Samuel "Sam" Allardyce () (sinh ngay 19 thang 10 nam 1954), đuoc biet đen voi biet danh "Big Sam", la mot cuu cau thu chuyen nghiep va huan luyen vien bong đa nguoi Anh. Ong tung la huan luyen vien truong đoi tuyen Anh trong 67 ngay vao nam 2016. Sau đo, ong co thoi gian ngan lam huan luyen vien tai Everton tu nam 2017 đen nam 2018 va West Bromwich Albion tu nam 2020 đen nam 2021, truoc khi dan dat Leeds United vao thang 5 nam 2023.
Allardyce đa co tong cong 578 lan ra san trong 21 nam su nghiep, chu yeu tai giai bong đa quoc gia Anh cung nhu mot khoang thoi gian ngan tai Giai bong đa Bac My va Giai bong đa vo đich Scotland. La mot trung ve manh me, ong so huu nhung ki nang choi đau va phan đoan bong tot. Ong đuoc Bolton Wanderers ky hop đong tu Dudley Town nam 1969 va trai qua chin nam o Bolton, giup đoi bong đoat danh hieu giai hang hai trong mua 1977-78. Trong thap nien 1980 ong trai qua thoi gian lam cau thu đa thue cho Sunderland, Millwall, Tampa Bay Rowdies, Coventry City, Huddersfield Town, Bolton Wanderers (đau quan lan thu hai), Preston North End va West Bromwich Albion (đong thoi lam tro ly huan luyen vien). Trong thoi gian nay ong con giup Preston thang hang len giai hang bon trong mua 1986-87.
Allardyce đa bi chi trich vi nhung cao buoc hoi lo va hai lan la đoi tuong cua cac cuoc đieu tra bi mat. Thang 9 nam 2006, ong va con trai Craig bi dinh liu vao mot tai lieu cua chuong trinh Panorama thuoc BBC voi nhung vu hoi lo nhung ca hai đeu len tieng phu nhan. Thang 9 nam 2016, nhung phong vien bi mat cua Daily Telegraph đong gia doanh nhan đa ghi am lai su thuong luong cua ong đe giup ho lach luat quyen so huu ben thu ba cua FA va đong y mot ban hop đong tam thoi len toi 400,000 £. Ngay sau cuoc đieu tra cua Daily Telegraph, Allardyce đa tu chuc huan luyen vien truong theo mot thoa thuan chung voi Lien đoan bong đa Anh vao ngay 27 thang 9.


Đau đoi Samuel Allardyce sinh vao thang 10 nam 1954 trong mot ngoi nha hoi đong tai Old Park Farm Estate, Dudley, la con trai cua Robert Allardyce (1916–1989) va Mary Agnes Allardyce (1918–1991). Cha ong la mot si quan canh sat. Ca cha me ong đeu co goc tu Scotland voi cha tu Naim va me tu Dumfries. Ong co mot nguoi chi la Mary sinh ra o Scotland vao nam 1939 va mot nguoi anh trai la Robert junior sinh nam 1951. Allardyce đuoc hoc tai Truong tieu hoc Sycamore Green va sau đo la Truong Mons Hill, nhung đa khong thanh pho trong ki thi Eleven plus. Sau nay ong phat hien ra minh bi mac chung kho đoc. Khi con nho ong ung ho Wolverhampton Wanderers va mo rang mot ngay ong se choi va huan luyen đoi bong.


Su nghiep cau lac bo = Bolton Wanderers =
Allardyce đa danh tuoi tre đe choi cho đoi bong ban chuyen Dudley Town, co tran ra mat tuoi 14 va anh nhanh chong hoc đuoc cach choi vi tri trung ve tai truong trung hoc the chat West Midlands (Regional) League. Anh đuoc huan luyen voi cac cau lac bo Football League đia phuong la West Bromwich Albion va Wolverhampton Wanderers, va đa choi thu khong thanh cong voi Aston Villa. Anh đuoc Bolton Wanderers phat hien ngay truoc roi truong tuoi 15 va ky hop đong hoc viec voi cau lac bo. Đe bo sung vao thu nhap truoc khi chinh thuc bat đau su nghiep hoc viec, anh đa lam viec trong mot nha may san xuat may hat. Lua U18 cua Bolton rat thanh cong khi gianh cup Lancashire Youth va tien toi cac tran tu ket cua FA Youth Cup, va Allardyce nhanh chong vuot qua đoi B đe vao đoi A. Anh ky hop đong chuyen nghiep đau tien vao sinh nhat thu 17, nhan đuoc phi hop đong 125£ va đuoc tra 14£ mot tuan.
Huan luyen vien Jimmy Armfield trao cho Allardyce tran ra mat cho "Trotters" vao ngay 6 thang 3 nam 1973, trong tran thua 2-1 tai Cup lien đoan truoc Millwall tai Burnden Park. Anh co tran ra mat giai hang hai muoi mot ngay sau trong tran thua 2-1 truoc Notts County. Tuy nhien anh đa that bai trong viec canh tranh mot suat đa trong đoi hinh chinh duoi thoi Armfield, va chi bat đau choi nhieu hon duoi Trieu đai huan luyen vien moi Ian Greaves, nguoi cho anh đa muoi tran cuoi mua 1974–75 sau khi ban Don McAllister cho Tottenham Hotspur. Anh đa gay an tuong trong khoang thoi gian ngan nay va đoat giai Cau thu xuat sac nhat mua cua cau lac bo.


= Sunderland va Millwall =
Allardyce đuoc huan luyen vien cua Norwich City la John Bond đe nghi mot ban hop đong, nhung Colin Addison tai Derby County đa đua ra mot loi đe nghi hap dan hon va anh can nhac đong y mot ban hop đong ba nam voi Derby. Tuy nhien truoc khi đat but ky hop đong anh lai nhan đuoc mot loi đe nghi muon tu Ken Knighton đe choi cho Sunderland theo ban hop đong 300£ mot tuan voi muc phi 20,000£ - gap bon lan so voi muc luong cua anh tai Bolton. Sau đo Knighton chon anh lam đoi truong đoi bong. Tuy nhien Allardyce som tro nen met moi boi chuyen đi đuong dai tu Sunderland đen nha anh o Bolton, va đa đua ra đe nghi chuyen nhuong khi chu tich Tom Cowie tu choi giup ho tro tai chinh đe mua nha o Sunderland. Cowie sa thai Knighton vao cuoi mua 1980-81 va đe tro ly huan luyen vien Mick Docherty tiep quan bang ghe chi đao đe đua đoi bong thoat khoi khu vuc xuong hang cua giai Hang nhat. Huan luyen vien moi Alan Durban đa loai Allardyce khoi đoi hinh xuat phat, va viec anh roi khoi Roker Park la khong the tranh khoi.


= Su nghiep sau đo =
Sau khi tro ve Anh tu Tampa Bay Rowdies, anh gia nhap Coventry City tai giai Hang nhat cua Bobby Gould voi mot ban hop đong mot nam voi muc luong 300£ mot tuan. Anh đuoc chon lam đoi truong, va mac du Coventry khoi đau tot vao nua đau mua 1983–84 nhung ho van choi te trong giai đoan hai cua mua va chi ket thuc voi vi tri hon hai điem so voi nhom xuong hang sau khi đanh bai Norwich City vao ngay ha man cua mua giai. Gould tung hua voi Allardyce mot ban hop đong hai nam moi, nhung sau ket thuc mua giai ngheo nan ong lai quyet đinh giai phong anh.
Allardyce đuoc đe nghi mot co hoi gia nhap Tranmere Rovers, nhung thay vao đo anh lai gia nhap Preston North End sau khi bi huan luyen vien truong đoi bong nay la John McGrath thuyet phuc, nguoi hua se lam Allardyce tro thanh tru cot cua đoi bong. Preston gianh quyen thang hang khoi giai Hang bon voi vi tri thu hai trong mua 1986–87 (Allardyce cung co ten trong đoi hinh PFA tieu bieu cua nam) va cung co suat choi tai giai Hang ba voi ket thuc o vi tri thu 16 trong mua 1987–88. Đen luc nay Allardyce bat đau can nhac quyet đinh gia tu su nghiep choi bong, anh thu viec o vi tri huan luyen tai York City va Notts County, đong thoi co mot buoi phong van khong thanh cong voi Doncaster Rovers.


Phong cach choi bong Cac co đong vien cua Bolton đat biet danh cho anh la "Sieu Nguoi may Sam" (Super Sam Bionic Man) boi nhung pha tac bong cung ran va cach anh nhanh chong đung day sau nhung pha va cham manh trong khi cau thu đoi phuong van đang nam tren đat. Cuu huan luyen vien Dave Bassett, mot nguoi ban cua Sam, tung mot lan hai huoc nhan xet rang "Anh ay la nhung gi ma toi goi la hau ve choi bong... Neu anh đang khong choi voi trai bong nghia la anh ta đang choi voi nhung trai bong cua ban." Anh khong thoai mai trong viec cam bong va choi bong đon gian voi nguoi đong đoi gan nhat cua minh, trong khi cac đong đoi khong san sang chuyen bong cho anh. Tuy nhien anh co nhung nhan thuc va ki nang choi đau tot, đong thoi phan đoan cua anh cung bu đap cho su thieu toc đo.


Su nghiep huan luyen = Khoi nghiep =
Allardyce đuoc thue lam cau thu kiem huan luyen vien boi Brian Talbot tai West Bromwich Albion vao thang 2 nam 1989. Ong danh phan lon quang nghi trong mua 1988–89 tai The Hawthorns đe huan luyen va choi cho đoi du bi, truoc khi đuoc thang chuc lam huan luyen vien đoi mot, boi cuu huan luyen vien đoi mot la Stuart Pearson bi giang chuc lam huan luyen vien đoi du bi. Allardyce va Talbot đeu bi sa thai vao thang 1 nam 1991 sau that bai truoc đoi bong cua Isthmian League la Working tai Cup FA. Sau đo ong lam cong tac huan luyen ban chuyen tai Bury, nhung huan luyen vien Mike Walsh khong đu kha nang đe giu ong tren bang ghe huan luyen cho mua 1989–90.
Sau đo Allardyce đam nhan vai tro cau thu kiem huan luyen vien cua Limerick, dan dat đoi bong thang hang len Giai vo đich quoc gia Ireland sau khi gianh chien thang tai giai Hang nhat. Ho đa đat thanh tich thang hang bat chap nhung ap luc tai chinh lon, khi Allardyce vua huan luyen vua choi cho đoi mot.


= Blackpool =
Vao thang 7 nam 1994, kinh đich cua Preston North End trong Derby Tay Lancashire derby la Blackpool bo nhiem Allardyce lam huan luyen vien moi sau su ra đi cua Billy Ayre, đong y muc luong 18.000 bang Anh mot nam. Ong ky hop đong voi hau ve Darren Bradshaw, tien ve Micky Mellon va chi ra so tien ky luc 245,000£ cua cau lac bo cho Andy Morrison, nguoi Allardyce mieu ta la mot trung ve "kinh khung tren mat ban" va "mot may quet toan dien". Ong cung thay đoi đoi ngu huan luyen khi thue Bobby Saxton lam tro ly cua minh, thang chuc cho cau thu Phil Brown len vai tro huan luyen, đong thoi bo nhiem Mark Taylor lam nhan vien y te, nguoi se theo chan Allardyce đen Blackburn va Newcastle sau nay. Blackpool ket thuc mua 1994-95 voi vi tri thu 12 sau khi bi loai khoi cuoc đua thang hang voi chi mot chien thang trong 11 tran cuoi cung.
Ong chi 200,000£ cho tien đao Andy Preece, đong thoi mang ve hau ve tre Jason Lydiate va thu mon Steve Banks cho mua 1995–96. Blackpool ket thuc o vi tri thu ba, bo lo co hoi tu quyet thang hang trong ngay cuoi cung cua mua giai, va bi đanh bai trong tran ban ket play-off boi Bradford City. Ho gianh chien thang 2-0 tren san khach tai Valley Parade, nhung đe thua 3-0 trong tran luot ve tai Bloomfield Road. Chu tich Owen Oyston trong khi van đang o tu đa sa thai Allardyce sau that bai trong tran play-off.


= Notts County =
Vao thang 1 nam 1997, Allardyce tro lai bong đa va lam huan luyen vien cua đoi bong hang trung o giai Hang hai la Notts County. Ong đen qua muon đe giup đoi thoat khoi xuong hang trong mua 1996-97, va trong cuon tu truyen cua minh đa mieu ta cach cac cau thu "khong đap ung" đuoc phuong phap huan luyen cua ong khi ho trai qua 18 tran khong thang va ap luc đe nang len Allardyce. Tuy nhien ong van đuoc tai vi va dan dat cau lac bo thang hang voi tu cach vo đich giai Hang ba vao cuoi mua 1997–98, đuoc xay dung boi bo ba hau ve va muoi chien thang lien tiep trong giai đoan giua mua giai. County pha vo mot vai ky luc cua đoi bong va quoc gia khi gianh chuc vo đich voi 19 điem nhieu hon đoi xep sau va tro thanh đoi bong đau tien gianh quyen thang hang ngay trong thang 3.


= Bolton Wanderers =
Allardyce đuoc bo nhiem lam huan luyen vien cua Bolton Wanderers sau su ra đi cua Colin Todd, nguoi đa tu chuc đe phan đoi viec ban Per Frandsen khi cau lac bo co gang đe gay quy cho San van đong Reebok moi. Ong thua huong mot đoi hinh tai nang, bao gom Eiður Guðjohnsen, Jussi Jaaskelainen, Mark Fish, Claus Jensen, Dean Holdsworth, Bo Hansen, Michael Johansen va Ricardo Gardner. Tuy nhien ong bi ep phai ban Andy Todd, con trai cua Colin Todd, sau khi anh nay đap vo quai ham cua tro ly huan luyen vien Phil Brown trong phong thay đo.. Mac du đang o nua sau bang xep hang khi ong len nam quyen, Bolton đa tien toi tran playoff giai Hang nhat mua 1999–2000 truoc khi đe thua Ipswich Town, đong thoi co chuoi tran thanh cong toi ban ket Cup Lien đoan va Cup FA, chi đe thua trong tran Chung ket Cup FA 2000 sau that bai tren cham luan luu truoc Aston Villa. Ong đo loi cho trong tai Barry Knight vi that bai trong tran playoff, nguoi ong cao buoc đa chong lai Bolton. Ong đa đuoc cau lac bo tuong thuong mot ban hop đong muoi nam, du cac đieu khoan hop đong chi boi thuong cho ong mot nam neu ong bi sa thai.


= Newcastle United =
Allardyce đa đuoc đe nghi đen lam viec tai Manchester City, nhung đe nghi nay đa bi rut lai sau khi đe nghi mua lai cau lac bo cua ty phu nguoi Thai Thaksin Shinawatra thanh cong. Ngay 15 thang 5 nam 2007, Newcastle United cong bo Allardyce đa ky mot ban hop đong ba nam đe ke nhiem Glenn Roeder lam huan luyen vien đoi bong.. Tro treu thay Newcastle sau đo cung co su thay đoi ve chu so huu, khi Mike Ashley len nam quyen tiep quan cau lac bo. Muc gia cua Scott Parker va Kieron Dyer nang len 13 trieu £, cho phep Allardyce ky hop đong voi tien đao quoc te nguoi Uc Mark Viduka (gia mien phi), Alan Smith (6 trieu £), tien ve Geremi Njitap, tien ve gay tranh cai Joey Barton (5.5 trieu £), hau ve trai Jose Enrique (6.3 trieu £), hau ve phai Habib Beye (2 trieu £) va hau ve Abdoulaye Faye. Newcastle co khoi đau tot vao mua giai moi khi đanh bai đoi bong cu cua Allardyce Bolton 3-0 trong ngay mo man trong chuoi nam tran thang va hai tran hoa sau chin tran đau mua.


= Blackburn Rovers =
Ngay 17 thang 12 nam 2008, Allardyce đuoc bo nhiem lam huan luyen vien Blackburn Rovers voi ban hop đong ba nam, ke nhiem Paul Ince roi cau lac bo voi vi tri thu 19 va chi mot chien thang sau 17 tran. Tran đau tien cua Allardyce tren bang ghe chi đao la chien thang 3-0 truoc Stoke City tai Ewood Park ba ngay sau. Đay la tran đau tien trong chuoi chin tran bat bai. Ong cung co đoi hinh bang viec chi 2 trieu £ cho cau thu chay canh cua Sunderland El Hadji Diouf va mang ve hau ve Gael Givet duoi dang cho muon tu Marseille. Allardyce ket thuc mua đau tien tren bang ghe huan luyen voi tran hoa 0-0 truoc West Bromwich Albion va đat vi tri thu 15 tren bang xep hang chung cuoc.


= West Ham United =

Allardyce đuoc bo nhiem lam huan luyen vien truong cua cau lac bo vua xuong hang la West Ham United vao ngay 1 thang 6 nam 2011 va ky mot ban hop đong hai nam. Ong tuyen bo se choi "thu bong đa hap dan" đe giup West Ham tro lai giai Ngoai hang Anh theo "truyen thong cua cau lac bo" va bac bo tuyen bo rang ong tung choi thu bong dai ngu ngoc tai đoi bong truoc đo. Ong bo sung nhan su cho đoi bong gom Abdoulaye Faye, Kevin Nolan, Joey O'Brien va Matt Taylor. Faye, Nolan va O'Brien đeu tung choi duoi Allardyce khi ong con dan dat Bolton Wanderers trong khi Taylor la mot cuu cau thu Bolton sau khi Allardyce roi đoi bong nay. Ong co tien đao tan binh thu nam cho West Ham la John Carew duoi dang chuyen nhuong tu do, ke tiep la hau ve George McCartney tu Sunderland voi ban hop đong cho muon dai han, tien đao Sam Baldock tu Milton Keynes Dons va tien ve Papa Bouba Diop theo dang chuyen nhuong tu do. Ong ket thuc ki chuyen nhuong mua he vao ngay chot bang viec mang ve hai tien ve David Bentley tu Tottenham Hotspur va Henri Lansbury tu Arsenal đeu duoi dang cho muon dai han, cung nhu cau thu du phong Guy Demel tu Hamburger voi muc phi khong đuoc tiet lo. Nicky Maynard, Ricardo Vaz Te va Ravel Morrison tiep tuc cap ben đoi bong trong ki chuyen nhuong mua đong 2011. Trong suot mua bong 2011-12 co tong cong 25 cau thu roi cau lac bo trong khi 19 tan binh gia nhap đoi bong.


= Sunderland =

Ngay 9 thang 10 nam 2015, Allardyce tro thanh huan luyen vien moi cua Sunderland thay the Dick Advocaat. Khi Allardyce đuoc bo nhiem, Sunderland đang đung o vi tri thu 19 tren bang xep hang voi von ven ba điem sau tam tran đau tien cua mua bong. Sau khi ky ban hop đong hai nam, ong tro thanh huan luyen vien đau tien tung dan dat ca Newcastle United va Sunderland. Vao ngay 25 thang 10, trong tran thu hai tren cuong vi huan luyen, ong đa giup Sunderland thang đam 3-0 truoc kinh đich va đoi bong cu Newcastle United. Tuy nhien sau 5 tran thua lien tiep trong thang 12, Sunderland roi xuong nua sau cua bang xep hang va nam trong khu vuc xuong hang voi chi 12 điem sau 19 tran đa đau.


= Đoi tuyen Anh =
Ngay 22 thang 7 nam 2016, Allardyce ky mot ban hop đong 2 nam đe tro thanh huan luyen vien truong cua đoi tuyen Anh. Ong thang tran đau tien tren cuong vi huan luyen vao ngay 4 thang 9, khi ban thang phut bu gio cua Adam Lallana la đu đe đanh bai Slovakia trong tran mo man vong loai Giai vo đich bong đa the gioi 2018. Ngay sau nhung cao buoc nhan hoi lo, Allardyce đa tu chuc theo thoa thuan chung vao ngay 27 thang 9, sau khi dan dat tuyen Anh chi trong 67 ngay va mot tran thang.


= Crystal Palace =
Cuoi thang 12 nam 2016, Allardyce ky hop đong co thoi han 2 nam ruoi voi Crystal Palace, sau khi đoi bong nay sa thai Alan Pardew. Ong đa giup đoi bong đanh bai lan luot Chelsea (2-1),, Arsenal (3-0) va Liverpool (2-1) truoc khi đanh bai Hull City voi ty so 4-0 đe tru hang Premier League. Sau mua giai 2016-17, Allardyce tuyen bo nghi huu.


= Everton =
Sau khi sa thai Ronald Koeman, ngay 30 thang 11 nam 2017 Everton bo nhiem Allardyce lam huan luyen vien truong. Ong đa giup đoi bong nay leo len nua tren bang xep hang sau nhung ket qua bet bat hoi đau mua giai.


Thong ke = Vai tro cau thu =

Nguon tu Lien đoan bong đa Anh


= Vai tro huan luyen vien =
Tinh đen 27 thang 9 nam 2016


Danh hieu = Cau thu =
Bolton Wanderers

Football League Second Division: 1977–78
Preston North End

Football League Fourth Division thang hang: 1986–87


= Huan luyen vien =
Limerick

League of Ireland First Division: 1991–92
Notts County

Football League Third Division: 1997–98
Bolton Wanderers

Football League First Division play-offs: 2001
Football League Cup a quan: 2003–04
West Ham United

Football League Championship play-offs: 2012


Tham khao Allardyce, Sam (2015), Big Sam: My Autobiography, Headline, ISBN 978-1-4722-3267-0


Lien ket ngoai Sam Allardyce tren IMDb 
Su nghiep huan luyen vien cua Sam Allardyce tai Soccerbase