Nguyen Thi Manh Manh (chu Han: 阮氏萌萌, 1914-2005) la mot nu si Viet Nam thoi tien chien. Theo tai lieu thi ba la nguoi phu nu đau tien đa đang tho, viet bai, đang đan dien thuyet ho hao cho phong trao tho moi tai Viet Nam.


Tieu su Nu si ten that la Nguyen Thi Kiem (阮氏兼), sinh ngay 3 thang 1 nam 1914 tai Sai Gon, nhung que quan cua ba o tinh Go Cong (nay thuoc Tien Giang). Ba la con gai thu cua Tri huyen Nguyen Đinh Tri, tuc danh Huyen Tri, cung la mot cay but trong lang bao luc bay gio. Ong Tri tung la chu huyen Lai Thieu, Thu Dau Mot, nghi vien hoi đong thanh pho chung "so" (lien danh tranh cu) voi giao su Nguyen Van Ba, chu but bao Cong Luan thoi Diep Van Ky, Than Chung. Ong Tri cung la "bau" cua đoi bong đa Ngoi Sao Xanh va sau đo đoi Ngoi Sao Gia Đinh lung lay mot thoi.
Thuo nho ba hoc o truong Ao Tim, tuc truong nu Gia Long (Sai Gon). Sau khi tot nghiep bang Thanh chung, ba gia nhap lang bao Sai Gon. Ba thuong xuyen cong tac voi to Phu nu tan van o Sai Gon, va lan luot viet cho cac to bao khac nhu: Cong luan, Nu luu, Viet Nam, Tuan Le nay...
Ban đau ba chi la phong vien thuong, viet cac muc nho voi but hieu YM, Nguyen Van MYM. Sau khi Phan Khoi đang bai tho Tinh gia (Phu Nu Tan Van so 122 ngay 10-3-1932) thi ten tuoi ba sang len qua but danh Nguyen Thi Manh Manh hoac ten that khi ung ho Tho moi va co vu cho nu quyen. Sau đo, nu si con đang đan dien thuyet co vu cho phong trao nay. GS.Phan Cu Đe ke:

..."Cuoc tan cong cua "tho moi" vao "tho cu" ngay cang quyet liet. Toi ngay 26 thang 7 nam 1933, Nguyen Thi Kiem (tuc nu si Manh Manh, khi ay moi 19 tuoi) dien thuyet tai Hoi Khuyen hoc Sai Gon ve "Loi tho moi". Hoi nay thanh lap đa 25 nam moi co mot buoi phu nu len dien đan, ma cung la buoi đong thinh gia nhat. Hon hai nam sau (thang 11 nam 1935), Nguyen Thi Kiem lai dien thuyet mot lan nua tai Hoi Khuyen hoc Sai Gon. Lan nay, ba va ong Nguyen Van Hanh cung dien thuyet tranh luan ve "tho moi"...
Khong chi bao ve tho moi, nu si Manh Manh con la mot chien si đoi giai phong phu nu, binh quyen voi nam gioi. Đang tiec, cuoi nam 1934, to Phu Nu Tan Van đinh ban, ba Kiem mat cho dua, phong trao co vu Tho moi va đau tranh cho nu quyen cua ba bi xep xuong. Va ba tro thanh mot nha bao binh thuong cong tac voi mot so bao đuong thoi. So truong cua ba la phong van. Tuy vay, ba cung viet nhieu bai phe binh, ghi chep... TS. Phan Van Hoang viet: 

"Chi đa kich cac tap tuc hu bai nhu trong nam khinh nu, tao hon, đa the..., benh vuc nhung quyen loi chinh đang cua nu gioi. Trong nam 1934, chi đa đi toi 4 thanh pho (Hue, Ha Noi, Nam Đinh, Hai Phong) đe dien thuyet cac đe tai: "Du luan nam gioi đoi voi phu nu tien tien", "Mot ngay cua mot nguoi đan ba tien tien", "Co nen tu do ket hon chang?", "Nen bo che đo đa the khong"? Y tuong cua chi trong cac buoi dien thuyet đo đa tao ra trong xa hoi hai luong du luan trai chieu (tan thanh va phan đoi) phan anh qua bao chi trong Nam ngoai Bac..."
Nam 1936, nu si Manh Manh con tich cuc tham gia phong trao Đong Duong đai hoi. Tuy moi 22 tuoi, nhung nu si la mot trong hai phu nu đuoc cu vao Uy ban lam thoi to chuc Đong Duong đai hoi tai Sai Gon, ben canh cac nhan vat noi tieng thoi đo nhu Nguyen An Ninh, Trinh Đinh Thao, Nguyen Van Tao, Nguyen Van Nguyen, Ta Thu Thau, Phan Van Hum...
Ngay mong 1 thang 10 nam Binh Ty (tuc 11 thang 11 nam 1937), nu si thanh hon voi ong Truong Van Em, nguoi Ha Tien, mot nha giao day Viet van o truong Trung hoc Huynh Khuong Ninh, Sai Gon, đong thoi cung la mot nha bao voi but hieu Lu Khe. Nhung ho song voi nhau khong lau. Sau khi đua con đau long mat va ba khong the co con đuoc nua, hai nguoi thoa thuan chia tay. Nam 1950, ba lay chong nguoi Phap va qua Phap o cho đen ngay mat.
Nha nghien cuu Truong Minh Đat (em ut Lu Khe, goi nu si Manh Manh la chi dau) ke: 

..."Chi (Manh Manh) cu xu voi nha chong rat tot, đuoc ben chong yeu quy. Chi la thu nu cua ong Huyen Tri, con anh Lu Khe la con nha ngheo o Rach Vuoc (Ha Tien)...Song, chi khong hom minh, luc nao chi cung quy trong nguoi ngheo rat that tinh, khong mau me, khong phan biet giai cap. Chi thuong viet bao hoac dien thuyet benh vuc dan ngheo...Khi sinh be Mi Nu, chi Kiem bi su co khong may, mat kha nang sinh san. Nam sau, be Mi Nu (bi liet tu luc moi sinh) qua đoi...chi Kiem vo cung buon, chi thoa thuan cho anh co nguoi khac...Đau nam 1945, truoc ngay Nhat đao chinh Phap, anh Lu Khe co nguoi vo thu hai...Khoang đau nam 1950, chi Manh Manh đi Phap. Ben ay chi đuoc tin anh Lu Khe qua đoi. Anh bi am sat ngay 3 thang 7 nam 1950. Thoi ky nay o Sai Gon rat nhieu nhuong"...
Sau thoi gian dai "bat vo am tin", nu si Manh Manh qua đoi trong mot nha duong lao o Paris vao ngay 26 thang 1 nam 2005, tho 91 tuoi.


Tac pham Nu si Manh Manh lam tho rat it, va chua in tap tho nao. Trong bo sach Viet Nam thi nhan tien chien (tap 2, an ban ky nhi, 1968) xuat ban tai Sai Gon, đa gioi thieu 4 bai tho moi va mot bai dien thuyet cua ba: 

-Vieng phong vang, đang bao Phu nu tan van so Xuan, ra ngay 19 thang 1 nam 1933.
-Canh Tan, trich trong bai dien thuyet ve Tho moi tai Hoi Khuyen hoc Sai Gon ngay 26 thang 7 nam 1933.
-Hai co thieu nu, đang bao Phu nu tan van, 1933.
-Buc thu gui cho tat ca ai ua hay la ghet loi tho moi, đang bao Phu nu tan van so 228, ra ngay 14 thang 12 nam 1933.
-Van đe Nu luu va Van hoc. Đay la bai dien thuyet, sau đang bao Phu nu tan van so 131, ra ngay 26 thang 5 nam 1932.


Đong gop cho van hoc Viet Su co vu nong nhiet cua nu si Manh Manh ve "tho moi", đa đuoc Hoai Thanh-Hoai Chan ke lai trong cuon Thi nhan Viet Nam (xuat ban nam 1941), nhu sau: 

..."Tu hai thang truoc, hom 26 juillet (thang 7) 1933, mot nu si co tai va co gan, co Nguyen Thi Kiem, đa len dien đan Hoi Khuyen hoc Sai Gon thanh lap đen bay gio đa 25 nam. Lan thu nhat mot ban gai len dien đan va cung la lan thu nhat co mot cuoc dien thuyet đuoc đong nguoi nghe nhu the"...
Ghi nhan cong lao cua nu si, trong Viet Nam thi nhan tien chien (quyen thuong) co đoan:

..."Trong hoi day men cua nen tho moi, nu si Manh Manh la nguoi đan ba đau tien đap ung tieng goi đan cua nha tien phong Phan Khoi...Chung ta ngay nay nhin lai viec qua, giua cai cu ky tu nghin đoi sung sung nhu co thanh kien co; the ma, bong choc, mot Phan Khoi tao bao no phat sung cach mang thi ca; nguoi nu chien si tien phong anh dung va hang say hoat đong đe bao ve va cung co nen tang tho moi ben re va song manh, ta phai ke Nguyen Thi Manh Manh, mot tay đa đong gop cong lao khong nho cho nen van hoc đat nuoc .


Gioi thieu mot bai tho moi cua nu si Trong cuoc dien thuyet vao đem 26 thang 7 nam 1933 tai Hoi Khuyen hoc Sai Gon, nu si Manh Manh co "trung ra lam đien hinh"  mot bai tho moi cua minh nhu sau: 


Xem them Lu Khe


Tham khao Hoai Thanh-Hoai Chan, Thi nhan Viet Nam. Nha xuat ban Van hoc (Ha Noi) in lai nam 1988.
Nguyen Tan Long- Nguyen Huu Trong, Thi nhan Viet Nam tien chien (quyen thuong). Nha xuat ban Song moi, Sai Gon, 1968.
Phan Cu Đe, Phong trao tho moi (1932-1945). Nha xuat ban Khoa hoc xa hoi, 1982.
Truong Minh Đat, Nghien cuu Ha Tien. Tap chi Xua & Nay va nha xuat ban Tre cung hop tac an hanh nam 2008.
Nu quyen: Thai đo cua nhom Tu Luc Van đoan đoi voi cac Nu Đong nghiep tien bo tai Mien Nam (ky 2)