Thung lung Tach gian Lon la mot phan cua he thong nui noi luc chay huong Bac - Nam tai Kenya. No la mot phan cua Đoi tach gian Gregory, nhanh phia đong cua Đoi tach gian Đong Phi, bat đau tu Tanzania o phia nam toi Ethiopia o phia bac. No đuoc hinh thanh tren "Kenya Dome" mot kien tao đia chat đuoc tao nen boi ba mang kien tao chinh la A Rap, Nubian va Somalia. Trong qua khu, no đuoc xem la mot phan cua Thung lung tach gian Lon chay tu Madagascar đen Syria. Hau het thung lung Tach gian Lon nam trong tinh cu Rift Valley.
Khu vuc nay bao gom Cherangani Hills va chuoi cac nui lua, mot trong so đo van con hoat đong. Tai đay co khi hau on hoa, nhiet đo thuong khong qua 28 °C (82 °F). Hau het luong mua la vao thang 6 va thang 10-11.  Tugen Hills o phia tay cua ho Baringo la noi chua cac hoa thach đuoc bao quan trong cac dong dung nham co nien đai 14-4.000.000 nam truoc. Đo chinh la cac hoa thach cua vuon nhan, to tien cua con nguoi hien đai. 


Đac điem Thung lung đuoc bao boc boi cac day nui ngan cach ve phia đong va phia tay. Be mat bi pha vo boi mot loat cac ho va cac nui lua, mot so trong đo van con hoat đong. Mot trong so cac loai đat o đay la Andisol, mot loai đat đai mau mo đuoc hinh thanh nho hoat đong nui lua tuong đoi gan đay.
Ho Turkana nam o tan cung phia bac cua Thung lung Tach gian Lon Kenya. Ho Turkana cung la noi co mot so ngon nui lua nam trong no. Thung lung Suguta la mot phan kho can cua Thung lung Tach gian Lon nam ve phia nam cua ho Turkana. Nui lua hinh khien Emuruangogolak nam giua thung lung ve phia nam cua Suguta, ve phia nam nui Silali va Paka. Paka la mot ngon nui lua hinh khien co hoat đong đia nhiet tren dien rong. Phia nam cua Paka la nui Korosi, ho Baringo va ho Bogoria. Menengai la mot ngon nui lua hinh khien khong lo trong thung lung Tach gian Lon voi mot mieng nui lua hinh thanh khoang 8.000 nam truoc đay.  Đung tu đay phong tam mat ve phia nam la ho Nakuru. Khu vuc nay cung bao gom ho Elementaita, nui Kipipiri va ho Naivasha.
Vuon quoc gia Hell's Gate la mot khu vuc bao ve nam o phia nam ho Naivasha. Trong nhung nam 1900, khi nui lua Longonot phun trao, tro bui cua no co the cam nhan đuoc o Hell's Gate. Longonot la mot nui lua dang tang im lim nam o phia đong nam cua ho Naivasha. Suswa la mot nui lua hinh khien nam giua Narok va Nairobi. Dung nham chay ra tu cac vu phun trao gan đay nhat khien tham thuc vat chua nhieu, va co the la khong co loai thuc vat nao tren tram nam tuoi.  Magadi la mot ho tan cung nhat ve phia nam trong trong Thung lung Tach gian Lon tai Kenya, mac du điem cuoi cua no la o phia bac cua Ho Natron o Tanzania.
Vach đa Elgeyo tao thanh buc tuong phia tay cua thung lung. Thung lung Kerio nam giua Tugen Hills va vach đa o đo cao 1.000 met (3.300 ft) chay doc theo ria phia tay cua thung lung Tach gian Lon phia ho Naivasha. Tuy nhien, ve phia nam la phan thuoc vach Nguruman dai khoang 50 km chay theo huong Tay bac. Ria phia bac cua no cach khoang 120 kilomet (75 mi) ve phia tay nam Nairobi, trong khi ria phia nam gan bien gioi voi Tanzania, o goc phia tay bac cua ho Natron. Dai Aberdare tao thanh mot phan cua vanh đai phia đong thung lung Tach gian Lon o phia bac cua Nairobi. Nui Satima nam o cuoi phia bac cua day nui Aberdare va la điem cao nhat cua day, con nui Kinangop o cuoi phia nam la đinh cao thu hai. Cac ngon nui tao thanh mot suon nui giua hai đinh nui nay. Ngong Hills la đinh trong mot suon nui doc theo phia đong cua thung lung Tach gian Lon, nam o phia tay nam gan Nairobi.


He thong ho Tai Kenya co tong cong 64 ho nuoc, chiem 9,5% tong so cac ho tren luc đia chau Phi.  Tam ho trong so đo tao nen he thong cac ho Kenya trong Thung lung Tach gian Lon. Tu bac toi nam, ten cua cac ho nay lan luot la: Ho Turkana, Logipi, Baringo, Bogoria, Nakuru, Elementaita, Naivasha va Ho Magadi. Trong so cac ho nay, chi co ho Baringo va Naivasha la ho nuoc ngot 

Ho Turkana o tan cung phia bac cua thung lung, co chieu dai 250 kilomet (160 mi), rong tu 15 kilomet (9,3 mi) toi 30 kilomet (19 mi) va sau nhat đat 125 met.  Hau het cac ho khac đang kho can dan va thoat nuoc kem, do đo đa tro thanh cac ho kiem. Đay la cac ho giau tao lam, nuoi duong cac loai au trung con trung, đong vat giap xac nho va la nguon thuc an quan trong cua Hong hac nho. Trong khi au trung va đong vat giap xac la thuc an cho ca va Hong hac lon. 
Trona la mot khoang chat bay hoi đuoc su dung cho san xuat natri cacbonat, đa đuoc khai thac tai ho Magadi trong gan 100 nam qua. Uoc tinh moi nam khai thac đuoc khoang 250.000 tan. Cac khoang san quy khac nhu Ruby va Sapphire hong đa đuoc tim thay va khai thac tu cac khu vuc xung quanh ho Boringo. Nam 2004, hon 2 kg Corundum đa đuoc thu thap.

Ba ho kiem nong tao nen he thong ho Kenya đuoc UNESCO cong nhan la Di san the gioi bao gom ho Bogoria rong 10.700 hecta (26.000 mau Anh), ho Nakuru rong 18.800 hecta (46.000 mau Anh) va Elementaita rong 2.534 hecta (6.260 mau Anh). He thong ba ho nay tao thanh mot trong nhung khu vuc co quan the chim đa dang nhat tren the gioi. Noi đay la nha cua 13 loai chim bi đe doa tren toan cau. No la noi lam to va sinh san quan trong cua bo nong trang lon, va la khu vuc kiem an quan trong nhat cua hong hac nho tren the gioi. He thong nay cung la nha cua quan the cac loai chim quan trong tren toan cau bao gom Le hoi co đen, Mo thia chau Phi, Ca kheo đen trang, Le hoi, Co nhan mo vang, Ca kheo canh đen, Mong bien đau xam va mong bien mo nhan. 
He thong cac ho Kenya la mot vi tri quan trong tren cac chuyen bay tu chau A-Đong Phi, mot tuyen đuong bay cua so luong lon cac loai chim di cu hang nam tu noi sinh san o phia bac đen chau Phi. Cac vung đat xung quanh ho la noi tru an vo cung quan trong cua cac quan the te giac đen, huou cao co Rothschild, linh duong Kudu lon, su tu, bao san va cho hoang chau Phi. He thong ho Kenya đuoc bao quanh boi nhung vach đa dung đung cua Thung lung Tach gian, cung cap mot canh quan va cai nhin ngoan muc. 
Mot so cac ho khac nhu Ho Chew Bahir, nam trong phan mo rong ve phia đong bac. Ho nay nam chu yeu o Ethiopia nhung keo dai đen Kenya vao mua mua. Hay Kamnarok la mot ho nuoc nho nam trong thung lung Kerio.


Hinh anh Xem them = Tien su =
Thoi đai đo đa cu
Nguoi Java


= Dan toc =
Afroasiatic Urheimat
Tieng Ogiek
Tieng Omotik
Nguon goc cua nguoi Tutsi va Hutu
Nguoi Maasai
Nguoi Elgeyo
Nguoi Luhya


= Kinh te =
Đuong sat Congxoocxiom Thung lung tach gian
Nang luong tai tao o chau Phi
Nang luong đia nhiet o Kenya
Lich su khoa hoc cong nghe o chau Phi
Du lich Kenya
To chuc Cuu tro Y te khan cap Quoc te
Red Maasai
Cong ty Magadi Soda


= Nhan vat =
Colin Fletcher
Hank Wesselman
Saba Douglas-Hamilton
Robert Philp
Beryl Markham
Kuki Gallmann


= Van hoa =
The Great Rift: Africa's Wild Heart (phim tai lieu thien nhien)
Out of Africa (phim lang man)
I Dreamed of Africa (hoi ky cua Kuki Gallmann)
Mogambo (phim phieu luu, lang man)
Unsinkable Seven


Tham khao Nguon