Đa Ica la mot bo suu tap cac phien đa andesite đuoc tim thay o Ica, Peru va co nhieu dang hinh thu khac nhau. Mot so phien đa trong bo suu tap đuoc cho la đa mo ta cac loai khung long va đuoc tao ra bang cach su dung mot phuong tien ky thuat tien tien. Đay đuoc coi la mot trong nhung tro lua bip đa thu hut su to mo cua cong chung trong the ky XX.
Vao nhung nam 1960, Javier Cabrera Darquea đa bat đau thu thap va pho bien nhung thong tin ve nhung vien đa co nien đai xa xua, thu đuoc tu mot nguoi nong dan ten Basilio Uschuya. Nguoi nong dan sau mot thoi gian khang đinh chung la nhung hien vat co, đa thua nhan rang truoc khi ban nhung vien đa đo, anh ta đa tao ra nhung đieu khac tren be mat va mot lop gi phu ben ngoai cac phien đa bang cach nuong chung trong phan bo.


Mo ta Nhung vien đa đuoc cau tao tu andesit. Chung co nhieu kich thuoc khac nhau tu 3 cm × 2,5 cm × 1,5 cm (1,18 in × 0,98 in × 0,59 in) đen 40 cm (16 in). Do tac đong cua thoi tiet va nhiet đo, chung đa xuat hien lop gi mong tren be mat bao gom mot lop vo phong hoa. Trong đo qua trinh phong hoa đa bien mot so lop Felspat thanh đat set, tao ra mot chat lieu mem hon, đuoc xep hang 3 đen 4 tren thang Mohs ve đo cung cua khoang vat va co the bi tray xuoc.
Nhung phien đa đuoc cham khac nong voi nhieu hinh anh minh hoa khac nhau, mot so đuoc khac truc tiep, so khac khac bang cach loai bo nen phan nen, đe lai hinh cham noi. Cac hinh anh minh hoa khac nhau, tu nhung buc tranh đon gian tren mot mat cua mot vien soi, cho đen nhung thiet ke co đo phuc tap cao. Mot so thiet ke theo phong cach co the đuoc cong nhan la thuoc cac nen van hoa Paracas, Nazca, Tiwanaku hoac Inca.
Co nhieu hinh anh đieu khac mo ta hoa, ca hoac cac loai đong vat khac nhau. Nhung phien đa khac mo ta nhung canh vat co ve sai nien đai trong thoi ky nghe thuat tien Colombia, chang han nhu mo ta cac kien thuc ve khung long, cac tac pham y te tien tien va ban đo vao thoi điem đo.


Boi canh Cac di tich khao co cho cac bang chung ve su ton tai cua cac nen van minh Peru tu vai nghin nam truoc. O giai đoan sau, toan bo Peru hien đai đuoc hop nhat thanh mot đon vi chinh tri va van hoa duy nhat, đinh cao la Đe che Inca va cham dut voi cuoc chinh phat cua nguoi Tay Ban Nha. Trong mot giai đoan tren, cac khu vuc nhu thung lung Ica von co the đinh cu đuoc ngan cach voi nhung khu vuc khac boi sa mac, co the đa phat trien thanh mot nen van hoa đac trung.
Cac cuoc khai quat o Ica đa đuoc thuc hien tu cuoi the ky 19 va đau the ky 20 boi cac hoc gia nhu Max Uhle, Julio C. Tello, Alfred L. Kroeber, William Duncan Strong va John Howland Rowe. Khong ai trong so ho bao cao viec phat hien ra cac phien đa andesite cham khac. Tuy nhien, mot so tang đa cham khac tung bi cac huaqueros (nhung ke trom mo) rao ban cho khach du lich va nhung nha suu tam thieu chuyen nghiep.
Mot trong nhung nha suu tam nay la Santiago Agurto Calvo, mot kien truc su chuyen nghiep, tung la Hieu truong Đai hoc Ky thuat Quoc gia o Lima. Ong đa to chuc cac cuoc tim kiem tai cac ngoi mo co. Vao thang 8 nam 1966, ong đa phat hien mot vien đa nhu vay o khu vuc Toma Luz, quan Callango, Thung lung Ica. Voi phan ngoai canh tuong ung voi van hoa Tiwanaku. Ong đa bao cao kham pha cua minh cho Bao tang khu vuc o thanh pho Ica va đuoc cu nguoi phu trach đen la nha khao co hoc Alejandro Pezzia Assereto đong hanh trong cac chuyen tham hiem. Vao thang 9 nam 1966 tai nghia trang Đoi Uhle, khu vuc De la Banda, Quan Ocucaje, lan đau tien ho tim thay mot phien đa cham khac voi nguon goc xac đinh trong mot ngoi mo đuoc cho la thuoc ve nen van hoa Paracas. Vien đa nay kha phang va co hinh dang bat thuong, kich thuoc đat khoang 7 cm × 6 cm × 2 cm (2,76 in × 2,36 in × 0,79 in). Tren đo co cham khac voi thiet ke truu tuong giong mot bong hoa co tam canh. Agurto đa cong bo kham pha nay tren mot to bao tai Lima.
Pezzia van tiep tuc cong tac tim kiem. Tai khu mo San Evaristo o Toma Luz, ong đa tim thay mot tang đa cham khac co kich thuoc tuong tu nhu truoc đo, voi hinh anh mot con ca y nhu that. Ngoai canh cua ngoi mo co nien đai khoang vao thoi ky Middle Horizon (600-1000 Cong nguyen). Trong mot ngoi mo cach đo khong xa trong cung mot khu vuc, ong đa tim thay mot phien đa co thiet ke kha giong mot con llama, mot net đac trung cua nen van hoa Ica. Nam 1968, Pezzia cong bo nhung phat hien cua minh, bao gom ca hinh ve va mo ta.


Đuoc pho bien Trong khi đo vao nam 1966, mot bac si nguoi Peru la Javier Cabrera Darquea đa đuoc tang mot hon đa co khac hinh mot con ca ma Cabrera cho la loai đa tuyet chung. Cha cua ong đa bat đau suu tap nhung vien đa tuong tu vao nhung nam 1930 va dua tren su hung thu cua ong đoi voi thoi tien su tai Peru, Cabrera đa bat đau thu thap them. Ban đau, ong mua hon 300 vien đa tu hai anh em Carlos va Pablo Soldi, nhung nguoi cung thu thap cac hien vat thoi tien Inca, va tuyen bo rang ho đa khong thanh cong khi co gang thu hut su quan tam cua gioi khao co hoc. Cabrera sau đo đa tim thay mot nguon cung cap nhung vien đa khac, mot nguoi nong dan ten la Basilio Uschuya, nguoi đa ban cho anh ta hang nghin vien nua. Bo suu tap cua Cabrera phat trien manh me, đat hon 11.000 vien đa vao nhung nam 1970.
Cabrera đa xuat ban mot cuon sach, Thong điep ve nhung vien đa khac o Ica ve chu đe nay, thao luan ve nhung ly thuyet cua ong ve nguon goc va y nghia cua nhung vien đa. Trong đo, ong lap luan rang nhung vien đa la bang chung cho thay "con nguoi đa it nhat 405 trieu nam tuoi" va cho cai ma ong goi la nguoi "gliptolithic", sinh vat tu hanh tinh khac. Ong cho rang "Thong qua viec cay ghep cac ma nhan thuc cho cac loai linh truong bac cao, nhung nguoi tu ngoai khong gian đa tao ra nhung con nguoi moi tren trai đat." Nhung vien đa Ica đat đuoc su quan tam lon hon tu cong chung khi Cabrera tu bo su nghiep y hoc cua minh va mo mot bao tang trung bay hang nghin vien đa vao nam 1996.
Nam 1973, trong mot cuoc phong van voi Erich von Daniken, Uschuya đa thanh that rang anh ta đa lam gia nhung vien đa ma anh ta đa ban cho Cabrera. Nam 1975 Uschuya va mot nguoi nong dan khac ten Irma Gutierrez de Aparcana xac nhan rang ho đa ren nhung vien đa ma ho tang cho Cabrera bang cach sao chep nhung hinh anh tu truyen tranh, sach giao khoa va tap chi. Uschuya đa choi bo chuyen lam gia cac vien đa trong mot cuoc phong van voi mot phong vien Đuc, anh ta đa khang đinh chung la tro lua bip nham tranh bi bo tu vi toi ban cac hien vat khao co.
Nam 1977, trong bo phim tai lieu Pathway to the Gods cua BBC, Uschuya đa san xuat mot vien đa Ica bang mui khoan cua nha si va tuyen bo đa tao ra mot lop gi gia bang cach nuong đa trong phan bo. Cung nam đo, mot bo phim tai lieu khac cua BBC đuoc phat hanh đe phan tich nhung hoai nghi ve nhung vien đa cua Cabrera; do gay chu y, chinh quyen Peru đa bat Uschuya vi luat phap Peru cam ban cac kham pha khao co. Uschuya lai phu đinh viec anh ta đa tim thay chung va thay vao đo thua nhan rang chung chi la tro lua bip. Uschuya cho rang "Lam ra nhung vien đa nay de hon lam ruong." Anh ta đa khac nhung vien đa bang cach su dung hinh anh trong sach va tap chi voi cac cong cu khac nhu dao, đuc va khoan nha khoa. Uschuya cung khang đinh rang anh ta đa khong lam tat ca cac vien đa. Ket qua la anh ta khong bi trung phat va đuoc phep tiep tuc ban nhung vien đa tuong tu cho khach du lich đe lam đo trang suc. Nhung vien đa tuong tu tiep tuc đuoc tao ra va cham khac boi cac nghe nhan khac nhu nhung san pham cua nhung lo ren nguyen thuy.


Tac đong Ngoai tru nhung truong hop hiem hoi ma nguon goc đa đuoc biet đen, khong co cach nao xac đinh nien đai cua nhung vien đa nay. Vi vay, mot vien đa co nguon goc khong chac chan khong bao gio co the đuoc su dung đe đua ra ket luan ma neu khong se bi coi la khong chac chan. Nhung vien đa đa đuoc su dung boi mot so nguoi theo thuyet "Trai đat tre" đe tuyen bo rang con nguoi đa song gan voi thoi đai khung long, đieu nay mau thuan voi bang chung cho thay su tuyet chung cua loai khung long truoc loai nguoi khoang 66 trieu nam. It nhat mot nguon theo chu nghia Trai đat Tre đa khong chap nhan su dung chung nhu mot lap luan cho thuyet sang tao Trai đat Tre. Nhung nguoi tin vao cac phi hanh gia co đai cung đa co gang su dung nhung vien đa lam bang chung ve mot nen van minh tien tien đa mat, đuoc mang đen cho con nguoi tu nhung hanh tinh khac va cac nha su hoc than thoai đa tuyen bo chung la bang chung cho thay huyen thoai co đai la lich su chinh xac; khong co bat cu ly thuyet nao neu tren đuoc chap nhan trong cac cong đong khoa hoc hoac hoc thuat.. Trong Encyclopedia of Dubious Archaeology: From Atlantis To The Walam Olum, nha khao co hoc Ken Feder đa nhan xet "Nhung vien đa Ica khong phai la tro tinh vi nhat trong so nhung tro lua bip khao co hoc đuoc thao luan trong cuon sach nay, nhung chung chac chan đuoc xep hang o muc phi ly nhat."


Xem them Tuong Acambaro
Tao tac lac cho
Nghe thuat tren đa


Chu thich Lien ket ngoai Hinh anh cua nhung vien đa Ica
Ly thuyet hau Cabrera - cac bai bao ve Ica Stones, Global Elite, Pleiadians, v.v.
Đa Ica tai Kho luu tru Nghien cuu Pseudoarcheology