Sopdet (tieng Ai Cap: Spdt, nghia la "Tam giac"), con goi la Sothis trong tieng Hy Lap co đai (Σωθις; Sothis), la nu than hien than cua sao Thien Lang, ngoi sao sang nhat tren nen troi đem, trong ton giao Ai Cap co đai. Trong nhieu than thoai, Sopdet đuoc đong nhat voi nu than Isis.


Mo ta Hinh anh som nhat đuoc biet đen cua Sopdet đuoc tim thay tren mot tam the bang nga thoi pharaon Djer thuoc Vuong trieu thu Nhat tai Abydos. Ba đuoc mo ta mot con bo đang nam nghi, voi mot bieu tuong hinh cay giua hai sung, phia tren la mot vong tron (co le tuong trung cho Thien Lang).
Sopdet xuat hien voi nhieu hien than khac nhau do tinh nguyen hop trong than thoai Ai Cap, nhung thuong thay la mot nguoi phu nu đang đung, đau đoi ngoi sao 5 canh. Satis, nu than lam ra lu lut song Nin hang nam vao thoi điem sao Thien Lang moc, do đo đuoc hop nhat voi Sopdet, đau đoi vuong mien Hedjet co cap sung cong.
Ngoai ra, tren phu đieu Hoang đao Dendera (tai đen Dendera), Sopdet đuoc mieu ta la mot con bo đang nam, phia tren đau la mot ngoi sao. Hien than nay cua ba lai đuoc đong nhat voi nu than Hathor.


Than thoai Khi tach rieng, Sopdet la vo cua Sahu (hay Sah), vi than hien than cua Đai lung Lap Ho hoac sao Lao Nhan tuy theo than thoai tung trieu đai. Con trai cua hai nguoi la Netjer-dwau, hien than cua sao Mai, thien the sang thu ba tren bau troi chi sau Mat Troi va Mat Trang, tuong trung cho su tai sinh noi chan troi phia đong.
Trong Van tu kim tu thap (thoi ky cuoi Co Vuong quoc), loi khan van thu 366 co đe cap đen su giao hop giua Osiris va Isis nhu sau:

Hoi Osiris (...) Nguoi chi/em gai cua ngai, Isis, đa đen ben ngai, han hoan vi tinh yeu cua ngai. Ngai đa đat phu nhan len duong vat minh, va tinh dich tu ngai tuon trao vao phu nhan – nguoi đa san sang nhu Sopdet – va Horus-Sopdu đa sinh ra tu ngai, nhu the Horus song trong Sopdet.
Tu đo co the thay, ngay tu thoi ky cac vuong trieu đau tien, bo ba Sopdet–Sahu–Netjer-dwau/Sopdu đa sanh ngang va đuoc hop nhat tuong ung voi bo ba Isis–Osiris–Horus. Nhu trong loi khan van thu 266 cua Van tu kim tu thap, Sahu đuoc goi la anh/em trai cua Sopdet. Con Sopdu, vua mang hien than la chim ung nhu Horus, vua la nguoi bao ho vung bien gioi phia đong Ai Cap, con Netjer-dwau tren mot dong van tu đuoc goi la Horus noi coi Duat (vi Isis mang thai Horus o coi am). Khi Sopdet va Sahu hop nhat voi Isis va Osiris, ca hai thuong đuoc mo ta đung tren hai con thuyen thieng.
Trong moi ban đo sao va he thong thien van hoc Ai Cap co, Sopdet luon đuoc xem la nguoi dan đuong cho cac ngoi sao va hanh tinh. Cung theo Van tu kim tu thap, sau khi mat, linh hon pharaon se hoa lam mot voi Sopdet, ket thuc hanh trinh noi tran gian.


Bao hieu lu lut Su xuat hien hang nam cua nu than Sopdet bao hieu rang Khnum, vi than ngu tren thac nuoc gan Aswan, se mo cua hang đe dong nuoc lu đo ve đong bang, song Nin se bat đau dang cao, ngap tran va boi đap phu sa cho đong ruong.
Ghi chep som nhat lien quan đen su xuat hien tro lai cua Sopdet, hay noi cach khac chinh la su tro lai sau mot khoang thoi gian bien mat cua ngoi sao Thien Lang, la vao ngay 16 cua thang thu 4 mua Peret nam thu 7 trieu pharaon Senusret III, thuoc Vuong trieu thu 12. Dua tren thong tin nay, cac hoc gia xac đinh ngay đo tuong ung khoang nam 1870 TCN, voi sai so tu 1 đen 5 nam tuy thuoc vao vi tri đia ly quan sat (ngay moc cua Thien Lang thay đoi theo vi đo). Mot ghi chep sau đo ve su xuat hien cua Sopdet đen tu nam thu 9 duoi trieu pharaon Amenhotep I (Vuong trieu thu 18), ngay 9 cua thang thu 3 mua Shomu, uoc tinh roi vao khoang tu nam 1554 đen 1534 TCN.
Tai mot thoi điem nao đo trong thien nien ky thu nam hoac thu tu TCN, Sopdet xuat hien gan nhu cung luc voi thoi điem bat đau mua lu song Nin. Nguoi Ai Cap khi đo moi cong nhan Sopdet la su bao hieu cua mua lu, va lich Ai Cap dua theo chu ky cua sao Thien Lang đuoc tao ra tu đo. Su trung hop giua lan moc đau tien cua Sopdet (hay sao Thien Lang) va ngay đau nam lich Ai Cap xay ra moi 1460 nam mot lan (theo lich Julius). Nguoi Ai Cap xem đo la su ket thuc mot chu ky vu tru va la su khoi đau cua mot chu ky moi. Su kien nuoc lu dang va sao Sopdet moc đanh dau khoi đau mot nam moi, goi la Wepet-Renpet (wp-rnpt).


Su tai sinh Do su giao hoi nen anh sang Mat Troi se lam lu mo anh sang cua Sopdet, hay sao Thien Lang, moi nam mot lan. Khi đo, Sopdet se bien mat khoi bau troi trong khoang 70 ngay va xuat hien tro lai o chan troi phia đong truoc luc Mat Troi moc. Theo than thoai, 70 ngay nay la khoang thoi gian ma nu than Isis lan loi tim kiem Osiris va hoi sinh cho ong. Khoang thoi gian nay quan trong đen muc qua trinh uop xac nguoi chet keo dai đung 70 ngay, đe ho co the đuoc tai sinh o ben kia the gioi.


Tham khao Tai lieu
Alford, Alan F. (2004). The Midnight Sun: The Death and Rebirth of God in Ancient Egypt. Eridu Books. ISBN 978-0-9527994-3-6.
Holberg, Jay B. (2007). Sirius: Brightest Diamond in the Night Sky. Springer Science+Business Media. ISBN 978-0-387-48942-1.
Wilkinson, Richard H. (2003). The complete gods and goddesses of ancient Egypt. Thames & Hudson. ISBN 978-0-500-05120-7.
Parker, Richard Anthony (1950). "The Calendars of Ancient Egypt" (PDF). Studies in Ancient Oriental Civilization. Quyen 26. Nha xuat ban Đai hoc Chicago.
Ruiz, Ana (2001). The Spirit of Ancient Egypt. Algora Publishing. ISBN 978-1-892941-69-5.