Trong tap tinh hoc, lanh tho la mot khu vuc thuoc quyen kiem soat cua mot ca the đong vat hoac mot bay, đan va đuoc con vat hoac bay đan đo đac biet bao ve chong lai ke xam nhap mot cach quyet liet. Lanh tho đong vat la noi the hien tap tinh lanh tho cua đong vat va đuoc cac con vat tuan tra, bao ve thuong xuyen. Đong vat bao ve lanh tho theo cach nay đuoc goi la tap tinh bao ve vung lanh tho. Chung đanh dau lanh tho co the bang mui huong, hoac tieng on ao, tieng gam, hu đe the hien su hien dien cua minh trong lanh đia cua chung. Trong van hoa Viet Nam co cac thanh ngu chi ve tinh lanh tho cua cac loai vat nhu "rung nao cop nay", "mot nui khong chua hai ho", "cho cay nha, ga cay vuon".
Pham vi sinh song/cu tru (Home range) la khu vuc ma đong vat sinh song va di chuyen theo chu ky. No lien quan đen khai niem lanh tho đong vat la khu vuc đuoc nhung con vat tich cuc bao ve. Khai niem ve pham vi nha đuoc W. H. Burt đua ra vao nam 1943. Ong đa ve cac ban đo cho thay noi con vat đa đuoc quan sat vao cac thoi điem khac nhau. Mot khai niem lien quan la su phan bo su dung đe kiem tra xem con vat co the o đau vao bat ky thoi điem nao. Du lieu đe lap ban đo pham vi gia đinh tung đuoc thu thap bang cach quan sat can than, nhung ngay nay, con vat đuoc gan vong co truyen hoac thiet bi GPS tuong tu.


Đai cuong Tap tinh lanh tho chi đuoc the hien boi mot thieu so cac loai. Thong thuong hon, mot ca the hay mot nhom cac loai đong vat se co mot khu vuc ma no co thoi quen su dung nhung khong nhat thiet phai bao ve, dang nay đuoc goi la nha. Nhung mai nha cua cac nhom khac nhau cua đong vat thuong chong lan len nhau, hoac trong cac khu vuc chong cheo len nhau, cac nhom se co xu huong tranh nhau thay vi tim cach đuoi nhau. Chuc nang cuoi cung cua loai đong vat sinh song trong mot vung lanh tho la tang cuong the luc ca the hoac đi bo tuan tra. Đoi voi mot so đong vat, ly do cho hanh vi bao ve nhu vay la đe tiep can va bao ve nguon thuc an, đia điem lam to, khu vuc giao phoi, hoac đe thu hut ban tinh tao thanh mot hau cung đong vat.
Chiem giu va bao ve vung lanh tho la mot bieu hien tap tinh quan trong o gioi đong vat, tu cac đong vat bac thap đen cac nhom đong vat bac cao. O nhieu đong vat thuoc lop Thu, chung dung cac chat tiet tu tuyet thom, nuoc tieu, đe đanh dau va xac đinh vung lanh tho, chung chien đau voi nhung ke xam pham lanh tho bang cac tran giao tranh quyet liet đe giu gin nguon thuc an va noi o, hoac canh giu hau cung đong vat. Vi vay, o moi vung lanh tho, moi đan đeu co mot con đau đan chi huy cac tran đau tranh gianh lanh tho voi ke khac, cung nhu chong lai cac đong vat khac đinh an trom thuc an cua đan, hay khi bi đe doa bi an thit. 
Nhieu loai đong vat chung gioi han lanh tho cua minh bang su đanh dau khuu giac hay đanh dau mui (Scent-marking), cung bang ca nhung giong luyen, am thanh vang xa (tin hieu canh bao) o cach xa nhu tieng gam cua su tu, tieng rong cua ho, tieng hu cua cho soi, tieng cuoi cuong ron cua linh cau. Mot so loai the hien bang trang thai co the vi du nhu đen tuoi truong thanh, con ky đa xanh đuc co mau xam toi va xanh ngoc, trong khi con cai co mau xanh o liu. Khi o tren nui đa, co the cu đa xanh chuyen mau xam đe lan voi mau đa, tranh su phat hien cua ke thu, nhung khi co su hien dien cua loai khac, thi toan bo co the chung chuyen sang mau xanh, đe bao hieu va thiet lap lanh tho
Cam xam pham lanh tho vua la tap tinh lanh tho nhung vua la tap tinh phong ve. Nhieu loai đong vat chung chi chon song trong mot khoang khong gian toi thieu. Ke nao xam nhap ranh gioi nay se bi tan cong ngay. Ca lich chi song quanh quan trong hang, tu cua hang, chung quan sat, nhung vi mat kem nen de tro nen hung hang hon. Nhung nguoi tho lan so y cham tay vao cua hang, ca lich can ngay, vet can rat đoc, lau lanh. Ca phau thuat la đong vat an rong, thuong lui toi vung nuoc khong sau lam, đac biet o vung san ho, noi co nhieu loai rong ngan. Thay vi di chuyen theo đan, chung lai rai ra, moi con bao ve mot vuon rong rong vai met vuong. Chung phuc kich chop nhoang, đuoi ke xam luoc. Vu khi la "dao mo" o hai ben cuoi đuoi, cai gai mau cam nay binh thuong gap ve phia truoc, se dung đung len khi chien đau, ca truong thanh than dai 40 cm, gai dai 3 cm, sac nhu dao, chi mot cai vay đuoi, gai co the xuyen thung ao lan.


Phan loai Vung lanh tho đa đuoc phan loai la sau loai.

Loai A: Mot vung lanh tho đuoc thiet lap đe danh cho tat ca muc đich tu nhien, trong đo tat ca cac hoat đong cua đong vat dien ra trong pham vi nay, vi du nhu la san khau cho man tan tinh, noi đe giao phoi, lam to, đao hang, va kiem an. Thuong gap o loai chim biet hot.
Loai B: Mot khu vuc lanh tho đe dien ra viec giao phoi va lam to trong đo tat ca cac hoat đong sinh đe dien ra, nhung viec tim kiem thuc an hau het lai dien ra o nhung noi khac (vi du o bai kiem an, bai san khac). Tuc la đay chi la noi tru ngu chu khong đong thoi la noi kiem an.
Loai C: Mot lanh tho đe lam to, xay cat mot mai nha trong đo bao gom cac to cong voi viec trang tri mot khu vuc nho xung quanh no nhu mot san vuon. Thuong gap o cac loai chim nuoc.
Loai D: Mot cap đoi giao phoi va chiem giu mot vung lanh tho đe dien ra viec ai an nay. Cac loai lanh tho kieu nay bao ve boi con đuc cung loai.
Loai E: Đung đia điem lanh tho, đay giong nhu la mot lanh đia cua loai vat, la vuong quoc cua ke ngu tri.
Loai F: Lanh tho tam thoi la vung lanh tho mua đong ma thuong bao gom cac linh vuc tim kiem thuc an va cac vung đe chim đau va cu tru theo mua. Co the la tuong đuong (ve vi tri) đe mot the loai lanh tho, hoac cho mot loai di cu, co the la tren cac noi an nau đe tru đong, cu ngu qua mua đong.


Tham khao Walther, F. R., E. C. Mungall, G. A. Grau. (1983) Gazelles and their relatives: a study in territorial behavior Park Ridge, N.J.: Noyes Publications 239, ISBN 0-8155-0928-6
Stokes, A. W. (editor) (1974) Territory Stroudsburg, Pa., Dowden, Hutchinson & Ross 398, ISBN 0-87933-113-5
Klopfer, P. H. (1969) Habitats and territories; a study of the use of space by animals New York, Basic Books 117 p.