Trinh duyet web, thuong đuoc viet tat la Trinh duyet, la mot ung dung đe truy cap cac trang web. Khi nguoi dung yeu cau mot trang web tu mot trang web cu the, trinh duyet se truy xuat cac file cua trang web đo tu may chu web roi hien thi trang đo tren man hinh cua nguoi dung. Trinh duyet cung co the hien thi noi dung đuoc luu tru cuc bo tren thiet bi cua nguoi dung.
Trinh duyet đuoc su dung tren nhieu thiet bi, bao gom may tinh đe ban, may tinh xach tay, may tinh bang, đien thoai thong minh, đong ho thong minh va may choi game. Tinh đen nam 2024, cac trinh duyet đuoc su dung nhieu nhat tren toan the gioi la Google Chrome (~66% market share), Safari (~16%), Edge (~6%), Firefox (~3%), Samsung Internet (~2%), va Opera (~2%). Tinh đen nam 2023, uoc tinh co 5,4 ty nguoi đa su dung trinh duyet.


Lich su Trinh duyet web đau tien, đuoc goi la WorldWideWeb, đuoc phat minh vao nam 1990 boi Sir Tim Berners-Lee. Sau đo ong đa tuyen dung Nicola Pellow đe viet Line Mode Browser, trinh duyet nay hien thi cac trang web tren cac thiet bi đau cuoi đon gian; no đuoc phat hanh vao nam 1991. Trinh duyet web Mosaic đuoc phat hanh vao thang 4 nam 1993 va sau đo đuoc coi la trinh duyet web đau tien tro nen pho bien. Giao dien nguoi dung đo hoa sang tao cua no giup World Wide Web de đieu huong va do đo de tiep can hon voi nguoi dung trung binh. Đen luot minh, đieu nay đa cham ngoi cho su bung no Internet cua nhung nam 1990, khi Web phat trien voi toc đo rat nhanh. Cac nha phat trien chinh cua Mosaic sau đo đa thanh lap tap đoan Netscape, cong ty đa phat hanh Netscape Navigator chiu anh huong cua Mosaic vao nam 1994. Navigator nhanh chong tro thanh trinh duyet pho bien nhat.

Microsoft ra mat Internet Explorer vao nam 1995, dan đen mot cuoc chien trinh duyet voi Netscape. Trong vong vai nam, Microsoft đa đat đuoc vi tri thong linh tren thi truong trinh duyet vi hai ly do: ho đong goi Internet Explorer voi he đieu hanh Windows pho bien cua minh va thuc hien nhu mot phan mem mien phi ma khong co han che nao ve viec su dung. Thi phan cua Internet Explorer đat đinh o muc hon 95% vao đau nhung nam 2000. Nam 1998, Netscape chuyen đoi thanh Mozilla Foundation đe tao ra mot trinh duyet moi su dung mo hinh phan mem nguon mo. Cong trinh nay đa phat trien thanh trinh duyet Firefox, lan đau tien đuoc Mozilla phat hanh vao nam 2004. Thi phan cua Firefox đat đinh o muc 32% vao nam 2010. Apple đa phat hanh trinh duyet Safari vao nam 2003; no van la trinh duyet thong linh tren cac thiet bi cua Apple, mac du no khong tro nen pho bien o nhung noi khac.
Google ra mat trinh duyet Chrome vao nam 2008, trinh duyet nay lien tuc chiem thi phan tu Internet Explorer va tro thanh trinh duyet pho bien nhat vao nam 2012. Chrome van thong tri ke tu đo. Nam 2015, Microsoft đa thay the Internet Explorer bang Edge [Legacy] cho ban phat hanh Windows 10. Nam 2020, phien ban cu nay đa đuoc thay the bang phien ban Edge moi dua tren Chromium.
Ke tu đau nhung nam 2000, trinh duyet đa mo rong đang ke kha nang HTML, CSS, JavaScript, va  va đa phuong tien cua chung. Mot ly do la đe cho phep cac trang web phuc tap hon, chang han nhu ung dung web. Mot yeu to khac la su gia tang đang ke ket noi bang thong rong o nhieu noi tren the gioi, cho phep moi nguoi truy cap noi dung du lieu chuyen sau, chang han nhu phat truc tuyen video HD tren YouTube, đieu khong the thuc hien đuoc trong thoi đai modem quay so.
La mot phan mo rong cua cac tien ich nay đe tao cac ung dung dua tren web, trinh duyet web đa bat đau them ho tro cho cac ung dung web tien bo (PWAs) nam 2016. Thuat ngu ung dung web tien bo đuoc đat ra boi ky su Google Alex Russell vao nam 2015. PWA đa tro thanh mot dang ung dung pho bien tan dung cac tinh nang cua trinh duyet web hien đai nhung co the đuoc cai đat va khoi chay nhu mot ung dung goc, co the đuoc su dung khi thiet bi cua nguoi dung ngoai tuyen va co the đuoc truy cap ma khong can nguoi dung phai nhap URL cua ung dung. PWA cung cap ho tro đa nen tang tu đong va kich thuoc cai đat nho hon so voi cac ung dung goc. Apple iPhone đa them ho tro cho cac PWA co the cai đat vao nam 2018 va hau het cac trinh duyet chinh đeu ho tro PWA tren desktop va thiet bi di đong.


Chuc nang Muc đich cua trinh duyet web la lay noi dung va hien thi tren thiet bi cua nguoi dung.Qua trinh nay bat đau khi nguoi dung nhap Uniform Resource Locator (URL), vi du nhu https://en.wikipedia.org/,vao thanh đia chi cua trinh duyet. Hau nhu tat ca cac URL tren Web đeu bat đau bang http: hoac https:, nghia la chung đuoc truy xuat bang Giao thuc truyen sieu van ban (HTTP). Đoi voi che đo bao mat (HTTPS), ket noi giua trinh duyet va may chu web đuoc ma hoa, cung cap kha nang truyen du lieu an toan va rieng tu. Vi ly do nay, trinh duyet web thuong đuoc goi la may khach HTTP hoac User Agent. Cac tai lieu can thiet, bao gom van ban, bang kieu, hinh anh va cac loai đa phuong tien khac, đuoc tai xuong tu may chu. Sau khi cac tai lieu đa đuoc tai xuong, cong cu cua trinh duyet web (con đuoc goi la cong cu bo cuc hoac cong cu ket xuat) co trach nhiem chuyen đoi cac tai nguyen đo thanh bieu dien truc quan tuong tac cua trang tren thiet bi cua nguoi dung.Trinh duyet web hien đai cung chua cac Engine JavaScript rieng biet cho phep cac ung dung tuong tac phuc tap hon ben trong trinh duyet. Trinh duyet web khong hien thi giao dien nguoi dung đo hoa đuoc goi la trinh duyet khong co giao dien.
Cac trang web thuong chua cac sieu lien ket đen cac trang va tai nguyen khac. Moi lien ket chua mot URL va khi nhap hoac cham vao, trinh duyet se đieu huong đen tai nguyen moi. Hau het cac trinh duyet su dung bo đem noi bo cua cac tai nguyen trang web đe cai thien thoi gian tai cho cac lan truy cap tiep theo vao cung mot trang. Bo đem co the luu tru nhieu muc, chang han nhu hinh anh lon, vi vay chung khong can phai đuoc tai xuong tu may chu mot lan nua. Cac muc đuoc luu trong bo đem thuong chi đuoc luu tru trong thoi gian ma may chu web quy đinh trong cac thong bao phan hoi HTTP cua no.
Trinh duyet web khong giong voi cong cu tim kiem, mac du hai thu nay thuong bi nham lan. Cong cu tim kiem la mot trang web cung cap lien ket đen cac trang web khac va cho phep nguoi dung tim kiem cac tai nguyen cu the bang truy van van ban. Tuy nhien, trinh duyet web thuong đuoc su dung đe truy cap cong cu tim kiem va hau het cac trinh duyet hien đai cho phep nguoi dung truy cap truc tiep vao cong cu tim kiem mac đinh bang cach nhap truy van vao thanh đia chi.
Đe thuc hien tat ca đieu nay, cac trinh duyet hien đai la su ket hop cua nhieu thanh phan phan mem.


Tinh nang Cac trinh duyet pho bien nhat chia se nhieu tinh nang chung. Chung tu đong ghi lai lich su duyet web cua nguoi dung, tru khi nguoi dung tat lich su duyet web cua ho hoac su dung che đo rieng tu khong ghi lai. Chung cung cho phep nguoi dung đat dau trang, tuy chinh trinh duyet bang tien ich mo rong va quan ly cac muc tai xuong va mat khau cua ho. Mot so cung cap dich vu đong bo hoa va cac tinh nang tro nang web.
[[File:Chromium_(web_browser).png|lien_ket=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chromium_(web_browser).png%7Cphai%7Cnho%7C220x220px%7CTrinh duyet truyen thong co cac tinh nang giao dien nguoi dung nam phia tren noi dung trang.
Cac tinh nang giao dien nguoi dung (UI) pho bien:

Cho phep nguoi dung mo nhieu trang cung luc, trong cac cua so trinh duyet khac nhau hoac trong cac tab khac nhau cua cung mot cua so.
Cac nut quay lai va chuyen tiep đe quay lai trang truoc đa truy cap hoac chuyen tiep đen trang tiep theo.
Mot nut lam moi hoac tai lai va mot nut dung đe tai lai va huy tai trang hien tai. (Trong hau het cac trinh duyet, nut dung đuoc hop nhat voi nut tai lai.)
Mot nut home đe quay lai trang bat đau.
Mot thanh đia chi đe nhap URL cua trang va hien thi trang đo, va mot thanh tim kiem đe nhap truy van vao cong cu tim kiem. (Trong hau het cac trinh duyet, thanh tim kiem đuoc hop nhat voi thanh đia chi.)
Trong khi trinh duyet di đong co cac tinh nang UI tuong tu nhu phien ban danh cho desktop, thi nhung han che cua man hinh cam ung thuong nho hon đoi hoi UI di đong phai đon gian hon. Su khac biet nay rat đang ke đoi voi nhung nguoi dung quen voi cac phim tat. Thiet ke web đap ung đuoc su dung đe tao ra cac trang web cung cap trai nghiem nhat quan tren cac phien ban danh cho may tinh đe ban va thiet bi di đong cua trang web va tren nhieu kich thuoc man hinh khac nhau. Cac trinh duyet may tinh đe ban pho bien nhat cung co cac cong cu phat trien web tinh vi.
Quyen truy cap vao mot so noi dung web — đac biet la cac dich vu phat truc tuyen nhu Netflix, Disney+ va Spotify — bi han che boi cac phan mem Digital Rights Management (DRM). Trinh duyet web co the truy cap noi dung bi han che DRM thong qua viec su dung Content Decryption Module (CDM) nhu Widevine. Tinh đen nam 2020, cac CDM đuoc cac trinh duyet web thong tri su dung yeu cau cac nha cung cap trinh duyet phai tra phi cap phep ton kem, khien hau het cac trinh duyet nguon mo đoc lap khong the cung cap quyen truy cap vao noi dung bi han che DRM.


Cac giao thuc va cac chuan Trinh duyet web thuong giao tiep voi may chu web bang viec su dung HTTP (giao thuc truyen sieu van ban) đe lay ve cac trang web. HTTP cho phep cac trinh duyet web gui thong tin đen cac may chu web, cung nhu lay cac trang web ve. HTTP đuoc su dung rong rai nhat la HTTP/1.1, đuoc đinh nghia đay đu o RFC 2616. HTTP/1.1 co nhung chuan rieng ma Internet Explorer khong ho tro, nhung hau het cac trinh duyet web khac đeu ho tro đay đu.
Cac trang đuoc đinh vi bang cach thuc cua mot URL (bo đinh vi tai nguyen chung) (RFC 1738), đuoc coi nhu la mot đia chi, bat đau bang cum http: đe truy cap HTTP. Nhieu trinh duyet cung ho tro cac kieu URL khac va giao thuc tuong ung, nhu gopher: cho Gopher (mot giao thuc sieu lien ket co thu bac), ftp: cho FTP (giao thuc truyen file), rtsp: cho RTSP (giao thuc streaming thoi gian thuc), va https: cho HTTPS (mot phien ban đuoc ma hoa SSL cua HTTP).
Đinh dang file cua mot trang web thuong la HTML (ngon ngu đanh dau sieu van ban) va đuoc xac đinh boi giao thuc HTTP su dung kieu noi dung MIME. Phan lon cac trinh duyet ho tro nhieu đinh dang file khac ben canh HTML, nhu la cac đinh dang anh JPEG, PNG, GIF... va co the mo rong đe ho tro nhieu hon nho su dung cac plug-in. Su ket hop cua kieu noi dung HTTP va đac ta giao thuc URL cho phep cac nha thiet ke trang web co the đua anh, hoat hinh, video, am thanh va đa phuong tien đuoc streaming vao trang web, hoac co the truy cap chung thong qua trang web.


Thi phan Google Chrome đa la trinh duyet thong tri ke tu giua nhung nam 2010 va hien chiem 66% thi phan toan cau tren tat ca cac thiet bi. Phan lon ma nguon cua no đen tu du an Chromium nguon mo cua Google; ma nay cung la co so cho nhieu trinh duyet khac, bao gom Microsoft Edge, hien đang o vi tri thu ba voi khoang 5% thi phan, cung nhu Samsung Internet va Opera o vi tri thu nam va thu sau tuong ung voi khoang 2% thi phan moi trinh duyet.
Hai trinh duyet khac trong top bon đuoc tao tu cac codebase khac nhau. Safari, dua tren ma WebKit cua Apple, la trinh duyet web pho bien thu hai va chiem uu the tren cac thiet bi cua Apple, chiem 18% thi phan toan cau. Firefox, o vi tri thu tu, voi khoang 3% thi phan, dua tren ma cua Mozilla. Ca hai codebase nay đeu la ma nguon mo, do đo mot so trinh duyet nho danh cho thi truong ngach cung đuoc tao ra tu chung.
Thi phan thang trinh duyet tinh đen thang 2 nam 2025:


= Thi phan theo loai thiet bi =
Truoc cuoi nam 2016, phan lon luu luong truy cap web đen tu may tinh đe ban. Tuy nhien, ke tu đo, thiet bi di đong (đien thoai thong minh) đa chiem phan lon luu luong truy cap web. Tinh đen thang 2 nam 2025, thiet bi di đong chiem 62% luu luong truy cap Internet, tiep theo la may tinh đe ban voi 36% va may tinh bang voi 2%.


Bao mat Trinh duyet web la muc tieu pho bien cua tin tac, nhung ke khai thac lo hong bao mat đe đanh cap thong tin, pha huy file va cac hoat đong đoc hai khac. Cac nha cung cap trinh duyet thuong xuyen va cac lo hong bao mat nay, vi vay nguoi dung đuoc khuyen khich manh me cap nhat phan mem trinh duyet cua minh. Cac bien phap bao ve khac la phan mem diet virus va nhan thuc đuoc cac tro lua đao.


= Rieng tu =

Trong qua trinh duyet, cookie nhan đuoc tu nhieu trang web khac nhau đuoc trinh duyet luu tru. Mot so trong so chung chua thong tin đang nhap hoac tuy chon trang web. Tuy nhien, mot so khac đuoc su dung đe theo doi hanh vi cua nguoi dung trong thoi gian dai, vi vay trinh duyet thuong cung cap mot phan trong menu đe xoa cookie. Mot so trinh duyet co kha nang bao ve chu đong hon chong lai cookie va trinh theo doi han che chuc nang va kha nang theo doi hanh vi cua nguoi dung. Viec quan ly cookie chi tiet hon thuong yeu cau tien ich mo rong cua trinh duyet. Thu thap du lieu tu xa đuoc thuc hien boi hau het cac trinh duyet web pho bien, thuong co nguoi dung co the chon khong tham gia.


Xem them Danh sach cac trinh duyet web
So sanh cac trinh duyet web
Thi phan trinh duyet web


Chu thich Lien ket ngoai