Đong xu mot đo la (con co ten la golden dollar (đong đo la vang)) la đong xu tri gia 1 đo la đang luu hanh tai Hoa Ky, đuoc đuc boi Cuc Đuc tien Hoa Ky. Thanh phan cua đong xu trong luu thong (seri tien Sacagawea va đo la Tong thong), ke tu nam 2000, đong xu co ve be ngoai mau vang do co thanh phan la hop kim gom đong, kem, mangan va niken; co trong luong 8,1 gram, đuong kinh 26,49 mm (1.043 inch) va đo day 2 mm. Đay la đong xu duy nhat đang luu hanh tai Hoa Ky co chu khac tren canh.
Tu nam 2012, đong xu mot đo la chi đuoc đuc cho muc đich suu tap. Tuy vay, tren thuc te, cuc du tru lien bang Hoa Ky hoan toan co the đat đuc đong xu nay cho muc đich luu thong. So luong đong xu nay đang đuoc cat tru trong kho bac cuc du tru lien bang Hoa Ky đat muc 1,064 ti đo vao nam 2020, đu đe cung ung cho luu thong trong vong 21 nam sau đo.


Cac thong so ky thuat Luu hanh Khi phat hanh đong xu mot đo la Susan B. Anthony de bi nham lan voi đong quarter (25 xu), do đo khong đuoc cong chung Hoa Ky đon nhan. Cac may ban hanh tu đong thay đoi dan dan đe chap nhan đong xu, tham chi khong chap nhan chung; trong khi cac quay tinh tien khong co ngan rieng cho đong xu nay. Tinh đen nam 2013, mot nua so luong đong xu mot đo la đa đuoc đuc ra nam trong cac kho bac cua chinh phu Hoa Ky. Cac ngan hang chuyen nguoc cac đong xu nay ve kho hon la đat chung.
Cuoi nam 2011, Bo truong Ngan kho Hoa Ky Timothy F. Geithner quyet đinh ngung phat hanh đong xu mot đo la ra cong chung. Ly do la do kho bac đa co tru luong tu 1,3 đen 1,4 ti đong xu mot đo la. Theo CNN, tru luong nay đu đe đap ung nhu cau trong vong 40 nam tiep theo. Tinh đen nam 2020, so luong đong xu mot đo la ton du đat muc 1,064 ti đong, đu đe su dung trong khoang 21 nam tiep theo. Tren thuc te, đong xu mot đo la đang o trang thai đong xu luu hanh dang suu tap vi cuc du tru lien bang hoan toan co kha nang đat đuc đong xu mot đo la cho luu thong.


Cac thiet ke đong xu Đo la Morgan lan đau tien đuoc đuc vao nam 1878 va bi đinh chi vao nam 1904. Chinh dien bien nay nay, Cuc Đuc tien New Orleans phai đong cua no vi phu thuoc vao viec kinh doanh đong đo la bac (đe ton tai). Khong co bat cu đong đo la bac nao đuoc đuc tu nam 1905 đen nam 1920. Nam 1921, đong đo la Hoa Binh đuoc phe duyet đe thay đo la Morgan. Đong xu nay đanh dau tuyen bo hoa binh giua Đuc va Hoa Ky. Viec đuc nay bi đinh tre trong vai nam va đuc lan cuoi nam 1935. Đong đo la Eisenhower, phat hanh nam 1971 la lan đau tien chan dung mot Tong thong Hoa Ky xuat henh tren menh gia tien xu nay. Mat sau đong xu khac bieu tuong chuyen tham hiem khong gian Apollo 11. Đong xu đuoc phat hanh nham đap ung nhu cau chu yeu đen tu viec su dung trong cac may đanh bac.

Thang 10 nam 1978, Tong thong Jimmy Carter chinh thuc ky quyet đinh giam kich thuoc đong mot đo la xuong con 8,1 gram va đuong kinh 26,5 mm (so voi trong luong 22,68 gram va đuong kinh 38,1 mm cua đong đo la Eisenhower phien ban đuc cho luu thong). Đong đo la moi nay, khac hoa hinh anh Susan B. Anthony gay su nham lan cho cong chung va khong đuoc đon nhan rong rai. Đong xu đuc đen nam 1981 thi dung lai va đuc them vao nam 1999. Đong xu nay cung la lan đau tien mot nguoi phu nu co that đau tien đuoc khac chan dung tren mot đong xu voi muc đich luu thong tai Hoa Ky. Truoc đay, đa co cac hinh anh phu nu, nhung la hinh anh hinh tuong hoa (than thoai va bieu tuong).
Tu nam 2000, đong xu đo la co ve ngoai mau vang đuoc gioi thieu, la đong đo la Sacagawea. Tu nam 2009, mat sau đong tien Sacagawea đuoc danh đe đuc hinh anh nguoi My ban đia. Nam 2007, seri tien xu Tong thong đuoc gioi thieu va ket thuc vao nam 2016. Seri tien xu Hoa Ky Đoi Moi đuoc phat hanh vao nam 2018 va du tru ket thuc vao nam 2032.
Tu nam 2021, cac đong đo la Morgan va đo la Hoa Binh đuoc đuc tro lai, chu yeu voi dang thuc ban lai cho cac nha suu tap. Cuc Đuc tien Hoa Ky ban đau quyet đinh se tiep tuc đuc hai đong tien nay ke tu nam 2022. Tuy vay, voi viec chuoi cung ung bi đut gay, gia bac tang cao, Cuc Đuc chinh thuc huy bo chuong trinh đuc hai đong tien nay cho nam 2022 va se tiep tuc chuong trinh đuc tien xu nay tu nam 2023.


= Đong xu co lon =
Danh sach cac mau thiet ke, theo giai đoan:

Flowing Hair (1794-1795)
Draped Bust (1795-1804)
Gobrecht dollar (1836-1839)
Seat Liberty (1839-1873)
Trade Dollar (1873-1885)
Morgan (1878-1921)
Peace (Đo la Hoa Binh; 1921-1935)
Eisenhower (Ike) (1971-1978)


= Đong xu co nho =
Cac mau tien xu phat hanh va đuoc cho vao luu thong trong giai đoan 1979 đen 2011. Ke tu nam 2012, Cuc Đuc tien chi đuc tien menh gia mot đo la cho gioi suu tap tien xu.

Susan B. Anthony (S.B.A.) (1979-1999)
Sacagawea (2000-nay)
Seri Đo la Tong Thong (2007-2016; 2020)
Seri Đo la nuoc My Đoi Moi (2019-nay; co đong xu gioi thieu vao nam 2018, du kien ket thuc nam 2032)


= Đong xu đo la vang =

Đong đo la co thanh phan chinh bang vang đuoc đuc va phat hanh tu nam 1849 đen nam 1889. Cac đong vang nay co thanh phan 90% vang va 10% đong, nang 1,672 gram, co đuong kinh 13mm (tu nam 1854-1889 la 15mm), canh co cac khia (go vach). Cac đong vang nay gom co ba mau:

Liberty Head (1849-1854; Đau Nu than Tu Do)
Indian Princess Head, Small Head (1854-1856; Đau Cong chua Da Đo, loai nho)
Indian Princess Head, Large Head (1856-1889; Đau Cong chua Da Đo, loai lon)


Thu muc R.S.Yeoman (2015), A Guide Book of United States Coins, 2016, Whitman
Marc Hudgeons, Tom Hudgeons Jr., Tom Hudgeons Sr. (2013), The Official Blackbook Price Guide to U.S. Coins, 2014, House of Collectibles{{Chu thich}}:  Quan ly CS1: nhieu ten: danh sach tac gia (lien ket)


Tham khao