Terence "Terry" Tao (tieng Trung: 陶哲轩; sinh ngay 17 thang 7 nam 1975) la nha toan hoc mang quoc tich Uc - My goc Trung Quoc chuyen ve giai tich đieu hoa, phuong trinh đao ham rieng, ly thuyet to hop, ly thuyet so giai tich va ly thuyet bieu dien.
Anh hien la giao su toan tai Đai hoc California, Los Angeles va tro thanh nguoi tre nhat đuoc cong nhan la giao su tai đay nam 24 tuoi. Anh la nguoi đong nhan Huy chuong Fields vao thang 8 nam 2006, thang 9 nam 2006 đuoc trao hoc bong MacArthur va Giai thuong Đot pha ve Toan hoc nam 2014. Thang 8 nam 2006, anh đuoc trao giai cho nhung đong gop ve đai hoc tu nam len 9. Anh la mot trong so hai đua tre duy nhat (cung voi Lenhard Ng) trong lich su chuong trinh nghien cuu tai nang đac biet cua Johns Hopkins đat tren 700 điem trong ki thi toan SAT khi moi 8 tuoi (anh đuoc 760 điem). Cac nam 1986, 1987, va 1988, Tao la thi sinh nho tuoi nhat tai thoi điem đo tham du ki thi Olympic Toan quoc te va gianh lan luot huy chuong đong, bac va vang.
Anh hien giu ky luc nguoi tung đoat 3 huy chuong vang, bac, đong trong lich su Olympiad va gianh huy chuong chi khong lau sau sinh nhat lan thu 13. Len 14 tuoi, Tao tham gia vao Vien Nghien cuu Khoa hoc. Sang nam 15 tuoi, anh cho xuat ban bai luan van đau tien cua minh. Anh nhan bang cu nhan va thac si nam 16 cua Đai hoc Flinders duoi su huong dan cua Garth Gaudry. Nam 1992 anh đoat hoc bong Fulbright đe nghien cuu luan an tien si tai My.
Tu nam 1992 đen nam 1996, anh la nghien cuu sinh tai Đai hoc Princeton duoi su huong dan cua Elias Stein, va nhan bang tien si nam 21 tuoi. Anh gia nhap đoi ngu giang day cua Đai hoc California, Los Angeles nam 1996. Khi 24 tuoi, anh đuoc phong hoc vi giao su toan ven tai UCLA va la nguoi tre nhat tung đuoc co quan bo nhiem vao hang ngu nay. Tao đuoc cong nhan la mot trong nhung nha toan hoc vi đai nhat con song va đuoc menh danh la "Mozart cua toan hoc."


Tieu su Cha cua Tao sinh ra va lon len o Thuong Hai con me anh la nguoi goc Quang Đong. Cha me anh thuoc the he nhung nguoi đau tien di cu tu Hong Kong sang Uc.
Cha anh, ong Billy Tao (Đao Tuong Quoc, tieng Trung: 陶象國) lam bac si nhi khoa, me la Grace Tao, tot nghiep nganh vat ly va toan hoc cua Đai hoc Hong Kong, tung la giao vien day toan cap 2 o Hong Kong.
Tao co hai anh em trai đang song tai Uc, đeu tung đai dien chu nha Uc tham du Olympic Toan hoc Quoc te.

Nigel Tao tung lam trong nhom phat trien tai Google Australia sang tao Google Wave. Anh hien đang lam viec cho ngon ngu lap trinh Go.
Trevor Tao co hai hoc vi ve toan hoc va am nhac va con co mat trong mot cuon sach ve nhung nguoi mac hoi chung bac hoc.
Tao noi đuoc tieng tieng Quang Đong nhung khong biet viet chu Han va khong noi đuoc tieng Pho thong.
Anh ket hon voi vo ten Laura (lam ky su tai Phong Thi nghiem Suc đay Phan luc cua NASA). Cap đoi co hai con, 1 trai va 1 gai, gia đinh song o Los Angeles, California.


Nghien cuu va giai thuong Anh gianh giai Salem vao nam 2000, giai tuong niem Bocher nam 2002 va giai Clay nam 2003 cho nhung đong gop ve giai tich lien quan đen gia thuyet Kakeya va anh xa song. Nam 2005 cung voi Allen Knutson, anh gianh giai thuong Levi L. Conant cua Hoi Toan hoc Mi, nam 2006 anh đuoc trao giai SASTRA Ramanujan.
Nam 2004, Ben Green va Terence Tao cong bo mot tien an pham chung minh su ton tai cua cap so cong co đo dai bat ki cua cac so nguyen to. Qua đo anh đuoc trao Huy chuong Hiep hoi Toan hoc Uc.
Nam 2006, tai Đai hoi Toan hoc quoc te lan thu 25 o Madrid, anh la mot trong nhung nguoi tre nhat, nguoi Uc đau tien va la giao su đau tien cua UCLA gianh Huy chuong Fields. Mot bai bao cua tap chi NewScientist viet ve anh:
Terence Tao noi tieng đen muc ma nhung nha toan hoc tranh nhau loi cuon anh ve bai toan cua minh va tro thanh mot trong nhung Ong Tho-giai-toan cho nhung nguoi nghien cuu nan chi. "Neu ban bi be tac trong mot bai toan, mot trong nhung cach giai quyet la tim cach loi cuon Terence Tao," Fefferman noi.
Terrance lot vao vong chung khao cua Nguoi Uc xuat sac nhat nam 2007. Anh la thanh vien khong thuong truc cua Hoc vien khoa hoc uc va nam 2007 anh đuoc bau lam thanh vien Hoi hoang gia.
Thang 4 nam 2008, Terrance nhan giai Alan T. Waterman Award ghi nhan cac nha khoa hoc moi bat đau su nghiep đa co nhung đong gop trong linh vuc cua minh. Ngoai huy chuong, nguoi đuoc giai Waterman con đuoc nhan 500,000 đo la My đe đau tu vao nghien cuu.
Nam 2008, anh đuoc cong nhan la giang vien Lars Onsager cho nhung đong gop co chieu sau, ``chieu rong va khoi luong chua tung co trong toan hoc đuong đai". Terrance đuoc tang huan chuong Onsager va giang bai Lars Onsager co tieu đe "Cau truc va ngau nhien cua so nguyen to" at NTNU, Na Uy.
Nam 2010, Terrance nhan giai King Faisal International Prize cung voi Enrico Bombieri. Cung trong nam nay, anh nhan giai Nemmers toan hoc.


Cac sach xuat ban Solving Mathematical Problems: A Personal Perspective, Oxford University Press, 2006
Analysis, Vols I and II, Hindustan Book Agency, 2006
Additive Combinatorics, with Van H. Vu, Cambridge University Press, 2006
Nonlinear dispersive equations: local and global analysis, CBMS regional series in mathematics, 2006.
Structure and Randomness: pages from year one of a mathematical blog, American Mathematical Society. 2008
Poincare's legacies: pages from year two of a mathematical blog, Vols. I and II, American Mathematical Society, 2009
An Introduction to Measure Theory, American Mathematical Society, 2011
An Epsilon of Room, I: Real Analysis: pages from year three of a mathematical blog, American Mathematical Society, 2011 (online version)
An Epsilon of Room, II: pages from year three of a mathematical blog, American Mathematical Society, 2011 (online version)
An Introduction to Measure Theory. American Mathematical Society, 2011, (online version)
Topics in Random Matrix Theory, American Mathematical Society, 2012 (online version)
Higher-order Fourier Analysis, American Mathematical Society, 2012 (online version)
Compactness and Contradiction, American Mathematical Society, 2013 (online version)
Hilbert's Fifth Problem and Related Topics, American Mathematical Society, 2014 (online version)


Xem them Than đong Kim Ung-yong


Tham khao Lien ket ngoai Terence Tao's home page
Tao's research blog
Beautiful minds THE AUSTRALIAN ngay 11 thang 8 nam 2007
O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F., "Terence Tao", Bo luu tru lich su toan hoc MacTutor, Đai hoc St. Andrews
Terence Tao tai Du an Pha he Toan hoc
Terence Tao's entry in the Numericana Hall of Fame
Ket qua cua Terence Tao trong ky thi Olympic Toan Quoc te