William, Than vuong xu Wales (William Arthur Philip Louis; sinh vao ngay 21 thang 6 nam 1982) la mot thanh vien cua Vuong that Anh. William la truong nam cua Charles III, Quoc vuong cua Vuong quoc Anh va co Vuong phi Diana xu Wales, va la chau noi cua co Nu vuong Elizabeth II. William la nguoi ke vi ngai vang cua 16 quoc gia trong Khoi Thinh vuong chung Anh.
William theo hoc tai bon truong o Anh va tot nghiep Đai hoc St. Andrews, sau đo danh mot nam đe nghi ngoi tai Chile, Belize, va chau Phi. Vao thang 12 nam 2006, William hoan thanh 44 tuan đao tao thanh mot Si quan quan su va đuoc phan pho đen phuc vu trong trung đoan Blues va Royals. Vao thang 4 nam 2008, William hoan thanh khoa đao tao phi cong tai Đai hoc Khong quan Vuong that Cranwell, sau đo hoc mot khoa huan luyen bay truc thang va tro thanh phi cong toan thoi gian o Luc luong Tim kiem va Cuu nan RAF vao đau nam 2009. Viec phung su cua William trong Luc luong Vu trang Anh ket thuc vao thang 9 nam 2013. Sau đo, William đuoc đao tao lay bang phi cong dan su va danh hon hai nam phuc vu cho Dich vu cuu thuong tren khong Đong Anglian.
William đuoc thu phong Cong tuoc xu Cambridge va ket hon voi Catherine Middleton, Vuong phi xu Wales vao ngay 29 thang 4 nam 2011 tai Tu vien Westminster. Ca hai co ba nguoi con: George, Charlotte, va Louis. Sau khi ba noi bang ha va cha len ngoi vua, William đuoc thu phong Than vuong xu Wales.


Nhung nam đau đoi Vuong tu William đuoc sinh ra tai benh vien St Mary's, London, vao luc 9:03 toi ngay 21 thang 6 nam 1982. Vuong tu la con đau long cua Quoc vuong Charles III, khi đo la Than vuong xu Wales va Diana, Vuong phi xu Wales. Ten cua Vuong tu, William Arthur Philip Louis, đuoc cung đien Buckingham cong bo vao ngay 28 thang 6. William đuoc Đuc Tong Giam muc Canterbury, Robert Runcie, rua toi trong Phong Am Nhac cua cung đien Buckingham vao ngay 4 thang 8, đung ngay sinh nhat lan thu 82 cua ba co Vuong tu, Thai hau Elizabeth. William la nguoi con đau long đuoc sinh ra khi cha me la Than vuong va Vuong phi xu Wales ke tu khi Vuong tu John (con trai ut cua Quoc vuong George V va Vuong hau Mary) chao đoi nam 1905. Cha me cua William triu men goi anh la "Wombat"  hoac "Wills", cai ten đuoc goi boi truyen thong.
Khi sinh ra, William đa đung thu hai trong thu tu ke vi ngai vang cua Anh. Nam bay tuoi, anh noi voi me rang minh muon tro thanh canh sat khi lon hon đe co the bao ve me; em trai, tuc Vuong tu Harry, khi đo moi nam tuoi, đa tra loi: "O, khong đuoc. Anh phai tro thanh Quoc vuong."
William bat đau đi cung cha me trong nhung chuyen cong du chinh thuc tu khi con nho. Nam 1983, William đi cung cha me trong mot chuyen đi đen Uc va New Zealand, mot quyet đinh đuoc cho la cua Diana. Quyet đinh nay đuoc cho la trai voi thong le boi vi hai nguoi đung vi tri thu nhat va thu hai trong thu tu thua ke ngai vang đi cung nhau, va mot phan nua la tuoi cua William con qua nho. Lan xuat hien cong khai đau tien cua Vuong tu la vao ngay 1 thang 3 nam 1991, ngay le Thanh David trong chuyen tham chinh thuc cung cha me đen Cardiff. Sau khi đen bang may bay, William đuoc đua đen Nha tho Llandaff noi anh ky ten vao so cua du khach, cho thay William la nguoi thuan tay trai.
Ngay 3 thang 6 nam 1991, William đuoc đua vao Benh vien Vuong that Berkshire sau khi vo tinh bi đanh vao tran boi mot hoc sinh đang cam gay đanh golf. Anh bi gay xuong so va đuoc phau thuat tai Benh vien Great Ormond Street dan đen mot vet seo vinh vien tren tran. Trong cuoc phong van nam 2009, William đa goi vet seo nay la "vet seo Harry Potter" va noi: "Toi goi no nhu vay la vi đoi khi no kha ro va mot so nguoi nhin thay no - nhung luc khac thi ho hoan toan khong nhan ra".
Me cua William, Vuong phi Diana xu Wales, muon anh va em trai Harry co nhieu trai nghiem hon so voi nhung đua tre sinh ra trong vuong that thong thuong. Ba đua ho đen Walt Disney World va McDonald, cung nhu cac phong kham va noi o cua nhung nguoi vo gia cu va mua cho ho nhung mon đo thuong thuoc so huu cua thanh thieu nien, nhu tro choi đien tu. Diana sau nay ly di voi Charles va thiet mang trong mot vu tai nan xe hoi vao sang som ngay 31 thang 8 nam 1997. William, khi đo 15 tuoi, cung voi em trai 12 tuoi va cha cua ho, luc bay gio đang o tai lau đai Balmoral (hien nay lau đai Balmoral la noi Nu vuong Elizabeth II bang ha). Than vuong xu Wales khong muon bao tin lien cho hai con ma đa đoi cho đen khi hai cau be thuc day vao sang hom sau đe noi cho chung nghe ve cai chet cua me. William cung voi cha, em trai, ong noi, Philip, Vuong te Anh va cau ruot Charles, Ba tuoc Spencer thu 9, đi sau quan tai Diana trong tang le khi đoan dieu hanh đi tu Cung đien Buckingham đen Tu vien Westminster vao ngay 5 thang 9 nam 1997.


Giao duc William hoc tai cac truong tu, bat đau tu truong mau giao Jane Mynors va truong Wetherby o London. Sau đo, anh theo hoc truong Ludgrove gan Wokingham, Berkshire va đuoc day kem vao mua he boi Rory Stewart. Tai Ludgrove, anh tham gia đa bong, bong ro, bong nuoc, ban chim bo cau lam tu đat set va chay viet da. Vuong đich ton tham du ky thi tuyen sinh vao Eton College va đuoc nhan vao hoc. William hoc Đia ly, Sinh hoc va Lich su Nghe thuat o cap đo A, đat đuoc 'A' trong Đia ly, 'C' trong Sinh hoc va 'B' trong Lich su Nghe thuat. Tai Eton, William choi bong nuoc va bong đa voi tu cach đoi truong đoi nha.
Quyet đinh cho William hoc o Eton đa đi nguoc lai truyen thong vuong that ve viec gui con cai đen hoc tai Gordonstoun ma ong noi, cha, hai nguoi chu va hai anh em ho cua William đeu tung hoc. Ca cha va anh trai cua Diana đeu tung hoc tai Eton. Vuong that Anh va gioi bao chi đa thong nhat rang William se khong bi xam pham quyen rieng tu khi hoc tai truong đe đoi lay nhung cap nhat ve cuoc song cua Vuong tu. John Wakeham, Chu tich Uy ban Khieu nai Bao chi noi ve su dan xep nay: "Vuong tu William khong phai la mot to chuc, cung khong phai la mot [soap star], cung khong phai la mot nguoi hung san co. William chi la mot cau be, trong vai nam toi co le la quang thoi gian quan trong nhat va đoi khi mot vai giai đoan phien muon trong cuoc đoi se giup cau truong thanh va tro thanh mot nguoi đan ong."
Sau khi hoan thanh viec hoc tai Eton, William danh mot nam đe tham gia vao cac bai tap huan luyen cua Quan đoi Anh o Belize, lam viec tai cac trang trai bo sua cua Anh, tham Chau Phi, va danh muoi tuan day cho tre em o mien nam Chile. La mot phan cua chuong trinh Raleigh International tai thi tran Tortel, William song cung voi cac tinh nguyen vien tre khac, chia se cong viec nha, bao gom don dep nha ve sinh va cung tinh nguyen lam mot tay đua đia tai mot tram phat thanh đia phuong. Niem hung thu voi van hoa chau Phi đa thuc đay ban than William tu hoc tieng Swahili.
Đen nam 2001, William tro lai Vuong quoc Anh va theo hoc tai Đai hoc St Andrews. Thong tin nay đa lam tang đang ke so luong đon xin nhap hoc vao Đai hoc St Andrews, chu yeu la tu nhung co gai tre, nhung nguoi muon co co hoi gap Vuong ton. Su chu y đac biet nay khong gay can tro voi William khi anh bat đau mot khoa hoc ve Lich su Nghe thuat, sau đo đoi chuyen nganh chinh cua minh thanh Đia ly va lay bang Thac si Nghe thuat Scotland voi bang danh du hang hai vao nam 2005. Khi con hoc Đai hoc, William tung đai dien cho đoi bong nuoc cua cac truong Đai hoc Quoc gia Scotland tai giai đau Celtic Nations nam 2004. Anh đuoc cac sinh vien khac goi la "Steve" đe tranh bi bat ky phong vien nao tinh co nghe thay va nhan ra danh tinh cua Vuong ton.
William tro lai Đai hoc St Andrews vao thang 2 nam 2011 voi tu cach la nguoi bao tro cho le ky niem 600 nam thanh lap truong.
Đe chuan bi cho viec ke thua đot ngot Cong quoc Cornwall, nam 2014, William đa đang ky mot khoa hoc Quan tri Nong nghiep tai Cambridge, đuoc to chuc boi Chuong trinh Cambridge cho Lanh đao ben vung (CPSL), trong đo cha anh la nguoi bao tro. Theo bao cao cua CNN nam 2014, Cong quoc Cornwall la "mot thuc the tri gia £760 trieu (khoang 1,25 ty đo la) đuoc thanh lap vao nam 1337 đe cung cap thu nhap tu nhan cho con trai ca cua đuong kim Quoc chu", lanh đia ma William se thua ke khi cha tro thanh Quoc vuong.


Nhiem vu vuong that Sau khi tot nghiep đai hoc, William bat đau thuc hien cac nhiem vu cong cong cua rieng minh va co đuoc kinh nghiem lam viec bang cach thuc tap quan ly đat đai tai dinh thu Chatsworth va kiem kinh nghiem trong linh vuc ngan hang tai HSBC.
O tuoi 21, Vuong tu William đuoc bo nhiem lam Co van Nha nuoc; William lan đau thuc hien nhiem vu voi tu cach đo khi Nu hoang tham du Hoi nghi Chinh phu Khoi thinh vuong chung nam 2003 o Nigeria. Trong sinh nhat lan thu 21 cua minh, William đa cung cha đi đen xu Wales, tham Hoi cho Thuc pham Anglesey va mo mot trung tam cho nguoi vo gia cu o Newport. Đen thang 7 nam 2005, anh bat đau chuyen cong du nuoc ngoai đau tien, toi New Zealand đe tham gia le tuong niem The chien II thay mat Nu vuong Elizabeth II (o New Zealand ba giu vai tro la Nu vuong New Zealand). Đe ky niem 30 nam thanh lap quy tu thien cua cha minh,The Prince's Trust, William va em trai lan đau tien đuoc phong van boi cac nhan vat truyen hinh Ant & Dec.
Theo Tina Brown trong cuon tieu su ve Diana, Vuong phi xu Wales nam 2007, William, giong nhu cha minh, đa bay to mong muon tro thanh Toan quyen Uc. Thu tuong Uc John Howard noi: "Chung toi đa giu mot quan điem trong thoi gian dai rang nguoi nam giu vi tri đo bang moi gia phai la mot cong dan Uc".

Nam 2009, co Nu vuong đa thanh lap mot van phong rieng cho William va bo nhiem Ngai David Manning lam co van cua anh. Manning đi cung anh vao thang 1 nam 2010 trong chuyen tham tham Auckland va Wellington thay mat Nu vuong; William đa khai mac Toa an Toi cao New Zealand va đuoc chao đon boi mot nguoi đung đau Maori. William ke vi tu cach Chu tich thu nam cua Hoc vien Nghe thuat Đien anh va Truyen hinh Anh tu Lord Attenborough vao nam 2010.
Vao thang 3 nam 2011, William đa đen tham thanh pho Christchurch, New Zealand, ngay sau tran đong đat va phat bieu tai le truy đieu tai Cong vien Hagley thay cho ba noi minh. Khi roi New Zealand, anh toi Uc đe tham nhung vung bi anh huong boi lu lut o Queensland va Victoria. Sau hai lan cung cha me đen Canada, Vuong ton William va vo cung thuc hien chuyen cong du đen nuoc nay vao thang 6 va thang 7 nam 2011; ho đa đen tham Hoa Ky va tham du le ky niem Ngay Canada tren Parliament Hill. Vao ngay 2 thang 11, Cong tuoc va Cong tuoc phu nhan xu Cambridge đa đen tham Trung tam Phan phoi Cung ung cua UNICEF tai Copenhagen, Đan Mach, noi cung cap thuc pham cho tre em chau Phi bi suy dinh duong. Vao thang 9 nam 2012, ho đa đi tham Singapore, Malaysia, Tuvalu va Quan đao Solomon trong khuon kho lich trinh cua Đai le Kim Cuong ky niem 60 nam tri vi cua Nu vuong Elizabeth II.
Vao thang 4 nam 2014, Cong tuoc va Ba Cong tuoc đa thuc hien mot chuyen cong du vuong that đen New Zealand va Uc. Tu ngay 20 thang 21, thang 9, William đa đua vo minh đen Malta nhan dip ky niem 50 nam đoc lap cua hon đao khoi Vuong quoc Anh. Vao ngay 21 thang 10, Cong tuoc va Ba Cong tuoc xu Cambridge đa hoi kien Tong thong Singapore, Tony Tan, trong chuyen tham cap nha nuoc cua ong toi Vuong quoc Anh.
Vao thang 12 nam 2014, Cong tuoc đa hoi kien Tong thong My Barack Obama tai Phong Bau duc va sau đo đa co bai phat bieu tai Ngan hang The gioi o Washington, D.C., len an viec buon ban trai phep đong vat hoang da.
Vao nam 2015, Vuong ton William đa đen tham cac thanh pho cua Trung Quoc nhu Bac Kinh, Thuong Hai va Van Nam tu ngay 1 đen ngay 4 thang 3. William đuoc Chu tich Trung Quoc Tap Can Binh tiep đon khi bat đau chuyen tham đau tien toi Trung Quoc đai luc boi mot thanh vien cua vuong that Anh trong gan ba thap ky.
Vao thang 6 nam 2018, Vuong ton William đa đen tham Israel va Palestine, la thanh vien đau tien cua vuong that Anh đen tham khu vuc nay mot cach chinh thuc ke tu lan man nhiem ky cua Phai bo Anh. Anh đen tham Tel Aviv, gap go Thi truong Ron Huldai va tham quan khu vuc bai bien va trung tam thanh pho; Jerusalem, gap go voi Tong thong Reuven Rivlin va Thu tuong Benjamin Netanyahu; va Ramallah, gap go voi tong thong Palestine Mahmoud Abbas.


Đoi tu = Hon nhan va con cai =
Cuoc song rieng tu cua William tro thanh chu đe cua bao la cai, đac biet la moi quan he cua anh voi Catherine Elizabeth Middleton, mot trong nhung nguoi ban cung truong Đai hoc cua William ma anh bat đau hen ho vao nam 2003. Middleton tham du cuoc dieu hanh cua William tai Sandhurst, đay la su kien cap cao đau tien ma co tham du voi tu cach la khach cua William. Moi quan he cua ho đuoc theo doi chat che đen muc cac nha cai đa đat cuoc vao kha nang ket hon va chuoi ban le Woolworths đa tao ra nhung ky vat mang dau an cua cap đoi. Su chu y cua gioi truyen thong nhieu đen muc William đa phai ra tuyen bo chinh thuc yeu cau bao chi giu khoang cach voi Middleton.
Vao thang 4 nam 2007 co tin đon cho rang cap đoi đa chia tay nhung ho đa noi lai quan he vai thang sau đo.
Ngay 16 thang 11 nam 2010, dinh thu Clarence cua Than vuong xu Wales ra thong cao Vuong ton William va Catherine Elizabeth Middleton se ket hon; cap đoi đa đinh hon o Kenya vao thang 10. Chiec nhan đinh hon do William trao cho Catherine tung thuoc ve me anh, Diana, Vuong phi xu Wales.
Hon le dien ra vao ngay 29 thang 4 nam 2011 tai Tu vien Westminster, London. Mot vai gio truoc buoi le, Vuong ton William đuoc Nu vuong phong cac tuoc hieu moi la Cong tuoc xu Cambridge, Ba tuoc Strathearn va Nam tuoc Carrickfergus.
Viec mang thai lan đau tien cua vo anh đuoc cong bo vao ngay 3 thang 12 nam 2012. Ba Cong tuoc xu Cambridge đuoc đua đen benh vien St Mary, London vao ngay 22 thang 7 nam 2013, noi William đa đuoc sinh ra vao nam 1982. Cuoi ngay hom đo, Ba Cong tuoc xu Cambridge ha sinh Vuong tang ton George. Vao ngay 8 thang 9 nam 2014, vuong that cho biet Ba Cong tuoc xu Cambridge đang mang thai đua con thu hai. Co đuoc đua đen cung mot benh vien vao ngay 2 thang 5 nam 2015 va sinh ra Vuong tang ton nu Charlotte. Viec mang thai lan thu ba cua Ba Cong tuoc xu Cambridge đuoc cong bo vao ngay 4 thang 9 nam 2017 va Vuong tang ton Louis chao đoi vao ngay 23 thang 4 nam 2018 cung tai benh vien St. Mary, London.
Vao thang 3 nam 2017, mot đoan video quay canh William nhay voi mot nguoi phu nu khong ro danh tinh tai mot hop đem o Verbier, Thuy Si, đa xuat hien tren cac phuong tien truyen thong. Vao thoi điem đo, anh đang trong mot ky nghi truot tuyet voi ban be. Bao chi đa chi trich cach hanh xu cua William vi đa khong tham du su kien Ngay Khoi Thinh vuong chung tai Tu vien Westminster, trong khi toan bo cac thanh vien cap cao khac cua vuong that đeu tham du.


= Moi quan he voi truyen thong =
Cai chet cua Vuong phi Diana xu Wales tai Paris khi bi canh san anh truy đuoi nam 1997  đa anh huong đen thai đo cua Cong tuoc đoi voi truyen thong. Cong tuoc va vo đa len tieng yeu cau đuoc giu rieng tu khi khong phai thuc hien nhiem vu.
Vao thang 9 nam 2012, bao la cai Chi cua Y va tap chi Closer cua Phap đa cong bo nhung buc anh chup Ba Cong tuoc xu Cambridge coi tran tam nang cung chong khi đi nghi tai Chateau d'Autet (mot toa lau đai tu nhan tren khu đat rong 260 ha 71 km ve phia bac Aix-en-Provence). Cac nha phan tich tu The Times tin rang nhung buc anh đuoc chup tu con đuong D22 (Vaucluse) cach ho boi nua km, khoang cach se can mot ong kinh 800mm hoac 1000mm. Vao ngay 17 thang 9 nam 2012, Cong tuoc va Ba Cong tuoc đa đe đon khieu nai hinh su len co quan cong to Phap va đua ra yeu cau boi thuong thiet hai dan su tai Tribunal de Grande Instance de Nanterre. Ngay hom sau, cac toa an đa ban lenh cam Closer xuat ban them cac buc anh va tuyen bo mot cuoc đieu tra hinh su se đuoc bat đau. Theo luat cua Phap, cac khoan boi thuong thiet hai khong the đuoc thuc hien nhung xam pham quyen rieng tu la mot toi hinh su co muc an tu toi đa la mot nam va phat tien len toi 45.000 euro đoi voi cac ca nhan va 225.000 euro đoi voi cac cong ty. Vao thang 9 nam 2017, Closer bi phat 100.000 euro, bien tap vien Laurence Pieau va chu so huu Ernesto Mauri cua tap chi bi phat 45.000 euro.
Vao ngay 14 thang 8 nam 2015, Cung đien Kensington đa xuat ban mot buc thu neu chi tiet nhung gi no tuyen bo la nhung no luc "nguy hiem" va xam lan cua gioi truyen thong đe co đuoc nhung buc anh cua Vuong tang ton George va Vuong tang ton nu Charlotte. Jason Knauf, thu ky truyen thong cua nha Cambridge, đa viet thu cho cac to chuc truyen thong o nhieu quoc gia khac nhau.


Tuoc hieu, tuoc vi 21 thang 6 nam 1982 - 29 thang 4 nam 2011: His Royal Highness Prince William of Wales (Vuong ton William xu Wales Đien ha)
29 thang 4 nam 2011 - 8 thang 9 nam 2022: His Royal Highness Prince William, The Duke of Cambridge (Vuong ton William, Cong tuoc xu Cambridge Đien ha)
8 thang 9 nam 2022 - nay: His Royal Highness Prince William, The Duke of Cornwall and Cambridge (Vuong tu William, Cong tuoc xu Cornwall va Cambridge Đien ha)
9 thang 9 nam 2022 - nay: His Royal Highness Prince William, The Prince of Wales (Vuong tu William, Than vuong xu Wales Đien ha)
tai Scotland: Cong tuoc Rothesay Đien ha
La mot Vuong tu Anh, William khong su dung ho cho cac nhu cau hang ngay. Trong cac dip chinh thuc hay trang trong, con cai cua Than vuong xu Wales su dung tuoc hieu "Prince" hoac "Princess" truoc ten cua ho va đi cung voi lanh đia cua cha. Do đo, truoc khi ket hon, William co tuoc hieu la "Vuong ton William xu Wales". Chi đinh lanh tho nhu vay se đuoc thay the khi phu nu ket hon va khi đan ong đuoc trao tuoc vi moi. Trong truong hop cua William, anh khong con đuoc goi la "Vuong ton William xu Wales" sau khi đuoc phong tuoc vi chinh thuc.
Mac du ten cua Vuong that la Windsor, nhung nhung con cai va hau due dong nam cua Nu vuong Elizabeth II va Vuong te Philip khong co kinh xung Đien ha Royal Highness va tuoc hieu Prince hay Princess se su dung ho Mountbatten-Windsor. Khi mot hau due nu ket hon, theo truyen thong, se lay ho cua nguoi chong tu thoi điem đo tro đi, va con cai cua ho theo ho cha.


Ghi chu Tham khao Lien ket ngoai Royal.gov.uk - Prince William
Prince of Wales.gov.uk - Prince William Luu tru ngay 9 thang 11 nam 2007 tai Wayback Machine
Monarchy Wales - leading campaign organisation Luu tru ngay 11 thang 10 nam 2006 tai Wayback Machine
Illustrated biography of Prince William
Prince William graduates from RMAS
Prince William talks with NBC's Matt Lauer