San chim hay vuon chim, mang chim, vuon co, la đia điem quy tu thuong xuyen cac loai chim đen kiem an va sinh san. Cac sach đia du-chi ngay xua thuong goi cac đia điem nay la đieu đinh (鳥庭). San chim la tu dung chi khu vuc chim đe chu yeu tren mat đat, vuon chim va mang chim la noi chim đe tren cay. Cho đen 2019, Viet Nam co hon 30 san chim, bao gom cac san chim nhan tao cua tu nhan moi lap; hau het trong so đo tap trung o đong bang song Cuu Long. San chim o Viet Nam phai đoi mat voi tinh trang đe doa nghiem trong boi nan san ban. Nhieu san chim đa đuoc quy hoach thanh khu bao ton đe bao ve, nhu Vuon chim Bac Lieu,...


Mo ta = Tu nhien =
San chim đuoc xac đinh la noi vang ve nhieu cay co, hoac la cac khu rung. Cac đia điem nay co he thuc vat phong phu, phat trien va khi hau thich hop cho cac loai chim. Cac khu vuc nay thuong rat mau mo, do luong phan chim bo sung cho đat đai khu vuc. Hau het san chim o khu vuc đong bang song Cuu Long đeu phan bo trong cac khu rung ngap man. Cac loai chim quy hiem co: co trang, quam đen, quam trang, bac ma, cong coc, le le, co trang, co lua, co ngan lon, co ruoi, co lua,... trong đo, cac loai nhu giang sen, diec moc va ga đay chi co o mien Tay. Tinh Đong Thap co hon 8.000 ha dien tich san chim, tinh Long An co 5.000 ha, tinh An Giang co 845 ha, tinh Bac Lieu co 250 ha,... Nhieu san chim đa đuoc quy hoach thanh khu bao ton đe bao ve, nhu Vuon chim Bac Lieu,...


= Vuon chim tu nhan =
Tai cac tinh nhu Bac Lieu đa xuat hien hinh thuc vuon chim tu nhan, la cac vuon chim do cac ho dan trong va cham soc. Đieu nay đa tao ra moi truong sinh thai cho cac loai chim, co keo ve. Dien tich cac vuon chim tu nhan cung kha rong, nhu Vuon chim Lap Đien o xa Long Đien Tay, huyen Đong Hai co dien tich 21 ha; Vuon chim ap 4 o xa Phong Thanh Tay, huyen Gia Rai rong tren 20 ha. Mot so vuon chim tu nhan cung đa đuoc chinh phu Viet Nam quy hoach thanh khu bao ton thien nhien, đe bao ve mot cach nghiem ngat, va danh cho cac hoat đong nghien cuu khoa hoc, đao tao va quan trac moi truong. Tu thap nien 1990, vuon co Ngoc Nhi tai Ba Vi, Ha Noi đa đuoc chinh phu quoc huu hoa đe chuyen đoi sang muc đich bao ton. Dien tich vuon co gan 10 ha voi gan 96 loai thuc vat va 100 loai chim co keo đen sinh song: co trang, co bo, co khoang, co lua, co moc, vac,...


Tinh trang = Đe doa =
Hien nay, cac san chim tren khap đong bang song Cuu Long phai đoi mat voi tinh trang bi đe doa nghiem trong. Moi truong sinh thai bi pha huy va nhieu loai bien mat. Tinh trang san ban trai phep khong đuoc ngan chan khien so luong cac loai sut giam nghiem trong. Chim bi bay va bat tran lan. Cac khu vuc san chim bi pha huy do tinh trang lan đat pha rung đe nuoi tom, canh tac,... dan đen khong chi chim ma he sinh thai đong thuc vat đa dang cua san chim cung mat đi. Hon 150 loai thuc vat thuoc 50 ho, cung voi 15 loai bo sat va 100 loai đong vat khac bi đe doa va đang đung truoc nguy co bi xoa so.
Cac san chim tu nhan o vung Bac Bo cung gap tinh trang tuong tu, đac biet la nan san ban. Mot thong ke vao nam 2017, Vuon co Đao My lon nhat Bac Giang co 15.000 ca the chim, co, đen 2018 chi con khoang 3.000 con. Tai nhieu noi co, chim thuoc nhieu chung loai tro thanh mat hang am thuc đuoc mua ban, kinh doanh an uong cong khai. Nhieu khu nhu Khu Du lich Sinh thai Vuon co Toan Thang o xa Bien Bach Đong, huyen Thoi Binh, tinh Ca Mau lam thit hang tram con moi ngay. Thuc đon la cac tam bang quang cao lon, ghi ro: chim, co, vac, cong coc,...


= Bao ve =
Cac quy đinh moi cua phap luat đa đuoc mo rong đe bao ve cac loai nhu chim, co, vac, cong coc hoang da. Cac vi pham co the nhan muc phat len đen 500 trieu đong. Gia tri mat hang vi pham tren 300 trieu đong thi co the se bi xu ly hinh su. Vuon co Ngoc Nhi tai Ha Noi đuoc xem la đia điem san chim cung cap am thuc noi tieng Bac Bo. Cac sai pham đa bi chinh quyen đia phuong phat hien, tien hanh kiem tra va xu phat. Tuy nhien muc phat hanh chinh va viet giay cam ket đuoc xem la kho hieu qua trong viec bao ve cac loai chim, co.
Nam 2022, Chi thi so 04/CT-TTg ngay 17/5/2022 cua Thu tuong Chinh phu đuoc ban hanh. Chi thi chi ra nhiem vu, giai phap cap bach đe bao ton chim hoang da, di cu tai Viet Nam. Noi dung: "yeu cau cac so, ban, nganh, đoan the đia phuong cac cap yeu cau can bo, cong chuc, nguoi lao đong va nguoi dan khong tham gia san, bat, mua, ban, van chuyen, giet mo, tieu thu, tang tru cac loai chim hoang da, di cu trai phap luat. Đong thoi, khong mua cac ca the chim đe phong sinh vi đay la hanh vi tiep tay cho hoat đong san, bay chim hoang da trai phep".


Danh sach Mot thong ke vao nam 1995, co 17 vuon chim o đong bang song Cuu Long va 1 vuon chim o Bac Bo. Nam 2019, đong bang song Cuu Long co 31 san chim.

Long An
Khu bao ton đat ngap nuoc Lang Sen
Rung tram Tan Lap
Đong Thap
Vuon quoc gia Tram Chim hay San chim Tam Nong.
San chim Gao Giong
Vuon co My An
Tien Giang
San chim Tan Phuoc
Ben Tre
San chim Vam Ho hay San chim Ba Tri.
An Giang
San chim Tra Su
Kien Giang
San chim U Minh Thuong
Can Tho
Vuon co Bang Lang thuoc ap Thoi Binh 1, phuong Thuan An, quan Thot Not. Dien tich 1,7 ha, co 20 loai chim khac nhau sinh song, gom: co ruoi, co ca, co nga, co ma, co xanh, co lep, co đum, co sen, le le,...
Hau Giang
San chim Mua Xuan thuoc xa Tan Phuoc Hung, huyen Phung Hiep. Dien tich 130 ha, voi 67 loai chim khac nhau, so luong khoang 20.000 ca the.
San chim Phuong Ninh
San chim Xa Phien
Vinh Long
San chim Hai Chia o ap Gia Kiet, xa Tan My, huyen Tra On. Dien tich 1,8 ha, chim co co nhieu loai: co oc, quam đen, co ruoi, coc đen, vac, co trang,... voi khoang 2.000 ca the (nam 2018).
Tra Vinh
Vuon co o chua Khmer No Đon (chua Co), o xa Đai An, huyen Tra Cu. Trong khuon vien 6 ha cua chua co nhieu loai chim co sinh song: co trang, co quam, co đau đo, co đau vang, co mo vang, co mo đen, co giang, co va,...
Soc Trang
San chim My Phuoc
San chim Phu Loi
San chim Sau Som o ap Trung Hoa, xa Gia Hoa 1, huyen My Xuyen. Dien tich khoang 3,7 ha, co nhieu loai co: co nga, co lo, co trang, co trau, co ma, co mo vang an ruoi,... cac loai chim: diec, quam đen, vac, cong coc, đien đien, bac ma, sao,...
Vuon co Hau Boi o ap Hau Boi, xa Đai Hai, huyen Ke Sach. Dien tich 3,5 ha; vuon co co 5 loai chim nuoc la co ngang nho, co ruoi, vac, coc đen, co bo.
Vuon co Tan Long thuoc xa Long Binh, huyen Nga Nam. Dien tich 1,5 ha, chim co co cac loai: co ma, co nga, co quam, cong coc,...
Bac Lieu
Vuon chim Bac Lieu hay Vuon chim Hiep Thanh.
San chim Lap Đien o xa Long Đien Tay, huyen Đong Hai. Dien tich 21 ha, co hon 30 loai chim cu tru, nhu: vac, co, cong coc, diec, đien đien, chang be, chim sen,...
Ca Mau
San chim U Minh Ha
Vuon chim Ngoc Hien thuoc ap Tan Tien, xa Tan An Tay, huyen Ngoc Hien. Dien tich khoang 9,7 ha, chim, co co nhieu loai: co trang, vac, bac ma, cong coc, diec xam, đien đien, giang sen,...
San chim Cha La hay San chim Cai Nuoc, thuoc xa Ðong Hung, huyen Cai Nuoc. Dien tich khoang 14 ha, chim co nhieu chung loai: quam đau đen, giang sen, co long bong, diec, co, co ran,...
Vuon chim Ca Mau hay Vuon chim Lam Vien, la mot vuon chim nhan tao; rong 3,15 ha; la vuon chim nam ngay giua long thanh pho Ca Mau. Chim gom co: cong coc, vac, co bo, cuoc, ga nuoc van, kich, ga đong, sao, phuon, tu hu, bong chanh,... voi khoang 6.000 ca the (nam 2018).
Vuon co Tu Su o ap Quyen Thien, xa Bien Bach Đong, huyen Thoi Binh. Dien tich 16 ha, chim co nhieu loai: co trang, co quam, co ma, co lep, co nga, co ruoi, cong coc, đien đien, bac ma, chim sen, vac moc, vac lua, trich mong, trich re,...
Vuon chim Tu Na hay Vuon chim Nam Can o khom 9, thi tran Nam Can, huyen Nam Can. Dien tich khoang 30 ha, chim co co cac loai: bo nong, nhan sen, chang be, co quam, diec, vac, đien đien, bim bip, cong coc,...
San chim Đam Doi thuoc xa Tan Dan, huyen Đam Doi. Dien tich khoang 132 ha, co 116 loai chim sinh song.
Thanh pho Ho Chi Minh
Vuon co Long Thanh My thuoc quan 9, thanh pho Ho Chi Minh. Dien tich 3 ha, co nhieu loai chim co sinh song: co minh đen canh trang, co trang mo vang, co trang mo đen, canh đom đen, co trang mo vang co co đom vang, co xanh, co ca, co quam,...
Vuon co Thu Đuc
Ninh Binh
Vuon chim Van Long
Vuon chim Thung Nham
Vinh Phuc
Vuon co Hai Luu nam o xa Hai Luu, huyen Song Lo, Lap Thach, Vinh Phuc. Dien tich 15 ha, co nhieu loai co: co trang, co lua, co ruoi, co bo, co xanh,... va nhieu loai chim: sao sau, chao mao, dieu hau, bo cau nau,...
Bac Giang
Vuon co Đao My o xa Đao My, huyen Lang Giang. Dien tich gan 4 ha, co co trang, co nau va hai loai vac.
Thanh Hoa
Vuon co Tien Nong


Thue san chim Thue san chim hay con goi la thue đieu đinh đuoc trung thu o Ha Tien thoi Nguyen, la loai thue thu tu viec mua ban chim, bao gom long chim. Cac thuong nhan nguoi Hoa la nhung nguoi tim kiem loai mat hang long chim, đac biet la long cua chim quy. Nguoi dan đia phuong bat chim nho long đe ban. Loai thue nay bi vua Minh Mang bai bo vao nam 1820, thay vao đo la lenh cam san ban chim....tieu dan truc loi lay viec đanh chim lam lam nghe nghiep, lam hai nhieu sinh vat, long ta khong no đe nhu the. Vay bai đi.Đen thoi Phap thuoc, khu vuc Nam Bo bi đanh thue san chim, gap 4 lan thue ruong. Sau khi Đang Cong san Viet Nam thanh lap, trong cac vung giai phong ho cung đanh thue nay.


Xem them Khu vuc Ramsar
San chim


Chu thich = Sach =
Bui Đuc Tinh (1999). Luoc khao nguon goc đia danh Nam bo. Nha xuat ban Van Nghe.
Nguyen Manh Hung (2001). Cac du an đau tu o Viet Nam đen nam 2010. Nha xuat ban Thong ke.
Nguyen Van Tan (2002). Tu đien đia danh lich su van hoa du lich Viet Nam. Nha xuat ban Van hoa-thong tin.
Pham Trung Luong (2000). Tai nguyen va moi truong du lich Viet Nam. Nha xuat ban Giao duc.
Pham Van Tu (2011). Tin nguong tho Ba Thien Hau o Ca Mau. Nha xuat ban Khoa hoc xa hoi.
Quoc su quan trieu Nguyen (1998). Quoc trieu chinh bien toat yeu, Tap 1. Nha xuat ban Thuan Hoa.
Tran Hoai Duong (2002). Bon mua: Mua thu. Nha xuat ban Tre.
Vien Sinh thai va Tai nguyen sinh vat (1995). Tuyen tap cac cong trinh nghien cuu sinh thai va tai nguyen sinh vat. Nha xuat ban Khoa hoc va ky thuat.


= Tap chi =
Nguyen Duy Chuyen (1996). "Ve su dung tai nguyen đat ngap nuoc vung ven bien phia nam nuoc ta". Tap chi hoat đong khoa hoc. Quyen 37 so 7. Bo Khoa hoc, Cong nghe va Moi truong. tr. 21–25.
Bo Quoc Gia Giao Duc (1965). "Van hoa, nguyet san: tap-san nghien-cuu va pho-thong, Cac tap 14 – 16". Nha Van Hoa [va] Bo Quoc Gia Giao Duc. {{Chu thich tap chi}}: Chu thich magazine can |magazine= (tro giup)


Lien ket ngoai Thuy Duong (ngay 4 thang 8 nam 2017). "Vuon co - 'kho bau' du lich bi bo roi?". bao Phap luat. Truy cap ngay 17 thang 4 nam 2024.
"Vuon co xu Bac". Moi truong va du lich. ngay 22 thang 11 nam 2010. Truy cap ngay 17 thang 4 nam 2024.