Ho Cat (danh phap khoa hoc: Falconidae) la mot ho cua khoang 65-66 loai chim san moi ban ngay. Theo truyen thong, ho nay chia ra thanh 2 phan ho la Polyborinae, trong đo bao gom cac loai caracara (cat chau My) va cat rung (Micrastur); va Falconinae chua cac loai cat, cat lun (Polihierax) va cat se (Microhierax).


Mieu ta Cac loai cat la chim san moi co tu nho toi trung binh, tu nho nhu cat nho đui đen (Microhierax fringillarius), chi can nang co 35 g (1,2 oz), toi nho nhu cat ken ken (Falco rusticolus), co the can nang toi 1,735 kg (61,2 oz). Chung co mo hinh moc cong rat khoe, mong vuot cong sac nhon va thi luc tuyet hao. Bo long noi chung bao gom cac mau nau, trang, nau hat de, đen va xam, thuong voi vach phan chia cac kieu mau. Co it khac biet ve bo long giu chim trong va chim mai, mac du mot vai loai co muc đo di hinh gioi tinh nhat đinh o đo đam nhat cua mau bo long.
Chung khac voi cac loai chim san moi khac (truoc đay xep trong bo Falconiformes) o cho chung giet con moi bang mo chu khong phai bang mong vuot o chan. Chung co "rang" o mot ben mo phuc vu cho muc đich nay.


Phan bo va moi truong song Ho nay co su phan bo rong khap the gioi, chi khong thay tai cac khu vuc rung ram o mien trung chau Phi cung nhu tai mot so đao xa tren đai duong hay tai cac vung sat vung Bac cuc va chau Nam Cuc. Mot so loai co pham vi phan bo rong, cu the nhu loai cat lon (Falco peregrinus), voi su phan bo tu Greenland toi Fiji va co su phan bo sinh san rong nhat trong so cac loai chim. Cac loai khac co su phan bo hep hon, cu the nhu cac loai đac huu tren đao nhu cat Mauritius (Falco punctatus). Chung chiem linh phan lon cac kieu moi truong sinh song, tu cac lanh nguyen toi rung mua va sa mac, mac du noi chung chung la chim cua nhung vung thoang đang va ngay ca cac loai thien ve song trong rung cung ua thich nhung canh rung đut quang hay bia rung. Mot so loai, chu yeu la trong chi Falco, la chim di cu hoan toan, voi mot so loai tai đai luc A-Au va tru đong hoan toan o chau Phi, cac loai khac co the chi di cu phan nao. Cat Amur (Falco amurensis) la mot trong nhung loai chim di cu xa nhat, di chuyen tu Đong A toi mien nam chau Phi.


Tap tinh = Thuc an va kiem an =

Cac loai cat la chim an thit, chu yeu an chim, thu nho, bo sat, con trung va xac chet. Trong dan gian nguoi ta cho rang cac loai cat la chim an thit bay nhanh (nhu thanh ngu cua nguoi Viet: "Nhanh nhu cat"), va trong khi đieu nay la đung đoi voi chi Falco cung nhu mot vai loai cat nho khac, thi cac loai caracara (cat chau My) lai it di chuyen hon trong viec tim kiem thuc an. Cac loai cat rung (Micrastur) o Tan the gioi la cac loai chim chuyen san moi trong rung. Mot so loai, nhu cac loai cat that su, lai cat giau cac nguon cung cap thuc an tai nhung noi cat giau. Chung la cac tho san đon đoc va cac đoi bao ve lanh tho, mac du chung co the hop thanh cac đan lon khi vao mua di cu. Mot so loai co su chuyen biet hoa trong an uong, nhu cat cuoi chi chuyen an ran, trong khi cac loai khac thi an tap hon.


= Sinh san =

Cac loai cat va caracara noi chung la chim sinh san đon đoc, mac du khoang 10% so loai sinh san thanh bay, nhu cat chan đo. Chung la chim co kieu quan he đon phoi ngau, mac du mot so loai caracara co the khai thac chien luoc di cha me, trong đo nhung con chim nho giup đo chim truong thanh (thuong la chim bo me cua chung) nuoi nang lua chim non sau đo. Noi chung chung khong lam to (tru caracara), dua vao to cua cac loai chim khac, chang han cat lun chau Phi (Polihierax semitorquatus) lam to trong to cua cac loai rong roc (Ploceidae), hay tren go ria cac vach đa. Chung đe moi lan 2-4 trung, va chu yeu do chim mai ap. Thoi gian ap trung khong co đinh ma thay đoi tuy tung loai, co lien quan toi kich thuoc co the, keo dai tu 28 ngay o cac loai nho cho toi 35 ngay o cac loai to lon hon. Chim non ra rang sau 28–49 ngay, cung phu thuoc vao kich thuoc co the.


Quan he voi con nguoi Cac loai cat co quan he phuc tap voi con nguoi. Tai Ai Cap co đai chung đuoc sung bai va ton tho nhu la Horus, vi than cua bau troi va mat troi, va đuoc coi la to tien cua cac Pharaoh. Cac loai cat chau My (caracara) cung tao nen truyen thuyet cua nguoi Aztec, va hien nay van la bieu trung quoc gia cua Mexico (tren quoc huy cua quoc gia nay). Cac loai cat cung la quan trong trong nghe thuat va bo mon the thao nuoi chim ung (chu yeu cua tang lop quy toc). Tuy nhien, chung cung tung bi nguoc đai va tieu diet vi chung san bat cac loai đong vat khac đuoc con nguoi nuoi, va đieu nay đa dan toi su tuyet chung cua it nhat la 1 loai, Caracara lutosa. Mot vai loai co lap cung suy giam manh ve luong, nhu cat Mauritius co thoi chi con khong qua bon con. Khoang 5 loai cat khac hien nay đuoc IUCN coi la tu de thuong ton toi tuyet chung trong tu nhien, bao gom ca cat Saker hay cat san (Falco cherrug).


Phan loai va phat sinh chung loai = Cac chi sinh ton =
Theo truyen thong, cac chi con sinh ton trong ho nay chia ra thanh 2 phan ho nhu sau:

Falconinae
Spiziapteryx – 1 loai cat nho canh đom
Polihierax (đong nghia Neohierax) – 2 loai cat lun.
Microhierax – 5 loai cat nho đien hinh.
Falco – Khoang 37-39 loai cat that su.
Polyborinae
Herpetotheres – 1 loai cat cuoi
Micrastur – 7 loai cat rung
Caracara – 3 loai caracara mao (2 loai sinh ton, 1 tuyet chung)
Ibycter – 1 loai caracara hong đo (đoi khi gop trong Daptrius).
Daptrius – 1 loai caracara đen.
Milvago – 2 loai caracara nau.
Phalcoboenus – 4 loai caracara.
Tuy nhien, cac nghien cuu phat sinh chung loai cua Griffiths (1999, 2004), Fuchs et al. (2011, 2012, 2015) cho thay viec phan chia nhu vay lam cho ca hai phan ho đeu khong đon nganh.
Phan chia gan đay nhu sau:

Herpetotherinae Lesson, 1843
Herpetotheres
Micrastur
Caracarinae d'Orbigny, 1837: Caracara
Spiziapteryx
Caracara
Ibycter
Daptrius
Milvago
Phalcoboenus
Falconinae Leach, 1820
Polihieracini Peters, 1931
Polihierax
Microhierax
Falconini Leach, 1820: Cat
Neohierax
Falco


= Cac chi hoa thach =
Parvulivenator (Tien Eocen o Anh)
Stintonornis (Tang he đat set London, Tien Eocen o Anh)
Badiostes (Santa Cruz, Tien Miocen o Patagonia, Argentina)
Falconidae gen. et sp. indet. (Tien Miocen o Chubut, Argentina)
Falconidae gen. et sp. indet. (Pinturas, Tien/Trung Miocen o Argentina)
Pediohierax (Trung Miocen o Nebraska, Hoa Ky)
Falconidae gen. et sp. indet. (Cerro Bandera, Hau Miocen o Neuquen, Argentina). PVPH 465: đot ngon 1 cua ngon chan giua. Co the la caracara? Nhung cung co the thuoc ve chi hien con sinh ton.
"Sushkinia" pliocaena (Tien Pliocen o Pavlodar, Kazakhstan) – co the thuoc ve chi Falco?


= Phat sinh chung loai =
Bieu đo phat sinh chung loai duoi đay ve theo Griffiths (1999, 2004), sua đoi theo Fuchs et al. (2011, 2012, 2015).


Lien ket ngoai Falconidae: video, anh va am thanh tren Internet Bird Collection
Am thanh cua Falconidae trong bo suu tap cua xeno-canto.org
Wink M., H. Sauer-Gurth. 2004. Phylogenetic relationships in diurnal raptors based on nucleotide sequences of mitochondrial and nuclear marker genes. Trong: Chancellor R. D.; Meyburg B.U. (chu bien), Raptors Worldwide, 867 tr. Budapest-Berlin: MME/WWGBP, tr. 483–498. ISBN 10: 9638641819, ISBN 13: 9789638641816


Ghi chu Du lieu lien quan toi Ho Cat tai Wikispecies
 Tu lieu lien quan toi Ho Cat tai Wikimedia Commons