Lop tau tuan duong Scharnhorst la lop tau tuan duong boc thep thong thuong sau cung đuoc Hai quan Đe quoc Đuc che tao. Bao gom hai chiec Scharnhorst va Gneisenau, chung lon hon lop Roon dan truoc; kich thuoc tang them nay đuoc su dung đe gia tang dan phao chinh 21 cm (8,3 in) tu bon len tam khau. Đay la nhung chiec tau tuan duong Đuc đau tien đat đen chat luong tuong đuong voi nhung đoi thu Anh. Cac con tau đuoc đat ten theo nhung nha cai cach quan đoi nguoi Pho vao the ky 19 Gerhard von Scharnhorst va August von Gneisenau.
Đuoc che tao đe hoat đong cach xa chinh quoc, Scharnhorst va Gneisenau đuoc phan ve Hai đoi Đong A lan luot vao nam 1909 va 1910. Scharnhorst đam nhan vai tro soai ham cho Hai đoi thay phien cho chiec tau tuan duong boc thep cu Furst Bismarck von đa đuoc bo tri tu nam 1900. Ca hai chiec trong lop chi co cuoc đoi hoat đong ngan ngui. Khong lau truoc khi Chien tranh The gioi thu nhat no ra, cac con tau roi can cu tai Thanh Đao, Trung Quoc cho chuyen đi tuan tra thuong le. Vao ngay 1 thang 11 nam 1914, chung tieu diet mot hai đoi Anh trong tran Coronel, that bai đau tien cua Hai quan Anh ke tu tran Plattsburgh nam 1814. Sau cung, Hai đoi Đong A, bao gom ca Scharnhorst va Gneisenau, bi đanh chim trong tran chien quan đao Falkland vao ngay 8 thang 12 nam 1914.


Thiet ke = Cac đac tinh chung =
Nhung chiec trong lop Scharnhorst co chieu dai chung 144,6 met (474 ft) va chieu dai o muc nuoc la 143,8 m (472 ft). Chung co man thuyen rong 21,6 m (71 ft), tam nuoc sau 8,4 m (27 ft 7 in)va co mot trong luong choan nuoc tieu chuan 11.616 tan (11.433 tan Anh; 12.804 tan My), nhung len đen 12.985 t (12.780 tan Anh; 14.314 tan My) khi đay tai. Luon tau đuoc cau truc tu nhung khung thep ngang va doc, tren đo cac tam thep luon tau đuoc lap bang đinh tan. Cac con tau co 15 ngan kin nuoc, va co mot đay tau kep chiem 50% chieu dai luon tau.
Cac con tau co thanh phan thuy thu đoan đay đu gom 38 si quan va 726 thuy thu. Khi hoat đong nhu la soai ham cua hai đoi, Scharnhorst co mot đoi ngu đong hon, bo sung them 14 si quan va 62 thuy thu; Gneisenau khi hoat đong nhu tau chi huy thu hai đuoc tang cuong 3 si quan va 25 thuy thu. Cac con tau mang theo mot so xuong nho, bao gom hai xuong gac, hai xuong đo bo, mot xuong chi huy, hai ca-no, hai xuong yawl va mot xuong nho.


= He thong đong luc =
Nhung chiec trong lop Scharnhorst đuoc trang bi he thong đong luc giong nhu lop Roon dan truoc, gom ba đong co hoi nuoc ba buong banh truong 3 xy-lanh. Moi đong co dan đong mot truc chan vit; tren chiec Scharnhorst chan vit cua truc giua co đuong kinh 4,7 m (15 ft) trong khi chan vit cac truc ben co đuong kinh 5 m (16 ft); con tren chiec Gneisenau chung đeu hoi nho hon, voi chan vit giua la 4,6 m (15 ft) va chan vit ben la 4,8 m (16 ft). Hoi nuoc cho cac đong co đuoc cung cap tu 18 noi hoi đot than kieu hang hai voi tong cong 36 lo đot. He thong đong luc nay đuoc thiet ke đe cung cap cong suat 26.000 ihp (19.000 kW), cho du khi chay thu may cac con tau đeu vuot hon: Scharnhorst o muc 28.782 ihp (21.463 kW) va Gneisenau len đen 30.396 ihp (22.666 kW). Cac con tau đuoc du đinh đat đuoc toc đo 22,5 hai ly tren gio (41,7 km/h; 25,9 mph), va khi chay thu may Scharnhorst đat đuoc 23,5 kn (43,5 km/h; 27,0 mph) va Gneisenau đat đuoc 23,6 kn (43,7 km/h; 27,2 mph). Thong thuong chung se mang theo 800 t (790 tan Anh; 880 tan My) than, nhung co the cho toi đa đen 2.000 t (2.000 tan Anh; 2.200 tan My), cho phep co tam hoat đong toi đa 4.800 hai ly (8.900 km; 5.500 mi) o toc đo đuong truong 14 kn (26 km/h; 16 mph). Cac con tau chi co mot banh lai duy nhat.
Cac con tau cung co he thong phat đien tuong tu nhu voi lop Roon cu hon, bao gom bon may phat turbine cung cap cong suat 260 kw o đien the 110 volt. Lop Scharnhorst la nhung tau tuan duong cuoi cung cua Đuc trang bi may phat voi đien the 110 volt, thiet ke tiep theo, chiec Blucher, co may phat đien voi đien the 225 volt.


= Vu khi =

Dan phao chinh cua cac con tau bao gom tam khau phao 21 cm (8,3 in) SK L/40 ban nhanh gom bon khau tren hai thap phao nong đoi bo tri phia truoc va phia sau cau truc thuong tang, so con lai đat tren nhung thap phao nong đon hai ben man tau. Phao 21 cm ban ra đan phao xuyen thep (AP) nang 108 kg (238 lb) voi luu toc đau đan 780 m/s (2.600 ft/s); toc đo ban cua chung la 4 đen 5 phat moi phut. Cac khau phao đuoc cung cap tong cong 700 qua đan phao. Phao tren thap phao nong đoi co the nang toi đa cho đen goc 30°, cho phep co tam xa toi đa 16.300 m (17.800 yd), trong khi phao tren thap phao nong đon chi co the nang toi đa cho đen goc 16°, nen tam xa toi đa cung giam tuong ung con 12.400 m (13.600 yd). Cac thap phao nong đoi co the xoay đen khoang 150° qua ca hai ben man tu truc giua.
Dan phao hang hai bao gom sau khau 15 cm (5,9 in) SK L/40 ban nhanh bo tri trong cac thap phao u kieu MPL C/06;  Cac khau phao nay ban ra đan phao xuyen thep voi toc đo ban 4 đen 5 phat moi phut. Con tau mang theo 170 qua đan phao cho moi khau phao, voi tong cong 1.020 qua. Be phao nay co the ha toi đa cho đen goc −7° va nang toi đa cho đen goc 20°, cho phep co tam ban toi đa 13.700 m (15.000 yd); chung đuoc van hanh va xoay hoan toan bang tay.
Cac con tau con đuoc trang bi muoi tam khau phao 8,8 cm (3,46 in) SK L/45 ban nhanh bo tri trong thap phao u. Chung ban ra đan phao nang 10 kg (22 lb) o luu toc đau đan khoang 620 m/s (2.000 ft/s). Con tau mang theo 150 qua đan phao cho moi khau phao, voi tong cong 2.700 qua. Kieu vu khi nay co kha nang ban đen muc tieu cach xa 11.000 m (12.000 yd). Cung giong nhu kieu phao 15 cm, chung đuoc van hanh va xoay hoan toan bang tay.
Giong nhu moi tau chien lon vao thoi đo, nhung chiec trong lop Scharnhorst con đuoc trang bi bon ong phong ngu loi ngam 44 cm (17 in), gom mot truoc mui, mot phia đuoi va mot moi ben man giua tau, tat ca đeu đuoc đat tren mat nuoc. Con tau mang theo tong cong 11 qua ngu loi. Kieu vu khi C/03 nay nang 662 kg (1.459 lb) va mang mot đau đan no manh nang 176 kg (388 lb). O toc đo 31 kn (57 km/h) chung co tam ban hieu qua 1.500 m (1.600 yd), va khi cai đat o toc đo cham hon 26 kn (48 km/h) kieu vu khi nay co the ban trung muc tieu o cach xa đen 3.000 m (3.300 yd).


= Vo giap =
Giong nhu moi tau chien chu luc Đuc vao thoi đo, nhung chiec trong lop Scharnhorst đuoc bao ve bang thep giap Krupp. Chung co đai giap day đen 150 mm (5,9 in) o phan giua con tau noi đong co, cac ham đan va cac phan quan trong khac đuoc bo tri, va vuot mong con 80 mm (3,1 in) o cac phan con lai, nhung khong keo dai đen tan mui va đuoi tau; phia sau suot chieu dai cua đai giap la mot lop lot bo sung bang go teak. San tau boc thep chinh co đo day 60 mm (2,4 in) tai cac phan trong yeu cua con tau, va giam con 35 mm (1,4 in) o nhung phan it quan trong hon. San tau boc thep đuoc nghieng đe tiep giap voi đai giap, phan nay day 40–55 mm (1,6–2,2 in). Thap chi huy phia truoc đuoc bao ve voi cac mat hong day 200 mm (7,9 in) va noc day 30 mm (1,2 in); thap chi huy phia sau đuoc bao ve kem hon voi cac mat hong day 50 mm (2,0 in) va noc day 20 mm (0,79 in). Cac thap phao cua dan phao chinh co noc day 30 mm (1,2 in) va cac mat ben day 170 mm (6,7 in), trong khi cac khau phao giua tau đuoc bao ve boi cac tam chan mat truoc day 150 mm (5,9 in) va noc day 40 mm (1,6 in). Phao 15 cm đuoc bao ve boi cac tam chan day 80 mm (3,1 in).


Lich su hoat đong Sau khi đuoc đua vao hoat đong, ca hai chiec trong lop Scharnhorst đeu đuoc phan ve Hai đoi Đong A Đuc Quoc, noi Scharnhorst phuc vu nhu la soai ham cua Đo đoc Maximilian von Spee. Scharnhorst va Gneisenau đeu đuoc đanh gia la nhung con tau đuoc huan luyen tot, ca hai đuoc nhan nhung giai thuong ve thanh tich thuc hanh tac xa. Vao luc bat đau Chien tranh The gioi thu nhat, ca hai đang hien dien tai quan đao Caroline trong mot chuyen đi thuong le trong khi phan con lai cua Hai đoi duoi quyen Đo đoc von Spee đang phan tan khap Thai Binh Duong. Viec Nhat Ban tuyen chien voi Đuc đa thuyet phuc von Spee tap trung luc luong duoi quyen cung voi cac tau tuan duong Leipzig va Dresden thuoc Tram chau My va huong đen Chile đe tiep nhien lieu. Hai đoi sau đo se tim cach quay tro ve Đuc qua nga Nam Đai Tay Duong. Đo đoc von Spee cung du tinh tan cong ba chiec tau tuan duong Anh duoi quyen chi huy cua Đo đoc Christopher Cradock va tieu diet moi tau be Anh đung đo. Vao ngay 22 thang 9 nam 1914, Scharnhorst va Gneisenau tien đen đao Papeete tai Polynesia thuoc Phap voi y đinh chiem lay so du tru than tai đay. Cac con tau tien hanh mot đot ban pha ngan dan đen viec đanh chim chiec phao ham cu Zelee. Tuy nhien, von Spee lo so loi ra vao cang đa đuoc cai min, nen quyet đinh ne tranh nguy co. Nguoi Phap cung đa đot chay so than du tru cua ho đe ngan khong cho phia Đuc su dung.


= Tran Coronel =

Khoang 17 gio 00 ngay 1 thang 12 nam 1914, Hai đoi Đong A Đuc đung đo voi cac con tau duoi quyen Cradock ngoai khoi Coronel thuoc Chile. Vi cac con tau Đuc chiem uu the ve toc đo, von Spee duy tri mot khoang cach 18 km (9,7 nmi) truoc khi rut ngan xuong con 12 km (6,5 nmi) đe đoi đau voi hai đoi Anh luc 19 gio 00. Scharnhorst ban trung Good Hope khoang 34 lan, it nhat mot trong cac qua đan phao đa đanh trung ham đan cua Good Hope, gay hau qua mot vu no khung khiep đa pha huy con tau. Tau tuan duong hang nhe Đuc Nurnberg đa tien đen cu ly ban thang đe tan cong Monmouth, va sau khi bi ban trung nhieu phat Monmouth cung bi chim. Tau tuan duong hang nhe Anh Glasgow cung tau tuan duong phu tro Otranto lan tranh đuoc duoi su che cho cua bong đem. Thu truong Hai quan Anh, Đo đoc Jackie Fisher nho lai "Đo la tran hai chien buon tham nhat trong chien tranh." Đay la that bai đau tien ma Hai quan Hoang gia Anh phai chiu đung ke tu Tran Plattburgh nam 1814. Sau khi tin tuc ve tran chien đuoc bao cao len Hoang đe Wilhelm II o Berlin, ong ra lenh tang thuong 300 huan chuong Chu thap sat cho cac thanh vien trong hai đoi cua von Spee. Sau khi đuoc tiep nhien lieu tai Valparaiso, Hai đoi Đong A Đuc Quoc len đuong huong đen quan đao Falkland nham tieu diet tram phat vo tuyen cua Anh đat tai đay.


= Tran chien quan đao Falkland =

Khoang sau gio sau khi tin tuc ve tran Coronel ve đen nuoc Anh, Đo đoc Fisher chi thi cho Đo đoc John Jellicoe, Tu lenh Ham đoi Grand, phai cac tau chien-tuan duong Invincible va Inflexible đi san đuoi cac con tau Đuc. Luc luong đat duoi quyen chi huy cua Pho đo đoc Doveton Sturdee con bao gom cac tau tuan duong boc thep Carnarvon, Cornwall, Defense va Kent cung cac tau tuan duong hang nhe Bristol va Glasgow von song sot qua tran Coronel. Cac con tau duoi quyen Sturdee đi đen quan đao Falkland vao sang som ngay 8 thang 12 nam 1914, khong lau truoc khi hai đoi cua von Spee cung đen noi. Luc luong Anh phat hien ra Hai đoi Đong A luc 09 gio 40 phut, trong khi von Spee khong biet rang đoi phuong đa phai hai tau chien-tuan duong đoi đau voi minh; va khi phat hien ra chung, ong ra lenh cho cac tau duoi quyen rut lui. Mac du đa dan truoc mot quang xa, cac tau chien-tuan duong nhanh hon đa nhanh chong bat kip nhung con tau Đuc đa hao mon, vi đa trai qua chang đuong 16.000 nmi (30.000 km) ma khong đuoc sua chua.
Luc khoang 13 gio 20 phut, cac tau chien-tuan duong Anh no sung o khoang cach 14 km (7,6 nmi). Sau hai gio chong cu, Scharnhorst chet đung giua bien va bi nghieng nang, con tau bi đanh chim khong lau sau đo. Gneisenau trung khoang 50 phat đan phao o tam gan, thuy thu đoan tung ho Kaiser ba lan truoc khi con tau chim. Nurnberg va Leipzig cung bi đanh chim; rieng Dresden tim cach lan tranh va tam thoi thoat đuoc, đe roi cung bi tieu diet ngoai khoi đao Juan Fernandez. Khoang 2.200 nguoi đa tu tran, trong so đo co Đo đoc von Spee.


Tham khao = Ghi chu =


= Chu thich =


= Thu muc =
Gilbert, Martin (2004). The First World War: A Complete History. Macmillan. ISBN 978-0-8050-7617-2.
Groner, Erich (1990). German Warships: 1815–1945. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN 978-0-87021-790-6. OCLC 22101769.
Halpern, Paul G. (1995). A Naval History of World War I. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN 978-1-55750-352-7. OCLC 57447525.
Herwig, Holger (1998) [1980]. "Luxury" Fleet: The Imperial German Navy 1888–1918. Amherst, New York: Humanity Books. ISBN 978-1-57392-286-9. OCLC 57239454.


Lien ket ngoai