Khoa hoc vien tuong hay Khoa hoc gia tuong (tieng Anh: Science fiction; goi tat la "sci-fi" hay "SF") la mot the loai tieu thuyet hu cau mang cac yeu to khoa hoc. No con đuoc goi la "van hoc ve y tuong" va thuong kham pha hoac du đoan nhung he qua, hau qua tiem tang cua nhung đoi moi trong khoa hoc, xa hoi va cong nghe.
Khoa hoc vien tuong co the bam re voi yeu to van hoa co đai, co moi lien quan đen the gioi ky ao, co yeu to kinh di va sieu anh hung va bao ham nhieu the loai phu khac. Cung vi su moc noi đo ma đinh nghia chinh xac cua no tu lau đa bi tranh cai giua cac tac gia, nha phe binh va hoc gia. Nhieu nguoi cung vi the ma de nham lan khoa hoc vien tuong voi nhung the loai khac, đac biet la ky ao.
Cac tac pham van hoc, phim anh, truyen hinh khoa hoc vien tuong va cac phuong tien truyen thong khac đa tro nen pho bien va co anh huong tren nhieu the gioi. Ben canh muc đich giai tri, no cung co the chi trich nhung mat trai cua xa hoi  nhung cung đong thoi truyen cam hung cho nhung đe tai thao luan cua gioi tre ve cac y tuong tuyet voi cua khoa hoc, co the bien nhung sang kien tuong tuong thanh hien thuc.


Đinh nghia "Khoa hoc vien tuong" rat kho đinh nghia chinh xac, vi no bao gom mot loat cac khai niem va chu đe. Nha van ky ao va khoa hoc vien tuong nguoi My James Blish đa viet: "Wells đa su dung thuat ngu ban đau đe bao ham ve cai ma ngay nay chung ta goi la khoa hoc vien tuong nang, mot the loai co su co gang tan tam đe trung thanh voi su that la nen tang cho cau chuyen se đuoc xay dung, va neu cau chuyen co yeu to phep mau, thi it nhat no khong nen chua toan bo yeu to cua chung. "
Theo nha van va giao su sinh hoa nguoi My Isaac Asimov, "Khoa hoc vien tuong co the đuoc đinh nghia la nhanh van hoc lien quan đen phan ung cua con nguoi truoc nhung thay đoi cua khoa hoc va cong nghe." Tac gia khoa hoc vien tuong va ky su nguoi My Robert A. Heinlein đa viet rang "Mot đinh nghia ngan gon huu ich cua hau het tat ca cac khoa hoc vien tuong co the hieu la: suy đoan thuc te ve cac su kien co the xay ra trong tuong lai, dua tren kien thuc tuong ung tu the gioi thuc, qua khu va hien tai va hieu biet sau sac ve ban chat va tam quan trong cua phuong phap khoa hoc." 
Theo Bach khoa toan thu ve khoa hoc vien tuong, do John Clute va Peter Nicholls bien tap, chua mot cuoc thao luan rong rai ve van đe đinh nghia, duoi tieu đe "Đinh nghia ve SF". Cac tac gia coi đinh nghia nam 1972 cua giao su đai hoc kiem nha van, nha phe binh Nam Tu Darko Suvin la huu ich nhat trong viec xuc tien cac cuoc tranh luan hoc thuat. Đinh nghia cua Suvin la: "mot the loai van hoc co cac đieu kien can va đu la su hien dien va tuong tac cua su xa roi va su nhan thuc, va cong cu hinh thuc cua no la mot khung tuong tuong thay the dua tren moi truong thuc nghiem cua tac gia".
Tac gia va bien tap vien khoa hoc vien tuong nguoi My Lester del Rey đa viet: "Ngay ca nhung nguoi cuong nhiet hay fan ham mo cung co mot thoi gian kho khan đe giai thich khoa hoc vien tuong la gi" va thieu "đinh nghia thoa đang đay đu" do "khong de dang phac hoa gioi han đoi voi khoa hoc vien tuong. "Tac gia va bien tap vien Damon Knight đa tom tat lai nhung kho khan, noi rang "khoa hoc vien tuong la nhung gi chung ta chi ra khi chung ta noi ve no."


Ghi chu Tham khao