Tin đon ve cai chet cua Paul McCartney (nguyen goc tieng Anh: Paul is dead) la mot trong nhung cau chuyen chung minh đuoc suc lan toa nhanh chong cua thong tin trong thoi buoi bung no du doi cua cong nghe va nganh bao. Tin đon nay dung nen mot tinh huong kha thuyet phuc ve Paul McCartney, thanh vien cua The Beatles, khi cho rang anh đa chet tu nam 1966 va đuoc ban nhac chon mot nguoi thay the co ngoai hinh giong het.
Thang 9 nam 1969, mot nhom sinh vien tai My phat hanh mot bai viet cho rang co the la Paul McCartney thuc te đa qua đoi tu lau, dan chung qua cac manh moi co the tim thay trong cac ca tu va hinh anh cua The Beatles. Tin đon co suc lan toa rong khap, đen noi chi sau vai tuan đa tro thanh hien tuong quoc te. Moi chuyen chi cham dut khi tap chi Life thuc hien mot bai phong van voi Paul vao thang 11 cung nam. Đay la mot trong nhung tin đon kinh đien nhat, mang tinh rong khap va anh huong lau dai toi van hoa đai chung.


Khoi nguon Tin đon rang Paul McCartney đa chet trong mot tai nan giao thong vao thang 1 nam 1967 tai London voi chinh chiec xe hoi cua anh. Cac tin đon đuoc ghi nhan sau đo cai chinh trong so ra thang 2 nam 1967 cua to The Beatles Book, nhung khong ro la nhung tin đon nam 1969 co lien quan đen no hay khong. Thuc te, vao mua thu nam 1969, The Beatles đang trong qua trinh chuan bi tan ra, McCartney it xuat hien truoc cong chung va anh nghi gan nhu toan thoi gian o Scotland voi nguoi vo moi cuoi Linda đe chuan bi cho su nghiep solo.
Ngay 17 thang 9 nam 1969, bai bao co ten "Is Beatle Paul McCartney Dead?" ("Co phai Beatle Paul McCartney đa chet?") đuoc đang trong mot so bao cua Truong đai hoc Drake o Iowa. Bai viet ke ve mot tin đon đang lan trong khuon vien truong la Paul đa qua đoi trong mot tai nan xe hoi. Mot so dan chung đuoc nhac toi, nhu cau hat "Turn me on, dead man" nghe đuoc trong bai "Revolution 9" tu Album trang (1968) khi cho tua nguoc. Trong thong bao ngay 11 thang 10, Derek Taylor, đai dien bao chi cua The Beatles noi: "Gan đay, chung toi nhan đuoc hang loat cau hoi hoai nghi lieu Paul đa chet? Di nhien la chung toi luon co nhung cau hoi kieu nay tu nhieu nam nay, nhung chi vai tuan gan đay thoi, chung tran ngap o van phong va nha toi ca ngay lan đem. Toi tham chi con nhan đuoc ca nhung cu đien thoai tu cac DJ va nhieu nguoi khac tu tan nuoc My."


Phat tan Xem them: Abbey Road

Ngay 12 thang 10 nam 1969, mot nguoi nac danh goi đien cho DJ Russ Gibb cua đai phat thanh thanh pho Detroit noi ve tin đon va nhung chung cu theo kem. Gibb va nguoi no cung nhau tranh luan sau đo suot 1 gio đong ho. Chi 2 ngay sau, to The Michigan Daily cho cong bo mot bai viet ve album Abbey Road cua mot sinh vien truong đai hoc Michigan ten la Fred LaBour co nhan đe "McCartney Dead; New Evidence Brought to Light". Bai viet nhan đinh nhung dau hieu co the de dang thay trong album cuoi cung cua The Beatles, ke them ca nhung chi tiet moi trong ban LP cua album. Co le vi tuong tuong ra qua nhieu chuyen, chinh LaBour con thay bat ngo khi nhung suy nghi cua minh vuot qua ca bien gioi nuoc My. Đai phat thanh cua Detroit sau đo danh han 2 gio phat song đe noi ve van đe nay trong buoi phat "The Beatle Plot" ngay 19 thang 10.
Sang ngay 21 thang 10 nam 1969, DJ Roby Yonge cua đai phat thanh New York len song tranh luan ve chu đe nay. Toi toi, ho co đuoc con so ky luc nguoi nghe tren tong so 38 bang cua nuoc My va nhieu vung lanh tho khac. Ngay sau đo, đai dien cua The Beatles len tieng chinh thuc phu nhan moi tin đon lien quan toi cai chet cua Paul McCartney.
Cau chuyen trong tin đon đuoc mo ta kha hop ly. Vai nam truoc (cu the ngay 9 thang 11 nam 1966), sau nhung cai va voi cac Beatle khac tai phong thu, Paul đa thieu binh tinh khi lai xe. Anh bi tai nan va qua đoi ngay sau đo. Đe khong lam mat hinh tuong truoc cong chung, The Beatles đa đi tim mot nguoi đong the ten la "William Stuart Campbell", nguoi chien thang trong mot cuoc tuyen chon bi mat.


= Nhung "manh moi" =
Hang tram dau hieu đuoc thu thap boi nhung nguoi ham mo theo doi tin đon nay. Chung bao gom ca nhung ca tu hat nen trong qua trinh thu am, mot vai cach hieu khac ve loi va tham chi ca bia album. Mot trong nhung dan chung tieu bieu nhat đo la loi cua Lennon trong đoan cuoi ca khuc noi tieng "Strawberry Fields Forever" khi anh hat "I buried Paul" ("Toi đa hoa thieu Paul"). McCartney sau nay noi thuc ra đo la cum tu "cranberry sauce" ("nuoc sot man viet quat"). Mot "dan chung" tieu bieu khac la phan bia cua album Abbey Road ma nhieu nguoi cho rang trong giong nhu đam tang, voi "John mac đo trang tuong trung cho hinh anh cua thay te, Ringo voi toan đo đen la mau truyen thong cua nguoi đi du tang le, George mac đo nhu mot nguoi phu đao huyet, con Paul đi chan tran khac han voi 3 nguoi con lai la hinh anh cua mot nguoi đa chet".


Phan ung Ngay 21 thang 10 nam 1969, van phong cua The Beatles chinh thuc len tieng cai chinh ve tin đon nay khi noi rang no "nhu mot kieu tin rac cu rich" va them rang "cau chuyen lien quan toi 2 nam tro lai đay, trong khi chung toi van luon vui vi co Paul o ben". Tin đon cham dut khi ngay 7 thang 11, tap chi Life cong bo bai phong van voi Paul McCartney trong đo anh noi:

"Co le tin đon xuat hien boi gan đay toi ngay mot it tiep xuc voi bao chi. Toi đa danh qua nhieu thoi gian cho ho, vay nen may ngay qua toi khong co gi đe noi nua. Toi đang rat hanh phuc ben gia đinh va toi se lam viec tro lai mot khi toi muon. Toi van hang say suot 10 nam qua va toi chua co y đinh dung lai. Gio tham chi toi co the dung lai bat cu luc nao. Co khi toi lai noi tieng hon mot chut nho may ngay vua qua."


Anh huong Toi truoc thang 10 nam 1969, rat nhieu ca khuc đa ra đoi "an theo" chu đe nay, co the ke toi "The Ballad of Paul" cua The Mystery Tour, "Brother Paul" cua Billy Shears and The All Americans, va "So Long Paul" cua Werbley Finster – nghe danh cua Jose Feliciano.
Terry Knight, mot ca si cua Capitol Records trong thoi ky Album trang khi ma Ringo Starr tam thoi roi nhom, đa phat hanh vao thang 5 nam 1969 ca khuc co ten "Saint Paul". Ca khuc cung leo len đuoc vi tri 114 trong bang xep hang Bubbling Under Hot 100 Singles truoc khi bi quen lang ngay sau vai thang.
Mot chuong trinh truyen hinh đuoc to chuc boi luat su noi tieng F. Lee Bailey đa đuoc phat song tren WWOR-TV o New York vao ngay 30 thang 11, trong đo Bailey "tham van" LaBour va cac "nhan chung" ve tin đon, nhung ong đe khan gia tu ket luan.
Ca Lennon lan McCartney đeu khong the khong đua su kien nay vao cac sang tac cua minh. John viet ca khuc "How Do You Sleep?", con Paul co han mot album Paul Is Live (1993) voi bia đia cham biem Abbey Road va nhung "manh moi" cua no.
Ngoai rat nhieu nhung tu lieu sach, phim anh, va bai viet lien quan, tin đon nay con anh huong sau rong toi van hoa đai chung. Đieu đo de thay trong mot tap truyen tranh Batman (Nguoi Doi) nam 1970, mot vai tap cua serie phim hoat hinh cham biem The Simpsons (1990). No cung đuoc tranh luan trong mot man cua vo kich El Cor de la Ciutat (2006), cung nhu nam 2009 co bai viet tren tap chi Wired Italia so sanh cac buc anh chon loc cua McCartney, truoc va sau khi "chet" .
Nam 2010, mot bo phim tai lieu gia tuong co ten Paul McCartney Really Is Dead: The Last Testament of George Harrison? (Paul McCartney đa thuc su chet: Di chuc cuoi cung cua George Harrison?), trong đo co vai đoan thau bang dan dung voi giong noi đuoc cho la cua George Harrison chung minh loi đon tren la su that, đa đuoc trinh chieu tren truyen hinh.


Tham khao