kaengreg/wikifacts-bench huggingface dataset:
Tieu luc đia An Đo la 1 khu vuc cua chau A nam chu yeu tren Mang An Đo.


Đinh nghia Thuat ngu "tieu luc đia An Đo" va "Nam A" thuong đuoc dung thay the cho nhau. Do su nhay cam ve chinh tri, mot so nguoi dung thuat ngu "Tieu luc đia Nam A", "Tieu luc đia An-Pak", "Tieu luc đia", hoac la "Nam A" thay cho thuat ngu "tieu luc đia An Đo". Theo cac su gia Sugata Bose va Ayesha Jalal, tieu luc đia An Đo đuoc biet đen voi ten goi Nam A "trong thoi gian gan đay va cach noi trung lap hon." Nha An Đo hoc Ronald B. Inden lap luan rang viec su dung thuat ngu "Nam A" đang tro nen rong rai do phan biet ro rang khu vuc voi Đong A; mot so hoc gia cho rang thuat ngu "Nam A" đuoc su dung pho bien o chau Au va Bac My hon thuat ngu "Tieu luc đia" hay "Tieu luc đia An Đo". Tong dan so tinh đen ngay 31 thang 12 nam 2022 la 1,866,869,445 nguoi.


= Pham vi =
Đinh nghia ve pham vi đia ly cua tieu luc đia An Đo la khac nhau. Lich su hinh thanh cua toan bo Đai An Đo, nay thuong đuoc coi la bao gom cac nuoc An Đo, Pakistan, va Bangladesh; truoc nam 1947, 3 nuoc nay ve mat lich su tao thanh An Đo thuoc Anh. No hau nhu luon luon bao gom ca Nepal, Bhutan, va quoc đao Sri Lanka va co the cung bao gom Afghanistan va quoc đao Maldives. Khu vuc cung co the bao gom cac lanh tho tranh chap nhu Aksai Chin, la mot phan cua tieu vuong quoc An Đo thuoc Anh Jammu va Kashmir, nhung nay do khu tu tri Tan Cuong cua Trung Quoc quan ly. 1 cuon sach do Bo Ngoai giao Hoa Ky xuat ban nam 1959 thi Afghanistan, Sri Lanka, An Đo, Nepal, va Pakistan (gom ca Đong Pakistan, nay la Bangladesh) la nhung phan cua "Tieu luc đia Nam A". Khi thuat ngu Tieu luc đia An Đo đuoc su dung voi y nghia la Nam A, cac quoc đao Sri Lanka va Maldives đoi khi khong đuoc liet ke, trong khi Tay Tang va Nepal co khi lai đuoc ghi vao hoac khong.


Đia ly Ve mat đia ly, tieu luc đia An Đo la 1 ban đao tai Trung-Nam A, hon la 1 vung co hinh kim cuong đuoc gioi han boi day Himalaya o phia bac, Hindu Kush o phia tay, va Arakanese o phia đong, va mo rong ve phia nam đen An Đo Duong voi bien A Rap o phia tay nam va vinh Bengal o phia đong nam. Voi ca 7 quoc gia đuoc liet ke, dien tich cua khu vuc la khoang 4,4 trieu km² (1,7 trieu mi²), chiem 10% luc đia chau A va 2,4% dien tich be mat đat lien the gioi. Tinh toan the, tieu luc đia chiem khoang 34% dan so chau A (tren 16,5% dan so the gioi) va co nhieu dan toc sinh song.
Hau het khu vuc nam tren mang An Đo va tach biet khoi phan con lai cua chau A bang cac hang rao nui non. Mang An Đo bao phu phan lon Nam A, tao thanh 1 vung đat trai dai tu Himalaya thanh mot phan cua bon đia ben duoi An Đo Duong, bao gom nhieu vung cua Nam Trung Quoc va Đong Indonesia, cung nhu cac day Con Lon va Karakoram, va mo rong đen song khong bao gom Ladakh, Kohistan, day Hindu Kush va Balochistan.


Tham khao
Tranh phong canh, con đuoc goi la nghe thuat phong canh, la su mo ta canh quan trong nghe thuat. Canh quan thien nhien, nhu nui, thung lung, cay, song, va rung, đac biet la chu đe chinh la mot khung canh rong voi cac yeu to đuoc sap xep thanh mot bo cuc mach lac. Trong cac tac pham khac, boi canh phong canh cho cac buc tranh van co the tao thanh mot phan quan trong cua tac pham. Bau troi hau nhu luon đuoc bao gom trong buc tranh va thoi tiet thuong la mot yeu to cua bo cuc. Canh quan chi tiet nhu mot chu đe rieng biet khong đuoc tim thay trong tat ca cac truyen thong nghe thuat va phat trien khi đa co mot truyen thong tinh te đai dien cho cac chu đe khac. Francesco Filippini đuoc xem la mot trong nhung nhan vat chu chot cua hoi hoa phong canh chau Au vao nua sau the ky 19, co anh huong sau rong đen nghe thuat phong canh trong hon mot the ky. Filippini tung đen Paris đe gap go nguoi ban cua minh la Claude Monet, tu đo ong tiep thu mot so ky thuat hoi hoa, nhung sau đo đa tach biet ve mat tu tuong, phat trien mot ngon ngu nghe thuat rieng biet va sang lap mot phong trao moi, khac voi truong phai An tuong Phap.
Tu đinh huong nay đa hinh thanh nen mot trao luu đoc lap, sau nay đuoc gioi phe binh goi la “chu nghia Filippini” hoac “chu nghia an tuong Y”, đoi lap voi thi phap cua truong phai Phap. Phong trao nay dua tren mot quan niem đao đuc ve xa hoi va triet hoc ve phong canh, bac bo cac thoa hiep thuong mai, va huong đen viec phuc hoi pham gia cho lao đong nong thon cung nhu ban chat noi tam cua khung canh đuoc mieu ta.
Nhieu tac pham cua Umberto Boccioni — bao gom Le Risaiole va Sera — lay cam hung truc tiep tu cac canh quan nong nghiep cua Filippini, ca trong cach xu ly anh sang lan bo cuc, đieu đa đuoc thua nhan trong nganh su hoc nghe thuat thuoc phong trao vi lai.
Chu nghia Filippini hien nay đuoc cong nhan la mot trong nhung buoc phat trien tien tien nhat cua hoi hoa phong canh chau Au, va la tien than cua nhieu khia canh chu yeu trong hoi hoa hien đai the ky 20.
Hai truyen thong chinh bat nguon tu hoi hoa phuong Tay va nghe thuat Trung Quoc, tro lai sau hon mot nghin nam trong ca hai truong hop. Su thua nhan mot yeu to tam linh trong nghe thuat phong canh co mat tu khi bat đau trong nghe thuat Đong A, dua tren Đao giao va cac truyen thong triet hoc khac, nhung o phuong Tay chi tro nen ro rang voi Chu nghia lang man.
Goc nhin phong canh trong nghe thuat co the hoan toan la tuong tuong, hoac đuoc sao chep tu thuc te voi muc đo chinh xac khac nhau. Neu muc đich chinh cua mot buc tranh la mo ta mot đia điem cu the, thuc te, đac biet bao gom cac toa nha noi bat, thi no đuoc goi la goc nhin đia hinh.  Nhung quan điem nhu vay, cuc ky pho bien nhu cac ban in o phuong Tay, thuong đuoc xem la thap kem hon so voi cac canh quan my thuat, mac du su khac biet khong phai luc nao cung co y nghia; đinh kien tuong tu đa ton tai trong nghe thuat Trung Quoc, noi hoi hoa van hoc thuong mo ta cac quan điem tuong tuong, trong khi cac nghe si chuyen nghiep ve tu goc nhin thuc te.


Tham khao
Nico Ladenis (22 thang 4 nam 1934 – 10 thang 9 nam 2023) la mot đau bep nguoi Tanganyika goc Hy Lap, noi tieng voi chuoi nha hang o Anh. Ong gianh đuoc ba ngoi sao Michelin va nha hang cua ong, Chez Nico đuoc Good Food Guide đanh gia muoi tren muoi. Nam 1999, do ung thu tuyen tien liet va vo mong đoi voi quang canh nha hang o London, ong quyet đinh trao tra lai nhung ngoi sao cua minh.


Đau đoi Ladenis chao đoi o Tanzania vao ngay 22 thang 4 nam 1934. Cha me ong la nhung nguoi goc Hy Lap. Gia đinh Ladenis sau đo chuyen đen Provence, Phap, truoc khi Ladenis chuyen đen Anh.


Su nghiep Ladenis la mot đau bep tu hoc. Ong khong theo hoc bat ky truong am thuc nao. Trong thoi gian lam viec tai nha hang cua minh, Chez Nico o Dulwich, London vao khoang nhung nam 1976, 1977, ong gap đau bep Michel Roux tai mot bua tiec. Roux sau đo sap xep cho Ladenis lam viec mot tuan tai nha hang ba sao Michelin, Moulin de Mougins duoi su quan ly cua Roger Verge.
Nam 1989, Ladenis mo mot nha hang kieu bistro o Pimlico, London, voi ten goi "Simply Nico". Đen nam 1992, Ladenis tiep tuc mo mot nha hang moi ben trong khach san Grosvenor House o Mayfair, mang ten "Nico at Ninety". Nha hang hai sao Michelin truoc đay cua ong tren đuong Great Portland sau đo đuoc chuyen đoi thanh "Nico Central" theo phong cach bistro. Nico at Ninety sau đo cung đuoc đoi ten thanh Chez Nico va đen nam 1995 thi nha hang nay đuoc tang ba sao Michelin.
Nam 1999, ong yeu cau cac nha đanh gia cua cam nang Michelin loai ong khoi danh sach va chap nhan tu bo ba ngoi sao Michelin cua minh. Trong mot thong cao bao chi vao thoi điem đo, Ladenis noi: "Lam viec trong mot nha hang ba sao rat han che va moi nguoi khong muon an thuc an đat đo. Ban khong the lam nhung chuyen ruoi bu trong mot nha hang ba sao va toi muon lam cho no tro nen thoai mai hon". Sau đo, ong thua nhan rang đieu nay mot phan la do bi vo mong voi quang canh nha hang o London, nhung cung mot phan vi ong đa đuoc chan đoan mac benh ung thu tuyen tien liet mot thang truoc khi noi chuyen voi cac nha phe binh Michelin. Sau đo, Ladenis tiep tuc mo them nhieu nha hang khac: nha hang Incognico mo tren Đai lo Shaftesbury nam 2000, nha hang Deca tren pho Conduit nam 2002. Ong quyet đinh rut lui khoi viec đieu hanh cac nha hang vao nam 2003 va nghi huu hoan toan khoi cong viec kinh doanh. Hai co con gai cua ong van thay cha tham gia vao cong viec đieu hanh ca hai doanh nghiep.


Đoi tu va di san Ladenis ket hon voi Dinah-Jane Ladenis. Hai nguoi co hai co con gai, Isabella va Natasha.
Chez Nico, duoi quyen Ladenis, van la mot trong bay nha hang o Anh (ke tu nam 2013) đa nhan đuoc điem so toi đa muoi tren muoi cua cam nang am thuc Good Food Guide. Ong la đau bep tu hoc đau tien co đuoc ba sao Michelin.


Tac pham đa xuat ban Ladenis, Nico; Crompton-Batt, Alan (1987). My Gastronomy. London: Ebury. ISBN 9780852236826.
Ladenis, Nico; Brigdale, Martin (1996). Nico. London: Macmillan. ISBN 9780333651773.


Tham khao
Chien tranh toan dien hay con goi la chien tranh tong luc. Khac voi cac cuoc chien tranh truoc đo (Chien tranh Bay Nam, Chien tranh Napoleon, Đai chien Bac Au, v.v...) thi cuc dien chien tranh khong con đuoc quyet đinh boi cac tran đanh hay chien dich ma quy mo cua no đuoc mo rong ra, ca ve pham vi va tinh chat ac liet. No đanh dau cho mot buoc phat trien cua nghe thuat chien tranh.


Đac điem Chien tranh đuoc giai quyet bang hang loat cac hoat đong quan su, ngoai giao, tinh bao, kinh te, pham vi hoat đong quan su khong lo co tam anh huong lon đen ca trong nuoc lan khu vuc, cac cuoc chien đuoc tien hanh ca tren bo, tren bien, va tren khong. Hai ben bop nghet nhau ve kinh te va quan su, đo that su la mot su thu thach ve tinh than cho ca hai ben va ben nao co the đung vung truoc nhung thu thach đo se la nguoi chien thang.
Thay đoi trong chien tranh tong luc so voi cac cuoc chien tranh khac co the ke đen nhu: chien truong đuoc mo rong co khi mot phong tuyen co the dai hang tram kilomet, muc đo ac liet, thuong vong cuc cao. Bo binh xuat hien trong tran đanh voi đoi hinh tan mat khong con thanh nhung khoi quan lon nhu truoc kia, đong thoi xuat hien cac khi tai quan su moi nhu xe tang, may bay, sung may,... ho tro cho bo binh. Lam chien truong tro nen ac liet hon voi nhung tran đanh, hay chien dich quy mo lon khong khoan nhuong cua 2 ben vao nhung vi tri then chot cua nhau (cac trung tam quan su, hay cong nghiep, cac thanh pho lon,v.v...) hoac chi đon gian đap tan hay lam tieu hao quan đoi đoi phuong, ma muc đich cuoi cung la be gay tinh than cua đoi phuong đe chien thang.
Quan điem tien hanh chien tranh toan dien con đuoc hieu la su ket hop chat che giua cac mat tran. Mat tran nao cung co vi tri quan trong trong mat tran quan su, nhung chien thang tren chien truong van la yeu to quyet đinh.


Xem them Chien tranh han che
Chien tranh cuc bo


Tham khao
Acanthurus tennentii la mot loai ca bien thuoc ho Ca đuoi gai, co chieu dai toi đa 31 cm (12 in). No đuoc tim thay o vung bien nhiet đoi va can nhiet đoi tai An Đo Duong - Thai Binh Duong.


Mieu ta Acanthurus tennentii la mot loai ca hinh bau duc voi chieu dai toi đa la 31 cm (12 in), mac du chieu dai đien hinh hon la 25 cm (10 in). Da cua loai ca nay thuong co mau cam be, nau oliu hoac xam, nhung co the chuyen sang mau nau sam đo ung voi mau đo hoac tim khi bi cang thang. Mot đuong toi chay doc theo goc vay lung voi mot đuong tuong tu o goc vay hau mon. Co hai vet toi phia sau mat, va cac vay giong nhu dao mo loi ra tu cuong đuoi co mau đen va đuoc bao quanh boi mot đom đen lon voi đuong vien mau xanh. Ca vay lung va vay hau mon đeu dai, keo dai đen tan cuong đuoi. Vay đuoi co hinh luoi liem, no phat trien dai hon khi ca gia đi. Mot dai mau trang xanh bao quanh no.


Pham vi phan bo va moi truong song Loai nay co su phan bo tai vung bien nhiet đoi va can nhiet đoi tai An Đo Duong – Thai Binh Duong; pham vi sinh song cua no keo dai tu Đong Phi va Madagascar đen mien nam An Đo, Sri Lanka, Malaysia, Thai Lan va Indonesia. No song tren đa va ran san ho, tren cac ran san ho va trong cac kenh giua cac ran san ho, o đo sau xuong khoang 35 m (115 ft).


Sinh thai Acanthurus tennentii an cac loai tao phat trien duoi đay bien va mat vun, cung nhu mang tao moc tren cat va cac chat nen khac. Viec sinh san lien quan đen viec giai phong tinh trung va trung xuong bien. Ca con song ngoai bien va tro lai he sinh thai ran san ho khoang bay tuan sau đo. Luc đau, chung co the co mau đen hoac vang voi vong mat đen, nhung sau đo chung giong voi ca truong thanh, ngoai cac vet đen phia sau mat, o mot giai đoan phat trien o tuoi vi thanh nien co hinh mong ngua. Loai ca nay an ngoai troi vao ban ngay, thuong trong cac nhom nho voi ca vet va cac loai khac.


Bi đe doa va tinh trang bao ton Đay la mot loai ca pho bien trong phan lon pham vi song cua no. No đoi khi bi đanh bat đe con nguoi tieu dung. Moi truong song cua no de bi pha huy, nhung hien tai mot so ca the cua loai nay đang đuoc bao ve. Lien minh Bao ton Thien nhien Quoc te đa đanh gia tinh trang bao ton cua loai nay la "it quan tam".


Hinh anh Tham khao Lien ket ngoai Du lieu lien quan toi Acanthurus tennentii tai Wikispecies
 Tu lieu lien quan toi Acanthurus tennentii tai Wikimedia Commons
Ranier Froese va Daniel Pauly (chu bien). Thong tin Acanthurus tennenti tren FishBase. Phien ban thang 4 nam 2008.
Carson Air Flight 66 la may bay canh quat Swearingen Metro II tren chuyen bay cho hang noi đia tu Vancouver đen Prince George, ca hai đeu o British Columbia, Canada. Vao ngay 13 thang 4 nam 2015, may bay đa roi xuong mot ngon nui tren đuong đen san bay Prince George khien ca hai thanh vien phi hanh đoan tu nan.


Lich su chuyen bay May bay đa cat canh tu san bay quoc te Vancouver vao khoang 7:02 PDT. May bay sau đo ha xuong tu 2.400 met đen 900 met trong chua đay mot phut. Kiem soat vien khong luu bi mat lien lac radar voi may bay khi no đang tren đuong đen Prince George vao khoang 7:08.


May bay va phi hanh đoan Chiec may bay nay la mot may bay đong co hai canh quat Swearingen SA226-TC Metro II, so se-ri TC-325, C-GSKC đa đang ky, đuoc san xuat vao nam 1977. Carson Air la nha khai thac duy nhat cua no. May bay khong đuoc trang bi may ghi am buong lai hay may ghi du lieu chuyen bay.
Phi hanh đoan chi bao gom phi hanh đoan buong lai, co truong 34 tuoi Robert Brandt va co pho 32 tuoi Kevin Wang.


Tim kiem May bay đa roi xuong mot khu vuc suon đoi gan Nui Crown, mot phan cua day nui North Shore. Hai may bay truc thang va hai may bay tu đoi cuu ho North Shore đa tham gia tim kiem nhung manh vo cua may bay, nhung tien trinh bi cham lai do đieu kien thoi tiet xau. Sau đo nguoi ta phat hien ra rang may phat đinh vi khan cap đa đuoc kich hoat, nhung khong phat ra tin hieu.


Đieu tra Vu tai nan đa đuoc đieu tra boi Uy ban An toan Giao thong Canada (TSB), ho đa xac đinh nguyen nhan vu tai nan la do may bay đa vo do ha đo cao qua nhanh. Tuy nhien, khong ly do ro rang nao đuoc tim thay giai thich tai sao may bay lai ha canh đot ngot nhu vay. Kham nghiem tu thi hai phi cong cua Cuc Canh sat British Columbia cho thay phi cong Brandt co nong đo con trong mau la 0,24%, gap ba lan gioi han phap ly đoi voi nguoi lai xe.


Tham khao
Cay Shawshank la mot cay soi trang nam gan Cong vien Trang trai Malabar o Lucas, Ohio, Hoa Ky, xuat hien trong bo phim đien anh nam 1994 The Shawshank Redemption. Cay cao it nhat 100 foot (30 m) va co tuoi đoi khoang tu 180-200 nam. No đong vai tro trung tam trong cot truyen cua bo phim va la mot trong nhung đia điem du lich noi tieng nhat gan lien voi tac pham. Cay bi xe đoi boi set vao ngay 29 thang 7 nam 2011 va cuoi cung bi gio quat nga vao khoang ngay 22 thang 7 nam 2016.


Lich su Cay Shawshank la mot điem thu hut khach du lich đoi voi nhung nguoi ham mo cua bo phim, mac du nam trong khu vuc tu nhan tai Trang trai Malabar. No la mot phan cua "Đuong mon Shawshank", la noi co nhieu đia điem mang tinh bieu tuong cua tac pham va thu hut toi 35.000 luot khach tham quan moi nam. Ngoai ra, trang trai trong cay soi nay đoi khi cung đuoc su dung lam noi to chuc đam cuoi.
Vao ngay 29 thang 7 nam 2011, mot nua than cay bi nga do kien đuc thoi than ​​sau khi bi set đanh. Tin tuc ve su kien nay đa đuoc lan truyen rong rai va xuat hien tren khap cac ban tin o Vuong quoc Anh va An Đo. So phan cua cai cay khong đuoc chac chan vao thoi điem đo, đong thoi cac quan chuc đeu to ra lo ngai ve co hoi song sot cua cay, nhung no van con song sau vu nay. Do nhung đot gio manh nen cay tiep tuc bi hu hai them vao thang 7 nam 2016. Su kien nay đa lam cho luong truy cap Internet tren trang web cua Cuc Khach tham quan Mansfield va Richland County tang len đang ke, cung nhu moi quan tam cua moi nguoi danh cho Đuong mon Shawshank. Nhung phan con lai cua cay đa bi đon ha vao ngay 9 thang 4 nam 2017 boi chu so huu hien tai cua no. Sau đo, chung tro thanh mat hang (cung voi bua đuc đa va đa nam cham) đuoc ban trong su kien Shawshank Hustle 2017, mot cuoc đua hang nam dien ra tai cac đia điem quay phim doc theo tuyen đuong đua.


Vai tro trong bo phim Mac du lay boi canh o Maine, nhung phan lon qua trinh ghi hinh The Shawshank Redemption lai dien ra o Mansfield, Ohio cung voi cac đia điem lan can. Cay soi xuat hien gan cuoi bo phim, khi nhan vat Red (do Morgan Freeman thu vai) lan theo chi dan cua Andy Dufresne (Tim Robbins thu vai) đe đi đen cho đo. Red tim thay mot chiec hop đuoc chon phia duoi goc cay. Chiec hop chua mot la thu cua Andy va tien mua ve xe buyt đe đi đen Mexico. Trong phim, Andy mo ta cay Shawshank "giong nhu thu gi đo trong mot bai tho cua Robert Frost".
Cay Shawshank đuoc coi la mot trong nhung cai cay mang tinh bieu tuong nhat trong lich su đien anh.


Tham khao
Bo toc chuot (tieng Trung: 鼠族; binh am: shu zu; Han Viet: thu toc) la mot thuat ngu moi đuoc su dung đe mo ta nhung nguoi lao đong nhap cu co thu nhap thap song trong cac nha tro gia re duoi long đat tai cac thanh pho lon cua Trung Quoc. Theo uoc tinh chinh thuc thi tai Bac Kinh co toi 281.000 nguoi song duoi long đat, mac du co nhieu bao cao uoc tinh con so nay phai len toi mot trieu nguoi.


Nguyen nhan Trong thoi ky Chien tranh Lanh, khi cang thang giua Trung Quoc va Lien Xo len toi đinh điem (xem bai "Chia re Trung – Xo"), đe đe phong nhung cuoc khong kich cua Khong quan Lien Xo, chinh quyen Trung Quoc đa thuc đay viec ket hop cac ham tru bom ngay duoi tang ham cac toa nha dan cu moi đuoc xay dung. Đuoc khuyen khich boi nhung cai cach kinh te cua Đang Tieu Binh, nhung nguoi lao đong nhap cu bat đau di cu tu nong thon đen thanh thi nhieu hon, khi muc luong va muc song cao trong thanh pho đeu cao hon. Đe đieu tiet su gia tang dan so, chinh phu Trung Quoc cho phep su dung nhung ham tru an nay lam noi cu tru. Khong co ho khau hop le, nhieu nguoi di cu đa khong co đu đieu kien đe mua nha rieng cho minh khi moi nhap cu va thay vao đo phai lua chon nhung phong tro gia re nay nhu mot giai phap thay the.
Vao cuoi nam 2010, thuat ngu "thu toc" ("鼠族") bat đau đuoc su dung đe mo nhung cu duoi long đat trong bao chi Trung Quoc. Ngay sau khi Bo Nha o va Phat trien Nong thon - Đo thi chinh thuc cam cho thue nha o duoi tang ham va cac ham tru bom vi nhung lo ngai ve an toan. Đau nam 2015, truyen thong nha nuoc đa đua tin rang 120.000 nguoi đa bi truc xuat khoi cac khu sinh song duoi long đat.


Nha tro Mac du viec sinh song trong cac ham tru an nay la bat hop phap, nhung nhieu nguoi lao đong nhap cu chon nhung nha tro nam o vi tri trung tam nay đe tranh phai mat qua nhieu thoi gian đe đen noi lam viec. Theo mot nghien cuu nam 2013, dien tich trung binh cua mot can phong duoi long đat o Bac Kinh la 9,75 met vuong (104,9 foot vuong) va gia thue trung binh la 436 nhan dan te moi thang. Đa phan nhung can ham đeu toi tam, thieu duong khi, am thap, ngot ngat va quanh nam anh đien. Đieu kien ve sinh trong cac khu dan cu noi chung la kem, nguoi dan thuong phai su dung chung nha ve sinh. Trong mot truong hop, co nha ve sinh đuoc chia nhau su dung boi 80 phong.


Xem them "Bo toc kien"
"Nguoi chuot chui"
Thanh pho ngam


Tham khao
Tamagoyaki (卵焼き (卵燒き) (Noan thieu)/ たまこやき/ タマコヤキ, Tamagoyaki nghia đen la "trung ran") la mot kieu trung ran cua Nhat Ban, đuoc che bien bang cach cuon cac lop trung lai tao thanh hinh thanh vuong trong mot loai chao hinh chu nhat chuyen dung goi la makiyakinabe hoac tamagoyakiki. Trong tieng Nhat, "tamago" co nghia la "trung", con "yaki" co nghia la "ran".


Che bien O Nhat Ban co vai loai tamagoyaki khac nhau. Mon nay đuoc che bien bang cach ket hop trung voi cac gia vi nhu đuong va xi dau. Trong mot so cong thuc khac con them ca ruou sake va ruou mirin.
Mon trung nay co mot bien tau ten "dashimaki tamago" (たし巻き卵), tuc la trong thanh phan co cho them nuoc dung dashi vao (lam tu ca bao va rong bien). O vung Kanto, dashimaki cung đuoc goi la tamagoyaki. The nhung o vung Kansai, đay la hai mon trung hoan toan khac nhau. Khac biet nam o cho, khi co them dashi vao hon hop trung se cho ra đuoc mot thanh pham thom, co ket cau mem, mong va uot hon. O nhieu nha hang sushi cao cap, nguoi ta con dung mot luong dashi va đuong nhieu hon so voi binh thuong hoac thi thoang tron mot it hai san vao hon hop trung. Ngoai ra con co mot phien ban dung đen hon hop tom nhuyen, khoai bao nhuyen, ruou sake roi che bien thanh dang banh set deo.


= Che bien =
Tron cac nguyen lieu lai voi nhau va khuay đeu hon hop cho đen khi đuong tan het.
Trang chao makiyakinabe bang mot lop dau an.
Bat lua nho đe trung se khong chay.
Đo hon hop trung vao chao thanh mot lop that mong, chu y trang hon hop đen moi goc canh cua chao.
Sau 2-3 phut, khi trung đa gan chin het, tu đau ben nay, gap 1/3 mieng trung lai vao giua.
Sau đo gap tiep phan trung nay sang phia đau ben kia cua chao, tuc la bay gio phan trung chin chi chiem 1/3 chao.
Đo hon hop trung song vao phan chao đang trong, trang sao cho thanh mot lop that mong.
Khi trung gan đuoc roi, lay phan trung cuon đang nam o đau ben kia chao, gap mot đoan 1/3 vao giua, roi lai them 1/3 nua.
Lap lai quy trinh nay cho đen khi het hon hop trung song.
Don trung ra thot va thai thanh cac đoan co chieu rong tu 0,8 cm đen 1,3 cm tuy theo so thich ca nhan.


Phuc vu O Nhat Ban, tamagoyaki đuoc phuc vu nhu mot mon an sang pho bien, đong thoi cung đuoc dung trong che bien.


= Sushi =
Tamagoyaki đuoc phuc vu tren khap the gioi duoi dang nigiri, va cung co trong nhieu loai sushi cuon khac nhau. Thoi xua, khi ma hau het cac co so che bien sushi đeu tu lam ra tamagoyaki (con đuoc biet đen voi ten goi gyoku), cac khach hang sanh an se thuong thuc mon sushi tamago truoc tien nham đanh gia ky nang cua đau bep sushi.
Ngoai ra, tamagoyaki cung xuat hien trong cac cuon Futomaki co lon nhu mot thanh phan chinh.


Cac mon an tuong tu O Nhat Ban, co mot so mon an tuong tu nhu tamagoyaki, trong đo co usuyaki-tamago, kinshi-tamago va iri-tamago. Chung khac nhau boi đo day cung nhu cach nau chin. Usuyaki-tamago thi mong, kinshi-tamago la mot loai usuyaki-tamago đuoc cat thanh soi nho, con iri-tamago thi lai giong voi mon trung khuay.


Xem them Gyeran-mari
Okonomiyaki


Tham khao