Dong y thuc  la mot thuat ngu van hoc chi mot xu huong sang tao van hoc (chu yeu la van xuoi) khoi điem tu đau the ky 20, tai hien truc tiep đoi song noi tam, xuc cam va lien tuong o con nguoi.


Lich su Thuat ngu tieng Anh "stream of consciousness" đuoc nha tam ly hoc nguoi My William James đua ra trong cuon The Principles of Psychology (Co so tam ly hoc) xuat ban nam 1890, khi cho rang y thuc la mot dong chay, mot dong song ma o đo nhung tu tuong, cam xuc, lien tuong bat chot luon lan at nhau va đan ben mot cach ky quac, "phi logic". O mot phuong dien khac, co the noi dong y thuc la muc toi han, la dang cuc đoan cua đoc thoai noi tam.


Van hoc Tuy đuoc đua ra tu cuoi the ky 19 nhu mot thuat ngu tam ly hoc va sang tao nghe thuat, nhung co y kien cho rang nhung nha van đau tien ung dung thu phap dong y thuc trong van chuong co the ke ra Laurence Sterne trong tac pham The Life and Opinions of Tristram Shandy, Gentleman (Cuoc đoi va y kien cua Tristram Shandy) gom 9 tap viet trong giai đoan 1760 đen 1767, va Lev Nikolayevich Tolstoy co the coi la moc đanh dau mot giai đoan moi trong viec hoan thien cac phuong thuc phan tich tam ly.
Trong nhung nam đau cua the ky 20, dong y thuc đuoc phat trien trong nhung tac pham cua Joris-Karl Huysmans, Edouard Dujardin va cac tac gia giao thoi hai the ky o Anh nhu William James, George Meredith, Joseph Conrad, Robert Louis Stevenson.
O nhung tac pham chu yeu cua van hoc dong y thuc nhu tieu thuyet cua Marcel Proust, Virginia Woolf, James Joyce su quan tam đen cai chu quan, bi an trong tam ly con nguoi tro nen sac nhay toi muc toi han; su pha vo cau truc tran thuat truyen thong, su xao tron cac binh dien thoi gian va đoi khi mang tinh chat la su the nghiem hinh thuc. Tac pham đuoc xem la trung tam va đinh cao cua van hoc dong y thuc, tieu thuyet Ulysses đa đi đen cung nhung kha nang nghe thuat cua xu huong nay: su nghien cuu đoi song noi tam con nguoi ket hop voi su xoi mon ranh gioi tinh cach, su phan tich tam ly đoi khi tro thanh muc đich tu than. Nhung sang tac cua James Joyce đa anh huong ro ret đen van hoc chau Au va Hoa Ky; phan đong cac nha van lon đeu trai qua thoi ky say me dong y thuc va kinh nghiem cua no con in đam trong nhieu sang tac cua ho (Ernest Hemingway, William Faulkner, Aldous Huxley, Graham Greene, Gunter Grass, Marguerite Duras...).
Van hoc Au My sau Chien tranh the gioi thu hai chung kien su no ro cua thu phap dong y thuc o nhung muc đo khac nhau trong sang tac cua truong phai Tieu thuyet moi (Nouveau roman) o Phap (Michel Butor, Nathalie Sarraute), trong loai tieu thuyet "đe tai nho" o Anh (Anthony Powell, Paul Johnson), trong the nghiem tieu thuyet tam ly hoc o Cong hoa Lien bang Đuc (Uwe Johnson, Alfred Andersch) nhung lai bi bac bo boi mot so nha van khac nhat la cac nha van tiep tuc xu huong hien thuc xa hoi chu nghia (C. P. Snow, Angus Wilson, Francois Mauriac, Wolfgang Koeppen).
Chau A cung chung kien su the nghiem thanh cong cua nhung sang tac van hoc dong y thuc trong tac pham.Lo Tan voi AQ chinh truyen, Kawabata Yasunari voi Nguoi đep say ngu hay Mishima Yukio voi Kim Cac Tu, la nhung đien hinh tieu thuyet dong y thuc.


Tham khao 150 thuat ngu van hoc, Lai Nguyen An bien soan, Nha xuat ban Đai hoc Quoc gia Ha Noi, 1998, trang 122-123.