Nhac indie (tieng Anh: independent music; con đuoc goi la nhac đoc lap hoac đon gian la indie) la nhac đuoc san xuat đoc lap ma khong co su can thiep cua cac hang đia thuong mai hoac cac chi nhanh cua ho; loai nhac nay co the thuc hien bang hinh thuc DIY đe thu am va xuat ban.
Duoi dang mot thuat ngu the loai, "indie" co the hoac khong bao gom nhac đuoc san xuat đoc lap. Nhieu nghe si am nhac indie khong thuoc mot phong cach hoac the loai am nhac an đinh duy nhat, am nhac tu xuat ban cua ho co the đuoc phan loai thanh nhieu dong khac nhau ma khong co ky vong lien quan đen nhac thuong mai. Thuat ngu 'indie' hay 'nhac indie' co the bat nguon tu đau thap nien 1920: trong ngu canh chi cac cong ty đien anh đoc lap. Sau đo no đuoc su dung đe phan loai mot ban nhac hoac nha san xuat nhac indie.


Hang thu am Cac hang đia đoc lap co lich su lau đoi trong viec thuc đay su phat trien cua nhac quan chung, keo dai tu thoi ky hau chien o Hoa Ky, voi cac đon vi nhu Sun Records, King Records va Stax.
Tai Vuong quoc Lien hiep Anh trong cac thap nien 1950 va 1960, cac cong ty thu am lon co nhieu quyen luc đen muc cac hang đia đoc lap phai chat vat thanh lap, cho đen khi ra mat cac khai niem moi nhu Virgin Records. Mot so nha san xuat va nghe si nguoi Anh đa cho ra đoi cac hang đia đoc lap đe lam noi phan phoi tac pham cua ho va nghe si ma ho yeu thich; đa so that bai do lien doanh thuong mai hoac bi cac hang đia lon mua lai.
Tai Hoa Ky, cac hang đia va phan phoi đoc lap thuong lien ket voi nhau đe thanh lap cac to chuc nham thuc đay thuong mai va binh đang trong nganh. Vien Thu am (noi tieng la đon vi to chuc giai Grammy) bat đau tu thap nien 1950 duoi dang mot to chuc gom 25 hang thu am đoc lap gom co Herald, Ember va Atlantic Records. Thap nien 1970 chung kien su ra đoi cua Hiep hoi phan phoi đia nhac indie quoc gia (NAIRD), ve sau tro thanh A2IM vao nam 2004. Nhung to chuc nho hon cung ton tai nhu Hiep hoi nhac indie (IMA), do Don Kulak thanh lap vao cuoi thap nien 1980. O thoi ky vang son, đon vi so huu toi 1.000 hang đia đoc lap trong danh sach thanh vien cua minh. Thap nien 1990 mang đen Cong ty thu am đoc lap lien ket (AIRCO), noi so huu thanh vien đang chu y nhat la hang đia nhac punk-thrash metal moi noi Mystic Records va Hiep hoi nha ban le nhac indie (IMRA), mot to chuc ton tai trong thoi gian ngan do Mark Wilkins va Don Kulak thanh lap. Đon vi thu hai gay chu y nhat voi mot vu kien lien quan đen phi hop tac ma đon vi đa đe trinh thay mat cho Nha phan phoi ky thuat so (Digital Distributors; thanh vien cua ho) ket hop voi Kho luu tru thu am (Warehouse Record Stores). Ket qua vu xet xu đa thu ve 178 trieu đo la My tu cac chi nhanh phan phoi cua cac hang đia lon. So tien thu đuoc đa đuoc chia cho toan bo nguyen đon.
Trong ky nguyen punk rock, so luong hang đia đoc lap ngay cang tang. Bang xep hang UK Indie Chart đuoc bien soan lan đau vao nam 1980 va viec phan phoi đoc lap đuoc to chuc tot hon tu cuoi thap nien 1970 tro đi. Tu cuoi thap nien 1970 đen thap nien 1980, mot so hang thu am đoc lap cua Vuong quoc Anh (chang han nhu Rough Trade, Fast Product, Cherry Red, Factory, Glass, Industrial, Cheree Records va Creation) đa đong gop phan nao đay ban sac tham my cho cac nghe si ma ho phat hanh đia nhac.
Vao khoang cuoi thap nien 1980, Sub Pop Records co tru so tai Seattle la trung tam cua lang nhac grunge. Vao cuoi thap nien 1990 va đau thap nien 2000, khi ma cac tep MP3 va cac trang tai nhac nhu iTunes Store cua Apple ra đoi đa thay đoi nganh cong nghiep thu am, mot lan song nhac neo soul đoc lap đa som xuat hien tu nhung lang nhac soul ngam đo thi o Luan Đon, New York, Philadelphia, Chicago va Los Angeles, chu yeu la do đai phat thanh thuong mai va cac hang thu am lon thien vi chu trong vao tiep thi, quang ba va phat song nhac pop va hip hop trong thoi ky nay. Cac hang đia đoc lap nhu Dome Record va Expansion Records o Anh, Burger, Wiener va Ubiquity Records o My cung rat nhieu hang đia khac tren khap the gioi tiep tuc phat hanh cac ban nhac va san pham nhac indie.


Phuong thuc phan phoi Mot vai hang đia đoc lap phan phoi san pham cua chinh ho trong khi nhung hang đia khac phan phoi thong qua mot hang đia lon. Nhung hang đoc lap co the thuoc so huu cua mot hang lon vi hang lon se phan phoi cho ho.
Nhung ban nhac đoc lap co the gap kho khan đe ky hop đong voi mot hang thu am co the khong quen thuoc voi phong cach cu the cua ho. Co the mat nhieu nam no luc tan hien, tu quang ba va bi tu choi truoc khi ky đuoc hop đong voi hang thu am đoc lap hoac hang thu am lon. Nhung ban nhac san sang đi theo con đuong nay can đam bao rang ho đa chuan bi san sang ca ve am nhac ma ho mang đen cung nhu nhung ky vong thanh cong thuc te cua ho.


= Hop đong cua hang thu am lon =

Hau het nghe si cua hang đia lon đeu kiem đuoc 10–16% le phi ban quyen. Tuy nhien, truoc khi mot ban nhac co the nhan đuoc bat ky khoan tien ban quyen nao cua minh, ho phai xoa ten moi khoan no cua minh tu chi phi đen bu. Nhung chi phi nay phat sinh tu khau goi album va thiet ke bia, ho tro chuyen luu dien va san xuat video. Ngoai chi phi đen bu con co tien tam ung cua nghe si, giong nhu mot khoan vay. No cho phep nghe si co tien đe song va thu am cho đen khi đia nhac cua ho đuoc phat hanh. Tuy nhien, truoc khi ho co the nhan đuoc bat ky khoan tien ban quyen nao, tien tam ung phai đuoc tra lai đay đu cho hang thu am. Vi chi nhung nghe si thanh cong nhat moi thu lai đuoc chi phi san xuat va tiep thi, khoan no cua mot nghe si khong thanh cong co the chuyen sang album tiep theo cua ho, tuc la ho nhan đuoc rat it hoac khong lay đuoc tien ban quyen.
Goi tien tam ung cua hang đia lon thuong lon hon nhieu so voi cac hang đoc lap. Cac hang đia lon co the tra truoc cho cac nghe si trong khoang tu 150.000 đen 500.000 đo la My. Mot vai hang đia đoc lap nho hon khong cung cap tien tam ung nao; chi chi phi ghi am, goi album va thiet ke bia cung co the đen bu. Neu mot nghe si khong nhan đuoc khoan tam ung nao, ho se no cong ty thu am cua minh it tien hon, do đo cho phep ho bat đau nhan sec tien ban quyen som hon neu doanh so ban hang đam bao. Tuy nhien, vi hang thu am thuong đen bu rat nhieu chi phi khac nhau, nen viec nhan đuoc khoan tam ung lon nhat co the thuc su co loi cho nghe si vi ho co the khong thay bat ky sec tien ban quyen nao trong mot thoi gian dai. Mot loi the khac cua viec nhan tien tam ung; so tien tam ung ma nghe si no cua hang đia chi đen bu thong qua tien ban quyen cua nghe si, khong phai thong qua tra lai chinh khoan tien tam ung.


= Hop đong cua hang thu am đoc lap =
Hop đong cua hang đia đoc lap thuong giong voi hop đong do cac hang đia lon đua ra vi chung co trach nhiem phap ly tuong tu can xac đinh truoc khi đai dien cho mot nghe si. Tuy nhien, co nhung điem khac biet thuong lien quan đen tien tam ung, chi phi phong thu va tien ban quyen thap hon nen it đuoc lua chon đinh dang album. Do nhung han che ve tai chinh, cac hang đoc lap thuong chi tieu it hon nhieu cho khau tiep thi va quang cao so voi cac hang lon. Nhung voi ty le tien ban quyen tra cho cac nghe si va quang cao thap hon, cac hang đoc lap thuong co the thu đuoc loi nhuan tu so luong ban ra thap hon so voi tiem nang cua mot hang lon.
Mac du khong pho bien, đa co truong hop nghe si thoa thuan chia loi nhuan voi cac hang thu am đoc lap, trong đo co the nhan đuoc toi 40–50% loi nhuan rong. Trong loai hop đong nay, loi nhuan rong sau khi loai bo moi chi phi đuoc chia giua hang đia va nghe si theo ty le phan tram đa thuong luong. Tuy nhien, cac thoa thuan o dang nay co the mat nhieu thoi gian hon đe nghe si thu đuoc bat ky khoan loi nhuan nao neu co, vi moi chi phi – chang han nhu thu am, san xuat, quang ba va tiep thi, video am nhac... cung đuoc tinh đen. Chi khi mot nghe si đoc lap tro nen noi tieng thi nhung thoa thuan kieu nay moi co loi hon.
Hang đia đoc lap chu yeu dua vao mang luoi ca nhan hoac "truyen mieng" đe quang ba. Hang đia đoc lap co xu huong tranh cac chien thuat tiep thi kinh phi cao, von thuong khong nam trong ngan sach cua mot hang đoc lap. Tat nhien, đieu nay gop phan lam giam tong chi phi san xuat va co the giup nghe si nhan đuoc tien ban quyen som hon. Cac hang đia lon co xu huong theo doi cac nghe si cua hang indie va đanh gia muc đo thanh cong cua ho, đong thoi co the đe nghi ky hop đong voi cac nghe si đoc lap khi hop đong cua ho het han. Hang lon cung co the yeu cau mua hop đong cua nghe si tu hang đoc lap truoc khi hop đong het han, mang lai cho hang đoc lap mot khoan thanh toan tai chinh khong lo neu ho chon ban hop đong.


Canh tranh giua xuat ban đoc lap va truyen thong Doanh so ban nhac indie rat kho theo doi, nhung vao nam 2010, nha ban le đoc lap CD Baby tuyen bo đa tieu thu hon 5 trieu đia CD trong suot thoi gian đon vi nay hoat đong. CD Baby khong con bao cao so luong đia CD đa ban, nhung vao nam 2010 ho tuyen bo đa tra tong cong 107 trieu đo la My cho cac nghe si trong suot thoi gian đon vi hoat đong va hien tai tuyen bo rang con so nay đen nam 2016 la hon 200 trieu đo la My.
Kho co the đanh gia doanh so ban hang tu cac nguon phi truyen thong chu yeu đen tu viec khai thac thi truong đang mo rong hay tu viec bon rut doanh so ban hang tu phan phoi CD truyen thong, khi ma RIAA tuyen bo rang vi pham ban quyen am nhac gay thiet hai 12,5 ty đo la My cho nen kinh te thuong nien cua Hoa Ky.


Bau chon Is This It cua The Strokes đa đuoc tap chi GQ bau la album nhac indie hay nhat moi thoi đai, trong khi danh hieu album nhac indie hay nhat moi thoi đai cua NME thuoc ve Boy in da Corner cua Dizzee Rascal.


Xem them Nhac underground
Gioi nhac indie


Chu thich Đoc them Fonarow, Wendy Cagur. Empire of Dirt: The Aesthetics and Rituals of British Indie Music. Wesleyan, 2006. ISBN 0-8195-6811-2ISBN 0-8195-6811-2