Thich Nhat Hanh (the danh la Nguyen Xuan Bao, 11 thang 10 nam 1926 – 22 thang 1 nam 2022) la mot thien su, giang vien, nha van, nha tho, nha khao cuu, nha hoat đong xa hoi va nha hoat đong hoa binh nguoi Viet Nam. Ong đong thoi cung la nguoi sang lap tong phai Truyen thong Lang Mai, đuoc lich su cong nhan la nguon cam hung chinh va la nguoi đua ra khai niem Phat giao dan than. O phuong Tay, Thich Nhat Hanh đoi khi đuoc coi la "cha đe cua chanh niem"; ong la nguoi co anh huong quan trong đen su phat trien cua Phat giao phuong Tay, đuoc mot so to bao đanh gia la nha lanh đao Phat giao co anh huong lon thu hai o phuong Tay chi sau Đat-lai Lat-ma.
Ong sinh ra o Thua Thien Hue, mien Trung Viet Nam, xuat gia theo Thien tong vao nam 16 tuoi, tro thanh mot nha su vao nam 1949. Vao nhung nam 1960, ong thanh lap Truong Thanh nien Phung su Xa hoi va lap ra dong tu Tiep Hien. Ong bi luu đay khoi lanh tho Viet Nam Cong Hoa vao nam 1966 sau khi bay to phan đoi chien tranh va khong chon đung ve phia phe nao. Sau khi Hiep đinh Paris đuoc ky ket vao nam 1973, ong đa song luu vong tai Phap gan 40 nam. Nam 1967, Martin Luther King Jr. đe cu ong cho giai Nobel Hoa binh. Ong đa thanh lap hang chuc tu vien va trung tam tu tap va gan bo phan lon cuoc đoi minh tai Tu vien Lang Mai o mien tay nam nuoc Phap gan Thenac; đong thoi đi khap noi tren the gioi đe dien thuyet va tro chuyen. Ong la nguoi đua ra khai niem "Phat giao dan than" (Engaged Buddhism) trong cuon sach Viet Nam: Hoa sen trong Bien lua (Vietnam: Lotus in a Sea of Fire) do chinh ong xuat ban nam 1967. Ong đa ve nuoc vao nam 2005 va song tai To Đinh Tu Hieu, Hue ke tu thang 11 nam 2018 cho đen khi qua đoi vao nam 2022 o tuoi 95.
Ong la nguoi van đong cho phong trao hoa binh va sinh thai sau, thuc đay cac giai phap khong bao luc cho cac mau thuan va nang cao nhan thuc ve su lien ket cua tat ca cac yeu to trong tu nhien. Ong cung sang lap ra dong tu lon nhat o phuong Tay va han che tieu thu cac san pham tu thit nhu mot bien phap khong bao luc voi đong vat. Thich Nhat Hanh đa viet hon 100 cuon sach, trong so đo hon 70 cuon bang tieng Anh.


Tieu su Thich Nhat Hanh co ten khai sinh la Nguyen Xuan Bao, sinh ngay 11 thang 10 nam 1926, tai Thua Thien (mien Trung Viet Nam). Ong la con chau đoi thu 15 cua dong ho Nguyen Đinh, co to tien la nha tho Nguyen Đinh Chieu, tac gia Truyen Luc Van Tien. Cha ong ten Nguyen Đinh Phuc, nguoi lang Thanh Trung (nay thuoc huyen Quang Đien, Thua Thien Hue), ong lam quan cho trieu đinh nha Nguyen thoi Phap thuoc, đam trach cong viec di dan lap ap. Me ong la ba Tran Thi Di, nguoi lang Ha Trung, tinh Quang Tri. Nhat Hanh la nguoi con ap ut trong tong so 6 nguoi con. Ong co ba nguoi anh lon, mot nguoi chi va mot em trai ut sinh sau khong lau. Cho đen khi len nam tuoi, ong song cung đai gia đinh minh gom cac chu bac va anh em ho tai nha cua ong ba noi.
Nam len 4 tuoi, cha ong đuoc phai đen vung mien nui o phia Bac tinh Thanh Hoa đe giam sat viec khai pha rung lam đat canh tac cho nong dan ngheo. Mot nam sau đo, ca gia đinh ong chuyen ve huyen Nong Cong, tinh Thanh Hoa đe song cung voi cha. Ong hoc tieu hoc o đo va khi nghi he thi đi hoc them o cac lop day tu tai nha. Ong đuoc ghi danh đi hoc voi ten ma cha me đat cho la Nguyen Đinh Lang. Theo loi tu ke, o khoang nam 7 hoac 8 tuoi, ong cam thay su yen binh khi nhin thay buc tranh Đuc Phat ngoi thien tren co. Trong mot chuyen đi du lich cua truong hoc, khi thay nhung nha tu hanh tren nui, ngoi thien tinh lang giong nhu Đuc Phat đa lam, ong mong muon đuoc tro thanh nhu ho. O tuoi 12, ong phat nguyen se tro thanh mot nha Su, va đuoc Cha Me chap thuan.
Vao nam 16 tuoi ong xuat gia o chua Tu Hieu gan Hue, noi ong tho giao voi Hoa thuong Thanh Quy Chan That.  voi phap danh la Trung Quang (澄光), phap tu Phung Xuan (逢春), phap hieu la Nhat Hanh (一行) noi phap đoi thu 42 cua thien phai Lam Te (臨濟禪宗) thuoc nhanh Tu Hieu đoi thu 8, dong Lieu Quan. Phap hieu Nhat Hanh đuoc ong dien giai theo nghia Nhat (Duy nhat) va Hanh (Hanh đong). Ong tu tap tai chua Tu Hieu trong ba nam voi vai tro mot chu tieu, tu hoc theo truong phai Đai thua cua Phat giao, đong thoi hoc cac ngon ngu bao gom tieng Trung, Tieng Anh va Tieng Phap. Ong theo hoc tai Phat hoc vien Bao Quoc. Tuy nhien, ong nhan thay su thieu vang cac kien thuc lien quan toi y thuc luan, van hoc va ngoai ngu tai Hoc vien nay nen roi truong vao nam 1950 va toi Sai Gon, tu tap tai chua An Quang, tai đay ong tho gioi Ty kheo vao nam 1951. Ong tu kiem song bang nghe day hoc, viet bao khi theo hoc tai Đai hoc Sai Gon, noi ong hoc khoa hoc.
Thich Nhat Hanh luc đo đuoc cong nhan la mot thien su va la lanh đao tinh than cua chua Tu Hieu cung cac tu vien lien quan khac.
Ong đa phoi hop kien thuc cua ong ve nhieu truong phai thien khac nhau cung voi cac phuong phap tu truyen thong Phat giao Thuong toa bo, nhung nhan thuc sau sac tu Phat giao Đai thua, va cac phat kien cua nganh tam ly hoc đuong đai phuong Tay đe tao thanh cach tiep can hien đai cua ong đoi voi thien.
Nam 1955, Thich Nhat Hanh tro lai Hue va tro thanh bien tap vien cua to bao Phat Giao Viet Nam (Vietnamese Buddhism), co quan ngon luan Tong Hoi Phat Giao Viet Nam trong hai nam truoc khi to bao bi đinh ban boi cac nha su lon khong chap thuan cac bai viet cua ong. Ong cho rang cac quan điem cua ong ve viec can thong nhat cac quan điem va tu tuong Phat giao tai mien Nam Viet Nam la nguyen nhan chinh khien to bao bi đinh ban. Nam 1956, trong khi đang đi giang phap tai Đa Lat, ten ong bi loai khoi danh sach cac nha su thuoc chua An Quang. Toi cuoi nam 1957, ong quyet đinh nhap that va thanh lap len mot tang đoan voi ten Phuong Boi tai rung Đai Lao, gan Đa Lat. Trong thoi gian nay, ong giang day tai mot ngoi truong cap ba gan đo, tiep tuc viet sach va khoi xuong cac y tuong ve Nhan sinh va Phat giao thong nhat.
Tu 1959 đen 1961, ong giang day nhieu khoa tu ngan ve Phat giao tai nhieu ngoi chua tai Sai Gon, bao gom ca chua Xa Loi, noi cac lop giang cua ong bi huy bo giua chung va ong bi tu choi giang boi cac quan điem cua minh. Đoi dien voi cac y kien bat đong tai Viet Nam, ca ve ton giao va chinh quyen Viet Nam Cong Hoa, ong chap thuan hoc bong Fulbright vao nam 1960 đe hoc ve Ton giao tai Đai hoc Princeton, Hoa Ky. Ong theo hoc tai Vien Than hoc Princeton vao nam 1961. Toi nam 1962, ong đuoc chi đinh tro thanh giang vien ve Phat giao tai Đai hoc Columbia va đong thoi giang day voi vai tro mot giang vien tai Đai hoc Cornell. Trong thoi gian nay, ong tiep tuc trau doi va tro nen thong thao cac ngon ngu: Anh, Phap, Trung, Phan, Pali. Ong cung lay bang thac si chuyen nganh ton giao tai Đai hoc Columbia vao nam 1963 va sau nay ve giang day tai đay.


Su nghiep = Giai đoan 1963–1966 =

Nam 1963, sau khi cac tuong linh thuc hien cuoc đao chinh lat đo che đo thien vi Cong giao cua Tong thong Ngo Đinh Diem, Thich Nhat Hanh tro ve Nam Viet Nam vao ngay 16 thang 12 nam 1963, theo loi keu goi cua Thich Tri Quang, mot nha su noi tieng đau tranh vi quyen binh đang ton giao luc bay gio, đe giup chan hung Phat giao Viet Nam. Tai ky đai hoi, Tong hoi Phat giao Viet Nam va cac to chuc Phat giao khac đa hop nhat thanh Giao hoi Phat giao Viet Nam Thong nhat (GHPGVNTN) vao thang 1 nam 1964. Thich Nhat Hanh đe xuat rang Giao hoi moi nen cong khai keu goi cham dut Chien tranh Viet Nam, giup thanh lap mot vien Cao đang Phat hoc đe đao tao mot lop tri thuc moi hoc co tu co hoc, cung nhu thanh lap mot trung tam đao tao tac vien xa hoi nham thay đoi xa hoi mot cach bat bao đong dua tren giao ly nha Phat.
Nam 1964, hai hoc tro cua Nhat Hanh thanh lap Nha xuat ban La Boi voi khoan tai tro tu ba Ngo Van Hieu. Trong vong hai nam, nha xuat ban đa xuat ban 12 cuon sach, nhung đen nam 1966, cac nha xuat ban co nguy co bi bat, bo tu vi tu "hoa binh" đuoc hieu la theo cong san. Thich Nhat Hanh cung bien tap tuan bao Hai Trieu Am, an pham chinh thuc cua GHPGVNTN. Ong lien tuc ung ho hoa binh va hoa giai, đang chu y la loi keu goi vao thang 9 nam 1964, ngay sau su kien Vinh Bac Bo, huong đen giai phap hoa binh va goi Viet Cong la anh em. Sau đo, chinh quyen Viet Nam Cong hoa đa cho đong cua tap chi.
Ngay 1 thang 5 nam 1966, tai chua Tu Hieu, Thich Nhat Hanh đuoc Thien su Chan That truyen đang phu phap, chinh thuc tro thanh giao tho, tru tri Tu vien Tu Hieu va cac tu vien lien quan.


 Vien Đai hoc Van Hanh  Ngay 13 thang 3 nam 1964, Nhat Hanh va cac nha su tai chua An Quang thanh lap Hoc Vien Phat Giao Viet Nam, voi su ho tro va chung thuc cua GHPGVNTN. Sau đoi ten thanh Vien Đai hoc Van Hanh, đay la mot vien đai hoc tu thuc danh tieng tap trung cac nghien cuu ve Phat giao, van hoa va ngon ngu Viet Nam. Thien su Nhat Hanh day giao ly Phat giao va Bat-nha-ba-la-mat-đa (Prajnaparamita) tai đo va tich cuc gay quy cho truong tu nhung nguoi ung ho. Trong mot buoi gap mat vao thang 4 nam 1965, đoan sinh vien Van Hanh đua ra thong điep "loi keu goi vi hoa binh". Noi dung chinh cua loi keu goi la "đa đen luc hai mien Bac-Nam cua Viet Nam hop lai đe tim mot giai phap cham dut chien tranh va đem lai cho moi nguoi Viet Nam cuoc song hoa binh voi long ton trong lan nhau".


 Truong Thanh nien Phung su Xa hoi  Nam 1964, ong đong thanh lap Truong Thanh nien Phung su Xa hoi (School of Youth for Social Services – SYSS) o Sai Gon, mot to chuc tu thien xay dung lai cac lang bi bo bom, xay dung truong hoc va cac tram xa, va giup cac gia đinh bi tro thanh vo gia cu trong Chien tranh Viet Nam. SYSS bao gom 10.000 tinh nguyen vien va tac vien xa hoi giup đo cac lang mac bi chien tranh tan pha, xay dung lai truong hoc va thanh lap cac tram xa. Ngay sau đo, ong toi Hoa Ky roi khong đuoc phep tro ve nuoc nua, Su Chan Khong len phu trach SYSS. Chan Khong đong vai tro la trung tam nen tang va nhieu hoat đong cua SYSS, to chuc cac co so y te, giao duc va nong nghiep o vung nong thon Viet Nam trong chien tranh. Ban đau, Nhat Hanh quan ly phan lon SYSS, luc nay con thuoc Vien Đai hoc Van Hanh. Vao thang 4 nam 1966, Lien đoan Sinh vien Van Hanh duoi su chu tri cua Chan Khong đa đua ra "Loi keu goi Hoa binh". Pho hieu truong Thich Minh Chau đa giai tan lien đoan sinh vien va SYSS khong con lien đoi toi Vien Đai hoc.
Ong keu goi Martin Luther King, Jr. cong khai phan đoi Chien tranh Viet Nam, va thuyet giang voi nhieu nguoi va nhieu nhom ve hoa binh. Vao nam 1967, King đe cu ong cho Giai Nobel Hoa binh. Thich Nhat Hanh dan đau phai đoan Phat giao đen Đam phan hoa binh Paris. La mot trong nhung nguoi thay ve Phat giao o phuong Tay, nhung loi day va cac phuong phap thuc hanh cua Thich Nhat Hanh thu hut nhieu nguoi đen tu cac quan điem ve ton giao, tam linh va chinh tri khac nhau. Ong đua ra cach thuc hanh "chanh niem" (su luu tam đung đan - Pali: Sati; Sanskrit: smrti समृति; tieng Anh: mindfulness), thuong đuoc đieu chinh cho phu hop voi van hoa phuong Tay.


 Dong tu Tiep Hien  Thich Nhat Hanh lap ra Dong tu Tiep Hien ("Tiep" co nghia tiep xuc, tiep nhan, tiep noi "Hien'" co nghia la hien tai, hien phap, thuc hien; tieng Anh: The Order of Interbeing, tieng Phap: L'ordre de l'intepretre), mot dong tu danh cho nguoi xuat gia cung nhu nguoi the tuc, trong khoang 1964 va 1966. Ong đung đau dong tu nay, dua tren khai niem triet hoc tuong tuc va giang day đieu nay thong qua Nam Gioi Tan Tu va Muoi Bon Gioi Tiep Hien. Nhat Hanh thanh lap Dong tu Tiep Hien voi mot nhom gom 6 nguoi von thuoc SYSS, 3 nam 3 nu, ho đa lam le tho Muoi Bon Gioi Tiep Hien. Thanh vien thu bay phat nguyen theo dong tu nay la vao nam 1981.
Nam 1967, Nhat Chi Mai, mot trong sau chung chu tri đau tien cua dong Tiep Hien, đa tu thieu truoc chua Tu Nghiem o Sai Gon đe phan đoi chien tranh, sau loi keu goi cham dut cuoc chien tai Viet Nam. Nhat Hanh nhieu lan giai thich voi phuong Tay rang viec Thich Quang Đuc va nhung nha su Phat giao Viet Nam khac phat nguyen tu thieu trong chien tranh Viet Nam khong phai tu sat; thay vao đo, hanh đong cua ho, theo loi ong, nham muc đich "lam rung đong trai tim cua nhung ke ap buc va keu goi su chu y cua the gioi đen noi kho đau ma nguoi Viet Nam phai chiu đung vao thoi điem đo".
Dong tu Tiep Hien mo rong thanh mot cong đong Phat tu tren nhieu quoc gia, nhat la o cac nuoc phuong Tay, gom nguoi xuat gia va tai gia, ho tap trung "thuc hanh chanh niem, hanh vi đao đuc va hanh đong tu bi trong xa hoi." Đen nam 2017, nhom đa co hang ngan nguoi tho Muoi Bon Gioi Tiep Hien.


= Trong Chien tranh Viet Nam =
Vien Đai hoc Van Hanh đuoc mot trong nhung vien truong tiep quan, nguoi nay muon cat đut quan he voi Nhat Hanh va SYSS, cao buoc Chan Khong theo cong san. Sau đo, SYSS chat vat gay quy va cac thanh vien lien tuc bi tan cong. Truong van tiep tuc cac no luc cuu tro ma khong đung ve phe nao trong chien tranh.
Nhat Hanh ve Hoa Ky vao nam 1966, chu tri hoi thao ve Phat giao Viet Nam tai Đai hoc Cornell va tiep tuc đau tranh vi hoa binh. Ong đuoc Giao su George McTurnan Kahin, cung giang day Cornell va la co van chinh sach đoi ngoai cho chinh phu Hoa Ky, moi tham gia mot dien đan ve chinh sach cua Hoa Ky tai Viet Nam. Vao ngay 1 thang 6, Nhat Hanh đa đua ra mot giai phap gom nam điem gui toi chinh phu Hoa Ky, khuyen nghi rang (1) Hoa Ky tuyen bo ro ret y muon ton trong y chi nguoi Viet trong viec thanh lap mot chinh quyen "đap ung đuoc nguyen vong cua dan chung Viet Nam"; (2) Hoa Ky ngung oanh tac o ca hai mien Viet Nam; (3) gioi han hoat đong quan su chong cong san trong pham vi tu ve; (4) Hoa Ky long trong cam ket rut quan trong mot thoi gian la bao nhieu thang; va (5) Hoa Ky thanh thuc giup Viet Nam tai xay dung đat nuoc bi chien tranh tan pha. Nam 1967, ong viet cuon Viet Nam - Hoa sen trong bien lua, viet ve cac lap truong cua ong. Chinh quyen Viet Nam Cong hoa coi ong la mot ke phan quoc va la cong san.
Trong thoi gian o Hoa Ky, Nhat Hanh đa đen tham Tu vien Gethsemani đe noi chuyen voi tu si dong Xito la Thomas Merton. Khi che đo mien Nam đe doa cam Nhat Hanh tro ve nuoc, Merton đa viet mot bai luan the hien tinh than đoan ket, "Nhat Hanh la Anh em cua toi".  Nam 1964, sau khi xuat ban bai tho noi tieng cua minh, "bat cu ai đang lang nghe, hay lam chung cho toi: Toi khong the chap nhan cuoc chien nay..." , Nhat Hanh đa bi bao chi Hoa Ky dan nhan la "nha tho phan chien" va len an la "ke tuyen truyen ung ho Cong san".  Nam 1965, ong đa viet cho Martin Luther King Jr. mot la thu co tua đe "Đi tim ke thu cua con nguoi".  Trong thoi gian o Hoa Ky nam 1966, Nhat Hanh đa gap King va thuc giuc ong cong khai len an Chien tranh Viet Nam .  Nam 1967, King đa co bai phat bieu " Ngoai Viet Nam: Thoi điem đe pha vo su im lang " tai Nha tho Riverside o Thanh pho New York, đay la lan đau tien ong cong khai đat cau hoi ve su tham gia cua Hoa Ky vao Viet Nam.  Cuoi nam đo, King đe cu Nhat Hanh cho Giai Nobel Hoa binh nam 1967. Trong đe cu cua minh, King noi, "Ca nhan toi khong biet ai xung đang voi Giai Nobel Hoa binh hon nha su hien lanh nay đen tu Viet Nam. Nhung y tuong cua ong ve hoa binh, neu đuoc ap dung, se xay dung mot tuong đai cho chu nghia đai ket, cho tinh anh em the gioi, cho nhan loai".  King cung goi Nhat Hanh la "mot tong đo cua hoa binh va bat bao đong".  King đa tiet lo ung cu vien ma ong đa chon đe đe cu voi "yeu cau manh me" voi uy ban giai thuong, vi pham nghiem trong cac truyen thong va nghi thuc cua Nobel.  Uy ban đa khong trao giai thuong vao nam đo.
Noi cu ngu cua ong la Tu vien Lang Mai o vung Dordogne thuoc mien Nam nuoc Phap. Ong du hanh khap the gioi thuyet giang va to chuc cac khoa tu thien. Nam 1973 khi hiep đinh Paris đuoc ky ket, ong bi cam ve Viet Nam va o lai Phap tu đo đen nam 2017.
Trong cac nam 1976-1977, Thich Nhat Hanh đa no luc đe giup giai cuu thuyen nhan Viet Nam trong vinh Thai Lan. Sau đo ong đa phai ngung viec nay do ap luc tu chinh phu Thai Lan va Singapore.
Sau nhieu nam khong đuoc phep quay ve Viet Nam, ong đuoc ve lan đau tien vao nam 2005. Nhat Hanh van tiep tuc cac hoat đong van đong vi hoa binh. Ong đa to chuc cac khoa tu thien cho nguoi Israel va nguoi Palestine, khuyen khich ho lang nghe va hoc hoi lan nhau; thuyet giang keu goi cac nuoc đang tham chien hay đinh chien va đi tim giai phap bat bao đong cho cac mau thuan cua ho; va to chuc dieu hanh hoa binh o Los Angeles vao nam 2005 đuoc tham du boi hang ngan nguoi.


= Sau nam 1975 =

Tu ngay 12 thang 1 đen ngay 11 thang 4 nam 2005, Thich Nhat Hanh quay ve Viet Nam sau mot loat cac thuong luong cho phep ong thuyet giang, mot so sach cua ong đuoc xuat ban bang tieng Viet, va cho phep 100 tang ni va 90 thanh vien khac cua dong tu theo ong đi khap đat nuoc, bao gom ca chuyen quay ve ngoi chua ong xuat gia, chua Tu Hieu o Hue.
Nam 2007, ong cung phai đoan Phat giao quoc te thuoc tang than Lang Mai tro ve Viet Nam voi lich trinh tu ngay 20 thang 2 (mung 4 Tet) đen ngay 9 thang 5, muc đich to chuc cac khoa tu, cac buoi phap thoai, gap go cac tang ni phat tu 3 mien. Đau nam 2007, voi su đong y cua Trung uong Giao hoi Phat giao Viet Nam, ong to chuc ba trai đan chan te lon tai ba mien Viet Nam goi la Đai trai Đan Binh đang Chan te cau nguyen va giai tru oan kho cho tat ca nhung ai đa tung ganh chiu hau qua khac nghiet cua cuoc chien tranh, du đa qua đoi hay con tai the, khong phan biet ton giao, chinh tri, chung toc.
Trong vu mau thuan o tu vien Bat Nha, cac tu sinh cua thien su tai tu vien đa bi quay nhieu va ham doa bang vu luc, tu vien bi đap pha, cat đien, nuoc, đien thoai va co lap. Tuy nhien, Thich Nhat Hanh đa tu choi lam vu viec them rac roi va day cac tu sinh nen che ngu con gian nham mang lai su thau hieu va tinh yeu thuong.
Nam 2015, tra loi phong van cua BBC, ong Vo Van Ai, nha van đong cho nhan quyen va tu do ton giao cua Viet Nam, khi đo đang la phat ngon vien cua GHPGVNTN, chuyen tro ve Viet Nam sau 1975 la "muu đo la thanh lap mot to chuc Phat giao thu ba, la boi vi Giao hoi Phat giao Viet Nam cua nha nuoc lap ra nam 1981 khong đap ung đieu ma Đang trong cho, tuc la nam cho đuoc quan chung Phat giao toan bo." Tuy nhien ong Vo Van Ai đa khong chi ra đuoc nhung dan chung cu the nao cho nhan đinh cua minh.
Ngay 29 thang 8 nam 2017, Thich Nhat Hanh tro lai Viet Nam. Đay la lan đau tien ong tro ve Viet Nam ke tu nam 2008.
Ngay 30 thang 10 nam 2018, Thich Tu Đao, Giam tu To đinh Tu Hieu (TP Hue, Thua Thien Hue), cho biet trong lan tro ve Viet Nam nay, thien su Thich Nhat Hanh đa xin cu ngu tai To đinh Tu Hieu đe tinh duong cho đen khi vien tich.
Thich Nhat Hanh vien tich vao rang sang ngay 22 thang 1 nam 2022. Su ra đi cua ong đuoc nhieu nhom Phat tu trong va ngoai Viet Nam bay to niem thuong tiec. Đat Lai Lat Ma thu 14 Tenzin Gyatso, Tong thong Han Quoc Moon Jae-in va Bo Ngoai giao Hoa Ky cung đa gui loi chia buon.
Tang le cua ong keo dai trong 7 ngay, đuoc thuc hien theo nghi thuc tam tang. Le tra ty (hoa tang) dien ra tu 9 gio ngay 29 thang 1, ket thuc luc 2 gio ngay 30 ngay 1 tai Cong vien vinh hang, Vuon đia đang Hue. Khoang 6 gio 30 phut ngay 30 thang 1, xa loi thien su Thich Nhat Hanh đuoc an vi tai To Đinh Tu Hieu - noi ngai bat đau xuat gia, tu hoc cach đay 80 nam. Theo di nguyen cua thien su, tro cot se đe tai đay va cac trung tam khac cua Lang Mai khap noi tren the gioi ma khong can xay bao thap đat lo tro.


Tac pham Thich Nhat Hanh đa xuat ban tren 100 cuon sach, trong đo co hon 70 cuon bang tieng Anh. Ong cung xuat ban cac bai giang trong cac tap chi tap chi Mindfulness Bell cua Dong tu Tiep Hien.
Danh sach cac tac pham đa xuat ban (khong đay đu):


= Tho =
Tieng hat chieu thu, Long Giang, Sai Gon, 1949.
Anh xuan vang (but danh: Hoang Hoa), Long Giang, Sai Gon, 1950.
Tho ngu ngon (but danh: Hoang Hoa), Đuoc Tue, Ha Noi, 1950.
Chap tay nguyen cau cho bo cau trang hien, La Boi, Sai Gon, 1965.
Tieng đap canh loai chim lon, La Boi, Sai Gon, 1967.
Bong hong cai ao, Sai Gon, 1962.
Vietnam Poems, Unicorn Press, Santa Barbara (Hoa Ky), 1967.
The Cry of Vietnam, Unicorn Press, Santa Barbara (Hoa Ky), 1968.
De Schreeuw van Vietnam, Uitgeverij Ten Have, Baarn, Holland, 1970.
Zen Poems, Unicorn Press, Greensboro (Hoa Ky), 1976.
Ngoai ra con co nhieu tap tho chep tay đa mat hoac chua xuat ban cung nhieu tac pham khac đang rai rac tren cac bao, tap chi.


= Truyen =
Tinh nguoi (tap truyen; but danh: Tam Quan), 1951; La Boi 1973.
Neo ve cua y (but ky), La Boi 1967; An Tiem 1972.
Am may ngu (truyen ngoai su), La Boi.
Buoi (tap truyen ngan), La Boi.
To (tap truyen), La Boi.
Van Lang di su (truyen co tich, but danh Nguyen Lang), La Boi; An Tiem 1975.
Đuong xua may trang, La Boi; Nha xuat ban Van hoa Sai Gon, 2007.
Truyen Kieu dich ra van xuoi, Nha xuat ban Van hoa Sai Gon.
 Truyen tranh Coconut - Monk, xuat ban ngay 25 thang 1 nam 2006 boi Nha xuat ban Plum Blossom Books.
  Con ga đe trung vang, 2018.


= Khao luan =
Đong phuong luan ly hoc, Huong Que 1950.
Van đe nhan thuc trong Duy Thuc hoc, La Boi 1969.
Tuong lai van hoa Viet Nam, La Boi.
Tuong lai Thien hoc Viet Nam, La Boi.
Viet Nam Phat giao su luan (but danh Nguyen Lang), 3 tap, tap 1: La Boi 1974, 2 tap sau xuat ban o nuoc ngoai sau 1975.
Tha mot be lau, Nha xuat ban Van hoa Sai Gon 2008.
Nhung con đuong đua ve nui Thuu .
Lang mai nhin ve nui Thuu.
Đap vo vo ho đao.
Sen bup tung canh he.


= Khac =
Gia đinh tin Phat, Đuoc Tue 1952
Bong hong cai ao, viet vao mua Vu lan 1962; La Boi xuat ban lan 2, 1965
Đao Phat đi vao cuoc đoi, La Boi 1964
Đao Phat ngay nay, La Boi 1965
Noi voi tuoi hai muoi, La Boi 1966, 1972
Phat giao Viet Nam va huong đi nhan ban đich thuc (but danh Tran Thac Đuc), La Boi 1967
Đao Phat hien đai hoa, La Boi 1965, 1968
Đao Phat ngay mai, La Boi 1970
Neo vao thien hoc, La Boi 1971
Đao Phat ap dung vao đoi song hang ngay, Vien Hoa Đao xuat ban 1973
Tuoi tre tinh yeu ly tuong, La Boi
Kieu va van nghe đut ruot, La Boi, USA, 1994
The Miracle of Mindfulness: A Manual on Meditation, Beacon Press, 1999, ISBN 0-8070-1239-4 (Vietnamese: Phep la cua su tinh thuc)
Phep la cua su tinh thuc, Nha xuat ban Ton giao
Đi nhu mot dong song
An lac tung buoc chan
Trai tim cua But, Nha xuat ban Thanh pho Ho Chi Minh, 2006
Hanh phuc: mong va thuc Nha xuat ban Van hoa Sai Gon, 2009
Kim Cuong: Guom bau cat đut phien nao, Nha xuat ban Van hoa Sai Gon, 2009
Gian Nha xuat ban Thanh nien, 2009
Tinh lang Luu tru ngay 13 thang 3 nam 2023 tai Wayback Machine. Nha xuat ban The gioi 2018
Khong diet khong sinh đung so hai. Nha xuat ban Hoi nha van, 2019
Tung buoc no hoa sen. Nha xuat ban Van hoa - Van nghe TP HCM, 2018


Nhan xet "Nha su vi đai nguoi Viet Nam, nha tho va su gia hoa binh, nguoi đan ong Viet Nam nho nhan nay đa thu hut chung toi tung nguoi mot vao tinh lang cua ong. Hay co le chinh xac hon neu noi thay đa đua tung nguoi cua chung toi vao trong yen tinh cua chinh minh, vao trong an tinh ma moi nguoi chung toi von đa so đac nhung chua kham pha hay khang đinh. Kha nang thay đa phat khoi trang thai nay trong tat ca chung toi, chi bang su hien dien cua thay-đay la mot nang luc thieng lieng. Va đay la ly do ta tim đen mot Su phu: Voi hy vong la cong đuc cua thay se soi rang cho ta su cao quy khuat lap cua chinh minh" (Elizabeth Gilbert).


Tham khao Lien ket ngoai Trang chu Thien su Thich Nhat Hanh (tieng Phap)
Thien su Thich Nhat Hanh tren trang Dong tu Tiep Hien
Thien su Thich Nhat Hanh tren trang Lang Mai
Thu vien Thich Nhat Hanh - Lang Mai