Chuyen đong, trong vat ly, la su thay đoi vi tri trong khong gian theo thoi gian cua chat điem hay mot he chat điem. Trong đo chat điem la mot điem hinh hoc khong co kich thuoc hoac kich thuoc vo cung nho be nhung co khoi luong. Chat điem khong thay đoi vi tri trong khong gian theo thoi gian thi đung yen. Chuyen đong cua chat điem chi co 2 dang la chuyen đong đeu (tuc la chuyen đong voi van toc khong đoi) va chuyen đong co gia toc (tuc la co su thay đoi van toc khi chuyen đong). Chat điem khong chiu tac dung cua luc thi se đung yen hoac chuyen đong đeu, tuc la gia toc bang 0.
Tap hop nhieu chat điem goi la he chat điem. Cac chat điem trong he chat điem co the đoc lap chuyen đong hay đung yen, va giua chung co the co su thay đoi hay khong thay đoi khoang cach tuong đoi voi nhau theo thoi gian. Su chuyen đong tuong đoi cua he chat điem co đuoc la nho cac loai luc tuong tac giua chung voi nhau (trong bon loai luc co ban). He chat điem ma luon giu cac khoang cach tuong đoi giua cac chat điem trong he khong đoi, du cac chat điem thuoc he co chuyen đong hay đung yen, thi đuoc goi la vat ran hay ngan gon la vat (Nhu vay, vat ran la he chat điem co khoi luong, luon giu khoang cach voi nhau khong đoi khi chuyen đong). Khoang cach khong đoi cua cac chat điem trong vat ran đem lai su phu thuoc khong tu do cua cac chat điem goi la lien ket cua chat điem trong vat ran. Cac dang chuyen đong co ban cua vat ran bao gom chuyen đong tinh tien, va chuyen đong quay quanh truc hay tam. Cac loai chuyen đong phuc tap cua vat ran đeu co the phan tich thanh 2 dang chuyen đong co ban tren.


Đinh luat Newton Vao the ky 17, Newton la nha khoa hoc gia nguoi Anh đau tien nghien cuu ve Chuyen đong cua vat tu cac khai niem co hoc co ban ban đau va tim ra cac loai Chuyen đong co ban cua vat cung voi cac tinh chat cua cac chuyen đong đuoc the hien qua cac cong thuc chuyen đong.
Vat va luc tuong tac voi nhau theo đinh luat van vat hap dan va 3 đinh luat Newton: 

Vat o nguyen trang thai khi khong co luc tuong tac, thay đoi trang thai khi co luc tuong tac
Vat se tao mot phan luc chong lai luc tuong tac
O trang thai can bang, tong luc tuong tac voi vat bang khong
Luc hut giua hai vat ti le nghich voi binh phuong khoang cach va ti le thuan voi khoi luong cua chung


Tinh chat chuyen đong = Van toc =
Van toc la đao ham cua quy đao chuyen đong theo thoi gian. Van toc cung la mot đai luong vector. Van toc cho biet toc đo di chuyen cua vat va huong cua vat. Trong chuyen đong đeu van toc la hang so va tri so đuoc tinh bang ti le quang đuong chia thoi gian:

  
    
      
        v
        =
        
          
            s
            t
          
        
      
    
    {\displaystyle v={\frac {s}{t}}}
  
.


= Gia toc =
Bai chi tiet: Gia toc
Gia toc la đao ham cua van toc theo thoi gian. Gia toc cho biet thay đoi cua van toc di chuyen. Trong chuyen đong đeu hoac đung yen gia toc co tri so bang 0. Trong chuyen đong nhanh dan đeu hay cham dan đeu gia toc la hang so va tri so đuoc tinh bang ti le cua van toc chia thoi gian:

  
    
      
        a
        =
        
          
            v
            t
          
        
      
    
    {\displaystyle a={\frac {v}{t}}}
  
.


= Đo dich chuyen =
Đo dich chuyen la tri so đo dai quy đao chuyen đong cua vat. Đo dich chuyen đuoc tinh bang tich cua van toc nhan thoi gianː

  
    
      
        d
        =
        v
        .
        t
      
    
    {\displaystyle d=v.t}
  
.
Luu y : đo dich chuyen (d) va quang đuong (S) la hai đai luong hoan toan khac nhau. Đo dich chuyen cho biet khoang cach cua vat chuyen đong so voi goc ban đau trong mot khoang thoi gian va huong chuyen đong cua vat. Quang đuong chi cho biet khoang cach cua vat chuyen đong trong mot khoang thoi gian.


= Luc =
Luc la mot đai luong tuong tac voi vat đe thuc hien mot viec. Luc tac đong gay ra chuyen đong cho chat điem co tri so bang tich so giua khoi luong cua chat điem chuyen đong voi gia toc chuyen đong cua chat điem đo, phuong chieu cua luc trung voi phuong chieu cua gia toc.

  
    
      
        F
        =
        m
        .
        a
      
    
    {\displaystyle F=m.a}
  


= Cong =
Cong cho biet kha nang cua luc thuc hien mot viec. Tinh bang tich cua Luc voi quang đuong

  
    
      
        W
        =
        F
        .
        s
      
    
    {\displaystyle W=F.s}
  


= Nang luong =
Nang luong la kha nang lam thay đoi trang thai hoac thuc hien cong nang len mot he vat chat.

  
    
      
        E
        =
        
          
            W
            t
          
        
      
    
    {\displaystyle E={\frac {W}{t}}}
  


Cac loai chuyen đong co ban Chuyen đong thang
Chuyen đong tron
Đong luong
Dao đong
Song
Chuyen đong đeu
Chuyen đong khong đeu
Chuyen đong tuong đoi


Cac loai chuyen đong cua chat điem Chuyen đong thang đeu la loai chuyen đong đeu cua chat điem voi van toc khong đoi tren quy đao thang.
Chuyen đong quay đeu la loai chuyen đong đeu cua chat điem voi van toc (la van toc goc) khong đoi quay quanh mot điem tam hay mot truc (chuyen đong đeu trong toa đo cuc).
Chuyen đong nhanh dan đeu la chuyen đong co gia toc cua chat điem nhung gia toc la hang so duong.
Chuyen đong cham dan đeu la chuyen đong co gia toc cua chat điem nhung gia toc la hang so am.
Chuyen đong co gia toc bien thien.


Cac loai chuyen đong cua vat ran Chuyen đong tinh tien cua vat ran la chuyen đong cua vat ma đuong noi 2 điem bat ky cua vat luon luon song song voi chinh no.
Chuyen đong quay quanh truc cua vat ran
Chuyen đong song phang
Chuyen đong quay quanh khoi tam cua vat ran


Tham khao Lien ket ngoai Motion (mechanics) tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)
Chuyen đong co hoc tai Tu đien bach khoa Viet Nam
{{TĐBKVN|30890|Chuyen đong song phang]] cua vat ran