"Rise, O Voices of Rhodesia" (dich Vung len, hoi nhung tieng noi Rhodesia) hay "Voices of Rhodesia" (dich Nhung tieng noi Rhodesia) la quoc ca cua Rhodesia va Zimbabwe Rhodesia (đoi ten thanh Zimbabwe vao thang 4 nam 1980) tu nam 1974 đen nam 1979. Bai hat su dung giai đieu cua "Khai hoan ca", Chuong IV tu ban Giao huong so 9 cua Ludwig van Beethoven, do Hoi đong Chau Au thong qua lam quoc ca chinh thuc cua Chau Au vao nam 1972 (ngay nay van la quoc ca cua Lien minh Chau Au). Phien ban su dung ban đau o Rhodesia la ban chuyen soan gom muoi sau o nhip cua Đai uy Ken MacDonald, chi huy quan nhac cua Sung truong Chau Phi Rhodesia. Mot cuoc thi toan quoc đa đuoc chinh phu to chuc đe tim ra loi bai hat phu hop voi giai đieu đa chon. Phan thang thuoc ve Mary Bloom đen tu Gwelo.
Voi he qua tu Tuyen bo Đoc lap Đon phuong cua Rhodesia khoi Vuong quoc Anh vao ngay 11 thang 11 nam 1965, nuoc nay van tuyen bo trung thanh voi Nu vuong Elizabeth II voi tu cach nguyen thu quoc gia, do đo giu lai "God Save the Queen" lam quoc ca. Tuy nhien, khi Rhodesia tai lap vao nam 1970 voi tu cach mot nuoc cong hoa, ban hoang ca đa cung nhieu thu khac lien quan đen che đo quan chu bi loai bo, khien quoc gia nay khong co quoc ca cho đen khi thong qua "Rise, O Voices of Rhodesia" vao nam 1974. Bai quoc ca mat đi tu cach phap nhan vao thang 12 nam 1979, khi Vuong quoc Anh gianh lai quyen kiem soat tam thoi đat nuoc trong khi cho nen đoc lap đuoc quoc te cong nhan voi ten goi Zimbabwe nam thang sau đo. Ke tu đo, viec Rhodesia su dung giai đieu Beethoven noi tieng đa khien viec choi "Khai hoan ca" gay tranh cai o Zimbabwe ngay nay.


Lich su = Boi canh =

Mot tranh chap ve cac đieu khoan trao tu cach quoc gia đay đu cho thuoc đia tu tri Rhodesia đa khien chinh phu thieu so chu yeu la nguoi da trang – do Thu tuong Ian Smith đung đau – đon phuong tuyen bo đoc lap khoi Vuong quoc Anh vao ngay 11 thang 11 nam 1965. Vi Chinh phu Anh Quoc kien quyet phai dua tren nguyen tac đa so moi co the gianh đoc lap, tuyen bo nay khong đuoc cong nhan. Đieu nay khien Vuong quoc Anh va Lien Hop Quoc ap đat cac bien phap trung phat kinh te đoi voi Rhodesia. Nu vuong Elizabeth II tiep tuc la "Nu vuong Rhodesia" trong mat chinh phu cua Smith, do đo "God Save the Queen" van la quoc ca cua Rhodesia. Mac du đieu nay nham the hien long trung thanh lau dai cua Rhodesia đoi voi Nu vuong, nhung viec luu giu mot bai hat gan lien voi Vuong quoc Anh giua cuoc đau tranh hien phap Anh-Rhodesia đa khien nhung nghi le nha nuoc Rhodesia co "mot giai đieu co phan mia mai", theo cach noi cua to Thoi bao o Luan Đon.


= Chap nhan =

Chinh phu Rhodesia bat đau tim kiem mot bai quoc ca moi trong khoang thoi gian ap dung la co xanh trang moi vao thang 11 nam 1968, nhung van tiep tuc su dung "God Save the Queen" cho đen thang 6 nam 1969, khi cu tri chu yeu la nguoi da trang bo phieu ung ho hinh thuc chinh phu cong hoa. Bai hoang ca chinh thuc van giu nguyen cho đen tuyen bo chinh thuc ve mot nuoc cong hoa vao thang 3 nam 1970, khi no bi bai bo cung voi nhieu thu khac lien quan đen Hoang gia. Cong hoa Rhodesia khong co quoc ca trong hon bon nam truoc khi chinh quyen cong bo ban nhac đa chon vao ngay 28 thang 8 nam 1974: Chuong IV, thuong goi la "Khai hoan ca", tu ban Giao huong so 9 cua Ludwig van Beethoven. Viec Hoi đong Chau Au đa su dung giai đieu nay lam "Quoc ca chau Au" vao thang 1 nam 1972 duong nhu khong lam phien chinh phu Rhodesia; John Sutherland va Stephen Fender nhan xet rang su lua chon cua Rhodesia khien chinh quyen Cong Đang Anh vo cung xau ho; cac nha lanh đao cua ho gio đay phai ton trong giai đieu gan lien voi Rhodesia khi tham du cac hoat đong chinh thuc cua chau Au. Voi phan nhac hien tai, chinh phu Rhodesia đa to chuc mot cuoc thi toan quoc đe viet loi bai hat phu hop, nguoi chien thang se nhan giai thuong tien mat tri gia 500 đo la Rhodesia (tuong đuong khoang 1.000 đo la My).
Du khong hai long voi su lua chon cua Rhodesia, Hoi đong Chau Au khong phan đoi đieu đo voi ly do rang chung nao Rhodesia con su dung "Khai hoan ca" o dang nguyen ban, no khong the bi che trach vi phan nhac đa het ban quyen tu lau va thuoc pham vi cong cong. Tuy nhien, ho đa thong bao rang neu Rhodesia dung phan soan nhac tuong tu nhu Hoi đong Chau Au thi tac gia cua ban nhac đo, Herbert von Karajan, se co co so đe khoi kien đao van. Nham ngan chan su co tuong tu, Rhodesia su dung ban soan lai muoi sau thanh ban đau cua Đai uy Ken MacDonald, nguoi chi huy quan nhac Sung truong Chau Phi Rhodesia. Buoi bieu dien nhac khi đau tien cua bai quoc ca o Salisbury đa gay ra nhieu phan ung trai chieu: mot so nguoi nhiet tinh—bao gom ca mot trung si nhac cong da mau, nguoi đa tu hao noi voi to Rhodesia Herald rang "no giong nhu 'Chua Cuu lay Nu vuong Nhan hau'"—nhung nhieu nguoi khac lai that vong vi chinh phu đa khong lay mot giai đieu moi. Nha phe binh am nhac cua to Herald Rhys Lewis đa viet rang ong cam thay "kinh ngac" truoc su lua chon cua chinh phu, đieu ma ong cho rang khong chi thieu nguyen ban ma con gan lien voi tinh anh em sieu quoc gia đen muc no co nguy co khien Rhodesia, von bi quoc te co lap, tro thanh đoi tuong bi che gieu. Phinias Sithole, nguoi đung đau Đai hoi Cong đoan Chau Phi (mot lien minh cong đoan nguoi da đen cua Rhodesia), nhan xet ong khong tin rang hau het nguoi da đen cua đat nuoc se đong cam voi mot bai hat đuoc chon trong khi nhung nguoi thuoc sac toc cua ho hau nhu vang mat trong cac cap cao nhat cua chinh phu.
Nguoi viet loi thang cuoc, Mary Bloom, đa đuoc xac nhan vao ngay 24 thang 9 nam 1974. Ba la giam đoc cong ty, nha phe binh am nhac va nha tho đen tu Gwelo, chuyen đen Rhodesia tu Nam Phi nam 1947. Bloom đat ten cho tac pham cua minh la "Voices of Rhodesia" (dich Tieng noi Rhodesia), song cau đau "Rise, O Voices of Rhodesia", cuoi cung đa tro thanh tieu đe cua bai hat theo cach noi thong thuong.
Cac quan sat vien nuoc ngoai to ra khong may an tuong; nha bao nguoi Anh Richard West nhan xet rang nguoi Rhodesia da trang "noi tieng voi su phan bac nghe thuat, cai đep, tam linh va tri tue", đa hoi "lam sao nguoi ta co the khong... lung tung xau ho khi TV ngung chieu vao ban đem voi quoc ca Rhodesia theo giai đieu ban giao huong hop xuong cua Beethoven?".


Loi Loi bai hat chinh thuc đuoc thong qua nhu sau:


Giam su dung va di san "Rise, O Voices of Rhodesia" van đuoc su dung chinh thuc trong phan con lai cua lich su Rhodesia, cung nhu tu thang 6 đen thang 12 nam 1979, khi Rhodesia tai lap voi tu cach Zimbabwe Rhodesia, chinh quyen do nguoi da đen lanh đao cua cung mot quoc gia. Nha nuoc nay cung khong đat tinh hop phap trong con mat Vuong quoc Anh va Lien Hop Quoc. Mac du quoc ca van giu nguyen trong sau thang nay, chinh phu thong qua mot la quoc ky moi đong thoi thay the cac ngay le quoc gia – phan lon dua tren cac nhan vat va cot moc thuoc đia – bang cac lua chon mang tinh hoa nhap hon: Ngay Tong thong, Ngay Thong nhat va Ngay To tien. Quoc ca van khong thay đoi vao ngay 12 thang 12 nam 1979, khi Zimbabwe Rhodesia tam thoi nam duoi su kiem soat cua Vuong quoc Anh mot lan nua voi ten goi Nam Rhodesia, truoc khi nen đoc lap đuoc quoc te cong nhan vao thang 4 nam 1980, voi ten goi hien nay Zimbabwe. "Ishe Komborera Africa", ban dich tieng Shona cua bai thanh ca tieng Xhosa do Enoch Sontonga sang tac "Nkosi Sikelel' iAfrika" (tam dich: "Chua phu ho Chau Phi"), đa tro thanh quoc ca đau tien cua Zimbabwe. Bai nay đuoc dung lam quoc ca đen nam 1994, cho đen khi bi thay the boi bai "Simudzai Mureza wedu WeZimbabwe" (tam dich: "Phuoc lanh thay Đat nuoc Zimbabwe").
Do đuoc su dung boi "Rise, O Voices of Rhodesia", giai đieu "Khai hoan ca" đang gay tranh cai o Zimbabwe. Viec phat nhac đieu nay hang nam tai cac đai su quan nuoc ngoai vao Ngay Chau Au ban đau gay soc cho cac quan chuc chinh phu Zimbabwe. Theo nha su hoc Josephine Fisher, truoc đay ho khong biet rang Hoi đong Chau Au đa thong qua bai hat nay. Trong nhung nam 1980, Derek Hudson, nhac truong lau nam cua Dan nhac giao huong Bulawayo, đa gap nhieu kho khan trong viec xin phep chinh thuc đe to chuc ban Giao huong so 9 cua Beethoven lan đau tien tai Zimbabwe. Cuoi cung ong đa thanh cong, nhung chi sau qua trinh đam phan keo dai voi chinh quyen. Khi "Khai hoan ca" đuoc đua vao buoi bieu dien đan organ gay quy do mot nha tho o Harare to chuc trong Giang sinh nam 1994, no đa khien mot so nguoi tham du phan đoi trong su gian du.


Tham khao Chu thich
Bao va tap chi

Thu muc


Lien ket ngoai Ban MP3 Luu tru ngay 8 thang 10 nam 2020 tai Wayback Machine
Quoc ca tren Truyen hinh Rhodesia, thap nien 1970