Maria Callas (tieng Hy Lap: Μαρια Καλλας, 2 thang 12 nam 1923 - 16 thang 9 nam 1977) la giong nu cao nguoi My goc Hy Lap va la mot trong nhung nu ca si opera danh tieng nhat trong thap nien 1950. Ba so huu ki thuat hat giong đep (bel canto) an tuong va kha nang dien xuat tuyet voi. La mot giong ca đa dang, ba khong chi thanh cong o nhung opera seria co đien ma con o nhung vo ca kich su dung giong đep, cua Donizetti, Bellini, Rossini va ca nhung tac pham cua Verdi va Puccini, va mot so vo nhac kich cua Wagner (trong nhung nam đau su nghiep). Nhung vai dien thanh cong nhat cua ba la Lucia (Lucia di Lammermoor), Floria Tosca (Tosca), Violetta (La Traviata), Norma (Norma), Medea (Medee). Ba đuoc goi voi danh hieu La Divina (Nu than).
Maria Callas co mot tuoi tho khong hanh phuc ben nguoi me khac nghiet, ba đuoc hoc am nhac o Hy Lap va thanh danh o Italia. Su thanh cong nhanh chong cua Callas cung keo theo su tap trung cua du luan len đoi tu cua ba, ve tinh khi nong nay bat thuong, ve su tranh chap cua ba voi Renata Tebaldi va chuyen tinh cua nu danh ca voi Aristotle Onassis. Nhung sau nhung thanh cong đa qua, ba nhanh chong roi vao co đon va lac long, khi ma giong hat, sac đep va tinh yeu cua nguoi phu nu đa mat. Cuoc đoi đay kich tinh va nhung bi kich cuoc song đoi khi đa lam lu mo đi hinh anh cua ba. Tuy nhien, van con đo nhung thanh cong nghe thuat cua ba, ma Leonard Bernstein goi la "Kinh thanh cua nghe thuat opera" , va su anh huong cua ba, ma to Opera News nam 2006 đa viet: "Gan 30 nam sau khi mat đi, co van la su khang đinh ro net nhat cua mot diva, cung nhu mot nghe si va van la mot trong nhung danh ca đuoc ua thich cua am nhac co đien" .


Tuoi tho Maria Callas co ten khai sinh la Sophia Cecelia Kalos , sinh tai Benh vien Flower tai 1249 Fifth Avenue o Manhattan vao ngay 2 thang 9 nam 1923 , voi cha me nguoi goc Hy Lap: George Kalogeropoulos va Evangelia "Litsa" (hay "Litza") Dimitriadou. Ba co ten thanh la Maria Anna Sofia Cecilia Kalogeropoulou, so huu cach cua ho Kalogeropoulos (Tieng Hy Lap:Μαρια Αννα Σοφια Καικιλια Καλογεροπουλου). Kalogeropoulos đau tien đuoc rut ngan la "Kalos" va sau đo la "Callas".


= Gia đinh =

George Kalogeropoulos va Elmina Evangelia "Litsa" la mot đoi vo chong trai nguoc nhau: George la mot nguoi đan ong hoa nha va khong ham muon, khong co so thich nghe thuat, trong khi vo ong la mot nguoi soi noi, nhieu tham vong, va co uoc mo thanh cong trong nghe thuat . Cha cua Evangelia, Petros Dimitriadis (1852-1916) đang khong khoe khi Evangelia gioi thieu George toi gia đinh, to ra khong tin tuong George, đa canh bao con gai, "Con se khong bao gio han phuc voi cau ta. Neu con cuoi cau ta,ta se khong the giup con". Evangelia đa lo đi loi canh bao, nhung đa som nhan ra cha minh đung. Tinh hinh lai xau đi boi tinh trang hoa cua George va đieu đo cung khong đuoc cai thien ke ca tu su ra đoi cua co con gai đau Yakinthi (sau goi Jackie) vao nam 1917 va nguoi con trai Vassilis vao nam 1920. Cai chet vi viem mang nao cua Vassilis vao mua he nam 1922 đa anh huong toi đoi vo chong. Vao nam 1923, sau khi biet đuoc Evangelia co thai lan nua, George tu quyet đinh chuyen gia đinh toi My, mot quyet đinh ma Yakinthi nho lai rang đa khien me co "gao thet đien dai" sau "tieng đong cua sam" cua George . Gia đinh chuyen toi My vao thang 7 nam 1923 va đinh cu tai mot can ho o Astoria, Queens.
Evangelia tin rang đua con thu ba cua ho se la mot cau be, va ba đa rat that vong vi su ra đoi cua con gai Maria đen muc khong them nhin mat đua be trong bon ngay . Gan 3 tuoi, tai nang am nhac cua Maria bat đau đuoc chu y. Callas bat đau hoc piano khi len 4 tuoi. Va sau khi Evangelia kham pha ra rang đua con gai thu ba cua ba co giong hat, ba ay bat đau bat buoc "Mary" phai hat. Callas sau đo nho lai: "Toi bi bat phai hat khi toi moi chi nam tuoi, va toi that ghet đieu đo" . George thi lai khong hai long voi loi thien vi cua vo voi đua con gai lon va ca chuyen đua nho Mary phai hat va bieu dien . Cuoc hon nhan đi đen khung hoang va vao nam 1937, Evangelia quyet đinh tro lai Athen cung voi hai co con gai cua ba .


= Moi quan he voi me =
Quan he cua Callas va Evangelia tiep tuc bi xoi mon trong nhung nam thang o Hy Lap, va trong thoi gian đau cua su nghiep Callas, no đa tro thanh mot van đe đuoc cong chung quan tam đac biet sau mot cau chuyen tren tap chi Time ma tap trung vao moi quan he cua ho va sau đo la cuon sach cua Evangelia mang ten Con gai toi - Callas. Truoc cong chung, Callas đa đo loi cho ba Evangelia ve tuoi tho khong hanh phuc, bi tuoc đoat boi viec hat va lam viec duoi su thuc ep cua nguoi me:

Nam 1957, co noi voi Norman Ross: "Tre con phai co mot tuoi tho tuoi đep. Toi đa khong co đieu đo - Toi uoc gi toi co" . Mat khac, nguoi viet tieu su Pestalis-Diomidis qua quyet rang su đoi xu đay cam ghet cua Evangelia voi George truoc mat lu tre đa gay nen su oan han va ghet bo ve phia Callas . Tuy nhien, theo chong Callas va nguoi ban than nhat cua ba - Giulietta Simionato, Callas đa ke lai voi ho rang me ba, nguoi khong lam viec gi, lai bat ba "quan he voi nhieu đan ong", chu yeu la nhung tay linh Y va Đuc, đe mang ve cho ba ta tien va thuc an trong suot su chiem đong cua khoi Truc tai Hy Lap trong The chien II. Simionato đa đoan chac rang Callas "co gang khong đe cap đen", nhung tham tam Callas khong bao gio tha thu cho Evangelia vi chuyen đo . Trong co gang boi đap moi quan he voi me, Callas đa đua me ba đi trong chuyen luu dien toi Mexico vao nam 1950, nhung viec nay lai đanh thuc su mau thuan va oan han giua hai nguoi, va sau khi roi Mexico, ca hai khong bao gio gap lai nhau . Sau chuoi buc thu tuc gian va to cao cua Evangelia toi cha va chong Callas, ba đa hoan toan cham dut moi quan he voi me minh .


Hoc hanh Callas đuoc hoc am nhac tai Athen. Ban đau, me ba co gang cho ba vao Nhac vien Athen danh tieng nhung lai khong thanh cong. O buoi thu giong, giam đoc nhac vien Filoktitis Oikonomidis mot muc tu choi nhan Callas vi cho rang giong ba khong đuoc hoc hanh va khong co to chat ki thuat. Vao mua he 1937, me ba gap Maria Trivella o Nhac vien quoc gia Hy Lap moi thanh lap, va nho co đua Callas vao hoc voi mot muc phi phai chang. Vao nam 1957, Trivella đa nho lai an tuong cua co ay ve mot "Maria, mot co gai tre tron trinh, đeo mot cap kinh can that to"

Trivella đong y day cho Callas va tu choi tien hoc phi, nhung ngay khi Callas bat đau hoc thanh nhac chinh thuc, co giao Trivella đa nhan ra rang Mary khong phai la mot giong nu tram, nhu Callas noi, ma la chat giong nu cao kich tinh. Sau đo, ho bat đau luyen tap đe nang cao cu am cua giong Mary va lam sang am sac cua no . Trivella nho Mary nhu "mot hoc sinh guong mau. Cuong tin, kien quyet, tan tuy, đo la trai tim va tam hon ham hoc hoi cua co ay. Su tien bo cua co ay that đang kinh ngac. Co be hoc nam đen sau tieng mot ngay... Trong vong sau thang, co ay đa hat đuoc nhung aria kho nhat trong nhung tac pham opera the gioi voi mot kha nang am nhac tuyet voi" . Vao 11 thang 4 nam 1938, trong lan trinh dien đau tien, Callas đa ket thuc lop hoc cua Trivella voi ban song ca tu vo Tosca tai nha hat Parnassos . Callas nho lai rang Trivella "co mot phuong phap kieu Phap, cach ma đat giong o mui... va toi da co van đe la khong co quang giong nguc thap, thu ma rat can thiet trong ki thuat bel canto... Va đo la noi ma toi đa hoc cach hat giong nguc cua minh". Tuy nhien, khi phong van voi Pierre Desgraupes trong chuong trinh tieng Phap L'Invitee Du Dimanche, Maria khong cho rang su phat trien giong nguc cua ba la nho Trivella, ma la nho co giao tiep theo cua ba, giong nu cao mau sac Tay Ban Nha noi tieng, Elvira de Hidalgo .
xxxxnho|200px|Maria Callas voi co giao Elvira de Hidalgo (nguoi ngoi đau tien tu ben phai sang)]]
Callas hoc voi Trivella trong hai nam truoc khi me ba cho đi buoi thu giong o Nhac vien Athen voi de Hidalgo. Callas tham du voi bai "Ocean, Thou Mighty Monster". De Hidalgo nho lai đa nghe "nhung thac am thanh ngong cuong va du doi, khong the che ngu đuoc nhung lai đay kich tinh va cam xuc" . Ba đong y nhan Callas ngay lap tuc nhung ba Evangelia lai đe nghi de Hidalgo cho trong mot nam đe Callas co the tot nghiep tai Nhac vien Quoc gia va co the bat đau lam viec. Vao ngay 2 thang 4 nam 1939, Callas đam nhan mot phan cua vai Santuzza trong opera cua Mascagni mang ten Cavalleria Rusticana (Hiep si lang que) tai Nha hat Olympia trong cuoc thi danh sinh vien. Vao mua thu nam đo, ba vao hoc Nhac vien Athen tai lop cua Elvira de Hidalgo .
Nam 1968, Callas noi voi Lord Harewood,
De Hildalgo co su ren luyen tuyet voi, tham chi la co the la su ren dua cuoi cung cua bel canto đich thuc. Mot co gai tre muoi ba tuoi nhu toi—i hoan toan đuoc đat trong tay ba ay, nghia la toi hoc nhung bi mat, cach thuc cua loai bel canto nay, ban di nhien hieu ro,khong chi la hat đep. Đo la su ren luyen vat va;mot cai ao bo cua benh nhan tam than ma ban nhu đuoc mac vao, du thich hay khong. Ban phai hoc đoc, viet, đat cau, co the đi đuoc bao xa, truot nga, ton thuong chinh minh, đua ban than tro lai tiep tuc tren đoi chan. De Hidalgo co mot phuong phap, cai ma la bel canto thuc su, du giong nang the nao o đau, no se luon toa sang, se luon hoat đong linh hoat, khong bao gio lam no nang xuong. Đo la phuong phap giu giong toa sang va linh hoat va đua nhac cu vao noi xac đinh ma co the khong qua lon ve thanh am, ma tham nhap. Va day  nhung am giai, am rung, toan bo nhung to điem loi bel canto, mot ngon ngu rong lon cua rieng no.
De Hidalgo sau đo nho lai, Callas nhu "mot hien tuong... Co ay lang nghe tat ca hoc sinh cua toi, tu soprano, mezzo, tenor... Co ay co the lam tat ca đieu đo" . Callas noi rang ba "đa đen truong vao 10 gio buoi sang va roi khoi voi sinh vien cuoi cung..., nghien ngau am nhac" hon 10 tieng moi ngay. Khi co giao hoi ba tai sao lai lam the, cau tra loi cua Maria chi la "voi nhung sinh vien kem tai nang nhat, anh ta co the chi cho em nhung đieu ma co, nguoi tai nang nhat, khong the lam đuoc" .


Khoi đau su nghiep tai Hy Lap Sau nhung nam hoc hanh, Callas bat đau xuat hien voi vai tro phu tai Nha hat Quoc gia Hy Lap. De Hidalgo đa giup đo Callas kiem mot khoan tien nho, no đa giup co va gia đinh vuot qua nhung nam kho khan trong chien tranh . 21 thang 10 nam 1940, Callas tham du hat trong vo kich Nguoi lai buon thanh Venice cua Shakespeare o Athen .
Callas đong vai dien chuyen nghiep đau tien vao thang 2 nam 1942, trong mot vai nho Beatrice trong vo cua Franz von Suppe Boccaccio . Giong soprano Galatea Amaxopoulous nguoi hat trong dan hop xuong nho lai "Du la dien tap, kha nang trinh dien di thuong cua Mary that ro rang, va ke tu đo, moi nguoi bat đau tim moi cach đe ngan chan co ay xuat hien" . Ca si Maria Alkeou cung nho lai rang soprano Nafiska Galanou va Anna (Zozo) Remmoundou "đa co gang đung tren canh ga khi Mary đang hat va gay chu y cho co ay, ho lam bam, cuoi đua va chi ngon tay vao co ay" . Mac ke nhung hanh đong đo, Callas van quyet đinh tiep tuc. Co nhan vai chinh đau tien voi vai Tosca vao thang 8 nam 1942, va sau đo la vai Marta trong vo Tiefland cua Eugen d'Albert o nha hat Olympia. Vai dien Marta cua Callas đa nhan đuoc nhung loi phe binh tich cuc. Nha phe binh Spanoudi mieu ta Callas "mot nghe si đay bung no so huu mot kha nang am nhac va dien xuat hiem co", va Vangelis Mangliveras đanh gia man trinh dien cua Callas trong tuan bao To Radiophonon:

It lau sau, khi xem Callas tap thu Fidelio, giong soprano đoi thu Remoundou đa hoi nhung nguoi đong nghiep: "Co cai gi đo that tuyet dieu ma chung ta chua nhan ra đuoc?" . Tiep theo Tiefland, Callas đong vai Santuzza trong Cavalleria Rusticana lan nua va tiep theo la O Protomastoras tai nha hat Odeon of Herodes Atticus co duoi chan Acropolis. Nhung vai dien nay, Callas đeu ky hop đong voi cong ty Lyric Theatre .
Trong thang 8 va 9 nam 1944, Callas dien vai Leonore trong tac pham tieng Hy Lap cua Beethoven Fidelio tai Odeon of Herodes Atticus . Nha phe binh nguoi Đuc Friedrich Herzog khi xem vo dien đa mieu ta "su thang loi tuyet voi" cua "Leonore" Callas:

Sau khi Hy Lap đoc lap, de Hidalgo khuyen Callas nen tu minh xay dung su nghiep o Italy. Callas thanh cong trong chuoi cac buoi hoa nhac quanh Hy Lap, va tu đo, trai nguoc loi khuyen cua co giao, ba quyet đinh tro lai My đe gap cha va theo đuoi su nghiep xa hon. Khi roi Hy Lap vao 14 thang 9 nam 1945, hai thang truoc sinh nhat 22 tuoi, Callas đa the hien 56 lan bieu dien o 7 vo opera va đa xuat hien trong khoang 20 recital . Callas, khi cong nhan rang su nghiep o Hy Lap đa cho co nhung bai hoc ve dien xuat va am nhac, đa noi: "Khi toi co đuoc mot su nghiep lon, đieu đo khong co gi ngac nhien voi toi" 


Giai đoan chinh trong su nghiep = Tro lai My =
Sau khi tro ve Hoa Ky va sum hop voi nguoi cha vao thang 9 nam 1945, Maria Kalogeropoulos chinh thuc đoi ten thanh Maria Callas. Ba tham du nhieu buoi thu giong . Thang chin nam đo, ba thu giong truoc Edward Johnson, giam đoc Nha hat Metropolitan va đuoc chap nhan . Callas xac nhan rang nha hat đa moi co hai vo Madama Butterfly (Giacomo Puccini) va Fidelio (Beethoven), bieu dien o Philadelphia va bang tieng Anh, nhung Callas lai tu choi ca hai, boi ba qua nang ne va manh me voi Buterfly va khong thich the hien opera bang tieng Anh . Du khong co bang chung nao cua loi moi cua hang Met , trong bai phong van voi to The New York Post nam 1958, Johnson lam chung cho cau chuyen cua Callas: "Chung toi moi co ay mot hop đong, nhung co ay khong thich đieu đo, boi vi hop đong chu khong phai voi vai dien. Co ay đa đung khi bac bo no, đo chi la ban hop đong danh cho nhung nguoi moi vao nghe" 


= Italia, Zenatello va Serafin =
Nam 1946, Callas tham gia tai lap mot nha hat o Chicago voi vai Turandot, tuy nhien cong ty hop tac đa bi pha san truoc khi cong dien. Giong nam tram Nicola Rossi-Lemeni, ngoi sao cua san khau opera khi đo, nhan ra rang ong bau Giovanni Zenatello đang tim kiem mot giong nu cao kich tich cho vai dien trong La Gioconda tai Arena di Verona. Ong ay nho rang co gai tre Callas "manh me đay an tuong mot cach tu nhien va di dom, that chac chan cho tuong lai co ay. Toi biet trong mot nha hat ngoai troi rong nhu Verona, co gai nay, cung voi su dung cam va giong hat to lon, se tao nen su tac đong ghe gom" . Sau đo, ong tien cu Callas cho ong bau Giovanni Zenatello. Trong buoi thu giong cua ba, Zenatello tro nen phan khich toi muc nhay cang len va tham gia voi Callas trong lan song ca o man 4 . Vai chinh trong La Gioconda nam 1947 la vai dien đau tien cua Maria o Italia.
Sau La Gioconda, Callas khong nhan đuoc loi moi nao nua cho toi khi nhac truong Serafin tim kiem nguoi hat Isolde (trong Tristan und Isolde) va moi Callas đen. Ngay lap tuc, Serafin đa moi co vao vai dien . Sau nay Serafin cung đa tro thanh nguoi co van va giup đo cho Callas.
Theo Lord Harewood, "rat it nhac truong nguoi Y nao co đuoc su nghiep xuat sac nhu Tullio Serafin va co le khong mot ai, ke tu Toscanini, co suc anh huong hon" . Nam 1968, Callas nho lai: chuyen lam viec voi Serafin la mot co hoi that su may man cho su nghiep cua ba, boi vi "ong ay day toi rang đe co su trinh dien, truoc het phai co su hieu biet đung đan. Ong ay day toi biet chieu sau cua am nhac, ly do cua am nhac. Đo la noi toi that su uong het tung loi ma ong ay noi" .
Ngay 30 thang 11 nam 1948, Callas bieu dien vo Norma lan đau tien, mot trong nhung vo ma ba đa bieu dien rat nhieu lan trong suot su nghiep .


= I Puritani va con đuong toi bel canto =

Buoc ngoat lon trong su nghiep Callas la tai Venice nam 1949 . Co đuoc moi hat vai Brunnhilde trong Die Walkure tai Teatro la Fenice, khi Margherita Carosio, nguoi sap sua hat vai Elvira trong I Puritani tai cung nha hat, bi om. Khong the tim đuoc ai khac thay the cho Carosio, Serafin đanh moi Callas hat Elvira trong sau ngay . Theo loi cua Michael Scott: "Chuyen ma mot ca si bao quat đuoc am nhac o nhung kieu giong khac nhau nhu Brunnhilde cua Wagner hay Elvira cua Bellini đa đu đe lam ta ngac nhien, nhung co gang the hien chung trong cung mot thoi điem thi that la folie de grandeur (hoang tuong tu đai)" . Truoc buoi dien chinh thuc, mot nha phe binh khit mui hoai nghi "Toi nghe rang Serafin đa quyet đinh giao I Puritani cho mot soprano kich tinh... Vay chac chung ta co the hi vong se co La Traviata voi Violetta cua baritone Gino Bechi??" . Sau buoi trinh dien, nhung nha phe binh lai viet: "Ke ca nhung nguoi đa nghi nhat cung phai thua nhan đieu ki dieu rang Maria Callas đa lam hoan hao... su linh hoat trong giong hat đep va sang cua co, va nhung not cao đay long lay. Su trinh dien cua co ay that am ap, đay bieu cam va nhan ai, ma se that vo ich khi co tim đieu đo o nhung Elvira lanh leo, mong manh khac."  Franco Zeffirelli nho lai, "Đieu ma co ay lam o Venice that phi thuong. Ban can hieu opera thi moi nhan biet đuoc tam co thanh cong cua co. Đieu đo giong nhu neu ai đo bao Birgit Nilsson, nguoi noi danh voi chat giong sieu kich tinh, lai đi thay the cho mot Beverly Sills nu cao mau sac vay" .
Scotto cho rang "O tat ca moi vai Callas đa đong, that kho đe ai đo co the thuc hien hieu qua hon" . Su lan san sang bel canto đa lam thay đoi su nghiep cua Callas va đua ba toi nhung vai Lucia, La Traviata, Armida, La Sonnambula, Il Pirata, Il Turco in Italia, Medea, va Anna Bolena. Ba đanh thuc su quan tam cua cong chung toi nhung tac pham đa bi bo quen cua Cherubini, Bellini, Donizetti va Rossini . Soprano danh tieng Montserrat Caballe noi:

Trong suot su nghiep cua minh, Callas đa the hien su đa dang trong giong hat voi nhung tac pham danh cho giong nu cao mau sac xen lan nhung tac pham nu cao tru tinh. Ba đa thuc tinh bel canto, dong opera đe cao nghe thuat "hat đep" truyen thong cua Y đa tung mot thoi bi quen lang .


= Nhung vai dien quan trong =
Thang 12 nam 1951, Maria Callas lan đau tien trinh dien tai nha hat La Scala voi vo I Vespri Siciliani, va noi đay đa tro thanh ngoi nha nghe thuat cua ba trong suot thap nien 1950 . La Scala đa danh rat nhieu tac pham moi cho Callas voi nhung đao dien nhu Herbert Von Karajan, Margherita Wallmann, Luchino Visconti va Franco Zeffirelli .
Thang 8 nam 1952, Callas ky hop đong ghi am voi EMI Classics, voi ban thu thu Non mi dir tu vo Don Giovanni . Thang 2 nam 1953, Callas đuoc EMI moi thu am vo opera Lucia di Lammermoor cua Gaetano Donizetti Florence. May nam sau đo, Callas đa thuc hien hang loat ban thu am tai La Scala voi hang đia EMI nhu I Puritani va Cavalleria Rusticana voi nhac truong Serafin, đac biet la ban Tosca noi tieng duoi su chi huy cua Victor de Sabata, cung voi tenor Giuseppe di Stefano va baritone Tito Gobbi .
Ba tro lai bieu dien tai Chicago, My nam 1954, voi vo Norma tai Lyric Opera cua Chicago . Lan trinh dien đau tien tren Nha hat Metropolitan, noi ma ba đa tu choi 9 nam truoc, vao thang 11 nam 1956 va tiep tuc voi vai Norma. Tuy nhien truoc đo lai co mot bai viet tren tap chi Time, gop nhat tat ca nhung cau chuyen ve Callas nhu su tuc gian va tranh chap cua ba voi Tebaldi, ve moi quan he cua Callas va me minh . Sau bai viet nay, Callas hoan toan bi cong chung New York ghe lanh. Tuy nhien, đem dien hom đo lai vo cung thanh cong, va Callas đa lay lai đuoc cam tinh cua cong chung nho su the hien cua minh. Ket thuc buoi bieu dien, Callas đa nhan đuoc 16 lan goi ra san khau truoc su hoan nghenh nhiet liet cua khan gia .
Thang 11 nam 1958, Callas tham gia buoi hoa nhac đe gioi thieu khanh thanh Nha hat thanh pho Dallas, va giup thanh lap cong ty voi nhung nguoi ban cua ba tu Lyric Opera cua Chicago, Lawrence Kelly and Maestro Nicola Rescigno . Co ay cung co the đung cua cong ty khi vao nam 1958, co đa the hien "mot man trinh dien xuat chung voi vai Violetta trong La Traviata cua Verdi va cung nam đo, voi vai dien Medea, đem đen mot su sang tao co gia tri nhu Euripides" . Voi vai Violetta cua Callas, soprano nguoi Đuc Elisabeth Schwarzkopf đa quyet đinh se khong đong Violetta nua vi ba noi: "Con lay đau ra cam xuc đe dien nua, khi co ay đa the hien Violetta qua hoan hao roi" .
Nam 1952, Callas thuc hien đem dien đau tien tai Royal Opera House o London voi vo Norma cung voi cac ban dien nhu mezzo soprano ki cuu Ebe Stignani trong vai Adalgisa va Joan Sutherland tre tuoi trong vai phu Clotilde  Callas gan bo voi cong chung London đen muc ba goi đo la "mot moi tinh" . Ba tro lai Nha hat Hoang gia vao nam 1953, 1957, 1958, 1959, 1964, 1965 . Đay cung la noi ma ba quyet đinh ket thuc su nghiep san khau voi vai Tosca vao 5 thang 7 nam 1965 voi đao dien Franco Zeffirelli va nguoi ban đong nghiep Tito Gobbi .


Giam can Trong nhung nam đau su nghiep, Callas la mot phu nu đay đa va nang ne, đen muc ba thua nhan "khong duoi 200 pound" (khoang 90 kg) . Du ba co than hinh map map, nhung Meneghini va nhung nguoi khac van cong nhan ba đep, tuy nhien trong lan trinh dien đau vai Medea cua Cherubini vao thang 5, 1953, Callas quyet đinh rang ba can mot than hinh va khuon mat gon gang hon:

Nguoi co anh huong toi hinh mau ma Callas muon thay đoi la Audrey Hepburn.
Suot trong nam 1953 va đau 1954, ba giam gan 80 pound (36 kg), va đa tro thanh mot nguoi, ma theo Maestro Rescigno, "co le la quy ba đep nhat tren san khau" . Sir Rudolf Bing, nguoi nho Callas "beo ghe gom" nam 1951, đa tro thanh "nguoi đan ba manh de, hap dan đang kinh ngac", nguoi "ma khong con mot chut dau hieu nao cua mot nguoi đan ba map đa giam can. Co ay trong nhu đuoc sinh ra voi dang ve manh mai va yeu kieu, va luon luon co dang đi that thanh nha". Nhieu tin đon lan truyen ve phuong phap giam can cua Callas: co nguoi noi Maria đa nuot mot con san, trong khi mot cong ty san xuat my lai khang khang rang ba giam can nho an mon "my sinh ly" cua ho, khien cho Callas thua kien cong ty đo ra toa . Callas phat bieu rang ba giam can nho che đo an kieng calorie thap voi chu yeu salad va thit ga . Mot so nguoi tin rang chinh viec giam can đa gay kho khan cho viec lay hoi cung nhu suc cang cua giong va la nguyen nhan cho su xuong giong cua ba, trong khi so khac tin viec giam can lam giong ba diu dang va nu tinh hon, cung nhu lam cho ban than ba tu tin hon..
Tito Gobbi noi, "Gio co ay khong chi tai nang am nhac va dien xuat, co ay con la mot giai nhan nua. su y thuc ve van đe nay đua nhung phep mau tuoi moi ve moi vai dien co ay đam nhan. Nhung gi no đa lam voi giong ca va suc chiu đung co ay, toi khong tien noi.toi chi khang đinh rang co ay đa bung no thanh nghe si đoc nhat trong the he co ay va noi bat trong toan bo lich su cac giong ca."


Moi bat hoa voi Tebaldi Suot đau nhung nam 1950, đa co nhung tranh luan phat sinh tu su tranh chap giua Callas va Renata Tebaldi, mot diva nguoi Y co chat giong lyrico spinto soprano danh tieng đuong thoi . Su tuong phan giua chat giong khac thuong cua Callas va chat giong đep co đien thuan Y cua Tebaldi đa day lai mot cuoc tranh luan lau đoi nhu lich su opera, cu the la ve ve đep cua am thanh hay cach bieu cam cua am thanh .
Hai nguoi gap nhau đau tien vao nam 1947 tai Verona Festival, sau đo la khi cung dien vai Aida (Verdi) tai La Scala chi cach nhau may ngay vao nam 1950. Mau thuan nay sinh vao nam 1951, khi ca hai cung hat trong cung mot buoi hoa nhac va Callas tuc gian khi Tebaldi luc đau nhat tri khong hat "bis" (hat lai mot aria theo yeu cau khan gia) nhung tren thuc te đa hat them nhung 2 aria. Vao mot buoi tiec sau đo, Callas lai cong khai chi trich cach dien xuat cua Tebaldi trong vai Violetta (La Traviata), noi rang đo la "mot đieu toi te" va khuyen Tebaldi nen tu bo vai đo đi.
Su tranh chap đa gay ra mot con sot vao giua nhung nam 1950, khong chi voi hai nguoi phu nu, ma con loi keo ca nhung nguoi ham mo ho đung ve phia hai phe khac nhau. Callas luon mia mai Tebaldi bang nhung loi le cay nghiet nhat, tham chi mot lan Callas đa phat bieu rang: "Renata Tebaldi chi la co ca si khong co cot song" (vi Tebaldi bi mac benh viem tuy) , va Telbadi đap lai: "Co the toi khong co cot song, nhung toi co thu ma Callas khong bao gio co: đo la trai tim" . Callas đap lai tren tap chi Time rang viec so sanh ba voi Tebaldi that cha khac gi " đem so sanh sam panh voi co nhac. Khong, voi Coca Cola" . Tuy nhien theo nhung nguoi du buoi phong van xac nhan nhu đinh đong cot rang Callas chi noi "sam panh voi co nhac", va co nguoi ngoi o duoi đa het len: "Khong, voi Coca Cola" (Ca hoi truong cuoi), nhung tap chi Time lai quy cho đo la loi noi cua Callas .
Moi bat hoa nay cung đuoc xem nhu la su ghen ti cua Callas voi Telbadi, vi ba cho rang Telbadi ki thuat khong tot nhu minh, nhung lai co chat giong đep bam sinh, lai som đat đuoc thanh cong, trong khi chat giong cua Callas lai phai kho luyen rat lau
Hai ca si, du vay, khong nen so sanh voi nhau . Tebaldi đuoc day do boi Carmen Melis, mot chuyen gia ve versimo danh tieng, va ba anh huong boi truong phai hat cua Y vao đau the ki 20, cung nhu Callas an sau boi truong phat bel canto the ki 19 . Callas la mot giong nu cao kich tinh mau sac, trong khi co ban Tebaldi la mot giong nu cao tru tinh kich tinh. Callas va Tebaldi nhin chung hat hai the loai khac nhau: Callas voi nhung vai nu cao kich tinh rat nang trong thoi ki đau va nhung tac pham bel canto ve sau nay, con Tebaldi lai tap trung vao cac vai cua Verdi hay truong phai versimo đien hinh la Puccini . Ho co chung vai vai nhu Tosca va La Gioconda, nhung vai ma Tebaldi chi bieu dien trong nua cuoi su nghiep cua ba.
Ngoai van đe tranh chap, Callas cung đanh gia rat cao Tebaldi va nguoc lai. Trong buoi phong van voi phong vien Norman Ross o Chicago, Callas noi: "Toi kham phuc giong hat cua Tebaldi... Thinh thoang, toi uoc toi cung co chat giong cua co ay". Francis Robinson, quan ly cua nha hat Metropolitan viet ve su tinh co khi Tebaldi hoi ong gioi thieu mot ban thu am La Gioconda đe giup Tebaldi de vao vai nay. Nhan thuc ve su "tranh chap" giua Callas va Tebaldi, ong khuyen co nen nghe ban thu cua Zinka Milanov. Mot vai ngay sau, ong toi tham Tebaldi va thay co ay đang ngoi cham chu nghe ban cua Callas. Tebaldi nhin len thay ong va hoi trong su ngac nhien đen kho hieu "Tai sao ngay tu đau ong khong bao toi ban cua Maria moi la cai hay nhat?" .
Ngay 16 thang 9 nam 1968, Callas đa đen xem buoi bieu dien cua Tebaldi trong vai Adriana Lecouvreur (Francesco Cilea) o nha hat Metropolitan va om hon, chuc mung Telbadi , đay đuoc coi la hanh đong lam hoa xin loi cua Callas voi Tebaldi sau 20 nam bat hoa. Nam 1978, Tebaldi đa noi mot cach cam đong ve nguoi đong nghiep vi đai cuoi cung:


Meneghini va Onassis Nam 1947, khi toi Verona, Callas gap Giovanni Battista Meneghini, mot nha tu ban giau co va hon co 28 tuoi, va ong bat đau tan tinh co gai. Ho cuoi nhau vao nam 1949, ong đuoc coi nhu nguoi quan ly su nghiep cua Callas cho đen nam 1959, khi ho li di. Tinh yeu va su ung ho cua Meneghini đa giup Callas thoi gian can thiet đe xay dung su nghiep tai Y , va trong suot thoi ki su nghiep đo, co mang ten Maria Meneghini Callas. Thoi ki voi Meneghini cung chinh la thoi đinh cao nhat cua Callas voi hang loat nhung vai dien tren nhung san khau lon.

Nam 1957, Callas va Meneghini đuoc moi toi du mot buoi tiec đuoc to chuc boi nha tai phiet hang hai Aristotle Onassis, voi loi moi cua Elsa Maxwell sau vai dien Anna Bolena cua Donizetti . Nam sau, Callas lai gap lai Onassis, trong đot luu dien tai Phap. Onassis thuc su bi tai nang, sac đep cua Callas cuon hut va co gang đe chinh phuc Callas . Vao thang 11 nam 1959, Callas li di Meneghini va yeu Onassis. Voi Onassis, Callas đa yeu nhu chua bao gio đuoc yeu, ba đa vut bo toan bo su nghiep am nhac đang o đinh cao cua minh đe danh het tam tri cho Onassis. Micheal Scott lai khang đinh rang Onassis khong phai ly do ma Callas bo be su nghiep, nhung ma la cach đe Callas thoat khoi su nghiep ma đang tro nen kho khan voi nhung tai tieng va su xuong doc cua giong hat . Franco Zeffirelli, mat khac, nho lai đa hoi Callas vao nam 1963 la tai sao ba khong luyen giong, va Callas phan ung du doi: "Toi đang co đe co cuoc song nhu mot nguoi phu nu binh thuong" .
"Sau khi gap Onassis, đoi toi tro nen tran đay suc song. Toi bien thanh mot nguoi đan ba khac han" - Callas nho lai 
Theo nguoi viet tieu su Nicholas Gage, Callas va Onassis đa co mot nguoi con trai, tuy nhien đua be đa chet ngay sau khi chao đoi vao ngay 30 thang 3 nam 1960 . Trong cuon sach hoi tuong ve nguoi vo cu, Meneghini viet rang Callas khong the co con . Cung nhu vay, nhieu nguon khac bac bo loi noi cua Gage, ho thay rang giay khai sinh ma Gage su dung đe chung minh cho "đua be bi an" đuoc cap vao nam 1998, hon hai muoi nam sau Callas qua đoi . Vai nguon khac cho rang Callas đa it nhat mot lan pha thai trong thoi gian song voi Onassis . Quan he yeu đuong cua ba voi Onassis ket thuc vao nam 1968, khi Onassis bo roi Callas đe theo đuoi Jacqueline Kennedy, phu nhan cua co tong thong My Kenedy.
Tuy nhien, co Kiki, nguoi thu ky bi mat cua gia đinh Onassis, viet trong hoi ky cua co rang Aristotle du cuoi Jackie, nhung ong thuong xuyen gap go Maria o Paris, noi ho tiep tuc moi quan he bi mat .
Du vay, viec mat đi Onassis van lam Callas, nguoi ma đa tu bo su nghiep đe danh het cho tinh yeu, vo cung đau đon. Sau cai chet cua Onassis, Callas vo cung đau kho va song cuoc song an dat o Paris cho đen khi ra đi.


Nua cuoi su nghiep Nua cuoi cua su nghiep Callas lai đanh dau voi hang loat tai tieng. Trong suot buoi dien Madama Butterfly o Chicago, Callas đa phai đoi mat voi nha chuc trach ve vu kien cua Eddy Bagarozi, nguoi tu nhan la đai dien cua ba. Callas đa bi chup anh khi ba đang đien tiet gian du voi mot nhan vien thu the. Buc anh đa đuoc phat đi moi noi va đua toi cau chuyen ve mot prima donna tinh khi that thuong nong nay hay la mot "Tigress".
Nam 1957, Callas đong vai Amina trong La Sonnambula o Festival quoc te Edinburgh cho nha hat La Scala. Hop đong cua ba chi ghi co bon buoi, nhung do thanh cong qua lon cua chuong trinh, La Scala quyet đinh đat nam buoi. Callas noi voi nhung nguoi đieu hanh La Scala rang ba đa qua kiet suc va ba co mot cuoc hen voi Elsa Maxwell o Venice. Du the, La Scala van thong bao ve nam buoi dien voi vai Amina cua Callas. Callas tu choi o lai va đi toi Venice. Du rang Callas đa lam đung hop đong, nhung ba van bi buoc phai roi khoi La Scala va festival. Nhung nguoi o La Scala khong ung ho Callas hay thong bao cho bao chi ve su vang mat cua Callas trong đem dien them vao. Nguoi thay the la Renata Scotto, va đay la khoi đau cho su nghiep quoc te cua Scotto.
Thang mot nam 1958, Callas tham du chuong trinh cua Nha hat Opera Roma trong vai Norma voi su co mat cua tong thong Italia. Ngay truoc buoi dien, Callas thong bao rang ba khong khoe va ho nen co phuong an du phong san sang. Callas đuoc bao rang "Khong ai co the đong nhu Callas" . Sau khi đuoc bac si chua, ba cam thay khoe hon trong ngay dien va quyet đinh tham du vo opera . Nhung ban thu con sot lai cua man đau vo cho thay rang giong Callas bi om . Callas cam thay khong the hoan thanh buoi dien, cho nen ba đa bo cuoc (walk out) sau man đau. Viec bo đi truoc su co mat cua tong thong Y đa khien Callas bi gioi truyen thong chi trich cay nghiet . Vu scandal tro nen noi tieng voi ten "Rome Walkout". Callas đa kien Rome Opera House, nhung vu kien keo dai muoi ba nam sau va Rome Opera bi tat ca moi nguoi cho la co loi khi tu choi viec su dung ca si thay the .

 
Moi quan he cua ba voi La Scala đa tro nen cang thang sau vu Edinburgh, va đieu nay da chia cat su rang buoc cua ba voi "ngoi nha nghe thuat" Scala. Cuoi nam 1958, Callas va Rudolph Bing đa thao luan ve cong viec moi o Met. Ba đuoc moi dien trong La Traviata va Macbeth, hai vo opera khac biet ma đoi hoi nhung ca si khac nhau. Callas va Met khong the đi đen thoa thuan, va truoc khi vo Medee dien ra o Dallas, Bing đien tin đen cho Callas đe cham dut thoa thuan. Ngay hom sau, nhung đe muc đai loai nhu "Bing tong co Callas" xuat hien nhan nhan tren khap cac mat bao . Bing sau đo noi rang Callas la ca si kho tinh nhat ma ong tung lam viec cung, boi vi "co ay la mot phu nu qua thong minh. Other artists, you could get around. But Callas you could not get around. Co ay biet chinh xac đieu co ay muon, va tai sao co ay muon no" . Du the, Bing van rat kham phuc Callas, va vao thang 9 nam 1959, ong đa toi La Scala đe nghe ban thu La Gioconda cho hang đia EMI .
Trong nhung nam 1958 - 1965, su nghiep Callas tro nen xuong doc khong phanh. Nam 1960-1961, Callas tu choi tat ca cac loi moi dien đe đam chim trong tinh yeu voi Onassis. Nam 1962-1963, ba chi bieu dien o vai buoi hoa nhac nho, hau nhu khong tham du vo opera nao. Thang mot nam 1964, Callas đuoc đao dien Zeffirelli moi tro lai đong trong vo Tosca o Covent Garden . Mot truyen hinh chieu man 2 cua vo Tosca đuoc phat song vao ngay 9 thang 2 nam 1964, la co hoi hiem hoi đe xem đuoc hinh anh Callas bieu dien, va đac biet la khi ba dien chung voi Tito Gobbi. Thang 5 nam đo, Callas lai đuoc Zeffirelli moi tham du vo Norma o Paris, va vo dien cung đa thanh cong tot đep. Callas va Bing lam viec lai vao nam 1965, khi Callas tro lai Met cho hai buoi dien Tosca cung voi Tito Gobbi. Vai dien Tosca quen thuoc đa đem lai thanh cong cho Callas tai Met lan nua, tuy nhien đo chi la su loe sang tam thoi, khi ma Callas đa co nhung dau hieu bat on ve giong hat, cung voi su xuat hien cua giong ca tre trung, tai nang khac đa khien Callas nhanh chong bi lu mo sau đo . Ngay 29 thang 5 nam 1965, Callas đa bi ngat khi đang dien man 2 vo Tosca . Suc khoe va giong hat đa khong cho phep ba tiep tuc, Maria Callas ket thuc su nghiep opera vao ngay 5 thang 7 nam 1965 tai Royal Opera House o London . Tosca chinh la vai dien chinh đau tien (nam 1942) va cung la vai dien cuoi cung (1965) cua Callas.
Nam 1969, nha lam phim Y Pier Paolo Pasolini đa moi Callas vao vai dien khong phai opera duy nhat cua ba, nhan vat than thoai Medea trong bo phim cung ten. Tuy nhien bo phim đa khong gianh đuoc thanh cong ve thuong mai. Đay la bo phim duy nhat ma Callas đong, nhung ba khong hat trong bo phim nay.

Tu thang 11 nam 1971 đen thang 3 nam 1972, Callas tham du giang day mot so khoa hoc Master Class o Juilliard School, New York. Nhung lop hoc nay sau đo la co so cho vo kich nam 1995 cua Terrence McNally mang ten Master Class. Tai noi đay, ba gap lai nguoi đong nghiep cu, giong nam cao Giuseppe di Stefano. Ong moi ba tro lai san khau, tham du chuoi cac buoi hoa nhac vong quanh the gioi đe kiem tien chua benh cho đua con gai cua ong. Callas đong y va tour dien keo dai 25 thang 10 nam 1973 đen cuoi nam 1974, đi qua chau Au, My, Han Quoc va Nhat Ban. Tuy nhien, đay lai la mot đieu bat hanh cho mot giong nghe si ma giong hat đa heo tan . Du vay, chuyen luu dien van gianh đuoc thanh cong lon. Nhung khan gia đa toi đe lang nghe nhung giong ca vang cua mot thoi. Buoi bieu dien cuoi cung cua tour dien cung la cuoi cung cua Callas dien ra vao ngay 11 thang 11 nam 1974, tai Sapporo, Nhat Ban.


Cai chet Sau cai chet cua Aristotle Onassis (thang 3 nam 1975), Maria Callas roi nuoc My, song cuoc song an dat va co đon trong mot can ho o Paris. Ba mat vao khoang 13 gio 30 phut ngay 16 thang 9 nam 1977, o tuoi 53. Tang le đuoc to chuc tai nha tho Chinh thong giao Agios Stephanos tren pho Georges-Bizet, Paris, 20 thang 9 nam 1977. Tro cot cua ba đuoc đua vao chon tai Nghia trang Pere-Lachaise, sau đo đa đuoc rai xuong Bien Egee theo di nguyen cua ba.
Nguyen nhan cai chet cua ba đen nay van con chua ro rang. Cuoi nam 1994, đao dien Franco Zeffirelli đa thoi bung du luan len voi khang đinh rang Callas đa bi giet hai boi nguoi ban than cua ba, nghe si piano Hy Lap Vasso Devetzi, nham đe kiem khoan tien thua ke tri gia 9 trieu đo la My ma Callas đe lai. Mot loi giai thich khac cho cai chet cua Callas la benh suy tim, gay ra boi viec su dung qua lieu luong Mandrax (methaqualone), mot loai thuoc ngu.
Theo nguoi viet tieu su Stelios Galatopoulos, Devetzi đa nhan đuoc su tin cay cua Callas va tro thanh nguoi đai dien cua ba. Cau chuyen đuoc chung thuc boi Yakinthi Callas trong cuon sach cua ba mang ten Sister (Em gai)  khi khang đinh rang Devetzi đa conned Maria out of control of half of her estate, trong khi hua se thanh lap mot Quy Maria Callas đe cung cap hoc bong cho nhung ca si tre. Sau hang tram ngan đo la bien mat, Devetzi cuoi cung đa thanh lap quy nay.

Trong mot cuoc phong van nam 1978, khi đuoc hoi " Co đang khong voi Maria Callas? Ba ay co đoc, khong hanh phuc va thuong kho chiu", nha phe binh am nhac va ban cua ba, Ardoin|Jonh Ardoin phan hoi:
Đo la mot cau hoi kho.  Đoi khi co nhung nguoi nao đo đuoc ban phuoc, va nguyen rua voi mot mon qua phi thuong, mon qua co khi qua lon voi loai nguoi. Callas la mot trong nhung nguoi đo. Cu nhu the nhung đieu uoc cua co ay, cuoc đoi co ay, hanh phuc chinh co ay chinh la moi phuc tung cho mon qua kho tin co ay đuoc nhan, mon qua đa đen va day chung ta nhung thu ve am nhac ma ta biet rat ro, nhung chi ra cho ta cai moi ma ta chua tung nghi toi, nhung kha nang moi. Toi nghi đo la tai sao cac ca si nguong mo co ay, nhung nhac truong nguong mo co ay. Toi cung biet đo la tai sao toi nguong mo co ay. Va co ay đa phai tra mot cai gia qua đat va kho khan cho su nghiep nay. Toi khong nghi co ay luon hieu nhung gi co ay lam va tai sao lam no. Co ay luon co mot hieu ung rat lon len khan gia  va moi nguoi. Nhung co ay khong luon song hanh phuc va khoan thai cung thu ay. Toi tung noi voi co ay:" Đo la đieu rat đang ghen ti khi la Maria Callas." Va co ay noi: " Khong, đo la mot đieu toi te khi la Maria Callas, vi đo la mot cau hoi cua su co gang hieu nhung đieu ban khong bao gio hieu". Co ay khong the giai thich nhung gi co ay lam. No hoan toan tao nen boi ban nang. Co gi đo chon sau trong co ay.


Giong hat Giong hat cua Callas đen nay van con la van đe gay tranh cai . Walter Legge khang đinh rang Callas so huu mot giong hat phuc tap cua mot nghe si lon, mot chat giong co the nhan ra ngay tu đau . Trong cuon "The Callas Debate", nha phe binh nguoi Y Rodolfo Celletti noi rang: "am sac cua giong Callas, thuc su rat xau... Nhung toi tin rang su loi cuon cua co lai la boi chinh đieu nay. Tai sao u? Boi thay vi su son phan, nhung lua va giau co, chat giong co lai co đuoc nhung am sac đac biet ma kho co the quen" . Thay vi khong co mot chat giong đep co đien, Callas lai co the thay đoi am sac đe lam sao cho phu hop voi tung vai dien, tung nhan vat ma ba đong .
Nhac truong Carlo Maria Giulini đa mieu ta su hap dan cua giong hat Callas:


= Kieu giong =
Chat giong cua Callas rat kho đe co the xep vao he thong phan loai giong hien đai hay co đien nao, khi ma trong su nghiep, nhung tiet muc cua ba bao gom ca nhung vai kich tinh nang nhat cung nhu nhung vai ma chi đuoc danh cho nhung chat giong coloratura soprano cao nhat, sang nhat va linh hoat nhat. Ve su đa dang đo, nhac truong Serafin noi: "Nguoi phu nu nay co the hat tat ca nhung gi viet ra danh cho giong nu . Micheal Scott khang đinh rang giong Callas la chat giong soprano cao tu nhien , bang chung la nhung ban thu thoi ki đau cua ba. Rosa Ponselle cung cam thay nhu vay: "O giai đoan phat trien, chat giong cua co thuan chat dramatic coloratura - mot chat giong mau sac co lon cung voi kha nang kich tinh, chu khong phai cai gi khac" . Mat khac, John Ardoin lai cho rang Callas la su tai hien cua mot giong soprano sfogato hay "nu cao khong gioi han" o the ki 19, giong nhu Maria Malibran va Giuditta Pasta, hay cho rat nhieu vo opera giong đep (bel canto) đa đuoc viet ra. Ong khang đinh rang giong nhu Pasta va Malibran, Callas la mot giong nu trung tu nhien ma am vuc đuoc mo rong nho su luyen tap va y chi, ket qua đa đem lai mot chat giong thieu đong nhat ve mau sac va đeu đan trong am giai la nhung thu sang gia trong ca hat. Đa co nhung phan vung khong the đieu khien trong giong hat cua ho. Vi du, voi nhieu nguoi tung nghe Pasta, binh luan rang duong nhu nhung note cao nhat cua ba đuoc tao ra boi thuat noi tieng bung, mot su cao buoc ma ve sau đa chong lai Callas . Ardoin chi ro nhung trang viet cua Henry Fothergill Chorley ve Pasta ma co su giong nhau mot cach la ki nhu khi dien ta ve Callas .
Callas cung đong y voi Ardonin khong chi o điem ba khoi đau co chat giong nu trung, ma cung nhin thay su tuong đong giua ba voi Pasta va Malibrian. Nam 1957, Callas mieu ta chat giong khoi đau cua ba: "Nhung am sac toi, thuc su rat toi - va toi nghi đen no nhu mot thu mat đuong", va vao nam 1968, ba noi: "Ho noi toi khong phai la mot giong soprano that su. Thuc ra toi gan voi mot giong nu trung hon" .


= Am khu =
Giong cua Callas theo Walter Legge va nhung nha chuyen mon khac  gom ba loai khoang am (am khu) khac nhau. Khoang am tram hay giong nguc thi rat toi va tham chi con giong giong baritone, va ba đa su dung khoang am nay đe tao nen hieu qua kich tinh, often going into this register much higher on the scale than most sopranos . Khoang am trung lai bao gom nhung am thanh rat đac biet, "mot phan cua oboe, mot phan clarinet", nhu Claudia Cassidy mieu ta ve no . Walter Legge cho rang am thanh đo la do "su cau tao đac biet cua vong mieng tren cua co, co hinh dang nhu mai vom kieu Gothic, chu khong phai kieu Roman nhu cua nguoi binh thuong" . Khoang am cao lai rong va sang, cung voi, voi su mo rong an tuong duoi note C cao (C6), tao nen su tuong phan giua nhung am thanh sang giong nhu tieng sao cua mot giong soprano mau sac ma ba đa hat voi nhung am thanh cua khoang am tram . Va khi ba hat phan cuoi cua vo La Sonnambula trong đia cua EMi va ban thu truc tiep o Cologne, ba đa bieu dien mot diminuendo toi note Mi giang cao, ma Michael Scott đa mieu ta nhu "mot ki cong vo song trong lich su ghi am" .
Su linh hoat cua giong Callas đa cho phep ba hat nhung the loai nhac kho mot cach thoai mai va đay ki thuat. Theo loi Walter Legge, ke ca nhung thu am nhac cau ki kho khan nhat, se khong co mot tro ngai ve ki thuat am nhac nao "ma co khong the thuc hien voi mot su thoai mai gian di đang kinh ngac. Loi chay note nua cung, su xuong giong cua co thuc uyen chuyen đep đe, va nhung man staccato luon luon chinh xac, cho du o trong nhung quang đoi hoi su kheo leo nhat. There is hardly a bar in the whole range of nineteenth century music for high soprano that seriously tested her powers.". Ngoai ra, Callas con so huu loi rung lay (trill) đep đe o tat ca cac quang giong .
Su ket hop giua am vuc, am luong va kha nang linh hoat cua giong đa tao nen su kinh ngac cho nhung đong nghiep cua Callas. Mot trong so nhung thanh vien đoi hop xuong tai đem bieu dien đau tien cua ba o La Scala voi vo I Vespri Siciliani nho lai: "Chua toi. Nghe co ay hat tren san khau nhu la giong nu tram sau nhat Cloe Elmo. Va truoc ket thuc, co ay lai thuc hien mot note Mi giang cao. Va no lai manh me gap đoi so voi Toti Dal Monte vay. Con voi Renata Tebaldi thi "đieu phi thuong nhat la co ay co the hat soprano coloratura voi mot giong lon. That su đieu đo rat đac biet. Tuyet đoi phi thuong!" .


= Su xuong giong =
Vai ca si cho rang nhung vai dien kich tinh qua nang trong nhung nam đau su nghiep đa anh huong xau đen giong cua Callas . Giulietta Simionato, nguoi ban than va ban dien cua Callas, phat bieu la chinh ba đa bao Callas rang ba thay nhung vai dien nang đa dan toi co hoanh khong tot va kho khan trong viec đieu khien nhung quang cao .
Louise Caselotti, nguoi lam viec voi Callas nam 1946 va 1947 truoc khi ba toi Italia, cam thay khong phai tu nhung vai dien nang, ma chinh nhung vai nhe đa lam hong giong Callas . Vai ca si lai nghi rang viec su dung giong nguc qua nang cua callas đa dan toi su mat on đinh voi nhung note cao . Meneghini lai viet rang su xuong giong cua Callas lai do anh huong som bat thuong cua chung man kinh. Soprano Carol Neblett noi: "Mot nguoi đan ba hat voi buong trung cua co cung giong nhu ban voi nhung hormone cua ban vay" .


Nghe thuat = Mot nhac cong =
Du đuoc nhieu nguoi yeu thich opera ham mo, Callas lai la mot nghe si gay tranh cai. Trong khi Callas la mot ca si lon thuong often dismissed simply as an actress , ba truoc het tu nhan minh la "mot nhac cong, đo chinh la thu nhac cu đau tien trong dan nhac" . Nhac truong Victor de Sabata đa tung noi voi Walter Legge rang: "Neu cong chung co the hieu nhu chung ta, rang Callas co nhac cam tuyet đoi nhu the nao, thi ho se phai sung so kinh ngac" . Callas so huu mot cam giac kien truc bam sinh


Sau khi mat Nam 2002, đao dien Franco Zeffirelli san xuat va đao dien bo phim hoi ky ve Callas mang ten Callas Forever. Đay la mot bo phim mang tinh gia tuong cao trong đo Callas đuoc đong boi Fanny Ardant. Phim mieu ta nhung ngay thang cuoi cung trong cuoc đoi Callas, khi ba bi thuyet phuc đong bo phim Carmen, dua theo ban thu nam 1964 cua ba trong vo opera noi tieng cung ten.
Nam 2007, Callas đuoc truy tang giai Grammy Thanh tuu tron đoi. Cung trong nam đo, ba đuoc binh chon la giong soprano vi đai nhat trong mot cuoc binh chon cua BBC Music Magazine . Ba cung ghi danh tai Đai lo Danh vong Hollywood cho thanh tuu cua ba trong linh vuc ghi am. Ngoi sao cua Callas nam tai vi tri 1680 pho Vine.
Co nhung nghe si đa tuong nho Callas trong am nhac:

Ban nhac R.E.M. đe cap đen Callas o bai hat "E-Bow the Letter" trong album New Adventures in Hi-Fi.
Nam 2007, Celine Dion tuong nho Callas qua bai hat "La Diva", voi loi cua Denise Bombardier. Bai hat nam trong album D'elles, trong đo co su xuat hien cua giong hat Callas voi aria Si, mi chiamano Mimi (opera La Boheme) o phan đau va phan cuoi cua bai; phan cuoi con co đoan pha tron giua giong cua Celine va Callas. Tham chi Celine Dion uoc mo la se đuoc đong vai Maria Callas trong mot bo phim nao đo va nhan giai Oscar cho vai dien đo .
Ban nhac Enigma đat ten cho mot bai hat cua ho voi phan sample co giong Callas, trong album nam 1991 MCMXC a.D., mang ten "Callas Went Away".
Album nam 2007 cua Buffalo Tom ten Three Easy Pieces co bai hat "C.C. and Callas", phan anh su suy nghi cua nguoi viet ca khuc Chris Colbourn ve Callas.
Son Lux, hay Ryan Lott, đua giong Callas vao mot bai hat trong album đau tay cua anh, At War With Walls And Mazes.
Singer-songwriter Rufus Wainwright đe cap đen Callas o bai Beauty Mark, trong album Rufus Wainwright. Rufus la mot fan cua Opera, đac biet say me nhung tac pham cua Callas. Tren mot bai phong van voi to bao Tay Ban Nha El Pais, anh bay to rang mot trong nhung đieu nen lam trong cuoc đoi la lang nghe Maria Callas vao luc binh minh.
Sau khi Callas mat, đa co rat nhieu cuoc trien lam va buoi đau gia cac ki vat cua ba. Ngay 12 thang 12 nam 2007, mot buoi đau gia Sotheby o Milan (Italia) co su tham gia cua chinh phu Hy Lap va nhieu nha suu tap tu nhan. Hien nay, nhung ki vat cua ba nam rai rac nhieu noi, phan lon thuoc bo suu tap cua con chau nguoi chong qua co Giovanni Battista Meneghini, mot so nam trong tay cac nha suu tap ca nhan va so it thuoc Bao tang Hy Lap .


Vai dien Discography DVD La Callas Toujours (Paris, Palais Garnier, 1958) (EMI Classics)
The Eternal Maria Callas (EMI Classics)
Maria Callas at Covent Garden, 1962-1964 (EMI Classics)
Maria Callas in Concert (Hamburg 1959-1962) (EMI Classics)
The Callas Conversations Conversation (EMI Classics)
Maria Callas, Life and Art (EMI Classics)
Maria Callas, Une vie d'Art et d'Amour (EMI Classics)
Passion Callas (EMI Classics)
Maria Callas, Living and diying for art and love (TDK)
Maria Callas, La Divina (Arthaus)
Medee, phim cua Pier Paolo Pasolini (Carlotta)


Chu thich Lien ket ngoai Trang chu cua Callas Luu tru ngay 5 thang 5 nam 2006 tai Wayback Machine
Nhung buoi bieu dien trong su nghiep Maria Callas Luu tru ngay 26 thang 7 nam 2008 tai Wayback Machine
Bang nien đai nhung dau moc trong cuoc đoi Callas Luu tru ngay 12 thang 1 nam 2006 tai Wayback Machine
Website ve trien lam cac ki vat cua Callas Luu tru ngay 7 thang 6 nam 2008 tai Wayback Machine
Bo phim Callas Forever tren Internet Movie Database
Tieu su Callas Luu tru ngay 4 thang 12 nam 2008 tai Wayback Machine tren trang nhaccodien.info
Discography (Capon's Lists of Opera Recordings)