Senegal, quoc hieu la Cong hoa Senegal, la mot quoc gia tai Tay Phi. Senegal giap Mauritanie ve phia bac, Mali ve phia đong, Guinee ve phia đong nam, va Guine-Bissau ve phia tay nam. Senegal vay quanh ba phia Gambia, mot quoc gia co lanh tho la nhung dai đat hai bo song Gambia, chia tach Casamance khoi phan con lai cua Senegal. Senegal cung co bien gioi tren bien voi Cabo Verde. Trung tam kinh te va chinh tri cua Senegal la Dakar.
Senegal nam o cuc tay cua Luc đia A-Au-Phi va lay ten tu song Senegal. Senegal co dien tich 197.000 kilomet vuong (76.000 dam vuong Anh) va dan so khoang 16 trieu nguoi. Đat nuoc đuoc tach ra tu Tay Phi thuoc Phap sau khi Phap trao tra đoc lap, ngon ngu chinh thuc la tieng Phap. Giong nhu cac quoc gia chau Phi thoi hau thuoc đia khac, đat nuoc nay bao gom nhieu cong đong dan toc va ngon ngu, voi cong đong lon nhat la nguoi Wolof, nguoi Fula, va nguoi Serer.
Senegal đuoc xep vao nhom quoc gia ngheo mac no nhieu, voi Chi so Phat trien Con nguoi tuong đoi thap. Phan lon dan so song tren bo bien va lam nong nghiep hoac cac nganh cong nghiep thuc pham khac. Cac nganh cong nghiep chinh khac bao gom khai thac mo, du lich va dich vu. Khi hau đien hinh cua vung Sahel, nhung co mua mua.
Senegal la mot quoc gia thanh vien cua Lien minh chau Phi, Lien Hop Quoc, Cong đong Kinh te Tay Phi, To chuc Hop tac Hoi giao va Cong đong cac quoc gia Sahel-Sahara.


Ten goi "Senegal" co le bat nguon tu phien am tieng Bo Đao Nha cua ten than Zenaga, con đuoc goi la Sanhaja. Ngoai ra, cai ten nay co the bat nguon tu cum tu Wolof Sunuu Gaal, co nghia la "con thuyen cua chung ta."


Lich su Nhung kham pha khao co hoc tren ca vung nay cho thay Senegal tung la noi co nguoi sinh song tu thoi tien su. Hoi giao, ton giao chinh tai Senegal, lan đau tien toi đay vao the ky 11 duoi su anh huong cua nha Almoravid. Vao the ky 13 va 14, vung nay nam duoi anh huong cua cac đe che Mandingo o phia đong; Đe che Jolof cua Senegal cung đuoc lap ra vao thoi gian nay. Nhieu cuong quoc chau Au đa toi đay tu the ky 15 tro ve sau, va chi cham dut khi Phap kiem soat hoan toan đia điem khi ay đa tro thanh mot đau moi buon ban no le quan trong. Nuoc nay gianh lai đoc lap tu Phap ngay 4 thang 4 nam 1960.


= Đoc lap =
Thang 1 nam 1959, Senegal va Sudan thuoc Phap hop nhat thanh Lien bang Mali, va đa tro thanh hoan toan đoc lap ngay 20 thang 6 nam 1960, nho thoa thuan chuyen giao quyen luc đuoc ky voi Phap ngay 4 thang 4 nam 1960. Vi nhung kho khan chinh tri trong nuoc, Lien bang tan ra ngay 20 thang 8. Senegal va Sudan (đuoc đoi ten thanh Cong hoa Mali) tuyen bo đoc lap. Leopold Senghor đuoc bau lam tong thong đau tien cua Senegal vao thang 8 nam 1960.
Sau khi Lien bang Mali tan vo, Tong thong Senghor va Thu tuong Mamadou Dia cung cam quyen theo mot he thong nghi vien. Thang 12 nam 1962, su đoi đau chinh tri cua ho dan toi mot cuoc đao chinh cua Thu tuong Dia. Cuoc đao chinh đam mau bi dep yen, Dia bi bat va bi cam tu, Senegal chap nhan mot hien phap moi trao nhieu quyen cho Tong thong.


= Tu nam 1980 =
Nam 1980, Tong thong Senghor quyet đinh gia tu chinh truong, trao lai quyen luc cho nguoi ke nhiem đa đuoc lua chon tu truoc la Abdou Diouf nam 1981.
Senegal va Gambia cung tham gia vao Bang lien Senegambia vao ngay 1 thang 2 nam 1982. Tuy nhien, bang lien nay đa giai tan nam 1989. Du co nhung cuoc đam phan hoa binh, mot nhom ly khai phia nam tai vung Casamance đa tien hanh cac cuoc xung đot roi rac voi cac luc luong chinh phu tu nam 1982. Senegal co lich su tham gia vao cac đoi quan gin giu hoa binh quoc te kha lau dai.
Abdou Diouf lam tong thong giai đoan 1981 va 2000. Ong thuc đay su tham gia rong lon hon vao chinh tri, giam bot su tham gia cua chinh phu vao kinh te, mo rong quan he đoi ngoai cua Senegal, đac biet voi cac nuoc phat trien. Tinh hinh chinh tri trong nuoc thinh thoang lai bung phat voi nhung cuoc bao đong đuong pho, cang thang bien gioi va bao luc tu phong trao ly khai o vung Casamance phia nam. Tuy nhien, nhung cam ket dan chu va nhan quyen cua Senegal cung đuoc tang cuong. Diouf lam tong thong bon nhiem ky lien tuc. Trong cuoc bau cu tong thong nam 2000, lanh đao đoi lap Abdoulaye Wade đa đanh bai Diouf trong mot cuoc bau cu đuoc cac quan sat vien quoc te cho la tu do va cong bang. Senegal trai qua cuoc chuyen giao quyen luc trong hoa binh lan thu hai, va la lan thu nhat tu đang nay sang đang khac.
Ngay 30 thang 12 nam 2004 Tong thong Abdoulaye Wade thong bao ong se ky mot hiep uoc hoa binh voi nhom ly khai tai vung Casamance. Tuy nhien, đieu nay van chua đuoc thuc hien.
Thang 3 nam 2012, Macky Sall trung cu tong thong, đanh bai tong thong đuong nhiem Abdoulaye Wade. Tong thong Sall đuoc tai cu nhiem ky thu hai trong cuoc bau cu nam 2019. Nhiem ky cua tong thong đuoc giam tu bay xuong nam nam.
Thang 3 nam 2024, ung cu vien phe đoi lap Bassirou Diomaye Faye trung cu tong thong, tro thanh tong thong tre nhat trong lich su Senegal. Thang 11 nam 2024, Faye thong bao rang Phap se rut quan khoi Senegal va đong cua can cu quan su vao cuoi nam 2025.


Đia ly Senegal nam o phia tay luc đia chau Phi. No nam giua vi tuyen 12° va 17° Bac, kinh đo 11° va 18° Tay.
Senegal giap voi Đai Tay Duong ve phia tay, Mauritanie ve phia bac, Mali đe phia đong, Guinee ve phia đong nam, Guine-Bissau ve phia tay nam, va gan nhu vay quanh Gambia (tru mot đuong bien ngan cua nuoc nay).
Khung canh tai Senegal chu yeu gom nhung đong bang cat tay Sahel nang cao len thanh nhung day đoi o phia đong nam. Tai đay co điem cao nhat Senegal, cach Nepen Diakha 2,8 km, cao 638 m (2.093 ft). Bien gioi phia bac đuoc tao nen tu song Senegal; nhung con song khac gom song Gambia va song Casamance. Thu đo Dakar nam tren ban đao Cap-Vert, điem cuc tay cua chau Phi.


Chinh tri Senegal la mot nuoc cong hoa theo tong thong che. Tong thong la nguyen thu quoc gia kiem tong tu lenh cac luc luong vu trang va đuoc bau truc tiep, nhiem ky la nam nam. Quoc hoi gom 120 nghi si đuoc bau truc tiep, nhiem ky la nam nam.
Senegal co 65 đang tham gia chinh tri thong qua viec cung hop tac tien toi mot su chuyen tiep toi mot nen dan chu cua đat nuoc, va tham chi trong so cac nuoc phat trien tai luc đia chau Phi. Quoc hoi la co quan lap phap mot vien, gom 120 thanh vien đuoc bau cu rieng biet voi cuoc bau cu tong thong. Senegal co mot nhanh lap phap, mot nhanh hanh phap kha đoc lap va cong bang. Toa an cap cao nhat cua nuoc nay la hoi đong hien phap, va toa an cong ly, cac thanh vien cua hai toa an nay do tong thong chi đinh.
Cac hoat đong chinh phu Senegal kha minh bach. Muc đo tham nhung kinh te gay can tro toi su phat trien kinh te đat nuoc kha thap. Ngay nay Senegal co mot nen van hoa chinh tri dan chu, la mot trong nhung hinh mau chuyen tiep dan chu thanh cong nhat tai Chau Phi.
Cac quan chuc hanh chinh đia phuong đeu đuoc tong thong chi đinh va chiu trach nhiem truoc tong thong.


= Đang phai chinh tri =
Senegal thuc hien che đo đa đang: Đang cam quyen hien nay la Đang Dan chu Senegal. Đang đoi lap chinh la đang Xa hoi.
Tu đau nhung nam 1980, Senegal phai đoi pho voi phong trao ly khai o vung Casamance do Đang Phong trao cac luc luong dan chu Casamance (MFDC) khoi xuong. Tu giua nhung nam 1990, phong trao ly khai đa phat trien thanh xung đot vu trang. Chinh phu van lam chu đuoc tinh hinh. Tu thang 1 nam 1999, tien trinh hoa binh đa đuoc đua ra. Thang 3 nam 2001, thoa thuan ngung ban đa đuoc ky ket giua Chinh phu va MFDC.
Ngay 19 thang 9 nam 2012, cac nha lap phap bo phieu đe loai bo Thuong vien đe tiet kiem uoc tinh 15 trieu đo la.
Thang 8 nam 2017, đang cam quyen đa gianh chien thang vang doi trong cuoc bau cu quoc hoi. Lien minh cam quyen cua Tong thong Macky Sall chiem 125 ghe trong Quoc hoi 165 ghe.  Nam 2019, tong thong Macky Sall de dang tai đac cu o vong đau tien.


= Chinh sach ngoai giao =

Senegal la thanh vien Lien Hop Quoc, Lien minh chau Phi, Phong trao khong lien ket, Cong đong Phap ngu va hang chuc to chuc quoc te va khu vuc khac.
Hien nay, Senegal theo đuoi đuong loi đoi ngoai đa dang hoa, mo cua nham tranh thu von va ky thuat. Senegal quan he mat thiet voi phuong Tay, nhat la Phap. Phap la nuoc vien tro nhieu nhat cho Senegal, va hien van cung cap chuyen gia ky thuat, quan su cho Senegal. Hien nay, Phap voi Hiep đinh phong thu ky voi Senegal tu khi quoc gia nay gianh đoc lap van luon co 1.200 quan tai đay. Tu cuoi thap nien 1980, Hoa Ky bat đau tang cuong quan he voi Senegal trong cac linh vuc kinh te, đao tao. Hien nay, trong khuon kho cua chuong trinh " Sang kien đoi pho voi khung hoang o chau Phi cua My"(ACRI-2001), Hoa Ky đa gui cac chuyen gia quan su toi giup Senegal đao tao cac binh linh gin giu hoa binh.
Senegal chu truong duy tri quan he lang gieng tot voi Mauritanie, Gambia va Guinee-Bissau. Tuy vay, do xung đot o vung Casamance, van đe nguoi ty nan Senegal va cac tranh chap lanh tho chua đuoc giai quyet, quan he giua Senegal va cac nuoc nay co luc cang thang.
Ngay 22 thang 2 nam 2011, Senegal cat đut quan he ngoai giao voi Iran, noi rang ho cung cap vu khi cho phien quan đa giet chet quan đoi Senegal trong cuoc xung đot Casamance.


= Phan cap hanh chinh =

Senegal đuoc chia thanh 14 vung, cac vung đuoc chia thanh 45 tinh, cac tinh đuoc chia thanh 113 quan va cong đong đia phuong. Hoi đong vung quan ly moi vung. 
Cac vung gom:


Kinh te Thang 1 nam 1994, Senegal tien hanh mot cuoc cai cach kinh te sau rong va đay tham vong voi su ho tro cua cong đong cac nuoc cho vay quoc te. Cuoc cai cach bat đau voi viec pha gia 50% đong tien te Senegal, đong franc CFA Tay Phi, von co ty gia co đinh so voi đong franc cu cua Phap va hien nay la đong euro. Su kiem soat va ho tro gia ca cua chinh phu dan đuoc bai bo. Sau khi kinh te giam sut 2.1% nam 1993, Senegal đa co mot buoc chuyen quan trong, nho chuong trinh cai cach đo, voi tang truong GDP thuc te hang nam o muc 5% trong giai đoan 1995-2001. Lam phat hang nam tung chua toi 1%, nhung đa tang toi uoc tinh 3.3% nam 2001. Đau tu tang truong vung chac tu muc 13.8% GDP nam 1993 toi 16.5% nam 1997.
La mot thanh vien cua Lien minh Kinh te va Tien te Tay Phi (WAEMU), Senegal hien đang no luc hoi nhap sau hon nua vao khu vuc voi mot muc thue quan thong nhat. Senegal cung đa thuc hien ket noi Internet toan bo nam 1996, tao ra mot cuoc bung no cac dich vu dua tren cong nghe thong tin nho. Hoat đong tu nhan hien chiem 82% GDP. Nhung hau qua tieu cuc la viec Senegal phai đoi mat voi nhung van đe kinh nien cua đo thi nhu that nghiep, bat binh đang kinh te xa hoi, thanh thieu nien pham toi, va nghien ma tuy—tuong tu nhu van đe sinh ra tu cac tang lop xa hoi khac nhau tai vung đo thi cac nuoc phat trien/cong nghiep.


Nhan khau Senegal co dan so hon 13,5 trieu, trong đo 42% song tai khu vuc nong thon. Mat đo dan cu dao đong tu 77 nguoi tren kilomet vuong (200/sq mi) o mien trung-tay toi 2 tren kilomet vuong (5,2/sq mi) o khu vuc mien đong kho can.


= Dan toc =
Senegal la mot quoc gia đa dan toc va đa ngon ngu. Nam 2019, thanh phan dan toc cua Senegal gom 39% nguoi Wolof, 27,5% nguoi Fula (bao gom nguoi Toucouleur); 16% nguoi Serer (bao gomnguoi Serer Cangin), 4,9% nguoi Mandinka, 4,2% nguoi Jola, 2,4% nguoi Soninke, 5,4% dan toc khac (bao gom nguoi chau Au va nguoi goc) va nhung dan toc thieu so khac nhu nguoi Bassari va nguoi Moor.
Khoang 50.000 nguoi chau Au (chu yeu nguoi Phap) va nguoi Liban sinh song o Senegal, chu yeu o cac thanh pho. Đa so nguoi Liban lam cong viec thuong mai. Ngoai ra tai cac đo thi, co nhung cong đong nguoi Viet Nam va nguoi Trung Quoc nho, moi nhom khoang vai tram nguoi. Cung co hang chuc nghin nguoi di cu tu Mauritanie, chu yeu o mien bac.


= Ngon ngu =

Tieng Phap la ngon ngu chinh thuc. Đa so nguoi dan cung noi ngon ngu dan toc minh va, đac biet tai Dakar, tieng Wolof la lingua franca. Tieng Pulaar (Fula) la ngon ngu cua nguoi Fula va Toucouleur. Tieng Serer đuoc noi rong rai boi ca nguoi Serer va phia Serer. Nhom ngon ngu Jola pho bien rong rai tai Casamance.
Nhieu ngon ngu đuoc huong tinh trang "ngon ngu quoc gia": tieng Balanta-Ganja, tieng A Rap Hassaniya, tieng Jola-Fonyi, tieng Mandinka, tieng Mandjak, tieng Mankanya, tieng Noon (Serer-Noon), tieng Pulaar, tieng Serer, tieng Soninke, va tieng Wolof.


= Thanh pho lon nhat =
Thu đo Dakar la thanh pho lon nhat Senegal, voi hon hai trieu dan.


= Ton giao =
Senegal la mot nha nuoc the tuc. Hoi giao la ton giao lon nhat cua Senegal, voi 97,2% dan so theo Hoi giao. 2,7% dan so theo Kito giao, chu yeu la Cong giao, ngoai ra con co nhieu he phai Tin Lanh. Duoi 1% dan so theo thuyet vat linh, chu yeu tap trung o khu vuc đong nam cua Senegal. Mot so nguoi Serer theo ton giao Serer. Đai hoc Georgetown uoc tinh 95% dan so theo Hoi giao, 5% theo Kito giao hoac thuyet vat linh.


= Y te =


Van hoa Am thuc Senegal
Danh sach cac nha van Senegal
Danh sach nhan vat Senegal
Am nhac Senegal
Ousmane Sembene Nha van va đao dien phim nguoi Senegal nay đuoc coi la 'nguoi cha' cua Đien anh chau Phi.


Xem them Vien thong Senegal
Quan he nuoc ngoai Senegal
Cac van hoa ban xu, cac vuong quoc va nhom dan toc tai Senegal
Quan đoi Senegal
Van tai Senegal
Giao duc Senegal
Đai hoc Dakar
Lien đoan huong đao sinh Senegal
Đoi tuyen bong đa quoc gia Senegal


Ghi chu Tham khao Đoc them Lien ket ngoai Chinh phu

(tieng Phap) Gouvernement du Senegal Luu tru ngay 16 thang 5 nam 2008 tai Wayback Machine - Official governmental website (bang tieng Phap)
Embassy of the Republic of Senegal in London Luu tru ngay 12 thang 11 nam 2013 tai Wayback Machine government information and links
Ministere de l'urbanisme Luu tru ngay 5 thang 8 nam 2006 tai Wayback Machine
Observatoire sur les systemes d'information, reseaux et inforoutes
Tin tuc

allAfrica.com - Senegal news headline links
Tong quan

(tieng Phap) L'Afrique - Senegal Luu tru ngay 9 thang 5 nam 2008 tai Wayback Machine Hundreds of photographs and articles
BBC News Country Profile - Senegal
CIA World Factbook - Senegal Luu tru ngay 14 thang 2 nam 2007 tai Wayback Machine
Open Directory Project - Senegal Luu tru ngay 16 thang 5 nam 2006 tai Wayback Machine directory category
MSN encarta Senegal overview Luu tru ngay 25 thang 7 nam 2008 tai Wayback Machine
Ban đo

UN Map on Senegal
Am nhac

Cora Connection West African music resources
Du lich

Guided Tours of Senegal
The Lonely Planet travel guide on Senegal
Khac

(tieng Phap) Teranga Senegal Luu tru ngay 24 thang 9 nam 2017 tai Wayback Machine - French Portal - Travel guide (bang tieng Phap)
Encyclopaedia Britannica's Country Page - "Senegal"
- Senegal Pictures
Site on Senegal with maps, tourism,... Luu tru ngay 3 thang 8 nam 2006 tai Wayback Machine
Very good site on Senegal with maps, culture,...
Senegal shows tolerant face of Islam...
Dan toc

Senegals ethnic groups (in french) Luu tru ngay 10 thang 12 nam 2009 tai Wayback Machine
Interactive map of senegal, turn on ethnic regions Luu tru ngay 13 thang 8 nam 2006 tai Wayback Machine
MFDC

Peace deal MFDC