Nguyen Phan Chanh (阮潘正, 21 thang 7 nam 1892 – 22 thang 11 nam 1984) but hieu Hong Nam (鴻南), la mot danh hoa trong nghe thuat tranh lua; Đai bieu Quoc hoi Viet Nam Dan chu Cong hoa (1964-1970) khoa III. Ong la nguoi đau tien mang vinh quang ve cho tranh lua Viet Nam.


Tieu su va cuoc đoi Nguyen Phan Chanh sinh ngay 21 thang 7 nam 1892 tai thon Tien Bat, xa Trung Tiet, huyen Thach Ha nay la phuong Tan Giang, thanh pho Ha Tinh, tinh Ha Tinh.
Nam 1922 ong tot nghiep Truong Cao đang Su pham thuoc truong Quoc hoc Hue. Sau đo o lai day hoc tai truong tieu hoc Đong Ba Hue. Nam 1925, Nguyen Phan Chanh la sinh vien khoa đau tien cua Truong Cao đang My thuat Đong Duong, cung hoc voi Le Pho, Le Van Đe, Mai Trung Thu, Cong Van Trung, Georges Khanh (đieu khac). Nam 1928, ong bat đau sang tac cac tranh son dau: "Me bay cho con đan len", "Hai vo chong nguoi nong dan truc lua" va cung nam nay ong bat đau hoc ve tren lua Van Nam va đa thanh cong. Ong tot nghiep nam 1930.
Nam 1931, Nguyen Phan Chanh sang tac tranh lua "Choi o an quan" cung mot so hoa pham khac nhu "Co gai rua rau", "Em be cho chim an", "Len đong". Cung nam nay tai trien lam Paris, Phap mot so tranh lua cua Nguyen Phan Chanh đa đuoc Giam đoc Victor Tardieu mang ve Phap gioi thieu. Lan đau tien cong chung Phap biet tranh lua Viet Nam qua but phap Nguyen Phan Chanh. Hoa bao L'Illustration xuat ban o Paris so Noel 1932 đa gioi thieu 4 buc tranh nay cua hoa si. Mot so tranh lua cua Nguyen Phan Chanh đa đuoc trung bay o Milan (Y) nam 1934, o San Francisco (My) nam 1937, o Tokyo (Nhat Ban) nam 1940. Sau cuoc trien lam o Paris, hoa si Nguyen Phan Chanh đuoc coi la nguoi đat nen tang cho tranh lua hien đai Viet Nam.
Nam 1933, ong tham gia bay tranh o Đia oc Ngan hang Ha Noi va trien lam ca nhan lan thu nhat o Ha Noi. Nam 1935, ong tham gia trien lam do Hoi Chan hung My thuat va Ky nghe (SADEAI) to chuc lan thu nhat tai Ha Noi. Nam 1938, ong tham gia trien lam do SADEAI to chuc lan thu 2 tai Ha Noi, cung nam nay ong to chuc triem lam ca nhan lan thu 2 tai Ha Noi voi cac tac pham tieu bieu: "Đoi chim bo cau", "Chan trau trong rung", "Đi cho", "Tam cho trau", "Đi le chua". Nam 1939, tai que ong đi ve anh "Đen lang", "Cau ao", "Xom Chai", "Hui thuyen", "Thuyen đanh ca", va cung trong nam đay Nguyen Phan Chanh gui sang Phap nhung tranh co lon "Mua đong đi cay", "Chim so long", "Chi em đua ca", "Cong chua hoa dam but" cung mot so tac pham khac.
Sau Cach mang thang 8, Nguyen Phan Chanh la Uy vien Thuong vu Hoi Van hoa Cuu quoc cua tinh. Trong thoi gian nay ong đa ve hinh cua rat nhieu cac lanh tu va cac chien si cong san: Nguyen Ai Quoc, Le Hong Phong, Nguyen Thi Minh Khai, Tran Phu. Trong chin nam tham gia khang chien, hoa si đa ve tranh tuyen truyen co đong: "Em be tam dau", (1946), "Pha kho bom giac" (1947), "Loi suoi", (1949).
Sau Cach mang Thang Tam, hoa si Nguyen Phan Chanh ve que phai đi ve o cho Thuong (Đuc Tho, Ha Tinh) đe kiem song. Cu ve rat tai nhung thu nhap chang bao nhieu. Chac la do muon rut ngan cong đoan, cu ve san cac kieu an mac truoc, tru cai đau, ai can loai gi thi rap vao cho nhanh. Nao ngo co lan mot ong ong khach mac ao nong dan nhung đoi trang phuc cap tuong. Luc ay lam gi co trang phuc cap tuong, hoa si đanh ve kieu phuong tuong, sau đo la kieu Napoleon.Chu va khach tro chuyen tu đo hieu nhau, it lau sau danh hoa Nguyen Phan Chanh đong cua hieu truyen than, tham gia Hoi van nghe Lien khu IV. 
Nam 1955, Nguyen Phan Chanh tro ve Ha Noi, lam giang vien hoi hoa Truong Đai hoc My thuat trong vai nam. Nam 1957, ong đuoc bau vao Ban Chap hanh Hoi My thuat Viet Nam khoa I. Nam 1962, ong la Đai bieu Đai hoi lien hoan Anh hung va Chien si thi đua toan quoc lan thu III.
Nguyen Phan Chanh sang tac tac pham đau tien ve đe tai khang chien chong My, "Sau gio truc chien" (1967), tiep đo la "Trang to" (1968), "Hanh phuc" (lua, 1968), "Chieu ve tam cho con" (1969), "Trang lu" (lua, 1970), "Tien Dung va Chu Đong Tu" (1973). Trong nhung ngay may bay My nem bom Ha Noi, phong tranh mung hoa si 80 tuoi van đuoc mo tai Bao tang My thuat Viet Nam, sau đo bay tai 10 Nguyen Canh Chan, Ha Noi. Nam 1973, Nguyen Phan Chanh sang tac nhung tac pham cuoi cung ve đe tai tam: "Tien Dung tam", "Tien Dung va Chu Đong Tu", "Loi suoi" va buc sau cung la "Kieu tam". Nam 1974, ong du trien lam tranh tuong ve đe tai luc luong vu trang voi tac pham "Sau gio truc chien" (lua).
Thang 8 va thang 9 nam 1982, mung tho hoa si 90 tuoi, Bo Van hoa Viet Nam cung Bo Van hoa Tiep Khac, Bo Van hoa Hungary to chuc trien lam 47 tac pham cua cac thoi ky sang tac cua Nguyen Phan Chanh tai Praha, Bratislava, Budapest, Bucharest. Thang 7 nam 1983, phong tranh Nguyen Phan Chanh đuoc trung bay tai Vien Bao tang Phuong Đong o Moskva.
Ong mat ngay 22 thang 11 nam 1984 tai Ha Noi va đuoc an tang tai Nghia trang Mai Dich.


Đong gop Ong đuoc coi la nguoi chiet trung phuong phap tao hinh phuong Tay va hoa phap tranh lua phuong Đong.
Trong cuoc Đau xao thuoc đia 1931 tai Paris nhung tac pham đau tien cua Nguyen Phan Chanh đa gay đuoc tieng vang lon. Ong đuoc xem nhu mot trong nhung hoa si tieu bieu cho nen hoi hoa Đong Duong.
Voi nhung thanh tuu trong su nghiep sang tac, Nguyen Phan Chanh đuoc moi tham gia giang day My thuat tai mot so truong hoc, trong đo co Truong Buoi va Truong Đai hoc My thuat Ha Noi (1955). Ong đa gop phan đao tao nhieu the he hoa si Viet Nam sau nay.
Suot cuoc đoi lam nghe thuat, Nguyen Phan Chanh đa đe lai mot su nghiep đo so voi so luong uoc khoang tren 170 tac pham. Ong la nguoi đang giu ky luc ve so tac pham đuoc trung bay tai Bao tang My thuat Viet Nam.
Buc tranh Nguoi ban gao (tieng Phap: La marchand de riz) trong cuoc ban đau gia
cua Christie's International tai Hong Kong ngay 27 thang 5 nam 2013 đuoc ban voi gia ky luc la 390.000 My kim. Vao thoi điem đo, đay la gia cao nhat tren thi truong my thuat tra cho mot buc tranh cua hoa si nguoi Viet.
Buc tranh Em be ben chu chim (tieng Phap: Enfant a l'oiseau) trong cuoc ban đau gia cua Christie's International tai Hong Kong ngay 27 thang 5 nam 2018 đuoc ban voi gia ky luc la 853.921 My kim. Đay la gia cao nhat tra cho mot buc tranh cua hoa si Viet Nam tai thoi điem nam 2018.
Tai cuoc đau gia "The ky 20 va nghe thuat đuong đai" ngay 29 thang 5 nam 2019 cua Nha đau gia Christie's International tai Hong Kong, buc tranh Choi co (tieng Phap: Le Jeu des Cases Gagnantes đa đuoc ban voi gia 440.000 My kim.


Cac tac pham tieu bieu Phong tang Ong đuoc Nha nuoc Viet Nam trao tang Huan chuong Lao đong hang 3, Huan chuong Lao đong hang nhat, Huan chuong Đoc lap hang nhat. Ong đuoc truy tang giai thuong Ho Chi Minh đot I nam 1996.
Thang 12-2020, Uy ban Nhan dan thanh pho Ha Noi quyet đinh gan bien "Pho Nguyen Phan Chanh" cho mot con pho o Quan Hoang Mai.


Gia đinh Con gai: Nguyen Nguyet Tu, Nguyen Nguyet Anh, Nguyen Nguyet Le; Con trai: Nguyen Phan Quang, Nguyen Phan Oanh, Nguyen Phan Canh


Chu thich Lien ket ngoai Nguyen Phan Chanh tham đam hon que; Đai bieu Nhan dan. Luu tru ngay 29 thang 8 nam 2010 tai Wayback Machine
Nguyen Phan Chanh trong ky uc con gai: Đai bieu nhan dan.[1]
Nguyen Phan Chanh - Nguoi xay nen cho tranh lua Viet Nam. Luu tru ngay 10 thang 10 nam 2006 tai Wayback Machine
Trien lam cac hoa pham cua Nguyen Phan Chanh.
Nhung ky niem khong quen voi hoa si Nguyen Phan Chanh.
Nguyen Phan Chanh - nguoi mang vinh quang đau tien cho tranh lua Viet Nam. Luu tru ngay 27 thang 5 nam 2009 tai Wayback Machine
"Bua com" - them mot phat hien moi ve Nguyen Phan Chanh.