Bach khoa toan thu la bo sach tra cuu ve nhieu linh vuc kien thuc nhan loai. Bach khoa toan thu la bo sach tra cuu kien thuc tong quat tren nhieu linh vuc kien thuc khac nhau (vi du Encyclopædia Britannica bang tieng Anh va Brockhaus bang tieng Đuc la nhung bo kha noi tieng), hoac co the la bo sach tra cuu chuyen sau ve mot linh vuc nao đo (vi du nhu bach khoa toan thu ve y hoc, triet hoc, hoac luat). Cung co nhung bo bach khoa toan thu đe cap đen nhieu chu đe khac nhau tren mot goc đo van hoa, sac toc, hay quoc gia nhat đinh, vi du nhu bo Đai Bach khoa thu Xo Viet. Ten goi cua bach khoa toan thu trong tieng Anh "encyclopedia" bat nguon tu tu tieng Hy Lap co đai εγκυκλιος (co nghia la "pho bien rong rai") va παιδεια (co nghia la "giao duc"), ham nghia la "kien thuc pho thong/đai chung".
Bach khoa toan thu đa ton tai khoang 2.500 nam va đa phat trien đang ke trong thoi gian đo lien quan đen ngon ngu (đuoc viet bang ngon ngu quoc te hoac ngon ngu đia phuong), kich thuoc (it hoac nhieu tap), y đinh (trinh bay kien thuc toan cau hoac gioi han), nhan thuc van hoa (co tham quyen, y thuc he, mo pham, thuc dung), quyen tac gia (trinh đo, phong cach), đoc gia (trinh đo hoc van, nen tang, so thich, kha nang) va cac cong nghe co san đe san xuat va phan phoi (ban thao viet tay, sach nho hoac sach in lon, pho bien internet). La mot nguon thong tin đang tin cay đuoc bien soan boi cac chuyen gia, cac phien ban in cua Bach khoa toan thu luon co mot vi tri noi bat trong cac thu vien, truong hoc va cac to chuc giao duc khac.
Co hai phuong phap chinh xay dung bach khoa toan thu: phuong phap trong đo cac muc tu đuoc sap xep theo thu tu trong bang chu cai, hoac phuong phap theo the loai chu đe . Phuong phap đau la pho bien nhat, đac biet đoi voi nhung bo trinh bay kien thuc pho thong.


Nhung cong trinh bach khoa toan thu đau tien Y tuong tap hop moi kien thuc cua the gioi vao trong tam tay tai mot noi nhat đinh co tu thoi Thu vien Alexandria va Pergamon co đai. Nhieu tac gia thoi co đai (nhu Aristotle) đa co gang tap hop lai toan bo kien thuc cua nhan loai. Mot trong nhung soan gia bach khoa thu co đang chu y nhat la Pliny gia (the ky thu nhat Cong nguyen) đa viet bo Naturalis historia (Lich su tu nhien), gom 37 tap ve the gioi tu nhien va tro nen cuc ky pho bien o Tay Au trong suot thoi ky Trung co.
Hoang đe Trung Quoc Thanh To nha Minh đa truc tiep trong coi viec bien soan bo Vinh Lac đai đien (永樂大典), la mot trong nhung bo bach khoa thu lon nhat trong lich su, đuoc hoan thanh vao nam 1408 va bao gom hon 11.000 tap viet tay, nhung trong so đo chi co 400 tap con ton tai đen ngay nay.
Trong trieu đai tiep theo, hoang đe Trung Quoc Can Long nha Thanh đa sang tac 40.000 bai tho roi đua vao trong mot thu vien 4 khu voi 4,7 trieu trang viet cung voi hang ngan bai luan. Bo Tu kho toan thu (四庫全書) co the sanh voi bach khoa thu kieu phuong Tay.
Viec bien soan kien thuc Hoi giao thoi ky đau vao thoi Trung co đa tao ra nhieu cong trinh toan dien, va co mot so đong gop ma ngay nay chung ta goi la phuong phap khoa hoc, phuong phap lich su va phuong phap trich dan. Nhung cong trinh đang ke bao gom bach khoa thu khoa hoc cua Abu Bakr al-Raziel, bo Mutazilite gom 270 quyen rat phong phu ve noi dung cua Al-Kindi, va bach khoa thu y hoc cua Ibn Sina la mot cong trinh tham khao co gia tri hang the ky. Cung phai ke toi cac tac pham ve lich su van vat (hay con goi la xa hoi hoc) cua Asharites, al-Tabri, al-Masudi, Ibn Rustah, al-Athir va Ibn Khaldun, trong đo bo Muqadimmah đe cao nguyen tac ma ngay nay hoan toan tiep tuc đuoc ap dung, đo la phai luon luon than trong kiem chung moi ket luan trong cac bai viet. Nhung hoc gia nay co mot anh huong đang ke đoi voi cac phuong phap nghien cuu va bien soan, mot phan do thong le isnad cua Hoi giao nhan manh su trung thuc so voi bai viet goc, cung nhu viec kiem chung nguon tham khao, va viec luon đat lai van đe khi nghien cuu.


Bach khoa thu hien đai Y tuong hien đai ve viec xay dung cac bo bach khoa thu duoi dang in, đa dung va phan phoi rong rai xuat hien ngay truoc thoi Denis Diderot va cac soan gia bach khoa thu the ky thu 18.
Mac du John Harris đuoc coi la nguoi đa đinh kho sach ma ngay nay đa tro nen pho bien cho bach khoa thu tu nam 1704 voi bo Lexicon technicum, thuc te ngay tu nam 1646, thay thuoc va triet gia nguoi Anh Thomas Browne đa đac biet dung tu encyclopaedia trong loi tua cho tac pham cua minh la Pseudodoxia Epidemica hay Vulgar Errors (Cac loi thong thuong). Browne đa cau truc bach khoa thu cua minh dua tren luoc đo co tieng mot thoi cua thoi ky Phuc hung, luoc đo nay goi nom na la 'nac sang tao' tuc la theo nhu kieu leo bac thang tu the gioi khoang vat đen the gioi thuc vat, đong vat, con nguoi, hanh tinh va cuoi cung la the gioi vu tru. Bo sach tap hop nhung loi thong thuong vao thoi đo đuoc Browne liet ke đa tro thanh bach khoa thu gia đinh pho bien đau tien o Anh. Su pho bien cua no đuoc khang đinh thong qua viec no đuoc tai ban it nhat la nam lan, moi lan đeu co sua chua va bo sung, lan xuat ban cuoi cung la vao nam 1672. Pseudodoxia Epidemica cung xuat hien trong tu sach cua nhieu hoc gia chau Au trong suot cuoi the ky 17 va đau the ky 18. No đuoc dich sang tieng Phap, tieng Ha Lan va tieng Đuc cung nhu tieng La tinh. Vi vay no đuoc coi la nhung cuon sach huu dung nhat cho nguoi đoc.
Ephraim Chambers xuat ban tac pham Cyclopaedia vao nam 1723. Ban dich tieng Phap cua no tro thanh nguon cam hung cho viec ra đoi bo Encyclopedie, co le la bach khoa thu som đat đuoc thanh cong nhat, do Jean le Rond d'Alembert va Denis Diderot bien soan va hoan thanh vao nam 1772 bao gom 28 tap, 71.818 đe muc, 2.885 hinh minh hoa. Bo Encyclopædia Britannica noi tieng xuat hien mot cach khiem ton luc ban đau o Scotland: tu nam 1768 đen 1797 chi co ba an ban.
Nhung nam đau cua the ky 19 chung kien su thang hoa cua cac bach khoa thu xuat ban o Anh, chau Au va My. O Anh bo Rees's Cyclopaedia (1802–1819) chua đung mot luong thong tin khong lo ve nhung cuoc cach mang khoa hoc va cong nghiep thoi ky đo. Điem noi bat cua nhung an ban nay la nhung hinh minh hoa chat luong cao do nhung nha cham khac nhu Wilson Lowry tao ra, va cac hinh nghe thuat do nhung chuyen gia nhu John Farey, Jr. phac hoa. Nhieu bo bach khoa thu xuat ban o Scotland, la ket qua cua thoi ky Khai sang Scotland, do nen giao duc o đay co chat luong trung binh cao hon han nhung vung con lai o Anh.
Encyclopædia Britannica xuat hien duoi nhieu an ban xuyen suot the ky, cung voi su phat trien cua giao duc đai chung va cac hoc vien Mechanics Institutes o Anh, Hiep hoi pho bien kien thuc huu dung tien phong cho ra đoi cac Penny Cyclopaedia (Bach khoa ba xu), ten nay co nghia la cac so đuoc phat hanh hang tuan va voi gia re nhu bao chi thong thuong.
Vao the ky thu 20, Encyclopædia Britannica đat đen lan tai ban thu muoi lam, va nhung bach khoa thu gia re nhu Bach khoa thu Harmsworth va Everyman's Encyclopaedia (Bach khoa thu cho moi nguoi) tro nen pho bien.

Gan đay co nhieu bach khoa toan thu cung đuoc xuat ban truc tuyen, Wikipedia la mot vi du.
Bach khoa thu truyen thong thuong đuoc soan boi cac soan gia co trinh đo han lam. Tuy nhien voi Wikipedia thi lai khac, du an nay bat đau tu nam 2001 voi muc đich la tao ra mot bach khoa thu mo đoi voi tat ca moi nguoi. Bat ky ai cung đeu co the sua chua, bo sung van ban, hinh anh va am thanh tren đo. Noi dung cua no tuan theo giay phep ban quyen cong cong (copyleft) tu do (GFDL). Đen nam 2004 du an đa co tong cong hon mot trieu muc tu voi hon 80 ngon ngu khac nhau.


Viec bien soan bach khoa thu Cau truc phan cap va ban chat luon thay đoi cua bach khoa thu đac biet thich hop khi luu tru tren đia may tinh hoac truc tuyen, va đen cuoi the ky thu 20 phan lon nhung bach khoa thu quan trong đeu chuyen sang nhung phuong phap luu tru nay. Viec xuat ban tren đia (tieu bieu la đia CD-ROM) co loi the la chi phi san xuat re va rat tien mang đi lai. Ngoai ra, chung co the chua đung cac phuong tien khong the co đuoc tren ban in nhu hoat hinh, am thanh, va video. Sieu lien ket giua cac muc co lien quan ve mat noi dung cung la mot loi the nua. Cac bach khoa thu truc tuyen co loi the o điem nang đong: cac thong tin moi cho vao co the đuoc xem ngay tuc thi, ma khong phai cho đen khi ra an ban tinh (trong truong hop in tren giay hoac đia).
Thong tin tren mot bach khoa thu in can co mot cau truc phan cap nao đo, va thong thuong thi cac đe muc đuoc sap xep theo thu tu trong bang chu cai. Tuy nhien voi đinh dang luu tru đien tu đong, viec ap đat mot cau truc đinh san la hoan toan khong can thiet. Thay vao đo, hau het cac bach khoa thu đien tu cho phep sap xep cac đe muc bang nhieu cach khac nhau, ke ca theo chu đe lan theo thu tu trong bang chu cai.


Danh sach cac bach khoa thu = Nhung bach khoa thu va soan gia co tieng truoc nam 1700 =
Lich su tu nhien cua Pliny, 77. Rat co anh huong vao thoi Trung co.
Institutiones cua Cassiodorus, 560. Bach khoa thu Co đoc giao đau tien.
Etymologiae cua thanh Isidore of Seville, 636. Bach khoa thu Co đoc giao, co anh huong nhat đau thoi ky Trung co.
Adab al-katib (Sach kien thuc) cua Ibn Qutayba (828-889). Cong trinh A Rap som nhat đuoc coi la bach khoa thu.
Bibliotheke cua Patriarch Photios (the ky thu 9). Cong trinh La Ma phuong Đong (Byzantine) som nhat đuoc goi la bach khoa thu.
Hrabanus Maurus, 842. De rerum naturis (Ve ban chat su vat). Xuat phat tu cong trinh cua Isidore.
Suda (the ky thu 10).
Bartholomeus de Glanvilla, De proprietatibus rerum, 1240. Bach khoa thu đuoc đoc va trich dan nhieu nhat vao cuoi thoi Trung co.
Vincent de Beauvais, Speculum Majus, 1260. Bach khoa thu tham vong nhat vao cuoi thoi Trung co voi 3 trieu tu muc.
Vinh Lac đai đien (1403-1408). Bach khoa thu som nhat cua Trung quoc.
Theodor Zwinger (1533-1588), Theatrum Vitae Humanae, 1588.
Louis Moreri The Great Historical Dictionary, 1671.
Pierre Bayle Historical and Critical Dictionary, 1695.
Vincenzo Coronelli xuat ban Biblioteca Universale Sacro-Profana vao đau the ky thu 18, bach khoa toan thu đau tien theo phuong phap sap theo thu tu trong bang chu cai.
John Henry Alsted
John Jacob Hoffman


= Nhung bach khoa thu xuat ban tu nam 1700-1800 =
Lexicon technicum (1704)
Cyclopaedia, or Universal Dictionary of Arts and Sciences (1723 va cac an ban sau; thuong đuoc goi la Chambers's Cyclopaedia)
An Universal History of Arts and Sciences (1745)
Encyclopaedia Britannica (1771, an ban lan thu 2 va 3 nam 1800)
Encyclopaedia Perthensis (1796-1806, an ban lan thu 2 nam1816)


 Bach khoa toan thu tieng Phap  Encyclopedie (1751–1772)
Encyclopedie Methodique (Bach khoa thu co phuong phap)
Grand dictionnaire universel du XIXme siecle (Đai tu đien pho thong the ky 19) cua Pierre Larousse
Nouveau Petit Larousse Illustre cua Claude Auge


 Bach khoa thu tieng Đuc  Grosses vollstandiges Universal-Lexicon (1751-1754)
Conversations Lexikon mit vorzuglicher Rucksicht auf die gegenwartigen Zeiten (1796-1808; xem Brockhaus)


= Nhung bach khoa thu đuoc xuat ban tu nam 1800-1900 =
Rees's Cyclopaedia (1802-1819)
Encyclopædia Britannica (an ban lan 4-9 đen nam 1900)
Edinburgh Encyclopaedia (1808)
British Encyclopaedia (1809)
Encyclopaedia Londinensis (1810)
Pantologia (1813)
Encyclopaedia Metropolitana (1817-1845)
Penny Cyclopaedia (1833-1846)
English Encyclopaedia (1854-1862, phu luc 1869-1873)
Chambers's Encyclopaedia (1860-1868; khong lien he gi voi Chambers's Cyclopaedia the ky 18)


 Nhung bach khoa thu đac biet  Engineer's and Mechanic's Encyclopaedia (1836/1837 an ban lan 2: 1849; thuong đuoc goi la Bach khoa thu Hebert)
Cyclopaedia of Useful Arts and Manufactures (1852; thuong đuoc goi la Bach khoa thu Tomlinson)
A Dictionary of Greek and Roman Antiquities (1842)


 Bach khoa thu cua My  New American Encyclopaedia (1858-1863 phu luc hang nam đen nam 1902)
American Encyclopaededia (1873-1876)
New Universal Encyclopaedia (1875-1877)
Johnson's Universal Encyclopaedia (1893-1895)
Encyclopedia Americana (1839-1847)
International Encyclopaedia (1884-1898)


 Bach khoa thu tieng Đuc  Okonomische Encyklopadie (He thong tong quan tieu bang, thanh pho, nha cua va nong nghiep) Bien tap vien D. Johann Georg Krunitz (242 tap 1773-1858)
Brockhaus (xuat ban lan 1-14 đen nam 1900)
Pierers Universal-Lexikon (1824-1836; xuat ban lan 7: 1888-1893)
Meyers Konversations-Lexikon (1839-1855; xuat ban lan 5: 1893-1897)
Herders Konversations-Lexikon (1854-1857; xuat ban lan 2: 1875-1879)


= Nhung bach khoa thu đuoc xuat ban tu nam 1900-2000 =
Encyclopædia Britannica (xuat ban lan 10-16 đen nam 2000)
Harmsworth's Encyclopaedia (1905; đuoc biet đen o My voi ten Nelson's Encyclopaedia)
Everyman Encyclopaedia (khoang 1910)
The Children's Encyclopedia (1911)
The World Book Encyclopedia (1917)
Encyclopedia International (1963)
Encarta (1993; lay noi dung tu Funk and Wagnalls)
Encyclopedia of Life Support Systems
Funk and Wagnalls (1912-2001?)


 Bach khoa thu tieng Anh My  New International Encyclopaedia (1902)
Collier's Encyclopedia (1951-1952)
The Nuttall Encyclopaedia


 Bach khoa thu tieng Đuc  Meyers Konversations-Lexikon 4.ed. 1885-1892 Luu tru ngay 5 thang 10 nam 2006 tai Wayback Machine
Brockhaus (xuat ban lan thu 15-20 đen nam 2000)
Meyers Konversations-Lexikon (xuat ban lan thu 6: 1902-1908; lan thu 9 (cuoi cung): 1971-1979)
Herders Konversations-Lexikon (xuat ban lan thu 3: 1902-1907; lan thu 5: 1952-1956)


 Bach khoa thu tieng Nga  Đai Bach khoa toan thu Xo viet (Большая советская энциклопедия) (xuat ban lan thu nhat: 1926-1933), lan thu 3 (cuoi cung): 1969-1978)


 Bach khoa thu ton giao  Jewish Encyclopedia (Bach khoa thu Do thai giao) (1901-1906)
Encyclopedia Judaica (Bach khoa thu Do thai giao)
Catholic Encyclopedia (Bach khoa thu Thien chua giao) (1913)
Schaff-Herzog Encyclopedia of Religious Knowledge (Bach khoa thu kien thuc ton giao Schaff-Herzog) (1914)
Encyclopedia of Mormonism (Bach khoa thu Mormon giao) (1992)
Orthodox Encyclopedia (Bach khoa thu Chinh thong giao) (Serbe)


= Nhung bach khoa thu đuoc xuat ban tu nam 2000 tro đi =
Wikipedia (2001 tro đi)
Everything2
Open Site (2002 tro đi)
Free Encyclopedia of Articles Sorted By Rank


 Bach khoa thu tieng Tay Ban Nha  Gran Enciclopedia Planeta (2004, Tay Ban Nha)


 Bach khoa thu tieng Nga  Đai Bach khoa toan thu Nga (Большая российская энциклопедия) (tap 1: 2004)


 Trung Quoc đai bach khoa toan thu  Trung Quoc đai bach khoa toan thu gom 80 quyen, moi quyen 1.200.000-1.500.000 chu, phan quyen theo tung nganh khoa hoc, nhu "Triet hoc", "Luat hoc", "Luc hoc", "Toan hoc", "Vat ly hoc", "Hoa hoc", "Thien van hoc", vv.


Xem them Tu đien
Soan gia bach khoa
Lich su khoa hoc va ky thuat
Thu vien va khoa hoc ve thong tin
Danh sach cac bach khoa toan thu
Van hoc
Tu đien hoc
Cong trinh tham khao


Tham khao (tieng Viet)
Tu đien Bach khoa Viet Nam
(tieng Anh)
Robert Collison, Encyclopaedias: Their History Throughout the Ages, xuat ban lan 2 (New York, London: Hafner 1966)


Lien ket ngoai Khoi nguon cua bach khoa toan thu Luu tru ngay 3 thang 7 nam 2018 tai Wayback Machine tren Tu đien bach khoa Viet Nam