Tra thu hay bao thu đuoc đinh nghia la hanh đong thuc hien mot hanh đong co hai đoi voi mot nguoi hoac mot nhom nguoi đe đap lai su bat binh, co the la that hoac cho la that (trai nguoc voi viec chia not ma kia). Tra thu đuoc su dung đe trung phat mot sai trai bang cach vuot ra ngoai phap luat. Francis Bacon đa mo ta su tra thu la mot loai "cong ly hoang da", vi pham luat phap. Cong ly nguyen thuy hoac cong ly đap tra thuong đuoc phan biet voi cac hinh thuc cong ly chinh thuc va tinh te hon nhu cong ly phan phoi va phan xet thieng lieng.


Chuc nang trong xa hoi Nha tam ly hoc xa hoi Ian Mckee tuyen bo rang mong muon duy tri quyen luc thuc đay hanh vi bao thu nhu mot phuong tien quan ly an tuong: "Nhung nguoi bao thu co xu huong tro thanh nhung nguoi đuoc thuc đay boi quyen luc va boi khat vong đia vi. Toi khong muon bi mat mat ".
Hanh vi bao thu đa đuoc tim thay tren hau het cac xa hoi loai nguoi. Mot so xa hoi khuyen khich hanh vi bao thu. Nhung xa hoi nay thuong coi danh du cua cac ca nhan va cac nhom nguoi co tam quan trong trung tam. Do đo, trong khi bao ve danh tieng cua minh, mot ke bao thu cam thay nhu the anh ta khoi phuc lai trang thai pham gia va cong ly cua minh truoc đo. Theo Michael Ignatieff, "Tra thu la mot mong muon co tinh  đao đuc sau sac đe giu niem tin voi nguoi chet, đe ton vinh ky luc cua ho bang cach chiem lay ly tuong ma nguoi đa mat đi bo lai". Do đo, danh du co the tro thanh di san truyen tu the he nay sang the he khac. Bat cu khi nao danh du bi xam pham, gia đinh hoac thanh vien cong đong bi anh huong co the cam thay bi buoc phai tra thu nguoi pham toi đe khoi phuc lai "su can bang danh du" ban đau truoc khi danh du bi ton thuong. Chu ky bao ve danh du nay co the mo rong bang cach đua cac thanh vien gia đinh va sau đo toan bo cong đong nan nhan moi vao chu ky tra thu hoan toan moi, va khi đo tra thu co the lan toa tren nhieu the he.


Lich su Vong xoay tra thu la nhung chu ky khieu khich va tra thu, đuoc thuc đay boi mong muon tra thu va đuoc cac nhom gia đinh hoac bo lac thuc hien trong thoi gian dai. Chugns la mot phan quan trong cua nhieu xa hoi tien cong nghiep, đac biet la o khu vuc Đia Trung Hai. Chung van ton tai o mot so khu vuc, đang chu y la o Albania voi truyen thong gjakmarrja hay "moi thu mau". Trong thoi Trung co, hau het moi nguoi se khong coi mot su xuc pham hoac ton thuong la đa đuoc giai quyet cho đen khi no đuoc bao thu, hoac, it nhat, đuoc thanh toan bang tien - do đo, he thong Anglo-Saxon rong rai cua cac khoan thanh toan weregild (theo nghia đen, "gia nguoi"), thiet lap mot gia tri bang tien nhat đinh cho cac hanh vi bao luc nhat đinh nham co gang han che vong xoay tra thu bang cach bien trach nhiem cua mot ke gay toi ac thanh tien.
Hinh thuc tra thu theo kieu no mau van đuoc thuc hien o nhieu noi tren the gioi, bao gom ca khu vuc nguoi Kurd o Tho Nhi Ky va Papua New Guinea.
O Nhat Ban, viec ton vinh gia đinh, gia toc hoac lanh chua cua mot nguoi thong qua viec giet nguoi tra thu đuoc goi la "katakiuchi" (敵討ち). Nhung vu giet nguoi nay cung co the bao gom ca than nhan cua ke pham toi. Ngay nay, katakiuchi thuong đuoc theo đuoi boi cac bien phap hoa binh, nhung tra thu van la mot phan quan trong cua van hoa Nhat Ban.


Tham khao