Co hoc vat ran la mot phan nganh cua co hoc nghien cuu cac ung xu cua vat ran duoi tac dung cua cac luc tu ben ngoai (ngoai luc). No con la mot phan cua mot chuyen nganh nghien cuu rong hon la co hoc moi truong lien tuc.
Duoi tac đong cua ngoai luc, vat ran (o trang thai can bang co hoc hay chuyen đong) co xu huong thay đoi hinh dang so voi truoc khi chiu tac dung cua luc va đuoc goi la bien dang, khi đo trong vat xuat hien ung suat đe chong lai su bien dang. Co mot vai cac mo hinh vat lieu tieu chuan đe mo ta vat ran ung xu nhu the nao khi chiu tac dung cua cac luc:

Đan hoi—Vat lieu co kha nang khoi phuc lai nguyen hinh dang ban đau khi bo luc tac dung. Mot lo xo tuan theo Đinh luat Hooke la mot vi du ve vat the đan hoi.
Đan nhot—la vat lieu vua co tinh đan hoi, vua co tinh nhot.
Trang thai deo—mot vat lieu ma khi ung suat vuot qua mot gia tri nguong nao đo, no khong co kha nang khoi phuc lai hinh dang ban đau, ma van con bien dang khi đa bo luc tac dung. Thong thuong vat lieu nay van ung xu đan hoi khi ung suat trong vat van con nho hon gia tri nguong.
Co hoc ran nut—co mot hien tuong la la mot so ket cau đa đuoc tinh toan co kha nang chiu đuoc tai trong o trang thai đai hoi (trang thai gioi han thu nhat) va tham chi chiu đuoc o tai o trang thai deo (trang thai gioi han thu 2). Nhung van bi sup đo ma nguyen nhan la mot bi an. Sau mot thoi gian nghien cuu nguoi ta cho ra đoi mot nganh tinh toan moi la co hoc ran nut. ket qua nguoi ta biet rang neu cu tac đong luc van nam trong kha nang chiu luc tinh toan nhung lap đi lap lai nhieu lan van co the lam gay đo ket cau. Đinh luat Paris giup nguoi ta du đoan đuoc tuoi tho cua cac ket cau, chi tiet may chiu tai lap lai nhieu lan.
Co hoc tu bien—lai mot hien tuong la nua trong ket cau, khi tac dung luc nam trong kha nang tinh toan cua ket cau nhung voi thoi gian lau vat lieu bi moi, giong nhu ta đung lau moi chan. Ban chat cua hien tuong co hoc nay la vat lieu moi do tu bien. (Ai viet ve khia niem nay can xem lai, hien tuong moi trong co hoc vat ran khac voi hien tuong "moi" trong sinh hoc. Hien tuong moi trong co hoc vat ran xuat hien khi ket cau chiu tai trong tuan hoan co chu ky dan đen xuat hien cac vet nut vi mo, ung suat tap trung o đay vet nut dan đen phat trien va mo rong vet nut va cuoi cung dan đen su pha huy ket cau)
Mot trong nhung ung dung pho bien nhat cua co hoc vat ran bien dang la phuong trinh dam Euler-Bernoulli.
Co hoc vat ran su dung rong rai khai niem ten xo đe mo ta ung suat, bien dang va quan he giua chung.
Mot cach đien hinh, co hoc vat ran dung mo hinh tuyen tinh đe bieu dien quan he giua ung suat va bien dang.
Đe hieu them cac đinh nghia cu the hon cua ung suat, bien dang va quan he giua chung, xem them suc ben vat lieu.


Tham khao L.D. Landau, E.M. Lifshitz, Course of Theoretical Physics: Theory of Elasticity Butterworth-Heinemann, ISBN 0-7506-2633-X
J.E. Marsden, T.J. Hughes, Mathematical Foundations of Elasticity, Dover, ISBN 0-486-67865-2
P.C. Chou, N. J. Pagano, Elasticity: Tensor, Dyadic, and Engineering Approaches, Dover, ISBN 0-486-66958-0
R.W. Ogden, Non-linear Elastic Deformation, Dover, ISBN 0-486-69648-0
S. Timoshenko and J.N. Goodier," Theory of elasticity", 2d ed., New York, McGraw-Hill, 1951.
A.I. Lurie, "Theory of Elasticity", Springer, 1999.


Xem them Co hoc


Tham khao