Ton giao o Nhat Ban, đuoc thong tri boi hai ton giao chinh: Than đao - Shinto (ton giao dan gian cua nguoi Nhat) va Phat giao voi cac to chuc lien quan. Theo cuoc đieu tra đuoc thuc hien vao nam 2006 va nam 2008, duoi 40% dan so cua Nhat Ban tu nhan đi theo mot ton giao co to chuc: khoang gan 35% la Phat giao, 3% đen 4% la tin đo cua Than đao va cac ton giao phai sinh tu Than đao, va it hon 1% đen 2.3% dan so theo Kito giao.
Hau het nguoi Nhat (50% đen 80% khi xem xet đen lien he phuc tap voi Phat giao, shinbutsu-shugo) tho cung to tien va cac vi than (神 kami, shin, hoac jin) o cac đen tho Than đao hoac đen tho ca nhan trong khi khong xac đinh minh la nguoi theo "Than đao" khi đuoc phong van. Ly do la nhung tu nay it co y nghia đoi voi phan lon nguoi Nhat hoac nhung tu nay co y nghia la cac hoi vien chinh thuc cua cac to chuc giao phai Than đao. Thuat ngu "ton giao" (宗教 shukyo) trong van hoa Nhat Ban chi co nghia la cac ton giao co to chuc (ton giao voi hoc thuyet cu the va yeu cau hoi vien phai gia nhap). Nhung nguoi tu nhan la "khong ton giao" (無宗教 mushukyo) trong cuoc đieu tra thuc su co nghia la ho khong thuoc ve bat cu ton giao co to chuc nao, cho du ho co the tham gia vao cac nghi le tho cung cua Than đao.
Cac hoc gia Isomae Jun kenichi va Jason Ananda Josephson đa thach thuc tinh huu dung cua thuat ngu "ton giao" đoi voi "truyen thong" Nhat Ban. Ho đa chung minh rang thuat ngu va khai niem "ton giao" (shukyo) cua nguoi Nhat la mot phat minh cua the ky 19.


Cac ton giao chinh = Shinto (Than đao) =

Shinto (神道, Shinto), ten khac:kami-no-michi, la ton giao ban đia cua Nhat Ban va cua nguoi Nhat Ban. No đuoc đinh nghia la mot ton giao tap trung vao hanh đong, chu yeu la viec thuc hanh cac le nghi mot cach sieng nang đe tao lap mot moi lien he giua Nhat Ban ngay nay va coi re co đai cua no. Thuc hanh Shinto đau tien đa đuoc ghi lai va he thong hoa trong cac ghi chep lich su bang van ban cua cac tac pham Kojiki va Nihon Shoki trong the ky thu 8. Tuy nhien, nhung tac pham đau tien cua Nhat Ban khong noi đen mot "ton giao Shinto" thong nhat, ma la mot tap hop cac tin nguong ban đia va than thoai. Shinto ngay nay la mot thuat ngu noi đen ton giao cua cac ngoi đen cong cong danh viec tho cung vo so cac vi than (kami), phu hop voi cac muc đich khac nhau nhu cac đai tuong niem chien tranh va cac le hoi mua mang. Đieu nay cung ap dung cho cac to chuc giao phai khac. Cac hoc vien the hien niem tin đa dang cua ho thong qua viec su dung ngon ngu va thuc hanh tieu chuan, va ho cung ap dung mot phong cach tuong tu trong trang phuc va le nghi, voi nien đai bat đau tu thoi ky Nara va Heian.Tu Shinto ("con đuong cua cac vi than") đa đuoc du nhap, ban đau la tu Shindo, tu chuTrung Quoc Shendao (神道, binh: shen dao),[y 4] ket hop hai chu Han: "shin" (神) co nghia la "than" - kami; va "đao" (道)
co nghia la truong phai triet hoc hoac nghien cuu (binh am: dao). Viec su dung đuoc ghi lai bang van ban lau đoi nhat cua tu Shindo la tu nua cuoi cua the ki thu 6. Kami - than - co nghia la "linh hon", "tinh chat" hoac "vi than", đe cap đen nang luong đe tao ra hien tuong. Do tieng Nhat khong phan biet giua so it va so nhieu, kami noi đen cac than, hoac ban chat thieng lieng, the hien duoi nhieu hinh thuc: đa, cay coi, song suoi, đong vat, đia danh, va tham chi ca con nguoi cung co the so huu ban chat cua than. Kami va con nguoi khong tach biet hoan toan, ma cung ton tai trong mot the gioi chung va chia se cac moi quan he phuc tap.
Shinto la ton giao lon nhat o Nhat Ban, pho cap gan 80% dan so, nhung chi co mot phan nho dan so tu nhan minh la "tin đo Shinto" trong cuoc đieu tra. Ly do la "Shinto" co nhieu nghia khac nhau o Nhat Ban: đa so dan Nhat Ban đen cac đen tho Shinto va cau xin kami ma khong thuoc ve bat ky to chuc ton giao Shinto nao Mat khac do khong co nghi le chinh thuc đe tro thanh mot thanh vien cua "Shinto", nen so luong "hoi vien Shinto" đuoc uoc tinh bang cach đem nhung nguoi tham gia cac giao phai Shinto co to chuc. Shinto co 100,000 đen tho va 78,890 linh muc tai Nhat Ban.

Cac mon phai va phong trao moi cua Shinto đeu tuyen bo ho hoan toan đoc lap, cung nhu cac hinh thuc moi cua cac cong đong xa hoi Phat giao, va cung cap cach thuc tu tap cho nhung nguoi co ton giao goc re tu truyen thong gia đinh va to chuc lang xa. Trong khi Shinto truyen thong pho cap theo khu dan cu va di truyen theo dong toc. Nguoi dan tham gia nhung hoat đong tin nguong Shinto danh cho thanh hoang lang hoac to tien, thinh thoang yeu cau chua benh hay dich vu ban phuoc lanh, tham gia vao cuoc hanh huong trong cac nhom ton giao đa đuoc hinh than cua ca nhan ma khong can quan tam đen nguon goc ho hang hay lanh tho, va tu nguyen tham gia. Nhung ton giao moi cung đuoc cung cap su gan ket qua mot hoc thuyet va thuc hanh thong nhat, đuoc cong đong toan quoc chia se.
Cac ton giao moi đuoc cong nhan chinh thuc len đen hang tram, va tong so hoi vien đuoc bao cao len đen hang chuc trieu. Ton giao moi lon nhat la Soka Gakkai, mot giao phai thanh lap nam 1930, voi khoang 10 trieu thanh vien tai Nhat Ban. Cac hoc gia o Nhat Ban uoc tinh tu 10% đen 20% dan so thuoc ve nhung ton giao moi mac du con so thuc te hon đua ra so lieu duoi 10% tong dan so. Đen nam 2007, co 223,831 linh muc va cac nha lanh đao cua cac ton giao moi tai Nhat Ban, nhieu gap ba lan so voi so thay tu Shinto truyen thong.
Nhieu giao phai trong so nhung ton giao moi co nguon goc Shinto va giu lai cac nhan vat co ban cua Shinto. Cac ton giao moi nay thuong tu nhan minh la mot hinh thuc cua Shinto. Cac ton giao goc Shinto nay bao gom Tenrikyo, Konkokyo, Omotokyo, Shinrikyo, Shinreikyo, Sekai Shindokyo, Zenrinkyo. Mot so ton giao đoc lap moi la Aum Shinrikyo, phong trao Mahikari, Nha tho  Tu Do hoan hao, Seicho-no-le, Nha tho The gioi Messianity,v.v...


= Phat giao =

Phat giao (仏教 Bukkyo) lan đau tien đen Nhat Ban vao the ky thu 6, đuoc gioi thieu toi Nhat vao nam 538 hoac 552 tu vuong quoc Baekje o Trieu Tien. Vua Baekje gui cho hoang đe Nhat Ban mot buc anh cua Phat va mot vai bo kinh. Sau khi vuot qua su phan đoi ngan ngui nhung kha bao luc cua luc luong bao thu, Phat giao đa đuoc trieu đinh Nhat Ban chap nhan vao nam 587. Yamato thong linh cac bo lac (uji) cung voi viec tap trung vao viec tho cung cac vi than to tien thien nhien. Đay cung la giai đoan co luong dan di tru rat đong đen tu Trieu Tien, nguoi chan ngua đen tu Đong Bac A, cung nhu cac anh huong van hoa tu Trung Quoc, luc đo đa thong nhat duoi quyen quan ly cua nha Tuy va tro thanh the luc lon trong đai luc. Phat giao đong vai tro khang đinh quyen luc cua nha Tuy va mo rong vi the cua Trung Quoc trong nen van hoa Đong A rong hon. Cac quy toc Nhat Ban quyet đinh xay dung chua Phat giao tai thu đo Nara, va sau đo xay tiep tai thu đo moi Heian (bay gio la Kyoto).
Sau phai Phat giao đau tien đuoc thanh lap o Nara ngay nay cung đuoc goi la "Phat giao Nara". Cac giao phai nay la tuong đoi nho. Khi thu đo chuyen đen Heian, nhieu giao phai Phat giao đen tu Trung Quoc, bao gom Chan Ngon Tong, giao phai van con pho bien đen nay. Giao phai nay la mot hinh thuc bi truyen cua Phat giao nhu Phat giao Kim Cuong thua cua Tay Tang, va Tendai, mot phap mon bao thu tap trung vao thien vien va la mot nhanh cua Thien Thai tong Trung Quoc.
Khi shogun nam quyen luc trong the ky 12 va chuyen thu đo hanh chinh đen Kamakura, nhieu hinh thuc cua Phat giao đa đen Nhat Ban. Pho bien nhat la Thien, mon phai tro thanh loai pho bien nhat cua Phat giao thoi bay gio. Hai truong phai Thien tong đa đuoc thanh lap, Lam Te va Soto; con truong phai thu 3, Hoang Ba tong, đuoc thanh lap nam 1661.
Voi chinh sach Minh tri Duy tan nam 1868, lien quan đen viec tap trung quyen luc cua trieu đinh va hien đai hoa nha nuoc, Shinto đa đuoc chon la quoc giao va ke hoach loai bo cac anh huong lan nhau cua Shinto va Phat giao đuoc ban hanh, sau đo la mot phong trao tieu diet triet đe Phat giao.

Ngay nay, giao phai Phat giao pho bien nhat la Tinh đo tong, toi Nhat Ban trong thoi ky Kamakura. Giao phai nay nhan manh vai tro cua A-di-đa va hua hen rang neu đoc lien tuc cac cum tu "Nam mo A di đa Phat" thi khi chet se đuoc A-di-đa đua len "Tay phuong cuc lac", va sau đo toi Niet-ban. Tinh đo tong thu hut cac tang lop thuong gia va nong dan. Sau khi Honen, nguoi truyen giao Tinh đo tong đau tien tai Nhat Ban chet đi, Tinh đo tong chia re thanh hai phai: Jodo-shu (tinh tho tong), tap trung tung niem cac cum tu lap đi lap lai nhieu lan; va phai tu do hon Jodo Shinshu, von tuyen bo rang chi can tung nhung cum tu mot lan voi trai tim thuan khiet la đu roi. Ngay nay, nhieu nguoi Nhat Ban đi theo mon phai Nishi Honganji-ha, mot nhanh bao thu cua Jodo Shinshu.
Mot giao phai Phat giao pho bien khac la Phat giao Nhat Lien, đuoc thanh lap boi tu si the ky 13 ten Nhat Lien, nguoi nhan manh tam quan trong cua kinh Phap Hoa. Đai dien chinh cua Phat giao Nhat Lien la cac nhanh Nichiren Shu, Nichiren Shoshu va cac to chuc lien quan nhu Rissho Kosei Kai va Soka Gakkai, mot giao phai gay tranh cai, tham gia vao chinh tri va hinh thanh Đang Cong Minh, đang chinh tri lon thu ba tai Nhat Ban. Điem chung cho hau het cac nhanh cua Phat giao Nhat Lien la tung kinh cua Nam (u) Myoho Renge Kyo (hoac Nam Myoho Renge Kyo) va Gohonzon do Nhat Lien viet lai.
Tinh đen nam 2007, đa co hon 315,000 tu si, cac đai đuc va cac nha lanh đao Phat giao o Nhat Ban.
Tinh đen nam 2014, đa co hon 377,000 tu si Phat giao, đai đuc va cac nha lanh đao Phat giao tai Nhat Ban, tang hon 60.000 so voi nam 2007.


Chu thich Tham khao Nguon tham khao Lien ket ngoai United States Department of State. "2009 Report on International Religious Freedom – Japan". UNHCR. Ban goc luu tru ngay 11 thang 10 nam 2012. Truy cap ngay 1 thang 11 nam 2016.
Fitzgerald, Tim. "Religion and the Secular in Japan: Problems in History, Social Anthropology and the Study of Religion". Electronic Journal of Contemporary Japanese Studies.