Tran Jutland la tran hai chien lon nhat trong Chien tranh The gioi thu nhat dien ra giua Ham đoi cong hai cua Đuc va Đai ham đoi cua Anh tu ngay 31 thang 5 đen ngay 1 thang 6 nam 1916 tai bien Bac, ngoai khoi Jutland thuoc eo bien Skagerrak giua Đan Mach va Na Uy. Tai Đuc cung mot vai nuoc lan can tai Bac Au, nguoi ta goi tran đanh nay la Tran Skagerrak, va la tran hai chien giua nhung tau chien quan trong nhat cua ca hai ben. Tran đanh dien ra chu yeu vao ban ngay. Tran hai chien nay đuoc xem la ket thuc voi be tac chien thuat, nhung lai la that bai chien luoc cho Ham đoi cong hai cua Đuc. Sau tran thuy chien Skagerrak, ho khong the nao đung đo voi Đai ham đoi cua Anh them mot tran lon nua. Song, tran đanh nay đuoc xem la mot su kien toi te đoi voi Hai quan Hoang gia Anh, do ho chiu ton that nang ne va đen thoi điem quyet đinh cua tran chien thi lai mat dau đoi phuong.
Ham đoi cong hai Đuc đa len ke hoach tan cong vao cac tau buon tren vung bien phia nam Na Uy, do đo co the theo doi cac hai đoi tau chien-tuan duong cua Anh. Eo bien Skagerrak la mot con đuong tot dan toi bien Baltic. Truoc tinh nay, Đai ham đoi cua Anh đa xuat phat tien vao bien Jutland đe ngan chan ke hoach cua Đuc. Vao buoi chieu ngay 31, hai ben đa san sang chien đau. The tran ben Đuc co ve chuyen huong ve phia nam con đoi tau Anh lai tien ve phia bac, noi ham đoi chinh đang đong quan. Man đem đa bat đau buong xuong tu khoang thoi gian tu 19:30 đen 21:30, chi mot lat sau, ca hai ben đa bat đau giao chien, mot cuoc chien giua 250 con tau. Bong toi đa che cho cho ham đoi Đuc duoi su đot pha cua quan Anh va giup ho tro ve cang nha. Su triet thoai cua ham đoi Đuc ghi dau thang loi chien luoc cua Ham đoi Anh, mac du ham đoi Đuc ton hai nhe hon han Ham đoi Anh - ghi dau be tac chien thuat.


Boi canh va ke hoach = Ke hoach cua nguoi Đuc =
Voi 16 chien ham thuoc kieu Dreadnought so voi 28 chiec cua Hai quan Hoang gia, Ham đoi Bien khoi cua Đuc co rat it co hoi đe chien thang mot cuoc đung đo đau đoi đau. Vi the nguoi Đuc phai chap nhan su dung mot chien thuat chia re va tieu diet: Ho dan dung mot cuoc tan cong vao bien Bac va ban pha bo bien Anh voi muc đich la đe thu hut ra cac hai đoi nho va cac tau truc chien cua Anh đe sau đo cac đoi nay co the bi pha huy boi mot luc luong lon hon hoac boi tau ngam.
Trong thang 1 nam 1916, Đo đoc von Pohl, chi huy cua Ham đoi Đuc, bi om. Ong nay đuoc thay the boi Scheer, nguoi tin rang ham đoi đa đuoc su dung mot cach qua thu đong, nguoi Đuc co tau chien va thuy thu tot hon so voi Anh va nen muon chu đong giao chien voi ho. Theo Scheer chien thuat hai quan cua Đuc nen nhu sau:

gay thiet hai cho Ham đoi Anh bang cach cuoc tan cong vao cac luc luong hai quan Anh đang tham gia vao cuoc phong toa vinh Helgoland, cung nhu viec tha thuy loi tren bo bien cua Anh va tan cong bang tau ngam bat cu khi nao co the. Sau khi mot su can bang ve luc luong đa đuoc tao ra nhu la ket qua cua nhung viec tren, toan bo luc luong cua chung ta se san sang va đuoc tap trung lai, mot no luc se đuoc thuc hien boi ham đoi cua chung ta đe tim kiem mot tran chien quyet đinh trong hoan canh khong thuan loi cho ke thu.

Ngay 25 thang 4, mot thong lenh đa đuoc đua ra boi Bo hai quan Đuc đe ngan chan cac cuoc tan cong bua bai cua cac tau ngam vao cac tau buon. Đieu nay xuat phat tu phan đoi cua cac quoc gia trung lap, đac biet la Hoa Ky, nuoc co cong dan tro thanh nan nhan cua cac cuoc tan cong. Nguoi Đuc đa nhat tri rang cac cuoc tan cong trong tuong lai se chi dien ra mot cach phu hop voi Luat quoc te, ho đong y yeu cau ke tan cong đua ra mot canh bao va cho phep cac thuyen vien cua con tau co thoi gian đe di tan, va khong đuoc tan cong vao tat ca cac tau trung lap. Scheer tin rang cac đoi tau ngam se khong the tiep tuc lam viec theo cac đieu khoan nay vi chung đa lay đi nhung loi the cua phuong phap tiep can bi mat cua tau ngam va lam cho ho de bi ton thuong ngay ca tu nhung khau sung tuong đoi nho tren cac con tau muc tieu. Thay vao đo ong ta lap mot ke hoach trien khai cac đoi tau ngam đe chong lai cac tau quan su.
Nguoi ta hy vong rang, sau mot cuoc tan cong thanh cong cua tau ngam Đuc, nhung tau ho tong toc đo cao cua Anh chang han nhu cac tau khu truc, se bi chia le ra boi cac hoat đong chong tau ngam. Neu nguoi Đuc co the giap mat voi nguoi Anh tai cac đia điem ma nguoi Đuc du kien, rat co trien vong rang uu the ve đia loi nay se lam cac can bang luc luong giua cac ham đoi. "Sau khi nguoi Anh xuat kich đe đanh tra cac luc luong tan cong đanh pha", Hai quan Hoang gia Anh se chi con lai cac đon vi suy yeu cua no đe đoi đau voi ham đoi chinh cua Đuc duoi su chi huy cua Scheer. Hy vong nhu vay la Scheer se co the phuc kich mot phan cua ham đoi Anh va tieu diet no.


= Trien khai tau ngam =
Mot ke hoach đuoc đat ra đe đinh vi tau ngam cua Đuc o ngoai khoi cac can cu hai quan Anh, va sau đo se tien hanh mot so hoat đong đe keo cac tau cua Anh ve phia cac tau ngam Đuc đang cho đoi (bay tau ngam). Chiec Tau chien-tuan duong SMS Seydlitz Seydlitz đa bi hu hai trong mot tran đanh truoc đo nhung đa đuoc sua chua kip thoi vao giua thang, do đo mot hoat đong đa đuoc lap ke hoach vao ngay 17 thang 5. Vao đau thang 5 mot so kho khan đa nay sinh o đoi tau thiet giap so III, do đo ke hoach đa bi đay lui đen ngay 23 thang 5. Muoi tau ngam – U-24, U-32, U-43, U-44, UC-47, U-51, U-52, U-63, U-66 va U-70 – đa nhan đuoc menh lenh đau tien tuan tra o vung trung tam cua Bien Bac cac giua 17 va 22 thang 5 va sau đo cho ve vi tri cho đoi. Cac chiec U-43 va U-44 đong trong Pentland Firth ma Ham đoi Grand Fleed co kha nang se vuot qua khi roi khoi Scapa Flow, trong khi phan con lai Firth of Forth tien hanh cho đoi cac tau tuan duong chu luc xuat phat tu Rosyth. Moi chiec tau ngam đuoc phan bo mot khu vuc ma ho co the di chuyen xung quanh neu thay can thiet đe tranh bi phat hien nhung ho đuoc huong dan đe luon tuc truc o. Trong nhung chuyen tuan tra ban đau o bien Bac cac tau ngam thuong đuoc huong dan đe di chuyen huong Bac-Nam đe bat ky nhung ke thu nao tinh co gap ho đeu tin rang ho khoi hanh hoac tro ve tu cac hoat đong o tren bo bien phia tay (ma đieu nay yeu cau ho phai vuot qua tren phia bac cua nuoc Anh). Mot khi đen cac vi tri cuoi cung cua minh, cac tau đa tuan thu lenh mot cach nghiem ngat đe tranh bi phat hien som ma co the lam hong chien dich. Nguoi Đuc bo tri mot tin hieu đuoc ma hoa chuyen đen nhung canh bao cho cac tau ngam chinh xac khi nao cac hoat đong bat đau.
Ngoai ra, chiec UB-27 đa đuoc gui đi vao ngay 20 thang 5 voi huong dan đe đi theo cach cua no vao Firth of Forth qua đao May. Chiec U-46 nhan đuoc lenh tuan tra bo bien Sunderland, von đa đuoc chon đe tien hanh mot cuoc tan cong nghi binh nhung vi nhung van đe voi chiec đong co, no đa khong the roi khoi cang va chiec U-47 đuoc chuyen huong đe lam nhiem vu nay. Ngay 13 thang 5 chiec tau ngam tha thuy loi U-72 đa đuoc gui đen cac đe đat cac thuy loi o Firth of Forth, ngay 23 thang 5 chiec U-74 roi đi đat thuy loi o Moray Firth, va trong ngay 24 chiec U-75 đuoc cu đi lam nhiem vu tuong tu o phia Tay cua Orkneys. Chiec UB-22 va UB-21 đuoc gui đi tuan tra cac Humber, tai đo chung co bao cao (khong chinh xac) ve su hien dien cua tau tuan duong ham chu luc cua Anh. Cac chiec U-22, U-46 va U-67 đuoc vi tri o phia Bac cua Terschelling đe bao ve chong lai su can thiep cua cac đoi tau hang nhe Anh đong tai Harwich.
Ngay 22 thang 5, nguoi Đuc thay rang chiec Seydlitz van khong kin nuoc sau khi sua chua va se khong the san sang cho đen ngay 29. Cac tau ngam đa o cac vi tri phuc kich bay gio phai đoi mat voi nhung kho khan rieng cua chung: tam nhin gan bo bien thuong xuyen ngheo nan do suong mu va cac đieu kien nuoc bien, hoac tao ra cac gon nho tu kinh tiem vong, co the lam lo vi tri cua ho, hoac song qua to đe lam cho chung giu đuoc o mot đo sau on đinh. Nguoi Anh đa tro nen co mot nhan thuc ve mot su hoat đong khong binh thuong cua tau ngam va đa bat đau tuan tra truy tim va ep buoc cac tau ngam ra khoi vi tri cua chung. Chiec UB-27 đi qua Bell Rock vao đem 23 thang 5 tren đuong vao Firth of Forth nhu ke hoach, nhung đa dung lai do su co ve đong co. Sau khi sua chua no lai tiep tuc nhu ke hoach, nap sau đang sau tau buon đe vao vinh Largo vao ngay 25 thang 5. Nhung con tau bi vuong vao luoi ma cai luoi nay đa quan vao mot trong nhung canh quat chan vit, buoc no phai tu bo hoat đong va tro ve nha. Chiec tau tha thuy loi U-74 đa bi phat hien boi bon đanh ca vu trang vao ngay 27 thang 5 va bi đanh chim o khoang cach 25 mi (22 nmi; 40 km) ve phia đong nam cua Peterhead. Chiec U-75 tha thuy loi cua no o ngoai khoi Orkneys, ma mac du nhung qua thuy loi nay khong đong vai tro gi vao tran đanh, nhung sau đo chung đa chiu trach nhiem trong viec đanh chim chiec tau tuan duong Hampshire co cho Lord Kitchener, nguoi luc nay đang co mot su menh đe đen nuoc Nga vao ngay 5 thang 6. Chiec U-72 buoc phai tu bo nhiem vu cua minh ma khong đat đuoc bat ky khi mot qua thuy loi nao vi dau bi ro ri co nghia la no đa đe lai mot dau vet co the nhin thay tren đai duong phia sau no.


= Zeppelin =
Nguoi Đuc van duy tri mot ham đoi khinh khi cau Zeppelin ma chung đa đuoc su dung đe trinh sat tren khong va to chuc cac cuoc oanh tac thuong xuyen. Cuoc tan cong đuoc len ke hoach vao Sunderland du đinh su dung cac khinh khi cau Zeppelin loi ham đoi Anh đen tu phia bac neu khong co the tao đuoc nhung cuoc tap kich bat ngo.
Vao ngay 28 thang 5 gio đong bac manh, co nghia rang la se khong the tung ra cac Zeppelin, do đo, cuoc khong kich mot lan nua đa bi hoan lai. Cac tau ngam chi co the o lai cac điem phuc kich cua ho cho đen ngay 01 thang 6 truoc khi nguon cung cap cua ho bi can kiet va ho đa nhan đuoc menh lenh quay tro lai, do đo mot quyet đinh đa đuoc thuc hien mot cach nhanh chong ve cuoc đot kich nay.
Nguoi Đuc đa quyet đinh su dung mot ke hoach thay the, tu bo cuoc tan cong vao Sunderland va thay vao đo gui mot đoi tau tuan duong chu luc đen Skagerrak (bien giua Na Uy va Đan Mach), noi ma co kha nang ho se gap cac đoan tau buon cho hang va tuan duong ham tuan tra cua Anh. Nguoi Đuc thay đieu nay co the đuoc thuc hien ma khong can su ho tro tu tren khong, boi vi neu hanh đong ngay lap tuc thi nguoi Đuc se o gan hon, thay vi dua tren tuan duong ham va tau phong ngu loi tuan tra đe trinh sat.
Menh lenh cho ke hoach thay the đa đuoc ban bo vao ngay 28 thang 5, mac du van con hy vong cho đen phut cuoi rang thoi tiet se kha hon đe cho phep ho thuc hien ke hoach ban đau. Ham đoi Đuc tap hop tai song Jade va tai Willhelmshaven va đuoc chi dan đe giu nhiet đo noi hoi nuoc cao va san sang cho hanh đong tu luc nua đem ngay 28 thang 5.
Vao luc 14:00 ngay 30 thang 5, gio van con qua manh va quyet đinh cuoi cung đa đuoc ban bo la su dung ke hoach thay the. Cac tin hieu ma hoa "31 May G.G.2490" đa đuoc chuyen đen cac đoi tau đe thong bao cho ho cuoc tan cong vao Skagerrak se bat đau ngay 31 thang 5. Cac tin hieu đuoc gui đen cac tau ngam đang tao bay phuc kich đuoc truyen trong suot ca ngay tu cac đai phat thanh E-Dienst tai Brugge va chiec tau ngam tiep lieu Arcona đang tha neo tai Emden. Chi co hai trong so nhung tau ngam đang phuc kich, chiec U-66 va U-32 nhan đuoc menh lenh.


= Phan ung cua Anh =
That khong may cho ke hoach cua Đuc, nguoi Anh đa thu đuoc mot ban sao cua cuon mat ma chinh cua Đuc tu chiec tuan duong ham hang nhe SMS Magdeburg, von bi bat giu boi hai quan Nga sau khi con tau bi mac can o vung bien lanh tho Nga vao nam 1914. Thong tin lien lac radio cua hai quan Đuc co the do đo thuong đuoc nhanh chong giai ma va Bo hai quan Anh thuong biet cac hoat đong ve Đuc.
Phong 40 cua Bo Hai quan Anh duy tri chi đao viec tim kiem va đanh chan cac tin hieu cua hai quan Đuc. Phong nay đa chan va giai ma tin hieu cua Đuc vao ngay 28 thang 5 rang "ra lenh cho tat ca cac tau san sang ra khoi" vao ngay 30. Nhieu tin hieu thong tin hon nua đa bi chan va mac du chung khong đuoc giai ma, nhung nguoi Anh đa thay ro rang la mot hoat đong quan su lon co kha nang sap xay ra. Vao luc 11:00 ngay 30 thang 5, Jellicoe đuoc canh bao rang chien ham cua Đuc duong nhu đang chuan bi đe len đuong vao sang hom sau. Vao luc 17:00 Bo hai quan đa chan đuoc tin hieu tu Scheer, "31 May G.G.2490", duong nhu ro rang la co mot cai gi đo quan trong sap xay ra.
Khong biet muc tieu cua quan Đuc, Jellicoe va nhan vien cua ong đa quyet đinh vi tri ham đoi đe chan đau bat ky no luc nao cua nguoi Đuc đe vao Bac Đai Tay Duong, hoac bien Baltic thong qua Skagerrak, bang cach chon mot vi tri ngoai khoi Na Uy, noi ho co the co the chan đung bat ky cuoc tan cong nao cua Đuc vao lan đuong van chuyen cua Đai Tay Duong, hoac ngan chan quan Đuc tien vao bien Baltic. Mot vi tri xa hon ve phia tay la khong can thiet vi lam nhu the dien tich cua Bac Hai co the đuoc su dung tuan tra bang đuong hang khong dung khi cau nho va cac chien ham trinh sat.

Do đo, Đo đoc Jellicoe dan 16 thiet giap ham Dreadnought cua cac hai đoi 1 va 4 cua Ham đoi Grand Fleed va ba tau tau chien-tuan duong cua hai đoi 3 ve phia đong ra khoi Scapa Flow luc 22:30, ngay 30 thang 5. Ong muon sap nhap voi hai đoi 2 gom 8 thiet giap ham Dreadnought nua đuoc chi huy boi Pho Đo đoc Jerram đen tu Cromarty. Luc luong đanh pha cua Hipper đa khong roi khoi Outer Jade Roads cho toi tan 01:00 ngay 31 thang 5 huong ve phia tay cua đao Helgoland qua mot con kenh đuoc don sach cac bai min, ho quay đau ve phia bac voi toc đo 16 knots. Ham đoi chinh cua Đuc gom muoi sau tau chien Dreadnought cua hai đoi I va III roi noi xuat phat luc 02:30, đuoc gia nhap o ngoai khoi Helgoland luc 04:00 boi 6 Thiet giap ham tien-dreadnought cua Hai đoi II đen tu song Elbe. Cac chien ham cao toc hon cua Beatty gom sau chiec tau tuan duong ham chu luc hai đoi1 va 4 cung voi hai đoi 5 gom bon thiet giap ham nhanh chong roi Firth of Forth vao ngay hom sau, va y đinh cua Jellicoe la hen gap ong ta o khoang 90 mi (78 nmi; 140 km) ve phia tay cua nut co chai Skagerrak ngoai khoi bo bien cua Jutland va cho đoi nguoi Đuc hoac cho đen khi y đinh cua ho tro nen ro rang hon. Cac vi tri đuoc len ke hoach cho ong ta kha nang phan ung voi y đinh cua nguoi Đuc tren pham vi rong nhat.


Chien thuat hai quan nam 1916 Nguyen tac tap trung luc luong đong vai tro chu đao trong chien thuat hai quan thoi ky đo (cung nhu cac giai đoan truoc). Hoc thuyet chien thuat yeu cau cac ham đoi tham chien phai duy tri đoi hinh chat che gom nhieu hang doc song song voi nhau, cho phep co đong de dang, va giup lam thoang tam nhin khi quan sat đoi hinh, đon gian hoa viec truyen tin hieu von cuc ky quan trong trong cong tac chi huy.
Mot ham đoi tap hop boi nhieu hang doc ngan se đoi huong nhanh hon ham đoi chi gom mot hang doc dai. Do phan lon menh lenh đuoc truyen đi bang co va tin hieu đen, ky ham thuong dan đau hang doc o trung tam đe cac tau trong đoi hinh co the de dang nhin thay tin hieu phat ra. Luc nay, đien tin khong day đa đuoc su dung, tuy nhien van đe an ninh (phat hien song radio), ma hoa cung nhu gioi han cua song radio khien cho viec su dung rong rai gap nhieu phien toai. Cong tac chi huy cac ham đoi lon van rat kho khan.
Vi the, cac ky ham thuong ton rat nhieu thoi gian đe truyen tin hieu đen toan ham đoi. Moi tau thuong phai xac nhan tin hieu truoc khi truyen toi cho cac tau khac. Menh lenh di chuyen cua ham đoi thuong phai đuoc xac nhan boi tung tau truoc khi đuoc thuc thi. Trong mot đoi hinh hang doc lon, viec truyen tin hieu đen cuoi hang co the mat toi 10 phut hoac hon, trong khi voi đoi hinh gom nhieu hang doc ngan, tam nhin cheo thuong tot hon, va cho phep truyen nhieu tin hieu hon, tang cuong kha nang nhan biet chinh xac va luu thong cua tin tuc.
Tuy nhien, truoc khi tham gia tran đanh, cac ham đoi lon thuong sap xep đoi hinh thanh mot hang doc duy nhat neu co the. Đe sap xep chien tuyen theo huong đich, nguoi chi huy ham đoi thuong phai biet vi tri, huong pham vi va toc đo cua ham đoi đich. . Nhiem vu cua luc luong trinh sat, ma chu yeu la cua cac tau chien - tuan duong va tuan duong ham, la đinh vi quan đich va truyen đat thong tin nay cho ham đoi trong thoi gian hop ly, va ngan luc luong trinh sat cua đoi phuong co co hoi thu thap cac thong tin tuong tu.
Trong truong hop ly tuong, chien tuyen su cat ngang qua lo trinh du đinh cua hang tau đich, do đo so phao co the nham vao tau đich đat muc toi đa, trong khi quan đich chi co the ban bang phao đang truoc cua nhung tau đang truoc, mot chien thuat đuoc goi la  "cat ngang chu T". Đo đoc Togo, tu lenh ham đoi Nhat đa chien thang truoc đo đoc Zinovy Rozhestvensky cua ham đoi Nga nam 1905 trong tran thang huy diet o Tsushima. Jellicoe đa lam đuoc đieu nay hai lan trong mot gio truoc Ham đoi bien khoi Đuc o Jutland, tuy vay trong ca hai lan, Scheer đa cho ham  đoi quay đi va rut lui, qua đo tranh đoi đau truc tiep.


= Thiet ke tau =
Voi nhung han che ki thuat đuong thoi, cac ki su hai quan phai lua chon giua kich thuoc va suc manh cua cac khau phao voi lop giap cua tau chien, voi toc đo toidda. Cac thiet giap ham thuong hi sinh toc đo đe đoi lay vo giap va hoa luc tu nhung khau hai phao co lon (11 inch (280 mm) hoac lon hon). Cac tau chien-tuan duong cua Anh hi sinh trong luong vo giap đe co toc đo lon hon, trong khi cac tau cua Đuc đuoc trang bi phao nhe hon va giap nang hon. Viec han che trong luong nay khien cho tau chien co the thoat khoi nguy hiem hoac truy đuoi cac tau chien khac. Nhin chung, nhung khau phao lon tren cac tau chien Anh quoc cho phep chung tan cong o khoang cach xa hon. Ve ly thuyet, mot tau chien  co lop giap mong hon co the đung ngoai tam đanh cua mot đoi thu cham hon trong khi van co the đanh trung no. Toc đo phat trien nhanh chong trong nhung nam tien chien co nghia la cu moi vai nam, mot the he tau chien moi xuat hien va lam cho the he tau cu tro nen loi thoi. Do vay, nhung tau chien con moi van to ra loi thoi so voi nhung con tau moi nhat, va that the neu đoi đau voi chung.
Đo đoc John Fischer, nguoi nam trach nhiem ta cau truc ham đoi hoang gia Anh trong giai đoan tien chien yeu thich nhung khau phao lon, tau chay bang dau va toc đo. Đo đoc Tirpitz, nguoi nam giu ham đoi Đuc, uu tien kha nang sinh ton cua tau chien va lua con hi sinh kich co phao đe cai thien vo giap. Tau chien-tuan duong Đuc SMS Defflinger co vo giap hong day tuong đuong - du khong toan dien bang - thiet giap ham Anh HMS Iron Duke va hon han nhung tau chien tuan duong Anh quoc nhu Tiger. Tau chien Đuc co su phan chia khu vuc hop li hon, voi it cua hon va it điem yeu nhu cac vach ngan, tuy vay khong gian cho thuy thu đoan bi han che. Va boi vi chung đuoc thiet ke đe hoat đong o khu vuc bien Bac vat nen khong can nhieu tien nghi nhu cac tau Anh vi cac thuy thu co the o tai doanh trai khi tau o cang.


Trinh tu tran đanh Chu thich Tham khao Battle of Jutland Luu tru ngay 27 thang 2 nam 2009 tai Wayback Machine
Nasmith, Col.George (1919). Canada's Sons and Great Britain during the World War. Introduction by Gen. Sir Arthur W. Currie. Thomas Allen Publishings, Toronto.