Humphrey Bogart (1899–1957) la mot nam dien vien va nha san xuat nguoi My trong suot 36 nam su nghiep, bat đau tu cac vo kich san khau truc tiep o New York vao nam 1920. Ong sinh ra tai mot gia đinh giau co o Upper West Side, New York va la con đau long cung nhu con trai duy nhat cua hoa si minh hoa Maud Humphrey cung bac si Belmont Deforest Bogart. Ong sau đo con co them hai nguoi em gai la Patricia va Catherine. Cha me cua Bogart tin rang ong se đat thanh tich xuat sac trong hoc tap va co the trung tuyen Đai hoc Yale, tro thanh bac si phau thuat. Ho đa ghi danh ong vao cac truong tu thuc gom Hoc vien Delancey, Trinity va Phillips Academy, nhung Bogart lai khong co khuynh huong tro thanh mot hoc gia va chua bao gio hoan thanh chuong trinh hoc tai Phillips. Ong sau đo đa gia nhap Hai quan Hoa Ky nam 1918.
Sau khi hoan thanh nghia vu quan su, Bogart tham gia vao cac tac pham san khau. Ban đau ong đuoc tuyen vao lam quan ly san khau cho hai vo kich Experience va The Ruined Lady, truoc khi lan đau xuat hien tren san khau trong vo kich Drifting vao nam 1922. Mot truyen thuyet lap đi lap lai ve Bogart la cau thoai cua ong trong vo kich Hell's Bells nam 1925 "Co ai choi quan vot khong?" ("Tennis, anyone?"), nhung Bogart đa phu nhan đieu đo, noi rang cau thoai cua ong la "Ngoai kia la bon muoi tinh yeu." Toan bo cac vai dien tren san khau cua ong bao gom hon mot ta vo kich, keo dai tren mot thap ky. Ong bat đau theo đuoi su nghiep đien anh vao nam 1928, lan đau tien xuat hien trong bo phim ngan The Dancing Town va sau đo la Broadway's Like That nam 1930. Bogart đa xuat hien trong 75 bo phim truyen va khi đo ong tin rang ban than đang tren con đuong tro thanh mot ngoi sao khi ky hop đong nam 1929 voi Fox Film. Cac tac pham ong đong cho hang gom A Devil with Women, Up the River, A Holy Terror, Body and Soul va Women of All Nations, cung nhu Bad Sister cho Universal Pictures, nhin chung la mot su that vong đoi voi Bogart va ong đa quyet đinh tro lai hoat đong san khau o New York.
Vai dien mang tinh buoc ngoat cua Bogart la ten sat nhan bo tron Duke Mantee ma ong đong trong 197 buoi bieu dien vo kich The Petrified Forest vao nam 1935 tren san khau Broadway, voi nam dien vien Leslie Howard la nguoi thu vai chinh. Vo kich va vai dien trong phien ban đien anh đa đua Bogart tro thanh ngoi sao va giup ong co đuoc mot hop đong đien anh voi Warner Bros.. Ong đa tham gia đong phim trong 48 tac pham cho hang, noi bat trong so nay co The Maltese Falcon, To Have and Have Not, Key Largo va Casablanca, tac pham mang ve cho Bogart đe cu đau tien cho Giai Oscar cho nam dien vien chinh xuat sac nhat. Bogart cuoi cung gianh đuoc giai thuong tai lan đe cu thu hai cho man trinh dien nam 1951 cua ong trong bo phim The African Queen cua United Artists. Đe cu Oscar thu ba cua ong la cho dien xuat trong bo phim The Caine Mutiny nam 1954 cua Columbia Pictures. Ngoai su nghiep đien anh cua minh, Bogart cung đong vai khach moi trong nhieu chuong trinh phat thanh va truyen hinh, chu yeu la dien lai cac vai dien đien anh cua ong. Ong sau đo tiep tuc thanh lap cong ty Santana Productions vao nam 1948; bo phim In a Lonely Place san xuat nam 1950 cua cong ty đa đuoc Vien luu tru phim quoc gia chon đe bao ton vinh vien vi y nghia cua no "ve mat van hoa, lich su hoac tham my". Santana Productions cung tao ra mot loat radio nua gio trong hai nam 1951 va 1952 Bold Venture nhu la mot phuong tien quang ba cho Bogart va vo ong Lauren Bacall.


San khau Broadway (1920–1935) Sau khi Bogart hoan thanh nghia vu trong Chien tranh the gioi thu nhat cho Hai quan Hoa Ky, ong tim đuoc mot viec lam san khau o New York. Ong đa quan ly san khau cho vo kich Experience nam 1920 va sau đo tro thanh nguoi quan ly tour dien cho vo The Ruined Lady. Thoi điem moi bat đau theo đuoi su nghiep dien xuat, vai dien đau tay cua ong la trong vo kich Drifting nam 1922.
Bogart đa xuat hien trong 18 tac pham tren san khau Broadway, bao gom ca vai dien đua ong đen voi danh tieng va thanh cong trong linh vuc đien anh; tu thang 1 đen thang 6 nam 1935, ong đa xuat hien trong 197 buoi bieu dien cua vo The Petrified Forest trong vai Duke Mantee, mot ke giet nguoi chay tron qua bien gioi Arizona-Mexico đe tron khoi su truy bat cua canh sat.
Leslie Howard gop mat trong vai chinh Alan Squier. Ngoai tru The Petrified Forest, cac nguon tin khong cho biet Bogart co tham gia vao tat ca cac buoi dien cua vo kich nao khong.


Phim ngan (1928–1930) Bogart luon tin rang su nghiep tuong lai cua minh la o nganh cong nghiep đien anh đang phat trien manh me. Sau khi ky hop đong voi Charles Frohman Productions, ong đuoc chon vao vai nam chinh cung voi nu dien vien Helen Hayes trong bo phim cam The Dancing Town (1928) cua Paramount Pictures. Ong cung xuat hien trong bo phim ngan cua Vitaphone, Broadway's Like That (1930), co su gop mat cua Joan Blondell va Ruth Etting.


Phim đien anh (1930–1956) Humphrey Bogart đa vao vai 75 bo phim đien anh khac nhau trong suot su nghiep cua minh. Co hai su kien tinh co đa giup mo đuong cho tham vong su nghiep cua ong. Trong nua cuoi nhung nam 1920, su chuyen đoi cua nganh cong nghiep đien anh tu ky nguyen phim cam sang phim co tieng đa chuyen huong trong tam sang cac dien vien san khau co tai nang thanh nhac đuoc ren giua truc tiep truoc khan gia. Khi su sup đo cua thi truong chung khoan nam 1929 gay ra cuoc Đai khung hoang o Hoa Ky, viec tai tro cho cac buoi bieu dien tren san khau tro nen bap benh. Em re cua Bogart, Stuart Rose, cung la nhan vien cua Fox Film, đa sap xep đuoc mot buoi thu vai cho ong voi Al Lewis, giam đoc đieu hanh Fox. Sau khi xem man trinh dien cua Bogart, van phong chi nhanh tai Hollywood cua Fox đa ra chi thi yeu cau Lewis phai cho Bogart ky hop đong voi muc luong 750 USD moi tuan va so tien nay se tang len 1.000 USD moi tuan neu ong đat thanh tich nhu mong đoi:

Toi se tro thanh ngoi sao đien anh lon nhat ma Hollywood tung thay.

Cac bo phim đuoc thuc hien tai Hollywood theo hop đong cua Bogart voi Fox la Up the River (1930), A Devil with Women (1930), A Holy Terror (1931), Body and Soul (1931) va Women of All Nations (1931; tat ca cac canh cua ong trong phim đa bi cat). Khi con o California, ong cung vao vai trong phim Bad Sister (1931) cua hang Universal Pictures. Tuy nhien, Bogart lai khong may an tuong voi thanh pham cuoi cung va quyet đinh quay tro lai su nghiep san khau cua minh o New York.
Khi Warner Bros. mua ban quyen lam phim cua vo kich The Petrified Forest, hang đa giu lai Leslie Howard trong vai chinh ma ong the hien tren san khau Broadway, nhung thay the Bogart bang Edward G. Robinson trong vai Mantee. Howard đa can thiep vao hop đong đe đoi lai vai dien cho đong nghiep sau đo. Nho su thanh cong voi man trinh dien trong bo phim phat hanh nam 1936, Jack L. Warner đa ky ket hop đong voi Bogart cho muc luong khoi điem 550 USD mot tuan, kem theo cac đieu khoan đao đuc va nhung lua chon tai chinh co the đem lai cho ong muc luong cao hon gap ba lan thu nhap hang tuan.
Ong đa tiep tuc xuat hien trong cac bo phim truyen suot phan đoi con lai cua minh va tung tuyen bo rang "tai Warner Bros. vao nhung nam 30, toi đa tro thanh mot nha may san xuat phim mot thanh vien." Tong cong, ong vao vai trong 48 bo phim cho Warner Bros., nhieu hon bat ky hang phim nao khac ma ong tung lam viec. Cac tac pham noi bat cua Bogart gom mot so bo phim noi tieng nhat trong su nghiep đien anh cua ong, gom: Dark Victory (1939), High Sierra (1941), The Maltese Falcon (1941), Casablanca (1942), To Have and Have Not (1944), The Big Sleep (1946), The Treasure of the Sierra Madre (1948) va Key Largo (1948).
Vao nam 1948, Bogart đa thanh lap Santana Productions, cong ty san xuat nhung bo phim noi tieng nhu Knock on Any Door (1949), Tokyo Joe (1949), And Baby Makes Three (1949) voi su tham gia cua Robert Young va Barbara Hale; Sirocco (1951), The Family Secret (1951) voi su tham gia cua John Derek va Lee J. Cobb va Beat the Devil (1951), tac pham nhai lai The Maltese Falcon cua Bogart. Đac biet, tac pham In a Lonely Place (1950) cua cong ty đa đuoc them vao danh sach cua Vien luu tru phim quoc gia vao nam 2007, "đuoc luu giu cho moi thoi đai". Viec đua bo phim vao danh sach dua tren su quan trong đang ke "ve mat van hoa, lich su hoac tham my" cua phim.


= Danh sach phim đien anh =


Cac lan xuat hien tren phim khong đuoc ghi danh (1944–1954) Thi thoang Bogart xuat hien trong cac tac pham gay quy cong khai hoac the hien chu nghia ai quoc tren phim. Ong cung xuat hien trong vai khach moi, mot so khong đuoc ghi danh, trong nhung bo phim khac.


Phat thanh va truyen hinh (1939–1955) Bogart đa xuat hien tren rat nhieu chuong trinh phat thanh va truyen hinh trong suot su nghiep cua minh. Lux Radio Theater la mot loat chuong trinh tuyen tap radio bao gom nhung ban chuyen the cua cac vo kich tai san khau Broadway va kich ban phim. Chuong trinh đuoc phat song tren đai Blue Network cua National Broadcasting Company (tien than American Broadcasting Company; 1934–35); đai CBS (1935–54) va đai NBC (1954–55). The Screen Guild Theater (hay con goi la Gulf Screen Guild Theater hoac Stars in the Air) la loat tuyen tap radio đuoc phat song tu nam 1939 đen 1952. Academy Award Theatre la chuong trinh radio nam 1946 bao gom cac ban chuyen the kich noi tu kich ban phim. Kraft Music Hall la mot chuong trinh tap ky phat thanh tren đai NBC tu nam 1933 đen nam 1949. Loat chuong trinh phat thanh nua gio Bold Venture, dai 78 tap trong khoang thoi gian tu 1951 đen 1952, đuoc tao ra boi Santana Productions, cung đong vai tro nhu mot phuong tien quang ba cho Bogart va vo ong la Lauren Bacall.


Giai thuong va danh hieu Đe cu đau tien cua Bogart cho Giai Oscar cho nam dien vien chinh xuat sac nhat la vai dien trong bo phim Casablanca (1942), tac pham ma ban đau ong va cac dien vien Ingrid Bergman va Paul Henreid tin rang noi dung khong co nhieu y nghia. Bogart đa gianh đuoc giai thuong tai lan đe cu thu hai cho man trinh dien nam 1951 cua ong trong tac pham The African Queen cua United Artists. Ong cung đuoc đe cu vao hang muc lan thu ba voi vai dien trong phim The Caine Mutiny (1954). Ong sau đo đa nhan đuoc mot ngoi sao tren Đai lo Danh vong Hollywood vao nam 1960. Buu đien Hoa Ky cung vinh danh Bogart vao nam 1997 trong mot buoi le tai Nha hat Trung Hoa Grauman, cong bo con tem cua Bogart nhu la mot phan cua bo tem "Nhung nhan vat Hollywood huyen thoai". Nam 2006, con pho truoc ngoi nha thoi nien thieu cua ong đa đuoc đoi ten thanh Humphrey Bogart Place.


Xem them Su nghiep dien xuat cua Audrey Hepburn


Chu thich = Ghi chu =


= Tham khao =


Nguon = Trang web =
"AFI Catalog of Feature Films" [Danh muc phim anh cua AFI], catalog.afi.com (bang tieng Anh), Ban goc luu tru ngay 9 thang 8 nam 2022, truy cap ngay 13 thang 8 nam 2022
"Internet Broadway Database", ibdb.com (bang tieng Anh), Ban goc luu tru ngay 8 thang 8 nam 2022, truy cap ngay 13 thang 8 nam 2022
"Turner Classic Movies", tcm.com (bang tieng Anh), Ban goc luu tru ngay 13 thang 8 nam 2022, truy cap ngay 13 thang 8 nam 2022
"UCLA Film & Television Archive", library.ucla.edu (bang tieng Anh), Ban goc luu tru ngay 12 thang 8 nam 2022, truy cap ngay 13 thang 8 nam 2022


Lien ket ngoai "Humphrey Bogart Filmography" [Su nghiep phim anh cua Humphrey Bogart] (bang tieng Anh). Internet Movie Database. Truy cap ngay 13 thang 8 nam 2022.