Vu trom phi truong Croydon la mot vu an lien quan đen viec 21.000 bang vang thoi, đong Sovereign cua Anh va đong Eagle cua My bi mat cap tai san bay Croydon, London vao ngay 6 thang 3 nam 1935. Theo thong le o san bay, chi co mot nhan vien bao ve lam nhiem vu giu va cam chia khoa vao kho bi mat cua san bay cung nhu tiep can tung chuyen hang tu cac chuyen bay moi ha canh. Bang cach nao đo, mot nhom an cap đa co đuoc mot bo chia khoa so cua va đi vao trong kho chua đo cua san bay va lay het toan bo so đo gia tri trong đo.
Ba nguoi đan ong bi buoc toi trom cap. Trong đo, mot nguoi đa bi ket an bay nam tu, trong khi hai nguoi kia đuoc tha bong sau khi mot nhan chung thay đoi loi khai. Van con vai thanh vien cua bang đang van chua đuoc xac đinh, va so vang bi trom đi đa khong bao gio đuoc tim thay.


Boi canh Trong nhung nam giua hai cuoc the chien, san bay Croydon la san bay chinh, co nhiem vu tiep nhan mot luong lon hang hoa, thu va vang đuoc chuyen đen London tu cac noi khac tren the gioi. Nam 1935, to The Flight co bai giat tit "con sot vang KLM", khi chi trong hai ngay, "toan bo muoi hai may bay đac biet, chua đay vang thoi, đong sovereign Anh va đong đo la vang cua My đa bay đen Croydon tu Ha Lan. Hon nua, moi chuyen bay dich vu, moi ngay bon chuyen, mang theo nhieu thoi vang nhat co the voi đieu kien luu luong hanh khach cho phep". Chi von ven mot tuan vao thang 5 nam 1935, so luong vang tri gia ba phan tu trieu bang đa đen Croydon tu Paris.


Vu trom Vao đem ngay 6 thang 3 nam 1935, Francis Johnson, nhu thuong le, la nhan vien bao ve duy nhat tai san bay. Ba thung vang, đuoc chuan bi san sang đe van chuyen đen Paris va Bi, đa đuoc mang đen can phong bi mat cua Imperial Airways vao sang som hom đo. Co hai bo chia khoa đe vao can phong nay, mot nam trong ngan keo cua quan ly san bay, mot do Johnson giu. Khi mot chiec may bay đen tu Đuc ha xuong san bay, Chang bao ve luc nay van con ngu say va chi thuc day luc 4 gio sang khi mot may bay Đuc đap xuong đen. Sau đo, anh roi khoi nha ga đe lam cong tac tiep nhan chuyen bay. Luc đo, can phong bi mat đa bi khoa ki.
Mot vai gio sau, can phong bi mat đuoc phat hien đa bi mo khoa va đot nhap. Ke trom đa cuom đi tong cong so tai san 21.000 bang (tuong đuong 1,2 trieu bang thoi gia 2016), bao gom vang thoi, đong sovereign vang va đong Eagle My ma hang van tai Machinery and Technical Transport Limited đa uy thac cho Imperial Airways.


Cuoc đieu tra cua canh sat Trong qua trinh đieu tra, canh sat đuoc biet mot nguoi đi xe đap ngang qua san bay vao sang som đa nhan dang bien so cua mot chiec taxi bi nghi ngo la su dung trong vu trom. Lan theo dau vet, ho tim đen George Mason, nguoi lai taxi. Mason tiet lo rang anh ta đa đuoc mot nguoi đan ong ten la "Little Harry" do ngot voi muc đich cho anh ta va ba nguoi đan ong khac, mot trong so ho la Cecil Swanland, đen san bay tu King Cross, thu thap vang va giao no đen nha cua Swanland. Ba chu nha cua Swanland, ba Schultz cung bao cao đa nhin thay nhung nguoi đan ong do hang tu mot chiec taxi vao sang hom 6 thang 3.
Swanland, mot ke khong tien khong the giai thich ly do tai sao anh ta co the đat mua khuy mang set bang vang, quan ao tri gia 59 bang va mot chiec tram cai 50 bang. Mot so vat pham lien quan cung đuoc canh sat tim thay tai nha cua anh ta. Chung bao gom mot thoi gian bieu cua Imperial Airways, con dau vang trong thung rac va mot chiec nep sat trong lo suoi, tuong tu nhu nhung cai thuong đuoc su dung đe giu cac thoi vang lai voi nhau.
Ba nguoi đan ong đa bi buoc toi sau đo:

Cecil Swanland, mot nghe si 47 tuoi, truoc đay đa tung bi ket an ve toi cuop va gia mao, tung hai lan ra tu vao toi.
Silvio "Shonck" Mazzarda, mot nguoi choi ca ngua chuyen nghiep 38 tuoi, cung la thanh vien cua bang đang Sabini.
John O'Brien, mot nguoi đan ong 70 tuoi.
Ban đau, tai xe taxi đa xac đinh Mazzarda va O'Brien trong mot cuoc nhan dang danh tinh, tham chi thua nhan rang anh quen biet Mazzarda trong 30 nam.
Trong mot cuoc tham tra cua canh sat danh cho Mazzarda vao nam 1937, anh thua nhan ban sao cua chum chia khoa, bao gom chiec chia khoa vao phong chua đo la lay tu nguoi truong phu trach do hang, Burtwell Peters.


Phien toa Graham Brooks, cong to vien tai Toa an Khu vuc Croydon đa thot len rang vu trom "kich tinh nhu mot cuon tieu thuyet cua Edgar Wallace". Ong ke lai:  Đo la mot đem hoan toan yen tinh va yen binh tai phi truong Croydon va moi nguoi đeu nghi rang so vang đa yen vi trong can phong bi mat. Roi đot nhien, luc bay gio sang, mot nhan vien ban hang ten Ashton đi vao can phong, đinh mo khoa nhung ngac nhien khi thay cua đa mo toang va can phong trong rong. Vu an chong lai Mazzarda va O'Brien sup đo sau khi Mason, nguoi lai xe taxi, quyet đinh thay đoi loi khai cua minh va tuyen bo rang Mazzarda khong o trong chiec xe taxi ngay hom đo.
Swanland bi ket an bay nam tu cho toi danh cua minh, trong khi Mazzarda va O'Brien đuoc tha bong.


Hau qua Van con nhung bi an chua đuoc giai quyet xung quanh vu trom, bao gom danh tinh cua mot so thanh vien bang đang va nhung gi đa xay ra voi so vang.
Sau vu cuop, vo cua Swanland bi đuoi ra khoi can ho va chuyen đen song cung me tai so 28, pho Dean, noi canh sat tin rang la cho giau so vang. Co nop đon xin đe lai tien cho chong tai nha tu Wandsworth. Canh sat cung ghi nhan la co co mot khoan tien đang ke trong ngan hang sau vu trom.
Vu cuop xay ra truoc Uy ban Tu phap Thuong vien nam 1939. Ngay sau vu viec, cac nan nhan bao gomPhilippson cung nhung nguoi khac đa đam đon kien hang Imperial Airways, Limited, trong đo yeu cau hang boi thuong cho so vang bi mat cua ho. Đo la so vang ma ho đa ky gui chuyen đen Bi tu London. Vu kien đa xac lap cac đieu khoan va đieu kien chuyen cho bat buoc giua cac ben, khi Toa Thuong vien ra phan quyet co loi cho phe bi đon.
Ho so lien quan đen vu an hien van con đuoc luu tru boi Vien Luu tru Quoc gia Anh đat tai Kew.


Tham khao