Mikhail Yuryevich Lermontov (tieng Nga: Михаил Юрьевич Лермонтов, 15 thang 10 nam 1814 – 27 thang 7 nam 1841) la nha tho lang man, đong thoi cung la mot nha van va hoa si nguoi Nga. Lermontov la nha tho Nga quan trong nhat sau khi Alexander Pushkin qua đoi nam 1837 va la nhan vat vi đai nhat cua truong phai Lang man Nga. Anh huong cua ong trong van hoc Nga van con hien dien o thoi hien đai, khong chi qua tho ca, ma con qua nhung ang van xuoi ong viet. Van xuoi cua ong đa gay dung nen truyen thong tieu thuyet tam ly hoc cua Nga.


Cuoc đoi = Nhung nam đau đoi =
Lermontov la con trai cua ong Yury Petrovich Lermontov, mot thuyen truong hai quan ve huu, voi ba Mariya Mikhaylovna (ten thoi con gai la Arsenyeva). Len ba tuoi, Lermontov mo coi me va đuoc ba ngoai Yelizaveta Alekseyevna Arsenyeva nuoi nang tai đien trang rieng o tinh Penzenskaya. Ve đep phong phu cua thien nhien Nga, cac bai hat va chuyen ke dan gian, phong tuc va le nghi, cuoc song kho cuc cua nong no, truyen ke va huyen thoai ve cac cuoc noi day cua nong dan, tat ca đeu anh huong lon toi su phat trien tich cach cua nha tho tuong lai. Lermontov hay om đau, vi the ong thuong đuoc đua toi suoi khoang o vung Caucasus vao ba dip nghi le. Tai đay, phong canh thien nhien ky vi tao nen an tuong in đam trong tam tri ong. 

Nam 1827, ong cung ba ngoai toi Moskva. Tai đay, ong vua theo hoc truong noi tru danh cho con nha quy toc (thuoc Đai hoc Moskva), vua bat đau lam tho va hoc ve tranh. Nam 1828, ong viet bai tho Cherkesy ("Nguoi Circassian") va Kavkazsky plennik ("Tu nhan Caucasus") theo phong cach cua nha tho lang man Anh Lord Byron, nguoi co anh huong sau sac toi cac nha van Nga tre tuoi.
Hai nam sau bai tho đau tien, tap tho Vesna ("Mua xuan") đuoc xuat ban. Cung nam đo, ong bat đau nhap hoc Đai hoc Moskva, mot trong nhung trung tam van hoa va y thuc he song đong nhat, noi nhung ten tuoi thuoc gioi quy toc co đau oc dan chu nhu Aleksandr Herzen, Nikolay Platonovich Ogaryov va nhieu nguoi khac đang theo hoc. Sinh vien noi đay hang hai tranh luan ve cac van đe chinh tri va triet hoc, so phan nhoc nhan cua nong no va cuoc bien loan thang Muoi hai moi no ra gan đay. Trong bau khong khi đo, Lermontov viet nhieu bai tho tinh, nhung bai tho tu su cung tac pham kich dai hon. Vo kich Stranny chelovek (1831; "Mot nguoi ky la") phan anh quan điem đang thinh hanh trong gioi sinh vien: su cam ghet che đo Sa hoang chuyen che va cam ghet che đo nong no.
Nam 1832, sau khi xung đot voi mot giao su phan đong, Lermontov bo hoc va đi toi St. Petersburg đe nhap hoc truong si quan quan đoi. Tot nghiep nam 1834 voi ham si quan ky binh (subensign), Lermotov đuoc đieu ve Trung đoan Ky binh Canh ve Hoang gia đong tai Hoang Thon (Tsarskoye Selo, nay la thanh pho Pushkin), nam gan St. Petersburg. La mot si quan tre tuoi, Lermontov danh đang ke thoi gian song o kinh đo, quan sat ky luong cuoc song cua quy toc noi đay, viec đo giup ong xay dung nen tang cua vo kich Maskarad (Masquerade). Trong thoi gian nay, tinh cam sau đam khon nguoi, nhung khong đuoc đen đap ma ong danh cho Varvara Lopukhina, đuoc ong the hien trong tac pham Knyaginya Ligovskaya ("Nu cong tuoc Ligovskaya") va nhieu tac pham khac.


= Luu đay lan thu nhat =
Thang 1 nam 1837, Lermontov bi chan đong manh khi biet tin nha tho vi đai Alexander Pushkin qua đoi trong mot cuoc đo sung. Lermontov viet mot khuc bi thuong, dien ta tinh yeu cua ca nuoc danh cho nha tho qua co, đong thoi len an khong chi ke giet hai nha tho ma con ca quy toc trong trieu đinh - nhung ke ma ong coi la bon đao phu chong lai tu do va la toi pham thuc su cua bi kich nay. Ngay khi nhung bai tho nay đen tai trieu đinh hoang đe Nicholas I, Lermontov bi bat va đay vao mot trung đoan đong o Caucasus. Đi toi nhung vung đat moi, gap go nhung nguoi tham gia Cuoc noi day thang 12 (đang bi đi đay o Caucasus), tiep xuc voi gioi tri thuc Georgia, đac biet la nha tho xuat chung Ilia Chavchavadze, nguoi ga con gai cho kich tac gia, thi si va nha ngoai giao noi tieng nguoi Nga Aleksandr Sergeyevich Griboyedov, va gap go nhieu nha tho tieu bieu nguoi Georgia song o Tiflis (bay gioTbilisi), đa giup mo rong chan troi hieu biet cua Lermontov. Gan bo voi thien nhien va tho ca vung Caucasus, phan khich voi van hoc dan gian noi đay, Lermontov lao vao nghien cuu ngon ngu đia phuong, tien hanh bien dich va nhuan sac cau chuyen Azerbaijanian mang ten "Ashik Kerib". Chu đe va hinh anh ve Caucasus chiem mot vi tri quan trong trong tho ca Lermontov, va đuoc the hien trong tieu thuyet Geroy nashego vremeni (Mot anh hung thoi đai), cung nhu trong cac buc hoa va phac thao cua ong.
Nho su chay chot cua nguoi ba va su giup đo cua nha tho lon V.A. Zhukovsky, Lermontov đuoc phep tro ve kinh đo nam 1838. Cac bai tho ong viet bat đau xuat hien tren bao chi: Bai tho lang man Pesnya pro tsarya Ivana Vasilyevicha, molodogo oprichnika i udalogo kuptsa Kalashnikova (1837; "Bai ca ve Sa hoang Ivan Vasilyevich, Nguoi can ve tre cua ong, va ve gia đinh thuong nhan Kalashnikov dung cam"), cac bai tho hien thuc trao phung Tambovskaya kaznacheysha (1838; "Nguoi vo ong thu quy Tambov"), Sashka (viet nam 1839, 

xuat ban nam 1862) va bai tho lang man Demon (Quy du). Lermontov som tro nen noi tieng. Ong đuoc goi la nguoi ke thua su nghiep cua Pushkin va đuoc ca ngoi do đa chiu cuc kho va luu đay vi nhung bai tho tu do. Gioi nha van va nha bao rat chu y đen Lermontov, nhieu quy ba, quy co danh tinh cam yeu men cho ong. Ong ket ban voi đoi ngu bien tap Otechestvennye zapiskim, tap chi hang đau cua gioi tri thuc huong theo phuong Tay. Nam 1840, ong gap nha phe binh tien bo xuat chung V.G. Belinsky, nguoi đa hinh dung Lermontov la hy vong lon cua van hoc Nga. Lermontov đa gia nhap vao gioi nha van thanh St. Petersburg.
Cuoi nhung nam 1830, phuong huong chinh trong su nghiep sang tac cua ong đa đuoc thiet lap. Tinh yeu tu do va su đanh gia nghi ngo, đay cay đang ve thoi đai ong đang song, đa xuat hien trong cac tac pham tho ca tru tinh đam mau sac triet hoc cua ong ("Duma" ["Y nghi"], "Ne ver sebye..." ["Đung tin ban than minh..."]), đong thoi đuoc dien giai theo phong cach đoc đao bang hinh anh lang man va ky la trong cac bai tho Caucasus, Mtsyri (1840) va Demon, đo la chu đe ma nha tho đi theo suot phan đoi con lai. Cuoi cung, van xuoi đa đat đo truong thanh cua Lermontov the hien buc tranh phe phan cuoc song đuong thoi trong tieu thuyet Geroy nashego vremeni (Mot anh hung thoi đai), trong đo chua suy nghi cua tac gia ve xa hoi đuong thoi va ve van menh cua the he ong. Nhan vat anh hung o đay la Pechorin, mot nguoi bat chap đao ly va đa gianh đuoc nhieu thanh tuu. Sau khi trai qua moi bien co, nguoi nay danh ca đoi đe thi nghiem hoan canh cua con nguoi. Tieu thuyet hien thuc nay, mang đay noi dung xa hoi va tam ly hoc, đuoc viet van the van xuoi chau chuot, đong mot vai tro quan trong trong su phat trien cua van xuoi Nga.


= Luu đay lan thu hai =
Thang 2 nam 1840, Lermontov bi đua ra toa an binh vi cuoc đo sung voi con trai đai su Phap o St. Petersburg. Cuoc đo sung nay đuoc su dung nhu mot cai co đe trung phat nha tho cung đau. Tuan theo chi thi cua Sa hoang Nicholas I, Lermontov bi đay đi kho sai lan thu hai o Caucasus, lan nay vao mot trung đoan bo binh đang chuan bi thuc hien nhieu chien dich quan su nguy hiem. Chang bao lau sau khi bi buoc phai tham gia cac cuoc xuat kich cua ki binh va đanh nhau truc dien, Lermontov chien đau xuat sac trong mot tran 

chien khoc liet gan Song Valerik, noi ong mo ta trong tac pham "Valerik" va trong bai tho ""Ya k vam pishu..." ("Anh đang viet cho em..."). Chi huy quan đoi chu y va ghi nhan long dung cam tuyet voi cung nhu bo oc cua nha tho, si quan Lermontov.
Nho no luc thinh cau kien tri cua ba ngoai, thang 2 nam 1841, Lermontov đuoc phep roi noi luu đay mot thoi gian ngan. Ong danh vai tuan tai kinh đo, tiep tuc cong viec ong đa bat đau truoc đo va viet vai bai tho, đanh dau su truong thanh ve suy nghi va tai nang cua ong ("Rodina" ["Đat me"], "Lyubil i ya v bylye gody" ["Va anh đa yeu"]). Lermontov nghi ra ke hoach xuat ban mot to tap chi rieng, hoan thanh cac tieu thuyet moi va xin y kien phe binh cua Belinsky. Nhung chang may choc ong nhan đuoc lenh phai quay lai trung đoan, mang theo linh tinh ve mot đieu gi đo toi te sap xay ra. Trong chuyen đi dai nay, ong trai qua nhung gio phut dang trao nang luong sang tao: cuon nhat ky cuoi cung chua đay kiet tac tho ca tru tinh Nga nhu bai "Utes" ("Vach đa"), "Spor" ("Tranh luan"), "Svidanye" ("Gapp go"), "Listok" ("Mot chiec la"), "Net, ne tebya tak pylko ya lyublyu" ("Khong, đay khong phai la em, nguoi anh yeu nong nhiet"), "Vykhozhu odin ya na dorogu..." ("Toi đon đoc tren đuong..."), va "Prorok" ("Nha tien tri"), tac pham cuoi cung cua ong.


= Qua đoi =
Tren hanh trinh ve trung đoan, Lermontov nan lai thanh pho nghi duong suc khoe Pyatigorsk đe đieu tri. Tai đo, ong gap nhieu nguoi tre sang trong đen tu St. Petersburg, trong so đo co nhung ke ban chat xau xa ma ong tung nghe tieng trong trieu. Mot so nhung nguoi tre tuoi nay so hai suc manh loi noi cua Lermontov, trong khi so khac ghen ty voi danh tieng cua ong. Bau khong khi đay muu mo, giem pha va cam ghet cu the lon dan quanh ong. Cuoi cung, mot cuoc cai va no ra giua Lermontov va mot vien si quan khac, N.S. Martynov. Ngay 27 thang 7 nam 1841, ca hai nhay vao mot cuoc đo sung voi ket cuc la dau cham het cua cuoc đoi nha tho vi đai. Ong đuoc chon cat hai ngay sau trong nghia trang thanh pho, toan the nguoi dan thanh pho đen du đam tang ong. Co ao quan chua thi hai Lermontov đuoc đua ve đia hat Tarkhana. Ngay 23 thang 4 nam 1842, ong yen nghi vinh vien trong khu mo dong ho Arsenyev.


Di san Chi 26 nam song tren đoi, Lermontov đa chung minh ong la mot nha tho thien tai, la nha van va kich tac gia kiet xuat, la nguoi ke thua di san cua Pushkin va la nguoi the hien nhung truyen thong đep nhat cua van hoc Nga. Nhung tac pham tho tru tinh tre trung cua ong mang đay niem khat vong tu do va chat chua loi keu goi đau tranh, suy nghi ve cach đua suc manh cua ong vao tac pham cuoc đoi, va uoc mo ve nhung chien cong anh hung. Ong bi cac su kien chinh tri tac đong manh me, cac cuoc noi day cua nong dan nam 1830 truyen cho ong y nghi ve mot thoi đai ma "vuong mien Sa hoang roi xuong". Cuoc van đong cach mang o Tay Au phu hop voi loi phan hoi đay nhiet tinh cua Lermontov (cac bai tho ve cuoc cach mang thang 7 nam 1830 o Phap, ve cuoc lat đo vua Charles X), va chu đe ve cuoc Cach mang Phap đa xuat hien trong nhung tac pham cua ong sau nay (bai tho Sashka).
Nhung chu đe triet hoc va nhan dan, cung nhu mo-tip đam chat ca nhan đan xen, hoa quyen trong tho Lermontov. Ong gioi thieu voi tho ca Nga ngu đieu "tho sat", noi tieng vi am huong anh hung va nang luong dien đat tri thuc. Long nhiet tinh ma ong danh cho tuong lai phan ung lai nhu cau tinh than cua xa hoi Nga. Di san cua Lermontov đuoc tim thay trong cac tac pham cua nghe si, nha soan nhac, nhung nhan vat trong lang đien anh va san khau Nga. Chat lieu kich cua Lermontov đong vai tro quan trong trong su phat trien nghe thuat san khau, ca cuoc đoi ong cung la nguon cam hung cho nhieu tieu thuyet, tho ca, vo kich va phim đien anh.


Đanh gia Cuoc đoi cua Lermontov chi von ven co 27 nam nhung di san tho ca ma ong đe lai cho đoi vo cung to lon. Lermontov giu mot vi tri đac biet trong tho ca Nga.
Nha phe binh Belinsky viet: "Trong tho cua Lermontov la tat ca suc manh, la tat ca yeu to đe lam nen cuoc đoi va tho ca: mot suc manh ben vung cua tam hon, su nhun nhuong cua than van, mui huong cua loi cau nguyen, mot su khich le nhu song gio ba đao, mot noi buon tinh lang, mot noi tram tu diu dang, nhung loi tho than keu hanh, nhung tieng keu la tuyet vong, ve đam tham bi huyen cua tinh cam, nhung uoc mong tao bao khong the ngan kim, su trong trang trinh nguyen, nhung benh tat cua xa hoi, nhung buc tranh cua the gioi, nhung loi quo trach cua luong tam, su hoi han đen mui long, su thon thuc cua đam me va nhung giot nuoc mat lang le rot vao song gio cua con tim, su hoan hi cua tinh, lo au cua ngay ly biet, niem vui cua ngay gap mat, su coi khinh ve đon đieu cua đoi thuong, su khat khao đien cuong cua ve han hoan, mot long tin chay bung nhu ngon lua va noi kho cua su trong vang trong tam hon, tieng keu than xua đi cam giac ve mot cuoc đoi đang chet lang, chat đoc cua phu nhan, ve lanh lung cua moi nghi ngo, ac quy ngao man va đua be ngay tho, ve ngang tang cua ke ruou che va co gai ngay tho trong trang – tat ca, tat ca trong tho nay: va bau troi, va mat đat, va thien đang, va đia nguc".
Voi ve phong phu ve y tuong va mo-tip ke tren, co the chia sang tac cua Lermontov thanh 2 giai đoan: giai đoan thu nhat đen nam 1835 va giai đoan thu hai la nhung nam con lai cua cuoc đoi tho ngan ngui. O giai đoan đau Lermontov sang tac bang tri tuong tuong, bang cam nhan ve the gioi xung quanh minh: su đau tranh khong khoan nhuong cua hai mat đoi lap giua troi va đat, qua đo nhin ra nguyen nhan cua bi kich cuoc đoi minh. Giai đoan thu hai nha tho đa gan hon voi thuc te qua su voi tiep xuc nhieu voi nhung con nguoi va đoi song xa hoi. Nhu mot nguoi theo thuyet nhi nguyen luan, nha tho cam nhan ve hai mat cua con nguoi "trong khoang trung gian kinh hoang giua hai cuoc đoi".


Danh muc tac pham (chon loc) = Van xuoi =
Vadim (1832, chua hoan thanh; xuat ban nam 1873)
Cong chua Ligovskaya (Knyaginya Ligovskaya, 1836, tieu thuyet chua hoan thanh, xuat ban lan đau nam 1882)
"Ashik-Kerib" (Truyen co tichAzerbaijani fairytale, 1837, xuat ban lan đau nam 1846)
Mot anh hung thoi đai(Герой нашего времени, 1840; 1842, phien ban thu hai; 1843, phien ban thu ba), tieu thuyet


= Kich =
Nguoi Tay Ban Nha (Ispantsy, bi kich, 1830, xuat ban nam1880)
Menschen und Leidenschaften (1830, xuat ban nam1880)
Mot nguoi ky la (Stranny tchelovek, 1831, kich, xuat ban nam 1860)
Masquerade (1835, xuat ban lan đau nam 1842)
Hai anh em (Dva brata, 1836, xuat ban nam 1880)
Arbenin (1836, ban thay the Masquerade, xuat ban nam 1875)


= Tho =
Nguoi Circassia (Tcherkesy, 1828, xuat ban nam 1860)
Ten cuop bien (1828, xuat ban nam 1859)
Bi cao (Prestupnik, 1828, xuat ban nam 1859)
Oleg (1829, xuat ban nam 1859)
Julio (1830, xuat ban nam 1860)
Kally ("Nguoi vay mau", bang tieng Circassia, 1830, xuat ban nam 1860)
Đua con cuoi cung cua tu do (Posledny syn volnosti, 1831–1832, xuat ban nam 1910)
Azrail (1831, xuat ban nam 1876)
Thu toi (Ispoved, 1831, xuat ban nam 1889)
Thien than cua cai chet (Angel smerti, 1831; xuat ban nam 1857 – tai Đuc; nam 1860 – tai Nga)
Thuy thu (Moryak, 1832, xuat ban nam 1913)
Ismail-Bei (1832, xuat ban nam 1842)
Nguoi phu nu Lit-va (Litvinka, 1832, xuat ban nam 1860)
Aul Bastundji (1834, xuat ban nam 1860)
Nhung bai tho đia chu quy toc Đuc ("Ulansha", "Benh vien", "Tuong niem o Petergof", 1832–1834, xuat ban lan đau nam 1936)
Khadji-Abrek (1835, Biblioteka Dlya Chtenya)
Mongo (1836, xuat ban nam 1861)
Boyarin Orsha (1836, xuat ban nam 1842)
Sashka (1835–1836, chua hoan thanh, xuat ban nam 1882)
Bai ca ve thuong nhan Kalashnikov (Pesnya kuptsa Kalashnikova, 1837)
Borodino (1837)
Cai chet cua nha tho (1837)
Ba vo ong thu quy Tambov (Tambovskaya Kaznatcheysha, 1838)
Bai hat ru Cossack (1838)
Nhung nguoi chay tron (Beglets, vao khoang 1838, xuat ban nam 1846)
Quy du (1838, xuat ban nam 1856 tai Berlin)
Nguoi hoc viec (Mtsyri, bang tieng Georgian, 1839, xuat ban nam 1840)
Valerik (1840)
Chuyen co tich tre em (Detskaya skazka, 1839, chua hoan thanh, xuat ban nam 1842)


= Tho ngan chon loc =
The Turk's Laments (Zhaloby turka, 1829)
Two Brothers (1829, Dva brata, published in 1859)
Napoleon (1830)
The Spring (Vesna, 1830)
July 15, 1830 (1830)
The Terrible Fate of Father and Son... (Uzhasnaya sudba otsa i syna... 1831)
The Reed (Trostnik, 1831)
Mermaid (Rusalka, 1831)
The Wish (Zhelanye, 1831)
The Angel (Angel, 1831)
The Prophecy (Predskazaniye, 1831)
The Sail (Parus, 1831)
Forgive Me, Will We Meet Again?.. (Prosti, uvidimsya li snova..., 1832)
The Hussar (Gusar, 1832)
Death of the Poet (1837)
The Branch of Palestine (Vetka Palestiny, 1837)
The Prayer (Molitva, 1837)
Farewell, Unwashed Russia (Proshchai, nemytaya Rossiya, 1837)
When Yellowish Fields Get Ruffled... (Kogda volnuyetsa zhelteyushchaya niva..., 1837)
The Thought (Duma, 1838)
The Dagger (Kinzhal, 1838)
The Poet (1838)
Don't Believe Yourself... (Ne ver sebye..., 1839)
Three Palms (Tri palhmy, 1839)
In the Memory of A.I.Odoyevsky (1839)
So Dull, So Sad... (I skuchno, i grustno..., 1840)
How Often, Surrounded by a Motley Crowd... (Kak tchasto, okruzhonny pyostroyu tolpoyu..., 1840)
Little Clouds (Tuchki, 1840)
The Journalist, the Reader and the Writer (1840)
The Heavenly Ship (Vozdushny korabl, 1840)
Fatherland (Rodina, 1841)
The Princess of the Tide, 1841, ballad
The Dispute (Spor, 1841)
Alone I set out on the road... (Vykhozu odin ya na dorogu..., 1841)


Tham khao Lien ket ngoai Лермонтов, Михаил Юрьевич в библиотеке Максима Мошкова (tieng Nga)
Михаил Лермонтов стихи в Антологии русской поэзии
22 Poems translated to English and many more in Russian
Online Lermontov shrine Luu tru ngay 4 thang 6 nam 2017 tai Wayback Machine
Some texts by Lermontov in the original Russian
(tieng Nga) The ancestors Mikhail Yuryevich Lermontov
M. Lermontov BORODINO