Tien đao (con đuoc biet la cau thu tan cong ao) la cac vi tri ngoai san trong mot đoi bong đa choi xa nhat tren san va do đo chiu trach nhiem cao nhat trong viec ghi cac ban thang cung nhu kien tao chung. Nhu voi bat ky cau thu tan cong nao, vai tro cua tien đao phu thuoc rat nhieu vao kha nang tao khoang trong đe tan cong.
Cac vi tri tan cong thuong co loi cho nhung cau thu khong hop ly, nhung nguoi đat cau hoi cho hang phong ngu cua đoi phuong đe tao co hoi ghi ban, noi ho đuoc huong loi tu viec thieu kha nang đoan truoc trong loi choi tan cong. Đoi hinh thong thuong bao gom mot đen ba tien đao. Vi du: 4–2–3–1 bao gom mot tien đao. Đoi hinh it thong thuong hon co the bao gom nhieu hon ba tien đao, hoac khong co.


Tien đao cam Vai tro binh thuong cua mot tien đao la ghi phan lon cac ban thang cho đoi. Cac tien đao cao va the chat voi kha nang đanh đau tot cung co the đuoc su dung đe thuc hien cac qua tat, gianh bong dai hoac nhan đuong chuyen va giu bong khi quay lung ve phia khung thanh nhu đong đoi tien len, đe tao chieu sau cho đoi cua ho hoac giup đong đoi ghi ban bang cach cung cap cac đuong chuyen ('chay thang' vao vong cam), bien the thu hai thuong đoi hoi toc đo nhanh hon va di chuyen tot, ngoai kha nang dut điem. Hau het cac tien đao hien đai đeu hoat đong truoc cac tien đao thu hai hoac tien ve tan cong trung tam, va thuc hien phan lon cac pha xu ly bong ben ngoai vong cam. Thuat ngu "tien đao muc tieu" thuong đuoc su dung thay the cho thuat ngu cua tien đao, nhung thuong mo ta mot loai tien đao cu the, thuong la mot cau thu cao lon va co the luc tot, gioi đanh đau; vai tro chinh cua ho la gianh đuoc bong cao tren khong, cam bong va tao co hoi cho cac thanh vien khac trong đoi, ngoai ra con co the tu minh ghi nhieu ban thang. Tuy nhien, hai thuat ngu nay khong nhat thiet đong nghia voi nhau, trong đo tien đao muc tieu đa phat trien thanh mot vai tro chuyen biet hon, trong khi mo ta trung tam ve phia truoc rong hon, bao gom nhieu loai tien đao.
Khi so ao đuoc gioi thieu trong Chung ket Cup FA nam 1933, mot trong hai tien đao ngay hom đo đa mac ao so 9 – Dixie Dean cua Everton, mot tien đao manh me, manh me, nguoi đa lap ky luc ghi nhieu ban thang nhat trong mot mua giai o bong đa Anh trong mua giai 1927–28. Con so nay sau đo se tro thanh đong nghia voi vi tri trung ve (chi đuoc mac vao ngay hom đo vi mot đoi đuoc đanh so 1–11 trong khi đoi kia đuoc đanh so 12–22).


Tien đao trung tam Tien đao trung tam co mot lich su lau dai trong tro choi, nhung thuat ngu đe mo ta hoat đong thi đau cua ho đa thay đoi qua nhieu nam. Ban đau nhung cau thu nhu vay đuoc goi la tien đao noi, tien đao trung tam sang tao hoac lui sau ("tien đao phu"). Gan đay hon, hai bien the khac cua loai cau thu cu nay đa đuoc phat trien: tien đao thu hai, hoac lam bong, hoac ho tro, hoac tien đao phu va, tren thuc te, la mot vi tri khac biet cua rieng no, so 10; vai tro truoc đay đuoc minh hoa boi nhung cau thu nhu Dennis Bergkamp (nguoi se choi ngay sau tien đao Thierry Henry tai Arsenal), Alessandro Del Piero tai Juventus, Youri Djorkaeff tai Inter Milan, hoac Teddy Sheringham tai Tottenham Hotspur. Nhung cau thu sang tao khac choi lui sau hon, chang han nhu Diego Maradona, Ronaldinho, Kaka, Michael Laudrup va Zinedine Zidane thay vao đo thuong đuoc mo ta la "so 10", va thuong hoat đong o vi tri tien ve tan cong hoac playmaker nang cao.
Mot tien đao cam phai co kha nang kiem soat bong tot đe nhan va kiem soat bong, đe co the ket thuc đot tan cong hoac tao co hoi ghi ban chac chan. Ho cung can phai co tam nhin phan chia tot đe biet vi tri cua minh đe dut điem hoac tao co hoi ghi ban. Cuoi cung, mot bo ky nang dut điem tot bang đau cung nhu bang chan la mot loi the, vi đieu nay se dan đen ty le ghi ban tot trong cac no luc ghi ban.
Vi tri tien đao trung tam la mot mo ta đuoc đinh nghia mot cach long leo va thuong bi hieu lam nhat ve mot cau thu đuoc bo tri o vi tri tu do, o đau đo giua tien đao cam va tien đao cam, cho du cau thu đo la "muc tieu" hay hon the nua la "ke san trom". va so 10 hoac tien ve tan cong, đong thoi co the the hien mot so đac điem cua ca hai. Tren thuc te, mot thuat ngu đuoc đat ra boi cau thu kien tao cao cap nguoi Phap Michel Platini, "so chin ruoi", ma anh ay dung đe mo ta vai tro choi cua nguoi ke vi anh ay trong vai tro so 10 tai Juventus, cau thu nguoi Y Roberto Baggio, đa la mot no luc đe tro thanh mot tieu chuan trong viec xac đinh vi tri. Co the hinh dung, mot so 10 co the luan phien đa trung phong voi đieu kien cau thu nay cung la mot tay san ban cu khoi; mat khac, mot tien đao co đong voi kha nang ky thuat tot (re bong ky nang va kiem soat bong), tang toc, tam nhin, chuyen va choi lien ket, nguoi co the ghi ban va tao co hoi cho mot trung phong it đa nang hon, se phu hop hon. Mac du ho thuong đuoc "phep di chuyen" va chay ve phia truoc hoac lui sau hon đe nhan bong o nhung khu vuc sau hon, giup ho co nhieu thoi gian va khong gian cam bong hon, nhung tien đao phu hoac tien đao ho tro khong co xu huong nhan đuoc nhu vay. tham gia vao viec đieu phoi cac cuoc tan cong voi tu cach la so 10, ho cung khong đua nhieu cau thu khac vao cuoc, vi ho khong chia se ganh nang trach nhiem, hoat đong chu yeu trong vai tro ho tro nhu nguoi cung cap kien tao. O Y, vai tro nay đuoc goi la "rifinitore", "mezzapunta", hoac "seconda punta", trong khi o Brasil, no đuoc goi la "segundo atacante" hoac "ponta-de-lanca".


Tien đao ben trong Vi tri tien đao trong đuoc su dung pho bien vao cuoi the ky XIX va nua đau the ky XX. Tien đao canh se ho tro tien đao trung tam, chay va tao khoang trong trong hang phong ngu đoi phuong, va khi tro choi chuyen bong phat trien, ho tro anh ta bang cac đuong chuyen. Vai tro nay nhin chung tuong tu nhu "giu nhip" hoac vi tri tien đao thu hai trong bong đa hien đai, mac du o đay, co hai cau thu nhu vay, đuoc goi la bo trong phai va bo trong trai.

Trong đoi hinh 2–3–5 đau tien cac tien đao ben trong se tan cong trung ve o ca hai ben. Voi su phat trien cua đoi hinh WM, cac tien đao canh đuoc đua tro lai đe tro thanh cac tien ve tan cong, cung cap bong cho trung phong va hai hang cong ngoai chuyen tiep – đuoc goi la ngoai cung ben phai va ngoai cung ben trai. Trong thuat ngu bong đa Y, tien đao canh ban đau đoi khi đuoc goi la mezzala (nghia đen la "cau thu chay canh", đung nham voi hau ve canh); tuy nhien, viec su dung thuat ngu cu the nay đe mo ta tien đao noi hien đa loi thoi, vi ten mezzala sau đo đa đuoc ap dung lai đe mo ta vai tro cua tien ve trung tam thien ve tan cong trong bong đa Y, trong khi vai tro tien đao canh thay vao đo đuoc goi la "interno" ("noi bo", trong tieng Y) trong bong đa Y trong nhung nam tiep theo.
Trong tran đau ngay nay, cac tien đao canh đa đuoc đay len phia truoc đe tro thanh nhung cau thu tan cong tu ben ngoai hoac so 9 ao, hoac chay canh cho cac tien ve canh (trong đoi hinh 4–3–3), hoac tham chi ho đuoc chuyen sang lui sau hon, trong đo ho đuoc yeu cau lui ve đe lien ket voi hang tien ve, đong thoi ho tro mot tien đao khac choi ben canh ho. phia truoc (trong đoi hinh 4–4–2). Nhieu đoi van su dung mot trong nhung tien đao cua ho trong vai tro rut lui nhieu hon sau nay nhu mot tien đao ho tro cho tien đao chinh, trong mot vai tro nhin chung tuong tu nhu tien đao canh.


Tien đao ngoai Tien đao canh Mot tien đao canh la mot cau thu tan cong o vi tri rong gan đuong bien. Ho co the đuoc phan loai la tien đao, coi nguon goc cua ho la vi tri cu "tien đao ngoai" va tiep tuc đuoc goi nhu vay o hau het cac noi tren the gioi, đac biet la o cac nen van hoa bong đa Latinh va Ha Lan. Tuy nhien, trong tro choi cua Anh (trong đo đoi hinh 4–4–2 va cac bien the cua no đuoc su dung pho bien nhat), chung thuong đuoc tinh la mot phan cua hang tien ve.
Nhiem vu cua mot cau thu chay canh la đanh bai hau ve canh cua đoi phuong, thuc hien cac đuong cat hoac nhung qua tat tu cac vi tri rong va đen vi tri thap hon muc đo, đe đanh bai cac hau ve va ghi ban tu cu ly gan. Ho thuong la mot so cau thu nhanh nhat trong đoi va thuong co ky nang re bong tot. Theo cach su dung cua Ha Lan, Tay Ban Nha va Bo Đao Nha, nhiem vu phong thu cua cau thu chay canh thuong bi gioi han trong viec don ep cac hau ve canh đoi phuong khi ho co bong. Neu khong, mot cau thu chay canh se lui xuong gan khu vuc giua san hon đe san sang, neu đoi cua ho gianh lai bong.

Trong phong cach bong đa cua Anh va cac nuoc Bac Au khac, tien ve chay canh phai chay nguoc ve phia co phat goc cua ho neu hau ve canh cua ho can tro giup, đong thoi cung đe theo doi nguoi ghi điem, cung nhu cam vao khu vuc giua san khi cac cau thu trung tam hon đang co gang gay ap luc len đoi phuong đe gianh bong. Đay la mot trach nhiem lon đoi voi nhung nguoi choi thien ve tan cong, va đac biet la nhung cau thu nhu Joaquin (tien ve canh/tien ve rong), hoac Ryan Giggs (tien ve canh/tien đao), va John Barnes (tien ve canh/tien ve trung tam), nhung nguoi thieu cac thuoc tinh the chat cua mot hau ve canh hoac cua mot tien ve chinh thong hon. Khi nhung cau thu nay gia đi va mat đi toc đo tu nhien, ho thuong đuoc bo tri lai thanh "so 10" giua hang tien ve va tien đao, noi ho kiem soat bong tot, ky nang ky thuat, kha nang tao co hoi va kha nang đoc tran đau đuoc cai thien. trong phan ba cuoi cung co the giup cai thien cac phuong an tan cong cua đoi ho trong khong gian chat hep. Mot vi du la viec Inter Milan su dung cuu binh Luis Figo phia sau mot hoac hai cau thu tan cong khac, o vi tri tien đao phu hoac đong vai tro kien tao nhu mot tien ve tan cong.
Trong nhung nam gan đay, co mot xu huong choi tien ve canh đao nguoc – nhung cau thu choi rong đong quan o phan 'lam' cua san, đe cho phep ho đot nhap vao trong va sut bang chan khoe hon cua ho va đoi khi cung cap nhung qua tat trong luc lac. Chien thuat nay đa đuoc su dung boi Frank Rijkaard, nguoi khi con o Barcelona, đa chuyen Lionel Messi tu canh trai sang canh phai, ban đau trai voi y muon cua cau thu. Đieu nay cho phep anh ta cat vao trung tam va sut hoac tat bong bang chan trai. Mot vi du khac ve su ket hop cau thu chay canh đao nguoc thanh cong la viec Bayern Munich ket hop Arjen Robben thuan chan trai voi Franck Ribery thuan chan phai, lan luot o ben canh phai va canh trai.
Mot mo ta đa đuoc su dung tren cac phuong tien truyen thong đe gan nhan cho mot bien the cua vi tri cau thu chay canh đao nguoc la mo ta cua mot cau thu chay canh "tan cong", "ao" hoac "ghi ban", nhu đuoc minh hoa boi Cristiano Ronaldo va Gareth Bale o canh trai va canh phai trong thoi gian ho o Real Madrid noi rieng. Nhan nay đa đuoc su dung đe mo ta mot cau thu chay canh đao nguoc co đau oc tan cong, nguoi duong nhu se hoat đong rong rai tren ly thuyet, nhung thay vao đo, nguoi nay se đuoc tu do thuc hien cac pha chay cho khong bi kem cap vao cac khu vuc trung tam cao cap hon ben trong vong cam, đe co đuoc ban thang. ket thuc cac đuong chuyen, qua tat va ghi ban, hoat đong hieu qua nhu mot tien đao cam. Vai tro nay phan nao co the so sanh voi cai đuoc goi la vai tro raumdeuter trong biet ngu bong đa Đuc (nghia đen la "thong dich vien khong gian"), nhu đuoc minh hoa boi Thomas Muller, cu the la mot cau thu choi rong co đau oc tan cong, nguoi se di chuyen vao cac khu vuc trung tam đe tim khoang trong ma tu đo anh ay co the nhan đuong chuyen va ghi ban hoac kien tao.
Thay vao đo, "cau thu chay canh ao" hoac "so bay ruoi" la mot nhan đuoc su dung đe mo ta mot loai cau thu thuong choi o trung tam, nhung thay vao đo lai đuoc trien khai rong rai tren giay; Tuy nhien, trong suot tran đau, ho se di chuyen vao trong va hoat đong o giua san, nham keo cac hau ve ra khoi vi tri, lam tac nghen khu vuc giua san va mang lai loi the ve so luong cho đoi cua ho o khu vuc nay, đe ho co the chiem uu the cam bong o khu vuc giua san va tao co hoi cho tien đao; vi tri nay cung đe lai khoang trong cho cac hau ve canh thuc hien cac pha tan cong chong cheo len canh. Samir Nasri, nguoi đa đuoc trien khai o vai tro nay, đa tung mo ta đo la vai tro cua mot "nguoi kien thiet khong theo truc".
Đoi khi, vai tro cua mot cau thu chay canh tan cong cung co the đuoc đam nhan boi mot kieu cau thu khac. Vi du: mot so nha quan ly đa biet su dung mot "nguoi muc tieu rong" o canh, cu the la mot cau thu to lon va the luc thuong choi o vi tri tien đao cam, va nguoi nay se co gang gianh chien thang trong cac pha khong chien va cam bong tren san. canh, hoac keo hau ve canh ra khoi vi tri. Jostein Flo la hinh anh thu nho cua vai tro nay đen noi mot chien thuat đuoc đat theo ten cua anh ay – đuong chuyen Flo. Egil Olsen, khi huan luyen Đoi tuyen bong đa quoc gia Na Uy, đa bo tri Flo, thuong la mot trung ve, ben canh phai đe khai thac kha nang khong chien kem cua cac hau ve đoi phuong. Mot vi du khac la Mario Mandzukic, mot trung ve bam sinh, nguoi đuoc su dung o canh trai duoi thoi huan luyen vien Massimiliano Allegri tai Juventus trong mua giai 2016–17, cung nhu mua giai tiep theo. Khong giong nhu nhung nguoi đan ong co muc tieu rong rai o cac thoi đai truoc đo, Mandzukic cung đuoc giao nhiem vu don ep cac cau thu đoi phuong. Romelu Lukaku đoi khi cung đuoc su dung trong vai tro nay.


So 9 ao So 9 ao, theo mot so cach tuong tu nhu vai tro tien ve tan cong / tien ve kien ​​tao cao cap hon, la mot tien đao hoac trung ve đon đoc khac thuong, nguoi lui sau xuong hang tien ve. Muc đich cua viec nay la no tao ra mot van đe đoi voi trung ve đoi phuong, nhung nguoi co the chay theo so 9 ao, đe lai khoang trong phia sau cho cac tien ve, tien đao hoac tien ve canh đang lao len khai thac , hoac đe so 9 ao co thoi gian va khong gian đe re bong hoac chuyen bong. Thuat ngu nay xuat phat tu con so truyen thong danh cho trung ve (chin), va thuc te la theo truyen thong, mot trung ve se o gan hang hau ve cho đen khi ho co co hoi vuot qua ho huong toi muc tieu. Cac thuoc tinh quan trong cua mot so 9 gia cung tuong tu nhu cua mot tien đao lui sau: kha nang re bong đe tan dung khoang trong giua cac tuyen, kha nang chuyen ngan tot đe lien ket voi hang tien ve va tam nhin đe choi thong qua cac đong đoi thuc hien cac đuong chuyen tu sau toi khung thanh.
So 9 ao đau tien tai mot ky World Cup la Juan Peregrino Anselmo cua Đoi tuyen quoc gia Uruguay, mac du ong khong the choi tran đau voi Argentina trong World Cup 1930 do chan thuong. Matthias Sindelar la so 9 ao cua Wunderteam, Đoi tuyen quoc gia Ao, nam 1934. O Nam My, vao nam 1941, đoi La Maquina cua River Plate bat đau su dung cau thu chay canh trai Adolfo Pedernera lam tai lieu tham khao. Khi Pedernera chuyen đen Atlanta, mot Alfredo Di Stefano tre tuoi đa the cho ong. So 9 ao cung đuoc Hungary su dung vao đau nhung nam 1950, voi tien đao Nandor Hidegkuti đong vai tro tien đao lui sau. Nam 1953, bong đa Anh gay sung sot khi đoi Hungary đanh bai Anh 6–3 tai San van đong Wembley. Revie Plan la mot bien the cua chien thuat đuoc nguoi Hungary su dung, lien quan đen viec Don Revie choi nhu mot tien đao lui sau. Revie bat đau cac cuoc tan cong bang cach vao giua san đe nhan bong, khien trung ve đoi phuong mat vi tri. Vai tro nay cung co the đuoc so sanh voi vai tro sai lam ma Hidegkuti đa van hanh. He thong nay lan đau tien đuoc trien khai boi đoi du bi cua Manchester City, đoi su dung he thong nay đa bat bai trong 26 tran cuoi cung cua mua giai 1953–54. Truoc khi bat đau mua giai 1954–55, huan luyen vien Manchester City Les McDowall đa goi đoi cua minh tap huan truoc mua giai som hai tuan đe thu chien thuat moi. Manchester City đa thua tran đau tien su dung he thong nay voi ty so 5–0, nhung khi cac cau thu quen hon voi he thong nay, no bat đau tro nen thanh cong hon. Su dung he thong nay, Manchester City lot vao Chung ket Cup FA 1955, nhung đe thua Newcastle United 3–1. Nam sau, City lai lot vao tran chung ket noi ho đau voi Birmingham City, lan nay thang 3–1.
Trong suot su nghiep cua minh, Johan Cruyff thuong đuoc trien khai o vi tri tien đao tu do voi Ajax, Barcelona va Ha Lan vao nhung nam 1970 trong đoi hinh 1–3–3–3 cua Rinus Michels, von la tinh nang chinh va thuong hieu cua he thong bong đa tong luc cua huan luyen vien; mac du Cruyff la mot tay san ban cu khoi o vi tri nay, nhung anh ay cung thuong xuyen lui sau đe gay nham lan cho nguoi đanh dau va đieu phoi cac đot tan cong, hoac di chuyen ra canh đe tao khoang trong cho cac đong đoi khac chay cho, đieu nay đa khien mot so chuyen gia so sanh vai tro nay voi thoi gian truoc nhu mot tien than cua vai tro so 9 ao hien đai.
Michael Laudrup thinh thoang đuoc su dung nhu mot tien đao cam đon đoc trong Dream Team Barcelona cua Johan Cruyff, mot vai tro tuong tu nhu vai tro cua so 9 ao hien đai.
Roma duoi su dan dat cua huan luyen vien Luciano Spalletti đa su dung Francesco Totti, tren danh nghia la mot tien ve tan cong hay trequartista, đa tien đao trong so đo "4–6–0" sang tao o khu trung tuyen nhung nam 2000; đieu nay đa đuoc đap ung voi chuoi 11 chien thang lien tiep.
Tai Euro 2012, huan luyen vien Tay Ban Nha Vicente del Bosque, mac du đoi khi trien khai Fernando Torres nhu mot tien đao truyen thong, thuong đuoc su dung Cesc Fabregas voi tu cach la so 9 ao trong mot so tran đau, bao gom tran chung ket. Vao cuoi nam 2012, so 9 ao đa tro thanh "chinh thong" voi nhieu cau lac bo su dung mot phien ban cua he thong. Lionel Messi cua Barcelona la hinh anh thu nho cua vi tri so 9 gia đe gat hai nhieu thanh cong trong nhung nam gan đay, đau tien la duoi thoi huan luyen vien Pep Guardiola va sau đo la duoi thoi nguoi ke nhiem Tito Vilanova. Tien đao nguoi Brasil Roberto Firmino sau đo cung đuoc su dung thanh cong o vi tri so 9 ao duoi thoi huan luyen vien Jurgen Klopp tai Liverpool.
Mot cach tiep can đe ngan chan nhung so 9 sai lam la tao ra su tac nghen o khu vuc giua san bang cach đua mot so cau thu tro lai vai tro phong ngu nhieu hon nham co gang khong cho ho co khoang trong can thiet đe tao ra loi choi, đac biet la trong chien thuat "đo xe buyt" cua Jose Mourinho.
Trong thuat ngu bong đa Y, vai tro nay đuoc lich su goi la "centravanti di manovra" (co nghia đen la "tien đao trung tam co đong").


Tien đao muc tieu Ket hop tien đao Xem them Cac vi tri trong bong đa
Đoi hinh (bong đa)
Tien ve (bong đa)
Hau ve (bong đa)
Thu mon (bong đa)


Tham khao