Chu bot bien tinh nghich (SpongeBob SquarePants) la loat phim hoat hinh hai huoc cua My đuoc tao ra boi nha giao duc khoa hoc bien va nha lam phim hoat hinh Stephen Hillenburg cho Nickelodeon. Loat phim ke lai nhung cuoc phieu luu va no luc cua nhan vat chinh va nhung nguoi ban duoi đai duong cua minh tai thanh pho hu cau Bikini Bottom. La loat phim hoat hinh dai thu nam cua My đa khien SpongeBob SquarePants tro thanh mot thuong hieu truyen thong. Đay la loat phim đuoc đanh gia cao nhat đuoc phat song tren tai san phan phoi nhieu nhat cua Nickelodeon va ViacomCBS Internal Media Networks. Tinh đen cuoi nam 2017, nhuong quyen thuong mai truyen thong đa tao ra 13 ty đo la loi nhuan cho đai truyen hinh Nickelodeon. Bo phim đuoc phat song tai Viet Nam duoi ten Chu bot bien tinh nghich.
Nhieu y tuong cua loat phim nay bat nguon tu "The Intertidal Zone", mot cuon sach giao duc chua đuoc xuat ban đuoc Hillenburg cho ra mat vao nam 1989 đe giang day cho hoc sinh cua minh ve cuoc song duoi đay bien. Ong bat đau phat trien loat phim Chu bot bien tinh nghich thanh phim truyen hinh dai tap vao nam 1996, va đen nam 1997, mot chuong trinh thu nghiem dai bay phut đa đuoc trinh len ban lanh đao cua Nickelodeon. Cac nha đieu hanh mang truyen hinh muon SpongeBob đuoc xay dung o đo tuoi đi hoc, nhung Hillenburg lai thich SpongeBob la mot nhan vat o đo tuoi truong thanh. Ong đa chuan bi đe tu bo loat phim, nhung sau đo thoa hiep bang cach tao ra  nhan vat ba Puff va truong day cheo thuyen cua ba đe SpongeBob co the đi hoc khi truong thanh.
Nickelodeon đa to chuc mot buoi xem truoc cho loat phim nay tai My vao ngay 1 thang 5 nam 1999, sau khi no đuoc phat song tai Le trao giai 1999 Kids' Choice Awards. Loat phim chinh thuc cong chieu vao ngay 17 thang 7 nam 1999. Chuong trinh đa nhan đuoc su hoan nghenh cua gioi phe binh tren toan the gioi ke tu khi ra mat va đa tro nen noi tieng vo cung trong mua thu hai. 
Mot phim đien anh an theo co ten The SpongeBob SquarePants Movie, đuoc phat hanh tai rap vao ngay 19 thang 11 nam 2004. Bo phim chuyen the thu hai, The SpongeBob Movie: Sponge Out of Water, tiep noi vao ngay 6 thang 2 nam 2015. La bo phim thu ba va la phan tien truyen cua loat phim truyen hinh, The SpongeBob Movie: Sponge on the Run đuoc phat hanh tai cac rap o Canada vao ngay 14 thang 8 nam 2020, sau đo la buoi chieu ra mat tren video theo yeu cau va CBS All Access vao nam 2021. Nam 2018, loat phim bat đau phat song mua thu muoi hai; keo dai cho mua thu muoi ba vao ngay 17 thang 7 nam 2019. Ke tu ngay 30 thang 7 nam 2020, tat ca cac mua truoc cua chuong trinh đeu co tren CBS All Access.
SpongeBob SquarePants đa gianh đuoc nhieu giai thuong bao gom: sau giai Annie, tam giai Golden Reel, bon giai Emmy, 17 giai Kids 'Choice va hai giai BAFTA danh cho tre em. Mot vo nhac kich Broadway dua tren loat phim nay ra mat vao nam 2017 voi su hoan nghenh cua gioi phe binh. Ba loat phim ngoai truyen, Kamp Koral: SpongeBob's Under Years , mot du an chua co tieu đe dua tren nhan vat Squidward Tentacles va The Patrick Star Show đang đuoc phat trien vao nam 2020.


Tien đe = Boi canh =

Boi canh trong loat phim dien ra tai mot thanh pho gia tuong duoi nuoc co ten Bikini Bottom nam o Thai Binh Duong ben duoi ran san ho co thuc đuoc goi la Bikini Atoll. 
Cu dan cua thanh pho duoi đai duong chu yeu la nhung con ca nhieu mau song trong cac toa nha lam tu ong khoi tau thuy va su dung "boatmobiles", la nhung chiec o to dang thuyen la phuong tien di chuyen chinh cua cu dan. Phuong tien xuat hien lan đau trong tap phim "Reef Blower" va trong nhieu tap phim, thuong gan lien voi ba Puff va truong day cheo thuyen cua ba. Cac đia điem đinh ky trong Bikini Bottom bao gom cac ngoi nha lan can cua SpongeBob, Patrick va Squidward; hai nha hang canh tranh, Krusty Krab va Chum Bucket; Truong day cheo thuyen cua ba Puff, tai đay co mo lop day lai thuyen cung voi su hien dien cua mot ngon hai đang bi đanh chim; Treedome, mot khu bao quanh bang kinh chua oxy noi Sandy song; Shady Shoals Rest Home; mot đong co bien (seagrass meadow) goi la Jellyfish Fields; va Goo Lagoon, mot ho boi nuoc muoi ngam la mot đia điem dao choi tren bai bien noi tieng.
Khi đoan phim  SpongeBob  bat đau san xuat tap thu nghiem cua loat phim, ho đuoc giao nhiem vu thiet ke cac đia điem kho, đuoc su dung nhieu lan, noi hau het cac canh se dien ra nhu ngoi nha dua cua Krusty Krab va SpongeBob. 291/5000
Y tuong la "giu cho moi thu đeu lien quan đen bien ca", vi vay đoan lam phim đa su dung rat nhieu day thung, van go, banh tau, luoi, neo, tam lo hoi va đinh tan đe tao ra boi canh cua chuong trinh. Chuyen tiep giua cac canh đuoc đanh dau bang cac bong bong lap đay man hinh, kem theo tieng nuoc chay ao ao.
Loat phim lay "hoa bau troi" lam phong nen cua boi canh chinh. Khi nha thiet ke boi canh cua loat phim, Kenny Pittenger đuoc hoi ho la gi, ong tra loi, "Theo mot cach nao đo, chung hoat đong nhu nhung đam may, nhung vi chuong trinh dien ra duoi nuoc nen chung khong thuc su la may. Do anh huong cua tiki đen chuong trinh, nen đuoc cac hoa si su dung rat nhieu hoa van. " Pittenger cho biet nhung bong hoa tren bau troi nham  goi len ve ngoai cua chiec ao so mi Hawaii in hoa".


= Cac nhan vat =
Loat phim xoay quanh nhan vat chinh va mot nhom gom nhung nguoi ban thuy sinh cua cau. SpongeBob SquarePants la mot sinh vat co hinh dang mieng mut xop bot bien tran đay nang luong va lac quan, song trong can nha hinh qua dua ngap nuoc voi chu oc sen Gary cung cua minh, no keu meo meo nhu mot con meo. SpongeBob co mot nhiet huyet tre con ve cuoc song, cau ta lam cong viec đau bep phu trach cac mon chien tai mot nha hang thuc an nhanh ten la Krusty Krab duoi đai duong. Muc tieu lon nhat trong cuoc đoi cua cau la co đuoc bang lai boatmobile. Nhung thu tieu khien yeu thich cua Spongebob bao gom "sua", bao gom bat sua bang luoi theo cach tuong tu nhu bat buom va thoi bong bong xa phong thanh nhung hinh dang phuc tap.
O cach SpongeBob hai can nha la nguoi ban than nhat cua cau ta la Patrick Star, mot chu sao bien mau hong lem linh nhung than thien cu tru duoi tang đa. Bat chap viec đau oc cham chap, Patrick thay minh la nguoi thong minh. Squidward Tentacles, hang xom ke ben cua SpongeBob va la đong nghiep tai Krusty Krab, la mot con bach tuoc kieu ngao, xau tinh song trong mot moai o Đao Phuc sinh. Anh thich choi ken clarinet va ve chan dung tu hoa nhung lai ghet cong viec thu ngan. Anh ta cung khong thich song giua SpongeBob va Patrick vi ban tinh tre con cua ho. 
Chu so huu cua Krusty Krab la mot con cua mau đo keo kiet ten la ong Krabs, nguoi noi chuyen nhu mot thuy thu va đieu hanh nha hang cua minh nhu the no la mot con tau cuop bien. Ong la mot nguoi cha đon than voi mot co con gai tuoi vi thanh nien, mot con ca nha tang ten la Pearl, nguoi ma ong muon đe lai gia san cho. Nhung co nang Pearl khong muon tiep tuc cong viec kinh doanh cua gia đinh va muon danh thoi gian nghe nhac pop hoac lam viec tai trung tam mua sam đia phuong. Mot nguoi ban khac cua SpongeBob la Sandy Cheeks, mot chu soc cuong trang va thich tim kiem cam giac manh đen tu Texas, mac mot bo đo lan đay khong khi đe tho duoi nuoc. Co nang song trong mot cay soi đuoc nhot trong mot mai vom bang kinh trong suot đuoc khoa kin bang mot dau niem phong kin khi van bang tay va la mot chuyen gia ve karate, đong thoi la mot nha khoa hoc.
Nam đoi dien voi Krusty Krab la mot nha hang đoi thu khong thanh cong co ten la Chum Bucket. No đuoc đieu hanh boi mot con giap xac chan nho, xanh la cay, mot mat co ten Plankton  va nguoi vo la mot cai may tinh co ten la Karen Plankton. Plankton lien tuc co gang đanh cap cong thuc bi mat cho mon banh mi kep thit Krabby Patty noi tieng cua ong Krabs, hy vong chiem đuoc uu the va đanh bai Krusty Krab trong hoat đong kinh doanh. Karen cung cap cho anh ta nhung am muu đoc ac đe co đuoc cong thuc, nhung no luc cua ho luon khong thanh cong va nha hang cua ho hiem khi co khach hang. 
Khi SpongeBob khong lam viec tai Krusty Krab, cau ta thuong hoc lai thuyen tu ba Puff, mot con ca noc hoang tuong nhung kien nhan. SpongeBob la hoc sinh cham chi nhat cua ba Puff va biet moi cau tra loi cho cac bai kiem tra mieng ma cau ta thuc hien, nhung lai hoang so va nga khi co gang lai mot chiec thuyen that. Khi ba Puff chiu đung mot trong nhung cu va cham cua SpongeBob hoac so hai, ba se phong len thanh mot qua bong.
Cac tap đac biet cua chuong trinh đuoc dan dat boi mot cuop bien lay cam hung tu đoi thuc ten la Patchy va chu vet cung Potty, co cac phan đoan đuoc trinh bay trong mot cau chuyen kep voi nhung cau chuyen hoat hinh. Patchy đuoc mieu ta la chu tich cua mot cau lac bo nguoi ham mo SpongeBob hu cau, va nguyen vong lon nhat cua cau ta đuoc gap chinh la SpongeBob. Potty thich che gieu su nhiet tinh cua Patchy va gay rac roi cho cau ta trong khi cau ta co gang dan chuong trinh. 
Mot nhan vat khong nhin thay đuoc goi la Nguoi ke chuyen nguoi Phap thuong gioi thieu cac tap phim va tuong thuat xen ke nhu the loat phim nay la mot bo phim tai lieu thien nhien ve đai duong. Vai tro va cach noi chuyen đac biet cua ong la lien tuong đen nha hai duong hoc Jacques Cousteau. Cac nhan vat khach moi đinh ky xuat hien xuyen suot bo truyen bao gom: cac sieu anh hung đa nghi huu Mermaid Man va Barnacle Boy, nhung nguoi ma SpongeBob va Patrick than tuong; mot bong ma cuop bien đuoc goi la Flying Dutchman; nhan vien cuu ho co bap cua Goo Lagoon, Larry the Lobster; va than bien nguoi ca, Vua Neptune.


Chu thich Tham khao