Be tong cot thep (trong tieng Anh: reinforced concrete) viet tat (BTCT) la mot loai vat lieu composite ket hop boi be tong va thep, trong đo be tong va thep cung tham gia chiu luc.
Su ket hop giua be tong va cot thep xuat phat tu thuc te be tong la loai vat lieu co cuong đo chiu keo thap (chi bang tu 1/20 đen 1/10 cuong đo chiu nen cua be tong ), do đo han che kha nang su dung cua be tong va gay nen lang phi trong su dung vat lieu. Đac điem nay đuoc khac phuc bang cach them vao trong be tong nhung thanh cot, thuong lam tu thep, co cuong đo chiu keo cao hon nhieu so voi be tong. Cot, do đo thuong đuoc đat tai nhung vung chiu keo cua cau kien. Ngay nay cot co the đuoc lam tu nhung loai vat lieu khac ngoai thep nhu polyme, soi thuy tinh, hay cac vat lieu composite khac... Ket cau xay dung bang cach su dung be tong ket hop voi cot lieu khac đuoc goi chung la ket cau be tong co cot' ;
Ket cau be tong cot thep, voi cot la cac thanh thep, la loai ket cau be tong co cot lau đoi va đuoc su dung rong rai nhat trong xay dung voi đac điem đoc đao la bien dang do nhiet đo cua hai loai vat lieu be tong va cot thep la tuong đuong voi nhau.
BTCT la loai vat lieu xay dung đuoc su dung rong rai trong xay dung dan dung va xay dung cong trinh giao thong. Trong hau het cac cong trinh hien nay, ket cau BTCT đong vai tro la ket cau chiu luc chinh cho ca cong trinh.


Lich su phat trien Tu thoi La Ma co đai be tong đa đuoc su dung nhu mot loai vat lieu xay dung. Khi xi mang đuoc phat minh vao nhung nam đau the ky 19 thi viec ket hop giua be tong va xi mang đem lai hieu qua cao va đuoc su dung ngay mot rong rai. Francois Coignet, nha tu ban cong nghiep nguoi Phap, la nguoi tien phong trong viec phat trien ket cau be tong cot thep va ket cau be tong đuc san . Coignet la nguoi đau tien su dung cot sat cho be tong trong xay dung cac cong trinh nha o dan dung . Nam 1853, Coignet cho xay dung cong trinh đau tien su dung be tong cot sat, mot can nha 4 tang o so 72 pho Charles Michels, ngoai o Paris . Tuy vay, theo nhung mo ta cua Coignet thi viec bo sung cot sat vao be tong khong nham muc đich tang cuong đo be tong ma nham giu cho cac buc tuong bang be tong đung thang va khong bi lon nhao . Su ket hop giua be tong va cot thep cua Coignet do đo van chi mang tinh chat tinh co, chua nham muc đich tang cuong đo chiu keo cho ket cau be tong.
Nam 1854, nha thau xay dung nguoi Anh la William B. Wilkinson đa cho gia co mai va san bang be tong cot thep cho mot ngoi nha hai tang ma ong xay dung. Dua vao vi tri đat cot thep, ong đa chung minh rang, khong giong nhu nhung nguoi tien nhiem cua minh, Wilkinson đa co nhung hieu biet nhat đinh ve viec su dung cot thep đe gia tang kha nang chiu keo trong ket cau .
Joseph Monier, mot nha lam vuon nguoi Phap, đuoc biet đen nhu mot trong nhung nha phat minh chinh cua ket cau be tong cot thep. Ong đa đuoc cap bang sang che cho viec su dung luoi thep lam tu vo đan coi đe gia co cho cac chau cay bang be tong. Nam 1877, Monier nhan them mot bang sang che cho viec su dung luoi thep đe gia co cho cac cot va dam cau be tong. Mac du Monier chac chan rang ket hop be tong va cot thep se gia tang cuong đo cho ket cau, nhung rat it nguoi co the khang đinh lieu Monier co thuc su hieu ve kha nang gia tang cuong đo chiu keo cua cot thep trong ket cau be tong hay khong .
Co the thay, tu thoi La Ma co đai cho toi cuoi nhung nam cuoi the ky 19, mac du be tong va be tong cot thep đa đuoc su dung nhu mot loai vat lieu xay dung nhung chua co bat ky mot nghien cuu nao chung minh đuoc su ket hop hieu qua giua be tong va cot thep duoi goc nhin khoa hoc, cong nghe. Nha sang che nguoi My Thaddeus Hyatt la nguoi đau tien cong bo mot bao cao mang ten "Đanh gia ve mot vai thuc nghiem lien quan toi vat lieu xay dung ket hop giua be tong-xi mang Portland va cot sat, co xem xet toi kha nang tiet kiem vat lieu trong xay dung va kha nang phong chay đoi voi ket cau mai, san va hanh lang", trong đo ung xu cua ket cau be tong cot thep đa đuoc đua ra nghien cuu va đanh gia thong qua thuc nghiem. Nghien cuu nay cua Hyatt đong mot vai tro cuc ky quan trong cho su phat trien ket cau be tong su dung trong xay dung, khi lan đau tien no đuoc xem xet va chung minh su hieu qua duoi goc đo khoa hoc, cong nghe. Neu khong co nghien cuu nay, rat nhieu nhung thu nghiem va sai sot trong thuc te co the se xay ra trong đa phat trien cua ket cau be tong cot thep .
Ky su nguoi Đuc Mathias Koennen la nguoi đau tien đe xuat đua cot thep vao vung be tong chiu keo đe tang kha nang chiu keo cho toan bo ket cau. Nam 1886 ong đa cong bo cac ban thao đau tien ve ly thuyet va tieu chuan thiet ke cho ket cau be tong cot thep . Mot ky su nguoi Đuc khac la G. A. Wayss la mot trong nhung nguoi tien phong trong viec ung dung ket cau be tong cot thep vao thuc te san xuat. Wayss mua ban quyen sang che cua Monier vao nam 1879 va bat đau thuong mai hoa vao nam 1884 khi thanh lap cong ty "Wayss & Freytag". Trong nhung nam 1890, dua tren sang che cua Monier, Wayss va cong ty cua minh đa co nhieu đong gop to lon trong viec phat trien kha nang gia cuong cua cot thep trong be tong .
Lich su phat trien cua ket cau be tong cot thep cuoi the ky 19 con ghi nhan them đong gop cua ky su nguoi Anh Ernest L. Ransome. Su dung nhung kien thuc thu thap đuoc ve su phat trien cua be tong cot thep trong 50 nam truoc đo, Ransome đa cai tien bang cach su dung nhung thanh cot thep xoan đe gia tang kha nang dinh bam giua thep va be tong . Su hieu qua tu nhung toa nha xay dung bang cach su dung cai tien nay đa nang cao ten tuoi Ransome va giup ong gianh đuoc hop đong xay dung hai trong so nhung cay cau be tong cot thep đau tien tai Bac My . Ket cau be tong cot thep cung đuoc su dung cho mot trong nhung toa nha choc troi đau tien cua the gioi, toa nha Ingalls cao 16 tang tai Cincinnati, xay dung vao nam 1904 .
Tu nam 1897, ket cau be tong cot thep tro thanh mot phan trong chuong trinh giang day tai truong Ecole des Ponts et Chaussees, Phap. Mot trong nhung ky su xay dung tot nghiep chuong trinh nay la Eugene Freyssinet, cha đe cua be tong du ung luc vao nam 1929. Nhung nam ve sau linh vuc be tong cot thep đa đat đuoc nhieu tien bo va phat trien vuot bac tren the gioi, dan đen viec thanh lap "Hiep hoi be tong Đuc" vao nam 1910, sau đo la "Hiep hoi be tong Ao" va cac "Vien nghien cuu be tong Anh", "Vien nghien cuu be tong My" cung nhu cac to chuc quoc te nhu "Lien đoan be tong du ung luc quoc te" (FIP) hay "Uy ban Be tong chau Au" (CEB). Nhung to chuc nay đa gop phan quan trong trong viec phat trien va ung dung ket cau be tong cot thep trong nganh xay dung. Hien nay ket cau be tong cot thep la loai ket cau đuoc su dung pho bien nhat trong linh vuc xay dung .


Đac điem Trong cac đieu kien thong thuong, su ket hop giua be tong va cot thep mang lai hieu qua tot nho vao nhung đac điem sau : 

Luc dinh bam giua be tong va cot thep: luc nay hinh thanh trong qua trinh đong cung cua be tong va giup cot thep khong bi tuot khoi be tong trong qua trinh chiu luc.
Giua be tong va thep khong co phan ung hoa hoc lam anh huong đen tung loai vat lieu, ngoai ra do cot thep đat ben trong be tong nen con đuoc be tong bao ve khoi an mon do tac đong moi truong.
Be tong va thep co he so gian no nhiet xap xi nhau: 
  
    
      
        1
        ,
        0
        ×
        
          10
          
            −
          
        
        5
        ∼
        1
        ,
        5
        ×
        
          10
          
            −
          
        
        5
      
    
    {\displaystyle 1,0\times 10^{-}5\sim 1,5\times 10^{-}5}
  
 voi be tong va 
  
    
      
        1
        ,
        2
        ×
        
          10
          
            −
          
        
        5
      
    
    {\displaystyle 1,2\times 10^{-}5}
  
 voi thep. Do đo pham vi bien đoi nhiet đo thong thuong (duoi 100 °C) khong lam anh huong toi su ket hop ben trong giua be tong va cot thep.
Do be tong co kha nang chiu nen tot va cot thep đuoc đua vao trong be tong đe khac phuc kha nang chiu keo kem cua be tong nen ve co ban trong cau kien be tong cot thep thi cot thep se chiu ung suat keo con be tong chiu ung suat nen.


= Uu điem =
Ket cau be tong cot thep (cung nhu ket cau be tong) đuoc su dung rong rai nho nhung uu điem sau :

Gia thanh thap: be tong đuoc che tao chu yeu tu cac vat lieu san co nhu đa, soi, cat... Cac vat lieu khac nhu xi mang, thep đat tien hon nhung chi chiem ty trong khoang 1/6 đen 1/5 tong khoi luong.
Kha nang chiu luc lon: kha nang chiu luc cua be tong cot thep lon hon rat nhieu so voi cac dang vat lieu khac nhu gach, đa, go... Hon nua, khac voi cac loai vat lieu xay dung co nguon goc tu nhien, be tong cot thep la vat lieu nhan tao nen thong qua viec che tao co the lua chon cac tinh nang mong muon.
Đo ben cao: be tong la mot loai đa do đo co kha nang chiu an mon, xam thuc tu moi truong cao hon cac vat lieu nhu thep, go... Chi phi bao duong do đo cung thap hon.
Kha nang tao hinh khoi de dang: truoc khi đong cung thi be tong o dang hon hop long va deo nen co kha nang tao cac hinh khoi phu hop yeu cau kien truc nho vao he thong van khuon.
Kha nang chong chay tot: trong nguong duoi 400 °C thi cuong đo cua be tong khong bi suy giam đang ke, he so dan nhiet cua be tong cung thap nen giup bao ve cot thep o nhiet đo cao.
Kha nang hap thu nang luong tot: cac ket cau lam bang be tong cot thep thuong co khoi luong lon nen co kha nang hap thu luc xung kich tot.


= Nhuoc điem =
Nang ne: cac ket cau xay dung lam tu be tong cot thep thuong co nhip tuong đoi nho, chi phi xay dung nen mong cao. Nhuoc điem nay hien đuoc khac phuc đang ke bang viec su dung ket cau be tong du ung luc hoac ket cau be tong cuong đo cao ket hop voi cac giai phap xay dung hop ly.
Thoi gian thi cong lau: be tong can thoi gian đe đong cung, trong thoi gian nay chat luong be tong chiu nhieu anh huong cua thoi tiet, moi truong... Nhuoc điem nay co the khac phuc bang cach su dung be tong đuc san lap ghep hoac ban lap ghep.
Kha nang tai su dung thap: viec thao do, van chuyen va tai su dung be tong sau khi su dung rat ton kem va tieu hao nhieu cong suc.
Chi phi cho he thong van khuon.


Su dung trong xay dung Ket cau be tong cot thep đuoc su dung trong hau het cac linh vuc xay dung dan dung va xay dung cong trinh giao thong nhu nha o, cau, đuong, nha xuong cong nghiep, san bay, thuy loi... Tai Viet Nam, theo cac thong ke chua đay đu cac cong trinh xay dung tu ket cau be tong cot thep chiem 70% tong so cong trinh xay dung .
Mot so dang ket cau be tong đien hinh:

Nha cao tang: la dang cong trinh pho bien nhat su dung ket cau be tong cot thep. Đo cung lon cua be tong cot thep cho phep rat thich hop khi chiu tai trong ngang nhu gio.
Cau: nho nhung uu điem ve tuoi tho, kha nang chong an mon cao nen be tong cot thep đuoc su dung rat pho bien trong xay dung cau, do cac cong trinh cau phai chiu anh nhieu tac đong va anh huong cua moi truong hon cong trinh nha.
Ket cau be chua: dung đe chua cac loai chat long, dung dich nhu be nuoc, silo chua dau...


Ung xu cua ket cau be tong cot thep Ket cau be tong la loai ket cau xay dung đuoc thiet ke va cau tao boi be tong, mot loai vat chat cung tao nen boi hon hop xi mang, đa voi, đa nghien, cat, nuoc va cac thanh phan phu gia khac. Ket cau be tong chiu luc nen cao song yeu khi chiu luc keo. Vi the, ket cau be tong thuong đuoc gia co bang cot thep. Hau het cac cong trinh nha cao tang đeu co coc, mong, khung, san, vach cung, cot va dam bang ket cau be tong cot thep.


= Su dinh bam giua be tong va cot thep =


= Anh huong cua vet nut =


Tham khao