Tuong tac sinh hoc la nhung tac đong, quan he khi tiep xuc nhau giua cac sinh vat trong cong đong sinh thai (quan the). Trong the gioi tu nhien, khong co sinh vat nao ton tai trong su co lap tuyet đoi va do đo moi sinh vat phai tuong tac voi moi truong va tuong tac voi cac sinh vat khac. Su tuong tac cua sinh vat voi moi truong cua no la nen tang cho su ton tai cua sinh vat đo va chuc nang cua toan bo he sinh thai. Cac sinh vat cung loai song gan nhau, lien he voi nhau, hinh thanh nen nhom ca the. Cac sinh vat trong mot nhom thuong ho tro hoac canh tranh lan nhau. Quan he ho tro va canh tranh trong quan the la cac đac điem thich nghi cua sinh vat voi moi truong song, đam bao su ton tai va phat trien. Cac ca the trong mot quan the co hai moi quan he sinh thai co ban la quan he ho tro va quan he canh tranh.
Trong sinh thai hoc, cac tuong tac sinh hoc co the lien quan đen cac ca the cung loai (tuong tac canh tranh cung loai/intraspecific) hoac cac ca the giua cac loai khac nhau (tuong tac giao nhau hay canh tranh khac loai nhu qua oc cho mau đen tiet ra mot hoa chat tu re cua no lam hai cay coi lan can la vi du ve su đoi khang hay đoi đich). Chung co the đuoc phan loai them bang co che tuong tac hoac suc manh, thoi gian va huong cua cac hieu ung cua chung. Loai co the tuong tac mot lan trong mot the he (vi du nhu thu phan) hoac song hoan toan trong mot the he khac (vi du nhu hoi sinh/endosymbiosis). Pham vi hieu ung tu tieu thu cua mot ca the khac (an thit, an co, hoac an thit đong loai), hoac tuong tac ho tro, cung co loi (cong sinh). Tuong tac khong can phai dien ra truc tiep, ca the co the anh huong lan nhau gian tiep thong qua trung gian nhu nguon song (tai nguyen) đuoc chia se hoac ke thu chung.


Tinh thong nhat Cac ca the khong the ton tai mot cach đoc lap ma phai song trong mot to chuc xac đinh moi co the sinh san, chong lai ke thu va khai thac tot nhat nguon thuc an tu moi truong song. To chuc đo goi chung la quan the sinh vat. Quan the la nhom ca the cua mot loai, phan bo trong vung phan bo cua loai vao mot thoi gian nhat đinh, cung sinh song trong mot khoang khong gian xac đinh, vao mot thoi điem nhat đinh, co kha nang sinh san (huu tinh, vo tinh, trinh san) đe sinh ra cac the he moi huu thu, hay con goi la co kha nang giao phoi sinh ra con cai, chang han nhu nhung cay sen trong đam lay bun, đan voi chau Phi, đan soi chau My la nhung quan the. Nhung loai sinh san vo tinh hay trinh san thi khong qua giao phoi. 
Qua trinh hinh thanh mot quan the sinh vat, mot quan the sinh vat đuoc hinh thanh trong tu nhien thuong trai qua cac giai đoan sau:

Đau tien mot nhom ca the cung loai vi nguyen nhan nao đo phat tan đen moi truong moi.
Nhung ca the thich nghi voi moi truong se ton tai, sinh san lam so luong ca the tang len, mot so kem thich nghi se bi đao thai hoac tiep tuc di cu.
Su phat trien cua cac ca the thich nghi hinh thanh cac moi quan he ho tro va canh tranh sinh hoc dan dan tao su on đinh cua quan the đoi voi hoan canh song moi khong gian ma quan the ton tai goi la noi sinh song.
Binh thuong cac ca the cung loai song tu tap ben nhau, tao ra cac quan tu ca the tao thanh bay hon hop nhu trau, bo, ngua đi an thanh bay thu, đan thu. Muc đo quan tu thay đoi tuy loai, tuy đieu kien cu the. Quan he ho tro giua cac ca the trong quan the đam bao cho quan the ton tai on đinh, khai thac toi uu nguon song cua moi truong, lam tang kha nang song sot va sinh san cua cac ca the. Ho tro giua cac ca the cung loai the hien hieu ung nhom hay hieu suat nhom. Đong vat song thanh bay đan hoac quan tu thi thuong co loi trong viec tim kiem đuoc nhieu thuc an hon, phat hien ke thu nhanh hon va phong ve tot hon, chang han nhu nhung conkhi va huou nai thuong ua kiem an chung voi nhau đe co nhieu cap mat quan sat, canh giac hon truoc nhung con da thu.
Trong cung mot loai, loi song bay đan đem lai cho quan the loi ich trong viec viec tim moi, tim noi o va chong lai ke thu hieu qua hon. Chim kiem an theo đan de tim thay thuc an hon đi rieng re, le bay, cac con trong đan kich thich nhau tim moi, bao hieu cho nhau noi co nhieu thuc an, thong bao cho nhau ke thu sap toi, noi co luong gio trai hoac noi tru an thuan tien. Ve hieu suat nhom, thi bo nong xep thanh hang bat đuoc nhieu ca hon bo nong đi kiem an rieng re. Song trong bay đan thi kha nang tim gap ban tinh cua con đuc va con cai de dang hon, đam bao cho su sinh san thuan loi, cac loai chim di cu theo bay voi nhieu loai, quan tu giup cac ca the tim kiem an, tu ve, sinh san tot hon.
Trong mot so đan co hien tuong phan chia đang cap va ton ti trat tu, nhung ca the thuoc đang cap tren (nhu con đau đan) luon chiem uu the va nhung ca the thuoc đang cap duoi luon lep ve, su phan chia nay giup cho cac ca the trong đan nhuong nhin nhau, tranh au đa gay thuong tich. Su chi huy cua con đau đan con giup ca đan co tinh to chuc va vi vay them phan suc manh chong lai ke thu, nhung con non đuoc bao ve tot hon. Gap đieu kien bat loi nhu moi truong song thieu thuc an hoac noi o chat choi, so luong ca the tang qua cao, con đuc tranh gianh nhau con cai) cac ca the trong nhom canh tranh nhau gay gat, dan toi mot so ca the phai tach ra khoi nhom, goi la đao thai sinh hoc hoac sa thai sinh hoc.
Moi quan he thong nhat va ho tro lan nhau ve sinh hoc nay khong chi dien ra o cac loai đong vat ma con đuoc ghi nhan o gioi thuc vat. Moi quan he khac loai la quan he ho tro va đoi đich hay canh tranh. Quan he ho tro mang lai loi ich cho cac ca the, cac ca the khai thac đuoc to uu nguon song cua moi truong, cac con non đuoc bo me cham soc tot hon, chong choi voi đieu kien bat loi cua tu nhien va tu ve tranh ke thu tot hon. Nho đo ma kha nang song sot va sinh san cua nhung ca the tot hon. Nho co canh tranh sinh hoc ma so luong va su phan bo cua cac ca the trong quan the duy tri o muc đo phu hop giup cho loai phat trien on đinh. Canh tranh giua cac ca the dan toi su thang the cua cac ca the khoe manh va đao thai cac ca the yeu, nen thuc đay qua trinh chon loc tu nhien.


Cac dang = Quan he tuong ho =
Quan he ho tro bao gom quan he cong sinh la moi quan he nhat thiet phai xay ra giua hai loai, trong đo đoi ben cung co loi, chang han nhu su cong sinh giua nam va vi khuan lam thanh đia y, su cong sinh giua hai quy voi tom ki cu, su cong sinh giua vi khuan not san voi cay ho đau. Quan he hoi sinh la quan he giua cac loai khac nhau trong đo chi co loi cho mot ben. Sau bo song nho trong to kien, to moi hay ken ken an thit thua cua thu san moi. Quan he ho tro xay ra khi gap đieu kien song thuan loi, cac ca the trong quan the ho tro lan nhau, đe de dang tim kiem thuc an, cho o, tang kha nang tu ve va sinh san. Nho đo chung thich nghi hon voi moi truong song. 
Su tu hop hay song bay đan la hien tuong pho bien trong sinh gioi, nhat la nhieu loai con trung, chim, ca, tre nua, lau, say. Trong nhieu truong hop, quan tu chi la tam thoi o nhung thoi gian nhat đinh nhu cac con song quay quan ben cha me hoac cac ca the hop đan đe sinh san, san moi hay chong ke thu. Song trong bay đan, moi ca the nhan biet nhau bang cac mui đac trung, mau sac, hoa tiet bay đan (cac cham, vach mau tren than cua ca) hoac bang cac vu đieu đong vat (o loai ong thi co vu đieu loai ong). 
O thuc vat, hien tuong cay lien re giup chong gio, chongmat nuoc tot hon, khi co gio bao, thuc vat song chum thanh nhom co tac dung giam bot suc gio thoi, lam cay khong bi đo, nga. Cac cay song theo nhom chiu đung gio bao va han che su thoat hoi nuoc tot hon cay song rieng re, chinh vi vay, cac rung cay phi lao chan cat o bai bien thuong ket lien re voi nhau. Cac cay thong nhua co hien tuong lien re sinh truong nhanh hon va co kha nang chiu han tot hon cac cay song rieng re, cay lien re bi chat ngon se nay choi moi som va tot hon cay khong lien re. 
Tac đong cua hieu qua nhom (hieu suat nhom) khi đong vat đi kiem an theo bay, đan, nho đo kha nang kiem an, tu ve va sinh san đuoc tang len, khi gap nguy hiem, trau rung xep thanh vong tron, sung đua ra ngoai, bao ve nhung con non va gia yeu o giua. Trong bay đan, cac ca the co nhieu đac điem sinh li va tap tinh sinh thai co loi nhu giam luong tieu hao oxy, tang cuong dinh duong, co kha nang chong lai nhung tac đong bat loi cho đoi song. Hien tuong đo đuoc goi la “hieu suat nhom” co the ke đen nhu kha nang loc nuoc cua mot so loai than mem (nhu loai ngheu Sphaerium corneum) thay đoi theo so luong ca the. 
O đong vat, la su phan cong hop li trong bay, đan, to cua đong vat khi quan tu nhu su phan cong trach nhiem cua ong tho, ong đuc, ong chua trong mot to ong mat. Cac loai đong đuc nhu ong, kien, moi song thanh xa hoi theo kieu mau he voi su phan chia thu bac va chuc nang rat ro rang. Du đuoc ket cau nhu mot to chuc xa hoi phuc tap Kieu song xa hoi cua nhung loai tren mang tinh ban nang, rat nguyen thuy va cung nhac va luon duy tri mot su trat tu ban nang. O loai nguoi, nho co bo nao phat trien va dua tren su ke thua kinh nghiem qua cac the he nen to chuc xa hoi mem deo va linh hoat, thich nghi rat cao voi moi tinh huong xay ra trong moi truong do đo moi quan he xa hoi va to chuc xa hoi luon đa dang va linh hoat.


= Quan he canh tranh =
Quan he đoi đich hay canh tranh sinh hoc la bieu hien cua đau tranh sinh ton, trong đo co quan he an thit con moi tuc la loai nay su dung loai kia lam nguon thuc an nhu loai ho an thit huou, nai, cao thi an thit ga. Quan he ki sinh tuc la mot loai song bam vao vat chu, su dung thuc an cua vat chu nhu giun san ki sinh co the đong vat, day to hong song bam tren than, canh cay chu. Quan he ban ki sinh gom mot loai song bam tren co the vat chu, su dung mot phan cac chat tren co the vat chu nhu cay tam gui su dung nuoc va khoang cua cay chu đe tong hop chat huu co nho co diep luc. Quan he canh tranh sinh hoc thuong bieu hien o cac loai song chung co su tranh gianh anh sang, thuc an vi du nhu canh tranh sinh hoc giua cay trong voi co dai. Quan he uc che cam nhiem nhu o mot so loai nho chua phytonxit kim ham su phat trien cua loai khac nhu chat gay đo nuoc cua tao giap lam chet nhieu đong vat, thuc vat noi o ao ho.
Khi mat đo quan the vuot qua nguong chiu đung cua moi truong, cac ca the canh tranh voi nhau, lam tang muc tu vong, giam muc sinh san, do đo, kich thuoc quan the giam, phu hop voi đieu kien moi truong, nhu the, dang quan he canh tranh xay ra khi mat đo ca the trong quan the tang len qua cao, nguon song cua moi truong khong đap ung đu cho so ca the trong quan the. Luc đo nhung ca the trong quan the canh tranh đe gianh thuc an, cho o, con đuc, con cai, anh sang. Nho canh tranh sinh hoc cung loai đa thuc đay loai ton tai va phat trien mot cach ben vung. O thuc vat, do canh tranh, nhung cay yeu se bi đao thai khoi quan the, lam giam mat đo đen muc hop li. Hien tuong tu tia canh trong tu nhien nhu khi cay bi thieu anh sang cac canh bi che khuat chet đi va tu roi rung, đo la hien tuong tu tia thua thuong gap o ca đong thuc vat.   
O đong vat se bieu hien bang viec tang đo tu vong, giam suc sinh san khi so luong ca the trong quan the tang cao, thuc an va cho o bi thieu hut dan đen đoi kem, benh tat lam tang đo tu vong. Mac khac suc sinh san se giam xuong, suc sinh san cua quan the đat hieu qua khi quan the co mat đo ca the on đinh. Vao mua sinh san, cac ca the đuc cua nhieu loai tranh gianh nhau con cai hoac nhung con cai (o co) trong đan canh tranh voi nhau gianh noi thuan loi đe lam to. Đo la nhung hinh thuc chon loc tu nhien, nang cao muc song sot va suc sinh ton cua quan the. Con thu san moi cung mot loai thuong phai ganh đua nhau kich liet moi co the song đuoc, co the la con vat co đoc (ho, meo rung) hoac mot đoi vo chong cung voi con cai (loai cao, cho rung), hay ca nhom song theo bay đan (su tu, linh cau, cho soi, cho hoang). 
Ben canh quan he canh tranh con ton tai cac kieu quan he khac trong quan the. Nhung kieu quan he nhu canh tranh, ki sinh cung loai, an thit đong loai giua cac ca the trong quan the la nhung truong hop khong pho bien va khong dan đen su tieu diet loai ma giup cho loai ton tai va phat trien mot cach hung thinh. Ki sinh cung loai (hay ky sinh gioi tinh): Song o bien sau, do nguon thuc an rat han hep, khong the nuoi noi quan the đong voi ca hai gioi tinh co so luong nhu nhau, o quan the ca song sau (Edriolychnus schmidti va Ceratias sp), con đuc thi rat nho, bien đoi ve hinh thai cau tao, song ki sinh, bam vao con cai, chi đe thu tinh trong mua sinh san, nham giam suc ep len nguon thuc an han hep.
An thit đong loai la hien tuong xay ra khi qua thieu thuc an. Mot so loai đong vat con an thit lan nhau. Ga an trung cua minh sau khi vua đe xong, tham chi chung con can mo nhau cho đen chet. Vao mua đong, mot so ong đuc trong to ong mat bi giet chet, con o ca vuoc chau Au, con non an đong vat noi, con truong thanh la ca du chung an cac loai ca khac nhung khi nguon thuc an cua ca truong thanh bi suy kiet vi li do nao đo, ca chuyen sang an thit con minh đe ton tai, khi nguon thuc an đuoc cai thien, ca nhanh chong sinh san, khoi phuc so luong. Ca map thu tinh trong, phoi phat trien trong buong trung, cac phoi no truoc an trung chua no va phoi no sau, do đo, lua con ra đoi chi mot vai con nhung rat khoe manh. O xa hoi loai nguoi trong nhung hoan canh nhat đinh, o nhung noi nhat đinh cung dien ra tuc an thit nguoi.


Tham khao Snow, B.K. & Snow, D.W. (1988). Birds and berries: a study of an ecological interaction. Poyser, London ISBN 0-85661-049-6
Elton, C.S. 1968 reprint. Animal ecology. Great Britain: William Clowes and Sons Ltd.
Nunn, Charles L.; Ezenwa, Vanessa O.; Arnold, Christian; Koenig, Walter D. (2011). "Mutualism or parasitism? phylogenetic approach to characterize the oxpecker-ungulate relationship". Evolution. 65 (5): 1297–1304. doi:10.1111/j.1558-5646.2010.01212.x.
Wootton, JT; Emmerson, M (2005). "Measurement of Interaction Strength in Nature". Annual Review of Ecology, Evolution, and Systematics. 36: 419–44. doi:10.1146/annurev.ecolsys.36.091704.175535. JSTOR 30033811.
Haskell, E. F. (1949). A clarification of social science. Main Currents in Modern Thought 7: 45–51.
Burkholder, P. R. (1952) Cooperation and Conflict among Primitive Organisms. American Scientist, 40, 601-631. link.
Bronstein, J. L. (2015). The study of mutualism. In: Bronstein, J. L. (ed.). Mutualism. Oxford University Press, Oxford. link.
Pringle, E. G. (2016). Orienting the Interaction Compass: Resource Availability as a Major Driver of Context Dependence. PLoS Biology, 14(10), e2000891. http://doi.org/10.1371/journal.pbio.2000891.
Willey, Joanne M.; Sherwood, Linda M.; Woolverton, Cristopher J. (2013). Prescott's Microbiology (9th ed.). pp. 713–38. ISBN 978-0-07-751066-4.
Gomez, Jose M.; Gonzalez-Megias, Adela (2002). "Asymmetrical interactions between ungulates and phytophagous insects: Being different matters". Ecology. 83 (1): 203–11. doi:10.1890/0012-9658(2002)083[0203:AIBUAP]2.0.CO;2.
Lidicker W. Z. (1979). "A Clarification of Interactions in Ecological Systems". BioScience. 29: 475–477. doi:10.2307/1307540. JSTOR 1307540. Researchgate.
Stachowicz, J. J. 2001. Mutualism, facilitation, and the structure of ecological communities. BioScience '51': 235-246.
Boucher, D. H., S. James, and K. H. Keeler. 1982. The ecology of mutualism. Annual Review of Ecology and Systematics 13: 315-347.
Callaway, R. M. 1995. Positive interactions among plants (Interpreting botanical progress). The Botanical Review 61: 306-349.
Bruno, J. F., J. J. Stachowicz, and M. D. Bertness. 2003. Inclusion of facilitation into ecological theory. TREE 18: 119-125.
Tirado, R. and F. I. Pugnaire. 2005. Community structure and positive interactions in constraining environments. OIKOS 111: 437-444.
Begon, M., J.L. Harper and C.R. Townsend. 1996. Ecology: individuals, populations, and communities, Third Edition. Blackwell Science Ltd., Cambridge, Massachusetts, USA.
Surindar Paracer and Vernon Ahmadjian, "Symbiosis: An Introduction to Biological Associations" Oxford University Press. 2nd Ed. 2000. ISBN 0-19-511806-5