Muc vo hinh, con goi la muc bao mat la mot hoa chat đuoc su dung đe viet/ve ma thong tin se vo hinh lap tuc hoac lien sau đo. Thong tin nay se đuoc lam hien ra ("giai mat") bang cac phuong phap phu hop. Muc vo hinh la mot dang cua ky thuat giau tin.


Lich su Mot trong nhung nha van đau tien đe cap đen muc vo hinh la Aeneas Tacticus, vao the ky thu 4 truoc Cong nguyen. Ong nhac đen no trong thao luan lam the nao đe song sot duoi su bao vay nhung khong chi ra loai muc se đuoc su dung. Đay la mot phan trong danh sach 20 phuong thuc lien lac bi mat khac nhau cua ong trong tac pham On the Defense of Fortifications. Hai ky thuat giau tin khac la pinprick va microdot, trong đo pinpricks la choc thung mot to hop lo nho tren hoac duoi cac chu cai trong tai lieu đe chua mot thong điep bi mat, con microdot la ky thuat thu nho van ban/hinh anh toi kich co dau cham đanh may đe han che bi phat hien boi nguoi ngoai y muon. Đay cung la cac ky thuat giau tin ma nguoi Đuc đa cai thien đe dung trong chien tranh the gioi thu nhat va chien tranh the gioi thu hai. Ho đa su dung muc vo hinh va microdot thay vi pinprick.
Philo cua Byzantium co the la nha van đau tien mo ta mot loai muc vo hinh kem chat giai mat vao khoang nam 217 – 218 truoc Cong nguyen, voi mun cay soi va muoi sunfat. Nhung thanh phan nay đa đuoc su dung đe tao ra muc muoi sat. Moi nguoi som phat hien ra ho co the viet chu vo hinh voi mot trong hai thanh phan tren va sau đo khien chu viet xuat hien bang cach them vao thanh phan con lai. Gaius Plinius Secundus va nha tho La Ma Ovidius đa đua ra loi khuyen ve viec su dung nuoc ep thuc vat va sua đe viet nhung thong điep bi mat. Chanh cung đuoc su dung lam muc huu co cua nguoi A Rap khoang nam 600 Cong nguyen va trong the ky 16 o chau Au.
Giovanni Battista della Porta đuoc ghi nhan voi cong thuc đau tien cho mot loai muc vo hinh co nguon goc tu phen va giam, cung nhu cuon sach đau tien ve van ban bi mat va muc vo hinh, Magia Naturalis (1558, 1589). Ke tu đo, mot loat cac loai muc vo hinh đa đuoc su dung cho cac muc đich bi mat. Mot cong thuc tuong tu nhu muc muoi sat do John Jay tao ra, đuoc George Washington va nhom tinh bao Culper Ring cua ong su dung trong Cach mang My. Sau đo nuoc chanh đa đuoc su dung boi nhom "Lemon Juice Spies" trong The chien I. Trong The chien II, dung dich trung tinh hoac axit cua phenolphthalein, mot hop chat hoa hoc đuoc chiet xuat tu thuoc tri tao bon, đuoc su dung lam muc vo hinh. No khong mau nhung chuyen sang mau hong khi tiep xuc voi chat kiem nhu amonia va natri bicacbonat.


Ung dung Muc vo hinh co the đuoc ap dung cho mot be mat viet bang but stylus, but may, con dau, tam, tam bong, but thu phap, hoac tham chi la mot ngon tay nhung vao muc. Sau khi kho, be mat viet chu viet trong gan giong nhu khi chua viet voi ket cau va đo phan xa tuong tu nhu be mat xung quanh.
Net chu sau nay co the đuoc nhin thay bang cac phuong phap khac nhau tuy loai muc vo hinh đuoc su dung. Muc co the hien ra bang nhiet hoac bang cach su dung hoa chat thich hop, hoac bang cach xem duoi anh sang cuc tim. Cac loai muc đuoc phat hien boi phan ung hoa hoc co the phu thuoc vao phan ung axit-base (nhu giay quy) hoac cac loai phan ung trao đoi khac. Chat giai mat dang long co the đuoc su dung thong qua binh xit, nhung mot so chat khac o dang hoi, vi du khoi amonia đuoc su dung đe phat hien muc phenolphthalein.
Ngoai ra con co but muc vo hinh đo choi co hai đauː Mot đau viet muc vo hinh va mot đau khac đe phat hien net chu sau khi viet. Muc vo hinh đoi khi đuoc su dung đe in cac phan cua hinh anh hoac van ban trong sach tre em, luon bao gom "but giai ma" đuoc su dung đe hien thi cac phan vo hinh cua van ban hoac hinh anh la đap an cho cau hoi đuoc in bang muc thong thuong. 

But đanh dau an ninh hoac but đanh dau UV bang muc huynh quang phat sang khi đuoc chieu bang đen UV thuong đuoc dung đanh dau (vo hinh) cac vat dung gia tri đe phong trom cap. Co loai but bao mat đac biet đuoc che tao đe viet tren cac be mat khong xop nhu thuy tinh, nhua, kim loai,... Cac loai muc nay sau đo đuoc nhin thay bang cach su dung nguon sang UV-A hoac nguon sang UV khac. But đanh dau an ninh đuoc kinh doanh thuong mai va su dung rong rai nhu mot bien phap đoi pho toi pham.
Muc vo hinh co san tren thi truong phat sang voi nhieu mau sac khac nhau duoi anh sang cuc tim. Mot so loai muc vo hinh chi co the vo hinh khi đuoc su dung cho mot so loai be mat nhat đinh, nhung van co the nhin thay tren cac be mat khac.
Mot so nha san xuat hien cung cap muc vo hinh su dung trong may in phun. Cac loai muc nhu vay thuong đuoc nhin thay duoi anh sang cuc tim. Viec su dung đien hinh loai muc nay la in an cac bieu mau kinh doanh ap dung bo xu ly bieu mau ma khong lam lon xon cac noi dung nhin thay cua bieu mau. Vi du, mot so tram phan loai thu cua Dich vu Buu chinh Hoa Ky su dung muc nhin bang tia UV đe in ma vach tren phong bi gui thu.
Rat hiem khi muc vo hinh đuoc su dung trong nghe thuat. Co nhung nghe si su dung hieu ung ket hop tu muc/son vo hinh va muc khac đe tao ra nhieu hieu ung khi đuoc chieu đen UV.
He thong bo phieu E2E co ten Scantegrity II su dung muc vo hinh đe cho phep cu tri chi nhan đuoc ma xac nhan cho lua chon đuoc bo phieu.


Thuoc tinh cua muc vo hinh "ly tuong" Đac tinh cua muc vo hinh "ly tuong" phu thuoc vao muc đich su dung cua no, vi du nhu muc de dang đoc duoi anh sang cuc tim. Trong tinh huong can bao mat cao, mot loai muc nhu vay se đuoc coi la qua de phat hien vi mot so luong lon cac thong tin co the đuoc nhin thay nhanh bang tia UV.
Cam nang huan luyen SOE cua Anh đuoc su dung trong Chien tranh the gioi thu hai đa xac đinh cac thuoc tinh sau cua mot loai muc vo hinh "ly tuong":

Tan đuoc trong nuoc.
Khong bay hoi, tuc la khong co mui ro ret.
Khong lang đong tinh the tren giay, tuc la khong de dang nhin thay duoi anh sang.
Vo hinh duoi tia cuc tim.
Khong phan huy hoac lam mat mau giay, vi du nhu bac nitrat.
Khong phan ung voi iod, hoac voi bat ky chat phat hien thong thuong nao khac.
Cac phuong phap giai mat cho muc cang it cang tot.
Khong hien ra khi bi tac đong nhiet.
De dang co đuoc va co it nhat mot cach su dung vo toi hop ly cho chu so huu.
Khong phai la hop chat cua mot so hoa chat nhat đinh, vi đieu nay se vi pham muc 7.
Tu kinh nghiem thuc te muc "6" va "9" thuong khong tuong thich. Cac đac vu cua SOE đuoc huan luyen đe khong mao hiem mang song cua ho thong qua viec phu thuoc cac loai muc khong an toan, hau het trong so đo la tu The chien I. Noi chung, SOE su dung cac loai muc vo hinh nhu mot phuong thuc lien lac du phong khi khong co cac ky thuat giao tiep an toan hon. Co quan nay đuoc biet la cung cap loai muc đac biet cho cac đac vu thay vi ho phai phu thuoc vao cac hoa chat thong thuong. Khi cac đac vu bi buoc phai ung bien, ho đuoc khuyen nen pha loang muc vo hinh cang nhieu cang tot đe giam kha nang bi phat hien.


Sang loc thong điep bi mat Bat ky ai cung co the nhin thay bat ky loai muc vo hinh nao, nhung han che noi chung la khong đu thoi gian va thuc te la nguoi ta khong the ap dung hang gio giai mat cho tung to giay. Do đo, viec su dung thanh cong muc vo hinh phu thuoc vao viec khong khoi day su nghi ngo co su dung muc vo hinh.
Dau hieu nhan biet cua muc vo hinh, chang han nhu vet xuoc but tu but sac net, đo nham hoac thay đoi đo phan chieu cua giay (co the bi xin hon hoac sang bong hon, thuong la do su dung muc khong pha loang) co the ro rang đoi voi nguoi quan sat can than chi su dung anh sang manh, kinh lup va khuu giac cua nguoi đo. Ngoai ra, tu khoa đe giai mat, chang han nhu "nhiet" hoac bat ky "tu khoa" rieng le nao trong boi canh khong đung co the canh bao nguoi kiem duyet ve su hien dien cua muc vo hinh. Muc vo hinh khong hieu qua voi cac loai giay bong hoac rat min, vi gia keo cua cac giay nay ngan muc tham sau va co the de dang bi nhin thay, đac biet la neu giay đuoc kiem tra duoi anh sang manh. Ngoai ra co nhung loai muc thuong mai danh cho cac be mat khong xop chi nhin thay đuoc duoi anh sang cuc tim hau nhu khong nhin thay đuoc tren cac be mat giay bong min.
Khi su dung anh sang cuc tim hoac tu hut iod, cac thong điep bang muc vo hinh co the đuoc kiem tra nhanh chong va co the đoc ma khong can giai mat hoan toan. Do đo, neu nguoi kiem duyet su dung phuong thuc nay đe chan tin nhan, thu đo co the đuoc gui đen nguoi nhan nhu du đinh nhung ho se khong biet tin nhan bi mat đa bi ben thu ba biet đuoc.
Theo ly thuyet, mot "tram sang loc" co the bao gom kiem tra thi giac va khuu giac, kiem tra duoi anh sang cuc tim va sau đo đot nong (khong chay) tat ca cac vat the trong lo truoc khi thu tiep xuc voi khoi iod đe co hieu suat toi uu trong thoi gian toi uu.


Cac loai muc vo hinh Cac loai muc đuoc phan loai duoi đay theo phuong phap phat hien ra chung. Tuy nhien, phai hieu rang mot so loai muc - đac biet la nhung loai co nguon goc huu co hoac nhung loai co chua hon hop cua mot so hoa chat co the đuoc nhin thay bang nhieu phuong phap. Vi du, chu viet vo hinh bang nuoc xa phong co the đuoc nhin thay bang nhiet, phan ung voi phenolphthalein, xem duoi anh sang cuc tim hoac bang cach đat be mat ben trong tu hut iod.


= Muc phat hien boi nhiet =
Đa so muc loai nay la cac chat huu co bi oxy hoa khi đun nong, thuong bien chung thanh mau nau. Đe tao ra loai muc "nhiet" nay, hau het chat long co tinh axit đeu co the dung. Cach an toan nhat đe su dung cac chat nay la pha loang muc vo hinh, thuong la voi nuoc, gan voi điem ma chung tro nen kho phat hien.

Nuoc ngot Coca Cola.
Dung dich mat ong, dung dich đuong (đuong bien thanh caramel khi mat nuoc).
Nuoc chanh, tao, cam hoac hanh tay (axit huu co va giay tao thanh este khi co nhiet đo cao).
Sua (đuong sua lactose bi mat nuoc tao tinh the).
Dich co the nhu huyet tuong.
Nuoc xa phong (oxy hoa mot phan carboxylate).
Ruou hoac giam.
Coban(II) chloride chuyen sang mau xanh khi đuoc đun nong va tro lai vo hinh sau mot thoi gian (neu khong bi nong qua muc).
Chu viet đuoc hien thi bang cach lam nong giay, tren bo tan nhiet, bang cach la ui, su dung may say toc hoac bang cach đat no vao lo nuong. Mot bong đen 100 watt it co kha nang lam hong giay.


= Muc hien ra boi phan ung hoa hoc =
Trong hau het cac truong hop, cac chat nay thay đoi mau sac khi tron voi axit hoac base.

Phenolphthalein, thuong đuoc su dung lam chat chi thi pH, chuyen sang mau hong khi co mat cua base nhu khoi amonia hoac natri cacbonat.
Giam se hien ra boi nuoc bap cai tim. Giam chua axit axetic anh huong đen chi so pH trong nuoc bap cai tim. Giam cung co the đuoc phat hien boi nhiet, nhu tren.
Amonia cung đuoc phat hien boi nuoc bap cai tim.
Đong sunfat đuoc phat hien boi natri iodide, natri cacbonat, amoni hydroxide hoac kali ferricyanid.
Chi(II) nitrat đuoc phat hien boi natri iodide.
Sat(II) sunfat hien ra nho natri cacbonat hoac kali ferricyanid.
Coban(II) chloride phan ung voi kali ferricyanid.
Sat(III) sunfat tao ket tua voi natri sulfide.
Tinh bot hien ra boi dung dich iodː muc chuyen mau xanh đam va giay mau xanh nhat.
Nuoc cot chanh cung đuoc phat hien nho dung dich iod (muc chuyen sang mau trang, giay chuyen sang mau xanh nhat).
Natri chloride (muoi an) phan ung voi bac nitrat tao ket tua trang hoa đen ngoai khong khi.
Cerium oxalat hien ra khi gap mangan(II) sunfat va oxi gia.


= Muc nhin thay duoi anh sang cuc tim =

Mot so loai muc phat sang mo (huynh quang) khi o duoi đen cuc tim. Đay la mot tinh chat đac biet cua nhieu chat, đac biet la cac chat huu co va dich co the song.
Mot so loai muc khac hoat đong theo cach nguoc lai - hap thu tia cuc tim nhung khong phat huynh quang. Khi đuoc viet tren giay huynh quang va soi đen cuc tim, cac vung muc se phat huynh quang it hon vung giay xung quanh.
Mot so loai muc đuoc phat hien bang tia UV co the đuoc nhan biet tren ban sao cua no, do thanh phan UV tuong đoi manh trong anh sang quet cua may photocopy.
Vi du ve cac loai muc đuoc tiet lo boi tia cuc tim la:

Bot giat co chua chat lam sang quang hoc.
Xa bong tam.
Dich co the, huyet tuong, nuoc bot.
Kem chong nang.
Nuoc chanh.


= Muc lam thay đoi be mat giay =
Tinh chat nay hau nhu co o tat ca cac loai muc vo hinh, nuoc cat cung co the dung trong truong hop nay. Ap dung bat ky chat long nao se lam thay đoi cau truc hoac kich thuoc cac soi giay tren be mat.
Sau khi thong điep bang nuoc cat len giay kho đi, khoi đuoc tao ra tu cac tinh the iod nung nong se lam chu viet hien ra mau nau. Luc nay iod uu tien chen vao cac soi celullose bi thay đoi cau truc vi nuoc. Phoi giay duoi anh sang mat troi manh se đua van ban tro ve trang thai vo hinh khi iod thang hoa, tac dung tuong tu nhu khi su dung dung dich tay.
Lam am giay bang hoi nuoc va hong kho no truoc khi viet mot tin nhan se ngan khong cho van ban đuoc nhin thay bang iod, nhung viec lam am qua muc se lam venh giay.


= Muc bien mat =
Loai muc chi co the nhin thay trong mot khoang thoi gian sau đo khong the hien thi lai đuoc goi la muc bien mat. Cac loai muc bien mat thuong dua vao phan ung hoa hoc giua thymolphthalein va mot chat co ban nhu natri hydroxide. Thymolphthalein thuong khong mau, chuyen sang mau xanh trong dung dich kiem. Khi dung dich kiem nay phan ung voi cacbon dioxide (co trong khong khi), đo pH giam xuong duoi 10,5 va mau sac bien mat. Mot so loai but muc (nhu Pilot Frixion) hien cung co san mot gom nho o đau đe de dang xoa đi van ban khi can. Cac loai muc bien mat đuoc su dung cho cac tin nhan bi mat trong thoi gian gioi han, vi ly do bao mat tren cac vat nay khong the tai su dung, hoac lua đao, hoac cho trang phuc va cac đo thu cong khac, noi cac dau hieu đo luong đuoc yeu cau bien mat sau khi su dung xong.


Cach su dung hien đai La mot phuong phap bao mat, hau het cac loai muc vo hinh đa đuoc biet đen vao cuoi chien tranh the gioi thu nhat. Tuy nhien, vao nam 1999, CIA đa thanh cong trong viec yeu cau muc vo hinh trong The chien I van đuoc mien tru khoi viec giai mat bat buoc, dua tren tuyen bo rang cac tai lieu nay van co lien quan đen an ninh quoc gia. Cac tai lieu trong The chien I van đuoc phan loai nhu vay cho đen nam 2011.
Cuu đac vu MI-6 Richard Tomlinson cao buoc rang but bi cua hang Pentel Rolling Writer đuoc su dung rong rai boi cac đac vu MI-6 se tao ra van ban bi mat duoi dang tin nhan vo hinh trong khi ho lam nhiem vu.
Nam 2002, mot bang đang đa bi truy to vi đa lan truyen mot cuoc bao loan giua cac giao si lien bang bang cach su dung tin nhan đien thoai đuoc ma hoa va tin nhan bang muc vo hinh.


Ghi chu Tham khao Đoc them Kristie Macrakis (2015). Prisoners, Lovers, and Spies: The Story of Invisible Ink from Herodotus to al-Qaeda. Yale University Press. ISBN 978-0300212600.
John A. Nagy (2009). Invisible Ink: Spycraft of the American Revolution. Westholme Publishing. ISBN 978-1594161414.


Lien ket ngoai Secret Writing Luu tru ngay 18 thang 1 nam 2017 tai Wayback Machine - CIA Freedom of Information Act (FOIA) Electronic Reading Room