Quy y (zh. 皈依, sa. शरण sarana, pi. सरण sarana, bo. skyabs) con đuoc goi la quy đau (zh. 歸投), nguong truong (zh. 仰仗), y thac (zh. 依托). Quy y trong Phat giao co nghia la quy y Tam bao (chi Phat, Phap va Tang). Nghia la y thac vao Phat, Phap, Tang ba ngoi co the bao ho che cho, cung goi la Quy y Tam Bao.
Chu Quy (歸) co nghia o đay la tro ve, theo ve, y (依) la nuong nho hay thuan theo, lam theo loi đa đinh, 三歸依 tam quy y la quy y Tam bao. Chu Quy cung đuoc viet la 皈 gom bo thu Bach 白 ("coi sang") va chu Phan 反, "quay ve" va nhu vay, co nghia la "quay ve coi sang", "doc long tin theo". Trong cac bo Phe-đa (sa. veda), tu sarana co nguyen nghia la "bao ho", "cuu te" hoac "cho ti nan", "cho bao ho", y la cho chung sinh co the đen, than đuoc an toan, tam đuoc vo uu. Quy y Tam bao cua Phat giao chi su nuong vao uy luc cua Tam bao đe đat đuoc an on vo han cua tam thuc, thoat moi kho nao. Cau-xa luan quyen thu 14 (Đai Chinh 29.76c) noi:

"Nghia cua Quy y la gi? La cuu te; vi nuong vao đo ma nguoi ta co the vinh vien thoat khoi moi kho ach".
Nguoi ham mo Phat phap khi nhap mon tat phai thuc hien nghi thuc quy y; the nguyen quy y Phat, quy Phap, quy y Tang xong moi chinh thuc đuoc xem la mot đe tu Phat.
Nguoi đa quy y co the la mot Phat tu, cu si, tu tai gia hay la xuat gia theo tang đoan.


The nguyen Neu hanh gia muon thuc hien quy y thi tu đat minh vao con đuong tu hoc cua nha Phat bang cach giu gioi. Mot nguyen vong tat yeu luon đuoc thuc hien mot cach mac đinh khi hanh gia quy y Tam bao la khong đuoc sat hai chung sinh. Tuy theo cac tong phai Phat giao ma phuong phap thuc hien quy y va nguyen vong co the khac nhau. Nam gioi sau co the đuoc xem la nhung thanh phan cua mot nghi thuc thuc hien quy y:

Khong sat sinh
Khong trom cap
Khong ta dam
Khong noi doi
Khong uong ruou


Nhung loi khuyen khi quy y Đe that su quy y

- Phat thi hanh gia nen tiep can ngay bac thay, tuc la đuc Phat
- Phap thi hanh gia nen hoc hoi va thuc hanh Phat phap
- Tang thi hanh gia nen kinh trong Tang-gia va tu hoc nhu the nao đe đung voi guong cua Tang-gia.
Hanh gia nen co gang

- đieu che ba cua ai la than, khau va y, thay vi đe cac giac quan khong che. Khong nen noi loi tho lo, khong nen nghi hoac va co gang khong phan đoan.
- song mot cach hoa thuan va giu gioi
- ton trong tat ca chung sinh
- thuc hien nghi le đac biet it nhat la o hai dip trong nam, đo la ram thang tu, ki niem ngay Phat đan sinh va ngay mong 4 thang 6 Am lich đe ki niem ngay Phat chuyen Phap luan, thuyet bai kinh đau tien o Sarnath.


Nguyen van Tam quy y Tam quy y (sa. trisarana; pi. tisarana) la quy y Tam bao: Phat, Phap, Tang. Hanh gia niem ba quy y, tu nhan Phat la đao su, Phap la "thuoc chua benh" va Tang-gia la ban đong hoc. Ba quy y cung la mot phan quan trong trong moi buoi hanh le.

Thong thuong, Tam quy y đuoc lap lai ba lan.

...(lap lai cho Phap & Tang)
Va

...(lap lai cho Phap & Tang)


Quy y theo truyen thong Phat giao Tay Tang Trong cac tong phai Phat giao Tay Tang, le quy y rat quan trong va la đieu kien tien quyet cua moi tu hoc ve Phap (sa. dharma). Quy y cua Phat giao Tay Tang khac voi Quy y Tam bao trong Nguyen thuy hoac Đai thua. Ba đoi tuong quy y thong thuong la: 1. Phat, 2. Phap (sa. dharma) va 3. Tang (sa. sangha). Trong Kim cuong thua đuoc luu hanh tai Tay Tang, ngoai Tam bao (Phat, Phap, Tang), con them mot đoi tuong nua la Lat-ma, vi đao su. Trong mot so truong phai, co the co đen sau đoi tuong quy y, tuc la ngoai Tam bao con co them: 4. Lat ma, 5. Than The (bo. yidam) va 6. Khong hanh nu (sa. dakini).
Tam quan trong cua Phat nhu la đao su va Tang la giao hoi do Ngai xay dung len đe truyen ba giao phap đa đuoc xac lap rat som va xem nhu nhan quan Phat giao. Voi su thanh hinh cua Đai thua, tinh chat quan trong cua đuc Phat lich su giam đi va thay vao đo la "Phat qua" co tinh chat bao trum, vuot thoi gian. Đen Kim cuong thua, thi vi đao su lai tro nen quan trong, đo la vi hoa than cua "Phat qua".
Trong giao phap Đat-đac-la, nguoi ta luon luon nhan manh tinh chat quan trong cua đao su, la nguoi giup hanh gia trong cac phep tu kho khan. Kim cuong thua xem vai tro cua đao su nhu la đoi tuong quy y thu tu va cho rang vi đo la hien than cua Tam bao bat nguon truc tiep tu cac phep tu cua truong phai nay. Thoi gian Kim cuong thua đuoc truyen qua Tay Tang cung la thoi điem nguoi ta bat đau thiet lap viec quy y đao su. Tieu su cua Na-lac-ba va Mat-lac Nhat-ba con ghi lai rat ro đieu nay. Ngay ca A-đe-sa cung nhan manh đen viec quy y Lat-ma va vi vay ong đuoc tang danh hieu "Quy y hoc gia" (bo. kyabdro pandita).
Trong cac tong phai Tay Tang, khi hanh gia chuan bi thien quan phai đe y đen phan quy y va phat Bo-đe tam. Tuong truyen rang Na-lac-ba quy y nhu sau: "Tam ta la Phat hoan toan, Khau ta la Phap hoan toan, Than ta la Tang hoan toan."


Xem them Tho gioi
Cu si
Xuat gia
Gioi
Tru tri
Luat tang


Tham khao Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-guang ch'u-pan-she, 1988. (Phat Quang Đai Tu đien. Phat Quang Đai Tu đien bien tu uy vien hoi. Đai Bac: Phat Quang xuat ban xa, 1988.)
Das Lexikon der Ostlichen Weisheitslehren, Bern 1986.