Cac nha hoat đong chong tiem chung (anti-vaccine hoac anti-vax) va nhieu nguoi khac tai nhieu quoc gia đa truyen ba nhieu thuyet am muu khong co can cu lien quan đen vac-xin COVID-19 bang cach truyen đat khong chinh xac cac thong tin khoa hoc, ton giao va cac yeu to khac. Cac thuyet am muu pho bien thuong chua mot so yeu to nhu thoi phong cac tac dung phu, loi đon ve viec COVID-19 lay lan la do tiem vac-xin khi con tre, nhung thong tin sai lech ve cach he thong mien dich hoat đong, thoi gian va cach thuc san xuat vac-xin COVID-19. Cac thuyet nay đuoc phat tan rong rai trong cong đong va tao ra phan ung tieu cuc xung quanh viec tiem vac-xin. Đieu nay đa dan đen viec cac chinh phu tren the gioi đua ra cac bien phap khuyen khich tiem chung.


Cac thong tin sai lech Đa co nhieu gia thuyet sai lech ve vac-xin COVID-19 đuoc lan truyen o nhieu noi tren the gioi.


= Lua đao lien quan toi vac-xin =


 Vac-xin gia  Vao thang 7 nam 2021, canh sat An Đo đa bat giu 14 nguoi vi su dung nuoc muoi lam cac lieu vac-xin gia thay vi vac-xin AstraZeneca tai gan mot chuc điem tiem chung tu nhan o Mumbai. Ban to chuc, bao gom cac chuyen gia y te, đa thu tien tu 10 đen 17 đo-la cho moi lieu va đa co hon 2.600 nguoi đa tra tien đe đuoc tiem vac-xin.
Interpol đa ban hanh mot canh bao toan cau vao thang 12 nam 2020 cho cac co quan thuc thi phap luat o cac nuoc thanh vien đe đe phong cac mang luoi toi pham co to chuc nham muc tieu vao vac-xin Covid-19, ca trong đoi song va tren khong gian mang. WHO cung đua ra canh bao vao thang 3 nam 2021 sau khi nhieu bo y te va co quan quan ly nhan đuoc nhung đe nghi cung cap vac-xin đang ngo. Ho cung luu y rang: mot so lieu vac-xin đang đuoc chao ban tren dark web voi gia tu 500 đen 750 đo-la, nhung khong co cach nao đe xac minh nguon goc xuat xu cua chung.


 Ho chieu vac-xin gia  Tai Hoa Ky, xuat hien mot su gia tang trong so luong cac ca nhan tim cach mua the tiem chung gia, thay đoi ho so y te đe hien thi tiem chung hoac tao the tiem chung gia đe ban. O Hawaii, mot nguoi đi di lich đa bi bat sau khi nguoi ta phat hien co ta co ho chieu tiem chung gia. Mot bac si o California đa bi bat vi lam gia ho so tiem chung cua benh nhan, đo cung la đieu tuong tu xay đen voi ba quan nhan o bang Vermont vi ho tro tao ra ho chieu vac-xin gia. Vao thang 8 nam 2021, cac nhan vien Cuc Hai quan va Bien phong Hoa Ky đa bat giu 121 goi hang voi hon 3.000 the tiem chung gia đa đuoc van chuyen tu Tham Quyen đe phan phoi tai Hoa Ky.
Nghien cuu cua Check Point đuoc cong bo vao thang 8 nam 2021 cho thay ho chieu tiem chung gia đang đuoc ban qua cac ung dung nhan tin va co gia tu 100 đen 120 đo-la cho moi ho chieu. Interpol thong bao rang ho nhan thay moi tuong quan truc tiep giua cac quoc gia yeu cau xet nghiem COVID am tinh đe nhap canh va su tang trong so luong cua cac ho chieu tiem chung gia.


= Cac tuyen bo dua tren y hoc =


 Tuyen bo vac-xin gay bien đoi DNA con nguoi  Viec su dung vac-xin dua tren mRNA cho COVID-19 la co so cua nhieu thong tin sai lech đuoc lan truyen tren cac phuong tien truyen thong xa hoi. Chung tuyen bo mot cach sai lech rang viec su dung RNA bang cach nao đo co the thay đoi DNA cua mot nguoi. Thuyet am muu thay đoi DNA đuoc trich dan boi mot duoc si benh vien Wisconsin, nguoi đa co tinh loai bo 57 lo vac-xin khoi kho lanh vao thang 12 nam 2020 va sau đo bi cac cong to vien Quan Ozaukee buoc toi gay nguy hiem va thiet hai hinh su đoi voi tai san.
mRNA (RNA thong tin) trong te bao bi phan huy rat nhanh truoc khi no co thoi gian đe xam nhap vao nhan te bao. (vac-xin mRNA phai đuoc bao quan o nhiet đo rat thap chinh la đe ngan chan su phan huy mRNA.) Cac retrovirus mang RNA soi đon (RNA trong vac-xin SARS-CoV-2 cung la RNA soi đon) xam nhap vao nhan te bao va su dung enzyme phien ma nguoc đe tao ra DNA tu RNA trong nhan te bao. Tuy nhien, trong khi retrovirus co cac co che đe co the xam nhap vao nhan, cac mRNA khac lai thieu cac co che nay. Khi o ben trong nhan, viec tao ra DNA tu RNA la khong the xay ra neu khong co đoan moi, thu đi kem voi virus retrovirus nhung khong ton tai đoi voi cac mRNA khac neu đuoc đat trong nhan. Do đo, vac-xin mRNA khong the thay đoi DNA vi chung khong the xam nhap vao nhan, va vi chung khong co moi đe kich hoat enzyme phien ma nguoc. Vi ly do tuong tu, vac-xin mRNA cung khong đuoc coi la mot dang cua lieu phap gen.


 Suc khoe sinh san  Trong mot ban kien ​​nghi vao thang 12 nam 2020 gui Co quan Y te Chau Au, bac si nguoi Đuc Wolfgang Wodarg va nha nghien cuu nguoi Anh Michael Yeadon đa goi y, nhung khong kem theo bang chung nao, rang vac-xin mRNA co the gay vo sinh o phu nu bang cach nham đich vao protein syncytin-1, mot thanh phan can thiet cho su hinh thanh nhau thai. Kien nghi cua ho ve viec ngung thu nghiem vac-xin đa som bat đau lan truyen tren phuong tien truyen thong xa hoi. Mot cuoc khao sat đoi voi phu nu tre o Vuong quoc Anh sau đo cho thay hon mot phan tu se tu choi vac xin COVID-19 vi lo ngai anh huong cua chung đoi voi kha nang sinh san. Tuy nhien, protein syncytin-1 va protein đot bien SARS-CoV-2 ma vac-xin nham đich co thanh phan rat khac nhau, thuc chat la chung chi co chung nhau mot trinh tu chua bon, tren tong so hang tram, amino acid. David Gorski đa viet tren trang Science-Based Medicine rang Wodarg va Yeadon đang "gay ra noi so hai thuc su [...] dua tren nhung suy đoan vo nghia".
Đa xuat hien tuyen bo sai su that rang mot nguoi đuoc tiem chung co the "tiet ra" cac protein gai, đuoc cho la se gay ra kinh nguyet that thuong hoac cac tac đong co hai khac đoi voi suc khoe sinh san cua nhung phu nu khong đuoc tiem chung o gan ho. Nhung tuyen bo nay đa đuoc trich dan boi truong tu thuc Centner Academy o Miami (co so đa loai bo giao vien đa tiem chung khoi lop hoc va se tu choi thue giao vien tiem chung trong tuong lai), mot so doanh nghiep đa cam khach hang đa tiem chung. Bac si phu khoa kiem nha bao chuyen muc y te Jen Gunter cho biet khong co loai vac xin nao hien đuoc chap thuan o Hoa Ky "co the anh huong đen mot nguoi chua đuoc tiem phong va đieu nay bao gom kinh nguyet, kha nang sinh san va mang thai cua ho". Vao thang 5 nam 2021, tap chi Vice bao cao rang mot so nguoi ung ho tuyen bo nay, mot cach kha mia mai, đa khuyen nghi viec su dung khau trang va cach ly xa hoi đe bao ve ban than khoi nhung nguoi đa đuoc tiem chung.


 Nguy co bi benh   = Liet day than kinh mat  =
Vao cuoi nam 2020, co tuyen bo lan truyen tren phuong tien truyen thong xa hoi rang vac-xin Pfizer‑BioNTech COVID‑19 đa gay ra liet day than kinh mat (benh liet Bell) o nhung nguoi tham gia thu nghiem. Mot so hinh anh, von đa ton tai tu truoc nam 2020, đuoc dung đe minh hoa cho cac bai đang nay va đuoc ghi chu thich sai lech rang đay la nhung nguoi tham gia thu nghiem. Trong qua trinh thu nghiem, chi co bon trong so 22.000 nguoi tham gia thu nghiem đa thuc su phat trien trieu chung liet day than kinh mat. FDA quan sat rang "tan suat mac benh liet cua Bell đuoc bao cao trong nhom vac-xin la tuong tu nhu ty le nen du kien ​​trong quan the binh thuong".
Cac cuoc tranh luan van đang dien ra ve viec lieu co hay khong moi lien he nhan qua giua bat ky loai vac-xin COVID lon nao va benh liet day than kinh mat. Tuy nhien, cac chuyen gia đong y rang ngay ca khi mot moi quan he nhu vay ton tai, no xay ra cuc ky hiem va anh huong rat nho (~10 truong hop tren 100.000 nguoi so voi 3-7 truong hop tren 100.000 nguoi trong mot nam truoc đai dich đien hinh). Benh liet day than kinh mat thuong chi co co tinh chat tam thoi va đa đuoc biet đen la xay ra sau khi tiem nhieu loai vac-xin khac nhau.


 = Benh Prion  =
Mot bai đang đuoc chia se rong rai tren Facebook nam 2021 tuyen bo rang vac-xin mRNA cho COVID-19 co the gay ra cac benh prion, dua tren mot bai bao cua J. Bart Classen. Bai bao đuoc đang tren tap chi Microbiology and Infectious Diseases, đuoc xuat ban boi Scivision Publishers - mot nha xuat ban co trong danh sach cac nha xuat ban lua đao (predatory journals) cua Beall. Vincent Racaniello, giao su vi sinh vat hoc va mien dich hoc tai Đai hoc Columbia, mo ta tuyen bo nay la "hoan toan sai lam".


 Tuyen bo cho rang vac-xin bai liet la mot nguon mang COVID-19  Cac bai đang tren mang xa hoi o Cameroon đa thuc đay mot thuyet am muu rang vac-xin bai liet chua COVID-19, lam phuc tap them viec xoa so benh bai liet ben canh nhung kho khan ve tai chinh va hau can do đai dich COVID-19 tao ra.


 Phan ung tang cuong phu thuoc vao khang the  Tang cuong phu thuoc vao khang the (Antibody-dependent enhancement, ADE) la hien tuong mot nguoi co khang the chong lai mot loai virus (co the la do nhiem trung hoac tiem chung) co kha nang phat trien benh nang hon khi bi nhiem virus thu hai co lien quan chat che voi virus thu nhat, do mot phan ung đac thu va hiem gap voi cac protein tren be mat cua virus thu hai. ADE đa đuoc quan sat thay trong cac nghien cuu tren đong vat trong qua trinh phat trien vac-xin coronavirus truoc đay, nhung tinh đen ngay 18 thang 3 nam 2021, khong co truong hop nao đuoc quan sat thay trong cac thu nghiem vac-xin tren nguoi. ADE đa đuoc quan sat trong cac thu nghiem in vitro va trong cac nghien cuu tren đong vat voi nhieu loai virus khac nhau khong gay ADE o nguoi. Tuy nhien, cac nha hoat đong chong tiem chung van vien dan ADE nhu mot ly do đe tranh tiem vac-xin phong COVID-19.


 Vat lieu bao thai trong vac xin  Vao thang 11 nam 2020, cac tuyen bo lan truyen tren web rang vac-xin Oxford–AstraZeneca COVID-19 co "chua" mo cua cac bao thai đa bi bo. Mac du đung la cac dong te bao co nguon goc tu bao thai đa bi bo tu nam 1970 đong mot vai tro trong qua trinh phat trien vac-xin, cac phan tu cua vac-xin thuc chat đuoc tach chiet tu cac manh vun te bao.


 Đoc to te bao cua protein gai  Vao nam 2021, thong tin sai lech ve chong tiem chung lan truyen tren phuong tien truyen thong xa hoi cho rang cac protein gai đot bien SARS-CoV-2 la "rat nguy hiem" va se gay "đoc te bao". Vao thoi điem đo, tat ca vac-xin COVID-19 đuoc chap thuan su dung khan cap đeu chua mRNA hoac tien chat mRNA đe san xuat protein đot bien. mRNA nay mang cac chi dan cau truc, ma khi đuoc xu ly trong te bao se tao ra cac protein đot bien, kich hoat phan ung mien dich thich ung mot cach an toan va hieu qua.


 He thong Bao cao Su kien Bat loi lien quan toi Vac-xin cua Hoa Ky  Cac tuyen bo đa đuoc đua ra rang du lieu tu He thong Bao cao Su kien Bat loi lien quan đen Vac-xin cua Bo Y te va Dich vu Nhan sinh Hoa Ky (Vaccine Adverse Event Reporting System, VAERS) co chua cac so lieu bi mat cac ca tu vong lien quan đen vac-xin COVID-19. Tuyen bo nay đa bi lat tay va no chi la cac dien giai xuyen tac va quy ket gay hieu lam cua nhom phan đoi tiem vac-xin. VAERS đuoc biet la bao cao va luu tru cac su kien suc khoe đong thoi xay ra ma khong co bang chung ve nguyen nhan, bao gom cac vu tu tu, su co may moc (tai nan xe hoi), tu vong do benh man tinh, tuoi gia va nhung truong hop khac. Cac trang web Medalerts.org cua Trung tam Thong tin Vac-xin Quoc gia, mot trung tam chong vac-xin danh tieng, va OpenVAERS.org co lien quan đen thong tin sai lech nay. Cac nghien cuu so sanh ve VAERS, xem xet ty le bao cao tuong đoi, đa cho thay cac du lieu khong ho tro nhung tuyen bo nay.


= Cac tuyen bo lien quan đen xa hoi =


 Tuyen bo đa co vac-xin truoc khi chung ton tai  Nhieu bai đang tren mang xa hoi đa thuc đay thuyet am muu tuyen bo rang: trong giai đoan đau cua đai dich, virus nay đa đuoc biet toi va đa co vac-xin phong ngua. PolitiFact va FactCheck.org luu y rang khong co vac-xin nao cho COVID-19 tai thoi điem đo. Cac bang sang che đuoc trich dan boi cac bai đang tren mang xa hoi khac nhau đe cap đen cac bang sang che hien co ve trinh tu gen va vac-xin cho cac chung coronavirus khac nhu coronavirus SARS chu khong phai la SARS-CoV-2. WHO bao cao rang ke tu ngay 5 thang 2 nam 2020, bat chap cac tin tuc ve "cac loai thuoc đot pha" đa đuoc phat hien, khong co phuong phap đieu tri nao đuoc biet la hieu qua, ke ca phuong phap dung thuoc khang sinh hay thuoc thao duoc.
Tren Facebook, mot bai đang đuoc chia se rong rai vao thang 4 nam 2020 tuyen bo rang bay tre em Senegal đa chet vi chung đuoc tiem vac-xin COVID-19. Thuc te, khong co loai vac xin nao ton tai vao thoi điem đo, mac du mot so loai đang đuoc thu nghiem lam sang vao thoi gian nay.


 Tu hoa  Đa xuat hien tuyen bo sai lech cho rang vac-xin COVID-19 khien con nguoi bi nhiem tu va lam cac vat kim loai dinh vao co the ho. Đuoc cac đang vien Cong hoa goi la nhan chung chuyen mon truoc phien đieu tran vao thang 6 nam 2021 cua Uy ban Y te Ha vien Ohio, nha hoat đong chong vac xin Sherri Tenpenny đa gop phan quang ba cho tuyen bo sai lech nay, noi rang, "Co nhung nguoi tu lau đa nghi ngo rang co mot loai giao dien nao đo, mot loai giao dien chua đuoc biet đen, giua nhung gi đuoc tiem vao co the va tat ca cac thap 5G."


 Thong tin thuc te bi bop meo  Mot bao cao nam 2021 cua Facebook cho thay lien ket đuoc chia se pho bien nhat o Hoa Ky tu thang 1 đen thang 3 la mot bai bao tu South Florida Sun-Sentinel ve su tu vong cua mot bac si hai tuan sau khi tiem vac xin COVID-19. Nguoi giam đinh y te sau đo khong tim thay bang chung nao ve moi lien he cua cai chet nay voi vac-xin, nhung bai bao đa đuoc tuyen truyen va bop meo boi cac nhom chong vac-xin nham day len nghi ngo ve tinh an toan cua vac-xin.


= Tuyen bo lien quan đen bien the Covid-19 =


 Bien the Delta va vac xin  Khi bien the delta cua COVID-19 bat đau lan rong tren toan cau, cac chien dich thong tin sai lech bat đau khai thac y tuong rang vac xin COVID-19 đa gay ra bien the delta, bat chap thuc te la vac-xin khong the khien virus nhan len. Tuong tu nhu vay, mot nha virus hoc nguoi Phap đa tuyen bo sai rang cac khang the tu vac-xin đa tao ra va tang cuong cac bien the COVID-19 thong qua mot ly thuyet đa đuoc lat tay truoc đay ve Tang cuong phu thuoc vao khang the (ADE).
Cung co mot ly thuyet tuong tu nhu vay tai An Đo, cho rang vac-xin COVID-19 đang lam giam kha nang chong choi voi cac bien the moi cua con nguoi thay vi tang cuong kha nang mien dich; gia thuyet nay cung đa đuoc bac bo.


Chan chu trong tiem vac-xin Tai Hoa Ky, su chan chu trong tim vac-xin COVID-19 co su khac biet lon giua cac khu vuc; tuy nhien, bat ke la khu vuc nao; cac chuyen gia y te o Hoa Ky đuoc tiem chung voi ty le cao hon so voi cong chung ma ho phuc vu. Uoc tinh tu hai cuoc khao sat cho thay 67% hoac 80% nguoi o Hoa Ky se chap nhan tiem vac-xin moi phong COVID‑19, con so nay co su thay đoi rat lon giua nhung trinh đo hoc van, tinh trang viec lam, dan toc va đia ly khac nhau. Mot nghien cuu cua Hoa Ky đuoc thuc hien vao thang 1 nam 2021 cho thay rang: su tin tuong vao khoa hoc va cac nha khoa hoc co tuong quan chat che voi kha nang tiem chung COVID-19 o nhung nguoi chua tiem phong. Vao thang 3 nam 2021, 19% nguoi lon Hoa Ky tuyen bo đa đuoc tiem chung trong khi 50% thong bao se co ke hoach tiem vac-xin.


= Khuyen khich boi cac nhan vat cua cong chung va nhung nguoi noi tieng =
Nhieu nhan vat cua cong chung va nhung nguoi noi tieng đa cong khai rang ho đa đuoc tiem chung ngua COVID‑19, va khuyen khich moi nguoi đi tiem chung. Nhieu nguoi đa quay video hoac ghi lai bang chung tiem chung cua ho. Ho lam đieu nay mot phan đe chong lai su do du trong tiem vac-xin va cac thuyet am muu khac ve vac-xin COVID-19.


 Chinh tri gia  Mot so nguyen thu quoc gia va cuu bo truong cua chinh phu đa cong bo cac buc anh ve viec tiem chung cua ho, khuyen khich nhung nguoi khac cung thuc hien tiem vac-xin. Mot so nguoi thuoc danh sach nay co the ke đen nhu Kyriakos Mitsotakis, Zdravko Maric, Olivier Veran, Mike Pence, Joe Biden, Barack Obama, George W. Bush, Bill Clinton, Dalai Lama, Narendra Modi, Justin Trudeau, Alexandria Ocasio-Cortez, Nancy Pelosi va Kamala Harris.
Nu hoang Elizabeth II va Vuong phu Philip thong bao rang ho đa đuoc tiem vac-xin, pha vo quy đinh rang suc khoe cua cac thanh vien hoang gia Anh phai đuoc giu kin. Giao hoang Phanxico va Giao hoang danh du Benedict đeu tuyen bo ho đa đuoc tiem chung.


 Nhan vat truyen thong  Dolly Parton đa ghi lai canh minh đuoc tiem chung ngua bang vac-xin Moderna ma co co gop phan tai tro. Parton khuyen khich moi nguoi đi tiem phong va tao ra mot phien ban moi mang ten "Vaccine" cho bai hat "Jolene" cua minh. Mot so nhac si khac nhu Patti Smith, Yo-Yo Ma, Carole King, Tony Bennett, Mavis Staples, Brian Wilson, Joel Grey, Loretta Lynn, Willie Nelson va Paul Stanley cung đeu đang ra nhung buc anh ho đuoc tiem phong va khuyen khich nhung nguoi khac cung lam nhu vay. Gray noi: "Toi tiem vac-xin vi toi muon đuoc an toan. Chung toi đa mat rat nhieu nguoi vi COVID. Toi đa mat mot vai nguoi ban. That đau long. That kinh hoang."
Nhieu dien vien bao gom Amy Schumer, Rosario Dawson, Arsenio Hall, Danny Trejo, Mandy Patinkin, Samuel L. Jackson, Arnold Schwarzenegger, Sharon Stone, Kate Mulgrew, Jeff Goldblum, Jane Fonda, Anthony Hopkins, Bette Midler, Kim Cattrall, Isabella Rossellini, Christie Brinkley, Cameran Eubanks, Hugh Bonneville, Alan Alda, David Harbour, Sean Penn, Amanda Kloots, Ian McKellen va Patrick Stewart đa đang nhung buc anh ve viec ho đa tiem phong va khuyen khich nhung nguoi khac cung lam nhu vay. Ba Judi Dench va Joan Collins cung thong bao rang ho đa đuoc tiem vac-xin.
Nhung nhan vat truyen hinh khac nhu Martha Stewart, Jonathan Van Ness, Al Roker va Dan Rather đa đang ra nhung buc anh ve viec ho đang đi tiem phong va khuyen khich nhung nguoi khac cung lam nhu vay. Stephen Fry cung chia se mot buc anh đang đuoc tiem phong; Fry viet, "Đo la mot khoanh khac tuyet voi, nhung ban cam thay rang no khong chi huu ich cho suc khoe cua chinh ban ma con biet rang ban co the se it lay nhiem hon neu ban than ban tinh co mang no ... Đo la bieu tuong cua mot phan cua xa hoi, mot phan cua nhom ma tat ca chung ta đeu muon bao ve lan nhau va giai quyet dut điem van đe nay" Ngai David Attenborough thong bao rang ong đa đuoc tiem phong. Nhan vat truyen hinh Ha Lan Beau van Erven Dorens đa tiem vac xin tren truyen hinh truc tiep trong chuong trinh talkshow đem muon cua anh ay vao ngay 3 thang 6 nam 2021.


 Van đong vien  Magic Johnson va Kareem Abdul-Jabbar đa đang nhung buc anh chup chinh ho đang tiem phong va khuyen khich nhung nguoi khac cung lam nhu vay; Abdul-Jabbar noi, "Chung ta phai tim ra nhung cach moi đe giu an toan cho nhau."


 Cong đong cu the  Romesh Ranganathan, Meera Syal, Adil Ray, Sadiq Khan va nhung nguoi khac đa san xuat mot video đac biet khuyen khich cac cong đong dan toc thieu so o Vuong quoc Anh tiem chung. Video nay cung nham cac thuyet am muu, neu ro "khong co bang chung khoa hoc nao cho thay vac-xin se hoat đong khac voi nhung nguoi thuoc cac dan toc thieu so va vac-xin khong chua thit lon hoac bat ky nguyen lieu nao co nguon goc tu bao thai hoac đong vat. "
Oprah Winfrey va Whoopi Goldberg đa noi ve viec tiem chung va khuyen khich nhung nguoi My da đen khac nen thuc hien nhu vay. Sau khi tro thanh tinh nguyen vien thu nghiem, Stephanie Elam cho biet "mot phan lon ly do tai sao toi muon lam tinh nguyen vien cho nghien cuu vac xin COVID‑19 nay - nhieu nguoi da đen va nhieu nguoi da mau hon can tham gia vao cac thu nghiem nay đe cac nhom dan so đa dang hon co the gat hai loi ich cua nghien cuu y hoc nay."


= Xo so khuyen khich tiem chung =
Chinh phu Nga vao nam 2021 đa tuyen bo se tai tro mot cuoc xo so voi 1000 giai tri gia 100.000 RUB cho nhung nguoi đa tiem chung, trong khi thi truong Moskva tuyen bo se tang thuong 5 chiec xe moi tuan cho nhung cu dan đa tiem chung. Tai Hoa Ky, nhieu tieu bang nhu Alaska, California, Pennsylvania, va Ohio cung nhieu thanh pho va đai hoc đa tang thuong hoc bong, tien hay vat chat khac trong cac cuoc xo so đe khuyen khich tiem chung, voi ket qua khac nhau.


= Quy đinh tiem chung tai Hoa Ky =
Tai Hoa Ky, nhieu doanh nghiep, truong hoc va truong đai hoc, nha cung cap dich vu cham soc suc khoe, va cac co quan chinh phu va tieu bang đa ban hanh cac quy đinh ve tiem vac-xin. Trong khi nhieu quy đinh cho phep mot nguoi co the chon khong tham gia tiem chung vi ly do y te hoac ton giao va se đuoc test thuong xuyen, thi quy đinh lien bang đuoc ky vao thang 9 nam 2021 khong bao gom tuy chon nay. Ngoai ra, mot so quy đinh tiem chung chi tap trung vao mot so nhom đoi tuong, chang han nhu Đai hoc Rutgers chi bat buoc tiem vac-xin cho sinh vien, nhan vien cham soc suc khoe va nhung nguoi giu an toan cong cong.
Cac quy đinh tiem chung bat buoc đa gap phai su phan khang voi viec mot Tham phan New York tam thoi khong ap dung quy đinh nay đoi voi cac nhan vien y te khong muon tham gia vi ly do ton giao. Tong chuong ly Arizona Mark Brnovich đa kien chinh quyen Biden ve quy đinh tiem vac-xin cho nhan vien lien bang va cac doanh nghiep tu nhan voi hon 100 nhan vien, tuyen bo rang quy đinh nay la mot su can thiep qua muc cua lien bang. Su phan khang đoi voi cac quy đinh vac-xin cung đuoc thay o cac cap đia phuong: it nhat mot bo phan Canh sat truong o California thong bao rang ho se khong thuc thi bat ky quy đinh bat buoc lien quan toi vac-xin nao. Canh sat truong bang nay tuyen bo rang su phan khang nay la "tuyen phong thu cuoi cung khoi su xam pham qua muc cua chinh phu chuyen che" va ong se khong thuc thi no. Nhung nguoi phan đoi khac đa to chuc bai cong hang loat, chang han nhu mot benh vien o New York đa phai dung hoat đong đo đe do hang loat nhan vien y te bai cong sau khi Thong đoc Andrew Cuomo thong bao rang tat ca nhan vien benh vien va co so cham soc dai han phai tiem it nhat mot lieu vac-xin truoc ngay 27 thang 9.


Chu thich