Belle la mot nhan vat hu cau xuat hien trong bo phim hoat hinh chieu rap thu 30 cua Walt Disney Pictures, Nguoi đep va quai thu (1991). Nang sau đo cung xuat hien trong cac midquel cua phim la Beauty and the Beast: The Enchanted Christmas (1997), Belle's Magical World (1998) va Belle's Tales of Friendship (1999). Belle ban đau do Paige O'Hara long tieng tu nam 1991 toi 2011, nguoi đa toi thu giong cho vai dien nay sau khi co đoc đuoc tin tuyen dien vien đang tren bao The New York Times. Nam 2011, Disney thay O'Hara bang Julie Nathanson.
Sang tao boi nha viet kich Linda Woolverton, Belle do hoa si James Baxter va Mark Henn thiet ke hoat hinh. Nang song cung cha minh, mot nha sang che ten la Maurice, tai mot thi tran nho o Phap. Trong khi đuoc coi la nguoi con gai đep nhat lang, thi đong thoi Belle cung thuong bi che gieu boi nang thich đoc sach va co loi song khong theo khuon mau. Đuoc mot chang tho san đep trai nhung kieu ngao ten la Gaston theo đuoi, nhung Belle lai to ra khong he thich thu gi voi anh ta; ma nang luon mong uoc đuoc roi bo cuoc song noi tinh le cua minh đe đi phieu luu. Khi cha nang bi Quai thu bat giu, Belle đa dung cam hy sinh tu do cua ban than đe cuu cha, va dan dan đa hoc cach chap nhan va cuoi cung la yeu Quai thu, tinh yeu ay cuoi cung đa giai thoat Quai thu khoi loi nguyen keo dai nhieu nam.
Dua tren nhan vat nu chinh trong cau chuyen co tich "Nguoi đep va quai thu" cua Jeanne-Marie Leprince de Beaumont, Woolverton đa phat trien Belle thanh mot nhan vat manh me hon trong phien ban chuyen the thanh phim cua Disney. Them vao đo, Woolverton lay cam hung tu dien xuat cua Katharine Hepburn trong vai nhan vat Jo March cua bo phim Little Women (1933). Thanh cong cua Nguoi đep va quai thu đa dan toi quyet đinh san xuat mot vo nhac kich Broadway dua tren bo phim, va Susan Egan la nguoi đau tien đam nhiem vai dien Belle trong vo nhac kich. Belle la thanh vien thu nam cua thuong hieu Nhung nang cong chua Disney.
Belle nhan đuoc rat nhieu phan hoi tich cuc tu cac nha phe binh, trong đo nhieu nguoi khen ngoi tri thong minh, hien đai va long dung cam cua nang, va so sanh nang voi mot Cong chua Disney truoc đo la Ariel trong phim Nang tien ca (1989). Nhung đanh gia tu cac nha hoat đong vi quyen phu nu cung tuong đoi tich cuc, ho ca ngoi su hieu biet, tu lap, it phu thuoc vao le giao, cung voi đo la nhung muc tieu cua nang trong cuoc song khong co lien quan gi đen hon nhan, mot điem khac voi cac cong chua Disney truoc đay. Belle la nu nhan vat hoat hinh duy nhat nhan đuoc mot đe cu tu Vien phim My (American Film Institute) cho danh sach Danh sach 100 anh hung va ke phan dien (100 Years...100 Heroes and Villains) cua to chuc nay.


Qua trinh phat trien = Cac ban phac thao đau tien =
Sau thanh cong cua bo phim hoat hinh chieu rap đau tien cua Walt Disney Production Nang Bach Tuyet va bay chu lun (1937), Walt Disney đa vai lan tim cach chuyen the truyen co tich "Nguoi đep va quai thu" cua Jeanne-Marie Leprince de Beaumont sang mot bo phim hoat hinh chieu rap hoan chinh. Tuy nhien tat ca cac no luc thuc hien bo phim sau đo đeu bi huy bo, sau khi cac nha lam phim thay đo that su la mot thu thach lon khi phim đi đen giai đoan phat trien cot truyen va nhan vat. Phai đen sau khi hang phim phat hanh hai bo phim thanh cong lon đau tien sau nhieu nam, đo la Who Framed Roger Rabbit trong nam 1988 va noi tiep la Nang tien ca vao nam 1989, thi qua trinh san xuat moi bat đau đi theo huong chuyen the cau chuyen sang mot bo phim nhac kich. Nha viet kich ban Linda Woolverton đuoc moi đen viet kich ban cho bo phim (va đay cung la kich ban đau tay cua ba) – lan đau tien mot bo phim hoat hinh Disney thue mot nha viet kich ban phim rieng, con truoc đo, cot truyen đuoc viet duoi dang storyboard. Woolverton, nguoi coi Nguoi đep va quai thu la mot "buoc đot pha lon" cua minh, cung đa đi vao lich su khi tro thanh nguoi phu nu đau tien tu tay viet toan bo mot kich ban phim Disney.

Mac du mot cuon cot truyen ban đau đa đuoc hoan thanh tu nam 1987 duoi su chi dan cua Richard Purdum, bo phim đa bi yeu cau huy bo va bat đau lai tu mot đong lon xon boi CEO cua Disney Jeffrey Katzenberg vi ong thich tao nen "mot bo phim nhac kich theo phong cach Broadway voi nu nhan vat chinh manh me ", đe xuat mot "su thay đoi lon ve vai tro cua nu gioi" so voi cau chuyen co tich goc bang cach tao ra mot nu nhan vat chinh "khac biet so voi cac nhan vat nu chuan muc cua Disney ". Khi đuoc moi, Woolverton phai đoi mat voi nhiem vu tao ra mot nhan vat nu chinh thong minh, quyet đoan va tu lap, nguoi cuoi cung se đuoc đon nhan nong nhiet hon cac nu nhan vat chinh cua Disney truoc đo, nhu Ariel trong Nang tien ca, su the hien ma mot so nha phe binh cam thay hoi co mot chut "phan biet ve gioi". Quyet tam tao nen mot nhan vat nu chinh "muon lam mot đieu gi đo hon la chi cho đoi hoang tu cua minh đen ", Woolverton, khong muon bi anh huong boi phien ban chuyen the thanh phim nam 1946 cua Jean Cocteau, tu choi xem no ma thay vao đo lay cam hung tu nhan vat Jo March trong sach Little Women, đuoc the hien trong phien ban chuyen the thanh phim nam 1933 boi nu dien vien nguoi My Katharine Hepburn. Lay cam hung tu niem yeu thich đoc sach cua chinh ban than minh va nhan vat Jo, Woolverton quyet đinh sap đat nhung tinh cach tuong tu cho Belle nham the hien "rang co ay san long tiep nhan nhung đieu moi me" va "tiep thu nhung khai niem va y tuong moi." Nham tranh bien Belle thanh hien than cua ve đep hoan thien, Woolverton nghi them "mot khoang toc nho xoa xuong khuon mat", mot trong so it thu ma ba cho phep minh viet ve dang ve be ngoai cua Belle.
Trong cau chuyen co tich ban đau, Belle bi ep phai the cho cho cha minh lam tu nhan cua Quai thu. Woolverton cam thay can thiet phai đe cho Belle giong mot nhan vat manh me hon, dung cam hon va ua phieu luu kham pha hon so voi cach ma nang đuoc mieu ta trong truyen; va đa quyet đinh thay đoi cot truyen, viet lai kich ban đe cho Belle khong chi mao hiem đi khoi lang tim nguoi cha bi mat tich, ma con khi kham pha ra noi ong o, nang đa đoi chat voi Quai thu va tu nguyen hy sinh, thuyet phuc Quai thu bat minh lam tu nhan đe đoi lay viec tra tu do cho cha, va hua se o voi Quai thu suot đoi.


= Long tieng =

Ban đau, cac đao dien can nhac lua chon nu dien vien Jodi Benson, nguoi long tieng cho Ariel trong phim Nang tien ca, đe long tieng cho Belle, nhung cam thay giong co "giong giong My qua." Mieu ta Belle la "mot nguoi phu nu đi truoc thoi đai cua minh", cac nha lam phim cuoi cung đa quyet đinh rang ho muon Belle co mot chat giong giong phu nu truong thanh (mac du nang con tre) va phai nghe "lon truoc tuoi." Nu dien vien Paige O'Hara đa biet ve bo phim hoat hinh sap toi cua Disney Nguoi đep va quai thu qua mot bai viet tren bao The New York Times. Khi nghe tin hang phim đang to chuc thu giong cho nhan vat nu chinh cua bo phim va đac biet muon tim cac dien vien o Broadway, O'Hara, mot nu dien vien Broadway đang lam viec tai New York luc bay gio, đa lien he voi nguoi quan ly cua minh nho sap xep cho co mot buoi thu giong.
O'Hara thu giong cho vai dien nay tong cong nam lan, đoi mat voi khoang 500 ung vien khac. O buoi thu giong đau tien, O'Hara đuoc đon gian yeu cau hat mot bai hat co tu chon va co đa bieu dien tac pham "Heaven Help My Heart" trong vo nhac kich Broadway Chess. Cho rang cac nha lam phim "co le muon... thay giong [co] nghe giong voi Nang Bach Tuyet" trong phim Nang Bach Tuyet va bay chu lun, O'Hara noi voi giong cao hon binh thuong. Tuy nhien, co đa chua lai khi cac nha lam phim yeu cau co noi bang chat giong tu nhien cua minh, va giai thich voi co rang, "Chung toi yeu thich chat giong cua ban. Chung toi muon ban the hien no nhu chinh minh." Khong lau sau buoi thu giong thu nam va cung la buoi cuoi cung, O'Hara nhan đuoc mot cuoc đien thoai tu Disney vao đung ngay sinh nhat cua minh, thong bao rang co đa đuoc chon cho vai dien đo. Co luon tin rang viec nha viet loi bai hat Howard Ashman yeu thich phan bieu dien cua co trong bang thu am cac nhac pham cua dien vien cua vo nhac kich Broadway Showboat co đong gop quan trong trong viec co nhan đuoc vai dien nay.
Woolverton thich thu voi viec chat giong cua nu dien vien 30 tuoi  O'Hara nghe "truong thanh hon " so voi mot nang cong chua Disney truyen thong. Đong đao dien Kirk Wise to ra het suc hai long voi chat giong cua O'Hara, lien tuong toi chat giong cua nu dien vien Judy Garland. Cung voi viec lien tuc nhac O'Hara khong đuoc thay đoi am vuc cua giong minh boi ho muon Belle nghe "that su chan thuc ", O'Hara trai qua nhieu kho khan trong viec đieu khien muc am luong giong noi cua co boi co chu yeu la mot nu dien vien san khau, mot cong viec đoi hoi cac dien vien phai the hien ro giong noi cua minh. Co noi voi to The Guardian rang đe giai quyet kho khan nay, "Toi phai [noi giong] mem diu đi va dung micro." O'Hara cung thuong sang tao them loi thoai khong co trong kich ban goc. Tuy nhien, khong co phan nao trong so đo đuoc đua vao ban phim cuoi cung boi no nghe "qua hien đai". Theo yeu cau đac biet cua O'Hara va nam dien vien cung giu vai chinh Robby Benson, nguoi long tieng cho Quai thu, cac nha lam phim đa đong y mot quyet đinh ton tien va ton thoi gian đo la cho phep ho thu am loi thoai cung nhau. O'Hara sau đo cong nhan rang viec đuoc co co hoi lam viec sat sao voi Benson đa cai thien nhieu phan trinh dien cua co.
Tu sau khi phim Nguoi đep va quai vat đuoc phat hanh vao thang 11 nam 1991, O'Hara đa co mot so lan tro lai Cong ty Walt Disney đe long tieng cho Belle trong nhieu san pham truyen thong va hang hoa, bao gom ca cac phan sau cua phim đuoc phat hanh truc tiep duoi dang bang video, Beauty and the Beast: The Enchanted Christmas (1997), Belle's Magical World (1998) and Belle's Tales of Friendship (1999), cung voi nhieu san pham tro choi đien tu nhu series Kingdom Hearts va mot so ban thu am va video lien quan toi thuong hieu Nhung nang cong chua Disney. Cung voi đo, O'Hara đuoc Disney moi toi bieu dien bai hat "Belle" tai Le trao giai Oscar lan thu 64 vao nam 1992. O'Hara đuoc coi la "nhan vien chinh trong 20 nam" cua hang phim. Vao nam 2011, O'Hara chinh thuc đuoc thay the boi nu dien vien Julie Nathanson, nguoi long tieng cho nhan vat Belle lan đau tien trong tro choi đien tu Kinect Disneyland Adventures (2011). O'Hara noi voi to Las Vegas Review-Journal rang tin co bi thay the đa thuc su khien co that vong boi co đang mong muon đuoc thu am lai hau het cac đoan đoi thoai cua Belle nham chung to voi cong ty rang minh van co kha nang long tieng cho nhan vat nay. Tuy nhien, O'Hara cuoi cung cung thua nhan rang co thay cong viec nay kha kho khan, boi chat giong cua co đa thay đoi trong suot quang thoi gian 20 nam.


= Thiet ke va tinh cach =

Cac hoa si giam sat cho nhan vat Belle gom James Baxter va Mark Henn. Thiet ke nang voi mai toc nau va đoi mat nau đo, ho co gang lam ve be ngoai cua Belle trong giong nguoi chau Au hon Ariel trong phim Nang tien ca bang cach thiet ke nang voi đoi moi đay đan hon, mat nho hon va long may đam hon. Baxter giai thich rang Belle lon hon Ariel vai tuoi va, them vao đo, "biet nhieu ve the gioi hon boi nang luon luon đoc sach." Theo cuon Directory of World Cinema: American Hollywood (Danh ba đien anh the gioi: Hollywood cua My cua tac gia Lincoln Geraghty, be ngoai cua Belle trong Nguoi đep va quai thu đuoc lay mau tu vai dien bi chi trich Dorothy Gale cua nu dien vien Judy Garland trong phim The Wizard of Oz (1939) va man trinh dien cua Julie Andrews trong vai Maria von Trapp voi bo phim The Sound of Music (1965). O'Hara tiet lo rang, trong cac ban thiet ke khai niem so khai đau tien, Belle trong "qua hoan hao", vi dang ve be ngoai cua nang voi cua cac nu dien vien Elizabeth Taylor va Angelina Jolie. Nu dien vien va nguoi mau Sherri Stoner đong vai tro nguoi mau bieu dien cho Belle, cung cap cac hinh anh nguoi đong tham khao cho cac hoa si hoat hinh khi ho ve nhan vat nay. Xu huong Belle thuong lien tuc vuot toc ra khoi mat la mot cu chi lay cam hung tu ca Stoner va O'Hara. "Toi thuong xuyen lam the va mot so cu chi ca nhan khac ma ho nhanh tay nam bat đuoc ", co noi voi to The Guardian.
Nha san xuat Don Hahn tra loi to The Boston Globe rang Belle, trong cau chuyen co tich ban đau cua Beaumont, la mot nhan vat "cuc ky bi đong ", co nhieu net tuong đong voi cac nu nhan vat chinh trong cac truyen co tich nhu Nguoi đep ngu trong rung va Co be Lo Lem, cung nhu voi nu dien vien va nha hoat đong vi quyen đong vat Hoa Ky Doris Day. Cac tac gia mong muon lam Belle trong giong mot nhan vat hoat hinh "co tinh ba chieu" hon bang cach mang toi cho nang "khat khao va hy vong ben canh tinh yeu va hon nhan đon thuan" va mo rong, phat trien cot truyen, them cho nang "tinh ham đoc sach va hay to mo ". O'Hara giai thich rang cac tac gia "quyet đinh…giu lai ve đep cho [Belle] nhung tinh nhanh hon, khac biet va de nhan ra hon." Ca O'Hara va Woolverton đeu ung ho su thong minh va niem yeu thich sach vo trong tinh cach cua Belle. Woolverton, nguoi đuoc coi la đa "nhao nan" nen nhan vat, mieu ta Belle la "mot nguoi phu nu rat manh me, thong minh, can đam " đa "đanh đoi su tu do, thu nang đa vo cung mong muon ngay tu đau phim, đe cuu cha minh." Woolverton tiep tuc, "La mot nguoi say me đoc sach, nen Belle đa co mot quan điem song ro rang cho cuoc đoi minh va khong can thiet phai co mot nguoi con trai nao đua nang toi đo ". O'Hara cam thay co va Belle co nhung net tuong đong trong tinh cach. Co noi voi to Boxoffice, "Toi cung thuong hay co mot chut lap di giong Belle...Toi thich thu vi co ay khong đi tim mot nguoi đan ong cho cuoc song mo uoc cua minh—ma co đi tim kien thuc, tim nhung cuoc phieu luu va tim mot cuoc song tot hon cho cha va cho chinh minh ".


Xuat hien = Trong phim =


 Nguoi đep va quai thu  Nguoi đep va quai thu (Beauty and the Beast) đuoc phat hanh tai cac rap vao nam 1991, đanh dau su xuat hien lan đau tien cua nhan vat Belle. Trong phim, nang la mot co gai yeu thich sach vo va to ra chan chuong voi cuoc song noi tinh le cua minh. Bi mot ke đi san đep trai nhung kieu ngao ten la Gaston theo đuoi mot cach tho bao, ma ban than cung chang ua thich anh ta, Belle mo uoc đuoc roi khoi ngoi lang truyen thong cua nang đe đi phieu luu. Khi nguoi cha, mot nha sang che, cua nang, Maurice khong thay quay tro ve sau khi đi mot cuoc hoi cho cua tinh, Belle đa đi tim ong. Đuoc con ngua cua minh, Phillipe, dan toi mot lau đai toi an chua đay bat trac, nang nhan ra rang Maurice đa bi giam duoi ham boi mot con quai thu gom ghiec. Tuyet vong, Belle cau xin nguoi đang giam cam bo minh, Quai thu, tha ong ra, va đong y lay tu do cua chinh minh the cho cho cha. Quai thu tha Maurice ve nha, voi đieu kien Belle phai o voi no mai mai.
Cac gia nhan cua lau đai, gom toan nhung đo vat biet noi bi phu phep đa đong vien Quai thu phai đoi xu voi Belle giong nhu voi mot vi khach hon la mot tu nhan, cho phep nang đuoc đi dao thoai mai trong lau đai. Vi to mo, Belle đa bo ngoai tai nhung loi canh bao cua Quai thu vao xem can phong cam o phia canh Tay lau đai. Tuc gian, Quai thu đuoi nang đi ngay va Belle so hai chay tron khoi lau đai. Khi chay ve nha qua canh rung ngap tuyet, Belle bi mot đan soi đoi an tan cong. Quai thu toi vua kip luc đe đanh đuoi bon soi đi nhung sau đo khuyu xuong vi bi thuong. Thay khong the bo mac no đuoc, Belle mang Quai thu tro lai lau đai va o đo nang đa cham soc vet thuong cho no va cam on no đa cuu nang. Su rong luong va khoan dung cua Belle đa lam Quai thu cam đong, va no bat đau cu xu lich thiep hon voi nang. Dan dan, Belle va Quai thu tro thanh ban cua nhau.
Quai thu ngay cang yeu Belle tham thiet, nhung lo so rang minh se khong nhan lai đuoc tinh cam cua nang. Voi su cho phep cua Quai thu, Belle tro ve lang cham soc cho nguoi cha đang đau om. Ve nha, Gaston đe doa se đua Maurice vao trai tam than neu Belle van tiep tuc tu choi lay anh ta. Sau khi Belle chung to su ton tai cua Quai thu, Gaston, nhan ra rang Belle đa đem long yeu Quai thu, ben dan đau mot đam đong dan lang đang gian du va tien đen lau đai, đinh se giet Quai thu vi ghen tuong. Trong khi phan lon dan lang đa bi nhung đo vat chiu loi nguyen trong nha đanh lui, thi Gaston lai tim đuoc Quai thu va tan cong no. Mot tran đanh đa dien ra tren mai nha, nhung Quai thu, đau kho vi Belle đa bo đi, nen khong con tam tri ma chong tra nua. Toi luc Belle quay lai, suc manh cua Quai thu nhu song lai va no đung day đanh tra. Tuy nhien, cung vi Belle đa cam hoa nen Quai thu khong giet Gaston ma chi yeu cau han roi khoi lau đai. Nhung Belle va Quai thu cung chi co nhung giay phut đoan tu ngan ngui, boi Gaston đa len đam Quai thu tu sau lung, nhung sau đo han đa mat thang bang, nga xuong tu tren mai nha va chet. Belle co giup Quai thu, nhung chang đa khong chiu noi vet thuong va qua đoi trong vong tay cua nang. Ngay truoc khi canh hoa cuoi cung cua bong hong ky dieu rung xuong, Belle đa tho lo tinh yeu cua minh voi Quai thu, va loi nguyen đuoc hoa giai. Quai thu đuoc cuu song va tro lai hinh hai mot chang hoang tu đep trai; nhung nguoi hau cua chang la nhung đo vat bi bua chu cung tro lai thanh nguoi, va ho song hanh phuc ben nhau mai mai.


 Nguoi đep va quai thu: Loi nguyen đem Giang sinh  Phan tiep theo cua cau chuyen lay boi canh tu phan đoan nhung ngay đong thang gia trong phim Nguoi đep va quai thu ban đau, ke ve nhung co gang cua Belle nham mang tro lai lau đai mot nghi le ma Quai thu ghet nhat: le Giang sinh, boi đo la ngay ba phu thuy đat ra loi nguyen len chang.
Khong may, mot chiec đan organ ten la Forte trong lau đai quyet tam lam tat ca nhung gi co the đe loi nguyen khong bi pha bo, boi no nghi rang neu loi nguyen đuoc giai, Quai thu se khong con tot voi no nua. Vay nen, no chinh la mot vat can lon voi du đinh cua Belle. Sau mot vai lan nang co gang thuyet phuc, cuoi cung Quai thu cung đong y voi y tuong to chuc le Giang sinh va cho phep Belle chuan bi cho buoi le, mac du trong long Quai thu van khong thich ngay nay.
Nghe theo loi khuyen cua Forte, Belle vao rung tim mot cai cay thich hop cho le Giang sinh, nhung nang bi nga xuong lop bang mong va suyt chet đuoi. May thay, Quai thu đa kip cuu nang, nhung chang rat tuc gian voi Belle boi mot loi noi doi cua Forte: rang nang đang co bo roi chang. Belle bi giam trong nguc toi, nhung sau đo Quai thu tim thay mot cuon sach o can phong phia Tay ma truoc đo Belle đa viet tang chang, the la Quai thu quyet đinh tha nang. Ho lai tiep tuc cung nhau chuan bi cho le Giang sinh.
Ten Forte co chap tiep tuc tim cach đanh sap toa lau đai voi Ban giao huong so 5 cua Beethoven đe ngan khong cho loi nguyen đuoc hoa giai va giet chet tat ca moi nguoi. May thay, Quai thu kip thoi ngan han lai bang cach đap tan cac phim đan thanh ngan manh. Giang sinh cuoi cung cung toi, va cau chuyen đuoc tiep noi sang bua tiec thuc su dien ra mot nam sau đo. Belle đuoc Hoang tu tang cho mot mon qua: đo la mot bong hong.


 Nguoi đep va quai thu: The gioi ky dieu cua Belle  Trong bo phim nay, Belle la nhan vat nguoi duy nhat. Nang gap go ba đo vat moi bi phu phep la Webster, Crane va LePlume va bat đau tim cach giai quyet cac rac roi xay ra trong bon phan nho cua phim.


 Cau chuyen tinh ban cua Belle  Theo loi ke cua Belle, nang so huu va lam viec tai cua hang sach va am nhac cua minh o Phap. Mot nhom cac ban nho đen cua hang, hao huc đuoc nghe Belle ke chuyen, vi nang đuoc biet đen la mot nguoi ke chuyen rat hay. Belle đong y ke mot cau chuyen, va trong luc nghe ke lu tre cung choi cac tro choi va hoc them đuoc mot so bai hoc ve cuoc song. Belle ke cau chuyen cua hai bo phim hoat hinh co đien cua Disney, Ba Chu Lon Con va Nhung Chang Kho, va lu tre vua nghe vua giup Belle don dep cua hang. Nang cung đoc truyen Con ga mai thong minh va Morris Con Nai Nho, nhung Shawn va Harmony se khong giup lam mon ot cho nhom. Trong suot thoi gian đo, Belle cung cung hat va giao luu voi lu tre.
Paige O'Hara tiep tuc đam nhan viec long tieng cho nhan vat Belle, con Lyndsey McLeod thuc hien vai dien nay trong cac phan canh đoi thuc.


= Truyen hinh =


 Hat cho toi nghe mot cau chuyen voi Belle  Nhan vat Belle ngoai đoi thuc, do Lyndsey McLeod đong, song o Phap va so huu mot cua hang sach va nhac rieng cua minh. Giup đo co o đay co Lewis va Carol, hai con mot sach ky dieu. Ngoai ra o cua hang con co chu meo Harmony. Cac tre em đia phuong thuong toi tham hieu sach va đuoc nghe Belle ke (hoac hat) nhung cau chuyen, thuong trong đo long ghep mot bai hoc đao đuc thich hop voi tinh huong đang xay ra trong cua hang hoac voi lu tre.


= Vo nhac kich Broadway =

Belle xuat hien trong vo nhac kich Broadway chuyen the tu bo phim, Nguoi đep va quai thu, bat đau cong chieu tai Nha hat Palace vao ngay 18 thang 4 nam 1994, va ket thuc tai Nha hat Lunt-Fontanne ngay 29 thang 7 nam 2007 va đuoc thay the bang vo nhac kich tiep theo cua Disney Theatrical Productions, Nang tien ca. Vai dien Belle đau tien do nu dien vien nguoi My Susan Egan đam nhan, nguoi ban đau chi mien cuong thu vai cho Nguoi đep va quai thu vi "[co] nghi rang that la mot y tuong toi te khi Disney đua mot bo phim hoat hinh len san khau Broadway". Tuy nhien, nguoi quan ly cua co lai cho rang đo la mot y tuong rat hay, va đa thuyet phuc đuoc co. Cung thoi gian đo, Egan nhan đuoc mot so loi goi lai tu mot so tac pham nhac kich Broadway khac nhau, bao gom My Fair Lady, Carousel, va Grease, ma "co thay hung thu hon nhieu." Egan cuoi cung đa chon Nguoi đep va quai thu boi "uoc mo [cua co] la đuoc lam nguoi đau tien đam nhan mot vai dien nao đo." Truoc buoi thu vai, Egan chua xem bo phim Nguoi đep va quai thu va "chang co gi đe tham khao cho buoi thu vai ngoai nang khieu sang tao san co cua ban than." Egan noi, "that ngac nhien, viec chua tung xem phim đa giup toi rat nhieu." Egan sau đo tham gia long tieng cho nhan vat Megara trong bo phim hoat hinh chieu rap nam 1997 cua Disney, Hercules.
Đa co tong cong muoi bay dien vien đam nhiem nhan vat Belle o Broadway, trong đo co cac ca si thu am Debbie Gibson va Toni Braxton, dien vien chinh cua series truyen hinh The Sopranos Jamie-Lynn Sigler, va hai nu dien vien cua Disney Channel, Christy Carlson Romano va Anneliese van der Pol. Dien vien Sarah Litzsinger, von đam nhan nhiem vu dien vien thay the cho nu dien vien Andrea McArdle toi khi co roi vo dien nay vao thang 12 nam 2000, hien giu ky luc la nguoi đong vai Belle lau nhat o Broadway. Van der Pol, nguoi đong vai chinh trong bo phim cua Disney Channel That's So Raven, la dien vien cuoi cung dien vai Belle o Broadway.
Nam 1998, ca si R&B Toni Braxton lan đau tien xuat hien tren san khau Broadway khi co đam nhiem vai dien Belle thay cho nu dien vien Kim Huber. Braxton quyet đinh theo đuoi su nghiep dien xuat khi gap phai mot loat nhung bat đong voi hang thu am cua minh, tu choi loi moi tham gia vai chinh trong phim Why Do Fools Fall In Love (1998) đe chon vai Belle o Broadway, hy vong rang đieu đo se giup "[co] thay vui hon mot chut." Braxton đuoc cong nhan la nu dien vien nguoi My goc Phi duy nhat đong vai Belle trong lich su muoi ba nam cua vo nhac kich nay. Bai hat cua Belle "A Change in Me" đa khong co mat trong vo dien cho toi khi Braxton đen. Ca khuc nay do hai nha soan nhac Alan Menken va Tim Rice viet rieng cho Braxton va cuoi cung đa đuoc đon nhan tich cuc đen muc đa đuoc đua vao danh sach ca khuc cua vo kich ngay sau đo. Theo to The Huffington Post, phan the hien cua Braxton trong Nguoi đep va quai thu đa nhan đuoc "nhung loi khen ngoi nong nhiet". Trong thoi gian dien vai Belle o Broadway, Braxton bi mot fan nam "cuong" len theo doi. Braxton noi voi bao The Daily Beast, "Toi khong muon goi anh ta la mot ke theo doi, nhung that su đo la mot nguoi ham mo qua, qua cuong nhiet." Ke theo doi nay đuoc cho la đa "tan cong" Braxton voi nhung e-mail va thu đe doa. Vi ly do an toan, Braxton buoc phai mac đo cai trang toan bo khi đen va roi khoi Nha hat Palace, theo co la mot nhan vien an ninh. Co cung phai roi khoi nha hat bang cua chinh, giam so buoi dien hang tuan tu tam xuong bay, va tu choi ky tang nguoi ham mo đen xem bieu dien. Ke đuoc cho la đa theo doi co cuoi cung cung đa bi bat va buoc toi quay roi nguoi khac.


= Hang hoa va cac san pham phu =

Belle la mot thanh vien cua Nhung nang cong chua Disney, mot thuong hieu truyen thong huong toi nhung khach hang la cac be gai. Thuong hieu nay gioi thieu nhieu loai hang hoa phong phu, bao gom tap chi, đo choi, cac bo suu tap nhac va phim, tro choi đien tu, cung cac mat hang quan ao.
Belle cung xuat hien o cong vien Walt Disney Parks and Resorts. Nang co mot đia điem rieng danh cho cac cuoc gap go va tro chuyen truc tiep o khu Magic Kingdom thuoc cong vien giai tri Walt Disney World co ten goi Storytime with Belle (Gio ke chuyen cung Belle), hoat đong tu nam 1999 đen 2010, noi Belle va cac vi khach toi tham cong vien cung ke lai mot cau chuyen pho bien nao đo. Nam 2012, mot đia điem moi đuoc mo cua o Magic Kingdom co ten Be Our Guest Restaurant, tai đay se co mot toa lau đai giong nhu trong bo phim, cung voi nha cua Belle, ngoi lang cua nang, va quan ruou cua Gaston.
Belle gop mat trong series phim hoat hinh TV co ten goi Disney's House of Mouse (Nha cua Chuot cua Disney) va bo phim phat hanh duoi dang bang đia tu series tren, Snowed in at the House of Mouse. Trong series truyen hinh, Belle đuoc long tieng boi nu dien vien va ca si nguoi My Jodi Benson, con O'Hara đam nhiem cong viec nay trong bo phim thu hai. Nang con la mot trong bay Nang cong chua cua Trai tim (Princesses of Heart) cua series tro choi đien tu Kingdom Hearts. Mot phien ban đoi thuc cua Belle xuat hien trong vai nhan vat chinh trong series truyen hinh cua đai ABC Ngay xua ngay xua (Once Upon a Time), o đo nang la nguoi tinh cua Rumplestiltskin (nhan vat Quai thu cua show truyen hinh nay). Vai dien nang do nu dien vien nguoi Australia Emilie de Ravin thuc hien. Series phim Sofia the First cung co vai dien khach moi cua Belle trong mot tap phim cong chieu nam 2013. Vao thang 1 nam 2015, nu dien vien nguoi Anh Emma Watson thong bao vao vai Belle trong trong chuyen the đien anh do nguoi that đong, du kien phat hanh vao nam 2017.


= Bo anh Disney Dream Portrait Series =

Cong ty Walt Disney moi nu dien vien tung gianh giai Oscar nguoi Tay Ban Nha Penelope Cruz lam nguoi mau cho nhan vat Belle trong phien ban danh cho phim Nguoi đep va quai thu cua bo anh Disney Dream Portrait Series do nhiep anh gia Annie Leibovitz thuc hien. Cong ty cung moi nam dien vien nguoi My Jeff Bridges đong vai Hoang tu Adam. Bao Daily Mail mieu ta chi tiet buc anh nhu sau: Cruz "mac chiec vay da hoi mau vang long lay cua Belle va đuoc hoang tu cua minh nhac bong len cao," ben dong chu "Noi mot khoanh khac cua ve đep se ton tai mai mai." (tieng Anh: Where a moment of beauty lasts forever)


Phan hoi va cac giai thuong = Phan hoi tu gioi chuyen mon =

Belle đa gianh đuoc nhung loi khen ngoi va phan hoi rat tich cuc tu gan nhu tat ca cac nha phe binh phim va giai tri tren the gioi. Hal Hinson cua bao The Washington Post mieu ta nang la mot nhan vat "hap dan va thuyet phuc", mot nguoi "truong thanh hon, nu tinh hon va quyen ru hon" cac nhan vat nu chinh truoc đay cua Disney, cung nhu la "mot co gai thuc te hon Ariel, nang yeu sach vo, thao vat va co cach nghi cua rieng minh." Jennie Punter cua to The Globe and Mail cung danh nhung loi khen cho nhan vat nay, mieu ta Belle la "mot nhan vat nu chinh thong minh va dung cam – 'mot co gai biet trong nom moi viec'", va "la suc hap dan chinh cua phim Nguoi đep va quai thu". Emma Cochrane cua tap chi Empire viet rang Belle la "mot nhan vat nu chinh khong kem gi nam gioi, ve đep cua nang tron tria hon bat cu nhan vat nao khac cua Disney truoc đay." Vicki Arkoff cua kenh truyen hinh TLC nhan manh vao tinh cach cua Belle, mieu ta nang la mot nu nhan vat chinh "thong minh" va "sac sao", cung voi Ariel truoc đo, đa "pha vo khuon mau nhung nang cong chua thu đong truoc đay cua Disney."
Marc Bernardin cua to Entertainment Weekly nhan xet tich cuc ve Belle, nhan manh tinh tu chu cua nang va goi nang la "nguoi hung" cua phim "Nguoi đep va quai thu". "Cuoc hanh trinh cua Belle khong đoi hoi nang phai lam mot con tot tren ban co, hay mot đo vat hoac mot nan nhan nao đo ", Bernardin viet. Bernardin cung cho rang Belle la nhan vat đa gop phan đua Nguoi đep va quai thu tro thanh tac pham "xuat sac nhat" trong so "cac phim hoat hinh cong chua cua Disney". David Nusair cua trang About.com viet rang long dung cam cua Belle la "khong the khong than phuc". James Berardinelli cua ReelViews khen ngoi Belle, mieu ta nang la mot nhan vat nu chinh "kien quyet, tu chu va thong minh". Christian Blauvelt cua bao Entertainment Weekly viet, "Khong giong nhu cac nhan vat nu chinh truoc đay cua Disney phai cho hoang tu cua minh đen cuu, chinh Belle khong nhung cuu mang Quai thu, ma nang con cuu ca tam hon chang." Cac nha phe binh cua AllMovie Don Kaye va Perry Seibert đeu danh nhung loi tan duong cho nhan vat nay. Trong khi Kaye viet rang ca Belle va Quai thu đeu la "nhung con nguoi phuc tap, ho đa bo qua cac khuon mau von co va thay đoi chinh minh trong suot chieu dai cau chuyen" va "chan thuc hon hau het cac bo phim nguoi đong", thi bai nhan xet cua Seibert viet, "Ban than Belle đa tranh đuoc loi cu bao quanh cac nhan vat nu chinh cua Disney. Tinh yeu cua nang danh cho Quai thu that bat ngo va khong the đoan truoc, phan lon la do nang luon ao uoc đuoc tu chu va phieu luu, chu khong tim đen lang man." Seibert tiep tuc, "nang la mot nhan vat nu chinh manh me, nang co đuoc tinh yeu nho su diu dang, thuc long va biet nghi toi nguoi khac; va nang cung đa khong bo qua nhung đieu đo chi vi su quyen ru cua nhan vat nam chinh." Common Sense Media ca ngoi Belle la "mot trong nhung nhan vat nu chinh thong minh va tu lap nhat cua Disney."
Nu dien vien long tieng Paige O'Hara cung đuoc đac biet ca ngoi voi phan the hien cua minh trong vai Belle. Theo tap chi Variety, Belle đuoc "Paige O’Hara long tieng mot cach that long lay". Nha phe binh phim Joe Leydon cua Variety cung noi rang Belle đuoc "Paige O’Hara long tieng mot cach that ngot ngao". Stephen Whitty cua bao The Star-Ledger cung co quan điem tuong tu, "Paige O’Hara mang toi cho nhan vat chinh mot chat giong soprano tuyet đep".


 Giai thuong va tam anh huong  Belle đa đuoc cong nhan rong rai qua vai dien co tinh bieu tuong va mau muc cua nang trong phim Nguoi đep va quai thu. Mot so nha phe binh đien anh đa goi nang la mot hinh mau nhan vat tieu bieu, mang đen su thay đoi quan trong trong cach tai hien cac nhan vat phu nu cua Disney von gay nhieu tranh cai, đong thoi lam giam nhung loi chi trich va suy dien xung quanh thuong hieu truyen thong Nhung nang cong chua Disney. Tac gia David Nusair cua trang About.com viet rang Belle "đa cap nhat mot cach hieu qua nhung cong thuc von co cho mot nang cong chua sang mot the he hoan toan moi", trong khi Ashley Terrill cua tap chi Elle đa goi nhan vat nay la "nhan vat nu chinh nang đong đau tien" cua Disney. Tap chi Boxoffice khen ngoi Belle la "Nhan vat nu chinh Thong minh nhat cua Disney". Justin Humphreys cua bao The Hook bay to quan điem, "Belle giu đuoc danh hieu nang cong chua thanh cong nhat boi sau nay nguoi ta van co the nho va lien he toi nang." Nha bao Charles Solomon cua to Los Angeles Times goi Belle la mot trong bon nang cong chua Disney "gan da" co trach nhiem "pha vo nhung rang buoc cua truyen thong" (cung voi Ariel, Pocahontas va Jasmine). Elina Bolokhova cua tap chi Parenting binh luan rang "su dung cam va tinh tu lap [cua Belle] đa giup nang đinh nghia lai mot nang cong chua Disney phai nhu the nao". Mot nha bao cua The Atlantic, Lindsay Lowe đong tinh voi bai viet cua Bolokhova, mieu ta Belle la mot nhan vat nu chinh "uong nganh" va "quyet đoan" đa mang toi su thay đoi trong "mot trang su dai le thuoc vao nhung nhan vat nu chinh de bao va ngoan ngoan".

Nam 2003, Belle đuoc đe cu vao danh sach 100 anh hung va ke phan dien (AFI's 100 Years...100 Heroes and Villains) cua Vien phim My, va hien van la nu ung cu vien duy nhat đen tu mot bo phim hoat hinh cua danh sach nay. Nam 2013, nha bao Stephanie Goldberg cua bao CNN nhac toi Belle trong bai bao cua co "Merida trong Nang cong chua toc xu va cac nu nhan vat chinh trong hoat hinh khac", mot bai viet nham chon ra nhan vat nu chinh tu chu va anh hung nhat trong hoat hinh Disney theo quan điem cua Goldberg. Tac gia mieu ta Belle la mot nhan vat nu chinh "hieu biet va dung cam", nguoi đa "cham lo cho cha minh, khuat phuc đuoc mot ga trai kieu ngao va day mot hoang tu bi bua chu biet phep tac khi ngoi vao ban an". Sau đo cung trong nam 2013, Jessica Best cua to Daily Mirror xep nhan vat nay o vi tri thu hai trong bai bao "Disney at 90: The 20 most iconic Disney characters" (Disney trong thap nien 90: 20 nhan vat tieu bieu nhat cua Disney), mieu ta Belle la mot "buc chan dung cua long dung cam, nang đa day chung ta biet nhin thau qua ve be ngoai va luon chien đau vi nhung gi chung ta tin tuong." Theo mot danh sach cong bo boi Vien Cong nghe Georgia (Georgia Institute of Technology), Belle đung thu tu trong so nhung nhan vat xuat sac nhat cua Disney. Hon nua, nang la nhan vat nu đuoc đanh gia cao nhat trong bai viet nay. Belle cung nhan đuoc nhieu su cong nhan va giai thuong quan trong cho ngoai hinh cua minh. Vao nam 2008, tap đoan UGO Entertainment, Inc xep nhan vat nay o vi tri thu 64 trong bai viet "Nhung nhan vat hoat hinh nong bong nhat". Nam 2011, Dimas Sanfiorenzo cua tap chi Complex xep Belle o vi tri thu muoi bon trong danh sach "25 nu nhan vat hoat hinh nong bong nhat moi thoi đai" cua minh. Nam 2012, nha bao Annie Barrett cua to Entertainment Weekly đanh gia mai toc cua Belle o vi tri thu nam trong bai viet "Nhung nang cong chua Disney: Đanh gia mai toc cua ho, nhung viec nen -- va khong nen lam!" tren tap chi nay, ca ngoi thiet ke đon gian ma cung rat phuc tap.
Nam 1998, nu dien vien long tieng Paige O'Hara đuoc đe cu Giai Annie cho ca nhan long tieng xuat sac cua mot nu dien vien trong tac pham hoat hinh chieu rap (Annie Award for Outstanding Individual Achievement for Voice Acting by a Female Performer in an Animated Feature Production) qua man the hien lai nhan vat nay trong phan tiep theo cua phim Belle's Magical World. Đe ky niem phan the hien cua co trong phim Nguoi đep va quai thu cung nhu nhung đong gop chung cua co cho Cong ty Walt Disney, O'Hara đuoc trao giai thuong Huyen thoai cua Disney tai trien lam D23 Expo vao ngay 19 thang 8 nam 2011. Trong bai phat bieu nhan giai cua minh, O'Hara bay to su biet on toi nha san xuat Don Hahn, hai nha soan nhac Alan Menken va Howard Ashman, nha viet kich ban Linda Woolverton, hai đao dien Kirk Wise va Gary Trousdale, cung voi cac hoa si giam sat James Baxter va Mark Henn. Co cung gui loi cam on toi nguoi ban cung đam nhiem vai chinh voi minh, Robby Benson, va nhung nguoi ham mo.
Belle the hien ca khuc mo đau trong phim Nguoi đep va quai thu, "Belle". Đuoc nhac toi trong bai hat "I Want" cua phim, "Belle" nhan đuoc mot đe cu giai Oscar cho Ca khuc trong phim hay nhat tai le trao giai Oscar lan thu 64 nam 1992, nhung cuoi cung đe mat vao tay bai hat chu đe cua phim Nguoi đep va quai thu. Cong đong LiveJournal Oh No They Didn't xep "Belle" o vi tri thu hai muoi trong danh sach "25 bai hat cua Disney hay nhat moi thoi đai".


= Phan hoi tu cac nha hoat đong nu quyen =
Trong nhieu nam, Cong ty Walt Disney đa bi chi trich vi cach tai hien cac nhan vat nu trong nhung tac pham phim cua ho. Tuy nhien, cac nha hoat đong vi nu quyen trong nganh cong nghiep truyen thong va tin tuc hau het đeu co nhung y kien phan hoi tich cuc ve Belle. Cathy Schmidt cua bao Daily Campus đa co mot bai phan tich tich cuc ve nhan vat nay, goi nang cung voi Ariel trong Nang tien ca la "su khoi đau cho nhung nang cong chua Disney hien đai hon." Schmidt ca ngoi vai tro cua Belle trong Nguoi đep va quai thu, viet rang, "Belle đa day cho chung ta thay rang mot nguoi phu nu hien diu va ngot ngao co the bien mot nguoi đan ong nong tinh va kem cu xu thanh mot trang quan tu nhu the nao." Tuong tu nhu vay, Judith Welikala cua bao The Independent cung neu len nhung net tuong đong giua Belle va Ariel. Co viet, "Giong nhu Ariel, Belle la mot co gai ca tinh hon nhieu so voi cac nang cong chua cua Disney truoc đay. San sang the hien quan điem cua minh va kien quyet bao ve nhung chinh kien đo, nang đa khuat phuc đuoc chang trai Gaston cung lang, ke luon muon bien nang thanh mot chien loi pham cua han." Welikala cung tan duong Belle đa "nhin thau qua ve be ngoai cua Quai thu", nhung lai chi trich vi nang "đa tan chay tro lai thanh mot nguoi vo binh thuong khi chang bien thanh mot hoang tu đep trai." Tara Aquino cua tap chi Complex viet rang Belle la "mot kieu nha nu quyen vay... mot nguoi co hoc, tu lap, va co nhung tieu chuan cua rieng minh đu cao đe khong danh tron tinh cam cho mot anh chang đep trai ma tho lo o thi tran." Aquino tiep tuc, "Thay vao đo, nang đa lao vao vong tay cua chang trai trong hinh dang mot con quai thu đang bi ton thuong, nguoi đa thu thach nang va cu xu ton trong voi nang." Sonia Saraiya cua trang Nerve xep Belle o vi tri thu sau tren muoi nang cong chua Disney trong bai viet "Xep hang: Nhung nang cong chua Disney tu thap đen cao ve muc đo binh đang voi nam gioi nhat" (Ranked: Disney Princesses From Least To Most Feminist). So sanh Belle voi Ariel, Saraiya viet, "ban co an tuong rang nhung loi noi tho lo cua Belle khong phai do tinh noi loan cua tuoi thieu nien, ma la su sac sao trong nhan thuc." Saraiya ca ngoi Belle đa dam chong lai "nhung mong đoi cua dan lang ve cuoc đoi va tuong lai sau nay cua nang", cho rang nang la "nang cong chua đau tien bay to su hoai nghi cua minh ve cuoc song hon nhan." Co cong nhan viec Belle hy sinh tu do cua minh đe cuu cha la mot viec lam dung cam, nhung cung noi rang đo "co ve khong phai mot buoc đi vi nu gioi", chi trich nang o cuoi phim đa roi vao vong tay "mot chang trai gia truong."

Cac hoc gia va nha bao hoc thuat noi chung đeu co y kien tu trung binh đen tich cuc ve Belle. Trong bai viet "Nguoi đep va nhung nang Belle: Cuoc tranh luan ve nu gioi va nu quyen o Disneyland" (tieng Anh: Beauty and the Belles: Discourses of Feminism and Femininity in Disneyland) cua minh, Allison Craven, lam viec cho European Journal of Women's Studies, ca ngoi Disney đa thay đoi cau chuyen co tich goc đe the hien nhan vat Belle mot cach manh me va binh đang hon voi nam gioi. Craven viet, "Belle la mot co gai thuc te, kha khat khe voi con trai, va co mot chut nu quyen hon." Nguoc lai, June Cummins, viet cho tap chi Children's Literature Association Quarterly, co mot bai nhan xet tieu cuc ve nhan vat, chi trich bo phim đa "gieo vao nhung khan gia nho niem tin rang hanh phuc thuc su cho phu nu chi ton tai trong tay nhung chang hoang tu". Trong mot bai viet cua minh, Lara Sumera cua to Quarterly Review of Film and Video cung đua ra nhung nhan xet tuong tu. Vanessa Matyas, viet cho tap chi Graduate Major Research Papers and Multimedia Projects cua Đai hoc McMaster, đanh gia ve Belle mot cach tuong đoi tich cuc trong bai viet "Tale as Old as Time: A Textual Analysis of Race and Gender in Disney Princess Films". Co nhac đen trong Nguoi đep va quai thu co "mot buoc ngoat...khi nguoi đan ong khong con co toan quyen voi phu nu va quyen luc cua hai nguoi trong moi quan he tro nen...đuoc chia se hon."


Tham khao Lien ket ngoai Belle tren trang Disney.com