Bang mau Narmer la mot phien đa mo ta nhung quy uoc kinh đien trong nen nghe thuat Ai Cap co đai, co nien đai tu khoang the ky 31 TCN duoi trieu pharaon Narmer, va đa đuoc chinh thuc hoa vao thoi điem bang mau nay ra đoi. Nhung chu khac tuong hinh tren bang mau nay đuoc cho la som nhat ke tu khi đuoc tim thay cho đen nay. Đay la mot phat hien quan trong trong nganh khao co Ai Cap. Nha Ai Cap hoc Bob Brier đa goi Bang mau Narmer la "tai lieu lich su đau tien tren the gioi".


Phat hien Bang mau Narmer đa ton tai qua 5 thien nien ky trong đieu kien gan nhu la hoan hao, đuoc phat hien boi cac nha khao co hoc nguoi Anh la James E. Quibell va Frederick W. Green, trong đen tho than Horus tai Nekhen, trong lan khai quat vao nam 1897 - 1898, nhung khong ghi ro chinh xac vi tri phat hien. Cung đuoc tim thay tai đay trong lan khai quat nay la đau chuy cua hai vi pharaon la Narmer va Scorpion II.
Nhung tam bang mau thuong đuoc su dung đe mai cac my pham, nhung bang mau Narmer lai qua lon va nang, va lai ti mi, đe co the su dung cho mot ca nhan. Nhieu suy đoan cho rang, đay la mot le vat đuoc dang len đen tho, hoac ban than no đuoc dung đe mai my pham danh cho viec trang tri, to điem cac buc tuong than thanh trong đen tho.
Bang mau Narmer la mot phan trong bo suu tap cua Bao tang Ai Cap tai Cairo. No mang so hieu CG14716.


Mo ta Bang mau Narmer cao 63 cm, hinh khien, đuoc cham khac tu mot phien đa sa thach mau xam đen, mem va phang. Vat lieu nay nay đuoc su dung rong rai trong thoi ky Tien trieu đai đe tao ra cac bang mau nhu vay va cung đuoc dung đe tac cac buc tuong thoi ky Co vuong quoc. Mot buc tuong cua pharaon Vuong trieu thu 2 la Khasekhemwy, đuoc tim thay trong cung khu phuc hop voi Bang mau Narmer, cung đuoc lam bang chat lieu đa nay.
Ca hai mat cua bang mau đuoc cham noi. O ngay giua tren cung cua ca hai mat la chu tuong hinh bieu tuong cho ten cua vua Narmer. O hai ben goc la mot cap đau nguoi mang sung bo, la hinh anh cua nu than bo Bat (ve sau đuoc đong nhat voi nu than Hathor). Ba la vi than bao tro nome thu 7 cua Thuong Ai Cap.
Bang mau cho thay nhung quy uoc đien hinh danh cho cac nhan vat quan trong trong hoi hoa va phu đieu cua Ai Cap co đai, tu sai chan cho đen than minh. Ti le chuan cua co the dua vao "nam tay", voi 18 nam tay tinh tu mat đat len đen chan toc đa đuoc thiet lap. Nhung nhan vat phu trong tranh nhu cac tu binh, no le, xac chet va cac con thu đuoc mieu ta mot cach tu do hon nhieu.


= Mat truoc =

Phu đieu o trung tam mat truoc mo ta Narmer đang cam mot cay chuy va đoi Vuong mien Trang cua Thuong Ai Cap. Ben trai nha vua la mot nguoi đan ong đang cam trong tay đoi sandal cua ngai. Nguoi ben phai đang quy duoi chan nha vua la mot ten tu binh, nguoi sap bi ong trung phat. Hai ky tu tuong hinh nho o ben phai đau cua ten tu binh co le la ten cua han. Con chim ung lon o goc tren đai dien cho than bau troi Horus, đang ngu tren mot đoa hoa coi (coi la bieu tuong cua Ha Ai Cap). Ben duoi chan nha vua la 2 nguoi đan ong khac, co le la nhung ke thu đang thao chay, hoac la nhung xac chet ngon ngang tren mat đat.


= Mat sau =
Canh phu đieu ben duoi đau bo cua than Bat la mot đam ruoc. Narmer đuoc mo ta la nguoi cao nhat trong đam, đau đoi Vuong mien Đo cua Ha Ai Cap, nhan manh vi tri cua nha vua. Tren tay nha vua la cay chuy va cay neo đap lua, bieu tuong cua vuong quyen. Hai ky tu tuong hinh o truoc mat nha vua la ten cua ngai. Đang sau nha vua chinh la nguoi cam dep ban nay, đa xuat hien o mat truoc tam bang. Đi truoc nha vua la 5 nguoi đan ong, tay gio cao nhung bo da thu, mot con cho va hai con chim ung. Sat goc phai la 10 nan nhan bi chat đau, voi thu cap nam giua chan.
Canh ben duoi mo ta 2 nguoi đan ong đang buoc co hai con vat ky la, goi la Serpopard. Serpopard la mot sinh vat than thoai đuoc ghep tu hinh anh cua bao va ran. Co cua hai con nay xoan lai tao thanh mot vong tron ngay chinh giua. Thuong va Ha Ai Cap đeu tho cac vi than chien tranh mang hinh dang cua loai su tu (hoac bao), nhu Sekhmet. Do đo, hinh anh xoan co cua Serpopard la đai dien cho su thong nhat cua 2 mien Ai Cap.
Canh duoi cung la mot con bo đuc dung sung huc đo tuong thanh va đang giam len mot ten giac. Hinh anh nay tuong trung cho nha vua, boi vi cac vi vua Ai Cap luon nhan minh la con trai cua nu than bo va đuoc than bao tro. Tinh ngu "Con bo đuc cua Me" cua cac pharaon cung đe am chi đieu nay.


Tranh luan Bang mau Narmer đa gay ra nhung cuoc tranh luan trong nhieu nam qua. Nhieu hoc gia tin rang, Bang mau Narmer mo ta su thong nhat Ha Ai Cap boi vua cua Thuong Ai Cap, hoac ghi lai thanh cong trong mot chien dich quan su đoi voi nguoi Libya. Mot so hoc gia khac nhu Nicholas Millet đa lap luan rang, Bang mau khong đai dien cho mot su kien lich su nao, ma thay vao đo la đai dien cho cac su kien trong nam ma đoi tuong danh rieng cho ngoi đen. Whitney Davis cho rang, tam bang la mot phep mo ta an du truc quan ve nha vua, xem ngai la mot nguoi đi chinh phuc va tieu diet ke thu. John Baines cung cho rang, muc đich chinh cua tam bang nay khong phai la ghi lai mot su kien cu the nao đo, ma la đe khang đinh rang nha vua cai tri the gioi nhan danh cac vi than, va đa đanh bai, dep yen cac hon loan ca ngoai lan trong.


Sach tham khao Lien ket ngoai The Narmer Palette: The victorious king of the south
Narmer Palette (weber.ucsd.edu)
Narmer Palette (ancient-egypt.org)
Narmer Catalog (Narmer Palette) Luu tru ngay 22 thang 9 nam 2017 tai Wayback Machine