Quan đoi nha Minh la bo may quan su Trung Hoa duoi trieu đai nha Minh (1368 - 1644). Bo may quan su đuoc thiet lap tu luc luong khoi nghia Hong Can Quan cuoi trieu Nguyen duoi su lanh đao cua Chu Nguyen Chuong - nguoi sau đo đa tro thanh hoang đe khai quoc cua nha Minh. Ve mat bien che, quan đoi nha Minh cung nhu cac trieu đai truoc đuoc chia lam hai loai, cam quan va quan đia phuong. Cam quan đuoc to chuc thanh Tam Đai Doanh gom Tam Thien Doanh, Ngu Đoan Doanh va Than Co Doanh. Quan đia phuong đuoc to chuc theo che đo Ve So, binh linh theo đo cha truyen con noi. Che đo ve so cua nha Minh voi muc đich nham thiet lap mot he thong quan su tu cung tu cap, giam nhe chi phi cua trieu đinh cho quan đoi trong khi van duy tri đuoc luc luong quan su đong đao, tuy nhien tu giua the ky XV tro ve sau, tinh trang tham nhung, cuop đoat ruong đat cua binh linh dan đen tinh trang đao ngu, suc chien đau quan đoi giam sut. Đen hau ky nha Minh, che đo ve so chi con tren danh nghia, luc luong quan su chu yeu phu thuoc vao luc luong đanh thue hoac tu binh.


Tom tat Cac hoang đe nha Minh tu Hong Vu đen Chinh Đuc (1368 - 1521) ve co ban tiep nhan va phat trien cac the che quan su san co tu thoi nha Nguyen nhu the che binh dan hop nhat, huan luyen cuoi ngua ban cung va su dung nguoi Mong Co phuc vu trong quan đoi nha Minh, đac biet trong luc luong ky binh. Cho đen cuoi the ky XVI, nguoi Mong Co van đong vai tro quan trong trong cac luc luong quan su nha Minh, tham chi cau thanh 1/3 nhan su Cam Y Ve, ngoai ra vai tro cua nhung nguoi Nu Chan trong quan đoi cung đuoc ghi nhan. The che quan đoi dua vao ky binh rat đuoc cac hoang đe nha Minh coi trong.
Trong Quoc Tu Giam, ngoai viec hoc tap cac kinh đien cua Nho Giao, cuoi ngua ban cung rat đuoc Hong Vu đe nhan manh, va đuoc đua vao trong khoa cu.    Ke tu nam Hong Vu thu 3 (1370), cuoi ngua ban cung chinh thuc đuoc đua vao Khoa Cu, cung nhu truoc đo no đa tro thanh mot trong nhung tieu chuan bat buoc cho cac van quan tai Vo cu ke tu thoi Tong Hieu Tong.


Ve so che va Mo binh che = Ve So che =
Che đo ve so (衛所制) đuoc hoang đe khai quoc nha Minh Chu Nguyen Chuong thiet lap la che đo quan su đia phuong lay cam hung tu Phu binh che (府兵制) cua Bac Nguy, Tuy, Đuong va Van ho che (万户制) cua nha Nguyen. Nhung binh si the tap đuoc cap ruong đat tu cac đon đien quan su tu cung tu cap. Binh si trong cac ve so luan phien thuc hien canh tac đat đai trong ruong đat đuoc cap o đon đien quan su va tap trung ve cac doanh trai tai đia phuong hoac kinh đo đe huan luyen chien đau va su dung hoa khi. Co the coi ve so nhu la mot loai "Ngu binh u nong", Minh Thai to tung khoe khoang: "Tram duong binh tram van, khong phi bach tinh mot hat com"!
Ve mat co cau, binh si Ve so đuoc co cau nhu sau. 11 đen 12 nguoi lap thanh mot Tieu ky (小旗), 5 tieu ky lap thanh mot Tong ky (總旗), 2 tong ky ky lap thanh mot Bach ho so (百戶所), 10 bach ho so lap thanh mot Thien ho so (千戶所), 5 thien ho so lap thanh mot Ve so. Nhu vay moi ve bao gom 5600 nguoi. Cac ve so do Ngu Quan Đo Đoc Phu va Binh Bo quan ly, trong đo Ngu Quan Đo Đoc Phu nam quyen thong linh, trong khi quyen đieu đong thuoc ve Binh Bo.
Ve nguon tuyen binh, binh si trong ve so đuoc chon tu cac quan ho the tap, chiem khoang 20% so ho khau toan quoc đau trieu Minh. Moi quan ho cu mot trang đinh gia nhap Ve so, neu nguoi đo chet thi phai cu mot trang đinh khac thay the.
Co bon cach đe mot ho gia đinh tro thanh quan ho. Thu nhat, đo la gia đinh co nguoi tung tham gia khoi nghia sang lap trieu đinh. Thu hai, đo la nhung ho gia đinh co nguoi tung chien đau chong lai nha Minh, co the tu nha Nguyen hoac cac quan phiet khac, nhung đa đau hang va đuoc tiep nhan vao quan Minh. Thu ba, đo la nhung tu nhan bi ket an vao phuc vu trong quan đoi, tuy nhien vao the ky XV, phuong thuc nay khong con đuoc ap dung do hinh phat phuc vu quan ngu khong con đuoc thuc hien the tap. Cuoi cung, đo la gia đinh co nguoi tinh nguyen đang ky quan dich.


 Thuy Su  Hai quan khong phai la mot thuc the tach roi trong che đo quan su nha Minh va no la mot phan cua he thong ve so. Moi ve so duyen hai đuoc bo tri 50 chien thuyen đe phuc vu cong tac phong ngu tren bien. Nha Minh con thiet lap he thong chuong ngai, phong hoa đai, phao dai, dan quan va hai quan. Tro treu thay, he thong phong ngu tren bien nay khong the ngan chan đuoc nhung đot cuop boc cua Oa Khau, va tinh trang đo ngay cang tro nen xau đi trong suot thoi Gia Tinh cho đen khi đuoc giai quyet boi nhung danh tuong nhu Du Đai Du va Thich Ke Quang. Thieu Lam Tu cung tham gia vao hoat đong chong cuop bien, cu the nhu tran chien vao nam Gia Tinh thu 32 (1533), 120 tang binh Thieu Lam đa đanh bai 100 Oa khau voi chi 4 nguoi thuong vong.
Cac hoat đong quan su tren bien cua nha Minh bi han che đang ke. Hong Vu đe khi thanh lap nha Minh đa nhat manh rang "khong mot tam van nao đuoc phep đong xuong bien". Tuy nhien duoi thoi Hong Vu đe, quan cang Long Giang đa đuoc ong ta cho xay dung o Nam Kinh va noi đo sau nay đa xay dung nen Ham đoi Bao Thuyen noi tieng. Hai quan nha Minh con đuoc trang bi hoa khi gom phao va sung tay, đanh dau cho su hinh thanh hai quan su dung vu khi nong som nhat the gioi. Do đo, hai quan nha Minh đuoc đanh gia la luc luong hai quan hang đau the gioi vao thoi điem đo.
Hong Vu đe đa ra lenh thiet lap 56 thuy su ve, moi ve gom 50 chien thuyen va 5000 thuy quan. Tuy nhien hau het luc luong nay chien luc tuong đoi yeu. Quy mo hai quan nha Minh sau đo đa đuoc mo rong duoi thoi Vinh Lac. Hai quan nha Minh luc nay đuoc chia thanh ham đoi hoang gia đong tai Nam Kinh, hai ham đoi duyen hai bao gom ham đoi Tay Duong cua Trinh Hoa va ham đoi van chuyen luong thuc.
Sau cac cuoc vien duong cua Trinh Hoa duoi thoi Vinh Lac, chinh sach mo rong luc luong thuy su bi lung lay do nhung nguyen nhan chu quan va khach quan.  Bat chap mau thuan trong noi bo trieu đinh nha Minh voi van đe hai quan, Ham đoi Bao thuyen van co the thong tri nhung luc luong hai quan chau A khac, đieu nay cho phep nha Minh cu cac quan lai hoac thiet lap tuyen uy su cai tri Lu Tong (Luzon) va Cu Cang (Palembang), cung nhu can thiep vao noi bo cac quoc gia nhu Sri Lanka va Bataks. Nam 1521, trong Hai chien Đon Mon, ham đoi thuy su Đai Minh đa đanh bai ham đoi cua nguoi Bo Đao Nha, ma ngay sau đo thuy su nha Minh đa thang nguoi Bo Đao Nha trong tran hai chien Tay Thao Loan vao nam 1522. Nam 1633, thuy su nha Minh mot lan nua đanh bai hai đoi cua nguoi Ha Lan va cuop bien tai Hai chien Lieu La Loan. Mot so luong lon nhung luan thuyet quan su, bao gom nhung thao luan, đanh gia ve tac chien hai quan đuoc xuat ban, bao gom Vo Bi Chi va Ky Hieu Tan Thu. Ngoai ra, cac xac thuyen đam đa đuoc tim thay o Bien Đong, bao gom xac thuong thuyen va chien thuyen Trung Hoa chim vao khoang nam 1377 va 1645.


 Su suy tan cua che đo Ve So  Đia vi xa hoi cua mot quan nhan trong xa hoi nha Minh la vo cung thap kem. Vo quan, du cho quan ham hay quan chuc the nao, khong chi co đia vi thap hon va chiu su giam sat cua van quan, ma cac tuong linh cung voi binh si con bi đoi xu bat cong, bi nghi ky, ganh ghet. Nhung nguoi đi linh, tham chi tham gia vo cu bi xem la khong co uy vong bang nhung van nhan tham gia khoa cu do che đo quan ho the tap va vi phan đong binh si mu chu.
Ke tu sau thoi Chinh Thong đen giua thoi Gia Tinh (khoang tu nam 1450 đen nam 1550), che đo Ve So roi vao tinh trang suy thoai va nang luc chien đau cua binh linh trong cac quan ho the tap thuoc cac ve so bi suy giam tram trong do tham nhung va quan ly yeu kem. Tinh trang tuong linh, đia chu, quan lai tuoc đoat ruong đat cua binh si khien đoi song binh si vo cung kho khan, đao ngu thuong xuyen xay ra. Mot so ve so thi binh linh qua gia yeu hoac suc khoe khong đam bao đe co the chien đau. So sach nha Minh ghi nhan so đang ky binh linh ve so len đen 3 trieu nguoi, nhung so luong thuc te chi đat khoang 84,5 van nguoi va 3 van ky binh. Binh si con phai thuc hien nhieu cong viec khong he lien quan đen chien tranh. Mot trong nhung nhiem vu quan su đau thoi Minh đo la canh tac ruong đat. Nhieu binh si thuong xuyen phai lam nhung cong viec chi đe phuc vu loi ich rieng cho cac tuong linh. Ngoai ra binh si con đuoc tan dung đe van chuyen luong thao tren khap đat nuoc. Thuc te ho khong khac gi nhung nhan cong lam thue thay vi la mot nguoi linh thuc su. Cac tuong linh, đia chu, cuong hao, tham chi quan lai đa loi dung quyen luc chiem đoat ruong đat đon đien va bien no thanh đien trang cua ho, sau đo buoc cac binh si tro thanh tu no cay cay cho ho. Hoa binh lau dai, tru nhung khu vuc bien cuong noi phai chien đau chong lai cac bo toc du muc, đa khien binh si trong cac quan ho the tap khong muon tham gia quan đoi nua va phai hoi lo cho cac tuong linh đe tron thuc hien huan luyen. Tham nhung tu ve so đo phat trien đen muc nhung phu thuong muon thau tom ruong đat cung loi dung ke ho đe hoi lo cho cac quan lai nham kiem mot chuc vu chi huy trong ve so, khuyen khich binh si hoi lo đe khong phai tham gia chien tran hoac huan luyen, hoac tien hanh khai khong so luong binh si đe tham o quan luong trieu đinh phat xuong.
Ban than nghe linh khong the mang lai loi ich nen đe co them thu nhap binh si phai dua vao nhung hoat đong khac. Phuong phap đon gian nhat đo la phai tieu diet nhieu quan đich, voi moi quan đich giet đich se tang them phan thuong cho binh si lap cong.  Mot so binh si đao ngu khoi ve so va tro thanh giac cuop boi vi khong đu luong thuc đe nuoi song ban than va gia đinh.
Mot van đe phuc tap khac đo la nhung binh si cung quan ham lai khong co cung quyen han. Nhung binh si giau co hon co the hoi lo cap tren đe co vi tri tot hon va huong nhieu quyen loi hon nguoi khac trong ve so.
Vi hau het quan ho khong muon phuc vu trong quan đoi, nhung trang đinh trong cac quan ho đuoc chon đi tong quan co the nhan đuoc mot so khoan boi thuong tu cac trang đinh khac trong gia đinh. Vi du, ho co the tro thanh nguoi thua ke tiep theo ngay ca khi ho khong phai la con truong, bang cach tinh nguyen tong quan. Do nguoi đuoc thua ke co trach nhiem quan trong trong gia toc, do đo đia vi xa hoi cua nguoi đo se đuoc nang cao do đuoc ke thua cac đac quyen cua cha minh. Trong mot quan ho, nhung trang đinh tong quan o nhung vung đat cach xa que nha cua ho thuong dan đen moi quan he cua ho voi gia toc bi suy giam. Đe chong lai đieu nay, mot khoan tro cap đuoc phat cho nhung nguoi binh si đang tong quan trong mot no luc nham giam ty le đao ngu cua nhung nguoi linh phuc vu trong ve so va giup duy tri moi lien ket giua gia đinh cua nguoi linh voi to tien cua ho. Khoan tro cap đa tao ra ly do đe cac thanh vien gia đinh cua nguoi linh thuong xuyen ve tham nha to tien cua ho đe thu tien thanh toan va do đo duy tri moi quan he cua ho.
Tuy nhien cung co mot so đia phuong co quan điem khac nhau ve che đo quan su. O khu vuc bien gioi do chien tranh nen cac Ve so tai đay tien hanh che đo mo binh (募兵制 - Mo binh che), theo đo binh si đuoc tuyen chon khong phan biet vung mien, che đo nay mac du lam gia tang chi phi quan su nhung bu lai nang luc chien đau cua binh si trong ve so đuoc cai thien. Vi du o huyen Nghia O, danh tuong Thich Ke Quang đa tien hanh tuyen quan voi xuat than rat đa dang, tu nong dan cho đen nhung hoc sinh Thai hoc tai đia phuong. Đieu nay đa tao nen tiem nang phat trien luc luong quan su va đa đat đuoc nhung thanh qua đang ghi nhan.


= Mo Binh che =
Su suy tan cua che đo Ve so đa buoc nha Minh thay đoi che đo quan su sang chieu mo binh linh, đuoc goi la mo binh che (募兵制). Trong che đo nay, linh đanh thue đuoc tuyen mo tren khap đia phuong nham cai thien kha nang chien đau cung nhu giam nhe ganh nang quan su tai đia phuong.
Nhung binh si đuoc tuyen mo thong qua mo binh che cho phep cung co hang ngu, gia tang suc chien đau va mo rong quy mo cac đoi quan von phan lon tu cac quan ho. Nguon tuyen mo vo cung đa dang, co the la luu dan, hoc sinh, hoac trang đinh trong cac quan ho khac tinh nguyen nhap ngu. Quan đoi kieu moi (khong thuoc quan ho) nay tro thanh mot nhom rieng biet va thong nhat trong quan đoi; ho se cung noi day binh bien neu gap nhung van đe phan biet đoi xu hay khong đuoc tra luong đung han. Su kien binh bien Ngo Kieu (1632-1633) la mot vi du, viec đoc su Vien Sung Hoan vo co buoc toi va giet chet tong binh Mao Van Long vao nam 1629 đa khien binh si duoi quyen Mao bat binh, khien ho noi day binh bien va đao thoat sang Hau Kim, trong khi truoc đo ban than Vien Sung Hoan đa bi hoang đe Sung Trinh xu lang tri vao nam 1630.
Do đia vi xa hoi cua nghe linh khong cao, nen nhung binh si đuoc tuyen mo phan đong đen tu nhung tang lop thap kem trong xa hoi nhu trom cuop hoac luu dan. Ky luat va nang luc chien đau cua nhung binh si nay cung vi the ma khong co su đong nhat. Dan quan tu cac đoan luyen đang tin va de sai khien hon nhung ten xuat than du thu du thuc. Cac tuong linh chi huy đa han che viec huan luyen va cai to manh cac canh quan nay do lo so noi loan, va cac tuong linh chien đau chu yeu dung gia binh thay vi co gang kiem soat va tao quan uy voi nhung binh si thieu tin cay kia.
Ke tu thoi điem 1570 tro đi, binh si nha Minh chu yeu thong qua Mo binh che.


 Gia binh  Gia binh, co the goi la tu binh, la nhung binh si chi phuc vu va tuan lenh cap tren truc tiep cua ho. Su ton tai cua luc luong than binh thach thuc quan điem co ban cua quan đoi nha Minh vi no trai voi tu tuong quan đoi phai trung thanh tuyet đoi voi hoang đe va trieu đinh.


Cau truc lanh đao quan su Cac ve so nam ngoai khu vuc kinh đo (Bac Kinh, Nam Kinh, Trung Đo Phuong Duong) đuoc đat duoi su quan ly cua cac Đo chi huy su ty tai cac đia phuong. Con luc luong tai kinh đo nam duoi su quan ly cua Binh Bo va Ngu Quan Đo Đoc Phu, theo đo Binh Bo nam quyen đieu binh, Ngu Quan Đo Đoc Phu nam quyen thong binh, đieu nay phan anh chinh sach kiem che the luc quan su cua trieu đinh nha Minh. Chinh sach kiem che nay đuoc tiep thu tu nhung chinh sach kiem che truoc đay duoi thoi Tong.
Cac vo quan đuoc tuyen chon thong qua cac ky Vo Cu do trieu đinh to chuc, trong đo phan ky nang vo hoc nhan manh vao cac kha nang cuoi ngua ban cung, tuy nhien đieu nay khong đu đe co nhung vo quan chat luong. Du vay, nhung ky vo cu cung đa tao nen khong it tuong linh tai nang nhu Thich Ke Quang, Du Đai Du, Ma Si Long, Ngo Tuong, Ngo Tam Que.
Vao hau ky nha Minh, che đo Ve so thoi nat đinh điem, quan đoi dua vao cac the luc the tap thay vi đuoc luan chuyen theo che đo cua trieu đinh, va Ngu Quan Đo Đoc Phu đa khong the kiem soat đuoc quan đoi tai cac tinh nua. Cac Tong đoc quan vu, đuoc thiet lap tu thoi Thanh Hoa (1465 - 1487), đuoc bo nhiem đen cac tinh nham quan ly van đe tai chinh va quan su tai cac đia phuong, dan tro thanh nhung the luc tu tri.
Cac phien vuong đuoc hoang đe cu đen lanh đia đuoc phong co quyen thong linh quan đoi tai đo. Tai cac lanh đia phien vuong co quyen mo binh va xay dung luc luong than binh cho rieng minh (đen nam 1395 quyen luc nay đa bi han che). He thong phan phong nham muc đich tang cuong kha nang chien đau cua quan đoi nay tu lau đa khong đuoc cac trieu đai truoc đo su dung. Cac phien vuong cung tham gia vao cac chien dich quan su ma trieu đinh to chuc. Yen vuong Chu Le tran giu Bac Binh đa tao an tuong tot voi Hong Vu đe trong cac chien dich Bac phat, tham chi đuoc phep giu rieng 1 van tu binh Mong Co sau khi ket thuc chien dich, ma tro treu thay nhung hang quan Mong Co nay lai đong vai tro quan trong trong ke hoach đoat ngoi bau cua ong. Trong mot so truong hop thi cac phien vuong cung đuoc bo nhiem vao cac chuc vu đang chua co nguoi thay the, vi du nhu Tan vuong Chu Sang đuoc cu đi thiet lap cac đon đien va cu điem ben ngoai Truong Thanh. Cac phien vuong luon đuoc phep mang theo than binh, trong khi cac quan lai đuoc trieu đinh cu xuong chi đuoc su dung luc luong tai cho, ma cac phien vuong chi co quyen trong nhung truong hop khan cap do Hoang đe tuyen bo. Chuoi lenh kep nay nham ngan chan mot cuoc đao chinh o thu đo. Luc luong đon tru chi co the đuoc trien khai khi co lenh mang ca con dau cua Hoang đe va phien vuong. Cac đoi quan cua Đo chi huy su ty sau đo đuoc su dung đe giam sat luc luong quan đoi cua cac phien vuong. Nhieu phien vuong đa tich luy luc luong quan đoi rieng biet va su dung quan đoi cua trieu đinh ma khong can uy quyen trong cac chien dich quan su. Quyen luc cua cac phien vuong dan suy giam bat đau tu chinh sach triet phien cua Kien Van đe, sau đo đuoc Vinh Lac đe ke tuc ngay sau khi chinh ong ta lat đo chau cua minh. Trong nhung nam Vinh Lac (1402 - 1424), cac phien vuong hoac bi phe bo, hoac bi doi vao trong noi đia; cho đen hau ky nha Minh đa khong con nhieu phien vuong nam thuc quyen. Quyen thong linh quan su đuoc Vinh Lac đe giao cho tang lop cong khanh huan thich, bao gom nhung nguoi đi len tu quan đoi va tro thanh tang lop quy toc the tap. Tuy nhien, quyen thong linh cua ho chi đuoc thuc thi khi trieu đinh tien hanh cac chien dich chinh phat va binh loan, sau khi ket thuc phai giao tra binh quyen nham ngan chan viec hinh thanh quyen luc ca nhan đe doa đen hoang đe.


Cam quan: Tam Đai Doanh va Đoan Doanh = Tam Đai Doanh =


 Tam Thien doanh  Tam Thien Doanh (phon the: 三千營; gian the: 三千营; binh am: Sanqianying) đuoc to chuc tu 3000 ky binh nguoi Mong Co (tren thuc te quan so nhieu hon the), phan lam nam ty, phu trach giu hoang ky, xe co, binh khi, đo ngu dung. Tu thoi Gia Tinh đoi ten la Than Xu Doanh (神樞營). La luc luong ky binh nong cot va co đong nhat cua cam quan.


 Ngu Quan doanh  Ngu Quan Doanh (phon the: 五軍營; gian the: 五軍营; binh am: Wujunying) la mot trong ba luc luong thuoc cam quan nha Minh.
Tu thoi Minh Thai To, trieu đinh nha Minh thiet lap Đai đo đoc phu tiet che quan đoi toan quoc, trong ngoai kinh thanh bo tri hai san lon nho, phan thanh 48 ve, đen khi Minh Thanh to doi đo ra bac thi so luong tang len 72 ve. Nam Vinh Lac thu 8 (1410), cac luc luong thuy, bo, ky đuoc phan thanh Trung quan, Ta-Huu dich quan, Ta-Huu tieu quan, goi la Ngu quan. Tru ve so kinh su, hang nam 16 van quan tu Trung Đo luu thu ty va cac Đo ty Son Đong, Ha Nam, Đai Ninh luan phien đen kinh su thao luyen, goi la ban quan. Ngu Quan Doanh thiet lap 1 đe đoc noi quan, 2 vo quan, 2 chuong hieu; moi đai doanh gom 1 doanh quan, 2 ba tong. Cac quan doanh thiet lap 1 doanh quan, 1 ba tong. Binh thuong thao luyen tran hinh, chien thuat. Khi hoang đe than chinh, nam quan đong o ben ngoai, la luc luong tac chien chu luc.


 Than Co doanh  Bai chi tiet: Than Co Doanh
Than Co Doanh (phon the: 神機營; gian the: 神机营; binh am: Shenjiying) Phu trach huan luyen va su dung vu khi nong tac chien. Đuoc thanh lap duoi thoi Vinh Lac (1402 - 1424), sau chien dich quan su tai Viet Nam, do so luong vu khi nong tang cung yeu cau huan luyen tac chien ma Minh Thanh To quyet đinh thanh lap luc luong quan su su dung hoa khi va tac chien hoa khi, goi la Than Co Doanh. Ban đau đuoc trang bi cac loai phao va sung tay so khai, đen thoi Gia Tinh (1522 - 1566) thi đuoc trang bi them nhieu phao va sung cam tay tien tien tu phuong Tay va đuoc san xuat hang loat. Nhung vu khi nong đuoc ghi chep va bien tap trong ba cong trinh quan su noi tieng: Hoa Long Kinh (火龙经), Ky hieu tan thu (紀效新書) va Vo bi chi (武备志). Than Co Doanh đuoc xem la đoi quan su dung vu khi nong chuyen nghiep đau tien tren the gioi, đong vai tro quan trong trong viec thiet lap uu the quan su tuyet đoi cua nha Minh thoi ky đau noi rieng, va quan su Trung Hoa noi chung, cung nhu duy tri su on đinh cua nha Minh nhung nam trung ky va hau ky.


= Đoan Doanh =
Sau su bien Tho Moc Bao, nha Minh tai co cau luc luong cam quan, theo đo duoi thoi Canh Thai (1450-1456), Minh Đai Tong chap thuan đe xuat cua Binh bo thuong thu Vu Khiem tien hanh tuyen mo 10 van quan bien che vao 10 doanh trai kinh su, goi la Đoan Doanh. Đen nam Thien Thuan thu 8 (1464), ngay sau khi Minh Anh Tong mat, Minh Hien Tong ke vi tien hanh mo rong so luong va quy mo cac đoan doanh, theo đo so luong đoan doanh đuoc tang len thanh 12, gom:
Tu Vu Doanh (Phan Vu, Dieu Vu, Luyen Vu, Hien Vu)
Tu Dung Doanh ( Cam Vu, Qua Vu, Hieu Vu, Co Vu)
Tu Uy Doanh: (Lap Uy, Than Uy, Duong Uy, Chan Uy)
Moi doanh thiet lap tam thien doanh, ngu quan doanh va than co doanh voi quy mo nho hon. Doanh quan đuoc chon tu cong khanh huan thich, thuc te do cac pho quan đe đoc phu trach, noi than lam giam quan. Đen thoi Gia Tinh, trieu đinh nha Minh cai to cam quan, xoa bo che đo đoan doanh, thiet lap lai the che tam đai doanh.


Nguon goc xuat than cua binh si = Nguoi Mong Co =
Hong Vu đe đa tiep nhan cac dan toc du muc hoac ban du muc o mien Bac Trung Hoa nhu Mong Co, Nu Chan gia nhap quan ngu. Hau het nguoi Mong Co trong quan Minh đong quan o khu vuc bien cuong mien Bac, tuy nhien ho cung đuoc cu xuong chien đau o phia Nam trong cac chien dich binh loan o Quang Tay.
Nguoi Mong Co lap đuoc quan cong co the nhan thuong tu trieu đinh nhu ruong đat va thang quan ham, tuy vay ho van chiu su phan biet đoi xu vi khong phai la nguoi Han. Tuong linh va binh linh Mong Co chua bao gio đuoc trao quyen thong linh hoac tac chien đoc lap ma phai chiu su giam sat cua nhung tuong linh nguoi Han, tuy nhien do vai tro giam sat chi la tren danh nghia nen phan lon binh si Mong Co hanh xu nhu la linh đanh thue hoac la gia binh cua cac tuong linh. Moi quan he nay keo dai xuyen suot trieu Minh, va tham chi o giai đoan hau ky, cac tuong linh nguoi Han luon co nhung nguoi Mong Co trong than binh cua ho. 
Chu Quoc Trinh (1558 - 1632), thu phu Noi Cac duoi trieu Thien Khai (1621 - 1627), đa nhan xet ve cach ma trieu đinh nha Minh đa kiem soat thanh cong nhung nguoi Mong Co phuc vu trong quan ngu trieu đinh, khong nhu nhung trieu đai truoc đo nhu Đong Han va Tay Tan đa that bai trong viec kiem soat nhung nguoi Ho đa đau hang trieu đinh, dan đen viec nhung nguoi Ho đa Han Hoa noi loan, dung nen thoi ky Ngu Ho loan Hoa.


= Lang Binh =

Nha Minh trong thoi gian chong Oa khau đa huy đong ca luc luong binh si tu nhung dan toc thieu so, đien hinh nhu Lang binh cua nguoi Trang o Quang Tay lam luc luong xung kich.


= Bac quan =
Danh tuong Thich Ke Quang mieu ta nhung binh si Bac quan mot cach kha tieu cuc la "ngu ngoc" va "thieu kien nhan". Hau het Bac quan van su dung cac loai hoa khi kieu cu nhu hoa thuong thay vi tiep nhan hoa khi kieu moi nhu sung hoa mai.
Nhung binh si Bac quan đuoc chieu mo tu Lieu Đong, va nguoi Lieu Đong noi chung, bi xem la thieu tin cay, phong tung va khong tot hon du con la bao. He thong quan su va chi huy quan su tai Lieu Đong theo hinh thuc the tap, voi moi quan he rang buoc chat che giua binh si voi chi huy. Vi vay khi bat đong voi trieu đinh trung uong thi cac the luc nay de dang đao ngu gia nhap ke đich, đieu nay giai thich cho nguyen nhan ma Lieu Đong de dang roi vao tay Hau Kim, khi ma cac the luc quan su Lieu Đong quyet đinh nga ve cac bo lac Nu Chan thay vi trung thanh voi trieu đinh.


= Nam quan =
Trong khi Bac quan gioi ve tac chien ky binh, thi binh si Nam quan tot ve tac chien bo binh va thuy binh. Nam quan va Bac quan lai thieu su tin tuong lan nhau. Trong su kien binh bien Ngo Kieu o Đang Chau vao nam 1633, quan noi loan nguoi mien Bac đao thoat sang Hau Kim đa sat hai nhung binh si mien Nam, nhung nguoi ma ho nghi ngo la cong tac voi trieu đinh nha Minh.
Quan gia hoa, mot loai ngon ngu co nguon goc tu phuong ngu mien Bac, đuoc tim thay o mien Nam Trung Hoa, do hau due cua nhung binh si nha Minh truyen lai.


Vu khi va trang bi Thuong va mau la nhung vu khi pho bien nhat va binh si đuoc huan luyen toan dien trong chien đau tay đoi hoac đoi hinh. Cong tac huan luyen chien đau bang mau va thuong thuong keo dai hon 3 thang.
Cung nhu truong thuong va mau, đao, bao gom đoan đao va truong đao, cung la loai vu khi đuoc su dung vo cung pho bien trong chien đau cua quan đoi nha Minh. Kiem it đuoc su dung trong thuc chien ma chu yeu nghieng ve trinh dien, thi đau hoac voi vai tro le nghi.
Đao la mot the loai Trung Quoc đe chi nhung guom cong, mot luoi. No la vu khi chien đau gan co ban cua trieu đai nha Minh. Kiem thi dai hon la the loai mieu ta guom hai luoi thang. No trai qua mot su hoi sinh trong trieu đai nha Nguyen nhung lai khong đuoc ua chuong trong thoi nha Minh. Kiem van đuoc su dung boi mot so it chuyen gia vu khi nhung mat khac đuoc biet đen voi nhung pham chat nhu mot dau hieu cua su tinh chinh hoc thuat.
"Tram Ma Đao" đuoc mo ta trong su lieu nha Minh la truong đao can dai 128 cm gan voi luoi đao dai 96 cm, đoi khi no cung đuoc mo ta nhu mot thanh đoan đao ve. Cac nha nghien cuu suy đoan rang co ban la mot vu khi glaive. Nguoi ta suy đoan rang thong đoc Formosa nguoi Thuy Đien Frederick Coyett đa đe cap ve loai binh khi nay khi mo ta binh linh cua Trinh Thanh Cong: "Ho su dung thanh guom đang so đuoc gan vao can dai bang nua nguoi".
Danh tuong Thich Ke Quang đa trien khai đoi hinh tieu ky "Uyen Uong tran", bao gom bon truong thuong thu, hai thuan bai thu, hai lang tien thu, đoi truong va phu trach hau can. Đoi hinh nay co điem tuong đong voi đoi hinh o chau Au, noi ma cac tay sung đuoc cac thuong thu bao ve xung quanh. Ngoai ra phuong thuc ban tap trung theo hang cung đuoc ap dung.

Cung va no van đuoc xem la nhung vu khi quan trong bat chap su phat trien cua hoa khi cung nhu cac chien thuat, ky nang su dung no.


Giap tru Duoi trieu đai nha Minh, phan lon binh si khong mac ao giap, ma chu yeu danh cho cac chi huy va mot phan it binh si. Giap cho ngua cung rat it đuoc su dung.
Giap nhe (Brigandine Armour) thoi nha Minh đuoc bo binh su dung rong rai duoi dang nhung tam giap nho boc trong cac lop vai va đuoc co đinh bang đinh tan.
Giap tam (Plate Armour) đuoc đe cap trong Vo bi yeu luoc (1638). Mac du giap tam rat it pho bien, loai giap nay đuoc su dung trong Chien tranh Nham Thin. Quan Nhat Ban tai Trieu Tien đa ghi nhan nhung binh si nha Minh trang bi giap nang đa xuyen qua lan mua đan cua Nhat đe pha tan đoi hinh đoi phuong.
Mac du giap tru van đuoc su dung, vai tro cua no dan bi han che do su tien bo khong ngung cua vu khi nong. Danh tuong Tieu Ngoc thua nhan rang hoa khi "ban nhu rong bay, xuyen thung tang tang lop lop giap". Binh si du cho trang bi giap tru đay đu van bi đanh bai chi bang mot khau sung. Du vay, van co nhung ghi nhan ve nhung co gang cua nha Minh trong che tac giap tru chong đan. Theo nhu ghi nhan cua nguoi Nhat, trong tran chien Tac Son (Jiksan), quan Minh đuoc trang bi giap va la chan đa chan đuoc khong it loat sung cua quan Nhat, va phong ngu thanh cong truoc khi vien binh keo buoc quan Nhat rut lui. Frederick Coyett trong cuoc chien o Đai Loan đa mo ta nhung giap tru cua nha Minh co kha nang bao ve tot chong lai sung hoa mai. Tai lieu cua nguoi Anh vao đau the ky 19 cung đe cap đen nhung la chan đuoc đan bang cay may cua Trung Hoa đuoc coi la "gan nhu la bang chung thuyet phuc cho viec bao ve nguoi mac chong lai sung hoa mai", tuy vay mot bao cao khac vao cuoi the ky 19 noi rang no khong bao ve nguoi mac trong suot cuoc tien cong vao phao đai cua luc luong Hoi Giao, noi ma ho toan bo đeu tu tran duoi lan mua đan.

Nhung binh si su dung ten lua thuong mac giap nang đe tang cuong bao ve, do đo ho co the ban o cu ly gan.


Cac đoi hinh chien thuat = Cap tieu ky =


= Đoi hinh doanh trai =


Mot so tuong linh quan su noi tieng Hong Vu đe (1328 - 1398)
Vinh Lac đe (1360 - 1424)
Tu Đat (1332 - 1385)
Thang Hoa (1326 - 1392)
Moc Anh (1345 - 1392)
Lam Ngoc (? - 1393)
Thuong Ngo Xuan (1330 - 1370)
Vuong Thu Nhan (1472 - 1528)
Thich Ke Quang (1528 - 1588)
Du Đai Du (1503 - 1580)
Ly Thanh Luong (1526 - 1615)
Vien Sung Hoan (1584 - 1630)
Tan Luong Ngoc (1574 - 1648)
Mao Van Long (1576 - 1629)
Trinh Thanh Cong (1624 - 1662)
Tieu Ngoc


Chu thich Tham khao