Susan Hamilton (9 thang 6 nam 1814 – 28 thang 11 nam 1889) la mot nu quy toc nguoi Scotland, con gai duy nhat cua Alexander Hamilton, Cong tuoc thu 10 xu Hamilton va Susan Euphemia Beckford. Susan Hamilton đa gay nhieu tranh cai voi vu ly hon tai tieng voi chong cu la Henry Pelham-Clinton, Cong tuoc thu 5 xu Newcastle.


Than the Susan Harriet Catherine Hamilton sinh ngay 9 thang 6 nam 1814, la con gai duy nhat cua Alexander Hamilton, Cong tuoc thu 10 xu Hamilton va Susan Euphemia Beckford, mot nu thua ke giau co va la con gai cua William Thomas Beckford va Margaret Gordon. Susan co mot nguoi anh trai la William Hamilton, Cong tuoc thu 11 xu Hamilton. Thong qua cha me, Susan la hau due cua quan vuong Scotland nhu James II cua Scotland va Mary I cua Scotland.
Susan đuoc mo ta la đua tre xinh đep voi mai toc nau va ham rang hoi nho ra, do đo Susan tu goi minh la "Toosey". Thuo au tho, Susan chu yeu song trong phan lanh đia cua gia đinh o Scotland va Phap, noi ma cha cua Susan, Cong tuoc xu Hamilton that bai trong viec gianh tuyen bo so huu lanh đia Cong tuoc xu Chatelherault.


Hon nhan Ngay 21 thang 11 nam 1831, Henry Pelham-Clinton, Cong tuoc thu 4 xu Newcastle đa viet thu đe nghi ga con gai Georgiana Pelham-Clinton cho con trai đoc nhat cua Alexander Hamilton, Cong tuoc thu 10 xu Hamilton la William Hamilton, Hau tuoc xu Douglas va Glydesdale. William Hamilton la ban cua truong nam cua Cong tuoc xu Newcastle la Henry Pelham-Clinton, Ba tuoc xu Lincoln tu Eton College va Đai hoc Oxford. Co chung so thich san ban voi Hau tuoc xu Douglas, Ba tuoc xu Lincoln thuong nhan loi moi tham gia san ban tai khu bao ton cua nha Hamilton o Scotland, do đo tro thanh nguoi quen cua gia đinh Hamilton. Trong la thu hoi am cho Cong tuoc xu Newcastle, Cong tuoc xu Hamilton bay to rang ban than cung co y đinh tuong tu, nhung la đe nghi ga con gai Susan Hamilton cho Ba tuoc xu Lincoln.
Cong tuoc xu Newcastle rat phan khoi truoc thu hoi am tu Cung đien Hamilton. Trong hai nguoi con nha Hamilton, Susan la lua chon tot hon ca nen Cong tuoc xu Newcastle nhanh chong đong y voi loi đe nghi cua Cong tuoc xu Hamilton. Du la nguoi đe xuat, nhung cha cua Susan van khuyen Newcastle nen đe cho hai con tu do quyet đinh. Cong tuoc xu Newcastle bay to su đong thuan voi Hamilton: "Toi hoan toan đong tinh voi y kien cua Đuc ngai, chinh toi đa chung kien qua nhieu ket cuc đau thuong tu nhung cuoc hon nhan sap đat va qua nhieu rac roi xay đen vi su can thiep tu bac cha me, va toi se khong đe minh vao tinh the nhu vay. Tuy nhien, viec huong đoi lua huong ve nhau ma khong tao nen su lo lieu, va giai quyet viec dan xep hon nhan nhu the đo la lua chon ca nhan cua con tre la hoan toan chap nhan đuoc."
Trong ky nghi Le Giang Sinh, Cong tuoc xu Newcastle đa hoi con trai cam nhan the nao ve Susan va nhan đuoc phan ung nhu mong đoi. Do đo, Cong tuoc xu Newcastle đa viet thu gui cha cua Susan va đe nghi rang neu Susan khong phan đoi moi quan he giua minh va Ba tuoc xu Lincoln thi moi quan he giua hai nguoi se tien toi muc xa hon. Khong phan đoi y đinh theo đuoi tu Ba tuoc xu Lincoln, Susan va Henry bat đau tien vao giai đoan tim hieu vao mua xuan nam 1832. Henry danh bot thoi gian đe gap go Susan cung vo chong Cong tuoc xu Hamilton thay vi o Oxford.
Quyet tam lay bang tot nghiep hang nhat truoc khi ket hon, Ba tuoc xu Lincoln đen Cuddesdon vao thang 7 đe chuan bi cho ky thi. Tin chac rang ban than va Susan co tinh cam voi nhau, Henry đa nho cha thay minh đen gap mat Susan Euphemia Beckford, Cong tuoc phu nhan xu Hamilton. Cong tuoc xu Newcastle nhanh chong gap go Cong tuoc phu nhan va Susan tai dinh thu cua nha Hamilton o Quang truong Portman. Tai cuoc gap, Susan bay to su ung thuan voi Ba tuoc xu Lincoln va hai nguoi du kien se ket hon ngay sau khi Henry lay đuoc bang. Cuoi thang 8 cung nam, nha Hamilton nhan loi moi đen Clumber cua Cong tuoc xu Newcastle đe ban ve hon nhan giua Susan va Ba tuoc xu Lincoln nhung van chua thong nhat đuoc van đe ve thu nhap cua Ba tuoc xu Lincoln do Cong tuoc xu Newcastle đang ngap trong no nan. Cung trong khoang thoi gian nay, Ba tuoc xu Lincoln đuoc can nhac tro thanh ung cu vien cho vi tri Nghi si Quoc hoi xu Nam Nottinghamshire trong đot bau cu toi. Ngay 2 thang 9, sau khi can nhac ky cang, Ba tuoc xu Lincoln quyet đinh tham gia ung cu va do đo, thay vi quyet tam lay bang tot nghiep hang nhat, ngay 11 thang 9, Ba tuoc xu Lincoln tro ve Cuddesdon đe tiep tuc viec hoc nhung voi y đinh la se tot nghiep voi bang hang thuong.
Cong tuoc xu Hamilton đa viet thu gui cho Cong tuoc xu Newcastle bay to su quan tam đen viec van đong tranh cu cua con re tuong lai va sau đo la mot buc thu khac đe chuc mung, nhung muc đinh chinh cua Cong tuoc xu Hamilton la thuc giuc Cong tuoc xu Newcastle mau chong dan xep van đe tai chinh cua cuoc hon nhan giua Susan va Ba tuoc xu Lincoln. Sau cung, Cong tuoc xu Newcastle cung đong thuan ve nhung đieu khoan lien quan đen khoan chi tieu ca nhan cua Susan, khoan tien chung va chu cap cho cac nguoi con thu. Viec dan xep thoa thuan hon nhan đuoc hoan tat đung luc đe đam cuoi đuoc to chuc vao thang 11. 
Sau khi le cuoi bi doi lai mot ngay do nhan đuoc tin William Hamilton, Hau tuoc xu Douglas va Clydesdale bi benh đau mua, Susan Hamilton ket hon voi Henry Pelham-Clinton, Ba tuoc xu Lincoln vao ngay 27 thang 11 nam 1832 tai Cung đien Hamilton, Lanarkshire. Le cuoi đuoc cu hanh truoc tien theo nghi thuc cua Giao hoi Anh, sau đo la boi giao si nguoi Scotland. Sau khi ket hon, Susan đuoc biet đen voi tuoc hieu nha xung la Ba tuoc phu nhan xu Lincoln.


Đoi song hon nhan = Khoang thoi gian đau sau ket hon =
Khoang thoi gian moi ket hon, Susan va chong rat hanh phuc. Ngay 7 thang 12 nam 1832, Cong tuoc xu Newcastle va Cong tuoc xu Hamilton đa đen tham vo chong Susan tai Wishaw. Tai đo, Cong tuoc xu Newcastle đa rat hai long truoc su "ton trong, yeu men va tin tuong nhung khong than mat qua khich đen muc kho chiu" cua hai vo chong. The nhung, sau khi ha sinh hai nguoi con đau tien la Henry va Edward, cuoc hon nhan giua hai nguoi bat đau xau đi va Susan cao buoc Ba tuoc xu Lincoln đa buoc minh phai quan he qua som sau khi sinh no chua bao lau. Ngay 31 thang 1 nam 1837, mot nguoi hau cua Susan la Quy co Pratchett đa đua cho Lincoln mot la thu tinh ma ban than tim thay trong phong cua Susan, mot bang chung cho su khong chung thuy cua Susan. La thu đuoc ghi la gui đen "Thien Than Cua Toi" va co dong chu rang: "Em so rang chi se khong bao gio la cua em—xung quanh ta la nhung con nguoi lanh lung" va am chi rang Henry Pelham-Clinton, Ba tuoc xu Lincoln, chong cua Susan la nguoi chong vo tam. Ba tuoc xu Lincoln nhanh chong xac đinh rang em trai minh la Lord William la nguoi viet buc thu. Tu noi dung cua la thu, co the thay rang moi quan he giua Susn va em chong khong he trong sang. Bi chong chat van ve la thu, Susan tu choi tra loi va nhanh chong ngat đi va bi co giat đen muc khong the roi giuong. Ba tuoc xu Lincoln đa thua chuyen nay voi cha va co quyet đinh rang Susan se song an mot thoi gian va Lincoln se khong gap hay noi chuyen voi vo cho đen ky nghi hop cua Nghi vien vao Le Phuc Sinh, khi đo Henry se gap vo đe noi ve hanh đong cua Susan va cung nhau tim cach hoa giai. Lord William, em trai cua Henry đuoc cha quyet đinh đua đen Đong Sheen voi Thompson, mot than tin cua ngai Cong tuoc xu Newcastle va la gia su cu cua Henry đe hoc ve cac tac pham ton giao va nghien ngam lai toi loi cua minh.
Cung trong nam 1837, Susan đuoc cha me đua đen Paris đe chua benh. Ngay Thu Sau Tuan Thanh, tuc 24 thang 3 nam 1837, trong luc can ke cai chet, Susan hoa giai voi chong. Khi con nguy kich qua đi, Henry tiep tuc o ben vo trong mot thang cho đen khi cac bac si va Cong tuoc xu Hamilton ngan cam Lincoln đen gan vo đe Susan duong benh. Đau thang 7, Henry tro lai Paris voi hy vong đuoc gap lai Susan, the nhung cac bac si van ngan can Lincoln va duong nhu Susan khong muon gap chong. Ngay 10 thang 7, bat chap loi khuyen cua cac bac si, Susan muon gap chong. Henry lap tuc đen ben vo va ca hai hoa giai. Susan hua rang ban than se hanh xu tot hon va Henry chap nhan loi hua cua vo cung nhu bo qua loi lam cua Susan. Tuy nhien, khong bao lau sau khi tro ve Paris, moi quan he giua hai vo chong xau đi. Henry thuong xuyen khien trach vo, khien tinh trang tinh than cua Susan von chua binh phuc tro nen te đi. Susan luc nay chi muon thoat khoi nguoi chong thieu bao dung, nhat nheo va phan xet, nguoi chong đa troi buoc minh vao cuoc hon nhan đang ghet nay.


= Nhung nam ke tiep =
Moi quan he giua Susan va chong ve co ban rat mong manh. Thang 3 nam 1838, Susan đen Leamington đe cai thien suc khoe, con Henry o lai Luan Đon đe tham du Nghi vien. Ba tuoc xu Lincoln đa chia se voi me vo rang "nhung la thu am ap va tinh cam" cua Susan la niem an ui lon cho ban than: "Em ay la nguoi tuyet voi va tu te nhat trong nhung nguoi vo va cach em ay cham lo cho con cua chung con that đang nguong mo lam sao." The nhung, Cong tuoc phu nhan xu Hamilton đa noi voi con re rang nhung la thu Susan viet cho chong "that kho ma tuong tuong đuoc khi ma so voi nhung la thu con be viet cho cha me khi noi ve chong con be!" Trong mot la thu gui me, Susan đa viet rang:

Sau khi Susan tro ve, Ba tuoc xu Lincoln thue mot can nha o Kew, co the la dung đe tach biet vo. Hanh đong nay khien tam tri Susan them te hon va vao thang 7 nam 1838, Lincoln tro nen tuyet vong va thao luan voi cha ve viec ly than. Cong tuoc xu Newcastle khuyen con trai nen kien nhan va bao dung va viet thu gui con dau voi tam the thuc giuc Susan tim đen ton giao nhu mot giai phap cho tinh than cua minh. Thang 8 nam 1838, hai vo chong cung cac con thuc hien chuyen du lich quanh luc đia. Ca gia đinh đa đi qua Bi, Đuc va Bac Y truoc khi đen Roma vao mua đong. Susan va cac con chiu đung kha tot su khac nghiet cua chuyen đi va Lincoln cam thay chuyen đi rat thu vi. Thang 3 nam sau, ca gia đinh tro ve Anh va mot thang sau đo, Susan ha sinh mot nguoi con gai, đua tre đuoc đat ten la Susan Charlotte Catherine Pelham-Clinton.


= Cang thang leo thang =

Nam 1841, cuoc hon nhan giua Susan va Henry ngay cang te hon. Susan đa nhieu lan khien chong phat y boi nhung hanh đong ma Henry "chi co the cho rang đo la mot ke hoach hoan chinh nham gay bang hoai ve mat đao đuc." Moi lan nhu vay, Susan lai khien chong bo qua cho nhung lan "buong tha" cua minh. Du the, vao ngay 14 thang 12, Ba tuoc xu Lincoln đa thua voi cha rang Susan đa co tinh nhan moi va quyet đinh ly than. Đau kho vi tin du, Cong tuoc xu Newcastle đa thuyet phuc con trai hoan viec ly than đe ban than co the noi chuyen voi con dau. Đuoc con trai đong y, ngay 21 thang 12, Cong tuoc xu Newcastle đen Ranby Hall, noi Susan đang o cung bon đua con. Bat chap no luc cua ngai Cong tuoc, Susan đa thu nhan rang ban than coi chong la noi kinh hoang va khong the nao danh tinh yeu cho Lincoln. Susan con bay to rang ban than khao khat đuoc giai thoat khoi chong bang moi gia, ke ca khi đieu đo co nghia la Susan phai roi bo gia đinh va con cai cung nhu đanh mat đia vi xa hoi. Loi thu nhan cua Susan khien Cong tuoc xu Newcastle kinh ngac va đi đen ket luan rang viec co gang gan ket hai con nguoi qua khac biet nhau duong nhu la khong the. Ngai Cong tuoc cung viet trong nhung ky cua minh rang:

Voi su that bai trong viec hoa giai cua Cong tuoc xu Newcastle, Ba tuoc xu Lincoln đa tap hop hai luat su va đe doa se tien hanh cac thu tuc phap ly đe đuoc toan quyen nuoi con va cong khai het nhung moi tinh vung trom cua Susan tru khi Cong tuoc hoac Cong tuoc phu nhan xu Hamilton viet mot la thu tuyen bo Henry khong lien can gi đen tinh canh hon nhan khon kho cua Susan va minh. Loi đe doa cua Henry co hieu qua va vao thang 1 nam 1842, Susan đa đe cau xin su tha thu cua chong, va sau khi đa tham khao y kien cua Sir Robert Peel, Lincoln đa chap nhan bo qua cho vo. Tuy nhien khong lau sau đo, Susan khien chong tuc gian khi đe nghe tri hoan viec song chung tro lai. Cong tuoc xu Newcastle đa ghi trong nhat ky rang: "Mot nguoi nha Hamilton duong nhu khac biet so voi nhung nguoi khac... Ba me cua con be chinh la loi nguyen cua no."
Giua thang 2 nam 1842, Susan đen Clumber cung cac con va vao đau thang 4, Susan tai hop voi chong o Luan Đon tai so 14 Carlton House Terrace. The nhung, Lincoln lai lanh nhat voi vo va đe Susan tu suy ngam ve nhung hanh vi sai trai truoc kia cua minh trong khi đo Henry chuyen tam thuc hien cac nhiem vu chinh thuc va tham du Quoc hoi. Susan sau đo lai nhanh chong đa pham phai sai lam cu tai mot vu hoi sau khi tro ve Luan Đon. Ba tuoc xu Lincoln đa co đuoc mot la thu tinh von gui cho Susan. Henry yeu cau loi giai thich tu Susan va giam cam vo trong nha cho đen khi co đuoc loi giai thich. Cho đen cuoi thang 5, Susan khong con an toi cung chong va cac con va muc đo co lap Susan gia tang khi benh tinh cua Susan tro nen nang hon. Cho đen giua thang 8, hai vo chong van song tach biet du cung chung mot mai nha. Hai vo chong khong gap go va chi giao tiep thong qua nhung loi nhan đuoc gui qua trung gian la cac gia nhan.
Cach đoi xu khac nghiet đoi voi Susan cua Ba tuoc xu Lincoln đa choc gian gia đinh Hamilton. Nhan ra con gai se khong the song hoa hop voi chong, cuoi thang 5, Cong tuoc xu Hamilton, "Hoa than cua Quy du cua Gia đinh Hamilton"—theo Lincoln nhan đinh, đa đe nghi mot cuoc ly than on hoa nham giai thoat cho con gai va thuc ep Cong tuoc xu Newcastle tham gia dan xep mot thoa thuan gia đinh đe giam thieu ton thuong cho cac ben va tranh gap phai "su chi trich cong khai".
Đong y tham con dau, ngay 14 thang 6 nam 1842, tai Carlton House Terrace, Cong tuoc xu Newcastle bat gap Susan trong canh bi day vo boi nhung con co that va ngat xiu va buoc phai tro lai vao ngay hom sau đe co the nghiem tuc noi chuyen voi con dau. The nhung cau tra loi cua Susan, theo Newcastle ghi vao nhat ky, van nhu truoc kia:

Sau cuoc đoi thoai voi con dau, Cong tuoc xu Newcastle tin rang mot cuoc ly than hop phap se tot cho con trai tren ca phuong dien ca nhan va xa hoi va thuyet phuc con trai đong y. Tuy nhien, Ba tuoc xu Lincoln phan đoi viec nay. Trong nhung tuan ke tiep, Lincoln khong gap vo cung nhu khong cho phep Susan ra khoi nha. Tinh hinh tro nen qua suc chiu đung đoi voi Susan va Susan đa viet mot buc thu chi trich chong va tuyen bo rang can phai tam o noi khac đe hoi phuc suc khoe. The nhung, Henry nhan manh rang đieu Susan can la thay đoi chinh ban than. Cuoc đoi thoai gay gat giua hai nguoi keo dai hon mot thang va Susan đa nho cay su giup đo tu cha me nhung that bai. Ngay 19 thang 7, bat chap lenh cam cua chong, Susan tuyen bo se đen Angelsea Ville đe tan huong nhung loi ich cua viec tam bien va nhan đuoc đieu tri y te tot, Henry ngay lap tuc canh bao vo rang neu Susan đi thi se khong tro lai va se khong đuoc gap lai cac con nua vi đa bo tron đe co the thoa man nhung đam me xau xa cua minh. Bat chap loi canh bao, ngay 19 thang 8, cam thay can đam hon bao gio het, Susan roi khoi Carlton Terrace đe đen Angelsea Ville. Cung ngay hom đo, Lincoln đa viet thu gui cha vo rang Susan đa đi đen vung ven bien đe đuoc o ben nguoi tinh. Cong tuoc xu Hamilton đa kich liet phu nhan cao buoc nay.
Mac du chuyen gia đinh đa tro thanh chu đe ban tan, Lincoln van tiep tuc ly than va tu choi cho vo gap hay lien lac voi cac con cho đen khi Susan co the đua ra loi giai thich cho nhung hanh vi sai trai cua ban than va loi hua se hanh xu mau muc thay vi nhung loi hua lap đi lap lai rang se tro ve voi chong con ngay khi suc khoe cho phep cua Susan. Tuy đau kho khi nghe ve benh ly cua Susan, Lincoln cho rang benh tat khong phai la ly do chinh đang đe Susan roi bo chong. Mat khac, Henry cung tuc gian voi Susan cung gia đinh va ban be cua vo vi lien tuc bong gio rang Lincoln la nguoi chong te. Du ghe tom truoc hanh đong cua nha Hamilton, nhung Cong tuoc xu Newcastle lai khong can du vao. The nhung cac chi em cua Lincoln lai len tieng benh vuc cho nguoi anh em cua minh va tuyen bo rang Susan đang song ben mot si quan. Cong tuoc xu Hamilton, tuy yeu thuong con gai, nhung lo ngai rang bat ky be boi nao cua gia đinh co the anh huong đen viec đinh hon cua con trai William Hamilton va Đai Cong nu Marie Amelie xu Baden, Cong tuoc khuyen con gai tro ve voi chong con. Susa luc nay cung san sang tro ve voi chong con nhung kem theo voi mot vai đieu kien. Ngay 30 thang 11, Susan viet thu gui chong rang minh se tro ve "tai thoi điem va noi chon ma thuan tien cho anh cung nhu phu hop voi the trang yeu ot cua em,... va em mong rang anh se tranh đua ra bat ky đieu le nao, chan thanh khong đua ra bat ky loi trach moc, chi trich, nhac lai chuyen cu va hay tha thu vi tat ca chung ta đeu mong đuoc tha thu. Henry đa rat tuc gian voi la thu nay va nghe theo loi khuyen cua ban, cung nhu khong co đu bang chung ve viec ngoai tinh cua Susan, Henry đa viet thu hoi đap rang ban than se khong cho phep mot nguoi me nhu Susan tro ve khi Susan đa coi thuong bon phan lam vo cua minh. The nhung, theo Madge Orde, mot nguoi ho hang cua Susan, loi noi đau tien cua Susan khi đoc la thu la "Ta on Chua vi đo la loi tu choi" va thu nhan la ban than cam thay viec tro ve voi Lincoln la mot đieu khung khiep.
Đau nam 1843, Susan tro ve voi cha me nhan dip le cuoi cua em trai vao thang 2 tai Mannheim. Nha Hamilton tiep tuc khang đinh su vo toi cua con gai va quy trach nhiem cho Henry la nguoi khien cho hon nhan đo vo. Cung voi me, Susan tham du cac buoi đon tiep, hoa nhac, vu hoi va opera. Thang 7 cung nam, Henry nhan đuoc la thu tu luat su nha Hamilton rang nha Hamilton se lien he toa an Chancery đe gianh quyen cham soc hai nguoi con ut va quyen tu do gap mat hai nguoi con lon cua Susan, nhung Henry cho rang đo chi la tro lua bip. Vai ngay sau đo, Henry ke lai voi cha rang Susan đa đi du mot vu hoi o Cung đien Buckingham va mot bua tiec do Margaret Shaw-Stewart, Cong tuoc phu nhan xu Somerset to chuc nham vinh danh Susan. Theo Henry nhan đinh, nhung viec nay khong mang lai ich loi gi cho nha Hamilton.


= Tam thoi hoa giai =
Thang 9 nam 1844, Susan gui thu cho Ba tuoc xu Lincoln đe hoi tham ve suc khoe cua con trai Arthur va cau xin chong cho phep minh đen ben canh con trai. Khong the viet thu do đau đon boi can benh gut, Henry đa nho Dr. Gaidnner viet thu bao rang Arthur đa binh phuc. Ngay hom sau, Henry đen Ryde tren Đao Wight. Tai đo, Henry nhan đuoc mot la thu khac tu Susan rang:

Henry rat kinh ngac truoc noi dung cua buc thu ma vo viet. Trong la thu hoi đap, Henry đa to ro rang ban than khong the đon nhan Susan tru khi Susan that su thay đoi va san long thuc hien bon phan cua minh trong tuong lai. Nhung đieu kien khat khe cua Henry đuoc Susan đong y ngay lap tuc. Susan nhanh chong đen Ryde va cau xin su tha thu cua chong. Theo Henry nhan đinh, su thay đoi cua Susan la nho loi khuyen bao cua anh trai va chi dau cua Susan, tuc Hau tuoc xu Douglas va Marie Amelie xu Baden cung nhu su lo lang tu cha me cua Susan trong viec xu ly van đe cua con gai. Mac du nghi đen viec đon nhan Susan co the gay ton hai đen danh tieng va vi the cua minh, nhung Ba tuoc xu Lincoln van quyet tam đon vo ve: "Con hy vong vao nhung đieu tot đep nhat. Đo la nhung gi ma con co the noi bay gio. Du sao đi nua (ke ca khi phai tra gia bang su khon kho), con khong bao gio hoi han khi đa hanh xu bao dung voi vo cua minh." Trong khi đo, Cong tuoc xu Newcastle khong con co the chap nhan Susan la vo cua con trai đuoc nua cung nhu khong cho phep cac con gai noi chuyen voi Susan.
Theo Sir Robert Peel, mot nguoi ban cua Henry, cho rang Henry đa hanh đong khon ngoan. Mot nguoi ban khac la William Gladstone, trong mot lan dung bua voi vo chong Lincoln vao cuoi thang 10, đa rat hai long khi thay hai vo chong vui ve voi nhau. Julia Floyd, vo cua Robert Peel va Catherine Glynne, vo cua William Gladstone, cung đon nhan Susan tro ve vong tron ban be cua ho. Trong hai nam tiep theo, hai vo chong khong gap rac roi nao lien quan đen hon nhan. Susan hai long khi đuoc đon nhan tro lai xa hoi va trieu đinh. Thang 12 nam 1845, Susan ha sinh nguoi con thu nam, đua tre đuoc đat ten la Albert va đuoc đo đau boi Albrecht xu Sachsen-Coburg va Gotha, chong cua Victoria cua Anh. Khi hai vo chong xa nhau, Susan viet cho chong nhung la thu tinh cam.


Bo tron va be boi = Bo tron đen Baden =
Tuong chung nhung van đe hon nhan giua hai vo chong đa đuoc giai quyet, nhung cho đen mua he nam 1847, nhung loi hua hen cua Susan duong nhu chi tua nhu lan gio thoang qua. Thang 9 nam đo, Susan roi bo chong va cac con va chi tro lai vao đau nam sau nhung lai nhanh chong roi đi. Cuoi thang 5, Susan tro lai theo yeu cau cua chong, nhung con nghien con thuoc phien va moi quan he nong nhiet voi nguoi tinh moi đa thoi thuc Susan nam lay co hoi đau tien đe tron thoat khoi chong cua minh. Chieu ngay 2 thang 8 nam 1848, Susan đua hai con trai lon đen nha cua cha o Quang truong Portman, giao hai con cho pho mau, sau đo mot minh len mot chiec xe ngua hackney. Toi ngay hom đo, khi tro ve, Ba tuoc xu Lincoln tim thay mot to ghi chu cua Susan rang minh đa đi đen Đuc đe xin tu van cua bac si Chilius o Heidelberg. Ngay 16 thang 8, Lincoln nhan đuoc la thu cua Susan rang ban than đa binh an đen Baden. Đay cung chinh la la thu cuoi cung Henry nhan đuoc tu Susan. Theo Henry, Susan hanh đong "nhu the ban than khong lam gi sai hay la thuong" va chac rang ke hoach cua Susan đa đuoc dan xep can than. Henry cung the rang se khong bao gio cho phep Susan tro ve.

Luc bay gio, Hau tuoc xu Douglas va vo, Marie Amelie xu Baden đang vieng tham me vo cua Hau tuoc la Stephanie de Beauharnais, Đai Cong tuoc phu nhan xu Baden. Khi biet rang em gai đang o Baden, William đa rat xau ho va dan xep đua em gai đen mot tiem spa o Ems nhanh nhat co the. Trong thu gui em re, William đa bay to su "đau buon tot đo va hoan toan kinh ngac" truoc "hanh đong la thuong va toi loi" cua Susan. Catherine Glynne đe nghi Henry thuc giuc Susan hay co mot quy co khac đong hanh cung nhung Henry cho rang truong cua Susan la khong the cuu chua, nhung khong phan đoi Catherine đe nghi chuyen nay voi Susan.
Cung trong khoang thoi gian nay, co tin đon rang ly do thuc su Susan đen Đuc la đe gap Horatio Walpole, mot ten lang nhang khet tieng va xau xa. Du Susan bi cho la co hanh vi khong đung đan, nhung nhieu nguoi cho rang ban tinh qua trung thuc va chinh truc đen khong khoan nhuong cua Henry phan nao đo đa dan đen nhung hanh vi cua Susan. Cho đen cuoi thang 10, Henry ngay cang it nghe ngong đuoc thong tin ve Susan. Theo thong tin tu Lady Shaw Stewart, Susan van chua he đanh mat "su kheo leo va tai nang" trong viec tu lua doi ban than va nguoi khac. Henry cung that vong khi anh trai cua vo, tuc Hau tuoc xu Douglas khong the tac đong len Susan.


= Đen Y cung tinh nhan =
Sau sau tuan o Ems cung voi Horatio Walpole, Susan len đuong toi Roma. Truoc tien, Susan di chuyen bang mot chiec xe ngua cong cong đen Wiesbaden, noi nguoi tinh cua Susan đa đen đo vai gio truoc. Đoi khi cung nhau, đoi khi tach biet, hai nguoi cung di chuyen tu Wiesbaden đen Genova. Tai Genova đoi tinh nhan thue mot chiec tau hoi nuoc va đen Roma vao giua thang 11. Trong chuyen đi, đoi khi ca hai se nhan nhau la ho hang, đoi khia la anh em. Tuy vay, đau thang 11, o Torino, Susan đa viet mot la thu gui cho Catherine Glynne rang:

Truoc đo, khi thong bao y đinh o Roma vao mua đong, Susan đa bao voi cha rang ban than đang co quen đi 14 nam qua va tranh nghi đen nhung đieu đa tan pha suc khoe va ton thuong ban than: "Moi viec đa roi. Con đa chon song luu vong, co đon, an dat, su phi bang, hon la song voi anh ta."
Tuy tinh the tro nen vo vong, nhung vo chong nha Gladstone, đac biet la Catherine, van no luc cuu van cuoc hon nhan cua nha Lincoln. Trong thu gui "Suzy" (ten goi khac cua Susan), Catherine đa nai xin Susan hay chap nhan mot nu đong hanh đe tranh tai tieng. Catherine cung lien he George Warren, Nam tuoc de Tabley thu 2, mot nguoi ban cu cua nha Lincoln va Douglas, luc bay gio đang o voi nha Douglas cung voi vo, nham thuc giuc Hau tuoc xu Douglas cho em gai Susan đi cung voi mot nu đong hanh. The nhung Hau tuoc xu Douglas chua san sang nghe theo đe nghi va vo chong Cong tuoc va Cong tuoc phu nhan xu Hamilton lai cam thay hai long voi tinh hinh hien tai. Truoc tinh hinh nay, Catherine đa gui thu cho Susan theo đia chi ma Cong tuoc phu nhan xu Hamilton đua cho. Catherine thuc giuc Susan tro ve hoac chap nhan đi cung mot nu đong hanh. Van tin tuong va yeu quy Susan, Catherine khong ti rang Susan đa pham toi ngoai tinh, the nhung thu hoi đap cua Susan đa day len nghi van khi Ba tuoc phu nhan xu Lincoln tu choi nu đong hanh va muon o mot minh. Catherine luc nay nhan manh rang cac con la chuyen rat quan trong đoi voi Ba tuoc xu Lincoln va Lincoln đang rat can vo. Catherine gio đay tin rang Susan khong co ly do chinh đang khi roi đi đong thoi Susan can phai hoi loi va tro ve voi chong.
Cuoi thang 11, Catharina de Salis-Soglio, Nam tuoc phu nhan de Tabley đa tiet lo cho Catherine Glynne ve tinh chat thuc su cua vu viec cua Susan va canh bao Catherine khong nen co gang vuot qua tam anh huong đoc hai ma Horatio Walpole đa gay ra cho Susan, đong thoi bay to su cam thong cho Henry. Tuy khong con nhieu nghi ngo ve tuong lai cua cuoc hon nhan nha Lincoln, nhung vo chong Gladstone van chua buong bo hy vong, va Henry van vo cung nho thuong va yeu Susan, cau nguyen rang vo chong nha Gladstone se thanh cong đua vo tro ve voi minh. Henry đa chia se voi nguoi ban cu Henry Manning, pho giam muc Chichester rang:


= Ha sinh con hoang =
Đau mua he nam 1849, tin tuc ve nhung hanh vi sai trai cua Susan đa đen nuoc Anh. Ngay 20 thang 6 nam 1849, William Gladstone đuoc thong tin ve mot "bang chung moi va vo cung đau kho" khien William lan đau tien day len noi so rang Susan đa pham phai "hanh vi ngoai tinh cuoi cung" William Gladstone nhanh chong tim Ba tuoc xu Lincoln va Sir Robert Peel. Trong vai ngay tiep theo, ca ba nguoi quyet đinh cu mot nguoi ban đen Y, hoac la đe xac nhan tin đon va chung minh hanh vi toi loi cua Susan, hoac la đe dan đua Susan tro ve hay o cung voi ban be đe bao toan danh tieng. Sau cung, voi su ung ho cua vo, William Gladstone quyet đinh nhan viec nay. Ngay 14 thang 7, William vuot qua Eo bien Manche, mang theo buc thu cua vo nham gui cho "Suzie Dau Yeu", nai xin Susan hay nghe loi khuyen bao cua William ma tro ve voi nguoi chong khon kho va cac con cua minh.
Viec lam cua William Gladstone co phan khac thuong so voi tieu chuan cua thoi Victoria, nhung William van san sang lam đe co the cuu Ba tuoc phu nhan xu Lincoln va ngan chan nhung đieu toi te hon. Sau khi tim kiem Susan that bai voi danh nghia Lady Lincoln, William nhan ra Susan duong nhu đa lay ten la Mrs Laurence va đang cu tru o Lake Como. Đen Como vao sang ngay 31 thang 7, William Gladstone xin đuoc gap Mrs Laurence, nhung đuoc bao la ba Laurence qua đau om đe gap nguoi khac. William sau đo hoi rang lieu co the gap Phu nhan Lincoln nhung nhan đuoc cau tra loi rang khong co ai ten nhu vay. William sau đo đua cho nguoi hau can mot to giay nho xin đuoc gap ba Laurence cung la thu cua vo voi hy vong rang mong muon đuoc nghe ngong ve cac con se khien Susan mo thu cung nhu la se nhan đuoc thu hoi đap cua Susan. Nhung sau muoi phut, nguoi hau can tra lai buc thu o tinh trang chua đoc, noi rang khong co Phu nhan Lincoln nao va ba Laurence khong the gap William.
Toi ngay hom đo, khi biet đuoc nhung nguoi trong biet thu sap roi đi, William Gladstone đa quay lai. Nhin thay bong dang mot nguoi phu nu đang buoc vao xe ngua, va du rang troi rat toi nhung William tin rang đo chinh la Susan. William ben nhon chan len đe nhin ky vao ben trong khi chiec xe chay qua, nhung tam rem đa đuoc ha xuong. Toi hom đo, trong buc thu gui vo, William đa nhan đinh rang ba Laurence "đa mang thai đuoc mot thoi gian dai!" va rang đo la "chien thang cua su quy quyet cuc đo len mot nguoi phu nu đuoc trao tang nhung mon qua quy hiem nhat, va la su tan pha khung khiep đoi voi trai tim va gia đinh va la su bang bo đen su bi an thieng lieng cua hon nhan." That bai trong viec đua Susan tro ve, cung nhu lo lang cho vo, William Gladstone quyet đinh tro ve nha vao ngay 2 thang 8. Cung ngay hom đo, đung mot nam ke tu khi roi Luan Đon, Susan đa ha sinh mot nguoi con ngoai gia thu o Khach san Torre de Londra. Đua tre đuoc đat ten la Horatio.


Ly hon Tuy chuyen đi cua William Ewart Gladstone khong mang lai ket qua nhu mong muon, nhung viec lam cua William da cho thay moi no luc han gan cuoc hon nhan cua nha Lincoln đa đuoc thuc hien, nhu the cong chung se thuong cam va coi trong Henry. Du chap nhan tien hanh thu tuc ly hon, nhung Henry van vo cung đau kho va hy vong rang Susan se hoan cai.
Cuoi thang 8 nam 1849, Cong tuoc xu Newcastle viet mot la thu dai cho luat su cua minh la William Henderson rang William nen chi dan John Parkinson "sao cho su o nhuc cua Phu nhan Lincoln đuoc to tuong cung nhu đuoc vach tran hoan toan, va đua be ngoai gia thu đo se khong đuoc đua vao nha toi voi tu cach la mot đua con hop phap va la mot Clinton." Cong tuoc xu Newcastle cung muon loai bo quyen su dung phan tai san chung tu phan lanh đia Newcastle cua Susan va đam bao quyen tai hon cua con trai. Vi Đao luat Ly hon khong anh huong đen dan xep hon nhan nen viec loai bo quyen su dung tai san chung tu lanh đia Newcastle cua Susan can đuoc dan xep rieng giua Cong tuoc xu Newcastle va Cong tuoc xu Hamilton. Vo chong nha Hamilton va Douglas san sang hop tac va cung dan xep thu tuc ly hon. Cong tuoc xu Hamilton đa chi thi cho Charles Rankin đai dien thay Susan cho cac thu tuc can thiet. Hamilton cung đong y rang con gai chi đuoc huong thu nhap tu phan tai san rieng cua minh. Du vay, vo chong Cong tuoc xu Hamilton cung đe cap voi Cong tuoc xu Newcastle rang ca Susan va Henry đeu co loi trong viec khien cho cuoc hon nhan giua hai nguoi tro nen bat hanh: "Trong cau chuyen đau buon ma tat ca chung ta đeu co phan, đang ngay te hon, va—toi rat buon khi noi rang—chuyen cua tui nho đang ngay cang đuoc ban tan boi cong chung. Chung ta that khon kho. Cong tuoc phu nhan đang tuyet vong, va ngai se thong cam cho chung toi nhu chung toi đang lam voi ngai, trong tham canh chung cua ca gia đinh—vi chung ta đeu lam vao canh phien muon nay." 
Tien trinh ly hon giua Susan va Henry đuoc tien hanh mot cach cham chap va keo dai sang nam sau. Sau cung, cao buoc ve toi ngoai tinh cua Susan đuoc chung minh truoc toan ton giao va truoc Thuong Nghi vien. Trong buoi lay loi khai truoc Thuong vien, cau chuyen ve viec Susan bo tron va song cung Horatio Walpole đuoc thuat lai tuong tan va John Parkinson xuat trinh giay chung nhan rua toi cua mot đua be nam sinh boi Susan, ten la Horace va cha me đuoc ghi ten la Horace Walpole Laurence va Harriet. Raphael va Asman trinh bay nhung chung cu ma ho thu thap đuoc o luc đia, William Gladstone thuat lai cau chuyen ve chuyen đi that bai o Y. Đau thang 5 nam 1840, khi Ba tuoc xu Lincoln đang o tren du thuyen, toa an ton giao thong qua đon ly hon, va đon ly hon cua Henry đuoc đoc len lan thu hai vao cuoi thang. Henry khong thua kien Horatio Walpole vi Horatio van o luc đia, nam ngoai tam voi cua luat phap Anh. Luat su đai dien cho Susan chap nhan cac dan xep, va voi su hop tac tu phia gia đinh cua Susan, đon ly hon đuoc thong qua. Ngay 14 thang 8 nam 1850, Susan va Henry chinh thuc ly hon thong qua Đao luat Quoc hoi. Luc bay gio, Susan đang o Y va su dung lai dang xung truoc khi ket hon la Lady Susan Hamilton. Be boi ngoai tinh cua Susan la mot trong nhung be boi khet tieng nhat cua thoi ky Victoria. Vu viec nay đuoc ban tan rong rai tren bao chi, trong vong tron xa hoi Luan Đon, trong thu tu cua nhung nhan vat quan trong.


Cuoc song sau nay Sau khi Susan ly hon, Horatio Walpole cung roi bo Susan va Susan giao pho đua con trai Horatio cho cac nu tu nguoi Y cham soc. Ngay 2 thang 1 nam 1860, Susan Hamilton tai hon voi Jean Alexis Opdebeck đen tu Bruxelles, con trai cua mot nguoi nong dan. Le cuoi cua hai nguoi đuoc tai cu hanh vao nam 1862 va theo Susan thi đay la mot cuoc hon nhan hanh phuc. Bi xa lanh boi xa hoi Luan Đon boi nhung hanh vi thieu đao đuc, ngay ca voi gioi quy toc von co quan điem đao đuc it gat gao hon, Susan chon song o luc đia. Susan song o Paris mot thoi gian, tro ve Anh vai lan vao thap nien 1880s va danh phan đoi con lai o trong mot can nha o Keymer, gan Burgess Hill thuoc Sussex. Mac du nhan đuoc khoan thu nhap tu gia đinh Hamilton, nhung Susan lai khong du da ve mat tien bac (co tin đon Jean Opdebeck la tay co bac), theo William Gladstone, mot trong nhung nguoi đuoc uy thac tai san thuoc lanh đia Newcastle thi chau noi cua Susan, Henry Pelham-Clinton, Cong tuoc thu 7 xu Newcastle đa cap cho Susan khoan thu nhap 400 bang Anh hang nam.


Ngoai hinh va tinh cach Susan Hamilton đuoc thua huong ngoai hinh va net quyen ru tu me va ban tinh ngot ngao, hoat bat o Susan cung gop phan khien nguoi khac bi thu hut boi Susan. William Ewart Gladstone, thu tuong Anh, tung nhan xet ve Susan nhu sau: "mot tao vat tuyet đep, quy gia nhu ca ngan mon qua, that tuoi sang, that diu dang, that tinh te, gan nhu khong vuong chut vet nho du la hau due cua Adam." Trong mot buc thu gui Alexander Hamilton, Cong tuoc thu 10 xu Hamilton, Henry Pelham-Clinton, Cong tuoc thu 4 xu Newcastle đa viet rang con trai bi thu hut boi loi hanh xu "hoan hao, vui ve va tuoi tan" cua Susan. Cung chinh ngai Cong tuoc, sau buoi gap mat Cong tuoc phu nhan xu Hamilton va Susan thi đa khong tiec loi ngoi khen Susan rang: "Con be khong phai la mot nguoi phu nu binh thuong, va so huu mot khoi oc va su tan tam đe co the lam đuoc bat ky đieu gi bang tat ca tai nang, tinh than va suc luc minh co, nhung van co trong minh nhung net duyen dang nu tinh nhat━ mot guong mat va hinh the xinh đep, khong he thieu tu nhien, con be la hinh anh cua khieu hai huoc va su vui ve."
Đuoc nuoi duong trong bau khong khi tu do cua gia đinh va đuoc chieu chuong boi hai nguoi cha me khong tiec loi khen ngoi con gai, Susan co nhu cau muon đuoc ca tung rat lon. An duoi ve ngoai tao nha va tinh te cua mot quy co nuong tri thuc la nhung đam me va cam xuc bat đinh va su vo trach nhiem, mot tinh cach ma Susan co le đuoc thua huong tu ong ngoai William Thomas Beckford.


Con cai Susan Hamilton va Henry Pelham-Clinton, Cong tuoc thu 5 xu Newcastle co nam nguoi con:

Henry Pelham-Clinton, Cong tuoc thu 6 xu Newcastle-under-Lyne (25 thang 1 nam 1834 – 22 thang 2 nam 1879), ket hon voi Henrietta Adela Hope (11 thang 4 nam 1843 – 8 thang 5 nam 1913) vao ngay 11 thang 2 nam 1861 va co nam nguoi con.
Edward William Pelham-Clinton (11 thang 8 nam 1836 – 9 thang 7 nam 1907), ket hon voi Matilda Jane Cradock-Hartopp (mat ngay 23 thang 10 nam 1892) vao ngay 22 thang 8 nam 1865.
Susan Charlotte Catherine Pelham-Clinton (7 thang 4 nam 1839 – 6 thang 9 nam 1875), ket hon voi Adolphus Vane-Tempest (2 thang 7 nam 1825 – 11 thang 6 nam 1864), con trai cua Charles Stewart, Hau tuoc thu 3 xu Londonderry va Frances Vane, vao ngay 23 thang 4 nam 1860. Susan la tinh nhan cua Edward VII cua Anh khi Edward VII con la Than vuong xu Wales va co thong tin rang Phu nhan Adolphus Vane-Tempest đa ha sinh cho Edward mot nguoi con trai.
Arthur Pelham-Clinton (23 thang 6 nam 1840 – 18 thang 6 nam 1870) co kha nang qua đoi do tu sat, sau khi bi buoc toi trong vu Boulton va Park.
Albert Sidney Pelham-Clinton (22 thang 12 nam 1845 – 1 thang 3 nam 1884), ket hon voi Frances Evelyn Stotherd vao ngay 17 thang 11 nam 1870; hai nguoi ly hon vao nam 1877.
Susan co mot nguoi con ngoai gia thu voi Horatio William Walpole, Ba tuoc thu 4 xu Orford cung ten la Horatio Walpole, sinh ngay 2 thang 8 nam 1849.


Qua đoi Susan qua đoi vao ngay 28 thang 11 nam 1889 tai Burgess Hill. Jean Opdebeck la nguoi thong bao ve cai chet cua vo. Susan đuoc chon cat o nghia trang Thanh John thuoc Burgess Hill. Tam bia mo cua Susan co the đuoc cho dung len boi Edward Pelham-Clinton, con trai thu hai cua Susan hoac Horatio Walpole, nguoi con ngoai gia thu cua Susan.


Tuoc hieu va nha xung Ngay 9 thang 6 nam 1814 – 16 thang 2 nam 1819: The Honourable Susan Hamilton (Susan Hamilton Danh du)
Ngay 16 thang 2 nam 1819 – 27 thang 11 nam 1832: Lady Susan Hamilton (Cong nuong Susan Hamilton)
Ngay 27 thang 11 nam 1832 – 14 thang 8 nam 1850: Countess of Lincoln (Ba tuoc phu nhan xu Lincoln)
Ngay 14 thang 8 nam 1850 – 2 thang 1 nam 1860: Lady Susan Hamilton (Cong nuong Susan Hamilton)
Ngay 2 thang 1 nam 1860 – 9 thang 6 nam 1814: Lady Susan Opdebeck (Phu nhan Susan Opdebeck)


To tien Ghi chu Tham khao Nguon tai lieu Cokayne, George Edward (1892). The Complete Peerage (Edition 1, Volume 4).
Cokayne, George Edward (1895). The Complete Peerage (Edition 1, Volume 6).
Murray, Christopher John (ngay 13 thang 5 nam 2013). Encyclopedia of the Romantic Era, 1760–1850 (bang tieng Anh). Routledge. ISBN 978-1-135-45579-8.
Britton, John (1823). Graphical and Literary Illustrations of Fonthill Abbey, Wiltshire;: With Heraldical and Genealogical Notices of the Beckford Family (bang tieng Anh). author, Burton Cottage, Burton Street. Sold.
Britannica, The Editors of Encyclopaedia Britannica (ngay 30 thang 4 nam 2024). "William Beckford | Biography & Facts | Britannica". www.britannica.com (bang tieng Anh). Truy cap ngay 24 thang 7 nam 2024. {{Chu thich web}}: |ten= co ten chung (tro giup)
Gilliland, J. (ngay 23 thang 9 nam 2004). "Opdebeck [nee Douglas-Hamilton], Lady Susan Harriet Catherine [other married name Susan Harriet Catherine Pelham-Clinton, countess of Lincoln]". Oxford Dictionary of National Biography (bang tieng Anh). Oxford University Press. doi:10.1093/ref:odnb/39436. Truy cap ngay 2 thang 9 nam 2024.
Horstman, Allen (ngay 1 thang 7 nam 2016). Victorian Divorce (bang tieng Anh). Routledge. ISBN 978-1-317-26796-6.
Munsell, F. Darrell (1985). The unfortunate Duke: Henry Pelham, Fifth Duke of Newcastle, 1811-1864. Missouri University Press. Columbia: University of Missouri Press. ISBN 978-0-8262-0456-1.
Lodge, Edmund (1861). Lodge's Peerage and Baronetage (knightage & Companionage) of the British Empire (bang tieng Anh). Hurst & Blackett.
Jewitt, Llewellynn Frederick William Hall, Samuel Carter (ngay 20 thang 9 nam 2018). The Stately Homes of England (bang tieng Anh). BoD – Books on Demand. ISBN 978-3-7340-1212-9.{{Chu thich sach}}:  Quan ly CS1: nhieu ten: danh sach tac gia (lien ket)
Burke, Bernard; Burke, Ashworth P. (1913). A Genealogical and Heraldic History of the Peerage and Baronetage, the Privy Council, Knightage, and Companionage (bang tieng Anh). Harrison & Sons.