Chien dich Sao Hoa (Oперация «Марс») la mat danh cua Chien dich phan cong chien luoc Rzhev-Sychyovka lan thu hai do Hong quan Lien Xo to chuc nham vao quan đoi phat xit Đuc trong Chien tranh Xo-Đuc, keo dai tu ngay 25 thang 11 đen 20 thang 12 nam 1942. Muc tieu cua chien dich nham thanh toan so quan Đuc trong "cho loi" Rzhev, mot canh cung an sau vao gan khu vuc ngoai vi phia Tay thu đo Moskva. Đay la mot trong nhung tran đanh đam mau dien ra tai mat tran Rzhev-Sychyovka-Vyazma (con goi la "coi xay thit Rzhev" - Ржевская мясорубка - do thuong vong cuc ky lon cua ca hai ben) voi muc tieu trong tam khong la gi khac ngoai cho loi Rzhev. Chien dich Sao Hoa đuoc cac luc luong cua Phuong dien quan Tay va Phuong dien quan Kalinin bo tri xung quanh cho loi Rzhev - Vyazma thuc thi. Trong suot mot thoi gian dai phan lon thong tin ve chien dich Sao Hoa khong đuoc cong bo, chien dich nay chi đuoc nhac đen qua loa trong cac tai lieu lich su quan su pho thong cua Lien Xo.


Boi canh va tinh huong mat tran Thang 7 nam 1942, quan đoi Đuc Quoc xa trien khai Chien dich Blau, tong tan cong quan đoi Lien Xo o canh Nam mat tran Xo-Đuc. Quan đoi Đuc Quoc xa đanh chiem phan phia Tay thanh pho Voronezh va phat trien tan cong doc theo song Đong ve phia Nam. Tap đoan quan 6 (Đuc) va Tap đoan quan xe tang 4 (Đuc) bat đau cac tran tan cong vao Phuong dien quan Tay Nam (Lien Xo) đang phong ngu o cua ngo xa cua Stalingrad. Tap đoan quan xe tang 1 đanh chiem Rostov lan thu hai va phoi hop voi Tap đoan quan 17 (Đuc) tan cong vao khu Stavropol va thao nguyen Kuban. Quan đoi Lien Xo lien tiep thua tran o Voroshilovgrad, Milerovo, Kantemirovka, Novo Cherkash va vung trung luu song Đong đa phai lui dan ve ben kia song Đong va khuc cong lon cua song Volga.
Sau khi to chuc Chien dich phan cong chien luoc Rzhev-Sychyovka (tu 30 thang 7 đen 23 thang 8 nam 1942) cac Tap đoan quan 5, 20, 29, 30 va 31 (Lien Xo) đa lan sau them tu 20 đen 60 km vao tuyen phong ngu cua Tap đoan quan 9 (Đuc) o phia Đong con đuong sat chien luoc Rzhev - Sychyovka. Choc thung mot phan phia Bac "phong tuyen Koenigsberg" cua quan Đuc, quan đoi Lien Xo đa đanh chiem ban đap quan trong Zubtsov tren nga ba song Vazuza noi voi thuong nguon song Volga va cac thi tran Fomonskoye (???) (cung nam ben bo Tay song Vazuza), Bukovtyno, Karamzino, Vyshenki, Karmanovo va ap sat Đong Bac Sychyovka. Ngay 26 thang 8, đai tuong G. K. Zhukov thoi giu chuc tu lenh Phuong dien quan Tay đe nhan nhiem vu Pho Tong tu lenh toi cao va đen ngay 28 thang 8, ong bay đen chien truong Stalingrad đe chi đao tac chien cung voi Tong tham muu truong A. M. Vasilevsky theo lenh truc tiep cua I. V. Stalin. Thuong tuong I. S. Konev thay G. K. Zhukov chi huy Phuong dien quan Tay. Thuong tuong M. A. Purkayev thay I. S. Konev chi huy Phuong dien quan Kalinin.
Cuoi thang 6, Quan đoan ky binh can ve 1 (Lien Xo) đot pha phia sau hau tuyen cua Tap đoan quan 4 (Đuc) va tro lai đoi hinh Phuong dien quan Tay tren khu vuc phong thu cua Tap đoan quan 10 o phia Bac Kirov. Phoi hop voi canh Bac cua Phuong dien quan Tay, tu ngay 6 thang 7 nam 1942, cac tap đoan quan 10, 16 va 61 tu cho loi Sukhinichi đa mo cac cuoc tan cong ve huong Bryansk qua Zhizdra va Bolkhov nhung đeu bi Tap đoan quan xe tang 2, Tap đoan quan 2 (Đuc) chan đung va đanh bat tro ve tuyen xuat phat. Tu ngay 2 thang 7, Tap đoan quan 9 va Tap đoan quan xe tang 3 (Đuc) đa mo Chien dich Seydlitz nham thanh toan Tap đoan quan 39 va Quan đoan ky binh 11 cua Phuong dien quan Kalinin. "Cho loi" Rzhev - Vyazma do quan Đuc đong giu van chua đung nhung nguy co khon luong cho Thu đo Moskva.


Binh luc va ke hoach = Quan đoi Lien Xo =


 Binh luc  Vao thang 11 nam 1942, tong binh luc cua cac Phuong dien quan Kalinin va Phuong dien quan Tay cung nhu Khu phong thu Moskva la 156 su đoan voi 1,89 trieu quan, 3.375 xe tang va phao tu hanh, 24.682 đai bac va sung coi, 1.170 may bay. Tuy nhien, tham gia chien dich lan nay chi co 7 tap đoan quan bo binh: 20, 22, 29, 30, 31, 39 va 41 cua ca hai phuong dien quan. Trong giai đoan đau chien dich, tai cac đia đoan đot pha co tong cong 33,5 su đoan Lien Xo, đoi dien voi ho la 7-8 su đoan Đuc. Ho tro cac đon vi tan cong co 4 quan đoan co đong: cac quan đoan co gioi hoa so 1, so 3, Quan đoan xe tang so 6 va Quan đoan ky binh can ve so 2. O giai đoan sau cua chien dich, Quan đoan xe tang 5 (thuoc Tap đoan quan 33) cung tham chien.
Theo ke hoach ban đau, cac Tap đoan quan so 5 va 33 khong tham gia chien dich. Nhung vao ngay 19 thang 11, ho nhan đuoc Chi lenh so 00315 cua Bo chi huy Phuong dien quan Tay ve viec phai tieu diet cum quan Đuc o Gzhatsk (Gagarin). Vao ngay 25 thang 11, hai tap đoan quan nay nhan đuoc thong tin ve ngay khoi su tan cong: 1 thang 12 nam 1942. Viec tung Tap đoan quan so 33 va so 5 vao tran đe bao đam che chan cho suon trai cua Tap đoan quan 20, ho tro cho no đot pha thanh cong ve Sychyovka. Cac tap đoan quan xung kich 3 va 4 tren canh phai cua Phuong dien quan Kalinin tham gia vao mot chien dich phoi hop voi Phuong dien quan Tay Bac tai Velikiye Luki, khong tham gia ke hoach tan cong chung cua hai Phuong dien quan Tay va Kalinin.
Đoi hinh tan cong cua Quan đoi Lien Xo trong Chien dich Sao Hoa gom co:

Phuong dien quan Kalinin do thuong tuong M. A. Purkayev chi huy, su dung canh trai gom 4 tap đoan quan tham gia chien dich:
Tap đoan quan 22 cua thieu tuong V. A. Yushkyevich: 70.275 nguoi, 272 xe tang.
Tap đoan quan 29 cua thieu tuong E. P. Zhuralyov: 54.073 nguoi, 93 xe tang.
Tap đoan quan 39 (tai lap ngay 8 thang 8 nam 1942) cua thieu tuong A. I. Zygin: 92.135 nguoi, 227 xe tang.
Tap đoan quan 41 cua thieu tuong G. F. Tarasov: 116.743 nguoi, khoang 300 xe tang.
Phuong dien quan Tay cua Thuong tuong I. S. Konev, su dung 5/10 tap đoan quan tham gia chien dich:
Tap đoan quan 5 cua thuong tuong Ya. T. Cherevichenko: 71.249 nguoi, 73 xe tang.
Tap đoan quan 20 cua trung tuong N. I. Kiryukhin: 95.602 nguoi, 301 xe tang.
Tap đoan quan 30 cua thieu tuong V. Ya. Kolpakchi: 50.199 nguoi, 63 xe tang.
Tap đoan quan 31 cua thieu tuong V. S. Polenov: 74.158, 90 xe tang.
Tap đoan quan 33 cua trung tuong V. N. Gordov: 78.490 nguoi, 196 xe tang.
Luc luong du bi tu STAVKA
Quan đoan co gioi 3 cua thieu tuong M. E. Katukov: 9.218 nguoi. 103 xe tang.


 Ke hoach  Sau ba chien dich tan cong vao cho loi Rzhev-Vyazma that bai. Lan nay, STAVKA đe ra mot muc tieu khiem ton hon: Chi bao vay va tieu diet quan Đuc tai canh Bac cua khu vuc Rzhev-Vyazma. Y đinh ve "chien dich Sao Hoa" bat đau manh nha tu cuoi thang 9 nam 1942 va đuoc xem nhu la giai đoan tiep theo cua Chien dich Rzhev lan thu nhat (30 thang 7 - 30 thang 9 nam 1942) voi muc tieu la đanh tan Tap đoan quan so 9 - chu luc cua Cum Tap đoan quan Trung tam (Đuc) - đong tai khu vuc Rzhev, Sychyovka, Olenino, Bely. Nham đat đuoc muc tieu nay, quan đoi Lien Xo du kien se to chuc cung mot luc nhieu mui tan cong tren mat tran, tai nhung noi ma trong giai đoan truoc đo chua dien ra cac tran đanh lon. Khu vuc giua cac song Vazuza va Gzhat đuoc giao cho Tap đoan quan 20. Khu vuc Molodoy Tud đuoc giao cho Tap đoan quan 39. Khu vuc thung lung song Luchosa đuoc giao cho Tap đoan quan 22. Khu vuc phia Nam Bely đuoc giao cho Tap đoan quan 41. Theo tin tuc cua trinh sat mat tran Lien Xo thi tren chinh dien tan cong cua cac tap đoan quan 22, 39 va 41, mat đo tap trung binh luc cua quan Đuc la 1 su đoan bo binh đong tren 20 đen 40 cay so tien duyen. Voi mat đo đoi phuong thap nhu vay thi viec đot pha phong tuyen đuoc cho la se de dang hon. Mui đot pha cua Tap đoan quan 20 co kho khan hon. Tai khu vuc Tay Bac Sychyovka, quan Đuc co 2 su đoan (trong đo co 1 su đoan xe tang) đong tren 15 cay so mat tran. Neu thanh cong, trong giai đoan đau tien cac tap đoan quan tren se hoi quan voi Tap đoan quan so 5 va 33 (đong quan đoi dien voi Tap đoan quan xe tang 3 cua Đuc) tai huong Gzhatsk, Vyazma trong giai đoan thu hai.
Ngay 1 thang 11 nam 1942, cac tap đoan quan 20, 30, 31 nhan đuoc chi lenh so 0289 cua Bo tu lenh Phuong dien quan Tay:

Tuyet mat. Đac biet quan trong.Chi lenh № 0289/OP cua Bo tu lenh Phuong dien quan, ngay 1 thang 11 nam 1942, luc 2 gio 40 phut.Gui Tu lenh cac tap đoan quan 20, 30, 31. Sao gui Bo Tong tham muu.Lenh tieu diet ke thu o khu vuc Rzhev-Sychyovka:1. Cac tap đoan quan 30, 31 su dung cac su đoan bo binh 88, 239, 336, Su đoan bo binh can ve 20, cac lu đoan xe tang 332 va 145, 7 trung đoan phao binh, 6 tieu đoan ten lua M-30 trong luc luong du bi tien phuong, (Khong đuoc đieu ca Su đoan M-30 so 4); tu khu vuc Staroselovo, Kryukovo giang mot đon theo huong cua Osuga, Artemovo Ligostaevo. Nhiem vu truoc mat: pha vo mat tran cua đich, cac luc luong chinh đanh chiem tuyen đuong sat trong khu vuc KAZ, khoang 4 km ve phia bac cua Osuga, nha ga Osuga va song Osuga. Nhiem vu tiep theo: Cum đot kich chinh tan cong sang phia Tay đuong sat theo huong Rzhev, phoi hop voi Tap đoan quan 20 va 29 tieu diet luc luong đich o khu vuc Rzhev.2. Tap đoan quan 20 su dung cac su đoan bo binh 247, 251, 331, 379, 415, cac su đoan bo binh can ve 26, 42, cac lu đoan xe tang 148 va 150, cac lu đoan luu phao 11, 17, 25, 31, 93, 255, 240, 18, 80, Trung đoan phao nong dai 18, 16 tieu đoan hoa tien, trong đo co 10 tieu đoan chu luc M-30; tu khu vuc Vasilki - Pechora tan cong theo huong Sychyovka. Nhiem vu truoc mat: đot pha qua phong tuyen cua đich, cac luc luong chinh đanh chiem Sychevka va tuyen đuong sat o khu vuc Osuga - Sychyovka. Cac canh quan khi mo rong tan cong phai đam bao yem ho chat che ben suon tai cac khu vuc Vazuza, Podsosonnaya, Sychevka, Marinka tu cac phia tay va tay nam. Nhiem vu tiep theo: Đanh chiem Yakovka, Yuratino, Podsosonnaya bang luc luong chinh cua it nhat 4 su đoan đuoc tang cuong đe tien đen phia bac va tay bac qua Karpovo, Osuyskoe, Afonasovo; phoi hop voi cac tap đoan quan 30 va 31 va cac su đoan cua Phuong dien quan Kalinin tieu diet luc luong đich o khu vuc Rzhev.3. Phan gioi giua Tap đoan quan 31 va 30 bat đau tu Kortnev qua Osuga, Kasatkino đen Kulnevo, Afanasyevo. Phan gioi cua Tap đoan quan 20 nhu cu.4. Cac tap đoan quan san sang tan cong ngay 12 thang 11.5. Cac quan đoan xe tang 6 va can ve 8, Quan đoan ky binh can ve 2 truc thuoc Phuong dien quan co nhiem vu tan cong tu ban đap quan su tren phia Nam nga ba song Osuga theo tuyen Naschekino, Tatarinka, Pribytki, Oleksandrivka. Ky binh đot kich sau vao Andreevka va ket noi voi cac su đoan cua Phuong dien quan Kalinin tan cong khu vuc Belaya.6. Cac tu lenh tap đoan quan phai trinh ke hoach trien khai Chien dich "Sao Hoa" truoc ngay 5 thang 11.Konev - Bulganin - Sokolovsky
Mac du cac Tap đoan quan đa trinh ke hoach cua minh va đuoc I. S. Konev phe duyet nhung viec trien khai binh luc, phuong tien va tich luy đan đuoc, nhien lieu cua cac Tap đoan quan van dien ra het suc cham chap. Ngay 8 thang 10, theo chi lenh so 170018 cua Đai ban doanh, cac lu đoan xe tang 25, 31 va Lu đoan co gioi 18 đuoc hop nhat thanh Quan đoan co gioi can ve 8. Quan đoan nay can bo sung them đan đuoc va nhien lieu nhung co quan hau can đam bao cua no van chua kip hinh thanh, phai dua vao co quan hau can cua Tap đoan quan 20 voi so du tru khong đuoc "sung tuc" cho lam. Su đoan bo binh 326 đuoc tang cuong Lu đoan xe tang 93 lay tu Khu phong thu Moskva nhung mai đen ngay 11 thang 11, no moi đuoc cho đen mat tran. Tuong tu nhu vay, Lu đoan xe tang 80 tang cuong cho Su đoan bo binh 251 va Lu đoan xe tang 240 tang cuong cho Su đoan bo binh 247 đen ngay 12 thang 11 moi co ba tieu đoan co mat o vi tri xuat phat tan cong. Tren tuyen tan cong cua Phuong dien quan Kalinin, Quan đoan co gioi 3 van phai cho đoi Trung đoan xe tang 39 đang tren đuong vong qua phia Bac Rzhev đen đoi hinh hanh quan.
Đe trien khai Chi thi so 0289/OP cua STAVKA, ngay 9 thang 11 nam 1942, Phuong dien quan Tay (Lien Xo) đa ra Menh lenh so 0305, thanh lap cum co đong chien dich gom Quan đoan xe tang 6 (du kien bien che 175 xe tang), Quan đoan ky binh can ve 2 va 1 lu đoan bo binh mo to hoa. Tuy nhien, đen sat ngay khoi su, moi chi co 101 xe tang đuoc tap ket. Truoc nhung kho khan ve hau can cua cac Phuong dien quan, ngay 15 thang 11, STAVKA ra Chi thi so 170320 đong y lui thoi gian tan cong đen cuoi thang 11 nam 1942. Theo chu truong phan tan luc luong cua Cum tap đoan quan Trung tam (Đuc), canh phai cua Phuong dien quan Kalinin to chuc mot cuoc tan cong khac, voi luc luong cua Tap đoan quan xung kich so 3 tan cong vao Velikiye Luki va Nevel nham cat đut tuyen đuong sat Leningrad-Vitebsk tai khu vuc Novosokolniki trong Chien dich Velikiye Luki.


= Quan đoi Đuc Quoc xa =


 Binh luc  Đoi dien voi hai phuong dien quan cua quan đoi Lien Xo tren khu vuc Rzhev - Sychyovka la Cum Tap đoan quan Trung tam (Đuc). Neu tinh ca nam su đoan đong o canh cuc phai đoi pho voi Phuong dien quan Bryansk thi cum quan nay co binh luc tong cong 72 su đoan. Ngoai ra con co cac luc luong bao an, canh ve va cac đon vi du bi đang đuoc huan luyen o hau tuyen voi tong binh luc la 9 su đoan. Trong so đo co 10 su đoan xe tang va 6 su đoan co gioi, 600 xe tang va 150-200 phao tu hanh đong o tuyen đau. Tong binh luc cua Cum Tap đoan quan Trung tam (bao gom ca luc luong du bi) co 1.890.000 nguoi, đuoc trang bi 3.500 xe tang.
Tap đoan quan 9, luc luong chu yeu hung chiu cac đon tan cong cua quan đoi Lien Xo do Đai tuong Walter Model chi huy, thanh phan gom co:

Quan đoan bo binh 6 cua Thuong tuong Bo binh Hans Jordan đen ngay 20 thang 11 gom cac su đoan bo binh 197 205, 330; Su đoan đo bo đuong khong 7; Su đoan ky binh SS (phoi thuoc tu Bo tu lenh SS) va Su đoan xe tang 20 (phoi thuoc tu OKH).
Quan đoan xe tang 41 cua Thuong tuong Thiet giap Josef Harpe (đuoc đieu tu Tap đoan quan xe tang 2 đen vao thang 8 nam 1942) gom cac su đoan bo binh 86, 246; Su đoan bo binh khong van 2; Su đoan xe tang 19 va Su đoan co gioi 10 (phoi thuoc tu OKH) va 1 trung đoan thuoc Su đoan bo binh so 328.
Quan đoan bo binh 23 cua Thuong tuong Bo binh Carl Hilpert, gom cac su đoan bo binh 110, 253, 206. Trong qua trinh tac chien, Quan đoan nay đuoc tang vien Su đoan xe tang 12, Su đoan co gioi 14, Su đoan co gioi "Großdeutschland" va 1 trung đoan thuoc Su đoan bo binh 86.
Quan đoan bo binh 27 cua Thuong tuong Bo binh Walter Weiß, gom cac su đoan bo binh so 86, 129, 162 va 251. Trong qua trinh tac chien, quan đoan nay đuoc tang cuong lu đoan bo binh nhe 900 tu luc luong du bi cua Cum tap đoan quan Trung tam.
Quan đoan xe tang 39 cua Trung tuong Robert Martinek (đuoc chuyen binh chung tu Quan đoan bo binh 39 ngay 9 thang 7 nam 1942), gom Su đoan xe tang 5 va cac su đoan bo binh so 78, 102, 337. Tu ngay 30 thang 11, quan đoan nay đuoc phoi thuoc cac su đoan xe tang 1 va 9 lay tu luc luong du bi cua Tong hanh dinh Mat tran phia Đong va Bo Tong tu lenh luc quan Đuc.


 Ke hoach  Tu lenh Cum tap đoan quan Trung tam (Đuc) cung khong thu đong ngoi cho cac mui đot kich cua cac Phuong dien quan Lien Xo. Tu thang 7 nam 1942, cung voi đa thang loi cua quan đoi Đuc Quoc xa tai canh Nam mat tran Xo-Đuc va sau khi thanh toan xong cho loi Kholm-Zhirkovsky, tuong Gunther von Kluge đa len mot ke hoach xoa bo not "cho loi" Toropets - Ostashkov, bao vay va tieu diet toan bo Phuong dien quan Kalinin tai "cho loi" nay, cai thien the đung cua Cum tap đoan quan Trung tam, khoi phuc lai tuyen mat tran nhu truoc thang 12 nam 1942. Cuoi 7 nam 1942, tuong Gunther von Kluge đa xay dung xong ke hoach "Long chim bo cau" (Taubenschlag) voi du đinh to chuc bon đon đot kich hop điem. Cap đon đot kich thu nhat tu khu vuc Bely o phia Đong va khu vuc Velikiye Luki - Kholm o phia Tay gap nhau tai Toropets. Cap đoan đot kich tu hai tu khu vuc Olenino - Rzhev o phia Đong Nam va Staraya Russa o phia Tay Bac hop điem tai Ostashkov. Tuy nhien, ngay 30 thang 7, quan đoi Lien Xo đa ra tay truoc bang Chien dich phan cong chien luoc Rzhev-Sychyovka, buoc Cum tap đoan quan Trung tam (Đuc) phai hoan lai viec thuc hien ke hoach nay. Đen thang 11 nam 1942, tuong Gunther von Kluge đe nghi thuc hien mot ke hoach moi mang ten "Chim di tru" (Zugvogel) cung voi nhung net đai the tuong tu nhu ke hoach "Long chim bo cau" nhung Tong hanh dinh mat tran phia Đong cua Quan đoi Đuc Quoc xa cho tuong Gunther von Kluge biet quan Đuc khong co luc luong du bi đu manh đe thuc hien cuoc tan cong nay. Ngay 19 thang 11, Phuong dien quan Kalinin to chuc Chien dich Velikiye Luki. Thay vi trien khai luc luong đe bao vay Phuong dien quan Kalinin, Quan đoan bo binh 59 va Quan đoan xe tang 39 (Đuc) phai lo giai vay cho cum quan Đuc bi vay tai khu vuc Velikiye Luki va ke hoach nay đa bi xep lai vinh vien.
Qua thong tin tinh bao, nguoi Đuc biet đuoc mot phan ke hoach "Sao Hoa" se dien ra tren phong tuyen cua Tap đoan quan 9 (Đuc). Nhung luc luong xe tang manh truoc đay du kien su dung vao cuoc tan cong nay duoc bo tri theo tu the phong ngu. Phong tuyen tu Demidov qua Bely do Quan đoan bo binh 30 đuoc tang cuong cac su đoan xe tang 1 va 12 tran giu. Trung tam phong ngu chinh đat tai Bely. Tran tuyen tu phia Bac Bely đen phia Đong Nelidovo do Quan đoan xe tang 41 đong giu. Tuyen phong ngu day đac nhat cua Tap đoan quan 9 (Đuc) đuoc bo tri tu Olenino qua phia Bac Rzhev đen phia Tay Zubsov. Quan đoan bo binh 23 (Đuc) đuoc tang cuong Su đoan co gioi "Đai Đuc" phong thu khu vuc Olenino. Quan đoan bo binh 27 (Đuc) phong thu khu vuc Rzhev - Tay Zubtsov. Quan đoan xe tang 39 phong thu tu Zubtsov đen Osuga. Cac su đoan xe tang 5 va 9 (Đuc) đong giu hai ben con đuong sat Rzhev - Osuga. Quan đoan xe tang 46 (Đuc) đong giu tuyen Osuga - Sychyovka. Su đoan xe tang 2 va Su đoan co gioi 14 (Đuc) lam luc luong phong ngu co đong đong tai Sychyovka. Ve phia Nam cac luc luong noi tren, tai tuyen phong thu Gzhatsk - Temkino co cac su đoan co gioi va bo binh cua Tap đoan quan xe tang 3 (Đuc) đong đoi dien voi cac tap đoan quan 5 va 33 (Lien Xo).
Trong khi chien su đang dien ra ac liet quanh khu vuc Stalingrad, Cum tap đoan quan Trung tam (Đuc) cho đoi trong suot thang 10 nam 1942 nhung khong thay quan đoi Lien Xo trien khai tan cong. Cuoc đo bo cua 300 đen 400 quan du Lien Xo xuong phia Tay Sychyovka va cac hoat đong pha hoai tren cac tuyen đuong sat cua ho tu ngay 24 đen ngay 31 thang 10 cang lam cho tuong Gunther von Kluge tin rang cuoc tan cong lon nhat trong mua đong 1942 cua quan đoi Lien Xo chac chan se dien ra ngay chinh tai khu vuc Cum tap đoan quan Trung tam cua ong ta.


Dien bien = Đot tan cong đau tien =


 Huong Đong  7 gio 00 phut ngay 25 thang 11, cac Phuong dien quan Kalinin va Tay đong loat phao kich chuan bi trong hon 20 phut vao cac vi tri phong thu cua quan Đuc.
Tap đoan quan 20 cua Thieu tuong N. I. Kiryukhin va Tap đoan quan so 31 cua Thieu tuong V. S. Polenov tan cong mat phia Đong cua cho loi Rzhev tai ban đap Zubtsov tren mot chinh dien mat tran rong 40 km giua song Vazuza va song Osuga. Cac su đoan bo binh 326, 251 va Su đoan bo binh can ve 42 la nhung đon vi đau tien vuot qua mat song đong bang. Mac du song Vazuza chi rong tu 70 đen 80 met va sau khong qua 1,5 m nhung do bang chua đu day nen Quan đoan xe tang 6 phai dung lai cho đoi mot ngay đe cong binh đen đap đuong ngam qua song. Ngay thu hai cua cuoc tan cong, cac su đoan bo binh 326, 251, 247 va Su đoan bo binh can ve 42 đa tien sat đen phong tuyen co ban cua quan Đuc doc theo đuong sat Rzhev - Sychyovka do Quan đoan xe tang 39 (Đuc) cua Trung tuong xe tang Hans-Jurgen von Arnim đong giu. Mui tan cong cua Tap đoan quan 31 (Lien Xo) tren canh phai cua Tap đoan quan 20 do binh luc yeu đa bi đoi hinh day dac cua cac su đoan bo binh 6, 72, va 256 (Đuc) chan đung tren ria phia Tay ban đap Zubtsov.
Đe đay nhanh toc đo tan cong, ngay 27 thang 11, Tu lenh Phuong dien quan Tay I. S. Konev tung cum ky binh - co gioi do tuong V. V. Kryukov chi huy gom Quan đoan xe tang 6, Quan đoan ky binh can ve 2 va 1 lu đoan co gioi tien vao cua đot pha cua Tap đoan quan 20. Mot cum co đong thu hai cua đai Ta N. A. Kropotkin gom cac su đoan bo binh 18, 25 va Lu đoan xe tang 31 cung đuoc đieu đen tang cuong cho mui tan cong cua Tap đoan quan 31. Đem 28 thang 11, trong mot no luc tan cong cua cum ky binh - co gioi, nua đem 28 thang 12, Cac su đoan ky binh can ve 3 va 20, moi su đoan chi co hai trung đoan đa tap kich đanh chiem cac lang Bolshoi Kropotovo va Malyi Kropotovo. Tuy nhien, thanh cong đo van khong đuoc quan đoi Lien Xo khai thac đe phat trien tan cong. Su đoan ky binh 4 (Quan đoan ky binh can ve 2) van bi ket lai tren đau cau song Vazuza va khong theo kip đoi hinh xe tang cua Quan đoan xe tang 6. 2 gio sang ngay 28 thang 11, Lu đoan xe tang 200 (Lien Xo) bi ton that nang truoc hoa luc chong tang Đuc tren đoan đuong sat Osuga - Sychyovka trong khi Lu đoan xe tang 100 van chua vuot đuoc song Vazuza. Quan đoi Lien Xo chi thu đuoc mot thanh cong nho do tuong N. I. Kiryukhin đa dung quyen chi đao cua tu lenh Tap đoan quan 20, đat Lu đoan xe tang 80 duoi quyen chi huy cua Su đoan bo binh 251. Ngay 28 thang 11, Su đoan 251 đa vuot qua tuyen đuong sat Rzhev - Sychyovka tien sang phia Tay.
Su cham tre trong trien khai tan cong cua Tap đoan quan 20 (Lien Xo) đa tao them thoi gian cho quan Đuc hoi phuc. Ngay 29 thang 11, Quan đoan xe tang 39 (Đuc) bat đau phan cong. Trong khi Su đoan xe tang 9 (Đuc) tu huong Tesovo phan đot kich len phia Bac, đanh vao sau lung cum co đong cua tuong V. V. Kryukov thi Su đoan xe tang 5 va Su đoan bo binh 78 tu phia Nam phan cong len phoi hop voi Su đoan 95 va 102 o phia Bac phan kich xuong đa đanh thong tuyen đuong sat Rzhev-Sychyovka co lap mot phan lon cum quan co đong cua tuong V. V. Kryukov o phia Tay đuong sat. Cung ngay, Su đoan bo binh 129 (Đuc) đanh bat Su đoan ky binh 20 (Lien Xo) khoi lang Malyi Kropotovo cat đut tuyen đuong tiep te cho Quan đoan xe tang 6. Tuong V. V. Kryukov thay đoi chuyen thuat, huy đong cac lu đoan xe tang tan cong lay lai lang Malyi Kropotovo đe mo lai lien lac voi Tap đoan quan 20. Tuy chiem đuoc ngoi lang nay nhung cac lu đoan xe tang cung ton that nang, 50% quan so thuong vong, 18 xe tang bi ban chay. Nhung chiec con lai can kiet nhien lieu đa đuoc su dung nhu nhung lo cot co đinh.
Ngay 30 thang 11, Su đoan xe tang 5 (Đuc) đanh bat Su đoan bo binh 6 (Lien Xo) khoi lang Bolshoi Kropotovo, ngay 1 thang 12, đen luot Quan đoan xe tang 6 va Su đoan bo binh 20 phai rut khoi lang Malyi Kropotovo. Lu đoan co gioi 32 đuoc đua đen đe gianh lai ngoi lang nay nhung khong thanh cong. Su đoan xe tang 9 va Su đoan bo binh 337 (Đuc) gia tang suc ep len canh trai cua Tap đoan quan 20. Cac su đoan ky binh 103, 124 (Lien Xo) đa bi chia cat trong mot co gang đot kich ve phia Tay doc theo song Osuga va phai rut vao rung, hoat đong du kich đen thang 3 nam 1943. Đem 30 thang 11 rang ngay 1 thang 12, Quan đoan xe tang 6 mo cuoc đot kich pha vay ve huong Karamzino (Đong Bac Sychyovka). Ngay 2 thang 12, Quan đoan ve đen khu vuc đau cau tren song Gzhat nhung đa bi ton that nang ne. Trong so 165 xe tang tham chien luc đau chi con lai 2 chiec KV, 9 chiec T-34, 9 chiec T-60, 6 chiec T-70. So xe tang nay đuoc ban giao lai cho Su đoan co gioi can ve 1 moi đuoc đieu tu Khu phong thu Moskva đen chien truong. Trong cac ngay 1 va 2 thang 12, cac su đoan bo binh cua Tap đoan quan 20 co gang xoa bo cac cum phong thu cua quan Đuc tai Kholm, Berezuy, Gredyakino va Khlepen nhung khong thanh cong. Ngay 3 thang 12, STAVKA ra lenh cach chuc trung tuong N. I. Kiryukhin. Trung tuong Khozin, tu lenh Tap đoan quan 33 đuoc đieu đen chi huy Tap đoan quan 20.


 Huong Tay va huong Bac  Đe tao ra mot "cai bay" đoi voi Tap đoan quan 9 (Đuc), Phuong dien quan Kalinin su dung 4 tap đoan quan cua ho voi cac muc đich khac nhau. Tap đoan quan 39 tan cong vao phia Tay Bac va Đong Bac Rzhev, noi co 2 quan đoan bo binh manh cua Tap đoan quan 9 (Đuc) bo tri doc theo phia Bac con đuong sat Olenino - Rzhev đe giam chan cac luc luong nay tai đay. Tap đoan quan 22 phoi hop voi Tap đoan quan 30 (Phuong dien quan Tay) giang mot đon cong kich hop điem vao Olenino, chia cat va bao vay Quan đoan bo binh 23 (Đuc). Tap đoan quan 41, tap đoan quan manh nhat cua quan đoi Lien Xo trong ke hoach Sao Hoa mo cuoc tan cong sang phia Đong, đon gap Tap đoan quan 20 tai Sychyovka, co lap not Quan đoan bo binh 27 va cac quan đoan xe tang 39, 41 (Đuc) tai khu vuc Rzhev - Sychyovka. Tap đoan quan 29 phoi hop voi tap đoan quan 43 phong ngua huong Nam, che cho cho canh phai cua Tap đoan quan 41, san sang đanh lui cac đon đot kich cua quan Đuc tu Smolensk len phia Bac.
9 gio 15 phut ngay 25 thang 11, phao binh Tap đoan quan 39 cua thieu tuong A. I. Zygin bat đau khai hoa, muon hon huong Tay 2 gio. Đot phao kich keo dai gan mot gio nhung voi mat đo thap, chi co 50 khau tren mot km chinh dien. 10 gio, cac lu đoan xe tang 28 va 81 cung cac su đoan bo binh 158 va 187 bat đau vuot song Molodoy Tud tan cong Quan đoan bo binh 23 (Đuc) do tuong Karl Gilpert chi huy. Trong ngay đau tien, Tap đoan quan 39 đa tien đuoc 5 km, đanh chiem Tudovka va bao vay Su đoan bo binh 206 (Đuc). Tuong Karl Gilpert voi giai vay cho Su đoan 206, ong ta trien khai cac su đoan co gioi 14 va "Đai Đuc" hai ben suon canh quan chu luc cua Tap đoan quan 39 va lenh cho Su đoan bo binh 206 phai đung vung. Ngay 26 thang 12, Su đoan co gioi 14 Đuc choc đuoc mot lo thung tren phong tuyen cua Trung đoan bo binh 881 (Lien Xo) o phia Bac Urdom, giai cuu cho Su đoan 206. Ngay 28 thang 11, Quan đoan bo binh 23 (Đuc) lui ve giu tuyen phong ngu co ban tai Zaytsevo - Urdom - Bryukhanovo, chan đung cuoc tien cong cua Tap đoan quan 39 (Lien Xo).
Tren tuyen phong thu đoi dien voi Tap đoan quan 22 (Lien Xo) do trung tuong V. A. Yushkyevich chi huy tren thung lung song Luchosa, tuong Karl Gilpert bo tri tai đay cac su đoan bo binh 86, 110 va Su đoan xe tang 12 (Đuc). 7 gio 30 phut ngay 25 thang 11, phao binh cua Tap đoan quan 22 (Lien Xo) phao kich. Nua gio sau, cac su đoan bo binh 185 va 238 co Quan đoan co gioi 3 cua thieu tuong M. Ye. Katukov mo đuong bat đau tan cong sang phia Tay. Ngay trong ngay tan cong đau tien, tuyen phong thu cua Su đoan bo binh 86 (Đuc) bi pha vo rong 4 km sau 8 km o phia Bac Nesterovo. Ngay 26 thang 11, Quan đoan co gioi 3 (Lien Xo) đanh chien Belogo (???) cach tuyen xuat phat 12 km ve phia Đong. Tuyet roi day đac đa can tro ca hai ben co đong xe tang thiet giap. Ngay 27 thang 11, đuoc tang cuong them Lu đoan xe tang 49 ben canh phai, Quan đoan co gioi 3 (Lien Xo) bat đau tang toc đo tan cong ve Goncharovka. Ngay 28 thang 10, Lu đoan xe tang 49 va Lu đoan co gioi 10 (Lien X00 đa pha vo tuyen phong thu cua Su đoan bo binh 110 (Đuc) va phat trien sang phia Đong con đuong o to tu Olenino đi Bely.
Nhan thay su nguy hiem cua đon tan cong nay, tuong Karl Gilpert cho rut Su đoan bo binh 258 khoi khu vuc Sely ve giu Moskovka. Su đoan xe tang 12 đuoc đieu tu Olenino xuong chan kich. Nhan co hoi đo, Su đoan bo binh 362 (Lien Xo) đanh chiem Sely va tien đuoc 12 km ve phia Olenino. Trong cac ngay 29, 30 thang 11, đa xay ra cac tran tao ngo chien tren thung lung song Luchosa. Ca hai ben đeu thiet hai nang ve xe tang. Su đoan xe tang 12 (Đuc) va Trung đoan 3 cua Su đoan co gioi Đai đuc mat hon 80 xe. Quan đoan co gioi 3 (Lien Xo) mat 140 xe. Ngay 1 thang 12, tuong V. A. Yushkyevich tung luc luong du bi gom Trung đoan xe tang 39 (30 xe tang) va Lu đoan bo binh 114 cua đai ta A. F. Burda vao tran. Mua tuyet va bao tuyet đa gay kho khan cho quan đoi Lien Xo khi su dung phao binh nhung cung tuoc đi the manh cua quan đoi Đuc khi đo la khong quan. Truoc thiet hai nang cua Quan đoan co gioi 3 (Lien Xo), tuong V. A. Yushkyevich ra lenh tam dung tan cong va đieu them Su đoan bo binh 155 tu luc luong du bi vao giu cua đot pha, chuan bi cho đot tan cong thu hai.
Tap đoan quan 41 do thieu tuong G. F. Tarasov chi huy la tap đoan quan manh nhat cua Phuong dien quan Kalinin. No xung tam voi nhiem vu lon nhat đuoc giao: choc thung phong tuyen cua quan Duc o xung quanh Bely, đanh chiem thanh pho nay va tan cong ve Sychyovka. Tuong G. F. Tarasov cung thanh lap hai cum co đong chien dich. Cum thu nhat gom Quan đoan co gioi 1 cua thieu tuong M. D. Solomatin (224 xe tang) va Quan đoan bo binh 6 cua thieu tuong S. I. Povetkin. Cum thu hai gom Su đoan bo binh 150, cac lu đoan bo binh 74, 75, 78, 91 va cac lu đoan xe tang 47, 48 (77 xe tang). 6 gio 30 sang 25 thang 11, phao binh cua Tap đoan quan 41 khai hoa. Sau nhung loat Katyusha cuoi cung, Quan đoan bo binh 6 bat đau đot pha mo cua. 11 gio 30, tuyen phong thu cua Su đoan bo binh khong van 2 va Su đoan bo binh 246 (Đuc) bi tran ngap. 15 gio cung ngay, Quan đoan co gioi 1 (Lien Xo) bat đau mo rong cua đot pha. Cung ngay, Cum co đong thu hai cua Tap đoan quan 41 đa tan cong vao phia Bac Bely. Ngay 26 thang 11, Bely đa bi quan đoi Lien Xo nua hop vay. Ngay 27 thang 11, Quan đoan co gioi 1 tiep tuc đot kich sau len huong Bosino (???). Ngay 28 thang 11, cac Lu đoan xe tang 47, 48 (Lien Xo) cung đot pha ve phia Đong, huong đen Matrosnino (???).
Bo tu lenh Tap đoan quan 9 (Đuc) đanh gia tinh hinh la rat nghiem trong. Tuong Walter Model yeu cau thong che Gunther von Kluge chuyen giao cho tuong Josef Harpe cac su đoan xe tang 9 va 20 đe khoi phuc tinh hinh. Su đoan xe tang 12 cung đuoc rut khoi huong Goncharovo đe tang vien cho huong Bely. Ngay 27 thang 12, Su đoan xe tang 12 (Đuc) đen Bely, phoi hop voi Su đoan xe tang 1 cua tuong Walter Krueger hinh thanh tuyen phong thu phia Đong thanh pho. Trong cac ngay 28 va 29 thang 12, Quan đoan co gioi 1 lien tuc đot pha vao Bely nhung đeu bi cac xe tang va bo binh Đuc chan lai. Ngay 30 thang 11, Lu đoan co gioi 47 (Lien Xo) đuoc đieu đen khu vuc phia Bac Bely nhung khong vuot qua đuoc hang rao phong thu cua Trung đoan xe tang 133 va Su đoan bo binh 352 (Đuc). Cung ngay, Su đoan bo binh 150 va Lu đoan co gioi 19 (Lien Xo) lien tuc đot pha vao phia Nam va Đong Nam Bely nhung khong the pha vo tuyen phong thu cua 4 trung đoan bo binh co gioi Đuc.


= Đot tan cong thu hai =
Ngay 4 thang 12 nam 1942, tren canh Đong khong đanh dau mot cuoc tan cong lon nao cua Phuong dien quan Tay nhung cac tran đanh co tinh cuc bo van tiep dien. Nhung thong tin tu hai ben ghi nhan, Quan đoi Lien Xo đa đanh chiem điem cao 198 va bat giu mot so tu binh Đuc Quoc xa. Tap đoan quan khong quan 3 (Lien Xo) tiep tuc cac tran đanh pha cac nha ga đau moi va cac tuyen đuong sat chien luoc. Ngay 5 thang 12, tiep tuc cac tran đanh giang co đam mau cua hai ben tai lang Krivoshchekov, điem cao 205,0, va cac lang Bolshoi Kropotovo, Malyi Kropotovo. Ngay 5 thang 12, nhung bao cao thiet hai nang ne tu cac tap đoan quan đa gay nen moi lo ngai cho cac Bo tu lenh cac phuong quan Tay va Kalinin (Lien Xo). Cac lu đoan xe tang 11, 25, 31, 32, 80 va 93 hau nhu khong con xe tang co the san sang tac chien. Ngay 30 thang 1, Lu đoan xe tang 31 đa mat not nhung chiec xe tang cuoi cung cua ho trong mot no luc phong ngu tai huyen Nikonovo.
12 gio 00 ngay 7 thang 12, trung tuong M. S. Khozin, tu lenh Tap đoan quan 20 đua nhung đon vi moi đuoc tang cuong tu luc luong du bi cua STAVKA vao tac chien. Quan đoan xe tang 5 cua thieu tuong K. A. Semenchenko (141 xe tang) phoi hop voi cac su đoan bo binh 243 va can ve 30 đuoc đieu đen lang Aristonovo đe bao ve chien qua ma Lu đoan xe tang 31 đa gianh đuoc. Ngay 8 thang 12 nam 1942, Đai ban doanh Bo Tong tu len toi cao quan đoi Lien Xo ra Chi thi so 170700 đoi voi hai Phuong dien quan Tay va Kalinin nhu sau:

Đay la mot nhiem vu khong moi nhung tinh kha thi cua no đoi voi ca hai phuong dien quan cua quan đoi Lien Xo tren khu vuc phia Đong va phia Tay "cho loi" Rzhev - Vyazma lai het suc thap. Co so cua chi thi nay la su "hoi suc" cua Quan đoan xe tang 6. Đai ta I. I. Yuschuk thay tuong V. V. Kryukov chi huy Quan đoan xe tang 6 đa đuoc cung co gom 46 xe tang (3 T-34, 5 T-70 va 8 T-60). Cung voi no la Quan đoan xe tang 5 du đinh đuoc trien khai đe tiep tuc tan cong ve Sychyovka. Tu ngay 8 đen ngay 9 thang thang 12, ba tap đoan quan cua Phuong dien quan Tay (Lien Xo) gia tang suc đot pha nhung chi thu đuoc nhung ket qua het suc han che. Quan đoi Đuc Quoc xa van kiem soat đuoc con đuong sat chien luoc Rzhev - Vyazma. Ngay 9 thang 12, Tap đoan quan 20 (Lien Xo) tiep tuc cac đot cong kich vo vong vao Sychyovka voi con so thuong vong len đen 7.000-8.000 nguoi trong ngay hom đo nhung van khong the đanh chiem đuoc muc tieu.
Tai canh Bac cua chien dich, ngay 7 thang 12 nam 1942, Tap đoan quan 39 (Phuong dien quan Kalinin) va Tap đoan quan 30 (Phuong dien quan Tay) giang mot đon hop vay vao Chertolino nham cat đut đuong sat Olenino - Rzhev. Tuyen giao thong huyet manh giua Olenino va Rzhev cua quan Đuc bi cat đut trong ba ngay. Tuy nhien, quan đoi Lien Xo đa khong con luc luong du bi đu manh đe phat huy chien qua. Ngay 9 thang 12, Su đoan co gioi 14 (Đuc), đuoc menh danh la "linh cuu hoa" tren mat tran Rzhev - Vyazma đa tan cong đanh chiem lai nha ga Monchalovo tu tay Su đoan bo binh 348 cua Tap đoan quan 39 (Lien Xo). Tu vi tri ban đap nay, Su đoan xe tang 14 (Đuc) tan cong sang phia Tay chiem lai nha ga Chertolino, đay lui Tap đoan quan 39 (Lien Xo) ve vi tri xuat phat ben bo bac song Poltino. Do thiet hai nang trong cac tran đanh phong ngu, Quan đoan bo binh 23 (Đuc) khong đu suc lay lai khu vuc Urdom - Poltyno đa bi quan đoi Lien Xo đanh chiem.
Tren canh Tay cua chien dich, tinh hinh con dien bien phuc tap hon. Tap đoan quan 41 tiep tuc cuoc chien tren phong tuyen cua quan Đuc quanh thanh pho Bely. 13 gio 30 ngay 30 thang 11 nam 1942, tuong Walter Model đien cho tuong Josef Harpe: Phai giu đuoc Bely bang moi gia. Ngay 4 thang 12, chuoi tan cong cua 5 lu đoan xe tang va 2 lu đoan co gioi cung 4 su đoan bo binh Lien Xo đuoc lap lai tren cac huong Tay, Nam, Đong Nam va Đong Bely. Ngay 5 thang 12, cac lu đoan xe tang 47 va 219 đa đot nhap vao ngoai o phia Đong Bely. Tuy nhien, ngay 6 thang 12, Quan Đuc đa chuyen sang phan cong voi luc luong cua Quan đoan xe tang 41 va Quan đoan bo binh 30 moi đuoc đieu tu Cum tap đoan quan Bac (Đuc) đen khu vuc phia Bac Smolensk. Thay the Quan đoan nay tren khu vuc Velikiye Luki la Cum tac chien "Shevaleri" (Đuc) gom cac su đoan bo binh 83, 295, 330 Su đoan khinh binh 403 va Su đoan co gioi 3 moi đuoc đieu tu Phap va Đan Mach sang.
Ngay 7 thang 12, Quan đoan bo binh 30 va Quan đoan xe tang 41 (Đuc) bat đau cuoc phan cong vao hai ben suon cac cum quan xung kich cua Tap đoan quan 41 (Lien Xo). Ngay 8 thang 12, quan Đuc đanh bat cac su đoan Lien Xo đa đot nhap vao ngoai o phia Đong va phia Nam Belyi, noi đuoc lien lac voi cac su đoan xe tang 1, 12 va cac su đoan bo binh 110, 206 va Lu đoan ky binh SS "Fegelein" (Đuc) đang phong thu khu vuc Bely. Ngay 9 thang 12, hai mui đot kich cua Su đoan xe tang 20 va Su đoan xe tang 9 (Đuc) gap nhau o khu vuc Klemyatino (phia Nam Bely 15 km). Tap đoan quan 41 (Lien Xo) bi bao vay tai phia Đong Nam Bely. Ngay 10 thang 12, khi vua tu canh Nam mat tran Xo-Đuc tro lai Moskva theo lenh truc tiep tu I. V. Stalin đe giai quyet tinh hinh mat tran huong Tay. G. K. Zhukov đa ra lenh cach chuc ngay lap tuc thieu tuong G. F. Tarasov va cu thieu tuong I. M. Mangarov chi huy Tap đoan quan 41 voi nhiem vu đua tap đoan quan nay thoat khoi vong vay cua quan Đuc o phia Đong Nam Bely.
Nhu mot đieu khong the khac, đot tan cong thu hai cua Phuong dien quan Tay va Phuong dien quan Kalinin đa dien ra theo su đanh gia tinh hinh sai lam cua ca nhan I. V. Stalin cung nhu hai vi tu lenh hai phuong dien quan la I. S. Konev va M. A. Purkayev. Van đe "đua ra đap so cuoi cung cho nha vua" đuoc đat len vai G. K. Zhukov.


= Đot tan cong thu ba =
Tuy goi la đot tan cong thu ba nhung thuc chat, đo khong con la cac đot tan cong voi cac muc tieu chu yeu cua chien dich nua ma tro thanh nhung no luc giai cuu cac su đoan bi bao vay cua quan đoi Lien Xo. Ca hai đon vi xe tang chu luc cua hai phuong dien quan Tay va Kalinin đeu bi co lap o phia sau phong tuyen cua Tap đoan quan 9 (Đuc). Lu đoan xe tang 100 cua Quan đoan xe tang 6 voi 42 xe tang bi cat đut đuong tiep te o phia Tay Osuga. Khong con đuong quay lai, Su đoan ky binh 20 (Quan đoan ky binh can ve 2) phai tiep tuc đot kich sang phia Tay. Khi đen Zalazenki, Su đoan truong su đoan ky binh 20 nam đuoc thong tin ve viec Quan đoan co gioi 1 (Lien Xo) bi bao vay o phia Đong Nam Bely đa đoi huong đi, vong len phia Tay Bac, vuot song Obsha đen vi tri đong quan cua Quan đoan co gioi 3.


 Huong Đong  Ngay 11 thang 12, đuoc tang cuong Quan đoan xe tang 5 cua tuong K. A. Semenchenko voi 160 xe tang cac loai (bao gom ca cac xe tang con lai cua cac lu đoan xe tang 11, 25, 31, 32, 80 va 93), Tap đoan quan 20 (Lien Xo) tiep tuc mo cac cuoc đot kich vao Kropotovo, Zherebtsovo va Yurovka, phoi hop voi Lu đoan xe tang 100, Quan đoan xe tang 6 tu trong đanh ra. 50 phut phao binh Lien Xo ban chuan bi nhung voi mat đo thua thot chi khoang 45 nong sung/km chinh dien đa khong the che ap cac hoa điem cua quan Đuc. Cuoc tan cong cua Lu đoan xe tang 22, Quan đoan xe tang 6, Su đoan bo binh 30 va Su đoan ky binh co gioi 9 chi phat trien đuoc đen lop phong thu thu hai cua Quan đoan xe tang 39 (Đuc) đa bi chan đung va bi đay lui. Đen ngay 12 thang 12, Quan đoan xe tang 5 đa mat 17 xe tang KV, 20 xe T-34 va 11 xe T-70. Ngay 13 thang 12, Su đoan bo binh 243 va Lu đoan xe tang 18 (Quan đoan xe tang 5) chiem lai Zherebtsovo, đay lui cac cuoc phan kich cua Su đoan bo binh 102 va Su đoan xe tang 5 (Đuc). Lu đoan xe tang 100 (Lien Xo) thoat vay nhung Tap đoan quan 20 đa khong con luc luong du bi đe tiep tuc tan cong.
Ngay 14 thang 12, trung tuong S. M. Khozin tap hop tat ca cac xe tang con lai cua cac quan đoan xe tang 5 va 6 chia lam hai mui yem ho cho cac su đoan bo binh 243, 247 va 379 tan cong Podosinovka. Cuoc tan cong hau nhu dam chan tai cho truoc hoa luc chong tang đay dac cua cac su đoan bo binh 95 va 102 (Đuc). Ngay 16 thang 12, cac lu đoan xe tang Lien Xo tiep tuc thiet hai nang. Lu đoan 22 chi con lai 6 xe tang T-34 va 2 xe T-60, Lu đoan xe tang 41 con lai 24 xe tang cac loai. Ngay 18 thang 12, Bo tu lenh Tap đoan quan 20 (Lien Xo) ra menh lenh so 079 cham dut cac cuoc tan cong, đat toan bo tap đoan quan va the phong ngu. Tuong I. S. Konev buoc phai chap nhan bien phap do Tap đoan quan 20 (Lien Xo) đe xuat. Cac tai lieu luu tru cua Phuong dien quan Tay cho biet, sau 25 ngay chien đau, Tap đoan quan 20 bi ton that đen 15.753 nguoi chet, 43.874 nguoi bi thuong. Phuong dien quan Tay khong đat đuoc mot muc tieu nao trong cac muc tieu co ban cua chien dich.


 Huong Tay va huong Bac  Trong khi Tap đoan quan 20, Quan đoan xe tang 6 va Quan đoan ky binh can ve 2 (Phuong dien quan Tay) đa bi đanh bai tai phia Bac Sychyovka thi Tap đoan quan so 41 cung bi tan cong o Đong Nam Bely. Ngay 8 thang 12, chu luc cua tap đoan quan nay gom Quan đoan co gioi 1 va Quan đoan bo binh 6 bi bao vay tai Tsytsyno, Dubrovka, Klemyatino, đong nam Shiparevo. Ngay 11 thang 12 nam 1942, Đai tuong G. K. Zhukov quyet đinh noi lai cac cuoc cong kich nhung khong con nham bao vay mom phia Bac cua Tap đoan quan 9 (Đuc) ma la đe cuu nguy cho Tap đoan quan 41 o huong Tay va cai thien the đung cho Tap đoan quan 20 o huong Đong.
Ngay 14 thang 12, tuong M. D. Solomatin (chi huy Quan đoan co gioi 1) nhan đuoc chi thi cho phep pha vay. Tu ngay 15 đen ngay 16 thang 12, cum quan cua tuong M. D. Solomatin đa đot pha ve phia Tay va cuoi ngay 16 thang 12 đa pha vay thanh cong, ve đen khu vuc đong quan cua Tap đoan quan 22. Tuy nhien, ho đa phai bo lai gan het vu khi va trang bi nang. Cac tap đoan quan 22 va 39 khong the vuot qua đuoc khu vuc phong ngu co chieu sau cua cac quan đoan bo binh 23 va 27 (Đuc). Sau khi bi phan kich, cac tap đoan quan nay cung phai dung lai. Tren canh Bac, cac mui tan cong cua cac tap đoan quan 39 cua tuong A. I. Zygin va 30 cua tuong V. Ya. Kolpakchi cung bi sa lay o phia Bac Rzhev. Tap đoan quan so 22 cua V. A. Yushkyevich (khong lau sau đo ong bi thay the boi thieu tuong M. D. Seleznyov) cung khong the đot pha sau hon nhung gi ma ho đa chiem đuoc cuoi thang 11 nam 1942.
Ngay 20 thang 11, G. K. Zhukov ra lenh ngung cac cuoc tan cong, chinh thuc cham dut chien dich Sao Hoa. Cac tran đanh nho le sau đo bao gom cuoc cong kich cua Quan đoan bo binh 23 va quan đoan xe tang 41 (Đuc) trong cac ngay 23, 30 va 31 thang 12 nham đanh bat Tap đoan quan so 22 khoi khu vuc thung lung song Luchosa nhung Tap đoan quan 22 co Quan đoan co gioi 3 tang cuong van tru vung tai đay. Ngay 1 thang 1 nam 1943, Walter Model cung yeu cau cac quan đoan cua Tap đoan quan 9 (Đuc) chuyen sang phong ngu. Ket thuc chien dich, cac mui tan cong cua quan đoi Lien Xo đa lan vao cac khu vuc đot pha nhung khong tien sau đuoc. Tinh trang nay keo dai mai đen cuoi thang 2 nam 1943.


Ket qua = Thuong vong =
Theo cac thong ke cua quan đoi Lien Xo, ton that cua phia Lien Xo trong tran nay la 70.373 nguoi chet va mat tich, 145.301 nguoi bi thuong va bi om (tong cong 215.764 nguoi voi 8.295 thuong vong trong 1 ngay - Ty le thuong vong trung binh ngay con cao hon tai mat tran Stalingrad). Ton that cua Tap đoan quan so 9 cua Đuc trong giai đoan thang 10 - thang 12 nam 1942 la 53.500 nguoi, trong đo 80% (40.000-45.000 nguoi) la thuoc ve chien dich Sao Hoa. Theo A. V. Isayev, tong thuong vong cua quan Tap đoan quan so 9 trong giai đoan thang 8-9 va thang 11-12 nam 1942 la hon 100.000 nguoi.


= Đanh gia =
Ro rang, cuoc tan cong cua Phuong dien quan Tay va Kalinin đa that bai. So voi ton that cua quan đoi Lien Xo, nhung phan lanh tho ho giai phong đuoc rat la khiem ton (đot pha đuoc khu vuc thung lung song Luchosa va o phia Tay Bac Rzhev). Tuy nhien, xet mot khia canh khac, chien dich Sao Hoa đa gay ra nhung thiet hai rat nang ne cho Tap đoan quan so 9. No cung ngon het toan bo luc luong du bi cua Cum Tap đoan quan Trung tam, khien cho no khong the đieu quan đen chi vien cho Tap đoan quan so 6 đang bi vay o Stalingrad. Thuong tuong Kurt von Tippelskirch cua quan đoi Đuc Quoc xa đa phai thua nhan:

O đay, can phai noi rang co rat nhieu y kien khac nhau ve vai tro cua chien dich Sao Hoa, tuu trung xoay quanh yeu to: đay la chien dich tan cong chinh hay la chien dich co muc tieu gam giu Tap đoan quan so 9 va chia lua voi Tran Stalingrad. Nhom y kien thu nhat vin vao ly do la binh luc tap trung cho Chien dich Sao Hoa lon hon rat nhieu so voi Chien dich Sao Thien Vuong. Hoc gia David M. Glantz đa mo ta chien dich Sao Hoa la "that bai lon nhat cua Nguyen soai Zhukov" va khong tin rang đay chi la hoat đong "chia lua" đoi voi mat tran Stalingrad. Theo Glantz, muc tieu chinh cua Chien dich Sao Hoa la đot pha vao khu vuc hau phuong cua Cum Tap đoan quan Trung tam, con thong tin "chia lua" chi la ket qua cua viec tuyen truyen nham thanh minh va lam giam nhe that bai tai đay. Ong lap luan:

Tuy nhien, bang viec cung cap chi tiet ve cac menh lenh cua Bo Tong tu lenh toi cao quan đoi Lien Xo, đac biet la viec "lam gia" thong tin ve chuan bi tan cong tai khu vuc Rzhev đe phan tan su chu y cua đoi phuong vao huong tan cong chinh; M. A. Gareyev đa phan bac lai y kien cua David Glantz va mot so nha su hoc phuong Tay. Ong cho rang: "Cac chien dich "Sao Hoa" va "Sao Thien Vuong" đeu nam trong mot tam nhin chien luoc va muc tieu chien luoc cot loi cua Chien dich "Sao Hoa" la nham chuyen huong binh luc tang vien cua quan Đuc ra khoi huong Stalingrad cung nhu giam chan cac luc luong co ban cua quan Đuc tai phia Tay Moskva, khong cho quan Đuc đieu đong luc luong bo sung cho mat tran Stalingrad nham đam bao chac chan cho su thanh cong cua cuoc phan cong cua quan đoi Lien Xo tai Stalingrad. Do đo, "khong co ly do thuyet phuc cho đe đanh gia Chien dich "Sao Hoa" that bai hay la "that bai lon nhat cua Nguyen soai Zhukov" nhu David Glantz va mot so nha su gia phuong Tay mo ta".
Theo mot so tai lieu, ke hoach tan cong cua Chien dich Sao Hoa bi tinh bao Lien Xo co tinh đe lo cho quan Đuc biet đuoc trong mot ke hoach gian điep thong qua song vo tuyen mang ten "Tu vien" (Монастырь), voi muc đich đe cho quan Đuc tap trung vao huong Trung tam ma khong chu y toi ke hoach tan cong bao vay Tap đoan quan 6 cua tuong Friedrich Paulus tai Stalingrad do ba phuong dien quan Lien Xo tien hanh:

Theo Pavel Sudoplatov, hai nam sau vu Savinkov, thang 6 nam 1927, lan đau tien NKVD phat hien ra cap điep vien cua Phap mang bi danh "Heine" (ten that la Aleksandr Demyanov) va "Max" (tuc Tachiana Berezantsova, vo cua Aleksandr Demyanov) đang hoat đong tai vung Tay Bac Nga duoi vo boc la con cai mot gia đinh quy toc Nga cu tai vung Novo Devichevo. Trong khi OGPU (co quan tinh bao Bo Quoc phong Lien Xo) đe nghi bat giu hai điep vien nay thi NKVD lai khong đong y. Ho muon su dung mot cach huu hieu cac điep vien nay vao cac chien dich "phan đon" đoi voi cac co quan đac biet cua đoi phuong. Nam 1929, vo chong Demyanov nhan lam viec cho NKVD va đuoc bo tri vao lam nhan vien ky thuat cua hang Mosfilm. Tu nam 1935, Demyanov bat lien lac voi nhieu điep vien Đuc đuoc "đanh" vao Lien Xo. Đen nam 1940, Demyanov đa "roi vao tam ngam" cua Abwehr (co quan tinh bao quan su Đuc) Thang 7 nam 1941, Sudoplatov va Gorlinsky, nguoi đung đau co quan bao ve noi bo cua NKVD yeu cau L. P. Berya cho phep su dung "Heine" vao "Chien dich Tu vien" va đuoc ong nay đong y. Thang 8 nam 1941, cac nha phan gian NKVD đa bo tri mot cuoc đao tau "nhu that" cua Demyanov sang phia quan Đuc o Smolensk. Sau hon mot thang tham van, khong phat hien thay đieu gi nghi ngai. Abwehr quyet đinh "đanh" Demyanov nguoc tro lai phia Lien Xo. Va tu đo bat đau "Chien dich Tu vien", Demyanov đa tuon nhieu tin tuc kieu 7 gia 3 that cho co quan Abwehr.
Trong tac pham "Nhung nhiem vu đac biet" (Спецоперации), Sudoplatov khang đinh rang quan Đuc đa đuoc bao đong đac biet ve cuoc tan cong vao Rzhev thong qua "tro choi" vo tuyen "Tu vien" va đa chuan bi binh luc đon san, trong khi đo huong Stalingrad bi bo long va vi vay Tap đoan quan 6 (Đuc) hoan toan bi bat ngo trong Chien dich Sao Thien Vuong. Ve phia Lien Xo, Zhukov cung hoan toan khong biet gi ve "tro choi" nay va vi vay ong phai tra gia đat. Trong hoi ky cua minh, ong thua nhan rang ket qua cua cuoc tan cong nay la khong thanh cong. Tuy nhien ong khong he biet rang quan Đuc đa đuoc bao đong ve cuoc tan cong tai Rzhev va đa chuyen vao đay rat nhieu binh luc. Trong đo co 5 su đoan va 1 lu đoan bo binh đua tu Phap sang đang le phai co mat o Stalingrad vao thang 12 nam 1942.
Su gia A. V. Isayev cung chi ra rang, cung voi nhung anh huong đen cac khu vuc khac tren Mat tran Xo-Đuc trong giai đoan thang 11-12 nam 1942, Chien dich Sao Hoa cung gay ra nhung anh huong đen ca chien cuc nam 1943. Sau khi rut bo cho loi Rzhev (xem Chien dich "Con trau"), Tap đoan quan so 9 cua Model đong o phia Nam cho loi Oryol nam o phia Bac cua Kursk. Theo ke hoach trong Tran Vong cung Kursk, Tap đoan quan so 9 phai tan cong Kursk tu phia Bac va hoi quan voi Tap đoan quan thiet giap so 4 cua Hermann Hoth. Tuy nhien, do nhung thiet hai qua nang ne trong Chien dich Sao Hoa, Tap đoan quan so 9 đa khong the kip phuc hoi va khong hoan thanh nhiem vu. Đo la ly do tai sao nhung đot tan cong cua quan Đuc tai Kursk trong thang 7 nam 1943 đa nhanh chong hut hoi.
Chinh David Glantz cung đa dan ra trong loi noi đau cuon sach "That bai lon nhat cua Nguyen soai Zhukov" (ban tieng Nga. Moskva. 2006) noi ve chien dich Sao Hoa 1942, đoan binh luan sau đay cua A. V. Isayev:


Ghi chu Chu thich Tham khao Glantz, David M. (1999). Zhukov's Greatest Defeat: The Red Army's Epic Disaster in Operation Mars, 1942. ISBN 0-7006-0944-X.
Krivosheev, G. F. et al. (1997). Soviet Casualties and Combat Losses in the Twentieth Century. Stackpole. ISBN 9781853672804


Lien ket ngoai Tu lieu ve dien bien chien dich "Sao Hoa" Luu tru ngay 24 thang 3 nam 2013 tai Wayback Machine
Đai ta Aleksandr Semyonovich Orlov. Tien si Khoa hoc Lich su, Nghien cuu vien cao cap cua Vien Lich su Quan su - Bo Quoc phong Nga, Vien si Vien Han lam Khoa hoc dan toc Nga: "Chien dich "Mars" - Đo co phai la tai hoa lon hay la mot phan cua Chien thang Stalingrad ?". Tap chi Lich su the gioi. Moskva. So 4 nam 2000
Nha su hoc Aleksei Isayev binh luan ve "Chien dich Sao Hoa"
Counterpoint To Stalingrad: Operation Mars Luu tru ngay 17 thang 9 nam 2009 tai Wayback Machine
Operation "Mars" - The Second Offensive in Rzhev Vicinities. November-thang 12 nam 1942 Luu tru ngay 4 thang 3 nam 2010 tai Wayback Machine
Y đo xoa đinh "cho loi" Rzhev cua quan đoi Lien Xo truoc Chien dich Sao Hoa
Y đo tan cong cua quan đoi Đuc Quoc xa va y đo tan cong cua Quan đoi Lien Xo truoc Chien dich Sao Hoa Luu tru ngay 6 thang 7 nam 2012 tai Wayback Machine
Luoc đo cac huong tan cong chinh cua Chien dich "Sao Hoa" Luu tru ngay 8 thang 8 nam 2011 tai Wayback Machine
Ban đo tong hop Chien dich "Sao Hoa"
Luoc đo cac cuoc tan cong tren canh Bac cua Chien dich "Sao Hoa"
Luoc đo cuoc tan cong cua cac tap đoan quan 20 va 31 (Lien Xo) vao cac vi tri tai khu vuc giua đuong sat Rzhev - Sychyovka va song Vazuza do Su đoan xe tang 5, Su đoan co gioi 14 va cac cum tac chien cua cac su đoan bo binh 95, 102, 178 va 215 (Đuc) phong thu
Ban đo huong tan cong cua Tap đoan quan 20 trong Chien dich "Sao Hoa"
Ban đo giai đoan 1 Chien dich "Sao Hoa"
Ban đo bo tri binh luc cua Tap đoan quan 20 giua song Vazuza va song Osuga sau giai đoan 1 Chien dich Sao Hoa