Penang (tieng Ma Lai: Pulau Pinang) la mot bang tai Malaysia va đuoc đinh danh theo đao cau thanh nen bang. Bang Penang nam o vung bo bien tay bac cua Malaysia ban đao, sat eo bien Malacca. Penang giap voi Kedah o phia bac va đong, giap voi Perak o phia nam. Penang la bang nho thu hai tai Malaysia ve dien tich sau Perlis, va la bang đong dan thu tam. Penang gom hai bo phan – đao Penang la noi đat tru so chinh phu, Seberang Perai nam tren ban đao Ma Lai. Penang la noi đo thi hoa va cong nghiep hoa cao đo, la mot trong cac bang phat trien nhat va quan trong nhat ve mat kinh te tai Malaysia, đong thoi la mot điem đen du lich phat trien manh. Penang co chi so phat trien con nguoi cao thu ba tai Malaysia, sau Kuala Lumpur va Selangor. Penang la bang co dan cu hon tap, đa dang cao đo ve dan toc, van hoa, ngon ngu, va ton giao.


Ten goi Nguoi Ma Lai truoc kia goi hon đao nay la Pulau Ka-Satu co nghia la "hon đao đau tien".
Đia danh "Penang" thi co goc tu tieng Ma Lai hien đai la Pulau Pinang, co nghia la đao qua cau (Areca catechu) ho Palmae. Penang cung đuoc dung la ten cua thu phu George Town cua tieu bang Penang tuy nguoi Ma Lai thuong dung Tanjung đe goi ly so George Town.
Sach tieng Viet truoc the ky 20 goi đia danh nay la Cu lao Cau hoac Hon Cau. Su nha Nguyen ghi la Tan Lang Du (梹榔嶼).


Lich su Bang chung khao co hoc bieu thi rang Penang (đao va lanh tho đai luc) la noi cu tru cua nguoi Semang-Pangan thuoc huyet thong Juru va Yen, song ca hai đuoc xem la nhung nen van hoa đa tuyet chung. Ho la nhung nguoi san ban hai luom thuoc chung Negrito, co tam voc thap va da ngam đen, bi nguoi Ma Lai phan tan cach nay khoang 900 nam. Ghi chep cuoi cung ve cac dan cu nguyen tru tai Penang la trong thap nien 1920 tai Kubang Semang. Bang chung đau tien ve khu đinh cu cua nguoi tien su tai noi ma nay la Penang đuoc phat hien tai hang Guar Kepah thuoc Seberang Perai vao nam 1860. Dua tren nhung đong vo so va xuong nguoi, cong cu bang đa, manh gom vo, va thuc pham thua ben trong, khu đinh cu đuoc uoc tinh co tu 3000-4000 nam tuoi. Cac cong cu bang đa khac đuoc phat hien tai nhung đia điem khac nhau tren đao Penang chi ra su hien dien cua cac khu đinh cu thoi đai đo đa moi co nien đai tu 5000 nam truoc.

Mot trong nhung nguoi Anh đau tien đen Penang la nha hang hai James Lancaster. Ngay 10 thang 4 nam 1591, ong chi huy Edward Bonadventure cang buom tu Plymouth đen Đong An, đen Penang vao thang 6 nam 1592, o lai tren đao cho đen thang 9 cung nam va cuop pha moi thuyen ma ong bat gap, chi tro lai Anh vao thang 5 nam 1594.
Penang nguyen la bo phan cua Vuong quoc Kedah cua nguoi Ma Lai, đao đuoc Quoc vuong Abdullah Mukarram Shah cho Thuyen truong Francis Light thue, đe đoi lay su bao ho quan su truoc quan đoi Xiem La va Mien Đien- nhung the luc đang đe doa Kedah. Đoi voi Francis Light, Penang la mot đia điem thuan tien voi mau dich va co mot vi tri ly tuong đe ngan chan anh huong cua Phap va Ha Lan trong khu vuc. Ngay 11 thang 8 nam 1786, Francis Light đo bo len Penang tai noi ma ve sau goi la phao đai Cornwallis va nam quyen chiem huu chinh thuc voi đao nhan danh Quoc vuong George III va Cong ty Đong An Anh, đoi ten đao thanh Prince of Wales Island nham vinh danh nguoi ke vi vuong vi cua Anh song ten goi chua tung đuoc biet đen nhieu. Penang la khu đinh cu đau tien cua Anh Quoc tai Đong Nam A, va la mot trong nhung khu đinh cu đau tien cua đe quoc sau khi đe mat Muoi ba thuoc đia tai Bac My. Trong lich su Malaysia, su kien đanh dau viec Anh Quoc tham du vao Malaya.
Tuy vay, Toan quyen An Đo moi cua Cong ty Đong An Anh la Charles Cornwallis the hien ro rang minh se khong đung ben Quoc vuong Kedah trong tranh chap voi cac quan chu Ma Lai khac, hoac hua bao ho Kadah truoc Xiem La va Mien Đien. Francis Light khong cho Quoc vuong Abdullah biet ve su viec, va khi Francis Light khong giu loi hua bao ho, Quoc vuong tim cach tai chiem đao vao nam 1790 song bat thanh, va buoc phai nhuong đao cho cong ty voi thu lao 6.000 đo la Tay Ban Nha moi nam. Francis Light kien thiet Penang thanh mot cang tu do đe loi keo cac thuong nhan khoi cac thuong cang cua Ha Lan nam lan can. Mau dich tai Penang tang truong theo cap so nhan ngay sau khi thanh lap, cac tau thuyen đen Penang tang tu 85 vao nam 1786 len 3569 vao nam 1802.
Francis Light cung khuyen khich dan nhap cu voi loi hua se cap cho ho đat đai ma ho co the khai hoang va theo nhu tuong trinh thi ban nhung đong bac tu sung than cong tren tau cua ong vao sau trong rung ram. Nhieu nguoi đinh cu ban đau tu vong do mac sot ret, ke ca Francis Light, khien Penang ban đau đuoc đat biet hieu "mo cua dan da trang".

Sau khi Francis Light tu tran, Thieu ta Arthur Wellesley đen Penang nham phoi hop phong thu đao. Nam 1800, Pho Thong đoc George Leith chiem đuoc mot dai đat o ben kia eo bien đe lam vung đem chong lai cac cuoc tien cong va đat ten cho lanh tho đo la tinh Wellesley (nay la Seberang Prai). Sau su kien nay, so tien phai tra moi nam cho Quoc vuong Kedah tang len đen 10.000 đo la Tay Ban Nha. Hien nay, moi nam chinh phu bang Penang van tra 18.800 Ringgit cho Quoc vuong Kedah.
Nam 1796, mot khu đinh cu hinh su đuoc thanh lap tai Penang khi 700 pham nhan đuoc chuyen toi tu quan đao Andaman. Nam 1805, Penang tro thanh mot khu quan hat rieng biet (đong hang voi Bombay va Madras). Nam 1826, Penang hop nhat voi Singapore va Malacca thanh Cac khu đinh cu Eo bien thuoc An Đo thuoc Anh, Penang la noi đat tri so cua chinh phu thuoc đia. Nam 1829, Penang khong con la mot khu quan hat, va tam nam sau đo vi the thu phu cua Cac khu đinh cu Eo bien chuyen sang cho Singapore. Nam 1867, Cac khu đinh cu Eo bien đuoc lap lam mot thuoc đia vuong that, nam duoi quyen cai tri truc tiep cua Anh Quoc, trong đo co Penang.
Penang thuoc đia thinh vuong nho mau dich hat tieu va cac loai gia vi, tam vai An Đo, qua trau khong, thiec, thuoc phien, va gao. Su phat trien cua kinh te gia vi thuc đay phong trao nhung nguoi Hoa tien phong đen đao, viec nay đuoc Anh Quoc tich cuc khuyen khich. Tuy nhien, tinh uu viet ban đau cua ben cang sau đo bi Singapore vuot qua do noi nay co vi tri đia ly đac đia hon. Hien tuong thay the thuyen buom bang thuyen hoi nuoc vao giua the ky 19 cung co tam quan trong thu cap cua Penang sau Singapore. Cac đoi tac mau dich quan trong nhat cua Penang la Trung Quoc, An Đo, Xiem La, Sumatra, Java, Anh Quoc, cung nhu cac lanh tho khac thuoc Cac khu đinh cu Eo bien.
Do kinh te phat trien, dan so Penang tang truong nhanh chong, song tao ra nhieu van đe nhu đieu kien ve sinh, thieu co so ha tang đo thi, giao thong, va y te cong cong. Cac đuong pho chinh đuoc mo rong tu thu phu đen cac trang trai phi nhieu canh tac cay gia vi sau hon trong noi luc. Tuy nhien, nham giai quyet tinh trang thieu lao đong tram trong trong cac cong trinh cong cong, chinh phu bat đau tien hanh su dung cac lao đong pham nhan nguoi An Đo voi chi phi thap. Mot so luong lon trong so đo lam viec tren cac đuong pho cua Penang, tieu nuoc cho cac đam lay va phat quang rung, xay dung muong thoat nuoc, va lap đat cac đuong ong nuoc sach.
Trong muoi ngay vao thang 8 nam 1867, Penang trai qua bat on dan su do đau tranh giua cac bang hoi Kien Đuc đuong (Đai Ba cong hoi), do Khau Thien Đuc lien hiep Hong ky đang khang cu Nghia Hung cong ty lien hiep Bach ky đang, Pho Thong đoc Edward Anson su dung linh sepoy tang cuong đe dap tat bat on.
Thoi điem chuyen giao giua hai the ky, do la noi co dan so nguoi Hoa nhap cu lon nen Penang la mot đia điem ma Ton Trung Son gay quy cho cac no luc cach mang chong nha Thanh cua ong. Hoi nghi Penang nam 1910 voi su tham gia cua Ton Trung Son va cac đong chi cua ong đa mo đuong cho chien thang cuoi cung la Khoi nghia Vu Xuong lat đo nha Thanh.
Trong Chien tranh the gioi thu nhat, tran Penang dien ra vao thang 10 nam 1914 khi tau tuan duong Đuc SMS Emden bi mat đi đen Penang va đanh chim hai chiem ham cua Đong Minh o ngoai khoi bo bien cua lanh tho – tau tuan duong Nga Zhemchug, va tau phong ngu loi Phap Mosquet.
Giua hai the chien va trong Đai khung hoang, tang lop tinh hoa thuong nghiep tai Penang chiu nhieu thu thach song cung chung kien su noi len cua nhung bao phat ho nhu Lam Lien Đang. Xay xat gao, cung ung thuoc phien, va cam đo nam trong so nhung nganh kinh doanh sinh loi nhat. Nam 1922, Than vuong Wales (sau la Quoc vuong Edward VIII) đen tham Penang.
Trong Chien tranh the gioi thu hai, Penang bi quan Nhat oanh kich va cuoi cung that thu vao ngay 19 thang 12 nam 1941 khi Anh Quoc triet thoai đen Singapore sau khi tuyen bo George Town la mot thanh thi mo. Penang cung đong vai tro la mot can cu U-boat cho cac tau Monsun cua Đuc trong chien tranh. Viec Đong Minh oanh kich pha huy toa nha van phong Penang gay mat mat rat nhieu phan trong so nhung ghi chep cua Anh Quoc va Nhat Ban ve đao, gay kho khan rat lon trong viec bien soan mot lich su toan dien cua Penang. Sau khi Nhat Ban đau hang, vao ngay 21 thang 8 nam 1945 Penang Shimbun cong bo phat bieu đau hang cua Thien hoang. Đoan quan chuc Anh Quoc đen Penang vao ngay 1 thang 9. Mot nghi le chinh thuc nham đanh dau viec Anh Quoc tai chiem huu Penang đuoc tien hanh tai Swettenham Pier vao ngay 5 thang 9 nam 1945.
Anh Quoc muon hop nhat quyen luc tai cac thuoc đia cua ho tai Malaya thanh mot thuc the hanh chinh thong nhat goi la Lien bang Malaya, song đuong thoi thanh the va hinh anh vo đich cua Anh Quoc đa bi sut me nghiem trong. Lien bang Malaya bi nhan dan kich liet bac bo, va đe thay the thi đen nam 1948, Lien hiep bang Malaya đuoc hinh thanh tu lien hiep cac quoc gia Ma Lai lien bang, cac quoc gia Ma Lai phi lien bang, va Cac khu đinh cu Eo bien von gom ca Penang. Đoc lap co ve la mot ket thuc khong the tranh khoi, tuy the y tuong ve viec sap nhap thuoc đia Penang vao noi luc Ma Lai rong lon khien cho mot so bo phan dan cu đia phuong lo ngai. Phong trao ly khai Penang (hoat đong tu nam 1948 đen nam 1951) đuoc hinh thanh nham ngan can viec hop nhat Penang voi Malaya, song cuoi cung khong thanh cong do Anh Quoc khong tan thanh. Nhung nguoi ly khai con thuc hien no luc khac nham gia nhap Singapore voi đia vi thuoc đia vuong that, song cung that bai.
Penang la mot bo phan cua Malaya đoc lap vao nam 1957, va sau đo tro thanh mot bang cua Malaysia vao nam 1963. Vuong Bao Ni cua Cong hoi nguoi Hoa Malaysia (MCA) la thu tich bo truong đau tien cua Penang.
Tinh trang la ben cang tu do cua Penang bi chinh phu lien bang đot ngot bai bo vao nam 1969. Bat chap tro ngai đot ngoi nay, tu thap nien 1970 đen cuoi thap nien 1990, chinh phu cua Thu tich bo truong Lam Thuong Huu kien thiet mot trong cac co so che tao đien tu lon nhat tai chau A la khu thuong mai tu do Bayan Lepas nam tai phan đong nam cua đao.
Ngay 7 thang 7 nam 2008, thu phu lich su cua Penang la George Town chinh thuc tro thanh mot Di san the gioi, cung voi Malacca. Đia danh đuoc chinh thuc cong nhan la co "phong canh đo thi đoc đao ve kien truc va van hoa ma khong tuong tu nhu bat cu noi nao tai Đong va Đong Nam A".
Đong đat An Đo Duong nam 2004 tan cong bo bien đao Penang, khien 52 nguoi thiet mang (trong khi toan quoc co 68 nguoi thiet mang), bo bien phia tay chiu thiet hai nang ne nhat.


Đia ly Ve phuong dien đia ly, Penang đuoc chia thanh hai khu vuc:

Đao Penang (Pulau Pinang): co dien tich 293 km2 (113 dam vuong Anh) tai eo bien Malacca; va
Seberang Perai: mot dai noi luc hep co dien tich 753 km2 (291 dam vuong Anh) tren ban đao Ma Lai, cach đao Penang qua mot eo bien hep co chieu rong nho nhat la 4 km (2,5 mi). Dai đat nay giap Kedah o phia đong va phia bac, va giap Perak o phia nam.
Vung bien giua đao Penang va Seberang Perai gom co North Channel o phia bac cua George Town va South Channel o phia nam cua no. Đao Penang co hinh dang khong đeu, vung noi đia granit, nhieu đoi va hau nhu đuoc rung bao phu. Cac đong bang duyen hai hep, rong nhat trong so đo la tai đong bac. Ve tong the, đao co the đuoc phan thanh nam khu vuc:

Cac đong bang phia đong bac tao thanh mot mui đat hinh tam giac, tai đay co thu phu cua bang. Đay la khu vuc noi thi co mat đo dan so cao, la trung tam hanh chinh, thuong mai, va van hoa cua Penang.
Phan đong nam tung co cac canh đong lua va cay đuoc, song hien hoan toan bi bien đoi thanh cac khu đo thi va cong nghiep.
Phan tay bac gom co cac bai bien ven ria, co cac khach san va dinh thu nghi duong.
Phan tay nam gom co nhung vung quanh canh nong thon rong lon duy nhat voi cac lang chai, vuon cay an qua, va đuoc.
Day đoi trung tam co đinh cao nhat la Western Hill voi cao đo 830 met tren muc nuoc bien.
Seberang Perai chiem hon mot nua dien tich cua Penang, co đia hinh chu yeu la bang phang ngoai tru đo thi Bukit Mertajam. Khu vuc co đuong bo bien dai, phan lon co rung ngap man. Butterworth la đo thi chinh tai Seberang Perai, nam doc cua song Perai va đoi dien voi George Town voi khoang cach 3 km (1,9 mi) qua eo bien.
Đao Penang gom co hai huyen:

Huyen Đong Bac
Huyen Tay Nam
Seberang Perai gom co ba huyen:

Huyen Bac Seberang Perai
Huyen Trung Seberang Perai
Huyen Nam Seberang Perai
Do thieu đat đai đe phat trien, mot vai du an cai tao đat đuoc tien hanh nham tao ra vung đat thap phu hop tai cac khu vuc co nhu cau cao nhu Tanjung Tokong, Jelutong va Queensbay. Cac du an nay anh huong đen bien đoi dong thuy chieu doc theo cac khu vuc duyen hai cua đao Penang va gay ra su lang bung cua Gurney Drive sau khi cai tao Tanjung Tokong.
Cac song chinh tai Penang gom co song Pinang, Air Itam, Gelugor, Dondang, Teluk Bahang, Tukun, Betung, va Prai. Song Muda tach biet Penang voi Kedah o phia bac, trong khi song Kerian tao thanh ranh gioi giua Penang, Kedah, va Perak. Song Kerian noi tieng voi nhung bay đom đom.

Giong nhu phan con lai cua Malaysia, Penang co khi hau nhiet đoi, chinh xac hon la khi hau rung mua nhiet đoi tiep giap voi khi hau nhiet đoi gio mua, song Penang trai qua đieu kien hoi kho hon tu thang 12 đen thang 2. Khi hau chiu anh huong lon tu vung bien xung quanh va che đo gio. Do nam gan Sumatra, Indonesia nen Penang de bi anh huong tu cac hat bui do gio mang đen tu cac đam chay rung, tao nen mot hien tuong goi la khoi mu].


Nhan khau Penang la bang co mat đo dan so cao nhat tai Malaysia voi 1.450,5 nguoi/km². Dan so Penang la 1.520.143 vao nam 2010.

Đao Penang co dan so la 704.376 vao nam 2010 va mat đo dan so la 2.372 nguoi/km². Đao Penang la đao đong dan nhat tai Malaysia, va cung la mot đao co mat đo dan so cao nhat quoc gia.
Seberang Perai la phan luc đia cua bang Penang, co dan so la 815.767 nguoi theo đieu tra nam 2010, va mat đo dan so la 1.086 nguoi/km².
Thanh phan dan toc nam 2010 la:

nguoi Hoa: 45,6%
Bumiputra (nguoi Ma Lai va cac dan toc ban đia khac): 43,6%
nguoi An: 10,4%
Khac: 0,4%
Penang co khoang 70.000 đen 80.000 cong nhan nhap cu, đac biet la tu Indonesia, Myanmar, Viet Nam, Thai Lan, va cac quoc gia Nam A, hau het ho lam viec giup viec gia đinh, dich vu, che tao, xay dung, đon đien, va nong nghiep.
Penang thoi thuc dan la mot noi toan cau chu nghia, ngoai nhung nguoi Au va cac cu dan đa sac toc tai đia phuong, noi nay con co cac cong đong nguoi Xiem, nguoi Mien, nguoi Philippines, nguoi Ceylon nguoi Au-A, nguoi Nhat, nguoi Sumatra, nguoi A Rap, nguoi Armenia, nguoi Bai Hoa giao. Mot cong đong nguoi Đuc cung ton tai o Penang, co quy mo nho song quan trong ve thuong mai. Mac du hien nay hau het cac cong đong nay khong con ton tai, song di san cua ho van con thong qua ten cac đuong pho va đia điem.
Co mot khu Do Thai tai Penang truoc Chien tranh the gioi thu hai. Penang hien co mot luong kha lon cu dan tha huong, đac biet la tu Nhat Ban, cac quoc gia chau A khac va Anh Quoc, nhieu nguoi trong so ho đinh cu tai Penang sau khi nghi huu theo Chuong trinh "Malaysia Que huong thu hai cua toi".


= Peranakan =

Peranakan, cung đuoc goi la nguoi Hoa Eo bien hay Baba-Nyonya, la hau due cua nhung nguoi Hoa nhap cu som đen Penang, Malacca va Singapore. Ho tiep nhan mot phan phong tuc Ma Lai va noi mot ngon ngu boi Hoa-Ma Lai, nhieu tu trong đo đong gop vao tu vung cua tieng Phuc Kien Penang. Cong đong Peranakan co ban sac rieng biet ve thuc pham, y phuc, nghi le, thu cong nghiep va van hoa. Hau het nguoi Peranakan thuc hanh mot dang chien trung cua tho cung to tien va ton giao Trung Hoa, va mot so la tin huu Ki-to giao. Ho kieu hanh rang ban than biet noi tieng Anh va phan biet minh voi nhung nguoi Hoa moi đen. Nguoi Peranakan co mot van hoa sinh hoat, song hien gan nhu đa mai mot do ho bi tai hap thu va cong đong nguoi Hoa chu đao, hoac bi Tay hoa. Tuy nhien, di san cua ho van ton tai trong kien truc, am thuc, y phuc nyonya kebaya ti mi va thu cong nghiep tinh te.


= Ngon ngu =
Cac ngon ngu chung tai Penang, tuy thuoc theo tang lop xa hoi, pham vi xa hoi, boi canh dan toc la tieng Ma Lai, Quan thoai, tieng Anh, tieng Phuc Kien Penang, va tieng Tamil. Quan thoai đuoc giang day tai cac truong tieng Hoa, va ngay cang co nhieu nguoi noi.
Tieng Phuc Kien Penang la mot bien the cua tieng Man Nam va đuoc noi rong rai boi mot ty le đang ke dan cu Penang. Nhieu si quan canh sat cung tham gia mot khoa hoc tieng Phuc Kien. No co su tuong đong cao voi ngon ngu cua nhung nguoi Hoa song tai thanh pho Medan cua Indonesia va dua tren phuong ngu Man Nam tai Chuong Chau, Phuc Kien. Hau het nguoi noi tieng Phuc Kien Penang khong biet viet tieng Phuc Kien ma chi biet đoc va viet Quan thoai, tieng Anh va/hoac tieng Ma Lai. Cac phuong ngu tieng Hoa khac, gom co tieng Khach Gia, tieng Quang Đong, va tieng Trieu Chau.
Tieng Ma Lai la ngon ngu cua dan cu ban đia, cung la ngon ngu chinh thuc cua bang, la phuong tien giang day trong cac truong hoc quoc gia. Tieng Ma Lai tai Penang thuoc phuong ngu mien bac, co nhung tu đac trung nhu "hang", "depa", va "kupang". Am tiet ket thuc bang "a" đuoc nhan manh.
Tieng Anh la mot di san tu thoi thuc dan, la mot ngon ngu lam viec đuoc su dung rong rai trong thuong mai, giao duc, va nghe thuat. Tieng Anh đuoc su dung trong boi canh chinh thuc chu yeu la tieng Anh-Anh. Tieng Anh khau ngu thuong la mot dang tieng boi goi la Manglish.


Kinh te Penang la nen kinh te lon nhat trong so cac bang tai Malaysia. Penang la bang co GDP đau nguoi cao nhat tai Malaysia vao nam 2010 voi 33.456 RM (10.893 USD) Che tao la bo phan quan trong nhat trong kinh te Penang, đong gop 45,9% vao GDP cua bang (2000). Phan phia nam cua đao Penang đuoc cong nghiep hoa cao đo voi cac nha may đien tu cong nghe cao (nhu cua Dell, Intel, AMD, Altera, Motorola, Agilent, Renesas, Osram, Plexus Corporation, Bosch va Seagate) trong khu cong nghiep tu do Bayan Lepas – tao cho Penang biet danh đao Silicon.
Tuy nhien, đau tu truc tiep nuoc ngoai vao Penang suy giam dan trong nhung nam gan đay do cac yeu to nhu chi phi lao đong re hon tai An Đo va Trung Quoc. Nam 2010, Penang co tong đau tu tu ban cao nhat toan quoc, bang thu hut 12,2 ty RM gia tri đau tu, chiem 26% tong von đau tu toan quoc trong nam.
Mau dich trung chuyen suy giam rat lon, mot phan la do Penang bi mat đia vi cang tu do va do su phat trien tich cuc cua cang Klang gan thu đo Kuala Lumpur. Tuy nhien, co mot ga đau cuoi container tai Butterworth, tiep tuc phuc vu khu vuc vuc bac bo cua Malaysia ban đao. Trong so cac linh vuc quan trong khac trong kinh te Penang, co du lich, tai chinh, hang hai. Penang hien van la mot trung tam ngan hang voi cac chi nhanh cua Citibank, United Overseas Bank, Bank of China va Bank Negara Malaysia (ngan hang trung uong Malaysia)cung voi cac ngan hang đia phuong.
Nam 2008, đat nong nghiep tai Penang đuoc su dung cho dau co (13.504 ha), ruong (12.782), cao su (10.838), cay an qua (7.009), dua (1.966), rau (489), cay cong nghiep (198), gia vi (197), cacao (9), va cac loai cay khac (41). Hai san pham đia phuong ma Penang noi tieng la sau rieng va nhuc đau khau. Chan nuoi chu yeu la gia cam va lon. Cac linh vuc khac la ngu nghiep va nuoi trong thuy san, va cac nganh moi noi nhu nuoi ca canh hay trong hoa. Do dien tich đat han che va tinh chat cong nghiep hoa cao đo cua kinh te Penang, nong nghiep it đuoc nhan manh. Tren thuc te, nong nghiep la linh vuc duy nhat tang truong am trong bang, chi đong gop 1,3% GDP vao nam 2000.


Giao thong Đao Penang ket noi voi đai luc qua cau Penang đuoc hoan thanh vao nam 1985 voi chieu dai 13,5 km (8,4 mi), co ba lan đuong moi chieu. Cau Sultan Abdul Halim Muadzam Shah dai 24 km ket noi Batu Maung o phan đong nam cua đao voi Batu Kawan tai đai luc, đuoc khanh thanh vao đau nam 2014. Xa lo Nam-Bac dai 966 km đi qua Seberang Perai, xa lo ket noi cac thanh thi lon o phia tay Malaysia ban đao.
San bay quoc te Penang (PEN) nam tai Bayan Lepas o phia nam cua đao. San bay đong vai tro la cua ngo phia bac cua Malaysia va la trung tam hang khong thu cap. San bay co chuyen bay truc tiep đen cac thanh pho khac cua Malaysia, co ket noi thuong xuyen voi cac thanh pho lon cua chau A nhu Bangkok, Jakarta, Singapore, Hong Kong, Đai Bac va Quang Chau.
Dich vu pha vuot bien duy nhat do Penang Ferry Service cung cap, ket noi George Town voi Butterworth, va la lien ket duy nhat giua đao va đai luc cho đen khi cau Penang khanh thanh vao nam 1985. Hang ngay cung co cac tuyen pha cao toc đen đao nghi duong Langkawi o Kedah hay đen Medan. Cang Penang giua vai tro hang đau trong nganh hang hai toan quoc, ket noi Penang voi tren 200 cang toan cau.


Chu thich Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Penang tai Wikimedia Commons

Pulau Pinang - Hinh anh