Le Anh Tong (chu Han: 黎英宗 1532 - 22 thang 1 nam 1573), ten huy la Le Duy Bang (黎維邦), la hoang đe thu ba cua Nha Le Trung hung va la hoang đe thu 14 cua nha Hau Le nuoc Đai Viet. Ong tri vi tu nam 1556 đen nam 1572, tong cong 16 nam, trong thoi ky Nam-Bac trieu.
Anh Tong xuat than la chau nam đoi cua Le Tru, anh trai vua Le Thai To. Khi Le Trung Tong mat khong co nguoi noi doi, Thai su Trinh Kiem lap Anh Tong len ngoi, đong tai hanh cung Van Lai, cai quan vung đat Đai Viet tu Thanh Hoa tro vao nam, đanh nhau voi nha Mac o phia bac. Khi ay nha Le vua moi trung hung, chinh su con kha non not nhung đuoc Thai su Trinh Kiem het long pho ta, tiep tuc dung nen co nghiep. Sau nay con Trinh Kiem la Trinh Tung len ke nghiep, lam Thai uy. Nam 1573, Anh Tong ghet Trinh Tung chuyen quyen, ben lap muu cung Le Cap Đe phe bo Trinh Tung. Trinh Tung biet đuoc, giet Le Cap Đe khien Anh Tong phai đem theo 4 hoang tu chay ra Nghe An. Sau Trinh Tung sai Tong Đuc Vi giet Anh Tong.


Than the Đai Viet Su ky Toan thu viet:

"...anh thu hai cua Thai To la Tru (tang Lam quoc cong, nay ton phong la Hoang Du vuong). Tru sinh ra Khang (tang Quy quoc cong, nay ton phong la Hien Cong vuong). Khang sinh ra Tho (nay ton phong la Quang Nghiep vuong), Tho sinh Duy Thieu (nay ton phong la Trang Gian vuong), Duy Thieu sinh Duy Khoang (nay ton phong la Hieu Tong Nhan Hoang đe), Duy Khoang lay vo nguoi huong Bo Ve, huyen Đong Son, sinh ra vua. Bay gio, Trung Tong bang, khong co con noi, Thai su Luong quoc cong Trinh Kiem va cac đai than đon lap len..."
Nhu vay, ve vai ve trong dong ho cac vua Le, Anh Tong o hang ong cua Trung Tong.


Len ngoi Nam 1556, Trung Tong mat, khong co con noi. Dong doi cua Le Thai To van con mot so hau due song o Thanh Hoa, nhu cac con chau cua Le Kien (con ut vua Le Thanh Tong). Tuy nhien, Thai su Luong quoc cong Trinh Kiem quyet đinh chon dong doi Le Tru (anh trai Le Loi) lap lam vua. Trinh Kiem ben chon Le Duy Bang len ngoi, tuc la Le Anh Tong.
Thoi ky Anh Tong lam vua, nha Le chi kiem soat đia ban tu Thanh Hoa tro vao nam. Phia bac la vung đat thuoc nha Mac kiem soat.
Thoi ki nay la thoi ki ong giao toan bo quyen hanh cho Trinh Kiem xu li quoc su. Nam 1558, Thai uy Đoan quan cong Nguyen Hoang xin tran thu Quang Nam ong cung giao cho Trinh Kiem quyet đinh. Vu hoang đe Le Duy Han trom an bau, ong cung đe Kiem xu tri thay. Co the thay, khong can đen đoi Le The Tong cac chua Trinh moi nam thuc quyen ma mam mong tu khi trung hung co nghiep đa khong con la cua nha Le nua ma la cua quyen than ho Nguyen va ho Trinh.


Bi giet Khac voi hai vua đau thoi Le Trung hung thuong uy thac toan bo viec chien su cho Nguyen Kim va Trinh Kiem, Anh Tong đa co nhung lan tu cam quan ra mat tran chong nha Mac. Mot tuong ho Le khac la Le Cap Đe nhieu lan ra tran lap đuoc cong, đuoc phong lam Thai pho.
Trong thoi ky nay, quyen hanh cua cac chua Trinh tang len rat nhieu. Nam 1570, Trinh Kiem chet, hai con la Trinh Coi va Trinh Tung tranh gianh quyen binh. Vua Le ve phia Trinh Tung phong lam Truong Quan cong chong lai Coi va đao quan nha Mac do Nhiep chinh Mac Kinh Đien chi huy.   Trinh Coi that bai phai sang hang nha Mac. Sau đo vua Le tiep tuc thang Tung lam Thai uy Truong Quoc cong, lam tuong đanh nha Mac.
Ban đau vua Le va Trinh Tung song voi nhau rat hoa thuan, binh si cuong trang, vo nghe than sau nhung đen nam 1572, vi nghe loi dem cua Canh Hap va Đinh Ngan thay quyen hanh Trinh Tung qua lon, Le Cap Đe ban muu voi Anh Tong muu tru khu Tung đe lay lai quyen binh cho nha Le.
Sau khi bo tri moi viec, Anh Tong cung Cap Đe hen nhau: he đem đen, nghe thay tieng phao no mot tieng thi nha vua qua song đe cu su. Muu co bi lo, Trinh Tung biet ro chuyen ay, nhung be ngoai van cu bieu Cap Đe nhieu vang bac. Khi Cap Đe đen ta on thi Tung cho ten đao phu mai phuc san, xong ra giet chet.
Nghe tin Cap Đe bi giet, Anh Tong biet co muu đa lo ben bo hanh cung, cung 4 hoang tu lon chay ra Nghe An.
Ngay 1 thang 1 nam 1573, Trinh Tung đua con trai thu nam con nho tuoi cua ong la Le Duy Đam len ngoi vua, tuc Le The Tong.
Sau đo Trinh Tung sai Nguyen Huu Lieu đem quan đen Nghe An bat Anh Tong. Nha vua lanh ra ruong mia. Huu Lieu đen lay moi:

Xin be ha mau mau vao cung đe cho toi con trong nuoc đuoc thoa y mong muon. Chung toi chang ai dam co y gi khac.
Anh Tong đanh phai quay ve. Trinh Tung sai Tong Đuc Vi ngay đem hau o ben nha vua đe giam sat. Ngay 22 thang 1 nam 1573, Anh Tong đi đen Loi Duong. Đuc Vi ngam buc bach giet chet nha vua, roi noi phao len rang nha vua tu that co chet.
Đai Nam Thuc luc Tien bien, bo bien nien su ve cac chua Nguyen o phuong Nam, chep ve cai chet cua Le Anh Tong:

"Quy dau, nam thu 16 [1573] (Le Gia Thai nam thu 1, Minh Van Lich nam 1), mua xuan, thang gieng, vua Le bi Trinh Tung bat phai that co chet o Loi Duong, lap nguoi con thu la Duy Đam lam vua, đoi nien hieu la Gia Thai, tuc la The tong. Tu đay Tung ngay cang lan quyen, vua Le gia phong cho tuoc vuong, sau thanh the tap."
Anh Tong chet khi 42 tuoi, đuoc tang o lang Bo Ve.


Gia đinh Than phu: Le Duy Khoang
Than mau:


= Hau Phi =


= Hau Due =

Vua Le Anh Tong sinh đuoc 5 nguoi con trai 1 nguoi con gai, truong nam la Le Duy Sach tuc Chu San, me la Le Thi Ngoc Que nguoi xa Tam Lu, huyen Loi Duong, sinh 2 con trai 1 con gai thu nam la Le Duy Luu, thu 3 la Le Duy Ngach, me la Le Thi Ngoc Ben, nguoi sach Nong Vu. Thu 4 la Le Duy Tung, thu 5 la Le Duy Đam (Le The Tong); Truong nu la Ngoc Le (theo Hoang Đinh Phung), va cong chua Ngoc Hoa, va Mai Hoa.


Nhan đinh Bo Đai Viet Su ky Toan thu bien soan duoi su chi đao cua cac chua Trinh đa nhan xet ve Le Anh Tong:


Xem them Trinh Kiem
Trinh Tung


Chu thich Tham khao Đai Viet su ky toan thu
Kham đinh Viet su Thong giam Cuong muc
Quynh Cu, Đo Đuc Hung (2001), Cac trieu đai Viet Nam, Nha Xuat ban Thanh nien.