Cac Cong uoc Geneve la bon cong uoc va ba nghi đinh thu luat nhan đao quoc te quy đinh luat quoc te ve viec đoi xu nhan đao trong chien tranh. Cac Cong uoc Geneve quy đinh cac quyen co ban cua tu binh, dan thuong, quan nhan va thiet lap che đo bao ve cho thuong binh, benh binh, dan thuong trong va xung quanh khu vuc chien su. Cac Cong uoc Geneve cung xac đinh che đo bao ve cho nhung nguoi khong tham chien thuoc dien bao ve. Hien tai, 196 quoc gia đa phe chuan cac Cong uoc Geneve.


Lich su Nam 1859, doanh nhan nguoi Thuy Si Henry Dunant đen tham thuong binh sau Tran Solferino. Sau khi chung kien tinh trang thieu co so vat chat, nhan su va tro giup y te, ong xuat ban cuon sach Ky uc ve Solferino vao nam 1862, ke lai nhung noi kinh hoang cua binh linh trong chien tranh va đe xuat thiet lap:

Mot co quan vien tro nhan đao thuong truc trong thoi chien
Mot đieu uoc quoc te cong nhan tinh trung lap cua co quan vien tro nhan đao va đam bao hoat đong cua co quan trong vung chien su

Ngay 22 thang 8 nam 1864, chinh phu Thuy Si moi chinh phu cua tat ca cac nuoc chau Au, Hoa Ky, Brasil va Mexico tham du mot hoi nghi ngoai giao đe đam phan ve đe xuat cua Dunant. Tong cong co 16 quoc gia cu đai bieu toi tham du hoi nghi. Ngay 22 thang 8 nam 1864, hoi nghi thong qua Cong uoc Geneve ve cai thien tinh trang cua thuong binh, benh binh thuoc luc luong vu trang chien đau tren bo. 12 quoc gia ky cong uoc:

Nam 1901, Henry Dunant la nguoi đong nhan Giai Nobel Hoa binh đau tien vi no luc thanh lap Phong trao Chu thap đo quoc te va cac Cong uoc Geneve.
Ngay 20 thang 10 nam 1868, mot đieu uoc sua đoi, bo sung mot so đieu cua Cong uoc Geneve nam 1864 lien quan đen chien tranh tren bien đuoc ky ket nhung chi đuoc Ha Lan va Hoa Ky phe chuan. Sau cung, Ha Lan rut khoi đieu uoc. Tuy nhien, Cong uoc Den Haag 1899 va 1907 sau nay đuoc thong qua, thiet lap che đo bao ve nan nhan cua chien tranh tren bien.
Nam 1906, chinh phu Thuy Si trieu tap mot hoi nghi đe sua đoi, bo sung Cong uoc Geneve nam 1864 voi su tham du cua đai dien 35 quoc gia. Ngay 6 thang 7 nam 1906, hoi nghi thong qua sua đoi, bo sung Cong uoc Geneve nam 1864.
Ngay 27 thang 7 nam 1929, Cong uoc Geneve nam 1864 đuoc sua đoi, bo sung lan thu ba va Cong uoc ve đoi xu tu binh đuoc thong qua nham chan chinh, khac phuc nhung thieu sot cua Cong uoc Den Haag 1899 va 1907 ve viec bao ve tu binh trong Chien tranh the gioi thu nhat.
Sau Chien tranh the gioi thu hai, mot loat cac hoi nghi đuoc trieu tap vao nam 1949 đe cap nhat, mo rong cac Cong uoc Geneve va Den Haag. Ket qua la bon Cong uoc Geneve đuoc thong qua:

Cong uoc Geneve I, ke thua Cac Cong uoc Geneve nam 1864.
Cong uoc Geneve II ve cai thien tinh trang cua thuong binh, benh binh va nguoi bi đam tau thuoc luc luong hai quan, thay the Cong uoc Den Haag X 1907, la Cong uoc Geneve ve bao ve nan nhan cua chien tranh tren bien.
Cong uoc Geneve III, ke thua Cong uoc ve đoi xu tu binh 1929.
Cong uoc Geneve IV ve bao ve dan thuong trong thoi chien, bo sung mot so đieu cua Cong uoc Den Haag 1899 va 1907 ve bao ve dan thuong va lanh tho bi chiem đong, la Cong uoc Geneve đau tien khong phai ve nguoi tham chien.


Noi dung = Cong uoc =
Cac Cong uoc Geneve gom bon cong uoc:

Cong uoc Geneve I ve cai thien tinh trang cua thuong binh, benh binh thuoc luc luong vu trang chien đau tren bo (đuoc thong qua vao nam 1864, đuoc sua đoi vao nam 1906, nam 1929 va nam 1949);
Cong uoc Geneve II ve cai thien tinh trang cua thuong binh, benh binh va nguoi bi đam tau thuoc luc luong hai quan (đuoc thong qua vao nam 1949, ke thua Cong uoc Den Haag X 1907);
Cong uoc Geneve III ve đoi xu tu binh (đuoc thong qua vao nam 1929, sua đoi cuoi cung vao nam 1949);
Cong uoc Geneve IV ve bao ve dan thuong trong chien tranh (đuoc thong qua vao nam 1949, can cu mot phan Cong uoc Den Haag II nam 1899 va Cong uoc Den Haag IV 1907).
Hien tai, 196 quoc gia đa phe chuan cac Cong uoc Geneve.


= Nghi đinh thu =
Cac Cong uoc Geneve co ba nghi đinh thu:

Nghi đinh thu I (1977) ve bao ve nan nhan cua xung đot vu trang mang tinh chat quoc te
Nghi đinh thu II (1977) ve bao ve nan nhan cua xung đot vu trang khong mang tinh chat quoc te
Nghi đinh thu III (2005) ve chap nhan Bieu tuong đac biet bo sung


Pham vi ap dung = Xung đot vu trang mang tinh chat quoc te =
Cac Cong uoc Geneve đuoc ap dung đoi voi tat ca cac truong hop chien tranh hoac xung đot vu trang giua cac quoc gia thanh vien, du cho mot quoc gia thanh vien khong thua nhan tinh trang chien tranh. Trong truong hop mot quoc gia tham chien khong phai la thanh vien cac Cong uoc Geneve thi cac quoc gia thanh vien van co nghia vu tuan thu cac Cong uoc Geneve neu quoc gia khong phai la thanh vien chap nhan va ap dung cac đieu khoan cua cac Cong uoc Geneve.
Nghi đinh thu I quy đinh cac Cong uoc Geneve đuoc ap dung đoi voi xung đot vu trang chong thuc dan, che đo phan biet chung toc.


= Xung đot vu trang khong mang tinh chat quoc te =
Cac Cong uoc Geneve quy đinh nhung tieu chuan toi thieu đuoc ap dung đoi voi xung đot vu trang khong mang tinh chat quoc te. Uy ban Chu thap đo quoc te giai thich rang mot cuoc xung đot vu trang khong mang tinh chat quoc te neu it nhat mot ben khong phai la mot quoc gia, vi du nhu xung đot vu trang giua mot quoc gia va mot chu the phi quoc gia hoac xung đot vu trang giua cac chu the phi quoc gia.
Mot xung đot co the đuoc coi la xung đot vu trang khong mang tinh chat quoc te neu su bao luc đat đen mot cuong đo nhat đinh va chu the phi quoc gia trong xung đot co su to chuc nhat đinh va co the tien hanh cac hoat đong quan su.


= Phan loai xung đot vu trang =
Cac Cong uoc Geneve khong đinh nghia "xung đot vu trang". Uy ban Chu thap đo quoc te xem xet muc đo bao luc đe xac đinh su ton tai cua xung đot vu trang theo tung truong hop. Đoi voi xung đot vu trang mang tinh chat quoc te, Hien chuong Lien Hop Quoc cam viec su dung vu luc trong quan he quoc te, nen tham chi nhung su kien su dung vu luc nho giua hai quoc gia co the thuoc dien ap dung cac Cong uoc Geneve.
Đoi voi xung đot vu trang khong mang tinh chat quoc te, Uy ban Chu thap đo quoc te nhan đinh rang su can thiep quan su cua nuoc ngoai chong lai mot chu the phi quoc gia trong mot quoc gia khac cung co the thuoc dien ap dung cac Cong uoc Geneve neu quoc gia đo cho phep su can thiep quan su. Trong truong hop mot quoc gia can thiep quan su ma khong co su đong y cua quoc gia khac hoac đe ung ho mot chu the phi quoc gia chong lai quoc gia đo thi xung đot đo đuoc coi la mang tinh chat quoc te.


Thi hanh = Vi pham nghiem trong =

Nhung vi pham nghiem trong cua cac Cong uoc Geneve đuoc coi la toi ac chien tranh. Nhung hanh vi sau đay đuoc coi la vi pham nghiem trong Cong uoc Geneve III va IV neu đuoc thuc hien đoi voi mot nguoi thuoc dien bao ve cua cac Cong uoc:

giet nguoi, tra tan hoac đoi xu vo nhan đao, bao gom thu nghiem tren co the nguoi
gay đau kho hoac thuong tich nghiem trong cho co the hoac suc khoe
cuong ep mot nguoi thuoc dien bao ve phai phuc vu trong quan đoi cua mot quoc gia
tuoc đoat quyen đuoc xet xu cong bang cua mot nguoi thuoc dien bao ve bi buoc toi ac chien tranh
Nhung hanh vi sau đay cung đuoc coi la vi pham nghiem trong Cong uoc Geneve IV:

bat giu con tin
pha huy, chiem đoat tai san tren dien rong ma khong co nhu cau quan su, mot cach tuy tien va trai luat
truc xuat, di dan hoac biet giam trai luat
Cac Cong uoc Geneve quy đinh quoc gia thanh vien co nghia vu phai ban hanh luat trung phat vi pham nghiem trong cac Cong uoc Geneve va bat giu, truy to nguoi bi cao buoc vi pham nghiem trong cac Cong uoc Geneve hoac nguoi chiu trach nhiem ra lenh bat ke quoc tich cua nguoi đo.
Hoi đong Bao an Lien Hop Quoc đa thanh lap cac toa an đac biet đe truy to, xet xu vi pham nghiem trong cac Cong uoc Geneve, bao gom Toa an Hinh su Quoc te Rwanda va Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu. Hien tai, Toa an Hinh su Quoc te co tham quyen đoi voi toi ac chien tranh.


Di san Cac Cong uoc Geneve đuoc coi la nen tang cua luat nhan đao quoc te va co vai tro trong nhung cuoc xung đot vu trang khong mang tinh chat quoc te gan đay, bao gom Chien tranh Afghanistan, Chien tranh Iraq, cac cuoc xung đot o Chechnya va Chien tranh Nam Ossetia 2008.


Xem them Hiep đinh Geneve (đinh huong)
Cong uoc Den Haag 1899 va 1907
Nhan quyen
La chan song
Uy ban Chu thap đo quoc te
Luat nhan đao quoc te
Luat chien tranh
Luat Lieber


Tham khao Đoc them Evangelista, Matthew; Tannenwald, Nina (2017). Do the Geneva Conventions matter?. New York: Oxford university press. ISBN 978-0-19-937977-4.
Dijk, Boyd van (2022). Preparing for war: the making of the Geneva Conventions. The history and theory of international law (an ban thu 1). Oxford, United Kingdom ; New York, NY: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-886807-1. OCLC 1282596916.
Mantilla, Giovanni (ngay 1 thang 5 nam 2017). "Conforming Instrumentalists: Why the USA and the United Kingdom Joined the 1949 Geneva Conventions". European Journal of International Law. Quyen 28 so 2. tr. 483–511. doi:10.1093/ejil/chx027. ISSN 0938-5428.
Kinsella, Helen (2015). The image before the weapon: a critical history of the distinction between combatant and civilian . Ithaca London: Cornell University Press. ISBN 978-1-5017-0067-5.


Lien ket ngoai Cac Cong uoc Geneve chu thich