Reinhard Tristan Eugen Heydrich (tieng Đuc: [ˈʁaɪnhaʁt ˈtʁɪstan ˈɔʏɡn ˈhaɪdʁɪc] , 1904 – 1942) la mot si quan cap cao cua Đuc Quoc xa va la kien truc su truong cua cuoc đai diet chung nguoi Do Thai Holocaust. Ong la nguoi đieu hanh Co quan An ninh Quoc gia (Reichssicherheitshauptamt, RSHA; bao gom cac luc luong Gestapo, Kripo va SD). Ngoai ra ong con la Stellvertretender Reichsprotektor (Quyen Đo ho) cua Bohmen va Mahren. Ong tung nam giu cuong vi chu tich cua Uy ban Canh sat Hinh su Quoc te (ICPC, sau nay goi la Interpol) va la nguoi chu tri Hoi nghi Wannsee trong thang 1 nam 1942, chinh thuc hoa ke hoach "Giai phap cuoi cung ve van đe nguoi Do Thai" – cong tac truc xuat va diet chung nguoi Do Thai tai cac vung lanh tho chau Au bi Đuc chiem đong.
Nhieu nha su hoc coi Heydrich la nhan vat đen toi nhat trong che đo Đuc Quoc Xa; Adolf Hitler mo ta ong la "nguoi đan ong co trai tim sat thep". Ong la nguoi đa sang lap Sicherheitsdienst (So An ninh, SD), mot to chuc tinh bao bi buoc toi vi truy lung va vo hieu hoa moi su chong đoi lai Đang Quoc xa thong qua cac vu bat giu, truc xuat va hanh quyet. Heydrich gop phan to chuc mot loat cac cuoc tan cong phoi hop chong lai nguoi Do Thai tren khap lanh tho Đuc Quoc xa va mot phan cua Ao trong Đem thuy tinh dien ra vao ngay 9 thang 10 nam 1938. Cac cuoc tan cong đuoc thuc hien boi SA Sturmtruppe va thuong dan, tro thanh điem bao truoc cua Holocaust. Khi đen Praha, Heydrich đa tim cach loai bo hoat đong chong đoi chinh quyen Đuc Quoc xa bang cach đan ap van hoa Sec va truc xuat va xu tu cac thanh vien cua quan khang chien Sec. Heydrich cung la nguoi truc tiep phu trach Einsatzgruppen, luc luong đac nhiem đi theo sau quan đoi Đuc, tan sat hon hai trieu nguoi, trong đo co 1,3 trieu nguoi Do Thai, bang cach xu ban va su dung khi đoc.
Heydrich đa bi thuong nghiem trong tai Praha vao ngay 27 thang 5 nam 1942 khi bi phuc kich boi mot nhom binh linh Sec va Slovakia, đuoc đao tao boi Cuc Chien dich Đac biet cua Anh, đuoc chinh phu Tiep Khac luu vong cu đen đe am sat Heydrich. Ong qua đoi mot tuan sau đo vi khong qua khoi vet thuong. Cuc tinh bao Đuc Quoc xa đa quy trach nhiem cua cai chet cua Heydrich cho cac binh si Sec/Slovakia va cac đang phai khang chien va cho rang ho đang lan tron tai hai ngoi lang Lidice va Lezaky. Ca hai lang bi san thanh binh đia, toan bo đan ong va con trai tren 16 tuoi bi xu ban va hau het phu nu va tre em đeu bi ap giai đen cac trai tap trung roi giet hai.


Thieu thoi Reinhard Tristan Eugen Heydrich sinh nam 1904 tai in Halle an der Saale. Ong la con cua nha soan nhac Richard Bruno Heydrich va vo Elisabeth Anna Maria Amalia Heydrich (nhu danh Krantz). Cha ong la nguoi theo đao Tin lanh con me ong la nguoi theo Cong giao. Hai ten thanh cua ong đeu đuoc đat theo ten cua cac nhan vat trong cac vo nhac kich ai quoc: "Reinhard" dua tren nguoi anh hung bi kich tu vo opera Amen cua cha ong, con cai ten "Tristan" thi bat nguon tu tac pham Tristan und Isolde cua Richard Wagner. "Eugen" – ten thu ba cua Heydrich la ten thanh cua ong ngoai ong (giao su Eugen Krantz, nguoi tung la giam đoc cua Nhac vien Hoang gia Dresden).
Gia đinh cua Heydrich la mot gia đinh co vi the trong xa hoi va so huu mot tai san đang ke. Am nhac la mot phan trong cuoc song thuong nhat cua Heydrich. Cha cua ong la nguoi đa sang lap nen Nhac vien Halle, noi me ong day đan piano. Heydrich đa phat trien niem đam me voi đan vi cam va giu niem yeu thich đo đen tuoi truong thanh; ong đa gay an tuong voi cac thinh gia bang tai nang am nhac cua minh.
Cha cua Heydrich la mot nguoi theo chu nghia dan toc Đuc va chinh ong la nguoi đa tham nhuan tu tuong ai quoc voi 3 đua con cua minh. Tuy vay, ong khong tham gia bat ky đang phai nao cho đen khi The chien I ket thuc. Gia quy nha Heydrich cuc ky nghiem khac. Khi con be, Heydrich đa phai tranh đau cung em trai cua minh la Heinz trong cac tran đau kiem gia. Khong chi vay, trong hoc tap, ong la mot hoc tro xuat sac, đac biet la o mon khoa hoc tai truong "Reformgymnasium". Cung la mot van đong vien tai nang, ong tro thanh mot chuyen gia kiem thuat va boi loi. Ong la mot nguoi nhut nhat, de dao đong va thuong bi bat nat vi giong noi cao nhu thieu nu cung nhu vi tin đon rang ong la nguoi goc Do Thai. Cung vi vay ma ong đuoc tang cho biet danh "Moses Handel".
Nam 1918, The chien I ket thuc voi that bai cua nuoc Đuc. Vao cuoi thang 2 nam 1919, ngay tai que nha Halle cua Heydrich, tinh trang bat on dan su đa bung no bao gom cac cuoc đinh cong va cac cuoc đung đo giua cac phe nhom Cong san va cac phe chong Cong. Theo chi thi cua Bo truong Bo Quoc phong Gustav Noske, mot đon vi ban quan su "canh huu" đa đuoc thanh lap va đuoc lenh "tai chiem" Halle. Heydrich khi đo moi 15 tuoi, đa tinh nguyen tham gia Đoi sung truong tinh nguyen Maercker (mot đon vi Freikorps khong bien che). Khi cuoc đung đo ket thuc, Heydrich tham gia mot đoi đuoc phan cong bao ve tai san ca nhan. Nguoi ta biet rat it ve vai tro cua Heydrich trong khoang thoi gian nay nhung co le nhung su kien đa đe lai an tuong manh me đoi voi con nguoi Heydrich, bao gom "su giac ngo chinh tri". Ong sau đo đa gia nhap mot to chuc bai Do Thai co ten la Deutschvolkischer Schutz und Trutzbund (Lien đoan bao ve va che cho dan toc Đuc).
Vi cac đieu khoan cua Hiep uoc Versailles, sieu lam phat đa lan rong ra khap nuoc Đuc khien nhieu nguoi đa mat het tien ma ho đa danh dum ca đoi va ban than thi tran Halle cung khong thoat khoi con khung hoang nay. Đen nam 1921, viec chi co mot vai nguoi dan o Halle co the chi tra tien hoc phi tai nhac vien cua Bruno Heydrich đa dan đen mot cuoc khung hoang tai chinh cho gia đinh ong.


Tham gia hai quan Nam 1922, Heydrich gia nhap Hai quan Đuc (Reichsmarine), tan dung loi the ve an ninh, cau truc va luong huu cua Hai quan. Ong tro thanh mot si quan hai quan tai Kiel, quan cang chinh cua Đuc. Vao ngay 1 thang 4 nam 1924, ong đuoc thang cap len Hoc vien Si quan (Oberfahnrich zur See) va đuoc gui đi đao tao si quan tai Hoc vien Hai quan Murwik. Nam 1926, ong đuoc thang cap bac Thieu uy (Leutnant zur See) va đuoc chi đinh lam si quan tin hieu tren thiet giap ham SMS Schleswig-Holstein, soai ham cua Ham đoi Bien Bac cua Đuc. Sau khi đuoc thang cap bac, ong dan dan nhan đuoc su thua nhan tu nhieu nguoi hon. Ong đa nhan đuoc loi khen ngoi tu cap tren nhung đa co xich mich voi mot so thuyen vien khac. Vao ngay 1 thang 7 nam 1928, ong đa đuoc thang len cap bac trung uy (Oberleutnant zur See). Quan ham ngay cang lon đa thuc đay tham vong cung nhu su kieu ngao cua Heydrich.
Heydrich cung đa tro nen khet tieng voi vo so moi tinh cua minh. Vao thang 12 nam 1930, khi tham du mot buoi khieu vu cua mot cau lac bo cheo thuyen, ong đa lam quen voi Lina von Osten. Hai nguoi đa dan dan co tinh cam voi nhau va đa som đinh hon. Lina von la mot đang vien Đang Quoc xa. Ba đa tham du buoi hop đang đau tien cua minh vao nam 1929. Đau nam 1931, Heydrich bi buoc toi la "đa lam nhung chuyen khong thich hop voi tu cach cua mot si quan va mot nguoi đan ong" vi đa cat đut hon uoc. Heydrich von truoc đo đa co hon uoc voi mot nguoi phu nu khac 6 thang truoc khi ong quen đinh hon voi Lina. Đo đoc Erich Raeder vi the đa truc xuat Heydrich ra khoi hai quan vao thang 4 nam đo. Heydrich sau đo đa nhan đuoc mot khoan tien tro cap thoi viec la 200 Reichsmark (tuong đuong 640€ theo gia nam 2009) moi thang trong vong hai nam tiep đo. Vao thang 12 nam 1931, Heydrich đa ket hon voi Lina von Osten.


Su nghiep trong luc luong SS Sau khi bi truc xuat khoi quan ngu vao ngay 30 thang 5, thi ngay hom sau đo hoac hom tiep nua la ngay 1 thang 6, Heydrich đa xin gia nhap Đang Quoc xa o Hamburg. Sau tuan sau, vao ngay 14 thang 7, ong chinh thuc gia nhap luc luong SS. So thu tu đang cua ong la 544.916, con so thu tu SS cua ong la 10.120. Nhung nguoi gia nhap Đang Quoc Xa sau khi Hitler len nam quyen vao thang 1 nam 1933 đeu phai đoi mat voi nhung nghi ngo tu Alte Kampfer (cuu chien huu, ten goi đe chi nhung đang vien gia nhap đang som nhat). Ho bi nghi ngo vi chi gia nhap đang voi muc đich thang tien de dang hon la vi tin tuong vao cuong linh cua đang cung nhu chuong trinh Xa hoi Chu nghia Quoc gia. Ngay vao đang nam 1931 cua Heydrich đu som đe dap tat su nghi ngo rang ong gia nhap chi đe muu đo thang tien, nhung khong đu som đe đuoc coi la mot Alte Kampfer.
Nam 1931, Heinrich Himmler bat đau thanh lap mot bo phan phan gian cua SS. Theo loi khuyen cua cong su ten la Karl von Eberstein, nguoi ban cua Lina, Himmler đa đong y phong van Heydrich, nhung đa huy cuoc hen vao phut cuoi. Tuy nhien, Lina bo qua tin nhan nay va van đong goi vali cho Heydrich va gui ong đen Munchen. Eberstein đa gap Heydrich tai nha ga va đua ong đen gap Himmler. Himmler yeu cau Heydrich truyen đat y tuong cua minh đe phat trien ban tinh bao cho SS. Himmler rat an tuong toi noi ong ta đa nhan Heydrich vao lam viec ngay lap tuc.
Mac du muc luong khoi điem hang thang la 180 Reichsmark (tuong đuong € 576 theo ty gia nam 2009) kha thap, nhung Heydrich van quyet đinh nhan cong viec nay vi gia đinh cua Lina ung ho phong trao Đuc quoc xa va tinh chat cach mang va quan su cua chuc vu nay đa loi cuon ong. Luc đau, ong ta phai chia se mot van phong va may đanh chu voi mot đong nghiep, nhung đen nam 1932 Heydrich đa kiem đuoc 290 Reichsmark moi thang (tuong đuong € 1.009 theo ty gia nam 2009), mot muc luong ma ong mo ta la "thoai mai". Khi quyen luc va tam anh huong cua ong tang len trong suot nhung nam 1930, su giau co cua ong cung đa tang len mot cach tuong xung; vao nam 1935, ong nhan đuoc muc luong co ban la 8.400 Reichsmark (tuong đuong € 32.854 nam 2009) va khoan tro cap 12.000 Reichsmark (tuong đuong € 46.934 nam 2009) va đen nam 1938, thu nhap hang nam cua ong đa tang len 17.371 Reichsmark (tuong đuong € 65.749 trong nam 2009). Heydrich sau đo đa nhan đuoc Nhan Đau Lau tu Himmler đe khen thuong cho nhung đong gop trong quan phuc SS cua ong.
Vao ngay 1 thang 8 nam 1931, Heydrich bat đau cong viec cua minh voi tu cach la giam đoc cua 'Ban Ic' moi (ban tinh bao). Ong thanh lap van phong tai Nha Nau, tru so cua Đang Quoc xa o Munchen. Đen thang 10 nam đo, ong đa tao ra mot mang luoi gian điep va nguoi cung cap thong tin cho muc đich thu thap thong tin tinh bao. Nhung thong tin thu thap đuoc se đuoc su dung cho muc đich ham doa phuc vu cho muc đich chinh tri. Thong tin ve hang ngan nguoi đa đuoc ghi lai tren the chi muc va đuoc luu tru tai Nha Nau. Đe đanh dau dip đam cuoi cua Heydrich vao thang 12, Himmler đa thang cap ong len cap bac SS-Sturmbannfuhrer (tuong đuong thieu ta).
Nam 1932, ke thu cua Heydrich đa lan truyen tin đon ve viec ong co to tien đuoc cho la nguoi Do Thai. Wilhelm Canaris cho biet rang ong ta đa thu thap đuoc nhung ban sao chung minh Heydrich co to tien Do Thai, tuy nhien nhung ban sao chep nay khong bao gio lo ra. Gauleiter Rudolf Jordan tung tuyen bo rang Heydrich khong phai la nguoi Aryan thuan chung. Trong cac to chuc Quoc xa thi nhung loi noi bong gio nhu vay co the gay ton hai, ngay ca đoi voi nguoi đung đau ban phan gian cua Reich nhu Heydrich. Gregor Strasser đa chuyen cac cao buoc sang chuyen gia chung toc cua Đang Quoc xa, Achim Gercke, đe đieu tra gia pha cua Heydrich. Gercke bao cao rang Heydrich la "... co nguon goc tu Đuc va khong co bat ky dong mau Do Thai va da mau nao". Ong nhan manh rang nhung tin đon kia la hoan toan vo can cu. Mac du vay, Heydrich đa gap rieng thanh vien SD la Ernst Hoffmann đe yeu cau tiep tuc đieu tra nham xua tan nhung tin đon.


= Gestapo va SD =
Vao giua nam 1932, Himmler đa bo nhiem Heydrich thanh giam đoc cua co quan an ninh vua moi đuoc đoi ten thanh Sicherheitsdienst (SD). Dich vu phan gian cua Heydrich đa phat trien thanh mot co may khung bo va đe doa hieu qua. Voi viec Hitler phan đau gianh quyen luc tuyet đoi o Đuc, Himmler va Heydrich mong muon kiem soat luc luong canh sat chinh tri cua tat ca 17 bang cua Đuc. Ho bat đau voi Bayern. Nam 1933, Heydrich tap hop mot so nguoi cua minh tu SD va cung nhau ho xong vao tru so canh sat o Munchen va chiem quyen tiep quan to chuc bang cac chien thuat đe doa. Himmler tro thanh canh sat truong Munchen con Heydrich tro thanh chi huy cua Cuc IV, Canh sat chinh tri.
Nam 1933, Hitler tro thanh Thu tuong Đuc, va thong qua mot loat cac sac lenh, Hitler đa tro thanh Fuhrer kiem Reichskanzler (Quoc truong kiem thu tuong) cua Đuc. Cac trai tap trung đau tien, ban đau đuoc du đinh la noi giam giu cac đoi thu chinh tri, đa đuoc thanh lap vao đau nam 1933. Đen cuoi nam đo, đa co hon nam muoi trai nhu the đuoc thanh lap.
Hermann Goring thanh lap Gestapo vao nam 1933 voi tu cach la mot luc luong canh sat Pho. Khi Goring chuyen toan quyen đoi voi Gestapo sang Himmler vao thang 4 nam 1934, no ngay lap tuc tro thanh mot cong cu khung bo duoi su giam sat cua SS. Himmler phong Heydrich lam nguoi đung đau Gestapo vao ngay 22 thang 4 nam 1934. Vao ngay 9 thang 6 nam 1934, Rudolf Hess tuyen bo SD la co quan tinh bao chinh thuc cua Đuc Quoc xa.


= Tieu diet luc luong SA =
Vao thang 4 nam 1934, theo yeu cau cua Hitler, Heydrich va Himmler bat đau xay dung ho so ve Ernst Rohm, thu linh cua Sturmabteilung (SA). Hanh đong nay đuoc xem la no luc loai bo mot nguoi đuoc cho la đich thu tiem nang cho cuong vi lanh đao đang cua Hitler. Vao thoi điem nay, SS van la mot co quan truc thuoc SA, to chuc ban quan su đau tien cua Đuc Quoc xa ma hien đa co tren 3 trieu thanh vien. Theo chi đao tu Hitler, Heydrich, Himmler, Goring va Viktor Lutze đa lap danh sach nhung nguoi nen bi loai bo, bat đau voi bay quan chuc SA hang đau va bao gom nhieu quan chuc khac. SS va Gestapo đa phoi hop cung nhau trong cac vu bat giu keo dai hai ngay ke tu 30 thang 6 nam 1934. Rohm cung voi cac chi huy cua SA bi xu ban ma khong thong qua xet xu. Đuoc biet đen duoi ten goi Đem cua nhung con dao dai, co toi 200 nguoi đa phai bo mang trong cuoc thanh trung đam mau nay. Lutze đuoc bo nhiem lam nguoi đung đau moi cua SA va no đuoc cai to thanh mot to chuc the thao, the duc.

Sau khi loai bo đuoc SA, Heydrich bat đau xay dung Gestapo thanh mot cong cu gieo rac noi so. Ong cai thien he thong the chi muc, phan hang toi nhan bang the đuoc ma hoa mau. Gestapo co tham quyen bat giu cong dan ma ho nghi ngo, con đinh nghia the nao ve toi pham la do ho tu quyet. Luat Gestapo đuoc thong qua vao nam 1936 đa trao cho canh sat quyen hanh đong ngoai phap ly. Đieu nay dan đen viec thi hanh mot cach vo toi va quyen "giam giu phong ngua" (Schutzhaft), mot uyen ngu cho quyen giam cam nguoi dan ma khong can to tung phap ly. Đoi voi cac đoi tuong nay, Toa an khong đuoc phep đieu tra hoac can thiep. Gestapo đuoc coi la hanh đong hop phap mien la nhung gi ho lam the hien đung y cua lanh đao. Dan chung bi bat giu mot cach tuy tien, bi đua đen cac trai tap trung hoac bi giet.
Himmler bat đau phat trien y niem ve mot ton giao German va muon cac thanh vien SS roi bo Giao hoi Cong giao. Đau nam 1936, Heydrich noi got Lina, nguoi đa lam nhu vay tu mot nam truoc, ma roi khoi Giao hoi Cong giao. Heydrich khong chi cam thay minh khong con co the lam thanh vien, ma con lo ngai tam anh huong va quyen luc chinh tri cua Giao hoi la mot moi nguy hiem cho nha nuoc Quoc Xa.


= Hop nhat luc luong canh sat =
Vao ngay 17 thang 6 nam 1936, tat ca cac luc luong canh sat tren khap nuoc Đuc đa đuoc hop nhat, sau khi Hitler bo nhiem Himmler lam Chi huy luc luong Canh sat Đuc. Voi su bo nhiem nay cua Hitler, Himmler va pho cua ong, Heydrich, đa tro thanh hai trong so nhung nguoi đan ong quyen luc nhat trong chinh quyen noi bo cua Đuc. Himmler ngay lap tuc to chuc lai canh sat thanh hai nhom: Ordnungspolizei (Canh sat trat tu; Orpo), bao gom ca canh sat mac đong phuc quoc gia va canh sat thanh pho, va Sicherheitspolizei (Canh sat an ninh; SiPo), bao gom Geheime Staatspolizei (Mat vu; Gestapo) va Kriminalpolizei (Canh sat hinh su; Kripo). Vao thoi điem đo, Heydrich la nguoi đung đau SiPo va SD. Heinrich Muller la giam đoc hoat đong cua Gestapo.
Heydrich đuoc giao nhiem vu giup to chuc The van hoi Mua he 1936 tai Berlin. Nhieu noi dung thi đau đa đuoc su dung đe thuc đay cac muc tieu tuyen truyen cua che đo Đuc Quoc Xa. Đai su thien chi đa đuoc gui đen cac quoc gia đang xem xet tay chay. Bao luc chong Do Thai đa bi cam trong thoi gian nay, va cac quay tin tuc đuoc yeu cau ngung hien thi cac ban sao cua to Der Sturmer. Đoi voi nhung đong gop cua minh trong su thanh cong cua The Van Hoi lan nay, Heydrich đa đuoc trao tang Deutsches Olympiaehrenzeichen tuc Huan chuong The van hoi Olympic Đuc (Hang nhat).

Vao thang 1 nam 1937, Heydrich đa chi đao SD bat đau bi mat thu thap va phan tich du luan va bao cao lai nhung đieu ma ho thu thap đuoc. Sau đo, ong đa nho Gestapo thuc hien cac cuoc kham xet nha cua, bat giu va tham van, va do đo đa hoan toan hoan tat viec kiem soat du luan. Vao thang 2 nam 1938 khi Thu tuong Ao Kurt Schuschnigg chong lai đe xuat sap nhap Ao vao Đuc cua Hitler, Heydrich đa tang cuong ap luc đoi voi Ao bang cach to chuc cac cuoc bieu tinh cua Đuc Quoc xa va tuyen truyen tuyen truyen tai Vien nhan manh dong mau Đuc chung cua hai nuoc. Trong su kien Anschluss vao ngay 12 thang 3, Hitler tuyen bo hop nhat Ao voi Đuc Quoc Xa.
Vao giua nam 1939, Heydrich đa thanh lap Quy Stiftung Nordhav đe lay chiem đoat bat đong san cho SS va Canh sat an ninh su dung lam nha khach va điem nghi mat. Biet thu Wannsee, ma Stiftung Nordhav mua lai vao thang 11 nam 1940, la noi dien ra Hoi nghi Wannsee (20 thang 1 nam 1942). Heydrich la dien gia chinh voi su ho tro tu Adolf Eichmann. Tai Wannsee, cac quan chuc cap cao cua Đuc Quoc xa đa chinh thuc len ke hoach truc xuat va tieu diet tat ca nguoi Do Thai tren lanh tho do Đuc chiem đong va tai nhung quoc gia chua bi chinh phuc. Hanh đong nay đa đuoc phoi hop giua cac đai dien tu cac co quan nha nuoc Đuc Quoc xa co mat tai cuoc hop.
Vao ngay 27 thang 9 nam 1939, SD va SiPo (đuoc tao thanh tu Gestapo va Kripo) đa đuoc tai to chuc thanh Reichssicherheitshauptamt (RSHA), đuoc đat duoi su kiem soat cua Heydrich. Heydrich nham chuc Chef der Sicherheitspolizei und des SD (Chi huy luc luong Canh sat an ninh va SD) hoac CSSD vao ngay 1 thang 10. Heydrich tro thanh chu tich cua Uy ban canh sat hinh su quoc te (sau nay goi la Interpol) vao ngay 24 thang 8 nam 1940 va tru so cua no đuoc chuyen đen Berlin. Ong đuoc thang chuc SS-Obergruppenfuhrer und General der Polizei vao ngay 24 thang 9 nam 1941.


Vai tro trong Holocaust Cac nha su hoc coi Heydrich la thanh vien đang so nhat trong gioi tinh hoa cua Đuc Quoc xa. Hitler goi ong la "nguoi đan ong voi trai tim sat thep". Ong la mot trong nhung kien truc su chinh cua Holocaust trong nhung nam đau chien tranh, chi tra loi va nhan lenh tu Hitler, Goring va Himmler ve tat ca cac van đe lien quan đen truc xuat, bo tu va diet chung nguoi Do Thai.
Heydrich la mot trong nhung nguoi đa to chuc Đem thuy tinh, mot cuoc pogrom nham vao Do Thai tren khap nuoc Đuc vao đem 9–10 thang 11 nam 1938. Đem hom đo, Heydrich đa đanh mot buc đien tin toi cac van phong SD va Gestapo khac nhau, đe ho tro phoi hop pogrom giua cac luc luong SS, SD, Gestapo, canh sat mac đong phuc (Orpo), SA, cac quan chuc cua đang Quoc xa va tham chi ca cac so cuu hoa. Trong buc đien tin, Heydrich đa cho phep đot pha va pha huy cac doanh nghiep va giao đuong Do Thai, đong thoi ra lenh tich thu tat ca "van thu luu tru" tu cac trung tam cong đong va giao đuong Do Thai. Buc đien tin ra lenh rang "cang bat đuoc nhieu nguoi Do Thai cang tot – đac biet la nguoi Do Thai giau co – tu tat ca cac quan huyen va bat giam ho trong cac co so giam giu hien co... Ngay sau khi bat giu, can lien he toi cac trai tap trung thich hop đe tong nguoi Do Thai vao trai cang nhanh cang tot." Uoc tinh la co khoang 20.000 nguoi Do Thai đa bi bat đua đen trai tap trung ngay trong nhung ngay ngay tiep đo. Cac nha su hoc coi Kristallnacht la khoi đau cua Holocaust.
Khi Hitler yeu cau mot cai co cho cuoc xam luoc Ba Lan vao nam 1939, Himmler, Heydrich va Heinrich Muller đa chu muu mot ke hoach co gia co ten ma la Chien dich Himmler. Vao ngay 31 thang 8 nam 1939, phia Đuc dan canh quan Ba Lan tan cong vao tram phat thanh Đuc o Gleiwitz. Heydrich chinh la nguoi đa vach ra ke hoach va chinh ong đa đi thi sat đia điem, chi nam cach bien gioi Ba Lan khoang 4 dam (6,4 km). 150 linh Đuc đa đuoc lenh mac đong phuc Ba Lan roi thuc hien nhieu cuoc tan cong doc bien gioi. Hitler đa su dung muu ke nay nhu mot cai co đe khoi đong cuoc xam luoc Ba Lan cua minh.
Theo chi thi tu Himmler, Heydrich đa thanh lap luc luong Einsatzgruppen ("luc luong đac nhiem") đe đi theo sau quan đoi Đuc khi The chien II no ra. Vao ngay 21 thang 9 nam 1939, Heydrich đa gui mot thong điep bang may đien bao ve "van đe nguoi Do Thai tai nhung lanh tho bi chiem đong" cho cac chi huy cua tat ca cac đoi Einsatzgruppen va huong dan vay bat nguoi Do Thai va đay ho vao cac ghetto. Ong cung đa keu goi thanh lap Judenrate (hoi đong Do Thai) co nhiem vu đieu tra dan so va thuc đay ke hoach Aryan hoa cac doanh nghiep va trang trai do nguoi Do Thai lam chu va bang cac bien phap khac. Cac đon vi Einsatzgruppen đa theo chan quan đoi Đuc tien vao Ba Lan đe thuc hien cac ke hoach đa đe ra. Sau đo, tai Lien Xo, ho bi buoc toi vay bat va tan sat nguoi Do Thai thong xu ban va xe cho xang. Nha su hoc Raul Hilberg uoc tinh rang tu nam 1941 đen nam 1945, luc luong Einsatzgruppen va cac đoi quan phu tro lien quan đa giet chet hon hai trieu nguoi, trong đo co 1,3 trieu nguoi Do Thai. Tuy nhien, Heydrich đam bao su an toan cho mot so van đong vien nhat đinh, chang han nhu Paul Sommer, mot van đong vien vo đich nguoi Đuc goc Do Thai ma ong đa quen biet tu truoc khi gia nhap SS, va đoi đau kiem Olympic Ba Lan đa thi đau tai The van hoi Mua he 1936 ma ong đa co dip dien kien.

Vao ngay 29 thang 11 nam 1939, Heydrich đa đanh mot buc đien tin co noi dung ve "Cuoc di tan cac tinh mien Đong moi", neu chi tiet ve viec truc xuat nguoi dan bang đuong sat đen cac trai tap trung va đua ra huong dan xung quanh cuoc đieu tra dan so thang 12 nam 1939 va su dung no lam co so đe thuc hien nhung vu truc xuat nay. Vao thang 5 nam 1941, Heydrich đa đe xuat cac đieu chinh voi cuc truong cuc quan nhu Eduard Wagner lien quan toi cuoc xam luoc Lien Xo sap toi, đam bao rang Einsatzgruppen va quan đoi se phoi hop tan sat nguoi Do Thai o Lien Xo.
Vao ngay 10 thang 10 nam 1941, Heydrich la si quan cao cap tai mot cuoc hop ve "Giai phap cuoi cung" cua RSHA tai Praha, thao luan ve viec truc xuat 50.000 nguoi Do Thai tu Vung bao ho Bohmen va Mahren đen cac ghetto o Minsk va Riga. Voi vi tri cua minh, Heydrich la cong cu thuc hien cac ke hoach nay ke tu khi Gestapo cua ong san sang to chuc cac vu truc xuat o phuong Tay va con luc luong Einsatzgruppen cung cua ong ta thi tien hanh cac hoat đong giet choc dien rong o phia Đong. Cac si quan tham du cung thao luan ve viec ap giai 5.000 nguoi Do Thai tu Praha va giao lai cho cac chi huy Einsatzgruppen la Arthur Nebe va Otto Rasch "trong vai tuan toi". Viec thanh lap cac ghetto nam trong lanh tho Vung bao ho cung đa đuoc len ke hoach, dan đen viec xay dung Theresienstadt, noi ma cuoi cung se co hon 33.000 nguoi thiet mang. Con hang van nguoi khac cung đa đi qua trai tap trung nay tren đuong đen cai chet o phuong Đong. Nam 1941, Himmler đa goi Heydrich la "chiu trach nhiem thuc hien" viec ep buoc di chuyen 60.000 nguoi Do Thai tu Đuc va Tiep Khac đen Ghetto o Łodz (Litzmannstadt) o Ba Lan.
Truoc đo vao ngay 31 thang 7 nam 1941, Hermann Gotring đa uy quyen bang van ban cho Heydrich đe đam bao su hop tac cua cac nha lanh đao hanh chinh cua cac co quan chinh phu khac nhau trong viec thuc hien "Giai phap cuoi cung cho van đe Do Thai" trong cac lanh tho thuoc quyen kiem soat cua Đuc. Vao ngay 20 thang 1 nam 1942, Heydrich chu tri mot cuoc hop ma ngay nay goi la Hoi nghi Wannsee đe thao luan ve viec thuc hien ke hoach.


Cai chet Tai London, chinh phu Tiep Khac luu vong quyet tam giet bang đuoc Heydrich. Jan Kubis va Jozef Gabcik, đuoc đao tao boi British Special Operations Executive (SOE), đung đau nhom đac nhiem đuoc lua chon thuc hien nhiem vu lan nay. Ho tro ve Vung bao ho va nhay du tu mot chiec Handley Page Halifax vao ngay 28 thang 12 nam 1941, roi đen tru an tai mot noi an nau, chuan bi cho nhiem vu.

Vao ngay 27 thang 5 nam 1942, Heydrich len ke hoach gap Hitler tai Berlin. Cac tai lieu cua Đuc cho rang Hitler co y đinh chuyen Heydrich đen khu vuc Phap đuoc Đuc chiem đong, noi phong trao khang chien Phap đang dan gianh đuoc cho đung. Heydrich du kien se phai đi qua mot đoan noi con đuong Dresden-Praha giao nhau voi mot con đuong đen cau Troja. Nga ba o Liben ngoai o Praha rat thich hop cho vu tan cong vi nguoi lai xe phai giam toc đo o mot khuc cua hinh chu chi. Khi xe cua Heydrich phai giam toc đo, Gabcik đa đung chan giua đuong va chia sung tieu lien Sten vao Heydrich, nhung no bi ket va khong ban đuoc. Thay vi tang toc, Heydrich ra lenh cho tai xe cua minh la Klein dung lai va co gang đoi đau truc dien voi nhung ke tan cong. Kubis, nguoi khong bi Heydrich hay Klein phat hien, đa nem mot qua bom tu che (dung min chong tang) xuong trung banh sau cua xe. Vu no xe toac tam chan bun phia sau ben phai khien Heydrich bi thuong. Nhung manh kim loai va soi tu boc ghe gay ra vet thuong nghiem trong o ben trai co the Heydrich. Ong bi thuong nang o co hoanh, la lach va mot ben phoi, cung nhu xuong suon bi gay. Kubis cung đa phai nhan mot vet thuong manh bom nho vao mat. Sau khi Kubis bo tron, Heydrich ra lenh cho Klein đuoi theo Gabcik, nhung bi Gabcik dung sung ban vao chan.
Mot nguoi phu nu nguoi Sec đa chay đen cuu Heydrich va vay tay dung mot chiec xe tai giao hang. Heydrich đuoc đat nam sap o phia sau xe va đuoc đua đi cap cuu tai Benh vien Bulovka. Cac bac si đa thuc hien phau thuat cat lach khi ma vet thuong o nguc, phoi trai va co hoanh đeu bi vo. Himmler ra lenh cho Karl Gebhardt bay đen Praha đe cham soc Heydrich. Mac du bi sot, nhung suc khoe cua Heydrich duong nhu co tien trien tot. Bac si rieng cua Hitler, Theodor Morell, đe nghi su dung loai thuoc khang sinh moi sulfonamide, nhung Gebhardt nghi rang Heydrich se binh phuc va khuoc tu loi đe nghi. Vao ngay 2 thang 6, trong chuyen vieng tham cua Himmler, Heydrich đa bay to cam chiu so phan bang cach đoc mot trong nhung vo opera cua cha minh:

Ngay 3 thang 6, mot ngay sau chuyen tham cua Himmler, Heydrich roi vao tinh trang hon me vao va đanh mat y thuc vinh vien. Ong qua đoi vao ngay 4 thang 6. Cong tac kham nghiem tu thi ket luan nguyen nhan tu vong la do nhiem trung huyet.


Xem them Adolf Hitler
Heinrich Himmler


Ghi chu Trich dan Tham khao Đoc them Lien ket ngoai Documents concerning the Wannsee Conference, Wannsee House Museum
Reinhard Heydrich on the Yad Vashem website
Reinhard Heydrich funeral, German newsreel tren YouTube
Reinhard Heydrich speech tren YouTube
Hitler eulogises Reinhard Heydrich tren YouTube