Vu sua Lo Ren Vinh Kim la thuong pham trai cay đac san cua tinh Tien Giang, đa đuoc cap bao ho chi dan đia ly, la mot trong hai chi dan đia ly cua tinh, cung voi xoai cat Hoa Loc. Khac voi cac loai vu sua khac, vu sua Lo Ren Vinh Kim co đac điem trai to tron, mau xanh nga, vo mong com day, vi ngot lim, dong nhua trang đuc nhu sua, it mu đuoc đanh gia ngon nhat la qua tu vung đat Vinh Kim, huyen Chau Thanh. Tu đau nhung nam 2000, viec trong gia tang tu chu truong cua chinh phu, nham phat trien kinh te đat nuoc, vu sua Lo Ren đuoc đanh gia la co gia tri kinh te cao. Cuc So huu tri tue đa cap Giay chung nhan đang ky chi dan đia ly cho vu sua Lo Ren Vinh Kim vao nam 2008, va trong thoi ky đinh cao chi rieng Tien Giang đa co hon 3.000 ha vu sua, khoang 1/3 vu sua Lo Ren Vinh Kim voi san luong hon 60.000 tan trai moi nam, nhung chi muoi nam sau thi vu sua Lo Ren Vinh Kim co nguy co bi xoa so khi dien tich canh tac ngay cang sut giam.
Trong tieu thuyet gian điep Đon phep điep bao cua tac gia Nguoi Thu Tam do Nha xuat ban Hanh Đong xuat ban vao nam 1971, hinh tuong mot co gai đa đuoc vi von thom va ngon nhu vu sua Lo Ren.


Lich su = Nguon goc ban đau =
Chuyen xua ke lai, trong mot buoi tiec o nha ong Huyen Tru o xa Long Hung, co mot vi khach moi đen du tiec mang tang chu nha may trai vu sua. Ong đa mang ra đai nhieu nguoi, sau đo moi nguoi xin hat ve trong. Ve sau chi duy nhat hat cua ong tho ren Ho Van Le la len cay. Thoi gian sau, sui gia cua ong Le la ong chu Thu, mot thay thuoc đong y, sau khi an vu sua tai nha ong Le đa mang hat ve trong, ai hoi thi ong bao xin o cho ong tho ren. Ve sau nhieu nong dan đen xin giong cay ve trong, va ho truyen mieng rang cay giong xin cho ong lo ren. Do đia điem trong đau tien la mot lo ren chuyen san xuat nong cu va nguoi đau tien la mot tho ren nen nguoi dan Vinh Kim, huyen Chau Thanh, tinh Tien Giang muon ghi nho cong on cua ong tho ren đa nhan giong vu sua trong khap vung đat nay, đat ten la vu sua Lo Ren Vinh Kim.
Mot giai thoai khac thi ong Le Van Ky la nguoi đau tien trong vu sua, ong o canh mot lo ren o Long Hung. Nam 1942, ong Ky chiet cay giong vu sua cho nguoi than cua minh o Vinh Kim trong, nhu ong Vo Phat Thanh, Nguyen Van Tu, Nguyen Van Minh.


= Nhung nam 1940 đen 2008 =
Tu nhung nam 1940, vu sua Lo Ren đuoc trong nhieu noi o Vinh Kim va cac đia phuong lan can. Trong nhung nam 1970, vu sua Lo Ren đuoc xem la loai trai quy, dung đe lam qua bieu sang trong. Đen nam 1975, cay vu sua Lo Ren đuoc nong dan trong tap trung tai cac xa Vinh Kim, Long Hung, Song Thuan, Kim Son thuoc huyen Chau Thanh, dien tich khoang 160 ha. Sau nam 1975, tinh trang khung hoang luong thuc xay ra nen vung chi trong cay ngan ngay.
Tu nhung nam 1990, Nha nuoc bat đau co chu truong phat trien cay trong nay. Bat đau tu nam 1999, viec trong vu sua bat đau lan rong. Nam 2001, Hoi Lam vuon tinh Tien Giang va Hoi Lam vuon huyen Chau Thanh đa cung voi Vien Nghien cuu cay an qua mien Nam tien hanh va thuc hien đe tai "chon loc, phuc trang, nang cao chat luong vuon cay vu sua Lo Ren Vinh Kim".
Nam 2005, Hop tac xa (HTX) vu sua Lo Ren Vinh Kim thanh lap, nham xay dung vung san xuat theo tieu chuan GlobalGAP. Vao thang 11 nam 2006 xay ra Con bao so 9 lam gay đo 6.000 cay vu sua tren đia ban tinh. Nam 2007, cac xa Ban Long, Vinh Kim, Kim Son, Song Thuan va Phu Phong co 100 % dien tich đeu trong chuyen canh cay vu sua Lo Ren. 13 xa phia nam quoc lo 1 cua Chau Thanh co tong dien tich trong la 2.232 ha. Nam 2007, Hoi Lam vuon huyen Chau Thanh đa cung voi Vien Nghien cuu cay an qua mien Nam thuc hien "Chuong trinh thi điem đe tai san xuat cay vu sua Lo Ren theo huong an toan chat luong cao (GAP)".


= Tu nam 2008 đen nay =
Đen thang 4 nam 2008 thi HTX đuoc cap chung chi GlobalGAP boi to chuc SGS New Zealand limited va cap code nha đong goi cho thi truong My boi Bo Nong nghiep Hoa Ky. Vu sua Lo Ren cua HTX phai thoa man 141 tieu chi va nong dan trong vu sua phai thuc hien 236 yeu cau khat khe cua GlobalGAP voi quy trinh vo cung chat che va nghiem ngat, tu khau san xuat cho đen khi san pham đen tan tay nguoi tieu dung. Theo tieu chuan GlobalGAP, nha vuon trong vu sua phai thay đoi toan bo tu nhan thuc đen cach trong: ap dung ky thuat trong cay an toan, tao trai đep, kiem soat chat du luong thuoc bao ve thuc vat, tuan thu quy trinh bon phan, bao trai, ghi nhat ky,...
Thang 6 nam 2008, Cuc So huu tri tue cung đa cap Giay chung nhan đang ky chi dan đia ly so 00044 cho san pham Vu sua Lo Ren Vinh Kim.
Đen nam 2009, Tien Giang đa co 3.000 ha vu sua trong tai 17 xa thuoc 2 huyen Chau Thanh va Cai Lay, trong đo 1/3 dien tich la loai vu sua Lo Ren, nang suat trung binh 10-15 tan/ha. HTX co 130 ho/13 to (thuoc 10 xa) tham gia trong vu sua theo quy trinh GlobalGAP. Dien tich vu sua cua moi ho nong dan binh quan tu 2 - 4 cong (2.000m²- 4.000m²), chi co mot vai ho trong vu sua nhieu nhu ong Nguyen Van Đong o xa Ban Long (10.000 m²), ho ong Vo Van Xe o xa Huu Đao (14.000 m²). Cho đen nam 2014, HTX co 174 ha vu sua trong đo 55 ha đat chung nhan GlobalGAP. Theo ke hoach cua tinh, đen nam 2015, dien tich trong vu sua se mo rong đen 5.000 ha, trong đo co 500 ho nong dan voi 250 ha san xuat đat tieu chuan VietGAP.
Canh tac cay vu sua o Tien Giang đa xay ra nhieu đot thoai trao, dien tich trong hay sut giam, nhu giai đoan nam 2012-2013. Cho đen nam 2018, do bi dich benh va do đieu kien đat đai khong con phu hop nen dien tich vu sua Lo Ren o xa Vinh Kim tu gan 300 ha đa giam xuong chi con 30 ha. Toan tinh Tien Giang co đen hon 3.000 ha vu sua nhung cung giam xuong chi con khoang 500 ha. Đen cuoi nam 2019, dien tich vu sua o Vinh Kim chi con 20 ha. Cay vu sua bi đon ha va đuoc nong dan thay the bang nhung cay trong khac nhu sau rieng, dua, buoi, sapoche,...
Đen hom nay, tai vuon ho nong dan Nguyen Van Ngan o Vinh Kim co mot cay vu sua hon 80 nam tuoi đuoc cong nhan la cay nguon giong đau dong.


Canh tac Vu sua Lo Ren Vinh Kim la giong cay thuoc loai Chrysophyllum cainito la loai cay luong tinh (tu thu phan). Vu sua Lo Ren khong đuoc trong bang hat ma nhat thiet phai ghep cay. Mat ghep đuoc lay tu cac cay vi ghep hoac lay truc tiep tu cac cay vu sua đa đuoc tuyen chon.
Vuon thuong trong voi mat đo 12-17 cay/1000 m², khoang cach khong duoi 7 - 8 m. Do tan cay vu sua Lo Ren Vinh Kim khi truong thanh rat to nen viec trong thuong la lip đon, tuc mot hang đat trong chi co duy nhat mot hang cay. Nhung van co the trong them 1 hang cay o giua, va khi cay vu sua con nho co the tan dung trong xen o 2 hang 2 ben lip. Kich thuoc lip cay trong la tu 6 - 7 m, trong đo kich thuoc cua muong dan nuoc rong 1,5 m.
Ve tho nhuong thi vu sua Lo Ren khong ken đat, vung Vinh Kim nam trong khi hau nhiet đoi gio mua va che đo thuy van doi dao nuoc cua he thong song rach chang chit cua vung đong bang song Cuu Long. Đat đai thuong xuyen đuoc phu sa boi đap, muc nuoc chan trieu binh quan hang ngay trong thang 10 la thang thuong co muc nuoc cao nhat trong nam cung thap hon -50 cm nen tieu tu chay quanh nam. Chat luong nuoc hoan toan nuoc ngot qua cac thang trong nam đam bao đe tuoi tieu (đo pH= 7-9).
Thoi điem trai vu sua sinh truong tich luy đuong, axit, vitamin C va dich qua la tu thang 6 đen thang 11.


Qua Trai vu sua co dang hinh cau hoac hinh cau hoi thuon, kich thuoc trung binh la 7,3 - 8,4 cm đuong kinh, trong luong 250 - 350 gram/qua. Vo khi chin trang ung hong. Thit qua co mau trang đuc, mem, nuoc dang sua, day thit, ty le thit qua cao, it hat. Huong vi ngot beo va mui thom nhe (đo Brix tu 14 - 17%).


= Dinh duong =
Trong 100g qua vu sua chin:

Nang luong 42 kcal
Nuoc 86,4 g
Chat đam 1 g
Chat đuong bot 9,4 g
Chat xo 2,3 g
Cac loai vitamin
Khoang chat: canxi, photpho, sac va magie.


Thu hoach Mua vu thu hoach tap trung tu thang 1 đen thang 3. Vo mong nen qua de bi dap va tray suot, khi chin cuong trai de bi sut ra nen khi thu hoach phai that nhe nhang, kheo leo. Khong đe trai truc tiep xuong đat vi nam benh tu đat se xam nhap qua cuong hoac vet ho tren vo. Can bao boc trai khi van chuyen. Trong thoi gian ton tru hang, van chuyen khong đe trai tiep xuc truc tiep voi anh nang mat troi, khong che nang bang tam nilon vi nilon hap thu nhiet se lam nam vo trai.


Kinh te Vu sua Lo Ren Vinh Kim la loai trai cay đat đo, hang sang dung lam qua bieu trong thap nien 1960-1970, tu nam 2000 tro đi đay la loai cay trong co hieu qua kinh te cao. Vu sua Lo Ren Vinh Kim đuoc nguoi tieu dung lua chon, giong vu sua nay so voi cac giong vu sua khac đuoc đanh gia la ngon nhat va co gia ban đat nhat la đac san. Đen nam 2007, 13 xa phia nam Quoc lo 1 cua huyen Chau Thanh co tong dien tich trong la 2.232 ha, đat san luong hang nam gan 30.000 tan.
Nam 2007, vu sua Lo Ren lan đau xuat khau ra nuoc ngoai, sang thi truong Nga. Trong nam 2008-2009, HTX vu sua Lo Ren Vinh Kim chi xuat đuoc khoang 10 tan du đa co chung nhan GlobalGAP do thi truong khong on đinh. Hang chu yeu xuat sang Ha Lan va Anh. Ngay 23 thang 2 nam 2010, HTX vu sua Lo Ren Vinh Kim xuat khau 2,6 tan vu sua Lo Ren đat tieu chuan quoc te GlobalGap sang Vuong quoc Anh thong qua Cong ty TNHH Thuong mai - Dich vu Rong Đo TP.HCM. Đay la lo hang xuat khau đau tien cua HTX nay. Ngay 1 thang 3, xuat khau lo hang đau tien sang thi truong Canada. Nam 2012, HTX chi thu hoach đuoc hon 5 tan vu sua va vi khong bao quan đuoc lau nen trong nam nay đa khong xuat khau. Cho đen nam 2014, HTX co 55 ha vu sua đat chung nhan GlobalGAP, nang suat 400 tan/nam.
Sau gan 10 nam đam phan, đen thang 12 nam 2017, chinh phu My chap nhan cho phep vu sua Lo Ren Vinh Kim nhap khau sang thi truong nuoc nay. Viec nhap khau co hieu luc tu ngay 19 thang 1 nam 2018. Theo đieu 319.56-3 cua Luat ve cac quy đinh cua Lien bang (CFR), quy đinh chung ve nhap khau rau qua vao thi truong My, theo đo trai vu sua tuoi nhap khau vao My con phai đap ung 4 tieu chuan sau: chi đuoc nhap khau nhu hang hoa thuong mai; moi lo hang xuat khau vu sua tuoi đeu phai co giay chung nhan kiem dich thuc vat do Cuc Bao ve Thuc vat Viet Nam cap; tung lo hang phai đuoc xu ly đung quy đinh theo muc 7 phan 305 cua CFR; moi chuyen hang xuat khau trai vu sua tuoi đeu la đoi tuong kiem tra ngay khi cap cang vao My. Nam đau tien co 200 tan vu sua Lo Ren nhap vao My. Co hon 270 nong dan đa tham gia chuong trinh san xuat vu sua xuat khau sang Hoa Ky trong nam 2018, voi 128 ha đuoc xem xet đat chuan.
Hien vu sua Lo Ren Vinh Kim đa đuoc xuat khau sang nhieu thi truong khac nhu Phap, Đuc, Uc, Nhat, Singapore, Đai Loan,... Nam 2016, he thong sieu thi Metro Cash & Carry đa nhap va ban hang voi gia 30.000 đong/qua. San pham đat chuan GlobalGAP.
Tien Giang co dien tich 3.174 ha vu sua (31,74 km²) trong đo huyen Chau Thanh co hon 2.500 ha (25 km²), trong phan bo tai cac xa: Vinh Kim, Phu Phong, Kim Son, Bang Long, Binh Trung,...thuoc huyen Chau Thanh, voi tong san luong toan tinh 63.764 tan/nam, nang suat binh quan 20 tan/ha. Hien nay, dien tich chi con khoang 500 ha, nang suat binh quan giam chi con 14 tan/ha. Ben canh đo, vu sua cua nhieu đia phuong khac đuoc bay ban tren thi truong dan mac Vu sua Lo Ren Vinh Kim nham tra tron tieu thu cung gop phan gay thiet hai.


= No luc phuc hoi =
Nam 2019, UBND tinh Tien Giang phe duyet du an “Thi điem khoi phuc cay vu sua Lo Ren”. Theo ke hoach thi cho đen nam 2023, tinh se ho tro xa Vinh Kim, huyen Chau Thanh hon 30 ty đong đe đau tu xay dung 6 cong trinh thuy loi, 1 tuyen đuong dal, 1 may bom đien tu đong, nao vet 5 tuyen kenh thuy loi va ho tro ky thuat, con giong đe nha vuon đia phuong trong moi va cai tao 16 ha cay vu sua Lo Ren theo tieu chuan GAP. Tuy nhien, nha vuon xa Vinh Kim phan đoi khong huong ung vi thieu tinh kha thi. Do tac đong bien đoi khi hau, đat đai hien nay kem phu sa nen cay vu sua Lo Ren khong con thich nghi voi tho nhuong, giong vu sua Lo Ren đa bi lai nen nang suat kem đi, cay thuong bi nhiem benh nhat la benh kho canh va thoi re, kem hieu qua kinh te hon cay an qua khac.
UBND tinh Tien Giang cung đa phoi hop voi cac bo, nganh va cac co quan lien quan tien hanh chan chinh, xu ly nhung doanh nghiep mua ban vu sua sai pham, đe khong lam anh huong uy tin, thuong hieu vu sua xuat khau vu sua Lo Ren Vinh Kim. Đong thoi, ra cong van neu ro nhung han che cua mot so doanh nghiep xuat khau lam an thieu lanh manh, va yeu cau cac đon vi chuyen nganh co lien quan phoi hop voi cac đia phuong co vung trong cay vu sua tien hanh kiem tra, giam sat chat che ve xuat xu, mau ma, chat luong cac lo hang vu sua xuat khau cua cac doanh nghiep trong qua trinh lam thu tuc xuat khau.
Chinh quyen cung nhan manh viec bao ve thuong hieu Vu sua Lo Ren đung vung tren thi truong My co y nghia rat lon khi tao tien đe cho cac loai trai cay đac san khac nhu trai sapoche, thanh long, sau rieng,... tiep can đuoc thi truong My trong tuong lai, đong thoi mo rong sang thi truong nuoc khac.


Xem them Xoai cat Hoa Loc


Ghi chu Chu thich Thu muc Đia chi Tien Giang, Tap 1. Ban tuyen giao tinh uy Tien Giang va Trung tam Unesco thong tin tu lieu lich su va van hoa Viet Nam. 2005.
Doanh nghiep Viet Nam voi van đe thuong hieu trong qua trinh hoi nhap kinh te quoc te. Nha xuat ban Thong ke. 2004.
Đong bang song Cuu Long: đon chao the ky 21. Nha xuat ban Van nghe. 2000.
Lam Quang Huyen (2002). Nong nghiep nong thon Nam bo huong toi the ky 21. Nha xuat ban Khoa hoc xa hoi.
Nguyen Khai (1999). Chuyen nghe. Hoi nha van.
Nguoi Thu Tam (1971). Đon phep điep bao. Nha xuat ban Hanh Đong.
Nhieu tac gia. Chi dan đia ly – Di san thien nhien va van hoa Viet.
Nong nghiep Viet Nam tren con đuong cong nghiep hoa - hien đai hoa. Nha xuat ban Tp.HCM. 2003.
Toan canh kinh te Viet Nam: cac nganh kinh te Viet Nam. Nha xuat ban Chinh tri quoc gia. 2006.


Lien ket ngoai Minh Tri (ngay 9 thang 1 nam 2018). "Tien Giang: Co hoi moi cho trai vu sua Lo Ren Vinh Kim". dangcongsan.vn. Truy cap ngay 30 thang 9 nam 2021.
"Gay dung lai vung vu sua lo ren la bai toan kho". khoahocphattrien.vn. ngay 18 thang 5 nam 2017. Truy cap ngay 30 thang 9 nam 2021.
Mot so thong tin ve cay trong: "VU SUA LO REN". viencaygiongtrunguong.com. Truy cap ngay 30 thang 9 nam 2021.
Thoi han bao ho: "Vu sua Lo Ren Vinh Kim đuoc bao ho bao lau?". nganhangphapluat.thukyluat.vn. Ban goc luu tru ngay 30 thang 9 nam 2021. Truy cap ngay 30 thang 9 nam 2021.
Cao Phong (ngay 23 thang 5 nam 2019). "Giu thuong hieu cho vu sua". sggp.org.vn. Truy cap ngay 30 thang 9 nam 2021.
Thong tin doanh nghiep: "HTX VU SUA LO REN VINH KIM". Truy cap ngay 30 thang 9 nam 2021.
"Vu sua lo ren hoang kim tren đat Vinh Kim". Đai phat thanh truyen hinh Tien Giang. ngay 30 thang 1 nam 2015. Truy cap ngay 30 thang 9 nam 2021.
"GOP Y CHO SU PHAT TRIEN CAY AN TRAI O ĐBSCL". vaas.vn. ngay 19 thang 4 nam 2021. Truy cap ngay 30 thang 9 nam 2021.
Tran Thanh Giao (ngay 29 thang 6 nam 2009). "Vu sua Lo Ren". vannghetiengiang.vn. Truy cap ngay 6 thang 10 nam 2021.