He sinh duc nu hay bo phan sinh duc nu la mot he thong sinh ly trong co the nu gioi voi nhieu chuc nang phuc tap: giao hop, tiep nhan tinh trung, thu tinh, cay thai, nuoi thai va sinh con. Cac co quan chinh trong bo phan sinh duc phu nu nam trong phan duoi cung cua bung xuong đen đay chau, duoi ruot, truoc hau mon. Khac voi co quan sinh duc ben ngoai o nam pho bay ro ret, nhung co quan sinh duc ben ngoai o nu thuong nam khuat phia duoi, đuoc che kin boi long ha bo va khi đung thang, boi phan tren cua hai đui.


Moi am ho Moi am ho gom co hai moi lon (Hinh 2 -5) o ngoai va hai moi nho (Hinh 2 - 6) nam phia trong. Moi lon va moi nho co tac dung che chan bao ve toan bo phan trong cua he sinh san, co hinh dang nhu cac đoi moi.
Vung da ben ngoai cua moi lon va moi nho co mau tuong tu nhu mau da cua nguoi nu, con phan ben trong co the co mau hong, hoac mau xam, mau nau,... tuy theo tung co the. Hai moi nho gap nhau o giua, boc len phia tren cua am vat.


Am ho Am ho, hay con goi la cua minh, nam ben phia trong thanh moi nho, phia duoi lo nieu đao va phia tren hau mon, la cua dan vao am đao.


Am vat Am vat la mot khoi mo cung dai khoang 1,5 cm, nam o giua va phia tren cua am ho, đau am vat đuoc che mot phan boi noi hai moi nho hop lai. Am vat la co quan nhay cam nhat trong co the con nguoi (cung hang voi duong vat o nam va luoi), noi đay tap trung nhieu (khoang 8000) đau day than kinh co chuc nang mang lai khoai cam tinh duc. Am vat đuoc mo ta theo y hoc đau tien boi mot nha khao cuu co the nguoi Y nam 1559.


Lo tieu Hinh 2 - 7
Con goi la cua nieu đao, la cho thoat cua nuoc tieu tu bang quang (Hinh 2 - 1) qua ong dan tieu ra ngoai. Lo nay nam ngay tren cua am đao, va chung 2 cm duoi am vat. Ong dan tieu dai khoang 4 cm, nam doc theo ben trong tuong cua am đao.


Am đao Hinh 2 - 8; Hinh 3 -1
La mot bo phan hinh ong dai noi tu cua minh ben ngoai vao tu cung ben trong. Cac mo co thanh am đao co tinh đan hoi cao. Am đao đon nhan duong vat khi giao hop. Am đao va co tu cung co kha nang gian ra lon gap nhieu lan, giup thai nhi ra khoi nguoi me khi sanh no.


Mang trinh Mot mang mong nam trong am đao cach cua am đao khoang 1–2 cm. Mang thuong se bi rach o lan giao hop đau tien. Khi mang trinh bi rach co the chay mot vai giot mau, hoac chi co chut chat tiet hoi hong. Mot so ban gai (khoang 0,5%) khi sinh ra đa khong co mang nay hoac no đan hoi đen muc tiep tuc ton tai cho đen lan sinh con đau tien.
Mang trinh that ra la mot phan du sot lai trong thoi ky thai nhi phat trien. Do đo, co mot so be gai khi sinh ra đa khong co mang trinh, trong khi o mot so phu nu mang trinh day va che kin am đao gay tro ngai khi giao hop va co trieu chung khong co kinh. Vi van hoa xua nay coi trong van đe giu trinh tiet nen mang trinh đuoc nhieu chu y.


Co tu cung Co tu cung (uterine cervix): La phan sau cua tu cung va noi noi tiep cua am đao voi tu cung. Co tu cung co thanh day va rat chac voi mot lo mo rat nho (khong rong hon mot cong ra). Tuy nhien, khi phu san sinh em be, co tu cung se mo đu rong đe em be "chui qua" trong hau het cac truong hop.


Tu cung Hinh 2 - 2; Hinh 3 -2
Tu cung la mot boc cau tao boi mot lop co tron rat day, nam phia duoi bung, tren bang quang. Khi chua co thai, tu cung hinh trai le, kich thuoc khoang 8 x 5 x 3 cm. Co tu cung (Hinh 3 - 5) nam phia duoi, dan ra am đao (1). Phia tren o hai ben tu cung la hai ong dan trung (3) noi ra hai buong trung (4). Tu cung la noi thai nay no va phat trien cho toi luc sinh.

Nhung benh va bat thuong lien he đen tu cung va co tu cung:

U tu cung
Ung thu co tu cung
Ung thu noi mac tu cung
Lac noi mac tu cung
Cau tao bat thuong bam sinh: tu cung chap, tu cung đoi, tu cung bi, khong co tu cung.


Ong dan trung Ong dan trung (hay voi trung)- fallopian tubes noi tu cung voi buong trung (moi ben co mot ong dan trung) va đuoc treo boi day chang tu cung buong trung. Ong dan trung co chieu dai khoang 10 cm va nho hon soi my. No thuc hien hai nhiem vu: 

La đuong di chuyen cua trung va tinh trung
Noi xay ra su gap go cua tinh trung tu ngoai đi vao va trung tu buong trung đi ra.


Buong trung Moi ben tu cung co mot buong trung (Hinh 2, 3 - 4), hinh bau duc, tron nho hon tinh hoan o nam, mau trang đuc, nam gan nhung day tua o cuoi ong dan trung. Trong thoi ky phoi thai, hai buong trung co khoang 6 trieu boc trung non, khi sinh con lai 1 trieu va chi con 40.000 khi toi tuoi day thi. Khi day thi, duoi tac dung cua hormone sinh san, trung theo chu ky phat trien, chin va rung. Trong ca đoi nguoi nu, chi co 400 trung hoan thanh chu ky va rung, nhung trung khac thuong teo nho roi tan bien.
Ngoai ra, buong trung con co chuc nang tao ra cac hormone đieu hoa sinh ly.
Nhung benh chung lien he đen buong trung:

Ung thu buong trung
Buong trung khong hoat đong (ovarian failure)
Chung đa boc o buong trung (polycystic ovarian syndrome)


Xem them Chu ki kinh nguyet
Mang trinh
Chung vo sinh
Cac phuong phap đieu tri ho tro sinh san
Hu thai
Man kinh
He sinh duc nam


Tham khao Lien ket ngoai