Mac ca hay mac ca (danh phap khoa hoc: Macadamia) la mot chi cay than go co nguon goc tu chau Đai Duong (Uc), thuoc ho Proteaceae. Cac loai trong chi nay la ban đia cua đong bac New South Wales va trung-đong nam Queensland. Cay nay la mot loai co trai thuong mai. Ngon ngu cua tho dan ban đia Uc thuong goi cay nay bang cac ten goi nhu bauple, gyndl, jindilli. Truoc đay chi nay co nhieu loai, nhung ket qua nghien cuu ve gen va hinh thai đuoc cong bo nam 2008 boi Austin Mast va cong su đa tach chung ra khoi chi Macadamia, va chi nay hien con 4 loai.


Danh sach loai Macadamia francii (Guillaumin) Sleumer
Macadamia integrifolia Maiden & Betche
Macadamia neurophylla (Guillaumin) Virot
Macadamia ternifolia F.Muell.
Macadamia tetraphylla L.A.S.Johnson
Cac loai đa tach ra đe thanh lap chi rieng:

Chi Lasjia P.H.Weston & A.R.Mast, thuoc chi Macadamia cho đen nam 2008
Lasjia claudiensis (C.L.Gross & B.Hyland) P.H.Weston & A.R.Mast; đong nghia Macadamia claudiensis C.L.Gross & B.Hyland
Lasjia erecta (J.A.McDonald & R.Ismail) P.H.Weston & A.R.Mast; đong nghia Macadamia erecta J.A.McDonald & R.Ismail
Lasjia grandis (C.L.Gross & B.Hyland) P.H.Weston & A.R.Mast; đong nghia Macadamia grandis C.L.Gross & B.Hyland
Lasjia hildebrandii (Steenis) P.H.Weston & A.R.Mast; đong nghia Macadamia hildebrandii Steenis
Lasjia whelanii (F.M.Bailey) P.H.Weston & A.R.Mast; đong nghia Helicia whelanii F.M.Bailey, Macadamia whelanii (F.M.Bailey) F.M.Bailey
Chi Catalepidia P.H.Weston, thuoc chi Macadamia cho đen nam 1995
Catalepidia heyana (F.M.Bailey) P.H.Weston; đong nghia Helicia heyana F.M.Bailey , Macadamia heyana (F.M.Bailey) Sleumer
Chi Virotia L.A.S.Johnson & B.G.Briggs, thuoc chi Macadamia, sau đo đuoc tach 2 lan vao cac nam 1975 va 2008
Virotia angustifolia (Virot) P. H. Weston & A. R. Mast; đong nghia Macadamia angustifolia Virot
Virotia francii (Guillaumin) P. H. Weston & A. R. Mast; đong nghia Roupala francii Guillaumin
Virotia leptophylla (Guillaumin) L.A.S.Johnson & B.G.Briggs (tach nam 1975); đong nghia Kermadecia leptophylla Guillaumin
Virotia neurophylla (Guillaumin) P. H. Weston & A. R. Mast; đong nghia Kermadecia neurophylla Guillaumin, Macadamia neurophylla (Guillaumin) Virot
Virotia rousselii (Vieill.) P. H. Weston & A. R. Mast; đong nghia Roupala rousselii Vieill
Virotia vieillardi (Brongn. & Gris) P. H. Weston & A. R. Mast; đong nghia Roupala vieillardii Brongn. & Gris


San xuat Hat cay la mot loai thuc pham co gia tri. Chi 3 trong so cac loai la Macadamia integrifolia, Macadamia ternifolia, va Macadamia tetraphylla la co gia tri thuong mai. Chi 2 trong 3 loai nay (Macadamia integrifolia va Macadamia tetraphylla) co the an song đuoc. Cac loai con lai trong chi nay co đoc tinh va/hoac khong the an hat nhu M. whelanii va M. ternifolia; đoc tinh cua chung la do co mat chat cyanogenic glycosides. Cac loai glycoside nay co the đuoc loai bo bang cach u lau, đay la phuong phap đuoc nguoi tho dan Uc ap dung cho cac loai nay.
Hai loai an đuoc đa bi lai tap, va M. tetraphylla bi đe doa trong tu nhien do ly do nay. Hat cua no đuoc nhung nguoi chau Au o nam Brisbane mo ta nam 1828 boi nha tham hiem va thuc vat hoc Allan Cunningham. Mot trong nhung đia điem co cay mac ca hoang đuoc tim thay đau tien la Mount Bauple gan Maryborough o đong nam Queensland, Australia. Nhan cua qua la mot trong so it thuc pham đuoc san xuat va xuat khau so luong lon.
Cac vuon cay macca thuong mai đau tien đuoc trong vao đau thap nien 1880 bo Rous Mill, 12 kilomet (7,5 mi) đong nam Lismore, New South Wales, la cay loai M. tetraphylla. Ben canh su phat trien cong nghiep cua hang nho o Uc vao cuoi the ky 19 đau the ky 20, macca đa đuoc trong rong rai thuong mai o Hawaii tu thap nien 1920. Hat macca đuoc nhap khau đau tien vao Hawaii nam 1882 boi William H. Purvis. Mot nha quan ly tre cua cong ty Pacific Sugar Mill o Kukuihaele tren Đao Lon, đa trong hat no cung nam tai Kapulena.
Mac ca đuoc san xuat o Hawaii đa tro nen noi tieng toan cau. Tuy nhien, nam 2006, san luong mac ca bat đau giam o Hawaii do cac nha san xuat khac co gia thap hon.
Ngoai Hawaii va Australia (35.200 tan nam 2013), macca cung đuoc san xuat thuong mai o Nam Phi (37.000 tan - 2013), Brazil, California, Costa Rica, Israel, Kenya, Bolivia, New Zealand, Colombia, Guatemala va Malawi. Australia khong con la nha san xuat thuong mai lon tren the gioi - tong san luong nam 2013 vao khoang 135.000 tan nhan hat tren toan cau. Cho đen nay, viec trong macadamia thuong mai o Florida đa khong thanh cong, vi cho nang suat thap. Tuy nhien, macadamia la mot loai cay trong truoc nha pho bien o Florida va nguoi ta đang co gang chon loc gong đe nang cao nang suat.


Gia tri dinh duong So sanh voi cac loai hat qua an đuoc pho bien khac nhu hanh nhan hay đao lon hot, Mac-ca chua nhieu chat beo nhung it protein. Hat mac ca co ham luong chat beo chua bao hoa đon cao nhat trong so cac loai hat đa biet, chua khoang 22% axit beo omega-7 la axit palmitoleic, co cac tac đong sinh hoc tuong tu nhu mot chat beo chua bao hoa đon. No cung chua 9% protein, 9% cacbohydrat va 2% so dinh duong, cung nhu calci, phosphor, kali, natri, selen, sat, thiamin, riboflavin va niacin.
Mac-ca co đoc tinh đoi voi cho. Viec nuot phai hat mac ca co the gay nhiem đoc mac ca (macadamia toxicosis), đuoc đanh dau bang cac bieu hien nhu suy yeu va te liet cac chan sau toi muc khong đung vung, xay ra trong vong 12 gio sau khi nuot phai. Phu thuoc vao so luong nuot vao va kich thuoc con cho, cac trieu chung co the bao gom run ray co, ton thuong khop va ton thuong bung nghiem trong. Voi lieu đoc cao, viec su dung cac loai thuoc giam đau co the la can thiet đe giam đau cho toi khi cac tac đong đoc hai giam đi. Su phuc hoi hoan toan thuong dien ra trong vong 24-48 gio.


Phan bo Cay nay đuoc nhan rong tai mot so vung tai Trung Quoc, Thai Lan... Qua mac ca hien nay đuoc ung dung rong rai trong cong nghiep my pham va thuc pham chuc nang, do đo nhu yeu ve san vat nay ngay mot cao.
Nam 1881 mac ca đuoc đua toi trong o Hawaii, luc đo chung đuoc su dung nhu mot cay trong chan gio va đe chong thoai hoa đat. Nam 1948, Tram nghien cuu nong nghiep Hawaii đa đau tu nghien cuu ve linh vuc giong va đa tao ra cac dong co nhieu trien vong lam tien đe cho cong nghiep mac ca hien đai o Hawaii nhu ngay nay.


Tai Viet Nam Cay mac ca đuoc trong o Viet Nam đau tien vao nam 1994 luc Trung tam nghien cuu giong cay rung thuoc Vien khoa hoc lam nghiep Viet Nam gieo 10 cay tu hat va trong thu tai Ba Vi, Ha Noi. Sau đo, cay mac ca đuoc trong thu nghiem va nhan giong o nhieu tinh khac nhau, chu yeu o vung Tay Nguyen va Tay Bac.
Tu nam 2000, dien tich trong mac ca o Viet Nam tang dan va nam 2018 đat khoang 2.000 ha trong tap trung. Vao thang 9/2016, theo ket qua đieu tra thuoc đe an quy hoach phat trien Mac ca vung Tay Nguyen cua Vien Đieu tra va Quy hoach rung (thuoc Tong cuc Lam nghiep) cho biet dien tich trong cay mac ca o cac tinh Tay Nguyen khoang 1.630 ha, trong đo Kon Tum 50 ha, Gia Lai 80 ha, Đak Lak 500 ha, Đak Nong 600 ha va Lam Đong (Lam Ha) 400 ha.
Giao su Nguyen Lan Hung - Pho Chu tich Hiep hoi Mac ca Viet Nam cho biet: "Lam Đong la thu phu mac ca cua ca nuoc va Lam Ha la đia phuong chu luc cua Lam Đong ap dung khoa hoc ky thuat vao san xuat nong nghiep ca tren mat tran mac ca". Mot so huyen cua tinh Lam Đong gom Lam Ha, Lam Ha, Di Linh, Bao lam, Đuc Trong, Đam Rong, Bao Loc va Đon Duong đuoc phe duyet quy hoach phat trien cay mac ca theo Quyet đinh 1062/QĐ-UBND, đinh huong toi nam 2030.


Chu thich Tham khao Du lieu lien quan toi Macadamia tai Wikispecies
Flora of Australia: Macadamia Luu tru ngay 7 thang 12 nam 2013 tai Wayback Machine
"Macadamia F.Muell". Australian Plant Name Index (APNI), co so du lieu IBIS. Trung tam Nghien cuu Đa dang sinh hoc Thuc vat (Centre for Plant Biodiversity Research), Chinh phu Uc.
Australia's most delicious bush nut Luu tru ngay 22 thang 7 nam 2006 tai Wayback Machine
Hawaii Macadamia Nut Association official web site