Đong tinh luyen ai la su hap dan lang man, su hap dan tinh duc hoac hanh vi tinh duc giua nhung nguoi cung gioi tinh hoac gioi tinh xa hoi. La mot xu huong tinh duc, đong tinh luyen ai la "mot hinh thuc thu hut lau dai ve cam xuc, lang man va/hoac tinh duc" danh rieng cho nhung nguoi cung gioi tinh hoac gioi tinh xa hoi. No "cung đe cap đen y thuc ve ban dang cua mot nguoi dua tren nhung su thu hut đo, cac hanh vi lien quan va tu cach thanh vien trong mot cong đong gom nhung nguoi khac co chung nhung su thu hut đo."
Cung voi song tinh luyen ai va di tinh luyen ai, đong tinh luyen ai la mot trong ba loai xu huong tinh duc chinh trong pho lien tuc giua di tinh va đong tinh luyen ai. Mac du chua co mot ly thuyet đon le nao ve nguyen nhan cua xu huong tinh duc nhan đuoc su ung ho rong rai, nhung cac nha khoa hoc ung ho cac ly thuyet dua tren co so sinh hoc. Co nhieu bang chung ung ho cac nguyen nhan sinh hoc, phi xa hoi cua xu huong tinh duc hon cac nguyen nhan xa hoi, đac biet la đoi voi nam gioi. Mot gia thuyet lon cho rang moi truong truoc sinh, cu the la tac đong to chuc cua hormone len nao thai nhi. Hien khong co bang chung xac thuc nao cho thay viec nuoi day hay trai nghiem thoi tho au đong vai tro trong su hinh thanh xu huong tinh duc. Cac nghien cuu khoa hoc cho thay đong tinh luyen ai la mot bien the tu nhien va binh thuong trong xu huong tinh duc o loai nguoi, va ban than no khong phai la nguyen nhan gay ra nhung anh huong tam ly tieu cuc. Khong co đu bang chung ung ho viec su dung cac bien phap can thiep tam ly đe thay đoi xu huong tinh duc.
Cac thuat ngu pho bien nhat danh cho nguoi đong tinh la lesbian (đong tinh nu) danh cho nu va gay (đong tinh nam) danh cho nam, nhung thuat ngu gay cung thuong dung đe chi ca đong tinh nu va nam. So luong nguoi đong tinh nam hoac đong tinh nu rat kho đuoc cac nha nghien cuu uoc tinh mot cach chinh xac, vi nhieu nguoi trong so ho khong cong khai xu huong cua minh do đinh kien hoac su phan biet đoi xu nhu ky thi đong tinh. Hanh vi đong tinh luyen ai cung đa đuoc ghi nhan o nhieu loai đong vat khong phai con nguoi, mac du cuu nha la vi du duy nhat đuoc tai lieu hoa mot cach chac chan ve loai đong vat khong phai con nguoi the hien xu huong tinh duc cung gioi tuyet đoi.
Nhieu nguoi đong tinh nam va đong tinh nu đang co moi quan he cung gioi mang tinh gan ket. Nhung moi quan he nay tuong đuong voi cac moi quan he khac gioi o nhung khia canh tam ly thiet yeu. Cac moi quan he va hanh vi đong tinh luyen ai đa đuoc nguong mo cung nhu bi len an trong suot ghi nhan cua lich su, tuy thuoc vao hinh thuc va nen van hoa noi chung dien ra. Ke tu cuoi the ky 20, đa co mot phong trao toan cau huong toi tu do va binh đang cho nguoi đong tinh, bao gom viec đua ra luat chong bat nat đe bao ve tre em đong tinh o truong hoc, luat đam bao khong phan biet đoi xu, kha nang binh đang đe phuc vu trong quan đoi, tiep can binh đang voi dich vu cham soc suc khoe, kha nang binh đang trong nhan con nuoi va lam cha me, va thiet lap binh đang hon nhan.


Tu nguyen Trong tieng Viet, thuat ngu đong tinh luyen ai (chu Han: 同性戀愛) xuat hien trong Han - Viet tu đien (1932) cua Đao Duy Anh voi nghia "con trai yeu con trai, con gai yeu con gai". Trong Tu đien tieng Viet (ban nam 2003) cua Vien Ngon ngu hoc, thuat ngu đong tinh luyen ai đuoc đinh nghia la "co quan he yeu đuong, ham muon tinh duc voi nguoi cung gioi tinh."
Trong tieng Anh, thuat ngu homosexual la tu lai goc Hy Lap va Latinh, voi yeu to đau tien bat nguon tu tieng Hy Lap ομος homos, nghia la "giong nhau" (khong lien quan đen tu homo trong tieng Latinh nghia la "con nguoi", nhu trong Homo sapiens), do đo chi hanh vi tinh duc va tinh cam giua nhung nguoi cung gioi tinh, ke ca đong tinh nu. Tu homosexual som nhat đuoc biet đen trong cac ban in đuoc tim thay trong mot buc thu nam 1868 cua tieu thuyet gia goc Ao Karl-Maria Kertbeny gui cho Karl Heinrich Ulrichs, trong đo đua ra lap luan phan đoi luat chong ke gian cua Pho. Nam 1886, bac si tam than Richard von Krafft-Ebing đa su dung thuat ngu homosexual (đong tinh luyen ai) va heterosexual (di tinh luyen ai) trong cuon sach Psychopathia Sexualis (Chung thai nhan cach ve tinh duc) cua minh. Cuon sach cua Krafft-Ebing pho bien đoi voi ca nguoi thuong va gioi bac si đen noi thuat ngu heterosexual va homosexual đa tro thanh thuat ngu đuoc chap nhan rong rai nhat cho xu huong tinh duc.
Nhieu tai lieu huong dan van phong hien đai o Hoa Ky khuyen cao khong nen su dung homosexual nhu mot danh tu, thay vao đo su dung tu gay (đong tinh nam) hoac lesbian (đong tinh nu). Tuong tu, mot so tai lieu khuyen cao nen tranh hoan toan viec su dung tu homosexual vi tu nay co lich su lam sang, tieu cuc va vi tu nay chi đe cap đen hanh vi tinh duc cua mot nguoi (trai nguoc voi cam xuc lang man) va do đo no mang ham y tieu cuc. Gay va lesbian la nhung lua chon thay the pho bien nhat. Cac chu cai đau tien thuong đuoc ket hop đe tao ra tu viet tat la LGBT (đoi khi đuoc viet la GLBT), trong đo B va T dung đe chi nguoi song tinh (bisexual) va chuyen gioi (transgender).
Gay dung đe chi rieng đong tinh luyen ai nam, nhung cung co the đuoc dung theo nghia rong hon đe chi tat ca nhung nguoi LGBT. Neu xet ve mat tinh duc, lesbian chi đe cap đen đong tinh luyen ai nu. Tu lesbian co nguon goc tu ten cua hon đao Hy Lap Lesbos, noi nu nha tho Sappho đa viet rat nhieu ve cac moi quan he tinh cam cua co voi nhung phu nu tre.
Mac du cac nha van truoc đay cung su dung tinh tu homosexual đe chi bat ky boi canh đon gioi tinh nao (chang han nhu truong hoc toan hoc sinh nu), ngay nay thuat ngu nay chi đuoc su dung đe chi su thu hut, hanh vi va xu huong tinh duc. Thuat ngu homosocial (quan he xa hoi cung gioi) hien đuoc su dung đe mo ta boi canh đon gioi tinh nhung khong chi rieng tinh duc. Ngoai ra con co mot tu chi tinh yeu cung gioi la homophilia.
Mot so tu đong nghia voi thu hut hoac hoat đong tinh duc cung gioi bao gom nam co quan he tinh duc voi nam hay MSM (đuoc su dung trong cong đong y hoc khi thao luan cu the ve hoat đong tinh duc) va goi duc cung gioi (đe cap đen cac tac pham nghe thuat). Cac thuat ngu mang y miet thi trong tieng Anh bao gom queer, faggot, fairy, poof, poofter, va homo. Bat đau tu nhung nam 1990, mot so tu trong so nay đa đuoc nhung nguoi đong tinh nam va đong tinh nu đinh nghia lai đe tro thanh nhung tu mang tinh tich cuc, nhu trong cac cum tu nghien cuu queer, ly thuyet queer, va tham chi ca trong chuong trinh truyen hinh noi tieng cua My Queer Eye for the Straight Guy. Tu homo xuat hien trong nhieu ngon ngu khac ma khong mang ham y miet thi nhu trong tieng Anh. Cung nhu nhung tu ngu khinh miet ve sac toc va chung toc, viec su dung nhung thuat ngu nay van co the gay xuc pham manh. Pham vi su dung đuoc chap nhan cho cac thuat ngu nay tuy thuoc vao ngu canh va nguoi noi. Nguoc lai, gay, mot tu ban đau đuoc nguoi đong tinh nam va nu chap nhan nhu mot thuat ngu mang tinh tich cuc, khang đinh (nhu trong phong trao giai phong nguoi đong tinh (gay liberation) va quyen cua nguoi đong tinh (gay right)), đa đuoc su dung rong rai voi y miet thi trong gioi tre vao đau nhung nam 2000.


Lich su Bai chi tiet: Dong thoi gian cua lich su LGBT
Mot so hoc gia cho rang thuat ngu "đong tinh luyen ai" khong phu hop khi ap dung cho cac nen van hoa co đai, chang han nhu nguoi Hy Lap hay nguoi La Ma đeu khong so huu bat ky tu nao co cung pham vi ngu nghia nhu khai niem hien đai ve "đong tinh luyen ai". Hon nua, co rat nhieu hanh vi tinh duc đong tinh đuoc thuc hien vi ly do ton giao chu khong phai yeu đuong.
Thai đo xa hoi đoi voi đong tinh luyen ai thay đoi theo thoi gian va noi chon bao gom tu viec chap nhan cho đen xem nhu mot toi loi nhe, chiu su cam đoan cua luat phap hay tham chi la tu hinh. Trong mot cuoc suu tap cac tai lieu lich su va dan toc hoc cua cac nen van hoa thoi ky Truoc Cong nghiep, "co 41% trong so 42 nen van hoa phan đoi manh me, 21% chap nhan hoac phot lo va 12% khong co khai niem. Trong so 70 dan toc, 59% khong co hoac hiem co su xuat hien cua đong tinh luyen ai; tai 41% con lai đong tinh co xay ra hoac khong pho bien."
Trong nhung nen van hoa chiu anh huong cua cac ton giao khoi nguon tu Abraham, luat phap va nha tho quy đinh ke gian la mot toi loi chong lai than thanh hoac tu nhien. Tuy nhien, su len an tinh duc hau mon cua nam va nam co tu tu tuong Kito giao. Su len an nay cung thuong thay o Hy Lap co đai, cum tu "khong tu nhien" co the co tu triet gia Plato. Nhung cum tu nhu đong tinh luyen ai hoac song tinh luyen ai tung đuoc dung boi nhieu nhan vat lich su nhu Socrates, Lord Byron, Edward II va Hadrian. Vai hoc gia, chang han nhu Michel Foucault, coi đay la su giai thich sai ve mat nien đai, dua tren quan niem tinh duc đuong đai cho thoi đai cua nhung nhan vat nay, mac du nhieu hoc gia khac đa khong thua nhan quan điem cua nhung hoc gia tren.
Ve su tu nhien cua đong tinh luyen ai va su bieu hien trong lich su, co hai quan điem trai nguoc nhau đai dien boi cach tiep can kien tao luan (constructionist) va ban chat luan (essentialist). Nhin chung, chu nghia kien tao luan xa hoi xem xet rang nhieu đac tinh cua mot nhom xa hoi nao đo, chu khong phai la ban chat tu nhien cua chinh ca nhan, đa dan đen "su kien tao xa hoi". Trong khi đo, chu nghia ban chat luan bao ve su ton tai cua ban chat thuc su. Ban chat đo xac đinh bieu hien cua mot ca nhan va nhung thu hoc đuoc tu xa hoi mang tinh thu yeu. David M. Halperin danh mot chuong: Đong tinh luyen ai: su kien tao van hoa trong tac pham Mot tram nam đong tinh luyen ai cho chu đe nay. Nguoc lai, chu nghia kien tao cho rang nhung thuat ngu nay la ten cua nhung qua trinh xa hoi. Halperin nghieng ve lap luan thu hai vi ong coi tinh duc, bao gom đong tinh, tung đuoc bieu hien duoi nhieu hinh thuc khac nhau mot cach co ban trong nhung xa hoi khac nhau ngay nay. Tuy nhien ong, trich dan Esteven Epstein, so sanh su tranh luan giua ban chat luan va kien tao luan voi tu nhien đoi choi nuoi duong (nature versus nurture).
Boi vi thien huong tinh duc la phuc tap va đa chieu, mot so hoc gia va cac nha nghien cuu, đac biet la trong cac nha nghien cuu đong tinh truoc đay, đa lap luan rang đong tinh luyen ai la mot ket qua cua lich su va xa hoi. Nam 1976, nha triet hoc va su hoc Michel Foucault cho rang đong tinh luyen ai la mot thu rat hiem khi ton tai o chau Au trong the ky XVIII, khi ma tinh duc đong gioi con la mot hanh vi toi pham (xem Ke gian). Ong viet: "Thien huong Tinh duc ve ban chat la mot "sang che" cua cac nha nuoc hien đai, cuoc cach mang cong nghiep, va chu nghia tu ban".


= Chau Phi =
Ghi chep đau tien ve mot cap đoi co the la đong tinh luyen ai trong lich su thuong đuoc cho la Khnumhotep va Niankhkhnum o Ai Cap co đai, song vao khoang nam 2400 truoc Cong nguyen. Cap đoi nay đuoc khac hoa trong tu the hon mui, tu the than mat nhat trong nghe thuat Ai Cap, va co ve nhu đuoc bao quanh boi nhung nguoi thua ke cua ho. Cac nha nhan chung hoc Stephen Murray va Will Roscoe đa bao cao rang phu nu o Lesotho tham gia vao "cac moi quan he lau dai, goi duc" đuoc goi la motsoalle.


= Đong A =
O Đong A, Đong tinh luyen ai o Trung Quoc, đa đuoc ghi nhan tu khoang nam 600 truoc Cong nguyen. Nho giao, boi la mot he tu tuong ve xa hoi va chinh tri, it tap trung vao tinh duc, cho du la đong tinh luyen ai hay di tinh luyen ai. Van hoc thoi nha Minh, chang han nhu Bien Nhi Thoa (弁而釵/弁而钗), mieu ta cac moi quan he đong tinh giua nam gioi. Su phan đoi đong tinh luyen ai o Trung Quoc bat nguon tu thoi nha Đuong (618–907), đuoc cho la do anh huong ngay cang tang cua cac gia tri Thien chua giao va Hoi giao, nhung phai đen khi co cac no luc Tay hoa vao cuoi trieu Thanh va Cong hoa Trung Hoa thi su phan đoi nay moi hinh thanh ro ret.
Đong tinh luyen ai o Nhat Ban, đuoc biet đen duoi dang chung đao hay nam sac (nhung tu bi anh huong tu van chuong Trung Hoa), đuoc ghi nhan tu hon mot ngan nam truoc. Tai Thai Lan, Kathoey hay "trai nu" (co chang) la mot phan trong xa hoi trong nhieu the ky va quoc vuong Thai Lan cung co cac "cung phi" la nam cung nhu nu. Kathoey co the nu tinh hoac la bien trai lang (transvestism). Thai Lan chua tung co luat cam đong tinh luyen ai hoac hanh vi đong tinh, nhung cung khong cong nhan quan he giua ho.
O An Đo, luat Manu đe cap đen "gioi tinh thu ba", cac thanh vien thuoc gioi tinh nay co the tham gia vao viec the hien gioi phi truyen thong va cac hoat đong đong tinh luyen ai.
Trong xa hoi Melanesia, đac biet o Papua New Guinea, quan he cung gioi la mot phong tuc cho đen giua the ky truoc. Trong truyen thong Melanesia, mot cau be chua day thi se đuoc bat cap voi mot nguoi thanh nien, nguoi nay se tro thanh tu van vien day viec quan he tinh duc cho cau be (đuong mieng hay hau mon tuy thuoc vao bo toc) trong vai nam vi ho tin rang lam nhu vay se giup cho cau be đo som đat toi tuoi day thi va co kien thuc ve tinh duc ma khong can phai chung đung voi phu nu (se de dan toi mang thai va phai lam cha khi con qua tre). Tuy nhien, nhieu xa hoi Melanesia đa tro nen cam ghet quan he cung gioi khi cac nha truyen giao chau Au đen truyen giao.


= Trung Đong =

Thong tin them: LGBT trong Hoi giao va Quyen LGBT o Israel
O Assyria, co ghi nhan ve đong tinh luyen ai, đieu đo khong bi cam tuc, len an, hay bi xem la hanh vi thieu đao đuc hoac roi loan. Mot vai van ban ton giao con bao gom nhung loi cau nguyen thanh than ban phuoc lanh cho nhung moi quan he đo. Cuon "Almanac of Incantation" ("Nien lich Than chu") co nhung loi cau nguyen cho su binh đang giua tinh yeu. Tai Trung Đong, nhieu nha tho (hau het la Sufi) tai cac nuoc A Rap va Ba Tu trong thoi Trung co đa viet tho ca tung nhung cau be đem ruou cho ho trong cac quan ruou va ngu chung giuong voi ho. Tai Trung A, tren Đuong to lua co nguoi baccha, thuong la nguoi tiep đai vien đong thoi lam nghe mai dam phai nam an mac long lay va co trang điem. Nhung nguoi bacha hat va mua nhung bai hat khieu dam cho khan gia. Ho đuoc huan luyen tu con nho va lam viec cho đen khi rau moc. Đen the ky thu 7, khi Hoi giao tro thanh ton giao chinh yeu o Trung Đong, đong tinh luyen ai chinh thuc bi xem la toi loi. Luat Hoi giao (Sharia) coi đong tinh luyen ai la mot trong nhung toi nghiem trong can phai trung phat nghiem khac.
Le dieu hanh hang nam ung ho đong tinh luyen ai cung dien ra o Tel Aviv ma khong bi ngan cam. Nguoc lai, nhieu chinh phu o Trung Đong thuong phot lo, phu nhan su hien dien, hoac hinh su hoa đong tinh luyen ai. Đong tinh luyen ai bi coi la bat hop phap o hau het cac nuoc Hoi giao. Hoat đong tinh duc cung gioi chinh thuc nhan an tu hinh o mot vai quoc gia Hoi giao: A Rap Saudi, Iran, Mauritania, bac Nigeria, Sudan, Afghanistan, va Yemen.


= Chau Au =

Trong Kinh Thanh co mo ta ve Thanh pho Sodome, noi ma nhieu cu dan nam co hanh vi tinh duc đong gioi. Thanh pho nay đa bi thieu huy boi tran mua lua tu tren troi do Thuong đe giang xuong đe trung tri hanh vi đong tinh cua cu dan noi đay. Tu Sodome cung tro thanh thong dung đe chi viec quan he tinh duc đong gioi cua nam tai phuong Tay.
Tai lieu lau đoi nhat o Tay phuong (duoi dang tac pham van hoc, nghe thuat, va than thoai) co đe cap đen cac moi quan he đong tinh đuoc bat nguon tu Hy Lap co. Theo phong tuc chinh thong, đo la mot moi quan he goi duc nhung thuong bi dan nen giua mot nguoi đan ong tu do va mot thieu nien tu do, đuoc ua chuong boi nhung loi ich ve mat giao duc no mang lai va đuoc xem nhu mot phuong tien đe đieu chinh dan so, nhung đoi khi cung bi cho la nguyen do dan đen su mat trat tu. Plato ca ngoi no trong nhung van ban đau tien cua ong, tuy nhien ong lai đe xuat viec ngan cam no trong nhung tac pham sau nay, vi ong cho rang moi quan he nay ve lau dai se lam suy giam nam tinh va suc chien đau cua quan đoi, va gay roi loan trat tu xa hoi.
O La Ma co đai, than the mot nguoi nam tre tuoi van đuoc coi la tam điem tinh duc cua nam gioi, nhung nhung moi quan he chi dien ra giua nhung nguoi đan ong tu do cung no le hoac cung nhung thanh nien tu do voi vai tro "thu đong" trong tinh duc. Vi Hoang đe ai Hy Lap ten Hadrian đuoc biet đen voi moi quan he cung Antinous.
Tai Đong La Ma, Hoang đe Co Đoc giao Theodosius I đa ra mot đao luat vao ngay 6 thang 8 nam 390, bat buoc nhung nguoi nam đong vai tro "thu đong" phai bi hoa thieu. Mac du nhung quy đinh nhu the đa đuoc ban hanh, cac nha chua voi cac cau be cung cap dich vu tinh duc đong tinh van bi đanh thue cho đen het trieu đai Anastasius I nam 518. Justinianus I, vao cuoi thoi ki tri vi cua minh, đa mo rong luat cam đoi voi ca nhung nguoi nam đong vai tro "chu đong" (vao nam 558), va canh cao rang hanh đong đo co the dan đen su huy diet do "con thinh no cua Chua".
Tu nua sau cua the ky 13, hau het moi noi tren chau Au đeu xu tu nhung nguoi đong tinh nam. Cac moi quan he giua nhung nhan vat co tam anh huong trong xa hoi, nhu giua Vua James đe Nhat va Ba tuoc xu Buckingham, đa gop phan lam noi bat van đe, đuoc viet len ca cac to roi khuyet danh tren đuong pho: "The gioi đoi thay, chang hieu vi sao, Đe nam Hon Nhau, chang mang Nu mao;... Giua J. đe Nhat va Buckingham: Ngai, chinh the, hien Phu tieu tuy Vong tay, Ngai theo Ganimede, dai ngay" (Mundus Foppensis, hay The Fop Display'd (Ten Tu phu bi Pho bay, 1691).
Vi vua Friedrich II Đai Đe, tuc "Friedrich Đoc đao", tri vi nuoc Pho tu nam 1740 cho đen nam 1786, cung bi nghi van đong tinh luyen ai. Co nguoi đuong thoi noi ong hoang dam voi cac trieu than. Nhieu quan lai trong trieu đinh Pho luc đo hay đem su loan dam đong tinh ra lam chu đe đua cot. Viec xu tu cho hanh đong ke gian van tiep dien o Ha Lan cho đen nam 1803, va o Anh cho đen nam 1835, voi James Pratt va John Smith la hai nguoi Anh cuoi cung bi treo co vi toi trang đo.
Giua nam 1864 va 1880, Karl Heinrich Ulrichs đa xuat ban mot loat gom muoi hai truyen đon ma ong đat ten chung la "Research on the Riddle of Man-Manly Love" ("Nghien cuu ve Tinh yeu Nam tinh Bi an cua Nam gioi"). Vao nam 1867, ong tro thanh nguoi đong tinh tu xung đau tien len tieng  bao ve đong tinh luyen ai truoc du luan, khi ong đe nghi bai bo cac đao luat chong đong tinh tren Đai hoi Luat gia Đuc o Munich. "Sexual Inversion" ("Tinh duc Trai nguoc"), viet boi Havelock Ellis, xuat ban nam 1896, phan bac lai nhung gia thuyet cho rang đong tinh luyen ai la bat binh thuong, cung phan bac lai nhung khuon mau, kien tri khang đinh su pho bien cua đong tinh luyen ai va moi lien quan giua no voi nhung thanh tuu ve tri thuc va nghe thuat.
Mac du nhung van ban y hoc nhu tren (đuoc viet bang tieng Latinh đe giau đi nhung chi tiet tinh duc) khong đuoc nhieu nguoi trong cong chung đoc, nhung van ban đo đa dan đuong cho Uy ban Khoa hoc-Nhan đao cua Magnus Hirschfeld van đong bai bo luat chong ke gian o Đuc tu nam 1897 đen 1933, va con la nen mong cho mot phong trao cung nhu the, dien ra trong pham vi tri thuc va tac gia nuoc Anh, khong chinh thuc, khong pho truong, đuoc lanh đao boi nhung nhan vat nhu Edward Carpenter va John Addington Symonds. Bat đau vao nam 1894 voi "Homogenic Love" ("Tinh yeu Đong gioi"), nha hoat đong Xa hoi chu nghia kiem nha tho Edward Carpenter đa viet mot loat bai bao va truyen đon ung ho đong tinh, cung đa "cong khai" vao nam 1916 trong cuon sach "My Days and Dreams" ("Đoi va Mong") cua ong. Nam 1990, Elisar von Kupffer cho xuat ban mot tuyen tap nhung tac pham van hoc đong tinh tu thoi co đai cho đen thoi cua ong, ten la "Lieblingminne und Freundesliebe in der Weltliteratur".


= Chau My =
Cung nhu nhieu nen van hoa khong phai phuong Tay khac, rat kho đe xac đinh muc đo ma cac quan niem phuong Tay ve xu huong tinh duc va ban dang gioi co the ap dung đoi voi cac nen van hoa truoc luc Columbus tim ra chau My. Bang chung ve cac hanh vi tinh duc đong tinh luyen ai va hien tuong mac trang phuc khac gioi đa đuoc tim thay o nhieu nen van minh truoc khi Tay Ban Nha thuoc đia hoa chau My o My Latinh, chang han nhu nguoi Aztec, Maya, Quechua, Moche, Zapotec, Inca va Tupinamba o Brazil.
Nhung nha chinh phuc nguoi Tay Ban Nha đa kinh hoang khi phat hien ra nhung nguoi ban đia cong khai ke gian voi nhau, va co gang dep bo no bang cach bat nhung nguoi berdache (nguoi hai tam hon – cach goi cua nguoi Tay Ban Nha) duoi su cai tri cua minh phai chiu nhung hinh phat nghiem khac, bao gom hanh quyet cong khai, thieu song va bi cho xe xac. Do anh huong va quyen luc ngay cang lon cua nhung ke chinh phuc, nhieu nen van hoa ban đia bat đau len an chinh cac hanh vi đong tinh luyen ai.
O mot so dan toc ban đia chau My o Bac My truoc khi bi chau Au thuoc đia hoa, co mot hinh thuc quan he tinh duc đong gioi xoay quanh hinh tuong ca the Hai Tam Hon (ban than thuat ngu nay chi đuoc đat ra vao nam 1990). Thong thuong, ca nhan nay đuoc cong nhan som khi con nho, đuoc cha me cho lua chon đi theo con đuong nay va, neu đua tre chap nhan vai tro đo, đuoc nuoi day theo cach thich hop, hoc cac phong tuc cua gioi tinh ma no đa chon. Cac ca nhan Hai Tam Hon thuong la nhung phap su va đuoc ton sung la co suc manh vuot xa nhung phap su thong thuong.


= Hien đai =

Tu nam 1973, Hiep hoi Tam than hoc My khong con xem đong tinh luyen ai la mot benh tam than nua. Trong vai ba thap ki nay, tai cac nuoc Tay phuong co su hinh thanh cua mot "nen van hoa đong tinh". Tuy nhien, cung co nhieu nguoi đong tinh khong tham gia trong cong đong đo. Sau khi bi chinh quyen Đuc quoc xa co y tieu diet trong Chien tranh the gioi thu hai, nhung nguoi đong tinh đa gianh đuoc nhieu quyen, đac biet la tai cac nuoc Tay phuong.
Phong trao đong tinh luyen ai đuoc cho la bat đau tu thap nien 1860 va tu giua thap nien 1950, su đoi hoi cong nhan quyen cho nguoi đong tinh va song tinh luyen ai ngay cang tang len. Tuy nhien, chung ghe so đong tinh luyen ai van ton tai, đac biet la no lam cho nhieu nguoi gap nhieu kho khan trong xa hoi đoi khi dan đen tu tu. Mot so quoc gia gan đay đa cho phep nguoi đong tinh co quyen ket hon cung nhu nhan con nuoi. Su xuat hien cua HIV/AIDS tu giua thap nien 1980 la mot trong nhung van đe ma nguoi đong tinh phai đuong đau trong thoi gian gan đay.
Trong linh vuc ton giao, mot so nhom ton giao cung bat đau to ra coi mo voi nguoi đong tinh. Mot giao phai Do Thai giao đa bat đau mo dich vu lam le ket hon cho nguoi đong tinh, trong khi nhom Anh giao đa nhan mot muc su đong tinh. Mot so ca si, nhac si noi tieng nhu Cher, Madonna,Lady Gaga, Christina Aguilera, Cyndi Lauper,... đa đua chu đe nguoi đong tinh vao nhung bai hat, video am nhac, nhung man bieu dien cua minh đe bay to su ung ho cua ho voi gioi đong tinh luyen ai. Chinh nhac disco co nguon goc tu su lien ket ban đau voi loi song cua mot bo phan gioi đong tinh luyen ai nam o Thanh pho New York  va sau đo đuoc phat trien tren nen tang nhac đai chung da đen trong nhung nam cua thap nien 1970.


Tinh duc va ban dang = Hanh vi va ham muon =

Hiep hoi Tam ly hoc Hoa Ky, Hiep hoi Tam than hoc Hoa Ky va Hiep hoi Nhan vien Xa hoi Quoc gia xac đinh xu huong tinh duc "khong chi đon thuan la mot đac điem ca nhan co the đuoc xac đinh mot cach co lap. Noi đung hon, xu huong tinh duc cua mot nguoi xac đinh tap hop nhung nguoi ma nguoi đo co the tim thay nhung moi quan he thoa man va tron ven":

Xu huong tinh duc thuong đuoc thao luan nhu mot đac điem cua ca nhan, nhu gioi tinh sinh hoc, ban dang gioi hoac tuoi tac. Quan điem nay chua đay đu vi xu huong tinh duc luon đuoc đinh nghia trong boi canh mang tinh quan he va nhat thiet phai lien quan đen moi quan he voi cac ca nhan khac. Cac hanh vi tinh duc va su thu hut co tinh lang man đuoc phan loai la đong tinh luyen ai hoac di tinh luyen ai theo gioi tinh sinh hoc cua cac ca nhan co lien quan đen chung, trong moi lien he giua cac ca nhan nay voi nhau. That vay, chinh bang cach hanh đong—hoac ham muon hanh đong—voi nguoi khac ma cac ca nhan the hien ban tinh di tinh luyen ai, đong tinh luyen ai hoac song tinh luyen ai cua minh. Đieu nay bao gom nhung hanh đong đon gian nhu nam tay hoac hon nguoi khac. Do đo, xu huong tinh duc gan lien voi cac moi quan he ca nhan mat thiet ma con nguoi hinh thanh voi nguoi khac nham đap ung nhu cau cam nhan sau sac ve tinh yeu, su gan bo va su than mat. Ngoai hanh vi tinh duc, nhung moi gan ket nay con bao gom tinh cam ve the chat phi tinh duc giua ban đoi, cac muc tieu va gia tri chung, su ho tro lan nhau va su cam ket lien tuc.

Thuoc đo Kinsey, con đuoc goi la Thuoc đanh gia di tinh-đong tinh luyen ai, co gang mo ta lich su tinh duc cua mot nguoi hoac cac giai đoan hoat đong tinh duc cua nguoi đo tai mot thoi điem nhat đinh. No su dung thang điem tu 0, nghia la hoan toan di tinh luyen ai, đen 6, nghia la hoan toan đong tinh luyen ai. Trong ca hai tap sach ve Nam va Nu cua Bao cao Kinsey, mot cap đo bo sung, đuoc liet ke la "X", đa đuoc cac hoc gia giai thich la đe chi vo tinh luyen ai.


= Ban dang tinh duc va linh hoat tinh duc =

Thong thuong, xu huong tinh duc va ban dang tinh duc khong đuoc phan biet ro rang, đieu nay co the anh huong đen viec đanh gia chinh xac ban dang tinh duc va lieu xu huong tinh duc co the thay đoi hay khong; ban dang xu huong tinh duc co the thay đoi trong suot cuoc đoi cua mot ca nhan va co the tuong ung hoac khong tuong ung voi gioi tinh sinh hoc, hanh vi tinh duc hoac xu huong tinh duc thuc su. Xu huong tinh duc on đinh va kho co the thay đoi đoi voi đai đa so moi nguoi, nhung mot so nghien cuu chi ra rang mot so nguoi co the trai qua su thay đoi trong xu huong tinh duc cua ho va đieu nay xay ra o nu gioi nhieu hon nam gioi. Hiep hoi Tam ly hoc Hoa Ky phan biet giua xu huong tinh duc (su thu hut bam sinh) va ban dang xu huong tinh duc (co the thay đoi tai bat ky thoi điem nao trong cuoc đoi cua mot nguoi).


= Quan he cung gioi =

Nhung nguoi co xu huong đong tinh luyen ai co the the hien gioi tinh cua minh theo nhieu cach khac nhau va co the the hien hoac khong the hien đieu đo qua hanh vi cua ho. Nhieu nguoi chu yeu co quan he tinh duc voi nguoi cung gioi tinh, mac du mot so co quan he tinh duc voi nguoi khac gioi, quan he song tinh hoac khong quan he gi ca (song đoc than). Cac nghien cuu đa cho thay rang cac cap cung gioi va khac gioi tuong đuong nhau ve muc đo hai long va cam ket trong cac moi quan he, rang tuoi tac va gioi tinh đang tin cay hon xu huong tinh duc voi tu cach la mot yeu to du bao ve su hai long va cam ket đoi voi mot moi quan he, va nhung nguoi di tinh hoac đong tinh luyen ai co su tuong đong ve nhung ky vong va ly tuong trong cac moi quan he lang man.


= Cong khai xu huong tinh duc =

Cong khai xu huong tinh duc la mot cum tu đe cap đen viec mot nguoi tiet lo xu huong tinh duc hoac ban dang gioi cua ho. No đuoc mo ta va trai nghiem mot cach đa dang nhu mot qua trinh hoac hanh trinh tam ly. Noi chung, viec cong khai đuoc mo ta theo ba giai đoan. Giai đoan đau tien la "biet chinh minh" va nhan ra rang ban than coi mo voi cac moi quan he cung gioi. Đieu nay thuong đuoc mo ta nhu mot su tu cong khai voi ban than. Giai đoan thu hai lien quan đen quyet đinh cua mot nguoi ve viec cong khai voi nguoi khac, vi du: gia đinh, ban be hoac đong nghiep. Giai đoan thu ba noi chung lien quan đen viec song coi mo nhu mot nguoi LGBT. O Hoa Ky ngay nay, nguoi ta thuong cong khai o đo tuoi trung hoc pho thong hoac đai hoc. O đo tuoi nay, ho co the khong tin tuong hoac yeu cau su giup đo tu nguoi khac, đac biet khi xu huong cua ho khong đuoc xa hoi chap nhan. Đoi khi ho khong cong khai voi gia đinh cua minh.
Theo Rosario, Schrimshaw, Hunter, Braun (2006), "su phat trien cua ban dang tinh duc đong tinh nu, đong tinh nam hoac song tinh (LGB) la mot qua trinh phuc tap va thuong kho khan. Khong giong nhu thanh vien cua cac nhom thieu so khac (vi du: cac sac toc va chung toc thieu so), hau het cac ca nhan LGB khong đuoc lon len trong mot cong đong gom nhung nguoi tuong tu voi ho đe ho tim hieu ve ban dang cua minh cung nhu gap nhung nguoi cung co va ho tro ban dang đo. Noi đung hon, cac ca nhan LGB thuong đuoc nuoi duong trong nhung cong đong khong biet gi hoac cong khai thu đich voi đong tinh luyen ai."
Outing la hanh vi tiet lo cong khai xu huong tinh duc cua mot nguoi chua cong khai. Cac nha chinh tri, nguoi noi tieng, quan nhan va giao si noi tieng đa bi outing, voi cac đong co tu ac y đen niem tin chinh tri hoac đao đuc. Nhieu nha binh luan hoan toan phan đoi viec lam nay, trong khi mot so khuyen khich viec outing cac nhan vat cua cong chung khi nhung nguoi nay đa su dung vi tri co suc anh huong cua minh đe lam hai nhung nguoi đong tinh khac.


Nhan khau hoc Trong mot tong quan nghien cuu nam 2016, Bailey va cac đong nghiep "cho rang trong tat ca cac nen van hoa ... chi mot thieu so cac ca nhan co xu huong tinh duc (du hoan toan hay khong hoan toan) thien ve nguoi cung gioi tinh." Ho noi rang khong co bang chung thuyet phuc nao cho thay nhan khau hoc xu huong tinh duc bien đong theo thoi gian hoac đia điem. Nam co nhieu kha nang la hoan toan đong tinh luyen ai hon la bi thu hut nhu nhau boi ca hai gioi, nu thi nguoc lai.
Theo cac cuoc khao sat o cac nen van hoa phuong Tay, trung binh khoang 93% nam gioi va 87% nu gioi co ban dang la hoan toan di tinh luyen ai, 4% nam va 10% nu la hau nhu di tinh luyen ai, 0,5% nam va 1% nu la song tinh luyen ai đong đeu, 0,5% nam va 0,5% nu la hau nhu đong tinh luyen ai, va 2% nam va 0,5% nu la hoan toan đong tinh luyen ai. Mot phan tich 67 nghien cuu cho thay, ty le quan he tinh duc trong đoi giua nam gioi (bat ke xu huong tinh duc) la 3–5% o Đong A, 6–12% o Nam va Đong Nam A, 6–15% o Đong Au va 6–20% o chau My Latinh. Lien minh HIV/AIDS Quoc te uoc tinh tren toan the gioi co tu 3 đen 16% nam gioi tung quan he tinh duc voi nguoi đan ong khac duoi mot hinh thuc nao đo it nhat mot lan trong đoi.
Theo cac nghien cuu lon, 2% đen 11% so nguoi tung co quan he tinh duc cung gioi duoi mot hinh thuc nao đo trong đoi; ty le phan tram nay tang len 16–21% khi ghi nhan chi co mot hoac ca hai su hap dan va hanh vi cung gioi.
Theo Thong ke Dan so Hoa Ky nam 2021, co khoang 1.2 trieu ho gia đinh cung gioi. Tai Hoa Ky, theo bao cao cua Vien Williams vao thang 4 nam 2011, 3,5% hoac khoang 9 trieu nguoi truong thanh co ban dang la đong tinh nu, đong tinh nam hoac song tinh. Mot nghien cuu nam 2013 cua CDC, trong đo hon 34.000 nguoi My đuoc phong van, đua ra ty le 1,6% tu nhan dang minh la nguoi đong tinh nam va nu, va 0,7% la song tinh.
Vao thang 10 nam 2012, Gallup bat đau thuc hien cac cuoc khao sat hang nam đe nghien cuu nhan khau hoc cua nguoi LGBT, xac đinh rang 3,4% (±1%) nguoi truong thanh co ban dang la LGBT o Hoa Ky. Đay la cuoc tham do lon nhat toan quoc ve đe tai nay vao thoi điem đo. Vao nam 2017, ty le nay đuoc uoc tinh tang len 4,5% o nguoi truong thanh, chu yeu la do the he Millennials. Cuoc tham do cho rang ty le tang len la do nhung nguoi tre tuoi san sang hon trong viec tiet lo ban dang tinh duc.
Mot cuoc khao sat cua Van phong Thong ke Quoc gia Vuong quoc Anh (ONS) nam 2010 cho thay 95% nguoi Anh co ban dang la di tinh luyen ai, 1,5% nguoi Anh tu nhan dang minh la đong tinh luyen ai hoac song tinh luyen ai, va 3,5% con lai đua ra nhung cau tra loi mo ho hon nhu "khong  biet", "khac" hoac khong tra loi cau hoi.
Du lieu đang tin cay ve quy mo dan so đong tinh nam va đong tinh nu co gia tri trong viec cung cap thong tin ve chinh sach cong. Vi du, nhan khau hoc giup tinh toan chi phi va loi ich cua cac loi ich đoi tac chung nha, ve tac đong cua su hop phap hoa viec đong tinh nhan con nuoi va tac đong cua chinh sach Khong hoi, khong noi truoc đay cua quan đoi Hoa Ky. Hon nua, kien ​​thuc ve quy mo cua "nhom nguoi đong tinh nam va đong tinh nu hua hen se giup cac nha khoa hoc xa hoi hieu đuoc mot loat cac cau hoi quan trong—cac cau hoi ve ban chat chung cua cac lua chon tren thi truong lao đong, tich luy von nhan luc, chuyen mon hoa trong cac ho gia đinh, su phan biet đoi xu va cac quyet đinh ve vi tri đia ly."
Viec đo luong muc đo pho bien cua đong tinh luyen ai gap nhieu kho khan. Can phai xem xet cac tieu chi đo luong đuoc su dung, điem toi han va khoang thoi gian can thiet đe xac đinh xu huong tinh duc.  Mac du nhieu nguoi co hap dan cung gioi, nhung co the do du khi nhan dang minh la nguoi đong tinh hoac song tinh. Nghien cuu phai đo luong mot so đac điem co the co tinh xac đinh hoac khong xac đinh xu huong tinh duc. So nguoi co ham muon cung gioi co the lon hon so nguoi hanh đong theo nhung ham muon đo, ma so nguoi hanh đong lai co the lon hon so nguoi tu nhan dang la đong tinh nam, đong tinh nu hoac song tinh.


Tam ly hoc Hiep hoi Tam ly hoc Hoa Ky, Hiep hoi Tam than hoc Hoa Ky va Hiep hoi Nhan vien Xa hoi Quoc gia khang đinh:

Su đong thuan cua nghien cuu va tai lieu lam sang cho thay rang su thu hut ve tinh duc va su lang man, cam xuc va hanh vi cung gioi la nhung bien the binh thuong va tich cuc cua tinh duc con nguoi. Hien nay co rat nhieu bang chung nghien cuu chi ra rang đong tinh nam, đong tinh nu hoac song tinh tuong thich voi suc khoe tam than va kha nang thich nghi xa hoi binh thuong. ICD-9 (1977) cua To chuc Y te The gioi tung liet ke đong tinh luyen ai nhu mot benh tam than; nhung no đa đuoc go bo tu ICD-10, đuoc Hoi đong Y te The gioi lan thu 43 thong qua vao ngay 17 thang 5 nam 1990. Giong nhu DSM-II, ICD-10 đa them xu huong tinh duc bat tuong hop ban nga vao danh sach, đe cap đen nhung nguoi muon thay đoi ban dang gioi hoac xu huong tinh duc cua minh do roi loan tam ly hoac hanh vi (F66.1). Hiep hoi Tam than hoc Trung Quoc đa loai bo đong tinh luyen ai khoi Phan loai Roi loan Tam than cua Trung Quoc vao nam 2001 sau 5 nam nghien cuu. Theo Đai hoc Tam than hoc Hoang gia, "Lich su đang tiec nay chung to viec loai tru mot nhom nguoi co đac điem ca nhan cu the (trong truong hop nay la đong tinh luyen ai) co the dan đen viec thuc hanh y te co hai va la co so cho su phan biet đoi xu trong xa hoi."
Hau het nhung nguoi đong tinh nu, đong tinh nam va song tinh tim đen lieu phap tam ly vi nhung ly do tuong tu nhu nhung nguoi di tinh (cang thang, kho khan trong moi quan he, kho thich nghi voi cac tinh huong xa hoi hoac cong viec, v.v.); xu huong tinh duc cua ho co the la van đe chinh, ngau nhien hoac khong quan trong đoi voi cac van đe va viec đieu tri cua ho. Du van đe la gi đi nua, van co nguy co cao ve thanh kien ​​chong nguoi đong tinh trong lieu phap tam ly voi cac khach hang đong tinh nu, đong tinh nam va song tinh. Nghien cuu tam ly trong linh vuc nay co lien quan đen viec chong lai thai đo va hanh đong đinh kien ​​("ky thi đong tinh") va phong trao quyen LGBT noi chung.
Viec ap dung thich hop lieu phap tam ly khang đinh đuoc dua tren cac thuc te khoa hoc sau đay:

Ban than su hap dan, hanh vi va xu huong tinh duc cung gioi la nhung bien the binh thuong va tich cuc cua tinh duc con nguoi; noi cach khac, chung khong phai la dau hieu cua viec roi loan ve mat tam than hay phat trien.
Đong tinh luyen ai va song tinh bi ky thi va su ky thi nay co the gay ra nhieu hau qua tieu cuc (vi du: cang thang thieu so) trong suot cuoc đoi (D'Augelli & Patterson, 1995; DiPlacido, 1998; Herek & Garnets, 2007; Meyer, 1995, 2003).
Su thu hut va hanh vi tinh duc cung gioi co the xay ra trong boi canh co nhieu xu huong tinh duc va ban dang xu huong tinh duc khac nhau. (Diamond, 2006; Hoburg et al., 2004; Rust, 1996; Savin-Williams, 2005).
Nhung nguoi đong tinh nam, đong tinh nu va song tinh co the song mot cuoc song thoa man cung nhu hinh thanh cac moi quan he va gia đinh on đinh, co tinh cam ket tuong đuong voi cac moi quan he khac gioi o nhung khia canh thiet yeu. (APA, 2005c; Kurdek, 2001, 2003, 2004; Peplau & Fingerhut, 2007).
Khong co nghien cuu thuc nghiem hoac nghien cuu đuoc binh duyet nao ung ho cac ly thuyet cho rang xu huong tinh duc cung gioi la do su bat hoa hay chan thuong tam ly tu gia đinh (Bell et al., 1981; Bene, 1965; Freund & Blanchard, 1983; Freund & Pinkava, 1961; Hooker, 1969; McCord et al., 1962; D. K. Peters & Cantrell, 1991; Siegelman, 1974, 1981; Townes et al., 1976).


= No luc chuyen đoi xu huong tinh duc =

Khong co nghien cuu nao đu chat che ve mat khoa hoc ket luan rang nhung no luc thay đoi xu huong tinh duc co tac dung trong viec thay đoi xu huong tinh duc cua mot nguoi. Nhung no luc đo đa gay tranh cai do cang thang giua mot ben la cac gia tri cua mot so to chuc dua tren niem tin, va mot ben khac la cac gia tri cua cac to chuc ve quyen LGBT, cac to chuc chuyen mon va khoa hoc cung nhu cac to chuc dua tren niem tin khac. Su đong thuan tu lau cua cac nganh khoa hoc hanh vi va xa hoi cung nhu cac nganh y te va suc khoe tam than cho rang ban tinh cua đong tinh luyen ai la mot bien the binh thuong va tich cuc cua xu huong tinh duc cua con nguoi, va do đo khong phai la roi loan tam than. Hiep hoi Tam ly hoc Hoa Ky noi rang "hau het moi nguoi co it hoac khong co cam giac lua chon ve xu huong tinh duc cua minh". Mot so ca nhan va nhom đa thuc đay quan điem cho rang đong tinh luyen ai la trieu chung cua nhung khiem khuyet ve mat phat trien hoac nhung that bai ve tinh than va đao đuc va lap luan rang nhung no luc thay đoi xu huong tinh duc, bao gom nhung no luc tam ly tri lieu va ton giao, co the thay đoi nhung cam xuc va hanh vi đong tinh luyen ai. Nhieu ca nhan va nhom trong so nay duong nhu nam trong boi canh rong hon cua cac phong trao chinh tri ton giao bao thu đa ung ho viec ky thi đong tinh luyen ai tren co so chinh tri hoac ton giao.
Khong co to chuc lon nao ve chuyen mon suc khoe tam than thua nhan nhung no luc thay đoi xu huong tinh duc va hau nhu tat ca cac to chuc nay đeu đa thong qua cac tuyen bo chinh sach canh bao gioi chuyen mon va cong chung ve cac phuong phap đieu tri co y đinh thay đoi xu huong tinh duc. Cac to chuc nay bao gom Hiep hoi Tam than hoc Hoa Ky, Hiep hoi Tam ly hoc Hoa Ky, Hiep hoi Tu van Hoa Ky, Hiep hoi Nhan vien Xa hoi Quoc gia o Hoa Ky, Đai hoc Tam than hoc Hoang gia, va Hiep hoi tam ly - xa hoi hoc Uc. Hiep hoi Tam ly hoc Hoa Ky va Đai hoc Tam than hoc Hoang gia bay to lo ngai rang quan điem cua NARTH khong đuoc khoa hoc ung ho va tao ra mot moi truong trong đo đinh kien ​​va phan biet đoi xu co the sinh soi.
Hiep hoi Tam than hoc Hoa Ky cho biet "cac ca nhan co the nhan thuc đuoc o nhung thoi điem khac nhau trong cuoc đoi rang ho la nguoi di tinh, đong tinh nam, đong tinh nu hoac song tinh" va "phan đoi bat ky phuong phap đieu tri tam than nao, chang han nhu lieu phap 'sua chua' hoac 'chuyen đoi', dua tren gia đinh rang ban tinh cua đong tinh luyen ai la mot roi loan tam than, hoac dua tren gia đinh truoc đo rang benh nhan nen thay đoi xu huong đong tinh luyen ai cua minh". Tuy nhien, ho khuyen khich lieu phap tam ly khang đinh danh cho nguoi đong tinh nam. Tuong tu, Hiep hoi Tam ly hoc Hoa Ky cung nghi ngo ve tinh hieu qua va tac dung phu cua cac no luc thay đoi xu huong tinh duc, bao gom ca lieu phap chuyen đoi.
Hiep hoi Tam ly hoc Hoa Ky "khuyen khich cac chuyen gia suc khoe tam than tranh xuyen tac ve hieu qua cua cac no luc thay đoi xu huong tinh duc bang cach thuc đay hoac hua hen ve viec thay đoi xu huong tinh duc khi cung cap su ho tro cho nhung ca nhan đau kho vi xu huong tinh duc cua chinh ho hoac cua nguoi khac va ket luan rang nhung loi ich đuoc bao cao boi nhung nguoi tham gia no luc thay đoi xu huong tinh duc co the đat đuoc thong qua cac phuong phap tiep can khong co gang thay đoi xu huong tinh duc".


Nguyen nhan Cac nha khoa hoc hien co xu huong ung ho nhung nguyen nhan sinh hoc trong viec hinh thanh xu huong tinh duc. Co nhieu bang chung ung ho cac nguyen nhan sinh hoc, phi xa hoi cua xu huong tinh duc hon cac nguyen nhan xa hoi, đac biet la đoi voi nam gioi. Khong co bang chung xac đang nao cho thay viec nuoi day con hoac trai nghiem thoi tho au đong vai tro lien quan đen xu huong tinh duc. Xu huong tinh duc khong phai la mot su lua chon.
Vien han lam Nhi khoa Hoa Ky đa neu trong tap chi Pediatrics nam 2004:

Hiep hoi Tam ly hoc Hoa Ky, Hiep hoi Tam than hoc Hoa Ky va Hiep hoi Nhan vien Xa hoi Quoc gia khang đinh vao nam 2006:


= "Gen đong tinh" =

Bat chap nhieu no luc, khong co "gen đong tinh" nao đuoc xac đinh. Tuy nhien, co bang chung đang ke ve co so di truyen cua đong tinh luyen ai, đac biet la o nam gioi, dua tren cac nghien cuu ve cap song sinh; mot so lien ket voi cac vung cua Nhiem sac the 8, locus Xq28 tren nhiem sac the X va cac vi tri khac tren nhieu nhiem sac the.

Bat đau tu nhung nam 2010, cac yeu to di truyen hoc bieu sinh tiem nang đa tro thanh chu đe đuoc chu y nhieu hon trong nghien cuu di truyen ve xu huong tinh duc. Mot nghien cuu đuoc trinh bay tai Hoi nghi thuong nien ASHG 2015 cho thay kieu methyl hoa o chin vung cua bo gen co ve co moi lien he rat chat che voi xu huong tinh duc, trong đo thuat toan thu đuoc tu viec su dung kieu methyl hoa đe du đoan xu huong tinh duc cua nhom đoi chung co đo chinh xac gan 70%.
Nghien cuu ve nguyen nhan cua đong tinh luyen ai đong mot vai tro trong cac cuoc tranh luan chinh tri va xa hoi, đong thoi cung lam day len moi lo ngai ve ho so di truyen va xet nghiem tien san.


= Su tien hoa =
Vi đong tinh luyen ai co xu huong lam giam muc đo thanh cong sinh san nen van chua ro lam the nao no đuoc duy tri trong quan the voi tan suat tuong đoi cao. Co nhieu cach giai thich, chang han nhu gen co xu huong đong tinh luyen ai cung mang lai loi the cho nguoi di tinh, hieu ung chon loc theo dong doi, tu thuan hoa va v.v...


Lam cha me Nghien cuu khoa hoc nhin chung đa nhat quan khi chi ra rang cha me đong tinh nu va đong tinh nam cung phu hop va co nang luc nhu cha me di tinh; con cai cua ho co muc đo khoe manh ve mat tam ly va thich nghi tot nhu nhung đua tre đuoc nuoi duong boi cha me di tinh.
Mot bai tong quan nam 2001 cho thay rang nhung đua tre co cha me đong tinh nu hoac đong tinh nam duong nhu it the hien gioi tinh theo truyen thong hon va co nhieu kha nang coi mo hon voi cac moi quan he tinh duc đong tinh, mot phan do di truyen (80% tre em đuoc cac cap cung gioi o My nuoi duong khong phai la con nuoi va hau het la ket qua cua hon nhan khac gioi truoc đo) va qua trinh xa hoi hoa gia đinh (đua tre lon len trong boi canh truong hoc, lang gieng va xa hoi tuong đoi khoan dung hon, it đoc ton di tinh hon), mac du phan lon tre em đuoc nuoi duong boi cac cap cung gioi tu nhan dang la di tinh. Mot bai tong quan nam 2005 cua Charlotte J. Patterson cho Hiep hoi Tam ly Hoa Ky chi ra rang du lieu hien co khong cho thay ty le đong tinh luyen ai cao hon o con cai cua cha me đong tinh nu hoac đong tinh nam.


Suc khoe = The chat =

Thuat ngu "nam co quan he tinh duc voi nam" (MSM) va "nu co quan he tinh duc voi nu" (WSW) đe cap đen nhung nguoi tham gia vao hoat đong tinh duc voi nguoi khac cung gioi bat ke ho nhan dang ban than nhu the nao—vi nhieu nguoi chon khong chap nhan danh tinh xa hoi la đong tinh nu, đong tinh nam va song tinh. Nhung thuat ngu nay thuong đuoc su dung trong tai lieu y khoa va nghien cuu xa hoi cho muc đich mo ta nhung nhom nay trong nghien cuu ma khong can xem xet đen cac van đe ve nhan dang tinh duc. Tuy nhien, cac thuat ngu nay đuoc mot so nguoi coi la co van đe vi chung "che khuat cac khia canh xa hoi cua tinh duc; lam suy yeu viec tu dan nhan cua nhung nguoi đong tinh nu, đong tinh nam va song tinh; va khong mo ta đay đu cac bien the trong hanh vi tinh duc".
Tuong phan voi nhung loi ich cua no, hanh vi tinh duc co the la mot phuong thuc truyen benh. Tinh duc an toan la mot triet ly giam thieu tac hai co lien quan. Nhieu nuoc hien cam nam co quan he tinh duc voi nam hien mau; chinh sach cua Cuc Quan ly Thuc pham va Duoc pham Hoa Ky ghi rang "ho, voi goc đo la mot nhom, co nguy co cao mac HIV, viem gan B va mot so benh nhiem trung nhat đinh khac co the lay truyen qua đuong truyen mau."


 Suc khoe cong đong  Nhung khuyen nghi ve an toan hon trong tinh duc nay đa đuoc cac quan chuc y te cong cong đong y danh cho nu co quan he tinh duc voi nu đe tranh benh lay truyen qua đuong tinh duc (STI):

Tranh tiep xuc voi mau kinh nguyet cua ban tinh va voi bat ky ton thuong bo phan sinh duc nao co the nhin thay đuoc.
Đeo bao cao su moi vao đo choi tinh duc nao xam nhap nhieu hon mot am đao hoac hau mon cua mot nguoi, cho moi nguoi; can nhac viec su dung cac đo choi khac nhau cho moi nguoi.
Su dung bien phap bao ve (vi du: tam cao su, mang chan mieng, bao cao su cat ra, mang boc thuc pham) khi quan he tinh duc bang mieng.
Su dung gang tay cao su hoac nhua vinyl va chat boi tron cho cac hanh đong quan he tinh duc bang tay co the gay chay mau.
Nhung khuyen nghi ve an toan hon trong tinh duc nay đa đuoc cac quan chuc y te cong cong đong y danh cho nam co quan he tinh duc voi nam đe tranh benh lay truyen qua đuong tinh duc:

Tranh tiep xuc voi chat dich co the cua ban tinh va voi bat ky ton thuong bo phan sinh duc nao co the nhin thay đuoc.
Su dung bao cao su khi quan he tinh duc qua đuong hau mon va mieng.
Su dung bien phap bao ve (vi du: tam cao su, mang chan mieng, bao cao su cat ra) khi quan he tinh duc qua đuong hau mon-mieng.
Đeo bao cao su moi vao đo choi tinh duc nao xam nhap nhieu hon mot hau mon cua mot nguoi, cho moi nguoi; can nhac viec su dung cac đo choi khac nhau cho moi nguoi.
Su dung gang tay cao su hoac nhua vinyl va chat boi tron cho cac hanh đong quan he tinh duc bang tay co the gay chay mau.


= Tam than =
Khi đuoc mo ta lan đau tien trong tai lieu y khoa, đong tinh luyen ai thuong đuoc tiep can tu goc đo tim kiem mot nguyen nhan tam benh hoc co huu đe giai thich nguyen nhan sau xa cua no. Nhieu tai lieu ve suc khoe tam than va benh nhan đong tinh tap trung vao chung tram cam, lam dung chat gay nghien va tu tu. Mac du nhung van đe nay ton tai o nhung nguoi khong phai la nguoi di tinh, nhung cuoc thao luan ve nguyen nhan cua chung đa thay đoi sau khi đong tinh luyen ai bi xoa khoi Cam nang Chan đoan va Thong ke (DSM) vao nam 1973. Thay vao đo, su tay chay cua xa hoi, su phan biet đoi xu ve mat phap ly, su tu dan vat ve nhung khuon mau tieu cuc va co cau ho tro han che cho thay nhung yeu to ma nguoi đong tinh phai đoi mat trong xa hoi phuong Tay thuong anh huong xau đen suc khoe tam than cua ho.
Su ky thi, đinh kien ​​va phan biet đoi xu xuat phat tu thai đo tieu cuc cua xa hoi đoi voi đong tinh luyen ai dan đen ty le roi loan suc khoe tam than cao hon o nhung nguoi đong tinh nu, đong tinh nam va song tinh so voi nhung nguoi di tinh cung lua tuoi. Bang chung chi ra rang viec giai phong khoi nhung quan điem nay co lien quan đen viec giam cac rui ro ve suc khoe tam than o nhung nguoi tinh duc thieu so tre tuoi.


= Gioi tre đong tinh nam va đong tinh nu =

Gioi tre đong tinh nam va đong tinh nu co nguy co cao hon ve viec tu tu, lam dung chat gay nghien, cac van đe o truong va su co lap vi "moi truong thu đich va chi trich, bao hanh bang loi noi va the chat, bi loai tru va co lap khoi gia đinh va ban be trang lua". Hon nua, gioi tre LGBT co nhieu kha nang thuat lai viec bi cha me hoac nguoi cham soc bao hanh tam ly va the chat hon, đong thoi bi bao hanh tinh duc nhieu hon. Nhung ly do đuoc đe xuat cho su chenh lech nay la (1) gioi tre LGBT co the la muc tieu đac thu do xu huong tinh duc đuoc nhan thuc hoac ve ngoai khong theo tieu chuan gioi, va (2) "cac yeu to nguy co lien quan đen than phan thieu so ve tinh duc, bao gom phan biet đoi xu, bi coi nhu vo hinh va bi cac thanh vien trong gia đinh khong chap thuan... co the dan đen su gia tang cac hanh vi co lien quan đen nguy co tro thanh nan nhan, chang han nhu lam dung chat gay nghien, quan he tinh duc voi nhieu ban tinh hoac bo nha đi khi con la thieu nien."
Cac trung tam quan ly khung hoang o cac thanh pho lon va cac trang thong tin tren Internet đa ra đoi đe giup đo gioi tre va nguoi lon. The Trevor Project, mot đuong day tro giup ngan ngua tu tu cho gioi tre đong tinh, đuoc thanh lap sau khi bo phim ngan Trevor đat giai Oscar đuoc phat song nam 1998 tren HBO.


Luat phap Mac du đong tinh luyen ai đa khong con bi coi la pham phap tai nhieu noi o phuong Tay, chang han nhu Ba Lan 1932, Đan Mach 1933, Thuy Đien 1944 va Anh 1967, cong đong đong tinh van chua co quyen hop phap dau chi la han che cho đen giua nhung nam 70. Mot buoc ngoat quan trong la vao nam 1973, Hiep hoi Tam than Hoa Ky đua đong tinh luyen ai ra khoi Danh sach cac roi loan tam than. Nam 1977, Quebec tai Canada đa tro thanh bang đau tien cam ky thi dua tren thien huong tinh duc. Nhung nam 80 va 90, nhieu nuoc phat trien đa hop phap hoa đong tinh luyen ai va cam ky thi nguoi đong tinh trong cong viec, cu tru va dich vu. Tinh toi cuoi nam 2013, trong tong so 207 quoc gia va vung lanh tho tren the gioi, co 16 quoc gia đa hop phap hoa hon nhan đong tinh, 17 nuoc chap nhan hinh thuc đang ky song chung. Nguoc lai, co khoang 80 nuoc coi hanh vi đong tinh la toi pham voi cac muc an phat khac nhau (co 8 nuoc co muc an tu hinh).
Tinh đen nam 2024, Thai Lan va Đai Loan la hai quoc gia chau A duy nhat lan luot thong qua du luat va cong nhan hon nhan đong tinh hoac đang ky song chung. Tai Thai Lan co cong đong LGBT soi noi, nhung đieu nay chi co o nganh kinh doanh giai tri thu loi nhuan von tach biet voi nen chinh tri va xa hoi Thai bao thu. O nhung quoc gia Hoi giao nhu Indonesia đa ban hanh luat cam nghiem khac chong lai nguoi đong tinh. Quan he tinh duc đong tinh co the bi phat 20 nam tu va bi đanh roi o Malaysia. O Singapore, quan he tinh duc đong tinh nam la bat hop phap tuy nhien luat nay thuong khong đuoc thuc thi. O Nhat Ban, van hoa va nhung ton giao lon khong co thai đo thu ghet nhung ca nhan đong tinh, nuoc nay khong co luat nao chong lai đong tinh luyen ai nhung hon nhan đong tinh thi khong đuoc cong nhan.
O khu vuc Trung Đong von tap trung nhieu nuoc đao Hoi, đong tinh luyen ai bi phap luat cam nghiem khac. Duy nhat o Israel, quyen cua nguoi đong tinh đuoc phap luat ho tro. Israel la nuoc co ti le ung ho hon nhan đong gioi cao nhat the gioi voi 61% nguoi dan ung ho. Israel la nuoc chau A đau tien va duy nhat cho đen nay cong nhan su chung song khong đang ky cua cap đoi đong gioi. Mac du chua cong nhan hon nhan đong gioi, Israel la quoc gia Trung Đong đau tien va duy nhat cho đen nay cong nhan hon nhan đong gioi o nuoc khac. Ky thi dua tren thien huong tinh duc bi cam vao nam 1992. Theo mot quyet đinh nam 2008, cac cap đong gioi cung đuoc quyen nhan con nuoi. O đay, nguoi đong tinh đuoc quyen cong khai tham gia quan ngu.


= Hon nhan đong gioi =
Viec cong nhan hon nhan đong tinh hay khong la chu đe tranh cai tai nhieu noi tren the gioi. Nhung nguoi ung ho cho rang viec cong nhan hon nhan đong tinh la the hien su binh đang giua con nguoi, rang phap luat khong nen ngan can viec ket hon cua con nguoi neu ho thuc su muon vay. Nguoc lai, nhieu nguoi phan đoi hon nhan đong tinh boi lo ngai nhung he luy ma no gay ra cho xa hoi, đac biet la voi tre em.
Tu đau the ky XXI, mot so nuoc Tay phuong bat đau cong nhan hon nhan đong tinh. Tinh đen cuoi nam 2013 đa co 16 quoc gia tren the gioi cong nhan, bao gom: Anh, Argentina, Bi, Bo Đao Nha, Brasil, Canada, Đan Mach, Iceland, Ha Lan, Na Uy, Nam Phi, Phap, Tay Ban Nha, Thuy Đien, va Uruguay; them vao đo nhieu đia phuong cap thap hon (bang, thanh pho) o Mexico va Hoa Ky cung cong nhan. Tai nhieu nuoc phuong Tay, cac cuoc tham do y kien cho thay ngay cang co nhieu nguoi ung ho hon nhan đong tinh. Mat khac, tai cac nuoc Hoi giao va cac nuoc đang phat trien o chau A va chau Phi, cac cuoc tham do y kien van cho thay nguoi dan kich liet phan đoi nguoi đong tinh cung nhu hon nhan đong tinh.

Cac to chuc khoa hoc ung ho hon nhan đong tinh gom co: Hoi Tam ly hoc Hoa Ky, Hoi Tam ly hoc Canada, Đoan Bac si Tam ly Hoang gia, Hoi Xa hoi hoc Hoa Ky, Hoi Y khoa Hoa Ky, Hoc vien Nhi khoa Hoa Ky, Hoi Nhan loai hoc Hoa Ky.
Cac to chuc phan đoi hon nhan đong tinh bao gom chu yeu la cac to chuc ton giao (vi du nhu Hiep hoi gia đinh Hoa Ky, To chuc Tam nhin nuoc My, Hoi đong Nghien cuu gia đinh, Vien Nghien cuu gia đinh Hoa Ky, To chuc Quoc gia ve hon nhan...). Cac to chuc nay tuyen bo: viec ho phan đoi hon nhan đong tinh la nham bao ve cac gia tri gia đinh truyen thong, bao ve tre em truoc cac tac đong tieu cuc cua hon nhan đong tinh. Cac to chuc nay cho rang hon nhan đong gioi se lam xoi mon đinh nghia, gia tri truyen thong ve hon nhan giua nam va nu tu lau nay, khien viec sinh con ngoai gia thu pho bien hon, muc đich co ban nhat cua hon nhan (sinh san va cham soc tre em) se bi coi thuong, tuoc đi quyen co đuoc ca cha lan me cua tre em va đieu nay se khien tre em chiu nhieu anh huong ve tam ly va loi song, cac van đe nay se dan đen nhieu tac đong tieu cuc cho tuong lai cua xa hoi.
Thomas Peters, giam đoc van hoa tai Co quan Hon Nhan Quoc gia Hoa Ky, cho rang cong nhan hon nhan đong tinh se lam hon nhan suy yeu. Sau khi hon nhan đong tinh đuoc hop phap hoa o Tay Ban Nha nam 2005, ty le hon nhan giam sut the tham. Đieu nay cung xay ra cho Ha Lan. Tai đinh nghia hon nhan se lam lu mo y nghia va muc đich co ban cua no, do đo, khuyen khich moi nguoi coi thuong no. Thu hai, đieu ay cung anh huong toi viec giao duc va bon phan lam cha me. Sau khi hon nhan đong tinh đuoc hop phap hoa o Canada, Hoi đong Hoc Đuong Toronto đa cho thi hanh mot hoc trinh đe co vu đong tinh luyen ai va xuat ban cac bich chuong tuyen truyen rang đong tinh va di tinh đeu nhu nhau. Bat chap cac chong đoi cua phu huynh, Hoi đong van quy đinh rang ho khong co quyen di chuyen con em ho ra khoi cac lop day nhung chuyen vua ke. Su kien đo va cac su kien tuong tu cho thay đieu nay: khi hon nhan bi tai đinh nghia, đinh nghia moi se đuoc ap đat len tre em, bat chap y muon cua phu huynh cac em:

"Mot khi ban đa cat lia đinh che hon nhan khoi goc re sinh hoc cua no, thi chang con bao nhieu ly le đe chan đung viec tai đinh nghia no cho phu hop voi đoi hoi cua cac nhom quyen loi khac nhau. Đo khong phai chi la chuyen doa nat mo ho hay mot thu gia thuyet khien nguoi ta so set. Cac hau qua phu nay đa xuat hien tai nhieu quoc gia đa hop phap hon nhan đong tinh. Thi du, tai Brasil va Ha Lan, cac quan he tay ba (mot chong hai vo) gan đay đa đuoc coi la hon nhan đay đu. Sau khi hon nhan bi tai đinh nghia o Canada, mot nguoi đan ong đa the đa phat đong mot chien dich đoi luat phap thua nhan che đo quan hon. Ngay o My, bang California cung đa thong qua mot du luat đe hop phap hoa cac gia đinh gom toi ba hay bon cha me. Sinh san la ly do chinh đoi hon nhan dan su phai đuoc gioi han giua hai nguoi. Khi tinh yeu tinh duc thay the cho tre em lam muc đich chinh cua hon nhan, thi cac gioi han hon nhan đau con nghia ly gi voi the he tuong lai cua loai nguoi nua"
Theo tien si Richard Kay: Chung ta co the thay he qua cua hon nhan đong tinh o cac nuoc Bac Au. O Na Uy, đa hop phap hon nhan đong tinh ke tu đau thap nien 1990. Thong ke nam 2000 tai Nordland, quan tu do nhat cua Na Uy cho thay: ty le con ngoai gia thu (khong ro ten cha) đa tang vot toi 80% trong so nhung phu nu sinh con lan đau tien, tong cong khoang 70% tre em la con ngoai gia thu! Tren toan Na Uy, so tre em ngoai gia thu đa tang khoang 50% trong thap ky đau tien cua hon nhan đong tinh. Nha nghien cuu Dana Mack dan loi Bronisław Malinowski, nha nhan chung hoc vi đai nhat the ky XX, rang loi ich chu chot trong hon nhan la su sap xep tuong lai cho tre em, cho phep hon nhan đong tinh se lam chuyen đoi muc đich cua hon nhan: tu nghia vu sinh đe va nuoi duong tre em tro thanh mot dang hop đong hon nhan the hien ham muon ich ky cua nguoi lon.
Tien si tam ly hoc Trayce Hansen cho rang: "Tat ca cac nghien cuu tu bon quoc gia khac nhau, voi mau thong ke lon, cho thay rang hanh vi tinh duc đong gioi khong phai la co đinh ve mat di truyen. Thay vao đo, cac du lieu cho thay rang hanh vi tinh duc cua con nguoi la de bien đoi, va moi truong xa hoi co the tac đong vao no... Chuan muc van hoa va xa hoi, cung nhu cac quy đinh cua phap luat, anh huong đen hanh vi cua con nguoi bao gom ca hanh vi tinh duc. Vi vay, khong co gi đang ngac nhien, khi Hoa Ky va cac nuoc phuong Tay khac tro nen ngay cang ung ho nguoi đong tinh - ca ve xa hoi, chinh tri, va luat phap; thi ho lai gap phai xu huong ngay cang tang ve so luong cua cac ca nhan tham gia vao hanh vi đong tinh. Xu huong nay se tiep tuc neu chung ta khoan dung qua muc đoi voi đong tinh va chinh thuc ton vinh no bang cach hop thuc hoa hon nhan đong tinh..." Trayce Hansen khang đinh: hon nhan đong gioi thuc su khong tot cho tre em. Nha tam ly hoc đa vien dan cac luan chung, luan cu chung minh rang moi truong ly tuong nhat cho su phat trien cua tre em la mot gia đinh co cha va me theo đung nghia. Ong noi:

"Hai nguoi phu nu co the la nguoi me tot nhung khong ai co the la mot nguoi cha hoan hao. Cha va me, moi nguoi mot gioi tinh se giup cho tre em co cai nhin toan dien hon ve gioi tinh cua ban than, tu đo co suy nghi va hanh đong lanh manh va can bang trong cac moi quan he sau nay, đo la đieu đuoc nhan loai đuc rut qua 5.000 nam. Hon nhan đong tinh se lam cho tre em boi roi ve bieu hien gioi tinh va vo tinh khuyen khich nhung hanh vi khong đung ve gioi tinh o tre vi thanh nien. Mac du đong cam voi nhung nguoi đong tinh nhung khong nen vi su đong cam đo ma bien tre em thanh "chuot bach" đe roi gay ra nhung thiet hai nghiem trong cho xa hoi. Neu so sanh giua đuoc va mat, giua nhu cau cua nguoi đong tinh va tre em thi chung ta khong the đe tre em la nguoi chiu thiet thoi. Đieu nay co the dan đen nhung hau qua nghiem trong cho xa hoi ve lau dai". (xem chi tiet tai Phan đoi hon nhan đong tinh).


Xa hoi va xa hoi hoc = Quan điem cong chung =
 
Su chap nhan cua xa hoi đoi voi cac xu huong khong di tinh nhu đong tinh luyen ai thap nhat o cac nuoc chau A, chau Phi va Đong Au, va cao nhat o Tay Au, Uc va chau My. Xa hoi phuong Tay ngay cang chap nhan đong tinh tu nhung nam 1990. Nam 2017, Giao su Amy Adamczyk cho rang nhung khac biet xuyen quoc gia trong viec chap nhan nay co the đuoc giai thich phan lon boi ba yeu to: suc manh tuong đoi cua cac the che dan chu, muc đo phat trien kinh te va boi canh ton giao cua noi nguoi dan sinh song.
Nhung niem tin khuon mau cua nhieu nguoi đoi voi cong đong LGBTQ+ đa gay nen hanh vi khong chap thuan va phan biet đoi xu đoi voi cong đong nay. Nhieu nghien cuu khac nhau chi ra rang nhung nguoi LGBTQ+, o cac xa hoi khong cong nhan đong tinh luyen ai la ban dang tinh duc cua ho, cam thay bat an, ap luc tam ly va bi co lap khoi xa hoi. Kameel Ahmady, mot nha nhan chung hoc va nha nghien cuu xa hoi đa cung nhom cua ong thuc hien mot nghien cuu thuc đia o Iran voi muc đich tim hieu thai đo cua cong đong LGBTQ+ Iran đoi voi đia vi cua ho trong xa hoi Iran, tin rang cau truc xa hoi o khia canh ton giao va truyen thong, cung voi nhung tro ngai va han che ve mat phap ly khien nhom nay khong the the hien ban than va thuong xuyen kim nen ban dang gioi cua minh. Nhung han che phap ly nhu bo tu, so bi hanh quyet, khong đuoc phep lam viec trong cac cong viec cua chinh phu, cung voi nhung han che khong chinh thuc nhu bi lam dung tinh duc trong xa hoi, bi loai khoi gia đinh va cac nhom xa hoi, bi si nhuc cong khai bang loi noi..., đeu khien cuoc song cua nhom LGBTQ+ tro nen kho khan. Mot nghien cuu nam 2024 cho thay 12,8% dan so the gioi phan đoi viec co hang xom la nguoi đong tinh.


= Moi quan he =
Nam 2006, Hiep hoi Tam ly hoc Hoa Ky, Hiep hoi Tam than hoc Hoa Ky va Hiep hoi Nhan vien Xa hoi Quoc gia đa tuyen bo trong ban tom tat "ban cua toa" trinh len Toa an Toi cao California: "Nhung nguoi đong tinh nam va đong tinh nu hinh thanh cac moi quan he on đinh, co tinh cam ket tuong đuong voi cac moi quan he khac gioi o nhung khia canh co ban. The che hon nhan mang lai nhung loi ich ve mat xa hoi, tam ly va suc khoe ma cac cap cung gioi bi tu choi. Bang cach phu nhan quyen ket hon cua cac cap cung gioi, tieu bang đa cung co va duy tri su ky thi gan lien voi đong tinh luyen ai trong lich su. Đong tinh luyen ai van bi ky thi, va su ky thi nay gay ra nhung hau qua tieu cuc. Viec bang California cam ket hon đoi voi cac cap cung gioi phan anh va cung co su ky thi nay". Ho ket luan: "Khong co co so khoa hoc đe phan biet giua cac cap cung gioi va cac cap di tinh ve quyen, nghia vu, loi ich va ganh nang phap ly ma hon nhan dan su mang lai".


= Ton giao =

Mac du moi quan he giua đong tinh luyen ai va ton giao rat phuc tap, cac co quan nhieu quyen luc hien nay va cac hoc thuyet cua cac ton giao lon nhat the gioi nhin nhan hanh vi đong tinh mot cach tieu cuc. Đieu nay co the bao gom tu viec am tham ngan can hoat đong đong tinh, đen nghiem cam ro rang cac hanh vi tinh duc cung gioi giua cac tin đo va tich cuc phan đoi su chap nhan cua xa hoi đoi voi đong tinh luyen ai. Mot so ton giao day rang ham muon đong tinh la toi loi, mot so khac thi cho rang chi khi thuc hien hanh vi đong tinh moi bi coi la toi loi, trong khi mot so khac nua thi hoan toan chap nhan đong tinh nam va đong tinh nu. Mot so ton giao cho rang ham muon đong tinh co the đuoc khac phuc nho vao đuc tin va thuc hanh ton giao. Mat khac, ton tai nhieu y kien trong nhieu ton giao nhin nhan đong tinh mot cach tich cuc hon va cac giao phai ton giao tu do co the ban phuoc lanh cho hon nhan cung gioi. Mot so ton giao cho rang tinh yeu va tinh duc cung gioi la thieng lieng, va chuyen than thoai ve tinh yeu cung gioi co the đuoc tim thay tren khap the gioi.


Phan biet đoi xu = Bat nat nguoi LGBT =

Nguoi cong kich co the co hanh vi bao hanh bang loi noi hoac the chat đoi voi mot nguoi ma ho cho la đong tinh nu, đong tinh nam, song tinh, chuyen gioi hoac noi chung la queer, trong đo co ca nhung nguoi that ra la di tinh hoac co xu huong tinh duc khong ro rang hay chua đuoc biet. O My, hoc sinh tuoi teen nghe nhung loi xuc pham chong nguoi đong tinh nhu "homo", "faggot" va "sissy" trung binh khoang 26 lan mot ngay hoac cu 14 phut mot lan, theo mot nghien cuu nam 1998 cua Suc khoe Tam than My (truoc đay la Hiep hoi Suc khoe Tam than Quoc gia).


= Chu nghia di tinh va chung so đong tinh =

Trong nhieu nen van hoa, nguoi đong tinh thuong xuyen phai chiu đinh kien ​​va phan biet đoi xu. Mot nghien cuu cua Ha Lan nam 2011 ket luan rang 49% thanh nien Ha Lan va 58% thanh nien nuoc ngoai đen nuoc nay khong cong nhan đong tinh luyen ai. Tuong tu nhu cac nhom thieu so khac, ho co the bi nhin nhan mot cach khuon mau. Nhung thai đo nay thuong đen tu cac hinh thuc ky thi nguoi đong tinh va chu nghia di tinh (thai đo, thien kien tieu cuc va phan biet đoi xu nham muc đich uu ai cho cac moi quan he va tinh duc khac gioi). Chu nghia di tinh co the bao gom gia đinh rang moi nguoi đeu la nguoi di tinh hoac su thu hut va cac moi quan he khac gioi la chuan muc va do đo cao cap hon. Hoi chung so đong tinh luyen ai la noi so hai, ac cam hoac phan biet đoi xu voi nguoi đong tinh. No bieu hien duoi nhieu hinh thuc khac nhau, trong đo mot so hinh thuc đa đuoc đua ra, nhu chung so đong tinh cua chinh minh, chung so đong tinh xa hoi, chung so đong tinh ve mat cam xuc, chung so đong tinh đuoc hop ly hoa va nhung loai khac. Tuong tu la chung so đong tinh nu va chung so song tinh. Khi nhung thai đo nhu vay bieu hien thanh toi pham, chung thuong đuoc goi la toi ac do thu han va hanh ha nguoi đong tinh.
Nhung khuon mau ​​​​tieu cuc cho nguoi LGB la kem on đinh ve mat tinh cam lang man va co nhieu kha nang lam dung tre em hon, nhung khong co co so khoa hoc nao cho nhung khang đinh nhu vay. Nhung nguoi đong tinh nam va đong tinh nu hinh thanh nhung moi quan he on đinh, co tinh cam ket tuong đuong voi cac moi quan he khac gioi o nhung khia canh co ban. Xu huong tinh duc khong anh huong toi kha nang mot nguoi lam dung tre em. Nhung lap luan cho rang co bang chung khoa hoc cho moi lien he giua viec đong tinh va au dam đa dua tren viec su dung sai cac thuat ngu nay va trinh bay sai cac bang chung thuc su.


= Bao luc voi nguoi đong tinh =

Tai Hoa Ky, FBI bao cao rang 20,4% toi ac do thu han đuoc bao cho co quan thuc thi phap luat vao nam 2011 co nguon goc tu thanh kien ​​đoi voi xu huong tinh duc. 56,7% toi ac nay do thanh kien ​​đoi voi nguoi đong tinh nam. 11,1% do thanh kien ​​đoi voi nguoi phu nu. 29,6% do thanh kien ​​chong đong tinh ma khong neu ro gioi tinh. Vu sat hai sinh vien đong tinh Matthew Shepard nam 1998 la mot vu viec tai tieng nhu vay o Hoa Ky. Nguoi LGBT, đac biet la đong tinh nu, co the tro thanh nan nhan cua "hiep dam chua tri", mot toi ac bao luc voi muc đich khien ho tro thanh nguoi di tinh. O mot so noi tren the gioi, nguoi LGBT cung co nguy co bi gia đinh hoac nguoi than "giet nguoi vi danh du".
O Maroc, mot quoc gia theo che đo quan chu lap hien theo luat Hoi giao, hanh vi đong tinh co the bi trung phat. Voi dan so thu đich voi nguoi LGBT, quoc gia nay đa chung kien ​​​​cac cuoc bieu tinh cong khai chong nguoi đong tinh, to cao cong khai nhung nguoi bi nghi ngo la đong tinh, cung nhu cac vu xam pham bao luc vao nha rieng. Cong đong LGBT o nuoc nay phai đoi mat voi nguy co cao hon ve thanh kien, su choi bo cua xa hoi va bao luc, voi kha nang cao khong đuoc bao ve, ke ca su bao ve tu canh sat.


Hanh vi đong tinh o đong vat khac Hanh vi đong tinh va song tinh dien ra o mot so loai đong vat khac. Nhung hanh vi nay bao gom hoat đong tinh duc, tan tinh, tinh cam, ghep đoi va nuoi day con cai, cac hanh vi nay la pho bien; mot bai tong quan nam 1999 cua nha nghien cuu Bruce Bagemihl cho thay hanh vi đong tinh luyen ai đa đuoc ghi nhan o khoang 500 loai, tu loai linh truong đen giun đuong ruot. Hanh vi tinh duc o đong vat co nhieu hinh thuc khac nhau, ngay ca trong cung mot loai. Đong co va tac đong cua nhung hanh vi nay van chua đuoc hieu đay đu vi hau het cac loai van chua đuoc nghien cuu đay đu. Theo Bagemihl, "vuong quoc đong vat [thuc hien] đieu đo voi su đa dang tinh duc lon hon nhieu—bao gom ca tinh duc cung gioi, song tinh va khong co tinh sinh san—so voi muc đo ma cong đong khoa hoc va xa hoi noi chung truoc đay san sang chap nhan." Theo Bailey va cac đong nghiep, con nguoi va cuu nha la nhung đong vat duy nhat đuoc chung minh mot cach thuyet phuc la co bieu hien xu huong đong tinh luyen ai.
Mot bai bao tong quan cua N. W. Bailey va Marlene Zuk xem xet cac nghien cuu ve hanh vi tinh duc cung gioi o đong vat đa thach thuc quan điem cho rang cac hanh vi nay lam giam thanh cong ve mat sinh san, trich dan mot vai gia thuyet ve tinh thich nghi cua hanh vi tinh duc cung gioi; nhung gia thuyet nay rat khac nhau giua cac loai khac nhau.
Vao thang 10 nam 2023, cac nha sinh vat hoc đa bao cao cac nghien cuu ve đong vat (hon 1.500 loai khac nhau) cho thay hanh vi cung gioi (khong nhat thiet lien quan đen xu huong cung gioi o con nguoi) co the giup cai thien su on đinh xa hoi bang cach giam xung đot trong cac nhom đuoc nghien cuu.


Xem them Chu thich Tham khao Lien ket ngoai Gay, Lesbian and Bisexual/History tren DMOZ
Stanford Encyclopedia of Philosophy – Homosexuality