Ca phe la mot chi thuc vat thuoc ho Thien thao (Rubiaceae). Chi ca phe bao gom nhieu loai cay lau nam khac nhau. Tuy nhien, khong phai loai nao cung chua caffein trong hat, mot so loai khac xa voi nhung cay ca phe ta thuong thay. Chi co hai loai ca phe co y nghia kinh te. Loai thu nhat co ten thong thuong trong tieng Viet la ca phe che (ten khoa hoc: Coffea arabica), đai dien cho khoang 61% cac san pham ca phe tren the gioi. Loai thu hai la ca phe voi (ten khoa hoc: Coffea canephora hay Coffea robusta), chiem gan 39% cac san pham ca phe. Ngoai ra con co Coffea liberica va Coffea excelsa (o Viet Nam goi la ca phe mit) voi san luong khong đang ke.


Đac trung = Than =

Cay ca phe che co the cao toi 6 m, ca phe voi toi 10 m. Tuy nhien o cac trang trai ca phe nguoi ta thuong phai cat tia đe giu đuoc đo cao tu 2–4 m, thuan loi cho viec thu hoach. Cay ca phe co canh thon dai, la cuong ngan, xanh đam, hinh oval. Mat tren la co mau xanh tham, mat duoi xanh nhat hon. Chieu dai cua la khoang 8-15 cm, rong 4–6 cm. Re cay ca phe la loai re coc, cam sau vao long đat tu 1 đen 2,5 m voi rat nhieu re phu toa ra xung quanh lam nhiem vu hut chat dinh duong nuoi cay.


= Hoa =

Hoa ca phe mau trang, co nam canh, thuong no thanh chum đoi hoac chum ba. Mau hoa va huong hoa de lam ta lien tuong toi hoa nhai. Hoa chi no trong vong 3 đen 4 ngay va thoi gian thu phan chi vai ba tieng. Mot cay ca phe truong thanh co tu 30.000 đen 40.000 bong hoa.
Ngay tu khi cay ca phe ra hoa ket qua nguoi ta đa co nhung đanh gia đau tien ve vu mua ca phe. O cac nuoc san xuat ca phe lon đieu nay đac biet quan trong trong viec đua ra nhung nhan đinh ve gia ca va thi truong. Tuy vay nhung đot ret đam hoac han han co the lam đao lon moi su tinh toan va đay thi truong vao tinh the hoan toan khac.


= Qua =

Ca phe la loai cay tu thu phan, do đo gio va con trung co anh huong lon toi qua trinh sinh san cua cay. Sau khi thu phan qua se phat trien trong 7 đen 9 thang va co hinh bau duc, be ngoai giong nhu qua anh đao. Trong thoi gian chin, mau sac cua qua thay đoi tu xanh sang vang roi cuoi cung la đo. Qua co mau đen khi đa chin nau. Do thoi gian đam hoa ket trai lau nhu vay ma mot vu ca phe keo dai gan mot nam troi va co the xay ra truong hop tren mot cay vua co hoa, vua co qua.
Thong thuong mot qua ca phe chua hai hat. Chung đuoc bao boc boi lop thit qua ben ngoai. Hai hat ca phe nam ep sat vao nhau. Mat tiep xuc giua chung la mat phang, mat huong ra ben ngoai co hinh vong cung. Moi hat con đuoc bao ve boi hai lop mang mong: mot lop mau trang, bam chat lay vo hat; mot lop mau vang roi rac hon boc o ben ngoai. Hat co the co hinh tron hoac dai, luc con tuoi co mau xam vang, xam xanh hoac xanh. Thinh thoang cung gap nhung qua chi co mot hat (do chi co mot nhan hoac do hai hat bi dinh lai thanh mot).


Nien vu (nam san xuat) O Viet Nam, nuoc hien đung đau the gioi ve san xuat ca phe voi (robusta), nien vu đuoc tinh tu thang 10 đen het thang 9 nam sau (theo duong lich). Thoi gian thu hoach tai cac tinh Tay Nguyen (la noi san xuat khoang 80% tong san luong cua Viet Nam) thuong keo dai trong 4 thang, tinh tu cuoi thang 10 đen het thang 1.
Ngay sau thu hoach la thoi gian nong dan trong ca phe voi bat đau tuoi nuoc cho cay va bon phan, chia thanh nhieu đot ngan. Giai đoan nay keo dai đen thang 4 hang nam.


Cac loai Mot vai hinh anh ve cay ca phe cay ca phe trong đoi song tay nguyen
trong thi truong hien nay gia tri cua no the nao
va kem theo la rat nhieu tac ung cua no


Tham khao Lien ket ngoai Chi Ca phe tai trang Trung tam Thong tin Cong nghe sinh hoc quoc gia Hoa Ky (NCBI).
Chi Ca phe 35189 tai He thong Thong tin Phan loai Tich hop (ITIS).
Chi Ca phe tai Encyclopedia of Life