam tri: Kham pha nhung bi an cua nhan tam, đong tac gia Sandra Blakeslee, 1998 (ISBN 0-688-17217-2).
Bach khoa toan thu ve nao nguoi (tong bien tap), ba tap, 2002 (ISBN 0-12-227210-2).
Tam tri lo ra, 2003 (ISBN 1-86197-303-9).
Tim hieu so luoc ve y thuc nguoi: Tu chu cho xu gia mao đen nhung chu so mau tim, 2005 (ISBN 0-13-187278-8; phien ban bia mem).
Bo nao biet ke chuyen: Cau hoi cua nha khoa hoc than kinh: Đieu gi khien chung ta la con nguoi, 2010 (ISBN 978-0-393-07782-7).
Bach khoa toan thu ve hanh vi o nguoi (tong bien tap), ban bon tap thu hai, 2012 (ISBN 978-0123750006).


Tham khao Lien ket ngoai Vilayanur S. Ramachandran (trang web chinh thuc) Luu tru ngay 6 thang 7 nam 2011 tai Wayback Machine
TED Talks cua Ramachandran
Cac Bai giang Reith cua Ramachandran, trang web cua BBC