Trong kinh te hoc, tong san pham noi đia, tuc tong san pham quoc noi hay GDP (viet tat cua gross domestic product) la gia tri thi truong cua tat ca hang hoa va dich vu cuoi cung đuoc san xuat ra trong pham vi mot lanh tho nhat đinh (thuong la quoc gia) trong mot thoi ky nhat đinh (thuong la mot nam).
Gan đay, trong cac tai lieu thong ke mang tinh nghiem ngat, thuat ngu tieng Anh national gross domestic product- NGDP hay đuoc dung đe chi tong san pham quoc noi, regional (hoac provincial) gross domestic product- RGDP hay dung đe chi tong san pham noi đia cua đia phuong. GDP la mot trong nhung chi so co ban đe đanh gia su phat trien kinh te cua mot vung lanh tho nao đo.


Phuong phap tinh GDP = Phuong phap chi tieu (phuong phap luong san pham) =
Theo phuong phap chi tieu, tong san pham noi đia cua mot quoc gia la tong so tien ma cac ho gia đinh trong quoc gia đo chi mua cac hang hoa noi đia. Nhu vay trong mot nen kinh te gian đon ta co the de dang tinh tong san pham quoc noi nhu la tong chi tieu hang hoa va dich vu cuoi cung hang nam.
GDP (Y) la tong cua tieu dung (C), đau tu (I), chi tieu chinh phu (G) va can can thuong mai (xuat khau rong, X - M).

Y = C + I + G + (X - M)

Chu giai:

TIEU DUNG - consumption (C) bao gom nhung khoan chi cho tieu dung ca nhan cua cac ho gia đinh ve hang hoa va dich vu. (xay nha va mua nha khong đuoc tinh vao TIEU DUNG ma đuoc tinh vao ĐAU TU TU NHAN).
ĐAU TU - investment (I) la tong đau tu o trong nuoc cua tu nhan. No bao gom cac khoan chi tieu cua doanh nghiep ve trang thiet bi va nha xuong hay su xay dung, mua nha moi cua ho gia đinh. (luu y hang hoa ton kho khi đuoc đua vao kho ma chua đem đi ban thi van đuoc tinh vao GDP)
CHI TIEU CHINH PHU - government purchases (G) bao gom cac khoan chi tieu cua chinh phu cho cac cap chinh quyen tu TW đen đia phuong nhu chi cho quoc phong, luat phap, đuong sa, cau cong, giao duc, y te,... Chi tieu chinh phu khong bao gom cac khoan CHUYEN GIAO THU NHAP nhu cac khoan tro cap cho nguoi tan tat, nguoi ngheo,...
XUAT KHAU RONG - net exports (NX)= Gia tri xuat khau (X)- Gia tri nhap khau(M)


= Phuong phap thu nhap (phuong phap chi phi) =
Theo phuong phap thu nhap hay phuong phap chi phi, tong san pham quoc noi bang tong thu nhap tu cac yeu to tien luong (wage), tien lai (interest), loi nhuan (profit) va tien thue (rent); đo cung chinh la tong chi phi san xuat cac san pham cuoi cung cua xa hoi.

GDP=W+R+i+Pr+Ti+De
Trong đo

W la tien luong
R la tien cho thue tai san
i la tien lai
Pr la loi nhuan
Ti la thue gian thu rong
De la phan hao mon (khau hao) tai san co đinh


= Phuong phap gia tri gia tang (phuong phap san xuat) =
Gia tri gia tang cua doanh nghiep ky hieu la (VA), gia tri tang them cua mot nganh (GO), gia tri tang them cua nen kinh te la GDP
VA = Gia tri thi truong san pham đau ra cua doanh nghiep - Gia tri đau vao đuoc chuyen het vao gia tri san pham trong qua trinh san xuat
Gia tri gia tang cua mot nganh (GO)

GO =∑ VAi    (i=1,2,3,..,n)
Trong đo:

VAi la gia tri tang them cua doanh nghiep i trong nganh
n   la so luong doanh nghiep trong nganh
Gia tri gia tang cua nen kinh te GDP

GDP =∑ GOj   (j=1,2,3,..,m)
Trong đo:

GOj la gia tri gia tang cua nganh j
m   la so nganh trong nen kinh te
Luu y la ket qua tinh GDP se la nhu nhau voi ca ba cach tren. O Viet Nam GDP đuoc tinh toan boi Tong cuc thong ke dua tren co so cac bao cao tu cac đon vi, to chuc kinh te cung nhu bao cao cua cac Cuc thong ke tinh, thanh pho truc thuoc trung uong. Con o My GDP đuoc tinh toan boi Cuc phan tich kinh te.


GDP danh nghia va thuc te GDP danh nghia la tong san pham noi đia theo gia tri san luong hang hoa va dich vu cuoi cung tinh theo gia hien hanh. San pham san xuat ra trong thoi ky nao thi lay gia cua thoi ky đo. Do vay con goi la GDP theo gia hien hanh

GDPin=∑QitPit
Su gia tang cua GDP danh nghia hang nam co the do lam phat.
Trong đo: 

i: loai san pham thu i voi i =1,2,3...,n
t: thoi ky tinh toan
Q (quantum): so luong san pham; Qi: so luong san pham loai i
P (price): gia cua tung mat hang; Pi: gia cua mat hang thu i.
GDP thuc te la tong san pham noi đia tinh theo san luong hang hoa va dich vu cuoi cung cua nam nghien cuu con gia ca tinh theo nam goc do đo con goi la GDP theo gia so sanh. Theo cach tinh toan ve tai chinh-tien te thi GDP thuc te la hieu so cua GDP tiem nang tru đi chi so lam phat CPI trong cung mot khoang thoi gian dung đe tinh toan chi so GDP đo.
GDP thuc te đuoc đua ra nham đieu chinh lai cua nhung sai lech nhu su mat gia cua đong tien trong viec tinh toan GDP danh nghia đe co the uoc luong chuan hon so luong thuc su cua hang hoa va dich vu tao thanh GDP. GDP thu nhat đoi khi đuoc goi la "GDP tien te" trong khi GDP thu hai đuoc goi la GDP "gia co đinh" hay GDP "đieu chinh lam phat" hoac "GDP theo gia nam goc" (Nam goc đuoc chon theo luat đinh).


GDP binh quan đau nguoi GDP binh quan đau nguoi cua mot quoc gia hay lanh tho tai mot thoi điem nhat đinh la gia tri nhan đuoc khi lay GDP cua quoc gia hay lanh tho nay tai thoi điem đo chia cho dan so cua no cung tai thoi điem đo.


Cac thanh phan cua GDP GDP co the tinh la tong cua cac khoan tieu dung, hoac tong cua cac khoan chi tieu, hoac tong gia tri gia tang cua nen kinh te. Ve ly thuyet, du theo cach tinh nao cung cho ket qua tinh GDP nhu nhau. Nhung trong nhieu bao cao thong ke, lai co su chenh lech nho giua ket qua theo ba cach tinh. Đo la vi co sai so trong thong ke.
Theo cach tinh GDP la tong tieu dung, cac nha kinh te hoc đua ra mot cong thuc nhu sau:
GDP = C + I + G + NX
Trong đo cac ky hieu:

C la tieu dung cua tat ca cac ca nhan (ho gia đinh) trong nen kinh te.
I la đau tu cua cac nha kinh doanh vao co so kinh doanh. Đay đuoc coi la tieu dung cua cac nha đau tu. Luu y, đung lan lon đieu nay voi đau tu mang tinh đau co tich tru vao thi truong chung khoan va trai phieu.
G la tong chi tieu cua chinh quyen (tieu dung cua chinh quyen). Quan he cua phan nay đoi voi cac phan con lai cua GDP đuoc mo ta trong ly thuyet kha dung (co the đem đi tieu).
NX la "xuat khau rong" cua nen kinh te. No bang xuat khau (tieu dung cua nen kinh te khac đoi voi cac san pham va dich vu do nen kinh te trong tinh toan san xuat) - nhap khau (tieu dung cua nen kinh te trong tinh toan đoi voi cac san pham va dich vu do nen kinh te khac san xuat).
Ba thanh phan đau đoi khi đuoc goi chung la "noi nhu", con thanh phan cuoi cung la "ngoai nhu".
GDP theo cach tinh tong chi phi (luc nay khong goi la GDP nua, ma goi la tong chi tieu noi đia hay GDE (viet tat cua Gross Domestic Expenditure) đuoc tinh toan tuong tu, mac du trong cong thuc tinh tong chi phi khong ke khai nhung khoan đau tu ngoai ke hoach (bo hang ton kho vao cuoi chu ky bao cao) va no phan lon đuoc su dung boi cac nha kinh te ly thuyet.


Phan biet GDP voi GNP GDP khac voi tong san pham quoc dan (GNP) o cho loai bo viec chuyen đoi thu nhap giua cac quoc gia, no đuoc quy theo lanh tho ma san pham đuoc san xuat o đo hon la thu nhap nhan đuoc o đo. Chang han nhu mot nha may san xuat đo an nhanh đat tai Viet Nam do cong dan My đau tu đe tieu thu noi đia. Khi đo moi thu nhap tu nha may nay sau khi ban hang đuoc tinh vao GDP cua Viet Nam, tuy nhien loi nhuan rong thu đuoc (sau khi khau tru thue phai nop va trich nop cac quy phuc loi) cung nhu luong cua cac cong nhan My đang lam viec trong nha may đuoc tinh la mot bo phan trong GNP cua My.


So sanh xuyen quoc gia GDP cua cac quoc gia khac nhau co the so sanh bang cach chuyen đoi gia tri cua chung (tinh theo noi te) sang bang mot trong hai phuong thuc sau:

Ty gia hoi đoai hien tai: GDP đuoc tinh theo ty gia hoi đoai thinh hanh tren cac thi truong tien te quoc te.
Ngang gia suc mua hoi đoai: GDP đuoc tinh theo su ngang gia cua suc mua (tieng Anh: purchasing power parity hay viet tat: PPP) cua moi loai tien te tuong đoi theo mot chuan chon lua (thong thuong la đong đola My).
Thu bac tuong đoi cua cac quoc gia co the lech nhau nhieu giua hai xu huong tiep can ke tren.
Phuong phap tinh theo su ngang gia cua suc mua tinh toan hieu qua tuong đoi cua suc mua noi đia đoi voi nhung nha san xuat hay tieu thu trung binh trong nen kinh te. No co the su dung đe lam chi so cua muc song đoi voi nhung nuoc cham phat trien la tot nhat vi no bu lai nhung điem yeu cua đong noi te tren thi truong the gioi.
Phuong phap tinh theo ty gia hoi đoai hien tai chuyen đoi gia tri cua hang hoa va dich vu theo cac ty gia hoi đoai quoc te. No la chi thi tot hon cua suc mua quoc te cua đat nuoc va suc manh kinh te tuong đoi.


Cac van đe Mac du GDP đuoc su dung rong rai trong kinh te, gia tri cua no nhu la mot chi so van đang la van đe gay tranh cai. Su phe phan su dung GDP bao ham cac điem sau:

Ket qua tinh GDP theo cac phuong thuc khac nhau lam nguoi ta boi roi, nhat la khi so sanh xuyen quoc gia.
GDP, nhu mot chi so ve kich co cua nen kinh te, nhung lai khong chuan xac trong đanh gia muc song.
GDP khong tinh đen kinh te ngam, kinh te phi tien te nhu kinh te trao đoi, cac cong viec tinh nguyen, cham soc tre em mien phi do cac ong bo ba me (khong lam viec) đam nhiem hay san xuat hang hoa tai gia đinh, gia tri cua thoi gian nghi ngoi va o nhiem moi truong. Vi vay, tai cac nuoc ma viec kinh doanh thuc thi mot cach khong chinh thuc chiem phan lon thi so lieu cua GDP se kem chinh xac.
GDP khong tinh đen tinh hai hoa cua su phat trien. Vi du mot nuoc co the co toc đo tang truong GDP cao do khai thac qua muc tai nguyen thien nhien.
GDP tinh ca nhung cong viec khong đem lai loi ich rong va khong tinh đen nhung hieu ung tieu cuc. Vi du, mot xi nghiep lam tang GDP nhung gay o nhiem mot con song va nguoi ta phai đau tu đe cai tao lai moi truong. Viec nay cung lam tang GDP.
GDP cung khong cho ta su phan anh trung thuc cua su phan chia loi ich trong pham vi đat nuoc. Co the co nhung nhom nguoi khong thu đuoc loi ich gi tu loi ich kinh te chung. GDP cao co the la ket qua cua mot so nguoi giau co đem lai cho nen kinh te trong khi phan lon dan chung song duoi muc ngheo kho.
Mac du con nhieu han che nhung viec tim mot chi so khac thay the GDP cung rat kho khan. Mot su thay the đuoc biet đen la Chi so tien bo thuc su (GPI) đuoc co đong boi Đang Xanh cua Canada. GPI đanh gia chinh xac nhu the nao thi chua chac chan; mot cong thuc đuoc đua ra đe tinh no la cua Redefining Progress, mot nhom nghien cuu chinh sach o San Francisco.


Danh sach quoc gia theo GDP Danh sach quoc gia theo GDP danh nghia nam 2008
Danh sach cac quoc gia theo GDP danh nghia 2009
Danh sach cac quoc gia theo GDP danh nghia 2010
Danh sach cac quoc gia theo GDP danh nghia 2011
Danh sach cac quoc gia theo GDP danh nghia 2012
Danh sach quoc gia theo GDP (PPP) nam 2008
Danh sach quoc gia chau Phi theo GDP
Danh sach quoc gia chau A theo GDP
Danh sach quoc gia chau Au theo GDP
Danh sach cac thanh pho theo GDP


Xem them Chi so giam phat GDP
Tong gia tri gia tang
Tong san luong quoc gia
Cac chi so kinh te
GDP tu nhien
Su phat trien phi kinh te
Gia tri gia tang
Chi so nang luc canh tranh cap tinh
Lo hong san luong


= Tinh toan =
Phan loai san pham theo hoat đong (CPA)
Tinh toan gian tiep cac dich vu tai chinh trung gian (FISIM)


Du lieu Danh sach đay đu cac quoc gia theo GDP: Purchasing Power Parity Method va Current Exchange Rate Method


= Cac an pham lien quan =
Limitations of GDP Statistics by Schenk, Robert. Luu tru ngay 7 thang 3 nam 2006 tai Wayback Machine
whether output and CPI inflation are mismeasured, by Nouriel Roubini and David Backus, in Lectures in Macroeconomics
Ch. 22. Measuring the National Economy, by Dr. Roger A. McCain Luu tru ngay 28 thang 4 nam 2009 tai Wayback Machine


Tham khao Lien ket ngoai Rank Order - GDP - per capita Luu tru ngay 4 thang 10 nam 2006 tai Wayback Machine