Krona Thuy Đien (viet tat: kr; ma ISO 4217: SEK) la đon vi tien cua Thuy Đien tu nam 1873 (dang so nhieu la kronor). Mot krona gom 100 ore (tuong đuong xu). Đong krona Thuy Đien cung đuoc luu hanh o Quan đao Aland song song voi tien chinh thuc cua Phan Lan la đong euro.


Lich su Viec phat hanh đong krona, thay the ngang gia cho đong riksdaler Thuy Đien, la ket qua cua viec thanh lap Lien minh Tien te Scandinavia, co hieu luc tu nam 1873 va keo dai toi Chien tranh the gioi thu nhat. Lien minh nay gom 2 nuoc Đan Mach, Thuy Đien, sau đo them Na Uy. Ten tien la krona bang tieng Thuy Đien va krone trong tieng Đan Mach va Na Uy (dich nghia đen sang tieng Anh la crown). Ca ba tien nay đeu lay ban vi vang (kim ban vi) voi tieu chuan 2.480 kronor (kroner) = 1 kg vang nguyen chat.
Sau khi Lien minh Tien te Scandinavia giai the, thi ca ba nuoc đeu quyet đinh giu ten tien rieng cua minh nhu cu.


Cac tien kim loai Tu nam 1873 toi 1876, Thuy Đien phat hanh cac tien kim loai menh gia 1, 2, 5, 10, 25, 50 ore, cung 1, 2, 10, 20 Krona; trong đo cac đong 1, 2, 5 ore bang đong thau, cac đong 10, 25, 50 ore va 1 krona, 2 Krona bang bac, con cac đong 10, 20 Krona bang vang. Nam 1881 them đong 5 Krona bang vang.
Viec đuc tien bang vang đuoc đinh chi tu nam 1902 va chi đuoc đuc lai ngan ngui trong cac nam 1920 va 1925, sau đo đinh chi hoan toan. Trong the chien thu nhat do thieu kim loai, nen dung sat thay the đong thau tu nam 1917 toi 1919. Hop kim đong-ken thay the cho kim loai bac o cac đong 10, 25, 50 ore nam 1920; toi nam 1927 thi đuc bang bac tro lai.
Trong the chien thu hai lai thieu kim loai, nen cac đong 10, 25, 50 ore lai đuoc đuc bang hop kim đong-ken trong cac nam 1940 va 1947. Nam 1942, dung sat thay đong thau (toi nam 1952), con khoi luong bac trong cac tien kim loai khac bi giam xuong. Nam 1952, cac đong 10, 25, 50 ore bang bac đuoc thay bang hop kim đong-ken nam 1958, tiep theo la đong 2 Krona, con đong 1 krona bang đong-ken đuoc boc bang đong (thay the bang đong-ken nam 1982). Cac nam 1954, 1955 va 1961 đuc cac đong 5 Krona bang bac voi mau thiet ke giong nhu cac đong 1 krona, 2 Krona hien hanh.
Nam 1962, đuc tien kim loai 5 Krona moi nho hon (đong cu) bang hop kim đong-ken, boc bang ken. Mau thiet ke hien nay đuoc đuc tu nam 1979. Nam 1971, ngung đuc cac đong 1 ore, 2 ore, cung nhu đong 2 Krona. Nam 1972, kich thuoc cua đong 5 ore đuoc giam bot. Nam 1984, cham dut viec đuc cac đong 5 ore, 25 ore, tiep theo la đong 10 ore vao nam 1991. Nam 1992, đua vao luu hanh cac tien kim loai 10 Krona bang đong-nhom ("Nordic gold"), cung voi cac tien kim loai 50 ore mau đong. Thang 3 nam 2009, chinh phu quyet đinh ngung đuc tien kim loai 50 ore. Cac đong tien kim loai 50 ore se het hieu luc ke tu thang 10 nam 2010. Nguyen do la đong tien kim loai 50 ore co gia tri thuong mai thap va khong con đuoc dung đe nhet vao may tra tien o noi đau xe nua, ma dung đong tien kim loai 2 va 20 Krona.
Cac tien kim loai đang luu hanh:

Ve cac menh gia khac phat hanh tu truoc kia, tat ca cac đong 2 Krona đuc tu nam 1876 tro đi van luu hanh hop phap theo luat, mac du hien nay rat hiem thay cac tien nay. Can noi them, moi tien kim loai đuoc đuc nam 1897 va sau nay nhan cac dip quoc khanh hoac ky niem cung đeu luu hanh hop phap.
Theo truyen thong, cac tien kim loai co gia tri it hon 1 krona khong in hinh noi quoc vuong Thuy Đien, trong khi cac tien đuc co gia tri tu 1 krona tro len (ngoai tru đong 5 Krona) đeu mang hinh noi nay. Cac khau hieu cua hoang gia Thuy Đien cung đuoc đua vao nhieu tien kim loai.


Cac tien giay Nam 1874, ngan hang quoc gia Thuy Đien cho luu hanh cac tien giay menh gia 1, 5, 10, 50, 100 va 1.000 Krona. Ban đau tien giay 1 krona chi đuoc phat hanh cho 2 nam, nhung đuoc phat hanh tiep giua cac nam 1914 va 1920. Nam 1939 va 1958, phat hanh tien giay 10.000 Krona.
Tien giay 5 Krona ngung phat hanh tu nam 1981, nhung tien kim loai 5 Krona đuoc phat hanh tu nam 1972. Nam 1985, tien giay 500 Krona đuoc phat hanh. Bang viec đuc đong 10 Krona kim loai nam 1991, thi viec in tien giay 10 Krona bi đinh chi va tien giay 20 Krona đuoc phat hanh. Cung nam đo, ngung phat hanh tien giay 50 Krona, nhung toi nam 1996 lai tai phat hanh.
Nam 2006 Ngan hang quoc gia phat hanh loai tien giay 1.000 Krona moi la tien giay đau tien co hinh an toan do cong ty Crane thiet ke. Cong ty Crane AB, nam o Tumba Thuy Đien la cong ty in moi tien giay krona.
Cac tien giay thuoc loat moi nhat:


Cac thay đoi moi đay Ngay 18 thang 12 nam 2008, Ngan hang quoc gia Thuy Đien cong bo đe nghi ngung luu hanh dan dan đong kim loai 50 ore, thoi han chot la nam 2010. Tuy nhien, no van đuoc su dung trong viec tra tien bang may tra tien đien tu.


Ty gia hoi đoai Ve lich su Ty gia hoi đoai cua đong krona Thuy Đien so voi cac ngoai te khac tuy thuoc vao chinh sach tien te cua Thuy Đien theo đuoi trong thoi điem đo. Tu thang 11 nam 1992 mot che đo ty gia hoi đoai tha noi đa đuoc duy tri.. Ty gia hoi đoai so voi đong euro tuong đoi on đinh tu nam 2002 (khoang 9-9,5 SEK = 1 EUR), nhung tu nua sau nam 2008 thi đong krona Thuy Đien mat gia khoang 20%, va dao đong tu 10,4-11 SEK = 1 EUR.


Tien euro Ngay 14 thang 9 nam 2003, mot cuoc trung cau dan y ve viec gia nhap khu vuc euro đa đuoc to chuc, trong đo 56% trong tong so khoang 80% cu tri đi bo phieu đa chong (theo đai BBC).. Co su nhat tri giua cac đang la se khong ban luan van đe nay truoc cuoc tong tuyen cu nam 2010. Sau đo co mot cuoc thao luan ve viec mo mot cuoc trung cau dan y moi vao nam 2012 hoac muon hon. Cac cuoc tham do y dan nam 2005 va 2006 thuong cho thay khoang 55% nguoi tra loi chong va 45% thuan. Trong cuoc tham do thang 5 nam 2007, thi 33,3% to y thuan, 53,8% chong đoi va 13,0% luong lu.
Tren bao Dagens Nyheter, thu tuong Thuy Đien Fredrik Reinfeldt noi se khong to chuc trung cau dan y ve viec gia nhap đong euro cho toi khi đat đuoc su ung ho cua dan chung va đang Dan chu Xa hoi Thuy Đien. Hien đang nay chua co ke hoach ve cuoc trung cau dan y nhu vay truoc nam 2014..


Ti gia hoi đoai hien thoi cua đong SEK Xem them Lien minh tien te Scandinavia
Kinh te Thuy Đien
Krone Đan Mach
Krone Na Uy


Tham khao Đoc them Krause, Chester L. & Clifford Mishler (1991). Standard Catalog of World Coins: 1801-1991 (an ban thu 18). Krause Publications. ISBN 0-87341-150-1.
Pick, Albert (1994). Standard Catalog of World Paper Money: General Issues. Colin R. Bruce II and Neil Shafer (editors) (an ban thu 7). Krause Publications. ISBN 0-87341-207-9.


Lien ket ngoai Sveriges Riksbank Luu tru ngay 30 thang 11 nam 2005 tai Wayback Machine (tieng Anh)
Riksbankens sida om Svenska mynt och sedlar Luu tru ngay 6 thang 3 nam 2009 tai Wayback Machine (tieng Thuy Đien)
Riksbankens foreskrifter (RBFS 2009:1) om inlosen av sedlar och mynt Luu tru ngay 9 thang 3 nam 2013 tai Wayback Machine (tieng Thuy Đien)
Myntverket Luu tru ngay 23 thang 12 nam 2007 tai Wayback Machine (tieng Thuy Đien)
Swedish monetary standards in historical perspective (tieng Anh)
Svara svenska mynt - Felpraglingar, varianter, laga upplagor och bilder Luu tru ngay 7 thang 2 nam 2009 tai Wayback Machine
SFS 1991:1499 Luu tru ngay 17 thang 4 nam 2009 tai Wayback Machine (tieng Thuy Đien)