Tohei Koichi (藤平光一 (Đang Binh Quang Nhat), Tohei Koichi 20 thang 1 nam 1920 - 19 thang 5 nam 2011) la mot vo su 10-dan aikido, la nguoi sang lap Ki Society va theo đo la phong cach aikido cua to chuc, Shin Shin Toitsu Aikido (Aikido voi tinh than va the xac hoa hop), nhung thuong đuoc biet đen voi ten goi Ki-Aikido.


Aikido Tohei Koichi sinh nam 1920 tai khu Shitaya (下谷区), nay thuoc Taito, o thu đo Tokyo cua Nhat Ban, ong tot nghiep nganh Kinh te cua Đai hoc Keio. Thuo nho, Tohei rat gay go, yeu ot, do đo ong đuoc cha minh cho theo tap judo. Ong tap luyen rat cham chi va the trang tot dan len, nhung ngay khi bat đau khoa hoc du bi đai hoc tai truong Đai hoc Keio, ong bi viem mang phoi va buoc phai nghi trong vong mot nam.
Tohei buon ba khi nghi đen viec minh se lai yeu ot nhu truoc va mat đi suc manh co the ma ong đa day cong tap luyen trong thoi gian qua, vi vay ong quyet đinh thay the cac bai tap cua judo bang cac bai tap thien va misogi, ma ong luyen tap tai Ichikukai Dojo o Tokyo. Giong nhu khi hoc judo, Tohei ren luyen tinh than cua minh voi su hang hai va nhanh chong đat đuoc tien bo, cho du luc đo ong van đang co van đe ve suc khoe. Sau khi hoi phuc, Tohei bat đau tin rang nhung no luc cua ong trong viec ren luyen tinh than va luon nuoi duong Ki (tinh than) đa giup ong lanh benh va hoi phuc suc khoe. Cach suy nghi nay đa tro thanh tien đe đe ong phat trien phuong phap Kiatsu, mot phuong phap vat ly tri lieu bang cach dung ngon tay kich thich Ki cua nguoi benh van hanh. Tohei Koichi dien giai phuong phap nay nhu la cach "moi nuoc cho may bom", nham giup co the nguoi benh tu lanh.
Sau khi hoi phuc, ong quay tro lai tap luyen judo. Nhung sau nhung gi đa trai qua, ong nhan thay viec ren luyen tinh than la rat quan trong. Tohei muon nhieu hon la chi tap the luc. Mac du ong van duy tri tap judo cho toi khi bat đau tap aikido, nhung ong cho rang judo khong con phu hop voi muc đich tap luyen cua minh nua.
Nam 1940, khi Tohei 19 tuoi, huan luyen vien judo cua ong, Mori Shohei, đa gioi thieu Tohei gap nguoi sang lap ra mon vo aikido, Ueshiba Morihei. Theo loi ong ke, khi lan đau gap mot huan luyen vien aikido va co luyen tap qua lai vai đon o vo đuong cua thay Ueshiba, ong đa nghi ngo aikido va gia tri cua mon vo nay mang lai. Tuy nhien, y nghi nay đa thay đoi khi Ueshiba buoc vao vo đuong va bat đau thuc hien cac ky thuat cua minh. Tohei van chua thay thuyet phuc cho đen khi Ueshiba yeu cau ong buoc len tham va co gang tom lay minh. Moi no luc cua Tohei đeu khong thanh cong, va sau khi đuoc chinh Ueshiba chung minh su loi hai cua aikido, ong yeu cau đuoc đang ky hoc mon vo nay ngay lap tuc.
Tohei tiep tuc ren luyen tinh than cung nhu co the cua minh voi thien đinh, misogi va aikido. Tohei luyen tap voi thay Ueshiba sau thang va sau đo ong đuoc cu lam đai dien (dairi) đe giang day tai truong Shumei Okawa va hoc vien canh sat, mac du khi bat đau cong viec giang day, Tohei chua tung đuoc chinh thuc đuoc phong kyu hoac dan. Sau khi nhap ngu, Tohei đa đuoc thay Ueshiba thang len 5-dan.


Trong thoi chien Thang 2 nam 1944, sau khi đuoc huan luyen ve quan su, Tohei đa đuoc giao nhiem vu dan đau mot đon vi bo binh tien vao phan lanh tho cua Trung Quoc, khi đo đang bi chiem đong. Thoi điem đo ong hieu rang, duoi suc manh cua ke thu, viec giu đuoc su tinh tam tai mot điem duy nhat o phan bung duoi ("seika no itten") la rat quan trong. Vi thieu bac si, Tohei đa tu phat trien mot phuong phap tri lieu đua Ki ra thong qua đau ngon tay, sau nay ong goi phuong phap nay la Kiatsu.
Ong đa đi do tham hanh tung phia Trung Quoc va bi mac ket o đo vao cuoi chien tranh cho đen khi hoi huong vao nam 1946. Tohei đa nhieu lan phat bieu rang cac nguyen ly cua Ki nhu "Khuech truong Ki" va "Tha long hoan toan" thuc chat la đe moi viec thuan theo tu nhien, va đieu nay đa giup ong giu đuoc an toan cho ban than minh va 80 nguoi duoi quyen.


Sau chien tranh. Bat đau tu nam 1953, Tohei chiu trach nhiem mang aikido đen voi phuong Tay, chu yeu la thong qua cac chuyen đi giang day o Hawaii, ca o luc đia My va chau Au. Đay la lan đau tien Ueshiba—nguoi sang lap aikido—cho phep bo mon vo đao nay đuoc truyen ba ra ngoai Nhat Ban. Vi ly do đo, Hawaii đa tro thanh trung tam truyen ba aikido o Hoa Ky, cho đen nay van la noi giu vai tro quan trong cua Ki-Aikido.
Trong nhung nam thang o Aikikai, Tohei đa giang day aikido cho nhieu shihan noi tieng nhu Tada Hiroshi, Arikawa Sadateru, Yamaguchi Seigo, Okumura Shigenobu, Chiba Kazuo, Yamada Yoshimitsu va Steven Seagal.
Nam 1969, Ueshiba yeu cau Tohei chap nhan cap bac 10-dan, va ong đa đong y, truoc đo Tohei đa mot vai lan tu choi nhan cap bac nay. Truoc đo, cap bac cao nhat trong Aikido la 8-dan, nhung vi nhieu ly do ca ve chuyen mon va chinh tri, Ueshiba đa phong nhung cap bac cao hon.


Su hinh thanh cua Ki no Kenkyukai Nhung su kien dan đen viec chia tach to chuc chinh aikido thanh hai nhanh: nhanh Aikikai va nhanh cua Tohei đuoc thoi bung len cung voi su ra đi cua su to Ueshiba Morihei vao nam 1969. Con trai cua su to Ueshiba, Ueshiba Kisshomaru, đa thua ke danh hieu Doshu. Tai thoi điem su to Ueshiba qua đoi, Tohei Koichi đang la huan luyen vien truong tai Hombu Dojo, tru so chinh cua nhanh Aikikai, chuc vi cuoi cung ma Tohei giu cho đen khi tuyen bo chinh thuc tach khoi nhanh Aikikai cua minh vao nam 1974.
Mot trong nhung nguyen nhan chinh cua su xung đot nay đen tu quan điem cua Tohei trong viec nhan manh ve ki trong aikido. Tohei muon aikido tap trung vao nhung nguyen ly ve ki, su dung viec tap luyen đe tu duong va kiem tra ki trong qua trinh thuc hanh aikido hang ngay. Ong bat đau giang day ve nhung y tuong moi nay trong cac buoi huan luyen cua minh tai vo đuong Hombu, nhung phan lon cac giang vien khac thi khong. Co mot so nguoi đong y voi phuong phap tiep can cua Tohei, nhung Kisshomaru va phan lon huan luyen vien lau nam đeu khong hoan nghenh hanh đong đo cua ong. Ho khong khuyen khich viec Tohei giang day nhung ky thuat va nguyen ly cua minh tai vo đuong Hombu. Truoc quan điem nay, Tohei đap lai rang ong co quyen giang day nhung kien thuc nay ben ngoai vo đuong Hombu, đieu ma ong đa lam sau đo.
Tuy nhien, nhung cang thang van ton tai trong noi bo cac huan luyen vien nong cot, nhung nguoi khong tan thanh voi phuong phap tap trung vao ki cua Tohei. Nhung cang thang đang soi suc nay cung voi su khong hai long voi hoan canh cua Tohei đa len đen cuc điem vao nam 1971 khi ong sang lap ra Ki no Kenkyukai, voi muc đich đay manh su phat trien va su trau doi cua ki ben trong aikido nhung ben ngoai su kiem soat cua Aikikai. Sau nhieu nam xung đot, cuoi cung Tohei đa quyet đinh tach khoi he phai Aikikai va day aikido theo phong cach 'ki' cua rieng minh. Vao ngay 1 thang 5 nam 1974, Tohei Koichi đa chinh thuc roi khoi to chuc Aikikai đe tap trung vao he phai moi sang lap Ki-Aikido va to chuc Ki no Kenkyukai cua minh.
Vao ngay 15 thang 5 nam 1974, Tohei Koichi gui mot la thu bang tieng Anh va tieng Nhat cho phan lon vo đuong trong ca Nhat Ban va nuoc ngoai, giai thich ve ly do thay roi đi va ke hoach tuong lai cua thay bao gom Ki-aikido va Ki Society. Su ra đi nay đen nhu mot cu soc đoi voi tat ca mon sinh aikido tren khap cac vo đuong tren the gioi. Tohei rat đuoc ton trong boi nhieu huan luyen vien va mon sinh. Ong đong thoi cung đuoc nhin nhan nhu nguoi thay loi lac nhat cua Aikido ke tu khi su ra đi cua su to Ueshiba. Viec roi đi cua Tohei theo đo cung dan đen viec mot vai vo đuong cung tach khoi he phai Aikikai va tham gia cung he phai moi cua Tohei. Muc tieu moi cua Tohei luc bay gio la phoi hop tat ca cac vo đuong đa tham gia cung ong va hop nhat chung thanh mot to chuc Shin Shin Toitsu Aikido: "Aikido voi tinh than va the xac hoa hop". Phan nhanh nay cua Aikido van con hoat đong đen ngay nay, mac du thay Tohei đa nghi huu khoi cong viec quan ly hang ngay cua Ki-Aikido va sau đo chi con tap trung vao Ki no Kenkyukai cung nhu viec tu phat trien ki cua ban than.


= Nhung hoc tro noi bat =
Ca truoc va trong suot qua trinh giu chuc huan luyen vien truong tai vo đuong Hombu, Tohei Koichi đa đao tao đuoc nhieu mon sinh Aikido danh tieng. Mot vai nguoi trong so ho đa tao ra nhung anh huong nhat đinh đoi voi aikido noi chung.
Trong so ho la:

Koretoshi Maruyama, Nguyen huan luyen vien truong va chu tich cua Lien hiep Ki, nguoi đa sang lap ra nhanh Aikido Yuishinkai cua Aikido
Shizuo Imaizumi (今泉鎮雄) – Đai đen 7 đang Aikido, nguoi đa sang lap ra nhanh Shin Budo Kai cua Aikido
Iwao Tamura (田村理事) (1938 to 2003) - Đai đen 9 đang Aikido, huan luyen vien truong cua Lien hiep Ki Kanagawa va nam trong ban giam đoc cua Lien Hiep Ki Nhat Ban
Shinichi Suzuki, – Đai đen 9 đang Aikido, nguoi đa lap ra Maui Aikido vao nam 1953, Okuden Ki Rank, nghi huu khi đang la si quan cap thieu ta tai so canh sat Maui
Takashi Nonaka, 9 đang Shin Shin Toitsu Aikido (1925 to 2016), – Đai đen 9 đang Aikido, bat đau tap luyen Aikido cung thay Koichi Toihei o Hilo, Hawaii vao nam 1955. Ong đa tung đon tiep su to Morihei Ueshiba tai nha rieng trong suot chuyen vieng tham cua su to Ueshiba đen Hawaii vao nam 1961.
Calvin Tabata, – Đai đen 8 đang Aikido va la nguoi sang lap ra Lien Đoan NW Ki. Ong đa đat đuoc Okuden Ki rank, la giang vien chinh thuc trong Lien hiep Ki va la huan luyen truong cua khoa hoc Personal Kiatsu School – mot khoa hoc dien ra 3 nam mot lan huong dan ve phuong phap tri lieu day bam voi Ki va cac nguyen ly Ki, đuoc day boi cac huan luyen vien cua Oregon Ki Society Personal Kiatsu® School. Ong bat đau tap luyen Aikido tai Hawaii va la mot mon sinh lau nam cua Lien hiep Ki ke tu khi đuoc sang lap boi thay Koichi Tohei. Thay Tabata van đang giang day o vung tay bac My ke tu nam 1970. Ong đa thanh lap Lien hiep Ki Oregon, Oregon Ki Society, vao nam 1974 va khoa hoc Personal Kiatsu School vao nam 1993. (Oregon la 1 bang nam o phia tay bac nuoc My)
Koichi Kashiwaya, – Đai đen 8 đang Aikido, huan luyen vien truong đong thoi la nguoi sang lap cua Lien đoan Ki Midland, Midland Ki Federation (MKF), cong đong cua 27 vo đuong trai khap My, Canada va Brazil. (source: http://www.midlandki.org/kashiwaya.html)
David E. Shaner, Đai đen 8 đang Aikido, Huan luyen vien truong cua Lien Đoan Ki Phuong Đong, the Eastern Ki Federation, va la co van cho Lien Đoan Ki-aikido Đong Au/Nga, the eastern Europe/ Russia Ki-aikido Federation.
Ken Williams - Nguoi sang lap ra Lien Đoan Ki-Akido Anh Quoc.
Harry Kiyoshi Ishisaka, - Nguoi sang lap ra Orange County Aiki Kai tai California, My vao nam 1964.
Kenjiro Yoshigasaki, – Đai đen 8 đang Aikido, nguoi đi tien phong trong viec pho cap Ki-aikido o chau au va sang lap ra to chuc quoc te Lien hiep Ki No Kenkyukai, the independent Ki No Kenkyukai Association Internationate organization.
Fumio Toyoda, Đai đen 6 đang Aikido, nguoi sang lap ra Lien Hiep aikido cua My, Aikido Association of America, va Lien hiep Aikido quoc te, Aikido Association International.
Roy Y. Suenaka – Đai den 8 đang Aikido, nguoi sang lap ra Wadokai Aikido.
Alan Ruddock,- Đai đen 6 đang Aikido, nguoi đa gioi thieu Aikido đen Ireland va sang lap ra Aiki no Michi.
Shuji Maruyama - Nguoi sang lap ra Kokikai Aikido
Steven Seagal, - Đai đen 7 đang Aikido, Dien vien đien anh hanh đong nguoi my, mot nha san xuat, mot nha bien kich, đao dien, va mot ca si kiem nhac si cua dong nhac Blues.
Kenji Ota, – đong chinh trong seri cua hang Panther Productions "Nhung video huong dan thuc hanh Ki-aikido", cung voi đo ong cung la mot nha vo đich khieu vu va la cha cua mot vo su đai đen 5 đang aikido, Steve Ota
Mitoshi Uyehara, Đai đen 3 đang Aikido, nguoi sang lap ra tap chi Đai Đen, Blackbelt Magazine.
Roderick T. Kobayashi, – Đai đen 6 đang Aikido, la mot hoc tro cua thay Tohei tu nam 1957 đen 1981. Ong đa tung đuoc đe bat lam Chief Koshi va Okuden cua tong đan Ki-aikido trong Lien Hiep Ki vao nam 1973. Ong la nguoi sang lap ra mot nhanh nho cua Aikido vao nam 1981, cai ma đuoc ong đat ten la Seidokan Aikido. He thong tap luyen nay ngay lap tuc đuoc thay Toihei chap thuan va ngay nay van đuoc truyen ba rong rai khap the gioi 20 nam sau khi ong qua đoi vao ngay 17 thang 6 nam 1995.
Jon Mamoru Takagi, - Đai đen 6 đang Aikido, nguoi sang lap ra Arizona Aikikai.
Robert "Bob" Koga - Nguyen huan luyen vien su dung vu luc cua so canh sat Los Angeles, va la nguoi sang lap ra He thong bat giu va kiem soat Koga, Koga Arrest Control System.


Qua đoi Tohei Koichi qua đoi luc 9 gio 15 phut sang theo gio Nhat Ban (GMT+9) vao ngay 19 thang 5 nam 2011, sau hai tuan nam vien do cam thay kho chiu o vung nguc, ma sau đo đuoc chan đoan la chung viem phoi. Wataru Hatakeyama, đai dien cua Ki no Kenkyukai, phat bieu: "Ong đa đuoc đua vao phong cham soc chuyen sau (ICU) hai lan va đeu tro ra o phong đa khoa nho vao suc manh ki cua minh, tuy nhien, sang hom đo tim cua ong tro nen yeu dan va ong đa khong qua khoi."


Cau noi noi tieng Đo mot it nuoc vao chau, roi khuay no len. Gio, hay thu dung tay đe lam nuoc lang lai. Nhin xem, ban chi cang lam no xao đong hon ma thoi. Thay vao đo, cu mac ke chung, va quan sat cach mat nuoc tu tro ve trang thai tinh lang ban đau. Tinh than cung hoat đong theo cach nhu vay đo.Suc manh tinh than la vo han trong khi suc manh vat ly lai huu han.Neu suc manh la chan ly, thi the gioi se tu huy diet chinh no. Chung ta can xay dung mot the gioi ma o đo, chan ly moi la suc manh.


Tham khao Lien ket ngoai Official Ki Society headquarters page for Koichi Tohei Luu tru ngay 13 thang 7 nam 2011 tai Wayback Machine
Official Ki Society biography of Koichi Tohei
Books by Koichi Tohei
Koichi Tohei Resources Luu tru ngay 17 thang 7 nam 2010 tai Wayback Machine by Aikido Journal
Ki-Aikido U.S.A. Eastern Ki Federation