Nagoya (名古屋市 (Danh Co Oc thi), Nagoya-shi) la thu phu cua tinh Aichi, Nhat Ban. Đay thanh pho lon thu tu (vung đo thi lon thu ba) va la thanh pho phon vinh thu ba o Nhat Ban, cung la mot trong 15 đo thi quoc gia.


Ten goi Ten cua thanh pho đa đuoc lich su viet nhu 那古野 hoac 名护屋 (đoc nhu Nagoya). Mot tu nguyen the cho ten cua thanh pho la tinh tu nagoyaka (なこやか, nagoyaka) co nghia la "hoa binh".
Ten Chukyo (中京 (Trung Kinh), Chukyo) cung đuoc su dung (Chu (giua) + kyo (kinh đo)), vi no la thanh pho chinh cua vung Chubu trung tam. Nhung đieu khac nhau đuoc đat ten sau khi Chukyo, vi du nhu khu vuc Chukyo cong nghiep, Chukyo Metropolitan Area, Chukyo truyen hinh phat thanh truyen hinh, Đai hoc Chukyo va Truong đua ngua Chukyo


Lich su = Thoi ki đau =

Oda Nobunaga va bao tro cua Toyotomi Hideyoshi va Tokugawa Ieyasu la lanh chua đay suc manh o khu vuc Nagoya nguoi dan dan thanh cong trong viec thong nhat Nhat Ban.
Nam 1610, Tokugawa Ieyasu doi đo cua tinh Owari tu Kiyosu khoang bay cay so đen mot vi tri chien luoc tai Nagoya ngay nay.


= Thoi Tokugawa =
Lau đai Nagoya, mot lau đai lon moi, đuoc xay dung mot phan tu nguyen lieu lay tu Kiyosu Lau đai Trong qua trinh xay dung, toan bo thi tran cua khoang 60.000 nguoi, trong đo co đen, mieu, di chuyen tu Kiyosu đen moi, thi xa co ke hoach xung quanh Nagoya Lau đai. [4] vao khoang thoi gian khong xa, đen Atsuta co đai đuoc thiet ke nhu mot tram cach goi Miya (đen) tren Tokaido quan trong, mot con đuong lien ket hai thu đo cua Kyoto va Edo (nay la Tokyo). Mot thi tran do đo phat trien xung quanh đen tho đe ho tro du khach. Su ket hop cua nhung lau đai va đen tho hai thi tran hinh thanh nhung gi chung ta goi Nagoya.


= Thoi ki cong nghiep hoa =
Thong qua nhung nam tiep theo Nagoya đa tro thanh mot trung tam cong nghiep cua khu vuc xung quanh. Linh vuc kinh te cua no bao gom cac đo gom noi tieng cua thanh pho Tokoname, Tajimi va Seto, cung nhu Okazaki, mot trong nhung noi duy nhat ma thuoc sung đa đuoc san xuat theo Mac phu. Cac nganh cong nghiep khac trong khu vuc bao gom bong va bup be co khi phuc tap đuoc goi la karakuri ningyo.
Mot phan cua nhung no luc hien đai hoa cua Minh Tri Duy Tan đa nhin thay mot co cau lai cac tinh cua Nhat Ban vao tinh va chinh phu thay đoi tu che đo gia đinh voi cac quan chuc chinh phu. Nagoya đa đuoc cong bo mot thanh pho tren 01 Thang 10 nam 1889, va đuoc mot thanh pho ngay 01 thang 9 nam 1956 boi sac lenh cua chinh phu.


= The chien II va ky nguyen hien đai =
Nagoya la muc tieu cua cac cuoc tan cong khong quan My trong Chien tranh the gioi thu hai, bat đau tu ngay 18 thang 4 nam 1942, voi mot cuoc tan cong tren mot may bay Mitsubishi Cong trinh, kho dau Matsuhigecho, Lau đai doanh trai quan đoi Nagoya, va cuoc chien tranh nganh cong nghiep nha may Nagoya. Vu đanh bom cua Nagoya trong chien tranh The gioi II tiep tuc qua mua xuan nam 1945, va bao gom nhieu vu đanh bom xang quy mo lon. Lau đai Nagoya, ma đa đuoc su dung nhu mot chi huy quan su, bi trung va pha huy phan lon vao ngay 14 thang 5 nam 1945. Viec tai thiet toa nha chinh đuoc hoan thanh vao nam 1959.
Trong nam 1959, thanh pho bi ngap lut va thiet hai nang sau Con bao Ise-wan.


Canh quan Mot trong nhung canh quan noi tieng o Nagoya la Thanh Nagoya (名古屋城 Nagoya-jo) va Đen Atsuta (熱田神宮 Atsuta Jingu).


= Thanh Nagoya =

Thanh Nagoya đuoc xay dung vao nam 1612. Toa thanh đuoc phuc hoi vao nam 1959, do đa bi pha huy phan lon trong Chien tranh the gioi thu hai, va nhieu tien nghi hien đai đuoc bo sung trong luc phuc hoi, vi du nhu thang may. Thanh Nagoya rat noi tieng voi hai con ca kinh bang vang (金の鯱 Kin no Shachihoko) tren mai nha. Chung thuong đuoc dung lam bieu tuong cho Nagoya.


= Đen Atsuta =
Đen Atsuta la đien tho nghiem trang, ton kinh thu nhi o Nhat. No luu giu thanh kiem Kusanagi (草薙神剣 Kusanagi no mitsurugi), mot trong 3 bieu trung cho hoang gia Nhat. Đien tho to chuc gan 70 le hoi moi nam, va co rat nhieu nguoi đen tham vieng đen. Trong đien tho cung co hon 4.400 bao vat quoc gia tuong trung cho 2.000 nam lich su cua ngoi đien tho nay.
Nhung điem tham quan hien đai co the ke đen Thap truyen hinh Nagoya va toa thap trung tam cua Cong ty Đuong sat Nhat Ban o nha ga Nagoya.


Dan so Nam 2010, dan so thanh pho la 2.258.804 nguoi, mat đo dan so 6.920 nguoi/km² (tong dien tich 326,45 km²). Dien tich tong thanh quy mo đen tan tinh Mie va Gifu, voi tong dan so 9 trieu nguoi, chi thua Osaka va Tokyo.


Giao thong Nagoya co san bay quoc te Chubu o thanh pho Tokoname va san bay Nagoya nam o Komaki va Kasugai. Vao ngay 17 thang 2 nam 2005, tat ca nhung chuyen bay thuong mai đen san bay Nagoya (tru cac chuyen bay cua hang J-Air) đa chuyen ve san bay trung tam Chubu.
Nha ga Nagoya la nha ga xe lua tren mat đat lon nhat the gioi.
Hang Đuong sat Nagoya va Đuong sat Đien luc Kinki Nhat Ban luon cung cap cac chuyen tau toi cac điem vung Tokai va vung Kansai. Thanh pho nay cung co ga tau đien ngam Nagoya.


Kinh te Nganh cong nghiep chinh cua Nagoya la cong nghiep oto. Rat nhieu cong ty san xuat oto cua Nhat đeu đat o Nagoya, giong nhu o My cac nha san xuat oto đeu đat o Detroit. Tong hanh dinh cong ty Toyota đat o thanh pho lan can. Tong cong ty banh keo Nhat Ban Marukawa cung đat o Nagoya, roi cong ty đo gom Noritake.
Ty trong cac hoat đong kinh te trong Tong san pham quoc noi (GDP) nam 2005 nhu sau:

Dich vu 26%
Ban buon va ban le 20,2%
Che tao 12,3%
Hang hai va Vien thong 10,4%
Bat đong san 9,8%
Xay dung 5,8%
Tai chinh va bao hiem 5,4%
Khac 3,7%
World Expo 2005, hay Aichi Expo đuoc to chuc tren nhung khu đoi phia đong Nagoya, thuoc thanh pho lan can Nagakute va Seto. Su kien nay dien ra tu 25 thang 3 đen 25 thang 9 nam 2005.


Tham khao Lien ket ngoai Trang chu Nagoya (tieng Nhat)
Nagoya tai WikiMapia
Trung tam Quoc te Nagoya
Huong dan Du lich Nagoya