Anne Henrietta Martin (30 thang 9 nam 1875–15 thang 4 nam 1951) (but danh, Anne O'Hara; biet danh, Thong đoc nho Anne) la mot nha đau tranh cho quyen bau cu phu nu, mot nguoi theo chu nghia hoa binh, nha van đen tu tieu bang Nevada. Ba đong vai tro rat lon trong viec giup phu nu tieu bang Nevada đat đuoc quyen bau cu. Ben canh đo, Martin con la nguoi đung đau khoa lich su cua Đai hoc Nevada (1897–1901) đong thoi tham gia tich cuc vao hoat đong đau tranh cho quyen bau cu o Anh vao nam 1909–1911, tung lam viec voi Emmeline Pankhurst. Ba la chu tich cua hoi bau cu binh đang Nevada nam 1912 va la chu tich đau tien cua Đang Phu nu Quoc gia Hoa Ky nam 1916. Martin con la nguoi phu nu đau tien ung cu vao Thuong vien Hoa Ky du that bai ca hai lan, lan thu nhat vao nam 1918 va lan thu hai nam 1920.


Đau đoi Martin la con gai cua William O'Hara Martin, mot nguoi goc Ailen, tung la Thuong nghi si bang Nevada. Me ba, Louise Stadtmuller Martin, la nguoi Bayern. Ba theo hoc tai Bishop Whitaker's School for Girls - truong danh cho nu sinh o Reno roi hoc tai Đai hoc Nevada (1891–1894), noi ba lay đuoc bang cu nhan Lich su. Martin sau đo co bang cu nhan thu hai vao nam 1896 va bang Thac si Lich su vao nam 1897 tai Đai hoc Stanford.


Su nghiep Nam 1897, Martin thanh lap khoa lich su cua Đai hoc Nevada. Sau hai nam o khoa, ba chuyen đen nghien cuu tai Đai hoc Columbia, Truong nghe thuat Chase, Đai hoc London va Đai hoc Leipzig, ba tro lai Đai hoc Nevada va lam viec o đo trong thoi gian tu 1901 đen 1903. Sau khi roi truong đai hoc, Martin đe nghi Hoi đong Quan tri truong Đai hoc Nevada cho Jeanne Wier thay the ba, mot nguoi ban cua ba tu Stanford, nguoi vua hoc xong khoa hoc va vua lay bang đai hoc.
Martin tro ve tu chau Au vao nam 1901 vi đam tang cua cha ba. Cai chet cua nguoi cha đa giup ba nhan ra nhieu đieu, ma nhu loi ba thi cai chet ay "đot nhien lam cho phan nu quyen trong toi troi day!... Toi cam thay ban than minh co đon trong mot gia đinh phai đoi mat voi the gioi do nguoi đan ong kiem soat". Sau đam tang, Martin đi du lich o chau Au va chau A đong thoi trai nghiem cuoc cach mang cua phu nu o Anh trong khoang thoi gian tu 1909 đen 1911. Trong thoi gian nay, ba tro thanh mot nguoi trong hoi Fabian, va viet truyen ngan cung cac bai bao chinh tri, đoi khi duoi but danh Anne O'Hara. Martin đa bi bat vao nam 1910 khi đang co gang "giai phong" cho nhung nguoi phu nu o Anh. Ban cua ba tu Stanford, Lou Henry Hoover, đa nho chong minh, ong Herbert Hoover tra tien bao lanh cho Martin, nhung Frederick Pethick-Lawrence đa lo lieu viec đo.
Sau khi tro ve Nevada vao mua thu nam 1911, ba tro thanh chu tich cua Hoi bau cu binh đang Nevada vao thang 2 nam 1912 va to chuc mot chien dich tai nhung vung dan cu thua thot voi muc đich nang cao y thuc, thuyet phuc cac cu tri nam gioi ung ho quyen bau cu cho phu nu vao ngay 3 thang 11 nam 1914. Thanh cong nay giup ba tro thanh đai dien cho phong trao quoc gia voi tu cach la mot dien gia va thanh vien uy ban đieu hanh cua Hiep hoi Nu quyen Quoc gia Hoa Ky va Lien minh Nghi vien. Nam 1916, Martin tien hanh ho tro, to chuc cho phu nu bo phieu o cac bang mien Tay Hoa Ky đe thach thuc Đang Dan chu. Ba con la mot trong nhung thanh vien cua to chuc Silent Sentinels, tuc la nhom cac thanh vien cua Đang Phu nu Quoc gia Hoa Ky đa tien hanh mot cuoc bieu tinh đoi quyen bau cu truoc Nha Trang vao ngay 14 thang 7 nam 1917. Ba bi ket an va bi giam cam tai Occoquan Workhouse, nhung chua đay mot tuan sau đo, Tong thong Woodrow Wilson ra lenh an xa cho ba.
Nam 1918, đai dien cho tieu bang Nevada, Martin la nguoi phu nu đau tien ung cu vao Thuong vien Hoa Ky. Cac chien dich cua Martin tap trung vao viec pho bien cho nhieu nguoi biet rang phu nu co the đong vai tro tich cuc trong chinh truong ben canh nam gioi. Cuong linh cua ba tap trung vao viec cung cap cac đieu kien lam viec tot hon cho nam gioi va phu nu đong thoi quoc huu hoa cac tuyen đuong sat cung nhu cac tien ich cong cong khien nhieu nguoi hoat đong nu quyen khong con ung ho ba. Giua hai lan tranh cu vao nam 1918 va 1920, Martin đa viet mot loat cac bai bao va bai tieu luan trong đo keu goi phu nu thanh lap cac to chuc chinh tri tu tri.
Martin chuyen đen Carmel, California, vao nam 1921 va may man song sot sau mot con đau tim vao nam 1930. Vao nhung nam 1940, ba đa nhan đuoc bang Tien si Luat danh du cua Đai hoc Nevada (nam 1945) va đa viet bai cho bach khoa toan thu Encyclopædia Britannica (muc tu "Josephine Butler" nam 1944 va muc tu "White Slavery" nam 1948).


Qua đoi Anne Henrietta Martin qua đoi tai Carmel, California nam 1951.


Tham khao Xem them Howard, Anne Bail (1985), The long campaign: a biography of Anne Martin, ISBN 978-0-87417-092-4


Lien ket ngoai Anne Henrietta Martin Papers BANC MSS P-G 282. Bancroft Library, University of California, Berkeley
Anne Martin campaign literature, 96-25. Special Collections, University Libraries, University of Nevada, Reno
When darkness covers me, NC468. Special Collections, University Libraries, University of Nevada, Reno. Manuscript of poem written by Martin in 1903