"Loi nguoi ra đi", hay con co ten goi "Rang khang chien con truong ky", la mot ca khuc thuoc dong nhac cach mang va nhac tru tinh Viet Nam đuoc sang tac boi nhac si Tran Hoan vao nam 1950. Bai hat noi ve cau chuyen tinh cua nhac si khi phai chia tay vo minh đe thuc hien nhiem vu cong tac moi. Tuy nhien, trong cac vung khang chien o Viet Nam, bai hat bi han che đen cam pho bien do bi cho la "uy mi".
Khi pho bien bai hat tai mien Nam Viet Nam duoi hai chinh the Quoc gia Viet Nam va Viet Nam Cong hoa, nhac si Hoang Thi Tho đa sua loi cua ca khuc, tham chi cung co y kien cho rang ong la đong tac gia cung nhac si Tran Hoan. Bai hat sau nay đa đuoc nhieu ca si o Viet Nam the hien, thu am o nhieu thoi ky, đuoc nhieu nguoi Viet yeu thich.


Hoan canh ra đoi Vao nam 1950, nhac si Tran Hoan chuyen cong tac ve Hai Phong, sau khi cuoi vo la Thanh Hong. Ong khi đo tinh co đoc đuoc bai tho "Em van đoi anh ve" cua Konstantin Mikhailovich Simonov va tu đo co cam xuc, sang tac nen nhac pham, lay ten la "Rang khang chien con truong ky", voi nhung ca tu lien quan đen cuoc khang chien chong Phap cua Viet Nam Dan chu Cong hoa nhu "Rang khang chien con truong ky va con gian kho" hay "Mau con roi, xuong con roi, bao lop nguoi tien tuyen tuon ra", cum tu "khang chien" đuoc điep lai o mot vai khuc.
Bai hat ban đau co 3 loi va đuoc cho la hop voi tam trang cua nguoi linh Viet Nam Dan chu Cong hoa, đuoc pho bien nhanh o Lien khu III va IV. Đoan van cong Su đoan 320, do nhac si Huy Du chi huy, đa the hien bai hat nay va pho bien no o vung đong bang song Hong. Du co nhieu nguoi hat, tuy nhien, mot vai lanh đao khong muon pho bien bai hat nay rong rai vi cho rang no "uy mi", "lang man tieu tu san". Tham chi, bai hat con bi cam pho bien trong vung khang chien. Đieu nay lam Tran Hoan phai chap nhan vi "anh huong đen dung khi chien đau cua quan va dan ta [Viet Nam Dan chu Cong hoa] luc đo" va bi cho la "khong đuoc tu do triet đe trong sang tao".


Pho bien tai mien Nam Viet Nam Bai hat nay con đuoc pho bien ca vao mien Nam Viet Nam, vung thuoc quyen kiem soat cua Phap luc bay gio va sau nay la Viet Nam Cong hoa. Trong mot ban in vao nam 1954, nhac si Hoang Thi Tho đa sua loi ca khuc cho phu hop voi tinh hinh mien Nam Viet Nam luc đo, ngoai ra cung ghi chung tac gia voi Tran Hoan va co mot so y kien cho rang, phai ghi chung nhu vay đe de xuat ban o mien Nam. Co nhung thong tin cho rang bai hat cua Tran Hoan đong tac gia voi Hoang Thi Tho. Ngay ca nhan đe bai hat "Rang khang chien con truong ky" cung bi đoi thanh "Loi nguoi ra đi", mac du nhac si Tran Hoan khong biet ai đa đoi ten ca khuc, nhung van chap nhan va cai ten bi sua nay ton tai đong thoi đuoc biet đen nhieu đen hien tai. Tap nhac Nhung ca khuc mot thoi vang bong 1930–1950 cua Van Giang xuat ban nam 1971 o Viet Nam Cong hoa đa in ca 3 loi cua ca khuc voi nhan đe "Loi nguoi ra đi", nhung chi đe ten nhac si Tran Hoan, va cac cum tu "khang chien" đeu khong xuat hien trong loi đuoc in. Cuon Ca tu trong am nhac Viet Nam đa in nhan đe bai hat goc la "Rang khang chien con truong ky" cung loi ca goc; ngoai ra loi bai hat bi sua đuoc đat duoi nhan đe "Loi nguoi ra đi".
Chinh quyen Viet Nam Cong hoa đa su dung ca khuc nay trong chien dich chieu hoi cua ho, cung voi mot so nhac pham khac co xuat xu tu mien Bac. Bai hat đuoc cho la cung đuoc nhieu binh linh cua Quoc gia Viet Nam va Viet Nam Cong hoa hat moi khi buon tinh. "Loi nguoi ra đi" đa đuoc thu am o mien Nam Viet Nam qua cac giong ca cua Nguyen Huu Thiet, Ngoc Cam, Khanh Ly,...


Đon nhan va trinh dien sau 1975 Sau ngay 30 thang 4 nam 1975, trong mot lan vao cong tac o Đong bang song Cuu Long, nhac si Tran Hoan to ra ngac nhien khi nhieu nguoi o khu vuc nay đa thuoc bai hat "Loi nguoi ra đi" cua ong, goi ong la tac gia ca khuc. Nghe si Thu Hien đa the hien ca khuc nay va đuoc truyen phat rong rai qua song Đai Tieng noi Viet Nam. "Loi nguoi ra đi" cung đa đuoc nhieu ca si the hien trong giai đoan nay, ma Bao Yen đuoc xem la mot trong nhung nguoi the hien thanh cong; đong thoi đuoc nhieu the he khan gia yeu thich. Tu Ngoc va cong su (2000) trong cuon Am nhac moi Viet Nam – tien trinh va thanh tuu đa nhan xet nhac pham nay "khong chet", "tu tim loi re".
Khi nhac si Tran Hoan qua đoi nam 2003, "Loi nguoi ra đi" đuoc chon lam ten cho mot đem nhac tuong niem nhac si o Thanh pho Ho Chi Minh. Nam 2013, trong mot đem nhac mung Ngay thuong binh liet si o Viet Nam, "Loi nguoi ra đi" đa đuoc Van Khanh trinh bay trong mot chuong chu đe ve cuoc khang chien chong Phap o nuoc nay. Vao nam 2021, trong mot chuong trinh ky niem 46 nam thong nhat Viet Nam, hai nghe si Thanh Ngan va Trong Phuc đa the hien mot ban tan co giao duyen dua tren ca khuc nay va đuoc Hoang Song Viet viet loi.


Tham khao = Chu thich =


= Thu muc =
Duong Viet A (2000), Ca tu trong am nhac Viet Nam, Ha Noi: Vien Am nhac
Tran Hoan (2011), Loi nguoi ra đi – 111 tinh khuc (1945 - 2001), Nha xuat ban Ha Noi
Tu Ngoc; Nguyen Thi Nhung; Vu Tu Lan; Nguyen Ngoc Oanh; Thai Phien (2000), Am nhac moi Viet Nam – tien trinh va thanh tuu, Ha Noi: Vien Am nhac, OCLC 682149444
Van Giang (1971), Nhung ca khuc mot thoi vang bong 1930–1950, Sai Gon: Nha xuat ban Hien Đai


Lien ket ngoai "Nhac si Tran Hoan va nhung ca khuc tru tinh". VnExpress. ngay 27 thang 8 nam 2002.
"Loi Nguoi Ra Đi - Hoang Thi Tho, Tran Hoan - Ngoc Cam, Nguyen Huu Thiet trinh bay". Kenh YouTube Nhac Xua Sai Gon Pre75.
"Loi Nguoi Ra Đi - Bao Yen hat". YouTube.