Negev (con đuoc goi la Negeb; tieng Hebrew: נגב, phat am Tiberia: Negeb, tieng Tho Nhi Ky: Necef Colu) la mot khu vuc hoang mac va ban hoang mac nam ve phia nam cua Israel. Nguoi A rap, bao gom nguoi ban đia Bedouin goi khu vuc nay la al-Naqab (tieng A Rap: النقب). Nguon goc cua tu Negev bat nguon trong tieng Hebrew co nghia la 'kho'. Trong kinh thanh tu Negev đuoc dung đe chi ve huong nam.


Đia ly Hoang mac Negev chiem hon mot nua dien tich cua Israel, vao khoang 12.000 km² (4.600 dam vuong) va chiem tren mot nua dien tich đat lien cua nuoc nay. Sa mac nay co hinh tam giac đao nguoc voi đinh nam duoi, bo phia tay noi lien voi sa mac cua Ban đao Sinai, va bo phia đong nam o thung lung Arabah. Sa mac Negev chua đung trong no nhieu thang canh thien nhien va đac điem van hoa ky thu. Đac biet la ba kien tao đia hinh giong nhu ho thien thach đuoc goi la makhtesh, đoc nhat cho khu vuc nay bao gom: Makhtesh Ramon, Makhtesh Gadol, va Makhtesh Katan.
Negev la mot sa mac đa. Đia hinh cua noi nay la mot su ket hop giua cac ngon nui nau, đay đa, bui bi ngat quang boi cac wadi (cac dong song kho can chi co nuoc sau mua) va cac mieng nui lua. Co the chia sa mac lam nam vung đia ly khac nhau: bac, tay va trung tam Negev, cao nguyen va thung lung Arabah. Khu vuc bac Negev, hay vung Đia Trung Hai nhan đuoc 300 mm nuoc mua hang nam va co đat đai tuong đoi mau mo. Khu vuc tay Negev nhan đuoc khoang 250 mm nuoc mua hang nam, va co đat xop va đuoc bao phu mot phan boi cat. Cac đun cat co the đat chieu cao met o khu vuc nay. La noi toa lac cua thanh pho Beersheba, khu vuc trung tam Negev co luong mua hang nam la 200 mm va đat o noi nay co đac điem la khong tham nuoc, do đo nuoc chay thanh dong tren mat đat gay ra xoi mon, voi chi co mot luong it nuoc la co the ngam vao đat. Khu vuc cao nguyen cua Ramat HaNegev (tieng Hebrew: רמת הנגב, The Negev Heights) nam tren mat nuoc bien trong khoang 370 met va 520 met voi khi hau, co khi hau khac nghiet voi nhiet đo đac biet cao trong mua he va xuong thap trong mua đong. Khu vuc nay nhan đuoc 100 mm nuoc mua hang nam, va đat o đay kem mau mo, mot phan bi nhiem man. Thung lung Arabah nam doc theo bien gioi Jordan keo dai 180 km tu Eilat o phia nam đen đau mut bien Chet o phia bac. Thung lung Arabah co khi hau đac biet kho can chi nhan đuoc 50 mm mua hang nam. Đat o noi nay can coi va chi mot vai loai thuc vat co the sinh truong ma khong can tuoi tieu va bo sung them đat mau.


Khi hau Khi hau cua sa mac Negev đac biet kho han, chi nhan đuoc rat it mua do vi tri nam ngay phia đong sa mac Sahara (đoi lap voi khu vuc Đia Trung Hai o phia tay Israel), va nhiet đo cao nhat nam o vi tuyen 31 bac.
Luong mua trung binh tu thang 6 đen thang 10 la bang khong.


Lich su = Du muc =
Cac cu dan du muc xuat hien tai Negevdates it nhat la 4.000 nam truoc đay  va co the la đen 7.000 nam truoc. Cac khu đinh cu đau tien đuoc thanh lap boi mot phuc hop cac nhom Canaan, Amalekite, va Edomite khoang 2000 nam truoc cong nguyen. Cac Pharaon Ai Cap đuoc cho la đa truyen ky thuat nau va khai thac đong đen Negev va Sinai trong khoang 1400 va 1300 nam truoc cong nguyen.


= Kinh thanh =
Theo ghi chep Kinh thanh Hebrew, phia bac Negev la noi đinh cu cua Bo lac Judah va phia nam Negev la Bo lac Shimon. Sau đo Negev tro thanh mot phan cua Vuong quoc Solomon va sau nua la Vuong quoc Judah.
Trong the ky 9 truoc cong nguyen, viec phat trien va mo rong khai khoang o ca Negev va Edom (Jordan ngay nay) xay ra đong thoi voi su banh truong cua Đe quoc Assyria. Thanh đo Beersheba von la thanh pho chinh cua vung va la trung tam giao thuong trong the ky 8 truoc cong nguyen. Cac khu vuc đinh cu nho cua nguoi Do Thai trong cac vung quanh Beersheba ton tai trong khoang thoi gian giua nam 1020 va 928 truoc cong nguyen.


= Nabataeans =

Vao the ky 4 truoc cong nguyen, su co mat cua nguoi Nabateans mang lai su phat trien he thong tuoi tieu, nho đo đa giup phat trien nam khu vuc đinh cu la: Avdat, Mamshit, Shivta, al-Khalasa (hay Elusa), va Nitzana. Nguoi Nabateans cung kiem soat viec buon ban va tuyen đuong gia vi giua thu đo Petra cua ho va cang bien Gazan. Tien te cua nguoi Nabatean va cac mang gom su đo va nau, đuoc xac đinh la mot dau hieu cua nen van minh cua ho, van đuoc tim thay doc theo tuyen đuong xua kia.
Viec nguoi Nabataeans kiem soat mien nam Palestine đa ket thuc thoi ki đe quoc La Ma sap nhap cac vung đat cua ho vao lanh tho đe quoc nam 106 sau cong nguyen. Dan so o đay gom phan lon la cac bo lac du cu nguoi A rap va nguoi Nabataeans đinh cu, phan lon van theo loi song bo lac va đoc lap đoi voi nguoi La Ma voi mot he thong ton giao theo thuyet vat linh.


= Byzantine va La Ma =
Duoi thoi Đe quoc Byzantine cai tri vao the ky thu tu sau cong nguyen, đao Co đoc đuoc truyen toi Negev. Cac thanh pho song dua vao nong nghiep đuoc thiet lap va dan so tai đay tang đot bien.


= Nguoi Bedouin: dan cu va lich su tu nam 1000 sau cong nguyen đen nam 1948 =

Cac bo lac du muc sinh song o Negev phan lon đeu đoc lap voi nhau va it bi quy phuc trong khoang thoi gian mot ngan nam tiep theo. Hau het nhung kien thuc chung ta biet ve khoang thoi gian nay o Negev đeu do cac cau chuyen lich su truyen mieng va cac truyen dan gian bat nguon tu khu vuc Wadi Musa va Petra, noi ma hien nay thuoc Jordan
Nguoi Bedouin o Negev ton tai trong lich su chu yeu dua vao chan nuoi cuu va de. Su khan hiem nuoc va nguon co an cho gia suc khien ho di chuyen thuong xuyen va song theo loi du muc. Nguoi Bedouin trong qua khu cung đa thiet lap đuoc mot vai khu đinh cu dai han, nhung sau đo nhung can nha đa cua ho lai bi bo hoang va đuoc goi la 'baika.'  Nam 1900, Đe quoc Ottoman thiet lap mot trung tam cai quan mien nam Palestine nam tai Beersheba, ho xay dung o đay truong hoc va mot tram xe lua. Trong khi đo, chu quyen cua cac thu linh bo lac o khu vuc nay van đuoc thua nhan boi nguoi Ottoman. Mot đuong ray noi noi nay voi cang Rafah đuoc xay. Đen nam 1922, dan so o đay la 2.356 nguoi, bao gom ca 98 nguoi Do Thai va 235 nguoi Co đoc giao. Nhung theo mot ban bao cao nam 1914, chinh quyen nguoi Turk đa uoc tinh dan so cua cac bo lac du muc vao khoang 55.000 nguoi.
Truoc nam 1948, cac cuoc đieu tra dan so chu yeu đe cap đen nam bo lac chinh o Negev: Tayaha, Tarabn, Azazma, Jabarat va Hanajra.
Nen van hoa bo lac va loi song cua nguoi Bedoin đa co nhung bien đoi quan trong trong thoi gian gan đay, ngay nay kho ma tim thay đuoc mot cu dan Bedouin nao cua Israel con duy tri loi song du muc.


= Nguoi Bedouin o Israel 1948-nay =

Trong khoang thoi gian tu nam 1948 đen nam 1967, Nha nuoc Israel tien hanh cac cuoc chien tranh kiem soat cac vung đat cua nguoi A rap va xac đinh rang 85% đat cua nguoi Negev la "Đat Nha nuoc." Do đo tat ca cu dan Bedouin sinh song trong cac khu vuc sinh song truoc đay đeu bi coi la bat hop phap va "khong đuoc cong nhan." Hien tai cac vung đat cua nguoi Negev sinh song tren 500 nam đeu đuoc xac đinh la đat cua nha nuoc, do đo nguoi Bedouin khong con co the lam cac cong viec nuoi song chinh ban than ho la trong trot va chan nuoi. Sau đo chinh phu đa ep buoc cac bo lac Bedouin đinh cu trong khu vuc tam giac Siyag tao boi ba đinh la Beersheba, Arad va Dimona . Hien nay, co it nhat 75.000 cu dan sinh song trong 40 ngoi lang khong đuoc cong nhan.

Nham siet chat lenh cam chan nuoi ngoai khu vuc Siyag, chinh phu đa thiet lap mot co che rang buoc thong qua Luat De Đen nam 1950. Luat nay ngan cam chan tha suc vat ben ngoai cac phan đat đuoc nha nuoc cong nhan cho cac ca the vi ly do ngan chan su xoi mon đat. Do đo rat it phan đat do nguoi Bedouin tuyen bo chu quyen đuoc cong nhan, va pan lon đat chan tha bi đua vao dien bat hop phap. (Truoc kia ca nguoi Ottoman va Anh đeu that bai trong viec kiem soat vung Negev. Phan lon nguoi Bedouin đeu chon giai phap khong đang ky đat đai cua ho nham tranh cac khoan thue tu nha nuoc). Nhung nguoi Bedouin truoc kia khong đang ky đat đai cua ho, gan nhu khong the chan tha de chi trong khu vuc cho phep, vao thap nien 1970 va 80, chi con lai mot thieu so nguoi Bedouin van tiep tuc nghe chan de cua cha ong ho. Thay vi song theo loi du cu tim đong co cho đan de, đa so nguoi Bedouin chuyen sang tim kiem cac cong viec đuoc tra luong.
Nam 1979, Bo truong Nong nghiep Ariel Sharon ra tuyen bo rang 1.500 kilomet vuong o Negev, tro thanh khu bao ton tu nhien, khien cho phan lon dien tich Negev nam ngoai vung chan tha cua nguoi Bedouin. Them vao đo, ong con thanh lap luc luong 'Tuan tra Xanh,'  la 'đon vi ban vu trang moi truong' co nhiem vu ngan chan nhung nguoi Bedouin ‘xam nhap' vao đat đai quoc gia Israel khong cho ho chan tha gia suc o noi nay. Trong suot nhiem ky Bo truong Nong nghiep cua Sharon (1977–1981), luc luong Tuan tra Xanh đao do bo 900 leu trai cua nguoi Bedouin va cat giam so luong nguoi chan tha xuong hon 1/3. Ngay nay, de đen o noi nay gan nhu roi vao tinh trang tuyet chung, va nguoi Bedouin o Israel khong co đu long cuu đe det leu cho chinh ho. Bi cuong ep tu bo phuong cach sinh song cua cha ong, chiu thiet thoi ve kha nang tiep can nuoc, đien, đuong sa, giao duc, va cham soc suc khoe o cac ngoi lang khong đuoc cong nhan, va tin tuong vao loi hua cua chinh phu rang ho se nhan đuoc cac dich vu neu roi đi; trong thap nien 1970 va 80, muoi ngan nguoi Bedouin đa tai đinh cu tai 7 thi tran hop phap đuoc xay dung boi chinh phu. Tuy nhien, cac thi tran nay thieu cac co so kinh doanh tao đu viec lam can thiet va lan tran cac te nan xa hoi do tinh trang thieu viec lam.


Negev hien tai Ngay nay, it nhat 80.000 cu dan Bedouin song trong cac ngoi lang khong đuoc cong nhan duoi nguy co bi do bo bat cu luc nao; nhung cu dan nay luon chong lai viec di doi thong qua Luat Chong Xam nhap.

Thanh pho lon nhat trong vung va trung tam hanh chinh la Beersheba (dan so 185.000), nam o phia bac. Nam ve phia nam gan vinh Aqaba cua vung co thanh pho du lich Eilat. Noi nay co vai thi tran phat trien bao gom Dimona, Arad, Mitzpe Ramon, ton tai song song voi cac thanh pho nho cua nguoi Bedouin gom Rahat va Tel as-Sabi. Noi đay co vai kibbutz, bao gom Revivim va Sde Boker; noi ma Thu tuong Israel đau tien nghi huu, David Ben-Gurion, sau khi roi khoi chinh truong.
Negev la noi đat tru so Đai hoc Ben-Gurion cua Negev, bao gom cac co so Hoc vien nghien cuu Sa mac Jacob Blaustein va Truong Quoc te nghien cuu Sa mac Albert Katz, ca hai đeu toa lac tai Midreshet Ben-Gurion can ke voi Sde Boker.
Ngay nay, Negev la noi co su hien dien đong đao quan đoi Israel va la noi toa lac nhieu can cu chinh cua Cac Luc luong Phong ve Israel. Vao nam 2010, Negev la noi sinh song cua khoang 630.000 nguoi, (hay 8,2% dan so Israel) trong khi sa mac nay chiem hon 55% dien tich đat lien nuoc nay. 470.000 cu dan chiem 75% dan so o Negev la nguoi Do Thai trong khi 160.000 nguoi chiem 25% dan so la nguoi Negev Bedouin. Trong thieu so nguoi Bedouin; mot nua song trong cac ngoi lang khong đuoc cong nhan, va mot nua song trong cac thi tran đuoc xay dung boi chinh phu trong khoang thoi gian giua hai thap nien 1960 va 1980 nhu Rahat, đong thoi la thanh pho lon nhat đuoc xay.


= Cac van đe moi truong hien tai =
85% dien tich Negev đuoc su dung boi Luc luong phong ve Israel nham muc đich huan luyen. Phan con lai đuoc dung cho muc đich dan su, mot so đong cu dan sinh song trong cac cong đong gan nhau voi co so ha tang kha nguy hiem, bao gom mot nha may hat nhan, 22 nha may hoa dau, mot kho dau, cac khu vuc quan su ke can, cac mo đa, mot lo thieu chat thai đoc hai Ramat Hovav, mot nha may nang luong, cac tram tiep song, vai san bay, mot nha tu va con song đe xa chat thai.

Thanh pho Tel Aviv thai rac ra khu vuc Sa mac Negev, tai bai rac Dudaim. Nam 2005, Hiep hoi Cac nha san xuat Israel quyet đinh bat đau len ke hoach di doi 60 trong 500 co so cong nghiep đang hoat đong trong vung Tel Aviv đen Negev.
Nha may chat thai đoc hai Ramat Hovav đuoc xay dung trong khu vuc Beer Sheva va Wadi el-Na'am vao nam 1979 vi ly do nhung khao sat truoc đo cho thay noi đay co the tranh đuoc ro ri chat đoi ra moi truong. Tuy nhien, chi trong vong muoi nam, cac vet nut đuoc tim thay trong nen đa duoi nha may Ramat Hovav. Va ke tu phat hien nay, tai nha may đa xay ra lien tiep nhieu tai nan va nhieu lan phai tam ngung hoat đong; trong qua khu, hoi đong vung thuong xuyen kham pha ra cac ho nuoc bay hoi cua nha may hoa hoc Ramat Hovavhad bi qua tai va nuoc thai bi ro ri tu ong xa vao ho chua nuoc. Gan muoi nam sau khi đuoc thanh lap, su troi len cua nen đa voi ben duoi Ramat Hovav lam xuat hien cac manh nut co nguy co dan đen cac tai nan o nhiem đat va nguon nuoc ngam trong tuong lai.
Nam 2004, Bo truong Y te Israel cong bo cac kham pha nghien cuu cua Đai hoc Ben Gurion giai thich cac van đe suc khoe cua cac cong đong dan cu nam trong khu vuc phu can trong vong ban kinh 20 km quanh nha may Ramat Hovav. Nghien cuu nay, đuoc tai tro phan lon boi nha may Ramat Hovav, phat hien thay ti le ung thu va tu vong cua 350.000 nguoi song trong khu vuc đa len toi muc khung hoang suc khoe cong cong. Truoc khi đuoc cong bo cho cac phuong tien truyen thong thong qua nguon vo danh, nghien cuu so bo đa khien cong chung thieu tin tuong; tuy nhien, ket luan cuoi cung – rang cac cu dan Bedouin va Do Thai song gan Ramat Hovav de bi mac bi mac cac chung say thai, khuyet tat bam sinh nghiem trong, va cac benh ho hap hon phan con lai cua dan so - đuoc cac cap chinh phu thong qua vai thang sau đo.

Quy Quoc gia Do Thai da gioi thieu chuong trinh Blueprint Negev vao nam 2005, đay la mot ke hoach tri gia 600 trieu dollar nham muc đich thu hut 500.000 cac nguoi đinh cu moi đen Negev va xay dung cac khu đinh cu moi cho ho. Theo du kien, ke hoach se lam tang dan so o Negev len đen 250.000 nguoi vao nam 2013, cai thien co so ha tang giao thong, tao cac co hoi viec lam va kinh doanh, bao ton nguon nuoc va bao ve moi truong. Ke hoach Blueprint Negev tao cac con song nhan tao trong sa mac, ho boi va cac san golf day len moi quan ngai giua cac nha moi truong ve van đe thieu nuoc o Israel. Đong co chinh dan đen cac chi trich la phuong cach xu ly thich hop đoi voi viec tang dan so khong phai la thu hut them hang tram ngan nguoi đinh cu moi, va viec giai quyet van đe phat trien qua muc o phia bac khong phai la xay dung cac khong gian mo cuoi cung trong khu vuc đong dan cu thu nhi cua đat nuoc; ma phai lap mot ke hoach duy nhat phat trien cac mang xanh cho cac trung tam dan cu đang sinh song o Negev, đau tu vao cac co so đam bao sinh hoat cho cac ngoi lang Bedouin, don dep nhieu nha may đoc hai (nhu Ramat Hovav), va phat trien mot ke hoach kha thi tap trung tao viec lam hon la lam tang lan song nhap cu va tao viec lam cho ho.


= Nang luong mat troi =

Sa mac Negev va khu vuc phu can, bao gom Thung lung Arava, la nhung vung co nang chieu nhieu nhat cua Israel va chi mot phan nho đat đai o đay la co the trong trot đuoc, đay la nhung ly do khien cho noi nay tro thanh trung tam cong nghiep mat troi cua Israel. David Faiman, mot chuyen gia hang đau the gioi ve nang luong mat troi, du đoan nhu cau nang luong trong tuong lai cua Israel co the đuoc đap ung boi cac nha may nang luong mat troi o Negev. Hien tai voi chuc vu giam đoc Trung tam Nang luong Mat troi Quoc gia Ben-Gurion, ong đang đieu hanh cac chao nang luong mat troi lon nhat tren the gioi.
Mot cong vien nang luong mat troi 250 MW o Ashalim, mot khu vuc phia bac Negev, đang đuoc len ke hoach xay dung trong vong nam nam, va đuoc mong đoi se hoat đong sau nam 2013. Nam 2008, cong viec xay dung ba nha may nang luong mat troi đuoc khoi đong gan thanh pho; hai nha may nhiet mat troi va mot quang đien.
To hop Cong nghiep Rotem o ngoai vi Dimona, Israel co cong nghe nang luong mat troi su dung cac tam kinh tap trung tia nang len mot ngon thap đe đot nong nuoc đe tao ra hoi nuoc lam quay turbine tao ra đien. Luz II, Ltd. len ke hoach su dung cong nghe moi nay đe xay dung ba nha may o California cho Pacific Gas and Electric Company.


Tham khao Lien ket ngoai Sde Boker archive of articles on the Negev Luu tru ngay 28 thang 6 nam 2018 tai Wayback Machine
Israel's Negev Information Site Luu tru ngay 12 thang 8 nam 2018 tai Wayback Machine
Israel's Negev Desert Luu tru ngay 22 thang 2 nam 2008 tai Wayback Machine
About the Bedouin in unrecognized villages Luu tru ngay 29 thang 9 nam 2007 tai Wayback Machine
About changes in Bedouin life Luu tru ngay 15 thang 7 nam 2007 tai Wayback Machine
About Negev environmental issues Luu tru ngay 28 thang 5 nam 2008 tai Wayback Machine
Negev Desert Socio-Environmental Timeline Luu tru ngay 21 thang 4 nam 2008 tai Wayback Machine