Oe Kenzaburo (大江 健三郎, Oe Kenzaburo, Đai Giang Kien Tam Lang) (ten khai sinh: Ose Mura (大瀬村, Đai Giang Thon), 31 thang 1 nam 1935 – 3 thang 3 nam 2023) la mot nha van, nha nhan van Nhat Ban, đoat giai Nobel Van hoc nam 1994, tac gia cua hon 20 tieu thuyet va nhieu tap truyen, la mot trong nhung nha van lon nhat cua Nhat the ky XX.


Tieu su Oe sinh o Uchiko, Nhat trong mot gia đinh co bay nguoi con, bo mat khi Oe len chin tuoi. Tu nam 18 tuoi hoc van hoc Phap o Đai hoc Tokyo, viet luan van tot nghiep ve tac pham cua Jean-Paul Sartre. Nam 1960 Oe cuoi con gai cua mot nha đao dien đien anh noi tieng. Cung trong nam nay cung đoan nha van Nhat Ban tham Trung Quoc, đuoc gap Chu tich Mao Trach Đong. Nam 1961 la thanh vien Hoi đong cua Đai hoi cac nha van A-Phi to chuc o Tokyo nhung sau đo xin tu chuc đe phan đoi Trung Quoc thu vu khi hat nhan. Thoi gian tiep đo, Oe đi du lich nhieu nuoc chau A va chau Au. O Paris, ong gap Jean-Paul Sartre. Nam 1963 sinh con trai Hikari, bi di tat vi anh huong cua bom nguyen tu. Nhung nam 70-80-90 Oe tiep tuc đi du lich, đoc bai giang o cac truong đai hoc va tham gia cac hoat đong van hoc o nhieu nuoc tren the gioi.
Ong qua đoi ngay 3 thang 3 nam 2023 tai Tokyo.


Su nghiep van chuong Oe bat đau viet van khi con la sinh vien, nam 23 tuoi ong đuoc giai thuong Akutagawa cho thien truyen Nuoi ke thu (1957). Nam 1958 ong xuat ban tieu thuyet Hai nu, giet tre viet ve so phan mot thanh nien nong thon. Muoi nam sau ong đa cho ra đoi bo tuyen tac pham cua minh gom 6 tap. Đen cuoi the ki XX, voi hon 40 nam cam but, Oe co hon 60 tac pham đa đuoc dich ra tieng nuoc ngoai. Nhung tac pham tieu bieu cua ong co the ke: tieu thuyet Tuoi muoi bay (1961) ke ve viec mot thanh nien thuoc to chuc phat xit moi 17 tuoi đa am sat thu linh Đang Dan chu trong mot cuoc mit tinh; So tay Hiroshima (1965) viet ve nan nhan cua vu nem bom nguyen tu xuong nuoc Nhat; cac tieu thuyet Tran bong đa nam Van Dien thu nhat (1967); Hay day chung toi thoat khoi benh đien ro cua minh (1969); Nuoc ngap tan tam hon toi (1973) noi ve mot the gioi phi ly cua han thu, sai lam va hiem hoa nguyen tu. Nam 1994, Oe la nha van Nhat Ban thu hai nhan giai Nobel Van hoc. Le mung giai dien ra cung luc voi ngay hoi trong gia đinh: buoi hoa nhac lon do cac nhac cong noi tieng nhat nuoc Nhat bieu dien 10 tac pham cua nhac si tre Hikari Oe. Trong le nhan giai Nobel, Oe Kenzaburo đa đoc dien tu Nobel voi nhan đe: Sinh ra tu tinh đa nghia cua Nhat Ban (ma mot so dich gia đa dich la Nhat Ban, su nhap nhang, va ban than toi), noi tiep truyen thong cua Kawabata Yasunari truoc đo, vao nam 1968, voi dien tu Sinh ra tu ve đep cua Nhat Ban. Ngoai giai Nobel, Oe đuoc tang nhieu giai thuong cao quy cua Nhat va cua nhieu nuoc tren the gioi.


Tac pham ''Nuoi ke thu'' (Shiiku, 1957), truyen ngan
''Cong viec ki khoi'' (Kimyo na Shigoto, 1957), tieu thuyet.
''Niem kieu hanh cua nguoi chet'' (Shisha no ogori, 1957), truyen ngan
''Hai nu, giet tre'' (Memushiri kouchi, 1958), tieu thuyet
''Đan cuu nhan gian'' (Ningen no hitsuji, 1958), tieu thuyet.
''Tuoi muoi bay'' (Sevuntin, 1961), tieu thuyet [Seventeen].
''Tuoi tre toi muon'' (The youth who came late, 1961), tieu thuyet.
''Mot van đe ca nhan'' (Kojinteki na taiken, 1964), tieu thuyet
''Agui, con quai vat cua bau troi'' (Sora no kaibutsu Agui, 1964
''So tay Hiroshima'' (Hiroshima noto, 1965), tieu luan
''Tran bong đa nam Van Dien thu nhat'' (Mannen ganen no futtoboru, 1967), tieu thuyet
''Hay day chung toi thoat khoi benh đien'' (Warera no kyuki wo ikinobiru michi wo oshieyo, 1969), tieu thuyet
''Nhung ghi chep Okinaoa'' (Okinaoa noto, 1970), tieu luan
''Nuoc ngap tan tam hon toi'' (Kozui wa waga tamashii ni oyobi, 1973), tieu thuyet
''Tro choi đuong đai'' (Dojidai gemu, 1979), truyen thuyet va lich su
''Hay đung len, hoi nhung chang trai cua the he moi'' (Atarashii hito yo mezameyo, 1983), tieu thuyet
''M/T va chuyen ke ve nhung canh rung ki la'' (M/T to mori no fushigi no monogatari, 1986).
''Nhung buc thu gui nam thang ngot ngao xa xua'' (Na tsukashii toshi e no temgami, 1987), tieu thuyet
''Ho hang nhan sinh'' (Jinsei no shinseki, 1989)
''Cay xanh boc chay'' (The flaming green tree), tieu thuyet bo ba.
''Gia đinh tu chua lanh'' (Kaifukusuru kazoku, 1995),
''Đanh trao'' (Torikae ko (Chenjiringu), 2000), tieu thuyet
''Vinh biet sach cua toi'' (Sayonara, watashi no hon yo!, 2005), tieu thuyet
(Routashi Anaberu ri souke dachitu mimakarit, 2007), tieu thuyet
''Nuoc Tu'' (Sui shi, 2009), tieu thuyet
(Bannen Youshiki shu (In Reito Sutairu), 2013)


Cac ban dich tieng Viet Nuoi thu, Diem Chau dich, NXB Trinh Bay, Sai Gon, 1970.
Mot noi đau rieng, Le Ky Thuong dich, NXB Van nghe TPHCM, 1997.
Tieng thet cam lang, Vuong Hai Yen dich, Cong ty Van hoa & Truyen thong Nha Nam va NXB Van hoc, Ha Noi, 2024.


Tham khao Lien ket ngoai Nobel e-Museum Biography
Nobel Laureate page
Tieu su va danh sach sach Luu tru ngay 10 thang 2 nam 2015 tai Wayback Machine