An Huy (tieng Trung: 安徽; binh am: Anhui, IPA:anxwei) la mot tinh cua Cong hoa Nhan dan Trung Hoa. Nam 2020, An Huy la tinh đong thu tam ve so dan, đung thu 11 ve kinh te Trung Quoc voi 61,02 trieu dan, tuong đuong voi Cong hoa Nam Phi va 3.868 ty NDT (560 ty USD), tuong đuong voi Na Uy. An Huy co chi so GDP đau nguoi đung thu 15, đat 63.382 NDT (tuong ung 9.186 USD).
Tinh nam o Hoa Đong va trai dai tren cac đong bang Truong Giang va Hoai Ha, An Huy giap voi Giang To o phia đong, Chiet Giang o phia đong nam, Giang Tay o phia nam, Ho Bac o phia tay nam, Ha Nam o phia tay bac, va giap voi Son Đong tren mot đoan nho o phia bac. Tinh li An Huy la Hop Phi.
Vao đau thoi Thanh, An Huy thuoc tinh Giang Nam, đen nam Khang Hi thu 6 (1667), trieu đinh đa tach tinh Giang Nam thanh tinh Giang To va An Huy. Ten goi "An Huy" bat nguon tu ten cua hai thanh pho phia nam cua tinh la An Khanh va Huy Chau (nay la Hoang Son). Gian xung cua An Huy la "皖" (Wan, am Han Viet la Hoan, Hoan hay Hoan)


Lich su An Huy đuoc xem la mot trong nhung noi khoi nguyen cua dan toc Trung Hoa, vao thoi đai đo đa cu cach nay khoang tu 2 đen 3 trieu nam truoc, tren đia ban An Huy ngay nay đa xuat hien nguoi Hoa Huyen Vien (和县猿人) co kha nang đung thang nguoi khi di chuyen. Vao cuoi nhung nam 1970 va đau 1980, tai di chi Tiet Gia Cuong (薛家岗遗址) thuoc huyen Tiem Son cua An Huy đa phat hien đuoc dau tich ve hoat đong cua loai nguoi thoi đai đo đa moi cach nay khoang tu 5 đen 6 nghin nam, sau đo tai nhieu noi tren đia ban An Huy cung đa phat hien đuoc nhung di chi van hoa thoi đai đo đa moi.
Quan chu khai quoc nha Thuong la Thanh Thang đa tung đinh đo tai đat "Bac", nay thuoc Bac Chau o bac bo An Huy. Khi đo, đai bo phan cu dan tai An Huy khong phai la toc Hoa Ha, song ve sau nhung nguoi Đong Di va Son Viet nay đa dan dan đong hoa thanh toc Han.
Thoi nha Chu, tren đia ban An Huy co nhieu nuoc chu hau nhu Chung Li (钟离), Luc (六), Anh (英), Thu (舒), Thu Dung (舒庸), Thu Cuu (舒鸠), Thu Luc (舒蓼), Sao (巢), Tu (徐), Tieu (萧) va Hoan (皖). Cac nuoc nho nay dan bi hai the luc lon manh la nuoc Ngo va nuoc So thon tinh. Đen cuoi thoi Chien Quoc, kinh đo Dinh (nay thuoc tinh Ho Bac) cua nuoc So bi nuoc Tan cong chiem, vi the So đa phai thien đo đen Tho Xuan (nay thuoc Tho huyen cua An Huy) vao nam 241 TCN. Đen nam 224 TCN, đai tuong nuoc So la Hang Yen (项燕) đa bai tran truoc 60 van đai quan Tan duoi su chi huy cua Vuong Tien; đen nam 223 TCN, Tho Xuan roi vao tay Tan, nuoc So cung diet vong. Nam 221 TCN, Tan hoan thanh viec chinh phuc sau nuoc, thong nhat Trung Hoa.
Thoi Tan, đai bo phan khu vuc An Huy thuoc Cuu Giang quan, đau phia bac thuoc Tu Thuy quan va Nang quan. Trong chien tranh Han-So, Hang Vu đa thua Luu Bang trong tran Cai Ha tai vung thuoc huyen Co Tran ngay nay, sau đo Hang Vu đa tu van tai O Giang (nay thuoc Hoa huyen).
Thoi Han Vu Đe, do ap luc tu nuoc Man Viet, toan bo nuoc Đong Au đa di doi tu nam bo Chiet Giang đen Lu Giang quan (nay thuoc khu vuc Thu Thanh). Nhung nam cuoi thoi Han, Tho Xuan tro thanh can cu cua quan phiet Vien Thuat. Nam 197, Vien Thuat chinh thuc xung đe, tu xung la Trong Gia, đong đo o Tho Xuan, song vung đat kiem soat cua ong khi đo chi co 2 quan Cuu Giang va Lu Giang. Sau khi bi Luu Bi đanh bai, Vien Thuat bi benh mat. Sau đo, Tho Xuan ve tay quan phiet Tao Thao.
Đen thoi Ngu Ho thap luc quoc, cac sac dan du muc xam nhap Hoa Bac va lap nen cac chinh quyen khac nhau, con o phuong Nam van do cac trieu đai cua nguoi Han cai quan. Trong khoang thoi gian nay, bac bo An Huy tro thanh tien tuyen đoi đau giua mien Nam va mien Bac, ngon lua chien tranh lien tuc bung len. Nam 383, đa xay ra đai chien Phi Thuy giua Tien Tan va Đong Tan, Phi Thuy đuoc cho la con song co chay qua vung ma nay la Luc An.
Nhung nam Khai Hoang chi tri thoi Tuy Van Đe, kinh te khu vuc An Huy khoi phuc va đat đuoc trinh đo rat cao. Sau khi trai qua thoi gian hon chien cuoi thoi Tuy, đen khi Nha Đuong thong nhat Trung Hoa, An Huy lai co đuoc hoa binh. Trong loan An Su, khu vuc Hoai Ha o bac bo An Huy đa bi chien tranh tan pha. Nam 875, tuc cuoi thoi Nha Đuong, đa xay ra khoi nghia Vuong Tien Chi, Hoang Sao, quan noi day tu Ha Nam đa sang Hoa huyen cua An Huy roi vuot song Truong Giang đe toi Hoan Nam, sau đo tien đen tan Phuc Kien, Quang Đong, sau đo lai qua An Huy đe đanh Truong An.
Thoi Ngu Đai Thap Quoc, nam bo An Huy thuoc nuoc Ngo. Ly Bien (Nam Đuong Liet To) sau đo đa đoat lay quyen kiem soat nuoc Ngo vao nam 937 va lap ra nuoc Nam Đuong. Khi đo, bac bo An Huy thuoc quyen kiem soat cua Ngu Đai.
Cuoi thoi Bac Tong, đa xuat hien nha Kim cua nguoi Nu Chan o phuong Bac. Sau nam 1127, vung bac bo Hoai Ha cua An Huy tro thanh đat cua trieu Kim, An Huy mot lan nua tro thanh noi đoi đau giua the luc hai mien: phia bac la Kim va phia nam la Nam Tong. Nam 1161, Kim Hai Lang vuong Hoan Nhan Luong xuat binh phat Tong, song đa that bai trong đai chien Thai Thach o vung nay thuoc Ma An Son. Nam 1234, Kim bi đe quoc Mong Co tieu diet. Nam 1276, quan Mong Co cong chiem kinh thanh Hang Chau cua Nam Tong, tu đo toan bo An Huy quy thuoc Nha Nguyen.


= Thoi Minh =

Sau khi Chu Nguyen Chuong sang lap Nha Minh, do ban đau trieu đai nay đinh đo o Nam Kinh, khu vuc hai tinh An Huy va Giang To hien nay do Luc bo cua trieu đinh Trung uong truc tiep quan ly, goi la "Truc Le". Minh Thai To đinh que huong Phuong Duong cua minh la "Trung Đo" va đa tung tinh đen chuyen thien đo ve đay song sau đo đa tu bo ke hoach va chi xay dung lang mo to tien va mot phan tuong thanh. Thoi Minh, tai đia phan nay la An Huy co tong cong 7 phu, trong đo 4 phu o phia nam Truong Giang: Huy Chau phu, Ninh Quoc phu, Thai Binh phu, Tri Chau phu; 2 phu o bo bac Truong Giang: An Khanh phu, Lu Chau phu; con luu vuc Hoai Ha cua An Huy thi chi co mot phu la Phuong Duong phu. Thoi Nha Minh, Vu Ho huyen tai bo nam Truong Giang đa phat trien thanh mot trung tam kinh te moi. Nhung nam Vinh Lac thoi Minh Thanh To, kinh đo đuoc di doi ve Bac Kinh, khu vuc Truc Le truoc đo đuoc đoi ten thanh Nam Truc Le.
Nam 1635, Ly Tu Thanh đa cong ham Phuong Duong, đao mo to tien cua hoang that trieu Minh, pha huy "chua Hoang Giac", ngoi chua ma Chu Nguyen Chuong đa xuat gia.


= Thoi Thanh =

Nam 1645, quan Thanh cong chiem Nam Kinh, sau đo đa đoi Nam Truc Le thanh Giang Nam tinh; đen nam 1667, trieu Thanh lai phan Giang Nam tinh thanh Giang To va An Huy. Tinh hoi An Huy đuoc thiet lap tai An Khanh, la noi đong tru so cua An Huy tuan phu va An Huy an sat su. Quan ly dan chinh tai An Huy la phan su cua Giang Nam ta bo chanh su, truong ky tru tai Giang Ninh phu (Nam Kinh), đen nam 1760 (nam Can Long thu 25), thi di doi đen An Khanh. Ranh gioi An Huy tu đo đen nay it co thay đoi.
Thoi cuoi Nha Thanh, Thai Binh Thien Quoc đa đinh đo tai Nam Kinh, khi đo nam An Huy la can cu luong thuc va quan su chu yeu cua cuoc khoi nghia nay. Tuong quan cua Tang Quoc Phien va quan Thai Binh cua Tran Ngoc Thanh đa giao chien rat du doi, đai bo phan cu dan nam An Huy đa thiet mang hoac chay tron, kinh te đia phuong bi anh huong nghiem trong. Sau chien tranh, cu dan cac vung Ha Nam va Ho Bac đa di cu đen Hoan Nam, vi the van hoa tap tuc khu vuc nay đa co nhieu bien đoi. Cung trong thoi ky đo, Niep quan hoanh hanh o khu vuc bac An Huy. Ly Hong Chuong đa chieu mo Hoai quan tai vung phu can Hop Phi tien đen vung Giang Chiet tac chien voi quan Thai Binh. Sau khoi nghia Thai Binh Thien Quoc, Hoai quan tro thanh mot trong nhung luc luong trong yeu cua trieu Thanh.


= Thoi Trung Hoa Dan Quoc =
Sau khi thanh lap Trung Hoa Dan Quoc, đuong sat Tan-Pho đa thong tuyen vao nam 1912, khien Bang Phu khoi sac. Nam 1912, Bach Van Uy tro thanh nguoi cai quan An Huy, ke tuc ong ta la Nghe Tu Xung (倪嗣冲) vao nam 1913, Truong Van Sinh (张文生) vao nam 1920, Ma Lien Giap (马联甲) vao nam 1922, La Đieu Nguyen (吕调元) vao nam 1923, Khuong Đang Tuyen (姜登选) vao nam 1924, Tran Đieu Nguyen (陈调元) vao nam 1925. Đen nam 1926, Tran Đieu Nguyen đa quy thuan Quoc Dan cach mang quan trong Bac phat. Đen nam 1937, tren đia ban An Huy bung phat cac tran chien trong chien tranh Trung-Nhat, An Huy tro thanh noi đan xen kiem soat giua bon the luc la quan Nhat, chinh quyen Uong Tinh Ve, Quoc quan va Cong san đang. Nam 1940, tai An Huy đa xay ra xung đot Quoc-Cong, goi la su bien Hoan Nam. Nam 1946, sau khi Nhat Ban đau hang, chinh phu Quoc dan đa chuyen thu phu cua An Huy tu An Khanh đen Hop Phi. Tu nam 1948 đen 1949, An Huy la mot chien truong chu yeu trong hoi chien Tu-Bang hay con goi la chien dich Hoai-Hai trong noi chien Quoc-Cong.


= Thoi Cong hoa Nhan dan Trung Hoa =
Sau khi Cong hoa Nhan dan Trung Hoa thanh lap vao nam 1949, An Huy bi phan thanh hai cong thu hanh chinh cap tinh la Hoan Bac va Hoan Nam, lay Truong Giang lam ranh gioi, song đen nam 1952 lai hop lai nhu cu. Đia gioi An Huy sau nam 1949 cung co đieu chinh nho: huyen Vu Nguyen đuoc trao cho tinh Giang Tay, hai huyen Hu Di va Tu Hong đuoc trao cho tinh Giang To; nguoc lai, hai huyen Tu va Nang Son von thuoc Giang To thi lai đuoc trao cho An Huy.
Trong thoi ky Nan đoi lon 1959-1961, so nguoi tu vong vi nguyen nhan khong binh thuong tai tinh An Huy la 6,33 trieu nguoi, chiem 18,37% trong tong dan so 34,46 trieu dan cua tinh khi đo, đat ty le cao nhat trong so cac tinh tai Trung Quoc. Ngay 24 thang 11 nam 1978, nong dan o thon Tieu Cuong tai Phuong Duong, An Huy đa ky mot thoa thuan bi mat, chia ruong đat cua thon cho cac ho nong dan nhan khoan. Hanh vi nay vi pham phap luat va chinh sach Trung Quoc luc đo, nhung cuoi cung, hanh đong nay đa đuoc Chinh phu Trung Quoc chap nhan va tich cuc nhan rong, tro thanh mot moc lich su trong qua trinh cai cach mo cua cua Trung Quoc. Trong cuon sach China Road nam 2007, tac gia Rob Gifford đa ghi rang nguoi Trung Quoc xem An Huy la mot "nong nghiep đai tinh" (农业大省). Theo Gifford thi đay la mot uyen ngu đe chi mot khu vuc "rat ngheo" va moi nguoi đe cap đen An Huy nhu la "Appalachia cua Trung Quoc."


Đia ly An Huy giap voi cac tinh Son Đong, Giang To, Chiet Giang, Giang Tay, Ho Bac va Ha Nam. Đia mao An Huy chu yeu la đong bang va go đoi. Đong bang, go đoi va nui thap tai An Huy nam xen ke nhau. Truong Giang va Hoai Ha chay tu tay sang đong An Huy voi chieu dai tuong ung la 416 km va 430 km. Toan An Huy co the đuoc phan thanh nam khu vuc tu nhien: đong bang Hoai Bac, vung đoi Giang Hoai, vung Đai Biet Son o Hoan Tay, vung đong bang ven song Truong Giang va vung nui Hoan Nam. Vung đong bang chiem 31,3% dien tich An Huy (bao gom 5,8% đat cai tao), go đoi chiem 29,5% dien tich, nui non chiem 31,2% dien tich, cac ho va đam lay chiem 8% dien tich.
Cac day nui chu yeu tai An Huy gom Đai Biet Son, Hoang Son, Cuu Hoa Son, Thien Tru Son. Đinh cao nhat la đinh Lien Hoa thuoc Hoang Son voi cao đo 1.860 met.
Vung đong bang Hoan Bac bao gom khu vuc rung la rong rung la ban han binh nguyen Hoa Bac o bo bac Hoai Ha va khu vuc đat ngap nuoc o bo nam Hoai Ha. Vung đong bang Hoan Bac nay co đia the bang phang va rong rai, thuoc khu vuc phia nam cua binh nguyen Hoa Bac. Vung đong bang Hoan Bac co đo cao khoang 20-50 met so voi muc nuoc bien, thap dan tu tay bac xuong đong nam. Cac chi luu phia bac cua Hoai Ha chay theo huong đong nam roi nhap vao Hoai Ha va ho Hong Trach. phia bac cua vung đong bang Hoan Bac chiu anh huong tu cac tran lut cua Hoang Ha nen hien nay co lop tram tich sau. Do đuoc tien hanh khai khan nong nghiep tu rat lau, hien nay vung đong bang Hoan Bac đa khong con tham thuc vat tu nhien, hien chi co cac loai do con nguoi trong nhu trac bach, duong, lieu, hong, duong hoe, du. O phia nam, đia hinh khong đuoc bang phang nhu o phia bac, Đai Biet Son chiem hau het khu vuc tay nam An Huy va mot loai cac đoi va day nui cat qua phan đong nam. Truong Giang chay qua An Huy giua hai vung đoi nui nay.
Cung voi đia hinh, khi hau cua An Huy cung co su khac biet giua bac va nam. phia bac co khi hau on hoa hon va cac mua ro ret hon. Nhiet đo trung binh nam tai An Huy la 16-18 °C, chenh lec bac-nam la khoang 2 °C; nhiet đo trung binh vao thang 1 la khoang tu -1 °C đen 2 °C o phia bac Hoai Ha va tu 0 °C đen 3 °C o phia nam Hoai Ha; nhiet đo trung binh vao thang 7 la khoang 27 °C hoac cao hon. Luong mua trung binh hang nam cua An Huy la 800-1.600mm, cac con mua lon xuat hien vao thang 6 va thang 7 va co the dan đen lu lut. An Huy co trung binh 1.800-2.500 gio nang moi nam, va co 200-250 ngay khong co suong.
An Huy co tren 2.000 song suoi, hon 110 ho. Cac song quan trong tai An Huy la Truong Giang, Hoai Ha, Tan An Giang; cac ho quan trong cua An Huy la ho Sao, ho Long Cam va ho Nam Y; ho Sao voi dien tich be mat 800 km² la mot trong nam ho nuoc ngot lon nhat Trung Quoc. Tong luong tai nguyen nuoc cua An Huy la 68 ti m³, chu yeu la tai cac song thuoc luu vuc Hoai Ha, Truong Giang va Tien Đuong Giang. Trong đo, dien tich thuoc luu vuc Hoai Ha la 66.900 km², dien tich thuoc luu vuc Truong Giang la 66.000 km², dien tich thuoc luu vuc Tien Đuong Giang la 6.500 km².


Đong thuc vat Tham thuc vat rung tai An Huy co su chuyen tiep ro rang giua bac va nam, phia bac Hoai Ha thuoc đoi rung la rong on đoi am voi nhieu cay duong, hoe, đong; phia nam Hoai Ha la khu vuc thuoc đoi rung la rong hon giao thuong xanh va rung la bac can nhiet đoi va đoi rung la rong thuong xanh trung can nhiet đoi voi nhieu cay tung, sam va truc. Nam 2011, toan An Huy co 4,4 trieu ha đat rung, chiem 31,7% dien tich toan tinh. Tong dien tich rung cua An Huy la khoang 3,6 trieu ha, ty le che phu rung đat 26,06%. An Huy co 21 đon vi cap huyen đoi nui, toan bo nam tai vung Đai Biet Son o Hoan Nam va Hoan Tay, ty le che phu rung trung binh o cac đia phuong nay len toi tren 50%; 65 đon vi cap huyen đong bang doc Truong Giang va Hoai Ha co ty le che phu rung binh quan la tren 15%; khu vuc go đoi va suon đoi giua Truong Giang va Hoai Ha co ty le che phu rung tren duoi 12%.
Tinh An Huy co tai nguyen đong thuc vat vat hoang da phong phu, voi nhieu loai khac nhau. An Huy co 4.245 loai thuc vat co mach, chiem 14,2% so loai thuc vat co mach tai Trung Quoc, trong đo co 6 loai thuc vat đuoc bao ho quoc gia cap 1 va 25 loai đuoc bao ho quoc gia cap 2. Toan tinh An Huy co 44 bo, 121 ho voi 742 loai đong vat co xuong song, chiem 14,1% toan quoc, trong đo co 21 loai đong vat đuoc bao ho quoc gia cap 1, 70 loai đuoc bao ho quoc gia cap 2, voi cac loai đac huu nhu ca sau Duong Tu (Alligator sinensis) va ca heo Duong Tu (Lipotes vexillifer) tai luu vuc Truong Giang o trung bo An Huy.


Nhan khau Nam 2011, tong so nhan khau co ho tich tai An Huy la 68,759 trieu nguoi, tang 489.000 nguoi so voi nam truoc; tong so nhan khau thuong tru cua An Huy trong cung nam la 59,68 trieu nguoi, tang 110.000 nguoi so voi nam truoc đo. Theo tong đieu tra nhan khau toan quoc lan thu 6 vao nam 2010, tai An Huy co su hien dien cua tat ca 55 dan toc thieu so đuoc cong nhan tai Trung Quoc voi tong nhan khau la 395.600 nguoi, chiem 0,66% tong nhan khau toan tinh. Trong so cac dan toc thieu so tai An Huy, nguoi Hoi, nguoi Man va nguoi Xa la cac dan toc lon nhat; rieng nguoi Hoi chiem toi 82,92% tong nhan khau cac dan toc thieu so tai An Huy. Cac dan toc thieu so tai An Huy chu yeu phan bo phan tan, toan tinh vao nam 2011 co 9 huong dan toc, 1 nong truong dan toc, 135 thon dan toc. An Huy la tinh mat can bang gioi tinh. Theo mot nghien cuu vao nam 2009 do British Medical Journal phat hanh thi trong nhom tuoi tu 1-4 tai An Huy, trung binh cu 138 be trai thi co 100 be gai.


= Ngon ngu =
Quan thoai đuoc noi o bac bo va trung bo An Huy, tuc phia bac Truong Giang. Cac phuong ngon o bac bo An Huy đuoc phan loai la Quan thoai Trung Nguyen, cung mot he voi cac phuong ngon tai Ha Nam va Son Đong; cac phuong ngon o trung bo An Huy đuoc phan loai la Quan thoai Giang Hoai, cung mot he voi cac phuong ngon tai trung bo tinh Giang To lan can. Cac phuong ngu khong thuoc Quan thoai đuoc noi o phia nam Truong Giang: cac phuong ngon cua tieng Ngo đuoc noi tai Tuyen Thanh, song no đang dan bi Quan thoai Giang Hoai thay the; cac phuong ngon cua tieng Cam đuoc noi o mot vai huyen o vung tay nam giap voi tinh Giang Tay; va tieng Huy đuoc noi tai khoang 10 huyen o cuc nam cua An Huy.


= Ton giao =

Tren đia ban An Huy, cac ton giao pho bien nhat la ton giao dan gian Trung Quoc, Phat giao Han va Đao giao. Mot so cong trinh ton giao noi tieng tai An Huy la thap Chan Phong (振风塔) tai An Khanh, hay Hoa Thanh tu, Nhuc Than bao đien, Bach Tue cung, Thien Đai tu tren Kim Hoa Son, mot trong tu đai danh son cua Phat giao Trung Quoc. Tai Hop Phi co đen tho Bao Cong. An Huy cung co cac cong đong Hoi giao va la mot trong nhung noi co nhieu tin huu Ki-to giao nhat tai Đong A.


Cac đon vi hanh chinh An Huy đuoc chia lam 16 đon vi hanh chinh, toan bo la thanh pho thuoc tinh (đia cap thi, 地级市):

Cac đon vi hanh chinh cap đia khu tren đay đuoc chia thanh 105 đon vi hanh chinh cap huyen, gom 44 quan (thi hat khu), 9 thanh pho cap huyen (huyen cap thi), va 52 huyen. Cac đon vi hanh chinh cap huyen nay lai đuoc nho thanh 1845 đon vi hanh chinh cap huong, gom 972 thi tran (tran), 634 huong, 9 huong dan toc, va 230 phuong (nhai đao).


Kinh te Theo tinh toan so bo, tong san pham quoc noi (GDP) cua An Huy nam 2011 la 1,51103 nghin ti NDT, theo gia ca so sanh, ty le tang truong so voi nam truoc la 13,5%. Theo khu vuc, khu vuc mot cua nen kinh te đat gia tri 202,03 ti NDT, tang truong 4% so voi nam truoc; khu vuc hai đat gia tri 822,64 ti NDT, tang truong 17,9% so voi nam truoc; khu vuc ba đat gia tri 486,36 ti NDT, tang truong 10,5% so voi nam truoc đo. Ty le giua ba khu vuc trong nen kinh te cua An Huy đa thay đoi tu 14:52,1:33,9 cua nam 2010 thanh 13,4:54,4:32,2 vao nam 2011, trong đo gia tri cong nghiep chiem ty trong 46,2% trong GDP, tang 2,4% so voi nam truoc. Nang suat lao đong toan xa hoi cua tinh An Huy vao nam 2011 la 36.986 NDT/nguoi, thu nhap binh quan đau nguoi đat 25.340 NDT/nguoi (tuc khoang 3.923 USD).
Nam 2018, An Huy la tinh đong thu tam ve so dan, đung thu 13 ve kinh te Trung Quoc voi 63,2 trieu dan, tuong đuong voi Phap va ba nghin ty NDT (445 ty USD), tuong đuong voi Na Uy. An Huy co chi so GDP đau nguoi đung thu hai muoi hai, đat 47.712 NDT (tuong ung 7.210 USD).


= Nong nghiep =
Phan lon tinh An Huy co luong quang nhiet lon, luong mua phong phu, mua va nang trong cung mot thoi ky, đieu nay co loi cho su phat trien cua cay trong. Ngoai ra, trung bo va bac bo An Huy la vung đong bang rong lon, đat đai phi nhieu. Nam 2011, dien tich trong cay luong thuc co hat cua An Huy la 6621,5 nghin ha, trong đo dien tich chuyen dung trong lua mi chat luong cao la 1.985 nghin ha. Ngoai ra, dien tich trong cay co dau la 878,3 nghin ha, dien tich trong bong la 350,4 nghin ha, dien tich trong rau xanh la 790,3 nghin ha. Nam 2010, tong san luong luong thuc cua An Huy la 308,05 trieu tan, la muc cao nhat so voi nhung nam truoc đo. San luong hat co dau đat 2,276 trieu tan, san luong bong đat 316 nghin tan, san luong thuoc la đat 29 nghin tan, san luong tra đat 83 nghin tan, san luong rau xanh đat 21,374 trieu tan va san luong hoa qua đat 8,053 trieu tan.
Tinh đen cuoi nam 2011, so lon chan nuoi tai tren đia ban An Huy la 14,673 trieu con; so lon nuoi xuat chuong moi nam la 27,211 trieu con. San luong cac loai thit chu yeu vao nam 2011 la 3,718 trieu tan, trong đo luong thit lon, thit bo va thit cuu la 2,651 trieu tan. San luong trung gia cam đat 1,197 trieu tan. San luong sua bo đat 225 nghin tan. San luong thuy san đat 1,995 trieu tan.


= Cong nghiep =
Sau cai cach mo cua, linh vuc cong nghiep cua tinh An Huy đa co cac tien bo, hinh thanh đuoc mot he thong cong nghiep tuong đoi hoan chinh, bao gom ca nganh nang luong va luyen kim. Chery Automobile Co., Ltd. la bieu tuong cho nganh cong nghiep o to cua An Huy. Cac cong ty lon nhat cua tinh An Huy bao gom Anhui Conch Cement Company, chuyen ve san xuat va phan phoi xi mang, Guoyang Securities Co, mot nha cung cap dich vu tai chinh, va Ma’anshan Iron & Steel, mot nha san xuat gang thep.
Nam 2011, gia tri cong nghiep cua An Huy đat 706,17 ty NDT, đat muc tang truong 21,1% so voi nam truoc; trong đo cong nghiep nhe tang truong 27,2% con cong nghiep nang tang truong 18,6%, ty le giua hai nganh nay vao nam 2011 la 30,8:69,2. Cac nha may san xuat theo hinh thuc co phan hoac von đau tu nuoc ngoai (bao gom ca von Hong Kong, Ma Cao va Đai Loan) tiep tuc tang truong nhanh chong voi ty le tuong ung la 22% va 20%. Bay nganh cong nghiep hang đau cua An Huy la thong tin đien tu, che tao o to va thiet bi, vat lieu va vat lieu moi, nang luong moi, thuc pham va y duoc, det may va quan ao, nganh cong nghiep dich vu hien đai.


= Khoang san =
An Huy la mot tinh lon ve tai nguyen khoang san voi tru luong phong phu. Tinh đen cuoi nam 2011, nguoi ta đa phat hien đuoc 158 loai khoang san tren đia ban An Huy, trong đo đa xac minh đuoc tru luong cua 126 loai khoang san voi nam loai khoang san nang luong, 22 loai khoang san kim loai, 96 loai khoang san phi kim. Cac vung mo quan trong cua An Huy bao gom sat tai Ma An Son, than đa o Hoai Nam va đong tai Đong Lang.


Giao thong = Đuong sat =
He thong đuong sat cua tinh An Huy do cuc đuong sat Thuong Hai quan ly. Nam 2011, tong chieu dai mang luoi đuong sat hoat đong tai An Huy la 3144 km. Cac tuyen đuong sat chinh tren đia ban An Huy la Kinh-Ho, Lung-Hai, Kinh-Cuu, Thanh-Phu, Phu-Hoai, Hoai Nam, Tuyen-Hang, Hoan-Cam, Ninh-Tay, Ho-Dong. Cac tuyen đuong sat cao toc đi qua đia phan An Huy bao gom đuong sat cao toc Kinh-Ho, đuong sat lien thanh Ninh-An, đuong sat van chuyen hanh khach Hop-Bang, đuong sat van chuyen hanh khach Thuong-Hang, đuong sat cao toc Hop-Vu.
An Huy co ba ga van chuyen hanh khach cap mot la ga Phu Duong, ga Bang Phu va ga Hop Phi; cung voi bon ga van chuyen hang hoa cap mot la ga Phu Duong Bac, ga Bang Phu Đong, ga Vu Ho Đong, ga Hoai Nam Tay. Cac ga van chuyen hanh khach cap hai tai An Huy gom ga Hop Phi Nam, ga Vu Ho, ga Hoai Nam, ga Tuc Chau, ga Tru Chau, ga Hoai Bac, ga Ma An Son, ga Đong Lang, ga Bac Chau, ga Hoang Son, ga Nang Son, ga Thuy Gia Ho, ga Hop Phi Tay, ga Tich Khe.


= Đuong bo =
Mat đo đuong bo tai An Huy đung vao hang đau trong so cac tinh tai Trung Quoc. An Huy co 14 ben xe hanh khach cap đia khu, 65 ben xe hanh khach cap huyen va 20 ben van chuyen hang hoa. Tinh đen cuoi nam 2011, tong chieu dai cac tuyen cong lo tai An Huy la 149.534,65 km, mat đo la 107,27 km/100 km²; trong đo co 3.009 km đuong cao toc đa thong xe, co đen 99.98% so thon hanh chinh tai An Huy đa thong cong lo. Tat ca cac đia cap thi tai An Huy đeu đa thong đuong cao toc, neu đi theo cac tuyen cao toc nay se mat khoang 6 tieng đe qua canh theo chieu bac-nam cua An Huy, va mat khoang 3 tieng neu qua canh theo chieu đong-tay. Tai An Huy co 3 cay cau lon vuot Truong Giang, đo la cau Truong Giang An Khanh, cau Truong Giang Vu Ho va cau Truong Giang Ma An Son; va co 12 cau vuot Hoai Ha. Nam 2011, he thong đuong bo cua An Huy đa thuc hien van chuyen 1,79 ty luot hanh khach va 2,19 ty tan hang hoa.
Cac tuyen đuong cao toc chu yeu chay tren đia phan An Huy la đoan Hop Tu cua tuyen đuong cao toc Kinh-Đai (mot trong cac tuyen chinh cua he thong đuong cao toc Trung Quoc), đuong cao toc Hop-Ninh, đuong cao toc Hop-An, đuong cao toc Lu-Đong, đuong cao toc Đong-Thang, đuong cao toc Thang-Đon, đoan Ninh-Hoai cua đuong cao toc Truong-Tham, đoan Bac-Phu va An-Canh cua đuong cao toc Te-Quang, đoan An Huy cua đuong cao toc Lien-Hoac, đoan Bang-Minh va đoan Gioi-Phu-Bang cua đuong cao toc Ninh-Lac, đoan Hop-Ninh va đoan Hop-Luc-Diep cua đuong cao toc Ho-Thiem, đoan Hop-Ninh va đoan Hop-Tu va đoan Hop-Luc Diep cua đuong cao toc Ho-Dong, đoan Quang-Tu va đoan Tuyen-Quang va đoan Vu-Tuyen va đoan Duyen Giang va đoan Cao-Gioi cua đuong cao toc Ho-Du, đoan Huy-Hang cua đuong cao toc Hang-Thuy, đoan Ninh-Ma va Ma-Vu cua đuong cao toc Ninh-Vu, đuong cao toc Hop-An, đoan Hop-Sao-Vu cua đuong cao toc Vu-Hiep, đuong cao toc vanh đai Hop Phi.


= Đuong thuy =
An Huy nam trong luu vuc hai con song lon la Hoai Ha va Truong Giang nen co đieu kien thuan loi đe phat trien giao thong đuong thuy. Tinh An Huy co cac cang cap mot la cang Bang Phu, cang Hoai Nam, cang Phu Duong, cang Vu Ho, cang Ma An Son, cang An Khanh; cac cang cap hai la cang Phuong Duong, cang Phuong Đai, cang Loi Tan, cang Đong Lang. Tinh đen cuoi nam 2011, tong ly trinh cac tuyen đuong song co the thong hanh cua An Huy la 5.596 km, trong đo co 1.084 km cac tuyen đuong thuy cap cao. Toan tinh An Huy co khoang 30.000 tau thuyen hoat đong voi tong tai trong la 26 trieu tan. Nam 2011, he thong cang cua An Huy đa thong qua khoi luong hang hoa len đen 370 trieu tan, voi 388 nghin container. O ven song tren đia ban An Huy co tren 380 ben co the đon tau trong tai cap 1000 tan tro len, so luong cang song cua An Huy la cao nhat trong cac tinh mien Trung va mien Tay cua Trung Quoc.


= Đuong khong =
An Huy co ba san bay hang khong dan dung la san bay quoc te Lac Cuong Hop Phi, san bay Đon Khe Hoang Son va san bay Phu Duong, ngoai ra tai An Khanh co mot san bay ket hop ca quan su lan dan dung (san bay Thien Tru Son An Khanh), du tinh se xay dung moi say bay quoc te Tan Kieu Hop Phi va san bay Cuu Hoa Son Tri Chau. San bay quoc te Lac Cuong Hop Phi la cua khau hang khong cap mot quoc gia, voi 400 chuyen bay moi tuan tren 46 đuong bay. Nam 2011, he thong cang hang khong cua An Huy đa phuc vu van chuyen 5,21 trieu luot hanh khach va 40.000 tan hang hoa.


Van hoa Hoang Mai hi (黃梅戲) co nguon goc tu vung ven cua An Khanh, la mot loai hinh hi khuc pho bien tren khap Trung Quoc. Hoang Mai hi bao gom cac đieu ca vu thon que va co the đa ra đoi tu 200 nam truoc hoac tham chi lau hon; loai hinh nay co truyen thong ca bang phuong ngon Quan thoai tai An Khanh. Huy kich (徽剧) la mot loai hinh nhac kich truyen thong bat nguon tu khu vuc noi tieng Huy o nam bo An Huy, no la mot trong cac tien than cua Kinh kich. Vao thap nien 1950, Huy kich đa hoi sinh sau mot thoi gian bi lanh quen. Lu kich (廬劇) la mot loai hinh nhac kich truyen thong xuat hien khap vung trung bo An Huy, tu đong sang tay. Ngoai ra, con co Hoa Co hi (花鼓戏) tai Phuong Duong, Tu Chau hi o Tu huyen, Bang kich (梆剧) tai Bac Chau, Na hi (傩戏) tai Quy Tri
Am thuc An Huy la mot trong tam truong phai truyen thong chinh cua am thuc Trung Quoc. Truong phai nay ket hop cach nau nuong tu bac bo An Huy (ven Hoai Ha), trung-nam An Huy (ven Truong Giang) va cac khu vuc noi tieng Huy o nam bo An Huy; trong đo cac mon o khu vuc Hoan Nam la đai bieu chu yeu cua am thuc An Huy, bat nguon tu cach nau nuong cua khu vuc Hoang Son. Am thuc An Huy đuoc biet đen voi viec su dung cac loai thu san va thao moc hoang da ca tren can lan duoi nuoc, che bien bang cach cach ran lau tren lua, ninh va hap thuc an; cung nhu cach chuan bi tuong đoi đon gian. Đai dien tieu bieu cua am thuc An Huy la mon vit ho lo (vit quay Lu Chau), ho lon Ly Hong Chuong...
An Huy co nhieu san pham truyen thong co lien quan đen thu phap: Tuyen Chau (nay la Tuyen Thanh) va Huy Chau (nay la Hoang Son) noi tieng voi san pham giay Tuyen (宣纸) va muc Huy (徽墨), chung đuoc xem la nhung loai giay va muc tot nhat trong thu phap Trung Quoc. Huyen Hap noi tieng voi san pham nghien Hap (歙砚), mot trong nhung loai nghien dung đe mai muc đuoc ua thich nhat.


Du lich Cac thon co o nam bo An Huy: Tay Đe va Hoanh thon, la di san the gioi tu nam 2000
Hoang Son, day nui voi nhieu thang canh o nam bo An Huy, la di san the gioi tu nam 1990
Cuu Hoa Son, mot trong tu đai danh son cua Phat giao Trung Quoc, o nam bo An Huy
Te Van Son (齐云山), mot trong tu đai danh son cua Đao giao Trung Quoc, o nam bo An Huy
Thien Tru Son (天柱山), co biet danh la "Giang Hoai đe nhat son", o nam bo An Huy
Lang Da Son (琅琊山), la thang canh cap AAAA cua Trung Quoc, nam o trung bo An Huy
Đon Khe lao nhai (屯渓老街), pho co o thanh pho Hoang Son
Tuy Ong đinh (醉翁亭), đat theo hieu cua thi nhan Au Duong Tu thoi Bac Tong
Ho Sao, mot trong nam ho nuoc ngot lon nhat Trung Quoc
Đong Thai Cuc (太极洞), đuoc thi nhan Phung Mong Long mo ta la mot trong "Thien ha tu tuyet", cung la mot đia điem linh thieng cua tin đo Đao giao, la hang đong karst dai nhat tai Đong A
Thap Chan Phong (振风塔), ngoi chua thap tu thoi Minh tai An Khanh


Giao duc Đia phuong ket nghia Hoa Ky, Maryland 10/6/1980
 Đuc, Niedersachsen 8/9/1984
 Phap, Franche-Comte 18/5/1987
 Nhat Ban, Kochi 8/11/1994
 Ba Lan, Dolnoslaskie 8/6/1997
 Yemen, Hadhramaut 17/2/1998
 Uc, Lanh tho Bac Uc 23/10/2000
 Nam Phi, Limpopo 31/10/2000
 Bi, Walloon Brabant 9/5/2002
 Ai Cap, Dakahlia 2/9/2003
 Philippines, Nueva Ecija 10/9/2003
 Thuy Đien, Vastra Gotaland 28/9/2005
 Argentina, La Pampa 2/2005


Chu thich Tham khao