The van hoi Mua he 2012 (tieng Anh: 2012 Summer Olympics), chinh thuc đuoc goi la The van hoi lan thu XXX (Games of the XXX Olympiad), con đuoc biet đen voi ten goi Luan Đon 2012, la mot su kien the thao đa mon quoc te dien ra tu ngay 27 thang 7 đen ngay 12 thang 8 nam 2012 tai Luan Đon, Anh. Mot so su kien đuoc to chuc tai cac san van đong o Glasgow, Scotland va Cardiff, xu Wales. Su kien đau tien – vong bang mon bong đa nu – bat đau vao ngay 25 thang 7 tai San van đong Thien nien ky o Cardiff, tiep theo la le khai mac vao ngay 27 thang 7. Co 10.518 van đong vien tu 206 Uy ban Olympic Quoc gia (NOC) tham gia The van hoi 2012.
Sau mot chien dich tranh cu do cuu vo đich Olympic Sebastian Coe va thi truong Luan Đon khi đo la Ken Livingstone dan đau, Luan Đon đa đuoc chon lam thanh pho đang cai tai Phien hop thu 117 cua Uy ban Olympic Quoc te (IOC) to chuc o Singapore vao ngay 6 thang 7 nam 2005, vuot qua cac ung cu vien Moscow, New York, Madrid va Paris. Luan Đon tro thanh thanh pho đau tien đang cai The van hoi hien đai ba lan, truoc đo đa to chuc The van hoi Mua he vao cac nam 1908 va 1948. Viec xay dung cho ky The van hoi nay bao gom qua trinh tai phat trien đang ke, voi trong tam la phat trien ben vung. Trong điem la Cong vien Olympic rong 200 hecta (490 mau Anh), đuoc xay dung tren mot khu cong nghiep cu o Stratford, Đong Luan Đon. Cac đia điem thi đau khac đa ton tai truoc đo cung đuoc su dung.
Hoa Ky dan đau bang tong sap huy chuong voi 48 huy chuong vang va tong cong 105 huy chuong – nhieu nhat trong tat ca cac quoc gia. Trung Quoc đung thu hai voi 91 huy chuong (trong đo co 38 huy chuong vang) va Vuong quoc Anh đung thu ba voi 65 huy chuong (trong đo co 29 huy chuong vang). Michael Phelps cua My tro thanh van đong vien gianh nhieu huy chuong Olympic nhat moi thoi đai, voi tong cong 22 huy chuong. A Rap Xe Ut, Qatar va Brunei lan đau tien đua van đong vien nu tham du, đanh dau lan đau tien moi quoc gia đu đieu kien đeu đa tung co van đong vien nu tham du The van hoi. Quyen Anh nu cung lan đau tien đuoc đua vao thi đau, khien moi mon the thao tai The van hoi 2012 đeu co van đong vien nu tham gia.
Ky The van hoi nay nhan đuoc nhieu loi khen ngoi ve khau to chuc, đac biet la su cong hien cua cac tinh nguyen vien, quan đoi Anh va tinh than nhiet huyet cua cong chung.. The van hoi đuoc mo ta la “vui ve va huy hoang”. Le khai mac, do đao dien tung đoat giai Oscar Danny Boyle chi đao, đuoc ca ngoi rong rai. Đay cung la ky The van hoi cuoi cung duoi nhiem ky cua Chu tich IOC nguoi Bi Jacques Rogge, nguoi đuoc ke nhiem vao nam sau boi Thomas Bach nguoi Đuc.


Qua trinh đau thau Luan Đon đuoc chon thay cho Birmingham đe đai dien cho Vuong quoc Anh trong cuoc chay đua đang cai The van hoi, do Hiep hoi Olympic Anh quyet đinh.
Tinh đen ngay 15 thang 7 nam 2003—han chot đe cac thanh pho nop đon xin đang cai The van hoi Mua he 2012 len Uy ban Olympic Quoc te (IOC)—đa co chin thanh pho nop đon: Havana, Istanbul, Leipzig, Luan Đon, Madrid, Moscow, New York, Paris, va Rio de Janeiro. Vao ngay 18 thang 5 nam 2004, dua tren ket qua đanh gia ky thuat co cham điem, IOC đa rut gon danh sach xuong con nam thanh pho: Luan Đon, Madrid, Moscow, New York va Paris. Ca nam thanh pho nay đa nop ho so ung cu chinh thuc truoc ngay 19 thang 11 nam 2004 va đuoc đoan thanh tra cua IOC đen tham vao thang 2 va thang 3 nam 2005. Ho so cua Paris gap phai hai tro ngai trong chuyen tham thanh tra: mot loat cuoc đinh cong va bieu tinh trung voi thoi gian đoan đen, cung voi mot bao cao cho biet mot thanh vien chu chot cua đoi ngu van đong, ong Guy Drut, se phai đoi mat voi cac cao buoc lien quan đen tai chinh đang phai chinh tri co dau hieu tham nhung.
Trong suot qua trinh, Paris đuoc coi la ung vien sang gia nhat, đac biet vi đay la lan thu ba gan đay ho nop đon đang cai. Ban đau, Luan Đon bi đanh gia la kem xa Paris. Tuy nhien, vi the cua Luan Đon bat đau đuoc cai thien sau khi ong Lord Coe đuoc bo nhiem lam Chu tich moi cua Ban to chuc The van hoi va Paralympic Luan Đon (LOCOG) vao ngay 19 thang 5 nam 2004. Vao cuoi thang 8 nam 2004, mot so bao cao du đoan se co ket qua hoa giua Luan Đon va Paris.
Ngay 6 thang 7 nam 2005, ket qua cuoi cung đuoc cong bo tai Phien hop lan thu 117 cua IOC to chuc o Singapore. Moscow la thanh pho bi loai đau tien, tiep theo la New York va Madrid. Hai ung vien cuoi cung con lai la Luan Đon va Paris. O vong bo phieu thu tu, Luan Đon gianh quyen đang cai The van hoi 2012 voi 54 phieu so voi 50 phieu cua Paris.
Tuy nhien, niem vui chien thang tai Luan Đon đa nhanh chong bi lu mo khi chi chua đay 24 gio sau đo, thanh pho hung chiu cac vu đanh bom nham vao he thong giao thong cong cong. Muoi hai nam sau, vao nam 2017, Paris đuoc chon đang cai The van hoi 2024.


Cac mon thi đau Theo thong bao chinh thuc cua IOC the van hoi mua he 2012 tai Luan Đon se co 26 mon thi đau voi 302 bo huy chuong:

Boi loi: 48 bo
Canoeing/Kayak: 16 bo
Đua xe đap: 16 bo
The duc: 18 bo
Bong chuyen: 4 bo
Đua ngua: 6 bo
Vat: 18 bo
Ban cung: 4 bo
Đien kinh: 47 bo
Cau long: 5 bo
Bong ro: 2 bo
Quyen anh: 13 bo
Đau kiem: 10 bo
Khuc con cau tren co: 2 bo
Bong đa: 2 bo
Bong nem: 2 bo
Judo: 14 bo
Nam mon phoi hop hien đai: 2 bo
Rowing: 14 bo
Thuyen buom: 10 bo
Ban sung: 15 bo
Bong ban: 4 bo
Taekwondo: 8 bo
Quan vot: 5 bo
Ba mon phoi hop: 2 bo
Cu ta: 15 bo
The van hoi Mua he 2012 bot đi 2 mon thi đau so voi The van hoi Mua he 2008 o Bac Kinh la bong chay va bong mem.


Cac đoi tham du Khoang 10.500 van đong vien đen tu 206 Uy ban Olympic Quoc gia (NOC) đa tham gia, trong đo 85 quoc gia gianh đuoc it nhat mot huy chuong: vang, bac hoac đong, vuot qua The van hoi Mua he 1948 tai Luan Đon va Đai hoi The thao Khoi Thinh vuong chung 2002 tai Manchester đe tro thanh su kien the thao tong hop lon nhat tung đuoc to chuc tai Vuong quoc Anh.

Ba van đong vien đen tu Antilles thuoc Ha Lan (lanh tho nay đa bi giai the vao nam 2010 va mat quyen cong nhan trong phien hop thu 123 cua IOC vao thang 7 nam 2011), cung mot van đong vien tu Nam Sudan (NOC cua quoc gia nay đuoc cong nhan vao nam 2015) đa tham gia voi tu cach la hai đoi van đong vien đoc lap thi đau duoi la co Olympic.


Co so vat chat = Cong nghe =
Cac thiet bi cong nghe tai Olympic ky nay phan lon rat hien đai, đap ung đu tieu chuan thi đau cua cac van đong vien. Nhung đia điem thi đau đuoc lap đat đay đu cac thiet bi can thiet cho thi đau va phan lon đeu hoat đong tot.


= Y te =
Dich vu y te cua Olympic ky nay rat tot, đam bao suc khoe va the luc cho cac van đong vien. Ngay tai thoi điem Le Khai mac Olympic Luan Đon 2012, cung la luc dich vu y te cua The van hoi đi vao van hanh nham phuc vu so luong lon cac quan khach, van đong vien... tai cung mot thoi điem. Luc đo, co 66 chuyen gia y te co mat tai san van đong Olympic va co tong so 40 nhan vien ho tro, 10 y ta va 10 bac si cung voi 6 bac si co tham nien. Sau bac si nay se la nguoi đua ra nhung quyet đinh quan trong cuoi cung. Mot trong 6 nhan vat quan trong nay phai ke toi Antonio Bispo, nguoi chiu trach nhiem ve van đe y te cua Ban to chuc The van hoi mua he Rio 2016.
He thong suc khoe quoc gia đa chung to voi ca the gioi la mot dich vu tot nhat tai vuong quoc Anh, la mot hinh mau đien hinh va cung la niem tu hao cua nuoc chu nha. La he thong lon nhat va cung la tot nhat the gioi, he thong phuc vu tat ca nguoi dan Vuong quoc Anh voi 62 trieu dan, he thong suc khoe quoc gia đa đem đen viec lam cho 1,7 trieu nguoi dan, phuc vu xap xi 3 trieu nguoi mot tuan. Cac dich vu đeu đa đuoc đong thue do đo nguoi dan đuoc phuc vu ma khong phai tra tien tru mot so truong hop ngoai le.
Ngoai ra, tai Olympic Luan Đon con co khoang 3.000 tinh nguyen vien phuc vu trong linh vuc y te. Ke hoach cua cac dich vu y te tai Olympic Luan Đon đa đuoc len ngay khi thanh pho gianh đuoc quyen đang cai Olympic. Ban to chuc đa nhan đuoc đon đang ky cua 6.000 tinh nguyen vien va tuyen chon đuoc 4.500 nguoi va cuoi cung su dung khoang 3.000 nguoi.
Co 5 nhom phuc vu cho cac đoi tuong gom: van đong vien, gia đinh Olympic va Paralympic, Bao chi va Truyen thong tai Luan Đon va mot nhom phuc vu cho mon Đua thuyen Buom tai Weymouth, mot cho mon Canoe va Rowing tai Eton Dorney, ngoai ra con co luc luong phuc vu mon Bong đa tai 5 thanh pho.
He thong y te tai Lang Olympic la he thong het suc đa dang, co the cung cap bac si chuyen khoa, bac si the thao, bac si nhan khoa, cac chuyen gia ve X-quang cung nhu cac bac si chuyen nganh nhu: tim, da lieu, than kinh... va ca nhung chuyen gia cho cac tinh huong khan cap. Dich vu đuoc cung cap 24 gio mot ngay va bay ngay trong tuan trong suot thoi gian dien ra The van hoi. Cac bac si thuong xuyen tuc truc tai đia điem tap luyen va thi đau cua The van hoi Luan Đon 2012. Co 66 xe cap cuu moi đuoc su dung đe phuc vu tai Luan Đon 2012 theo yeu cau cua Lien đoan quoc te va Uy ban Olympic quoc te. Nhung xe cap cuu nay đuoc trang bi cac thiet bi theo đung tieu chuan cua dich vu cap cuu Luan Đon - đuoc coi la dich vu tieu chuan hang đau.


= Lang Olympic =
Lang Olympic nam o Thung lung Lower Lea o phia đong Luan Đon do tap đoan Lend Lease cua Uc xay dung. Kinh phi xay dung khoang 5,3 ty bang anh va đay co the đuoc xem la khu vuc danh cho van đong vien rong rai nhat trong lich su Olympic. Trung tam cua lang Olympic gom mot bieu tuong Olympic lon. Lang Olympic co đay đu dich vu cho cac VĐV, nhu tham my vien, bar, phong an voi thuc an mien phi, khu vui choi trong nha va ngoai troi, khu vuc luyen tap, phong ngu... Cong vien Victory đuoc xay dung bao quanh lang voi nhieu cay xanh, giup cac VĐV co đuoc su thoang đang va mat me khi hoat đong ngoai troi.


= Van đe tinh duc =
Tinh duc la mot van đe lon o ki Olympic nay, đe đap ung nhu cau cua cac van đong vien, Ban to chuc đa phat mien phi 15.000 bao cao su. Mot so thong tin đa đuoc tiet lo la co toi 75% cac van đong vien quan he tinh duc trong thoi gian dien ra đai hoi. Tuy nhien thuc te đa cho thay sex cung co nhung mat loi cho cac van đong vien khi tham gia thi đau.


= Đem nguoc thoi gian =
Trong le be mac cua The van hoi 2008, la co Olympic đuoc ban giao tu tay thi truong Bac Kinh cho thi truong thanh pho Luan Đon. Sau đo la mot vai man trinh dien đen tu Luan Đon. Mot thang sau, la co đa đuoc treo len Toa thi chinh Luan Đon.
Đong ho đem nguoc cung đuoc khanh thanh tai Quang truong Trafalgar 500 ngay truoc ky The van hoi nay. Song chi ngay ngay sau đo, chiec đong ho đa bi pha bo.


Le khai mac Chuong trinh khai mac The van hoi, voi kinh phi la 27 trieu bang do Danny Boyle, đao dien noi tieng nguoi Anh (tung đoat giai Oscar voi bo phim Trieu phu khu o chuot) dan dung.
Le khai mac co tieu đe Isles of wonder (Nhung hon đao ky dieu) - dua tren cau noi cua nhan vat Caliban trong tac pham Giong to cua đai van hao William Shakespeare. San khau chinh la ngon đoi đuoc dung len ngay trung tam san van đong Olympic voi nhieu tiet muc the hien cuoc song nong thon an binh, tinh vui nhon cua nguoi dan Vuong quoc Anh. Le khai mac co su hien dien nhieu loai vat nhu cuu, ngua, ga, bo.
Đung 21h ngay 27 thang 7, khoang 60.000 khan gia tai thu đo Luan Đon, hang trieu nguoi Anh va khoang 1 ty khan gia truyen hinh o khap noi tren the gioi chao đon le khai mac Olympic 2012. Tan vo đich giai đua xe đap uy tin nhat the gioi Tour de France - Bradley Wiggins - keo qua chuong lon tren san van đong Olympic, khai man ngay hoi lon
Su kien mo đau bang khung canh vung nong thon nuoc Anh voi nhung ngon đoi, con song, thon trang va moi nguoi đi da ngoai, choi the thao, chan nuoi rat soi noi trong hoat canh vo cung thanh binh. Sau đo, nuoc Anh chuyen sang thoi ky cong nghiep hoa. Nhung ong khoi lon bong noi len tu tu tren san khau giua san van đong Olympic o phia đong Luan Đon. Nguoi nong dan luc truoc an nhan tan huong cuoc song binh di thoang choc bien thanh nhung cong nhan ban ron, hoi ha cua thoi đai cong nghiep hoa.
Roi chien tranh the gioi dien ra. San khau bien đoi ky ao voi mot mau tim biec. Man trinh dien đau tien khep lai voi hinh anh 5 vong tron bieu tuong cua The van hoi va con mua phao hoa bung no. Man thu hai mieu ta cuoc song thuong ngay cua nguoi dan Anh, voi nhung nhan vat tieu thuyet va đien anh noi tieng nhu phu thuy Voldemort, Peter Pan, co bao mau Mary Popkin... Truoc đo, Nu hoang Anh Elizabeth II cung dien vien Daniel Craig buoc len truc thang. Va Nu hoang Elizabeth II nhay du xuong san Olympic trong mot đoan phim ghep. Đung luc đo, Nu hoang buoc ra tu hang ghe VIP tren khan đai. Sau man dieu hanh truyen thong cua 10.500 van đong vien tu 204 quoc gia, Nu hoang Anh tuyen bo chinh thuc khai mac Olympic 2012.
Bay van đong vien tre đai dien cho hy vong tuong lai cua Anh đa thap sang đai lua Olympic tai buoi le khai mac nay. Van đong vien Olympic vi đai nhat nuoc Anh, Sir Steve Regrave, ruoc ngon đuoc vao san - chang dung cuoi sau hanh trinh đi vong đat nuoc. Phan cham đuoc dien ra rat huyen bi va cong phu, moi canh hoa đong co cham lua tu duoi đat bay len va ket lai voi nhau tao thanh ngon đuoc cua ky The van hoi nay mot cach vo cung đoc đao.
Le khai mac con co su tham gia cua nhung bieu tuong đien hinh nhat cho Vuong quoc Anh ngoai Nu hoang Elizabeth II nhu điep vien huyen thoai MI6 James Bond (Daniel Craig), Paul McCartney cua ban nhac Beatles va ngoi sao bong đa David Beckham,... "Ngai" Mr. Bean thi vua choi đan piano, vua su dung đien thoai di đong va... xi mui. Trong clip hai tren man anh cua san van đong, Mr Bean vao vai mot van đong vien tham gia cuoc đua chay doc bo bien cung mot đoan van đong vien đien kinh va khon kheo vuot len dan đau, ve đich.
Buoi le dien ra hoanh trang, an tuong khien ca the gioi phai than phuc dien ra trong gan bon tieng đong ho co chi phi khoang 40 trieu USD.


Le be mac Sau 19 ngay tranh tai, Olympic Luan Đon 2012 chinh thuc khep lai. Đe chuan bi cho le be mac nay, Ban to chuc đa phai huy đong toi 4.100 nguoi bieu dien, trong đo co 3.500 cac tinh nguyen vien la nguoi lon va 380 em nho la hoc sinh o 6 truong khu phia đong Luan Đon. Theo kich ban đuoc he lo, le be mac Olympic Luan Đon 2012 la đe ca ngoi thanh cong cua ky Olympic đuoc to chuc tai Vuong quoc Anh.
Le be mac đuoc bat đau voi viec ca si Emily Sande thuc hien ca khuc noi tieng Read all about it đuoc viet boi Green. Sau đo Timothy Spall tai hien vai Thu tuong Anh, Winston Churchill - Nhan vat ma ong đa đong trong bo phim The King's Speech. Spall đa đoc nhung loi đuoc trich tu vo kich Tempest noi tieng đe bat đau cho buoi le be mac. Cung voi đo la mo hinh nhung thang canh, nhung đia điem thi đau Olympic cua Luan Đon. Nhung hinh anh thuong nhat cua Olympic Luan Đon 2012 cung đuoc đua vao buoi le.
Sau su xuat hien cua Hoang tu xu Wales, Harry va Chu tich IOC cung voi man dieu hanh cua quan đoi Anh buoi le be mac đuoc tiep dien voi nhung man trinh dien đuong pho. Sau man le hoi đuong pho la đen luot cac đoan tham du Olympic dieu hanh qua le đai, cung voi man ton vinh cac van đong vien va man trao huy chuong cho cac van đong vien marathon (mon thi đau sau cung).
Tiep đen la man trinh dien nghe thuat, tu am nhac thoi trang, đien anh voi rat nhieu cac bai hat noi tieng va nghe si ten tuoi nhu ban nhac Queen, ban nhac Spice Girl, sieu mau Kate Mode, sieu mau Lily Donalson, ca si dien vien đien anh Russell Brand... Đac biet nhat co le la man trung bay nhung buc hoa cua cac nghe si Anh noi tieng, đuoc ruoc qua khan đai.
Ke sau la man trao co cho Brazil, nuoc chu nha cua Olympic 2016 va bai phat bieu be mac cua chu tich IOC, Jacques Rogge.


Quang ba hinh anh = Linh vat =
Linh vat cua ky the van hoi nay đuoc cong bo vao ngay 19 thang 5 nam 2010 đo la Wenlock va Mandeville. Ten đay đu cua ca hai la Much Wenlock va Stoke Mandeville, ten cua hai linh vat nay đuoc đat ten theo thi tran Much Wenlock va lang Stoke Mandeville, nhung noi đa tung to chuc thi đau o ki Olympic tai Luan Đon gan đay nhat vao nam 1948. Mot bo phim hoat hinh cung đa đuoc san xuat dua tren 2 nhan vat nay.


Cac mon thi đau The van hoi Mua he 2012 co tong cong 26 mon the thao khac nhau, bao gom 39 phan mon va 302 noi dung thi đau. Trong danh sach duoi đay, so luong noi dung thi đau cua moi phan mon đuoc ghi trong dau ngoac đon.


Bang tong sap huy chuong Tong cong co 85 Uy ban Olympic Quoc gia (NOC) gianh đuoc huy chuong, trong đo 54 quoc gia gianh đuoc it nhat mot huy chuong vang. Bay NOC đa gianh đuoc huy chuong Olympic đau tien trong lich su cua ho: Bahrain (vang), Botswana (bac), Sip (bac), Gabon (bac), Grenada (vang), Guatemala (bac) va Montenegro (bac).
Hoa Ky đung đau bang tong sap voi 48 huy chuong vang va tong cong 104 huy chuong. Trung Quoc xep thu hai voi 38 huy chuong vang va 91 huy chuong toan bo. Nuoc chu nha Vuong quoc Anh đung thu ba voi 29 huy chuong vang va tong cong 65 huy chuong – thanh tich tot nhat cua ho ke tu lan đau to chuc The van hoi Mua he tai Luan Đon nam 1908 – đay Nga xuong vi tri thu tu voi 18 huy chuong vang va 64 huy chuong tong cong (sau cac đot tuoc huy chuong do doping; ban đau Nga co 24 vang va 82 huy chuong).

Ghi chu
  ‡   Nhung thay đoi trong bang xep hang huy chuong


Tham khao Lien ket ngoai (tieng Anh)

Trang chu cua The van hoi Mua he Luan Đon 2012 (tieng Anh)
Trang chu cua Uy ban Olympic Quoc te ve Luan Đon 2012
(tieng Viet)

Chuyen trang The van hoi Mua he 2012 cua Uy ban Olympic Viet Nam
Olympic 2012: The van hoi Mua he 2012 Luu tru ngay 29 thang 7 nam 2012 tai Wayback Machine
Thong tin olympic 2012