Gruzia la mot quoc gia o khu vuc Kavkaz. Gruzia nam tai giao gioi cua Tay A va Đong Au, phia tay giap bien Đen, phia bac giap Nga, phia nam giap Tho Nhi Ky va Armenia, va phia đong nam giap Azerbaijan. Thu đo va thanh pho lon nhat la Tbilisi. Gruzia co dien tich 69.700 km² va dan so vao nam 2016 la khoang 3,72 trieu nguoi. Gruzia co chinh the cong hoa ban tong thong nhat the, chinh phu đuoc bau cu theo the thuc dan chu đai dien.
Trong thoi ky co đai, mot vai vuong quoc đoc lap đuoc thanh lap tren lanh tho Gruzia hien nay. Nguoi Gruzia tiep nhan Co Đoc giao vao đau the ky IV. Vuong quoc Gruzia thong nhat đat đen đinh cao ve chinh tri va kinh te trong the ky XII va đau the ky XIII. Sau đo, vuong quoc suy yeu va cuoi cung tan ra va nam duoi quyen thong tri cua cac the luc trong khu vuc, gom Mong Co, Ottoman va cac trieu đai cua Iran. Đen cuoi the ky XVIII, Vuong quoc Kartli-Kakheti tai mien đong Gruzia lien minh voi Đe quoc Nga va bi đe quoc nay sap nhap truc tiep vao nam 1801; Vuong quoc Imereti tai mien tay Gruzia cung bi Nga chinh phuc vao nam 1810. Sau Cach mang Nga nam 1917, Gruzia gianh đuoc đoc lap trong thoi gian ngan ngui va lap ra mot nuoc cong hoa vao nam 1918 do the che xa hoi-dan chu lanh đao, song bi nuoc Nga Xo viet xam chiem vao nam 1921, roi sap nhap vao Lien Xo voi tu cach mot nuoc cong hoa thanh phan.
Mot phong trao ung ho đoc lap dan đen ly khai tu Lien Xo vao thang 4 nam 1991. Trong hau het cac thap nien sau đo, Gruzia phai trai qua xung đoi noi bo, cac cuoc chien ly khai tai Abkhazia va Nam Ossetia, va ca khung hoang kinh te. Sau Cach mang Hoa hong khong đo mau vao nam 2003, Gruzia theo đuoi chinh sach ngoai giao than phuong Tay manh me, đat muc tieu la NATO va nhat the hoa chau Au, cung nhu tien hanh mot loat cac cai cach dan chu va kinh te, co ket qua khac nhau, song giup cung co the che nha nuoc. Đinh huong phuong Tay cua Gruzia nhanh chong khien quan he voi Nga xau đi, đinh điem la Chien tranh Nga-Gruzia vao thang 8 nam 2008 va tranh chap lanh tho hien tai voi Nga.
Gruzia la mot thanh vien cua Lien Hop Quoc, Uy hoi chau Au va To chuc GUAM ve phat trien dan chu va kinh te. Gruzia co hai khu vuc đoc lap tren thuc te la Abkhazia va Nam Ossetia, ho gianh đuoc cong nhan quoc te han che sau Chien tranh Nga-Gruzia nam 2008. Gruzia va đai đa so cong đong quoc te nhin nhan cac khu vuc nay la bo phan thuoc chu quyen cua Gruzia bi Nga chiem đong.


Ten goi Cac su gia nguoi Hy Lap co đai (Strabo, Herodotus, Plutarch, Homer, v.v) va cac su gia nguoi La Ma (Titus Livius, Cornelius Tacitus, v.v) goi chung cac dan toc phia đong Gruzia thoi ky đau la nguoi Iberia (Iberoi trong mot so van ban Hy Lap) va cac dan toc phia tay Gruzia la Colchia..
Nguoi Gruzia tu xung la Kartvelebi (ქართველები), goi vung đat cua ho la Sakartvelo (საქართველო), va goi ngon ngu cua ho la Kartuli (ქართული). Tuong truyen rang to tien cua nguoi Kartvelian la Kartlos, chau trai cua Japheth trong Kinh thanh. Danh tu Georgia va nguoi Georgian xuat hien trong nhieu cuon bien nien su tu thoi Trung Co tai chau Au. Nguoi ta tung cho rang nguon goc cua nhung danh xung đo phong theo ten cua Thanh George.
Thoi Ba Tu co đai, nhung vung đat phia đong Gruzia đuoc goi la vrkan con cu dan cua vung đat đo đuoc goi la vrk (khong ro nguon goc), đay la nguyen goc cua thuat ngu Armenia co virk cua Kartli. Trong Tieng Ba Tu moi thuat ngu đuoc chuyen thanh Gurgan (Gurgjan), hay "nguoi Gurg", dan toi cai ten Georgian trong cac ngon ngu Turkic va Slavic, va co the ca cac ngon ngu chau Au cung nhu (co le thong qua tieng Tho Nhi Ky Gurcu ("Gurdju") /Gurcistan).
Mot so nguoi cung tin rang Gruzia đuoc nguoi Hy Lap đat ten theo cac nguon tai nguyen nong nghiep tai đay, boi "Georgia" (γεωργια) co nghia "đong ang" trong tieng Hy Lap. Tuy nhien, nguon goc thuc cua cai ten Gruzia van đang bi tranh cai.
Hien nay, Gruzia la ten chinh thuc cua quoc gia nay, von đa đuoc nhac đen trong Hien phap Gruzia "Gruzia la ten chinh thuc cua quoc gia Gruzia." Truoc khi hien phap nam 1995 cua Gruzia đuoc ap dung, Cong hoa Gruzia la ten chinh thuc cua Gruzia hau Xo Viet va van đoi khi đuoc su dung đe nhac đen Gruzia.


Lich su Lich su dan toc va quoc gia Gruzia đa co tu 5.000 nam truoc.


= Gruzia thoi co đai =
Hai vuong quoc Gruzia thoi cuoi co đai, đuoc nguoi Hy Lap co đai va La Ma goi la Iberia o phia đong va Colchis o phia tay.
Trong Than thoai Hy Lap, Colchis la noi Jason va Argonauts tim thay Bo long Cuu vang trong cau truyen su thi ve Apollonius Rhodius' Argonautica. Su xuat hien cua Bo long Cuu vang trong than thoai co the xuat phat tu viec nguoi dan đia phuong dung nhung bo long cuu đe sang bui vang tu long song. Đuoc nhung nguoi dan ban xu goi la Egrisi hay Lazica, Colchis thuong phai chung kien nhung tran đanh giua hai cuong quoc đoi thu la Ba Tu va Đe che Byzantine, ca hai đeu lien tuc tim cach chinh phuc Tay Gruzia. Vi the, cac Vuong quoc đo đa tan ra thanh nhieu vung phong kien tu đau Thoi Trung Co. Đieu nay giup nguoi A Rap co co hoi thuan loi chinh phuc Gruzia o the ky thu VII. Cac vung noi day đa đuoc giai phong va thong nhat thanh mot Vuong quoc Gruzia thong nhat hoi đau the ky XI. Bat đau tu the ky XII, pham vi cai tri cua Gruzia đa trai dai tren mot vung quan trong phia nam Kavkaz, gom ca cac vung phia đong bac va hau het toan bo bo bien phia bac hien la Tho Nhi Ky.
Nam 337 Cong nguyen, vua Mirian II tuyen bo đao Kito la quoc giao, dan đen mot su thuc đay lon trong su phat trien van hoc, nghe thuat va cuoi cung la mot nhan to quan trong trong viec hinh thanh quoc gia Gruzia thong nhat sau nay. Viec chap nhan Kito giao đa gan ket đat nuoc voi Đe che Byzantine ben canh, noi co suc anh huong lon đen Gruzia trong gan 1 thien nien ki, nhung đong thoi cung xac đinh nen can tinh van hoa cua quoc gia cho toi hien tai.


= Gruzia thoi Trung Co =
Vuong quoc Gruzia phat trien cuc thinh trong the ky XII va đau the ky XIII. Giai đoan nay đuoc nhieu nguoi goi bang thuat ngu Thoi ky Vang son cua Gruzia hay Gruzia Phuc hung. Tuy nhien, su hoi sinh cua Vuong quoc kha ngan ngui, va Vuong quoc cuoi cung bi nguoi Mong Co chinh phuc vao nam 1236. Sau đo, nhieu vi thu linh đia phuong đa tinh cach gianh lai đoc lap khoi chinh quyen trung uong Gruzia, cho toi khi Vuong quoc tan ra hoan toan o the ky XV. Cac vuong quoc lang gieng loi dung tinh hinh nay va tu the ky XVI, Đe che Ba Tu va Đe che Ottoman đa chinh phuc vung phia đong va phia tay Gruzia.
Nhung vi thu linh cai quan cac vung van con đuoc tu tri mot phan đa to chuc cac cuoc noi day vao nhieu thoi điem. Cuoc xam luoc sau đo cua nguoi Ba Tu va nguoi Tho Nhi Ky cang lam cac vuong quoc va cac vung đia phuong nay suy yeu them.
Do hau qua cua nhung cuoc chien tranh voi cac quoc gia lang gieng, o mot thoi điem dan so Gruzia chi con 250.000 nguoi.


= Trong Đe che Nga =
Nam 1783 Nga va Vuong quoc đong Gruzia cua Kartli-Kakheti ky ket Hiep uoc Georgievsk, theo đo Kartli-Kakheti nhan đuoc su bao ho cua nguoi Nga. Tuy nhien, hiep uoc nay khong giup Tbilisi thoat đuoc so phan bi nguoi Ba Tu cuop pha nam 1795.
Ngay 22 thang 12 nam 1800, Sa Hoang Paul I cua Nga, truoc cai đuoc cho la yeu cau cua Vua Gruzia Giorgi XII, đa ky Tuyen bo sap nhap Gruzia (Kartli-Kakheti) vao trong Đe che Nga. Ngay 8 thang 1 nam 1801 Sa hoang Paul I nuoc Nga ky mot nghi đinh ve viec sap nhap Gruzia (Kartli-Kakheti) vao trong Đe che Nga đieu nay đa đuoc Sa hoang Alexander I khang đinh ngay 12 thang 12 nam 1801. Phai bo Gruzia tai Sankt-Peterburg đa phan ung voi mot ban luu y đe trinh len Pho thu tuong Nga Hoang tu Kurakin. Thang 5 nam 1801, Tuong Nga Carl Heinrich Knorring ha be hoang tu ke vi Gruzia David Batonishvili va thanh lap mot chinh phu do Tuong Ivan Petrovich Lasarev lanh đao.
Gioi quy toc Gruzia khong chap nhan nghi đinh cho toi tan thang 4 nam 1802 khi Tuong Knorring bao vay ho tai Thanh đuong Tbilisi Sioni va buoc ho đua ra loi tuyen the trung thanh voi Hoang gia Đe quoc Nga. Nhung nguoi phan đoi bi bat giu ngay lap tuc.
Mua he nam 1805, quan đoi Nga tai Song Askerani gan Zagam đanh bai quan Ba Tu cuu Tbilisi khoi bi chinh phuc.
Nam 1810, sau mot cuoc chien ngan, tay Gruzia vuong quoc Imereti bi Sa hoang Aleksandr I cua Nga sap nhap. Vi vua Imeretian cuoi cung va nguoi cai quan Bagrationi Gruzia cuoi cung Solomon II chet khi đang bi đay ai nam 1815. Tu nam 1803 toi 1878, sau nhieu cuoc chien cua Nga chong lai Tho Nhi Ky va Iran, nhieu vung lanh tho đa đuoc sap nhap vao Gruzia. Nhung vung đo (Batumi, Akhaltsikhe, Poti, va Abkhazia) hien chiem mot phan lon lanh tho Gruzia.
Cong quoc Guria bi xoa bo nam 1828 va cong quoc Samegrelo (Mingrelia) chiu so phan tuong tu nam 1857. Vung Svaneti dan bi sap nhap trong giai đoan 1857–59.


= Giai đoan đoc lap ngan va thoi ky Xo viet =


 Giai đoan đoc lap ngan  Sau Cach mang Thang Muoi Nga nam 1917, Gruzia tuyen bo đoc lap ngay 26 thang 5 nam 1918 trong boi canh cuoc noi chien Nga đang dien ra. Cuoc bau cu Quoc hoi ket thuc voi thang loi cua Đang Dan chu Xa hoi Gruzia, đuoc coi la mot đang Menshevik, va lanh đao đang nay, Noe Zhordania, len nam quyen thu tuong. Nam 1918 mot cuoc chien tranh giua Gruzia–Armenia bung no tai cac tinh cua Gruzia co đa so nguoi Armenia sinh song vi su can thiep cua Anh. Trong giai đoan 1918–19 tuong Gruzia Giorgi Mazniashvili đa chi huy mot cuoc tan cong chong lai quan Bach Ve do Moiseev va Denikin chi huy đe gianh chu quyen bo bien Đen tu Tuapse toi Sochi va Adler cho nuoc Gruzia đoc lap. Tuy nhien, nen đoc lap nay khong keo dai.


 Thoi ky Xo viet  Thang 2 nam 1921 Gruzia bi Hong quan tan cong. Quan đoi Gruzia thua tran va chinh phu Dan chu Xa hoi phai bo chay khoi đat nuoc. Ngay 25 thang 2 nam 1921 Hong quan tien vao thu đo Tbilisi va lap nen mot chinh phu cong san do mot thanh vien Bolshevik Gruzia la Filipp Makharadze lanh đao, nhung quyen lanh đao cua Xo viet chi đuoc thiet lap mot cach chac chan sau khi cuoc noi day nam 1924 bi tran ap. Gruzia bi sap nhap vao nuoc Cong hoa Xa hoi chu nghia Xo viet Ngoai Kavkaz gom Gruzia, Armenia va Azerbaijan. Nuoc cong hoa nay giai tan nam 1936 va Gruzia tro thanh Cong hoa Xa hoi chu nghia Xo viet Gruzia.
Đang vien cong san cap tien nguoi Gruzia Ioseb Jughashvili (tuc Stalin, co nghia la "thep" (сталь) trong tieng Nga) la guong mat noi bat trong phai Bolshevik Nga, phe len nam quyen tai Nga sau Cach mang thang 10 nam 1917. Stalin đa tro thanh nha lanh đao toi cao cua Lien bang Xo viet.
Tu nam 1941 toi 1945, trong The chien II, toi 700.000 nguoi Gruzia đa chien đau trong luc luong Hong quan chong lai Phat xit Đuc. (Mot so cong dan Gruzia cung tham gia chien đau trong quan đoi Đuc). Khoang 350.000 nguoi Gruzia đa thiet mang trong nhung tran đanh tai Mat tran phia đong. Cung trong giai đoan nay nguoi Chechen, Ingush, Karachay va nguoi Balkaria tu vung Bac Kavkaz, bi truc xuat toi Siberia vi cai goi la cong tac voi Phat xit. Voi viec cac nuoc cong hoa ben trong bi bai bo, Cong hoa Xa hoi chu nghia Xo viet Gruzia đa đuoc cong nhan mot so vung lanh tho, cho toi nam 1957.
Phong trao bat đong va tai lap quoc gia Gruzia bat đau phat sinh trong dan chung trong thap nien 1960. Trong so nhung nhan vat bat đong Gruzia, mot trong nhung nha hoat đong đang chu y nhat la Merab Kostava va Zviad Gamsakhurdia. Su bat đong va cac nha hoat đong thuong bi chinh quyen Xo viet thang tay tran ap. Tat ca cac thanh vien thuoc phong trao bat đong Gruzia đeu bi chinh quyen Xo viet bo tu.
Eduard Shevardnadze nguoi Gruzia, bo truong ngoai giao Lien Xo, tung la mot trong nhung kien truc su cua cac cuoc cai cach Perestroika cuoi thap nien 1980. Trong giai đoan nay, Gruzia đa phat trien mot he thong đa đang manh me tao đieu kien thuan loi cho su đoc lap sau nay. Đat nuoc nay co cuoc bau cu Quoc hoi dan chu, đa đang phai đau tien trong Lien bang Xo viet ngay 28 thang 10 nam 1990. Tu thang 11 nam 1990 toi thang 3 nam 1991, mot trong nhung lanh đao Mat tran Giai phong Quoc gia, tien si Zviad Gamsakhurdia, la Chu tich Hoi đong Toi cao Cong hoa Gruzia (Quoc hoi Gruzia).


= Đoc lap thoi hau Xo viet =
Ngay 9 thang 4 nam 1989, mot cuoc tuan hanh hoa binh tai thu đo Tbilisi cua Gruzia đa ket thuc bang mot cuoc tham sat voi nhieu nguoi bi quan đoi Xo viet giet hai. Vu viec nay đa lam day len mot phong trao chong Xo viet rong lon, tuy nhien nhanh chong bi đap tan, boi nhung cuoc canh tranh cua cac phe nhom chinh tri ben trong. Truoc cuoc bau cu quoc hoi thang 10 nam 1990, Umaghiesi Sabcho (Hoi đong toi cao) — cuoc bau cu đau tien tai Lien bang Xo viet tren co so đa đang phai chinh thuc — boi canh chinh tri mot lan nua lai nhu cu. Tuy nhieu nhom cap tien tay chay cuoc bau cu va trieu tap mot hoi đong thay the (Đai hoi quoc gia), mot phan cua phe đoi lap chong cong thong nhat lai trong Ban tron Tu do Gruzia (RT-FG) voi nhung ca nhan đoi lap nhu Merab Kostava va Zviad Gamsakhurdia. Gamsakhurdia đa thang cu voi so phieu cach biet, 155 tren tong so 250 ghe Quoc hoi, theo đo Đang cong san (CP) chi nhan đuoc 64 ghe. Tat ca cac đang khac đeu khong gianh đu 5% so phieu va vi the chi đuoc trao mot so ghe tai đai dien khu vuc bau cu.
Ngay 9 thang 4 nam 1991, mot thoi gian ngan truoc khi Lien bang Xo viet tan ra, Gruzia tuyen bo đoc lap. Ngay 26 thang 5 nam 1991, Zviad Gamsakhurdia đuoc bau lam tong thong đau tien cua Gruzia. Tuy nhien Gamsakhurdia nhanh chong bi ha be sau mot cuoc đao chinh đam mau, tu ngay 22 thang 12 nam 1991 toi ngay 6 thang 1 nam 1992. Cuoc đao chinh bi đieu xui giuc boi mot nhom Ve binh quoc gia va mot to chuc ban quan su đuoc goi la "Mkhedrioni". Đat nuoc roi vao mot cuoc noi chien đau đon va chi ket thuc vao nam 1995. Eduard Shevardnadze quay tro lai Gruzia nam 1992 va gia nhap gioi lanh đao đao chinh — Kitovani va Ioseliani — lanh đao mot che đo tam đau đuoc goi la "Hoi đong Nha nuoc".
Nam 1995, Shevardnadze đuoc chinh thuc bau lam tong thong Gruzia, va tai đac cu nam 2000. Cung luc ay, hai vung thuoc Gruzia, Abkhazia va Nam Ossetia, nhanh chong bi cuon vao nhung cuoc tranh gianh voi nhung ke ly khai đia phuong dan toi nhung cuoc chien tranh va tinh trang bao luc lan rong giua cac sac toc. Đuoc Nga ung ho, Abkhazia va Nam Ossetia tren thuc te đa gianh đuoc va duy tri nen đoc lap khoi Gruzia. Hon 250.000 nguoi Gruzia đa bi thanh loc sac toc khoi Abkhazia boi nhung ke ly khai Abkhaz va nhung quan linh tinh nguyen Bac Kavkaz (gom ca nguoi Chechens), nam 1992-1993. Hon 25.000 nguoi Gruzia cung đa bi truc xuat khoi Tskhinvali va nhieu gia đinh Ossetian bi buoc phai doi bo nha cua tai vung Borjomi va chuyen toi Nga.
Nam 2003 Shevardnadze bi ha be sau cuoc Cach mang Hong, sau khi phe đoi lap Gruzia va cac giam vien quoc te cho rang cuoc bau cu Quoc hoi ngay 2 thang 11 đa bi gian lan. Cuoc cach mang do Mikheil Saakashvili, Zurab Zhvania va Nino Burjanadze, nhung thanh vien cu trong đang cam quyen cua Shavarnadze lanh đao. Mikheil Saakashvili đuoc bau lam Tong thong Gruzia nam 2004.
Sau cuoc Cach mang hong, mot loat nhung bien phap cai cach đa đuoc đua ra nham tang cuong suc manh quan su va kinh te cua đat nuoc. Nhung no luc cua chinh phu moi nham tai xac nhan chu quyen cua Gruzia tai nuoc cong hoa Ajaria vung tay nam đa gay ra mot cuoc khung hoang đau nam 2004. Thang loi tai Ajaria đa khuyen khich Saakashvili tang cuong them nua nhung no luc cua minh trong viec tim kiem mot đot pha tai Nam Ossetia, nhung khong mang lai thanh cong.
Thang 8 nam 2008, quan đoi Gruzia tan cong vao Nam Ossetia đe tai chiem lai tinh nay khoi tay quan ly khai. Ngay hom sau, Quan đoi Nga đa tan cong đanh bat quan đoi Gruzia ra khoi Nam Ossetia va tien vao Gruzia. Hai ben đeu đo loi cho ben kia va cao buoc phia kia tan cong thuong dan.


Chinh phu va chinh tri The che chinh tri Cong hoa Tong thong. Co quan lap phap gom: Quoc hoi gom 150 ghe. Tai bau cu Quoc hoi 21 thang 5 nam 2008, đang cam quyen cua Tong thong Saakashvili "Phong trao Dan toc Thong nhat" đuoc 119 ghe đai bieu, Lien minh đoi lap đuoc 17 ghe; đang Tu do va đang "Phong trao Dan chu Co đoc giao" - moi đang đuoc 6 ghe, đang "Cong hoa" đoi lap đuoc 2 ghe.
Sau cuoc khung hoang lien quan toi cai goi la su gian lan trong cuoc bau cu Quoc hoi nam 2003, Eduard Shevardnadze tu chuc tong thong ngay 23 thang 11 nam 2003 trong cuoc Cach mang hoa hong khong đo mau. Tong thong lam thoi la Chu tich Ha vien sap het nhiem ky, Nino Burjanadze. Ngay 4 thang 1 nam 2004 Mikheil Saakashvili, lanh đao Phong trao Quoc gia Dan chu (NMD) (Phong trao Quoc gia Thong nhat truoc kia) đa chien thang trong cuoc bau cu tong thong va nham chuc ngay 25 thang 1.
Cuoc bau cu Quoc hoi trong sach đuoc to chuc ngay 28 thang 3 theo đo NMD gianh lai đai đa so ghe (voi khoang 75% phieu bau) voi chi mot đang gianh đuoc 7% so phieu (Đoi lap Canh huu voi khoang 7.5%). Cuoc bau cu nay đuoc phuong Tay tin la mot trong nhung cuoc bau cu trong sach nhat tung đuoc to chuc tai nuoc Gruzia đoc lap du đa co tinh trang cang thang giua chinh phu trung uong va lanh đao Ajaria Aslan Abashidze lien quan toi cuoc bau cu tai vung nay. Du cong nhan cuoc bau cu nay OSCE van luu y tinh trang su dung sai cac nguon tai nguyen nha nuoc co loi cho đang cam quyen.[3]
Cang thang giua chinh phu Gruzia va chinh phu Ajaria đa tang len sau cuoc bau cu cho toi tan cuoi thang 4, len toi đinh điem ngay 1 thang 5 khi Abashidze phan ung voi cuoc dien tap quan su cua chinh phu Gruzia va ba cay cau noi Ajaria voi Gruzia tren Song Choloki no tung. Ngay 5 thang 5, Abashidze bi buoc phai roi khoi Gruzia khi nhung cuoc tuan hanh đong đao tai Batumi keu goi ong tu chuc va thuc giuc Nga tang suc ep voi viec gui thu ky Hoi đong an ninh Igor Ivanov toi đay.
Ngay 3 thang 2 nam 2005, Thu tuong Zurab Zhvania đuoc cho la đa chet vi bi đau đoc bang carbon monoxit trong mot vu ro ri khi gas tai nha Raul Usupov, pho thong đoc vung Kvemo Kartli. Sau đo, ban than va la đong minh tu lau cua Zhvania, Bo truong tai chinh Zurab Nogaideli đa đuoc tong thong Saakashvili chi đinh vao chuc vu nay.
Tu khi len cam quyen nam 2003, Saakashvili đa tang chi cho cac luc luong vu trang đat nuoc va tang tong quan so len khoang 26.000. Trong so nay, 5.000 quan đa đuoc huan luyen su dung ky thuat hien đai voi cac giang vien thuoc quan đoi Hoa Ky. Mot so thuoc nhom nay đa đuoc trien khai đon tru tai Iraq nhu mot phan luc luong lien minh quoc te trong vung, phuc vu tai Baqubah va Vung xanh tai Baghdad. Thang 5 nam 2005, Tieu đoan bo binh so 13 ("Shavnabada") đa tro thanh tieu đoan đau tien đuoc trien khai ben ngoai Gruzia. Đon vi nay chiu trach nhiem tai hai tram gac o Vung xanh va đam bao an ninh cho Quoc hoi Iraq. Thang 10 nam 2005, đon vi nay đa đuoc thay the boi Tieu đoan bo binh so 21. Cac binh si thuoc tieu đoan 13 su dung "trang bi chien đau" cua đon vi Hoa Ky chi huy ho. Su đoan bo binh so 3 Hoa Ky. Chinh phu Gruzia tuyen bo đa tai lap "trat tu hien phap" tai thuong Kodori Gorge — phan duy nhat thuoc quyen kiem soat cua Gruzia tai vung Abkhazia.
Trong vai nam qua Gruzia đa giam đang ke nan tham nhung. To chuc Minh bach Quoc te xep Gruzia o vi tri 99 trong bang Chi so Nhan thuc Tham nhung nam 2006 cua ho (so 1 đuoc coi la quoc gia co nan tham nhung it nhat). Đay la mot buoc cai thien đang ke boi Chi so nay cua Gruzia trong nam 2005 la 130.
Đau thang 11 nam 2007, Gruzia lam vao khung hoang chinh tri. Tong thong Gruzia tuyen bo tien hanh bau cu truoc han vao đau nam 2008. Ngay 5 thang 1 nam 2008, Ong Saakashvili đa tai trung cu tong thong ngay vong đau voi gan 52% phieu ung ho.
Hien nay, chinh truong Gruzia van tiem an nhieu bat on; cac đang đoi lap to chuc nhieu hoat đong phan đoi, đoi Tong thong tu chuc, đac biet la sau xung đot giua Gruzia va Nga tai Nam Ossetia va Abkhazia.
Quoc hoi Grudia đa thong qua hien phap moi. Nhung thay đoi trong hien phap la su giam bot quyen cua Tong thong va chuyen sang Thu tuong. Tong thong se khong con co quyen giai tan chinh phu, trong khi đo Thu tuong se đung đau viec đieu hanh, chiu trach nhiem bo nhiem cac thanh vien noi cac va lap chinh sach cua chinh phu hang ngay. Nhung thay đoi se đuoc tien hanh dan tung giai đoan va se co hieu luc hoan toan va đay đu vao nam 2013 khi Saakashvili ket thuc nhiem ky Tong thong lan thu hai cua minh.


= Quan he đoi ngoai =

Gruzia duy tri quan he tot voi cac nuoc lang gieng Armenia, Azerbaijan va Tho Nhi Ky va tham gia tich cuc vao cac to chuc cap vung, nhu Hoi đong Kinh te Bien Đen va GUAM. Gruzia cung giu quan he chinh tri, kinh te va quan su chat che voi Ukraina.
Anh huong ngay cang tang cua Hoa Ky va Lien minh chau Au tai Gruzia, đac biet thong qua chuong trinh ho tro Huan luyen va Trang thiet bi cung nhu viec xay dung đuong ong Baku-Tbilisi-Ceyhan, đa thuong dan toi su tri tre trong quan he cua Tbilisi voi Nga.
Gruzia hien đang tien hanh đam phan đe tro thanh thanh vien đay đu cua NATO. Thang 8 nam 2004, Ke hoach Hanh đong Cong tac Đon phuong cua Gruzia đa đuoc chinh thuc đe trinh len NATO. Ngay 29 thang 10 nam 2004, Hoi đong Bac Đai Tay Duong cua NATO đa thong qua Ke hoach Hanh đong Cong tac Đon phuong (IPAP) cua Gruzia va Gruzia đa tien vao giai đoan hai cua qua trinh Hoi nhap Euro-Atlantic. Nam 2005, theo quyet đinh cua Tong thong Gruzia, mot hoi đong nha nuoc đuoc thanh lap đe thuc hien Ke hoach Hanh đong Cong tac Đon phuong, voi nhung nhom lien bo do Thu tuong đung đau. Uy ban nay co nhiem vu phoi hop va kiem soat viec thuc hien Chuong trinh Hanh đong Cong tac Đon phuong.
Ngay 14 thang 2 nam 2005, thoa thuan ve viec chi đinh nhan vien lien lac Đoi tac vi Hoa binh (PfP) giua Gruzia va To chuc Hiep uoc Bac Đai Tay Duong bat đau co hieu luc, theo đo nhan vien lien lac cho Nam Kavkaz đuoc giao cho Gruzia. Ngay 2 thang 3 nam 2005, thoa thuan đa đuoc ky ket ve viec su kien nuoc chu nha ho tro va cung cap qua canh cho cac luc luong va nhan vien NATO. Ngay 6-9 thang 3 nam 2006, đoi đanh gia thuc thi IPAP đa toi Tbilisi. Ngay 13 thang 4 nam 2006, cuoc thao luan bao cao đanh gia thuc thi Ke hoach Hanh đong Hop tac Ca nhan đuoc to chuc tai tru so NATO, theo hinh thuc 26+1. Nam 2006, Quoc hoi Gruzia đa đon phuong bo phieu thong qua du luat keu goi su gia nhap cua nuoc nay vao NATO. Đa so nguoi dan va chinh tri gia Gruzia ung ho viec tham gia vao to chuc nay. Hien tai, Gruzia đang hy vong gia nhap NATO vao nam 2009.
George W. Bush đa tro thanh tong thong đuong nhiem đau tien cua Hoa Ky toi tham nuoc nay. Đuong pho dan toi san bay Quoc te Tbilisi đa đuoc đat ten Đai lo George W. Bush.
Tu website cua hoi đong chau Au: Tong thong Mikhail Saakashvili coi viec gia nhap EU va NATO la uu tien lau dai. Boi ong khong muon Gruzia tro thanh đia điem tranh gianh giua Hoa Ky-Nga va ong tim cach duy tri quan he tot voi Hoa Ky cung Lien minh chau Au trong khi van nhan manh tham vong tang cuong hop tac voi Nga.
Ngay 2 thang 10 nam 2006, Gruzia va Lien minh chau Au đa ky mot tuyen bo chung ve van ban thoa thuan Ke hoach Hanh đong Gruzia-Lien minh chau Au ben trong Chinh sach Lang gieng chau Au (ENP). Ke hoach hanh đong đa đuoc chinh thuc thong qua tai ky hop Hoi đong hop tac Gruzia-Lien minh chau Au ngay 14 thang 11 nam 2006 tai Brussels.
Ngay 2 thang 2 nam 2007, Gruzia đa chinh thuc tro thanh thanh vien cap vung moi nhat cua Ngan hang Phat trien chau A. Nuoc nay hien nam 12.081 trong ngan hang, 0.341 tong so.


 Quan he Nga - Gruzia  Tu nam 1994, Gruzia đong y cho Nga su dung 3 can cu quan su tren lanh tho Gruzia va đua cac luc luong gin giu hoa binh cua Nga đong tren lanh tho Gruzia - Abkhazia va Nam Ossetia la hai lanh tho ly khai chong lai chinh quyen Gruzia. Chinh quyen cua Tong thong Mikhail Saakashvili yeu cau Nga rut can cu quan đoi ra khoi lanh tho Gruzia. Ngay 31 thang 3 nam 2006, Nga va Gruzia đa ky Hiep đinh rut vu khi hang nang. Đau nam 2008, Nga da rut hoan toan cac luc luong quan su cua minh khoi cac can cu quan su o Gruzia. 
Tu đau nam 2008, Nga bat đau co cac quan he chinh thuc voi chinh quyen cua hai vung lanh tho Abkhazia va Nam Ossetia. Tinh hinh tai Nam Ossetia va Abkhazia bat đau tro nen đac biet cang thang tu đau nam 2008 sau khi Kosovo tuyen bo đoc lap va đa dan đen xung đot bang quan su giua Nga va Gruzia vao đau thang 8 nam 2008. Cuoc xung đot dien ra trong 5 ngay đa lam hon 300 nguoi thiet mang va hang chuc nghin nguoi phai so tan. Gruzia đa xin ra khoi To chuc SNG va ngay 2 thang 9 nam 2008 tuyen bo cat quan he ngoai giao voi Nga. 
Quan he giua Gruzia va Nga co dau hien cai thien khi cua khau bien gioi Nga - Gruzia la Kazbegi - Zemo Larsi đa bi đong cua tu thang 7 nam 2006 đuoc mo cua lai tu ngay 1 thang 3 nam 2010 va ngay 18 thang 8 nam 2010, Nga đa thong qua viec mo lai cac chuyen bay thang thuong mai giua hai thu đo Moskva va Tbilisi.
Vao thang 2 nam 2012, Gruzia đa gioi thieu che đo mien thi thuc cho nguoi Nga đen tham Gruzia trong mot thoi gian ngan. Vao thang 12 nam 2012, cac đai dien Nga va Gruzia đa co nhung cuoc thao luan hai chieu đau tien sau chien tranh. Vao ngay 9 thang 3 nam 2018, Thu tuong Gruzia Giorgi Kvirikashvili đa tuyen bo ve su san sang cua Gruzia đe binh thuong hoa quan he song phuong voi Moscow.


= Đon vi hanh chinh =

Gruzia đuoc chia thanh 9 vung, 2 nuoc cong hoa tu tri (avtonomiuri respublika) va 1 thanh pho (k'alak'i). Cac vung đuoc chia nho tiep thanh 67 huyen (raioni).
Co hai nuoc cong hoa tu tri, Abkhazia va Ajaria.
Hien tai, vi the cua Nam Ossetia, mot quan hanh chinh tu tri truoc kia, cung đuoc goi la vung Tskhinvali, đang đuoc đam phan voi chinh phu ly khai đuoc Nga ung ho. Thung lung Kodori la phan duy nhat cua Abkhazia van con duoi quyen kiem soat thuc te cua Gruzia.


= Cac thanh pho tu quan =


= Huyen =


Đia ly O phia bac, Gruzia co 723 km bien gioi chung voi Nga, cu the la quan lien bang Bac Kavkaz. Cac vung/nuoc cong hoa sau thuoc Nga - tu tay sang đong - co bien gioi voi Gruzia: Krasnodar Krai, Karachay-Cherkessia, Kabardino-Balkaria, Bac Ossetia-Alania, Ingushetia, Chechnya, Dagestan. Gruzia cung co chung bien gioi voi Azerbaijan (322 km) o phia đong nam, Armenia (164 km.) o phia nam va Tho Nhi Ky (252 km.) o phia tay nam.
Nui non la kieu đia ly đac trung tai Gruzia. Day Likhi chia Gruzia thanh nua phia đong va nua phia tay. Trong lich su, nua phia tay Gruzia đuoc goi la Colchis con phan phia đong đuoc goi la Iberia. Vi kieu đia hinh phuc tap, nui non cung ngan cach vung phia bac Svaneti khoi Gruzia.
Day Đai Caucasus ngan cach Gruzia voi cac nuoc Bac Kavkaz thuoc nuoc Nga. Phan phia nam đat nuoc giap voi day Ha Kavkaz. Day nui Kavkaz co đo cao lon hon day Ha Kavkaz, voi đinh cao nhat hon 5.000 met (16.400 ft.) tren muc nuoc bien.
Nui cao nhat tai Gruzia la Nui Shkhara o đo cao 5.201 met (17.059 feet), đung thu hai la Nui Janga (Jangi-Tau) o đo cao 5.051 met (16.572 feet) tren muc nuoc bien. Cac đinh đang chu y khac gom Kazbegi (Kazbek) 5.047 met (16.554 feet), Tetnuldi (4.974m./16.319 ft.), Shota Rustaveli (4.960m./16.273 ft.), Nui Ushba (4.710m./15.453 ft.), va Ailama (4.525m./14.842 ft.). Ngoai cac đinh tren, chi Kazbegi co nguon goc nui lua. Vung giua Kazbegi va Shkhara (khoang cach chung 200 km, doc day Kavkaz chinh) chu yeu gom nhieu đinh bang tuyet. Nui Ha Kavkaz đuoc tao thanh va chia cat boi nhieu day nui (chu yeu co nguon goc nui lua) khong vuot qua 3.400 met. Cac đac điem chu yeu cua vung nay gom Cao nguyen Nui lua Javakheti, nhieu ho, gom ca Tabatskuri va Paravani, cung nhu nhieu suoi nuoc khoang va nuoc nong.
Hang Voronya (con đuoc goi la hang Krubera-Voronia) la hang sau nhat the gioi, nam tai Arabika Massif trong day Gagra, o Abkhazia, Gruzia, Kavkaz. Chenh lenh đo cao cua hang la 2.140 (± 9) met. Hang nay cung giu ky luc đo sau 1.710 met nam 2001 theo kham pha cua mot đoi khao sat Nga-Ukraine. Nam 2004 đo sau cua hang nay con tang them sau ba đot tham hiem khac. Mot đoi khao sat Ukraine đa vuot đo sau –2000 m lan đau tien trong lich su hang hoc. Thang 10 nam 2005, mot phan moi chua đuoc kham pha đa đuoc đoi CAVEX tim thay, va hang con co the sau hon. Cuoc tham hiem nay đa xac nhan đo sau hien nay cua hang – 2.140 (± 9).
Hai con song chinh tai Gruzia la Rioni va Mtkvari, con goi la Kura (hai con song nay nam tren đuong ranh gioi quy uoc A - Au)


= Phong canh =

Phong canh ben trong bien gioi quoc gia kha khac biet. Canh quan vung phia tay Gruzia trai rong tu cac canh rung đam lay đat thap va rung mua on đoi toi nhung dong song bang tuyet vinh cuu, trong khi vung phia đong đat nuoc co nhieu đong bang ban kho can khong lien tuc nho, đac điem cua vung Trung A. Rung che phu khoang 40% dien tich lanh tho Gruzia trong khi nhung vung nui non phu nui cao chiem khoang 10%.
Đa phan dan cu tu nhien tai nhung vung đat thap phia tay Gruzia đa bien mat trong vong 100 nam qua vi tinh trang phat trien nong nghiep va thanh thi hoa. Đai đa so rung tung che phu đong bang Colchis hien khong con ton tai ngoai tru nhung vung đa đuoc gianh lam cac cong vien va khu du tru quoc gia (vi du vung Ho Paleostomi). Hien tai, noi chung rung che phu phan ben ngoai cac vung đat thap va chu yeu nam doc cac chan đoi nui. Nhung canh rung tay Gruzia chu yeu gom cac cay phu du duoi 600 m tren muc nuoc bien (1.968 ft.) va gom cac loai nhu soi, tran, soi phuong đong, đu, tan bi va de. Nhung loai cay xanh tot quanh nam nhu cay hoang duong cung xuat hien tai nhieu vung. Khoang 1000 tren tong so hon 4000 loai thuc vat Gruzia la sinh vat đac huu cua quoc gia nay. Nhung khu vuc đat doc tay trung tam Rang Meskheti tai Ajaria cung nhu nhieu đia điem o Samegrelo va Abkhazia đuoc che phu boi nhung canh rung mua on đoi. O đo cao 600–1.500 met (1.968-4.920 ft.) tren muc nuoc bien, nhung canh rung cay bui hoa tron voi ca nhung loai cay la rong va tung bach tao nen đoi song thuc vat. Vung nay chu yeu gom nhung canh rung cay soi, van sam va linh sam. Tu 1.500-1.800 met, rung chu yeu gom ho tung bach. Cac loai cay noi chung khong moc o đo cao tren 1.800 met va vung nui bat đau thay the, o đa so cac vung, mo rong len toi đo cao 3.000 met tren muc nuoc bien. Vung bang tuyet vinh cuu nam tren vach 3.000 met.

Phong canh đong Gruzia (vung lanh tho phia đong Day Likhi) rat khac biet so voi phong canh phia tay, gan nhu tat ca cac vung đat thap phia đong Gruzia gom ca cac đong bang song Mtkvari va Alazani đeu đa khong con rung vi bi su dung vao nong nghiep. Ngoai ra, vi đieu kien khi hau kha kho tai đay, mot so đong bang đat thap (đac biet tai Kartli va tay nam Kakheti) chua bao gio co rung che phu. Phong canh chung phia đong Gruzia gom nhieu thung lung va mang bi nui non chia cat. Trai nguoc voi tay Gruzia, gan 85% rung tai vung nay la phu du. Nhung canh rung tung bach chi chiem uu the tai Borjomi Gorge va cac vung cuc tay. Ngoai cac loai cay phu du, soi, tran cung la loai uu the. Cac loai phu du khac gom nhieu giong thich, duong la rung, tan bi, va phi. Thung lung thuong song Alazani gom cac canh rung thuy tung. O đoc cao tren 1.000 met (3.280 ft) tren muc nuoc bien (đac biet tai vung Tusheti, Khevsureti, va Khevi), cac canh rung thong va bu lo chiem uu the. Noi chung cac canh rung phia đong Gruzia xuat hien trong khoang đo cao 500–2.000 met (1.640–6.560 ft) tren muc nuoc bien, va vung cay thong trai dai tu 2.000/2.200–3.000/3.500 met (khoang 6.560–11.480 ft). Canh rung đat thap lon duy nhat con lai tai Thung lung Alazani la Kakheti. Vung bang tuyet vinh cuu tren 3.500 met (11.480 ft.) xuat hien tai hau het cac noi o Gruzia.


= He đong vat =
Vi su đa dang phong canh va co vi đo thap, Gruzia la noi sinh song cua mot so loai đong vat đac biet, vi du khoang 1000 loai co xuong song (330 loai chim, 160 ca, 48 bo sat, 11 luong cu). Mot so luong lon loai an thit song tai cac khu rung, nhu Bao Ba Tu, Gau xam, cho soi va meo rung. So luong cac loai khong xuong song đuoc coi la rat cao nhung du lieu đuoc phan loai thanh nhieu an ban. Vi du, danh sach nhen Gruzia gom 501 loai.


= Khi hau =

Tren mot dien tich kha nho, khi hau Gruzia kha khac biet. Co hai vung khi hau chinh, vung phia đong va vung phia tay đat nuoc. Day Đai Kavkaz đong vai tro quan trong trong viec giu on hoa khi hau Gruzia va bao ve quoc gia nay khoi su xam nhap cua nhung khoi khi lanh tu phuong bac. Day Tieu Kavkaz cung đong gop mot phan bao ve nuoc nay khoi anh huong tu cac khoi khong khi kho va nong tu phia nam.
Đa phan vung phia tay Gruzia nam ben trong le vung can nhiet đoi am voi luong mua hang nam thay đoi trong khoang 1000–4000mm. (39–157 inch). Luong mua co xu huong phan bo đong đeu suot ca nam, du luong mua co the rat lon trong nhung thang mua Thu. Khi hau cua vung nay rat khac biet theo đo cao va tuy đa so nhung vung đat thap phia tay Gruzia co thoi tiet kha am suot nam, nhung vung đoi nui (gom ca Day Đai va Tieu Kavkaz) co mua he mat, am va mua đong nhieu tuyet (luong tuyet phu thuong vuot qua 2 met tai nhieu vung). Ajaria va vung am nhat Kavkaz, noi rung mua Nui Mtirala, phia đong Kobuleti co luong mua khoang 4500mm (177 inch) hang nam.
Đong Gruzia co kieu khi hau chuyen tiep tu can nhiet đoi am sang luc đia. Mo hinh khi hau vung nay bi anh huong boi ca nhung khoi khong khi kho Trung A/Caspia va nhung khoi khong khi tu Bien Đen phia tay. Su xam nhap cua nhung khoi khong khi am tu Bien Đen thuong bi ngan chan boi nhieu rang nui (Likhi va Meskheti) chia cat nhung vung phia đong va phia tay đat nuoc. Luong mua hang nam thap hon rat nhieu so voi vung tay Gruzia va o trong khoang 400–1600mm (16–63 inch). Cac giai đoan am nhat thuong dien ra trong mua Xuan va mua Thu con nhung thang mua Đong va mua He thuong kho hon. Đa phan vung phia đong Gruzia co mua he nong (đac biet tai cac vung thap) va mua đong kha lanh. Tuong tu tai cac vung phia tay đat nuoc, đo cao cung đong vai tro quan trong tai vung phia đong, va cac đieu kien khi hau o đo cao hon 1500 met (4920 ft) tren muc nuoc bien thuong lanh hon rat nhieu so voi tai cac vung đat thap. Cac vung nam o đo cao tren 2000 met (6560 ft) tren muc nuoc bien thuong co tinh trang đong bang ngay ca trong nhung thang mua he.


Kinh te Nghien cuu khao co hoc cho thay Gruzia đa co moi quan he thuong mai voi nhieu vung đat va đe che ngay tu nhung thoi co đai, chu yeu nho vi tri cua nuoc nay tai Bien Đen va sau nay la gan Con đuong to lua lich su. Vang, bac, đong va sat đa tung đuoc khai thac tai cac mo vung nui Kavkaz. Che bien ruou cung co truyen thong tu lau đoi.
Xuyen suot lich su hien đai Gruzia nong nghiep va du lich luon la nhung linh vuc then chot, vi kieu đia hinh va khi hau đat nuoc.
Trong hau het the ky XX, kinh te Gruzia đi theo mo hinh nen kinh te chi huy Xo viet.
Tu khi Lien bang Xo viet sup đo nam 1991, Gruzia đa bat đau tien hanh mot cuoc cai cach co cau lon voi muc tieu chuyen tiep sang mot nen kinh te thi truong tu do. Tuy nhien, tuong tu nhu cac nuoc cong hoa hau Xo viet khac, Gruzia đa phai đoi mat voi tinh trang sup đo kinh te nghiem trong. Noi chien va nhung cuoc xung đot quan su tai Nam Ossetia va Abkhazia cang lam cuoc khung hoang tro nen toi te. San luong nong nghiep va cong nghiep sut giam. Toi nam 1994 tong san pham quoc noi đa giam xuong chi con bang mot phan tu nam 1989.
Su ho tro tai chinh đau tien cua phuong Tay cho nuoc nay dien ra nam 1995, khi Ngan hang The gioi va Quy Tien te Quoc te trao cho Gruzia khoan vay 206 trieu USD va Đuc cho nuoc nay vay 50 trieu DM.
Toi nam 2001 54% dan so song duoi muc ngheo kho quoc gia nhung toi nam 2006 con so ngay đa giam con 34%. Nam 2005 thu nhap trung binh hang thang cua ho gia đinh la GEL 347 (khoang 200 USD).

Tu đau thap nien 2000 nhung phat trien lac quan đa đuoc quan sat thay trong nen kinh te Gruzia. Nam 2006 tang truong GDP thuc cua Gruzia đa đat 8.8%, khien Gruzia tro thanh mot trong nhung nen kinh te tang truong nhanh nhat Đong Au. Ngan hang The gioi đa trao cho Gruzia danh hieu "nen kinh te cai cach so mot the gioi" vi trong vong mot nam nuoc nay đa cai thien vi tri tu 112 len 37 ve su de dang trong kinh doanh. Tuy nhien, ty le that nghiep cao 12.6% va thu nhap trung binh ho con o muc kha thap so voi cac quoc gia chau Au khac.
Nhung con so uoc tinh nam 2006 cho thay muc GDP (theo suc mua tuong đuong) cua Gruzia đat muc US$17.79 ty. Kinh te Gruzia đang tro nen phu thuoc hon vao dich vu (hien chiem 54.8% GDP), chu khong con vao linh vuc nong nghiep (17.7%) nua.
Nuoc nay co nguon tai nguyen thuy nang lon.
Lenh cam nhap khau ruou Gruzia vao Nga nam 2006, mot trong nhung đoi tac thuong mai lon nhat cua Gruzia, va dung cac ket noi tai chinh đa đuoc phai bo cua IMF mieu ta la mot "cu soc tu ben ngoai", Ngoai ra, Nga đa tang gia khi đot ban cho Gruzia. Hanh đong nay khien ty le lam phat cua đong lari Gruzia tang manh. Ngan hang Quoc gia Gruzia noi rang lam phat chu yeu bi gay ra boi nhung ly do ben ngoai, gom ca lenh cam van kinh te cua Nga. Cac co quan chuc nang Gruzia hy vong khoan tham hut tai khoan vang lai do lenh cam van gay ra trong nam 2007 se đuoc can bang boi "ty gia quy đoi ngoai te cao nho dong von đau tu truc tiep nuoc ngoai đo vao manh" va nguon thu tang cua du lich. Đat nuoc nay cung đa duy tri tin dung vung chac trong chung khoan thi truong quoc te.
Gruzia hien đang hoi nhap sau hon vao mang luoi thuong mai quoc te: nhap khau va xuat khau trong nam 2006 cua nuoc nay chiem 10% va 18% GDP. Cac mat hang nhap khau chinh cua Gruzia la khi gas tu nhien, cac san pham dau mo, may, phu tung va cac trang thiet bi van tai.
Nam 2004, khoan thue thu nhap co đinh 12% đa đuoc ap dung tai Gruzia. So tien thue thu đuoc đa tang đang ke, nho vay giam bot nhung khoan tham hut ngan sach lon truoc kia cua chinh phu.
Cac chuyen gia uoc tinh rang trong vong vai nam qua Gruzia đa thu hep đuoc đang ke tinh trang tham nhung va to chuc Minh bach Quoc te đa đua Gruzia tu vi tri 130 len 99 the gioi trong danh sach Chi so Nhan thuc Tham nhung nam 2006 cua ho (so 1 la quoc gia co nan tham nhung it nhat).
Gruzia đang phat trien vao mot hanh lang van tai quoc te qua cac cang Batumi va Poti, mot đuong ong dan dau tu Baku xuyen Tbilisi toi Ceyhan, đuong ong Baku-Tbilisi-Ceyhan (BTC) va mot đuong ong dan khi chay song song, Đuong ong dan khi Nam Kavkaz.
Tinh đen nam 2016, GDP cua Gruzia đat 14.463 USD, đung thu 118 the gioi va đung thu 38 chau Au.


Nhan khau Nhan khau Gruzia co đac trung o su đa dang sac toc. Dan toc Grizia chiem đa so, khoang 83.8%, dan so hien tai cua Gruzia 4.661.473 nguoi (uoc tinh thang 7 nam 2006). Cac nhom sac toc khac gom nguoi Azeri, chiem 6.5% dan so, nguoi Armenia - 5.7%, Nga - 1.5%, nguoi Abkhazia, va nguoi Ossetia. Nhieu nhom sac toc nho hon khac cung song tai quoc gia nay gom nguoi Assyria, nguoi Chechen, Trung Quoc, nguoi Do Thai Gruzia, nguoi Hy Lap, nguoi Kabardin, nguoi Kurd, nguoi Tatar, nguoi Turk va nguoi Ukraina. Đang chu y, cong đong nguoi Do Thai Gruzia la mot trong nhung cong đong lau đoi nhat tren the gioi.
Gruzia cung la quoc gia co su đa dang ve ngon ngu. Trong ngu he Gruzia, nguoi Gruzia noi tieng Gruzia (cung đuoc goi la Kartuli), tieng Laz, tieng Mingrelian, va tieng Svan. Ngoai ra, nhung cong đong khong phai nguoi Gruzia ben trong đat nuoc thuong su dung ngon ngu me đe cua ho ben canh tieng Gruzia. Cac ngon ngu chinh thuc cua Gruzia gom tieng Gruzia va tieng Abkhaz tai vung tu tri Abkhazia. 71% dan so noi cac ngon ngu Gruzia (gom Mingrelian, tieng Svan, va tieng Laz), 9% - tieng Nga, 7% - tieng Armenia, 6% - Azeri va 7% khac. Ty le biet chu tai Gruzia la 100%.
Đau thap nien 1990, sau khi Lien bang Xo viet giai tan, nhieu cuoc xung đot ly khai bao luc đa bung phat tai vung tu tri Abkhazia va Nam Ossetia, dan toi cuoc thanh loc sac toc nguoi Gruzia khoi Abkhazia, noi truoc kia sac toc Gruzia tung la nhom sac toc rieng le lon nhat (46% dan so nam 1989). Nhieu nguoi Ossetia song tai Gruzia cung roi bo đat nuoc, chu yeu toi vung Bac Ossetia thuoc Nga. Trong so nhung nguoi Meskhetian Turk tung bi bat buoc di doi trong nam 1944 chi mot nhom nho quay tro lai Gruzia nam 2007.
Ty le di cu thuc cua Gruzia la -4.54, khong tinh nhung nguoi Gruzia song tai nuoc ngoai. Du sao Gruzia đa tiep nhan nhung nguoi di cu tu khap noi tren the gioi trong suot thoi ky đoc lap. Theo nhung con so thong ke nam 2006, đa so nguoi di cu toi Gruzia tu Tho Nhi Ky va Trung Quoc.


= Ton giao =

Gruzia la mot trong nhung nuoc đau tien nhan Ki-to giao lam quoc giao (nam 337 Cong nguyen, hoac nam 319 theo nhu mot so y kien gan đay), khien Gruzia tro thanh quoc gia Kito lau đoi thu hai chi sau Armenia. Đieu nay tao nen y thuc dan toc manh me giup bao ton đac tinh quoc gia truoc nhung giai đoan bi ngoai bang xam chiem va đong hoa. Ngay nay đa so dan cu Gruzia theo Kito giao Chinh thong (83.9%), thuoc ve Giao hoi Chinh thong Gruzia. Tuy nhien, Gruzia co lich su hoa tron ton giao lau dai ben trong bien gioi lanh tho du co nhung cuoc xung đot voi cac quoc gia xung quanh. Nhieu cong đong ton giao thieu so đa ton tai tai Gruzia trong hang nghin nam va tinh trang phan biet ton giao ro rang khong xuat hien tai quoc gia nay. 

Kito giao, lan đau đuoc cac thanh Tong đo Anre, Simon Qua Khich va Matthia thuyet giang vao the ky thu nhat. Mien Iberia chinh thuc cai sang Kito giao nam 326 boi thanh Nino xu Cappadocia, đuoc ton vinh la nguoi soi sang cho Gruzia. Kinh thanh đa đuoc dich sang tieng Gruzia o the ky thu V. Đang chu y, ban ghi chep co nhat cua Gruzia la mot van ban asomtavruli trong mot nha tho tai Bethlehem tu nam 430 Cong Nguyen.
Thanh đuong Svetitskhoveli, noi tieng la noi luu giu chiec ao choang cua Chua Giesu, chiec ao nay đuoc mang toi Mtskheta sau khi cuoc hanh hinh đong đinh len thanh gia dien ra, boi mot nguoi Do thai tu Iberia, Elias, la nha tho đau tien tai Gruzia. Gruzia thuoc su bao tro cua Đuc Me đong trinh Maria, theo thanh Stefan nguoi noi rang su menh cua Đuc Me o vung đat Iberia sau khi cac thanh Tong đo boc tham đe quyet đinh xem Chua muon moi nguoi trong so ho se truyen giao tai quoc gia nao. Jacques de Vitry va Sir John Maundeville đa noi rang nguoi Gruzia đuoc goi la Georgian boi ho đac biet sung kinh thanh George va khi ho đi hanh huong toi Mo Chua, ho đa vao thanh pho Jerusalem voi nhung bieu ngu pho truong.
Cac nhom thieu so ton giao gom: Hoi giao (9.9%); Giao hoi Tong truyen Armenia (3.9%); Cong giao Roma (0.8%). Co 0.8% so nguoi trong cuoc đieu tra dan so nam 2002 tra loi ho la tin đo cua mot ton giao khac va 0.7% vo than.


Van hoa Van hoa Gruzia đa phat trien tu hang nghin nam cung lich su nen van minh hai quoc gia tien than cua no la Iberia va Colchis, tiep tuc phat trien cung Vuong quoc Gruzia thong nhat o thoi trieu đinh Bagrationi đat toi đinh cao ve van hoc co đien, nghe thuat, triet hoc, kien truc va khoa hoc o the ky XI. Ngon ngu Gruzia tran đay suc song cong voi bang chu cai đoc nhat, va nen van hoc Gruzia co đien voi nha tho su thi huyen thoai Shota Rustaveli đa đuoc hoi sinh o the ky XIX sau mot giai đoan hon loan keo dai, lap nen nhung nen tang cho cac thanh tuu cua cac tac gia thuoc truong phai lang man cac tieu thuyet gia thoi hien đai nhu Grigol Orbeliani, Nikoloz Baratashvili, Ilia Chavchavadze, Akaki Tsereteli, Vaza Pshavela va nhung nguoi khac. Van hoa Gruzia voi nen van minh đoc đao va duy nhat cung co anh huong tu Hy Lap co đien, La Ma va Đe che Byzantine va sau nay la boi Đe che Nga gop phan tao ra ban sac chau Au cua nen van nuoc nay.
Gruzia noi tieng vi co mot nen van hoa dan gian phong phu, am nhac truyen thong đoc đao, san khau, phim, nghe thuat, van van. Nguoi dan Gruzia đuoc the gioi biet toi ve long yeu am nhac, khieu vu, san khau va đien anh nhu đa đuoc chung minh trong the ky XX voi nhung đong gop to lon cua ho vao nen nghe thuat the gioi nho nhung guong mat nghe si đai dien cho nen van hoa Gruzia nhu cac hoa si lung danh (Niko Pirosmani, Lado Gudiashvili, Elene Akhvlediani, van van), ballet choreographers (George Balanchine, Vakhtang Chabukiani, Nino Ananiashvili) cac nha tho (Galaktion Tabidze, Lado Asatiani, Mukhran Machavariani, van van) va cac đao dien san khau/phim (Robert Sturua, Tengiz Abuladze, Otar Ioseliani, van van).


= Kien truc =

Kien truc Gruzia la mot trong nhung nen kien truc đac biet va đoc đao nhat the gioi. Tuy nhien, no đa tro nen phong phu va hap thu anh huong tu nhieu nen van minh ben ngoai trong suot lich su lau dai cua đat nuoc. Co nhieu phong cach kien truc lau đai, thap phao đai va nha tho. Phao đai Upper Svaneti va thi tran lau đai Shatili tai Khevsureti la mot trong nhung cong trinh đep nhat the hien phong cach kien truc lau đai Gruzia thoi Trung Co.
Nghe thuat nha tho Gruzia la mot trong nhung khia canh đang chu y nhat cua kien truc Kito giao Gruzia, tich hop kieu mai vom co đien voi phong cach kien truc La Ma nguyen thuy hinh thanh nen cai đuoc goi la phong cach vom cheo Gruzia. Phong cach kien truc vom cheo đa đuoc phat trien tai Gruzia trong the ky thu IX va truoc đo, đa so cac nha tho Gruzia đeu theo phong cach La Ma. Van hoa Gruzia rat chu trong toi ca nhan va đieu nay đa đuoc the hien qua su phan bo khong gian ben trong cac nha tho. Cac vi du khac ve kieu kien truc giao hoi Gruzia co the đuoc tim thay o nuoc ngoai tai (Tu vien Bachkovo Monastery xay nam 1083 boi vi tuong nguoi Gruzia Grigorii Bakuriani) Bulgari, (Tu vien Iviron do nguoi Gruzia xay dung trong the ky thu X) tai Hy Lap va tai Jerusalem (Tu vien Thanh gia do nguoi Gruzia xay dung o the ky thu IX).
Cac khia canh khac ve kien truc Gruziza gom Đai lo Hausmannized Rustaveli o Tbilisi va Khu pho co.


= Nghe thuat =

Nghe thuat Gruzia đa dang tu cac phong cach tien su toi Hy Lap, La Ma, Trung Co, tu cac buc ikon (tranh thanh) toi nghe thuat thi giac hien đai. Mot trong nhung nghe si noi tieng nhat thoi cuoi the ky XIX đau the ky XX cua Gruzia la Niko Pirosmani, ong la mot trong nhung hoa si co anh huong nhat trong truong phai nguyen so tren the gioi. Cac tac pham cua Pirosmani cung mang mot so yeu to tien an tuong vi thuc te ong chinh la nguoi gay anh huong va nguoi truyen cam hung cho Lado Gudiashvili va Elene Akhvlediani nhung nhan vat chu chot cua truong phai an tuong trong the ky XX.


= Am thuc =

Am thuc va Ruou Gruzia đuoc đanh gia cao tren khap the gioi, thich ung voi cac truyen thong tu nhieu vung khac nhau. Mot trong nhung kieu bua toi truyen thong nhat la Supra, hay ban an Gruzia, đay cung la cach hoa nhap giua ban be va cac thanh vien trong gia đinh, theo đo Tamada la nguoi chu tri Supra, nguoi chiu trach nhiem đieu phoi nhung chen ruou va đam bao rang tat ca moi nguoi đeu hai long voi bua tiec. Nhieu vung lich su tai Gruzia cung co nhung mon an noi tieng rieng cua minh: vi du, Khinkali (banh bao thit), tu vung nui phia đong Gruzia va Khachapuri - chu yeu tu Imereti, Mingrelia va Adjara.
Ngoai cac mon an truyen thong Gruzia cac loai thuc pham tu cac quoc gia lang gieng cung theo chan nhung nguoi nhap cu toi nuoc nay, tu Nga, Hy Lap va gan đay la Trung Quoc.


Xem them Đoi tuyen bong đa quoc gia Gruzia


Ghi chu Tham khao Thu muc Đoc them Lien ket ngoai = Chinh phu =
Presidency
Government Luu tru ngay 25 thang 10 nam 2007 tai Wayback Machine
Parliament
Ministry of Foreign Affairs Luu tru ngay 20 thang 12 nam 2001 tai Wayback Machine
Ministry of Defense
Ministry of Internal Affairs Luu tru ngay 1 thang 4 nam 2022 tai Wayback Machine
National Security Council Luu tru ngay 4 thang 7 nam 2008 tai Wayback Machine
Ministry of Finance
Constitutional Court Luu tru ngay 18 thang 7 nam 2007 tai Wayback Machine
National Parliamentary Library


= Cac đinh che cong cong =
Department of tourism Luu tru ngay 5 thang 1 nam 2009 tai Wayback Machine


= Ho so =
CIA Factbook Luu tru ngay 16 thang 10 nam 2015 tai Wayback Machine
Open Directory Project Luu tru ngay 12 thang 8 nam 2007 tai Wayback Machine
Eurasianet Luu tru ngay 17 thang 7 nam 2007 tai Wayback Machine
US Department of State
Full information about (country) Georgia (english, german, russian, georgian)


= Khac =
Dictionary of Georgian National Biography
Georgian Diaspora Official site
Official site of Orthodox Patriarchate of Georgia Luu tru ngay 10 thang 7 nam 2007 tai Wayback Machine
Georgian Historical Monuments Gallery Luu tru ngay 28 thang 9 nam 2007 tai Wayback Machine
Georgian English, English Georgian online dictionary