Supermarine Spitfire la mot mau may bay tiem kich, may bay đanh chan mot cho ngoi cua Anh đuoc Khong quan Hoang gia Anh va nhieu nuoc Đong Minh su dung trong Chien tranh the gioi thu hai đen tan nhung nam 1950. No đuoc san xuat voi so luong nhieu hon ca trong so cac mau may bay cua Đong Minh, va la chiec may bay Đong Minh duy nhat đuoc san xuat tu truoc The chien 2 (1938) cho đen tan thap nien 1950.
Đuoc san xuat boi Supermarine, mot cong ty con cua Vickers-Armstrongs, Spitfire đuoc thiet ke boi nha thiet ke chinh cua cong ty la R. J. Mitchell, đa tiep tuc hoan thien mau thiet ke cua minh cho đen khi mat vi ung thu nam 1937; vi tri nay trong cong ty sau đo do do đong nghiep cua ong la Joseph Smith đam nhiem.. No co canh dang bau duc voi mat cat ngang mong, cho phep toc đo toi đa cua Spitfire cao hon so voi chiec Hawker Hurricane va cac thiet ke hien đai khac (khung may bay (bao gom than, canh, đuoi va bo banh đap) hoan toan bang kim loai (Duralumin hay Đura), buong lai kin, bo banh đap co the thu vao, trang bi nhieu hon 2 sung may o canh thay vi o mui may bay nhu cac mau may bay cung thoi voi no); no cung co mot kieu dang kha đac trung, thon tha va muot ma. Đuoc cac phi cong ua thich, Spitfire phuc vu trong suot ca The Chien II tren moi mat tran co su tham chien cua nguoi Anh va nhung nam sau chien tranh voi vai tro la may bay huan luyen va tuan tra tren khong va cho đen nay la trong cac chuyen bay tuong niem ngay chien thang phat xit Đuc o chau Au (V-E day) va tran khong chien nuoc Anh.
Spitfire luon đuoc so sanh voi đoi thu chinh cua no, chiec Messerschmitt Bf 109; ca hai đeu la nhung mau may bay tiem kich tot nhat thoi điem đo va co rat nhieu điem tuong đong trong thiet ke (ca hai cung su dung đong co V-12 co bo sieu nap (supercharger) va đuoc lam mat bang chat long (tu nhung bien the đau tien cho đen nhung bien the cuoi cung đuoc đua vao san xuat va su dung), cung voi thiet ke khung may bay hoan toan bang kim loai, cabin lai kin, đo linh hoat, kha nang chien đau xuat sac nho đuoc trang bi vu khi đa dang (ma chu yeu la sung may va phao tu đong 20 mm). Va ca hai mau may bay đeu la "xuong song" cua luc luong khong quan so huu chung.


Thiet ke va phat trien Nha thiet ke chinh cua hang Supermarine, R.J. Mitchell, đa tung chien thang bon giai Schneider Trophy trong cac cuoc đua thuy phi co bang cac thiet ke cua ong (Sea Lion II nam 1922, S 5 nam 1927, S 6 nam 1929 va S 6b nam 1931), phoi hop cac kieu đong co Napier Lion va Rolls-Royce "R" manh me voi nhung chu y ti mi vao su suon thang muot ma. Nhung chat luong tuong đuong nhu vay đa co ich cho viec thiet ke mot chiec may bay tiem kich, va vao nam 1931, Mitchell che tao ra mot chiec may bay đe đap ung mot tieu chuan cua Bo Hang khong (F7/30) ve mot kieu may bay tiem kich canh đon moi va hien đai.
Du đinh đau tien ve mot chiec may bay tiem kich đua đen ket qua mot chiec may bay canh đon co buong lai dang mo, canh dang hai au va mot bo cang đap lon co đinh, trang bi đong co Rolls-Royce Goshawk lam mat bang khong khi. Chiec Supermarine Kieu 224 khong đap ung cac tieu chuan đat ra; cung nhu moi thiet ke canh tranh khac cung đeu that bai.
Mitchell nhanh chong chuyen huong su chu tam cua ong đen mot thiet ke đuoc cai tien nhu mot su đau tu ca nhan, duoi su hau thuan cua chu nhan Supermarine la Vickers-Armstrongs. Kieu thiet ke moi bo sung cang đap xep đuoc, buong lai kin, he thong tho oxy, va mot đong co manh me hon moi đuoc phat trien Rolls-Royce PV-12, sau nay đuoc đat ten la Merlin, su dung cho tat ca cac phien ban tu Spitfire Mk I đen Mk IX, sau đo kieu đong co Rolls Royce Griffon đuoc su dung thay the.
Đen nam 1935, Bo Hang khong chung kien nhieu tien bo trong cong nghiep hang khong đu đe thu lai mot kieu may bay canh đon lan nua. Ho sau đo loai bo thiet ke chiec Supermarine moi vi no khong mang đuoc vu khi la tam sung may nhu yeu cau đat ra, va duong nhu khong con cho đe lam đieu đo.


= Thiet ke canh dang elip =

Mot lan nua, Mitchell lai co kha nang giai quyet van đe. Đa co du luan cho la sau khi nhin thay nhieu kieu may bay Heinkel, ong đa quyet đinh su dung canh dang elip cho phep co chieu rong canh lon hon đu cho cho tam sung may theo yeu cau, trong khi van giu đuoc đo can thap cua kieu canh đon gian thiet ke truoc đay. Chuyen vien khi đong hoc cua Mitchell la Beverley Shenstone, du sao, cung đa chi ra rang kieu canh cua Mitchell khong phai la su sao chep truc tiep tu chiec Heinkel He 70, nhu nhieu nguoi đa neu ra. Ngoai viec canh cua chiec Spitfire mong hon nhieu va co mat cat ngang hoan toan khac biet, van đe o cho su phat trien song song tren cung giai phap ky thuat; canh dang elip co hieu qua nhat trong su phan phoi luc nang doc theo sai canh, va cung co tinh nang bay tot o toc đo chong chanh - mot đieu luon gan bo cung Mitchell. Cho du the nao, canh dang elip đa đu đe cho chiec Kieu 300 đat đuoc su quan tam cua Bo Hang khong, va ho đa cap kinh phi bang mot tieu chuan moi, F.10/35, đuoc vach ra dua vao chiec Spitfire.
Nhung đuong net bong muot cua chiec Spitfire gop phan kha lon vao tinh chat khi đong hoc tuyet voi, ve thanh nha mau muc va thiet ke trong sang. Đieu nay đac biet đung khi dang canh elip đong đieu voi dang may bay. Thoi gian đa chung minh su tien tien cua thiet ke nay so voi cac thiet ke khac đuong thoi; kieu canh elip cho phep đat đen toc đo cao hon ma khong mac phai su rung đong canh ta do toc đo Mach, mot hien tuong tiep tuc lam hai nhieu thiet ke moi hon. Kieu canh nay cho phep đat toc đo an toan o Mach 0,83 va toi đa Mach 0,86, cung cap mot goc nhi dien 6° đe gia tang su on đinh doc. Dang elip đuoc chung minh la dang canh hieu qua nhat toi uu hoa su phan phoi luc nang doc theo canh, trong khi be rong canh đuoc thu nho dan đua đen ket qua co mot ti le dai-rong canh cao, quan trong đe lam giam nhe luc can đe dong khong khi khong bi "gay’ tren canh. Mot đieu quan trong đang ke khac la đo day canh thap so voi ti le be rong canh - canh mong giup cho dong khong khi hieu qua, mot yeu to quan trong khac lam giam luc can. Cac no luc nham duy tri thiet ke canh mong, luc can thap đua đen ket qua la he thong cang đap đuoc xep ra ngoai khi thu lai, mot tu the nham bo tri co cau xep cang cong kenh vao phan day nhat cua canh gan sat than, cho phep đo day cua canh đuoc giam dan tu trong ra ngoai, duy tri đuoc đac tinh khi đong hoc ua chuong đuoc cung cap boi kieu thiet ke nay. Tuy vay đieu nay lai lam ton hai đen tinh nang đieu khien may bay tren mat đat; Spitfire to ra khong on đinh khi chay tren đuong lan do vet banh đap chinh kha hep.
Dang canh elip đuoc chon do nhung đong gop cho uu the khi đong hoc, nhung no cung la mot loai canh che tao rat phuc tap, trong khi kieu canh vuong goc cua Messerschmitt Bf 109 lai de che tao cung đem lai tinh nang bay tuong đuong (đoi chieu tung phien ban tuong đuong) so voi Spitfire. Đa co bao cao cho biet Bf 109 chi can mot-phan-ba so gio cong đe che tao so voi chiec Spitfire.
Mot thieu sot trong thiet ke canh mong cua chiec Spitfire boc lo ra khi chiec may bay đat đen toc đo rat cao. Khi phi cong du đinh lon vong o toc đo nhu vay, nhung luc khi đong hoc ap len cac canh ta đu manh đe lam xoan toan bo đau canh theo huong nguoc lai huong lech cua canh ta, đua đen hau qua la chiec Spitfire lon vong theo huong nguoc lai du tinh cua phi cong.


= Ten goi =
Bo Hang khong đe xuat mot so ten goi cho Vickers-Armstrongs cho chiec may bay moi, ma ban đau tam goi la ’’’Kieu 300’’’, bao gom ca cai ten khong hien thuc Shrew. Ten goi Spitfire đuoc đe nghi boi Sir Robert MacLean, giam đoc cua Vickers-Armstrongs thoi đo, thuong goi đua con gai Ann cua ong la "spitfire nho be". Ten goi nay co nguon goc tu thoi Elizabeth, chi đen mot kieu nguoi đac biet soi noi, nong nhiet, du ton; va vao thoi đo, lien quan đen mot be gai hay phu nu co tinh cach nhu the. Cai ten nay truoc đo đa đuoc dung mot cach khong chinh thuc cho mot thiet ke truoc đay cua Mitchell, chiec F.7/30 Kieu 224. Mitchell đuoc tuong thuat đa phat bieu rang "mot cai ten chet tiet ngo ngan ma nguoi ta co the chon đuoc", co the la gian tiep lien quan đen mot kieu may bay khong thanh cong truoc đay trong so nhung thiet ke cua ong đuoc đat cung mot ten đo.


San xuat Chiec nguyen mau (K5054) bay lan đau tien ngay 5 thang 5 nam 1936, tai san bay Southampton (luc đo con mang ten la san bay Eastleigh) chi bon thang sau chuyen bay đau tien cua kieu may bay hien đai Hawker Hurricane. Viec thu nghiem đuoc tiep tuc cho đen ngay 26 thang 5 nam 1936 khi Đai uy J. "Mutt" Summers, phi cong thu nghiem chinh cua Vickers (Aviation) Ltd., lai chiec K5054 đen can cu Khong quan Hoang gia RAF Martlesham Heath va ban giao chiec may bay cho đon vi thu nghiem cua Khong quan Hoang gia Anh.
Bo Hang khong đat hang 310 chiec vao ngay 3 thang 6 nam 1936, ngay truoc khi co cac bao cao thu nghiem, va cac bao cao thu nghiem cung chi tien hanh theo cach nho giot. Cong chung Anh Quoc đuoc thay chiec Spitfire lan đau tien tai buoi trung bay hang khong tai san bay Khong quan Hoang gia Hendon vao ngay thu bay 27 thang 6 nam 1936.
Đe che tao Spitfire voi so luong đuoc đat truoc, mot xuong hoan toan moi đuoc xay dung tai Castle Bromwich, gan Birmingham, la mot "ban sao" cua xuong ban đau cua hang Supermarine tai Southampton. Mac du ke hoach đuoc su lanh đao tuyet đoi boi Lord Nuffield von la mot chuyen gia ve xay dung quy mo trong cong nghiep đong co va o-to, cong viec xay dung cang thang đoi hoi tay nghe va ky thuat vuot ngoai kinh nghiem cua luc luong lao đong tai cho, nen đa can đen nhan vien kinh nghiem va ky su cua Supermarines va Vickers-Armstrongs. Vi tri đuoc xay dung nhanh chong tu thang 7 nam 1938, may moc đuoc lap đat hai thang sau khi cong viec đuoc khoi đau.
Đa co hon 20.300 chiec thuoc moi phien ban đuoc che tao, bao gom phien ban hai cho ngoi dung trong huan luyen, mot so chiec Spitfire phuc vu cho đen tan nhung nam 1950. Mac du đoi thu chu yeu thoi chien tranh, chiec Messerschmitt Bf 109, trong nhieu phien ban khac nhau, vuot hon Spitfire ve so luong đuoc san xuat, Spitfire la kieu may bay tiem kich Anh Quoc duy nhat đuoc san xuat lien tuc truoc, trong, va sau The Chien II.


Cac phien ban Nha thiet ke chinh cua chiec may bay, R.J. Mitchell, luon đuoc ghi nho vi tac pham noi tieng cua minh. Tuy nhien su phat trien cua chiec Spitfire khong ket thuc sau cai chet vi benh ung thu ruot ket cua ong nam 1937. Mitchell chi kip nhin thay chiec nguyen mau Spitfire cat canh. Sau đo, Joseph Smith, mot đong nghiep cua Mitchell, đa tiep quan va phat trien cac phien ban manh me va tiem nang hon giup cho chiec Spitfire luon la kieu may bay hang đau cua Khong quan Hoang gia. Mot su gia đa ghi nhan: 'Neu Mitchell đuoc sinh ra đe thiet ke Spitfire, thi Smith đuoc sinh ra đe bao ve va phat trien no.'
Co đen 24 bien the cua chiec Spitfire (đuoc đanh dau tu Mk I đen Mk XXIV) va nhieu bien the nho hon, bao gom tu đong co đen vu khi, cac phien ban canh khac nhau va cac phien ban chuyen dung (nhu phien ban trinh sat hinh anh toc đo cao) cung nhu cac bien the hoat đong tren cac tau san bay cua Hai quan Hoang gia. Bien the Mk V la bien the đuoc che tao nhieu nhat, voi 6.479 chiec, theo sau đo la Mk IX voi 5.665 chiec. Spitfire co nhieu kieu canh khac nhau va trang bi vu khi cho moi kieu canh cung khac nhau. Canh kieu A đuoc trang bi tam sung may .303 Browning (phien ban Anh cua khau Colt-Browning Pattern 1930, mot phien ban đuoc Colt thiet ke dua theo khau Browning M1919 cua Quan đoi My, voi mot so sua đoi nhu chuyen đoi co nong, chinh sua trang thai khai hoa cua khoa nong (tu ban khi khoa nong đong thanh ban khi khoa nong mo vi thuoc sung cua đan .303 cua Anh su dung de chay ngam (cooking off) hon đan .30-06 cua My dan đen nhung tai nan khong đang co va mot khoa nong nhe hon đe co toc đo ban nhanh hon), canh kieu B co bon sung may 0,303 in va hai khau phao Hispano-Suiza HS.404 20 mm, va kieu canh C (Universal Wing) co the gan bon phao 20 mm hoac tuong tu canh kieu B. Khi chien tranh tiep dien, kieu canh C cang tro nen thong dung. Bien the vu khi cuoi cung la kieu canh E gan hai phao 20 mm va hai sung may hang nang M2 Browning 0,50 inch.
Supermarine phat trien mot phien ban hai cho ngoi su dung trong huan luyen va đuoc đat ten la T Mk VIII, nhung khong co đon đat hang nao nhan đuoc cho kieu nay va chi co mot chiec nguyen mau đuoc che tao (ky hieu N32/G-AIDN boi Supermarine). Tuy nhien, do khong co mot kieu may bay hai cho ngoi huan luyen chinh thuc, mot so khung may bay đuoc chuyen đoi so sai ngoai chien truong. Chung bao gom mot chiec Mk VB cua Khong luc Hoang gia o Bac Phi, noi ma mot cho ngoi thu hai đuoc lap vao cho thung nhien lieu tren phia truoc buong lai, mac du no khong phai la may bay co hai he thong đieu khien bay va đuoc cho la chi su dung "loanh quanh" trong phi đoi. Nhung chiec duy nhat co đuoc hai he thong đieu khien bay la mot so nho may bay phien ban Mk IX tai Lien Xo trong chuong trinh Cho thue-Cho muon. Chung đuoc biet duoi ten goi Mk IX UTI va khac biet voi kieu do Supermarine đe nghi la co mot noc buong lai đoi dang "nha kinh" hon la dang "giot nuoc" đuoc nang cao cua chiec T Mk VIII. 


= Cac phien ban hai quan =

Mot phien ban hai quan cua chiec Supermarine Spitfire, đat ten la Seafire, đuoc cai tien đac biet đe hoat đong tren cac tau san bay. Cho du khong đuoc thiet ke đe chiu đung nhung nhoc nhan trong nhung hoat đong tren san đap tau san bay, Spitfire đuoc xem la ung vien tot nhat san co vao luc đo va đuoc tiep tuc đua ra phuc vu. Cac cai tien bao gom moc ham, canh xep đuoc va cac thiet bi chuyen dung khac. Mot so tinh chat cua kieu thiet ke can ban, cho du khong co van đe khi hoat đong tren đat lien, lai sinh ra van đe khi hoat đong tren tau san bay, vi du nhu la tam nhin truoc mui kem. Giong nhu Spitfire, chiec Seafire co chieu rong vet banh đap kha hep, nen no khong hoan toan ly tuong đe hoat đong tren san đap. Viec them vao cac thiet bi đe hoat đong tren tau san bay lam gia tang trong luong chiec may bay, giam đo on đinh o toc đo thap, von la điem manh cua chiec Spitfire va can thiet trong cac phi vu nhu the. Cac phien ban đau cua Seafire chi co tuong đoi it cai tien, nhung cac phien ban sau Seafire đuoc cai tien triet đe va la mot may bay co tiem nang.
Chiec Seafire II đa vuot hon chiec A6M5 (Zero) ve tinh nang bay o cao đo thap khi hai kieu may bay nay đuoc thu nghiem cung nhau trong khong chien gia. Tuy nhien, nhung may bay tiem kich hien đai khac cua Đong Minh nhu F6F Hellcat va F4U Corsair, đuoc xem la chac chan va thuc te hon đe hoat đong tren tau san bay. Mot uu the ve tinh nang bay đa lay lai đuoc khi nhung phien ban Seafire sau chien tranh đuoc trang bi đong co Griffon đa vuot xa cac tien nhiem trang bi đong co Merlin. Chiec Seafire đuoc thay the bang chiec Hawker Sea Fury tren hau het cac tau san bay tu nam 1945. Ten goi Seafire co đuoc la do rut gon lai tu ghep Sea Spitfire.


= Cac phien ban trang bi đong co Griffon =

Phien ban Mk XII trang bi đong co Griffon bay lan đau tien vao thang 8 nam 1942, nhung chi co nam chiec đuoc đua ra hoat đong cho đen cuoi nam. Phien ban nay co the đat đen toc đo 400 mph khi bay ngang va đat đen đo cao 10.000 m (30.000 ft) trong vong duoi tam phut. Mac du chiec Spitfire tiep tuc đuoc cai thien ve toc đo va vu khi trang bi, tam bay xa va tru luong nhien lieu la mot van đe lon: no to ra "hut chan" trong suot vong đoi ngoai tru vai tro trinh sat hinh anh, khi cac khau sung đuoc thao bo danh cho cho cac thung nhien lieu bo sung.
Nhung chiec Spitfire moi trang bi đong co Griffon đuoc gioi thieu nhu la may bay tiem kich đanh chan phong thu đao nha, noi ma tam bay bi han che khong phai la mot tro ngai. Nhung chiec Spitfire nhanh hon nay đuoc su dung trong phong thu chong lai su xam nhap cua nhung chiec tiem kich-nem bom toc đo cao cua Đuc đen "nem-roi-chay" va nhung qua "bom bay" V-1 ben tren bau troi Anh Quoc.
Khi nhung may bay tiem kich My đam nhan vai tro ho tong tam xa cho nhung cuoc khong kich nem bom ban ngay cua Khong luc Luc quan Hoa Ky, nhung chiec Spitfire gan đong co Griffon dan dan đam nhiem vai tro tiem kich chiem uu the tren khong nhu la may bay đanh chan, trong khi cac phien ban gan đong co Merlin (chu yeu la Mk IX va XVI trang bi đong co Packard) co vai tro tiem kich-nem bom.
Cho du cac phien ban gan đong co Griffon đanh mat mot so tinh nang đieu khien đuoc ua chuong cua cac tien nhiem gan đong co Merlin, chung giu lai đuoc uu the co đong khi chien đau so voi hau het cac thiet ke may bay hien đai cua Đuc (va ca cua My) tai chau Au trong suot vong đoi cua no.
Nhung chiec Spitfire va Seafire gan đong co Griffon tiep tuc phuc vu trong nhieu phi đoi cua Khong quan Phu tro Hoang gia va Hai quan Tru bi Tinh nguyen Hoang gia cho đen khi đuoc tai trang bi vao nhung nam 1951 - 1952. Chuyen bay Spitfire phuc vu cuoi cung trong Khong quan Hoang gia thuc hien ngay 9 thang 7 nam 1957 boi chiec PS583 tu can cu Woodvale, la hoat đong cuoi cung cua mot chiec may bay tiem kich gan đong co piston trong Khong quan Hoang gia Anh Quoc.


Lich su hoat đong = Phuc vu ban đau trong Khong quan Hoang gia =
Chiec Spitfire đau tien đuoc đua vao phuc vu trong Khong quan Hoang gia tai Phi Đoi 19 tai can cu Khong quan Hoang gia Duxford vao ngay 4 thang 8 nam 1938, va trong nhung tuan le sau đo chiec may bay đuoc giao hang voi toc đo mot chiec moi tuan cho ca phi đoi 19 va 66 (cung đat can cu tai Duxford). Phi đoi tiep theo đuoc trang bi Spitfire la Phi đoi 41 đong tai can cu Khong quan Hoang gia Catterick, sau đo la cac phi đoi đong tai can cu Khong quan Hoang gia Hornchurch tai Essex. Cuoc ra mat cong chung lan đau tien cua chiec Spitfire son mau cua Khong quan Hoang gia la vao Ngay Hang Khong Đe Che 20 thang 5 nam 1939 tai cuoc trung bay o Duxford, trong đo mot phi cong đa đap bang bung may bay cua anh sau khi quen ha cang đap va bi Bo Hang Khong phat 5 Bang sau đo. Khi The Chien II no ra, co khoang 400 chiec Spitfire đang phuc vu trong Khong quan Hoang gia, va them khoang 2.000 chiec đang đuoc đat hang.
Trong mot su kien đuoc biet duoi ten Tran chien Barking Creek vao ngay 6 thang 9 nam 1939, may bay Spitfire đa ban vao mot cap Hawker Hurricane khong may man thuoc Phi đoi 56 Khong quan Hoang gia. Nhung chiec Hurricane bi ban roi boi nhung chiec Spitfire thuoc Phi đoi 74 Khong quan Hoang gia trong mot su co ban nham ben tren bau troi Medway, dan đen cai chet cua Thieu uy Montague Leslie Hulton-Harrop, phi cong Anh đau tien thiet mang trong The Chien II.


= Tran chien Anh Quoc =
R.J. Mitchell va kieu may bay Spitfire thuong đuoc cho la tao nen chien thang cua Tran chien Anh Quoc. Đay la mot quan điem thuong đuoc truyen ba trong van hoa đai chung, nhu trong phim The First of the Few. Tuy nhien, viec duy tri tinh than cua nhan dan duoi cac tran khong kich mang tinh song con, khong nghi ngo gi, chiec Spitfire va nhung truyen thuyet cua no gop phan vao cong cuoc nay.
Spitfire la mot trong nhung may bay tot nhat cua cuoc chien; ngay ca cac phi cong, su gia va nguoi thuong đeu thuong cho rang no co tinh loi cuon tham my nhat. Tuy vay, no thuong đuoc so sanh voi chiec Hawker Hurricane, von đuoc su dung voi so luong lon trong nhung giai đoan kho khan cua nam 1940. Mac du nhung chiec Spitfire va Hurricane đoi đau đeu trang bi vu khi giong nhau (tam sung may 7,696 mm/0,303 inch), viec sap xep cac khau sung tren chiec Hurricane tot hon, cho phep co mot so đo hoa luc chum hon. Mot toc đo toi đa thap hon va tinh nang bay kem hon o tam cao lam cho nhung chiec Hurricane tro nen mong manh hon đoi voi nhung may bay tiem kich ho tong Đuc. Khi nao co the, chien thuat cua Khong quan Hoang gia trong Tran chien Anh Quoc la su dung cac phi đoi Hurricane đe tan cong cac may bay nem bom, giu lai nhung chiec Spitfire đe đoi pho nhung may bay tiem kich ho tong Đuc. Tinh chung, Hurricane ban roi nhieu may bay cua Khong quan Đuc hon chiec Spitfire, ca tiem kich lan nem bom, chu yeu la do thanh phan nhieu hon cua Hurricane tren bau troi. Bay trong moi muoi may bay Đuc bi tieu diet trong Tran chien Anh Quoc la do phi cong Hurricane. Thiet hai cung lon hon do so luong may bay Hurricane nhieu hon. Phan tich sau chien tranh cho thay mac du đuoc su dung voi so luong it hon, ti le thang-thua cua chiec Spitfire co nhinh hon chiec Hurricane.
Cac kieu Mark I va Mark II phuc vu trong suot tran chien va sau đo đen tan nam 1941. Ca hai đeu đuoc trang bi tam sung may Browning 0,303 inch. Rat thuong gap trong qua trinh Tran chien Anh Quoc, cac may bay Đuc co the quay tro ve can cu an toan voi so luong nhieu đang ngac nhien cac lo đan 0,303 inch vi cac may bay Khong quan Đuc nhan đuoc nhieu vo giap tien bo hon tai cac vung trong yeu. Viec su dung mot so luong nho hon sung may nang co co nong lon hon se mang lai hieu qua hon, va đieu nay đuoc đieu chinh trong cac phien ban Spitfire tiep theo. Kieu Mark V đua vao hoat đong tu đau nam 1941 va la phien ban đau tien đuoc trang bi phao tu đong hieu qua va tin cay (phien ban Mark IB cua 19 phi đoi tung đuoc thu gan hai phao Hispano-Suiza HS.404 20 mm vao nam 1940, cho du viec thuong xuyen tac nghen lam cho kieu nay bi thay the bang may bay vu trang thong thuong vao thang 9 nam 1940). Cau hinh "B" gom hai phao 20 mm va bon sung may 0,303 inch tro thanh tieu chuan trong nhung nam giua cua chien tranh.
Mot kieu may bay đuong thoi, chiec Messerschmitt Bf 109 cua Khong quan Đuc, co kich thuoc, tinh chat va tinh nang bay tuong tu voi chiec Spitfire. Mot vai loi the von co giup cho chiec Spitfire chien thang nhieu tran khong chien, đang chu y nhat la đo co đong: chiec Spitfire co toc đo quay vong lon hon chiec Messerschmitt. Tam nhin tu buong lai tot cung co the la mot yeu to, vi nhung chiec Bf 109 đoi đau co mot ngan chat hep voi cac cua so gom khung gan nhieu tam. Cong bang ma noi, chung it gay ra su meo hinh anh hon noc buong lai đuoc "thoi" tu kinh Plexiglass. Khi cac phi cong Đuc thay cai ma ho nghi la chiec Spitfire ma khong ro kieu may bay thuc su, ho thuong goi cho nhau qua vo tuyen va noi "Achtung! Schpitfeur" (Coi chung, Spitfire đay), ma sau nay dan đen cai đuoc goi la "noi am anh Spitfire". Tai Malta, khong co kha nang tung ra mot cuoc tan cong, mot phi cong Canada đuoc trang bi mot bo radio đat tren mat đat, đa ra nhung menh lenh gia bang tieng Đuc va hau qua la hai chiec Bf 109 đa ban roi lan nhau trong su hoang loan tuong la co mot chiec Spitfire đang đen.
Trong giai đoan phat trien đau tien, đong co Merlin khong đuoc phun nhien lieu truc tiep, nen ca Spitfire lan Hurricane, khong nhu chiec Bf 109E, khong the chuc đau may bay đe bo nhao lau đuoc. Đieu đo co nghia la nhung may bay tiem kich Đuc chi can đon gian bo nhao het ga đe thoat khoi cu tan cong, đe lai chiec Spitfire bi khuc khac đang sau vi nhien lieu bi gia toc G am đay het ra khoi bo che hoa khi. Phi cong tiem kich Khong quan Hoang gia khong lau sau hoc đuoc cach "lon nua vong" may bay cua ho truoc khi bo nhao nham tan cong đoi thu. Viec su dung bo che hoa khi khong phun nhien lieu đa đuoc tinh toan đe cung cap cong suat đac dung do nhiet đo thap, va do đo co nong đo hon hop nhien lieu-khi cao hon đuoc nap vao đong co so voi he thong phun nhien lieu. Vao thang 3 nam 1941, mot mang chan kim loai co mot lo thung đuoc gan ngang buong noi cua bo che hoa khi. No cai thien đuoc phan nao van đe thieu hut nhien lieu khi bo nhao, va đuoc biet đen duoi cai ten "cai lo cua co Shilling" vi no đuoc phat minh boi mot nu ky su, Beatrice "Tilly" Shilling. Cac cai tien khac đuoc đua ra trong suot qua trinh phat trien loat đong co Merlin, voi viec phun nhien lieu truc tiep đuoc ap dung vao nam 1943. Viec san xuat phien ban Spitfire Mk XII trang bi đong co Griffon đa đuoc bat đau mot nam truoc đo.


= Tan cong chau Au 1941-1943 =
Viec chiec Focke-Wulf Fw 190 đuoc đua vao hoat đong vao cuoi nam 1941 doc theo Eo bien Anh Quoc gay mot cu soc cho Bo chi huy Tiem kich Khong quan Hoang gia; chiec may bay tiem kich Đuc moi to ra vuot troi hon phien ban Mark VB đang co trong moi tinh nang ngoai tru đuong kinh quay vong. So may bay Spitfire cua Bo chi huy Tiem kich bi thiet hai nang ne, va uu the tren khong chuyen sang phia Khong quan Đuc hau nhu trong suot nam 1942, cho đen khi phien ban Mark IX trang bi đong co Merlin 61 bat đau hoat đong voi so luong đang ke. Trong mot co gang nham đat đuoc mot it đo can bang so voi chiec Fw 190, mot so phi đoi van đang su dung phien ban Mark V nhan đuoc su cai tien đac biet voi đau canh đuoc cat bot bon feet (đe cai thien toc đo lon vong) va giam so canh quat trong bo sieu tang ap đong co Merlin đe co tinh nang hoat đong toi uu o đo cao thap. Nhung may bay nay đuoc đat ten chinh thuc la LF Mark V, nhung cung đuoc cac phi cong goi la "Clipped, Clapped and Cropped Spit" (Spitfire bi cat, vo, xen), cung mang mot y nghia khac la trong thuc te nhieu chiec Spitfire nhu vay sau khi cai tien, se co đuoc nhung ngay tuoi sang hon.
Khi chien dich nem bom chien luoc My đuoc chuan bi tung ra vao giua nam 1943, nhu cau can co may bay tiem kich ho tong khien phan lon luc luong Spitfire cua Bo chi huy Tiem kich đuoc dung cho vai tro nay, khi ma cac phi đoan tiem kich My van con đang đuoc chuan bi. Tuy nhien, tam bay khong đu dai cua chiec Spitfire khien cac hoat đong ho tro tu phia Khong quan Hoang gia chi gioi han o phia Bac nuoc Phap va eo bien Anh Quoc. Khi cuoc chien ngay cang ac liet tren phan đat chau Au bi chiem đong, nhung may bay tiem kich cua Khong luc My nhu P-47, P-38 va P-51 chiu đung ganh nang bao ve nhung chiec may bay nem bom. Cac phi đoi Spitfire IX phai cho cho đen thoi gian cua chung, cho đen luc tan cong chau Au, truoc khi đoi đich mot cach toan dien voi luc luong tiem kich cua Khong quan Đuc.


= Mat tran Đia Trung Hai =
Nhung chiec Spitfire đau tien co mat chien đau tai nuoc ngoai la phien ban Mark V cat canh tu san đap tau san bay HMS Eagle  đen Malta vao thang 3 nam March 1942. Trong nhung thang tiep theo sau, khoang 275 chiec Spitfire đuoc giao đen hon đao bi bao vay. Đe đoi pho tinh trang bui bam thuong gap, chiec Spitfire đuoc gan mot bo loc khong khi Vokes to duoi mui may bay, lam giam tinh nang bay do tang luc can tren chiec may bay. Phien ban Spitfire V, va sau nay la phien ban Mark VIII đuoc cai tien nhieu hon va tam bay xa hon, khong lau sau đa san sang đe hoat đong tai Mat tran Bac Phi, va tu đo ve sau, đong vai tro chu yeu trong Khong quan Hoang gia, Khong quan Nam Phi va Khong luc Luc quan Hoa Ky trong cac chien dich tai Sicilia va Italy.
Sau khi Mussolini bi ha be va thoa thuan đinh chien vao ngay 9 thang 9 nam 1943, Khong quan Co-Belligerent Italy (ICAF) bat đau đuoc trang bi nhung chiec may bay Spitfire Mk V du ra trong cac phi vu tan cong mat đat đuoc thuc hien tai Albania ke tu ngay 23 thang 10 nam 1944. Đen ngay 31 thang 12 nam 1944 co 17 chiec Mk V Spitfire đuoc đua vao hoat đong, va sau đo so huu đuoc tong cong 40 chiec MK V. Hai chiec Spitfire Italy đa bay phi vu cuoi cung trong cuoc chien tranh tai chau Au vao ngay 5 thang 5 nam 1945.


= chau A va Thai Binh Duong =
Khong quan Hoang gia Australia, Khong quan Hoang gia An Đo va Khong quan Hoang gia Anh cung su dung nhung chiec Spitfire đe chong lai cac luc luong Nhat Ban tai Mat tran Thai Binh Duong. Nhung chiec Spitfire đau tien tai Vien Đong la hai chiec may bay phien ban trinh sat hinh anh (PR IV) bat đau hoat đong tu thang 10 nam 1942. Cac tran khong kich cua Nhat Ban vao phia Bac Australia trong nhung nam 1942-1943 đa thuc đay su thanh lap Phi đoan 1 Khong quan Hoang gia Australia vao cuoi nam 1942 (bao gom Phi đoi 54 Khong quan Hoang gia Anh, cac Phi đoi 452 va 457 Khong quan Hoang gia Australia), đuoc trang bi Spitfire Vb. Phi đoan nay đen Darwin vao thang 2 nam, va tham gia chien đau thuong xuyen cho đen tan thang 9. Tai chien truong An Đo-Mien Đien, nhung chiec Spitfire V đau tien chi co mat vao thang 9 nam 1943. Nhung chiec Spitfire phien ban Mk VIII đuoc giao cho Khong quan Hoang gia Australia vao thang 4 nam 1944. Phi cong Spitfire tai chau A va Thai Binh Duong đa rat ngac nhien khi kham pha ra rang ho khong the đuoi theo nhieu kieu may bay tiem kich Nhat Ban, nhu la chiec A6M-Zero, khi luon vong. Đieu mia mai la, ho buoc phai ap dung chien thuat tuong tu nhu cac phi cong Đuc thuong dung khi phai đoi mat voi nhung chiec Spitfire: su dung toc đo cao đac biet la khi bo nhao, đe tan cong nhao xuong, vao nhung chiec may bay Nhat von đa đat đen gioi han cua tam bay.


= Ngay D va sau đo =
Sau cuoc Đo bo Normandy, cac phi đoi Spitfire đuoc chuyen sang ben kia Eo bien Anh Quoc, hoat đong tu cac san bay chien thuat da chien gan tien duyen đoi phuong. Vi cac luc luong khong quan Đong Minh đa chiem đuoc uu the tren khong, phi cong Spitfire it co dip chien đau cung may bay tiem kich Đuc, tap trung nhung no luc cua ho tren lanh tho Đuc đe tan cong cac muc tieu duoi đat va ho tro chien thuat cho cac đon vi luc quan. He thong lam mat đong co Merlin bang glycol to ra đac biet mong manh truoc hoa luc mat đat co nho, chi can mot vien đan khong đung cho la đu đe lam hong đong co.
Nhung phien ban Spitfire moi hon va nhanh hon đuoc giu lai nuoc Anh đe đoi pho cuoc tan cong cua nhung trai bom bay V-1 Đuc tu giua nam 1944, cho du nhung may bay nay cung đuoc bo tri ben kia Eo bien Anh Quoc truoc khi cuoc chien tai chau Au ket thuc.


= Phuc vu sau chien tranh =
Sau The Chien II, Spitfire đuoc giu lai phuc vu trong khong luc cua nhieu nuoc tren the gioi, va tiep tuc su dung cho đen tan thap nien 1960.

Chau Au

Khong lau sau khi The Chien II ket thuc, Khong quan Thuy Đien trang bi cho Phi đoan trinh sat hinh anh F 11 tai Nykoping (phia Nam Stockholm) voi 50 chiec Mk XIX, đuoc đat ten la S 31. Nhieu phi vu trinh sat hinh anh đuoc chiec S 31 thuc hien vao cuoi nhung nam 1940 đua đen viec vi pham trang tron khong phan Xo Viet, va it nhat mot lan khong phan Phan Lan, nham ghi nhan cac hoat đong bo tri can cu cua khong luc va hai luc Xo Viet tai khu vuc Baltic va Kola. Vao luc đo khong co chiec may bay tiem kich Xo Viet nao co the đat đen tran bay hoat đong cua chiec S 31. Khong co chiec may bay Thuy Đien nao bi mat trong cac hoat đong bi mat nay. Tuy nhien cho đen đau nhung nam 1950, luc luong phong khong Xo Viet đa tro nen hieu qua đen muc cac hoat đong đo phai cham dut. Nhung chiec S 31 đuoc thay the bang nhung chiec SAAB S 29C đong co phan luc vao giua nhung nam Thap nien 1950.
Nhung chiec Spitfire đa đong vai tro quan trong trong cuoc Noi chien Hy Lap, đuoc Khong quan Hoang gia Anh va Khong quan Nam Phi su dung vao thang 10 đen thang 12 nam 1944, va boi Khong quan Hy Lap tu nam 1946 đen cuoi cuoc chien vao thang 8 nam 1949.
Sau The Chien II, tam chiec Spitfire Mk V con bay đuoc cua Khong quan Italy đuoc bo sung boi 145 chiec Mk IX (so huu trong hai đot gom 60 va 85 may bay). Nhung chiec Spitfire đuoc đua vao hoat đong trong cac Phi đoan 51 va 5 thuc hien cac phi vu trinh sat tai Balkans cung nhu phoi hop cung Luc quan Italy va thuc hien nhiem vu phong thu. Đuoc cac phi cong ua chuong, Spitfire cung tham gia nhieu cuoc đua hang khong sau chien tranh tranh cac giai thuong bao gom giai Zerbinati. Nhung chiec Spitfire Mk IX phuc vu cho đen nam 1950-1952 khi mot nhom nho gom 30 con lai đuoc cung cap cho Khong quan Israel (HHA); roi sau đo, nhung may bay cu cua Italy đuoc gui cho Mien Đien vao nam 1954-1955. Ngay hom nay, mot chiec Spitfire Mk IX cua Khong quan Italy, so hieu MM.4084, đang đuoc trung bay tai Vigna di Valle, Roma.

Trung Đong

Spitfire tham gia nhung tran chien cuoi cung trong Chien tranh A-rap-Israel 1948, khi ma, trong su ngoat ngoeo la lung, nhung chiec Spitfire cua Khong quan Israel đuoc lai boi nhung cuu phi cong cua Khong quan Hoang gia Anh nhu Ezer Weizman đa giao chien cung nhung chiec Spitfire cua Khong quan Ai Cap va cua Khong quan Hoang gia Anh.


Cac ky luc ve toc đo va cao đo Bat đau tu cuoi nam 1943, cac thu nghiem bo nhao toc đo cao đuoc thuc hien tai Farnborough đe kham pha cac đac tinh đieu khien cua chiec may bay khi toc đo đat gan đen hang rao am thanh (tuc la khoi đau cac hieu ung do nen). Boi vi no la chiec may bay đat đuoc toc đo nhanh nhat gan toc đo am thanh (Mach), chiec Spitfire XI đuoc chon đe tham gia cac thu nghiem nay. Do đo cao can thiet phai đat đuoc dung cho viec bo nhao nay, mot kieu canh quat nhe Rotol đuoc trang bi đe ngan ngua qua tai vong quay đong co. Trong nhung thu nghiem nhu vay ma chiec may bay so hieu EN409, do Thieu ta J. R. Tobin đieu khien đa đat đuoc toc đo 975 km/h (606 mph; Mach 0.891) trong mot cu bo nhao 45°. Vao ngay 27 thang 4 nam 1944 chiec may bay đo bi hong đong co trong mot lan bo nhao đuoc thuc hien boi Thieu ta A. F. Martindale, canh quat va hop so giam toc bi vo. Martindale đa luot thanh cong quang đuong 30 km (20 dam) quay tro ve san bay va ha canh an toan.
Vao ngay 5 thang 2 nam 1952, mot chiec Spitfire Mk 19 thuoc Phi đoi 81 Khong quan Hoang gia tru đong tai Hong Kong đa đat đuoc co le la đo cao cao nhat tung đat đen boi mot chiec Spitfire. Vien phi cong, Đai uy Ted Powles, đang trong mot chien bay thuong xuyen khao sat nhiet đo khong khi ben ngoai va bao cao ve nhung đieu kien khi hau khac tai nhung cao đo khac nhau nham chuan bi cho cac dich vu hang khong trong khu vuc. Ong đa đat đen đo cao danh đinh 15.240 m (50.000 ft) va đo cao thuc la 15.712 m (51.550 ft), la đo cao cao nhat tung đuoc ghi nhan boi mot chiec Spitfire. Ap luc ben trong buong lai giam đen muc duoi an toan, va trong khi ha đo cao, ong bi lot vao mot cu bo nhao khong kiem soat đuoc lam rung lac may bay du doi. Ong sau cung lay lai đuoc su kiem soat may bay o đo cao khoang duoi 900 m (3.000 ft), va đa ha canh an toan ma khong bi hu hai gi cho chiec may bay. Cac thiet bi đa ghi nhan đuoc la trong khi bo nhao, ong đa đat đen toc đo 1110 km/h (690 mph) hay Mach 0,94, von la toc đo nhanh nhat đat đuoc boi mot chiec may bay canh quat. Ngay nay, nguoi ta hau nhu tin rang con so toc đo nay la ket qua cua cac sai lam ve cong cu đo va co the xem nhu khong thuc te.


Cac nuoc su dung Uc

 Bi

 Myanmar

 Canada

 Đai Loan

 Đan Mach

 Egypt

 Phap

 Germany

 Greece

 Hong Kong

 An Đo

 Ireland

 Israel

 Y

 Ha Lan

 New Zealand

 Na Uy

 Ba Lan

 Bo Đao Nha

 Philippines

 South Africa

 Lien Xo

 Thuy Đien

 Syria

 Thai Lan

 Tho Nhi Ky

 Anh Quoc

 United States

 Nam Tu


Đac điem ky thuat (Spitfire Mk Vb) Tham khao: The Great Book of Fighters va Jane’s Fighting Aircraft of World War II


= Đac tinh chung =
Đoi bay: 01 nguoi
Chieu dai: 9,12 m (29 ft 11 in)
Sai canh: 11,23 m (36 ft 10 in)
Chieu cao: 3,86 m (11 ft 5 in)
Dien tich be mat canh: 22,48 m² (242,1 ft²)
Luc nang cua canh: 119,91 kg/m² (24,56 lb/ft²)
Trong luong khong tai: 2.309 kg (5.090 lb)
Trong luong co tai: 3.000 kg (6.622 lb)
Trong luong cat canh toi đa: 3.071 kg (6.770 lb)
Đong co: 1 x đong co Rolls-Royce Merlin-45 V12 sieu tang ap, cong suat 1.470 ma luc (1.096 kW) o đo cao 2.820 m (9.250 ft)


= Đac tinh bay =
Toc đo lon nhat: 605 km/h (330 knot, 378 mph)
Tam bay toi đa: 1. 840 km (991 nm, 1.140 mi)
Ban kinh chien đau: 760 km (410 nm, 470 mi)
Tran bay: 11.300 m (35.000 ft)
Toc đo len cao: 13,5 m/s (2.665 ft/min)
Ti le cong suat/khoi luong: 0,36 kW/kg (0,22 hp/lb)


= Vu khi =
2 × phao tu đong Hispano-Suiza HS.404 20 mm (0,787 in), 60 (sau nay tang len 120) vien đan moi khau
4 × sung may Browning M1919 7,7 mm (0,303 in), 350 vien đan moi khau
2 × 110 kg (250 lb) bom


Tham khao Chu thich

Thu muc tham khao


Lien ket ngoai The Spitfire Society Luu tru ngay 24 thang 2 nam 2008 tai Wayback Machine
The Spitfire Society: Spitfire Marks Luu tru ngay 1 thang 5 nam 2007 tai Wayback Machine
http://www.supermarine-spitfire.co.uk/spitfire.html Luu tru ngay 4 thang 3 nam 2008 tai Wayback Machine
Combat History of the Supermarine Spitfire - The Defence of Malta (1942)
Warbird Alley: Spitfire page - Information about Spitfires still flying today
K5054 - Supermarine Type 300 prototype Spitfire & production aircraft history
The Supermarine Spitfire in Indian Air Force Service Luu tru ngay 6 thang 12 nam 2007 tai Wayback Machine
The Spitfire: Seventy Years On - Includes images of the factory Luu tru ngay 25 thang 9 nam 2006 tai Wayback Machine
Y2K Spitfire Restoration Project
Spitfire drawings online
A rare colour photo of a Spitfire Supermarine Mk VB in flight during the Second World War
Birmingham - the workshop of the war Luu tru ngay 11 thang 3 nam 2007 tai Wayback Machine
Supermarine Spitfire Mk VIII Luu tru ngay 14 thang 10 nam 2006 tai Wayback Machine - Temora Aviation Museum page
Supermarine Spitfire Mk XVI Luu tru ngay 6 thang 7 nam 2011 tai Wayback Machine - Temora Aviation Museum page
National Heritage Warbird Foundation
Gioi thieu so Spitfire


Noi dung lien quan = May bay lien quan =

Supermarine S.6B
Supermarine Seafire
Supermarine Spiteful
Supermarine Seafang


= May bay tuong tu =
Bell P-39
Curtiss P-40
Dewoitine D.520
Focke Wulf Fw 190
Hawker Hurricane
Hawker Tempest
Heinkel He 112
Kawasaki Ki-61 Hien
Macchi MC.202 Folgore
Macchi C.205 Veltro
Martin-Baker M.B.5
Messerschmitt Bf 109
Mikoyan-Gurevich MiG-3
North American P-51 Mustang
Yakovlev Yak-9


= Trinh tu thiet ke =
Walrus - Spitfire - Sea Otter - Spiteful - Attacker - Seagull - Swift - Scimitar


= Danh sach lien quan =
Danh sach may bay chien đau
Danh sach may bay quan su Anh Quoc
Danh sach may bay trong Chien tranh The gioi II
Danh sach may bay tiem kich
Ban mau:Supermarine Spitfire