Thu tuong Vuong quoc Lien hiep Anh va Bac Ireland (goi tat: Thu tuong Anh) la nguoi đung đau chinh phu cua Vuong quoc Lien hiep Anh va Bac Ireland. Thu tuong lanh đao Noi cac, bo nhiem bo truong va khuyen bao quan chu Anh ve viec thuc hien ngu quyen. Thu tuong la mot thanh vien cua Ha vien Anh va lam viec theo su tin nhiem cua Ha vien.
Khong co mot đao luat hay van ban hien phap nao quy đinh chuc vu thu tuong. Theo thong le, quan chu Anh bo nhiem nguoi đuoc Ha vien tin nhiem lam thu tuong, thong thuong la lanh đao cua đang đa so trong Ha vien.
Thu tuong la Đai thuong thu thu nhat phu trach Ngan kho, Bo truong Cong vu va phu trach linh vuc an ninh quoc gia va Bo truong Lien hiep đuoc thanh lap. So 10 pho Downing tai Luan Đon la noi o va lam viec cua thu tuong.
57 nguoi (54 nam va 03 nu) đa tung giu chuc vu nay, voi Thu tuong đau tien la Robert Walpole nham chuc vao ngay 3 thang 4 nam 1721. Thu tuong tai vi lau nhat cung la Walpole voi hon hon 20 nam giu chuc vu, va nguoi tai vi ngan nhat la Liz Truss voi chi 7 tuan phuc vu.

Thu tuong đuong nhiem la Keir Starmer, lanh đao Cong đang Anh, sau khi đuoc bo nhiem vao ngay 5 thang 7 nam 2024.


Nhiem vu va quyen han Thu tuong la nguoi đung đau chinh phu Anh va lanh đao Noi cac. Thu tuong la lanh đao cua đang đa so trong Ha vien va đuoc Ha vien tin nhiem cho nen thu tuong nam ca quyen hanh phap va quyen lap phap.
Tai Ha vien, thu tuong lanh đao cong tac lap phap nham thuc hien chuong trinh nghi su cua chinh phu. Thu tuong co quyen bo nhiem, mien nhiem bo truong, thanh vien khac cua Noi cac va phoi hop hoat đong, chinh sach cua cac bo, nganh cong chuc. Thu tuong thay mat chinh phu ve đoi noi va đoi ngoai. Thu tuong khuyen bao quoc vuong ve viec thuc hien ngu quyen ve bo nhiem tu phap, chinh tri, Giao hoi Anh; phong tuoc vi, hiep si, tang thuong huan chuong, huy chuong, danh hieu vinh du.


Co so hien phap Che đo chinh tri cua Anh đuoc thanh lap tren co so nhung hien le bat thanh van đa tro thanh tap quan qua nhieu the he. Chuc vu thu tuong khong đuoc quy đinh tai mot van ban nao ma đa hinh thanh tu lau đoi.
Quan he giua thu tuong va quoc vuong, Quoc hoi va Noi cac đuoc quy đinh tai nhung hien le bat thanh van nay. Nhieu quyen han cua thu tuong tren phap ly la ngu quyen cua quoc vuong Anh. Mac du co mot vi tri then chot trong che đo chinh tri nhung chuc vu thu tuong chi đuoc thua nhan tu đau the ky 20. Chuc vu thu tuong đuoc đe cap lan đau tien vao nam 1917 trong Luat biet thu Chequers, quy đinh Chequers la biet thu chinh thuc cua thu tuong. Tu the ky 20, chuc vu thu tuong bat đau xuat hien trong luat cua Quoc hoi va nhung van ban chinh thuc nhung quyen han cua thu tuong va quan he giua thu tuong va nhung the che nha nuoc khac van chiu su chi phoi cua nhung hien le, quy uoc lich su bat nguon tu ngu quyen co truyen cua quoc vuong. Thu tuong la Đai thuong thu thu nhat phu trach Ngan kho. Tu thang 11 nam 1968, thu tuong la bo truong cong vu, chiu trach nhiem quan ly nganh can bo, cong chuc.
Chinh thuc thi quoc vuong van duy tri nhieu ngu quyen nhung theo hien le thi quoc vuong khong can thiep vao chinh tri, cac bo truong la nguoi thuc hien ngu quyen, cho nen quoc vuong tren thuc te chi co ba quyen: quyen đuoc biet, quyen khuyen bao va quyen canh bao.


= Bo nhiem =
Thoi nay, viec bo nhiem thu tuong đuoc thuc hien theo nhung hien le, van ban xac tin nhu Cam nang Noi cac.
Thu tuong do quoc vuong thuc hien ngu quyen bo nhiem. Trong qua khu, quoc vuong co quyen tuy y bo nhiem, mien nhiem thu tuong (lan cuoi cung la vao nam 1834) nhung hien tai co quy uoc la quoc vuong se khong can thiep vao chinh tri.
Thu tuong "thua hanh chuc vu theo su tin nhiem cua Ha vien ma co so la su tin nhiem cua cu tri đuoc the hien trong mot cuoc tong tuyen cu". Theo thong le, thu tuong la mot thanh vien Ha vien va la lanh đao cua đang đa so trong Ha vien.


= Van phong Thu tuong =
Van phong Thu tuong giup thu tuong "hoach đinh va thi hanh cac chinh sach, chien luoc chung cua chinh phu va trinh bay chinh sach cua chinh phu truoc Quoc hoi, cong chung va cong đong quoc te". Van phong Thu tuong truc thuoc Van phong Noi cac nhung nhiem vu, quyen han cua hai co quan kha tuong đong.


= Phien chat van thu tuong =
Theo hien le, Ha vien to chuc phien chat van thu tuong vao trua moi thu Tu đe cho cac nghi si chat van thu tuong. Lanh đao cua đang đoi lap lon nhat thong thuong đuoc chat van thu tuong sau cau hoi, lanh đao cua đang đoi lap lon thu ba đuoc chat van hai cau hoi. Phien chat van thu tuong đuoc phat song tren truyen hinh va đai phat thanh.
Thu tuong cung xuat hien truoc Uy ban Lien lac Ha vien đe giai trinh ve chinh sach cong.


= An ninh =
Bo Tu lenh Canh ve thuoc Canh sat Luan Đon chiu trach nhiem bao ve thu tuong va cac nguyen thu tuong. Xe đac chung cua thu tuong đuoc trang bi nhieu tinh nang an ninh, lai xe la nguoi cua Bo Tu lenh Canh ve. Chuyen bay cua thu tuong do quan đoi va nhung hang hang khong dan dung phuc vu.


= Vai tro quoc te =
Thu tuong thay mat Anh ve đoi noi va đoi ngoai, vi du nhu o Hoi nghi thuong đinh G7 hang nam.


= Cap pho =

Cap pho cua thu tuong thay đoi tuy theo thu tuong, đoi khi la mot pho thu tuong, mot đe nhat quoc vu khanh hoac tham chi khong co mot cap pho ma chi tuy co ung bien.


 Ke nhiem  Khong ai co quyen tat nhien đuoc ke nhiem thu tuong. Trong truong hop thu tuong qua đoi thi se bo nhiem mot thu tuong lam thoi nhung co tranh luan ve ai nen đuoc lam thu tuong lam thoi.
Trong thoi gian cong du thi thu tuong thong thuong chi đinh mot bo truong cap cao lam thuong truc phu trach nhung cong viec, cuoc hop cap bach neu can thiet nhung thu tuong tiep tuc lanh đao va đuoc cap nhat thuong xuyen.
Ngay 6 thang 4 nam 2020, Thu tuong Boris Johnson đa yeu cau Đe nhat Quoc vu khanh Dominic Raab "thay quyen cho ong khi can thiet" sau khi phai nhap vien vi COVID-19.


= Tu chuc =

Thu tuong cham dut nhiem ky cua minh bang cach nop đon tu chuc len quoc vuong. Truong hop thu tuong tu chuc giua nhiem ky ma đang cua ho giu đa so trong Ha vien thi đang đa so đe cu ung cu vien thu tuong, quoc vuong chinh thuc yeu cau nguoi nay thanh lap chinh phu moi. Sau khi tu chuc, nguyen thu tuong tiep tuc la thanh vien Ha vien. Mot thu tuong man nhiem co quyen đe nghi quoc vuong ban thuong cho bat cu ai ma ho yeu cau. Chua co thu tuong nao that cu Ha vien trong mot cuoc tong tuyen cu. Spencer Perceval la thu tuong duy nhat bi am sat, vu am sat xay ra vao nam 1812.


Đac quyen Khi nham chuc, mot tan thu tuong se ra tuyen bo rang quoc vuong đa bo nhiem minh lam thu tuong. Ngon tu cua tuyen bo nhu sau:Quoc vuong Be ha [Nu vuong Be ha] đa yeu cau toi thanh lap mot chinh phu va toi đa chap nhan.

Tren ca nuoc, chuc vu thu tuong cao hon tat ca nhung chuc vu, chuc danh khac, ngoai tru thanh vien vuong that Anh, Đai Chuong an va nhung chuc sac cap cao trong Giao hoi Anh.
Nam 2010, muc luong cua thu tuong la £142.500, đa bao gom muc luong £65.737 cua thanh vien Ha vien. Cho đen nam 2006, Đai chuong an co muc luong cao hon thu tuong trong chinh phu vi co he so luong cao hon. Luat Cai cach hien phap nam 2005 bai bo nhung nhiem vu, quyen han tu phap cua Đai chuong an va ha he so luong thap hon thu tuong.
Theo thuong le, thu tuong la mot thanh vien suot đoi cua Co mat vien va đuoc ton xung la "Quy ngai chi ton". Co hien le la chi thanh vien Co mat vien moi đuoc đe cu lam thu tuong. Ngoai le duy nhat la Ramsay MacDonald vao nam 1924; ong đuoc bo nhiem lam thanh vien Co mat vien ngay truoc khi đuoc bo nhiem lam thu tuong.
So 10 pho Downing tai Luan Đon la noi o va lam viec chinh thuc cua thu tuong tu nam 1732. Chequers tai Buckinghamshire la biet thu nong thon cua thu tuong, đuoc trao tang cho chinh phu vao nam 1917.


Phu cap chi phi cong vu Cac nguyen thu tuong đeu đuoc huong phu cap đe bu đap chi phi thi hanh cong vu tren cuong vi thu tuong. Khong đuoc dung phu cap chi phi cong vu cho nhung chi phi ca nhan hoac chi phi cong tac quoc hoi.
Muc phu cap chi phi cong vu toi đa moi nam la £115.000, cong them 10% cho chi phi luong huu cua nhan vien. Hang nam thu tuong xem xet đieu chinh muc phu cap chi phi cong vu. Nhung nguyen thu tuong đuoc bo nhiem vao chuc vu cong khac va nhan tien cong quy co the bi giam muc phu cap.


Xem them Danh sach Thu tuong Anh
Chinh tri Anh
Lich su Anh
Quan chu Anh
Quoc hoi Anh


Ghi chu Tham khao = Thu muc tham khao =


Đoc them Denver, David; Garnett, Mark (2012). "The popularity of British prime ministers". British Journal of Politics and International Relations. Quyen 14 so 1. tr. 57–73. doi:10.1111/j.1467-856X.2011.00466.x. S2CID 143249516.
Kaarbo, Juliet; Hermann, Margaret G. (1998). "Leadership styles of prime ministers: How individual differences affect the foreign policymaking process" (PDF). Leadership Quarterly. Quyen 9 so 3. tr. 243–263. doi:10.1016/S1048-9843(98)90029-7.
King, Anthony Stephen, bien tap (1985). The British Prime Minister'. Duke University Press.
Langer, Ana Ines (2007). "A historical exploration of the personalisation of politics in the print media: The British Prime Ministers (1945–1999)". Parliamentary Affairs. Quyen 60 so 3. tr. 371–387. doi:10.1093/pa/gsm028.
Seldon, Anthony; Meakin, Jonathan; Thoms, Illias (2021). The Impossible Office? The History of the British Prime Minister. ambridge University Press. ISBN 9781316515327. OL 34770382M.
Strangio, Paul; Hart, Paul 't; Walter, James (2013). Understanding Prime-Ministerial Performance: Comparative Perspectives. Oxford University Press. ISBN 9780199666423.
Theakston, Kevin; Gill, Mark (2006). "Rating 20th-century British prime ministers". British Journal of Politics and International Relations. Quyen 8 so 2. tr. 193–213. doi:10.1111/j.1467-856x.2006.00220.x. S2CID 145216328.
Thomson, George Malcolm (1980). The Prime Ministers: From Robert Walpole to Margaret Thatcher. Secker & Warburg.


Lien ket ngoai Number 10 official website
Parliament of the United Kingdom website
Principal Ministers of the Crown: 1730–2006