Lubna Ahmed el-Hussein la mot nu ky gia Sudan va nha hoat đong đuoc su chu y cua quoc te vao thang 7 nam 2009 khi ba bi truy to vi mac quan tay, vi pham thuan phong my tuc. Truong hop cua ba đa tro nen noi danh, voi viec cac to chuc nhu Mang luoi A Rap cho Thong tin Nhan quyen va An xa Quoc te len tieng ho tro. Ba co the bi hinh phat 40 roi ve toi "mac y phuc khong đung đan" khi mac quan dai đa khang đinh truoc ngay ra toa rang ba san sang bi đanh roi 40.000 lan đe thay đoi luat le khac nghiet o quoc gia nay.


Nguyen do El-Hussein, luc nay ngoai 30 tuoi, co chong đa chet vi benh than. El-Hussein, lam viec cho phong truyen thong cua phai đoan Lien Hop Quoc o Sudan, bi xet xu ngay 28 thang 7 nam 2009 sau khi bang long tu bo quyen mien to danh rieng cho nhan vien Lien Hop Quoc. Theo đieu khoan so 152 cua luat Saria Hoi giao tai Sudan, von đua ra hinh phat 40 roi cho bat cu ai "co hanh đong vi pham thuan phong my tuc hay mac quan ao khong đung đan."
Chinh phu Sudan ap dung luat Hoi giao bao thu o mien Bac. Theo cac luat le ve thuan phong my tuc, bat cu ai co hanh đong hoac mac quan ao bi coi la vi pham thuan phong my tuc co the bi phat bang roi hoac mot khoan phat tien, nhung cac luat su va cac nhom nhan quyen noi luat le qua mo ho va đoc đoan. Tai thu đo, canh sat "trat tu cong cong" thuc thi luat phap, giai tan cac đam tiec va canh cao đan ong va đan ba lan lon giua cong chung. Tai mien Bac Sudan hau het la nguoi Hoi giao, nhieu phu nu mac nhung chiec ao dai truyen thong va đoi khan trum đau.


Bat giu Ngay 3 thang 7 nam 2009, canh sat trat tu cong cong bat giu Hussein va 12 phu nu khac mac quan dai tai mot quan ca phe cong cong o Khartoum. Hai ngay sau đo, muoi nguoi trong so cac phu nu đa bi xet xu kin mot cach nhanh chong va bi đanh bang 10 roi ngay sau đo, tranh bi mang tieng vi dinh dang toi mot vu xet xu ve cac cao trang đao đuc. Tuy nhien, Hussein nhat muc đoi ra truoc mot phien toa cong khai va con tu bo viec lam tai phong thong tin cong cong cua Lien Hop Quoc boi vi cong viec nay se giup ba đuoc đac mien truy to. Ba san sang ra toa đe tim cach huy bo đieu luat khac nghiet nay. Hai phu nu khac cung bi truy to ra toa.


Hau toa "Neu toi bi an phat đon, hay bat cu gi khac, toi se khang an. Toi se đi toi cung, toi ca toa Hien phap neu can," Hussein noi. "Va neu toa Hien phap noi luat nay hop hien, toi san sang chiu 40.000 roi chu đung noi la 40 roi. Toi san sang cho đoi bat cu đieu gi xay ra. Toi hoan toan khong so ban an nao."
Ba đa chu y thach thuc canh sat va cac toa an ke tu khi bi bat khi ba nhat muc đoi đua noi vu ra toa an xet xu, nham su dung su on ao đe gay boi roi cho chinh phu Khartum. Vu truy to ba - va trien vong ba co the nhan mot ban an phat 40 roi - đa gay ra mot cuoc phan đoi cua quoc te. Hussein đa moi nhieu nha bao đen buoi đieu tran truoc toa ngay thu tu, 29 thang 7, va đa mac cung bo quan ao khi bi bat - quan dai xanh voi ao so mi va khan choang đau mau xanh. Nhieu nguoi, ke ca cac phu nu ung ho Hussein cung mac quan dai, đa đung chat phong xu. "Muc tieu chinh cua toi la huy bo đieu luat 152," Hussein noi. "Đieu luat nay chong lai ca Hien phap cung nhu luat Hoi giao Saria. Hang chuc ngan phu nu va thieu nu đa bi đanh đon vi cach an ban cua ho trong 20 nam qua. Đay khong phai la đieu hiem thay o Sudan. Toi muon tu bo quyen mien to vi lam viec cho LHQ."


Quoc te ho tro Ngay 6 thang 8 nam 2009, Tong thong Phap Nicolas Sarkozy khang đinh rang Phap se tiep tuc ho tro viec Hussein "can đam". "Chung toi se tiep tuc giup ba trong cuoc tranh đau nay, von la cuoc tranh đau cua tat ca cac phu nu khac va cung đang nguong mo ba," Sarkozy noi trong mot la thu đuoc van phong tong thong cong bo. Sarkozy noi ve su "xuc đong" va "noi lo lang sau xa" cua ong ve so phan cua Hussein, coi vu xu ve toi "vi pham thuan phong my tuc" la "mot cuoc tan cong khong the chap nhan đoi voi nu quyen." Sarkozy viet buc thu nay đe tra loi cau hoi cua lanh tu đang Cong san Phap Marie-George Buffet, nguoi cung bay to su quan tam trong truong hop nay.
"Cung giong nhu ba, toi co su nguong mo sau đam ve su can đam va quyet tam cua ba Lubna," ong viet. "Cuoc tranh đau cua ba co chinh nghia." Tham phan xet xu vu an nay o Khartoum đa đinh hoan phien xu cho đen ngay 7 thang 9 đe xet xem la lieu Hussein, mot nha bao lam viec cho LHQ, co quyen mien to hay khong.


Bi phat tien Ngay 7/9, 2009, sau mot phien xu keo dai ba gio, Hussein bi ket toi vi pham thuan phong my tuc noi cong cong vi mac quan, nhung đuoc tha hinh phat đanh bang roi va ap đat khoan tien phat. Hussein noi ba se khong tra mot khoan phat 200 My kim va thay vao đo se chiu o tu mot thang đe phan đoi nhung luat le đao đuc khac nghiet cua Sudan. Quyet đinh cua quan toa ap đat mot khoan phat tuong đuong 200 My kim co ve nhu la mot co gang nham han che su chi trich. "Toi se khong tra mot xu," Hussein trong phien toa cung mac chiec quan đa khien ba bi bat giu, noi voi thong tan xa AP sau khi co phan quyet. Trong khi toa xu, canh sat đa bat khoang 40 phu nu phan đoi ben ngoai tru so cua toa an đe ung ho ba Hussein, vai nguoi trong so ho cung mac quan đe bieu lo su đoan ket. Cac luat su noi Hussein se bi đua toi mot nha tu o Omdurman, ngoai o cua Khartoum, sau khi ba khong chiu nop phat.
Tuy nhien, qua ngay 8 thang 9, Husein đa đuoc tha tu do vi co mot hiep hoi nha bao o Sudan đong nop phat 200 USD thay cho ba.


Chu thich