Hughes H-4 Hercules (so đang ky NX37602) la nguyen mau may bay van tai hang nang (chiec đau tien va cuoi cung) do cong ty Hughes Aircraft thiet ke va che tao. Chiec may bay nay thuc hien chuyen bay đau tien va cung la chuyen bay duy nhat vao ngay 2 thang 11 nam 1947. May bay nay đuoc che tao bang go do bi han che su dung vat lieu bang nhom thoi chien tranh. No bi nhung nguoi chi trich cho biet danh la "Spruce Goose" (tam dich la ngong van sam). Hughes H-4 Hercules la tau bay (flying boat) lon nhat tung đuoc che tao tren the gioi. Chieu rong sai canh va chieu cao cua no lon nhat so voi bat cu chiec may bay nao trong lich su. No van con trong tinh trang tot tai Bao tang Khong gian va Hang khong Evergreen o McMinnville, Oregon, Hoa Ky.
Vi su han che su dung kim loai trong thoi chien nen Hughes H-4 Hercules đuoc che tao gan nhu bang toan go cay bu-lo ("birch"), khong phai go cay van sam ("spruce") nhu cai biet danh cua no am chi. Phuong phap "Duramold" gom co go ep va nhua, đuoc su dung đe che tao go ep tong hop.
Sau cung, chiec may bay nay khong đuoc hoan tat kip thoi gian đe su dung cho Chien tranh The gioi II va chua co chiec nao cung loai đuoc san xuat that su ngoai nguyen mau ban đau nay.


Thiet ke va phat trien Nam 1942, Bo Chien tranh Hoa Ky đoi dien voi nhu cau van tai nhu yeu pham chien tranh va nhan su đen Anh Quoc. Đuong bien cua Đong Minh tren Đai Tay Duong bi thiet hai nang vi nhung chiec tau ngam loai U-boat cua Đuc. Nhu cau đuoc đat ra la lam sao co mot may bay co the vuot Đai Tay Duong cung voi mot khoi luong lon gom cac đo quan nhu, phuong tien chien tranh hay binh si. Trong nhung đieu kien han che co lien quan đen chien tranh, mau may bay thiet ke nay khong the đuoc che tao bang kim loai.
Chiec may bay nay la sang kien cua Henry J. Kaiser, nguoi đieu hanh chuong trinh "Liberty Ships" (tau tu do). Ong hop tac voi nha thiet ke may bay Howard Hughes đe che tao chiec may bay lon nhat chua tung co vao thoi đo. Khi hoan thanh, no co the cho 750 binh si trang bi đay đu hoac mot xe tang M4 Sherman. Thiet ke ban đau mau "HK-1" phan anh su hop tac cua Hughes va Kaiser.
Hop đong HK-1 phat trien may bay vao nam 1942 luc đau noi đen viec che tao ba chiec may bay trong thoi han 2 nam đe san sang phuc vu cho chien tranh. 7 cau hinh may bay khac nhau đuoc xem xet, trong đo co cac kieu may bay than đon va ca than kep co 4, 6, 8 đong co tren canh. Kieu thiet ke cuoi cung đuoc chon la mot kieu to lon chua tung đuoc che tao hoac ngay ca chua tung đuoc nghi đen. Đe tiet kiem kim loai, chiec may bay nay đuoc che tao phan lon bang go); vi vay, biet danh "Spruce Goose" (ngong van sam) đuoc gioi truyen thong đat ra đe goi no. Nhung nguoi chi trich chiec may bay nay con goi no la "Flying Lumberyard" (san go bay).
Trong khi Kaiser đua ra khai niem ve "tau hang bay" (flying cargo ship), ong khong co kien thuc ve hang khong va chieu theo y cua Hughes va nha thiet ke cua ong la Glenn Odekirk. Viec phat trien may bay keo dai đen noi lam cho Kaiser chan nan. Ong đo loi cho su cham tre mot phan vi su gioi han ap đat len cac vat lieu chien luoc nhu nhom nhung ong cung đo loi mot phan la vi Hughes luc nao cung đoi hoi su "hoan hao". Mac du viec che tao chiec HK-1 đau tien mat co 16 thang sau khi nhan đuoc ban hop đong phat trien nhung Kaiser rut khoi du an.

Hughes tiep tuc chuong trinh nay mot minh voi mau thiet ke "H-4 Hercules" (ban đau co ten la HFB-1 co nghia la "Hughes Flying Boat, 1st Design" (tau bay Hughes thiet ke so 1),). Ong ky hop đong moi voi chinh phu nhung chi gioi han san xuat 1 chiec lam mau. Cong viec đuoc tien hanh cham voi ket cuc la chiec H-4 van chua hoan thanh cho đen sau khi chien tranh đa ket thuc.
Nam 1947, Howard Hughes bi goi đen tra loi chat van truoc Uy ban đac trach đieu tra chien tranh cua Thuong vien Hoa Ky ve viec su dung tien quy cua chinh phu đe che tao may bay.
Tai mot trong nhieu buoi đieu tran tai Thuong vien ngay 6 thang 8 nam 1947 Hughes noi:


Lich su van hanh Trong khi cac buoi đieu tran tai Thuong vien Hoa Ky tam nghi, Hughes quay tro ve California đe thuc hien cac buoi thu nghiem van hanh chiec H-4. Ngay 2 thang 11 nam 1947, mot loat thu nghiem van hanh bat đau voi Hughes phu trach đieu khien may bay. Phi hanh đoan cua ong gom co Dave Grant lam co pho, va mot nhom hai ky su bay, 16 tho may va nhung nhan vien phi hanh khac. Ngoai ra, chiec H-4 co mang theo 7 vi khach moi tu cac hang thong tan cong them 7 đai dien cong nghiep, tong cong co 32 nguoi tren may bay.
Sau hai lan chay thu đau tien khong co su co, 4 thong tin vien bao chi roi may bay đe viet phong su nhung gioi bao chi con lai van o lai cho lan thu nghiem cuoi cung trong ngay. Sau khi lay đa va đat đuoc van toc thich hop tren eo bien đoi dien bai bien Cabrillo gan Long Beach, chiec Hercules nhat minh len khoi mat nuoc, giu tren khong khoang 70 ft (21 m) cach mat nuoc voi toc đo 135 mph (217 km/h hay 117 knot) va bay trong khoang đuong dai 1 dam Anh (1,6 km). O đo cao nay, may bay van gap phai hieu ung mat đat.
Hughes đa chung minh cho nhung nguoi chi trich thay la may bay co the cat canh va cac buoi đieu tran cung cham dut nhung may bay khong bay tiep lan nao nua. Cho đen bay nguoi ta cung khong ro la lieu chiec may bay nay co that su co the bay an toan đuoc khong. May bay đuoc bao tri trong đieu kien san sang bay cho đen khi Hughes qua đoi vao nam 1976.


Trung bay Sau nhieu nam đuoc cat giu, nam 1980, chiec Hercules đuoc Cau lac bo Hang khong California mua lai. Hoi nay đa thanh cong đat chiec may bay nay trung bay trong 1 nha hinh vom to gan ben chiec tau khach đai duong Queen Mary cung đuoc trung bay tai Long Beach, California. Nam 1988, Cong ty Walt Disney mua lai ca hai vat trung bay nay va ca bat đong san xung quanh. Disney thong bao cho Cau lac bo Hang khong California biet rang ho khong con muon trung bay chiec Hercules nua. Sau khi tim kiem that lau noi thich hop cho no, Cau lac bo Hang khong California giao chiec tau bay Hughes cho Bao tang Hang khong Evergreen. Duoi su huong dan cua ban đieu hanh bao tang, chiec phi co đuoc thao roi va đuoc đua bang xa lan đen noi moi cua no o thanh pho McMinnville, Oregon (cach thanh pho Portland khoang 1 gio đong ho ve phia tay nam). O noi đay no đuoc trung bay ke tu đo. Chiec thuy phi co đen thanh pho McMinnville ngay 27 thang 2 nam 1993 sau mot cuoc hanh trinh dai 1.055 dam trong 138 ngay tu Long Beach.
Giua thap nien 1990, cac nha chua may bay Hughes cu trong đo co nha chua chiec Hercules đuoc sua lai đe phuc vu lam phim. Cac canh trong phim nhu Titanic, What Women Want, va End of Days đa đuoc quay trong nha chua may bay 29.000 m², noi ma Howard Hughes che tao chiec thuy phi co.
Mac du ke hoach đa khong đi đen đau ngoai chiec thuy phi co nguyen mau nhung chiec H-4 Hercules đa bao hieu su ra đoi cua loai may bay van tai to lon vao cuoi the ky 20, nhu Lockheed C-5 Galaxy, Antonov An-124 va An-225. Chiec Hercules đa chung minh rang cac nguyen ly đong hoc hang khong va vat ly tao su bay thi khong gioi han boi kho cua may bay.


Cac đac điem (H-4) Đac điem van hanh đuoc du đoan.

Đac điem tong the
To lai: 3
Chieu dai: 218 ft 8 in (66,65 met)
Sai canh: 319 ft 11 in (97,54 m)
Chieu cao: 79 ft 4 in (24,18 m)
Chieu cao than: 30 ft (9,1 m)
Tai trong: 400.000 lb (180.000 kg)
Đong co: 8 đong co Pratt & Whitney R-4360 Wasp Major, cong suat 3.000 ma luc (2.240 kW) moi đong co
Canh quat: Hamilton Standard 4-canh moi đong co
Đuong kinh canh quat: 17 ft 2 in (5.23 m)
Van hanh
van toc bay bang: 220 mph (353,98 km/h)
Tam bay: 3.000 mi (4.800 km)
Tran Bay 20.900 ft (6.370 m)


Van hoa binh dan Trong bo phim The Rocketeer (1991), anh hung Cliff Secord su dung mot mo hinh lon chiec Hercules đe tron thoat cac nhan vien lien bang va ca Howard Hughes. Sau khi Secord luon chiec may bay mo hinh nay an toan, Hughes to ve ngac nhien la khi cu nay thuc su co the bay.
Viec che tao va bay chiec phi co Hercules đuoc trinh bay trong bo phim tu lieu nam 2004 noi ve cuoc đoi cua Hughes, The Aviator. Cac mo hinh đieu khien tu xa va đieu khien tu đong cung nhu phan ben trong va ngoai phi co nay đeu đuoc xay dung lai đe quay canh. Chiec Hercules đieu khien tu đong đang đuoc trung bay tai Bao tang Khong gian va Hang khong Evergreen, nam canh ben chiec Hercules that.


Xem them Danh sach may bay co lon


Tham khao = Ghi chu =


= Đoc them =


Lien ket ngoai Evergreen Aviation Museum, McMinnville, Oregon, home of the plane Luu tru ngay 21 thang 1 nam 2013 tai Wayback Machine
Spruce Goose: Where Is It Now? A history of the plane following Hughes' death
The Aviator (2004) Biography/drama movie about Howard Hughes with H-4 Hercules Spruce Goose episode