Trong thien van hoc, chuyen đong nghich hay nghich hanh (tieng Anh: retrograde motion) la chuyen đong quay quanh truc hoac quy đao cua mot vat the theo huong nguoc lai so voi chieu tu quay cua vat the me cua no, tuc la vat the trung tam. No cung co the đuoc su dung đe mo ta cac chuyen đong khac vi du nhu tien đong hoac chuong đong cua truc quay. Chuyen đong thuan (tieng Anh: prograde motion) la chuyen đong cung chieu voi chuyen đong tu quay cua vat the me. Su quay đuoc quyet đinh boi mot he quy chieu quan tinh, vi du nhu mot đinh tinh.
Trong He Mat Troi, quy đao quanh Mat Troi cua tat ca cac hanh tinh va hau het cac thien the khac, ngoai tru nhieu sao choi, co chuyen đong thuan, tuc la quay cung chieu voi chieu tu quay cua Mat Troi. Su tu quay cua hau het cac hanh tinh, ngoai tru Sao Kim va Sao Thien Vuong, cung la chuyen đong thuan. Hau het ve tinh tu nhien co quy đao quay thuan quanh hanh tinh cua chung. Cac ve tinh chuyen đong thuan cua Sao Thien Vuong co quy đao theo chieu ma Sao Thien Vuong tu quay, tuc la nguoc lai so voi Mat Troi. Cac ve tinh chuyen đong nghich thi thuong nho va cach xa hanh tinh chu, ngoai tru ve tinh Triton cua Sao Hai Vuong lon va gan hanh tinh chu nhung van chuyen đong nghich. Tat ca cac ve tinh chuyen đong nghich đuoc cho la đa hinh thanh rieng biet truoc khi bi hanh tinh chu bat giu.
Neu mot hanh tinh trong He Mat Troi co chuyen đong tu quay quanh truc la chuyen đong nghich hanh thi chu ky tu quay cua no se co dau tru, con đo nghieng truc quay se lon hon 90 đo va nho hon 180 đo.


Hinh thanh cac he thong thien the Khi mot thien ha hoac mot he hanh tinh hinh thanh, vat chat cua no co dang mot chiec đia. Hau het vat chat quay va tu quay theo mot huong. Su thong nhat trong chuyen đong nay la do su sup đo cua mot đam may khi. Ban chat cua su sup đo đuoc giai thich boi mot đinh luat mang ten bao toan mo men đong luong. Vao nam 2010, viec tim ra mot so Sao Moc nong voi quy đao nguoc chieu đa đat ra cau hoi ve gia thuyet ve su hinh thanh cua he hanh tinh. Đieu nay co the đuoc giai thich la ngoi sao va hanh tinh cua chung khong hinh thanh trong co lap ma trong cac quan tinh chua cac đam may phan tu. Khi mot đia tien hanh tinh va cham voi hoac an cap vat chat tu mot đam may thi co the dan toi chuyen đong nghich cua đia va cac hanh tinh đuoc sinh ra.


Tham khao Đoc them Gayon, Julie; Eric Bois (ngay 21 thang 4 nam 2008). "Are retrograde resonances possible in multi-planet systems?". Astronomy and Astrophysics. Quyen 482 so 2. tr. 665–672. arXiv:0801.1089. Bibcode:2008A&A...482..665G. doi:10.1051/0004-6361:20078460.
Kalvouridis, T. J. (thang 5 nam 2003). "Retrograde Orbits in Ring Configurations of N Bodies". Astrophysics and Space Science. Quyen 284 so 3. tr. 1013–1033. Bibcode:2003Ap&SS.284.1013K. doi:10.1023/A:1023332226388.
Liou, J (1999). "Orbital Evolution of Retrograde Interplanetary Dust Particles and Their Distribution in the Solar System". Icarus. Quyen 141 so 1. tr. 13–28. Bibcode:1999Icar..141...13L. doi:10.1006/icar.1999.6170.
How large is the retrograde annual wobble? Luu tru ngay 20 thang 9 nam 2012 tai Wayback Machine, N. E. King, Duncan Carr Agnew, 1991.
Fernandez, Julio A. (1981). "On the observed excess of retrograde orbits among long-period comets". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. Quyen 197 so 2. tr. 265–273. Bibcode:1981MNRAS.197..265F. doi:10.1093/mnras/197.2.265.{{Chu thich tap chi}}:  Quan ly CS1: DOI truy cap mo nhung khong đuoc đanh ky hieu (lien ket)
Dynamical Effects on the Habitable Zone for Earth-like Exomoons, Duncan Forgan, David Kipping, ngay 16 thang 4 nam 2013
What collisional debris can tell us about galaxies, Pierre-Alain Duc, ngay 10 thang 5 nam 2012
The Formation and Role of Vortices in Protoplanetary Disks, Patrick Godon, Mario Livio, ngay 22 thang 10 nam 1999