The van hoi hay Olympic  , con co ten goi cu la The gioi van đong hoi, la cuoc tranh tai trong nhieu mon the thao giua cac quoc gia tren toan the gioi. The van hoi gom The van hoi Mua he va The van hoi Mua đong đuoc to chuc xen ke nhau 2 nam/lan (vao cac nam chan). Đay la mot đai hoi the thao khong chi la đua suc the luc ma con mang y nghia bieu trung cho tinh than đoan ket, hoa binh cua toan nhan loai.
The van hoi bat nguon tu cac cuoc thi đau the thao thoi Hy Lap co đai tu nam 776 truoc Cong Nguyen cho đen khi Hoang đe La Ma la Theodosius I cam đoan vao nam 394. Va The van hoi hien đai đuoc Nam tuoc nguoi Phap Pierre Fredy de Coubertin to chuc lan đau tien vao cuoi the ky 19.
The van hoi Mua he đuoc dien ra cu 4 nam mot lan tu nam 1896, tru nhung nam dien ra chien tranh the gioi (nhu Chien tranh the gioi thu hai).
The van hoi Mua đong đuoc thanh lap vao nam 1924 cho nhung mon the thao mua đong. Moi đau no đuoc to chuc cung nam voi The van hoi mua he, nhung tu nam 1994, The van hoi mua đong va The van hoi mua he dien ra xen ke nhau 2 nam/lan.
Hon 13.000 van đong vien canh tranh tai The van hoi Mua he va The van hoi Mua đong o 33 mon the thao khac nhau va gan 400 cuoc thi. co cac mon the thao nhu cau long , bong chuyen , bong đa , chay 100m , nhay cao, nhay xa , nem lao.....vv
The van hoi đa anh huong rong lon tren toan the gioi. The nhung, the van hoi van con nhieu thach thuc lon nhu su dung chat doping trong thi đau, khung bo. 


Lich su va nhung bien đong trong the van hoi Cach đay hon 2700 nam, nguoi Hy Lap co đa to chuc Đai hoi The thao Olympic tai ban đao Peloponnesus, cu 4 nam/lan. Trong thoi gian thi đau, cac thanh bang khong đuoc mang vu khi vao đau truong hay đanh nhau.
Nam 1896, The van hoi hien đai lan đau tien đuoc to chuc tai Athena, Hy Lap.
Nam 1900, The van hoi Mua he lan thu 2 to chuc tai Paris, Phap.
Nam 1904, The van hoi Mua he lan thu 3 to chuc tai St. Louis, Hoa Ky, la lan đau tien đuoc to chuc tai Bac My va cung la lan đau tien The van hoi Mua he khong to chuc o thu đo.
Nam 1908, The van hoi Mua he lan thu 4 to chuc tai London, Vuong quoc Anh.
Nam 1912, The van hoi Mua he lan thu 5 to chuc tai Stockholm, Thuy Đien.
Nam 1913, la co nam vong tron đuoc thiet ke.
Nam 1914, la co nam vong tron lan đau tien đuoc su dung tai Paris.
Nam 1916, The van hoi Mua he lan thu 6 khong to chuc do anh huong cua chien tranh the gioi lan thu nhat.
Nam 1920, The van hoi Mua he lan thu 7 to chuc tai Antwerp, Bi.
Nam 1924, The van hoi Mua he lan thu 8 to chuc tai Paris, Phap va Paris tro thanh thanh pho đau tien hai lan to chuc The van hoi Mua he. Cung trong nam nay, The van hoi Mua đong lan đau tien đuoc to chuc tai Chamonix, Phap va Phap tro thanh quoc gia đau tien tren the gioi to chuc The van hoi Mua he lan The van hoi Mua đong.
Nam 1928, The van hoi Mua he lan thu 9 to chuc tai Amsterdam, Ha Lan. Cung trong nam nay, The van hoi Mua đong lan thu 2 to chuc tai St. Moritz, Thuy Si.
Nam 1932, The van hoi Mua he lan thu 10 to chuc tai Los Angeles, Hoa Ky va Hoa Ky tro thanh quoc gia thu hai sau Phap hai lan to chuc The van hoi Mua he. Cung trong nam nay, The van hoi Mua đong lan thu 3 to chuc tai Lake Placid, New York, Hoa Ky va Hoa Ky tro thanh quoc gia thu hai sau Phap tren the gioi to chuc The van hoi Mua he lan The van hoi Mua đong.
Nam 1936, The van hoi Mua he lan thu 11 to chuc tai Berlin, Đuc. Cung trong nam nay, The van hoi Mua đong lan thu 4 to chuc tai Garmisch-Partenkirchen, Đuc va Đuc tro thanh quoc gia thu ba sau Phap va Hoa Ky to chuc The van hoi Mua he lan The van hoi Mua đong.
Cac nam 1940 va 1944, The van hoi Mua he va The van hoi Mua đong khong to chuc do anh huong cua chien tranh the gioi lan thu hai.
Nam 1948, The van hoi Mua he lan thu 14 to chuc tai London, Vuong quoc Anh va London tro thanh thanh pho thu hai sau Paris hai lan to chuc The van hoi Mua he. Cung trong 1948, The van hoi Mua đong lan thu 5 to chuc tai St. Moritz, Thuy Si va Thuy Si tro thanh quoc gia đau tien hai lan to chuc The van hoi Mua đong.
Nam 1952, The van hoi Mua he lan thu 15 to chuc tai Helsinki, Phan Lan. Cung trong nam nay, The van hoi Mua đong lan thu 6 to chuc tai Oslo, Na Uy.
Nam 1956, The van hoi Mua he lan thu 16 to chuc tai Uc va la lan đau tien đuoc to chuc tai chau Đai Duong. Cung trong 1956, The van hoi Mua đong lan thu 7 to chuc tai Cortina d'Ampezzo, Y.
Nam 1960, The van hoi Mua he lan thu 17 to chuc tai Roma, Y va Y tro thanh quoc gia thu tu sau Phap va Hoa Ky to chuc The van hoi Mua he lan The van hoi Mua đong. Cung trong nam nay, The van hoi Mua đong lan thu 8 to chuc tai Thung lung Squaw, California, Hoa Ky va Hoa Ky tro thanh quoc gia thu hai sau Thuy Si hai lan to chuc The van hoi Mua đong.
Nam 1964, The van hoi Mua he lan thu 18 to chuc tai Tokyo, Nhat Ban va la lan đau tien đuoc to chuc tai chau A. Cung trong nam nay, The van hoi Mua đong lan thu 9 to chuc tai Innsbruck, Ao.
Nam 1968, The van hoi Mua he lan thu 19 to chuc tai Thanh pho Mexico, Mexico. Cung trong 1968, The van hoi Mua đong lan thu 10 to chuc tai Grenoble, Phap va Phap tro thanh quoc gia thu ba sau Thuy Si va Hoa Ky hai lan to chuc The van hoi Mua đong.
Nam 1972, The van hoi Mua he lan thu 20 to chuc tai Munchen, Đuc (luc nay la Tay Đuc) va Đuc tro thanh quoc gia thu tu sau Phap, Hoa Ky va Anh hai lan to chuc The van hoi Mua he. Cung trong nam nay, The van hoi Mua đong lan thu 11 to chuc tai Sapporo, Nhat Ban, la lan đau tien The van hoi Mua đong đuoc to chuc tai chau A va Nhat Ban tro thanh quoc gia chau A đau tien to chuc The van hoi Mua he lan The van hoi Mua đong.
Nam 1976, Tai The van hoi Mua he lan thu 21, Thu tuong Hy Lap Konstantinos Karamanlis đa viet thu gui Chu tich nhiem ky thu sau cua Olympic la Killanin, yeu cau vinh vien đat đia điem to chuc Olympic tai Hy Lap, nhung sau đo quyen đang cai thuoc ve Montreal, Canada. Cung trong nam nay, The van hoi Mua đong lan thu 12 to chuc tai Innsbruck, Ao va Ao tro thanh quoc gia thu ba sau Hoa Ky va Phap hai lan to chuc The van hoi Mua đong.
Nam 1980, The van hoi Mua he lan thu 22 to chuc tai Moskva, Nga (luc nay la Lien Xo) va la lan đau tien The van hoi Mua he đuoc to chuc tai mot quoc gia co dien tich lon nhat the gioi. Cung trong nam nay, The van hoi Mua đong lan thu 13 to chuc tai Lake Placid, New York, Hoa Ky va Lake Placid tro thanh thanh pho đau tien cung nhu Hoa Ky tro thanh quoc gia đau tien tren the gioi ba lan to chuc The van hoi Mua đong.
Nam 1982, Karamanlis đuoc bau lam Tong thong, tiep tuc đua ra yeu cau tuong tu nhung The van hoi van phai đuoc cac thanh pho lon tren the gioi chia nhau to chuc.
Nam 1984, The van hoi Mua he lan thu 23 to chuc tai Los Angles, Hoa Ky va Los Angles tro thanh thanh pho thu ba tren the gioi sau Paris va London hai lan to chuc The van hoi Mua he. Cung trong nam nay, The van hoi Mua đong lan thu 14 to chuc tai Sarajevo, Bosna va Hercegovina (luc nay la Nam Tu).
Nam 1988, The van hoi Mua he lan thu 24 to chuc tai Seoul, Han Quoc. Cung trong nam nay, The van hoi Mua đong lan thu 15 to chuc tai Calgary, Canada va Canada tro thanh quoc gia thu tu sau Thuy Si, Hoa Ky va Phap to chuc The van hoi Mua he lan The van hoi Mua đong.
Nam 1992, The van hoi Mua he lan thu 25 to chuc tai Barcelona, Tay Ban Nha va cung la lan đau tien The van hoi Mua he to chuc tai mot quoc gia thuoc ban đao Iberia. Cung trong nam nay, The van hoi Mua đong lan thu 16 to chuc tai Albertville, Phap va Phap tro thanh quoc gia thu hai sau Hoa Ky ba lan to chuc The van hoi Mua đong.
Nam 1994, The van hoi Mua đong lan thu 17 to chuc tai Lillehammer, Na Uy va Na Uy tro thanh quoc gia chau Au thu ba sau Thuy Si va Ao hai lan to chuc The van hoi Mua đong va cung tu đay, The van hoi Mua đong va The van hoi Mua he khong đuoc to chuc cung mot nam.
Nam 1996 The van hoi Mua he lan thu 26 to chuc tai Atlanta, Georgia, Hoa Ky va Hoa Ky tro thanh quoc gia đau tien bon lan to chuc The van hoi Mua he.
Nam 1998, The van hoi Mua đong lan thu 18 to chuc tai Nagano, Nhat Ban, đong thoi Nhat Ban tro thanh quoc gia đau tien cua chau A hai lan đang cai The van hoi Mua đong.
Nam 2000, The van hoi Mua he lan thu 27 to chuc tai Sydney, Uc va Uc tro thanh quoc gia chau Đai Duong đau tien hai lan to chuc The van hoi Mua he.
Nam 2002, lan thu 4, Salt Lake, Utah, Hoa Ky đuoc đang cai to chuc Olympic mua đong lan thu 19 va Hoa Ky tro thanh quoc gia đau tien bon lan to chuc The van hoi Mua đong.
Nam 2004, The van hoi Mua he lan thu 28 to chuc Athena, Hy Lap va Hy Lap tro thanh quoc gia chau Au thu ba sau Phap va Anh hai lan to chuc The van hoi Mua he.
Nam 2006, The van hoi Mua đong lan thu 20 to chuc tai Torino, Y va Y tro thanh quoc gia thu ba sau Ao va Na Uy hai lan to chuc The van hoi Mua đong.
Nam 2008, The van hoi Mua he lan thu 29 to chuc tai Bac Kinh, Trung Quoc va la đau tien đuoc to chuc tai mot quoc gia va vung lanh tho (mon đua ngua dien ra o Hong Kong).
Nam 2010, The van hoi Mua đong lan thu 21 to chuc tai Vancouver, Canada va Canada tro thanh quoc gia thu hai chau My sau Hoa Ky hai lan to chuc The van hoi Mua đong. Cung trong nam nay, The van hoi Tre Mua he lan đau tien đuoc to chuc tai Singapore va Singapore tro thanh quoc gia Đong Nam A duy nhat to chuc su kien nay.
Nam 2012, lan thu 3, London, Anh đuoc đang cai to chuc Olympic lan thu 30 va London tro thanh thanh pho đau tien tren the gioi ba lan to chuc The van hoi Mua he. Cung trong nam nay, The van hoi Tre Mua đong lan đau tien to chuc tai Innsbruck, Ao va Innsbruck tro thanh thanh pho đau tien cua chau Au to chuc The van hoi Mua đong lan The van hoi Tre Mua đong.
Nam 2014, The van hoi Mua đong lan thu 22 to chuc tai Sochi, Nga va la lan đau tien đuoc to chuc tai mot quoc gia co dien tich lon nhat the gioi. Cung trong nam nay, The van hoi Tre Mua he lan thu hai đuoc to chuc tai Nam Kinh, Trung Quoc.
Nam 2016, The van hoi Mua he lan thu 31 to chuc tai Rio de Janeiro, Brasil va la lan đau tien đuoc to chuc tai Nam My. Cung trong nam nay, The van hoi Tre Mua đong lan thu hai to chuc tai Lillehammer, Na Uy va Na Uy tro thanh quoc gia chau Au thu hai sau Ao to chuc The van hoi Mua đong lan The van hoi Tre Mua đong.
Nam 2018, The van hoi Mua đong lan thu 23 to chuc tai Pyeongchang, Han Quoc, la lan đau tien đuoc to chuc tai mot vung ngoai o va Han Quoc tro thanh quoc gia chau A thu hai sau Nhat Ban to chuc The van hoi Mua he lan The van hoi Mua đong. Cung trong nam nay, The van hoi Tre Mua he lan thu ba to chuc tai Buenos Aires, Argentina va la lan đau tien The van hoi Tre Mua he đuoc to chuc tai Nam My.
Nam 2020, The van hoi Mua he lan thu 32 to chuc tai Tokyo, Nhat Ban va tro thanh thanh pho đau tien cua chau A hai lan đang cai The van hoi Mua he (đa doi sang nam 2021 va cung la ki The van hoi Mua he đau tien khong co su co vu cua khan gia vi anh huong cua đai dich COVID-19,cung la ky TVH đau tien to chuc nam le). Cung trong nam nay, The van hoi Tre Mua đong lan thu ba to chuc tai Lausanne, Thuy Si.
Nam 2022, The van hoi Mua đong lan thu 24 to chuc tai Bac Kinh, Trung Quoc, tro thanh thanh pho đau tien tren the gioi đang cai ca The van hoi Mua he cung nhu The van hoi Mua đong va Trung Quoc tro thanh quoc gia chau A thu ba to chuc The van hoi Mua he lan The van hoi Mua đong. Cung trong nam nay, The van hoi Tre Mua he khong to chuc do anh huong cua đai dich COVID-19.
Nam 2024, lan thu 3, Phap đuoc đang cai to chuc Olympic mua he lan thu 33 va cung la lan thu 3 Paris to chuc Olympic mua he sau London. Cung trong nam nay, The van hoi Tre Mua đong lan thu tu to chuc tai Gangwon, Han Quoc.
Nam 2026, lan thu 3, Y đuoc đang cai to chuc Olympic mua đong lan thu 25, la lan thu hai Cortina d'Ampezzo, cung la lan đau tien Milano to chuc Olympic mua đong va Y tro thanh quoc gia thu hai cua chau Au sau Phap ba lan to chuc The van hoi Mua đong. Cung trong nam nay, The van hoi Tre Mua he lan thu tu to chuc tai Dakar, Senegal va la lan đau tien The van hoi Tre Mua he đuoc to chuc tai chau Phi.
Nam 2028, lan thu 5, Hoa Ky đuoc đang cai to chuc Olympic mua he lan thu 34, cung la lan thu ba Los Angeles to chuc Olympic mua he sau London va Paris va Hoa Ky tro thanh quoc gia đau tien tren the gioi nam lan to chuc The van hoi Mua he.
Nam 2032, lan thu 3, Uc đuoc đang cai to chuc Olympic mua he, cung la lan đau tien Brisbane to chuc Olympic mua he va Uc tro thanh quoc gia chau Đai Duong đau tien ba lan to chuc The van hoi Mua he.


Đai hoi Olympic co đai Đai hoi Olympic (co đai) la le hoi noi tieng nhat trong bon le hoi quoc gia cua Hy Lap co đai (ba le hoi kia la le Isthmian, Pythian va Nemean). Đai hoi Olympic co đai đuoc to chuc vao mua he cu bon nam mot lan tai đen tho than Zeus o thanh pho Olympia. Đai hoi nay co tu nam 776 TCN. Nguoi chien thang đau tien trong Đai hoi Olympic la Koroibos.
Nguoi Hy Lap thoi đo tin rang chu than bao ho cho cac ky The van hoi Olympic, do đo nhung cuoc thi đau nay the hien tinh thong nhat ve van hoa cua cac thanh bang bi chia re ve chinh tri. Cac cuoc thi chi danh cho nhung nguoi đan ong danh gia cua dong doi nguoi Hy Lap. Ke tu khi mot luc si khong may bi tuot quan vao the ky thu 7 truoc Cong nguyen, cac luc si đeu phai tran truong khi thi đau. Ho đeu la nhung nguoi chuyen nghiep, đuoc tap luyen tot.
Cac su kien khac thi khong đuoc biet ro, nhung ngay đau tien cua Đai hoi đuoc dung cho viec te le. Rat co the bat đau ngay thu hai la mon đi bo, khan gia tu hop lai trong "Stadion", mot khu vuc hinh chu nhat đuoc lam doc nghieng tren mat đat.
Vao nhung ngay khac la mon "đo vat tu do Hy Lap" (mon nay la su ket hop giua đau vat va đau quyen - giong quyen Anh). Luat choi cua mon the thao đau tien nay la quang đoi thu xuong đat 3 lan.
Quyen thuat (giong quyen Anh) cang ngay cang tan bao; đau tien nhung đau thu phai quan day da mem quanh cac ngon tay cua ho nhu mot cach lam yeu nhung cu đam, nhung nhung lan sau đo la da cung, đoi khi ho con lam nang them bang kim loai. Mon đo vat tu do la mon the thao rat khat khe, cuoc thi tiep dien cho đen khi mot trong cac đau thu đuoc xem nhu that bai.
Mon đua ngua thi moi nguoi đieu khien mot con Sau mon đua ngua la đen đien kinh nam mon phoi hop bao gom vat, nem dia, phong lao, nhay xa va chay nuoc rut.
Con so chinh xac cua nhung mon the thao va phuong phap dung đe xac đinh nguoi thang cuoc thi van chua biet. Cai dia trong mon nem dia lam bang đong, co le co hinh thau kinh. Con cay lao thi co mot cuon day cot o đau can nham tao ra luc quay đe co tam xa va chinh xac hon. Con mon nhay thi chi co nhay xa, khong co nhay cao. Mon cuoi cung la mon chay co mac ao giap. Nhung nguoi thang cuoc đuoc đoi tren đau mot vong hoa Oliu dai. Đuoc cac nha tho ca tung, ho song quang đoi con lai bang kinh phi cua nha nuoc.
Đai hoi Olympic co đai đa len đen đinh cao cua tinh đai chung vao the ky thu 5 va 4 truoc Cong nguyen. Xu Sparta đa nhieu lan thang cuoc. Xu Athena trong thoi đai hoang kim đa bon lan thang giai, nhung thanh cong vang doi nhat van la thanh pho Elis, que huong cua Coroebus. Van đong vien kiet xuat nhat Hy Lap co đai la Milo nguoi xu Croton, đa lien tiep thang giai nam ky The van hoi tu nam 536 cho đen nam 520 truoc Cong nguyen. Trong lan cuoi cung, ong ta vac tren vai mot con vat te than buoc vao san van đong, truoc khi ngoi xuong an thit no. Nguoi ta ke rang vao nam 496 truoc Cong nguyen, vua Alexandros I xu Macedonia tham gia Đai hoi Olympic. Nguoi ta tu choi vi cho ong la vua man ro, chu khong hoan toan la nguoi Hy Lap. Nhung nha vua xung ong la con chau cua than Heracles, ong đa đat nhieu chien thang trong Đai hoi Olympic va đuoc nha thi hao Pindar tan duong. Tuy phu nu khong đuoc tham gia cac ky Đai hoi, trong lich su Hy Lap xua van co vai van đong vien nu thang giai Olympic. Noi tieng nhat la Kyniska - con gai cua vua Archidamus II xu Sparta, chien thang mon đua ngua. Nang cho nguoi xay cat hai tuong đai cua minh tai Olympia, mot trong hai tuong đai đo co mot bai tho do nang viet nen đe ca ngoi chien thang cua minh.
Đoi tuyen cua vua Philippos II xu Macedonia cung thang giai đua ngua vao nam 356 truoc Cong nguyen, đung vao ngay Alexandros ra đoi, gop phan tao nen loi tien tri đung đan rang Alexandros sau nay se la mot ong vua bach chien bach thang. Đen ca khi Ki-to giao đuoc truyen vao Hy Lap, cac ky Đai hoi the thao Olympic van luon đuoc to chuc. Su đo Phaolo han la mot nguoi ham mo, du ong khong phai la mot van đong vien cua Đai hoi Olympic. Ong viet: "Toi đa tham gia mot cuoc thi đau that hay. Toi đa chay tren san van đong. Toi đa giu niem tin". Cau noi nay đa luu danh vao lich su Đai hoi Olympic o Hy Lap xua. Nhung ky Đai hoi Olympic đuoc to chuc vao nam 388 hoac la 393. Nguoi chien thang cuoi cung đuoc ghi nhan la mot van đong vien nguoi xu Armenia. Khoang nam 394, khi Hoang đe La Ma la Theodosius I Đai Đe ban Thanh chi cam đoan Đa than giao va cong nhan Ki-to giao la quoc giao cua Đe quoc La Ma, ong ta đa huy bo Đai hoi Olympic co đai. Vao nam 426, co le la do Hoang đe Theodosius II xuong Thanh chi đot sach cac mieu tho Đa Than giao tren vung Đia Trung Hai, đen tho than Than Zeus bi đot rui. Khong nhung the, do thoi đo lien tuc co nhung tran đong đat va lu lut, nguoi ta khong the to chuc Đai hoi đuoc nua. Y tuong ve Đai hoi the thao Olympic đuoc hoi sinh vao đau the ky thu 19.


The van hoi Olympic hien đai = Gioi thieu =
Đai hoi the thao Olympic hien đai (The van hoi), cuoc thi the thao quoc te đe cac van đong vien the thao tu cac nuoc khac nhau tranh tai, to chuc 4 nam mot lan tai nhung noi khac nhau. Co hai loai Đai hoi Olympic la Olympic mua He va Olympic mua Đong. Qua nam 1992 ca hai The van hoi đuoc to chuc cung nam, nhung tu nam 1994 thi đuoc đoi lai sao cho ca hai su kien the thao nay dien ra trong cac nam xen ke nhau. Vi du nhu Olympic mua Đong to chuc nam 1994 thi Olympic mua He to chuc nam 1996, ke đen Olympic mua Đong dien ra nam 1998 va Olympic mua He thi dien ra vao nam 2000.
Đai hoi the thao Olympic hien đai bat đau vao nam 1896 tai Aten (Athens), Hy Lap, hai nam sau khi nha su pham va tu tuong nguoi Phap - Pierre de Coubertin đe xuat rang the van hoi Olympic cua nguoi Hy Lap co đai can đuoc hoi sinh đe ton vinh nen hoa binh the gioi.
Chuong trinh The van hoi nam 1896 chi co cac mon the thao mua he (vi The van hoi mua đong đen nam 1924 moi to chuc) co 300 van đong vien đen tu 15 nuoc thi 43 mon thi đau trong 9 mon the thao khac nhau. Va đen the van hoi mua he 100 nam sau đo tai Atlanta (My) 1996, co hon 10.000 van đong vien đen tu hon 190 nuoc thi 271 mon thi đau trong 29 mon the thao khac nhau.


= Uy ban Olympic quoc te =
The van hoi đuoc quan ly boi Uy ban Olympic quoc te (viet tat la IOC - International Olympic Committee), tong hanh dinh đat tai Lausanne, Thuy Si. IOC ra đoi tai Paris nam 1894 nhu mot uy ban đoc lap va tu lua chon cac thanh vien cho minh (tuy nhien đe bat đau tien hanh, Coubertin đa tu chon cho minh 15 thanh vien). Hau het cac thanh vien đuoc bau chon vao IOC la nhung ca nhan, đon vi đa phuc vu trong NOCs (National Olympic Committees – Cac uy ban Olympic quoc gia) tai chinh quoc gia cua thanh vien đo.
Nhung thanh vien đau tien cua IOC la tat ca cac thanh vien chau Au va chau My voi mot nuoc ngoai le la New Zealand (chau Uc). Thanh vien chau A đau tien gia nhap uy ban la vao nam 1908 va chau Phi la 1910. Cac thanh vien cua IOC phai nghi huu vao tuoi 80 tru phi ho đuoc bau chon truoc nam 1966.
IOC co chuc nang giam sat, quyet đinh noi se to chuc the van hoi, lap cac quy đinh ve Olympic tren toan the gioi va thuong luong ve ban quyen truyen hinh cac chuong trinh trong thoi gian dien ra the van hoi. IOC lam viec chat che voi NOCs, Lien đoan the thao khong chuyen quoc te (The International Amateur Athletic Federation - IAAF) va cac lien đoan the thao quoc te khac (International Sports Federations - ISFs) đe to chuc cac ky the van hoi. ISFs chiu trach nhiem ve nhung đieu luat quoc te va cac quy tac cua cac mon the thao ma ho co anh huong.
Chu tich IOC (đuoc chon tu cac thanh vien cua IOC) đuoc cong tac boi mot ban lanh đao, nhieu pho chu tich va mot so nguoi cua hoi đong IOC. Chu tich đau tien cua IOC la ong Demetrius Vikelas, nguoi Hy Lap (lam viec 1894 -1896). Cac chu tich tiep theo la Count Henri de Baillet-Latour cua Bi (1925-1942), J. Sigfrid Edstrom cua Thuy Đien (1946-1952), Avery Brundage cua My (1952-1972), Michael Morris, Lord Killanin cua Ireland (1972-1980), Juan Antonio Samaranch cua Tay Ban Nha (1980-2001), Jacques Rogge cua Bi (2001-2013) va Thomas Bach (2013-).


= Quyet đinh cac mon thi đau =
Đe đang cai the van hoi, mot thanh pho phai đe trinh ban ke hoach len IOC. Sau khi tat ca cac ban ke hoach đuoc đua len, IOC tien hanh bo phieu. Neu khong co thanh pho nao gianh đuoc nhieu phieu trong lan bo phieu đau tien thi thanh pho it phieu nhat se bi loai va tiep tuc bo phieu cho đen khi chon đuoc moi thoi. The van hoi đuoc quyet đinh truoc đo vai nam, nho vay thanh pho gianh đuoc quyen đang cai co đu thoi gian đe chuan bi. Trong viec lua chon noi to chuc Olympic, IOC quyet đinh dua tren mot so nhan to chu yeu ma thanh pho đo co hoac hua se tao nhung tien nghi tot nhat va hieu qua.
IOC cung quyet đinh nhung phan nao tren the gioi chua đuoc quyen đang cai the van hoi. Thi du nhu, thanh pho Tokyo, Nhat Ban (thuoc chau A) đang cai Olympic Mua he 1964 thi sang nam 1968 to chuc o Mexico (thuoc My Latinh). Vi su phat trien quan trong cua truyen hinh tren toan the gioi, trong nhung nam gan đay, IOC cung đua vao viec chon thanh pho chu nha theo mui gio. Vi du nhu moi khi the van hoi dien ra tai My hoac Canada thi mang truyen hinh American san sang chiu nhieu chi phi ban quyen đe phat hinh truc tiep rong rai vao nhung gio chieu phim.
Mot khi the van hoi dien ra o đau thi se đuoc uy ban to chuc đia phuong o đo tai tro (nhung to chuc nay khong phai la IOC hay NOC cua nuoc chu nha). Đieu nay thuong ket thuc voi phan chia loi nhuan tu ban quyen truyen hinh the van hoi, tien tu cac tap đoan tai tro, tien ban ve, tien quang cao va nhung nguon tai tro nho khac chang han nhu nhung con tem buu đien lam ki niem hoac tien thu tu ve so quoc gia. Trong nhieu truong hop cung co su giup đo cua chinh quyen nuoc so tai.
Mac du nhieu thanh pho gianh đuoc loi nhuan tu the van hoi, nhung cac ky Olympic cung co the khien nhieu thanh pho lam vao tinh trang thieu hut tai chinh. Vi du nhu Montreal, Canada đa chi ra mot luong lon tien bac đe chuan bi cho the van hoi mua he nam 1976, nhung so tien thu đuoc lai thap hon du kien khien thanh pho phai chiu nhieu khoan no lon.


= Cac van đong vien va tu cach tham du =
Mac du Hien chuong Olympic, luat chinh thuc cua Uy ban Olympic, tuyen bo rang Olympic la cuoc thi giua cac ca nhan va khong phai la giua cac quoc gia nhung IOC lai phan cong cac NOC co nhiem vu tuyen chon rieng cac đoi tuyen Olympic quoc gia. Trong hau het cac truong hop, NOC lam đieu nay đe nam đuoc cac van đong vien đa trai qua kiem tra đe đuoc thi đau tai the van hoi hoac đe chon nhung van đong vien dua tren nhung thanh tich ma ho đa đat đuoc truoc đo.
Tu khi bat đau the van hoi đen nay, cac van đong vien nu khong chuyen cua moi ton giao, dan toc đeu co đu tu cach tham du. Mac du Coubertin phan đoi su tham gia the van hoi cua phu nu va khong mot phu nu nao thi đau trong nam 1896, nhung mot so nho van đong vien mon đanh gon va quan vot đa đuoc thi đau tai the van hoi nam 1900.
Cac van đong vien nu trong mon boi loi va lan đuoc phep thi đau tai the van hoi nam 1912, con nhung mon nhu the duc va đien kinh thi mai đen nam 1928 ho moi đuoc tham gia. Ke tu đo cac mon the thao Olympic cua nu phat trien đang ke va hien nay so luong nu van đong vien trong mot đoi đa chiem đen khoang phan nua tru mot so đoi đen tu cac nuoc A-rap hoi giao.
Coubertin va to chuc IOC du tinh tu ban đau la the van hoi chi danh cho nhung van đong vien nghiep du. Tinh chat khong chuyen đuoc xac đinh boi su ton trong triet đe voi luat khong chuyen, mot luat le co tu the ky 19 lam nen tang đe ngan khong cho cac van đong vien chuyen nghiep tham gia trong cac mon the thao nhu boi thuyen va quan vot.
Boi vi luat khong chuyen ngan can cac van đong vien kiem đuoc bat ky chi phi nao tu cac hoat đong co lien quan đen the thao nen cac van đong vien thuoc tang lop binh dan kho ma đu kha nang vua kiem song vua tap luyen đe thi đau. Tuy nhien cac luat le cua the van hoi ve tinh khong chuyen van la nguyen nhan cua nhieu tranh cai trong nhieu nam.
Nhung cau hoi đa đuoc đua ra nhu mot van đong vien khong chuyen co the đuoc đai tho chi phi cho chuyen đi thi đau, đuoc đen bu chi phi thoi gian mat viec, đuoc thue đe day cac mon the thao hay khong. Va nhung đieu đo luon đuoc IOC (to chuc đung đau trong viec xac đinh tinh chuyen nghiep trong cac mot the thao khac) giai quyet mot cach thoa đang.
Nam 1983, đa so cac thanh vien cua IOC đeu chap nhan hau het cac van đong vien Olympic thi đau mot cach chuyen nghiep voi y muon rang cac mon the thao la hoat đong chinh cua ho. Sau đo IOC đa hoi lai moi ISF đe xac đinh tinh tu cach cua chinh mon the thao va qua thap nien sau thi gan nhu tat ca cac ISF đa bai bo su khac biet giua cac van đong vien nghiep du va cac van đong chuyen nghiep, con goi la the van hoi mo. Mot trong nhung vi du đien hinh cua su thay đoi la vao nam 1992, khi cac van đong vien chuyen nghiep đen tu Lien đoan bong ro quoc gia (NBA – National Basketball Association) đa đuoc phep thi đau tai the van hoi mua he Barcelona, Tay Ban Nha.


= Nhung nghi thuc =
The van hoi luon co nhung nghi thuc, phan nhieu trong so đo the hien chu đe tinh huu nghi va hop tac hoa binh giua cac quoc gia.
Le khai mac The van hoi luon luon co cuoc dieu hanh cua cac đoi tuyen đen tu moi quoc gia tham du tai san van đong chinh. Đoan Hy Lap luon la đoan đi đau đe ky niem nguon goc xa xua cua The van hoi va đoi nuoc chu nha luon la đoi đi cuoi cung (tru Olympic Athens 1896 va Olympic Athens 2004 do Hy Lap la chu nha nen đoan Hy Lap đi cuoi cung).
Nghi le mo đau la man trinh dien tai hien, hu cau ve the van hoi qua thoi gian trong mot khung canh phuc tap va hoanh trang voi am nhac va loi noi. Mot trong nhung nghi le quan trong la cuoc chay ruoc đuoc va le ruoc đuoc Olympic. Ngon lua Olympic tuong trung cho su chuyen giao nhung y nghia cao đep tu the van hoi Hy Lap co đai đen the gioi hien đai. Ngon đuoc Olympic đuoc thap sang lan đau tai The van hoi Mua he 1936. Trong cuoc chay ruoc đuoc, ngon lua đuoc thap sang tai thanh pho Olympia, Hy Lap va tu đo no đuoc nhieu nguoi chay bo (tru đuong song, bien) mang đi trai qua nhieu tuan le hoac nhieu thang troi đe đen thanh pho nuoc chu nha.
Sau khi nguoi ruoc đuoc cuoi cung đa thap ngon lua Olympic len ngon đuoc chinh tai san van đong, nguoi đung đau cua nuoc chu nha tuyen bo the van hoi bat đau va nhung con chim bo cau đuoc tha ra đe tuong trung cho niem hi vong the gioi hoa binh.
Hai nghi thuc đoi moi quan trong khac đa xuat hien som tai the van hoi Antwerp, Bi nam 1920 đo la mot la co the van hoi voi nam vong tron co nam mau khac nhau tren nen trang. Nam chiec vong tron tuong trung cho su đoan ket giua cac quoc gia nam chau: chau Phi, chau My, chau A, chau Uc va chau Au. Ke đen la su ra đoi cua nghi thuc đoc loi the Olympic, đuoc đoc boi mot thanh vien cua đoi chu nha. Loi the xac nhan cam ket cua cac van đong vien ve tinh than the thao cao thuong trong thi đau.
Nghi le trao huy chuong cung la mot phan quan trong cua the van hoi. Sau moi mon thi đau ca nhan tai the van hoi, cac huy chuong đuoc tang thuong co 3 giai nhat, nhi va ba cho 3 nguoi co thanh tich cao nhat. Le trao huy chuong dien ra sau moi tran đau chung ket cua tung mon, cac van đong vien thang cuoc buoc len buc đe nhan huy chuong vang (thuc ra la huy chuong ma vang), huy chuong bac (ma bac) va huy chuong đong, ke đen quoc ky cac nuoc cua ho đuoc keo len trong tieng nhac quoc ca nghiem trang. Mot vai nha phe binh đe nghi rang vi nhung ki niem chuong duong nhu trai voi tinh than quoc te ma IOC đa cong bo. Nhung bieu tuong quoc gia nen thay bang la co Olympic va nhac la bai hat chinh thuc cua Olympic.
Ban đau co mot cuoc dieu hanh khac cua cac quoc gia vao buoi le cuoi cung cua the van hoi. Tuy nhien tai the van hoi mua he vao nam 1956 tai Melbourne, Uc, cac van đong vien đa tach khoi hang ngu va đi lan vao nhau đe ki niem the van hoi. Truyen thong nay đa đuoc tiep tuc tai cac ky the van hoi sau. Sau khi cac van đong vien đa vao het trong san van đong Olympic tai buoi le, chu tich cua IOC hen gap lai cac van đong vien va khan gia tai the van hoi lan sau. Sau đo, chu tich IOC tuyen bo ket thuc the van hoi va ngon đuoc Olympic đuoc tat.


= Nhung buoi đau =
Sau khi thang loi trong cuoc Chien tranh Giai phong Dan toc (1821 - 1829) pha tan xieng xich no dich cua Đe quoc Ottoman, Hy Lap đa tim cach "hoi sinh" Đai hoi Olympic thoi xa xua nham lam quang ba cac di san co đai cua ho.
Đai hoi Olympic cua ho – bi gioi han o pham vi dan toc Hy Lap – đa khong thanh cong, dien ra khong thuong xuyen va thu hut rat it su chu y cua quoc te. The van hoi bi đinh chi hoan toan vao nam 1889. Nhung sau đo Coubertin đa thanh cong trong no luc to chuc the van hoi mot cach đang hoang vi quan niem cua ong ve Đai hoi the thao mang tinh quoc te hon la mang tinh dan toc.
Mac du luc bat đau cong viec, ong quan tam đen the thao nhu mot cach đe nang cao tinh san sang chien đau cua quan đoi Phap, nhung cuoi cung ong đa hinh dung chung nhu mot cong cu đe chien thang cac cuoc xung đot giua cac quoc gia.
Coubertin bat đau phat trien nhung y tuong cua minh cho mot cuoc thi đau the thao quoc te trong nhung nam 1880. Nam 1894 ong moi đai dien the thao cac nuoc đen Paris đe thao luan ve the thao khong chuyen tai mot đai hoi the thao quoc te. Hoi nghi co 78 đai bieu đen tu 9 quoc gia. Tai hoi nghi, Coubertin đa dung nghe thuat va am nhac co đien đe tao anh huong voi cac đai bieu.
Ong lam ho ngac nhien voi đe xuat lam song lai the van hoi Olympic cua thoi xua va ho đa đong y ung ho. Coubertin muon Đai hoi Olympic hien đai lam noi bat cac mon the thao cua thoi xua va hien đai. Chang han nhu mon nem dia la bieu tuong cho su tiep noi cua qua khu vi nguoi Hy Lap co đai đa tung luyen tap the thao.
Nguoc lai, mon đua xe đap la mon the thao xuat hien gan hon nen đai dien cho thoi hien đai. Mon chay marathon la đe tuong niem mot nguoi linh Hy Lap đa chay bo mot mach tu mot thi tran cua Marathon đen Athens đe bao tin quan Hy Lap đa chien thang quan xam luoc Ba Tu, mon chay nay co khoang cach ngan hon khoang cach marathon thuc su la 42.2 km (khoang 26.2 dam) (đuong đua dai nhat cua Olympic co đai la khoang 1000 m).
Su bat on trong chinh phu Hy Lap đe doa su chuan bi cho the van hoi nam 1896, nhung Coubertin đa đen Athens va tranh thu đuoc su ung ho giup đo cua hoang gia Hy Lap trong viec to chuc the van hoi.
Mac du sau đo khong co NOC đe tuyen chon cac van đong vien va gui ho đen the van hoi, nhung nho Coubertin quen biet voi nhieu nha the thao nguoi chau Au va chau My nen đa van đong ho thanh lap cac đoi tuyen quoc gia tai nuoc minh. Luc ay uoc chung mot nua so đoi cua chau My đen tu đai hoc Princeton vi o đo co nguoi ban cua Coubertin đang day mon lich su. Khoang duoi 300 van đong vien đa thi đau tai the van hoi nam 1896 va khong nhan đuoc nhieu quan tam cua bao chi quoc te, nhung lai đu suc thuyet phuc đe IOC tiep tuc cac the van hoi sau moi bon nam.


= Olympic Mua he =
The van hoi nam 1896 bao gom cac mon: đua xe đap, đau kiem, the duc, ban bia, boi loi, quan vot, đien kinh, cu ta va đau vat. Cac van đong vien nguoi My chiem uu the hon han tai the van hoi nhung nhung thanh tich cua nhung nguoi thang cuoc khong cao boi nhung tieu chuan đanh gia đuong thoi. Thomas Burke, nguoi My la nguoi chien thang trong cuoc chay đua nuoc rut cu ly 100m trong 12 giay, tuc la thap hon 1 giay so voi ky luc the gioi. Bat chap nhung thanh tich nay, the van hoi đa thanh cong khi lam hai long khan gia va nhung nguoi tham gia.
Su ung ho cong đong quoc te cho the van hoi 1900 tai Paris va the van hoi 1904 tai St. Louis, Missouri, My đa lam Coubertin that vong, boi vi ca hai ky the van hoi nay bi coi nhu la nhung "hoi cho quoc te" hon Olympic. Nam 1906, mot the van hoi đa đuoc to chuc tai Athens, Hy Lap, vuot qua moi phan đoi cua Coubertin. Mac du the van hoi đa thanh cong nhung nhung ket qua khong bao gio đuoc xem nhu la phan chinh trong lich su Olympic.
Tai The van hoi 1908 tai Luan Đon, Anh, đa chung kien cuoc đua tai quyet liet giua nguoi Anh va nguoi My, len đen đinh điem la khi nhung vien chuc nguoi Anh đa khieng van đong vien chay marathon nguoi Y Dorando Pietri qua vach khi anh nay đa bi te gan đich đen. Đieu nay co nghia la van đong vien nguoi My Johnny Hayes khong thang đuoc cuoc đua. Tuy nhien, sau khi cac vien chuc My lon tieng phan đoi, Hayes đa đuoc tuyen bo la nguoi thang cuoc.
4 nam sau tai The van hoi 1912 o Stockholm, Thuy Đien, van đong vien nguoi My Jim Thorpe thang ca hai mon đien kinh nam mon phoi hop va đien kinh muoi mon đe roi chi nhan đuoc nhung quyet đinh thu hoi huy chuong vao nam 1913 chi vi anh ta đa tung choi bong chay ban chuyen nghiep (nhung sau nay vao nam 1982, IOC đa hoan tra lai huy chuong va chien thang chinh thuc cho Thorpe).
Mon boi loi danh cho nu cung đa lan đau tien đuoc đua vao to chuc tai The van hoi nam 1912 va hai van đong vien nguoi Uc la Fanny Durack va Wilhelmina Wylie đa chiem uu the. Lanh đao Uy ban Olympic Hoa Ky James Sullivan đa khong tan thanh cac mon the thao nu va khong cho phep nu cong dan My thi đau mon boi loi tai the van hoi 1912 (ho đuoc phep thi boi bat đau tu 1920).
Chien tranh the gioi thu nhat (1914–1918) đa buoc The van hoi 1916 to chuc tai Berlin, Đuc phai huy bo. 4 nam sau, thong cam voi Bi, đat nuoc đa bi tan pha nang boi su xam lang cua Đuc trong thoi gian chien tranh, IOC quyet đinh to chuc the van hoi tai Antwerp.
Nam 1920, van đong vien mon chay nguoi Phan Lan la Paavo Nurmi, biet danh "nguoi Phan Lan bay", đa gianh đuoc 3 trong tong so 9 huy chuong vang Olympic o mon thi đau cua anh ta la chay cu ly 1000 met, chay viet da ca nhan va đong đoi.
Tai the van hoi Paris 1924, Nurmi va van đong vien boi loi nguoi My Johnny Weissmuller la nhung van đong vien noi bat. Thanh tich chinh cua Nurmi la thang trong mon chay cu ly 1500 met va 5000 met. Con Weissmuller đa thang o mon boi tu do 100 met, 400 met va cung la nguoi thang trong mon boi đong đoi 4 x 200 met boi tu do.
The van hoi Amsterdam, Ha Lan 1928 thi đang chu y nhat la su co mat cua cac mon đien kinh nu. Mac du co mot vai loi phan nan ve mon chay đien kinh cu ly 800 met nam 1928 vi mon nay hoi qua suc đoi voi nu va bi huy bo mai cho toi nam 1960 moi tiep tuc.
Nam 1930 IOC quyet đinh tiep tuc thu nghiem cac mon the thao nu tai the van hoi Olympic. Nho quyet đinh nay ma Babe Didrikson đa tro thanh van đong vien noi tieng nhat tai the van hoi Los Angeles 1932. Chi đa thang trong mon chay vuot rao cu ly 80 met va mon nem lao, lap ky luc the gioi moi o hai mon nay va đung hang hai trong mon nhay cao. Con cac van đong vien mon boi loi nguoi Nhat thi gianh đuoc nhung thanh cong lon tai the van hoi nam 1932 voi thanh tich toi thieu mot van đong vien Nhat Ban la vao đen cac tran chung ket o moi hang muc thi đau trong mon boi loi. Đoi Nhat Ban đuoc tap luyen lau hon va khat khe hon đoi phuong. Nhung thanh cong cua ho đa chung minh nhung loi ich cua viec thuc hien luyen tap the thao toan thoi gian tot hon la tap ban thoi gian kieu nghiep du.
Dau hieu khac cua su thay đoi la the van hoi Los Angeles đa thanh cong voi rat nhieu van đong vien co tuoi đoi con rat tre nhu van đong vien boi loi nguoi Nhat Kusuo Kitamura đa thang trong mon boi tu do cu ly 1500 met khi chi moi co 14 tuoi.
Tai the van hoi Berlin nam 1936 đa xay ra su kien đac biet đo la viec chinh phu Quoc xa cua nuoc chu nha đa tuyen truyen hoc thuyet cho rang nguoi da trang la manh nhat va cau chuyen hay nhat cua the van hoi Berlin la van đong vien da đen nguoi My la Jesse Owens, anh đa lam sup đo nhung tu tuong cua Đuc Quoc xa khi chien thang o mon đua cu ly ngan 100 met, 200 met va mon nhay cao. Owens cung đoat luon huy chuong thu tu la chay tiep suc cu ly 4 x 100 met.
Ca hai ky the van hoi theo du tinh se dien ra tai Tokyo, Nhat Ban va Luan Đon, nuoc Anh vao cac nam 1940 va 1944 nhung đeu bi huy bo vi Chien tranh the gioi thu hai đang dien ra (1939-1945). Tuy nhien the van hoi nam 1948 đuoc to chuc bat chap su that la nhieu thanh vien cua IOC nghi rang nhung noi khung khiep cua Chien tranh the gioi thu hai tao ra tro cuoi cho thien ha ve uoc mo the gioi hoa binh cua Coubertin. Tuy nhien nhung nguoi chu truong tiep tuc duy tri the van hoi Olympic đa chiem uu the va Luan Đon tro thanh chu nha.
Mac du Lien bang Xo Viet luon cho rang cac the van hoi la mot am muu chinh tri cua chu nghia tu ban, nhung cac nha lanh đao cua ho cung quyet đinh gui mot đoi đen the van hoi Hensinki 1952, Phan Lan. Đoi Xo Viet đa gianh đuoc thanh cong vang doi va nguoi My bi "soc" cho toi ngay cuoi cung cua the van hoi. Cac van đong vien Xo Viet đoat đuoc nhieu huy chuong hon cac van đong vien cua My. Bon nam sau, tai the van hoi Melbourne, đoi Xo Viet va My tiep tuc voi nhung thanh cong cua ho, đuoc xep thu nhat va thu hai trong bang tong sap khong chinh thuc ve so huy chuong quoc gia (nhung thanh tich khong chinh thuc đuoc giu kin so huy chuong ma moi nuoc co đuoc tai moi ky the van hoi).
Đoi Australia, dan đau la hai van đong vien boi loi Murray Rose, Dawn Fraser va hai van đong vien mon chay la Betty Cuthbert va Shirley Strickland, ho gianh đuoc tong cong 13 huy chuong vang đe giup nuoc chu nha vuon len đung hang thu ba sau Lien bang Xo Viet va My.
The van hoi nam 1960, cac van đong vien mon chay nguoi chau Phi nhu Wilson Kipriguit cua Kenya va Abebe Bikila cua Ethiopia đa gianh đuoc thanh tich noi troi tai the van hoi, trong khi đo cac van đong vien đen tu chau Au lai chiem uu the o cac mon nhu the duc dung cu va cu ta. Theo thu tu moi ky the van hoi ke tiep nhau trong nhung nam 1960 la cac nam 1960 (Rome - Y), 1964 (Tokyo - Nhat Ban) va 1968 (Mexico City - Mexico) đa tao ra cac van đong vien "vang" trong mon quyen Anh cua My ma đa tiep tuc tro thanh nhung vo si quyen Anh chuyen nghiep hang nang nhu Cassius Clay (sau nay đoi ten la Muhammad Ali), Joe Frazier va George Foreman.
Tai the van hoi Munich - Đuc nam 1972, hai đoi Đong Đuc va Tay Đuc truoc đay von chung mot đoi (nam 1949) nay lai la hai đoi rieng biet đa gianh đuoc hang ba va hang tu trong bang tong sap huy chuong khong chinh thuc. Mac du tai the van hoi nam 1972 van đong vien Xo Viet la Ludmilla Tourischeva đa thang toan dien mon the duc dung cu nhung mot van đong vien Xo Viet khac la Olga Korbut lai thu hut nhieu chu y nhat, chi đoat ba huy chuong vang, đieu nay đa giup khoi đau mot thoi ky moi cua su phat trien quoc te cua mon the duc dung cu. Bon nam sau, tai the van hoi Montreal, van đong vien Nadia Comaneci cua Rumani đa gianh giai toan dien trong mon the duc dung cu va trong mon xa go, chi đa xuat sac gianh đuoc điem so toi đa la 10 điem.
Thanh tich noi bat nhat tai the van hoi nam 1976 đen tu đoi boi loi nu cua Đong Đuc, ho gianh thang loi 11 trong 13 lan boi, vuot qua ca nguoi My von đuoc cho la chiem uu the. Trong tong so huy chuong tai the van hoi 1976 thi Đong Đuc (tuc CHDC Đuc) voi dan so khoang 16 trieu nguoi gianh đuoc 40 huy chuong vang. Nguoc lai, nuoc My voi dan so hon 200 trieu nguoi chi gianh đuoc co 34 huy chuong vang.
The van hoi 1980 to chuc tai Matxcova va nam 1984 to chuc tai Los Angeles đa bi nhung cuoc tay chay lon (vi ly do chinh tri), nen đoi chu nha cua moi nuoc đa quyet tam tao mot chien thang lon trong moi nam. Tai the van hoi 1980 voi 62 quoc gia tuyen bo tay chay, đoi Xo Viet đa gianh đuoc 80 huy chuong vang, 69 huy chuong bac va 46 huy chuong đong. Cung tai the van hoi nay van đong vien quyen Anh nguoi Cuba la Teofilo Stevenson đa gianh lien tiep ba huy chuong vang o hang vo si hang nang. Tai the van hoi 1984 khi Lien Xo va 16 nuoc khac tay chay the van hoi, thi đoi My tuyen bo gianh đuoc 83 huy chuong vang, 61 huy chuong bac va 30 huy chuong đong. Tai đay van đong vien nguoi My Carl Lewis đa noi len nhu mot van đong vien đien kinh vi đai nhat trong thoi đai cua anh ta voi chien thang o cac mon chay cu ly 100 met, 200 met, 4 x 100 met tiep suc va nhay xa. Nu van đong vien nguoi My la Lou Retton đoat giai toan dien trong mon the duc dung cu. Tai the van hoi Seoul, Han Quoc, Carl Lewis lap lai chien thang cua minh trong mon nhay xa va bi nhan huy chuong vang muon o mon chay cu ly 100 met sau khi van đong vien nguoi Canada la Ben Johnson đuoc coi la chien thang lai bi phat hien co su dung chat ma tuy.
Tai the van hoi 1988, cac van đong vien boi loi Đong Đuc, dan đau la Kristin Otto đa gianh chien thang 10 trong 15 mon danh cho nu. Đieu gay an tuong sau sac tuong tu la van đong vien mon đien kinh nguoi My Florence Griffith Joyner đa gianh huy chuong vang o mon chay cu ly 100 met, 200 met, chay tiep suc 4 x 100 met va Jackie Joyner Kersee đoat huy chuong vang trong mon nhay cao va đien kinh bay mon phoi hop.
The van hoi Barcelona 1992 Tay Ban Nha khong co rieng quoc gia nao thi đau noi troi nhat. Nhung van đong vien đuoc biet nhieu nhat truoc va sau the van hoi la Hoa Ky voi đoi bong ro co ten la Dream Team voi cac van đong vien cua NBA nhu Michael Jordan, Larry Bird va Magic Johnson. Đoi nay đa thi đau noi bat va đat thanh tich la huy chuong vang.
Nam 1996 le ki niem 100 nam su ra đoi cua the van hoi hien đai đa đuoc to chuc tai Atlanta, bang Georgia Hoa Ky. Co nhieu thanh tich noi bat tai the van hoi nay. O mon nhay cau, Fu Mingxia cua Trung Quoc đa đoat huy chuong vang o the loai cau mem 3 met va cau cung 10 met. Con trong mon đien kinh, van đong vien nguoi My Michael Johnson đa gianh huy chuong vang o mon chay nuoc rut cu ly 200 met va 400 met. Trong khi đo van đong vien nguoi Canada Donnovan Bailey chien thang o mon chay nuoc rut cu ly 100 met. The nhung the van hoi đa that bai boi mot nhom khung bo đa tan cong khu ki niem the van hoi cua Atlanta. Mot qua bom đa phat no vao buoi sang ngay 27 thang 8 lam mot nguoi chet va hon 100 nguoi bi thuong nhung the van hoi van tiep tuc dien ra.


= Olympic Mua Đong =
Mac du mon truot bang nghe thuat la mot mon tai the van hoi mua he tu nam 1908 đen 1920 va mon khuc con cau tren bang (ice-hockey) đuoc choi trong nam 1920, nhung IOC lai do du trong viec mo đau the van hoi mua đong boi vi nhung đieu kien khi hau khien cho the van hoi mua đong chi gioi han o nhung nuoc co đu đieu kien ve tuyet trong mua đong. Khi Thuy Đien va Na Uy lan đau tien to chuc the van hoi 1911, My đa phan đoi vi đieu kien san bai. Tro treu thay, nhung nguoi Scandinavi đa thay đoi suy nghi cua ho tai cuoc hop cua IOC nam 1921 tranh cai rang the van hoi mua đong khong giong nhu the van hoi mua he, khong the quy tu cac van đong vien đen tu moi quoc gia. Tuy nhien IOC cung thang phieu va thanh lap The van hoi mua Đong.
The van hoi mua đong lan đau đuoc to chuc nhu mot cuoc thi rieng biet vao nam 1924 tai Chanix-Mont-Blanc, Phap.Tu thoi điem đo đen nam 1992, the van hoi mua đong đuoc to chuc trong cung nam voi the van hoi mua he nhung bat đau tu the van hoi mua đong Lillehammer, Na Uy nam 1994, the van hoi mua đong đuoc thay đoi lich to chuc sao cho ca hai the van hoi mua đong va mua he dien ra xen ke nhau, nghia la neu the van hoi mua he to chuc vao nam 1992 thi the van hoi mua đong se to chuc vao nam 1994 va lan ke tiep cua the van hoi mua đong la 1998 trong khi the van hoi mua he la nam 1996. The van hoi mua đong nam 1924 co 14 hang muc thi đau trong 5 mon the thao khac nhau. Chuong trinh cho the van hoi mua đong nam 1998 tai Nagano cua Nhat Ban la 60 hang muc thi đau trong 9 mon the thao khac nhau.
Trong the van hoi mua đong đau tien, nhung nuoc thuoc vung Scandinavi đa phan đoi cuoc thi. Cac van đong vien nguoi Na Uy thang ca bon hang muc thi đau truot tuyet, trong khi cac đau thu nguoi Phan Lan gianh đuoc phan thang o 4 trong 5 hang muc thi đau truot tuyet toc đo. Bon nam sau, the van hoi mua đong đau tien đa thu hut nhieu chu y cua quoc te khi tai Saint Moritz, Thuy Si, van đong vien truot tuyet nguoi Na Uy, chi Sonja Henie đa gianh thang loi lien tiep trong 3 the loai truot tuyet cua the van hoi. Voi tai nang thien phu cua minh, chien thang cua chi tai the van hoi 1932 va 1936 đa gop phan đua chi len đinh cao thanh cong choi loi nhu mot minh tinh man bac.
The van hoi mua đong trong cac nam 1940 va 1944 đa bi huy bo vi Chien tranh the gioi thu hai dien ra (đang le đa đuoc to chuc tai Sapporo, Nhat Ban va Cortina d’Ampezzo, Y). Tai the van hoi mua đong đau tien sau chien tranh o Sain Moritz, van đong vien nguoi Canada, Barbara Ann Scott đa gianh huy chuong vang o mon truot bang nghe thuat nu, trong khi van đong vien nguoi My la Dick Button cung chien thang o mon nay danh cho nam. Đoi khuc con cau tren bang cua Canada đa gianh huy chuong vang trong khi đo van đong vien nguoi My Gretchen Fraser gianh huy chuong vang trong mon truot tuyet "slalom" danh cho nu (the loai "Slalom" nghia la truot tuyet xuong doc chu chi co cac chuong ngai vat).
Tai the van hoi mua đong Oslo Na Uy nam 1952, đoi khuc con cau tren bang cua Canada lai mot lan nua gianh đuoc huy chuong vang. Con cac van đong vien truot tuyet nguoi My tiep tuc thanh cong cua ho o cac mon truot tuyet tai the van hoi mua đong Cortina d’Ampezzo nam 1956 voi chien thang cua Hayes Jenkins o hang muc danh cho nam va Tenley Albright tro thanh van đong vien nu đau tien cua My gianh huy chuong vang o mon nay. Van đong vien mon truot tuyet xuong doc nguoi Y la Toni Sailer đa xuat sac gianh đuoc ca ba huy chuong vang o mon the loai truot tuyet la: xuong doc, "slalom", va "salom" rong. Van đong vien David Jenkins, em trai cua Hayes Jenkins thi lap lai thanh tich chien thang o mon truot bang nghe thuat nam tai the van hoi mua đong Squaw Valley, California, trong khi đo mot van đong vien nguoi My khac Carol Heiss đa gianh đuoc huy chuong vang o mon nay danh cho nu.
Tai the van hoi mua đong nam 1964 đuoc to chuc tai Innsbruck - Ao, van đong vien mon truot tuyet bang đong nguoi Thuy Đien la Sixten Jernberg đa gianh đuoc huy chuong thu 9 cuoi cung cua minh voi mot huy chuong vang o the loai 50 met ca nhan, mot o the loai 4 x 10 km đong đoi va mot huy chuong đong o the loai 15 km. Con hai van đong vien cua Lien Xo la Liudmila Belousova va Oleg Protopopov thi gianh đuoc huy chuong vang o the loai truot bang nghe thuat đoi nam nu. Cap van đong vien nay đa lap lai thanh tich cua ho o the van hoi mua đong Grenoble, Phap nam 1968. Con van đong vien nguoi My la Peggy Fleming đa gianh đuoc huy chuong vang o hang muc truot bang nghe thuat đon nu.
The van hoi mua đong 1968 cung đa noi tieng voi su thanh cong xuat sac cua Jean Claude Killy, van đong vien nguoi Phap, anh đa lap lai ky cong cua Sailer khi đoat ca ba huy chuong vang o hang muc nam mon truot tuyet bang đong. Tai the van hoi mua đong nam 1972 to chuc o Sapporo, Nhat Ban, van đong vien truot tuyet toc đo nguoi Ha Lan la Ard Schenk đa thang lon voi 3 huy chuong vang o 3 cu ly la 1500 met, 5000 met va 10.000 met.
Tai the van hoi mua đong 1976, Innsbruck lan nua lai la nha to chuc. Van đong vien truot tuyet toc đo nguoi My la Eric Heiden đa noi tieng tai the van hoi mua đong Lake Placid, New York, My nam 1980 khi anh "lanh tron" ca nam huy chuong vang o the loai truot tuyet toc đo cu ly 500 met, 1000 met, 1500 met va 10000 met.
The van hoi mua đong Sarajevo, Nam Tu nam 1984 thi nam van đong vien nguoi My la Scott Hamilton đa gianh đuoc huy chuong vang o mon truot bang nghe thuat va nu van đong vien nguoi Đong Đuc la Katarina Witt cung đoat huy chuong vang o mon nay.
Bon nam sau, tai the van hoi mua đong Calgary, Alberta, Canada, Katarina Witt lai mot lan nua gianh chien thang, con nguoi chien thang hang muc nam la van đong vien nguoi My Brian Boitano. Cap van đong vien truot bang nghe thuat cua Lien Xo la Ekaterina Gordeeva va Sergei Grinkov đoat huy chuong vang trong khi đo van đong vien mon truot tuyet toc đo nguoi My Bonnie Blair cung đa gianh đuoc huy chuong vang (cu ly 500 met), đay la chiec huy chuong vang đau tien trong 5 chiec huy chuong vang o 3 ky Olympic cua co. Con o mon truot tuyet doc thi van đong vien nguoi Y la Alberto Tomba đoat huy chuong vang.
The van hoi mua đong Albertville, Phap nam 1992 thi huy chuong vang mon truot bang nghe thuat nu thuoc ve van đong vien nguoi My goc Nhat Kristi Yamaguchi va hai huy chuong vang o mon truot tuyet toc đo cu ly 500 met va 1000 met thuoc ve van đong vien Bonnie Blair. Tomba lap lai thanh tich cua minh voi chien thang o mon truot tuyet "slalom" vung rong. Cap van đong vien truot bang nghe thuat cua Lien Xo la Ekaterina Gordeeva va Sergei Grinkov tiep tuc chien thang o mon nay tai the van hoi mua đong Lillehammer nam 1994 va o mon đon nu thi nguoi chien thang la van đong vien nguoi Ukraina Oksana Baiul. Mot lan nua van đong vien Bonnie Blair lai chien thang o mon truot tuyet toc đo cu ly 500 met va 1000 met.
Tai the van hoi mua đong Nagano - Nhat Ban nam 1998, van đong vien truot tuyet Bac Au nguoi Na Uy la Biorn Daehlie đa gianh đuoc 3 huy chuong vang o cac cu ly 1000 met, 5000 met, 2 x 10 km tiep suc va mot huy chuong bac (15 km "ruot đuoi"). Sau mot lan te nga nghiem trong o the loai truot tuyet bang đong, van đong vien nguoi Ao Hermann Maier đa nhanh chong hoi phuc va đoat luon hai huy chuong vang o the loai "slalom" lon va "slalom" sieu lon. Đoi nhay xki (tuc la thuc hien mot cu nhay cao va xa sau khi đa truot tuyet mot đoan dai) cua Nhat tinh chung đuoc 4 huy chuong, gom ca mot huy chuong vang đong đoi. Cac nu van đong vien cua My đa noi bat voi thanh tich tai mot so mon nhu cap Tara Lipinski va Michelle Kwan gianh đuoc huy chuong vang va bac o mon truot bang nghe thuat; Picapo Street chien thang trong mon "slalom" sieu lon; Nikki Stone thang o mon truot van tren khong tu do va đoi khuc con cau tren bang nu cung đa đoat chuc vo đich.


= Nhung xao đong ve chinh tri =
Mac du The van hoi đuoc thanh lap voi uoc mo tot đep cho nen hoa binh the gioi, nhung đa co mot thoi Olympic hien đai đa thuc su tro thanh mot su kien quoc te quan trong, no cung tro thanh mot "san đau" cho nhung tranh cai chinh tri. Nhung The van hoi đuoc nhieu nguoi noi đen nhat la The van hoi Berlin nam 1936. IOC đa bo phieu cho Berlin vao nam 1931 truoc khi cac thanh vien cua Uy ban nay biet rang Đang Quoc xa se nhanh chong nam quyen đieu hanh nuoc Đuc. Trong nhung nam đau cua nhung nam 1930, duoi luat le cua Đuc quoc xa, nhung van đong vien Đuc – Do Thai đa bi loai ra khoi đoi tuyen Đuc. Đieu nay đa vi pham Hien chuong Olympic khien cho nguoi My đoi tay chay The van hoi 1936. Hoat đong tay chay đa that bai boi vi nha lanh đao cua Uy ban Olympic Hoa Ky thoi đo la Avery Brundage tin rang cac vien chuc cua Đuc se cho phep cac van đong vien nguoi Đuc - Do Thai thi đau. That vay, nhung chi co 2 van đong vien nguoi Do Thai co mat trong đoi tuyen Đuc tai The van hoi Olympic 1936.
Co nhieu cuoc tay chay The van hoi đa xay ra cua nhieu quoc gia khac nhau. Nam 1956, Ai Cap, Liban va Iraq đa tay chay The van hoi Melbourne đe phan đoi su xam lang cua Anh, Phap len đat nuoc ho va su "co mat" cua Israel tai Trung Đong. Nhung cuoc tay chay lon đa xay ra vao cac nam 1976, 1980 va 1984. Nam 1976, nhieu quoc gia chau Phi yeu cau New Zealand phai bi đuoi khoi The van hoi Montreal vi "cai toi" đoi bong bau duc cua ho đa "choi xau" đoi Nam Phi (thoi đo van con luat le cua nhung nguoi ung ho chu nghia Apacthai). Khi IOC khong đong y voi nhung yeu cau cua cac nuoc chau Phi voi ly do rang bong bau duc khong phai la mon the thao Olympic (???), cac van đong vien cua 28 quoc gia chau Phi đa đuoc chinh phu cua ho goi ve nuoc. Con van đe ve cuoc tay chay The van hoi Moscow nam 1980 la su xam chiem Afghanistan nam 1979 cua Lien Xo. Mac du Tong thong My Jimmy Carter đa buoc USOC (Uy ban Olympic Hoa Ky) phai tu choi loi moi tham du The van hoi 1980, nhieu NOC (Uy ban Olympic quoc gia) khac đa bat chap nhung đe nghi cua chinh phu đe tay chay The van hoi. Luc đo Tong thong Carter đa hanh đong đe lam that bai The van hoi 1980 (co toi 62 quoc gia tay chay The van hoi) va ro rang hanh đong nay se dan toi su "tra đua" cua Lien Xo va đong minh cua ho. Va su "tra đua" nay đa xay ra tai The van hoi Los Angeles. Mac du Romania đa gui mot đoi toi tham du nhung 16 nuoc đong minh cua Lien Xo đa tay chay the van hoi nay.
Tu nhung nam 1940 đen nhung nam 1980, IOC cung đa đung phai nhung van đe chinh tri boi nhung mau thuan cua cac quoc gia. Mot van đe kho xu co lien quan toi đoi tuyen Olympic Trung Quoc va Đai Loan la vi mau thuan chinh tri giua mot ben la nuoc Cong hoa Nhan dan Trung Hoa o đai luc  va Trung Hoa Dan Quoc o đao Đai Loan. Nam 1952, IOC quyet đinh moi ca hai đoi Trung Quoc va Đai Loan, nhung mau thuan chinh tri đa dan toi viec tay chay The van hoi hang thap nien cua Trung Quoc đai luc. Ho đa khong gui đoi tuyen tham du The van hoi mai cho đen The van hoi Lake Placid nam 1980.
Mot rac roi chinh tri khac la vao nam 1949, vi nuoc Đuc bi phan chia thanh hai the che chinh tri khac nhau la Đong Đuc va Tay Đuc nen đa nay sinh van đe la nen co mot hay hai đoi tuyen Đuc. IOC co gang giai quyet van đe nay bang cach "nan ni" ket hop đoi tuyen Đong va Tay Đuc lam mot. Cac cuoc đam phan keo dai trong nhieu nam va giai phap nay đuoc thu nghiem lan đau tien tai the van hoi Melbourne 1956, nhung sau đo đa tach ra. Mai cho toi nam 1992, khi nuoc Đuc thong nhat, ca hai đoi nay moi nhap lai lam mot. IOC cung đa tung phai đuong đau voi su phan biet chung toc o Nam Phi. IOC đa bo phieu nam 1968 loai tru đoi Nam Phi ra khoi The van hoi nham lam ap luc buoc chinh phu nuoc nay tu bo luat Apartheid. Mai cho toi the van hoi Barcelona 1992, khi đo chu nghia Apartheid khong con ton tai nua, Nam Phi moi đuoc tham du.
Bao luc cung xay ra tai cac ky the van hoi. Vao giua ky The van hoi Munich 1972, hoat đong cua the van hoi đa trai qua nhung gio phut bi tham nhat. Mot nhom khung bo vu trang nguoi Palestine đa xam nhap vao lang Olympic (noi o cua cac van đong vien cua cac nuoc trong thoi gian dien ra the van hoi), giet chet 2 thanh vien cua đoi Israel va bat đi chin con tin. Trong khi IOC hop hoi nghi khan cap thi đuoc tin mot cuoc đau sung đa no ra va tat ca chin con tin cung voi 5 ten khung bo bi giet chet, the van hoi ngung hoat đong mot ngay. IOC quyet đinh the van hoi van dien ra va đa đuoc Israel tan thanh.


= Nhung tien bo gan đay =
Trai qua nhieu the ky voi chien tranh va xao đong chinh tri, the van hoi đa đat đuoc nhieu thanh cong trong nhung nam gan đay, thu hut nhieu cong chung hon va thu đuoc nhieu tien hon. Phan nhieu cua su thu hut cong chung va giau co la nho su phat trien cua nhung phuong tien lien lac ve tinh va cac chuong trinh truyen hinh toan cau. Chang nhung cang ngay cang co nhieu nguoi theo doi the van hoi ma con co nhieu co hoi phat trien viec ban ban quyen truyen hinh the van hoi voi so tien len đen hang tram trieu đola. Voi cac phan cua thu nhap nay, gio đay cac uy ban to chuc co the to chuc nhung the van hoi hoanh trang ma khong so phai ganh chiu nhung khoan no khong lo giong nhu uy ban to chuc the van hoi Montreal, Canada nam 1976. Co nhieu tien hon, IOC cung co the tro cap đe phat trien cac mon the thao o cac quoc gia kem phat trien. The van hoi cung tro nen le thuoc vao cac cong ty đa quoc gia vi cac cong ty nay luon san sang chi ra hang trieu đola đe tro thanh nha tai tro chinh thuc cua the van hoi va dung bieu tuong cua the van hoi đe quang cao san pham cua ho. Đieu nay đa khien cho hoat đong the van hoi bi thuong mai hoa.
Mot van đe nghiem trong khac la viec dung thuoc đe nang cao thanh tich trong the van hoi (con goi la doping), đac biet la đong hoa xteroit va hooc-mon tang truong cua nguoi. Cac loai thuoc nay bi cam nhung cac van đong vien van nghi rang ho can phai dung chung neu phai thi đau voi trinh đo Olympic. Sau khi nuoc Đuc thong nhat vao nam 1990, bang chung ve nhung gi ma nhung nguoi quan sat nghi ngo đuoc đua ra: hon 20 nam qua, NOC cua Đong Đuc đa cung cap thuoc nang cao thanh tich mot cach co he thong cho cac van đong vien chuyen nghiep cua ho. Tu 1968, IOC đa giai quyet van đe nay bang viec lap mot Uy ban chiu trach nhiem trong viec phat hien va phat nhung nguoi nao su dung cac loai thuoc cam đo. Nho nhung no luc nay ma nhieu van đong vien Olympic đa bi bat va huy bo tu cach tham du Olympic, the nhung viec dung cac loai thuoc cam van khong cham dut.
Nam 1999, ban lanh đao cua IOC bat đau cai cach phuong phap lua chon cac thanh pho đang cai the van hoi. Cac thay đoi xay ra sau khi co phat hien nhieu quan chuc cua IOC đa vi pham loi the trong Hien chuong Olympic boi ho bi cho la đa nhan nhung khoan chi tra bang tien mat va nhung mon qua "boi duong" bat chinh tu cac thanh pho tranh cu quyen đang cai the van hoi. Cac vi pham đa xay ra khi thanh pho Salt Lake, Utah thang loi tai The van hoi Mua đong 2002, va thanh pho nay van đuoc quyen đang cai nhung nhieu quan chuc cua Uy ban to chuc đia phuong đa tu chuc va nhieu nguoi cua IOC đa bi đuoi trong vu be boi.


Nhung han che ve cac hang muc to chuc tai Olympic Khong phai mon nao cung đuoc to chuc tai Olympic, vi du mon bong bau duc đuoc toan nuoc My ua chuong khong co trong Olympic. Tat ca do Hien chuong Olympic quy đinh ve cac hang muc đuoc đua vao Olympic la:

Cac hang muc thi đau chinh thuc trong Olympic phai đuoc Uy ban Olympic Quoc te thua nhan, do Uy ban Lien hop the thao tung hang muc quan ly.
Cac noi dung thi đau nam tai Olympic mua he can đuoc trien khai rong rai boi 75 quoc gia va 4 chau luc. Con cac noi dung nu can đuoc trien khai tai 45 quoc gia va 3 chau luc. Cac noi dung tai The van hoi mua đong can phai đuoc trien khai rong tai it nhat 25 quoc gia va 3 chau luc.
Cac hang muc nay can đuoc xac đinh 7 nam truoc khi the van hoi to chuc. Xac đinh mot ngay roi thi khong thay đoi nua.


Y nghia la co 5 vong tron La co 5 vong tron la mot bieu trung tieu bieu cua Olympic. La co tung bay moi khi Olympic đen. La co bieu trung cho 5 chau luc: mau vang chau A, mau xanh luc chau Au, mau đen chau Phi, mau xanh lam chau Đai Duong, mau đo chau My. 5 mau vong tron đan vao nhau tren nen mau trang nhu su binh đang, tinh than đoan ket giua cac nuoc, cac chau luc hay chinh y nghia cua Olympic.


Danh sach cac ky the van hoi Xem them Bai hat The van hoi
The van hoi Mua he 1896


Chu thich Lien ket ngoai Olympics | Olympic Games, Medals, Results, News
The van hoi mua đong thu 20 nam 2006 tai Torino Luu tru ngay 27 thang 10 nam 2005 tai Wayback Machine
The van hoi mua he thu 29 nam 2008 tai Bac Kinh Luu tru ngay 7 thang 11 nam 2005 tai Wayback Machine
Hiep đinh Nairobi ve Bao ho Bieu tuong Olympic Luu tru ngay 28 thang 5 nam 2008 tai Wayback Machine