Viec đanh chim Prince of Wales va Repulse la mot cuoc hai chien vao giai đoan mo đau cua Chien tranh Thai Binh Duong, đa minh hoa cho hieu qua cua khong kich chong lai cac luc luong hai quan khong đuoc che cho tren khong đay đu, va đua đen ket luan ve tam quan trong phai co mot tau san bay trong moi hoat đong ham đoi quan trong.
Hoat đong nay dien ra o phia Đong Ma Lai, gan Kuantan, Pahang noi thiet giap ham HMS Prince of Wales va tau chien-tuan duong HMS Repulse cua Hai quan Hoang gia Anh Quoc bi may bay nem bom va may bay nem ngu loi cua Hai quan Đe quoc Nhat Ban đat can cu tren đat lien tan cong vao ngay 10 thang 12 nam 1941. Trong tieng Nhat, hoat đong nay đuoc goi la Hai chien ngoai khoi Ma Lai (マレー沖海戦, Mare-oki kaisen).
Muc tieu cua Luc luong Z, von bao gom mot thiet giap ham, mot tau chien-tuan duong va bon tau khu truc, la đanh chan ham đoi đo bo cua quan Nhat o phia Bac Ma Lai. Tuy nhien, ham đoi đa khong co bat ky su bao ve tren khong nao, von đa bi Đo đoc Sir Tom Phillips tu choi. Mac du luc luong Anh đa tiep can mot it tau chien đoi phuong, ho đa khong the tim ra va tieu diet đoan tau van tai chu luc. Chung bi khong kich nang ne va bi đanh chim boi may bay nem bom hang trung hoat đong tam xa trong khi đang tim cach quay tro ve Singapore.
Viec đanh chim hai con tau nay đa lam yeu đi đang ke luc luong cua Ham đoi Vien Đong tai Singapore. Hau qua la, ham đoi tan cong Nhat Ban chi bi đoi đau boi tau ngam cho đen tran chien ngoai khoi Endau vao ngay 27 thang 1 nam 1942.


Boi canh Ca hai chiec tau chien đuoc gui đen Singapore vao thang 12 nam 1941 đe hoat đong nhu mot luc luong ran đe cho cuoc xam luoc cua Nhat Ban, von đa tung the hien trong viec xam chiem Đong Duong. Thu truong Thu nhat Hai quan Anh Quoc, Sir Dudley Pound nhan thay Singapore khong đuoc bao ve đay đu, tru khi Hai quan Hoang gia gui đen đay mot phan lon nhung tau chien chu luc cua no nham đat đuoc su can bang voi luc luong đuoc uoc tinh len đen chin thiet giap ham cua Nhat. Đo la đieu khong the chap nhan đuoc khi Anh Quoc đang trong tinh trang chien tranh voi Đuc Quoc Xa va Phat xit Y. Tuy nhien, Thu tuong Winston Churchill to ra lac quan ve tinh hinh đuoc cai thien tai cac khu vuc Bac Đai Tay Duong va Đia Trung Hai, va quyet đinh danh ra ba tau chien (bao gom mot tau san bay) đen tang cuong su phong thu tai đay, đuoc xem la mot su thoa hiep quan trong hy sinh nhu cau cua Anh Quoc đe bao ve cac lanh tho thuoc đia tai Malaya, Borneo va Thuoc đia vung Eo bien. Thai đo "phot lo đang ke" va "mot niem tin bi cuong đieu ve suc manh cua thiet giap ham" cua Churchill, cung voi "mot xu huong thich can thiep vao cac van đe hai quan", ong von tung giu chuc vu Bo truong Hai quan Anh Quoc trong giai đoan Chien tranh The gioi thu nhat, đa dan đen viec ong đe nghi mot hai đoi ba tau chien lon: mot thiet giap ham co the la King George V hay Prince of Wales va mot tau san bay nhu la Formidable se hop cung voi Repulse, von đang tren đuong đi sang An Đo Duong. Niem tin cua ong la so luong nho tau chien nay co the co vai tro nhu mot "ham đoi hien huu" đe ran đe nhung hanh đong cua Nhat Ban, giong nhu anh huong cua chiec thiet giap ham Đuc Tirpitz tai Bac Hai. Tuy nhien, khong co mot ke hoach chac chan cho mot nhiem vu nhu vay. Đe nghi ban đau cua nguoi Anh du kien bao gom chiec tau san bay moi HMS Indomitable thuoc lop Illustrious đe bao ve tren khong, cho du ke hoach phai sua đoi lai khi chiec Indomitable bi hu hai trong khi thu may va huan luyen tai vung bien Caribbe.
Trong khi Churchill đuoc cho la đa co mot hanh đong khong hieu qua va ton kem, viec gui cac tau chien chu luc đen Singapore ngay tu đau đa la mot phan trong ke hoach chien luoc cua Bo Hai quan Anh ke tu khi thanh lap can cu hai quan tai đay. Quy mo cua su bo tri nay đa bi cat giam manh trong nhung nam 1930, khi Đuc va Y the hien nhung moi đe doa moi cho quyen loi cua Anh tai Đai Tay Duong va Đia Trung Hai. Du sao, nguoi ta van tien đoan la mot luc luong tau chien chu luc đang ke van ran đe đuoc su xam luoc cua Nhat Ban. Cung can phai luu y ve gia đinh sai lam cua Churchill la Hoa Ky se đong y gui Ham đoi Thai Binh Duong, bao gom tam thiet giap ham, đen Singapore trong truong hop chien su no ra voi Nhat, hoac la su đong gop cua phia Anh se bo sung them gia tri ran đe cua Ham đoi My neu nhu chung van o lai Tran Chau Cang. Chinh phu cua Australia va New Zealand, von đa gui phan lon quan đoi cua ho tham gia Chien dich Bac Phi, cung nhan manh ve tam quan trong cua Singapore trong viec ran đe su xam lan cua Nhat. Su đong gop cua Australia va cuoc chien tai chau Au đa dao đong trong nhung nam 1939 va 1940, va đa bi thu thach nghiem trong sau khi Nhat Ban tan cong Tran Chau Cang, Hong Kong, Darwin va đuong mon Kokoda; cho nen nhung no luc cua Churchill, co the ngu xuan o khia canh quan su, lai la mot phan đoan chien luoc chinh tri đung đan.


= Su bo tri =

Hai đoi đuoc đat ten la Luc luong G bao gom chiec thiet giap ham hien đai Prince of Wales, chiec tau chien-tuan duong thoi Chien tranh The gioi thu nhat Repulse cung bon tau khu truc HMS Electra, HMS Express, HMS Encounter va HMS Jupiter đa đi đen Singapore vao ngay 2 thang 12 nam 1941; chung sau đo đuoc đoi ten thanh Luc luong Z. Le ra, chiec tau san bay moi HMS Indomitable cung đuoc phoi thuoc cho Luc luong G, nhung trong khi chay thu may va huan luyen ngoai khoi Jamaica, no đa bi mac can o loi ra vao cua cang Kingston, Jamaica vao ngay 3 thang 11 nam 1941. Indomitable đa phai mat 12 ngay đe sua chua trong u noi tai Norfolk, Virginia va đa khong the tham gia chien dich nay. Hon nua, Indomitable chi mang theo mot phi đoi cho moi loai may bay Fairey Fulmar va Hawker Sea Hurricane von kem hon nhung chiec A6M Zero cua Nhat Ban. Cac đoi bay, von đuoc tin la co kha nang đoi đau khong chien voi nhung chiec Zero, cung kem hon trong viec huan luyen va it kinh nghiem hon so voi đoi thu Nhat Ban; nen nhieu kha nang la Indomitable se "đuoc cong them vao danh sach nhung nan nhan" neu nhu no tham gia vao tran chien nay. Mot tau san bay khac, HMS Hermes, von đa o cung voi Prince of Wales tai Cape Town, đang tren đuong đi đen Singapore đe gia nhap Luc luong Z, nhung no khong đuoc bo tri vi toc đo qua cham.
Ngay 1 thang 12, nguoi ta cong bo Sir Tom Phillips đuoc thang ham Đo đoc, va đuoc chi đinh lam Tong Tu lenh Ham đoi Vien Đong. Vai ngay sau đo, Repulse bat đau mot chuyen đi sang Australia cung voi HMS Vampire va HMS Tenedos, nhung luc luong nay đuoc goi quay tro lai Singapore đe tap trung cho nhung chien dich co the co chong lai quan Nhat.
Cung hien dien tai Singapore vao luc đo co cac tau tuan duong hang nhe HMS Durban, HMS Danae, HMS Dragon va HMS Mauritius cung cac tau khu truc HMS Stronghold, Encounter va Jupiter. Chiec tau tuan duong hang nang HMS Exeter, tau tuan duong hang nhe Ha Lan HNLMS Java, hai tau khu truc Anh HMS Scout va HMS Thanet cung bon tau khu truc My USS Whipple, USS John D. Edwards, USS Edsall va USS Alden se co mat tai đay trong vong ba ngay toi.
Cho du đang san co Durban va Stronghold, Đo đoc Philips quyet đinh đe chung lai Singapore vi chung khong đu nhanh đe theo kip cac đon vi khac. Ngoai ra, Danae, Dragon, Mauritius, Encounter va Jupiter cung co mat tai Singapore, nhung đang đuoc sua chua va khong san sang đe ra khoi.


= Su chuan bi cua Nhat Ban =
Churchill cong khai voi bao chi viec Prince Of Wales va Repulse đuoc gui đen Singapore nhu la mot luc luong ran đe đoi voi Nhat Ban. Đe đoi pho, Đo đoc Isoroku Yamamoto đa cho gui 36 may bay nem bom Mitsubishi G4M đen tang cuong cho Lien đoi Khong quan Kanoya va Lien đoi Khong quan Genzan von đa đuoc trang bi kieu may bay Mitsubishi G3M, noi cac phi cong bat đau huan luyen soi noi đe tan cong hai chiec tau chien chu luc. Lien đoi Khong quan Genzan đuoc chi huy boi Thieu ta Hai quan Niichi Nakanishi, Lien đoi Kanoya boi Thieu ta Shichizo Miyauchi va Lien đoi Mihoro boi Trung uy Hachiro Shoji.


Chien su no ra Sang som ngay 8 thang 12 nam 1941 (gio đia phuong), nhung may bay nem bom cua Lien đoi Mihoro đa nem bom tan cong Singapore. Prince Of Wales va Repulse đa ban tra bang hoa luc phong khong, nhung khong co may bay nao bi ban roi va cac con tau cung khong bi hu hai. Nhat Ban cung thuc hien viec đo bo xuong Kota Bharu thuoc Malaya vao ngay 8 thang 12 (gio đia phuong), va cac đon vi Anh tren bo đang chiu ap luc nang.
Vao khoang thoi gian đo, tin tuc cung đen thong bao viec Tran Chau Cang bi tan cong va tam thiet giap ham My đa bi đanh chim hay loai khoi vong chien. Ke hoach truoc chien tranh đa du bao mot cach sai lam la Ham đoi Thai Binh Duong Hoa Ky se di chuyen đen Singapore tang cuong cho luc luong Anh trong truong hop chien tranh no ra; đieu ma gio đay khong the nao thuc hien. Philips tung đi đen ket luan trong mot cuoc thao luan truoc đo voi Đai tuong Douglas MacArthur va Đo đoc Thomas C. Hart rang hai chiec tau chu luc cua ong khong đu manh đe đoi đau voi quan Nhat. Tuy nhien, voi viec quan Nhat đe doa tien chiem Malaya, Philips bi ep buoc phai su dung nhung con tau cua ong trong vai tro tan cong, va ong cho tap hop hai đoi cua minh đe đanh chan va tieu diet cac đoan tau van tai đo bo Nhat Ban trong Bien Đong.
Đo đoc Philips hieu ro cac đon vi Khong quan Hoang gia Anh tai cho khong the đam bao đuoc su che cho tren khong thich đang cho nhung con tau cua ong, vi ho chi đuoc trang bi mot so luong gioi han may bay tiem kich cu ky; mac du van co mot phi đoi, Phi đoi 453 Khong quan Hoang gia Australia, đuoc trang bi nhung chiec Brewster Buffalo đang san co tai Sembawang, co the dung vao viec che cho tren khong; tuy nhien, gia tri thuc su cua chung cung đang ngo do su the hien kem cua kieu may bay nay, va cac san bay cua chung đang bi đe doa boi nhung cuoc tan cong tren bo cua Nhat. Du sao chang nua Philips đa chon đe tien len vi ong nghi rang luc luong Nhat Ban khong the hoat đong cach xa can cu tren bo đen nhu the. Ong cung cho rang luc luong cua minh tuong đoi mien nhiem khong the hu hai nang đoi voi cac cuoc khong kich, vi cho đen thoi điem đo chua co chiec tau chien chu luc nao bi khong luc đanh chim ngoai bien (tau chien lon nhat cho đen luc đo bi may bay đanh chim la mot tau tuan duong hang nang); do đo, "ong co the đa đung mot nua trong su luong gia cua minh". Tuy nhien, ong khong nhan biet chat luong cao cua nhung may bay nem bom va may bay nem ngu loi Nhat Ban, ca hai đeu vuot troi hon nhieu so voi nhung kieu cua Hai quan Hoang gia. Va hon nua, giong nhu hau het cac si quan Hai quan Hoang gia khac, Phillips đanh gia thap kha nang chien đau cua quan đoi Nhat Ban. 

Phi đoi 453 Khong quan Hoang gia Australia co nhiem vu ho tro tren khong cho Luc luong Z, nhung ho đa khong biet đuoc vi tri chinh xac cua no, va mot tin hieu radio chi đuoc Repulse gui đi mot gio sau khi may bay Nhat bat đau tan cong. Ke hoach cua Đai uy Khong quan Tim Vigors duy tri sau may bay ben tren hai đoi vao ban ngay đa bi Phillips tu choi. Vigors sau nay binh luan: "Toi cho la đay phai la tran đanh sau cung ma Hai quan nghi rang ho co the xong ra ma khong can co Khong quan Hoang gia. Mot bai hoc qua đat gia...... Phillips đa biet la ong ta bi theo doi trong đem truoc cung nhu vao rang sang ngay hom đo. Ong đa khong goi đen su tro giup tren khong. Ong bi tan cong ma van khong yeu cau giup đo." Mot du đinh khac nham che cho tren khong ngoai khoi bo bien cung đuoc Clouston thuoc Phi đoi 488 Khong quan Hoang gia New Zealand đe nghi, nhung ke hoach "Chien dich Mobile" cua ong bi loai bo.


= Len đuong =

Sau khi nhan đuoc tin tuc ve mot đoan tau van tai Nhat Ban đang huong đen Malaya, Luc luong Z, bao gom Prince of Wales, Repulse, Electra, Express, Vampire va Tenedos, khoi hanh tu Singapore vao luc 17 gio 10 phut ngay 8 thang 12. Phillips hy vong co the tan cong ngoai khoi Singora vao ngay 10 thang 12; neu khoi hanh som hon mot ngay, ong đa co the đat đuoc muc đich cua minh ma khong phai chiu đung bat ky cuoc khong kich nao cua quan Nhat, vi cac phi đoi đam nhiem viec nay con chua đen noi.
Luc 07 gio 13 phut ngay 9 thang 12, Luc luong Z đi ngang qua phia Đong quan đao Anamba, roi đoi sang huong moi 330 đo, sau đo lai chuyen sang huong 345 đo. Luc luong Z bi theo doi tu tren khong boi hai may bay trinh sat Nhat Ban, nhung khong gui bao cao, truoc khi bi tau ngam Nhat I-65 phat hien luc 14 gio 00 ngay 9 thang 12 va đa tiep tuc doi theo cac tau chien Anh trong nam gio va đanh đien bao cao vi tri cua ho. Phillips khong biet rang luc luong cua ong bi tau ngam theo doi. Sau bao cao nay, Pho Đo đoc Jisaburo Ozawa, nguoi nam quyen chi huy luc luong tan cong, ra lenh cho phan lon tau chien cua ong ho tong cac tau van tai trong khong quay tro lai vinh Cam Ranh o phia Nam Viet Nam.

Bao cao cua I-65 đuoc chuyen tiep, xac nhan su hien dien cua cac tau chien Anh, va đen đuoc Khong đoan Hai quan 22 hai gio sau đo. Vao luc nay, nhung chiec may bay đang đuoc trang bi bom cho mot cuoc tan cong khac nham vao cang Singapore, nhung chung đuoc lap tuc chuyen sang ngu loi. Nhung chiec may bay nem bom khong the san sang truoc 18 gio 00.
Vao khoang 17 gio 30 phut, chi nua gio truoc khi mat troi lan, Luc luong Z bi phat hien boi ba chiec thuy phi co Aichi E13A đuoc phong len tu cac tau tuan duong Nhat Yura, Kinu va Kumano von đang ho tong cac tau van tai. Nhung chiec may bay tiep tuc doi theo. Đen khoang 18 gio 30 phut, Tenedos đuoc cho tach ra đe quay ve Singapore vi no bat đau thieu hut nhien lieu, voi menh lenh tiep xuc voi Chuan Đo đoc A. F. E. Palliser, biet đuoc chi tiet can ke nham đe lien lac phoi hop voi Khong quan Hoang gia tai Malaya, Y đinh cua Phillips la tu bo viec tan cong Singora, trong khi ban than luc luong cua ong lai chuyen huong luc 19 gio 00 đi ve phia Singora la nham đanh lua nhung may bay theo doi, truoc khi quay ve phia Nam luc 22 gio 15 phut huong ve Singapore, khi bong toi đa che khuat luc luong cua minh. Tenedos lam tron nghia vu khi bao cao luc 20 gio 00, vi the đa bao toan đuoc bi mat ve vi tri cua Phillips.
Luc luong Nhat Ban du đinh mo mot cuoc khong kich vao ban đem vi ho lo so nguoi Anh se tim ra cac tau van tai, nhung thoi tiet xau đa ngan tro khien cho ho khong tim thay cac con tau, va phai quay tro ve cac san bay tai Thu Dau Mot va Sai Gon vao khoang nua đem.


= Quay tro ve Singapore =
Đem hom đo, mot trong nhung chiec thuy phi co Nhat Ban tha mot phao sang ben tren tau tuan duong hang nang Nhat Ban Chokai, do tuong nham no chinh la Prince of Wales. Sau viec nay, luc luong Nhat Ban bao gom sau tau tuan duong cung nhieu tau khu truc đoi huong đi ve phia Đong Bac. Qua phao sang nay cung đuoc luc luong Anh nhin thay, lo so la đa bi phat hien nen quay mui đi ve huong Đong Nam. Vao thoi điem nay, hai luc luong đoi đich o cach nhau khoang 9 km (5 dam), nhung đa khong nhin thay lan nhau, va ham đoi Nhat cung khong đuoc hien thi tren man hinh radar cua Prince Of Wales. Đen 20 gio 55 phut, Đo đoc Philips ra lenh huy bo chien dich, cho rang ho đa đanh mat yeu to bat ngo, va ra lenh cho luc luong quay tro ve Singapore.
Tren đuong quay tro ve, Luc luong Z bi tau ngam Nhat I-58 phat hien va thong bao vi tri luc 3 gio 40 phut. I-58 bao cao đa ban nam qua ngu loi nhung tat ca đeu truot, va no mat dau luc luong nay ba gio sau đo. Luc luong Anh tham chi con khong trong thay cac qua ngu loi va khong biet rang minh bi tan cong. Ban bao cao cua I-58 đen đuoc Khong đoan Hai quan 22 luc 4 gio 15 phut, vai muoi may bay nem bom thuoc Lien đoi Genzan đuoc cho xuat phat luc 6 gio 00 đe tien hanh cuoc tim kiem cac con tau tai khu vuc đa phat hien. Luc luong chu luc cua Lien đoi Genzan cat canh luc 7 gio 55 phut, đuoc tiep noi boi Lien đoi Kanoya luc 8 gio 14 phut va Lien đoi Mihoro luc 8 gio 20phut. Chung đuoc lenh huong đen vi tri nhieu kha nang nhat đuoc uoc luong cua cac con tau.


= Cuoc khong kich cua Nhat =

Luc 00 gio 50 phut buoc qua ngay hom sau, 10 thang 12, Phillips nhan đuoc mot bao cao cua Palliser tin tuc ve mot cuoc đo bo cua Nhat len Kuantan tren bo bien phia Đong Malaya, khoang nua đuong giua Singapore va Kota Bharu. Luc luong Z quay mui ve huong đo ma khong thong bao cho Palliser y đinh cua ho, von se lam boc lo vi tri cua luc luong. Palliser đa khong đoan truoc đuoc đieu nay va đa khong yeu cau ho tro tren khong cua nhung chiec F2A tai Semabang. Mai cho đen khi mot buc đien vo tuyen đuoc gui tu Repulse mot gio sau khi đot tan cong đau tien cua Nhat xay ra, may bay cua Khong quan Hoang gia moi đuoc huy đong. Luc 5 gio 15 phut, mot so vat the xuat hien tren đuong chan troi; Luc luong Z huong ve phia chung vi cho đo chinh la cac tau đo bo, nhung hoa ra chi la mot tau đanh ca keo theo cac sa lan. Đen 6 gio 30 phut, Repulse bao cao trong thay mot may bay theo doi cac con tau. Luc 07 gio 18 phut, Prince Of Wales cho phong len mot thuy phi co trinh sat Supermarine Walrus; no bay đen Kuantan, khong phat hien đuoc gi, gui bao cao cho Prince of Wales truoc khi bay ve Singapore. Express cung đuoc gui đen trinh sat tai cho va cung khong tim thay bat ky tau be đoi phuong nao. Luc 10 gio 05 phut, Tenedos bao cao bi may bay Nhat tan cong o vi tri cach Luc luong Z 225 km (140 dam) ve phia Đong Nam. Cuoc tan cong nay đuoc thuc hien boi chin may bay nem bom hai đong co tam trung Mitsubishi G3M Nell thuoc Lien đoi Genzan cua Khong đoan Hai quan 22 đat can cu tai Sai Gon, moi chiec mang theo mot bom xuyen thep 500 kg (1.100 lb). Chung nham lan chiec tau khu truc la mot thiet giap ham va đa lang phi so bom đan mang theo khi khong co qua bom nao nem trung đich. Luc 10 gio 15 phut, co them nhieu may bay Nhat nhin thay cac con tau, sau khi Luc luong Z khong tim thay bat ky luc luong đo bo nao va đang huong thang ve phia Nam.
Luc 11 gio 13 phut, ham đoi bi ba đot may bay Nhat Ban tan cong. Đot thu nhat bao gom 17 may bay nem bom G3M Nell thuoc Lien đoi Mihoro trang bi bom 500 kg (1.100 lb) cung tam chiec Nell khac mang hai qua bom 250 kg (550 lb). Ngoai tam qua bom 250 kg (550 lb) nem suyt trung, chung chi ghi đuoc mot qua nem trung duy nhat vao khu vuc san chua may bay cua Repulse, gay mot đam chay nho. Chiec tau chien-tuan duong co the tiep tuc van toc 46 km/h (25 knot, 29 dam moi gio) sau vai phut.
Vao khoang 11 gio 40 phut, nhung chiec đau tien trong so 16 may bay nem ngu loi G3M Nell thuoc hai phi đoi cua Lien đoi Genzan đen noi va bat đau tan cong, phong ra bon ngu loi nham vao Prince of Wales. Đot tan cong thu nhat nay thanh cong khi đanh trung mot qua ngu loi duy nhat nhung gay hu hai nghiem trong cho truc chan vit man trai ngoai cung, luc đo đang xoay het toc đo, truc bi xoan va lam thung nhieu ngan cung nhu lam vo cac nap đem ngan nuoc bien lot vao con tau qua cac đuong ham truc chan vit. No nhanh chong bi ngap khoang 2.400 tan nuoc va toc đo bi giam con 30 km/h (16 knot, 18 dam moi gio). Theo loi ke lai cua Trung uy Wildish, chi huy phong đong co 'B', truc chan vit đa đuoc ngung lai thanh cong, nhung vao luc tai khoi đong, nuoc đa tran vao theo đuong dan truc chan vit lam ngap nuoc phong đong co, roi sau đo nhanh chong lan rong đen cac phong noi hoi, phong may phat đien va cac phong phu thuoc lan can. 

Qua ngu loi duy nhat nay tao ra đen ba hieu qua hu hong nghiem trong. Thu nhat, no khien con tau nghieng 11,5 đo sang man trai, khien cac thap phao phong khong 133 mm (5,25 inch) ben man phai khong the ha đu thap đe đoi đau voi nhung may bay đang tan cong. Hon nua, đien nang cung cap cho nhung thap phao đa dung 133 mm (5,25 inch) o phan đuoi cua Prince of Wales bi cat, khien chung khong the phan phao cac cuoc tan cong. Viec mat đien cung cap cho cac bom con khien no khong co kha nang bom nuoc ra nhanh hon luong nuoc tran vao qua cac lo thung. Hai la, no bi mat nguon cung cap đien bo sung, von rat can thiet cho viec lien lac noi bo, thong gio, be lai va bom nuoc, cung nhu van chuyen va nang đan phao cho cac khau đoi 133 mm (5,25 inch) va 2 pounder. Tat ca cac thap phao 133 mm (5,25 inch) ngoai tru S1 va S2 hau nhu khong the đieu khien đuoc, mot yeu to cang kho khan hon do đo nghieng cua con tau, ngan tro cac phao thu van hanh phao bang tay. Thuy thu đoan cung gap kho khan trong viec đua cac khau đoi 2-pounder vao van hanh bang tay. Ba la, viec ngap nuoc ben trong lan rong cung voi viec truc đong co hu hai khien con tau chi con đong luc cua cac đong co ben man phai va chi đat đuoc toc đo tot nhat 27,8 km/h (15 knot), va voi viec banh lai đien khong đap ung con tau hau nhu khong con ieu khien đuoc. Đen 12 gio 41 phut, Prince of Wales van con co the no sung chong tra cac đot nem bom tam cao bang cac thap sung S1 va S2, cac qua bom đa khong the xuyen thung lop san tau boc thep cua no. Mot qua bom roi trung ham chua may bay noi tap trung nhung nguoi bi thuong gay thiet hai nhan mang rat lon. Tau khu truc HMS Express cap vao ben canh đe giup di tan nhung nguoi bi thuong va nhung thanh vien khong chien đau. Menh lenh bo tau đuoc đua ra va chiec Prince of Wales lat sang man trai va chim luc 13 gio 18 phut; no gay tray suot cho Express luc đo đang cap gan ben đe vot nhung nguoi song sot, va đa suyt keo theo chiec tau khu truc cung voi no.

Mot đot tan cong tam cao khac boi may bay nem bom nham vao Repulse lai troi qua ma khong gay them hu hai nao. Tiep theo lai la mot đot tan cong thu hai boi tam may bay nem ngu loi thuoc Lien đoi Mihoro nham vao chiec Repulse tu hai huong, nhung chiec tau chien ky cuu đa "xuat sac" va kheo leo ne tranh đe tiep tuc đi toi. Đot tan cong thu ba cung la đot cuoi cung đuoc tien hanh boi 26 may bay nem bom-ngu loi Mitsubishi G4M 'Betty' thuoc Lien đoi Kanoya đuoc tang cuong tu Khong đoan Hai quan 21, von cung đat can cu gan Sai Gon, đuoc tung ra tu nhieu huong. Repulse, đen luc đo đa ne tranh tong cong 19 qua ngu loi, bi kep giua hai gong kim tan cong bang ngu loi cua Nhat va bi trung it nhat hai qua (va co the la bon) ngu loi, mot qua lam ket banh lai cua no. Tuy nhien, khong nhu con tau chi em voi no Renown, Repulse khong đuoc cai tien bo sung them bau chong ngu loi, cung nhu khong co đuoc cac ngan kin nuoc đoc lap nhu tren cac thiet giap ham hien đai. No bi đanh trung nang ne va bat ngo, va Thuyen truong Tennant phai ra lenh cho thuy thu tap trung len boong tau; Repulse bi nghieng nang sang man trai chi trong vong sau phut đe cuoi cung lat up va chim luc 12 gio 23 phut voi ton that nhan mang nang ne.
Nguoi Nhat đa đanh trung sau, tham chi co the la tam trong tong so 49 ngu loi đuoc phong ra, trong khi ban than ho bi ton that ba may bay: mot chiec may bay nem bom ngu loi Nell cua Lien đoi Genzan va hai may bay nem bom ngu loi Betty thuoc Lien đoi Kanoya; ngoai ra con co mot chiec thu tu bi hu hai nang đen muc no bi roi khi ha canh. Mot cuoc đieu tra sau nay, "Job 74", tren hai xac tau đam do nhom Explorer's Club thuc hien va hoan tat vao ngay 11 thang 6 nam 2007 đa xac nhan co bon cu đanh trung vao Prince of Wales, va hai cu đanh trung đuoc xac đinh cung hai cu co the co vao chiec Repulse.
Luc luong ho tro tren khong danh cho Luc luong Z, muoi chiec Buffalo thuoc Phi đoi 453 Khong quan Hoang gia Australia, bay đen ben tren chien truong luc 13 gio 18 phut, đung luc chiec Prince of Wales chim. Ho bat gap mot may bay tuan tieu do Thieu uy Hoashi Masame đieu khien, von o lai tai hien truong đe xac nhan su đanh đam, nhung đa tim cach thoat đi đuoc khi bi phi đoi Australia san đuoi. Neu nhu no bi ban roi, nguoi Nhat han đa suy luan rang hai chiec tau chien con song sot sau cac đot khong kich, buoc ho phai thuc hien them mot đot tan cong moi.


= Dien bien tiep theo =
Cac tau khu truc Electra va Vampire tien đen gan đe cuu nhung nguoi song sot cua Repulse, trong khi Express giup đo cho so cua Prince Of Wales. Co 840 nguoi bi mat, 513 cua Repulse va 327 cua Prince Of Wales. Sau khi đuoc vot len, mot so nguoi song sot cua Repulse đa truc chien tren vi tri chien đau cua Electra, đe thuy thu cua Electra co the ranh tay đe vot them nhung nguoi khac; đac biet la phao thu cua Repulse đa van hanh cac thap sung 120 mm (4,7 inch) 'X' va 'Y', trong khi vi nha si cua Repulse đa phu giup đoi y te cua Electra cham soc nhung nguoi bi thuong. Tong cong co gan 1.000 nguoi song sot cua Repulse đuoc cuu thoat, trong đo Electra cuu đuoc 571 nguoi. Vampire vot đuoc 9 si quan, 213 thuy thu va 1 thong tin vien dan su tu Repulse cung 2 thuy thu cua Prince Of Wales.
Đo đoc Phillips va Đai ta John Leach, thuyen truong cua Prince Of Wales, nam trong so nhung nguoi tu nan. Đai ta William G. Tennant cua chiec Repulse đuoc tau khu truc Vampire cuu vot. Si quan cao cap nhat cua Prince Of Wales con song sot la Thieu ta A. G. Skipwith, đuoc cuu vot boi Express.
To London Gazette đang tai bao cao cua Đai uy Vigors: 

Tren đuong quay tro lai Singapore cung voi nhung nguoi song sot, Express bang ngang chiec Stronghold cung bon tau khu truc My đang huong len phia Bac. Express đanh tin hieu bao cho biet cuoc chien đa cham dut, nhung nhung con tau tren tiep tuc tien toi tim kiem them nhung nguoi con song sot, nhung đa khong the tim thay gi them. Trong khi quay tro ve Singapore sau cuoc tim kiem vo vong nay, Edsall chan chiec tau đanh ca ma Luc luong Z đa nhin thay sang hom đo. No đuoc nhan dien la chiec Shofu Fu Maru, va đuoc đua toi Singapore noi thuy thu đoan nguoi Nhat cua no bi bat giu.
Trong khi cac may bay nem bom Nhat Ban quay tro ve san bay cua chung tai Đong Duong thuoc Phap, mot luot tan cong thu hai đuoc chuan bi đe nham vao Luc luong Z. Ho đa khong co đuoc thong tin chinh xac ve dien tien cua tran đanh. Cuoc tan cong bi huy bo ngay sau khi ho nhan đuoc bao cao xac nhan viec đanh chim tu Thieu uy Hoashi Masame.
Ngay hom sau, Trung uy Haruki Iki bay ben tren đia điem cua tran đanh va đa tha hai vong hoa xuong nuoc: mot danh cho nhung đong đoi thuoc Lien đoi Kanoya đa hy sinh, con cai kia danh cho cac thuy thu Anh đa bo minh trong tran đanh. Su the hien long dung cam cua ho trong viec phong ngu con tau đen giay phut cuoi cung đa nhan đuoc su nguong mo cua tat ca cac đoi bay trong Khong đoan.


Hau qua cua viec đanh chim Buoi sang sau tran đanh, ben giuong ngu cua minh, Thu tuong Winston Churchill nhan đuoc cu đien thoai tu Sir Dudley Pound, Thu truong thu nhat Hai quan.

Singapore chi con la mot can cu tren bo thuan tuy sau khi ca hai chiec tau chien chu luc bi mat. No cuoi cung cung bi that thu vao ngay 15 thang 2 nam 1942. Cung voi hau qua truoc đo cua cuoc tan cong Tran Chau Cang, đieu nay đa khien cho phe Đong Minh chi con lai ba tau chien chu luc o trong tinh trang hoat đong tai Mat tran Thai Binh Duong: USS Enterprise, USS Lexington va USS Saratoga, ca ba đeu la nhung tau san bay. Ham đoi Vien Đong trai qua giai đoan con lai cua cuoc tan cong rut lui cac tau chien cua ho ve Ceylon va Đong An thuoc Ha Lan. Chung chi đuoc tang cuong them thiet giap ham vao thang 3 nam 1942 cung voi su co mat cua chiec HMS Warspite va bon thiet giap ham thuoc lop Revenge. Mac du đuoc cho đat can cu tai Ceylon, ca nam chiec thiet giap ham nay đeu song sot qua cuoc khong kich An Đo Duong.
Prince of Wales va Repulse la nhung tau chien chu luc đau tien tich cuc tu phong ngu bi đanh chim thuan tuy boi khong quan trong khi đang di chuyen ngoai bien. No minh hoa cho su mong manh cua tau noi đoi voi khong kich ngay ca voi nhung chiec hien đai nhat, va cho thay su can thiet phai co bao ve tren khong chong lai cac cuoc khong kich trong tuong lai. Lien đoi Genzan đa tim cach tan cong bang ngu loi len chiec USS Lexington vao ngay 20 thang 2 nam 1942, nhung đa bi đanh tra va bi thiet hai 17 may bay boi luc luong tiem kich tuan tra chien đau tren khong cua tau san bay cung voi hoa luc sung phong khong.


Nhung con tau ngay hom nay Xac cua hai con tau đam đuoc tim thay sau chien tranh: Repulse o đo sau 56 m (183 ft) va Prince of Wales o 68 m (223 ft), ca hai đeu o tu the gan nhu lat up. Phao noi đuoc đinh vao cac truc chan vit, va cac la co cua Hai quan Hoang gia đuoc đinh vao nhung day cap va đuoc cac tho lan thuong xuyen thay đoi. Hai quan Hoang gia hien đang xem cac xac tau đam la di san cua Đe che. Chiec chuong cua Prince of Wales đa đuoc thao khoi xac tau đam vao nam 2002 boi mot nhom tho lan Hai quan Hoang gia va dan su Anh Quoc đuoc uy nhiem, do nhung moi lo ngai no se bi đanh cap. Chiec chuong hien đang đuoc trung bay tai Bao tang Hang hai Merseyside o Liverpool.


Tham khao = Chu thich =


= Thu muc =
Burton, John (2006). Fortnight of Infamy: The Collapse of Allied Airpower West of Pearl Harbor. US Naval Institute Press. ISBN 159114096X.
Richard Hough, The Hunting of Force Z: the brief, controversial life of the modern battleship and its tragic close with the destruction of the "Prince of Wales" and "Repulse".
Martin Middlebrook and Patrick Mahoney, Battleship: The Sinking of the Prince of Wales and the Repulse. New York: Charles Scribner's Sons, 1979. Contains details of the attack and damage sustained, and tables of survivors and losses.
Samuel Eliot Morison, History of United States Naval Operations in World War II, Volume III, "The Rising Sun in the Pacific".
Horodyski, Joseph M. "British Gamble In Asian Waters." Military Heritage. December 2001. Volume 3, No. 3: 68-77 (sinking of the British battleship Prince of Wales and battlecruiser Repulse by Japanese on ngay 10 thang 12 nam 1941 upon U.S. entry into World War Two).
Jack Greene, War at Sea, Pearl Harbor to Midway, 1988. (The Malayan Campaign). Combined Books. ISBN 0-8317-1257-0.
V. E. Tarrant, King George V class Battleships, Arms and Armour Press, 1991, ISBN 1-85409-524-2
Alan Matthews, Sailors' Tales: Life Onboard HMS Repulse During World War Two ISBN 0-9531217-0-4
Survey report compiled after Expedition 'Job 74', May 2007
Stephen, Martin. Sea Battles in Close-up, p. 99-114. Shepperton, Surrey: Ian Allan, 1988.


Lien ket ngoai Order of battle
Force Z Survivors Association Luu tru ngay 10 thang 10 nam 2018 tai Wayback Machine
Personal Reports by Crew
London Gazette Officers reports Luu tru ngay 5 thang 1 nam 2006 tai Wayback Machine
Link to a survey report compiled after Expedition 'Job 74', May 2007  Luu tru ngay 22 thang 4 nam 2021 tai Wayback Machine
Description of lower hull indentation damage on wreck of HMS Prince of Wales
http://www.pacificwrecks.com/ships/hms/prince_of_wales/pow-stern-damage.pdf
New analysis of the loss of Prince of Wales, by Garzke, Dulin and Denlay