Maria Teresa Bojaxhiu  (con đuoc goi la thanh Teresa thanh Kolkata; ten khai sinh la Anjeze Gonxhe Bojaxhiu; phat am tieng Albania: [aˈɲɛzə ˈɡɔndʒɛ bɔjaˈdʒi.u]; 26 thang 8 nam 1910 – 5 thang 9 nam 1997), đuoc biet đen rong rai voi danh hieu Me Teresa, la mot nu tu va nha truyen giao Cong giao Roma nguoi An Đo goc Albania.
Ba sinh tai Skopje (thu đo Cong hoa Bac Macedonia ngay nay), khi đo thuoc Đe quoc Ottoman. Sau khi song o Macedonia trong 18 nam, ba toi Ireland roi An Đo, noi ba song trong phan lon cuoc đoi con lai. Ba sang lap Dong Thua sai Bac Ai tai Kolkata (Calcutta), An Đo nam 1950. Trong hon bon muoi nam, ba cham soc nguoi ngheo, benh tat, tre mo coi, nguoi hap hoi, trong khi hoan tat nhiem vu lanh đao dong tu phat trien khap An Đo, va đen cac quoc gia khac.
Nam 1970, Me Teresa tro thanh mot nhan vat toan cau noi tieng voi cac hoat đong nhan đao cuu giup nguoi ngheo va nhung nguoi song trong hoan canh tuyet vong, mot phan la nho mot quyen sach va cuon phim tu lieu tua đe Something Beautiful for God cua Malcome Muggeridge. Ba đuoc trao Giai Nobel Hoa binh nam 1979 nhu mot su vinh danh cho cac hoat đong nhan đao cua ba.
Dong Thua sai Bac ai cua Me Teresa tiep tuc phat trien, đen thoi điem ba tu tran, to chuc tu thien nay đang đieu hanh 610 co so truyen giao tai 123 quoc gia, trong đo co cac nha tro va nha tinh thuong co nguoi mac benh HIV/AIDS, cung nhu benh nhan phong va lao, cac bep an tu thien, cac chuong trinh tu van cho gia đinh va tre em, cac trai mo coi, va truong hoc.
Mac du Teresa đuoc ton vinh boi nhieu ca nhan, chinh quyen va cac to chuc, ba cung la muc tieu cua khong it chi trich tu nhung nguoi nhu Christopher Hitchens, Aroup Chatterjee, va Vishva Hindu Parishad. Thuong thi nhung phe phan nay nham vao no luc cai đao khong tu nguyen trong cong tac tu thien bao gom viec rua toi cho nhung nguoi sap chet, lap truong cung ran chong pha thai va viec cho rang su ngheo kho co the tao đieu kien cho nhung loi ich tam linh.
Sau khi mat, ba đuoc Giao hoang Gioan Phaolo II phong chan phuoc. Chu nhat ngay 4 thang 9 nam 2016, Giao hoang Phanxico đa chu su thanh le tuyen thanh cho ba tai Quang truong Thanh Phero o Vatican voi khoang 120.000 nguoi tham du.


Thieu thoi Anjeze Gonxhe Bojaxhiu (trong tieng Albania, "Anjeze" la Ane; "Gonxhe" nghia la "nu hong") chao đoi ngay 26 thang 8 nam 1910 tai Skopje, luc đo la thu phu cua tinh Kossovo Vilayet thuoc Đe quoc Ottoman; nay la thu đo Cong hoa Macedonia. la con ut cua mot gia đinh đen tu Shkoder, Albania, cha me cua co la Nikola va Dranafile (tieng Albania nghia la "hoa hong") Bojaxhiu. Nikola co hoat đong chinh tri tai Albania. Nam 1919, sau mot cuoc hoi hop ong nga benh va qua đoi khi Agnes moi len tam. Sau khi cha mat, me nuoi duong co trong đuc tin Cong giao Roma. Theo nguoi viet tieu su Teresa, Joan Graff Clucas, tu khi con tho au, Agnes đa ham thich đoc cac cau chuyen ve cuoc đoi cac thua sai va hoat đong cua ho, đen tuoi 12 co tin rang nen hien minh cho đoi song ton giao. Nam 18 tuoi, co gia nhap Dong Nu tu Loreto, tu đo co khong bao gio gap lai me va chi.
Truoc tien, Agnes đen Tu vien Loreto o Rathfarnham, Ai Nhi Lan đe hoc tieng Anh, ngon ngu dong Loreto dung đe day hoc tai An Đo. Co đen An Đo nam 1929, va bat đau cuoc đoi nu tu tap sinh tai Darjeeling, gan day Himalaya. Ngay 24 thang 5 nam 1931, co lam le tien khan đe tro thanh nu tu. Co chon ten Teresa theo ten Therese de Lisieux, thanh bon menh cua cac thua sai. Ngay 14 thang 5 nam 1937, Teresa khan tron đoi, khi ay co đang day hoc tai truong Loreto o phia đong Calcutta.
Mac du ban ron voi nhiem vu giang day tai truong, Teresa ngay cang quan tam đen cuoc song ngheo kho nhan nhan chung quanh co tai Calcutta. Nan đoi nam 1943 mang nhieu đieu bat hanh va chet choc đen thanh pho; roi cac cuoc bao đong giua nguoi Hindu va nguoi Hoi giao trong thang 8 nam 1946 nhan chim thanh pho nay trong noi kinh hoang va su tuyet vong.


Dong Thua sai Bac ai Ngay 10 thang 9 nam 1946, Teresa trai nghiem đieu ma co mieu ta la "on goi trong on goi" khi co đang tren đuong đen Tu vien Loreto o Darjeering cho thoi ky tinh tam hang nam. "Toi phai roi tu vien đe giup đo nguoi ngheo va song chung voi ho. Đo la menh lenh. Khong chiu tuan theo co nghia la đanh đo đuc tin." Nam 1948, Teresa khoi đau cong tac thua sai giua nguoi ngheo, co thay bo ao truyen thong cua dong Loreto bang trang phuc chira gian di bang vai cotton vien mau lam. Co nhap tich An, va đi vao cac khu nha o chuot. Truoc tien, Teresa mo mot truong hoc o Motjhil, roi bat đau cham soc nhung nguoi ban cung đoi khat.

Teresa viet trong nhat ky rang nam đau tien co gap vo so kho khan. Vi khong co nguon cung ung tai chinh, co phai phu thuoc vao hoat đong quyen gop thuc pham va nhu yeu pham. Trong nhung thang đau, co phai đau tranh voi su hoai nghi, đon đoc va su cam do quay tro lai cuoc song tien nghi trong tu vien. Teresa ghi lai trong nhat ky: Chua chung ta muon toi phai la mot nu tu tu do an minh duoi su ngheo kho cua thap tu gia. Hom nay toi hoc đuoc mot bai hoc hay. Su ngheo kho cua nguoi ngheo that la nghiet nga. Trong khi tim kiem mot ngoi nha, tay chan toi đau nhuc vi đi bo. Toi suy nghi, nguoi ngheo con chiu đung su nhuc nhoi boi phan hon trong the xac va linh hon khi tim kiem mot cho tru than, thuc an va suc khoe. Khi ay, cuoc song tien nghi tai Loreto xuat hien đay quyen ru. ‘Chi can noi mot loi, tat ca se tro lai voi co,’ Ke cam do cu tiep tuc noi…. Chua oi, đay la su tu nguyen, vi con yeu Chua, con muon o lai va lam bat cu đieu gi theo Thanh Y. Con khong khoc đau, du chi mot giot le.

Ngay 7 thang 10 nam 1950, Vatican chap thuan cho Teresa khoi đau mot dong tu sau nay tro thanh Dong Thua sai Bac ai. Su mang cua dong la cham soc, theo loi Teresa, "nguoi đoi khat, tran truong, ke khong nha, nguoi tan tat, nguoi mu, benh nhan phong, bat cu ai đang cam thay thua thai, bi cam ghet, ruong bo trong xa hoi, nhung nguoi đang la ganh nang cua xa hoi va bi moi nguoi xa lanh." Tien khoi chi la mot dong tu nho voi 13 tap sinh o Calcutta; ngay nay co hon 4 000 nu tu đieu hanh cac co nhi vien, trai đieu duong AIDS, va cac trung tam tu thien tren khap the gioi. Dong tu cung cham soc nguoi ti nan, nguoi khuyet tat, gia lao, nghien ruou, nguoi ngheo va nguoi vo gia cu, nan nhan lu lut, dich benh, va nan đoi.
Nam 1952, Me Teresa mo ngoi nha đau tien cham soc nguoi sap chet. Voi su ho tro tu cac vien chuc An, ba cho sua mot ngoi đen An giao hoang phe thanh Nha Kalighat cho nguoi Hap hoi, mot trai đieu duong mien phi cho nguoi ngheo. Sau nay ba đoi ten thanh Kalighat, Nha Thanh Tam (Nirmal Hriday). Nhung nguoi đuoc mang đen đay đuoc cham soc y te va đuoc chet trong nhan pham, đuoc chon cat theo niem tin ton giao cua ho; nguoi Hoi giao đuoc đoc kinh Quran, nguoi Hindu đuoc tay rua bang nuoc song Hang, va nguoi Cong giao đuoc lam le xuc dau thanh. "Mot cai chet đep", ba noi, cho nhung nguoi tung song kiep thap hen nhu nhung con vat, nhung chet nhu nhung thien than – đuoc yeu thuong va đuoc trong vong." Khong lau sau đo, ba mo mot ngoi nha cho nhung nguoi mac benh Hansen (phong cui), đat ten la Shanti Nagar (Thanh pho Hoa binh). Dong Thua sai Bac ai cung thanh lap mot so co so y te mo rong tren khap Calcutta, cung cap thuoc men, thuc pham.
Nam 1955, Teresa mo Nirmala Shishu Bhavan, Nha Trai tim Vo nhiem đon tiep tre mo coi va thanh thieu nien vo gia cu.

Dong tu ngay cang thu hut nhieu tap sinh va nhan nhieu đong gop tu thien. Đen thap nien 1960, Dong Thua sai Bac ai thanh lap cac nha đieu duong, trai mo coi, va trai phong tren khap An Đo, roi phat trien tren khap the gioi. Ngoi nha đau tien ngoai An Đo đuoc thanh lap o Venezuela nam 1965 voi nam nu tu. Nam 1968, đen La Ma, Tanzania, va Ao. Trong thap nien 1970, dong tu thiet lap cac ngoi nha va to chuc trong hon muoi quoc gia o chau A, chau Phi, chau Au, va Hoa Ky.
Tuy nhien, triet ly hanh đong cua ba gap phai mot so chi trich. Trong khi nhin nhan rang khong co nhieu chung cu đuoc đua ra đe chong lai Teresa, David Scott nhan xet rang ba tu gioi han minh trong pham vi hoat đong nham cuu song nguoi khac thay vi no luc giai quyet nan ngheo đoi. Quan điem cua Teresa ve su đau kho cung bi phe phan boi mot bai viet đang tren tuan bao Alberta Report cua Canada, vi ba cho rang su đau kho se đem con nguoi đen gan Chua Gie-xu hon. Cac tap chi y khoa, nhat la The Lancet va British Medical Journal, to ra quan ngai ve cach cham soc benh nhan thoi ky cuoi tai nhung nha danh cho nguoi hap hoi, ghi nhan viec tai su dung kim tiem duoi da, đieu kien song toi te, trong đo co viec tam lanh tat ca nguoi benh, va khong ap dung phuong phap chan đoan phoi hop.
Nha bao Christopher Hitchens la mot trong so nhung nguoi phe phan Teresa manh me nhat. Ong đuoc giao viet kich ban va thuyet minh cuon phim tai lieu Hell’s Angel cua Kenh 4 Anh Quoc ve Teresa sau khi Aroup Chatterjee khuyen khich thuc hien chuong trinh nay, mac du Chatterjee cung khong hai long voi "cac tiep can đay cam xuc" cua cuon phim. Trong cuon "The Missionary Position" (1995) cua ong, Hitchens chi trich Teresa nang ne hon.
Chatterjee viet rang sinh thoi Me Teresa va nhung nguoi viet tieu su chinh thuc cua ba tu choi hop tac voi ong trong cuoc đieu tra, va ba khong the tu bien ho truoc nhung phe phan tren bao chi phuong Tay. Ong dan mot bai viet tu to The Guardian cua Anh đua ra nhung "chi tiet phe phan ve đieu kien song tai nhung trai mo coi cua ba….nhung cao buoc ve su vo tam cung nhu nhung lam dung the xac va tinh cam", cung co mot phim tai lieu khac, Mother Teresa: Time for Change? phat song tai vai nuoc chau Au. Trong so nhung nguoi chi trich Teresa con co Tariq Ali, mot thanh vien cua ban bien tap cua to New Left Review o Anh, va mot nha bao đieu tra sinh truong o Ai Nhi Lan Donald MacIntyre. Do lap truong cua minh, ca Chatterjee va Hitchens cung tro thanh nhung đoi tuong bi chi trich.
Vao dip ky niem nam thu nhat ngay mat cua Me Teresa, Tap chi Stern cua Đuc cho đang mot bai viet ve nhung cao buoc lien quan đen cac van đe tai chinh, va viec su dung cac khoan quyen gop. Cac tap chi y hoc cung đua ra nhung chi trich lam day len cac quan điem khac nhau ve nhung uu tien đap ung nhu cau cua benh nhan.
Christopher Hitchens, nhan chung duy nhat đuoc Vatican đe nghi trinh bay chung cu chong lai viec phong chan phuoc va phong thanh cho Teresa, lap luan rang, "ba khong co y đinh giup đo nguoi khac", ong cung cao buoc ba đa noi doi nhung nguoi hien tang ve viec su dung nhung khoan đong gop cua ho. "Nho noi chuyen voi ba, toi phat hien ra rang ba khong lam viec đe xoa ngheo," loi cua Hitchens, "Ba lam viec đe gia tang so giao dan Cong giao. Ba noi, ‘Toi khong phai la nhan vien cong tac xa hoi. Toi lam viec khong phai vi muc tieu nay. Toi lam the la cho Chua Ki-to. Toi lam the la cho giao hoi.’"


Quoc te Nam 1982, khi cuoc bao vay Beirut len đen đinh điem, Me Teresa đa thanh cong trong no luc giai cuu 37 tre em mac ket trong mot benh vien giua mat tran bang cach đam phan cho mot cuoc ngung ban giua quan đoi Israel va du kich Palestine. Đuoc cac nhan vien Hong Thap Tu ho tong, ba bang qua tran đia đe đen ngoi benh vien đo nat va giai cuu cac benh nhi
Khi Đong Au bat đau mo cua vao cuoi thap nien 1980, Teresa cho tien hanh hang chuc đe an tai cac quoc gia trong vung. Khong he nao nung khi bi chi trich ve lap truong cung ran cua ba ve viec chong pha thai va li di, ba chi noi, "Nguoi ta noi gi cung mac, ban chi can cuoi va tiep tuc cong viec cua minh."
Me Teresa đa đen Ethiopia cuu giup nhung nguoi bi nan đoi, đen Chernobyl giup nguoi nan nhan phong xa, va đen voi nan nhan đong đat o Armenia. Nam 1991, lan đau tien ba tro lai que huong va mo ngoi nha Dong Thua sai Bac ai tai Tirana, Albnia.
Nam 1966, ba đieu hanh 517 co so tu thien tren hon 100 quoc gia. Trai qua nhieu nam, Dong Thua sai Bac ai cua Me Teresa tu thanh phan nhan su chi 12 nguoi đa phat trien đen hang ngan nguoi phuc vu "nhung nguoi ngheo nhat cua dan ngheo" tai 450 trung tam tren khap the gioi.


Cuoi đoi cua ba Me Teresa bi con đau tim khi đen Roma nam 1983 trong chuyen vieng tham Giao hoang Gioan Phaolo II. Sau con đau tim thu hai nam 1989, ba đuoc đat may tao nhip tim nhan tao. Nam 1991, sau khi mac benh cum luc đang o Mexico, benh tim tro nang. Ba muon tu nhiem khoi vi tri lanh đao Dong Thua sai Bac ai, nhung cac nu tu, trong mot cuoc bo phieu kin, yeu cau ba o lai. Me Teresa đong y tiep tuc cong viec lanh đao dong tu.
Thang 4 nam 1996, ba bi te nga gay xuong đon, roi phai qua lan phau thuat tim, suc khoe ba suy giam ro. Ngay 13 thang 3 nam 1997, Me Teresa tu chuc lanh đao dong tu, va tu tran ngay 5 thang 9 nam 1997.
Tong Giam muc Calcutta, Henry Sebastian D’Souza, thuat lai rang ong cho mot linh muc đen lam phep đuoi quy cho Teresa voi su cho phep cua ba trong lan đau ba vao benh vien khi bi đau tim, vi ba nghi rang ba đang bi ma quy tan cong.
Vao thoi điem Me Teresa tu tran, dong tu cua ba co hon 4 000 nu tu, voi su ho tro cua 300 tu si, va hon 100 000 nguoi tinh nguyen. Ho đieu hanh 610 co so tu thien tai 123 nuoc, trong đo co cac nha te ban, nhung ngoi nha mo cho nguoi mac benh HIV/AIDS, nguoi phong cui, lao, cac nha bep cung cap thuc an, cac chuong trinh tu van gia đinh va tre em, trai mo coi, va truong hoc.


Vinh danh = An Đo =
Me Teresa đuoc quang o Nha tho St Thomas, Kolkata trong mot tuan truoc khi đuoc an tang vao thang 9 nam 1997. Chinh phu An Đo tuyen bo quoc tang đe vinh danh con nguoi tung cuu giup nhieu nguoi ngheo kho thuoc cac ton giao khac nhau tren đat nuoc An. Truoc đo nam 1962, ba đuoc chinh phu An trao giai Padma Shri. Trong nhung thap nien ke tiep ba đuoc trao tang cac giai thuong lon nhu Giai Jawaharlal Nehru cho su Hieu biet Quoc te (nam 1972), va nam 1980 la giai thuong dan su cao quy nhat An Đo, Bharat Ratna
Tuy nhien, tai An Đo, cung co nhung nhan đinh khac ve Teresa. Aroup Chatterjee, mot bac si sinh truong o Calcutta nhung song o Luan Đon va tung lam viec cho Dong Thua sai Bac ai, cho rang Teresa đa quang ba mot hinh anh tieu cuc ve thanh pho nay.. Đang Bharatiya Janata (BJP) tung bat đong voi Teresa ve nhung nguoi thuoc đang cap Dalit (ha tien) theo Co Đoc giao, nhung khi ba mat, ho đa len tieng ca tung va cu đai dien đen du tang le. Gan đay hon, nhat bao The Telegraph cua An Đo tung goi Me Teresa la "vi thanh cua nhung nguoi khon cung", lai keu goi "Roma nen đieu tra xem co phai ba khong chiu lam gi đe thay đoi đieu kien song toi te cua nguoi ngheo, ma chi lo cham soc nguoi benh va nguoi hap hoi, va su dung ho cho muc tieu khoi goi xuc cam đao đuc."


= The gioi =
Nam 1962, Me Teresa đuoc trao giai Ramon Magsaysay ve su Hieu biet Quoc te cho nhung hoat đong cua ba o Đong va Nam A, "Ban Quan tri nhin nhan su nhan thuc sau sac va đay thuong cam cua ba danh cho nhung nguoi ngheo kho o mot xu so xa la." Đen đau thap nien 1970, Me Teresa tro nen mot nhan vat noi tieng the gioi, phan lon la do cuon phim tai lieu Something Beautiful for God do Malcom Muggeridge san xuat nam 1969, cung nhu quyen sach cung ten cua ong xuat ban nam 1971. Khi thuc hien cuon phim, co nhung đoan phim phai quay trong đieu kien anh sang khong tot, nhat la tai Nha danh cho nguoi Hap hoi, đoan lam phim nghi rang se khong the su dung nhung thuoc phim nay. Tuy nhien, khi tro ve tu An Đo, chung lai co anh sang rat tot. Muggeridge cho đo la phep la do "anh sang than thuong" tu Me Teresa. Nhung nguoi khac trong đoan lam phim thi nghi rang đo la nho loai phim cuc nhay cua Kodak. Ve sau, Muggeridge chap nhan đuc tin Cong giao.

Cung luc, the gioi Cong giao khoi su ton vinh Me Teresa. Nam 1971, Giao hoang Phaolo VI trao tang ba Giai Hoa binh Giao hoang Gioan XXIII lan thu nhat, khen ngoi ba ve nhung gi đa lam cho nguoi ngheo, the hien long nhan ai Kito va no luc đau tranh cho hoa binh. Nam 1976, ba đuoc trao Giai Pacem in Terris. Sau khi mat, giao hoi đay manh quy trinh phong thanh cho Me Teresa, hien ba đa đuoc phong hien thanh.
Cac chinh phu va nhung to chuc dan su cung tim đen ton vinh Me Teresa. Vuong quoc Anh va Hoa Ky nhieu lan trao tang ba giai thuong cac loai, cao quy nhat la Order of Merit cua Anh Quoc nam 1983, va cong dan danh du cua My ngay 16 thang 11 nam 1996. Que huong Albania cua Me Teresa cung danh cho ba Huan chuong Vang Nha nuoc nam 1994.
Nam 1979, Me Teresa đuoc trao tang Giai Nobel Hoa binh cho "nhung hoat đong dien ra trong su đau tranh vuot qua su ngheo kho va cung quan, la nhung đieu đe doa hoa binh." Ba tu choi bua tiec mung truyen thong va yeu cau goi so tien 192 000 USD cho nguoi ngheo o An Đo, noi rang nhung phan thuong tren the gian chi co gia tri chi nao chung giup ich nhung nguoi thieu thon tren the gioi. Khi nhan giai thuong, ba đat cau hoi, "Chung ta co the lam gi đe thang tien nen hoa binh the gioi?", va đua ra cau tra loi, "Hay ve nha va yeu chinh gia đinh minh." Bai đap tu cua Me Teresa cung dua tren chu đe nay, "Khap noi tren the gioi, khong chi o nhung nuoc ngheo, toi thay xoa ngheo o phuong Tay con kho khan hon. Khi toi nhat mot nguoi ngoai đuong pho, đang đoi khat, toi cho nguoi ay mot đia com, mot mieng banh, toi cam thay hai long vi đa cuu đoi cho nguoi ay. Nhung khi mot nguoi bi gat bo, cam thay minh song thua thai, khong đuoc yeu thuong, song trong kinh hai, con nguoi đang bi gat ra ben le xa hoi – su ngheo kho ay la khon kho hon, toi thay rat kho ma cuu giup." Ba cung chi ra rang pha thai "la ke huy diet nguy hiem nhat cho nen hoa binh the gioi"
Cac cong đong ton giao va the tuc đeu thuong tiec Me Teresa khi ba ta the. Thu tuong Pakistan Nawaz Sharif noi rang ba la "mot ca nhan đoc đao va hiem co, đa cong hien đoi minh cho nhung muc đich cao đep. Cuoc đoi lau dai cua ba đuoc danh đe cham soc nguoi ngheo, nguoi benh, nguoi bat hanh đa tro thanh mot trong nhung hinh mau cao quy nhat ve long tan tuy phuc vu nhan loai. Cuu Tong Thu ky Lien Hop Quoc Javier Perez de Cuellar nhan xet: "Ba la Lien Hop Quoc. Ba la hoa binh cua the gioi."


Đoi song Tam linh Khi phan tich cac hoat đong va thanh qua cua ba, Giao hoang Gioan Phaolo II đat cau hoi: "Tu đau ma Me Teresa tim đuoc suc manh va long kien đinh hau co the hoan toan hien minh cho viec phuc vu nguoi khac? Ba tim thay no trong su cau nguyen va trong su tinh tam suy nghiem huong ve Chua Gie-su, va Thanh Tam cua Ngai." Trong cuoc song rieng tu, Me Teresa trai qua mot thoi gian dai chiu đung su kho heo, can coi trong tam linh, su tinh luyen va thu nghiem đuc tin trong "đem toi cua linh hon" keo dai gan nam muoi nam cho đen cuoi đoi, suot thoi gian ay "ba khong he cam nhan gi het ve su hien dien cua Thien Chua", - "trong long cung nhu khi tham du Bi tich Thanh the" - theo loi cua Linh muc Brian Kolodiejchuk, nguoi chiu trach nhiem trinh bay thinh cau va thu thap chung cu cho quy trinh phong thanh cho Teresa. Boc lo nhung hoai nghi ve su hien huu cua Thien Chua, va noi đau dan xe tam linh vi thieu vang đuc tin, ba viet, 

Theo Brian Kolodiejchuk, co the co mot so nguoi giai thich sai đieu Teresa muon noi, đuc tin cua ba đoi voi Thien Chua khong he sut giam, trong khi Teresa đanh mat cam giac ke can Thien Chua, ba khong he tra van ve su hien huu cua ngai. Nhieu vi thanh khac cung co nhung trai nghiem tuong tu nhu truong hop cua Thanh Teresa Lisieux.
Me Teresa yeu tat ca moi nguoi, vi vay ba muon đieu tot nhat cho tat ca nhung nguoi ma ba gap - va đo la đe đua moi nguoi đen gan Chua. Theo su hieu biet va niem tin cua ba, niem tin vao Thien Chua la von quy nhat cho moi nguoi, nhung ba khong bao gio can thiep vao đoi song tam linh cua nguoi khac. Ba noi: 


Dong thoi gian 1910 - Ngay 26 thang 8, Agnes Bojaxhui co con gai ut cua Nicola va Drana sinh ra va lon len tai Skopje, thu phu cua Cong Hoa Albania thuoc Macedonia.

Ngay 27 thang 8, Agnes đuoc chiu phep Thanh Tay tai nha tho giao xu Thanh Tam Chua Gie-su va đuoc nhan thanh hieu A-ne (Gonxha - A-ne).

1918 – Cha cua Agnes, ong Nicola qua đoi đot ngot. Ong chet vi bi đau đoc sau mot cuoc hop chinh tri.
1924 – Lazan, anh trai cua Agnes lai roi nha đen hoc tai mot hoc vien quan su Uc.
1925 – Linh muc Jambrenkoic tro thanh cha xu. 
Agnes tham gia hoi tuong te Thanh Nu Đong Trinh Maria cua cha xu thanh lap.
1928 – Agnes cung me va chi ruot Aga hanh huong đen Letnice. Tai đay, co nhan thay đa đen luc đi theo thien huong cua minh. Thang 9, co đuoc dong Loreto chap thuan.
1929 – Thang Gieng, Agnes đen Calcutta, sau đo đi tiep đen Darjeeling, noi co bat đau cuoc song mot nu tu tap sinh.
1931 – Ngay 24 Thang nam, Agnes lam le Tien Khan (Đay la nghi thuc khan dang tron đoi cho Chua tam thoi, voi thoi han keo dai sau nam. Truoc khi chinh thuc Khan Tron Đoi.) va tro thanh Xo Teresa.
1937 – Ngay 24Thang Nam, Xo Teresa Khan Tron Đoi. Sau đo Xo tro ve Entally. Mot quan phia đong Calcutta.
1946 – Ngay 10 Thang Chin, Nhan đuoc on goi cach rieng cua Chua, Xo Teresa roi bo cuoc song tu vien va đi đen lam viec va song voi nguoi ngheo trong cac khu o chuot.
1948 – Thang Tam, Toa Thanh chap thuan cho phep Soeur Teresa tach khoi dong Loreto nhung van la Nu Tu.

Xo Teresa chon bo ao Sari trang vien xanh voi mong muon tro nen nguoi phu nu ngheo kho nhat tai An Đo, va cung noi len khat vong noi guong Me Maria Đong Trinh.Sau đo, Xo tim đen Petna, noi Hoi Nu Tu Truyen giao giup huong dan cho ba mot so ky nang y te co ban. Bon thang sau, Xo ve Calcutta va đen voi Nha Duong Lao cua Hoi Nu Tu Ban Nguoi Ngheo.
1949 – Thang Hai, Xo chuyen đen Creek Lane.

Thang Ba, mot hoc tro cu cua Xo, co Subashini Das, đen cong tac, va tro thanh nguoi mon đe đau tien. Khong lau sau đo cac hoc tro cu khac cung đen tham gia.
1950 – Ngay 07 Thang Muoi, mot Thanh Le đuoc cu hanh đe Ky Niem ngay thanh lap Dong Thua Sai Bac Ai. Muoi Chi Nguyen sinh đuoc nhap tap vien voi thoi gian keo dai hai nam.
1953 – Thang Hai, ngoi nha so 54a Lower Circular đuoc mo rong va tro thanh Nha Me cua Dong Thua Sai Bac Ai. Xo Teresa tro thanh Me Teresa.

Me tiep tuc cong viec voi lop nguoi ngheo kho, nguoi benh va tang lop nguoi cung đinh. Me Teresa lien he voi canh sat truong va van phong y te Calcutta, xin đuoc mot nha tro hanh huong cu, va Me đa bien noi đo thanh Nirmal Hriday.
1957 – Thang Chin, Phong kham chua benh phong hui luu đong bat đau hoat đong.
1960 – Mot trung tam đau tien ben ngoai Calcutta đua vao hoat đong tai Ranchi.
1962 – Me Teresa la nguoi đau tien khong phai nguoi An Đo đuoc nhan giai thuong uy tin Padma Shri.
1963 – Hoi Anh Em Thua Sai Bac Ai đuoc thanh lap.

1965 – Trung tam đau tien khong nam tren đat An Đo đuoc thanh lap tai Venezuela.

Nhan dip Giao hoang Paul VI tham Bombay, Đuc Giao hoang tang Me Teresa chiec xe Cadillac, va Me đa cho ban đau gia đe lay tien cho Hoi.
1969 – Chinh phu tang mot khoanh đat rong 36 arcre cho Hoi va Me đa cho xay cat nha danh cho nguoi benh phong. Đen cuoi thap nien 60, tong cong 25 trung tam nhu the đa đuoc thanh lap.
1979 – Me Teresa đuoc trao tang giai Nobel Hoa Binh.
1980 – Thai tu Charles Anh Quoc thuc hien chuyen vieng tham đac biet Hoi Thua Sai Bac Ai tai Calcutta.
1990 – Bat chap mong muon đuoc rut lui cua Me, cac nu tu van nhat tri ton Me Teresa la Me Be Tren.
1992 – Cong nuong Diana cua Anh Quoc đen tham Me đang duong benh tai Rome.
1994 – Ngay 01 thang 4 Me Teresa đen Viet Nam, đay la quoc gia thu 111 co su hoat đong cua Dong Thua Sai Bac Ai (Nu Tu Bac Ai). Hai nha tai Viet Nam la nha thu 501 va 502 cua dong.
1996 – Me Teresa bi cac con đau tim nang.
1997 – Me Teresa qua đoi ngay 05 thang 9. An Đo to chuc le Quoc Tang vao ngay 13 thang 9.
2003 – Ngay 19 thang Muoi, Giao hoi Cong giao cu hanh thanh le phong chan phuoc cho Me Teresa. Nhan đo, Hoi đong Giam muc An Đo, voi su ung ho rat đong nguoi trong nuoc, đa chinh thuc đe nghi Thu tuong An Đo luc bay gio la ong Vajpayee tuyen bo ngay 19 thang 10 nam 2003 la ngay le nghi cua quoc gia.
2016 - Giao hoang Phanxico cu hanh cac nghi thuc tuyen thanh cho Me Teresa


Giai thuong va vinh danh 1962 - Giai thuong Ramon Magsaysay
1962 - Padma Shri cua An Đo
1973 - Giai thuong Templeton
1978 - Giai thuong Balzan
1979 - Giai thuong Nobel Hoa binh
1979 - Giai Pacem in Terris
1980 - Bharat Ratna, giai dan su cao nhat cua An Đo
1983 - Order of Merit cua Anh
1984 - Giai thuong Damien-Dutton
1985 - Huan chuong Tu do Tong thong ("The Presidential Medal of Freedom"), danh du dan su cao nhat tai My
1992 - Giai thuong UNESCO cho Hoa binh Giao duc
1996 - Cong dan danh du cua Hoa Ky
1997 - Huy chuong Vang cua Quoc hoi Hoa Ky
2003 - Phong chan phuoc
2016 - Tuyen thanh


Mot so cau noi Chu thich Lien ket ngoai So luoc Tieu su Me Teresa
Mother Teresa's Crisis of Faith by David Van Biema Luu tru ngay 16 thang 8 nam 2013 tai Wayback Machine TIME Magazine Aug.23, 2007.
La Madre Teresa Luu tru ngay 11 thang 1 nam 2008 tai Wayback Machine (tieng Tay Ban Nha)
Me Terexa Calcutta, chung nhan long thuong xot Luu tru ngay 16 thang 9 nam 2016 tai Wayback Machine
Best Quotes by Mother Teresa Will Surely Boost the Spirit of Humanity Luu tru ngay 28 thang 8 nam 2016 tai Wayback Machine
32 quotations from Mother Teresa