Nikola Tesla (tieng Serbia: Никола Тесла) (10 thang 7 nam 1856 – 7 thang 1 nam 1943) la mot nha phat minh, ky su đien, ky su co khi nguoi My goc Serbia.  Ong đuoc biet đen nhieu nhat vi nhung đong gop cua minh đe thiet ke ra he thong dong đien xoay chieu cung cap đien dong đien xoay chieu hien đai.
Sinh ra va lon len o Đe quoc Ao, Tesla theo hoc nganh ky thuat va vat ly vao nhung nam 1870 ma khong can bang cap, đong thoi tich luy kinh nghiem thuc te vao đau nhung nam 1880 khi lam viec trong linh vuc đien thoai tai Continental Edison trong nganh nang luong đien moi. Nam 1884, ong di cu đen Hoa Ky, noi ong tro thanh cong dan nhap tich. Ong ay đa lam viec mot thoi gian ngan tai Edison Machine Works o Thanh pho New York truoc khi tu minh thanh lap. Voi su giup đo cua cac đoi tac đe tai tro va tiep thi cac y tuong cua minh, Tesla đa thanh lap cac phong thi nghiem va cong ty o New York đe phat trien mot loat cac thiet bi đien va co khi. Đong co cam ung dong đien xoay chieu (AC) cua ong va cac bang sang che xoay chieu nhieu pha lien quan, đuoc cap phep boi Westinghouse Electric vao nam 1888, đa mang ve cho ong mot so tien đang ke va tro thanh nen tang cua he thong đa pha ma cong ty đo cuoi cung đa tiep thi.
Co gang phat trien nhung phat minh ma ong co the cap bang sang che va đua ra thi truong, Tesla đa tien hanh mot loat cac thi nghiem voi bo tao dao đong co hoc / may phat đien, ong phong đien va hinh anh tia X so khai. Ong cung che tao mot chiec thuyen đieu khien khong day, mot trong nhung chiec đau tien tung đuoc trung bay. Tesla tro nen noi tieng voi tu cach la mot nha phat minh va đa the hien nhung thanh tuu cua minh truoc nhung nguoi noi tieng va nhung nguoi bao tro giau co tai phong thi nghiem cua minh, đong thoi đuoc ghi nhan ve tai nang cua minh tai cac buoi thuyet trinh truoc cong chung. Trong suot nhung nam 1890, Tesla đa theo đuoi y tuong cua minh ve chieu sang khong day va phan phoi đien khong day tren toan the gioi trong cac thi nghiem đien cao ap, tan so cao cua minh o New York va Colorado Springs. Nam 1893, ong đua ra tuyen bo ve kha nang giao tiep khong day voi cac thiet bi cua minh. Tesla đa co gang đua nhung y tuong nay vao ung dung thuc te trong du an Wardenclyffe Tower con dang do cua minh, mot thiet bi phat đien va lien lac khong day xuyen luc đia, nhung đa het kinh phi truoc khi ong co the hoan thanh no.
Sau Wardenclyffe, Tesla đa thu nghiem hang loat phat minh vao nhung nam 1910 va 1920 voi muc đo thanh cong khac nhau. Sau khi tieu gan het so tien cua minh, Tesla đa song trong mot loat khach san o New York, đe lai nhung hoa đon chua thanh toan. Ong mat tai thanh pho New York vao thang 1 nam 1943. Cong viec cua Tesla roi vao tinh trang mu mo sau khi ong qua đoi, cho đen nam 1960, khi Hoi nghi chung ve trong luong va đo luong đat ten cho đon vi SI cua mat đo tu thong la tesla đe vinh danh ong. Moi quan tam cua cong chung đoi voi Tesla đa tro lai tu nhung nam 1990.


Tuoi tho Nikola Tesla sinh vao ngay 10, thang 7, nam 1856 trong mot ngoi lang cua Croatia cu. Cha ong la Milutin Tesla – mot linh muc Chinh thong giao. Me ong la Đuka Tesla (nhu danh Mandic), mot phu nu tai nang, ba tao ra nhung cong cu thu cong, thiet bi co khi trong nha va co kha nang nho cac tac pham tho dai tieng Serbia. Nikola tin rang tri nho sieu pham (eidetic memory) va kha nang sang tao vo tan cua ong đuoc thua huong tu me. To tien ong đen tu tay Serbia, gan Montenegro.
Nam 1870, Tesla chuyen toi Karlovac đe nhap hoc o Higher Real Gymnasium. Tai đay ong bi anh huong sau sac boi Martin Sekulic – mot giao vien day toan. Tesla co the tinh đuoc tich phan trong đau, đieu lam cho giao vien cua ong khong tin va nghi rang Tesla đa gian lan. Ong tot nghiep vao nam 1873 (som hon mot nam cua cap hoc).
Nam 1873, Tesla tro lai Smiljan. Khong lau sau khi đen noi, ong bi mac benh ta, nam liet giuong trong chin thang va nhieu lan suyt chet. Cha cua Tesla, trong mot luc tuyet vong, (nguoi von di muon anh tro thanh linh muc)  đa hua se gui anh vao truong ky thuat tot nhat neu anh khoi benh.
Nam 1874, ong tron đuoc lenh cuong che nhap ngu cua quan đoi Ao – Hung bang cach chay đen Tomingaj. Tai đay ong kham pha ve nhung ngon nui, va noi rang su hoa hop voi tu nhien lam ong tro nen khoe hon, ve ca the chat lan tinh than. Ong đoc rat nhieu sach khi song o Tomingaj va tung noi rang nhung tac pham sieu pham cua Mark Twain đa khoi phuc benh tat truoc đo cua ong mot cach ky dieu.
Nam 1875, Tesla nhap hoc Đai hoc Bach khoa cua Ao, tai thanh pho Graz. Trong nam đau, ong khong he bo mot buoi giang nao, đat đuoc thu hang cao nhat bang viec vuot qua 9 bai kiem tra (gan gap đoi so voi thong thuong). Ong sang lap mot cau lac bo van hoa cua nguoi Serb, va nhan đuoc la thu ca ngoi cua hieu truong toi cha ong, trong đo ghi rang: "Con trai ong la mot ngoi sao hang nhat". Tesla ke rang ong lam viec tu 3 gio sang cho đen 11 gio toi, khong co ngay nghi le, hay chu nhat, ke ca truong hop đac biet. Sau cai chet cua cha ong nam 1879, Tesla tim đuoc mot loat nhung la thu đuoc gui boi nhung giao su cho cha ong canh bao rang neu Nikola khong roi khoi truong hoc thi co the chet vi lam viec qua suc. Nam thu hai, Tesla đa co xung đot voi Giao su Poeschl trong may phat đien Gramme, khi Tesla cho rang may chinh luu la khong can thiet. Vao cuoi nam thu hai cua minh, Tesla mat hoc bong va tro thanh mot con nghien co bac. Trong nam thu ba cua minh, Tesla dung ca phu cap va tien hoc phi cua minh đe đanh bac, sau đo đa đanh bac thang, lay lai so tien đa mat ban đau cua minh va tra lai tien no cho gia đinh. Tesla tuyen bo rang "đa hoan toan kiem soat đuoc đam me cua minh" nhung sau nay o My ong lai noi tieng la mot tay choi bi-a. Đen ky thi, Tesla đa khong chuan bi va đe nghi nha truong gia han thoi gian hoc nhung đa bi tu choi. Ong khong co điem cac mon thi cua hoc ky cuoi nam thu ba va đa khong the tot nghiep đai hoc.
Vao thang 12 nam 1878, Tesla roi Graz va cat đut moi quan he voi gia đinh ong đe che giau viec ong đa bo hoc. Ban be cua anh ta nghi rang anh ta đa chet đuoi o song Mur gan đo. Tesla chuyen đen Maribor, noi ong lam cong viec soan thao voi luong 60 florin moi thang. Ong danh thoi gian ranh roi đe choi bai voi nhung nguoi đan ong đia phuong tren đuong pho.
Vao thang 3 nam 1879, cha cua Tesla đa đen Maribor đe cau xin con trai minh tro ve nha, nhung anh ta tu choi. Nikola cung bi suy nhuoc than kinh trong khoang thoi gian đo. Vao ngay 24 thang 3 nam 1879, Tesla bi đua tro lai Gospic duoi su canh gac cua canh sat vi khong co giay phep cu tru.
Vao ngay 17 thang 4 nam 1879, Milutin Tesla qua đoi o tuoi 60 sau khi mac mot can benh khong ro nguyen nhan. Mot so nguon tin noi rang ong chet vi đot quy. Trong nam đo, Tesla đa day mot lop lon hoc sinh o truong cu cua ong o Gospic.

Vao thang 1 nam 1880, hai nguoi chu cua Tesla đa gom đu tien đe giup Tesla roi Gospic đen Praha, noi anh đang theo hoc. Ong đen qua muon đe ghi danh vao Đai hoc Charles-Ferdinand; ong chua bao gio hoc tieng Hy Lap, mot mon hoc bat buoc; va anh ta mu chu tieng Sec, mot mon hoc bat buoc khac. Tuy nhien, Tesla đa tham du cac bai giang ve triet hoc tai truong đai hoc voi tu cach la mot kiem toan vien nhung ong khong nhan đuoc điem cho cac khoa hoc.
Lam viec tai Budapest Telephone Exchange. Nam 1881, Tesla chuyen đen Budapest, Hungary, lam viec duoi quyen cua Tivadar Puskas tai mot cong ty đien bao, Budapest Telephone Exchange. Khi đen noi, TESLA nhan ra rang cong ty, khi đo đang đuoc xay dung, khong hoat đong hieu qua, vi vay thay vao đo, ong lam viec nhu mot nguoi soan thao tai Van phong Đien bao Trung uong. Trong vong vai thang, San giao dich đien thoai Budapest đa hoat đong va Tesla đuoc giao vi tri tho đien chinh. Trong thoi gian lam viec, Tesla đa thuc hien nhieu cai tien đoi voi thiet bi Tram trung tam va tuyen bo đa hoan thien bo lap đien thoai hoac bo khuech đai, chua bao gio đuoc cap bang sang che cung nhu khong đuoc mo ta cong khai.


Lam viec cho Edison Nam 1882, Tesla đa bat đau lam viec cho Continental Edison Company o Phap, cong viec cua ong la thiet ke va cai tien cac thiet bi đien.
Vao thang 6 nam 1884, Tesla roi đen thanh pho New York. Trong suot chuyen đi vuot Đai Tay Duong, ve, tien bac, va mot so hanh ly cua ong đa bi đanh cap, va ong đa gan nhu bi nem xuong bien sau khi mot cuoc noi loan no ra tren tau. Ong đen chi co bon xu trong tui, mot la thu gioi thieu, mot vai bai tho, va mot phan đo chua bi đanh cap.
Tesla đuoc thue đe lam viec cho Edison Machine Works. Cong viec cua Tesla bat đau voi ky thuat đien đon gian va nhanh chong tien trien đe giai quyet mot so van đe kho khan nhat cua cong ty. Tesla tham chi con đuoc cung cap cac nhiem vu đe thiet ke lai tu đau may phat đien mot chieu cua Cong ty Edison.
Tesla co the thiet ke lai may phat đien va mo to loi thoi khong co hieu qua cua Edison, nang cao ca hieu qua kinh te lan chat luong. Theo loi Tesla, Edison đa noi rang: "Neu anh co the lam đuoc đieu đo, chung toi se tra anh 50 ngan đo la". Đay la mot loi noi kho tin tu Edison, nguoi ma tra luong mot cach bun xin, va khong he co đu tung ay tien mat. Sau nhieu thang lam viec, Tesla hoan thanh nhiem vu va yeu cau đuoc giu loi hua. Edison bao rang ong chi noi đua thoi. "Tesla a, anh khong hieu kieu hai huoc cua nguoi My chung toi", Tesla hieu rang Edison thuc su se khong tra cho ong so tien thuong đo. Thay vao đo, Edison đe nghi chi nang luong them 10 đo tu 18 đo mot tuan cho Tesla. Bat man vi cho rang minh đa bi lua, cong them do bat đong ve viec su dung dong đien xoay chieu, Tesla đa nghi viec ngay sau đo.


Cong ty san xuat & cung cap đien chieu sang Tesla Ngay sau khi roi cong ty Edison, Tesla đa nghien cuu bang sang che mot he thong chieu sang ho quang, giong nhu voi thiet bi ma ong đa tung phat trien o nha may Edison. Vao thang 3 nam 1885, ong đa gap luat su sang che Lemuel W. Serrell, cung la luat su đuoc Edison su dung, đe co đuoc su giup đo trong viec đang ky bang sang che. Serrell đa gioi thieu Tesla voi hai doanh nhan, Robert Lane va Benjamin Vail, ho đong y tai tro cho cong ty san xuat cua Tesla, cong ty San xuat & cung cap thiet bi đien chieu sang Tesla (Tesla Electric Light & Manufacturing). Tesla đa lam viec trong phan con lai cua nam đe co đuoc cac bang sang che bao gom mot may phat đien mot chieu DC cai tien, bang sang che đau tien đuoc cap cho Tesla o My, va xay dung va lap đat he thong o Rahway, New Jersey He thong moi cua Tesla đa đuoc chu y tren nhieu bao chi, dien đan ky thuat ve cac tinh nang tien tien cua no.
Cac nha đau tu to ra it co hung thu đen cac y tuong cua Tesla ve cac loai đong co va thiet bi truyen tai đien xoay chieu the he moi. Sau khi cac thiet bi đien xoay chieu nay đi hoat đong vao nam 1886, ho đa quyet đinh rang phia san xuat cua doanh nghiep qua canh tranh va đa chon chi đon gian la chay đien mot chieu. Ho đa thanh lap cong ty moi, ho sa thai, tu bo cong ty cua Tesla va đe lai cho nha phat minh khong mot xu dinh tui. Tesla tham chi đa mat quyen kiem soat cac bang sang che ma ong đa tao ra, vi ong đa giao chung cho cong ty đe đoi lay co phieu. Anh ta phai đi lam tho đien va tham chi phai đi đao muong đe kiem song. Sau nay, Tesla se ke lai rang mua đong nam 1886-1887 la thoi gian cua "nhung con đau đau khung khiep va nhung giot nuoc mat cay đang". Trong thoi gian cuc kho nay, ong đa tu hoi minh đa đi hoc đe lam gi?, ong viet "Trinh đo giao duc cao cua toi trong cac nganh khoa hoc, co hoc va van hoc đoi voi toi giong nhu mot su nhao bang".


Dong đien xoay chieu va đong co khong đong bo Vao cuoi nam 1886, Tesla đa gap Alfred S. Brown, mot giam đoc cua Western Union va luat su New York Charles F. Peck. Hai nguoi đan ong đa co kinh nghiem trong viec thanh lap cac cong ty va thuc đay cac phat minh va bang sang che đe đat đuoc tai chinh. Dua tren nhung y tuong moi cua Tesla cho thiet bi đien, bao gom ca y tuong đong co nhiet tu, ho đong y ho tro tai chinh cho nha phat minh va xu ly cac bang sang che cua ong. Ho cung nhau thanh lap Cong ty Đien luc Tesla (Tesla Electric Company) vao thang 4 nam 1887, voi mot thoa thuan rang loi nhuan tu cac bang sang che đuoc tao ra se danh 1/3 cho Tesla, 1/3 cho Peck va Brown va 1/3 đe tai tro cho phat trien. Ho đa thanh lap mot phong thi nghiem cho Tesla tai 89 Liberty Street o Manhattan, noi ong lam viec đe cai tien va phat trien cac loai đong co đien, may phat đien va cac thiet bi khac.

Nam 1887, Tesla đa phat trien đong co khong đong bo chay bang dong đien xoay chieu (AC), mot loai he thong đien đang nhanh chong lan rong o chau Au va Hoa Ky vi nhung uu điem cua no trong viec truyen tai đien ap cao, đuong truyen dai. Đong co đa su dung dong đien đa pha, tao ra tu truong quay đe quay đong co (mot nguyen ly ma Tesla tuyen bo đa phat minh vao nam 1882). Đong co đien cai tien nay, đuoc cap bang sang che vao thang 5 nam 1888, la mot thiet ke tu khoi đong đon gian, khong can đen bo chuyen mach, do đo tranh đuoc tia lua đien, khong can phai bao tri lien tuc va thay the cho đong co choi than - co gop
Cung voi viec cap bang sang che cho đong co, Peck va Brown đa sap xep đe cong khai, ra mat đong co, bat đau bang thu nghiem đoc lap đe xac minh đo la mot cai tien chuc nang, tiep theo la thong cao bao chi gui đen cac an pham ky thuat cho cac bai bao chay đong thoi voi van đe bang sang che. Nha vat ly William Arnold Anthony (nguoi đa thu nghiem đong co) va bien tap vien tap chi The gioi đien tu Thomas Commerford Martin đa sap xep đe Tesla trinh dien đong co AC cua ong vao ngay 16 thang 5 nam 1888 tai Vien Ky su Đien Hoa Ky. Cac ky su lam viec cho Cong ty Đien & San xuat Westinghouse đa bao cao voi George Westinghouse, Tesla co mot đong co xoay chieu kha thi va he thong đien lien quan - thu ma Westinghouse can cho he thong hien tai ma anh ta đang tiep thi. Westinghouse đa tim kiem mot bang sang che ve mot đong co cam ung dua tren tu truong, khong co co gop tuong tu đuoc phat trien vao nam 1885 va đuoc trinh bay trong mot bai bao vao thang 3 nam 1888 boi nha vat ly nguoi Y Galileo Ferraris, nhung quyet đinh rang bang sang che cua Tesla co the se kiem soat thi truong.
Vao thang 7 nam 1888, Brown va Peck đa đam phan mot thoa thuan cap phep voi George Westinghouse cho cac thiet ke đong co va may bien ap đa pha cua Tesla voi gia 60.000 đo la tien mat va chung khoan va tien ban quyen la 2,50 đo la cho moi ma luc cua đong co. Westinghouse cung đa thue Tesla trong mot nam voi muc phi lon 2.000 đo la (bang 53.300 đo la ngay nay) moi thang đe tro thanh mot nha tu van tai cac phong thi nghiem cua Westinghouse Electric
Trong nam đo, Tesla lam viec tai Pittsburgh, giup tao ra mot he thong hien tai xen ke đe cung cap nang luong cho xe đien cua thanh pho. Ong thay đo la mot giai đoan buc boi vi mau thuan voi cac ky su Westinghouse ve cach tot nhat đe chay nguon đien xoay chieu. Giua ho, ho đa giai quyet mot he thong đien xoay chieu 60 chu ky ma Tesla đe xuat (đe phu hop voi tan so lam viec cua đong co Tesla), nhung ho som nhan thay rang no se khong hoat đong cho xe đien, vi đong co cam ung cua Tesla chi co the chay o toc đo khong đoi. Thay vao đo, ho đa su dung mot đong co keo mot chieu thay the.


= Thi truong bat on =
Cuoc trinh dien cua Tesla ve đong co cam ung cua ong va viec cap bang sang che tiep theo cua Westinghouse, nam 1888, vao thoi điem canh tranh gay gat giua cac cong ty đien. Ba cong ty lon, Westinghouse, Edison va Thomson-Houston, đang co gang phat trien trong mot doanh nghiep tham dung von trong khi tai chinh cho nhau. Tham chi con co mot chien dich tuyen truyen "Chien tranh cac dong đien" đang dien ra voi Edison Electric khi co gang tuyen bo he thong đien mot chieu cua ho tot va an toan hon he thong đien xoay chieu cua Westinghouse. Cuoc Canh tranh trong thi truong khien Westinghouse khong co tien mat hoac tai nguyen ky thuat đe phat trien đong co cua Tesla va he thong lien quan đien đa pha.
Hai nam sau khi ky hop đong Tesla, Westinghouse Electric gap rac roi. Su sup đo gan nhu cua Ngan hang Barings o London đa gay ra su hoang loan tai chinh vao nam 1890, khien cac nha đau tu đoi lai von vay voi cong ty Westinghouse Electric  Su thieu hut tien mat đot ngot buoc cong ty phai tai tai tro cac khoan no cua minh. Nhung nha cho vay moi yeu cau Westinghouse cat giam tat ca cac chi tieu qua muc cho viec mua lai cac cong ty, nghien cuu va bang sang che khac, bao gom ca tien ban quyen cho moi đong co co trong hop đong Tesla. Vao thoi điem đo, đong co cam ung Tesla đa khong thanh cong va be tac trong qua trinh phat trien. Westinghouse đa tra tien ban quyen đuoc bao đam 15.000 đo la mot nam mac du cac ung dung van hanh cua đong co la rat hiem va he thong nang luong đa pha can thiet đe chay no tham chi con hiem hon. Đau nam 1891, George Westinghouse đa giai thich nhung kho khan tai chinh cua minh cho Tesla bang nhung đieu khoan ro rang, noi rang, neu khong đap ung đuoc yeu cau cua chu no, ong se khong con kiem soat Westinghouse Electric va Tesla se phai "đoi pho voi cac chu ngan hang ". Đe co gang thu tien ban quyen trong tuong lai. Nhung loi the cua viec Westinghouse tiep tuc chien thang ve đong co co le la hien nhien đoi voi Tesla nen ong đa đong y giai phong cong ty khoi đieu khoan thanh toan tien ban quyen trong hop đong. Sau nam sau, Westinghouse mua bang sang che cua Tesla voi khoan thanh toan mot lan la $ 216.000 nhu mot phan cua thoa thuan chia se bang sang che đa ky voi General Electric (mot cong ty đuoc tao ra tu vu sap nhap Edison va Thomson-Houston nam 1892).


Phong thi nghiem New York = Cuon day Tesla =


= Thi nghiem tia X =
Đau nam 1894, Tesla bat đau đau tu nghien cuu mot nguon nang luong phong xa khong nhin thay đuoc khi ong đuoc thong bao rang nguon nang luong nay đa lam hong tam phim trong phong thi nghiem cua ong trong nhung thi nghiem truoc đo (sau nay đuoc xac đinh la "Tia Roentgen" hay "Tia X"). Cac thi nghiem truoc đo cua ong đuoc thuc hien voi cac ong Crookess, mot loai ong phong đien tu cathode lanh. Khong lau sau đo, nhieu trong so hang tram cac cong trinh nghien cuu truoc đo cua ong nhu cac mo hinh, du an, ghi chu, du lieu phong thi nghiem, cac cong cu, hinh anh co gia tri $50,000,... đa bi mat trong tran chay phong thi nghiem lan thu 5 vao thang 3 nam 1895. Tesla co the đa vo tinh chup đuoc anh tia X khi ong đang chup anh Mark Twain dung nguon sang tu ong Geissler, mot loai ong phong khi thoi ky đau. Đieu duy nhat đuoc ghi nhan trong anh la oc khoa bang kim loai tren kinh cua camera.


= Song vo tuyen đieu khien tu xa =
Vao nam 1898, Tesla đa trinh dien mot chiec thuyen su dung bo đieu khien tu xa bang song vo tuyen dua tren may coherer - ma ong đat ten la "teleautomaton" - cho cong chung trong mot cuoc trien lam đien tai Madison Square Garden. Tesla đa tien hanh mot man trinh dien rat kho tin vao thoi điem đo: chiec thuyen tu di chuyen mot cach kho hieu truoc su chung kien cua rat nhieu nguoi co mat.
Tat ca moi nguoi đeu phan khich va mong cho mot đieu bat ngo tu Tesla, nhung khong ai co the tuong tuong ra mot chiec thuyen đieu khien tu xa bang song radio tu "nha khoa hoc đien". Va Tesla đa giai thich rang: "Chiec thuyen đa đuoc lap them mot bo nao rieng biet."
Đam đong khong the tim ra mot su giai thich hop ly nao cho viec lam sao chiec thuyen co the di chuyen đuoc. Ho nghi rang đo la do phep thuat, thoi mien, co nguoi tham chi con nghi rang chiec thuyen di chuyen đuoc nho mot con khi đuoc huan luyen giau o ben trong.
Tesla đa thua nhan rang "Tai lan ra mat đau tien, no đa tao ra mot su chan đong ma khong mot sang che nao truoc đo cua toi lam đuoc." Phat minh cua ong đuoc cong nhan la Bang sang che so 613 809 (1898), co dang mot chiec thuyen đieu khien bang song radio (song vo tuyen): mot chiec thuyen nang bang thep, dai khoang 4 feet (khoang 1,2 met). Cong nghe nay khong chi ap dung gioi han cho cac loai tau thuyen ma con bao gom cac loai phuong tien va may moc đong co khac.
Sang che cua Tesla voi con tau đieu khien bang song vo tuyen chinh la su mo man cho ki nguyen robot ve sau. Phat minh cua ong đa vuot xa ra khoi thoi đai cua no. Đam đong chung kien su kien nay tai buoi trien lam vao thoi điem đo khong bao gio co the hinh dung đuoc ung dung thuc te vi đai cua no trong tuong lai. Tesla đa co gang ban y tuong cua minh cho quan đoi My nhu mot loai ngu loi kiem soat bang song vo tuyen, nhung ho to ra it quan tam. Đieu khien vo tuyen tu xa van la mot su moi la cho đen The chien thu nhat va sau đo, khi mot so quoc gia su dung no trong cac chuong trinh quan su.


= Anh sang khong day =
Y tuong ve chuyen tai đien nang đa đuoc đua ra tu đau nam 1900 boi nha phat minh nguoi My goc Serbia Nikola Tesla truoc khi luoi đien đuoc pho bien rong rai. Ngay tu nhung nam nay, "nha khoa hoc đien" Tesla đa mo uoc mot the gioi khong ton tai day dan đien phuc tap ma su dung he thong mot thap truyen đien va nang luong khong day toi moi ngo ngach tren the gioi. Nham hien thuc hoa vien canh nay, Tesla đa bat tay xay dung thap Wardenclyffe cao 29m o New York. Ngon thap nay đuoc coi la buoc cuoi cung trong he thong đien khong day cua Tesla, va đuoc ket hop voi phat minh may thu nang luong vu tru. Neu thanh cong, the gioi se đuoc su dung đien mien phi va khong gioi han chi bang mot cai antenna thu nang luong o đau cuoi.
Tuy nhien sau 17 nam xay dung (1900-1917), du an thap đa bi đinh chi, bi rut nguon tai tro cua JP Morgan vi ho phat hien y đo that su cua Tesla khong phai xay dung thap vien thong.
Mo uoc cua Tesla xuat phat tu sang che truoc đo cua ong, cuon day Tesla (Tesla coil), mot phat minh mang tinh cach mang so voi thoi đai. Tesla đa phat trien nhung cuon day đac biet nay vao nam 1891, truoc khi nguoi ta su dung nhung chiec may bien ap truyen thong đe cung cap đien cho moi thu nhu he thong chieu sang đen cac mach đien thoai. Nhung bien ap thong thuong khong the chiu đuoc tan so cao va đien ap cao ma cac cuon day trong phat minh cua Tesla co the chiu đung đuoc.
Mot cuon day Tesla bao gom hai phan: mot cuon day so cap va cuon thu cap, va moi cuon day co tu đien rieng. Hai cuon day va tu đien đuoc noi voi nhau bang mot khe đanh lua - mot khoang cach giua hai đien cuc đe tao ra tia lua đien. Ve co ban, cac cuon day Tesla la hai mach đien mo ket noi voi mot khe đanh lua. Mot cuon day Tesla can mot nguon đien cao ap. Mot nguon đien đuoc cung cap thong qua mot bien ap co the san xuat mot dong đien voi cuong đo can thiet (it nhat hang ngan von).
Nguon đien đuoc noi voi cuon day so cap. Tu đien cua cuon day chinh hoat đong nhu mot mieng bot bien tham hut cac đien tich. Cuon day so cap tu no phai co kha nang chiu đung đien tich rat lon va song đien, do đo chung thuong đuoc lam bang đong - mot loai day dan đien tot. Cac tu đien đuoc tich tu nhieu đien tich đen muc khang khong khi trong khe đanh lua. Sau đo, dong đien đi ra khoi tu đien đi xuong cuon day chinh va tao ra tu truong.
Nang luong lon khien cho tu truong sut giam nhanh chong, tao ra dong đien trong cuon thu cap. Đien ap bi nen qua khong khi giua hai cuon day tao ra tia lua o khe đanh lua. Nang luong bao phu giua hai cuon day va tich tu o cuon thu cap, tu đien. Đien tich trong tu đien thu cap len cao va thoat ra duoi dang ho quang đien. Voi đien ap tan so cao co the thap sang bong đen huynh quang cach xa vai buoc chan ma khong can day đien ket noi.
Nguyen tac co ban cua cuon day Tesla chinh la hien tuong cong huong, cong huong xay ra khi cuon day chinh ban dong đien vao cuon day thu cap đung thoi điem đe toi đa hoa nang luong chuyen vao cac cuon day thu cap. Ngay nay cuon day Tesla khong con đuoc ung dung thuc te nhieu nua, song phat minh cua Tesla đa lam nen cuoc cach mang ve cach hieu va su dung đien nang.


= May phat dao đong chay bang hoi nuoc =
Nam 1893, Tesla xin cap bang sang che cho bo dao đong co hoc chay bang hoi nuoc ma ong thiet ke đe rung len xuong toc đo rat cao nham tao ra đien. Vai nam sau, nam 1898, ong noi voi cac phong vien rang co may dao đong khien mat đat rung chuyen trong khi ong đang đieu chinh no tai phong thi nghiem cua minh o New York. Canh sat va xe cuu thuong đa đen hien truong nhung Tesla đa vo hieu hoa bo dao đong va gia vo khong biet ve nhung gi thuc su xay ra. Ong cung tiet lo co may tao đong đat tham chi co the đanh đo toa nha Empire State.


= He thong đien đa pha va Trien lam Columbia =


= Tu van ve Niagara =
Nam 1893, Tesla tu van cho Edward Dean Adams, giam đoc nha may thuy đien Niagara đe lua chon he thong đien trong qua trinh xay dung nha may nay.


= Cong ty Nikola Tesla =
Nam 1886, Nikola Tesla thanh lap cong ty Tesla Electric Light & Manufacturing voi Robert Lane, Benjamin Vail, nhung sau đo bi cac đong sang lap nay dan dan đay ra khoi cong ty, mat luon cac bang sang che trong giai đoan nay (vi đa thuoc quyen so huu cua cong ty Tesla Electric Light & Manufacturing).
Nam 1887, Nikola Tesla thanh lap cong ty Tesla Electric va sang che ra đong co đien khong đong bo hoat đong voi dong đien xoay chieu.


= Chay phong thi nghiem =
Sang som ngay 13 thang 3 nam 1895, toa nha o South Fifth Avenue co phong thi nghiem cua Tesla đa boc chay. No bat đau duoi tang ham cua toa nha va lua chay manh đen noi phong thi nghiem o tang 4 cua Tesla đa bi đot chay va sup đo xuong tang hai. Vu hoa hoan khong chi khien phai lam lai cac du an đang lam cua Tesla, no con pha huy mot bo suu tap cac ghi chu va tai lieu nghien cuu ban đau, mo hinh va cac phan chung minh, bao gom nhieu tac pham đa đuoc trung bay tai Trien lam Colombia the gioi nam 1893. Tesla noi voi to New York Times "Toi qua đau buon khi noi chuyen. Toi co the noi gi?". Sau vu chay, Tesla chuyen đen 46 & 48 East Houston Street va xay dung lai phong thi nghiem cua minh o tang 6 va 7.


Nang luong khong day Tu nhung nam 1890 đen 1906, Tesla đa danh rat nhieu thoi gian va tai san cua minh cho mot loat cac du an co gang phat trien viec truyen tai đien ma khong can day dan. Đo la mot su mo rong y tuong cua ong ve viec su dung cac cuon day đe truyen nang luong ma ong đa the hien trong anh sang khong day. Ong thay đay khong chi la mot cach đe truyen mot luong lon nang luong tren toan the gioi ma con, nhu ong đa chi ra trong cac bai giang truoc đay cua minh, mot cach đe truyen thong tin lien lac tren toan the gioi.
Vao thoi điem Tesla đang hinh thanh y tuong cua minh, khong co cach nao kha thi đe truyen tin hieu khong day qua cac khoang cach xa, chu đung noi đen mot luong lon nang luong. Tesla đa nghien cuu song vo tuyen tu rat som va đi đen ket luan rang mot phan cua nghien cuu hien co ve chung, boi Hertz, la khong chinh xac. Ngoai ra, dang phong xa moi nay đuoc coi la mot hien tuong khoang cach ngan duong nhu đa chet trong vong chua đay mot dam. Tesla luu y rang, ngay ca khi cac ly thuyet ve song vo tuyen la đung, chung hoan toan vo dung đoi voi muc đich cua ong vi dang "anh sang vo hinh" nay se giam dan theo khoang cach giong nhu bat ky buc xa nao khac va se đi theo đuong thang vao khong gian, tro thanh "Vo vong lac loi".
Vao giua nhung nam 1890, Tesla đa nghien cuu y tuong rang ong co the dan đien đuong dai qua Trai Đat hoac khi quyen, va bat đau thuc hien cac thi nghiem đe kiem tra y tuong nay bao gom thiet lap mot may phat phong đai bien ap cong huong lon o East Houston Street lab. Duong nhu muon tu mot y tuong pho bien vao thoi điem bau khi quyen Trai Đat dan đien, ong đa đe xuat mot he thong gom cac qua bong lo lung, truyen va nhan, cac đien cuc trong khong khi tren đo cao 30.000 feet (9.144 m), noi ong nghi la thap hon ap luc se cho phep anh ta gui đien ap cao (hang trieu volt) khoang cach xa.


= Bai bao (truoc 1900) =
Selected Tesla Writings, Written by Tesla and others,.
Light Without Heat, The Manufacturer and Builder, January 1892, Vol. 24
Biography - Nikola Tesla, The Century Magazine, November 1893, Vol. 47
Tesla's Oscillator and Other Inventions, The Century Magazine, November 1894, Vol. 49
The New Telegraphy. Recent Experiments in Telegraphy wih Sparks, The Century Magazine, November 1897, Vol. 55


= Sach =
Anderson, Leland I., "Dr. Nikola Tesla (1856–1943)", 2d enl. ed., Minneapolis, Tesla Society. 1956. LCCN /L
Cheney, Margaret, "Tesla: Man Out of Time", 1979. ISBN 0-7432-1536-2.
Childress, David H., "The Fantastic Inventions of Nikola Tesla," 1993. ISBN
Glenn, Jim, "The Complete Patents of Nikola Tesla," 1994. ISBN
Jonnes, Jill "Empires of Light: Edison, Tesla, Westinghouse, and the Race to Electrify the World". New York: Random House, 2003. ISBN
Martin, Thomas C., "The Inventions, Researches, and Writings of Nikola Tesla," 1894. ISBN X
O'Neill, John Jacob,"Prodigal Genius," 1944. Paperback reprint 1994, ISBN 978-0-914732-33-4. (ed. Prodigal Genius Luu tru ngay 6 thang 2 nam 2008 tai Wayback Machine is available online)
Lomas, Robert,"The man who invented the twentieth century: Nikola Tesla, forgotten genius of electricity," 1999. ISBN
Ratzlaff, John and Lee Anderson, "Dr. Nikola Tesla Bibliography", Ragusan Press, Palo Alto, California, 1979, 237 pages. Extensive listing of articles about and by Nikola Tesla.
Seifer, Marc J., "Wizard, the Life and Times of Nikola Tesla," 1998. ISBN (HC), ISBN (SC)
Tesla, Nikola, "Colorado Springs Notes, 1899–1900", ISBN X
Tesla, Nikola, "My Inventions" Parts I through V published in the Electrical Experimenter monthly magazine from February through June, 1919. Part VI published October, 1919. Reprint edition with introductory notes by Ben Johnson, New York: Barnes and Noble,1982, ISBN; also online at "My Inventions Luu tru ngay 2 thang 2 nam 2016 tai Wayback Machine", 1919. ISBN
Valone, Thomas, "Harnessing the Wheelwork of Nature: Tesla's Science of Energy," 2002. ISBN


= Tap chi =
Carlson, W. Bernard, "Inventor of dreams". Scientific American, March 2005 v292 i3 p78(7).
Jatras, Stella L., "The genius of Nikola Tesla". The New American, July 28, 2003 v19 i15 p9(1)
Rybak, James P., "Nikola Tesla: Scientific Savant". Popular Electronics, 1042170X, Nov99, Vol. 16, Issue 11.
Lawren, B., "Rediscovering Tesla". Omni, Mar88, Vol. 10 Issue 6.


Tham khao Lien ket ngoai Nikola Tesla Museum
Tesla memorial society by his grand-nephew William H. Terbo
Tesla – References in European newspapers
Online archive of many of Tesla's writings, articles and published papers
FBI. "Nikola Tesla" (PDF). Main Investigative File. FBI.
Tesla Science Center at Wardenclyffe
Cac tac pham cua Nikola Tesla tai Du an Gutenberg
Cac tac pham cua hoac noi ve Nikola Tesla tai Internet Archive
Tac pham cua Nikola Tesla tren  LibriVox (sach audio thuoc pham vi cong cong) 
U.S. patent 1,329,559