Ngu Đai Ho (tieng Anh: The Great Lakes, tuc la "Cac Ho Lon") la nam ho lon nam tren hay gan bien gioi Canada–Hoa Ky. Đay la nhom ho nuoc ngot lon nhat tren the gioi, va he thong Ngu Đai Ho – song Saint Lawrence la he thong nuoc ngot lon nhat tren the gioi. Đoi khi nam ho nay đuoc goi bien noi đia.


Cac ho lon Cach thuat nho pho bien đe nho lai ten cua cac ho la chu "HOMES" (tieng Anh: "cac nha"), tuc la Huron, Ontario, Michigan, Erie va Superior, nhung cach nay khong co thu tu đac biet nao. Nhung cach khac, thi du nhu Sister Mary Hates Ecumenical Overtures ("Xo Maria ghet nhung ca khuc khoi đau cua nha tho") hay She Made Harry Eat Onions ("Ba ay bat Harry phai an hanh"), xep cac ho tu phia tay đen phia đong.

Theo quan điem thuy hoc, hai ho Michigan va Huron cung tron lan voi nhau nen đoi khi đuoc coi nhu mot ho: ho Michigan-Huron. Khi tinh nhu vay thi ho Michigan-Huron lon hon ho Superior theo dien tich mat nuoc, nhung van nho hon theo tong the tich nuoc.
Ho thu sau cung thuoc he thong Ngu Đai Ho la ho Saint Clair. Ho nay nho hon nam ho kia nhieu, nam giua ho Huron va ho Erie, va khong đuoc coi nhu mot trong nhung "đai ho". He thong nay cung bao gom nhung song noi cac ho voi nhau: song Saint Mary giua ho Superior va ho Huron, song Saint Clair giua ho Huron va ho St. Clair, song Detroit giua ho Saint Clair va ho Erie, va song Niagara va thac Niagara giua ho Erie va ho Ontario. (Ho Michigan đuoc noi voi ho Huron theo eo Mackinac.) Mot so đao lon va mot ban đao chia ra ho Huron thanh ho chinh va vinh Georgian.
Cac ho nam giap tinh bang Ontario (tru ho Michigan), va cac tieu bang Minnesota, Wisconsin, Michigan (tru ho Ontario), Illinois, Indiana, Ohio, Pennsylvania va New York. Bon trong nam ho nay tao nen bien gioi My-Canada; rieng ho Michigan nam tron trong nuoc My. Song Saint Lawrence, mot phan la bien gioi quoc te, la thuy luu thao nuoc chinh cua cac ho nay – vi cac ho noi lien voi nhau – va chay qua Quebec va ban đao Gaspe truoc khi đo vao Bac Đai Tay Duong.

Nhom ho nay co vao khoang 35.000 đao tren Ngu Đai Ho rai rac, bao gom đao Manitoulin tren ho Huron, đao lon nhat tren vung nuoc noi đia; va đao Royale tren ho Superior, đao lon nhat tren ho lon nhat. Hai đao nay đu lon đe co ho rieng ben trong.
Ngay nay, 20% dung tich nuoc ngot tren the gioi nam trong nhom ho nay: gan 23.000 km³ (5.473 dam khoi). Nhom ho nay chua đu nuoc đe phu ngap ca 48 tieu bang luc đia nuoc My duoi 2,9 met nuoc (hay 9,5 foot nuoc). Tong dien tich mat nuoc cua cac ho nay la 244.000 km² (94.250 dam vuong) – lon hon ca cac tieu bang New York, New Jersey, Connecticut, Rhode Island, Massachusetts, Vermont va New Hampshire cong lai. Neu keo ra tu đau đen cuoi, đuong bo ho cua chung co the bao quanh gan nua vong Trai Đat theo đuong xich đao.
Đuong bien Saint Lawrence va Đuong nuoc Ngu Đai Ho mo vung Ngu Đai Ho ra cho nhung tau đi bien. Tuy nhien, vi nhung tau đi bien cang ngay cang dung cac container lon hon – tau khong đi lot cac cua kenh o nhung đuong kenh nay – khien viec chuyen cho tren cac đai ho nay phan nao bi han che. Tuy chung rat rong, nhung phan lon cua Ngu Đai Ho đong bang vao mua đong, nen hang hai phan nhieu ngung lai vao mua đo. Tuy nhien, co mot so tau pha bang chay tren nhom ho nay đe mo đuong giao thong.
Nhom ho nay anh huong đen thoi tiet o vung chung quanh, vi du nhu hieu ung ho vao mua tuyet. Vao mua đong, hoi am cua gio tu phia tay co the gay ra nhieu mua tuyet, nhat la gan bo bien ve phia đong, nhu la o Michigan, Ontario va New York. Troi khong can phai co may khi co mua tuyet do hien tuong nay. Lan noi tieng nhat la tran Bao tuyet nam 1977, trong đo gio manh thoi tuyet tu ho Erie phu ngap Buffalo, New York duoi lop tuyet day. Cac ho cung giam bot nhiet đo cua vung ven ho it nhieu vi ho co kha nang hap nhiet vao mua he, roi toa nhiet tu tu vao mua thu. Vi nhiet đo đuoc dung hoa nen co hien tuong "vanh đai trai cay" gan ho va viec trong trot cong nghiep cung ung đuoc hoa qua cho thi truong.


Xem them Great Lakes Megalopolis


Chu thich