Chuong trinh Nhap khau Thuong mai (tieng Anh: Commercial Import Program) đoi khi goi la Chuong trinh Nhap khau Hang hoa (tieng Anh: Commodity Import Program; viet tat CIP) la mot thoa thuan vien tro kinh te giua Viet Nam Cong hoa va đoi tac ho tro chinh la Hoa Ky. Chuong trinh nay keo dai tu thang 1 nam 1955 cho đen khi Sai Gon that thu nam 1975 va su giai the cua Viet Nam Cong hoa sau cuoc xam luoc cua Viet Nam Dan chu Cong hoa khi quan đoi My buoc phai rut khoi nuoc nay theo thoa uoc đinh chien nam 1973.
Sang kien nay la mot ke hoach thuong mai đuoc thiet ke đe bom mot luong lon von cua My vao nen kinh te Viet Nam Cong hoa nham giup thuc đay qua trinh cong nghiep hoa, tang truong va tu cung tu cap cua mien Nam Viet Nam ma khong gay ra muc lam phat cao thuong xay ra khi bom von manh me nhu vay. CIP la mot ke hoach theo đo đo la My đuoc chuyen vao kho bac chinh phu Viet Nam Cong hoa. Mot so doanh nhan đuoc chon đa đuoc cap giay phep nhap khau cho phep ho mua đo la My bang tien cua Viet Nam Cong hoa voi ty gia thap hon nhieu so voi gia tri thi truong.
Sau đo, cac nha nhap khau su dung đong tien My cua ho đe mua hang hoa My, trong khi chinh quyen Sai Gon giu đong tien Viet Nam Cong hoa do cac doanh nhan tra đe tai tro cho quan đoi va dich vu cong. Muc tieu cua co che nay la bom mot luong tien lon vao nen kinh te mot cach gian tiep thong qua hang hoa vat chat đe tranh lam phat. Tuy nhien, sang kien nay khong tao ra nhieu su phat trien kinh te vi nhung nguoi đuoc cap phep đa chi phan lon tien cua ho vao hang tieu dung.
Tac dung chinh cua goi vien tro nay la su gia tang nhanh chong tang lop trung luu va thuong luu o thanh thi, trong khi cuoc song cua đa so nong thon mien Nam Viet Nam hau nhu khong thay đoi. Đieu nay lam tang them su bat man chong đoi chinh phu trong nong dan, đong thoi cung co su ung ho cua thanh thi đoi voi chinh quyen Sai Gon. Gioi quan chuc My nhan thuc đuoc su that bai cua chuong trinh thuc đay phat trien kinh te, nhung khong co gang chuyen huong chi tieu sang đau tu vi ho coi viec cung co su ung ho tu đo thi danh cho chinh phu la rat quan trong. Ho con loi dung su phu thuoc cua tang lop đo thi vao CIP đe đat đuoc nhung thay đoi chinh tri o Viet Nam Cong hoa.
Nam 1963, khi My tim cach gay ap luc voi chinh phu Ngo Đinh Diem sau khi lien minh bat đau suy thoai, ho đa cat nguon tai tro nhu mot cu chi đoi voi tang lop cong chuc va si quan quan đoi thanh thi ma ho khong tan thanh Diem. Sau khi nha lanh đao Viet Nam Cong hoa bi lat đo va sat hai trong mot cuoc đao chinh do My hau thuan, CIP đa hoat đong tro lai.


Lich su Trong The chien thu hai, Đe quoc Nhat Ban tan cong Lien bang Đong Duong va gianh quyen kiem soat tu tay thuc dan Phap, nhung khi ho bi quan Đong Minh đanh bai vao nam 1945, đa dan đen tinh trang khoang trong quyen luc. Luc luong Viet Minh cua Ho Chi Minh do cong san thong tri đa chien đau vi nen đoc lap cua Viet Nam, trong khi nguoi Phap co gang gianh lai quyen kiem soat thuoc đia cua ho bang cach thanh lap Quoc gia Viet Nam lien ket voi khoi Lien hiep Phap. Cho đen nam 1954, Chien tranh Đong Duong lan thu nhat no ra. Nam 1954, Phap thua tran Đien Bien Phu va Hoi nghi Geneve đuoc to chuc đe quyet đinh tuong lai cua Lien bang Đong Duong. Viet Minh đuoc trao quyen kiem soat mien Bac Viet Nam, trong khi Quoc gia Viet Nam kiem soat lanh tho mien Nam Viet Nam thuoc vi tuyen 17. Hiep đinh Geneve ma Quoc gia Viet Nam khong ky ket keu goi to chuc tong tuyen cu thong nhat vao nam 1956. Quoc gia Viet Nam nhan đuoc su ho tro tu Hoa Ky va cac nuoc chong cong khac trong thoi ky Chien tranh Lanh, von xem Quoc gia Viet Nam đoi tac trong cuoc chien chong lai su banh truong cua chu nghia cong san.
Chuong trinh Nhap khau Thuong mai đuoc thanh lap vao thang 1 nam 1955, ngay sau khi chuyen giao anh huong truc tiep con lai cua Phap đoi voi Quoc gia Viet Nam cho Cuu Hoang Bao Đai va Thu tuong Ngo Đinh Diem. Nguoi My va Diem lo so cong san se thang cu va cac cuoc bau cu toan quoc khong bao gio dien ra. Ngay 23 thang 10 cung nam, Diem tu xung la tong thong cua nuoc Viet Nam Cong hoa moi thanh lap sau khi ong gianh chien thang trong mot cuoc trung cau dan y gian lan, va vien tro van tiep tuc khi My muon xay dung mot nha nuoc chong cong manh me va on đinh o Đong Nam A. Khi chuong trinh lan đau tien đuoc gioi thieu, no đa tao ra nhieu song gio cho cac nha nhap khau thuong mai tai Viet Nam. Do phan lon hang nhap khau cho đen thoi điem đo la tu Phap, nen gioi thuong nhan phu thuoc vao viec ban cac san pham cua Phap gap kho khan vi hang hoa cua ho gio đay se đat hon so voi hang cua nhung nguoi co giay phep nhap khau hien co quyen tiep can san pham thay the re hon cua My. Cac nha cung cap hang hoa cua Phap đe doa to chuc đinh cong nhung đieu nay chang bao gio thanh hien thuc. Vao luc đo, mien Nam Viet Nam cung đang thieu du tru ngoai te va CIP đuoc coi la mot co che cap bach nham khac phuc van đe nay. Su ra đoi cua CIP đa mang lai mot cap đo moi chua tung co ve chu nghia tu do kinh te va chu nghia tu ban, va luc đau, tang lop doanh nhan phai vat lon đe đap ung nhung thach thuc cua mot thi truong phi đieu tiet, dan đen mot loat tinh trang thieu hut va du thua đang ke nhieu loai hang hoa do ho thieu kinh nghiem trong đanh gia luc luong thi truong va su mat can bang dan đen trong nen kinh te. Ban đau co 25.000 đon xin giay phep nhap khau đuoc nhan ma nhieu đon lai đen tu gioi đau co. Trong nhung nam đau cua sang kien nay, mot phan tai tro cua Hoa Ky cho CIP đen tu so tien thu đuoc tu viec ban san pham nong nghiep du thua cua My cho Phap.
Khi khoi đau chuong trinh vao nam 1955, khoang 20.000 giay phep CIP đa đuoc cap, nhung nguoi ta xac đinh rang tien đo qua kho đe quan ly nen so luong giay phep giam dan va moi nguoi buoc phai tap hop thanh cac cong ty hop doanh đe tiep can chuong trinh nay. Luc đau, lam phat đuoc coi la moi lo ngai cap bach đen muc co rat it han che đoi voi nhung mat hang nhap khau, han che đang chu y nhat la ruou va đo trang suc. Nguoi ta cho rang viec han che nhap khau nhieu hon se gay ra tinh trang thieu nguon cung hang hoa, khien gia ca tang cao. Tuy vay, trong ba nam tiep theo, cac han che đa tang len muc trung binh la 75.
Nam 1955, Washington bom 322,4 trieu USD vao mien Nam Viet Nam va nha su hoc George McTurnan Kahin tinh toan rang 87% trong so nay đen tu CIP. Tu cuoi nam 1955, khi Diem nam toan quyen cai tri đat nuoc sau khi lat đo Bao Đai va tu xung la tong thong, cho đen nam 1961, My đa vien tro cho Sai Gon 1,447 ty USD, chu yeu thong qua CIP. Ngoai ra, con co khoan vay tri gia 95,6 trieu USD. Nam 1958 va 1959, CIP chiem khoang 80% ho tro kinh te. Đen nam 1960, Diem đa tich luy đuoc 216,4 trieu USD du tru. Duoi thoi Diem cam quyen, khoang 43% doanh thu cua CIP đuoc dung vao chi tieu quan su. So tien vien tro cua CIP đat đinh điem la 398 trieu USD vao nam 1966 va bat đau giam dan ve sau, đat 233 trieu USD vao nam 1973.


Phuong phap Chuong trinh nay su dung tro cap nhap khau đe bom đo la My vao kho bac Viet Nam Cong hoa. Chinh quyen đa ban so đo la nay cho nhung doanh nhan co giay phep nhap khau hang hoa My. Cac doanh nhan mua đo la My tu kho bac Sai Gon bang đong tien Nam Viet Nam voi gia bang mot nua ty gia hoi đoai chinh thuc; sau đo ho su dung đong tien My mua đuoc voi gia re nay đe nhap khau hang hoa My. Đieu nay co nghia la cac nha san xuat My van se nhan đuoc so tien My tuong đuong ma ho se nhan đuoc khi ban hang hoa cua minh tren thi truong tu do, trong khi cac nha nhap khau Viet Nam Cong hoa co the nhan đuoc so luong hang hoa gap đoi voi cung mot so tien. So tien ma chinh quyen Sai Gon thu đuoc tu viec ban đo la vien tro cua Hoa Ky se đuoc đua vao mot quy do Ngan hang Quoc gia Viet Nam nam giu, quy nay đuoc su dung đe tai tro cho viec mo rong va huan luyen quan đoi, canh sat quoc gia va co quan dan su Viet Nam Cong hoa.
Duoi thoi Diem, phan lon chi phi quan su, canh sat va dich vu cong đuoc My chi tra thong qua CIP. Vi so tien tang them khong thuc su đuoc luu thong trong nen kinh te Viet Nam Cong hoa va canh tranh đe gianh đuoc cung mot nguon cung hang hoa va dich vu nen lam phat khong đuoc kich thich. Mot cong cu tai chinh tuong tu đa đuoc su dung trong goi vien tro cua Ke hoach Marshall nham tai thiet Tay Au sau su tan pha trong The chien thu hai. Mot nha kinh te hoc nguoi My tung mo ta CIP la "phat minh vi đai nhat ke tu luc banh xe ra đoi".


Van hanh Mac du ke hoach nay đung đan ve mat ly thuyet nhung no khong co hieu qua trong viec kich thich tang truong kinh te. Duoi thoi Diem, co rat it đau tu kinh te hoac phat trien co so ha tang đay y nghia. Cac doanh nhan chu yeu su dung tro cap nhap khau đe mua hang tieu dung nhu tau thuyen, xe may, tu lanh, radio, he thong am nhac va cac hang hoa tuong tu khac von la nhung mat hang xa xi vao thoi điem đo. Do đo, chuong trinh nay co hieu qua trong viec mo rong quy mo tang lop trung luu thanh thi nhung khong tao ra nhieu đau tu kinh te. Nam 1957, nguoi ta uoc tinh rang it nhat 75% hang hoa nhap khau la hang tieu dung hoac nguyen lieu dung đe san xuat ra chung. Chi mot phan nho so tien mua la hang hoa co ban nhu thiet bi san xuat va vat tu cho san xuat cua nha may. Ket qua la khong co nhieu khoan tro cap tao ra hieu qua san xuat mang tinh kinh te hon. Nam 1959, luong quan ao nhap khau (24 trieu USD) chi thap hon mot chut so voi luong may moc nhap khau (28 trieu USD). Nguon von cua chinh phu thu đuoc tu viec ban giay phep nhap khau cung tro thanh mot van đe, voi tinh trang tham nhung va trom cap ro rang đang can tro tinh hieu qua cua no nhu mot phuong tien tai tro cho quan đoi va co quan dan su. Ngoai ra, mot so quan chuc chinh phu khong them ban giay phep đang mo uoc cho gioi doanh nhan tru phi ho nhan đuoc khoan hoi lo. Mot loi chi trich khac đoi voi CIP la so tien ma chinh phu thu đuoc khong đuoc su dung cho bat ky khoan đau tu kinh te đang ke nao thuoc khu vuc chinh phu ma chu yeu đe tai tro cho quan đoi. Diem bien minh bang cach tuyen bo rang an ninh quoc gia la tren het.
Theo thoi gian, su kem hieu qua cua CIP bat đau khien chinh quyen Eisenhower lo ngai ve tinh hinh thieu cong nghiep hoa. Tinh trang tham nhung tran ngap sang kien nay van la mot van đe. Nong dan vung nong thon Viet Nam, chiem hon 80% dan so, khong đuoc anh huong boi goi vien tro ngoai tru su bat binh ma no gay ra cho ho khi ho quan sat thay muc song tuong đoi sung tuc cua nguoi dan thanh thi so voi tinh trang ngheo kho cua ho. Nguoi ta uoc tinh rang vao nam 1961, ty le that nghiep o muc 25% va đau tu tu nhan vao nen kinh te chua đen 10%. Tuy vay, chuong trinh nay đuoc ghi nhan la đa lam thay đoi nganh det may khi 25.000 may may đuoc nhap khau ngay trong nam đau tien hoat đong.
Phan Quang Đan, vi chinh khach đoi lap chong cong, đoi thu noi bat nhat cua Diem, va la mot trong hai nha bat đong chinh kien duy nhat gianh đuoc mot ghe trong cuoc bau cu quoc hoi lap phap nam 1959 nhung bi Diem cam tu va cam đam nhan chuc vu, noi rang "Chuong trinh Nhap khau Thuong mai cua My—ma chung ta khong ton mot xu nao—mang lai đu loai hang hoa xa xi tren quy mo lon, đua đen cho chung ta mot xa hoi nhan tao—nhung đieu kien vat chat đuoc nang cao chang đe lai y nghia gi ca va khong co su hy sinh; no mang lai su xa hoa cho nhom cam quyen va tang lop trung luu cua chung ta, va su xa hoa đong nghia voi te nan tham nhung".
Mot trong nhung tac đong chinh tri cua viec truyen o at vao nen kinh te Viet Nam Cong hoa la mo rong tang lop trung luu thanh thi va giam bot ap luc len chinh phu trong viec thu thue. Đieu nay la do chinh phu đa đat ra thue nhap khau cao, thuc te bang 50% ty gia hoi đoai giam gia đuoc su dung theo CIP; cac quy nay cung la mot phan cua doanh thu thong thuong va khong chiu su giam sat cua My, khong giong nhu chinh sach quy đoi gia. Do so tien thu đuoc tu thue nhap khau nen thue thu nhap rat thap va khong co thue suat thue thu nhap luy tien o tren toan quoc, tang lop thuong luu khong bi anh huong nhieu boi thue nhu tang lop thuong luu o cac quoc gia khac, va do đo ho ung ho Diem kha manh. Ty le thue thu nhap thuc te khong qua 5%, va Tong thong Viet Nam Cong hoa đa noi rieng voi mot co van thuoc Phai đoan Đai hoc Tieu bang Michigan rang ong rat vui vi CIP đa cho phep ong xay dung mot co so ung ho lon trong tang lop trung luu va thuong luu vua moi hinh thanh. Gioi quan ly vien tro kinh te My cung nhan thuc đuoc tac đong cua CIP đoi voi su ung ho chinh tri o đo thi đoi voi Diem va nhung nguoi ke nhiem ong. Ho biet rang CIP đa khong mang lai loi ich đang ke trong qua trinh phat trien kinh te va ghi nhan đieu nay trong hang đong bao cao cua minh, nhung cho rang chuong trinh nay van nen đuoc tiep tuc bat ke vi no co hieu qua trong viec lam giau cho tang lop trung luu thanh thi va đam bao su ung ho chinh tri cua ho, tu đo gianh đuoc long trung thanh tu si quan quan đoi, lanh đao doanh nghiep va cong chuc. Mot bao cao nam 1959 ket luan rang neu CIP khong co hoac bi pha loang o muc kinh te can bang, thi muc song giam sut tao ra "van đe chinh tri nghiem trong" do su ung ho cua chinh phu đoi voi nhung nhom thieu so thanh thi bi xoi mon.
Vi CIP cho phep nguoi đuoc cap phep nhap khau hang hoa voi gia chi bang mot nua nen no đuoc coi la gan nhu đam bao cho su thanh cong trong kinh doanh, bat ke ky nang kinh doanh. Ket qua la nhung giay phep nay đuoc đanh gia cao. Đoi voi ai khong tu tin vao kha nang ban hang cua minh, loi nhuan tot thuong kiem đuoc bang cach ban giay phep cua ho cho nhung doanh nhan co thien chi khac, đac biet khi nhu cau vuot xa nguon cung. Mot bao cao cua Chinh phu Hoa Ky nam 1966 ket luan rang co the đam bao 100% loi nhuan noi đia tu đong piastre va co the đat đuoc loi nhuan 50% mot cach an toan bang cach su dung ty gia hoi đoai o cho đen va gui tien vao ngan hang My. Cac quan chuc cung đanh thue them 18 piastre tren moi đo la đoi voi hang hoa nhap khau vao nuoc nay.
Bat chap nhung loi ich chinh tri ngan han, chinh phu Viet Nam Cong hoa cung phan nan ve cach nguoi My thiet lap CIP. Diem va Nhu cho rang thu tuc giay to lien quan đen đon xin nhap khau khien qua trinh nay dien ra qua cham va can tro su phat trien cua mot nen kinh te moi noi noi ma tinh hinh thi truong thay đoi nhanh chong. Đac biet, bat ky khoan đau tu nao vao hang hoa co ban cua cac nha nhap khau co gia tren 500.000 USD đeu can co su xem xet chinh thuc cua My truoc khi phe duyet. Ngo Đinh Nhu cung nhieu lan cong khai chi trich chinh sach xem xet lai khi trich dan mot so khoan đau tu vao co so ha tang tu nhan đa bi gioi quan ly nguoi My chan đung. Nhu va Diem cam thay rang nhung quy đinh ma nguoi My đua ra ve viec su dung quy piastre thu đuoc tu cac nha nhap khau Viet Nam đang can tro kha nang đay nhanh su phat trien cua ho, đac biet la khi viec xem xet quy hoach va phe duyet mat nhieu thoi gian.
Du cho thuc te CIP co tac dung xay dung co so tang lop trung luu thanh thi cho che đo cua ong thong qua su phat trien cua hang tieu dung, Diem khong hai long voi tinh hinh nay, lo ngai nhung tac đong bat loi lau dai ma viec thieu đau tu vao hang hoa co ban gay ra đoi voi đat nuoc cua minh. Ong đac biet phan đoi đieu khoan trong quy đinh nhap khau han che viec mua hang hoa co ban cho cac doanh nghiep tu nhan hoan toan. Đieu nay to ra la mot tro ngai lon trong mot so linh vuc, vi chinh phu Viet Nam Cong hoa co chinh sach so huu đa so đoi voi bat ky nganh nao đuoc coi la co tam quan trong song con cua quoc gia, cung nhu cam nguoi nuoc ngoai co co phan trong nhung lien doanh nhu vay. Đai su Viet Nam Cong hoa tai Hoa Ky Tran Van Chuong tung bay to su phan đoi nguoi My ve đieu khoan nay nhung khong thanh cong. Chuong viet rang viec han che nhap khau hang hoa co ban cua My "keo dai su phu thuoc vao nguon vien tro nay", va "vien tro cua My se co gia tri nhat neu no đuoc danh mot phan đe thuc đay nang luc cong nghiep cua [đat nuoc]".
Theo thoi gian, cac nha kinh te trong chinh quyen Eisenhower tro nen that vong voi viec Diem tu choi pha gia đong piastre mot khi Viet Nam Cong hoa đa tro thanh mot quoc gia on đinh. Diem tu choi đua ra ty gia hoi đoai CIP tuong đuong voi ty gia hoi đoai tren thi truong tu do cho hai đong tien nay. Mac du ty gia hoi đoai co đinh co nghia la nguoi My đang tai tro rat nhieu cho nen kinh te Viet Nam Cong hoa va cac cong ty nhap khau co the kiem đuoc nhieu hang hoa hon bang tien cua ho, nhung ty gia nay cung co nghia la hang hoa Viet Nam Cong hoa se khong co tinh canh tranh kinh te tren thi truong xuat khau. Diem khong muon ty gia tien te, đuoc co đinh o muc 35 piasters đoi mot đo la My, cho rang đieu đo se lam giam gia tri vien tro cua My cho Viet Nam Cong hoa va lam suy yeu su ung ho cua tang lop trung luu thanh thi đoi voi che đo cua ong vi ho phan no do đe mat đi hang tieu dung gia re va hang xa xi cua minh. Qua cuoc tiep kien o Washington trong chuyen tham cap nha nuoc nam 1957, Diem noi voi Ngoai truong John Foster Dulles va Đai su Elbridge Durbrow rang pha gia se gay ra hoang loan, va mot đong thai nhu vay la khong the thuc hien đuoc o mot quoc gia co san luong thap nhu Viet Nam. Nam 1963, Đai su My Frederick Nolting va cac co van kinh te cua ong đa khuyen khich Diem chi nhieu hon quy CIP danh cho phat trien nong thon hong co gang cung co su ung ho cua nong dan truoc ap luc cong san ngay cang gia tang, nhung thay đeu bi Diem tu choi.
Ngay 5 thang 10 nam 1963, CIP đa bi Hoa Ky đinh chi mot thoi gian ngan sau phai bo McNamara–Taylor, mot chuyen đi tim hieu thuc te tinh hinh mien Nam Viet Nam do Bo truong Quoc phong Robert McNamara va Chu tich Hoi đong Tham muu truong Lien quan, Tuong Maxwell D. Taylor tien hanh đe đieu tra tien trinh trong cuoc chien chong noi day cua Mat tran Dan toc Giai phong mien Nam Viet Nam. Bao cao ket luan rang Diem khong tap trung vao viec chong noi day ma thay vao đo ban tam đen viec dap tat cac cuoc bieu tinh đoi binh đang ton giao cua Phat giao, chang han nhu đot kich chua chien va xa sung vao nhung Phat tu bat đong chinh kien. Mot trong nhung ly do dan đen viec đinh chi CIP la đe gui tin hieu cho gioi si quan quan đoi rang Washington khong hai long voi Diem va do vay lam tang kha nang xay ra mot cuoc đao chinh, cung nhu co gang thuc đay su phan no cua nguoi dan thanh thi đoi voi Diem trong so nhung ke truoc đay tung đuoc huong loi tu CIP. Mot van đe khac la Diem co the thay đoi đuong loi chinh sach cua minh phu hop voi mong muon cua My du ho cho rang đieu nay kho co the xay ra. Nguon tai chinh nay chi đuoc khoi phuc vao đau thang 11 nam 1963 sau vu lat đo va sat hai Tong thong Diem trong mot cuoc đao chinh quan su.
CIP tiep tuc cho đen khi chinh the Viet Nam Cong hoa tan ra vao ngay 30 thang 4 nam 1975 khi quan đoi cong san tran vao mien Nam Viet Nam ke tu luc nguoi linh My rut lui sau thoa uoc đinh chien nam 1973. Kahin noi rang "cung voi cac yeu to ho tro kinh te khac cua Hoa Ky...đa mo rong đang ke tang lop trung luu o Viet Nam Cong hoa va giup mua chuoc long trung thanh ve mat chinh tri cua ho đoi voi ca che đo Sai Gon va nha tai tro My" va no "cung cap phuong tien cho mot loi song cung nhan tao nhu nen kinh te ma no dua dam". Kahin cho biet sang kien nay co tac dung nguoc lai voi cac muc tieu đa neu o cho no thuc đay su phu thuoc ngay cang tang ve mat kinh te.


Xem them Kinh te Viet Nam Cong hoa
Quan he Hoa Ky – Viet Nam


Chu thich Tham khao Carter, James M. (2008). Inventing Vietnam: The United States and State Building, 1954-1968. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-88865-3.
Catton, Philip E. (2002). Diem's final failure: prelude to America's War in Vietnam. Lawrence, Kansas: University Press of Kansas. ISBN 0-7006-1220-3.
Jacobs, Seth (2006). Cold War Mandarin: Ngo Dinh Diem and the Origins of America's War in Vietnam, 1950–1963. Lanham, Maryland: Rowman & Littlefield. ISBN 0-7425-4447-8.
Jones, Howard (2003). Death of a Generation: how the assassinations of Diem and JFK prolonged the Vietnam War. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-505286-2.
Kahin, George McT. (1986). Intervention : how America became involved in Vietnam. New York: Knopf. ISBN 0-394-54367-X.
Karnow, Stanley (1997). Vietnam: A history. New York: Penguin Books. ISBN 0-670-84218-4.
Montgomery, John D. (1962). The politics of foreign aid : American experience in Southeast Asia. New York: Praeger Publishers.