Anne cua Đai Anh va Ireland (tieng Anh: Anne, Queen of Great Britain; 6 thang 2, nam 1665 – 1 thang 8, nam 1714), la Nu vuong cua Vuong quoc Lien hiep Anh va Ireland, đong thoi nhu nhung nguoi tien nhiem, ba tu xung Nu vuong nuoc Phap (Queen of France). Ngay 1 thang 3 nam 1707, sau Đao luat lien minh, Vuong quoc Anh va Scotland tu hai nha nuoc đoc lap duoi mot lien minh ca nhan thong nhat thanh mot quoc gia duy nhat, van do Anne tiep tuc thong tri voi danh hieu Nu vuong cua Vuong quoc Lien hiep Anh cho đen khi ba qua đoi vao nam 1714.
Anne la con gai cua co quoc vuong James II cua Anh voi nguoi vo thu nhat, Anne Hyde; chao đoi vao nam 1665 duoi trieu đai cua quoc vuong Charles II cua Anh. Tu nho ba đa đuoc nuoi day trong đuc tin Khang Cach, trai voi đao Cong giao ma cha ba theo đuoi. Nam 1683, ba chinh thuc ket hon voi Vuong tu Jørgen cua Đan Mach. Ba nam sau khi ke vi Charles II, James II bi nhung nguoi Khang Cach ma đung đau la con re cua ong, Willem III xu Orange lat đo trong cuoc Cach mang Vinh quang. Quoc hoi cung đua anh re va chi gai cua Anne la Wiliam va Mary len lam Vua va Nu vuong. Trong thoi gian đo, tinh cam chi em than thiet cua Mary va Anne dan bi phai nhat do nhung bat đong quan điem ve chinh tri. Đen khi Mary II va Willem III lan luot qua đoi ma khong co mot đua con chung nao, Anne tro thanh nguoi duy nhat trong vuong toc Stuart co kha nang ke vi.
Nam 1702, sau cai chet cua Wiliam, Anne chinh thuc tro thanh Nu vuong cua Anh, Scotland va Ireland. Trong thoi gian cai tri, ba tin nhiem Đang Tory, nhung nguoi ung ho ton giao cua Nu vuong va la phe đoi lap cua Đang Whigs. Tuy nhien the luc cua Đang Whigs tro nen lon manh hon trong cuoc Chien tranh Ke vi Tay Ban Nha, cho đen nam 1710; Anne sa thai nhieu thanh vien trong so ho ra khoi chinh phu. Tinh ban than thiet cua Nu vuong voi Sarah Churchill, Cong tuoc phu nhan xu Marlborough, đuoc biet nhu la ket qua cua su khac biet chinh tri. Vao nam 1707, Đao Luat Lien minh đuoc chinh phu Anh va Scotland thong qua, sap nhap hai nuoc thanh mot do Nu vuong Anne cai tri voi tu cach Nu vuong cua Lien hiep Anh.
Anne bi day vo boi benh tat trong suot cuoc đoi. Tu tuoi ba muoi tro đi, ba cang tro nen beo phi va tuong đi khap khieng. Du tung mang thai 17 lan voi phu quan la Vuong tu Jørgen cua Đan Mach nhung đen tan luc qua đoi, ba van khong con đua con nao song sot đe ke vi, do đo la vi quan chu cuoi cung cua Nha Stuart. Theo cac đieu khoan cua Đao luat Ke vi 1701, nguoi ke vi ba la George I cua Nha Hannover, hau due đang ngoai cua gia toc Stuart thong qua ba ngoai cua ong, Elizabeth, con gai quoc vuong James I cua Anh.
Tuy chi la mot nguoi phu nu binh thuong, nhung voi tinh cach thanh that va trinh đo chinh tri man tiep, ba van đuoc long dan. Trong thoi gian cai tri, Anne giao quyen luc cho cac nha chinh tri loi lac cua cac đang, xuc tien viec nam quyen cua Quoc hoi, tiep tuc su phat trien vuot bac nen kinh te, chinh tri Anh va che đo quan chu lap hien. Nam 1713, sau Chien tranh ke vi Tay Ban Nha, nuoc Anh tro thanh cuong quoc so mot tai chau Au, nhieu nguoi ca tung Anne la Good Anne Queen, tuong tu nhu Nu vuong Elizabeth I khi truoc.


Thoi nien thieu Anne chao đoi vao luc 11 gio 39 phut toi ngay 6 thang 2 nam 1665 tai Cung đien St James, Luan Đon. Ba la nguoi con thu tu va con gai thu hai cua James, Cong tuoc xu York (sau đo la James II va VII), cung voi nguoi vo đau tien cua ong, Anne Hyde. Phu than cua ba, James la em trai cua quoc vuong đuong nhiem tai ba vuong quoc Anh, Scotland, Ireland; vua Charles II; trong khi than mau ba la con gai cua te tuong Edward Hyde, Ba tuoc thu nhat cua Clarendon. Ba đuoc rua toi nhu mot tin đo Khang Cach tai Nha nguyen hoang gia, Cung đien St James, đay cung la noi rua toi cho chi gai ba, Mary. Mary la mot trong nhung nguoi đo đau cua Anne, cung voi đo la Cong tuoc phu nhan xu Monmouth va Tong giam muc Canterbury, Gilbert Sheldon. Cong tuoc xu York va Cong tuoc phu nhan co voi nhau 8 nguoi con, nhung chi co Mary va Anne la song toi tuoi truong thanh.
Khi con la mot đua tre, Anne mac mot chung benh ve mat voi trieu chung chay nuoc mat qua nhieu, đuoc goi la defluxion. Đe cham dut benh tinh cua con gai, cha me Anne gui ba sang Phap, song cung voi ba noi la vuong hau Henrietta Maria, tai Chateau de Colombes gan Paris. Sau khi Henrietta Maria qua đoi vao nam 1669, Anne song voi mot nguoi di, Henrietta Anne, nu cong tuoc Orleans. Đen nam 1670, nguoi di qua đoi, Anne tro lai Anh. Me cua ba cung mat vao nam sau.
Theo truyen thong vuong gia Anh, Anne va chi gai song tach biet voi nguoi cha va cung đien cua ho o Richmond, Luan Đon. Theo lenh cua vua Charles II, hai chi em đuoc nuoi duong trong đuc tin Khang Cach. Nguoi cham soc cho ho la đai ta Edward va Lady Frances Villiers, va ho đuoc giao duc bang giao ly cua Anh giao. Henry Compton, Đuc Giam muc Luan Đon, đuoc bo nhiem lam gia su cho Anne.
Khoang nam 1671, Anne gap go va lam quen voi Sarah Jennings, nguoi sau nay tro thanh ban than va nguoi co anh huong nhat đinh đoi voi Nu vuong. Jennings cuoi John Churchill (ve sau la cong tuoc cua Marlborough) vao khoang nam 1678. Chi gai cua ong, Arabella Churchill, la tinh nhan cua cong tuoc xu York, va do vay John tro thanh nguoi co anh huong lon nhat toi toi Anne.
Nam 1673, cong tuoc xu York cai sang đao Cong giao, va ong thanh hon voi mot phu nu Cong giao la Maria cua Modena, nguoi chi nhieu hon Anne sau tuoi. Vua Charles II khong co mot nguoi con hop phap nao, va do đo, Cong tuoc xu York la nguoi đung đau trong danh sach ke vi, sau đo la hai co con gai con song cua ong tu cuoc hon nhan đau tien, tuc Mary va Anne. Trong muoi nam tiep theo, cong tuoc phu nhan xu York moi ha sinh toi 10 nguoi con, nhung tat ca đeu chet non hoac chet trong bung me, do đo Mary va Anne tiep tuc giu vi tri thu 2 va 3 trong danh sach ke vi, sau cong tuoc xu York. Co nhung bang chung cho thay rang, trong thoi tre cua minh, Anne co quan he tot đep voi me ke, va cong tuoc xu York van to ra la mot nguoi cha tan tuy va quan tam đen hai co con gai.


Hon nhan Ngay 4 thang 11 nam 1677, chi gai cua Anne, Mary, cuoi nguoi anh ho đen tu Ha Lan, Willem xu Oranje, tai Cung đien St James, nhung Anne khong the tham du đam cuoi vi khi đo ba bi mac benh đau mua. Khi Anne khoi benh, Mary đa chuyen sang sinh song cung chong tai Ha Lan. Giua luc đo Lady Frances Villiers nhiem benh, va chet. Di cua Anne la Lady Henrietta Hyde (vo cua Laurence Hyde) đuoc bo nhiem la gia su moi cho Anne. Mot nam sau, Anne va me ke khoi hanh đen Ha Lan đe tham Mary, va o lai đo trong hai tuan.
Cha va me ke cua Anne co mot ki nghi tai Brussels vao thang 3 nam 1679 trong tinh hinh bao đong nham chong Cong giao đa lan rong đen ca lanh đia cua giao hoang, va Anne đa đen tham ho tu cuoi thang 8. Vao thang Muoi, ho quay tro lai đao Anh, Cong tuoc va cong nuong đen Scotland con Anne tro ve nuoc Anh. Ba tung co thoi gian đen chung song cung cha va me ke tai cung đien Holyrood o Edinburgh, thu đo Scotland tu thang 7 nam 1681 đen thang 5 nam 1682. Đo cung la chuyen đi cuoi cung đen mot noi ngoai nuoc Anh cua Anne.
Anh ho thu hai cua Anne la Georg cua Hannover (cung la nguoi ke vi Anne ve sau) đa đen Luan Đon trong ba thang tu thang 12 nam 1680, lam day len tin đon ve mot cuoc hon nhan co the dien ra giua George va Anne. Su gia Edward Gregg khong đong tinh voi y kien nay, vi cho rang thoi điem đo cha cua Anne đa bi truc xuat khoi trieu đinh Anh, va gia toc Hannover đa co y đinh cho hon le giua George va nguoi chi ho thu nhat, Sophie Dorothea cua Celle, nham hop nhat cac nhanh trong dong ho Hannover. Co tin đon khac ve moi quan he giua Anne va Lord Mulgrave (ve sau la cong tuoc Buckingham), nhung Mulgrave khong cong nhan đieu đo. Nhung cung do he qua cua tin đon nay, Mulgrave bi truc xuat khoi trieu đinh.
Voi viec Georg cua Hannover khong nam trong danh sach ung cu vien cho cuoc hon nhan cua Anne, vua Charles II huong su chu y sang mot vi vuong tu khac, nhat la nguoi Khang Cach, nhung ong van đe ngo kha nang chap nhan mot chu re cong giao vi moi quan he tot đep cua ong va vua Phap, Louis XIV cua Phap. Bay gio Đan Mach la nuoc đong minh quan trong cua Phap, nen Louis XIV du đinh cho mot hon nhan cua mot vuong tu Đan Mach va mot cong chua Anh đe thiet lap lien minh voi ca Anh va Đan Mach chong lai suc manh ngay cang gia tang cua Ha Lan. Mot thoa thuan hon nhan đa đuoc đat ra giua Anne va Hoang than George cua Đan Mach, em trai nha vua Đan Mach Christian V. Nguoi dan xep cho cuoc hon nhan nay la chu cua Anne, Laurence Hyde, Ba tuoc cua Rochester, va Robert Spencer, Ba tuoc thu hai cua Sunderland. Phu than Anne rat ung ho cuoc hon nhan nay boi vi hoang toc Đan Mach cung đang o the chong đoi voi Ha Lan, do vay cuoc hon nhan se lam giam đi anh huong cua nguoi con re thu nhat cua ong, William, nguoi ma James khong ua, len nuoc Anh.
Le thanh hon cua Anne va George dien ra tai Nha tho Vuong that vao ngay 27 thang 8 nam 1683. Tuy cuoc hon nhan cua ho hoan toan la do sap đat, nhung cuoc song gia đinh cua ho dien ra kha em am boi su tan tam va chung thuy cua hai ben. Ho đa đuoc nhan mot dinh thu o cung đien Whitehall, đo chinh la noi o cua cap vo chong tre tai Luan Đon. Sarah Churchill đuoc bo nhiem lam nguoi nu ti lo viec don dep phong ngu cho Anne. Vai thang sau khi ket hon, Anne mang thai lan đau tien, vao thang 3 nam 1684, nhung đua be đa chet trong bung me vao thang 5 cung nam. Trong hai nam tiep theo, ba ha sinh đuoc hai nguoi con gai nua, nhung đeu chet yeu: Mary va Anne Sophia.


Thoi James II cai tri Khi Charles II qua đoi nam 1685, cha cua Anne tro thanh quoc vuong James II o Anh va Ireland va James VII o Scotland. Truoc su kinh ngac cua nhung nguoi theo Khang Cach tai Anh, James đua mot loat thanh phan cong giao len nam cac quyen quan su, hanh chinh, trai voi y muon cua đa so quan chung o mot quoc gia Khang Cach nhu Anh. Anne chia se voi cha ve nhung moi quan tam chung cua hai nguoi, song ba van tiep tuc ton sung Anh giao. Luc đo chi gai ba la Mary đang o Ha Lan, vo chong Anne la nhung nguoi duy nhat trong vuong that tham du vao cac nghi le Anh giao đuoc to chuc. Khi cha ba co gang buoc ba thuc hien nghi thuc rua toi đe tro thanh mot thanh vien Cong giao, Anne đa khoc rat nhieu: "Giao hoi o Rome that xau xa va nguy hiem" - Anne viet trong buc thu gui cho nguoi chi: "nghi le kieu cach - phan lon trong so ho - hoan toan sung bai than tuong". Anne ngay cang tro nen xa la hon đoi voi cha va me ke cua minh, nhat la khi James tim moi cach đe lam suy yeu quyen hanh cua Giao hoi Anh.
Đau nam 1687, Anne bi say thai lan nua, vuong tu George mac benh đau mua, va hai nguoi con gai cua ho lan luot chet yeu. Lady Rachel Russell tuong thuat lai rang: "Ho mang tam trang nhu đoi mat voi cai chet nang ne. Đoi khi ho khoc, đoi khi ho vua khoc vua noi, sau đo ngoi im lang, nam tay nhau. Ong tren giuong benh, va ba, co the tuong tuong giong nhu mot y ta tan tinh cham soc chong". Cuoi nam đo, Anne lai sinh ra mot đua be đa bi chet luu trong bung me.
Khi đo ca nuoc Anh nhao đong vi co tin vuong hau mang thai lan đau tien ke tu khi James len ngoi (1685). Trong thu viet cho chi gai Mary, Anne bay to su nghi ngo rang cai thai cua vuong hau chi la gia, đo la mot muu tinh kha sau cay đe đua mot nguoi ngoai len lam nguoi thua ke. Đen thang 4 nam 1688, Anne lai bi say thai va đuoc đua ra khoi Luan Đon, co mot ki nghi duong o Spa Town, Bath đe hoi phuc suc khoe.

Cuoi cung, Vuong hau Maria ha sinh đuoc mot hoang tu James Francis Edward vao ngay 10 thang 6 nam 1688. Khi đo cau be nay đuoc rua toi nhu mot giao dan Cong giao, va kha nang Vuong trieu Cong giao vung chac len tri vi Anh Quoc la hoan toan co the xay ra. Khi đo Anne van con o Bath, vi vay ba đa khong chung kien su ra đoi cua em trai, ma tin rang vi vuong tu đo la gia mao. Co the ba đa co tinh tim cach roi khoi Luan Đon đe tranh bi ham hai, hoac la thuc su gap van đe suc khoe. Nhung cung rat co the la James đa tim cach loai bo nhung nguoi Khang Cach, bao gom ca con gai ong ra khoi vu đai chinh tri. "Em khong bao gio thuc su hai long", Anne viet thu cho chi gai Mary: "Mac du đua tre đo la thuc hay gia. Co the no la em trai cua chung ta, đieu nay chi Chua Troi moi biet. Mot con nguoi khong the co 1000 noi so hai va nhung suy nghi u sau, nhung voi nhung thay đoi co the sap sua xay toi, chi co the se khong bao gio tim thay đuoc em kien đinh voi ton giao cua em va long trung thanh cua chi".
Đe xua tan đi nhung tin đon ve viec vuong tu la gia mao, James cho moi 40 nguoi, lap thanh Hoi đong co mat, đen lam nhan chung ve su ra đoi cua vuong tu. Anne tuyen bo rang ba khong the tham gia vi đa mang thai (nhung loi tuyen bo đo khong phai la su thuc), va sau đo tu choi đoc nhung đieu minh thay trong ngay hom đo vi no khong can thiet.


Cach mang Vinh quang 1688 Trong cai cuoc chien goi la Cach mang Vinh quang, Wiliam xu Orange đa đua quan xam luoc nuoc Anh vao ngay 5 thang 11 nam 1688, ma ket qua cua cuoc cach mang la lat đo nen thong tri cua vua James. Mac du bi James cam trao đoi thu tu qua lai voi Mary vao mua xuan nam 1687, nhung Anne van thuong xuyen viet thu cho chi, va qua nhung buc thu tu Ha Lan, ba biet đuoc y đo nay cua anh re va chi gai. Theo loi khuyen tu John Churchill, Anne tu choi hop tac voi phu vuong khi quan cua Wiliam đo bo vao nuoc Anh, nguoc lai con viet thu cho Wiliam vao ngay 18 thang 11 bay to y đinh cua minh. Churchill chinh thuc roi bo nha vua vao ngay 24, va vuong than George cung co quyet đinh tuong tu vao đem đo. Toi ngay hom sau, James ra lenh quan thuc Sarah Churchill tai Cung đien St James. Anne va Sarah chay tron theo đuong cau thang tu Whitehall, va sau đo nuong nho giam muc Compton. Ho đa nghi lai mot đem trong ngoi nha cua ho, va sau đo đen Nottingham vao ngay 1 thang 12. Hai tuan sau đo, Anne đuoc ho tong toi Oxford, va đoan tu voi chong minh. "Chua hay giup con", James thot len sau khi đuoc tin con gai bo roi minh vao ngay 26 thang 11, "Ngay ca con cua tram cung đa roi bo tram". Ngay 19 thang 12, Anne tro ve Luan Đon, noi ma khong lau sau, ba đuoc Wiliam ghe tham. James bo tron sang Phap vao ngay 23. Anne đuoc mieu ta la khong quan tam đen viec đao thoat cua phu vuong, thay vao đo chi hoi cho tro choi thong thuong cua co ve the. Ba co chung to ban than minh bang cach noi rang ba "đa quen voi viec đe choi va khong bao gio thich lam bat cu đieu gi ma ngoai tam anh huong cua minh".
Thang 1 nam 1689, Quoc hoi Anh tuyen bo rang James đa tu đong thoai vi voi hanh đong bo tron cua nha vua, do đo ngai vang cua Anh va Ireland bo trong. Quoc hoi Scotland cung thong qua quyet đinh tuong tu, sau đo Wiliam va Mary đuoc tuyen bo la vua va Nu vuong cua ca ba nuoc. Đao luat Claim of Rights đuoc thong qua nam 1689 ve van đe ke vi; theo đo Anne va con chau cua ba đung dong thu hai trong danh sach thua ke sau con chau chung cua Wiliam va Mary, nhung rot cuc thi luc đo Mary cung khong sinh ra đuoc nguoi con nao; tiep đen la nhung nguoi con cua Wiliam voi nhung nguoi vo ma ong ket hon neu Mary chet truoc. Ngay 24 thang 7 nam 1689, Anne ha sinh mot nguoi con trai, Vuong ton Wiliam cua Đan Mach, cong tuoc xu Gloucester. Mac du bi benh nhung cuoi cung van song sot đen tuoi thieu nien. Khi Mary va Wiliam khong co con, thi vi vuong ton nay đuoc xem nhu hi vong cuoi cung ve mot nguoi thua ke cho dong ho Stuart.


Thoi Wiliam va Mary Chi it lau sau khi tien quan vao nuoc Anh, Wiliam va Mary ban thuong cho John Churchill bang cach cap cho ong lanh đia va phong lam ba tuoc xu Marlborough, đong thoi hoang than George đa đuoc phong lam cong tuoc xu Cumberland. Anne đe nghi viec su dung cung đien Richmond va phu cap cua quoc hoi. William va Mary ban đau tu choi đe nghi đo, nhung ve sau lai khong thanh cong trong viec bac bo đe nghi tiep theo, vi the gay ra su bat hoa giua hai chi em. Su cang thang trong moi quan he gia toc tro nen gay gat hon khi Wiliam khong cho phep Hoang than George co đuoc mot cap ham cao trong quan đoi. Đuc Vua va Nu vuong lo so rang neu đe cho Anne co qua nhieu su đoc lap thi cuoi cung ho se chang con chut anh huong nao đoi voi ba va ba se co the lap ra mot phe phai đoi lap voi chinh quyen. Trong khoang thoi gian đo, theo đe nghi cua Anne ba va Sarah Churchill, Lady Marlborough, bat đau đe goi nhau ten theo ho chong chu khong cau ne than phan vua toi, tuc la ho goi nhau la Mrs. Morley and Mrs. Freeman, va khi chi o mot minh voi nhau thi đia vi cua ho la binh đang. Thang 1 nam 1692, do nghi ngo rang Marlborough đa bi mat am muu voi nhung nguoi ung ho cuu vuong James, tuc la phai Jacobites, William va Mary sa thai ong ra khoi bo may cai tri. Đe to y ung ho gia toc Marlboroughs, Anne thuong cung Sarah đi đen mot su kien to chuc trong hoang cung, va tu choi lenh cua Nu vuong cham dut moi quan he voi gia đinh Sarah. Lady Marlborough sau đo đa bi cam đi vao cac cung đien cua hoang gia; Anne đuoc tin đo vo cung gian du va bo khoi hoang cung, đen tru ngu tai Syon House, ngoi nha cua Cong tuoc xu Somerset. Do vay, ba bi tuoc đi moi danh hieu, trieu than bi cam toi gap ba, va quyen cong dan cua Anne cung bi thu hoi. Vao thang 4, Anne đa sinh ra mot nguoi con trai, nhung cau be đa chet ngay sau khi chao đoi co vai phut. Mary đen tham ba, nhung khong co canh tinh cam tham thiet ma thay vao đo, Nu vuong trach moc Anne vi ba ket ban voi Sarah. Đo la lan cuoi cung hai chi em gap nhau. Cuoi nam đo, Anne chuyen toi Berkeley House tai Piccadilly, Luan Đon, noi ba sinh ra mot co con gai chet yeu vao thang 3 nam 1693.
Mary qua đoi vi benh đau mua nam 1694, va Wiliam mot minh cai tri nuoc Anh cho toi khi qua đoi. Luc đo, Anne tro thanh nguoi đung đau trong danh sach ke vi, vi neu Wiliam co lay mot nguoi vo khac va sinh con đi nua thi quyen ke vi van phai uu tien cho con chau dong ho Stuart; sau đo hai nguoi cong khai hoa giai voi nhau. Nha vua khoi phuc danh hieu cho Anne, cho phep co song trong cung đien St James, va ban tang cho ba mot so đo trang suc cua Mary luc con song, song van tim cach ngan tro Anne tham gia vao cong viec trieu chinh, nhat la nhung khi ong vien chinh o nuoc ngoai. Ba thang sau, nha vua phuc chuc cho Marlborough.
Theo loi ke cua James, Anne viet thu cho ong vao nam 1696, yeu cau vua cha khong gay han sau khi minh ke vi Wiliam, va hua hen se giao tra lai ngai vang cho James Francis Edward tai mot thoi điem thich hop, song khong ro la James co đong y đe nghi đo hay khong. Co le Anne đa co gang đe đam bao cho ngay ke vi cua minh bang cach ngan chan su tro lai cua James.


Nguoi thua ke vuong vi Anne mang thai lan cuoi cung vao nam 1699, vao ngay 25 thang 1 nam 1700, ba ha sinh ra mot đua con trai đa chet luu trong bung me. Ba đa tung mang thai it nhat muoi bay lan qua 16 nam, va đa bi say thai hoac sinh con chet non it nhat 12 lan. Trong so nam nguoi con cua ba con song sot sau khi sinh, thi bon nguoi khong the vuot qua đuoc nam thu hai cua cuoc đoi. Anne bi nhiem chung benh "gout" khien ba thuong xuyen gap nhung con đau o tay chan va cuoi cung bung va đau, som nhat la tu nam 1698. Can cu vao nhung ghi chep ve su say thai lien tuc cua Anne va cac bieu hien ve the chat cua ba, co the Anne đa mac chung benh lupus erythematosus hoac hoi chung Hughes. Ngoai ra, benh viem vung chau co the giai thich ly do tai sao cac trieu chung xuat hien tren nguoi ba co gan trung voi thoi điem thai ki ap chot. Mot so y kien khac cho rang nguyen nhan viec Anne sinh kho la do listeriosis, tieu đuong, chung cham phat trien cua tu cung va khong tuong thich rhesus (mot chat trong hong cau huyet). Chung khong tuong thich rhesus thuong bieu hien nang ne hon o nhung lan mang thai tiep theo, khong phu hop voi tinh trang cua Anne vi hoang tu Wiliam van chao đoi sau mot loat nhung lan mang thai chet luu cua nguoi me. Cac chuyen gia cung loai tru nguyen nhan giang mai, porphyria va bien dang xuong chau cho viec sinh kho cua Anne vi no khong phu hop voi tinh trang cua ba.
Benh gout cua Anne anh huong rat nhieu đen suc khoe cua ba. Khi ban viec nuoc trong trieu đinh, ba thuong phai ngoi tren mot chiec kieu, hoac ngoi tren xe lan. Trong luong cua Anne tang len nhanh chong vi ba song ma van đong kha it, theo loi noi cua Sarah "ba kha to lon, dang tho va map matr. Co cai gi đo uy nghi trong cai nhin cua ba, nhung pha tron vao trong đo la mot su am đam trong tam hon". Nam tuoc Sir John Clerk, mieu ta ve Nu vuong va nam 1706: "giong nhu trieu chung cua gout, ba thuong vo cung đau đon, va tren nay moi dip ba đa đuoc nhieu trong cac roi loan nhu ve vo nhan cua cac đoi tuong cua minh. Khuon mat cua ba, thay co mau đo, kem theo mot cai gi đo đang so, cach an mac cau tha cua co, va ban chan bi cua ba luon phai đap bang thuoc, nhung bang nay đap len khien ba kha kho chiu. Toi đa bi anh huong nhieu boi hinh anh nay... ".
Nguoi con duy nhat con song sot cua Anne, Vuong ton Wiliam, Cong tuoc xu Gloucester, đa qua đoi vao ngay 30 thang 7 nam 1700 o tuoi 11. Anne va chong "choang ngop voi su đau buon". Anne ra lenh cho ho gia  cua minh đe phai đe tang trong ngay gio cua vuong ton. Voi viec William khong co con va Gloucester qua đoi, Anne la nguoi ke thua duy nhat con song theo đao luat nam 1689. Đe giai quyet cuoc khung hoang thua va ngan can mot phuc ngoi cho James Francis Edward, Quoc hoi nuoc Anh đa ban hanh Đao luat Ke vi nam 1701, trong đo quy đinh rang neu Anne va Wiliam đeu khong co con, Quoc hoi Anh va Ireland se quyet đinh chon Sophie, Ba tuyen hau xu Hannover, va la co ho cua Anne, lam nguoi thua ke ngai vang. Sophie la chau ngoai cua James I (ong co Anne), thong qua me ba - Elizabeth la chi gai vua Charles I (ong noi Anne). Hon nam muoi yeu sach Cong giao co lien quan chat che hon đe Anne đa đuoc loai tru tu cac nhanh thua ke tiep theo. Phu vuong cua Anne qua đoi vao thang 9 nam 1701, va goa phu cua ong, vuong hau tien nhiem viet thu cho Anne, thong bao rang James đa tha thu cho Anne va nhac nho ba ve viec phuc hoi vuong vi cho James Francis Edward khi xua. Tuy nhien Anne lai chap nhan đao luat thua ke vua đuoc đua ra.


Nu vuong Anne tro thanh Nu vuong sau cai chet cua Wiliam vao ngay 8 thang 3 nam 1702, va ngay sau đo tien hanh le gia mien. Trong bai phat bieu đau tien cua ba truoc Quoc hoi Anh vao ngay 11 thang 3, co tuyen bo tach minh ra khoi phap luat cua nguoi anh ho Ha Lan vua qua co va noi: "Theo toi biet trai tim toi la hoan toan thuoc ve nuoc Anh, toi co the đam bao voi quy vi rat chan thanh rang khong co bat cu đieu gi quy vi co the mong đoi hay mong muon tu toi ma toi se khong san sang đe lam vi hanh phuc va su thinh vuong cua nuoc Anh."
Khong bao lau sau khi đang quang, Anne phong cho chong lam Tu lenh Hai quan Hoang gia, nam quyen kiem soat hai quan hoang gia tren danh nghia. Anne đa trao quyen quan ly quan đoi cho Marlborough, phong cho ong ta lam đai ta thuy quan. Marlborough cung đa nhan đuoc nhieu đac an tu Nu vuong; ong đa đuoc phong lam Hiep si Garter va đuoc nang len đen tuoc cong. Cong nuong Marlborough đuoc bo nhiem lam Groom of the Stole, Mistress of the Robes, and Keeper of the Privy Purse.
Anne chinh thuc lam le gia mien vao ngay St George, 23 thang 4 nam 1702. Do anh huong tu can benh gout, ba đa phai đen Tu vien dong Bien Đuc bang kieu, va chiec ao choang nang trich va dai le the. Ngay 4 thang 5, nuoc Anh tham gia vao Chien tranh Ke vi Tay Ban Nha, lien minh voi Ao va Cong hoa Ha Lan đe chong lai Phap va Tay Ban Nha. Do vua Carlos II cua Tay Ban Nha qua đoi ma khong co con noi doi vao nam 1700, ngai vang Tay Ban Nha bi tranh chap giua hai phe: Đai cong tuoc Karl cua Ao, đai dien cho nha Habsburg va Philippe de Bourbon, Cong tuoc xu Anjou, đai dien cho nha Bourbon. Du Philippe moi la nguoi thua ke hop phap, nhung nuoc Anh đung ve phia Karl, vi cho rang viec mot thanh vien hoang toc Phap len cai tri Tay Ban Nha se khien cho the can bang o chau Au bi đao lon.


= Đao Luat lien minh 1707 =
Trong khi Ireland đa đuoc va xu Wales tu lau đa đuoc coi la mot phan cua Vuong quoc Anh, thi Scotland van la mot nuoc co chu quyen đoc lap voi quoc hoi va luat phap rieng. Đao luat nam 1701 đuoc quoc hoi Anh thong qua, ap dung tai Anh va Ireland, nhung Scotland thi khong, boi vi thieu so nhung nguoi co the luc o nuoc nay muon bao ton vuong trieu Stuart. Anne đa tuyen bo rang viec thiet lap mot lien minh giua Anh va Scotland la "rat can thiet" trong bai phat bieu đau tien cua ba truoc Quoc hoi Anh, va mot hoi nghi Anh-Scotland đa đuoc trieu tap tai noi o cu cua Nu vuong, Cockpit đe thao luan ve cac đieu khoan vao thang 10 nam 1702. Cac cuoc đam phan ket thuc vao đau thang 2 nam 1703 va đa that bai khi khong đat đuoc mot thoa thuan chung nao. Nguoi đai dien cua Scotland đap lai Đao luat thua ke bang cach thong qua đao luat An ninh nam 1704, tang them suc manh cho quy toc Scotland, va tuyen bo rang neu Nu vuong khong the co con đuoc nua, thi Quoc hoi Scotland se chon mot nguoi trong dong doi quy toc nuoc nay lam quoc vuong. Nguoi se đuoc lua chon lam vua o Scotland se khong phai la nguoi noi ngoi o Anh, tru phi hoang gia chap nhan quyen tu do thuong mai cho cac thuong gia nguoi Scotland. Luc đau, Anne tu choi chap thuan, nhung lai phai đong tinh vao nam sau, khi phia Scotland đanh tieng ve mot cuoc chien tranh voi Anh.
Đap lai, Quoc hoi Anh thong qua đao luat Act nam 1705, đe doa se ap đat cac bien phap trung phat kinh te va kiem soat gat gao đoi voi nhung nguoi Scotland o ngoai nuoc Anh, tru khi Scotland hoac bai bo Đao luat An ninh hoac chap nhan mot đao luat lien minh. Phia Scotland lua chon con đuong thu hai, va Nghi vien Anh đa đong y bai bo Đao luat Alien, va cac uy vien moi đuoc chi đinh boi Nu vuong Anne vao đau nam 1706 đe thuong luong cac đieu khoan cua lien minh. Cac đieu khoan nay đa đuoc soan ra va đe trinh len Nu vuong vao ngay 23 thang 7 nam 1706, va đuoc phe chuan boi Quoc hoi Anh va Quoc hoi Scotland vao lan luot cac ngay 16 thang 1 va 6 thang 3 nam 1707. Theo Đao luat Lien minh, Anh va Scotland đa thong nhat thanh mot vuong quoc duy nhat đuoc goi la Vuong quoc Lien hiep Anh, voi mot quoc hoi duy nhat, vao ngay 1 thang 5 nam 1707. Anne, nguoi rat ung ho chinh sach lien minh du gap phai su phan đoi cua ca hai quoc gia, đa lam le ta on o nha tho Nha tho St Paul. Nguoi Scotland la Nam tuoc thu nhat Sir John Clerk cung đen tham du va tuong thuat lai: "khong ai xuat hien trong dip nay ma ngay cang chan thanh sung đao va biet on hon ca chinh Nu vuong".


= Luong đang tranh chap =

Trieu đai cua Anne đe lai dau an boi su phat trien cua he thong hai đang. Noi chung, Đang Tory hoan toan ung ho Anh giao va quan tam đen quyen loi cua giai cap quy toc, trong khi đang Whigs dau tranh cho loi y cua nhung nguoi theo đao Tin Lanh bat đong chinh kien. La mot nguoi trung thanh voi Anh giao, Anne co phan nghieng ve Đang Tory. Cac bo truong đuoc bo nhiem duoi thoi Anne chu yeu la thanh vien cua Đang Tory, bao gom nhieu nha lanh đao chu chot cua đang nay nhu Daniel Finch, Ba tuoc thu hai cua Nottingham, va cau cua Nu vuong la Laurence Hyde, Ba tuoc thu nhat cua Rochester. Đang đuoc lanh đao boi Lord Treasurer va Lord Godolphin va nguoi đuoc Anne rat tin tuong la cong tuoc Marlborough, nguoi đuoc can nhac tiet che đang nay, cung voi nguoi đung đau Ha vien, Robert Harley.
Anne ung ho Du luat cam chi giao đo quoc gia vao nam 1702, đuoc xuc tien boi Đang Tory, va bi phan đoi boi đang Whigs. Du luat đuoc đat ra nham loai bo anh huong cua nhung nguoi Tin lanh bat đong chinh kien truoc cong chung bang cach đe mot lo hong ve phap luat trong cac hanh vi kiem tra, phap luat cho nhung nguoi tuan giao o Anh. Cac luat hien hanh cho phep nguoi khong theo Anh giao nham mot chuc vu trong chinh phu neu ho hiep thong voi Anh giao moi nam mot lan. Chong cua Anne đa bi ep phai bo phieu chap nhan du luat, mac du ong la mot nguoi theo đao Co Đoc, ong la mot thinh thoang conformist minh. Cac Whigs chan thanh cong cac hoa đon cho thoi gian cua phien hop quoc hoi. Nhung Đang Whigs đa thanh cong trong viec phan khang lai du luat trong phien hop Quoc hoi. Sau mot tran bao lon vao nam 1703, Anne cau xin Chua Troi "tha thu cac toi loi cua quoc gia nay ma đa rut lai phan xet đang buon nay". Du luat đuoc tai đe nghi sau tran bao đo, nhung Nu vuong tu choi ho tro no vi cho rang vi viec nay co the sinh ra mot cuoc tranh cai lon ve chanh tri, va mot lan nu du luat that bai. No luc lan thu ba đe đe nghi du luat nay vao thang 11 nam 1704 cung bi can tro.
Cac thanh vien cua đang Whigs ung ho viec tham gia vao Chien tranh Ke vi Tay Ban Nha va ho tham chi con nam nhieu anh huong hon trong trieu đinh ke ca khi Cong tuoc Marlborough gianh đuoc mot chien thang o tran Blenheim nam 1704. Nhieu nguoi trong Đang Tory, phan đoi mot cuoc chien chong lai nuoc Phap, đa bi cach chuc. Godolphin, Marlborough, va Harley, nguoi đa thay the Nottingham o vi tri Ngoai truong cuc Bac, hinh thanh the chan vac. Ho bi buoc phai dua nhieu hon vao su ho tro tu cac thanh vien đang Whigs, va đac biet la tu Lords Somers, Halifax, Orford, Wharton va Sunderland - nhung nguoi Nu vuong khong ua. Sarah, cong nuong Marlborough, khong ngung thuyet phuc Nu vuong bo nhiem nhieu thanh vien đang Whigs va giam bot the luc cua Đang Tory, ma ba coi la co nhieu nguoi thuoc phe Jacobites, va Nu vuong ngay cang bat man voi co ay.

.
Nam 1706, Godolphin va Marlboroughs buoc Anne bo nhiem Lanh chua Sunderland, mot thanh vien cua đang Whigs va la con re cua Marlboroughs, lam Ngoai truong Cuc Nam. Hanh đong nay tuy cung co vi tri cua Bo truong trong Quoc hoi, nhung cung khien cho ong ta mat đi su tin nhiem cua Nu vuong. Anne ngay cang bat man voi Godolphin va nguoi ban than truoc đay cua ba, cong nuong Marlboroughs, nhat la tu viec ho tro Sunderland va ung cu vien đang Whigs khac cho cac vi tri đang bi thieu trong Nghi vien va Nha tho. Nu vuong tim cach lien he voi Harley, nguoi đa bat man voi Marlborough va Godolphin. Ba cung tro nen tin nhiem Abigail, nguoi hau phong moi, va moi quan he cua ba voi cong nuong Sarah tro nen xau đi. Abigail co moi quan he voi ca Harley va cong nuong, nhung ve mat chinh tri thi ba nghieng ve Harley, nen thuong đong vai tro trung gian giua ong ta va Nu vuong.
Cac bo trong noi cac dien ra mot su tranh chap vao ngay 8 thang 2 nam 1708, khi Godolphin va Marlboroughs đe nghi Nu vuong đa phai sa thai Harley la ho se roi khoi Nghi vien. Khi Nu vuong co ve ngan ngai, Marlborough va Godolphin tu choi tham du mot cuoc hop noi cac. Harley co gang đe lanh đao Nghi vien ma khong co hai nguoi kia, nhung mot so thanh vien chu chot trong đo co cong tuoc cua Somerset tu choi tham gia bat ki mot cuoc hop nao cho đen khi Godolphin va Marlboroughs tro ve. Cuoi cung, Nu vuong buoc phai sa thai Harley.
Thang sau, nguoi em cung cha khac me cua Anne la James Francis Edward Stuart, tim cach đua quan đo bo vao Scotland voi su ho tro cua nuoc Phap hong gianh lai ngoi vua. Anne đa phu quyet Du luat dan quan Scotland nam 1708 vi lo ngai cac luc luong dan quan Scotland khong trung thanh voi hoang gia va đi theo nhung nguoi Jacobites. Ba cung la nguyen thu cua Anh cuoi cung tuyen bo phu quyet mot du luat cua Quoc hoi cho đen ngay hom nay, mac du quyet đinh nay khong đuoc phan xet đung sai vao thoi điem đo. Cac ham đoi cua Jacobites va quan Phap khong the đo bo len đao Anh đuoc va bi đuoi boi tau chi huy cua Sir George Byng. Sau su kien nay, the luc cua Đang Tory giam sut va đang Whigs đa co the bao đam mot chien thang trong cuoc bau cu nam 1708.
Cong nuong Marlborough đa rat gian du khi Abigail chuyen sang cung đien Kensington Palace, noi ma Sarah coi la cua rieng ba, mac du co rat hiem khi toi đo. Thang 7 nam 1708, Sarah đa đen trieu đinh mang theo mot bai tho đuoc viet boi mot thanh vien Whig, co le la Arthur Maynwaring, voi noi dung to cao moi quan he đong tinh nu giua Anne va Abigail. Cong nuong viet mot buc thu cho Nu vuong noi rang ba đa bi lam ton hai đen danh tieng cua minh bang viec thu thai "mot niem đam me lon đoi voi mot nguoi phu nu nhu vay... la lung va vo trach nhiem". Sarah cho rang Abigail đa hot tay tren trong viec lay long Nu vuong, viet rang:"Toi khong bao gio nghi rang nhung viec lam nhu vay cua Nguoi la phu hop cho mot Nu vuong vi đai. Nhieu nguoi thich su hai huoc cua nguoi hau gai đo va đa rat tot voi co ta, nhung that la la lung khi co nhung quan he rieng tu voi nguoi đo va đua ho thay cho vi tri cua mot nguoi ban than". Trong khi mot so su gia hien đai ket luan rang rat co the Anne la mot nguoi đong tinh nu, nhung cung co nhieu y kien phan đoi. Theo y kien cua nguoi viet tieu su Anne, ba đuoc nhan xet rang chi xem Abigail nhu mot nguoi hau đang tin cay. Tac gia cho rang Anne la mot nguoi phu nu song theo truyen thong, rat chung thuy va giup đo rat nhieu cho phu quan.
Tai buoi le ta on cho sau chien thang o tran Oudenarde, Anne đa khong đeo nhung đo trang suc ma Sarah đa chon cho ba. Ngay tai cua Nha tho St Paul, hai nguoi đa tranh cai quyet liet, đinh điem la viec Sarah xuc pham Nu vuong khi yeu cau Nu vuong đe cho minh yen. Anne tro nen suy sup ve tinh than va rat that vong ve cong nuong. Khi Sarah chuyen mot la thu co noi dung khong lien quan tu chong ba đen cho Anne, bao gom loi ghi chu tiep tuc tranh luan, Anne đa đap lai thang thung: "Sau nhung menh lenh ma cong nuong đua cho ta đa cho ta vao ngay ta on ma ta khong đap lai, ta thay khong can thiet phai rac roi voi cong nuong bang nhung dong nay, nhung đe đap lai thu cua ngai cong tuoc Marlborough co the an toan đen tay cua cong nuong, va cho cung mot ly do khong the noi ra, cung khong phai cua cong nuong ma kem theo no"..


= Cai chet cua Vuong phu George =

Anne tro nen đau kho boi cai chet cua phu quan, Vuong phu George vao thang 10 nam 1708, su kien nay la mot buoc ngoat lon cho tinh ban cua Anne va Sarah. Cong nuong đen Cung đien Kensington ngay truoc khi Jørgen qua đoi, va sau khi ong chet, Nu vuong roi khoi cung đien đe đen Cung đien St James trai voi y muon cua cong nuong. Anne phan no truoc hanh đong cua Sarah, trong đo co ca viec ba ta lay đi mot buc tranh ve George trong phong ngu cua Nu vuong va tu choi tra lai voi ly do:"tranh cho Nu vuong khoi đau buon khi nhin thay nhung gi lien quan toi nguoi than yeu đa qua co".
Cac thanh vien đang Whig loi dung cai chet cua George đe muu loi cho rieng minh. Su lanh đao cua Đo đoc hai quan khong đuoc tan thanh tu gioi lanh đao Whig, nhung nguoi đa đoi loi cho hoang than George va pho cua ong, George Churchill (anh trai cua John Churchill) ve su lanh đao qua yeu kem đoi voi luc luong hai quan. Voi viec đang Whig đang chiem the thuong phong tai Nghi vien, va Nu vuong đang quan tri vi cai chet cua phu quan, ho buoc ba phai chap nhan su lanh đao phe đang Lords Somers va Wharton đoi voi noi cac. Tuy nhien, Nu vuong nhan manh rang ban than ba se đam nhan chuc Đo đoc hai quan, ma khong can bo nhiem bat ki mot thanh vien nao khac trong chinh phu đe thay vao vi tri cua George. Khong chiu bo cuoc, gioi lanh đao Whig hop kin voi nhau va moi Ba tuoc xu Orford, mot thanh vien khac trong phe đang va rat tich cuc chong đoi George, vao vi tri Đo đoc hai quan thu nhat. Anne quyet đinh giao chuc vu lanh đao Hai quan cho Ba tuoc Pembroke, vao ngay 29 thang 11 nam 1708. Ap luc tu phe Whig đe nang len Nu vuong, Pembroke va Godolphin, va Pembroke phai tu chuc chi sau chua đay mot nam lanh đao. Vao thang 10 nam 1709, Anne chap nhan cho Orford kiem soat hai quan voi chuc vu Đo đoc thu nhat.
Sarah tiep tuc trach moc Anne vi moi quan he cua ba voi Abigail. Vao thang 10 nam 1709, Anne đa viet thu cho Cong tuoc Marlborough yeu cau ong bao vo minh "nhung ngay viec treu choc va hanh ha ta va cu xu mot cach đang hoang theo đung nghi le voi ca ban be va Nu vuong cua ba ta". Vao ngay thu nam truoc le Phuc sinh, 6 thang 4 nam 1710, Anne va Sarah gap nhau lan cuoi cung. Theo ba cong nuong, Nu vuong to ra lam li va cau ne nghi le, lien tuc lap đi lap lai cau noi: "Du ba co noi rang ba chep lai viec nay tren giay to" hoac "Ba noi ba muon co cau tra loi, ta se cho ba chu khong", va hon the nua.


= Chien tranh ke vi Tay Ban Nha =
Khi Chien tranh ke vi Tay Ban Nha no ra, nuoc Anh đa tieu ton vao cuoc chien kha nhieu nhan luc va vat luc, vi the khong đuoc so đong quan chung tan thanh, uy tin cua đang Whig do đo suy giam theo. Vao luc đo, xuat hien loi buoc toi cua Henry Sacheverell, mot thanh vien chu chot trong Giao hoi đung ve phe Đang Tory, vao đang Whig, khien cho quan chung cang tro nen bat man. Anne cho rang Sacheverell phai bi trung phat vi to y thac mac ve "Cach mang Vinh quang", nhung hinh phat khong nen nang ne qua vi so du luan noi len phan đoi. Tai Luan Đon, mot cuoc bao đong no ra nham ho tro cho Sacheverell, va luc luong quan đoi khong đu đe dap tat cuoc noi day. Ngoai truong Sunderland mien cuong dung toi luc luong ve binh rieng cua Nu vuong đe tham chien, khien su bao ve danh cho ba kha long leo. Anne tuyen bo rang Chua Troi se bao ve minh va ra lenh cho Sunderland bo tri quan đoi. Theo nhu y muon cua Nu vuong, Sacheverell bi ket toi, nhung hinh phat danh cho ong ta chi la bi cam thuyet giao 3 nam, qua nhe cho mot hanh vi mang tinh nhao bang hoang gia.

Trong khi đo Nu vuong ngay cang mat niem tin đoi voi Marlboroughs va chinh phu hien tai, nen đa tim co hoi đe cach chuc Sunderland vao thang 6 nam 1710, tiep đo la Godolphin vao thang 8 nam đo. Cac thanh vien đang Whig lan luot bi that sung mac du khi đo Marlborough van nam quyen luc cao nhat trong quan đoi. Ba bo nhiem mot noi cac moi, đung đau la Harley, va bat đau đam phan voi nuoc Phap. Trai voi nhung chinh sach cua đang Whig, Harley va noi cac cua ong san sang thuong luong khi chap thuan cho Philip cua Anjou thuoc dong ho Bourbon lam vua cua Tay Ban Nha, bu lai la đoi mot so quyen loi ve kinh te. Trong cuoc bau cu quoc hoi rang ngay sau đo, Harley, đang nhan đuoc su tin nhiem tu hoang gia, đa giup cho đang Tory co mot chien thang lon. Qua loi khuyen cua Harley, Nu vuong tro nen cung ran hon voi Sarah. Thang 1 nam 1711, Anne buoc Sarah phai tu bo Chia khoa Vang (bieu tuong vi tri Chuong kho Co mat vien ma ba giu) trong vong hai ngay, canh bao rang "Ta se khong noi chuyen gi khac cho đen khi ta co chiec chia khoa." Sarah đanh chap nhan va cac vi tri cua ba roi vao tay Abigail Masham va Cong nuong Somerset. Harley bi mot nguoi Phap, Marquis de Guiscard, am sat vao thang 3, Anne khoc loc rat nhieu vi cho rang ong ta se khong the qua khoi, nhung sau đo Harley dan hoi phuc. Cai chet cua Godolphin do benh tat vao thang 9 nam 1712 khong lam Anne khoc nhieu, ba con trach mang nang ne cong tuoc Marlboroughs.
Anh ca cua Quan cong Karl la hoang đe Joseph qua đoi vao thang 4 nam 1711. Mot du thao ve hoa uoc trinh len Nu vuong đa khong hop voi y kien cua đang Whigs, nhung nguoi muon kiem che tham vong cua dong ho Bourbon. Tai Thuong vien, noi ma đang Tory chiem đa so va nam the thuong phong, cac thanh vien đang Whig dua vao su ho tro cua Ba tuoc xu Nottingham nham chong lai Hiep uoc, va hua se ung ho Du luat Occasional Conformity cua ong ta. Nhan thay rang minh can co nhung hanh đong cu the đe dep đi su chia re trong Thuong vien, Anne mien cuong phong ham cho 12 Huan tuoc moi. Chong cua Abigail, Samuel Masham, đuoc phong lam Nam tuoc, mac du ba tung qua quyet voi Harley rang ba "khong bao gio co bat ky du đinh nao đe tao ra mot quy ba tuyet voi [Abigail], va phai mat mot nguoi phuc vu huu ich". Trong cung ngay hom đo (29 thang 12, Marlborough đa cach chuc chi huy quan đoi. Anne gui thu cho cong tuoc, viet rang:"Ta lay lam tiec cho thanh danh cua ngai rang cac ly do đa tro nen cong khai toi muc ta can thiet phai cho ngai biet rang ngai đa khien minh khong con phu hop đe tiep tuc phuc vu ta them nua". Mot hoa uoc đa đuoc phe chuan, nuoc Anh cong nhan Philip la vua cua Tay Ban Nha va cham dut cuoc chien tranh.
Theo Hiep uoc Utrecht, Nha vua Louis XIV cua Phap cong nhan quyen ke vi cua nha Hannover tai nuoc Anh. Tuy nhien, co tin đon rang Anne va mot so thanh vien trong nghi vien mong muon rang nguoi ke vi la James Francis Edward Stuart chu khong phai la Sophia Hannover, mac du Nu vuong choi bo chuyen đo o noi cong cong va trong tu gia cua minh. Tin đon nay đuoc phat tan tu vien Nu vuong tu choi cho bat ki thanh vien nao cua gia toc Hannover đen tham hoac chuyen toi nuoc Anh. Đo cung la muu đo cua Harley va Thu ky đang Tory, Bolingbroke, nguoi đa co cuoc thao luan bi mat voi James cho mot am muu khoi phuc su cai tri cua nha Stuart cho đen đau nam 1714.


= Qua đoi =
Anne đa bi benh va khong the đi lai trong khoang thoi gian tu thang 1 đen thang 7 nam 1713. Vao ngay Giang sinh, ba bi bat tinh va nam liet giuong trong nhieu gio, dan đen nhung tin đon rang Nu vuong khong con song đuoc bao lau. Ba đa dan hoi phuc nhung lai om nang mot lan nua vao thang 3 nam 1714. Vao thang 7, Anne khong con tin tuong vao Harley, thu ky cua ong ghi nhan rang Anne noi voi noi cac "ong ta đa bo qua tat ca cac nhiem vu, hiem khi to ra hieu biet, khi ong ta tu thanh minh cho chinh minh, thi ta khong tin nhung gi ong ta noi la su that, ong ta cung khong bao gio đen gap ta sau khi đuoc bo nhiem, ong ta thuong say ruou, va cuoi cung la ong ta cu xu voi ta nhu đoi voi mot nguoi benh, thieu đung đan va ton trong". Ngay 27 thang 7 nam 1714, giua ki nghi mua he, Nu vuong truc xuat Harley khoi chuc vu cua ong ta. Mac du suc khoe khong đam bao, đieu ma cac bac si cua ba cho rang nguyen nhan la do su cang thang thuong xuyen ve nhung chinh su trong nuoc, nhung Nu vuong đa tham gia hai cuoc hop noi cac vao đem toi nhung van chua xac đinh nguoi ke nhiem Harley. Mot cuoc hop thu ba đa bi huy bo khi ba tro nen qua yeu ot va khong the tham du. Ba bi cam khau sau mot con đot quy vao ngay 30 thang 7 nam 1714, cung la ngay gio cua hoang tu Gloucester, va theo loi khuyen cua Hoi đong Co mat trao nhan vien cua quy van phong đe Whig quy toc Charles Talbot, Đe Nhat Cong tuoc xu Shrewsbury. Ba qua đoi vao khoang 7 gio 30 phut sang ngay 1 thang 8 nam 1714. John Arbuthnot, mot trong nhung bac si cua Nu vuong, nghi rang cai chet cua ba la mot su giai thoat cho mot cuoc đoi yeu ot va bi kich, ong viet cho Jonathan Swift: "Toi tin rang giac ngu la khong bao gio chao đon nhieu hon đe mot du khach met moi hon ca cai chet la đe co ay."
Anne đa đuoc chon cat ben canh chong va cac con trong nha tho Henry VII tai gian phia nam cua tu vien Westminster vao ngay 24 thang 8. Nu tuyen hau tuoc Sophia đa qua đoi vao ngay 28 thang 5, hai thang truoc cai chet cua Anne; vi vay con trai cua ba ta, George, Tuyen hau tuoc xu Hanover, đuoc ke thua ngai vang o Anh theo đao luat Ke vi nam 1701. Mot thanh vien khac trong hoang toc la James Francis Edward Stuart, em trai cung cha khac me cua Anne, khong đuoc huong quyen thua ke. Ngay len ngoi cua Tuyen hau tuoc chung kien hai su kien lon: Cuoc tan cong cua nhung nguoi Jacobite vao nam 1715; va Marlborough đuoc tai bo nhiem. Tu đo, Đang Tory lai mat quyen kiem soat Thuong vien vao tay đang Whig.


Di san Cong nuong Marlborough đa to ra "xem thuong qua muc" đoi voi Anne khi viet trong hoi ky cua ba, va hoi ky nay đa thuyet phuc đuoc nhieu nguoi viet su, ho cho Anne la"mot phu nu yeu đuoi, luong lu khi bi đung giua cac cuoc tranh cai trong tu phong va quyet đinh chinh sach quan trong chi dua vao tinh cach". Sarah viet ve Anne nhu sau

Ba ay chac chan co y đinh tot va khong phai la mot ke ngoc, nhung khong ai co the khang đinh rang ba la nguoi khon ngoan, va cung khong la mau nguoi thu vi trong cuoc tro chuyen. Ba đa khong biet gi ve tat ca moi thu neu khong co nhung gi cac cha xu đa day ba khi con tre... Rat thieu hieu biet, rat đang so, voi oc phan đoan han che, se rat de dang thay đuoc rang ba ay co the co y tot, đuoc vay quanh voi rat nhieu nguoi xao quyet, va cuoi cung lam theo loi cua ho roi mat danh du cua chinh minh.
Theo y kien cua cac nha su hoc theo quan điem truyen thong, đanh gia Anne nhu mot nguoi beo, khong ngung mang thai, chiu anh huong cua nhung so thich ca nhan, va thieu su sac sao ve chinh tri hoac minh chung thuyet chu truong ve tinh uu viet cua nam gioi so voi nu gioi. Tac gia David Green ghi nhan, "ba đuoc thuat lai la khong, nhu đa tu đuoc coi nhu la đung, mot chinh quyen ma nu gioi nam uu the. Ba co suc manh đang ke;. nhung thoi gian va thoi gian mot lan nua va đa phai đau hang ". Giao su Edward Gregg ket luan rang Anne đa thuong xuyen bi giat day tu phia sau, mac du, ba la mot nguoi phu nu đung tren đia vi thong tri. Va thuong ban tam ve suc khoe cua minh, trieu đai cua ba đa đuoc đanh dau boi su gia tang anh huong cua Nghi vien va su suy giam quyen luc cua hoang gia. Ba đa tham du cuoc hop noi cac nhieu hon bat ky nguoi tien nhiem hoac nguoi thua ke cua ba, va lanh đao trong mot thoi ki ma tien bo nghe thuat, van hoa, kinh te va chinh tri co the đa đuoc đat đuoc nho vao su on đinh va thinh vuong cua trieu đai ba. Tren linh vuc kien truc, Sir John Vanbrugh xay dung cung đien Blenheim va lau đai Howard. Nhung nha van nhu Daniel Defoe, Alexander Pope va Jonathan Swift noi danh nhanh chong. Henry Wise xay dung nhung khu vuon moi tai Blenheim, Kensington, Windsor va St James. Su lien hop giua Anh va Scotland, ma Anne đa nhiet thanh ung ho, tao cho chau Au khu vuc thuong mai tu do lon nhat. Cac thanh tuu chinh tri va ngoai giao cua chinh quyen Anne, va su viec khong co mot cuoc xung đot nao giua cac quoc vuong lap hien va quoc hoi trong suot trieu đai cua ba, cho thay rang co đa bo nhiem chinh phu va thuc hien đac quyen cua minh mot cach khon ngoan.


Danh hieu, huy hieu = Danh hieu =
6 thang 2 nam 1665 – 28 thang 7 nam 1683: Her Highness Đuc nu Anne
28 thang 7 nam 1683 – 8 thang 3 nam 1702: Her Royal Highness Vuong tuc Anne cua Đan Mach
8 thang 3 nam 1702 – 1 thang 8 nam 1714: Her Majesty Nu vuong
Danh hieu chinh thuc cua Anne truoc nam 1707 la: "Anne, boi An đien cua chua, Nu vuong cua Anh, Scotland, Phap va Ireland, Nguoi Bao ve Đuc tin, vv."
Sau đao luat Lien minh, Danh hieu cua ba đoi thanh: "Anne, boi An đien cua chua, Nu vuong cua Lien hiep Anh, Phap va Ireland, Nguoi Bao ve Đuc tin,vv." Trong thoi ki giua nam 1340 va 1800, Anne cung nhu cac vi quan vuong Anh truoc va sau ba, đeu tuyen bo chu quyen đoi voi ngai vang Phap, nhung khong bao gio ho thuc su cai tri nuoc Phap.


= Huy hieu =


Con cai To tien Pha he Chu thich = Trich dan =


= Thu muc =
Chester, Joseph Lemuel (editor) (1876). The Marriage, Baptismal, and Burial Registers of the Collegiate Church or Abbey of St. Peter, Westminster. London: Harleian Society.
Curtis, Gila; introduced by Antonia Fraser (1972). The Life and Times of Queen Anne. London: Weidenfeld & Nicolson. ISBN 0-297-99571-5.
Green, David (1970). Queen Anne. London: Collins. ISBN 0-00-211693-6.
Gregg, Edward (2001). Queen Anne. New Haven and London: Yale University Press. ISBN 0-300-09024-2.
Kendall, K. Limakatso (1991). "Finding the Good Parts: Sexuality in Women's Tragedies in the Time of Queen Anne". In: Schofield, Mary Anne; Macheski, Cecilia (eds). Curtain Calls: British and American Women and the Theatre, 1660–1820. Athens: Ohio University Press. ISBN 0-8214-0957-3.
Luttrell, Narcissus (1857). A Brief Historical Relation of State Affairs from September 1678 to April 1714. Oxford: University Press.
Nenner, Howard (1998). The Right to be King: the Succession to the Crown of England, 1603–1714. Basingstoke, Hampshire: Palgrave Macmillan. ISBN 0-333-57724-8.
Pinches, John Harvey; Pinches, Rosemary (1974). The Royal Heraldry of England. Heraldry Today. Slough, Buckinghamshire: Hollen Street Press. ISBN 0-900455-25-X.
Somerset, Anne (2012). Queen Anne: The Politics of Passion. London: HarperCollins. ISBN 978-0-00-720376-5.
Traub, Valerie (2002). The Renaissance of Lesbianism in Early Modern England. Cambridge: University Press. ISBN 0-521-44427-6.
Waller, Maureen (2006). Sovereign Ladies: The Six Reigning Queens of England. London: John Murray. ISBN 0-7195-6628-2.
Ward, Adolphus W. (ed.) (1908). The Cambridge Modern History. Volume V. The Age Of Louis XIV Luu tru ngay 10 thang 2 nam 2014 tai Wayback Machine. Cambridge: University Press.
Weir, Alison (1995). Britain's Royal Families: The Complete Genealogy, Revised Edition. London: Random House. ISBN 0-7126-7448-9.
Benians, Ernest Alfred (1909). The Cambridge Modern History. MacMillan & Co.
Curtis, Gila (1972), Fraser, Antonia (bien tap), The Life and Times of Queen Anne, Kings and Queens of England, London: George Weidenfield and Nicolson, ISBN 0297 99571 5
Gregg, Edward (2001). Queen Anne. Yale University Press.
Innes, Arthur Donald (1913). A History of England and the British Empire. The MacMillan Company.
Lednum, John (1859). A History of the Rise of Methodism in America. Philadelphia: John Lednum.
Lodge, Edmund (1832). The Genealogy of the Existing British Peerage. Saunders and Otley.
Waller, Maureen (2006). Sovereign Ladies: Sex, Sacrifice, and Power. The Six Reigning Queens of England. New York: St. Martin's Press. ISBN 0-312-33801-5.
Ward, Adolphus W. (ed.) (1901–1912). The Cambridge Modern History. Cambridge, England: Cambridge University Press. Ban goc luu tru ngay 10 thang 2 nam 2014. Truy cap ngay 20 thang 10 nam 2010. {{Chu thich sach}}: |first= co ten chung (tro giup)Quan ly CS1: đinh dang ngay thang (lien ket)


Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Anne I cua Anh tai Wikimedia Commons
 Trich dan lien quan toi Anne of Great Britain tai Wikiquote
Tai lieu luu tru lien quan đen Anne I cua Anh liet ke tai Co quan luu tru quoc gia Vuong quoc Anh
Chan dung cua Queen Anne tai Phong Trung bay Chan dung Quoc gia, Luan Đon