Sieu anh hung (tieng Anh: superhero) nu sieu anh hung (tieng Anh: superheroine) la mot nhan vat so huu sieu nang luc, nhung kha nang vuot xa nguoi thuong va phu hop voi vai tro cua anh hung, thuong su dung suc manh cua minh đe giup the gioi tro nen tot đep hon hoac cong hien het minh đe bao ve cong ly va chong toi pham. Tieu thuyet ve sieu anh hung la the loai tieu thuyet tap trung vao cac nhan vat nhu vay, đac biet, ke tu nhung nam 1930, trong truyen tranh My (va sau đo la trong cac bo phim Hollywood, phim dai tap, truyen hinh va tro choi đien tu), cung nhu tren cac phuong tien truyen thong Nhat Ban (bao gom kamishibai, tokusatsu, manga, anime va tro choi đien tu).
Cac sieu anh hung đen tu nhieu nguon goc va hoan canh khac nhau. Mot so sieu anh hung (vi du: Nguoi Doi va Nguoi Sat) co đuoc đia vi cua ho nho cong nghe tien tien ma ho tao ra va su dung, trong khi nhung nguoi khac (chang han nhu Sieu Nhan va Nguoi Nhen) so huu sinh hoc phi pham hoac sieu pham hoac hoc tap va thuc hanh phep thuat đe đat đuoc kha nang cua ho (chang han nhu Zatanna va Doctor Strange). Trong khi đinh nghia cua Dictionary.com ve "sieu anh hung" la "mot nhan vat, đac biet la trong truyen tranh hoac phim hoat hinh, đuoc phu cho suc manh sieu pham va thuong đuoc mieu ta la chien đau chong lai cai ac hoac toi ac", tu đien Merriam-Webster lau đoi đua ra đinh nghia la" mot anh hung hu cau co suc manh phi thuong hoac sieu pham; cung: mot nguoi đac biet kheo leo hoac thanh cong." Cac thuat ngu nhu chien binh toi pham đeo mat na, nha tham hiem mac trang phuc hoac canh sat đeo mat na đoi khi đuoc su dung đe chi cac nhan vat nhu Spirit, nguoi co the khong đuoc goi ro rang la sieu anh hung nhung van co y nghia tuong tu cac tinh trang.
Mot so sieu anh hung su dung suc manh cua ho đe giup chong lai toi pham hang ngay trong khi cung chong lai cac moi đe doa chong lai nhan loai tu cac sieu ac nhan, nhung nguoi đong cap toi pham cua ho. Thuong thi it nhat mot trong nhung sieu anh hung nay se la ke thu khong đoi troi chung hoac ke thu khong đoi troi chung cua cac sieu anh hung. Mot so sieu ac nhan pho bien tro thanh nhan vat đinh ky theo đung nghia cua ho. Cac sieu anh hung va nu sieu anh hung lau đoi nhu Nguoi Doi, Sieu Nhan, Wonder Woman, Nguoi Nhen, Captain America va Nguoi Sat co mot đoi ngu gom nhieu nhan vat phan dien nhu vay.


Lich su = Nhung nam 1900-1939 =

Tu "sieu anh hung" xuat hien tu nam 1899. Cac nguon goc cua kieu mau nay bao gom cac nhan vat than thoai nhu Gilgamesh, Hanuman, Perseus, Odysseus, David, va cac vi than nua nhu Heracles, cung nhu cac anh hung dan gian nhu Robin Hood, nguoi phieu luu trong trang phuc đoc đao. Cac nguon cam hung thuc te đang sau cac sieu anh hung mac trang phuc co the đuoc truy vet nguoc lai cac "cong ly đeo mat na" cua mien Tay My nhu San Diego Vigilantes va Bald Knobbers, đa chien đau va giet chet nhung ten toi pham trong khi đoi mat na. Nhan vat Phap L'Oiselle, đuoc tao ra vao nam 1909, co the đuoc coi la mot nu sieu anh hung.
Trong nhung nam 1930, cac xu huong hoi tu thanh mot so anh hung mac trang phuc co sieu nang luc som nhat, nhu Ogon Bat cua Nhat Ban (1931) va Hoang tu Gamma (đau nhung nam 1930), xuat hien lan đau tien trong kamishibai (loai phuong tien ket hop hinh anh voi cau chuyen truyen mieng), Mandrake the Magician (1934), Olga Mesmer (1937) va sau đo la Superman (1938) va Captain Marvel (1939) vao đau thoi ky Vang cua Truyen tranh, ma thoi gian keo dai cua no, mac du co su tranh cai, đuoc chap nhan la bat đau voi su ra mat cua Superman. Superman đa van la mot trong nhung sieu anh hung đuoc nhan biet nhat, va thanh cong cua anh đa tao ra mot kieu mau moi cua cac nhan vat voi bi danh bi mat va sieu nang luc. Vao cuoi thap ky, vao nam 1939, Batman đuoc tao ra boi Bob Kane va Bill Finger.


= Nhung nam 1940 =
Trong thap ky 1940, co rat nhieu sieu anh hung: The Flash, Green Lantern va Blue Beetle ra mat trong thoi ky nay. Thoi ky nay chung kien su ra đoi cua mot trong nhung nu sieu anh hung som nhat, nhan vat Fantomah cua nha van-nghe si Fletcher Hanks, mot nguoi phu nu Ai Cap co đai khong tuoi trong thoi hien đai co the bien hinh thanh mot sinh vat voi khuon mat hinh so va sieu nang luc đe chien đau voi ac. Co ra mat trong Jungle Comic so 2 (thang 2 nam 1940) cua Fiction House, đuoc ghi nhan duoi but danh gia "Barclay Flagg". Invisible Scarlet O'Neil, mot nhan vat khong mac trang phuc chien đau voi toi pham va ke pha hoai trong chien tranh bang sieu nang luc vo hinh do Russell Stamm tao ra, ra mat trong truyen tranh bao The Spirit Section cua Hoi bao vao ngay 3 thang 6 nam 1940.
Nam 1940, Maximo the Amazing Superman ra mat trong Big Little Book series, do Russell R. Winterbotham (van ban), Henry E. Vallely va Erwin L. Hess (hoa).
Captain America cung xuat hien lan đau tren trang giay vao thang 12 nam 1940, mot nam truoc cuoc tan cong vao Pearl Harbor cua chinh phu Nhat Ban, khi My van o trong tinh trang co lap. Sieu anh hung nay do Joe Simon va Jack Kirby tao ra, va anh ta la bieu tuong vat chat cua tinh than My trong The chien II.
Mot nhan vat sieu nang luc đuoc mieu ta la mot nhan vat phan anh hung, mot su hiem thay trong thoi đai nay: Black Widow, mot đai su cua Satan mac trang phuc giet nguoi ac đe đua ho vao Đia nguc - ra mat trong Mystic Comics so 4 (thang 8 nam 1940), do Timely Comics phat hanh, tien than cua Marvel Comics trong thap ky 1940. Hau het cac nu anh hung mac trang phuc khac trong thoi ky nay đeu thieu sieu nang luc. Nhung nhan vat đang chu y bao gom The Woman in Red, ra mat trong Thrilling Comics so 2 cua Standard Comics (thang 3 nam 1940); Lady Luck, xuat hien trong phan truyen tranh bao The Spirit Section vao ngay 2 thang 6 nam 1940; nhan vat hai huoc Red Tornado, xuat hien trong All-American Comics so 20 (thang 11 nam 1940); Miss Fury, ra mat trong dai truyen tranh cung ten cua hoa si nu Tarpe Mills vao ngay 6 thang 4 nam 1941; Phantom Lady, ra mat trong Police Comics so 1 cua Quality Comics (thang 8 nam 1941); Black Cat, ra mat trong Pocket Comics so 1 cua Harvey Comics (cung vao thang 8 nam 1941); va Black Canary, ra mat trong Flash Comics so 86 (thang 8 nam 1947) voi vai tro mot nhan vat phu. Nhan vat sieu anh hung nu noi tieng nhat trong truyen tranh, ra mat trong Thoi ky Vang, la Wonder Woman. Đuoc tao hinh dua tren truyen thuyet ve Nu chien binh Amazon trong than thoai Hy Lap, co đuoc tao ra boi nha tam ly hoc William Moulton Marston, voi su giup đo va truyen cam hung tu vo ong Elizabeth va nguoi tinh chung polyamory cua ho Olive Byrne. Lan xuat hien đau tien cua Wonder Woman la trong All Star Comics so 8 (thang 12 nam 1941), đuoc xuat ban boi All-American Publications, mot trong hai cong ty sap nhap đe tao ra DC Comics vao nam 1944.
Perak la mot truyen thuyet đo thi bat nguon tu thanh pho Prague trong thoi ky đoc quyen Đuc tai Tiep Khac giua cuoc Chien tranh The gioi II. Sau chien tranh, Perak cung đuoc mieu ta la sieu anh hung duy nhat cua Cong hoa Sec trong phim va truyen tranh.


= Nhung nam 1950 =
Nam 1952, bo truyen tranh Tetsuwan Atom cua Osamu Tezuka, đuoc biet đen nhieu hon o phuong Tay voi ten goi Astro Boy, đuoc xuat ban. Cau chuyen tap trung vao mot cau be robot đuoc mot nha khoa hoc xay dung đe thay the cho con trai đa qua đoi. Voi viec đuoc xay dung tu mot robot chua hoan chinh ban đau dung cho muc đich quan su, Astro Boy so huu nhung sieu nang luc tuyet voi nhu bay bang cach su dung đong co ten lua trong chan va suc manh co hoc đang kinh ngac cua canh tay.
Nhung nam 1950 chung kien su bung no cua Thoi ky Bac trong truyen tranh. Trong thoi ky nay, DC ra mat nhung nhan vat nhu Batwoman vao nam 1956, Supergirl, Miss Arrowette, va Bat-Girl; tat ca đeu la nhung phien ban nu cua cac sieu anh hung nam đa thanh cong.
Nam 1957, tai Nhat Ban, Shintoho san xuat loat phim đau tien voi nhan vat sieu anh hung Super Giant, đanh dau su dich chuyen trong van hoa pho bien Nhat Ban tu sieu anh hung che mat tokusatsu sang quai vat khong lo kaiju. Cung voi Astro Boy, cac bo phim lien tiep ve Super Giant đa co anh huong sau sac đen truyen hinh Nhat Ban. Nam 1958 chung kien su ra mat cua sieu anh hung Moonlight Mask tren truyen hinh Nhat Ban. Đay la bo phim sieu anh hung truyen hinh đau tien trong loat cac chuong trinh tokusatsu. Bo phim đuoc tao ra boi Kohan Kawauchi, va anh tiep tuc thanh cong cua no bang viec thuc hien cac chuong trinh sieu anh hung tokusatsu khac nhu Seven Color Mask (1959) va Messenger of Allah (1960), ca hai đeu co su tham gia cua Sonny Chiba khi con tre.


= Nhung nam 1960 =
Co the noi rang nhom sieu anh hung cua Marvel Comics vao đau nhung nam 1960 đa mang đen mot bo suu tap sieu anh hung lon nhat tu truoc đen nay, voi nhung nhan vat nhu Spider-Man (1962), The Hulk, Iron Man, Daredevil, Nick Fury, The Mighty Thor, The Avengers (bao gom Captain America đa đuoc lam moi, Thor, Hulk, Ant-Man, Quicksilver), va nhieu nhan vat khac đa co nhung bo truyen rieng hang thang.
Thong thuong, nhom sieu anh hung thuong co it nhat mot thanh vien nu (va thuong la duy nhat), tuong tu nhu nhom sieu anh hung đai dien cua DC la Justice League of America (danh sach thanh vien ban đau bao gom Wonder Woman voi tu cach la nu đai dien duy nhat); vi du bao gom Invisible Girl cua Fantastic Four, Jean Grey (ban đau đuoc biet đen voi ten Marvel Girl) cua X-Men, Wasp cua Avengers, va Scarlet Witch cua Brotherhood of Mutants (sau nay gia nhap Avengers) cung voi anh trai Quicksilver.
Nam 1963, Astro Boy đa đuoc chuyen the thanh mot loat phim truyen hinh anime anh huong manh me. Phantom Agents nam 1964 tap trung vao nhung ninja lam viec cho chinh phu Nhat Ban va đa tro thanh co so cho cac loat phim dang Sentai. Nam 1966, loat phim khoa hoc vien tuong/kinh di Ultra Q do Eiji Tsuburaya sang tao đa dan đen phan tiep theo Ultraman, mo đuong cho mot franchise thanh cong tien phong trong the loai sieu anh hung Kyodai Hero, noi cac sieu anh hung co kich thuoc bang voi nhung con quai vat khong lo (kaiju) ma ho chien đau.
Quai vat kaiju Godzilla, ban đau la mot nhan vat ac, bat đau đuoc mo phong nhu mot sieu anh hung phong xa trong cac bo phim Godzilla, bat đau tu bo phim Ghidorah, the Three-Headed Monster (1964). Đen nhung nam 1970, Godzilla đa đuoc coi la mot sieu anh hung, va tap chi King of the Monsters nam 1977 mieu ta Godzilla la "Sieu anh hung cua thap ky 70."


= Nhung nam 1970 =
Vao nam 1971, bo phim Kamen Rider đa gay ra mot con sot "Henshin Boom" tren truyen hinh Nhat Ban trong nhung nam đau thap ky 1970, anh huong sau sac đen the loai sieu anh hung tokusatsu tai Nhat Ban. Nam 1972, bo anime Science Ninja Team Gatchaman ra mat, xay dung tren y tuong cua nhom sieu anh hung trong bo phim Phantom Agents va gioi thieu cac thanh vien nhom co mau sac khac nhau va phuong tien đac biet đe ho tro, cac phuong tien nay con co the ket hop thanh mot phuong tien lon hon. Mot su kien quan trong khac la su ra đoi cua bo truyen tranh Mazinger Z cua Go Nagai, tao nen the loai Sieu Robot. Go Nagai cung viet manga Cutey Honey vao nam 1973; mac du the loai Co gai ma thuat đa ton tai tu truoc, manga cua Nagai gioi thieu cac phan đoan bien hinh tro thanh mot yeu to quan trong trong phuong tien truyen thong cua Co gai ma thuat.
Nhung nam 1970 chung kien su xuat hien nhieu sieu anh hung phan dien trong van hoc sieu anh hung, vi du nhu su ra đoi cua Skull Man (co so cho Kamen Rider sau nay) cua Shotaro Ishinomori vao nam 1970, Devilman cua Go Nagai vao nam 1972 va Punisher cua Gerry Conway va John Romita vao nam 1974.
Bo manga toi tam Skull Man sau nay đuoc chuyen the thanh phim truyen hinh va đa trai qua nhung thay đoi đang ke. Nhan vat đuoc thiet ke lai đe trong giong chau chau, tro thanh anh hung che mat đau tien noi tieng trong loat phim Kamen Rider. Kamen Rider la mot anh hung cuoi mo-to trong trang phuc giong con trung, va khi ho to Henshin (Bien hinh), anh ta se mac bo trang phuc va co đuoc sieu nang luc.
Cac y tuong cua phong trao nu quyen luot song thu hai, lan truyen tu nhung nam 1960 đen nhung nam 1970, đa co anh huong lon đen cach cac cong ty truyen tranh mieu ta va tiep thi nhan vat nu cua ho: Wonder Woman đa đuoc tai tao trong mot phien ban trang phuc hien đai đuoc lay cam hung tu nhan vat Emma Peel trong bo phim truyen hinh Anh Quoc The Avengers (khong lien quan đen nhom sieu anh hung cung ten), nhung sau đo tro lai y tuong ban đau cua Marston sau khi cac bien tap vien cua tap chi Ms. cong khai phan đoi viec lam mat quyen luc cua nhan vat va khong mac trang phuc truyen thong cua co; Supergirl đuoc chuyen tu vai phu tren Action Comics đe tro thanh nhan vat chinh tren Adventure Comics vao nam 1969; nhom Lady Liberators xuat hien trong mot so truyen cua The Avengers duoi hinh thuc mot nhom nu anh hung bi kiem soat tinh than, do Valkyrie (thuc chat la mot nhan vat sieu ac đa cai trang) dan đau va đuoc coi nhu mot su cham biem ve cac hoat đong nu quyen; va Jean Grey tro thanh hien than cua mot sinh vat vu tru đuoc biet đen voi ten goi Phoenix Force, so huu suc manh vo tan vao cuoi nhung nam 1970, trai nguoc hoan toan voi cach co đuoc mieu ta la thanh vien yeu nhat trong nhom cua minh cach đay muoi nam.
Ca hai nha xuat ban lon cua My đa bat đau gioi thieu nhung sieu anh hung nu moi mang mot thong điep nu quyen ro rang trong cau chuyen nguon goc hoac phat trien nhan vat. Vi du bao gom Big Barda, Power Girl va the Huntress cua DC Comics; va tu Marvel, Black Widow thu hai, Shanna the She-Devil va The Cat. Nhung nhan vat nu đong hanh đa thanh cong, la nhung chuyen gia chuyen nghiep hoac giu vi tri quyen luc trong ban than tu nhung nam 1950 tro đi: Carol Ferris, nguoi yeu cua Hal Jordan, đuoc gioi thieu la Pho Chu tich Ferris Aircraft va sau đo tiep quan cong ty tu cha minh; Medusa, nguoi đuoc gioi thieu lan đau trong loat truyen Fantastic Four, la thanh vien trong Gia đinh Hoang gia Inhuman va la mot nha chinh tri noi tieng trong xa hoi phong kien cua dan toc; va Carol Danvers, mot si quan đuoc trang bi o Khong quan Hoa Ky, sau nay se tro thanh mot sieu anh hung mac bo trang phuc cua minh.
Nam 1975, bo phim Himitsu Sentai Gorenger cua Shotaro Ishinomori ra mat tren TV Asahi, mang đen cac khai niem ve nhom đa mau sac va phuong tien ho tro xuat hien trong Gatchaman vao thuc te, va khoi đau cho thuong hieu Super Sentai (sau nay đuoc chuyen the thanh loat phim Power Rangers cua My vao nhung nam 1990). Nam 1978, Toei chuyen the Spider-Man thanh mot loat phim truyen hinh Nhat Ban. Trong thuc tai nay, Spider-Man co mot phuong tien goi la Marveller co the bien thanh mot robot khong lo va manh me đuoc goi la Leopardon, y tuong nay se đuoc đua vao Battle Fever J cua Toei (cung đuoc cong tac voi Marvel) va bay gio cac nhom đa mau sac khong chi co phuong tien ho tro ma con co robot khong lo đe chien đau voi quai vat khong lo.


= 1980–nay =
Trong nhung thap ky tiep theo, cac nhan vat pho bien nhu Dazzler, She-Hulk, Elektra, Catwoman, Witchblade, Spider-Girl, Batgirl va Birds of Prey tro thanh nhung ngoi sao cua cac tap chi mang ten rieng keo dai. Nhan vat nu bat đau đam nhan vai tro lanh đao trong nhieu nhom sieu anh hung; series Uncanny X-Men va cac tap chi phu lien quan đac biet đa bao gom nhieu nhan vat nu co vai tro quan trong tu nhung nam 1970. Volume 4 cua series truyen tranh X-Men co mot nhom toan nu la mot phan cua sang kien ​​đanh dau thuong hieu Marvel NOW! vao nam 2013. Cac nhan vat nu co sieu nang luc nhu Buffy the Vampire Slayer va Darna đa co anh huong to lon đen van hoa pho bien o cac quoc gia nguon goc cua ho.
Voi su dich chuyen va chuyen the ngay cang nhieu anime, manga va tokusatsu, khan gia phuong Tay đa bat đau trai nghiem nhung phong cach sieu anh hung cua Nhat Ban nhieu hon truoc đay. Mighty Morphin Power Rangers cua Saban, mot phien ban chuyen the tu Zyuranger, đa tao ra mot thuong hieu truyen thong su dung canh quay tu Super Sentai. Tren quoc te, nhan vat truyen tranh Nhat Ban Sailor Moon đuoc cong nhan la mot trong nhung nu sieu anh hung quan trong va pho bien nhat tung đuoc tao ra.


Tinh trang thuong hieu Hau het cac đinh nghia tu đien va cach su dung thong thuong cua thuat ngu khong gioi han trong cac nhan vat cua bat ky cong ty cu the nao.
Tuy nhien, cac bien the cua thuat ngu "Sieu anh hung" hoac "Superhero" đuoc DC Comics va Marvel Comics đong nhat nhu cac thuong hieu đa đuoc đang ky. Đang ky nhan hieu "Super Hero" đa đuoc duy tri boi DC va Marvel ke tu nhung nam 1960, bao gom so seri nhan hieu My 72243225 va 73222079. Nam 2009, thuat ngu "Super Heroes" đa đuoc đang ky la mot nhan hieu My khong phu thuoc vao kieu chu cu the "mo ta" do DC va Marvel so huu chung. Ca DC Comics va Marvel Comics đa co gang bao ve quyen so huu cua minh đoi voi cac nhan hieu "Sieu anh hung" trong cac quoc gia ma cac đang ky nay hieu luc, bao gom Hoa Ky, Vuong quoc Anh va Australia, va bao gom cac san pham va dich vu khac ngoai xuat ban truyen tranh.
Cac nha phe binh trong cong đong phap ly tranh luan ve viec nhan hieu "Super Hero" co đap ung tieu chuan bao ve nhan hieu theo quy đinh phap luat o Hoa Ky: xac đinh đoc đao cua mot nguon duy nhat cua san pham hoac dich vu. Co tranh cai ve moi yeu to trong tieu chuan đo: xem xet lieu "Super Hero" co đoc đao hay khong, lieu "Super Hero" chi đinh mot nguon goc cua cac san pham hoac dich vu, va lieu DC va Marvel co đai dien cho mot nguon duy nhat hay khong. Mot so nha phe binh con cho rang cac nhan hieu nay la su lam dung phap luat nhan hieu đe ngan chan canh tranh. Cho đen nay, ngoai tru mot vu kien loai bo nhan hieu khong thanh cong đuoc đua ra vao nam 2016 đoi voi đang ky tai Vuong quoc Anh cua DC Comics va Marvel Comics, khong co tranh chap nao lien quan đen nhan hieu "Sieu anh hung" đa tung đuoc đua ra xet xu hoac phien nghe.


Sieu anh hung thieu so Theo nguon goc cua ho, sieu anh hung thieu so đuoc coi la bieu tuong đai dien cho nhom nguoi anh hung đai dien cho cac nhom thieu so trong truyen tranh My. Trong nhung nam 1930, sieu anh hung thuong đuoc mieu ta la nam va nu truong thanh thuoc tang lop trung luu hoac thuong luu cua nguoi My trang, co chieu cao trung binh, the hinh khoe manh, giao duc tot, suc hap dan ngoai hinh va hoan hao ve suc khoe. Tuy nhien, tu nhung nam 1960, voi phong trao quyen cong dan va su quan tam đoi voi đung đan chinh tri vao nhung nam 1980, truyen tranh sieu anh hung bat đau tap trung vao van hoa, dan toc, sac toc va ngon ngu cua cac nhom thieu so trong dan so My. Viec nay bat đau tu viec mieu ta sieu anh hung da đen trong nhung nam 1960 va tiep theo la mot so sieu anh hung thuoc cac dan toc thieu so khac nhau vao nhung nam 1970. Phu hop voi tam trang chinh tri cua thoi đai, đa dang van hoa va su bao dung tro thanh mot phan quan trong cua cac nhom sieu anh hung bat đau tu nhung nam 1980. Trong nhung nam 1990, đieu nay đuoc bo sung them boi su mieu ta đau tien ve sieu anh hung la nguoi đong tinh. Nam 2017, xuat hien Sign Gene, nhom sieu anh hung đau tien co kha nang sieu nang luc thong qua viec su dung ngon ngu ky hieu.


= Sieu anh hung va nhan vat ac nu =
Sieu anh hung va nhan vat ac nu đa xuat hien tu nhung nam đau cua truyen tranh tu thap ky 1940. Viec mieu ta phu nu trong truyen tranh đa đuoc đat cau hoi trong thap ky qua sau su bung no cua cac nhan vat truyen tranh trong nganh cong nghiep phim anh (phim Marvel/DC). Phu nu đuoc trinh bay khac biet so voi đong loai nam cua ho, thuong mac nhung trang phuc ho hang lam lo hinh the va goi cam, tham chi trung bay da thit nhieu trong mot so truong hop. Cac nhan vat nhu Power Girl va Wonder Woman, Đoc truyen tranh Luu tru ngay 2 thang 7 nam 2023 tai Wayback Machine đuoc mieu ta mac nhung bo trang phuc ho hang va lam lo vong mot. Power Girl đuoc mieu ta mac mot bo đo giong nhu bo đo tam trong chuong trinh truyen hinh Baywatch. Su quyen ru cua phu nu trong truyen tranh co the đuoc giai thich chu yeu boi viec đa so nhung nha van đeu la nam gioi. Khong chi nha van đa so la nam gioi, ma khan gia cung chu yeu la nam gioi. Do đo, nha van thiet ke nhan vat đe thu hut chu yeu la khan gia nam gioi. Cac nhan vat nu trong truyen tranh đuoc su dung đe đap ung mong muon cua nam gioi ve phu nu "ly tuong" (vong eo nho, vong mot to, co the san chac, the hinh đep). Nhung nhan vat nay co suc manh nhu cac vi than, nhung đac điem de nhan biet nhat la hinh the quyen ru voi su thiet ke đe hap dan tinh duc cho khan gia nam gioi heteronormative.
Nhan vat ac nhu Harley Quinn va Poison Ivy su dung suc quyen ru cua minh đe loi dung cac nan nhan nam gioi. Trong cac phien ban đien anh cua nhung nhan vat nay, su quyen ru va phuong phap quyen ru đuoc nhan manh. Poison Ivy su dung su quyen ru thong qua chat đoc đe chiem đoat tam tri cua nan nhan, nhu đuoc thay trong bo phim nam 1997 Batman and Robin. Harley Quinn trong bo phim Suicide Squad nam 2016 su dung su quyen ru cua minh vao loi ich ca nhan, hanh đong theo mot cach goi duc.
Thong qua nhung co the phat trien qua muc cua cac sieu anh hung hoac nhung cu chi quyen ru cua nhung nhan vat ac, phu nu trong truyen tranh đuoc su dung nhu la nhan duoi cua cac đong nghiep nam gioi cua ho, bat ke suc manh hay quyen luc cua ho. Wonder Woman đa trai qua mot lich su dai cua viec bi tru cot do suc manh va quyen luc cua minh, bao gom viec van đe ve vo kich truyen hinh cua Lynda Carter bi xoa bo trong van hoa My. Trong bo phim Wonder Woman nam 2017, co co suc manh cua mot vi than, nhung van bi hut hon boi mot nhan vat nam yeu hon, nguoi la con nguoi. Đieu nay co the đuoc giai thich bang khai niem xa hoi hoc "xau ho nu tinh", nhan manh tinh nu cua mot nguoi phu nu đe giai thich tai sao phu nu trong truyen tranh khong đuoc coi la ngang hang voi cac nhan vat nam.
Tuy nhien, đa co su phan khang va thay đoi trong viec mieu ta va hinh anh cua phu nu trong truyen tranh. Cac tac gia va nghe si ngay nay đang tao ra nhung nhan vat phu nu manh me, co đa dang va phong cach thiet ke trang phuc hop ly hon. Mot vi du noi bat la phong cach thiet ke Hawkeye, mot nhan vat nam trong truyen tranh Marvel, đa đuoc tai thiet lap va tro thanh bieu tuong cho su phan khang voi viec mieu ta khong tuong xung cua phu nu trong truyen tranh. Meme "Strong Female Superhero Pose" đa truyen cam hung cho viec tai thiet lap nhan vat Hawkeye voi nhung tu the manh me va thuc te hon. Bang cach nhan manh nhung tu the manh me va thuc te cua nhan vat nu, meme nay đa gop phan nang cao nhan thuc ve viec mieu ta phu nu trong truyen tranh va thuc đay su đa dang va cong bang gioi tinh trong nganh cong nghiep truyen tranh.


= Cac dan toc va ton giao thieu so =
Nam 1966, Marvel gioi thieu nhan vat Black Panther, mot vi vua nguoi Chau Phi tro thanh sieu anh hung da đen đau tien khong bi bieu cam thanh kieu nhao bang. Sieu anh hung da đen đau tien, Falcon, ra mat vao nam 1969 va ba nam sau đo, Luke Cage, mot "sieu anh hung cho thue", tro thanh sieu anh hung da đen đau tien co series rieng cua minh voi Power Man va Iron Fist. Nam 1989, phien ban Captain Marvel cua Monica Rambeau la sieu anh hung da đen nu đau tien tu mot nha xuat ban lon co series rieng trong mot so đac biet. Nam 1971, Red Wolf tro thanh nguoi goc da đo đau tien dan đau mot series trong truyen thong sieu anh hung. Nam 1973, Shang-Chi tro thanh sieu anh hung nguoi A chau noi bat đau tien xuat hien trong truyen tranh My (Kato đa la mot nhan vat phu trong series phim truyen hinh Green Hornet ke tu khi ra mat vao nhung nam 1930.). Kitty Pryde, mot thanh vien cua X-Men, la mot sieu anh hung nguoi Do Thai mo long ra ro rang trong truyen tranh My tu nhung nam 1978.
Cac cong ty truyen tranh đang o giai đoan som cua su phat trien van hoa va nhieu nhan vat nay đa đap ung theo cac kieu rap khuon cu the; Cage va nhieu nhan vat đuong thoi cua anh thuong su dung ngon ngu tuong tu nhu cac bo phim Blaxploitation, nguoi My goc đo thuong lien quan đen ton giao ta than va cac loai đong vat hoang da, va nguoi My goc A thuong đuoc mieu ta nhu cac vo si kung fu Trung Quoc. Cac sieu anh hung thieu so sau đo, chang han nhu Storm cua X-Men va Cyborg cua Teen Titans đa tranh nhung quy uoc đo; ho đeu la thanh vien cua cac nhom đa dang va so luong nhan vat đa dang ngay cang gia tang trong nhung nam sau đo. X-Men đac biet đuoc tai khoi đong vao nam 1975 voi mot đoi hinh đuoc lua chon tu nhieu quoc gia, bao gom Storm nguoi Kenya, Nightcrawler nguoi Đuc, Colossus nguoi Lien Xo/Nga, Banshee nguoi Ireland va Sunfire nguoi Nhat. Nam 1993, Milestone Comics, mot cong ty truyen thong/ xuat ban My goc Phi đa ky ket hop đong xuat ban voi DC Comics cho phep ho gioi thieu mot dong truyen tranh bao gom cac nhan vat thuoc nhieu dan toc thieu so. Thoi gian ton tai ban đau cua Milestone la bon nam, trong đo ho gioi thieu Static, mot nhan vat đa đuoc chuyen the thanh bo phim hoat hinh Static Shock tren mang WB.
Ngoai viec tao ra cac sieu anh hung thieu so moi, cac nha xuat ban đa thay đoi su danh tinh va vai tro cua nhung nhan vat da trang thanh cac nhan vat moi co nguon goc thieu so. John Stewart nguoi My goc Phi xuat hien vao nhung nam 1970 nhu mot phien ban thay the cho Green Lantern cua Trai Đat Hal Jordan va tu nhung nam 1980 tro đi, anh tro thanh thanh vien thuong xuyen cua Green Lantern Corps. Cac nha tao ra bo phim hoat hinh Justice League thap ky 2000 đa chon Stewart lam Green Lantern trong chuong trinh. Trong vu tru Marvel Ultimate, Miles Morales, mot thanh nien goc Puerto Rico va goc Phi đa bi can boi mot con nhen co di truyen đa xuat hien voi tu cach la Spider-Man moi sau cai chet mat tich cua Spider-Man goc, Peter Parker. Kamala Khan, mot thieu nu goc Pakistan My co dong mau Inhuman sau khi suc manh bien hinh cua co xuat hien, đa đam nhan vai tro Ms. Marvel vao nam 2014 sau khi Carol Danvers tro thanh Captain Marvel. Loat truyen tranh tua đe rieng cua co đa tro thanh mot hien tuong van hoa, đuoc truyen thong rong rai boi CNN, New York Times va The Colbert Report, va đuoc cac chien dich chong đoi chung toc đoi trai voi Hoi giao o San Francisco dan đay nhung to giay co hinh Kamala len cac quang cao xe buyt phan biet chung toc. Nhung sieu anh hung ke nhiem mau sac khac bao gom James "Rhodey" Rhodes la Iron Man va trong mot muc đo nho hon la Riri "Ironheart" Williams, Ryan Choi la The Atom, Jaime Reyes la Blue Beetle va Amadeus Cho la Hulk.
Mot so nhan vat đa đuoc thiet lap đa co su thay đoi ve dan toc khi đuoc chuyen the vao mot thuc tai hoac phuong tien truyen thong khac. Mot vi du đang chu y la Nick Fury, nguoi đuoc tai hien duoi hinh dang nguoi My goc Phi trong ca vu tru Marvel Ultimate va Marvel Cinematic Universe.


= Tinh duc va đinh huong gioi tinh =
Nam 1992, Marvel tiet lo rang Northstar, mot thanh vien cua nhom sieu anh hung chuyen đong cua Canada Alpha Flight, la đong tinh, sau nhieu nam chi bao ham. Đieu nay ket thuc mot su chi đao bien tap lau dai rang se khong co nhan vat đong tinh trong truyen tranh Marvel. Mac du mot so nhan vat phu nho trong miniseries Watchmen cua DC Comics thap ky 1980 danh cho đoi tuong truong thanh đa la nguoi đong tinh, va toi pham sieu viet tai cai tao Pied Piper đa cong khai đong tinh truoc Wally West trong mot so truyen The Flash vao nam 1991, Northstar đuoc coi la sieu anh hung đong tinh đau tien xuat hien trong truyen tranh mainstream. Tu giua nhung nam 2000 tro đi, nhieu nhan vat đa đuoc thiet lap trong truyen tranh Marvel va DC (hoac phien ban bien the cua nhan vat hien co) đa đuoc tiet lo hoac gioi thieu lai voi vai tro nguoi LGBT boi ca hai nha xuat ban. Cac vi du bao gom phien ban Mikaal Tomas cua Starman vao nam 1998; Colossus trong series Ultimate X-Men; Renee Montoya trong series Gotham Central cua DC vao nam 2003; phien ban Kate Kane cua Batwoman vao nam 2006; Rictor va Shatterstar trong mot so truyen X-Factor vao nam 2009; Green Lantern đoi Thanh nien thoi ky hoang kim Alan Scott đuoc tai tuong tuong nhu mot nguoi đong tinh cong khai sau khi tai khoi đong The New 52 vao nam 2011; va vao nam 2015, phien ban Iceman tre tuoi bi lac thoi trong mot so truyen All-New X-Men.
Ke tu đo, nhieu nhan vat đong tinh, song tinh va chuyen gioi đa xuat hien trong truyen sieu anh hung, chang han nhu Rainmaker cua Gen¹³, Apollo va Midnighter cua The Authority, va Wiccan va Hulkling cua Young Avengers. Nhan vat chuyen gioi hoac bien đoi gioi tinh đang chu y it hon: alter ego cua nu sieu anh hung Zsazsa Zaturnnah, mot nhan vat tieu bieu trong van hoa pho bien Philippines, la mot nguoi đan ong gay gia dang thanh mot sieu nguoi phu nu sau khi an mot vien đa ma thuat. Desire trong loat truyen The Sandman cua Neil Gaiman, Cloud trong Defenders va Xavin trong Runaways đeu la nhung nhan vat co the thay đoi gioi tinh cua minh theo y muon. Alysia Yeoh, mot nhan vat phu đuoc tao ra boi nha van Gail Simone cho series Batgirl đuoc xuat ban boi DC Comics, đa nhan đuoc su chu y đang ke tu truyen thong vao nam 2011 vi la nhan vat chuyen gioi lon đau tien đuoc viet trong ngu canh đuong đai trong mot truyen tranh My mainstream.
Loat truyen Sailor Moon noi tieng voi viec co mot so luong đang ke nhan vat LGBT mo loi tu khi ra đoi, vi Nhat Ban đa truyen thong mo hon trong viec mieu ta đong tinh trong truyen thong danh cho tre em so voi nhieu quoc gia o phuong Tay. Tuyet đoi nhung nhan vat đuoc gioi thieu la đong tinh hoac chuyen gioi trong mot thuc tai co the khong đuoc gioi thieu nhu vay trong nhung thuc tai khac, đac biet la cac phien ban long tieng danh cho phat hanh quoc te.
Mot bo phim hoat hinh ngan The Ambiguously Gay Duo che nhao sieu anh hung truyen tranh va co su tham gia cua Ace va Gary (Stephen Colbert, Steve Carell). No bat nguon tu The Dana Carvey Show va sau đo chuyen đen Saturday Night Live.


= Ngon ngu thieu so =

Nam 2017, Pluin gioi thieu Sign Gene, mot bo phim ve mot nhom sieu anh hung điec co suc manh phat sinh tu viec su dung ngon ngu ky hieu. Bo phim đuoc san xuat boi va cung voi nhung nguoi điec va noi ve van hoa, lich su va ngon ngu cua nguoi điec.


Xem them Sieu phan dien


Chu thich Lien ket ngoai Đinh nghia cua superhero tai Wiktionary
 Tu lieu lien quan toi Superheroes tai Wikimedia Commons