Mo đom đom (火垂るの墓, Hotaru no Haka, Grave of the Fireflies) la mot bo phim đien anh hoat hinh Nhat Ban thuoc the loai chinh kich ra mat vao nam 1988 do Takahata Isao viet kich ban kiem đao dien, đuoc dua theo cuon tieu thuyet cung ten cua Nosaka Akiyuki von đuoc tac gia viet duoi dang ban tu truyen. Giong nhu cac tac pham khac cua Studio Ghibli, bo phim đuoc chu y nho đat đuoc chat luong cao ca ve mat nghe thuat va hinh anh.
Mot vai nha phe binh phim (trong đo phai ke toi Roger Ebert) coi Mo Đom đom la mot trong nhung bo phim phan chien manh me nhat đa tung đuoc thuc hien. Nha nghien cuu lich su hoat hinh Ernest Rister đa so sanh bo phim nay voi tac pham cua đao dien Steven Spielberg, bo phim Ban danh sach cua Schindler va noi them: "Đay la bo phim hoat hinh nhan van nhat ma toi đuoc xem."
Phim đa đat đuoc thanh cong khiem ton tai cac phong ve Nhat Ban, noi no đa thu đuoc 1,7 ty yen Nhat. Trong khuon kho Le hoi phim Ghibli 2018, bo phim đa co mot luong gioi han cong chieu tai Hoa Ky, thu ve 516.962 đo la My.
"Lien hoan phim Nhat Ban 2013 – Su ket noi" tai Ha Noi đa trinh chieu bo phim voi tua đe tieng Viet chinh thuc "Mo đom đom".


Noi dung Đuoc đat trong boi canh giai đoan cuoi cua Chien tranh the gioi 2 o Nhat Ban, bo phim ke lai cau chuyen chua xot nhung cam đong ve tinh anh em cua hai đua tre mo coi nguoi anh trai ten la Seita va em gai cua cau la Setsuko. Hai anh em mat me sau cuoc tha bom du doi cua khong quan My vao thanh pho Kobe trong khi cha cua hai đua đang chien đau cho Hai quan Đe quoc Nhat Ban. Trong ca bo la vien canh Seita va Setsuko phai vat lon đe ton tai giua mot ben la nan đoi va mot ben la su tho o đen nhan tam cua nhung nguoi xung quanh. Sau khoang thoi gian 2 anh em song trong su mang chui, phan biet đoi xu va cau be Seita phai đoi dien voi mot lua chon đo la hoac o lai voi nguoi di ich ky, hoac roi đi đe tu lo mac du se rat kho khan, thieu thon.
Cuoi cung, Seita va Setsuko quyet đinh roi khoi nha nguoi di, chuyen đen mot can ham tru bom đa bi bo hoang. Su thieu thon thuc an cung viec lam, cung nhu su bat on trong nen kinh te bao cap cua Nhat Ban luc bay gio đa khien cuoc song cua ho kho khan gap boi. Setsuko bi om nang, Seita voi đua co be đen benh vien va đuoc bac si thong bao rang co be đang bi suy dinh duong do thieu an. Trong su lo lang đen tot cung, Seita đen ngan hang rut toan bo so tien con lai trong tai khoan ngan hang cua me cau đe mua thuc an. Tuy nhien, khi vua lay đuoc tien, Seita rat soc va tuyet vong khi nghe tin Nhat Ban đa đau hang vo đieu kien quan Đong Minh, va nguoi cha (la chi huy cua mot con tau) cung đuoc cho la đa tu nan tren bien. Cau tro ve cung voi nhieu thuc an, nhung khong lau sau Setsuko đa chet. Seita hoa tang thi hai cua co be, bo vao hop keo trai cay va mang no cung voi buc anh cua nguoi cha, cho đen khi cau cung qua đoi tai nha ga Sannomiya vao giua thang 9 nam đo.
Bo phim ket thuc voi canh Seita va Setsuko ngoi ben nhau vui ve voi nhung con đom đom xung quanh, va ho nhin xuong thanh pho Kobe đa phat trien va hien đai sau chien tranh.


Y nghia cua bo phim = Tua đe cua bo phim =
Trong tieng Nhat, danh tu khong thay đoi khi o dang so nhieu, vi vay hotaru co the hieu la mot con đom đom hoac nhieu con đom đom. Seita va Setsuko bat đuoc rat nhieu đom đom va dung chung đe thap sang cho cai ham tru an noi hai đua be song. Ngay hom sau, Setsuko đao mot ngoi mo cho tat ca lu đom đom va hoi Seita "Tai sao lu đom đom phai chet som vay?" vi vay tua phim co the dung la Mo đom đom voi đom đom o so nhieu.
Theo mot cach hieu khac, con đom đom co the cung la đe chi Setsuko von cung chet rat som. Neu nhu vay tua phim co the la Mo Đom đom voi đom đom o so it.
Trong tua đe tieng Nhat cua phim tu hotaru (đom đom) khong đuoc viet nhu thong thuong voi mot chu kanji 蛍 ma voi hai chu kanji 火 (hi, lua) va 垂 (tareru, ru xuong, voi nghia mot giot nuoc chuan bi roi khoi chiec la). Đieu nay co the goi len hinh anh cua nhung con đom đom nhu la nhung đom lua nho. Vai nguoi cho rang no goi toi senko hanabi, mot đom phao hoa (xuat hien khi ta đot nhung que phao hoa va vung vay chung). Cach hieu nay cung rat đang chu y vi nhung que phao hoa chi đot đuoc lau neu chung ta giu yen chung con neu khong chung se tan rat nhanh, mot su an du toi su mong manh cua cuoc song. Senko hanabi cung goi toi hinh anh cua gia đinh, vi mot phong tuc truyen thong cua Nhat Ban vao mua he la ca gia đinh quay quan đe thuong thuc phao hoa. Noi chung thi phao hoa tuong trung cho cuoc song som no toi tan nhu nhung con đom đom. Ngam đom đom cung lai la mot truyen thong gia đinh khac cua Nhat Ban. Khi tong hop tat ca nhung y kien tren, co the thay tua phim vua goi nen tinh anh em gan bo giua Seita va Setsuko, đong thoi cung nhan manh su co đon cua hai đua tre thieu vang cha me.
Ngoai ra, cap chu kanji nay cung co the la mot phep an du đe noi toi nhung cuoc oanh tac bang bom gay chay cua khong quan Đong minh. Co giai thoai ke lai rang trong thoi gian chien tranh đoi khi nguoi Nhat goi nhung qua bom gay chay đang đuoc tha xuong đat nuoc ho la nhung con đom đom.


= Y nghia rieng cua hinh anh nhung con đom đom =
Ban than hinh anh nhung con đom đom cung mang nhieu y nghia rieng:

Đe chi chinh nhung con đom đom (đa chet va đuoc Setsuko mai tang)
Đe chi hai đua tre đeu phai chet som, đac biet la Setsuko
Đe chi nhung phi cong cam tu Than phong (Kamikaze): Setsuko đa noi rang chiec may bay cam tu Than phong trong giong nhung con đom đom
Đe chi nhung qua bom gay chay
Nhung con đom đom cung la bieu tuong cua nhung linh hon nguoi đa khuat (Hitodama) von đuoc mo ta nhu nhung đom lua lap loe troi noi. Mot loai đom đom o phia Tay Nhat Ban đuoc goi la Heike Hotaru vi moi nguoi tin rang nhung anh sang lap loe cua chung o gan nhung con song va ho chinh la linh hon cua gia đinh Heike đa bo mang trong tran thuy chien noi tieng o Dan-no-ura.


Qua trinh san xuat Nhung nha san xuat đa chon hai đua tre o tam tuoi cua Seita va Setsuko đe long tieng cho phim, tuy nhien sau đo ho moi nhan ra rang đua tre long tieng cho Setsuko con qua nho. Vi vay thay cho viec hoan thanh phan hinh anh truoc va long tieng cho Setsuko nhu voi moi nhan vat khac, nha san xuat đa thu am cho giong cua Setsuko truoc khi ve hinh. Nhung hoa si thuc hien chua quen voi viec nay vi the ma nguoi xem rat kho nhan ra đuoc moi cua Setsuko.


Phim truyen hinh Hang truyen hinh Nippon Television cua Nhat đa san xuat mot bo phim truyen hinh dua theo bo phim nay đe ki niem 60 nam ngay ket thuc Chien tranh the gioi thu 2. Bo phim đuoc phat song ngay 1 thang 11 nam 2005. Giong nhu anime Mo Đom đom, phien ban truyen hinh cung tap trung vao nhung kho khan cua hai anh em khi phai vat lon đe ton tai trong nhung ngay cuoi cung cua chien tranh o Kobe. Nhung khac voi phien ban anime, bo phim truyen hinh Mo Đom đom đuoc ke theo goc nhin cua nguoi di va tap trung mo ta viec lam the nao hoan canh chien tranh đa thay đoi mot nguoi phu nu tot bung tro thanh mot ba di mau lanh đoc ac. Nhan vat nay đuoc the hien boi nu dien vien noi tieng Matsushima Nanako.


Chuyen ngoai le O phan ket cua bo phim, khan gia thay mot chiec may bay nem bom B-29 bay qua thanh pho, no đuoc cho la chiec Enola Gay đa nem qua bom nguyen tu xuong Hiroshima. Thuc te thi Enola Gay nam trong phi đoi gom 3 chiec may bay.
Nhung vien keo nhieu mau ma hai đua tre an trong phim co ten la Sakuma drops la mot loai keo đuoc ban o Nhat Ban.


Tham khao Lien ket ngoai Thong tin tac pham tren Nausicaa.net
Gioi thieu bo phim cua Roger Ebert Luu tru ngay 17 thang 1 nam 2013 tai Wayback Machine
Phien ban phim truyen hinh cua Mo Đom đom