Van thach Hoba ( HOH-bə), viet tat cua Hoba Tay, la mot van thach nam o trang trai cung ten, khong xa Grootfontein, trong khu vuc Otjozondjupa cua Namibia. No đa đuoc phat hien nhung vi khoi luong qua lon cua no, no chua bao gio đuoc di chuyen tu noi no roi xuong. Khoi luong cua van thach uoc tinh hon 60 tan. Đay la van thach nguyen khoi lon nhat đuoc biet đen (duoi dang mot manh) va lon gap đoi manh vo lon nhat cua thien thach Cape York (Ahnighito 34 tan) hoac Campo del Cielo (Ganceso 30 tan). No cung la manh sat xuat hien tu nhien lon nhat (thuc ra la hop kim fero) đuoc biet đen tren be mat Trai Đat. Cai ten "Hoba" xuat phat tu tieng Khoekhoe co nghia la "mon qua".


Va cham Vu va cham cua van thach Hoba đuoc cho la xay ra hon 80.000 nam truoc. Nguoi ta suy ra rang bau khi quyen cua Trai Đat lam cham lai van thach đen điem ma no anh huong đen be mat van thach o van toc cuoi, do đo van thach con nguyen ven. Gia su he so ha xuong khoang 1,3, van toc van thach khi đi vao bau khi quyen cua Trai Đat se bi cham lai đen khoang 720 dam Anh tren gio (0,32 km/s), thuong vuot qua van toc 10 km/s cho cac đoi tuong tuong tu. Van thach nay khac thuong o cho no phang tren ca hai be mat chinh.


Kham pha Van thach Hoba khong đe lai ho va cham đuoc bao ton va no đuoc phat hien mot cach may man. Vao nam 1920, chu so huu cua vung đat, Jacobus Hermanus Brits, đa vap phai van thach trong khi cay mot trong nhung canh đong cua minh bang mot con bo. Trong luc cay, anh nghe thay mot am thanh cao kim loai lon va luoi cay dung lai đot ngot. Vat can đuoc khai quat, đuoc xac đinh la van thach va đuoc mo ta boi ong Brits, nguoi co bao cao đuoc xuat ban nam 1920 va co the đuoc xem tai Bao tang Grootfontein o Namibia.
Friedrich Wilhelm Kegel chup buc anh đau tien cong bo ve van thach Hoba.


Mo ta va thanh phan Hoba la mot van thach bang kim loai, co kich thuoc 2,7×2,7×0,9 met (8,9×8,9×3,0 ft). Nam 1920 khoi luong cua no đuoc uoc tinh la 66 tan. Do xoi mon, lay mau khoa hoc va pha hoai trong nhung nam qua đa giam khoi luong cua no. Khoi luong con lai uoc tinh chi hon 60 tan. Thien thach bao gom khoang 84% sat va 16% niken, voi dau vet cua coban. No đuoc phan loai la mot thien thach sat ataxit thuoc nhom hoa chat giau niken IVB. Mot lop vo hydroxide sat co mat cuc bo tren be mat, do thoi tiet.


Lich su hien đai Trong mot no luc đe kiem soat pha hoai va voi su cho phep tu ba O. Scheel, chu trang trai vao thoi điem đo, chinh phu Tay Nam Phi (nay la Namibia) vao ngay 15 thang 3 nam 1955, tuyen bo thien thach Hoba la mot di tich quoc gia. Nam 1979, tuyen bo đa đuoc thay đoi đe bao gom khong chi thien thach ma con ca vung đat 25m x 25 m xung quanh đo. Nam 1985, Rossing Uranium Ltd. đa cung cap cac nguon luc va tien cho chinh phu Namibia đe cung cap them su bao ve chong lai su pha hoai. Nam 1987, ong J. Engelbrecht, chu trang trai Hoba West, đa tang van thach va đia điem noi no nam cho nha nuoc cho muc đich giao duc. Cuoi nam đo, chinh phu đa mo mot trung tam du lich tai đia điem nay. Do nhung phat trien nay, su pha hoai cua thien thach Hoba đa cham dut va hien no đuoc hang ngan khach du lich ghe tham moi nam. No co the đuoc nhin thay tu hinh anh ve tinh, theo lien ket nay. 


Xem them Danh sach cac thien thach lon nhat tren Trai Đat


Ghi chu va tham khao Đoc them Universe: The Definitive Visual Guide, Robert Dinwiddie, DK Adult Publishing, (2005), tr. 223.
Spargo, P. E. (2008). "The History of the Hoba Meteorite Part I: Nature and Discovery" (PDF). Monthly Notes of the Astronomical Society of Southern Africa. Quyen 67 so 5/6. tr. 85–94. Bibcode:2008MNSSA..67...85S. Truy cap ngay 24 thang 7 nam 2018.
Spargo, P. E. (2008). "The History of the Hoba Meteorite Part II: The News Spreads" (PDF). Monthly Notes of the Astronomical Society of Southern Africa. Quyen 67 so 9/10. tr. 166–177. Bibcode:2008MNSSA..67..166S. Truy cap ngay 24 thang 7 nam 2018.
Spargo, P. E. (2008). "The History of the Hoba Meteorite Part III: Known and Loved by All" (PDF). Monthly Notes of the Astronomical Society of Southern Africa. Quyen 67 so 11/12. tr. 202–211. Bibcode:2008MNSSA..67..202S. Truy cap ngay 24 thang 7 nam 2018.