Than vuong quoc Galicia-Volyn (1199–1392) (tieng Nga: Галицко-Волынское княжество, tieng Latinh: Regnum Galiciæ et Lodomeriæ, tieng Ba Lan: Ksiestwo Halicko-Wołynskie, tieng Ukraina: Галицько-Волинське князівство) la mot Than vuong quoc Nga phia tay nam duoi thoi Ryurik, do Roman Mstislavich thanh lap nam 1199 duoi su hop nhat Volyn va Galicia (Halych). Nam 1253 tai Drohiczyn, Danylo Romanovich nhan tuoc hieu "Vua Rus" tu Giao hoang Innocente IV. Tu đo, ong va chau trai Yuri Lvovich xung vua tren vuong quoc.
Galicia-Volyn la mot trong nhung Than vuong quoc lon nhat ra đoi sau khi Kiev Rus' sup đo. Lanh tho bao gom Galicia, Przemysl, Zvenigorod, Terebovlia, Volyn, Lutsk, Belz, Polesia va Kholm, cung nhu Podlasie, Podolia ngay nay, mot phan thuoc Zakarpattia va Moldova.
Than vuong quoc theo đuoi chinh sach đoi ngoai tich cuc o Đong va Trung Au. Cac nuoc lan bang cung la đoi thu canh tranh chinh nhu Vuong quoc Ba Lan, Vuong quoc Hungary va Cuman, roi đen Han quoc Kim Truong va Đai cong quoc Litva tu giua the ky 13. Đe bao ve minh, Than vuong quoc nhieu lan thoa thuan voi Giao hoang La Ma, Đe quoc La Ma Than thanh va dong Hiep si Teuton. Đong thoi, giam thieu cac lien he chinh tri, kinh te va van hoa voi cac lanh tho Rus khac.
Nhieu yeu to khien Than vuong quoc Galicia-Volyn suy tan. Trong so đo tram trong nhat la moi quan he voi Han quoc Kim Truong, du van duy tri đia vi chu hau ngay trong thoi ky thong nhat va cung co đat nuoc sau đo đau the ky 14. Sau cai chet đong thoi cua Lev va Andrei Yurievich nam 1323, lanh tho Than vuong quoc bi cac nuoc lan bang nhu Vuong quoc Ba Lan va Đai cong quoc Litva xau xe. Khi cang phu thuoc tang lop quy toc boyar, vuong trieu Ryurik cang lun bai dan. Than vuong quoc cao chung nam 1392 khi tat ca lanh tho bi phan chia trong Chien tranh ke vi Galicia-Volyn.


Lanh tho va nhan khau hoc = Bien gioi =
Than vuong quoc Galicia-Volyn đuoc thanh lap vao cuoi the ky 12 bang cach thong nhat Cong quoc Galicia va Than vuong quoc Volyn. Lanh tho mo rong trong luu vuc song San, song Bug va thuong luu song Dniester. Bien gioi phia đong giap Than vuong quoc Turovo-Pinsk va Kiev, phia nam giap voi Berladniki (sau nay voi Han quoc Kim Truong), phia tay nam giap voi Vuong quoc Hungary, phia tay giap voi Vuong quoc Ba Lan, con phia bac giap voi Đai cong quoc Litva, dong Hiep si Teuton va Than vuong quoc Polotsk.
Day nui Karpat phia tay nam tung la bien gioi tu nhien cua Galicia-Volyn voi Hungary. Bien gioi phia tay voi Ba Lan chay doc theo cac song Yaselka, song Wisłok va song San, cung nhu 25–30 km phia tay song Wieprz. Bat chap viec Ba Lan tam thoi chiem Nadsanya va Nga sap nhap Lublin, phan bien gioi nay kha on đinh. Bien gioi phia bac chay doc theo song Narew va Yaselda o phia bac Berestia nhung hay thay đoi do chien tranh voi Litva. Bien gioi phia đong voi Than vuong quoc Turovo-Pinsk va Kiev chay doc theo cac song Pripyat, Styr va huu ngan song Goryn. Bien gioi phia nam bat đau tu thuong luu song Boh trai đen thuong luu song Prut va Seret. Co the Bessarabia va Ha Danube la vung phu thuoc vao cac hoang than Galicia the ky 12—13.


= Lanh tho hop phan =
Truoc khi hop nhat, Galicia va Volyn co lich su khac nhau.
Nam 1084, hau due nganh truong Yaroslav Thong thai tach tu cong quoc Volyn thanh cac lanh tho tao nen Galicia ve sau. Trong đo co bon cong quoc đac biet: Przemysl, Zvenigorod, Terebovlia va Galich. Nam 1141-1144, nhung cong quoc nay hop nhat lai đat thu phu tai Galich.
Cuoi the ky 10 tai Volyn xuat hien cong quoc o Vladimir roi gia nhap Kiev. Nam 1154, cong quoc đoc lap duoi trieu nha Monomakhovich. Nam 1170, cac cong quoc ra đoi o Volyn gom co Belz, Cherven, Brest, Lutsk, Peresopnitsa, Dorogobuzh va Shumsk.
Tu nam 1199, bien gioi giua Galicia va Volyn chay qua cac thanh Lubaczow, Gora Golaya, Plesnesk cua Galicia va Belz, Busk, Kremenets, Zbarazh, Tihoml cua Volyn. Trong giai đoan tiep theo, ngoai tru Galich, thu phu con đat o Kholm (1264-1269), Vladimir (đen nam 1292 va sau nam 1313), Lutsk (đen nam 1227, 1264-1288), Przemysl (đoi luc trong nua đau the ky 13). Mot phan lanh tho Galicia-Volyn nam o Trung Dniester, ve sau goi la "Ponizye", nay la Podolia.


= Dan so =
Khong co nguon nao co the đuoc su dung đe tinh chinh xac dan so cua cong quoc Galicia-Volyn. Trong Bien nien su Galicia-Volyn co đe cap viec đem so dan va len danh sach cac lang mac, thanh pho, nhung so lieu nay khong con. Tu lieu lich su chi co the xac đinh rang it nhat mot phan ba cac khu dan cu cua Volyn va Galicia đa hinh thanh truoc khi thanh lap cong quoc Galicia-Volyn, chu yeu la nguoi Đong Slav. Ben canh đo con co cac lang nguoi Ba Lan, nguoi Pho, nguoi Jotvingiai, nguoi Litva cung nhu nguoi Tatar va mot so dan du muc khac. Trong thanh pho co cac hoi thu cong va thuong gia cua nguoi Đuc, nguoi Armenia, nguoi Gazaria, nguoi Do Thai.


Lich su chinh tri = Vung đat phia tay Nga =
The ky 6-7, cac lien minh bo lac hung manh sinh song tren lanh tho Galicia va Volyn ve sau. Đau the ky thu 7 co nhac đen bo lac Dulebs roi đen cuoi the ky đe cap them Buzhans (Volyn), Ulichs, Tivertsi va Biali Chorwaci (Croats Trang), moi vung co đen 200-300 khu dan cu. Trung tam chinh tri bo lac la "thanh" xay kien co. Theo tu lieu, Croats va Dulebs giu vai tro "nguoi thong dich" (hoac "phu ta") cho chien tranh nguoi Rus' voi Byzantine nam 907.
Cac nha su hoc thua nhan rang vao đau thap nien 960, Galicia va Volyn đa bi Sviatoslav Igorevich sap nhap vao Kiev Rus'. Nhung sau khi ong qua đoi nam 972, Vuong quoc Ba Lan lang gieng đa thon tinh Galicia va Volyn. Nam 981, con trai ong la Vladimir Sviatoslavich tai chiem cac vung lanh tho nay bao gom Przemysl va Cherven. Nam 992, ong chinh phuc Biali Chorwaci va Zakarpattia. Nam 1018, vua Ba Lan Bolesław I Dung cam loi dung xung đot noi bo giua cac hoang than Nga đe chiem Cherven. Muoi hai nam sau, Yaroslav Thong thai chiem đuoc lai trong cac chien dich quan su 1030-1031, cung la loi dung cuoc tranh gianh quyen luc o Ba Lan. Hoa uoc đuoc ky ket voi Ba Lan đam bao Cherven, Belz va Przemysl thuoc Nga.


= Cac cong quoc truoc đo =
Thu phu chinh tri cua tat ca cac vung đat phia tay Nga la thanh Vladimir xu Volyn. Volyn la vung đat đong dan voi cac thanh pho phat trien, co con đuong thuong mai chay ve phia tay. Trong mot thoi gian dai, vuong trieu Kiev nam giu nhung vung lanh tho quan trong ve mat chien luoc nay, tranh khoi tinh trang chia cat thanh cac cong quoc. Ba nam sau khi Yaroslav Thong thai qua đoi, Ba truong lao nha Yaroslavich đua Igor Yaroslavich roi Volyn, thanh lap "To quoc Izyaslav" o huu ngan song Dnepr (cung voi Kiev va Turov), lam đoi trong voi ta ngan la cho dua cua Sviatoslav va Vsevolod Yaroslavich, va cho nha Sviatoslavich tu nam 1097.
Sau khi ke thua vung phia tay Nga tu phu than, Yaropolk Izyaslavich xu Volyn bi giet nam 1084, David Igorevich len thay the nam quyen Volyn. Cac con trai Rostislav Vladimirovich (truong nam nha Yaroslav Thong Thai) la Ryurik, Volodar va Vasilko cai tri xu Galicia tao nen cong quoc Przemysl va Terebovl.
Nam 1097, Đai nghi Lyubech cong nhan quyen hop phap cua nha Rostislavich (va David) tren cac lanh tho nay. Nhung sau khi David choc mu mat Vasilko, Đai hoang than Kiev Sviatopolk II kiem soat Volyn. Ong cung co gang chiem lay lanh đia nha Rostislavich nhung that bai. Nam 1123, Yaroslav Sviatopolchich bi giet, Vladimir II Monomakh lay đuoc Volyn.

Nam 1141, cac lanh tho Rostislavich đuoc Vladimir Volodarevich thong nhat thanh mot cong quoc Galicia duy nhat voi thu đo Galich. Cac hoang than Galicia dan dan chuyen tu chinh sach phong ngu bao ve đoc lap sang quan he tich cuc voi Kiev. Dong Rostislavich khong co quyen truong đe len ngoi Kiev, nhung nhung thanh cong quan su cua Yuri Dolgoruky (1150), Rostislav Mstislavich (1159, 1161), Mstislav Izyaslavich (1167, 1170) va Yaroslav Izyaslavich (1173) đa giup tranh đoat ngoi vi bang quan binh Galicia. Trong qua trinh nay, cac hoang than Galicia đam bao Volyn khong hop nhat voi Kiev. Cung luc ay, đuoc dan chung ung ho, nha Monomakhovich tim cach bien cong quoc Kiev thanh lanh đia to tien đe lai. Cac đoi thu đa khong đuoc thong tin kip thoi khi nha Monomakhovich đieu đong quan đoi, ngoai ra co le hai hoang than Kiev đa bi đau đoc nam 1157 va 1171. Nam 1154, Mstislav Izyaslavich thay cha đa qua đoi đe tri vi Cong quoc Volyn. Ong va em trai Yaroslav chia nhau nam giu Vladimir va Lutsk, con chau cung đuoc ke thua ngoi vi.
Quan Galicia va Volyn đa tham gia vao chien dich chung cua cac cong quoc Nga chong lai quan Cuman, nhu tran Rung Đen (1168) va tran song Orel (1183).
Duoi thoi con trai cua Vladimir Volodarevich la Yaroslav Osmomysl, cong quoc Galicia kiem soat cac lanh tho thuoc Moldova ngay nay va vung Danube. Nam 1187, Yaroslav Osmomysl qua đoi. Cac boyar Galicia khong chap nhan nguoi con ngoai gia thu Oleg Yaroslavich tu xung la nguoi ke thua. Su goi la "am muu lon tai Galicia", ket qua la vua Hungary Bela III đua quan chiem đong. Đuoc Hoang đe Frederick Barbarossa va Ba Lan giup đo, Galich đuoc tra lai cho Vladimir Yaroslavich la hoang than cuoi cung cua nha Rostislavich, nguoi đa than phuc Vsevolod Đai To.


= Roman Mstislavich =
Nam 1188, sau cai chet cua Yaroslav Osmomysl, Roman Mstislavich lan đau tien đen Galich tham gia tranh đoat quyen luc. Tuy đuoc nhac phu la Ryurik Rostislavich hau thuan ngoai giao nhung Roman that bai va tro ve Volyn. Đen nam 1199, sau khi Vladimir Yaroslavich qua đoi, Roman đuoc đong minh Ba Lan tro giup đe buoc len ngoi hoang than Galicia. Ong thang tay đan ap cac boyar chong đoi chinh sach tap trung hoa chinh quyen. Tu đo đat nen mong cho mot cong quoc Galicia-Volyn duy nhat.
Nha Rostislavich xu Smolensk va nha Olgovich xu Chernigov-Seversk tung la đoi thu khi tranh gianh ngoi vi Kiev, lien tro thanh lien minh chong Roman. Nam 1201, cac đong minh tap hop lai đe đanh Roman, nhung đuoc nguoi Kiev ho tro, ong đen truoc va chiem Kiev đe lam Đai hoang than. Tuy nhien, sau đo Roman tro lai Galich, chi đe lai em ho la Ingvar Yaroslavich thay minh nam quyen Kiev. Sau khi Kiev that thu nam 1203, ong phai tu bo quyen luc Kiev cho Vsevolod Đai To, nguoi van cong nhan tham quyen hau due nha Ryurik va ga con gai cho con trai ong. Nam 1202 va 1204, Roman đanh thang quan Cuman khien ong tro thanh anh hung su thi sanh ngang voi ong noi minh la Vladimir II Monomakh. Trong sach su va thu tu, ong mang danh hieu "Đai cong tuoc", "Nguoi đung đau toan nuoc Nga" va "Sa hoang Nga".
Nam 1205, ong hy sinh trong tran Zawikhost khi đanh Ba Lan.


= Nha Romanovich va Volyn thong nhat =

Sau khi Roman qua đoi, cong quoc Galicia-Volyn chung kien mot cuoc chien giua cac phe phai, loi keo nhieu boyar đong đao tham gia. Mot ben la nhung nguoi ung ho nha Romanovich va boyar Volyn, ben kia la boyar Galicia tim cach đua nhung hoang than binh thuong len nam quyen Galicia theo y minh. Mot so su gia coi cuoc đau tranh gianh quyen luc keo dai 40 nam (1205-1245) nam trong cuoc tranh đoat Galicia giua cac nhanh cua trieu Ryurik, boi Galicia khong co trieu đai rieng (1199-1245). Nhanh Romanovich tuy chi la thieu so nhung đa gay chao đao giai đoan 10 nam đau tien.
Trong nam đau tien sau khi Roman qua đoi, vo con ong co gang giu Galich bang cac đon vi đon tru Hungary theo thoa thuan voi vua Andras II o Sanok. Nhung nam 1206, nhom boyar Kormilichich luu vong tro ve đa moi Igor Sviatoslavich Than vuong quoc Novgorod-Seversk đen nam quyen Galicia-Volyn. Igorevich hanh đong bang cach lien minh voi Than vuong quoc Chernigov va Turovo-Pinsk. Tu nam 1208, Andras II va hoang than Krakow Leszek Bely bat đau co đong thai can thiep tich cuc vao cong quoc: Ba Lan tra lai Vladimir. Nam 1211, Ba Lan va Hungary đanh bai quan Igorevich va tra lai ngoi vi cho Danylo Romanovich. Nhung sau đo la giai đoan soan ngoi quyen luc cua cac boyar giup Vladislav Kormilichich tri vi o Galich.
Theo thoa thuan Spisy, Andras II va Leszek Bely giam cam hoang than Hungary Koloman o Galich. Đoi lai viec ho tro Romanovich, hai ben ap đat quyen cai tri Vladimir co loi cho minh nam 1214. Ngay sau đo, Hungary chiem het cua cai Ba Lan tai Galicia. Leszek lien keu goi giao lai Galicia cho hoang than Mstislav Udatny xu Novgorod.
Nam 1219, Mstislav len ngoi Galicia, ga con gai cho Danylo, gianh lai cac lanh tho tay Bug tu Ba Lan, đoi lai Leszek đoat lay Vladimir. Hoa binh lap lai sau chien thang nam 1221 truoc Hungary va Ba Lan.
Nam 1223, cac hoang than Galicia-Volyn tham chien đanh Mong Co trong tran song Kalka, hai hoang than tu tran. Luc luong Galicia-Volyn lam tien phong va hung chiu đon chinh cua quan Mong Co.
Lam mech long cac boyar nhung khong đu suc đe giu vung quyen luc, Mstislav giao lai Galicia cho Hoang than Andras cai tri. Nam 1227, Danylo va anh trai ke thua Cong quoc Lutsk. Nam 1229, ho đung ve phe Konrad I Masovia tham gia xung đot Ba Lan. Nam 1230, ho chiem Cong quoc Belz, do đo thong nhat toan bo Volyn, đat duoi quyen thua ke vinh vien cho Vasilko Romanovich.


= Danylo Romanovich =

Su gia Ivan Petrovich Kripyakevich hoan thanh cong trinh nghien cuu ve giai đoan Danylo tri vi cong quoc Galicia-Volyn, ve viec Mstislav Udatny chuyen giao Galich cho hoang than Hungary nam 1227, ket thuc lien minh chong Hungary voi cac hoang than Pinsk giua Mstislav va Danylo. Su gia Mykhailo Serhiiovich Hrushevsky nhan manh cai chet cua Mstislav tren thuc te la khoi điem cho cuoc đau tranh gianh đoc lap Galich cua Danylo.
Nam 1228, vien ly do cac hoang than Pinsk bi Danylo bat giu o Chartoryisk, lien quan Vladimir Ryurikovich thanh Kiev, Mikhail Vsevolodovich xu Chernigov va Koten xu Kremenets đen bao vay nhung Danylo đung vung truoc cuoc tan cong. Theo su gia Nikolai Ivanovich Kostomarov, sau tran chien nam 1228, cac hoang than Pinsk than phuc tro thanh tay sai cua Danylo, con Vladimir thanh Kiev tro thanh đong minh. Lien minh giua Danylo voi Vladimir thuc ra chi bat đau nam 1231, khi Mikhail chiem Novgorod bat thanh, bat đau y đo voi Kiev. Vladimir nhuong Porosye cho Danylo đe đoi lai se giup bao ve Kiev. Kripyakevich cho rang cac hoang than Pinsk chi than phuc Danylo vao đau thap nien 1250.
Trong cuoc chien chong lai Hungary, Danylo lan đau tien len ngoi Galicia nam 1229. Cuoi cung, nam 1233, Andras qua đoi, Danylo hoan toan lam chu Galicia. Nam 1234, Danylo đung ve phe Vladimir Ryurikovich can thiep vao cuoc tranh gianh Kiev, bao vay Chernigov. Bi Mikhail, Izyaslav IV Vladimirovich va quan Cuman tra đua, Danylo mat Galich cho đen nam 1238 moi gianh lai đuoc. Nam 1240, Danylo lay đuoc Kiev thanh lanh tho cua minh.
Nam 1240, Kiev that thu truoc cuoc xam lang cua Mong Co. Đau nam 1241, quan Mong Co xam luoc Galicia-Volyn, cuop boc va đot pha Galich, Vladimir va "nhieu vo so cac thanh". Theo mot so su gia, quan That Đat khi ay suy yeu trong mot so chien dich quan su o đong Rus, giup cho mot so thanh cua Galicia o tay Rus nhu Kholm, Kremenets va Danylov co the chong choi lai. Loi dung khi cac hoang than chay sang Hungary va Ba Lan, giam muc Artemy tai Galicia ung ho gioi boyar cao cap noi day. Cac lan bang cung loi dung đe truc loi, ung ho con trai Mikhail Vsevolodovich xu Chernigov la Rostislav Mikhailovich nam quyen Galich. Nam 1244, nha Romanovich loi dung noi chien Ba Lan, chiem đuoc Lublin. Nam 1245, Danylo đanh bai Hungary, Ba Lan va phe phan loan trong tran Yaroslav. Cuoi cung thi cac boyar đoi lap bi tieu diet hoan toan, Danylo co the tap trung quyen luc lanh đao cong quoc.

Nam 1245, Danylo tham vieng Han quoc Kim Truong, chiu đau phuc đe tranh đai han sach nhieu lanh tho minh. Trong chuyen cong du nay, su than Pian del Carpine cua Giao hoang Innocente IV thao luan voi Danylo ve viec thong nhat giao hoi. Cac cuoc hon nhan lien ton đuoc thuc hien vao nam 1247 giua Lev Danylovich voi cong nuong Hungary Constance, va nam 1252 giua Roman Danylovich voi nu cong tuoc Gertrude ke vi Ao. Nam 1248 va 1253, Danylo hai lan vien chinh xuyen Hungary đen Ao, cung hai lan giao hoang phong vuong cho ong nham lan rong Cong giao o Galicia-Volyn.
Nam 1248, Danylo can thiep xung đot Litva, ve phe anh trai cua vo ke minh la Tautvilas chong lai Mindaugas. Đe tranh Hiep si Teuton tham gia lien minh đoi đau, Mindaugas chiu rua toi theo nghi thuc Cong giao nam 1251 va đuoc phong lam vua Litva nam 1253. Nam 1254, Danylo lam hoa voi Mindaugas, cho con trai la Shvarno Danylovich ket hon voi con gai cua Mindaugas, con Roman Danylovich đuoc tri vi Navahrudak. Ngoai ra, Danylo cung thu phuc va bat nguoi Jotvingiai cong nap.
Nam 1252, Danylo giao chien voi chau cua Bat Đo la Kuremsa tai bien cuong. Nam 1253, giao hoang Innocente IV tuyen bo thap tu chinh chong lai Han quoc, keu goi nguoi Cong giao Bohemia, Morava, Serbia, Pomerania va cac nuoc Baltic tham chien. Nam 1254, Danylo nhan tuoc hieu "Vua Rus" o Dorogochin.
Danylo bat đau đanh đuoi quan Han ra khoi Medzhibozh, Bolokhov, Kiev, tai chiem Vozvyagl nam 1255. Mot so su gia co nhac đen viec quet sach quan Han khoi Kiev, nhung quy viec nay cho Aleksandr Nevsky. Nhung Danylo khong thuc hien ke hoach truyen đao Cong giao trong cac lanh tho minh, nen Giao hoang Alexanđe IV cho phep Litva đanh Nga. Lay co phoi hop cung Galician-Volyn đanh Han quoc, quan Litva pha vo lien minh va tan cong ngoai o Lutsk, đanh bai Vasilko Romanovich.
Nam 1258, quan Mong Co do Burundai chi huy tien vao Galicia-Volyn, yeu cau cung đanh Lita, Vasilko đuoc cu dan quan tham gia. Nhung con trai cua Mindaugas la Voishelk đa bat đuoc va hanh quyet Roman Danylovich. Mot nam sau, Burundai lai đen, pha bo cong su cua nhieu thanh pho, ep Vasilko cung đanh Ba Lan, khien Sandomierz phai đau hang.
Nam 1264, Danylo qua đoi ma chua giai phong đuoc Galicia-Volyn khoi ach thong tri cua Kim Truong.


= Cuoi the ky 13-14 =

Sau khi Danylo Romanovich qua đoi, quyen luc đuoc chuyen sang cho Vasilko, nhung ong van tiep tuc đong tai Vladimir. Lev Danylovich ke vi cha minh, nam Galich, Przemysl va Belz, Mstislav giu Lutsk, Shvarno ket hon voi con gai Mindaugas va co đuoc Kholm voi Dorogochin.
Giua thap nien 1260, con trai cua Mindaugas la Voishelk tim đen Vasilko nho giup đo viec ke vi. Vasilko va Shvarno giup Voishelk len ngoi Litva. Nam 1267, Voishelk đi tu va giao lai cong quoc cho anh re la Shvarno. Ngoi vi Shvarno tai Litva lung lay vi khong mang huyet thong dong nha Voishelk. Nam 1268, Lev giet Voishelk trong mot bua tiec, vi tri Shvarno khong con hau thuan o Litva, ong cung som qua đoi. Trojden tiep quan Litva, con Lev Danilovich nam lanh tho cua Shvarno o Nga.
Nam 1269, Vasilko Romanovich qua đoi, con trai ong la Vladimir Vasilkovich ke vi. Thap nien 1270, Lev va Vladimir giao tranh cung nguoi Jotvingiai, xung đot bien gioi voi toc Lyakhi. Nam 1277, cung voi Han quan, Lev va Vladimir đanh Litva. Nam 1285, đanh toc nguoi Ugry va nam 1286, ho tan pha Krakow va Sandomierz. Nam 1288-89, Lev Danylovich tich cuc ho tro nguoi chau trai la hoang than Boleslav Zemovitovich xu Płock trong cuoc tranh gianh quyen luc Krakow. Trong chien dich nay, Lev chiem Lublin. Nam 1288, Vladimir Vasilkovich qua đoi ma khong co con nen đa đe lai toan bo lanh đia cho Mstislav Danylovich. Khong lau truoc khi qua đoi, Lev tien hanh đot kich Ba Lan thu đuoc nhieu chien loi pham. Đay cung la thoi cuc thinh cua Galicia-Volyn.
Nam 1303, tan hoang than Galicia Yuri I Lvovich, con trai Lev Danylovich, đuoc Thuong phu Constantinople cong nhan đung đau Tong giao phan Galicia. Nam 1305, voi mong muon the hien suc manh Galicia-Volyn va ke thua ong noi Danylo, Yuri xung la "Vua cua Tieu Nga". Ve đoi ngoai, Yuri I duy tri quan he tot đep va lien minh voi Dong Hiep si Teuton đe ngan chan Đai cong quoc Litva va Kim Truong, cung voi Masovia chong lai Ba Lan. Nam 1308, sau khi Yuri qua đoi, cong quoc Galicia-Volyn đuoc truyen lai cho cac con trai la Andrei va Lev Yurievich. Theo truyen thong Hiep si Teuton va hoang than xu Masovia, hai huynh đe nay la nhung nguoi đau tien chong lai Han quoc Kim Truong. Nam 1323, co the hai hoang than tu tran hoac bi Mong Co ha đoc. Mot so su gia cho rang ho tu tran khi bao ve Podlasie khoi Đai cong tuoc Gediminas. Vladimir Lvovich ke vi la đai dien cuoi cung cua nha Romanovich.

Sau khi trieu đai Ryurik ket thuc, ngoi Galicia-Volyn thuoc ve Yuri II Boleslav, con trai hoang than Trojden I xu Masovia voi Maria Yurievna, con gai cua Yuri Lvovich. Ong than phuc Han quoc Kim Truong va cung tham gia chien dich đanh Ba Lan nam 1337. Yuri II thiet lap hoa binh voi Litva va Hiep si Teuton. Do đo, quan he voi Hungary va Ba Lan lai xau đi, hai nuoc chuan bi lien minh đanh cong quoc Galicia-Volyn. Ve noi chinh, Yuri II giup cac thanh pho phat trien, ban hanh luat Magdeburg, tang cuong ngoai thuong va tim cach han che quyen luc cua gioi boyar. Đe thuc hien ke hoach nay, Yuri II thu hut hien si ngoai quoc ho tro va thuc đay tien trinh hop nhat Chinh thong giao va Cong giao. Cac boyar khong hai long va đau đoc Yuri II vao nam 1340.
Cai chet cua Yuri II đat dau cham het cho nen đoc lap cua Galicia-Volyn. Cac ben tranh gianh lanh tho, toan bo cong quoc bi phan chia. O Volyn, con trai Đai cong tuoc Litva Gediminas la Lyubart-Dmitry Gediminovich đuoc cong nhan la hoang than, con Galicia lai ton boyar Dmitry Detko lam tong đoc Volyn. Nam 1349, vua Ba Lan Casimir III Đai đe đanh lon vao Galicia-Volyn, chiem Galicia va giao tranh voi Litva đe gianh lay Volyn. Nam 1392, Chien tranh ke vi Galicia-Volyn giua Ba Lan va Litva ket thuc voi viec hoang than Fyodor Lyubartovich đe mat Volyn. Galicia cung voi Cong quoc Belz va Kholm thuoc ve Vuong quoc Ba Lan, con Volyn sap nhap vao Đai cong quoc Litva. Cong quoc Galicia-Volyn chinh thuc bi khai tu. Giai đoan 1431-1452, Cong quoc Volyn đuoc khoi phuc lai, do Fyodor Lyubartovich đung đau nam 1431 roi đen Svidrigailo Olgerdovich 1434-1452, roi lai sap nhap vao Vuong quoc Ba Lan.


Lich su kinh te xa hoi = Xa hoi =
Tang lop tren cua xa hoi gom hoang than, boyar va giao si. Hoang than đuoc coi la nhan vat thanh, "nguoi cai tri do Chua ban", so huu toan bo đat đai lanh tho cong quoc va nam quan đoi. Hoang than dua vao tang lop quy toc đia phuong la boyar. Cac boyar so huu lanh đia do to tien truyen lai hay do hoang than moi ban. Ve ton giao, hang giao pham đuoc đai dien boi sau giao phan o Vladimir (Volyn), Przemysl, Galich, Ugrovsk (sau nay o Kholm), Lutsk va Turisk. Cac giam muc so huu nhung vung đat rong lon gan nhung thanh pho nay. Ben canh đo cung co mot so tu vien kiem soat cac vung đat rong lon voi nhieu giao dan. Tu nam 1303, chiu su lanh đao cua Toa thuong phu Constantinople, Tong giao phan Galicia la đai dien đung đau giao hoi tai Galicia-Volyn.
Ngoai hoang than va boyar, con co nhung "nguoi mau muc" (лепших мужей) đe thuc thi menh lenh hoang than, boyar hoac giao si. Nhung nguoi nay dan hinh thanh tang lop quy toc thanh thi. Ke đen la dan thuong, thi dan song trong thanh pho hoac ta đien (смердъ) trong cac lang. Tat ca đeu co nghia vu phai nop thue cho hoang than va boyar.


= Kinh te =

Cong quoc Galicia-Volyn chu yeu la nen kinh te tu cap dua vao nong nghiep. Cac loai cay trong chinh la yen mach, lua mach đen, it lua mi va lua mach; chan nuoi thi co ngua, cuu va lon. Thu cong nghiep giu vai tro quan trong trong nen kinh te nhu nuoi ong, san ban va đanh ca.
Cac nghe thu cong đa biet gom co nghe ren, thuoc da, lam gom, vu khi va đo trang suc. Đia hinh thao nguyen co rung bao phu nen che bien go va xay dung co su phat trien đac biet. Nghe muoi cung đung hang đau khi Galicia-Volyn cung voi Krym cung cap muoi cho toan bo Kiev Rus' cung nhu Tay Au. Nam o vi tri thuan loi gan cac song Sana, Dniester (đo ra Bien Đen), Vistula giup cho nong nghiep phat trien. Galich cung la mot trong nhung noi dan đau ve xuat khau banh mi.
Thuong mai chu yeu dien ra o thanh pho, tinh đen cuoi the ky 13 co hon 80 thanh pho giao thuong. Thanh pho lon trong so đo phai ke đen Galich, Kholm, Lviv, Vladimir (Volyn), Zvenigorod, Drohiczyn, Terebovlia, Belz, Przemysl, Lutsk va Berestye. Cac hoang than khuyen khich ngoai thuong bang cach giam thue tren tuyen giao thuong hay ban hang tren quang truong thanh pho.
Ngan kho co nguon thu tu cong nap, to thue, chien loi pham va trung thu tai san cac boyar chong đoi. Đong hryvna cua Kiev Rus', đong bac gros cua Sec va dinar Hungary đuoc luu hanh tren lanh tho cong quoc.


= Hanh chinh =
Hoang than la nguoi đung đau cong quoc va nam tron quyen luc, giu tam quyen phan lap va ngoai giao. Co gang tap trung quyen luc tuyet đoi, hoang than thuong xung đot voi gioi boyar, nhung nguoi luon muon co vi the đoc lap va muon bien hoang than thanh cong cu chinh tri cho minh. Su suy yeu cua cac hoang than, lanh tho bi chia cat cung nhu lan bang can thiep cung can tro qua trinh cung co quyen luc. Mac du vua (hoang than) co the tu quyet, nhung đoi khi cung trieu tap duma cac boyar đe xu ly cac van đe quan trong. Hoi kien duma tro nen thuong xuyen tu the ky 14, lam cho hoang than khong the "chuyen quyen" đuoc, đay la mot trong nhung nguyen nhan dan đen su suy tan cua cong quoc Galicia-Volyn.
The ky 12-13, cac thanh pho truc thuoc hoang than hoac boyar. The ky 14, cong quoc ap dung luat Magdeburg, mot so thanh pho nhu Vladimir (Volyn) va Sanok đa ap dung he thong ban tu quan moi.
Co quan tu phap đuoc ket hop voi co quan hanh chinh. Hoang than nam toa an toi cao, đuoc cac tiun tro giup. Bo luat nen tang van la Russkaya Pravda (Cong ly Rus). Toa an thanh pho thi thuong ap dung luat German.


= Quan đoi =
Quan đoi Galicia-Volyn đuoc to chuc theo khuon mau Kiev Rus' truyen thong, gom quan chinh quy druzhina va quan đia phuong voyi.
Voyi la luc luong thuong dan, thuong nam duoi quyen cac boyar. Tuy nhien, do xung đot noi bo lien tuc, hoang than khong phai luc nao cung co the trong cho boyar ho tro.
Danylo Romanovich đa tien hanh cai cach quan su đe tao ra quan đoi cong quoc đoc lap voi cac đao binh cua boyar. Đoi quan nay lai chia thanh linh giap nang va cung thu nhe, du vu khi chua đuoc đong nhat.
Vao the ky 13, viec xay dung phao đai đa trai qua nhieu thay đoi. Cac cong su cu voi thanh đat va tuong go đuoc thay moi bang đa va gach. Cac thanh luy moi đuoc xay dung truoc het o Kholm, Kamianets, Berestye va Chertorysk.


Van hoa Tren lanh tho cua cong quoc Galicia-Volyn đa hinh thanh mot nen van hoa nguyen thuy, khong chi ke thua nhung truyen thong cua Kiev Rus', ma con tiep thu nhieu phat kien tu cac nuoc lang gieng. Hau het cac thong tin hien đai ve nen van hoa nay đen voi chung ta duoi dang bang chung van ban va hien vat khao co hoc.
Cac trung tam van hoa chinh cua cong quoc la nhung thanh pho lon va tu vien Chinh thong giao, đong thoi đong vai tro la trung tam giao duc chinh cua đat nuoc, noi tieng nhat phai ke đen Vladimir o Volyn va Galich o Galicia. Cac van ban quan trong cua Galich la Bien nien su Galicia-Volyn (Галицько-Волинський літопис) va Phuc am Galicia (Крилоське Євангеліє). Cac tu vien lon nhat va noi tieng nhat cua cong quoc la Poloninsky, Bogorodichny va Spassky.
Co rat it thong tin ve kien truc cua cong quoc. Cac nguon tai lieu con lai chu yeu mo ta nha tho, ma khong nhac đen cung đien hoang than hoac boyar. Du lieu khao co cung it, khong đu đe tai tao chinh xac kien truc nha cua thoi đo. Tan tich cung ghi chep trong bien nien su co the khang đinh truyen thong kien truc Kiev Rus' giu vi tri noi bat, nhung phan nao đa bat đau anh huong xu huong moi tu Tay Au.
Nghe thuat thi giac Galicia-Volyn mang dau an sau sac tu Đong La Ma. Cac bieu tuong Galicia-Volyn đac biet đuoc Tay Au ua chuong, đa anh huong đen trang tri nha tho Ba Lan sau khi chinh phuc cong quoc. Nghe thuat ve bieu tuong Galicia-Volyn co nhung net chung voi truong phai hoi hoa bieu tuong Moskva the ky 14-15. Mac du truyen thong Chinh thong giao khong khuyen khich nghe thuat đieu khac voi giao ly chong tho hinh tuong, nhung Bien nien su Galicia-Volyn co đe cap đen nhung kiet tac đieu khac o Galich, Przemysl va cac thanh pho khac, co the đay la minh chung Cong giao co anh huong toi nghe thuat cong quoc.
Van hoa Galicia-Volyn gop phan cung co truyen thong lich su Kiev Rus'; va đuoc bao ton trong kien truc, my thuat, van hoc, cong trinh va tu lieu lich su qua hang the ky. Nhung đong thoi, Galicia-Volyn cung roi vao tam anh huong cua Tay Au, khi cac hoang than va quy toc tim tro giup chong lai quan xam luoc tu phia đong.


Nguon tu lieu va nghien cuu lich su = Nguon tu lieu =
Nguon tu lieu chinh đe nghien cuu lich su cong quoc Galicia-Volyn la cac bien nien su đia phuong va ngoai quoc, ky su hanh trinh, thu tu va du lieu khao co hoc.
Nguon du lieu lich su quan trong nhat vung nam Rus chinh la Ipatiev Letopis gom ba bo: Truyen nam thang đa qua (850-1118), Bien nien su Kiev (1118-1200), Bien nien su Galicia-Volyn (1201-1292).
Cac nguon tu lieu co mo ta lich su Galicia-Volyn nhu Gesta principum Polonorum (Bien nien su Ba Lan) cua Gallus Vo Danh, Chronica Polonorum cua Wincenty Kadłubek, Annales seu cronici incliti regni Poloniae (Bien nien su Vuong quoc Ba Lan lay lung) cua Jan Długosz, Chronica Boemorum (Bien nien su Bohemia) cua Kosmas, Chronicon Thietmari cua Thietmar, Chronica Hungarorum (Bien nien su Hungary) cua Thuroczy Janos.
Co gia tri la cac buc thu cua Vladimir Vasilyevich nam 1287 va Mstislav Danylovich nam 1289 đuoc chep trong Bien nien su Galicia-Volyn, cung nhu ban goc cac buc thu cua Andrei va Lev Yurievich 1316-1325 va Yuri II 1325-1339.


= Nghien cuu lich su =
Nhung nghien cuu đau tien ve lich su Galicia va Volyn xuat hien vao cuoi the ky 18, đo la tac pham cua su gia Ao L. A. Gebhard, J. A. Hoppe va J. C. Engel. Đau the ky 19, su gia Ba Lan Franciszek Siarczynski xuat ban cac tac pham ve lich su cong quoc Przemysl va Belz, Myhailo Hryhorovych Harasevych bien soan tai lieu ve lich su giao hoi Galicia.
Su gia Denis Ivanovich Zubritsky viet cuon Lich su Galicia co-cong quoc Nga ba tap tu nam 1852-1855. Nam 1854, Anthony Stepanovich Petrushevich đanh gia tong the lich su Galicia qua bai bao "Điem lai cac su kien chinh tri va giao hoi quan trong nhat o cong quoc Galicia tu nua cuoi the ky 12 đen cuoi the ky 13". Nam 1863, giao su Đai hoc Lviv Isidor Ivanovich Sharanevich lan đau tien dua tren cac nguon du lieu lich su va khao co đe xuat ban cuon "Lich su Galicia-Volyn Rus tu thoi co đai đen mua he nam 1453". Cong trinh ve sau đuoc cac su gia M. Smirnov, A. Belevsky va A. Levitsky tiep noi.
Trong nua đau the ky 19, S. Russov, M. Maksimovich, V. Komashko, L. Perlstein va M. Verbitsky, Yu T. Stetsky, A. Krushinsky va nhung nguoi khac đa nghien cuu lich su Volyn mang tich chat khao cuu. Nam 1885 tai Warszawa, A. V. Longinov xuat ban Cac thanh Cherven chuyen khao rieng cho lich su Kholm. Co su Volyn đuoc trinh bay trong tac pham cua O. Andreyashev nam 1887 va P. Ivanova nam 1895.
Hau het cac tac pham the ky 19 chu yeu đe cap ve chinh tri ma khong xem xet kinh te xa hoi Galicia-Volyn. Ngoai ra, lich su Galicia-Volyn con bi nhin theo lang kinh chinh tri Đe quoc Ao-Hung va Đe quoc Nga nham hop phap hoa chu quyen tren cac lanh tho đo.
Sau khi mien Tay Ukraina sap nhap vao Lien Xo nam 1939, gioi su hoc Lien Xo cung neu ra van đe Galicia-Volyn. Cac nha nghien cuu the ky 20 chu yeu tap trung vao tinh hinh kinh te xa hoi. Cach tiep can moi ve pham vi lich su Galicia-Volyn đuoc trinh bay trong cac tac pham cua B. D. Grekov, V. I. Picheta va V. T. Pashuto. Nam 1984, I. P. Kripyakevich chu bien xuat ban chuyen khao ve lich su Galicia-Volyn. Nam 2001, A. V. Maiorov xuat ban sach giao khoa danh rieng cac van đe kinh te xa hoi trong đoi song cong quoc Galicia-Volyn.


Xem them Vuong quoc Galicia va Lodomeria


Ghi chu Chu thich Tham khao = Nguon tu lieu =
Список городів руських дальніх і близьких [Danh sach thanh Nga xa va gan (the ky 14)] (bang tieng Nga), luu tru ban goc ngay 1 thang 8 nam 2021
Ипатьевская летопись [Ipatiev Letopis (the ky 15)] (bang tieng Nga), СПб.: Типографія М. А. Александрова, 1908, luu tru ban goc ngay 16 thang 5 nam 2021
Gallus (1112–1116), Paul W. Knoll; Janos M. Bak (bien tap), Gesta principum Polonorum [Truyen cac hoang than Ba Lan] (bang tieng La-tinh), Frank Schaer bien dich, Central European University Press, ISBN 9789639241404{{Chu thich}}:  Quan ly CS1: đinh dang ngay thang (lien ket)
Wincenty Kadłubek (1190–1208), Chronica seu originale regum et principum Poloniae [Bien nien su Ba Lan] (bang tieng La-tinh){{Chu thich}}:  Quan ly CS1: đinh dang ngay thang (lien ket)
Jan Długosz (1455–1480), Annales seu cronici incliti regni Poloniae [Bien nien su Vuong quoc Ba Lan lay lung] (bang tieng La-tinh){{Chu thich}}:  Quan ly CS1: đinh dang ngay thang (lien ket)
Kosmas (1119–1125), Chronica Boemorum [Bien nien su Bohemia] (bang tieng La-tinh)
Thietmar (1012–1018), Chronicon Thietmari [Bien nien su cua Thietmar] (bang tieng La-tinh){{Chu thich}}:  Quan ly CS1: đinh dang ngay thang (lien ket)
Thuroczy Janos (1435–90), Chronica Hungarorum [Bien nien su Hungary] (bang tieng La-tinh){{Chu thich}}:  Quan ly CS1: đinh dang ngay thang (lien ket)
Литовсько-білоруські літописи [Bien nien su Litva-Belarus] (bang tieng Nga), 1446
Chronicon Pictum [Bien nien su minh hoa (the ky 14)] (bang tieng La-tinh)


= Sach =
Tieng Nga

Aleksandov, Дмитрий Николаевич Александров (1994), "Галицко-Волынское княжество" [Cong quoc Galicia-Volyn], Южная, юго-западная и Центральная Русь в XIII-XIV вв. и образование Литовского государства [Nam, tay nam va trung Nga, su hinh thanh nha nuoc Litva] (bang tieng Nga), М.: Российская академия естественных наук, tr. 44—135, ISBN 9785871870310
Andriyashev, Александр Михайлович Андрияшев (1887), Очерки истории Волынской земли до конца XIV ст. [Tieu luan ve lich su Volyn cho đen cuoi the ky 14] (bang tieng Nga), Киев{{Chu thich}}:  Quan ly CS1: đia điem thieu nha xuat ban (lien ket)
Batyushkov, Помпей Николаевич Батюшков (1885), Холмская Русь. Исторические судьбы русского Забужья [Kholmskaya Rus. So phan lich su Zabuzhie thuoc Nga] (bang tieng Nga), СПб.{{Chu thich}}:  Quan ly CS1: đia điem thieu nha xuat ban (lien ket)
Berezkov, Николай Георгиевич Бережков (1963), Хронология русского летописания [Nien đai tac pham bien nien su Nga] (bang tieng Nga), Москва: Рипол Классик, ISBN 9785458448192
Brockhaus, Friedrich Arnold; Efron, А. И. Ефрон (1892), Энциклопедический словарь [Bach khoa toan thu] (bang tieng Nga), quyen VIIa, СПб.{{Chu thich}}:  Quan ly CS1: đia điem thieu nha xuat ban (lien ket)
Dmitriev, Лев Александрович Дмитриев; Tvorogov, Олег Викторович Творогов (1995), Энциклопедия «Слова о полку Игореве» [Bach khoa thu "Truyen ke cuoc vien chinh Igor"] (bang tieng Nga), quyen 5, СПб.: Дмитрий Буланин, ISBN 5-86007-030-6
Gorsky, Антон Анатольевич Горский (2016), Русские земли в XIII-XIV веках: пути политического развития [Đat Nga the ky 13-14: cach phat trien chinh tri] (bang tieng Nga), СПб.: Наука, ISBN 978-5-02-039659-3
Grekov, Борис Дмитриевич Греков (1952), Крестьяне на Руси с древнейших времен до XVII века [Nong dan Nga tu thoi co đen the ky 17] (bang tieng Nga), Москва: Издательство Академии наук СССР
Ivanov, Пётр Андреевич Иванов (1895), Историческiя судьбы Волынской земли съ дрѣвнѣйшихъ времёнъ до конца XIV вѣка [So phan lich su xu Volyn tu thoi co đen cuoi the ky 14] (bang tieng Nga), Одесса: Экономическая типография
Karamzin, Николай Михайлович Карамзин (1819), История государства Российского [Lich su nha nuoc Nga] (bang tieng Nga), quyen 4, СПб.
Korolyuk, Владимир Дорофеевич Королюк (1964), Западные славяне и Киевская Русь в X—XI вв. [Tay Slav va Kiev Rus' the ky 10-11] (bang tieng Nga), М.: Наука
Kostomarov, Николай Иванович Костомаров (1873), Русская история в жизнеописаниях её главнейших деятелей [Lich su Nga qua tieu su cac nhan vat chinh] (bang tieng ru co), quyen I, СПб.: Типография В. С. Балашева{{Chu thich}}:  Quan ly CS1: ngon ngu khong ro (lien ket)
Longinov, Михаил Николаевич Лонгинов (1885), Червенские города. Исторический очерк в связи с этнографией и топографией Червонной Руси [Cac thanh Cherven. Phac thao lich su lien quan đen dan toc hoc va đia the Chervona Rus] (bang tieng Nga), Варшава: В Тип. Варшавского учебного округа
Maiorov, Александр Вячеславович Майоров (2001), Очерки социально-политических отношений в домонгольский период. Князь, бояре и городская община [Luan ve chinh tri xa hoi thoi tien Mong Co. Hoang than, boyar va cu dan thanh thi] (bang tieng Nga), СПб.: Университетская книга
Pashuto, Владимир Терентьевич Пашуто (1950), Очерки по истории Галицко-Волынской Руси [Luan ve lich su Galicia-Volyn Rus] (bang tieng Nga), М.: Издательство АН СССР
—— (1956), Героическая борьба русского народа за независимость (XIII век) [Anh hung đau tranh gianh đoc lap cua nhan dan Nga (the ky 13)] (bang tieng Nga), Москва: Госполитиздат
Ponyrko, Наталья Владимировна Понырко, bien tap (2010), История спора о подлинности «Слова о полку Игореве» [Lich su tranh luan ve tinh xac thuc cua "Truyen ke cuoc vien chinh Igor"] (PDF) (bang tieng Nga), СПб.: Пушкинский дом, ISBN 978-5-91476-010-3
Presnyakov, Александр Евгеньевич Пресняков (1993), Михаил Борисович Свердлов (bien tap), Княжое право в древней Руси. Лекции по русской истории. Киевская Русь. [Luat hoang than Nga co. Bai giang lich su Nga. Kiev Rus'] (bang tieng Nga), М.: Наука, ISBN 5-02-009526-5
Russov, Степан Васильевич Руссов (1809), Волынские записки сочинінные Степаном Руссовым в Житомире [Chu giai Volyn cua Stepan Russov o Zhitomir] (bang tieng Nga), СПб.: Имп. тип.
Shabuldo, Феликс Михайлович Шабульдо (1987), Земли Юго-Западной Руси в составе Великого княжества Литовского [Xu tay nam Nga thuoc Đai cong quoc Litva] (bang tieng Nga), Киев: Наукова думка
Sychev, Николай Владимирович Сычев (2008), Книга династий [Sach cac trieu đai] (bang tieng Nga), Москва: АСТ, Восток-Запад
Zubritsky, Денис Иванович Зубрицкий (1852), Историю древнего Галицко-русского княжества [Lich su Galicia co-cong quoc Nga] (bang tieng Nga), Львов: типом Ставропигианским
Галицкий исторический сборник: Выпуск II [Tuyen tap lich su Galicia: cuon 2], Львов: Галицко-русская Матица, 1854
Tieng Ukraina

Hrushevsky, Михайло Сергійович Грушевський (1954), Історія Украіни-Руси [Lich su Ukraine-Rus'] (PDF) (bang tieng Ukraina), quyen 2, New York: Knyho-Spilka
—— (1954), Історія Украіни-Руси [Lich su Ukraine-Rus'] (PDF) (bang tieng Ukraina), quyen 3, New York: Knyho-Spilka
—— (1955), Історія Украіни-Руси [Lich su Ukraine-Rus'] (PDF) (bang tieng Ukraina), quyen 4, New York: Knyho-Spilka
Isaievych, Ярослав Дмитрович Ісаєвич, bien tap (2001), Галичина та Волинь у добу середньовіччя. До 800-річчя з дня народження Данила Галицького [Galicia va Volyn thoi Trung co. Ky nam 800 nam ngay sinh Danylo Halychsky] (bang tieng Ukraina), Львів: Інститут украінознавства ім. І. Крип'якевича НАН Украіни, ISBN 966-02-2210-6
Kotlyar, Микола Федорович Котляр (1979), Данило Галицький [Danylo Halychsky] (bang tieng Ukraina), Киів: Наук. думка
Kripyakevich, Іван Петрович Крип'якевич (1984), Галицько-волинське князівство [Cong quoc Galicia-Volyn] (bang tieng Ukraina), Киів{{Chu thich}}:  Quan ly CS1: đia điem thieu nha xuat ban (lien ket)
Kupchynsky, Олег Антонович Купчинський (2004), Акти та документи галицько-волинського князівства ХІІІ — першоі половини XIV століть. Дослідження. Тексти. [Cac đao luat va tai lieu cua cong quoc Galicia-Volyn the ky 13 - nua đau the ky 14. Nghien cuu. Tai lieu] (bang tieng Ukraina), Львів{{Chu thich}}:  Quan ly CS1: đia điem thieu nha xuat ban (lien ket)
Voitovich, Леонтій Вікторович Войтович (2006), Княжа Доба: Портрети Еліти [Thoi đai hoang than: Chan dung quy toc] (PDF) (bang tieng Ukraina), Львів: Біла Церква Видавець
Tieng Ba Lan

Bielowski, August, Halickowlodzimierskie ksiestwo [Cong quoc Galicia] (bang tieng Ba Lan), quyen 4, Biblioteka Ossolinskich
—— (1860), Krolewstwo Galicji (o starem ksiestwie Halickiem) [Cong quoc Galicia (cong quoc co o Halych)] (bang tieng Ba Lan), quyen 1, Biblioteka Ossolinskich{{Chu thich}}:  Quan ly CS1: đia điem thieu nha xuat ban (lien ket)
Siarczynski, Franciszek (1828), Dzieje ksiestwa niegdys Przemyslskiego [Lich su cong quoc Przemysl truoc đay] (bang tieng Ba Lan), Czasopism naukowy Biblioteki im. Ossolinskich
—— (1829), Dzieje niegdys ksiestwa Belzkiego i miasta Belza [Lich su cong quoc Belz va thanh pho Belz truoc đay] (bang tieng Ba Lan), Czasopism naukowy Biblioteki im. Ossolinskich
Stecki, Tadeusz Jerzy (1864), Wołyn pod wzgledem statystycznym, historycznym i archeologicznym [Volyn theo thong ke, su hoc va khao co] (bang tieng Ba Lan), Lwow: Zakł. Nar. im. Ossolinskich
Zubritsky, Денис Иванович Зубрицкий (1837), Rys do historyi narodu ruskiego w Galicji i hierarchii cerkiewnej w temze krolewstwie [Phac thao lich su quoc gia Rus o Galicia va phan cap giao hoi trong cung vuong quoc] (bang tieng Ba Lan), Lwow
—— (1844), Kronika miasta Lwowa [Bien nien su thanh Lviv] (bang tieng Ba Lan), Lwow
Tieng Đuc

Gebhard, L. A. (1778), Geschichte des Konigreiches Galizien, Lodomerien und Rotreussen [Lich su vuong quoc Galicia, Lodomeria and Rotreussen] (bang tieng Đuc), Pest
Harasiewicz, Michaele (1835), Berichtigung der Umrisse zu einer Geschichte der Ruthenen [Hieu chinh phac thao lich su Rus] (bang tieng Đuc), Wien
—— (1862), Annales ecclesiae Ruthenae [Bien nien su giao hoi Rus], Leopoli{{Chu thich}}:  Quan ly CS1: đia điem thieu nha xuat ban (lien ket)
Engel, Johann Christian von (1792), Geschichte von Halitsch und Waldimir bis 1772: Verbunden mit Auseinandersetzung und Vertheidigung der Oesterreichisch-Ungrischen Besitzrechte auf diese Konigreiche. Mit einer genealogischen Tabelle [Lich su cua Halych va Valdimir đen nam 1772: Lien quan đen tranh chap va bao ve chu quyen Ao-Hung đoi voi cac vuong quoc nay. Voi bang gia pha] (bang tieng Đuc), Wien: Kaiserer
Hoppe, Jacob August (1792), Altere und neuere Geschichte der Konigreiche Galizien und Lodomerien [Lich su Vuong quoc Galicia va Lodomeria co va hien đai] (bang tieng Đuc), Wien: Zierch


Lien ket ngoai Tu đien so tay lich su Ukraina(tieng Ukraina)
Cac hoang than Galicia-Volyn(tieng Ukraina)
Volodymyr-Volinsky tai "Phong trung bay Nghe thuat"(tieng Ukraina)
Lich su cong quoc Galicia-Volyn nua cuoi the ky 13(tieng Anh)