Hien phap Hoa Ky la đieu luat cao nhat cua Hop chung quoc Hoa Ky, luc đau co bay đieu. Đieu I, Đieu II, va Đieu III thanh lap chinh phu lien bang, phan lap ba nganh lam luat la Quoc hoi, hanh chinh la Tong thong cung cac cap duoi, tu phap la Toa an Toi cao cung cac toa bac duoi. Đieu IV, Đieu V, va Đieu VI quy đinh quyen han cua cac bang, quan he cac bang voi chinh phu lien bang, thu tuc sua đoi hien phap. Đieu VII quy đinh cach phe chuan hien phap. Hien phap Hoa Ky la bo hien phap thanh van lau đoi nhat van hien hanh.
Nam 1789, Hien phap Hoa Ky co hieu luc. Tu the ky 18 đen nay, đuoc sua lai 27 lan, mot tu chinh an sau bai bo mot tu chinh an truoc. Muoi tu chinh an đau bao ve tu do ca nhan va han che quyen luc chinh phu, goi la Tuyen ngon quyen loi. 17 tu chinh an sau bao ve them quyen cong dan, giai quyet nhung van đe quyen han lien bang, va sua thu tuc chinh phu. Hien phap Hoa Ky khac nhieu hien phap khac o cho giu nguyen ban van goc, cac tu chinh an đuoc chep them vao.
Thuong nghi vien Hoa Ky nhan đinh: "Ba tu đau tien cua Hien phap — We the People — to ra chinh phu Hoa Ky dung len đe phuc vu cong dan. Hai the ky qua roi, Hien phap van co hieu luc nho cac nha lap hien nhin xa trong rong, can than chia quyen đe bao ve loi ich cua so đong va so it, tu do va binh đang, lien bang va cac bang". Hien phap Hoa Ky đe ra bo hien luat lon va anh huong hien phap cua nhieu nuoc khac.


Boi canh = Chinh phu thu nhat =
Tu ngay 5 thang 9 nam 1774 đen ngay 1 thang 3 nam 1781, Quoc hoi Luc đia la chinh phu lam thoi cua Hoa Ky. Đai bieu do uy ban lien lac cua Muoi Ba thuoc đia cu, khong phai chinh quyen thuoc đia.


= Cac đieu khoan Hop bang =
Cac đieu khoan Hop bang la bo hien phap thu nhat cua Hoa Ky. Quoc hoi Luc đia khoa Hai soan tu giua nam 1776 đen cuoi nam 1777, bang sau cung phe chuan vao đau nam 1781. Cac đieu khoan Hop bang trao chinh phu trung uong rat it quyen. Quoc hoi Hop bang co the đua ra quyet đinh, nhung khong the thi hanh hau het, đen ca viec sua đoi Cac đieu khoan, tru phi nghi hoi cua tat ca 13 bang đeu chap thuan.
Kho khan chinh cua Hop bang, George Washington xet la "khong co tien". Quoc hoi Luc đia co the in tien, nhung vo gia tri. Co the vay tien, nhung khong the tra no. Khong co bang nao chiu nop đu thue cho Hoa Ky; mot so bang chang đong mot đong. Vai bang chi đong đu đe tra lai no quoc gia cua dan no. Lai no nuoc ngoai, khong co bang nao chiu tra. Nam 1786, Hoa Ky luon khong tra no đung ky han.
Ngoai nuoc, Hoa Ky khong the khang đinh chu quyen co hieu qua. Quan đoi Hoa Ky chi co 625 linh, hau het đong truoc cac đai phao cua Anh tren đat My, nhung khong thuc su uy hiep. Linh khong đuoc tra luong; mot so thi đa đao ngu, mot so thi doa lam phan. Tay Ban Nha cam Hoa Ky buon ban o New Orleans, quan chuc Hoa Ky phan đoi, nhung chang đuoc tich su gi. Cuop bien Barbary chiem đoat tau buon cua My, nhung Kho bac khong co đu tien đe chuoc con tin. Khung hoang quan su ma nay ra thi Quoc hoi vua khong co tien, vua khong the đanh thue đe đoi pho.
Trong nuoc, Cac đieu khoan Hop bang khong thong nhat đuoc cac bang. Mac du Hoa Ky ky Hoa uoc Paris (nam 1783) voi Anh, ghi ro ten tung bang, nhieu bang van lam trai. New York va Nam Carolina lien tuc truy to nhung nguoi than Anh vi hoat đong chong Cach mang va lay đat đai ho phan chia lai. Moi bang tu cam van, đam phan thang voi nuoc ngoai, mo linh va gay chien, trai ca loi van lan tinh than cua Cac đieu khoan.
Thang 9 nam 1786, nam bang mo hoi nghi đe tim cach bo che đo bao ho mau dich, mo lai buon ban giua cac bang, James Madison hoi lieu Cac đieu khoan Hop bang co rang buoc khong hay tham chi co đu vung đe dung chinh phu khong. Connecticut "quyet khong chiu" đong thue cho Hoa Ky trong hai nam. O New York, co tin đon mot nhom nghi vien "phien loan" đa mo đam phan voi Pho Vuong Canada. O phia nam, co tin Anh đang cong khai cap tien cho nguoi da đo Muscogee tan cong Georgia, bang phai lap ra quan luat. O Massachusetts, Daniel Shays phat đong noi day, Quoc hoi khong the cap tien giup, Tuong Benjamin Lincoln phai lay tien cua cac thuong gia o Boston đe mo binh.
Quoc hoi bi be tac. Neu khong co chin bang tan thanh thi khong the lam gi đang ke, đoi khi can phai co tat ca 13 bang đong long. Mot bang ma chi co mot đai bieu co mat thi Quoc hoi khong đuoc tinh phieu cua bang đe hoi đu đieu kien chin phieu. Cung vay neu cac đai bieu cua bang nua thuan nua chong. Quoc hoi Hop bang "hau nhu chang mang tri ly nua". Cac nha cach mang nhu George Washington, Benjamin Franklin, va Rufus King thay ly tuong Hoa Ky la "nuoc đang kinh" giua cac nuoc duong nhu đang mo dan; giac mo nuoc cong hoa khong cha truyen con noi, lay dan lam goc, bau cu thuong xuyen, co thuc hien đuoc khong?
Ngay 21 thang 2 nam 1787, Quoc hoi Hop bang trieu tap hoi nghi đai bieu cac bang o Philadelphia đe lam ke hoach chinh phu moi. Khac nhung lan truoc, lan nay mo hoi nghi khong đe lam luat moi hay thay đoi tung phan, ma la chi đe "sua lai Cac đieu khoan Hop bang". Hoi nghi khong bi han che giai quyet chi cac van đe buon ban; muc đich chu yeu chinh la "sua lai hien phap lien bang sao cho thoa man đuoc cac nhu cau tri nuoc va giu gin đuoc Hop bang". Phuong an se đuoc trinh Quoc hoi va cac bang.


Lich su = Soan thao =

Hoi nghi Lap hien hen hop vao ngay 14 thang 5 nam 1787, nhung chi co đai bieu cua Virginia va Pennsylvania co mat, cho nen phai doi lai le mo man. Ngay 25 thang 5, đai bieu cua bay bang hop, Hoi nghi co đu so nguoi, bat đau thao luan. Tong cong 12 bang co mat o Hoi nghi; 74 đai bieu đuoc chi đinh, 55 tham du, 39 ky ten. Cac đai bieu tin chac rang can phai dung chinh quyen trung uong moi, co nhieu thuc quyen thay Quoc hoi yeu kem duoi Cac đieu khoan Hop bang.
Co hai ke hoach to chuc chinh phu lien bang:

Ke hoach Virginia đe nghi lap Quoc hoi hai vien lam co quan lam luat ca nuoc, ca hai dan cu, so đai bieu moi bang chia theo so dan. Cac bang đong dan đuoc loi. Nguyen tac cua ke hoach thi John Locke chu truong lay dan lam goc, Montesquieu phan lap ba quyen, Edward Coke đat nang dan quyen.
Ke hoach New Jersey đe nghi lap Quoc hoi mot vien, moi bang co mot mot phieu. Cac bang it dan đuoc loi. Nguyen tac thi Edmund Burke ung ho tang quyen luc cua nghi hoi, William Blackstone đat nang co quan lam luat tu chu, phan anh chu truong cac bang von đoc lap va van đoc lap mac du tu nguyen vao Hop chung quoc.
Ngay 31 thang 5, Hoi nghi hop lam "Uy ban Toan hoi" đe xem xet Ke hoach Virginia. Ngay 13 thang 6, ra nghi quyet trinh Ke hoach Virginia co sua đoi len Hoi nghi. Ke hoach New Jersey đuoc đua ra đe canh tranh voi Ke hoach Virginia.
Tu ngay 2 đen ngay 16 thang 7, "Uy ban Muoi mot" (moi uy vien thay mat moi bang) hop đe giai quyet van đe chia đai bieu quoc hoi, đat thoa hiep giua hai ben. Cac đai bieu đeu đong y lap chinh phu cong hoa thay mat nguoi dan cac bang, nhung trai y hai viec: cach chia đai bieu va cach bau đai bieu. Uy ban ra Thoa hiep Connecticut, đe xuat đai bieu Ha nghi vien thi chia theo so dan, nguoi dan bau thang, đai bieu Thuong nghi vien thi chia đeu, nghi hoi cac bang bau, chi Ha nghi vien co quyen đe nghi cac du luat thu nhap chinh phu.
Ngay 24 thang 7, Hoi nghi lap "Uy ban Noi dung" co John Rutledge (Nam Carolina), Edmund Randolph (Virginia), Nathaniel Gorham (Massachusetts), Oliver Ellsworth (Connecticut), va James Wilson (Pennsylvania) đe soan ban thao hien phap chi tiet theo cac nghi quyet cua Hoi nghi. Tu ngay 26 thang 7 đen ngay 6 thang 8, Hoi nghi thoi hop đoi. Uy ban trinh ban thao hien phap co 23 đieu cung voi loi mo đau len Hoi nghi, co them mot vai sang kien.
Tu ngay 6 thang 8 đen ngay 10 thang 9, Hoi nghi thao luan ban bao cao cua uy ban, tung phan tung khoan. Moi điem đuoc xem xet, cac ben thoa hiep them. Ngay 8 thang 9, Hoi nghi lap "Uy ban Van phong" co Alexander Hamilton (New York), William Samuel Johnson (Connecticut), Rufus King (Massachusetts), James Madison (Virginia), va Gouverneur Morris (Pennsylvania) đe sua lai ban thao 23 đieu. Ngay 12 thang 9, ban thao chung bo đuoc trinh len Hoi nghi, co bay đieu, loi mo đau, va loi boi thu, Morris la tac gia chinh. Uy ban cung trinh mot buc thu đe chuyen kem theo hien phap len Quoc hoi Hop bang.
Ngay 17 thang 9, ban chung bo do Jacob Shallus chinh thuc thao đuoc đua ra phien hop cuoi cung cua Hoi nghi. Mot so đai bieu thay Hoi nghi phai thoa hiep nhieu điem, khong hai long lam. Vai đai bieu bo ve truoc le ky ket, ba khong chiu ky. Benjamin Franklin phat bieu o Hoi nghi: "Toi thu nhan Hien phap co mot so phan toi khong chap thuan bay gio, nhung toi khong chac se khong bao gio chap thuan chung". Ong ky hien phap "boi vi vua chang mong đoi đuoc đieu gi tot hon, vua ngo đay la thanh qua tot nhat".
Phe ung ho Hien phap muon tat ca 12 bang co mat o Hoi nghi đong long tan thanh; loi boi thu ghi la "Đuoc lam o Hoi nghi, co cac bang co mat đong long tan thanh". Sau cung, đoan đai bieu cua 11 bang cung đai bieu con lai cua New York la Alexander Hamilton chap nhan phuong an.


= Phe chuan =

Quoc hoi Hop bang bay gio hop o New York, co quyen tien hanh hoac phu quyet viec phe chuan Hien phap. Sau khi tranh luan nhieu ngay thi bo phieu chuyen van kien toi muoi ba bang đe phe chuan theo thu tuc quy đinh o Đieu VII: moi bang se mo "Hoi nghi Lien bang" đe phe chuan, muc đich la đat nang "nhan dan" bang cach mo rong quyen bo phieu, khac quy đinh cua Cac đieu khoan Hop bang la nghi hoi tu xet. "Tu chinh an" co hieu luc rang buoc cac bang sau khi it nhat chin phe chuan, cung khac Cac đieu khoan Hop bang la tat ca cac bang phai tan thanh.
Ba đai bieu o Hoi nghi la Madison, Gorham, va King cung la đai bieu Quoc hoi Hop bang. Ho đen New York ngay đe xoa diu su phan đoi. Quoc hoi biet ro quyen luc đang mai mot, sau khi tranh luan vai cuoc thi đong long quyet đinh trinh hien phap len cac bang vao ngay 28 thang 9, "hop voi cac quyet đinh cua Hoi nghi". Tuy nhien, khong ra khuyen nghi ung ho hay phan đoi phe chuan hien phap.
Hai phe chong ung ho hien phap hinh thanh. Cac bang tranh luan, khen che, giai thich hien phap tung đieu tung khoan. O bang New York, bay gio la lo chong phe chuan, Hamilton, Madison, cung Jay xuat ban cac bai luan ung ho phe chuan hien phap duoi but danh Publius, nay đuoc goi la The Federalist Papers ("Ban lien bang"). Cac bai luan cua ba nguoi, Toa an Toi cao thuong dan lam nguon đang tin cay cung thoi đe giai nghia cac đieu khoan cua hien phap. Hai ben rat can suc, phe chong lien bang gay gat đau tranh.
Ngay 21 thang 6 nam 1788, hien phap co đu chin bang phe chuan theo đung Đieu VII. Cuoi thang 7, 11 bang đa phe chuan, Hoa Ky bat đau to chuc chinh quyen moi. Ngay 13 thang 9 nam 1788, Quoc hoi Hop bang thong qua nghi quyet chinh thuc thi hanh Hien phap moi. Ngay 4 thang 3 nam 1789, chinh phu lien bang moi bat đau hoat đong. Tuy nhien, hai vien Quoc hoi phai hoan lai cuoc hop đau tien vi thieu đai bieu du. Ngay 30 thang 4, George Washington nham chuc, tro thanh tong thong thu nhat cua Hoa Ky. Ngay 21 thang 11 nam 1789, Bac Carolina phe chuan hien phap. Ngay 29 thang 5 nam 1790, Đao Rhode.


Ban van chinh Ca Hoi nghi Lap hien lan Quoc hoi Hop bang đeu khong đat tieu đe hien phap, cho nen luc in an thi thuong lay ten Frame of government ("Co cau chinh phu") đe tien cho cac hoi nghi phe chuan bang va viec thong tin cong chung. Co cau chinh phu co loi mo đau, bay đieu, va loi boi thu co chu ky.


= Loi mo đau =

Loi mo đau đua ra muc đich va nguyen tac chi đao cua hien phap, khong trao quyen cho chinh phu lien bang, cung chang han che quyen luc cua chinh phu. Goc cua hien phap, loi mo đau co ghi ro la "Chung toi, nhan dan Hop chung quoc", ung hop Tuyen ngon Đoc lap. Hien phap nham toi hai muc đich: "đe dung Lien bang hoan hao hon" so voi "Hop bang lau dai" duoi Cac đieu khoan Hop bang; va đe "bao đam tu do" khong nhung cho the he nay ma con cho "the he sau".


= Đieu I =

Đieu I quy đinh Quoc hoi lam co quan lam luat cua chinh phu lien bang. Khoan 1 viet "Moi quyen hanh lam luat đuoc thua nhan o ban Hien phap se trao cho Quoc hoi Hop chung Quoc, gom co Thuong nghi vien va Ha nghi vien". Đieu I quy đinh cach bau thanh vien moi vien va đieu kien lam thanh vien. Ha nghi si thi phai tu 25 tuoi tro len, la cong dan bay nam, va song o bang bau han len. Thuong nghi si thi phai tu 30 tuoi tro len, la cong dan chin nam, va cung song o bang bau han len.
Khoan 8, Đieu I liet ke cac quyen đuoc trao cho Quoc hoi. Tien bac thi Quoc hoi co quyen đanh thue, vay tien đe tra no va sap xep viec quoc phong cung phuc loi chung, quyen quan ly viec buon ban, lam luat le pha san, va đuc tien. Trong nuoc thi co quyen to chuc lanh đao quan đoi va cac đao dan quan đe tran ap phien loan, đanh lui xam lang, quyen lam luat ve viec nhap tich, quy đinh đon vi đo luong, lap tram buu đien va đuong buu đien, quy đinh bang sang che, va tri cac khu vuc lien bang cung cac khu đat mua lai tu cac bang lam đai phao, kho vu khi. Ngoai nuoc thi co quyen xac đinh trung phat toi cuop bien va hanh vi trai luat quoc te, tuyen chien, va quy đinh cac the thuc hanh chien. Đieu I cung trao Quoc hoi moi quyen phu đe hanh su cac quyen đuoc liet ke. Đieu I, Khoan 9 han che quyen luc cua Quoc hoi tam cach.


= Đieu II =
Đieu II quy đinh chuc vi, đieu kien, va nhiem vu cua Tong thong va Pho Tong thong. Tong thong la nguyen thu đat nuoc va cam đau nganh hanh chinh cua chinh phu lien bang.
Đieu II đuoc Tu chinh an 12 va Tu chinh an 25 bo sung. Tong thong chi đuoc nhan mot khoan tien luong bong tu chinh phu lien bang. Luc nham chuc thi phai the se "duy tri, giu gin, va bao ve Hien phap Hoa Ky".
Tong thong la tong tu lenh cua Quan đoi Hoa Ky cung dan quan cac bang khi đuoc trieu tap. Tong thong ky ket cac hiep uoc co y kien va su thoa thuan cua Thuong nghi vien theo 2/3 so thuong nghi si co mat. Đe đieu hanh chinh phu lien bang, Tong thong uy pho chuc vu cho tat ca cac cong chuc cua chinh phu lien bang va co quyen hoi y kien ​​cua cac quan chuc quan trong cung quyen bo khuyet đuong luc Thuong nghi vien nghi hop. Tong thong thi hanh luat phap Hoa Ky. Tong thong co quyen xa mien va hoan hinh, tru truong hop Tong thong hay cac quan chuc lien bang khac bi Quoc hoi ket toi ra. Tong thong bao Quoc hoi biet tinh trang cua đat nuoc va đua ra cac bien phap "can thiet va thich hop". Tong thong co quyen trieu tap va hoan hop Quoc hoi trong truong hop đac biet.
Khoan 4 quy đinh Tong thong va cac quan chuc lien bang khac se cach chuc neu bi ket toi phan quoc, hoi lo hay nhung toi nang khac.


= Đieu III =
Đieu III quy đinh he thong toa an. Đieu III thanh lap Toa an Toi cao co quyen so tham mot so vu. Quoc hoi co quyen thanh lap cac toa so tham phuc tham va lam luat hinh. Đieu III cung bao ve quyen đuoc boi tham đoan xet xu trong cac vu an hinh su va đinh nghia toi phan quoc.
Khoan 1 trao quyen tu phap kem quyen giai thich va ap dung luat trong vu cu the cho cac toa an lien bang.
Quoc hoi khoa Mot quy đinh Toa an Toi cao đi quanh nuoc đe phuc tham phan quyet cua cac toa an quan. Nam 1891, Quoc hoi sua lai he thong tu phap: nay toa an quan co quyen so tham, toa phuc tham co đoc quyen xet lai cac phan quyet cua mot khu toa truoc khi Toa an Toi cao xem xet. Toa an Toi cao đuoc quyen tuy tham, tuc la khong phai xu moi vu đuoc thua len.
Đe thi hanh phan quyet, toa lien bang co quyen phat hanh vi khong tuan lenh toa, ca hinh su lan dan su. Hien phap cung ngu y trao cac toa quyen ra lenh đinh chi va lenh bao than. Toa an đuoc bo tu nguoi bat tuan, thua kien ac y, va khong tuan lenh lam chuc vu cua toa. Noi chung, toa lien bang khong đuoc can du vao viec xet xu cua toa bang.
Muc 1, Khoan 2 quy đinh toa an lien bang chi đuoc xet xu cac vu cu the, tuc la khong đuoc xet cac vu khong co that đuoc đat ra hay cac vu khong co co so thua kien, khong co y nghia thuc te, hoac chua thich hop. Noi chung, vu thua len toa can phai co cac ben co mat, thuc su co the đuoc mat quyen loi nao đo đe đuoc toa xu.
Muc 2, Khoan 2 quy đinh Toa an Toi cao co quyen so tham cac vu lien quan đen đai su, cong su, va lanh su, cac vu lien quan đen nuoc ngoai, va cac vu co it nhat mot bang la đuong tung. Cac toa lien bang co quyen xet xu cac vu tren phap luat Hoa Ky va cac hiep uoc, cac vu lien quan đen luat bien quoc te va tranh chap đat nhieu bang co quyen cap, cac vu giua dan cac bang khac nhau, va cac vu giua cong dan Hoa Ky voi chinh phu va cong dan nuoc ngoai. Phien toa phai mo o bang toi xay ra.
Hien phap khong quy đinh ro toa lien bang co quyen huy bo phap luat trai hien phap. Tuy nhien, cac Nha lap hien co xet y tuong va tren thuc te co tien le cac toa an đuoc xem xet luat le Quoc hoi va ban van hanh chinh co hop hien khong. Toa an Toi cao chi tham hien luat phap bang theo tung vu cu the va chi khi tuyet đoi can phai co phan quyet.
Muc 3 đinh nghia toi phan quoc la hanh đong cong khai gay chien Hoa Ky hay giup đo ke thu ve mat vat chat. Can phai co it nhat hai nguoi chung thuc. Quoc hoi khong the sua lai chi theo đa so. Ly do thi Quoc hoi la co quan chinh tri, cho nen can phai viet đinh nghia vao hien phap đe cho kho tran ap cac hanh vi đoi lap chinh tri thuong thay la phan quoc. Nguoi dan co the phan khang chinh phu bat bao đong ma khong phai lo nay mai song chet ra sao. Quoc hoi co quyen quy đinh cac toi it nang hon nhu toi muu phan.


= Đieu IV =
Đieu IV quy đinh quan he giua cac bang va quan he giua moi bang voi chinh phu lien bang. Cac bang phai "tin tuong tuyet đoi" cong van, so sach, va viec xet xu cua nhau. Quoc hoi co quyen quy đinh cach cac bang chung thuc giay to nhau. Chinh quyen bang khong đuoc uu đai dan no ma ki thi dan bang khac. Vi du: luc ket an hinh su thi khong đuoc lay ly do bi cao khong song o bang đe tang hinh phat. Ngoai ra, Đieu IV quy đinh cach ket nap bang moi va cach thay đoi bien gioi giua cac bang.
Đieu IV cung thiet lap su dan đo toi pham giua cac bang va đat nen mong phap luat cho nguoi dan đuoc tu do đi lai giua cac bang. Ngay nay, nhung đieu khoan nay thuong khong đuoc coi trong, nhung vao thoi con Cac đieu khoan Hop bang thi đe đi bang khac thuong rat vat va va ton kem. Quoc hoi co quyen lam luat le đe xep đat tai san lien bang va quan ly lanh tho khong thuoc bang nao. Khoan 4 yeu cau Hoa Ky đam bao moi bang co chinh the cong hoa va khong bi xam luoc hay noi loan.


= Đieu V =
Đieu V quy đinh thu tuc sua đoi hien phap. Nam 1787, tam hien phap bang co co che sua hien: ba trao quyen sua đoi cho co quan lap phap, nam cho hoi nghi dan cu rieng. Cac đieu khoan Hop bang quy đinh tu chinh an do Quoc hoi đua ra va phai đuoc tat ca 13 nghi hoi bang đong long phe chuan, mot khuyet điem lon vi luon luon khong the hoi đu 13 bang. James Madison nhan đinh, thu tuc sua hien moi đieu hoa cung mem:

Thu tuc vua đu cung đe giu Hien phap on đinh, vua đu mem đe kip sua cac khuyet điem. Ngoai ra, ca lien bang lan cac bang đeu đuoc đua ra cach sua lai sai lam, vi hai ben co the tu minh thay cho yeu kem.

Sua hien co hai buoc: buoc mot la thong qua tu chinh an, buoc hai la phe chuan. Thong qua thi co hai cach, hoac Quoc hoi theo 2/3 đa so o ca Thuong nghi vien lan Ha nghi vien, hoac hoi nghi toan quoc do 2/3 cac nghi hoi cac bang yeu cau. Phe chuan cung co hai cach, đeu yeu cau 3/4 so bang chap thuan, hoac co quan lap phap bang phe chuan, hoac hoi nghi bang phe chuan. Quoc hoi quyet đinh cach phe chuan moi tu chinh an; chi co Tu chinh an 21 do hoi nghi bang phe chuan.
Hien nay, Cuc truong Cuc Luu tru Hoa Ky phu trach trong coi viec phe chuan. Cuc truong gui thu xin Thong đoc trinh tu chinh an đuoc đe xuat len bang đe ho xem xet. Thong đoc chinh thuc trinh tu chinh an len nghi hoi bang. Sau khi phe chuan thi se gui Cuc truong hoac ban goc hoac ban sao ghi chep bang đa phe chuan roi. Giay to phe chuan đuoc Phong Cong bao Lien bang xem xet co đung thu tuc khong va co chu ky xac thuc khong.
Đieu V tam thoi cam sua lai mot so đieu khoan. Vi du: Muc 1, Khoan 9, Đieu I cam Quoc hoi lam luat han che viec nhap khau no le vao Hoa Ky truoc nam 1808 va Muc 4 cung khoan quy đinh lai thue truc thu phai xung so dan bang. Ngay 1 thang 1 nam 1808, Quoc hoi thong qua luat cam nhap khau no le. Ngay 3 thang 2 nam 1913, Tu chinh an 16 co hieu luc, trao Quoc hoi quyen đanh thue truc thu ma khong can phai chia theo so dan cac bang. Ngoai ra, Đieu V bao đam cac bang co so thuong nghi si ngang nhau, quy đinh "bang se khong bi tuoc quyen binh đang bo phieu o Thuong nghi vien neu khong chap nhan".


= Đieu VI =
Đieu VI quy đinh Hien phap cung phap luat lien bang va hiep uoc cua Hoa Ky la luat cao nhat cua đat nuoc, "cac tham phan cac bang phai tuan theo; mac hien phap hay phap luat cua bat cu bang nao trai nguoc lai". Cac nha lap phap, quan chuc, va tham phan lien bang cac bang phai the hoac xac nhan ung ho hien phap. Neu luat bang va luat lien bang trai nhau thi tham phan bang phai thi hanh lien bang. Hoa Ky đam nhan cac khoan no cua chinh phu Hop bang. Cung cam đat ton giao lam đieu kien giu cong vu.


= Đieu VII =
Đieu VII quy đinh thu tuc phe chuan hien phap moi. Đoan rang nghi hoi cac bang se khong chiu phe chuan, Hoi nghi Lap hien quyet đinh cac bang phai bau ra hoi nghi rieng đe xem xet hien phap; bat cu ai khong co đu đieu kien vao nghi hoi bang nhu tham phan va bo truong đeu co the ung cu. Ngo rang chac Rhode Island se khong phe chuan, quyet đinh hien phap chi can phai co it nhat chin bang đe co hieu luc rang buoc cac bang phe chuan.


= Loi boi thu =

Ngay 17 thang 9 nam 1787, Hoi nghi Lap hien mo le ky ket hien phap, 39 đai bieu co mat ki ten vao loi boi thu. Ngoai ra, cung tuyen bo cac đai bieu đa lam xong viec, moi nguoi ky ten va cac bang co mat đeu ung ho ban van, va đe ngay thong qua. Thu ky cua hoi nghi William Jackson chu them rang hien phap đuoc sua tay bon cho va ky ten vao đe chung nhan.
Loi boi thu Gouverneur Morris soan, co y viet mo ho đe thuyet phuc cac đai bieu đoi lap. Nhan ra se rat kho đe lay đuoc su chap nhan cua cac bang can thiet, phe ung ho hien phap co gang đat đuoc su ung ho đong long cua cac đoan đai bieu cac bang. So nhieu đai bieu se khong bang long, Morris viet "Đuoc lam o Hoi nghi, co cac bang co mat đong long tan thanh..." đe cho hoi nghi co ve nhat tri.
Ban van đe ngay thong qua la "ngay 17 thang 9 nam 1787 cong nguyen" va "nam 12 Hop chung quoc", vua đung theo truyen thong Kito giao cua phuong Tay, vua lien ket che đo moi voi Tuyen ngon Đoc lap.


Cac tu chinh an đuoc phe chuan Hien phap co 27 tu chinh an. Cac tu chinh an 1–10 đuoc goi chung la Tuyen ngon Quyen loi, 13–15 la Tu chinh an Tai thiet. Tu chinh an 22 la tu chinh an đoi phe chuan lau nhat, mat 3 nam 343 ngay, khong tinh Tu chinh an 27 đoi 202 nam 225 ngay. Tu chinh an 26 đuoc phe chuan nhanh nhat, đoi chi 100 ngay. Tinh trung binh thi 26 tu chinh an đau đoi phe chuan 1 nam 252 ngay; neu tinh them Tu chinh an 27 thi la 9 nam 48 ngay.


= Bao ve tu do (Tu chinh an 1, 2, va 3) =
Tu chinh an 1 cam Quoc hoi han che tu do ton giao, tu do ngon luan, tu do bao chi, tu do hoi hop va quyen thinh nguyen. Dan co quyen tin bat cu ton giao nao ho muon, đuoc tu do thuc hien niem tin đo, va chinh phu lien bang khong đuoc thanh lap quoc giao hay nghieng ve bat cu tin nguong ton giao nao. Moi nguoi đeu co quyen bieu đat va tiep nhan nhieu y kien ​​quan điem; tu chinh an đam bao cac y tuong đuoc trao đoi khong chiu han che, ngay ca y tuong khong pho bien. Moi nguoi cung co quyen tap hop va hop lai voi nguoi khac thanh nhom kinh te, chinh tri hay ton giao. Tu chinh an đam bao moi nguoi đeu co quyen xin chinh phu giai quyet khieu nai.
Tu chinh an 2 bao ve quyen giu mang vu khi cua moi nguoi. Toa an Toi cao mot mat phan quyet khong chi dan quan, ma con nguoi dan cung co quyen giu mang vu khi, mot mat cho phep chinh phu quy đinh va han che viec san xuat, so huu, buon ban sung hay vu khi khac. Tu chinh an do mot so bang đoi co đe chap nhan phe chuan hien phap, phan anh long thu han Anh co tich thu vu khi cua cac thuoc đia khi Chien tranh Cach mang bung no; Patrick Henry hung hon hoi, lieu chung ta co manh hon khong, "khi ta mat het vu khi, khi linh Anh đuoc đong o moi nha?"
Tu chinh an 3 cam chinh phu lien bang buoc nguoi dan cho linh o trong nha vao thoi binh, la phan ung chong lai Luat Đong quan do Quoc hoi Anh thong qua vao thoi ky Chien tranh Cach mang, cho phep linh Anh trung dung nha cua dan.


= Tu phap cong bang (Tu chinh an 4, 5, 6, 7, va 8) =
Tu chinh an 4 cam chinh phu kham xet than the tai san hay tich thu đo đac mot cach vo ly. Kham xet co the hieu hep la bi kham xet nha rieng hay xe hoi va hieu rong la bi canh sat lan hay bi yeu cau thu mau. Tu chinh an cung han che quyen luc cua canh sat đieu tra toi pham va cam toa an chap nhan bang chung bi thu thap trai luat.
Tu chinh an 5 quy đinh trong toi thi phai co đai đoan boi tham đua ra ban cao trang đe ra toa, cam xu mot nguoi hai lan cung toi, cam phat trai thu tuc phap luat, va cam ep nguoi bi buoc toi tiet lo thong tin co hai cho chinh minh. Ngoai ra, cung cam chinh phu trung dung tai san rieng vao viec chung neu khong "boi thuong thich đang".
Tu chinh an 6 bao ve nguoi bi buoc pham toi. Bi cao co quyen đuoc đoan boi tham đia phuong va vo tu xet xu cong bang nhanh chong trong phien toa cong khai. Bi cao co quyen đuoc biet cac cao buoc, moi luat su, va đoi chat nguoi lam chung chong minh. Nam 1966, Toa an Toi cao quyet đinh Tu chinh an 6 cung Tu chinh an 5 yeu cau canh sat bao nghi pham biet quyen loi cua han.
Tu chinh an 7 bao ve quyen đuoc đoan boi tham xet xu trong cac vu dan su o toa lien bang va cam tham phan bo ket luan cua đoan boi tham ve cac điem su kien.
Tu chinh an 8 cam đat tien bao chung hay phat tien qua muc đen noi chi bi cao giau nhat moi tra đuoc va cam hinh phat da man va khac thuong. Mac du ban đau chi tro mot so hinh phat khung khiep, "da man va khac thuong" đuoc hieu rong qua nhieu nam la cam luon cac hinh phat hoan toan khong xung toi hay qua khac nghiet. Tu chinh an cung đuoc dung đe kien cac nha tu co tinh hinh sinh hoat te nhu phong giam cuc ky mat ve sinh, qua đong, cham soc suc khoe kem, va cai nguc co y đe cho tu nhan hai nhau.


= Quyen loi chua liet ke va quyen luc đe danh (Tu chinh an 9 va 10) =
Tu chinh an 9 tuyen bo nguoi dan co nhung quyen co ban khac ngoai cac quyen trong hien phap. Đuong luc cac bang tranh luan phe chuan thi Phe chong Lien bang đoi them Tuyen ngon Quyen loi vao, nhung Phe Lien bang phan đoi lay ly do ke ra quyen loi se ham y mo rong quyen han cua chinh phu lien bang. Phe chong Lien bang khong phuc, mot so hoi nghi phe chuan bang khong chiu phe chuan hien phap neu khong co danh sach quyen loi cu the. Quoc hoi khoa Mot thoa hiep, bo sung Tu chinh an 9. Toa an Toi cao quyet đinh Tu chinh an 9 bao ve nhung quyen quan trong nhu quyen đi lai, quyen bo phieu, quyen rieng tu, va quyen tu quyet viec cham soc suc khoe hay than the.
Tu chinh an 10 quy đinh chinh phu lien bang chi co cac quyen luc do hien phap trao cu the. Bat cu quyen nao khong đuoc liet ke, Tu chinh an 10 đe danh cho cac bang hay nguoi dan. Toa an Toi cao quyet đinh cac linh vuc đe danh cho cac bang hay nguoi dan co quan he gia đinh, viec buon ban trong bang, va hoat đong canh sat đia phuong.


= Quyen han chinh phu (Tu chinh an 11, 16, 18, va 21) =
Tu chinh an 11 sua lai Muc 1, Khoan 2, Đieu III, cam cac toa lien bang xet xu cac vu mot bang bi dan bang khac hay nuoc khac kien, tuc la cac bang khong phai chiu mot so loai trach nhiem phap luat, huy bo phan quyet cua Toa an Toi cao trong vu Chisholm v. Georgia.
Tu chinh an 16 sua lai Muc 4, Khoan 9, Đieu I, cho phep Quoc hoi đanh thue thu nhap khong can phai chia theo so dan cac bang, huy bo phan quyet cua Toa an Toi cao trong vu Pollock v. Farmers' Loan & Trust Co. nam 1895, tro thanh nen mong cua cac đao luat thue thu nhap lien bang ve sau va mo rong đang ke pham vi đanh thue va chi tieu cua lien bang.
Tu chinh an 18 cam san xuat, chuyen cho va mua ban ruou tren ca nuoc. Quoc hoi co quyen lam luat thi hanh lenh cam. Phong trao cam ruou van đong chinh phu lam tu chinh an, tin rang toi pham va tham nhung se giam, cac van đe xa hoi se đuoc giai quyet, chinh phu se đo tien phuc loi xa hoi va tu nhan, suc khoe cua nguoi dan My se cai thien. Đung that viec uong ruou va tu vong lien quan đen ruou giam manh vao thoi ky cam. Tuy nhien, tu chinh an tao co hoi cho nganh kinh doanh ruou lau beo bo phat trien, hinh thanh thi truong cho đen rong lon, gian tiep thuc đay cac hanh vi trai phap luat va tiep tay cho pham toi co to chuc. Nam 1933, tu chinh an bi bai bo.
Tu chinh an 21 bai bo Tu chinh an 18. Moi bang lai đuoc lam luat le rieng ve viec mua ban nhap khau ruou va quy đinh tuoi uong ruou. Vi chinh phu lien bang cap tien cho cac bang cam ban ruou cho tre chua thanh nien duoi 21 tuoi, cho nen tat ca 50 bang đeu đat tuoi uong ruou la 21. Cac bang quy đinh cach ban ruou rat khac nhau.


= Bao ve quyen cong dan (Tu chinh an 13, 14, 15, 19, 23, 24, va 26) =
Tu chinh an 13 thu tieu che đo no le va cam kho sai, tru trong truong hop la hinh phat ra. Tuy hang trieu no le đuoc tu do theo Tuyen ngon Giai phong No le nam 1863, than phan chinh thuc cua ho va hang trieu nguoi khac sau Noi chien van chua ro, cho nen Quoc hoi thong qua Tu chinh an thu muoi ba đe xac đinh tat ca no le trong ca nuoc đeu đuoc tu do. Vai đieu khoan goc cua hien phap mat hieu luc.
Tu chinh an 14 thua nhan cac no le cu va bat cu ai "chiu tham quyen cua Hoa Ky" đeu la cong dan. Cam cac bang rut bot đac quyen đac mien cua cong dan, tuoc mang song, tu do hay tai san cua bat cu nguoi nao trai thu tuc phap luat, va khong chiu đam bao tat ca moi nguoi đuoc bao ve ngang nhau truoc phap luat. Toa an Toi cao quyet đinh rang Tu chinh an 14 buoc chinh quyen cac bang va đia phuong thi hanh hau het cac đieu khoan cua Tuyen ngon Quyen loi. Tu chinh an cung sua lai cach chia Ha nghi si trong Muc 3, Khoan 2, Đieu I va huy bo phan quyet cua Toa an Toi cao trong vu Dred Scott v. Sandford.
Tu chinh an 15 cam tuoc quyen bo phieu dua vao chung toc, mau da hay than phan no dich truoc đay, la Tu chinh an Tai thiet chot.
Tu chinh an 19 cam tuoc quyen bo phieu dua vao gioi tinh, trao đan ba quyen bau cu. Truoc khi đuoc phe chuan thi chi mot so bang cho đan ba bo phieu giu chuc.
Tu chinh an 23 trao Đac khu Columbia đai cu tri trong Đoan Đai cu tri nhu the la bang, cho phep dan song o thu đo du vao viec bau cu tong thong. Nguyen la luc đuoc chon lam thu đo cua Hoa Ky vao nam 1800 thi chi co nam nghin cu dan, khong co chinh quyen đia phuong. Tuy nhien, so dan đa tang đen hon 760.000 nguoi vao nam 1960.
Tu chinh an 24 cam đat thue than lam đieu kien đuoc bo phieu. Cung voi bai thi xet nang luc đoc viet va yeu cau cu tru, thue than ​​đuoc dung đe ngan dan co thu nhap thap (hau het la nguoi My goc Phi) đi bau cu. Mac du Tu chinh an 13, 14, va 15 giup bai bo nhieu luat ki thi sot lai tu thoi no le, mot vai hinh thuc phan biet đoi xu van con. Toa an Toi cao đa bai bo cac luat le nay.
Tu chinh an 26 cam tuoc quyen bo phieu cua cong dan tu muoi tam tuoi tro len dua vao tuoi tac, phan lon la thanh qua cua phong trao sinh vien chong Chien tranh Viet Nam. Cuoc van đong them đa sau khi Toa an Toi cao quyet đinh Quoc hoi co quyen đat tuoi bo phieu trong vu Oregon v. Mitchell.


= Cac quy trinh va thu tuc chinh phu (Tu chinh an 12, 17, 20, 22, 25, va 27) =
Tu chinh an 12 thay Muc 3, Khoan 1, Đieu II, sua lai cach Đoan Đai cu tri bau Tong thong va Pho Tong thong, quy đinh moi đai cu tri phai bau rieng Tong thong va Pho Tong thong mot phieu, thay vi bau Tong thong hai phieu. Tong thong va Pho Tong thong khong đuoc cung bang va neu khong co đu đieu kien lam Tong thong thi cung khong đuoc lam Pho Tong thong.
Tu chinh an 17 thay Muc 1 va 2, Khoan 2, Đieu I, sua lai cach bau thuong nghi si. Thay vi do nghi hoi bang bau len, cac thuong nghi si se do nguoi dan bau bau thang len. Nghi hoi bang co quyen cho phep thong đoc tam bo khuyet thuong nghi si cho đen khi co the to chuc bau cu đac biet.
Tu chinh an 20 rut ngan khoang thoi gian giua Ngay bau cu va luc nhiem ky cua Tong thong, Pho Tong thong đac cu va Quoc hoi khoa moi bat đau. Nguyen la hien phap quy đinh Quoc hoi phai hop thuong nien vao thu Hai đau tien cua thang 12, tru phi luat quy đinh khac, tuc la Quoc hoi khoa moi đuoc bau vao thang 11 phai đoi đen thang 3 nam sau moi hop, Quoc hoi khoa cu thi mat nhieu quyen luc. Tu chinh an đoi luc bat đau nhiem ky moi cua tong thong tu ngay 4 thang 3 sang ngay 20 thang 1 (trong truong hop Quoc hoi thi sang ngay 3 thang 1) đe giup Quoc hoi lam nhieu viec hon va xuc tien viec chuyen tiep nganh hanh chinh va lap phap.
Tu chinh an 22 han che tong thong chi đuoc giu hai nhiem ky, tong cong la tam nam. Trong mot so truong hop, đuoc giu chuc hon tam nam. Hien phap goc khong han che so nhiem ky tong thong đuoc giu, nhung George Washington la tong thong thu nhat khong chiu tranh cu nhiem ky thu ba, tao nen le tong thong chi nen giu hai nhiem ky. Franklin D. Roosevelt pha tien le, đac cu nhiem ky thu ba vao nam 1940 va nhiem ky thu tu vao nam 1944.
Tu chinh an 25 thay the Muc 6, Khoan 1, Đieu II, quy đinh ro Pho Tong thong se noi nhiem Tong thong trong truong hop chet, tu chuc hay bi cach chuc. Pho Tong thong lam quyen Tong thong neu Tong thong khong the hoan thanh chuc vu. Neu thieu Pho Tong thong thi Tong thong tien cu ung vien cho Quoc hoi chap thuan.
Tu chinh an 27 bo sung Muc 1, Khoan 6, Đieu I, cam Quoc hoi tang luong cua cac nghi si khoa hien tai: moi khoan tang luong chi co hieu luc tu khoa tiep theo. Tu chinh an đoi phe chuan hai the ky vi khong đat ki han.


Xem them Chinh tri Hoa Ky


Ghi chu Tham khao = Tai lieu tham khao =


Đoc them Lien ket ngoai = Chinh phu Hoa Ky =
Analysis and Interpretation of the Constitution of the United States: legal analysis and interpretation of the Constitution, based primarily on Supreme Court case law
United States Constitution: Library of Congress web guide to Constitution related primary documents and resources
America's Founding Documents: original text and articles exploring the Declaration of Independence, Constitution, and Bill of Rights
Constitution of the United States: original text of each clause in the Constitution with an accompanying explanation of its meaning and how that meaning has changed over time
THE CONSTITUTION OF THE UNITED STATES OF AMERICA As Amended - govinfo.gov


= Phi chinh phu =
Constitution: accessible text with index, web images of originals, and explanations of spelling and vocabulary
Audio reading of the Constitution in MP3 format provided by the University of Chicago Law School
Mobile friendly version of the Constitution
National Constitution Center