Paul Henri Romuald Ely (17 thang 12 nam 1897 - 16 thang 1 nam 1975) la mot Đai tuong Phap, nguyen Tong Tham muu truong Quoc phong.


Thieu thoi Ong la con trai cua Henri Ely, mot cong chuc va Therese (nhu danh Coste). Ong tung theo hoc tai Lycee de Best.


Binh nghiep Ely theo hoc truong Ecole Speciale Militaire de Saint-Cyr va đuoc phong quan ham trung uy vao nam 1919. Ong đuoc thang cap đai uy vao nam 1930 va sau đo la thieu ta vao nam 1938. Ong đuoc thang cap trung ta trong Luc luong Phap tu do vao nam 1942 va đai ta vao nam 1944. Nam 1946, ong đuoc thang bac tuong linh.


= Đong Duong =
Ely đuoc bo nhiem lam Tham muu truong thu nhat Quoc phong va phuc vu trong chuc vu nay tu thang 8 nam 1953 đen thang 6 nam 1954.
Tu ngay 20 đen ngay 26 thang 3 nam 1954, Ely đen tham Washington DC cho cac cuoc hoi đam cap cao đa đuoc len lich truoc đo, trung voi thoi điem quan Phap ngay cang gap nhieu kho khan trong Tran Đien Bien Phu.  Trong chuyen tham cua Ely, cac cuoc thao luan lien quan đen viec ho tro truc tiep bang khong quan cua Hoa Ky cho cac đon vi đon tru cua Phap tai Đien Bien Phu đa dien ra va nhung cuoc thao luan nay đuoc goi la Chien dich Ken ken. Ken ken đuoc thay co nguon goc la mot nhiem vu cua Hai quan Hoa Ky dua tren tau san bay nhung đa phat trien thanh mot ke hoach cho mot cuoc tan cong duy nhat cua toan bo phi đoi B-29 cua Bo Chi huy May bay nem bom Vien Đong cua Luc luong Khong quan Hoa Ky (USAF), voi 98 chiec B-29 bay tu Can cu Khong quan Clark đe thuc hien mot cuoc đot kich vao cac muc tieu cua Viet Minh xung quanh Đien Bien Phu. Cac may bay chien đau cua Hai quan tu hai tau san bay đa bo tri gan Vinh Bac Bo se ho tro ho tong va yem tro. Khong quan My chuan bi cho Chien dich Ken ken du phong. Khi roi khoi Washington, Ely đinh ninh rang nguoi Phap co the yeu cau nguoi My thuc hien mot cuoc tan cong nhu vay.
Ngay 4 thang 4, Ely đa thong qua tuong Jean Etienne Valluy, nguoi đung đau phai bo quan su Phap tai Washington, thong bao cho Đo đoc Radford yeu cau cua chinh phu Phap yeu cau Hoa Ky thuc hien cuoc khong kich ma Đo đoc Arthur W. Radford va Ely đa thao luan đe giam bot ap luc cua Viet Minh len Đien Bien Phu. Ngoai truong Phap Georges Bidault cung chuyen thong điep tuong tu toi Douglas Dillon, đai su My tai Phap. Chinh phu Hoa Ky đa thong bao cho Phap vao ngay 6 thang 4 rang su tham gia cua Hoa Ky se chi đuoc du tinh khi co su tham gia truc tiep cua Vuong quoc Anh. 
Ely đuoc bo nhiem lam tong tu lenh o Đong Duong vao ngay 2 thang 6 nam 1954 đe thay the tuong Henri Navarre, ong khoi hanh đen Sai Gon vao ngay 6 thang 6 nam 1954 sau khi noi voi mot nguoi ban rang "đay la sai lam toi te nhat trong su nghiep cua toi."  
Ngay 28 thang 6 sau cuoc thao luan tai Paris voi tan Thu tuong Pierre Mendes-France, tuong Ely ra lenh di tan quan Phap khoi cac vi tri o phia nam đong bang song Hong, khien quan Phap chi con lai mot hanh lang hep giua Ha Noi va Hai Phong. 
Ngay 13 thang 12, Ely va Đai su Hoa Ky J. Lawton Collins đa đat đuoc "hieu biet ve phat trien va đao tao cac luc luong Viet Nam tu tri." Theo thoa thuan, Nhom Co van Ho tro Quan su se chiu toan bo trach nhiem to chuc va huan luyen quan đoi Nam Viet Nam trong khi van cong nhan quyen luc quan su tong the cua Phap. Nguoi Phap đa trao "quyen tu chu hoan toan" cho cac luc luong vu trang Nam Viet Nam vao ngay 1 thang 7 nam 1955. Nguoi My va nguoi Phap đa khong tham khao y kien cua nguoi Viet Nam trong khi thiet lap hiep đinh. 
Trong cuoc gap tai Paris vao ngay 18 thang 12 nam 1954 voi Thu tuong Mendes-France va Anthony Eden, ngoai truong Anh, Ely bay to quan điem cua minh ve thu tuong mien Nam Viet Nam Ngo Đinh Diem la mot "nguoi cuc ky cung đau (pig-headed) va cang them vay khi chiu nhieu ap luc" va rang ong va Collins "bay gio hau nhu tin chac rang khong the trong đoi bat cu đieu gi o Diem." 
Ely roi Nam Viet Nam vao cuoi thang 5 nam 1955. 


= Sau Chien tranh Đong Duong =
Ely đuoc bo nhiem lai lam Tham muu truong vao thang 3 nam 1956. Ely co thien cam voi nhung nguoi theo chu nghia bao nguoc trong cuoc khung hoang thang 5 nam 1958 o Phap va vao ngay 16 thang 5 nam 1958, ong đa nop đon tu chuc va đuoc chap nhan vao ngay hom sau.
Ely đuoc tai bo nhiem lam Tham muu truong vao thang 6 nam 1958 sau khi Charles de Gaulle len nam quyen va thanh lap nen Cong hoa thu nam. Thang 7 nam 1958, do su xui giuc cua de Gaulle, ong đa thanh trung quan đoi cua mot so phan tu cuc đoan đa lanh đao cuoc noi day thang Nam. 
Ely giai ngu nam 1961. Ong qua đoi ngay 16 thang 1 nam 1975.


Ghi chu