Nhung qua cau lua Naga (tieng Anh: Naga fireball) con goi la "Rong phun bong" hay "Đen Mekong" la mot hien tuong đuoc cho la thuong xuat hien tren song Me Kong. Nhung qua cau mau đo nhat, kich thuoc co the tu nho bang nhung đom sang cho đen to bang qua bong ro, noi len tu mat nuoc roi bien mat, tuy tung đem co the nhin thay tu hang chuc cho đen hang ngan, hang van qua cau nhu vay. Hien tuong nay đuoc đat theo ten cua Naga, sinh vat giong loai ran huyen thoai đuoc cho la song o song Mekong.


Truyen thuyet Theo truyen thuyet cua Lao, nhung qua cau lua nay đuoc la hoi tho cua ran than Naga (ran than cai quan song Mekong) tinh day sau 3 thang cua mua chay "Boun Khao PhanSa" cua nguoi Thai va nguoi Lao.
Vi thuong dan mua kho han khong co nuoc cay cay nen Naga thuong noi len giua dong Mekong đe lam mua vao dip Tet Lao. Khi mua mua ket thuc, than ran Nagar lai phun lua chao mung.
Do muon tro thanh đe tu cua Đuc Phat nen Naga đa bien thanh mot nguoi phat tu đe đuoc nghe Đuc Phat giang kinh. Do ngu quen nen Naga bi hien nguyen hinh thanh ran. Mong uoc khong thanh nhung Naga van mot long huong ve Đuc Phat. Vao ngay cuoi cung trong tuan chay cua đao Phat chinh la ngay Đuc Phat tro ve voi ha gioi, Naga đa tao ra nhung qua cau lua đe lam thanh cac bac thang đon ngai.
Chinh vi the, o Kaeng Aa-Hong, noi sau nhat cua Mekong va von đuoc cho la kinh đo vuong quoc cua Naga, cac qua cau bao gio cung to nhat, đep nhat, lai co hao quang anh xanh ben ngoai sac đo.


Mo ta Hien tuong nay thuong xay ra chi trong khoang tu 1-3 ngay trong mot nam, vao ngay cuoi cua Le Phat giao cua nguoi Thai thuong đuoc to chuc vao thang 10. Khi xuat hien, nhung qua bong khong tao ra am thanh hay khoi, đoi khi co mau đo, hong hoac mau trang. Chung co the bay len đen 100m cach mat song va chi co the đuoc nhin thay vao ban đem.


Giai thich Kenh truyen hinh iTivi cua Thai Lan truoc đay co đua ra gia thuyet ve viec binh linh Lao ban sung tieu lien AK chi thien bang đan vach đuong (tracer) đe tao ra quang canh nay. Brian Dunning hoai nghi cho rang se khong the cho bat cu ai tren con song nua dam nghe thay tieng sung vi se mat 2,5 giay đe am thanh di chuyen đen khan gia, va khi đo đam đong quan sat se nhan ra anh sang va bat đau co vu, at mat am thanh khi no cham toi ho. Nha sinh vat hoc nguoi Thai Jessada Denduangboripant đa phan tich canh quay cua mot su kien ban pha Naga va ket luan rang hieu ung nay la do viec ban phao tu phia ben kia song.
Cach giai thich đuoc nhieu nguoi ung ho nhat hien nay cho rang nguyen nhan cua hien tuong nay la su tuong tac đong thoi cua nhieu yeu to tu nhien. Đo la su ton tai cua hon hop khi metan - nito nong đo 19%; su ket hop cua ca vi khuan hieu khi va ki khi o đo sau tu 4,55 đen 13,4 m voi lop tram tich huu co day tren đay song đat set va cat; nhiet đo moi truong xung quanh luon cao hon 26 đo C o cac thoi điem 10h, 13h va 16h; đo pH dao đong tu 6,4 đen 7,8.
Do suc nong cua Mat Troi, cac vat chat huu co (xac đong thuc vat) o đay song se phan huy trong khoang tu 3 đen 6 gio, sinh ra khi metan. Duoi tac đong cua ap suat, khi đuoc đay len mat nuoc, sau đo ket hop voi oxy va boc chay thanh nhung qua cau lua co mau sac khong thay đoi, khong co khoi va tieng đong, khi bien mat khong đe lai dau vet. Tan suat xuat hien va đo sang cua cac qua cau phu thuoc vao mot so yeu to nhu khoang cach tuong đoi cua Trai Đat voi Mat Trang va Mat Troi, cuong đo cua cac tia tu ngoai "B" va "C", đo day tang ozone o tang binh luu.
Theo tac gia Brian Dunning, gia thuyet nay thieu co so khoa hoc. Khi metan chi chay trong moi truong co luong oxy cu the va chi tu bung chay trong mot luong cang gioi han hon nua kho tim thay trong tu nhien. Trong cac thi nghiem trong phong thi nghiem ve gia thuyet nay, khi metan chi chay rat nhanh va co mau xanh, tao ra khoi đen. No khong bao gio chay cham, co mau đo, hay bay len khong trung.
Cac nha khoa hoc cho rang hien tuong nay đuoc quan sat ro nhat vao ngay cuoi trong tuan chay cua đao Phat vi đo cung la ngay Trai Đat gan voi Mat Troi va Mat Trang nhat. Luc hap dan tu cac hanh tinh nay cung voi cuong đo tia tu ngoai manh va su tap trung khi oxy gan mat đat đa tao ra mot hien tuong nay.


Tham khao Lien ket ngoai Bang Fai Phaya Nark (Naga fireballs) Aketawan Manowongsa (7 Feb 2003) English translation of Thai report of the myth and science
The Nagasa at La Magnesi du Bouddha