Plagiotremus rhinorhynchos la mot loai ca bien thuoc chi Plagiotremus trong ho Ca mao ga. Loai nay đuoc mo ta lan đau tien vao nam 1852.


Tu nguyen Tu đinh danh rhinorhynchos đuoc ghep boi hai am tiet trong tieng Hy Lap co đai: rhinos (ρινος) va rhunkhos (ρυγχος), đeu mang nghia la "mom, mui, mo chim", ham y đe cap đen phan mom hinh non day thit o ca truong thanh cua loai nay.


Phan bo va moi truong song Tu Bien Đo, P. rhinorhynchos co phan bo gan nhu rong khap khu vuc An Đo Duong - Thai Binh Duong, ve phia đong đen quan đao Line, quan đao Marquises va quan đao Societe, gioi han phia nam đen Nam Phi va Uc (gom đao Lord Howe), xa nhat ve phia bac đen đao Jeju (Han Quoc) va Trung Nhat Ban (gom ca quan đao Ogasawara).
Doc theo bo bien Viet Nam, P. rhinorhynchos đuoc ghi nhan tai hon Son Cha (Thua Thien Hue), cu lao Cham (Quang Nam), Ninh Thuan va cu lao Cau (Binh Thuan), gom ca quan đao Hoang Sa va quan đao Truong Sa.
P. rhinorhynchos song tren cac ran san ho, tap trung o nhung khu vuc san ho phat trien manh va trong đam pha, đo sau đen it nhat la 40 m. Chung an nau trong cac vo giun ong rong va hoc nho khi gap nguy hiem.


Mo ta Chieu dai chuan lon nhat đuoc ghi nhan o P. rhinorhynchos la 12 cm.
Von la loai chuyen tan cong nhung loai ca ran san ho khac, P. rhinorhynchos co hanh vi bat chuoc kieu hinh cua Labroides dimidiatus chua truong thanh, mot loai ca bang chai don ve sinh vo hai, đe de dang tiep can con moi. Khi bat chuoc L. dimidiatus, P. rhinorhynchos co mau đen voi mot soc doc lung mau xanh lam ong.
P. rhinorhynchos co the "tat" kieu hinh cua L. dimidiatus va nhanh chong (khoang 1–5 phut) chuyen sang mot kieu hinh hoan toan khac, gom cac dang mau o liu, nau va cam voi hai soc trang/lam nhat, hoac chung van giu mau đen nhung co đen hai soc xanh ong. Cac dang mau nay thuong đuoc quan sat khi P. rhinorhynchos đang lan trong cac đan ca co mau sac tuong đong.
Khi bi bat, P. rhinorhynchos lai chuyen sang dang mau nau hoac o liu, đuoc Cheney va cong su (2017) goi la mau "mac đinh" cua chung. Kieu mau cam nay đuoc nhin thay khi P. rhinorhynchos nam trong mot đan co hon 20 ca the phan ho Anthiinae (thuoc ho Ca mu), nhu Pseudanthias squamipinnis.
So gai vay lung: 11; So tia vay lung: 32–36; So gai vay hau mon: 2; So tia vay hau mon: 29–33; So tia vay nguc: 11–13.
Loai chi em cua P. rhinorhynchos, Plagiotremus ewaensis, la loai đac huu cua quan đao Hawaii. P. ewaensis co mau vang hoac vang cam voi hai soc xanh, soc duoi (bao gom ca dai vien đen) luon day hon P. rhinorhynchos. Đang ke la P. ewaensis co so rang cua o ham duoi it hon han so voi P. rhinorhynchos.


Sinh thai Trung cua P. rhinorhynchos dinh vao chat nen thong qua mot tam đe dang soi. Ca bot la dang phieu sinh vat, thuong đuoc tim thay o vung nuoc nong ven bo.
Thuc an cua P. rhinorhynchos chu yeu la mo va vay tu nhung loai ca khac. Do đo, chung bat chuoc L. dimidiatus theo kieu nguy trang tan cong (aggressive mimicry) đe đanh lua nhung con ca ghe tham cac "tram ve sinh", tu đo tang kha nang tiep can nguon thuc an. Nhung ca the P. rhinorhynchos bat chuoc đuoc tim thay cach L. dimidiatus gan nhat la 1 m. Do song gan khoang cach va tuong đong ve mau sac voi L. dimidiatus, P. rhinorhynchos co the tranh đuoc phan lon nhung cuoc truy đuoi tra thu tu cac "nan nhan" cua chung.
Ti le tan cong thanh cong cua P. rhinorhynchos tang len khi so luong L. dimidiatus tro nen it đi trong mot đia điem. Ti le nay cung gia tang khi mat đo con moi tiem nang tap trung đong hon, co le vi tao ra it co hoi cho con moi nhan biet cach ne tranh nhung ke bat chuoc. Qua quan sat thuc đia, ca "khach hang" it ghe tham nhung "tram ve sinh" ma chung thuong xuyen bi P. rhinorhynchos tan cong, ro rang la do kha nang bat chuoc cua P. rhinorhynchos đa thay đoi ve hanh vi cua nhung loai "khach hanh".
P. rhinorhynchos co the phan biet giua mau sac ma chung đang the hien va mau sac cua loai ca ma chung bat chuoc (loai mau), nhung nhieu loai mau co kha nang nhan ra hau het cac loai bat chuoc chung. Do đo, kha nang nhin mau giup P. rhinorhynchos bat chuoc chinh xac voi loai ca mau, nham tranh su phat hien cua chung.


Tham khao