Gobiodon histrio la mot loai ca bien thuoc chi Gobiodon trong ho Ca bong trang. Loai nay đuoc mo ta lan đau tien vao nam 1837.


Tu nguyen Tu đinh danh histrio trong tieng Latinh co nghia la "dien vien". Ten goi nay do Kuhl & van Hasselt đat, ma ham y theo Valenciennes la đe cap đen su tuong đong ve hoa van bat mat giua loai ca nay voi Histrio histrio (thuoc ho Ca luoi dong).


Phan bo va moi truong song G. histrio co phan bo trai rong tren vung Đong An - Tay Thai, bao gom ca Bien Đo, va tu quan đao Andaman ve phia đong đen quan đao Samoa, nguoc len phia bac đen quan đao Ryukyu, xa ve phia nam đen Uc (gom ca đao Lord Howe). O Viet Nam, G. histrio đuoc ghi nhan tai vinh Nha Trang va quan đao Truong Sa.
G. histrio la mot loai song cong sinh voi san ho Acropora, đac biet ua song voi loai Acropora nasuta, đuoc tim thay tren cac ran san ho ngoai khoi va trong đam pha o đo sau đen it nhat la 15 m.
Mot điem tuong đong ve su thich nghi moi truong song giua G. histrio o Uc va Fiji la chung co xu huong cu tru tren cac cum san ho A. nasuta co đuong kinh lon. Tuy nhien, van co su khac biet ve su uu tien chon moi truong song giua cac vung đia ly. Khong giong nhu o Uc, G. histrio o Fiji ua thich cu tru tren cac cum A. nasuta co khoang cach giua cac nhanh hep hon. G. histrio o Uc lai ua thich san ho A. nasuta co mau xanh lam hon la bien the mau nau. Ket qua thi nghiem cho thay, G. histrio o Fiji khong phan biet A. nasuta dua tren mau sac ma chi su dung hinh thai cau truc đe lua chon moi truong song cua chung.
Tai đao Lizard (ran san ho Great Barrier), nhung ca the G. histrio nho, đon le thuong chiem giu cac san ho nho (đuong kinh duoi 15–20 cm), con nhung cap lon hon chiem giu san ho lon (đuong kinh tren 15–20 cm). G. histrio nho va lon đeu ua song o san ho lon, nhung ca the nho thuong bi đuoi khoi san ho lon khi co su hien dien cua ca the lon hon. Ca nho co nhieu kha nang su dung san ho lon khi co mat mot con truong thanh so voi khi xuat hien mot cap truong thanh, cho thay rang ca nho co the đa mat đi mot ca the trong cap sinh san cua no.


Mo ta Chieu dai lon nhat đuoc ghi nhan o G. histrio la 3,5 cm. Loai nay co mau xanh luc voi cac vet soc, hoac la cac soc đut đoan, hang đom mau đo tuoi o hai ben than. Co 4–5 soc doc mau đo tren đau, soc đau tien bang qua mat, soc cuoi bang qua goc vay nguc (cac soc vuot len tren tam mat). Co mot đom đen o phia cuoi tren cua nap mang.
G. histrio co kieu hinh rat giong voi Gobiodon aoyagii va Gobiodon erythrospilus. Thay vi la cac soc đo nhu G. histrio va G. erythrospilus, G. aoyagii lai xuat hien cac hang đom tron tren than. Giua G. histrio va G. erythrospilus co the kho phan biet hon, nhung đe y se thay cac vet đo tren đau cua G. erythrospilus lai ngan hon (khong vuot len tam mat nhu G. histrio) va loai nay khong co đom đen tren nap mang.
So gai vay lung: 6–7; So tia vay lung: 10; So gai vay hau mon: 1; So tia vay hau mon: 9; So gai vay bung: 1; So tia vay bung: 5.


Sinh thai G. histrio va ca bong Paragobiodon echinocephalus gop phan loai bo tao luc Chlorodesmis fastigiata, mot loai tao co kha nang cam nhiem qua lai gay uc che su phat trien cua san ho A. nasuta (bang cach tao ra vung thieu oxy hoac tang luong vi khuan co hai cho san ho). Trong vong vai phut sau khi tiep xuc voi tao đoc, hoac chi tiep xuc qua chiet xuat hoa hoc cua tao, san ho se toa ra mui thu hut ca bong đen đe don tao cho chung. G. histrio tieu thu luon ca tao C. fastigiata, trong khi P. echinocephalus chi loai bo C. fastigiata nhung khong tieu thu no.
G. histrio tiet ra đoc to tren da cua chung. Thi nghiem cua Dixson va Hay (2012) cho thay, dich nhay tiet ra tu G. histrio đa tiep xuc voi C. fastigiata khien loai san moi mat thang bang (nga ve phia truoc hoac sang mot ben) nhanh hon gap đoi so voi G. histrio khong tiep xuc voi C. fastigiata.
Sau khi mot loai san moi bat đuoc G. histrio, chung se ngay lap tuc nha G. histrio ra do đoc to tiet ra tu dich nhay. Nhung nhung ke san san moi van lap lai hanh vi nay nhieu lan, va G. histrio van luon song sot sau khi bi nha ra. Tuy nhien, G. histrio van co the bi tieu thu sau khoang 1,5 phut, thoi gian toi thieu ma ca bong đuoc xu ly trong mieng ke san moi.


Thuong mai G. histrio đuoc thu hoach trong nganh buon ban ca canh.


Tham khao