Thanh Đien (sinh ngay 15 thang 7 nam 1945) la nghe si cai luong, dien vien đien anh, đao dien san khau, nhiep anh gia nguoi Viet Nam. Ong đuoc Nha nuoc Viet Nam phong tang danh hieu Nghe si uu tu va Nghe si nhan dan. Ngoai ra ong con đuoc biet đen la chong cua nghe si cai luong noi tieng Thanh Kim Hue.


Tieu su Ong ten that la Nguyen Thanh Đien, con co ten la Nguyen Ngoc Chieu, sinh nam 1945 tai Vi Thanh, tinh Chuong Thien (nay la tinh Hau Giang), trong gia đinh co 9 anh em. Tuy cha ong, ong Nguyen Thanh Long, la nghe si đon ca tai tu, than mau, ba Nguyen Thi Tam, la vo su, đeu khong muon con cai theo nghiep cua 2 nguoi, nhung lai co nhieu anh huong đen su nghiep cua con. Ve sau, trong gia đinh co ba nguoi con theo nghe hat, ngoai Thanh Đien con co 2 em gai Ha My Lien (ten that la Nguyen Thi Thu Ha), Ha My Xuan (ten that la Nguyen Thi Xuan).
Sinh ra va lon len trong thoi gian chien tranh, gia đinh ong thuong xuyen phai chay loan nhieu noi truoc khi đinh cu han o Long Xuyen.


Buoc đau su nghiep Tuy bi song than ngan can, nhung anh huong cua 2 nguoi lai giup cho ong som co su đam me cung nhu nhung to chat nghe dien. Khi gia đinh đinh cu tai Long Xuyen, ong tron gia đinh hoc nghe tu danh ca Ngoc An, nguoi đuoc menh danh la "Đe nhat danh ca mien Tay" luc đo. Nam 1959, ong bat đau buoc vao nghe dien khi moi 12 tuoi.
Trong nghiep dien cua minh, ong hoc hoi nhieu nghe si noi tieng thoi bay gio nhu Truong Xuan, Hoang Giang, Viet Hung, Minh Chi, Huu Phuoc, Nam Hung, Hung Minh, Diep Lang... Ong dan co đuoc ten tuoi khi giu vai tro kep đoc mui qua nhieu đoan lon nhu Huong Mua Thu, Hoa The He, Sao Ngan Phuong, Kim Chung v.v... qua cac vo: Nhat kiem ba vuong (vai Tong Tu Ly), Chieu thu sau ly biet (vai Hac Van), Kiep nao co yeu nhau (vai Thanh Cat Tu Han) v.v...
Nam 1969, ong tham gia đoan hat Hoa Phuong cua Bau Trung. Trong mot lan đi luu dien, đoan gap tai nan lat ghe o gan ben pha Vam Cong. Ong đa dung cam cuu song đuoc nhieu nguoi, trong đo co mot co đao non moi 14 tuoi ten Bui Thi Hue, nguoi ve sau tro thanh ban đoi cua ong.


Duyen phan tram nam Sau tai nan lat ghe khong lau, đoan Hoa Phuong tan ra. Ong cung mot so dien vien con lai cua đoan sang gia nhap đoan Kim Chung 2 nam 1970. Nam 1974, ong thanh lap ganh hat Xuan Lien Hoa. Nguoi ban gai va ban dien cu la Thanh Kim Hue cung theo ve lam đao chanh. Ong ba thanh hon voi nhau đau nam 1975.

Sau nam 1975, ong ba tiep tuc tham gia cac đoan cai luong Sai Gon 2, 3, 1, Van cong Thanh pho Ho Chi Minh, Nhan dan Kien Giang. Đac biet, voi vai dien Huyen Tria (Thanh Đien) va Thi Hen (Thanh Kim Hue) trong vo chuyen the cai luong Ngao So Oc Hen nam 1982, ong ba đa ghi danh nhung vai dien đac biet nhat cua lich su cai luong.
Cung trong thap nien 1980, ong tro thanh mot trong nhung thanh vien nong cot cua đoan Cai luong Sai Gon 1 va bat đau tham gia lam đao dien. Trong giai đoan thoai trao cua cai luong, ong ba con mo tiem nhiep anh đe sinh ke. Du vay, ong ba van chung thuy voi nghe thuat cai luong, mo rong vai tro tac gia kich ban (Thanh Kim Hue) va đao dien (Thanh Đien). Ghi nhan cong lao cua ong ba, nha nuoc Viet Nam đa phong tang danh hieu Nghe si uu tu nam 1993. Trong Hoi dien san khau chuyen nghiep toan quoc 1990, ong đuoc tang Huy chuong vang voi vo "Đem trang" (vai dien Bac Ho) va trong Hoi dien SKCNTQ 1995, ong lai đuoc tang Huy chuong vang voi vo "Nuoc mat đen". Tai Lien hoan truyen hinh toan quoc nam 2003, ong ba đeu đuoc tang Huy chuong vang trong vo "Khuc ly huong" voi vai tro dien vien chinh (Thanh Đien) va tac gia (Thanh Kim Hue). Nam 2023, ong đuoc phong tang danh hieu Nghe si nhan dan.


Gia đinh Ong va nghe si Thanh Kim Hue ket hon vao dip Tet nam 1975 va co voi nhau 2 nguoi con la Nguyen Đang Quang (con trai, sinh nam 1977) va Nguyen Đuc Hong Loan (con gai, sinh nam 1986, đa mat vi lam trong benh). Nam 2021, ba qua đoi sau nhieu nam mac benh ung thu.
Ngay 12 thang 7 nam 2024, NSND Thanh Đien gap van đe suc khoe phai nhap vien cap cuu 3 lan. Trua ngay 14 thang 7 nam 2024, sau khi phau thuat nam nghe si đa tinh va đang hoi phuc suc khoe.


Nhung vai dien noi bat = Cai luong =
Ngao so oc hen (vai Quan huyen)
Chuyen tinh Lan va Điep (vai Ong Phu)
Đem trang (vai Bac Ho)
Dau xua (vai Bac Ho)
Kiep nao co yeu nhau (vai Thanh Cat Tu Han)
Nhat kiem ba vuong (vai Tong Tu Ly)
Chieu thu sau ly biet (vai Hac Van)
Khuc ly huong (vai chinh)
Pham Cong Cuc Hoa (vai Tan Luc) (hoi tre)
Nuoc mat đen (vai Huynh)
Va con nhieu vai dien khac


= Truyen hinh =


= Đien anh =


Dan chuong trinh TV Champion (VTC9)


Chu thich Lien ket ngoai Truc Quynh, "Nghe si uu tu Thanh Đien", Tap chi HTV.
Ai Minh, "Đoi nghe si Thanh Đien - Thanh Kim Hue: Khi đoi ta co nhau", Tap chi HTV.
"Thanh Đien - Thanh Kim Hue sau 27 nam gan bo voi nghe", Tap chi Thoi trang tre.
"Thanh Đien vat va voi the nghiem moi", Bao Tuoi tre.
"Đao dien Thanh Đien tu dung san khau", Bao Tuoi tre.
"Nghe si uu tu Thanh Đien - Nghe si uu tu Thanh Kim Hue: Đong vo đong chong...", Bao Thanh nien.