Ran va khuyen luoi (Nhat: 蛇にヒアス, Hepburn: Hebi ni Piasu) la mot quyen tieu thuyet cua tac gia nguoi Nhat Ban Kanehara Hitomi. Tac pham theo chan Lui, mot phu nu tre song tai Tokyo co niem đam me voi viec cai tao than the va bao dam. Tac pham xuat ban lan đau tren tap chi van hoc Shosetsu Subaru vao nam 2003 voi tu cach la chu nhan cua giai thuong Van chuong Subaru lan thu 27, va sau đo đuoc tai ban mot lan nua vao nam 2004 sau khi đoat giai Akutagawa lan thu 130.
Mac du vap phai nhieu y kien đanh gia trai chieu, song Ran va khuyen luoi van đuoc cac nha phe binh van hoc đai chung ghi nhan la mot tac pham co tam quan trong trong van hoc Nhat Ban đuong đai, khong chi vi su mieu ta chan thuc ve van hoa thanh thieu nien Nhat Ban thoi hau bong bong ma con vi nhung tranh cai trong hinh anh cua chinh tac gia viet ra no. Tac pham đa đuoc ban ra hon mot trieu ban tai thi truong Nhat Ban va đuoc dich ra hon 16 thu tieng, đong thoi đuoc chuyen the thanh phim đien anh.


Noi dung Lui, co gai tre song tai Tokyo, Nhat Ban tim đuoc mot nguoi ban trai moi ten la Ama. Co an tuong voi chiec luoi che đoi cua anh vi no giong nhu chiec luoi cua mot con ran. Sau khi thu nghiem xo khuyen bang nhieu chiec khuyen lon, co quyet đinh se thu cai tao than the giong nhu Ama. Lui va Ama đen tham Shiba, mot nghe nhan xam hinh va cung la nguoi cai tao co the. Đe co đuoc chiec luoi giong nhu Ama, co đe cho Shiba nhet nhung chiec đinh vao luoi minh. Sau mot thoi gian, Lui dan thay minh co moi quan tam đen Shiba, vi vay co thuong xuyen quay lai cua hang mot minh. Tu đo, Lui bi mat bat đau mot moi quan he tinh duc bao luc va bao dam voi Shiba.
Mot buoi toi no, khi Lui, Ama va Maki (ban cua Lui) đi bo đen ga tau o Shinjuku, ho đung đo hai ten du con. Mot ten du con đa co hanh vi quay roi tinh duc Lui, so nguc co va lang ma co. Ama khong kiem che đuoc lien xong đen đanh cho hai ten du con mot tran. Mot ten bo chay đi bao canh sat con ten kia bi Ama đanh lien tuc vao mat, mac cho nhung loi can ngan cua Lui va Maki. Ama sau đo đa tang cho Lui chiec rang cua ten du con nay nhu mot bieu tuong tinh yeu cua minh danh cho co. Bat chap tinh cam cua Ama, Lui dan cam thay xa cach voi anh, trong khi van tiep tuc len lut quan he tinh duc voi Shiba. Lui quyet đinh se đe cho Shiba xam kin lung minh hinh xam giong het nhu cua Ama. Sau đo, tren mot ban tin thoi su, Lui biet đuoc rang ten du con ma Ama đanh đa chet va anh đang bi canh sat truy lung. Co quyet đinh buoc Ama phai thay đoi ve ngoai cua minh.
Roi mot ngay, Ama đot nhien bat vo am tin. Xac cua anh sau đo đuoc tim thay voi nhieu dau hieu bi tra tan, hanh ha va hiep dam. Khi nhan đuoc tin, Lui tro nen suy sup, lao đau vao tu hanh ha ban than bang cach nhin đoi, uong ruou va tang toc qua trinh xo khuyen luoi. Sau đo, co phat hien ra nhieu bang chung cho thay Shiba la ke đa ra tay sat hai Ama, đong thoi nghi ngo ve moi quan he cua Ama va Shiba. Tuy nhien khi đuoc canh sat hoi ve viec lieu Ama co phai la nguoi song tinh hay khong, Lui đa phu nhan đieu đo. Sau khi đe Shiba hoan thanh hinh xam cho minh, Lui quyet đinh tien toi mot moi quan he lau dai voi anh.


Chu đe chinh Cac phan tich hoc thuat ve Ran va khuyen luoi đeu tap trung vao nhung chu đe nhu su phan khang cua mot nhom nguoi, vai tro cua gioi tinh, cung nhu van đe hang hoa hoa. Nha nghien cuu van hoa Mark Driscoll, viet tren tap chi Cultural Critique, lap luan rang trong khi viec xam minh, tu lam hai ban than va cac hoat đong tinh duc bao luc đuoc mo ta mot cach ro net, the hien nhung tieu van hoa xa la hoan toan voi nhieu đoc gia, thi buc chan dung ma Kanehara Hitomi ve nen ve cac nhan vat cua co, the hien rang ho la nhung "ke theo chu nghia tieu thu, song khep minh va khong muon hoac khong the giao tiep voi nhung nguoi khong giong minh", đa khang đinh lai mot lan nua nhung đinh kien ​​pho bien ve thanh thieu nien Nhat Ban, đac biet la nhung nguoi lam viec ban thoi gian đuoc goi la nhung furita. Viet tren tap chi Japanese Language and Literature, David Holloway cung đua ra y kien tuong tu, cho rang du đuoc mo ta nhu mot nhan vat song ngoai le xa hoi, bat tuan quy tac, nhung cuoi cung Lui lai la hinh mau ma phu nu Nhat Ban ky vong ve vai tro cua nguoi phu nu cua gia đinh trong xa hoi chinh thong.
Tren tap chi Japan Forum, Rachel DiNitto cho rang cac yeu to tieu van hoa cua tac pham đa the hien su phan khang voi van hoa chinh thong Nhat Ban va đieu đo thuc su phan anh mot su thien vi voi van hoa phuong Tay. Thay vao đo, co đe xuat rang Kanehara Hitomi nen the hien su phan khang trong tac pham cua minh thong qua qua trinh trai nghiem co the cua Lui trong mot xa hoi đat nang vao van đe hang hoa hoa va thuc tai ao. Reuben Welsh cung co cach dien giai tuong tu, chi ra hanh đong ma Lui nghien nat va an nhung chiec rang ma Ama tang co trong tac pham nhu mot "hanh đong hap thu mot cach tu nhien", mot "đieu gi đo ben vung va co gia tri trong mot nen van hoa tieu dung khong ben vung". Trong khi đo, ca Rachel DiNitto va David Holloway cung thua nhan rang Ran va khuyen luoi co net tuong đong voi cac tac pham van hoc Nhat Ban đuoc xuat ban ngay sau chien tranh the gioi thu hai, nhu tac pham Nikutai no mon cua Taijiro Tamura. Cac nhan vat trong tac pham nay đa lay lai quyen kiem soat ve co the cua ho sau mot qua trinh bi ep buoc, đe roi ho su dung co the cua ho nhu nhu mot phuong tien đe phan khang.


Hoan canh sang tac Khi con la mot hoc sinh tieu hoc, Kanehara Hitomi đa cam thay chan nan voi nhung bai hoc o truong va bo hoc đe giao du voi ban be. Bo co la Kanehara Mizuhito, mot giao su chuyen nganh xa hoi hoc cua Đai hoc Hosei. Trong mot chuyen nghien cuu o San Francisco, ong đa đua con gai minh theo. Vi the, Hitomi thinh thoang đa tham gia vao cac khoa hoc tai mot truong hoc o My. Trong thoi gian song o My, Hitomi đuoc cha cho phep đoc cac tac pham co noi dung bao luc va tinh duc cua Murakami Ryu va Yamada Amy.
Sau đo, Hitomi quay ve Nhat Ban va bat đau hoc so trung, nhung co bat đau mac chung bieng an tam than va tu lam hai ban than. Mac cho me minh khuyen ngan, Hitomi đa bo hoc ngay nam đau tien hoc cao trung. Co bo nha đi va bat đau sang tac, bao gom tac pham Ran va khuyen luoi. Tac pham la chinh trai nghiem ca nhan cua Hitomi ve viec cat xeo co the, suy nghi tu sat, cai tao than the va thoi gian song cung nhieu nguoi ban trai khac nhau. Theo Hitomi, Ran va khuyen luoi chinh la tac pham ma co "buoc phai ke". Cha cua Hitomi la nguoi đa o ben canh ho tro nghiep sang tac cua co, sap xep cho co tham gia mot khoa hoc ve viet tieu thuyet danh cho sinh vien nam hai tai truong đai hoc noi ong la giao su, đong thoi chinh sua ban thao cua Ran va khuyen luoi truoc khi tac pham đuoc đang ky tham gia cac giai thuong van hoc.


Xuat ban va đon nhan = Tai Nhat Ban =
Ran va khuyen luoi đa gianh chien thang tai Giai thuong Van chuong Subaru (すはる文学賞, Subaru Bungakusho) nam 2003 cho hang muc cac tac pham chua đuoc xuat ban. Thang 11 cung nam, tac pham đuoc đang lan đau tren tap chi van hoc Shosetsu Subaru. Đen thang 1 nam 2004, Ran va khuyen luoi gianh giai Akutagawa lan thu 130. Cung voi Wataya Risa cho tac pham Cai lung muon đa, Kanehara Hitomi đa tro thanh nguoi tre tuoi nhat đoat giai tai giai thuong van hoc nay (lan luot 20 tuoi va 19 tuoi). Thanh vien cua hoi đong cham giai la Murakami Ryu khen ngoi tac pham la mot "buc tranh co ban ve thoi đai cua chung ta", đong thoi mo ta ro net "nhung gi xuat hien trong tam tri cua nhung nguoi phu nu tre trong xa hoi ngay nay".
Tai le trao giai Akutagawa, Kanehara Hitomi đa xuat hien trong dien mao "mot chiec ao ho vai, cat xe voi day đeo ao lo bra, mot chiec vay ngan xoe, đi giay cao got, mac tat nylon đen giua đui, đeo nhieu khuyen va mang kinh ap trong mau anh xam". Bao chi đua tin ve su kien đa nhan manh su đoi lap giua ve tre trung, bui bam đuong pho cua Hitomi voi phong cach thoi trang "kin đao va co lo si" cua Wataya Risa. Nhung cuoc phong van va anh chup hai tac gia thang cuoc khong nhung xuat hien tren cac phuong tien truyen thong quoc gia cua Nhat Ban, ma con xuat hien tren cac an ban nuoc ngoai nhu GQ va Cosmopolitan cung cac an pham co khuynh huong nguoi lon nhu Weekly Playboy. Trong cac cuoc phong van, Hitomi thuong ke ve nhung kho khan trong cuoc song ca nhan, y đinh tu tu va tu lam hai ban than cua co, cung co nhan thuc rang Hitomi la mot nguoi ke chuyen chan thuc cua van hoa thanh thieu nien Nhat Ban.
Viec hinh anh cua Kanehara Hitomi đuoc "thuong mai hoa theo cach chua tung co" đa đat ra nhieu dau hoi cho gia tri thuc su ben trong tac pham ma chinh co mang lai. Cac nha phe binh cho rang viec Ran va khuyen luoi đoat giai chu yeu nham muc đich quang ba tac pham đen voi nhung đoi tuong đoc gia tre, va đieu nay la minh chung cho nhung tieu chuan van chuong đang ngay cang suy giam. Tuy nhien, nhieu chi trich van nham vao Hitomi hon thay vi nham vao tac pham. Trong mot bai phe binh bang tieng Anh cho hai tac pham đoat giai Akutagawa, Janet Ashby tu to The Japan Times che bai "yeu to đinh kien gioi" trong qua trinh ma truyen thong thoi phong hai nu nha van, cung nhu cho rang ca hai sang tac "co mot chut gi đo gay that vong". Rieng Ran va khuyen luoi, nha phe binh nay cho rang tac pham co "cai ket nhin chung la khong hai long".
Sau khi gianh giai thuong Akutagawa, Ran va khuyen luoi đuoc tai ban cung voi tac pham cua Wataya Risa tren tap chi van hoc Bungeishunju. Tac pham cung đuoc cong ty xuat ban Shueisha tai ban duoi dang sach in. Chi trong 3 thang sau khi đoat giai,  tap chi Bungeishunju đa ban ra tong cong 1,1 trieu an ban tu cac tac pham đoat giai, rieng Ran va khuyen luoi đa ban ra hon 500.000 ban. Bao chi luc bay gio luu y rang tuy nhieu đan ong trung nien đa mua tac pham cua Kanehara Hitomi, nhung ho yeu thich an ban tap chi hon la an ban sach, vi bia sach chu yeu đuoc thiet ke đe thu hut đoc gia nu. Doanh so xuat ban cao bat thuong va su quan tam lon cua truyen thong xung quanh tac pham cung nhan đuoc su quan tam lon tu truyen thong quoc te. Mot bai viet tren to The New York Times đa mo ta quyen sach la "mot buc tranh manh me ve mot the he song trong thoi ky hau bong bong".


= An ban tieng Anh =
Ngay sau khi Ran va khuyen luoi phat hanh tai Nhat Ban, cong ty E. P. Dutton đa mua đuoc ban quyen phat hanh tac pham bang tieng Anh. Nam 2005, ban dich tieng Anh cua tac pham voi ten Snakes and Earrings, do David Karashima dich, đuoc E. P. Dutton phat hanh tai My; Vintage Books chiu trach nhiem xuat ban o Anh. Tac pham nhan đuoc cac đanh gia nhin chung tich cuc. Trang Kirkus Reviews khen ngoi tac pham "gay an tuong manh me va tao nen cam giac lo so"; Marie Claire thi cho rang tac pham "gay me hoac", trong khi trang The Village Voice xem Ran va khuyen luoi la "mot cu soc kho khan ve tinh than vo nghia cua Tokyo". Viet cho to The Guardian, Maya Jaggi khen ngoi tac pham la "mot cuon tieu thuyet ve su co lap gay soc nhung khong gay hoang hot qua muc", đong thoi cho rang no "mang lai nhieu gia tri hon la su quan tam tu cong chung".
Cac đanh gia khac ve ban dich tieng Anh cua tac pham cung thua nhan tam quan trong to lon cua Ran va khuyen luoi trong đia hat van chuong Nhat Ban đuong thoi. Viet tren to Financial Times, Andrew Lee an tuong voi cach ma Kanehara Hitomi mo ta van hoa thanh thieu nien Nhat Ban, khang đinh tac pham "đon gian, mach lac mot cach sau sac", đong thoi vi Ran va khuyen luoi nhu mot hinh mau cua xu huong van hoa đang nang tam cac nu sinh trung hoc len vi the bieu tuong nhu geisha trong van hoa Nhat Ban. Viet tren to The Independent, Victoria James, cuu bien tap vien cua to Japan Times, đa xep Ran va khuyen luoi vao mot nhom chung voi cac tac pham cua Sakurai Ami va Akasaka Mari, khong phu nhan chat luong cua tac pham nhung cung bay to su hoai nghi ve bat ky tac đong lau dai nao cua no đoi voi van đe tinh duc o nhung nguoi phu nu tre.
Nhung loi phe binh ve Ran va khuyen luoi trong an ban tieng Anh đeu lien quan đen đo dai cung nhu phan ket cua no. Trong khi nhung đanh gia khen ngoi tap trung vao su phat trien nhan vat xuat sac cua Kanehara Hitomi, thi bai đanh gia cua Prudence Peiffer tren Library Journal nhan thay "cai ket voi vang" cua tac pham kha de đoan, voi viec ban than tac pham thieu sot ca ve nghia bong lan nghia đen. Viet cho Artforum, Christine Thomas cung cho rang Hitomi co kha nang "quan sat mot cach nhay ben ve thuc te cuoc song hang ngay", nhung cung đong thoi cho rang cai ket la guong ep, thieu tu nhien khi co gang tim kiem su chuoc toi cho ban than nhan vat chinh. Karen Karbo cua tap chi Entertainment Weekly so sanh Ran va khuyen luoi voi Less than Zero cua Bret Easton Ellis cho rang phan ket "vua lanh leo, buon ba, vua đay cam xuc". Tuy nhien, nha phe binh nay cung đat cau hoi ve tinh sang tao cua tac pham.


= Tai Viet Nam =
Tai Viet Nam, tac pham đuoc Nha Nam phat hanh thong qua Nha xuat ban Van hoc vao nam 2009 voi ten Ran va khuyen luoi, do dich gia Uyen Thiem dich sang tieng Viet. Bao đien tu VnExpress cho rang tac pham "la cau chuyen ve noi đau va su bi quan". Pham Thuy Linh cua bao Phap luat Viet Nam khen ngoi "nhung canh sinh hoat trai gai, quan he nam nu cung đuoc mieu ta tran trui nhung khong he dung tuc". Co khang đinh Ran va khuyen luoi "khong đon thuan la sex va chuyen an choi cua gioi tre lang thang trong xa hoi Tokyo, ma con la su len an xa hoi đa đay ho lac buoc vo đinh trong cuoc đoi khong ro tuong lai".


Chuyen the thanh phim đien anh = San xuat =
Mot bo phim chuyen the cung ten do Ninagawa Yukio đao dien, voi su tham gia cua Yoshitaka Yuriko, Kora Kengo va Iura Arata bat đau bam may vao thang 11 nam 2007. Đao dien Ninagawa Yukio quyet đinh thay đoi đia điem thanh Shibuya so voi Shinjuku trong nguyen tac voi muc đich quay mot canh mo đau toan canh tai Shibuya Crossing. Đo la canh mo đau ma theo vi đao dien nay la ong đa lay cam hung tu phim Fitzcarraldo cua Werner Herzog. Yoshitaka Yuriko đuoc chon cho vai nu chinh sau mot buoi thu vai ma co bi buoc phai khoa than đe dien.
Trong qua trinh quay phim, Yuriko đa vuong vao mot vu tai nan xe hoi nghiem trong va phai trai qua qua trinh cham soc đac biet trong vai ngay. Co tro lai phim truong sau đo, khang đinh rang trai nghiem đo đa giup co hieu hon ve noi đau cua nhan vat. Hau het hinh xam va khuyen trong bo phim, bao gom khuyen luoi cua nhan vat Lui đeu đuoc tao ra thong qua trang điem va ki xao vi tinh. Kanehara Hitomi cung tham gia viet loi nhac cho ca khuc chu đe cua bo phim. Bai hat do Chara trinh bay.


= Phat hanh va đon nhan =
Bo phim đuoc gan nhan R-15 va đuoc phat hanh tai Nhat Ban vao thang 9 nam 2008. Phim đung o vi tri thu 15 trong danh sach nhung phim an khach nhat phong ve Nhat Ban trong tuan đau cong chieu, voi tong doanh thu xap xi 100.000 đo la My. Doanh thu cuoi cung cua phim la 510.000 đo la My. Nho vai chinh trong phim, Yoshitaka Yuriko đa nhan đuoc giai Dien vien moi xuat sac nhat tai Giai Vien Han lam Nhat Ban lan thu 32, va hang muc tuong tu tai le trao giai Ruy bang xanh lan thu 51 cung nhu Giai phe binh đien anh Nhat Ban.
Bo phim đa đuoc cong chieu tai nhieu lien hoan phim quoc te, bao gom Lien hoan phim quoc te Busan 2008 va Lien hoan phim chau A New York 2009. Viet cho tap chi Variety, Russell Edwards lai danh loi che bai bo phim, chi trich su kem coi cua đao dien va dien xuat cua cac nam dien vien chinh, đong thoi đanh gia Yoshitaka Yuriko la mot "nu dien vien quyen ru" nhung van "thieu ky nang đe đam nhan vai dien". Charles Webb cua Screen Anarchy cung danh cho bo phim nhung đanh gia tieu cuc, goi đay la "bo phim nghe thuat toi te nhat khong co kha nang gay hung thu vi dan nhan vat ngo ngan va nhung tinh huong vo nghia".


Ban dich 뱀에게피어싱 (bang tieng Han). Chong Yu-Ri bien dich. Munhak Tongne. 2004. ISBN 9788982818547.
Serpientes y piercings (bang tieng Tay Ban Nha). Makiko Tsujimoto bien dich. Emece Editores. 2005. ISBN 9788495908353.
Serpenti e piercing (bang tieng Y). Alessandro Clementi bien dich. Fazi. 2005. ISBN 9788881126200.
Snakes and Earrings (bang tieng Anh). David Karashima bien dich. Dutton. 2005. ISBN 9780525948896.
 蛇信舆舌環 (bang tieng Trung). Xiao Shimei bien dich. Jianduan chuban gufen youxian gongsi. 2005. ISBN 9789571029696.
Serps i pircings (bang tieng Catalan). Albert Mas-Griera bien dich. Columna. 2005. ISBN 9788466406512.
Slanger & piercinger (bang tieng Đan Mach). Sara Koch bien dich. Hr. Ferdinand. 2006. ISBN 9788791746130.
Hadi a nausnice (bang tieng Sec). Jan Levora bien dich. Argo. 2006. ISBN 9788072037902.
Slangen & piercings (bang tieng Ha Lan). Paul Wijsman bien dich. Prometheus. 2006. ISBN 9789044607567.
Tokyo love (bang tieng Đuc). Sabine Mangold bien dich. List. 2006. ISBN 9783471795385.
 Η γλωσσα του φιδιου (bang tieng Hy Lap). Giannis Spandonis bien dich. Oceanida. 2006. ISBN 9789604104147.
Jezyki i kolczyki (bang tieng Ba Lan). Witold Nowakowski bien dich. Albatros A. Kuryłowicz. 2007. ISBN 9788373593350.
Pirszinget a kigyonak (bang tieng Hungary). Monika Nagy bien dich. Magveto. 2007. ISBN 9789631425567.
Cobras e piercings (bang tieng Ba Lan). Jefferson Jose Teixeira bien dich. Geracao. 2007. ISBN 9788560302123.
Ormar och piercing (bang tieng Thuy Đien). Helen Enoksson bien dich. Modernista. 2009. ISBN 9789186021412.


Chu thich Lien ket ngoai Ran va khuyen luoi tren Internet Movie Database