Canadair Sabre la mot loai may bay tiem kich phan luc do hang Canadair che tao theo giay phep tu hang North American Aviation Inc. cua My, loai may bay nay đuoc Khong quan Hoang gia Canada (RCAF) su dung chinh. No đuoc san xuat cho đen tan nam 1958, RCAF su dung no đen khi thay the bang loai Canadair CF-104 vao nam 1962. Mot so luc luong khong quan cac quoc gia khac cung su dung loai may bay nay.


Thiet ke va phat trien Nam 1948, chinh phu Canada quyet đinh tai trang bi F-86 Sabre cho RCAF va hang Canadair đa đuoc chon ky hop đong san xuat o Montreal, Quebec, Canada. Lo đau tien gom 10 chiec đuoc đat hang nham đanh gia thu nghiem. Chien tranh Trieu Tien xay ra đa lam thay đoi moi chuyen, đon đat hang đa tang len thanh 100 chiec. Canadair đa tu tu xay dung co so san xuat cua minh đe cac bo phan cung nhu thiet bi lien quan đeu co the thu mua đuoc tu cac nha cung cap o Canada. Canadair đat ten du an Sabre cua minh la CL-13.
Canadair san xuat 6 phien ban CL-13 Sabre. Chi co duy nhat Sabre Mk.1 ve co ban giong voi North American Sabre F-86A, cac phien ban con lai co nhieu điem khac biet. Mk.1 co mot đong co phan luc General Electric J47-GE-13 tao luc đay 5.200 lbf (23 kN). Sabre Mk.2 co cung đong co, sau khi 20 chiec đau đuoc che tao, nhung chiec sau đo co điem đac biet la đuoc trang bi cac he thong đieu khien ho tro đien va canh đuoi giu thang bang hoan toan. Chi co phien ban Sabre Mk 3 su dung đong co phan luc Avro Canada Orenda (Orenda 3 tao luc đay 6.000 lbf (27 kN)). Sabre Mk.4 van su dung đong co cua General Electric, đuoc danh rieng cho Khong quan Hoang gia va sau nay đuoc ban cho khong quan cac nuoc khac. Sabre Mk.5 la phien ban san xuat tiep theo, trang bi 1 đong co Orenda 10 tao luc đay 6.500 lbf (29 kN). Sabre Mk.6 trang bi đong co Orenda 14 co luc đay la 7440 lbf (33 kN). Tu nam 1950 toi 1958, tong cong co toi 1.815 chiec CL-13 Sabre đuoc che tao tai cac nha may cua Canadair o Montreal.


Lich su hoat đong The he thu hai cua may bay Canadair Sabre va la the he đau tien đuoc che tao voi so luong lon la Mk.2, co 350 chiec đuoc che tao trong giai đoan 1952-1953. RCAF nhan 290 chiec đa đuoc cai tien. Trong nua đau nam 1952, 60 chiec Mk.2 con lai đuoc cung cap cho Khong quan My đe su dung trong Chien tranh Trieu Tien. Hau het nhung chiec Sabre Mk.2 cua RCAF đuoc su dung trong vai tro phong khong thuoc Su đoan khong quan so 1 cua RCAF đong o chau Au, no đa chung to vai tro khong chien tam gan noi bat. Nhung chiec khac đuoc giao vai tro huan luyen o cac can cu tai Canada. Sau khi Sabre Mk.5 thay the trong bien che RCAF vao nam 1954, chi hon 210 chiec Sabre Mk.2 con sot lai đuoc đai tu va sua đoi o Anh, chung đuoc cung cap cho Khong quan Hy Lap va Khong quan Tho Nhi Ky.

Giua nam 1952, Sabre Mk.4 đuoc đua vao san xuat, chiec đau tien bay vao ngay 28/8/1952. Ngoai mot so thay đoi he thong va cau truc nho, gom cai tien he thong ngam cua sung va đieu hoa khong khi, thi Mk.2 va Mk.4 giong het nhau. Co 438 chiec Mk.4 đuoc che tao, khoang 70 chiec đuoc RCAF su dung tam thoi, tat ca nhung chiec khac đuoc giao cho RAF. Nhung chiec Sabre Mk.4 khac đuoc gui truc tiep cho RAF duoi chuong trinh ho tro lan nhau, chung đuoc trang bi cho 11 phi đoan cua RAF. Phan lon nhung chiec Mk.4 nay phuc vu o Tay Đuc trong cac đon vi NATO, ngoai nhung phi đoan đong o Tay Đuc con 2 phi đoan đong o Vuong quoc Anh thuoc Bo chi huy Tiem kich RAF. Sabre Mk.4 đuoc RAF su dung cho đen tan giua nam 1956 khi chung bi nhung chiec Hawker Hunter thay the. Nhung chiec con song sot đuoc đai tu o Anh, trang bi canh sua đoi '6-3' va đuoc giao cho USAF va sau đo chung lai đuoc chuyen cho cac thanh vien cua NATO, phan lon cho Italy, ngoai ra con giao cho Nam Tu.
Ngay 30/7/1953, chiec Sabre Mk.5 đau tien đa thuc hien chuyen bay cua minh voi đong co Orenda 10, đong co nay giup Mk.5 co van toc leo cao va tran bay tot hon so voi cac phien ban truoc đo. Ngoai ra Mk.5 con co mot so cai tien khac nhu mot he thong tao oxy moi, cai thien kha nang co đong va bay o van toc thap nho tang day cung canh len 6 in (15,2 cm) o goc canh va 3 in (7,2 cm) o đau canh cung voi viec lap them mot tam chan canh đung nho. Sua đoi nay bat nguon do North American thuc hien tren F-86F, đa cai thien đang ke kha nang co đong, bu lai may bay se khong con canh ta truoc khien toc đo ha canh tang len va viec xu ly may bay o van toc thap giam xuong. Canadair đa che tao 370 chiec Mk.5, phan lon đuoc su dung trong cac phi đoan thuoc Su đoan khong quan cua RCAF đong tai chau Au đe thay the cho loai Mk.2. Tong cong co 75 chiec Sabre Mk.5 cua RCAF đuoc chuyen giao cho Luftwaffe trong nam 1957.
Canadair Sabre Mk.6 la phien ban cuoi cung la đuoc coi la phien ban Sabre tot nhat tung đuoc san xuat. No trang bi mot đong co Orenda hai tang tao luc đay len toi 7.275 lb (3.302 kg). Kha nang co đong, leo cao va bay tren đo cao lon cua no cung vuot troi so voi Mk.5 va no cung đuoc gan lai canh ta truoc giup may bay xu ly tot hon o van toc thap. Kieu san pham đau tien đuoc hoan thanh vao 2/11/1954 va co 655 chiec đuoc che tao, day chuyen che tao Mk.6 đong cua vao ngay 9/10/1958.
Tong cong co 390 chiec Mk.6 đuoc trang bi cho RCAF, chung đuoc su dung đe thay the cho nhung chiec Canadair Sabre Mk.5 trong cac phi đoan thuoc Su đoan khong quan đong o Tay Đuc va Phap. Trong thap nien 1950, nhung moi đe doa tren khong đoi voi NATO o Trung Au la nhung phien ban đoi đau may bay MiG cua Lien Xo nhu MiG-15, MiG-17, MiG-19 va MiG-21. Dua tren nhung kinh nghiem trong Chien tranh Trieu Tien, viec lua chon Sabre Mk.6 đe tac chien voi nhung chiec MiG la lua chon hop ly cua NATO. Cam ket cua Canada đoi voi NATO la trien khai 12 phi đoan đong quan tai 4 can cu o chau Au - 2 o Phap (Marville va Grostenquin) va 2 o Tay Đuc (Zweibrucken va Baden Soellingen). Ban đau, Canada chi đong gop may bay Sabre, nhung sau đo con co them Avro Canada CF-100 trong vai tro may bay tiem kich đem va tiem kich moi thoi tiet.
Ngoai nhung chiec Mk.6 trang bi cho RCAF, con co 225 chiec Canadair Mk.6 Sabre đuoc xuat khau cho Luftwaffe, 6 chiec cho Khong quan Colombia va 34 chiec cho Khong quan Nam Tu.
Canadair Sabre đa tham gia tich cuc trong 2 cuoc xung đot lon ma chung đuoc trien khai: đo la Chien tranh Trieu Tien va Chien tranh An Đo-Pakistan 1971. Thang 1/1966, Đuc ban 90 chiec Canadian Mk.6 cua minh cho Iran, sau đo Iran đa chuyen qua cho Pakistan. Nhung chiec may bay nay nhanh chong tro thanh may bay tiem kich ngay chinh trong Khong quan Pakistan.
Toi cuoi nam 1971, nhung chiec Gnat cua Khong quan An Đo (IAF) tro thanh mot đoi thu kho chiu vuot troi ve mat ky thuat đoi voi nhung chiec Sabre, va IAF đa đat nickname cho Gnat la "Sabre Slayers" sau nhung thanh tich cua Gnat trong 2 cuoc chien tranh đoi đau voi Sabre. Gnat nhe va co hinh dang thon gon, no rat kho đe nhin thay, đac biet la o đo cao thap, noi thuong dien ra cac cuoc khong chien tam gan.


= Ky luc toc đo cua phai yeu =
Nam 1952, Jacqueline Cochran luc đo đa 47 tuoi quyet đinh thach thuc ky luc toc đo the gioi danh cho nu gioi đang do Jacqueline Auriol nam giu. Cochran co gang muon mot chiec F-86 tu USAF, nhung that bai. Sau đo ba đuoc gioi thieu voi mot thieu tuong cua RCAF, ong đa thuyet phuc Bo truong quoc phong Canada cho phep cho muon mot chiec Sabre Mk.3 so seri 19200. Hang Canadair đa gui mot đoi ho tro gom 16 nguoi toi California đe giup suc. Ngay 18/5/1953, Cochran đa thiet lap mot ky luc van toc moi tren quang đuong dai 100 km, ba đat van toc 1.050,15 km/h (652,5 mph). Ngay 3/6, ba lai tiep tuc thiet lap mot ky luc bay mot vong kin 15 km voi van toc 1078 km/h (670 mph). Ngoai ra, trong luc o California, ba đa vuot van toc 1270 km/h khi bo nhao va tro thanh nguoi phu nu đau tien vuot van toc am thanh.


= Golden Hawks =

Golden Hawks la đoi bay bieu dien cua Canada đuoc thanh lap nam 1959 nhan ky niem 35 nam thanh lap RCAF va 50 chuyen bay "Golden" trong lich su hang khong Canada, bat đau voi AEA Silver Dart nam 1909. Ban đau, mot đoi 6 chiec Canadair Sabre Mk.5 son mau vang kim loai đuoc hinh thanh đe hoat đong trong thoi gian 1 nam, nhung Golden Hawks đa tro nen noi tieng sau khi trinh dien 63 show. Nam sau đo, mot may bay đuoc bo sung cho đoi, cho phep mot đoi hinh chinh gom 5 chiec va 2 chiec bay đon. Golden Hawks tiep tuc bieu dien them 3 mua giai nua, sau đo đoi sang dung loai mk.6 vao nam 1961, cho đen khi bi giai the ngay 7/2/1964, tong cong đoi đa bieu dien 317 show o khap Bac My. Thang 6/1964, 2 may bay thuoc Golden Hawk đa đuoc ban cho Lynn Garrison, mot phi cong cu cua RCAF, ong đa thanh lap Bao tang hang khong Canada nam 1964. Mot chiec đuoc đang ky voi ten goi CF-AMH va do phi cong Milt Harradence đieu khien. Chiec kia đuoc Lynn Garrison van hanh va sau đo la Flight Test Research o Long Beach, California. No bi pha huy trong mot nhiem vu thu nghiem o sa mac Mojave.


Bien the Sabre Mk.1
1 chiec đuoc che tao, mau thu F-86A.
Sabre Mk.2
350 chiec đuoc che tao, kieu F-86E, 60 cho USAF, 3 cho RAF, 287 cho RCAF.
Sabre Mk.3
1 chiec đuoc che tao o Canada, dung đe thu nghiem tinh cho đong co phan luc Orenda 3, cac sua đoi cau truc khac đuoc thuc hien đe vua voi đong co Orenda.
Sabre Mk.4
438 chiec đuoc che tao, 10 cho RCAF, 428 cho RAF voi ten goi Sabre F 4.
Sabre Mk.5
370 chiec đuoc che tao, kieu F-86F voi đong co Orenda, tat ca cho RCAF, 75 chiec sau đo chuyen cho Luftwaffe.
Sabre Mk.6
655 chiec đuoc che tao, 390 cho RCAF, 225 cho Luftwaffe, 6 cho Colombia va 34 cho Nam Phi.


Quoc gia su dung Bangladesh
 Canada
Khong quan Hoang gia Canada
 Colombia
Khong quan Colombia
 Đuc
Luftwaffe su dung 75 chiec Canadair Sabre Mk.5 va 225 chiec Canadair Sabre Mk.6 trong giai đoan 1957-1964, trang bi cho JG 71, JG 72, va JG 73. Chiec Mk.6 cuoi cung dung cho huan luyen nghi huu nam 1983.
 Greece
Khong quan Hy Lap
 Honduras
Khong quan Honduras
 Y
Khong quan Italy
 Pakistan
Khong quan Pakistan - 90 chiec Sabre cu cua RCAF thong qua Iran (Đuc ban)
 South Africa
Khong quan Nam Phi
 Tho Nhi Ky
Khong quan Tho Nhi Ky
 Anh Quoc
Khong quan Hoang gia
Mua 3 chiec Canadair CL-13 Mark 2 va 428 chiec Mark 4 trong giai đoan 8/12/1952 - 19/12/1953; trang bi cho cac phi đoan so 3, 4, 20, 26, 66, 67, 71, 92, 93, 112, 130, 147 va 234 cua RAF. Trong giai đoan 1956–1958, 302 chiec Sabre cua RAF đuoc đai tu va sua đoi o Anh va gui sang My, chung đuoc son mau va so hieu cua RCAF va đuoc tai đinh danh la F-86E(M); trong đo 121 chiec đuoc gui cho Nam Tu va 179 chiec cho Italy.
 Hoa Ky
Khong quan Hoa Ky
 Nam Tu
Khong quan SFR Nam Tu


Tinh nang ky chien thuat (Sabre Mk.6) = Đac điem rieng =
To lai: 1
Chieu dai: 37 ft 6 in (11,43 m)
Sai canh: 37 ft 1½ in (11,32 m)
Chieu cao: 14 ft 9 in (4,49 m)
Trong luong rong: 10.618 lb (4.816 kg)
Trong luong cat canh toi đa: 17.560 lb (7.965 kg)
Đong co: 1 đong co phan luc Avro Canada Orenda 14, luc đay 7.275 lbf (32,36 kN)


= Hieu suat bay =
Van toc cuc đai: 710 mph (1142 km/h)
Tran bay: 54.000 ft (16.460 m)
Van toc len cao: 11.800 ft/min


= Vu khi =
6 khau 0.50 in (12,7 mm) M2 Browning (tong cong 1.602 vien đan)
Rocket: mang đuoc nhieu loai khac nhau
Ten lua: 2× AIM-9 Sidewinder
Bom: 4 gia treo duoi canh mang đuoc 5.300 lb (2.400 kg). Mang đuoc nhieu loai bom, trong đo co bom napalm, vu khi hat nhan chien thuat.


Xem them = May bay co cung su phat trien =
CAC Sabre
North American FJ-1 Fury
North American F-86 Sabre
North American F-86D Sabre
North American FJ-2/-3 Fury


= May bay co tinh nang tuong đuong =
Dassault Mystere
Mikoyan-Gurevich MiG-15


Tham khao Ghi chu

Tai lieu


Lien ket ngoai Warbird Alley: F-86 Sabre page - Information about F-86s still flying today
Sabre site
Canadair Sabres in J.Baugher site