"Birthday" (tam dich: "Ngay sinh nhat") la mot bai hat nhac disco đuoc thu am boi ca si - nhac si nguoi My, Katy Perry, cho album phong thu thu tu cua co Prism. No đuoc viet boi Perry, Bonnie McKee va nha san xuat Dr Luke, Max Martin va Cirkut. Cac nha phe binh, va cung chinh ban than Perry, đa so sanh bai hat voi nhung san pham cua Prince va Mariah Carey. Qua cach viet loi bai hat lap lung an chua hai nghia co the ngu y Perry muon the hien tinh duc trong buoi le sinh nhat cua nguoi yeu. Bai hat đuoc hang đia Capitol gui đen cac đai phat thanh vao ngay 21 thang 4 nam 2014 nhu la đia đon chinh thuc thu 4 tu album Prism.
Sau khi đuoc phat hanh, bai hat nhan đuoc đanh gia tich cuc tu cac nha phe binh am nhac, khi ca ngoi phan giai đieu cua bai hat nhung cung chi trich phan loi cua no co lien quan đen tinh duc. Sau khi album Prism đuoc phat hanh, "Birthday" đa tien vao bang xep hang đia đon cua Han Quoc va Phap. Khi đuoc phat hanh nhu mot đia đon chinh thuc, no đat đuoc thanh cong thuong mai o muc vua phai khi lot vao top 30 tai Uc, Anh va Ha Lan, vuon đen vi tri 17 tai bang xep hang Billboard Hot 100 va vi tri thu 7 tai Canadian Hot 100. Video am nhac minh hoa cho bai hat đuoc phat hanh vao ngay 24 thang 4 nam 2014, phan chinh đuoc ghi lai bang camera giau kin, cho thay hinh anh Perry hoa than vao 5 nhan vat khac nhau o cac bua tiec sinh nhat va cac buoi tiec ky niem khac.


San xuat va phat hanh "Birthday "đuoc viet boi Perry, Bonnie McKee, Cirkut, Dr.Luke va Max Martin. Ba nguoi co ten cuoi cung đa thuc hien bai hat va đong gop vao phan phoi am va lap trinh nhac cu tuong ung. Trong đuoc choi boi Steve Wolf, trong khi ken cor đuoc choi boi ban nhac Saturday Night Live, viec soan nhac do Lenny Pickett đam nhiem va ky thuat phoi khi do Dave O'Donnell đam nhiem. Ban phoi audio đuoc thuc hien boi Peter Carlsson, Clint Gibbs, Sam Holland, va Michael Illbert. Bai hat đuoc pha tron va nhao nan boi Serban Ghenea tai phong thu MixStar Studios o Virginia Beach, Virginia, cung voi ky su am nhac John Hanes. Viec thu am đuoc tien hanh o nhieu noi, bao gom phong thu Luke's in the Boo tai Malibu, California, phong thu Conway s tai Hollywood, California, phong thu Playback tai Santa Barbara, California, MXM Studios o Stockholm, Thuy Đien va phong thu Secret Garden tai Montecito, California.
Bai hat đuoc đang truc tuyen vao ngay 16 thang 10 nam 2013, hai ngay truoc khi album Prism ra mat. Vao ngay 3 thang 4 nam 2014, Perry thong bao tren tai khoan Twitter cua minh rang "Birthday" se đuoc phat hanh nhu đia đon chinh thuc thu 4 tu album, cung luc đo co cung cho đang hinh bia chinh thuc cho đia đon. Bia đia la hinh anh chup trong bua tiec sinh nhat to chuc vao nam 1990 cua Perry, voi hinh Perry đeo no va co chi gai Angela Hudson tuoi cuoi nhin vao may anh; nhung qua bong bong hinh chu cai đuoc dung photoshop chinh sua va đuoc chen vao kheo leo tren bia đia đe tao nen ten Katy Perry. Ten bai hat la hinh anh cua nhung cay nen cam trong chiec banh sinh nhat. Đe quang ba cho đia đon thi video voi loi nhac cho "Birthday" đa đuoc đang tai len tai khoan Vevo cua Perry vao ngay 10 thang 4 nam 2014. No la mot chuoi nhung hinh anh cua nhieu loai banh ngot va keo đe trang tri va tao thanh loi bai hat; cuoi video la hinh anh Perry thap sang ngon nen cuoi cung cua chiec banh sinh nhat.


Sang tac "Birthday" la mot bai hat thuoc the loai nhac disco voi đo dai 3:35. Bai hat đuoc viet bang am B truong va keo theo đo la mot day am Emaj9–C♯m7–Emaj9–C♯m7–B voi nhip đo 126 nhip tren phut (BPM). Giong hat cua Perry nam trong khoang tu not B3 đen not F♯5. Trong buoi bieu dien gioi thieu album Prism to chuc tai New York thi Perry đa mo ta "Birthday" nhu mot bai hat ma co đa "no luc viet no" đe nghe si thu am nguoi My Mariah Carey co the co đuoc trong album phong thu đau tay cua co ay. Ke tu khi bai hat đuoc phat hanh, phan nhac cua no đuoc so sanh voi Prince va bo đoi Wendy & Lisa.
"Birthday" con chua cac yeu to cua funk-pop, synthpop va disco house. Bai hat chua giai đieu soi đong cung voi mot xung luc nhip nhang sau sac. Randall Roberts cua to Los Angeles Times đanh gia "Birthday" nhu la mot phien ban cap nhat cua nhac disco, la su thay the am thanh cua "day đan sang trong" bang "su pha cach đien ro va am đieu sach se". Phan loi cua bai hat trinh bay viec to chuc ky niem sinh nhat cua nguoi yeu nhu mot phep an du cho su quan he tinh duc. Phan đau cua "Birthday", khi Perry hat cau "Let me get you in your birthday suit / It's time to bring out the big balloons", đuoc Ben Rattliff tim ra gan giong nhu nhung gi bo đoi DJ nguoi Phap Daft Punk tung lam.


Đanh gia phe binh Stephen Thomas Erlewine cua Allmusic va Kitty Empire cua The Guardian đa goi "Birthday" la mot trong nhung bai hat hay nhat album Prism: Erlewine mo ta bai hat nhu "mot cu no hao quang ruc ro cua the loai nhac retro-disco" va Empire thi tim ra su "nu tinh gay nhon" đa giup bai hat duy tri no. Marah Eakin tu The A.V. Club thi cam nhan thay su "vui ve thuan khiet" cua bai hat. Jason Lipshutz cua tap chi Billboard goi bai hat la "an tuong lanh nhu bang" va noi rang no la "ban nhac pop (cao cap) tra loi cho bai hat "Everyday Birthday" cua Swizz Beatz. Anh cung cam thay no la mot bai hat "co tiem nang cong pha nhat" album Prism. Chris Bosman cua Consequence of Sound thi viet bai hat la "mut ngot nhac disco khong cuong lai đuoc" va cam thay no vuot troi hon so voi album Kiss cua nu ca si Carly Rae Jepsen.
Jon Dolan tu tap chi Rolling Stone đa luu y rang su "soi noi tuoi nang" tu album Teenage Dream đa xuat hien trong bai hat. Sal Cinquemani tu tap chi Slant noi rang đay la mot bai hat "goi cam va vui tuoi". Alexis Petridis tu The Guardian thi cho rang bai hat nhu mot ban phoi lai cua cac bai hat cua Mariah Carey nhung lai khen ngoi nhung giai đieu cua no "đang ke va manh me" hon album Alive cua nu nghe si Jessie J. Rob Harvilla tu tap chi Spin thi chi trich bai hat ve van đe tinh duc cua no, anh đa mo ta no la bai hat "mat trat tu, truong lop ngu ngoc, chiec mu canh quat cua nhuc duc". Evan Sawdey cua PopMatters thi mieu ta "Birthday" la "bai hat quyen ru nhat" album Prism nhung anh nghi rang bai hat la su lap lai cua đia đon "Domino" cua Jessie J va đia đon truoc đo cua Perry la Last Friday Night (T.G.I.F.). Lewis Corner tu Digital Spy phan loai bai hat la "thu nhac pop ve van", trong khi đo Melinda Newman tu HitFix đanh gia bai hat bang điem B+ va goi no la "chiec keo nhac pop ngon lanh". James Reed tu The Boston Globe thi goi loi nhac an y nhieu nghia cua bai hat "that vui nhon".


Dien bien xep hang Sau khi phat hanh Prism, do doanh so tai ky thuat so tang manh me nen "Birthday" đa lot vao bang xep hang đia đon cua Han Quoc va Phap. No xuat hien o vi tri 160 tai bang xep hang Syndicat National de l'Edition Phonographique trong vong 1 tuan. Tai Han Quoc, thi no vuon len đuoc vi tri 51 tai bang xep hang Gaon International Chart voi 3.089 ban ky thuat so đuoc tai ve. Truoc khi phat hanh nhu mot đia đon, thi bai hat xuat hien tai bang xep hang Billboard Hot 100 tai vi tri 91 vao ngay 16 thang 4 nam 2014. Mot tuan sau đo, bai hat nhay len vi tri 83, đen tuan ke tiep no nhay len vi tri 37. Bai hat vuon len đuoc vi tri 17 tai Hoa Ky, tro thanh đia đon thu ba cua Perry khong lot vo đuoc top 10 cua bang xep hang.


Video am nhac = Phat trien va ghi hinh =

Video am nhac chinh thuc cho "Birthday" đuoc đao dien boi Marc Klasfeld va Danny Lockwood; Dawn Rose đong vai tro la nha san xuat con Nicole Acacio la giam đoc san xuat. Richard Alarcon la bien tap vien, Tony Gardner la chuyen vien hoa trang va Joseph Robbins la đao dien hinh anh. Video đuoc tien hanh ghi hinh vao thang 4 nam 2014, trong đo Perry đam nhan 5 nhan vat khac nhau đen đe mua vui cho cac bua tiec. Nhung nhan vat đo bao gom vu cong nhay sexy lon tuoi ten Goldie, nguoi dan chuong trinh nguoi Do Thai ten Yosef Shulem, chu he ten Kriss, nguoi huan luyen đong vat ten Ace va cong chua chuyen ve mat ten Mandee. Đe chuyen đoi sang moi nhan vat khac nhau thi trung binh Perry mat 7 tieng đe đuoc Tony Gardner trang điem va hoa trang.
Nhung bua tiec ma Perry tham gia trong video đeu la nhung bua tiec co that va nguoi tham gia khong he biet đen su hien dien cua co; ban to chuc cac bua tiec thi tin rang ho đang đang ky tham gia mot chuong trinh truyen hinh thuc te goi la "Birthday Blowouts". Tuong tu nhu vay, phan lon cac su kien dien ra trong video đa đuoc dan dung ma khong co su nhan biet truoc nao cua ban to chuc cac bua tiec va khach moi. Vi du, phan đoan tai nan xe hoi (dan dung) trong video đa lam cho mot so tre em tai bua tiec hoang so va khoc. Perry noi video "rat phuc tap đe lam va ghi hinh" va la "video đien ro nhat" cua co tu truoc đen nay. Đoan teaser cho video gioi thieu cac nhan vat đuoc phat hanh vao ngay 22 thang 4 nam 2014, va video chinh thuc đuoc ra mat hai ngay sau đo.


= Noi dung =

Video am nhac bat đau bang loi gioi thieu ngan cua 5 nhan vat Goldie, Yosef, Kriss, Ace, va Mandee, nhung nguoi do Katy Pery nguy trang nhu la "5 nguoi co trach nhiem giup vui ma toi te nhat the gioi". Trong sinh nhat lan thu 90 cua nguoi đan ong, Goldie chui tu trong mot mo hinh chiec banh sinh nhat ra va bat đau bieu dien tiet muc lac hong cho nguoi đan ong. Trong bua tiec sinh nhat cua nhung đua tre, chu he Kriss đang co gang tao ra hinh đong vat tu nhung chiec bong bong, trong khi nha huan luyen thu Ace gioi thieu cho lu tre nhung con chuot bach truoc khi bieu dien man nuot chuot đa lam cho nhieu đua tre khoc. Tai bua tiec cua mot đua tre khac, cong chua Mandee ve len khuon mat nhung be gai nhung trinh đo ve cua co rat toi; con Goldie trong khi nhay thi ba gap phai mot so van đe ve đuong ho hap. Yosef tien vao mot bua tiec gom nhieu khach moi va bat đau dan chuong trinh, khi chuong trinh đang dien ra Yosef đa len an vung banh mi. Goldier keo chan gia cua mot nguoi đan ong va dung no nhu mot chiec đan guitar đe đanh va Kriss sau khi lam đo cai ban đe thuc an va banh sinh nhat thi tron sau mot cai cay đe uong ruou.
Khi đang ben canh nguoi đan ong cao tuoi thi Goldie đot nhien nga quy va nguoi phu nu cham soc ba phai dung đen may tro tim. Trong khi co gang đe đap đuoc mot pinata (mot hinh nom bang giay) thi Kriss đa chay ra đuong va gay ra mot tai nan giao thong khien nhung nguoi tham gia bua tiec bi soc. Tai long thu, Ace cho mot con de chay rong va no đa thai chat thai va đai len mat đat. Khi đo, Goldie thi đang đut banh sinh nhat cho nguoi đan ong 90 tuoi an con Yosef thi the hien mot đoan beat-box nhung bi su phan đoi cua khach moi. Cong chua Mandee coi bo bo toc gia, mu va mat na đe cho thay minh la Perry, truoc su ho het reo vui cua tre em. Goldie thi tiep tuc an banh voi nguoi đan ong truoc khi giang hai chan ong ta ra tren chiec xe lan. Vao phan canh cuoi cua bai hat, cong chua Mandee va lu tre noi "Happy Birthday" truoc ong kinh va them vao đo cac nhan vat khac nhay va hat nhep theo ban phoi lai cua bai hat.


= Tiep nhan =
Christina Garibaldi cua MTV News viet rang Perry "tiep tuc the hien nhung gi tot nhat cua co ay" voi video nay va cho rang cach tiep can cua video rat "sang tao, vui ve va mang mot chut kich đong đang yeu". Daniel D'Addario cua Salon thi chi trich nhan vat Yosef Shulem va to cao nhan vat nay la "su rap khuon nguoi Do Thai". Anh noi Perry thuc su đa la trung tam cua su tranh cai khi co an mac nhu mot geisha cho man bieu dien bai hat "Unconditionally" nam 2013 va đat cau hoi ve quyet đinh cua Perry ve chan dung cua Yosef. Viet cho tap chi Time, Nolan Feeman đa cham biem "nguoi Do Thai khong trang phuc" va noi video la mot su roi tri. Ariana Bacle tu Entertainment Weekly goi nhan vat la su "chong lai Do Thai" va cho rang Perry nen dung ngay lai viec co hien than cho cac nen van hoa. Tu Consequence of Sound, Chris Coplan goi khung canh video that đang kinh ngac va mo ta no nhu mot phien ban "it lam kho chiu va met moi" cua bo phim The Master of Disguise. Zach Frydenlund cua Complex thi co nhung nhan xet tich cuc cho video rang no la "mot su giai thoat va kinh trong" va noi rang nhan vat Goldie co tao hinh kha đep.


Bieu dien truc tiep Bai hat đuoc bieu dien truc tiep lan đau tien tai Billboard Music Awards 2014.


Danh sach bai hat Tai nhac ky thuat so (remix)
"Birthday" (Cash Cash Remix) – 4:25


Xep hang va chung nhan = Bang xep hang =


Lich su phat hanh Tham khao Lien ket ngoai Video loi nhac tai Trang Vevo chinh thuc cua Katy Perry