Viec hut thuoc la la pho bien o Trieu Tien va đuoc chap nhan ve mat van hoa, it nhat la đoi voi nam gioi. Tinh đen  nam 2014, khoang 45% nam gioi đuoc bao cao hut thuoc hang ngay, trong khi chi co 2,5% đoi voi phu nu, phan lon la phu nu lon tuoi tu cac vung nong thon. Hut thuoc la nguyen nhan gay tu vong hang đau o Trieu Tien. Tinh đen  nam 2010, 34% nam gioi va 22% phu nu tu vong do cac nguyen nhan lien quan đen hut thuoc, cao nhat tren the gioi. O Trieu Tien co cac chuong trinh kiem soat thuoc la, va ty le hut thuoc đa giam ke tu muc đinh điem vao nhung nam 2000.
Theo KCNA, Quoc hoi Trieu Tien đa ban hanh lenh cam hut thuoc o mot so noi cong cong đe cung cap cho nguoi dan "moi truong song hop ve sinh". Ca ba nha lanh đao cua Trieu Tien - Kim Nhat Thanh, Kim Jong-il va Kim Jong-un - đeu la nhung nguoi hut thuoc va đat nuoc nay gap kho khan trong viec can bang hinh anh cong chung voi nhung no luc chong hut thuoc. Nhin chung, nguoi dan Trieu Tien co xu huong thich thuoc la manh. Chat luong thuoc la đa dang tu cac thuong hieu trong nuoc đen cac thuong hieu nuoc ngoai đuoc coi la bieu tuong đia vi. Cay thuoc la cung chiem ti le cao bat can đoi trong nen nong nghiep Bac Trieu Tien.


Tieu thu Hon 3.665.000 nguoi lon va 25.000 tre em o Trieu Tien đuoc cho la tieu thu thuoc la hang ngay. Theo uoc tinh cua To chuc Phoi The gioi va The Tobacco Atlas cua Hiep hoi Ung thu Hoa Ky (du lieu nam 2015), 37,3% nam gioi, 0,9% phu nu, gan 2,47% tre em trai va 0,17% tre em gai (duoi 15 tuoi) đang hut thuoc hang ngay. Moi nguoi (du lieu co the nghieng ve nam gioi do ty le hut thuoc o nhom nay cao hon) hut trung binh 609 đieu mot nam. Du lieu cua To chuc Y te The gioi (WHO) cung gan tuong tu, 44% nam gioi đuoc phan loai la nguoi hut thuoc (33% đuoc coi la "hut thuoc hang ngay"), trong khi cac co quan chong hut thuoc cua Trieu Tien con đua ra con so cao hon, cho rang khoang 54% nam gioi la nguoi hut thuoc.
Nhin chung, nguoi hut thuoc trung binh tieu thu 12,4 đieu thuoc mot ngay. Con so nay tang nhe len 15 đieu neu chi xet đen nam gioi. Nguoi hut thuoc trung binh bat đau hut tu nam 23 tuoi va ty le phan tram dan so hut thuoc tang theo đo tuoi cho đen nhom tuoi 55-64, sau đo giam dan. Trung binh, nhung nguoi song o khu vuc thanh thi co xu huong hut nhieu hon moi ngay so voi nong thon.
Du lieu chi ra rang ty le hut thuoc o Trieu Tien ngang bang voi Han Quoc, mac du nam gioi Han Quoc co thoi quen hut som hon va hut nhieu hon moi ngay. Ty le hut thuoc cao o Han Quoc co the do đay la mot xa hoi tu ban, noi hoat đong tiep thi pho bien va tieu dung khong đuoc kiem soat.
Tuy nhien, phan lon nghien cuu hien nay ve viec hut thuoc cua nguoi Trieu Tien đuoc thu thap qua nhung nguoi đao tau hien o Han Quoc va đieu nay co the khong hoan toan đai dien cho buc tranh toan canh. Mot nghien cuu ve nhung nguoi đao tau cho thay viec hut thuoc tham chi con pho bien hon, nhung tinh trang le thuoc vao nicotine khong nghiem trong nhu du đoan. Nhung nguoi đao tau đuoc bao cao la thuong rat quan tam đen viec bo hut thuoc.


Lich su Thuoc la co mat tren ban đao Trieu Tien lan đau vao đau nhung nam 1600 tu Nhat Ban va cho đen khoang nam 1880, ca nam va nu đeu hut thuoc. Ngay nay, nguoi Trieu Tien coi hut thuoc la hoat đong binh thuong cua nam gioi, nhung nu gioi hut thuoc đa tro thanh mot đieu cam ky trong xa hoi.
Ca ba nha lanh đao cua Trieu Tien la Kim Jong-un, Kim Jong-il va Kim Nhat Thanh đeu đa tung la nguoi hut thuoc. Kim Jong-il đa goi nhung nguoi hut thuoc la mot trong "ba ke ngu chinh cua the ky 21", cung voi nhung nguoi khong hieu am nhac hoac may tinh. Nha lanh đao hien nay Kim Jong-un thuong bi bat gap hut thuoc o noi cong cong, bao gom trong lop hoc đai hoc, toa tau đien ngam va truoc mat nguoi vo Ri Sol-ju khi ba đang mang thai; đieu nay "co the khien cuoc song cua cac nha giao duc suc khoe Trieu Tien phuc tap hon." Trong khi thao luan ve bat ky khia canh tieu cuc nao cua cac nha lanh đao thuong hiem khi xay ra, mot so nguoi Trieu Tien gan đay đa đat ra van đe ve su mau thuan ro rang giua cac bien phap chong hut thuoc va hinh anh cong khai cua Kim voi nguoi nuoc ngoai.


Van hoa = Phu nu va hut thuoc =
Phu nu hut thuoc la đieu cam ky o Trieu Tien va con bi coi la o nhuc hon ca viec uong ruou nhieu. Phu nu đuoc cho la "soc neu ban noi đua rang co the ho bi mat hut thuoc trong phong tam". Viec phu nu lon tuoi tren 45-50 tuoi hut thuoc đuoc chap nhan nhieu hon, đac biet la o cac vung nong thon. Trong khi đo, đoi voi nam gioi, hut thuoc đuoc coi la mot hoat đong xa hoi quan trong đen muc nhung nguoi đan ong khong hut thuoc co the bi co lap ve mat xa hoi tai noi lam viec.


= So thich cua nguoi hut thuoc =

Mac du hau het cac mat hang tieu dung đeu thieu hut o Trieu Tien, van co rat nhieu loai thuoc la khac nhau. Noi chung, thuoc la manh đuoc ua thich hon, va hiem co đau loc. Cac thuong hieu phuong Tay, đac biet cua My, cung nhu thuoc la Trung Quoc, Nga va Nhat Ban pho bien trong gioi thuong luu va ua chuong hon thuoc la noi đia. Thuoc la ngoai va nhan hieu noi đia 727, ten viet tat cua ngay 27 thang 7, ngay ky Hiep đinh đinh chien Han Quoc, la nhung bieu tuong đia vi. Thuoc la menthol hau nhu khong ton tai, nhung co su canh tranh giua cac cong ty thuoc la đe gioi thieu cac san pham hap dan khac, chang han nhu đau loc co huong vi trai cay ben trong đe tao huong vi khac biet.
Nhung nguoi co ngoai te manh co the de dang mua thuoc la nhap khau tu cac cua hang ngoai te, mac du nhung cua hang nay cung se co nhung nhan hieu noi đia tot nhat (chang han nhu Pak Ma) đe thuyet phuc khach du lich ve chat luong cua thuoc la Trieu Tien. Thuoc la la qua tang pho bien, va khach du lich thuong đuoc khuyen nen tang cac nhan hieu thuoc la phuong Tay cho huong dan vien du lich. Trong nuoc, thuoc la đuoc su dung nhu mot hinh thuc hoi lo.

Nhung nguoi tu cuon thuoc la thich dung giay bao cu cua to Lao đong Tan van lam giay cuon. Mot to co the dung đe cuon khoang 40–50 đieu thuoc. Theo mot nguoi đao tau, khi mot nguoi Trieu Tien bat đau hut thuoc la Lao đong Tan van, anh ta khong the hut cac loai khac do mui vi kem. Vi to bao đuoc luu hanh han che nen hau het nguoi dan Trieu Tien cuon thuoc la bang mot so loai giay khac.


Anh huong đen suc khoe Cac tac đong đen suc khoe cua viec hut thuoc đa đuoc ghi nhan ro rang va o Trieu Tien, ty le hut thuoc cao co anh huong đang ke đen suc khoe cua nguoi dan. Khoang 36,7% nam gioi va 25,1% phu nu đuoc bao cao tu vong do hut thuoc trong nam 2016, con so cao nhat tren the gioi, thong ke nam 2015 cho thay tong cong benh tat do thuoc la gay ra đa giet chet 71.300 nguoi Trieu Tien hang nam.


Kiem soat thuoc la Thuoc la chi đuoc ban tai cac cua hang đuoc chi đinh voi muc gia co đinh do chinh phu quy đinh. Tinh đen  nam 2014, mot goi 20 đieu cua mot nhan hieu thuoc la pho bien co gia 246,38 KPW (2,51 đo la My), trong khi goi 20 đieu re nhat đuoc ban voi gia chi 7,47 won (0,08 đo la My).
Trieu Tien đa thiet lap cac muc tieu cu the cua chinh phu ve kiem soat thuoc la va co mot co quan quoc gia đe thuc hien cac muc tieu đo. Mac du khong co tong đai ho tro cai thuoc mien phi, hau het cac co so y te cung cap ho tro trong viec cai nghien, bao gom cac chuong trinh cai nghien va lieu phap thay the nicotine. Chi phi do nha nuoc tai tro mot phan hoac toan bo cho benh nhan. Ngoai cac phong kham y te thong thuong, co 11 trung tam chuyen khoa ve chong hut thuoc tren ca nuoc. Trong so cac loai thuoc, bupropion va varenicline khong đuoc cung cap hop phap o Trieu Tien, nhung cac loai thuoc thao duoc đuoc su dung lam thuoc ho tro cai thuoc la.
Đa co nhung no luc trong cac phong trao chong hut thuoc "qua nhieu the he" trong nuoc, voi chien dich lon nhat dien ra vao nam 2004. Mac du cac chien dich ban đau it co tac dung, cac su kien nhu vay đa tro nen thuong xuyen hon trong nhung nam 2010 va viec han che hut thuoc đa đuoc tuan thu chat che hon trong nhung nam gan đay; do đo, ke tu đau nhung nam 2000; ty le hut thuoc đa bat đau giam. Co nhung dau hieu cho thay chinh phu Trieu Tien thuc hien cac chien dich chong hut thuoc mot cach nghiem tuc hon so voi truoc đay. Theo WHO, Trieu Tien hien đac biet ky niem Ngay The gioi khong thuoc la (WNTD) hang nam va pho bien thong tin ve viec su dung thuoc la cung nhu anh huong cua viec hut thuoc đoi voi suc khoe. Chinh phu thuyet phuc cac to chuc y te cong cong va truyen thong pho bien thong tin ve tac đong suc khoe cua thuoc la va tac đong tieu cuc đoi voi viec bao ve moi truong va phat trien kinh te.


= Phap luat =
Luat hut thuoc o Trieu Tien đa đuoc that chat trong nhung nam gan đay, mac du van con tuong đoi long leo va khong co bat ky tac dung thuc su co y nghia nao trong viec giam ty le hut thuoc. Cac quy đinh ve noi moi nguoi co the hoac khong the hut thuoc rat phuc tap, voi viec hut thuoc bi cam o tren via he, pha, may bay va tai nha ga, trong cac co so cham soc suc khoe va giao duc, truong mam non va nha tre, cua hang, rap hat, rap chieu phim, phong van hoa va phong hoi nghi, lich su va cac đia điem chien đau, va hanh lang khach san. Tuy nhien, hut thuoc khong bi cam tren phuong tien ca nhan hoac co quan hoac tren tau hoa, tai ben xe buyt, gan loi vao toa nha, truong đai hoc, van phong chinh phu, noi lam viec, nha hang, quan ca phe, quan bar hoac cau lac bo đem.

Mot so luat đuoc tuan thu o muc đo cao, nhung khong thong nhat tren toan quoc. Khong co muc phat bat buoc đoi voi hanh vi vi pham hut thuoc, mac du chien dich chong hut thuoc moi nhat nam 2016 đa co nhieu nguoi bi phat va nhung nguoi vi pham bi doa rang hinh anh ho se đuoc phat tren TV. Canh bao tren bao bi thuoc la la bat buoc, nhung hinh thuc thi khong đuoc quy đinh.  Canh bao thuong đuoc in nho tren mat bao bi va chi ghi rang hut thuoc co hai cho suc khoe. Tuy nhien, phan mo ta phai neu ro ham luong nicotin va tar, khong đuoc gay hieu lam va can đuoc chinh quyen đia phuong phe duyet. Canh bao bang hinh anh manh me tren bao thuoc chua xuat hien o Trieu Tien. Ke tu khi ban hanh luat cam hut thuoc vao nam 2020, hien nay cac ap phich tai cac đia điem hut thuoc hien thi cac hinh anh đo hoa ve tac hai cua viec hut thuoc, bao gom ca hinh anh hoai thu va ung thu moi.
Khong co han che nao đoi voi quang cao thuoc la, mac du khong co bat ky chien dich quang cao nao tren cac phuong tien truyen thong Trieu Tien. Thuoc la khong đuoc ban cho tre vi thanh nien  (nhung nguoi duoi 17 tuoi) va may ban thuoc bi cam. Trieu Tien hoan toan khong ap dung loai thue nao đoi voi thuoc la, bao gom thue tieu thu đac biet, thue tieu thu đac biet theo đon gia hang hoa (ad valorem excise), thue gia tri gia tang, thue thuong vu hoac thue quan. Thuoc la đien tu la hop phap.
Trieu Tien đa ky Cong uoc khung cua WHO ve kiem soat thuoc la vao ngay 17 thang 6 nam 2003 va phe chuan vao ngay 27 thang 4 nam 2005.
Vao nam 2020, mot luat moi lien quan đen hut thuoc đa đuoc ban hanh voi tong so 31 đieu khoan. Theo đo, cam hut thuoc la o nhung noi cong cong va thuong mai nhu tai cac co so cham soc tre em, co so y te va giao duc, nha hang, tai cac đia điem ma hut thuoc co the la mot moi nguy hiem va tai cac co so dich vu phuc loi. Luat nay cung han che viec ban thuoc la, chi o nhung cua hang đuoc cap phep. Luat cung tao ra mot dich vu cai thuoc la, cung cap lieu trinh đieu tri va cac chien dich cong chung chong lai viec hut thuoc. Truoc khi co luat nay, phat tien khong đuoc khuyen khich va muc phat la toi thieu.


Nganh cong nghiep thuoc la Nganh cong nghiep thuoc la o Trieu Tien rat đang ke, voi 53.000 ha (2,3% dien tich đat canh tac) danh cho trong thuoc la. Đay la ty le đat canh tac danh rieng cho thuoc la cao thu tu tren the gioi, voi san luong hang nam tren 80.000 tan, đua Trieu Tien tro thanh mot trong 25 nha san xuat thuoc la hang đau tren toan the gioi, trong khi uoc tinh 31% nguoi Bac Trieu Tien bi suy dinh duong. Thuoc la tot nhat, manh nhat va đat nhat đen tu vung phia bac Trieu Tien gan bien gioi voi Trung Quoc.
Co nhieu cong ty thuoc la Trieu Tien, san xuat khoang 30 loai thuoc la khac nhau,  voi cong ty thuoc la lon nhat la Tong cong ty Thuoc la Trieu Tien. Mot so cong ty xuat khau thuoc la sang Trung Đong va cac noi khac, đoi khi hop tac voi cac cong ty nuoc ngoai. Vi du, Cong ty Thuoc la Song Taedong va Cong ty Thuoc la Rason Shinhung, ca hai đeu hoat đong trong Đac khu kinh te Rason, đeu hop tac voi Thuoc la Cat Lam cua Trung Quoc. British American Tobacco cung co hoat đong kinh doanh tai nuoc nay, nhung đa giam su tham gia do ap luc chinh tri va cac ly do quan he cong chung. Trong Chien tranh Lanh, Trieu Tien đa thanh toan hang hoa nhap khau tu Lien Xo bang thuoc la kem chat luong. Sau đo, trong nhung nam Chinh sach Anh Duong, thuoc la nhan hieu Binh Nhuong cao cap đa đuoc xuat khau sang Han Quoc, noi chung tro nen pho bien voi nhung nguoi Han Quoc muon the hien lap truong thong nhat Trieu Tien. Co mot so nha may san xuat thuoc la thuoc so huu tu nhan, mot so trong so đo đuoc biet đen la noi san xuat thuoc la gia nhan hieu đe xuat khau nham kiem ngoai te manh. Trieu Tien la mot trong nhung nuoc san xuat thuoc la gia nhan hieu lon nhat tren the gioi.
La thuoc re, co the mua ngoai cho đe tu cuon thuoc la. Nhieu nong dan vung nong thon tu trong thuoc la, trong khi mot so trom tu cac trang trai hop tac xa đe ban.


Xem them Bia o Bac Trieu Tien


Ghi chu Trich dan Tham khao