Hedy Lamarr (; ten khai sinh Hedwig Eva Maria Kiesler; sinh ngay 9 thang 11 nam 1914 –  mat ngay 19 thang 1 nam 2000) la mot nu dien vien va nha phat minh nguoi My goc Ao. Sau su nghiep đien anh ngan ngui o Tiep Khac, gom ca đong phim chinh kich khieu dam lang man Ecstasy (1933), ba tron khoi nguoi chong đau tien Friedrich Mandl va bi mat chuyen đen Paris. Sau khi đen Luan Đon, ba gap go Louis B. Mayer, roi đuoc ong trao cho hop đong đong phim o Hollywood. Lamarr tro thanh ngoi sao man bac voi vai dien trong phim chinh kich lang man Algiers (1938). Ba gat hai thanh cong vang doi hon nua voi tac pham Vien Tay Boom Town (1940) va phim chinh kich White Cargo (1942). Bo phim thanh cong nhat cua Lamarr la tac pham su thi ton giao Samson and Delilah (1949). Ba con đong phim truyen hinh truoc khi phim cuoi cua ba đuoc ra mat vao nam 1958. Nam 1960, ba đuoc ghi danh bang mot ngoi sao tren Đai lo Danh vong Hollywood.
Đau The chien II, Lamarr va George Antheil đa đong phat minh he thong dan đuong vo tuyen cho ngu loi cua quan Đong Minh - su dung cong nghe trai pho (spread spectrum) va nhay tan (fequency hopping) nham đanh bai moi đe doa tu nhieu song vo tuyen (radio jamming) cua Phe Truc. Tuy nhien trong The chien II, cong nghe khong đuoc su dung trong cac he thong tac chien. Đen sau chien tranh, cong nghe ay moi đuoc ap dung đoc lap voi bang sang che cua ho.


Than the Lamarr co ten khai sinh la Hedwig Eva Maria Kiesler, sinh nam 1914 tai Vien, Ao. Ba la con mot cua Gertrud "Trude" Kiesler (nhu danh Lichtwitz) va Emil Kiesler. Cha ba xuat than tu gia đinh Do Thai goc Galica o Lemberg, Vuong quoc Galicia va Lodomeria - thuoc đia phan cua Đe quoc Ao (nay la Lviv o Ukraina). O thap nien 1920, ong lam pho giam đoc ngan hang Wiener Bankverein, va đen cuoi đoi thi lam giam đoc o ngan hang Creditanstalt-Bankverein hop nhat. Me ba la mot nghe si duong cam goc Budapest, xuat than tu mot gia đinh thuong luu nguoi Do Thai goc Hungary. Ba đa cai đao sang Cong giao va đuoc mieu ta la mot "tin đo tu nghiep Cong giao". Ba nuoi con gai minh thanh tin đo Cong giao, song luc ay Hedy chua đuoc rua toi.
Luc nho, Lamarr the hien su quan tam đen dien xuat va bi me đam truoc đien anh va kich nghe. Nam 12 tuoi, ba gianh chien thang mot cuoc thi sac đep o Vien. Ba con bat đau hoc ve cac phat minh cong nghe voi cha minh, ong la nguoi đua ba đi dao va giai thich ve cach van hanh cua cac thiet bi.


Su nghiep đien anh o Chau Au = Nhung tac pham đau tien =
Lamarr đang theo hoc lop dien xuat o Vien thi mot ngay no, ba quen mang mot mau giay ghi chu cua me minh nen đi đen hang phim Sascha, roi đuoc thue lam giam sat kich ban. Trong luc cong tac o đay, ba sam mot vai quan chung trong phim hai lang man Geld auf der Straße (1930), tiep đo đong mot vai nho co thoai trong phim hai Sturm im Wasserglas (1931). Sau đo nha san xuat Max Reinhardt đa chon ba đong trong mot vo kich co ten goi The Weaker Sex - đuoc cong dien tai Nha hat Theater in der Josefstadt. Reinhardt qua an tuong voi Lamarr đen noi mang theo ba tro ve Berlin.
Tuy nhien, thuc te ba chua bao gio đuoc đao tao dien xuat voi Reinhardt hay co mat trong bat ki tac pham nao cua ong o Berlin. Thay vao đo, ba gap nha san xuat kich nguoi Nga Alexis Granowsky. Lamarr đuoc ong chon đong cung Walter Abel va Peter Lorre trong tac pham đao dien đau tay cua minh mang ten Die Koffer des Herrn O.F. (1931). Khong lau sau, Granowsky chuyen đen Paris, song Lamarr chon o lai Berlin va đuoc giao vai chinh trong Man braucht kein Geld (1932) - tac pham phim hai do Carl Boese lam đao dien. Ke đen Lamarr đong trong bo phim đua ten tuoi cua ba tro nen noi tieng voi khan gia quoc te.


 Ecstasy  Đau nam 1933, khi moi 18 tuoi, Lamarr đuoc giao vai chinh trong bo phim Ecstasy cua đao dien Gustav Machaty. Trong phim, ba vao vai mot nguoi vo tre bi nguoi chong lon tuoi, lanh lung va vo cam ruong ray. Bo phim mang lai cho Lamarr ca danh tieng lan tai tieng, boi trong đo co nhung canh khoa than ngan va đac biet la hinh anh ba the hien guong mat cuc khoai. Sau nay, Lamarr len tieng rang ba đa bi đao dien va nha san xuat "lua gat" khi ho su dung ong kinh goc rong telephoto (telephoto lenses) cong nang cao đe quay ma khong thong bao truoc. Tuy nhien, nhung tuyen bo nay cua ba đa bi đao dien bac bo.

Tuy tro nen that vong va vo mong ve viec tim nhung vai dien khac, tac pham lai gay đuoc su chu y cua the gioi sau khi thang mot giai tai Lien hoan phim Venezia. Bo phim đuoc xem la mot tac pham nghe thuat o khap chau Au. O My, phim bi xem la goi duc qua đa va nhan phai phan hoi tieu cuc, đac biet tu nhom khan gia nu. Phim bi cam chieu o Đuc va My.


 Chay tron  Lamarr cung tham gia mot so vai dien tren san khau, trong đo co vai trong Sissy – vo kich ve Nu vuong Elisabeth cua Ao, cong dien tai Vien. Tac pham nhan đuoc nhieu loi khen tu gioi phe binh. Nguoi ham mo lien tuc gui hoa hong đen phong thay đo va tham chi con co đot nhap vao hau truong đe gap mat. Lamarr đa tu choi gan het, bao gom ca mot nguoi đan ong kien quyet hon tat ca – Friedrich Mandl. Mandl muon tim hieu va tiep can ba bang moi gia.
Mandl la mot tay buon vu khi va nha san xuat đan duoc nguoi Ao, đuoc xem la nguoi đan ong giau thu ba o Ao. Lamarr co cam tinh truoc tinh cach hap dan va quyen ru cua ong, mot phan la do khoi tai san khong lo ong đang so huu. Cha me ba (đeu la nguoi goc Do Thai) khong chap nhan moi quan he nay, vi Mandl co lien he voi nha lanh đao phat xit nguoi Y Benito Mussolini va sau đo la ca Fuhrer Adolf Hitler, song ho khong the ngan can đuoc co con gai buong binh. Ngay 10 thang 8 nam 1933, Lamarr ket hon voi Mandl tai Karlskirche. Nam ay, ba 18 tuoi va ong ta 33 tuoi. Trong cuon tu truyen Ecstasy and Me, ba mieu ta Mandl la mot nguoi chong cuc ky đoc đoan, kich liet phan đoi canh ba dien cuc khoai trong Ecstasy va ngan ba theo đuoi nghiep dien xuat. Ba cho biet ba bi giam ham nhu mot tu nhan tai tu dinh Schloss Schwarzenau cua ho.

Mandl co quan he xa hoi va kinh doanh mat thiet voi chinh phu Y. Ong ban đan duoc cho đat nuoc nay va cung co quan he voi che đo Quoc xa cua Đuc, ngay ca khi cha ong la nguoi goc Do Thai, giong nhu Hedy. Lamarr ghi chep rang cac nha đoc tai tu hai quoc gia đeu tham gia nhung bua tiec xa hoa tai tu gia cua Mandl. Lamarr thap tung Mandl trong cac buoi hop kinh doanh, tai đay chong ba trao đoi voi cac nha khoa hoc va chuyen gia khac ve cong nghe quan su. Nhung buoi hop nay đa đua ba tiep can voi nganh khoa hoc ung dung va nuoi duong tai nang khoa hoc tiem an trong con nguoi ba.
Cuoi cung, cuoc hon nhan cua Lamarr voi Mandl tro nen khong the han gan, va ba quyet đinh tu ly than khoi chong va đat nuoc vao nam 1937. Trong tu truyen, ba ke rang đa cai trang thanh hau gai va bay đen Paris, nhung theo nhung loi ke khac thi ba đa thuyet phuc Mandl đeo toan bo cho trang suc đe du bua toi, roi sau đo bien mat.


Su nghiep o Hollywood = Louis B. Mayer va MGM =

Sau khi đat chan đen Luan Đon, vao nam 1937, ba gap go Louis B. Mayer - giam đoc cua MGM va hien đang đi khap chau Au đe tim kiem tai nang moi. Ban đau ba tu choi đe nghi ma ong đua ra (125 đo la My/tuan), song sau đo ba quyet đinh đat ve len cung chuyen bay giong ong đen New York, tan dung co hoi đe gay an tuong va thuyet phuc ong tang muc hop đong len 500 đo la My/tuan. Mayer thuyet phuc ba đoi ten thanh Hedy Lamarr (đe tranh nhac đen danh tinh that cua ba, va biet hieu noi tieng "Ecstasy lady" gan lien voi nu dien vien). Ong chon ho Lamarr đe tri an toi ngoi sao Barbara La Marr xinh đep, theo goi y cua nguoi vo von nguong mo La Marr. Nam 1938, Mayer đua ba đen Hollywood va bat đau lang xe ba thanh "nguoi phu nu đep nhat the gioi".
Mayer đa gui Lamarr cho Walter Wanger muon trong luc Wagner đang lam phim Algiers (1938) - ban lam lai cua My voi bo phim Phap Pepe le Moko (1937). Lamarr đuoc chon vao vai chinh đong voi Charles Boyer. Shearer ke rang bo phim "đa lam ca nuoc xuc đong manh". Ba đuoc quang cao la mot nu dien vien Ao vo danh nhung đuoc cong khai rong rai, nho đo gay đuoc su mong đoi tu khan gia. Mayer hi vong ba se tro thanh mot Greta Garbo hay Marlene Dietrich thu hai. Theo loi mot khan gia, khi guong mat ba lan đau xuat hien tren man anh, "moi nguoi đeu kinh ngac ... Ve đep cua Lamarr that su lam nguoi ta phai nin tho."

Trong nhung bo phim tuong lai o Hollywood, ba luon đuoc giao vai co đinh (typecast) la nguoi phu nu quyen ru song co than the ky la. Bo phim My thu hai ba tham gia la I Take This Woman, đong cung Spencer Tracy duoi su chi đao cua Josef von Sternberg (thuong xuyen cong tac voi Dietrich). Von Sternberg bi sa thai trong luc ghi hinh, va nguoi thay the ong la Frank Borzage. Phim bi tam ngung san xuat, con Lamarr đuoc tham gia vao du an Lady of the Tropics (1939). Trong phim nay, ba thu vai mot phu nu lai quyen ru o Sai Gon, dien cung Robert Taylor. Ba tro lai voi du an phim I Take This Woman, lan nay do W. S. Van Dyke tai ghi hinh. Ket qua la phim that bai khi ra mat thi truong.
Lamarr tham gia mot tac pham noi tieng hon nhieu la Boom Town (1940) voi Clark Gable, Claudette Colbert va Spencer Tracy, cung kinh phi 5 trieu đo la My. MGM nhanh chong chon Lamarr va Gable đe cung đong tiep trong Comrade X (1940). Đay la mot phim hai theo phong cach cua Ninotchka (1939) va cung tro nen an khach. Lamarr sam vai mot nguoi ti nan tu Vien trong Come Live with Me (1941), dien cung James Stewart. Stewart cung tham gia du an Ziegfeld Girl (1941). Trong phim nay, Lamarr, Judy Garland va Lana Turner thu vai cac nu vu cong chuyen dien o hop đem (showgirl) đay tham vong. Phim cung đat đuoc thanh cong. Lamarr la dien vien nhan cat-se cao nhat trong phim H. M. Pulham, Esq. (1941), song nhan vat chinh cua bo phim do Robert Young thu dien. Ba đong phim thu ba voi Tracy la Tortilla Flat (1942). Tac pham thanh cong tai thi truong phong ve, giong phim Crossroads (1942) ma ba đong voi William Powell.
Lamarr the hien vai mot nguoi phu nu quyen ru ky la goc A Rap ten Tondelayo trong phim White Cargo (1942) - trong phim ba huong cat-se xep tren ca Walter Pidgeon. Tac pham đa đat thanh cong lon. White Cargo chua cau thoai đuoc xem la đang nho nhat cua ba, đo la mot loi moi đay khieu khich: "Toi la Tondelayo. Toi lam bua trua nhe cho anh nhe?" Cau thoai nay la đai dien cho nhieu vai dien cua Lamarr, nhan manh nhan sac va su goi cam cua ba khi ba chi co tuong đoi it thoai. Viec thieu nhung thu thach trong dien xuat đa lam ban long Lamarr. Ba đuoc cho la đa tim đen viec sang tao nham giai toa noi buon chan cua minh.

Lamarr tai hop voi Powell trong phim hai The Heavenly Body (1944), roi đuoc Warner Bros muon đong trong phim The Conspirators (1944). Hang Warner Bros lam vay đe co tai lap thanh cong cua Casablanca (1943), va RKO muon ba dien trong phim tam ly tinh cam Experiment Perilous (1944). Tro lai MGM, Lamarr dien cap cung Robert Walker trong phim hai lang man Her Highness and the Bellboy (1945). Trong phim nay, ba sam vai mot cong chua phai long mot chang trai o New York. Phim tro nen cuc ky noi tieng, nhung lai la phim cuoi ma ba đong theo hop đong voi MGM.
Trong nhung nam ay, cuoc đoi va tinh cach cua ba ngoai đoi khac kha nhieu so voi hinh anh cua ba tren man bac. Phan lon thoi gian, ba cam thay co đon va nho nha. Ba co the boi o ho boi cua nguoi đai dien, song tranh xa bai bien va nhung đam đong chu y đen minh. Khi đuoc đuoc hoi xin chua ky, ba thac mac sao lai co nguoi muon chu ky cua ba. Cay viet Howard Sharpe phong van Lamarr va neu an tuong ve ba: "Hedy so huu net tinh te ca nhan đang kinh ngac nhat. Co ay biet nghe thuat lam phu nu cua chau Au. Co biet đan ong muon gi o mot my nu, nhung đieu thu hut ho, va co ep minh tro thanh hinh mau nhu vay. Co ay co suc quyen ru voi su am ap - ma ca Dietrich hay Garbo đeu khong co đuoc." Lamarr con co so thich noi ve ban than o ngoi thu ba.


 Gay quy cho thoi chien  Lamarr muon tham gia Hoi đong nha phat minh quoc gia (NIC), nhung bi Charles F. Kettering va nhung thanh vien khac o NIC khuyen rang ba co the ho tro tot hon cho cuoc chien bang cach su dung danh tieng cua minh đe ban trai phieu chien tranh. Lamarr tham gia mot chien dich ban trai phieu chien tranh voi mot thuy thu ten la Eddie Rhodes. Rhodes o trong đam đong moi lan Lamarr xuat hien, va ba se goi anh len san khau. Ba se tan tinh anh mot luc, roi hoi khan gia rang ba co nen tang anh ta mot nu hon khong. Khi đam đong tra loi đong y, thi Hedy se đap rang ba se lam the neu co đu nguoi mua trai phieu chien tranh. Sau khi khach hang mua đu trai phieu chien tranh, ba se hon Rhodes va anh se quay ve cho khan gia. Sau đo, ho se đen mot cuoc van đong mua trai phieu chien tranh tiep theo.


 Nha san xuat  Sau khi roi MGM vao nam 1945, Lamarr lap nen mot cong ty san xuat voi Jack Chertok va lam bo phim giat gan The Strange Woman (1946). Tac pham đoi von kinh phi va chi thu đuoc loi nhuan it oi. Tiep đo, ba va Chertok lam phim Dishonored Lady (1947). Đay lai la mot tac pham giat gan khac co su tham gia dien xuat cua Lamarr va cung bi đoi von kinh phi, song khong thanh cong ve mat thuong mai. Ba thu suc lam phim hai Let's Live a Little (1948) voi Robert Cummings.


 Nhung phim tiep theo  Lamarr gat hai thanh cong lon nhat khi thu vai Delilah cung Victor Mature (vai Samson) trong Samson and Delilah cua Cecil B. DeMille. Đay la bo phim an khach nhat nam 1950 va thang hai giai Oscar. Lamarr tro lai MGM đe đong mot phim noir voi John Hodiak mang ten A Lady Without Passport (1950), song tac pham đa that bai nang ne khi ra mat thi truong. Ba lam hai phim đien anh nua voi Paramount: mot tac pham đe tai vien Tay la Copper Canyon (1950) cua Ray Milland va mot phim che nhai đe tai điep vien mang ten My Favorite Spy (1951) cua Bob Hope.

Su nghiep cua Lamarr co dau hieu đi xuong. Ba sang Y đe sam nhieu vai trong phim Loves of Three Queens (1954) - tac pham ma ba kiem vai tro san xuat. Tuy nhien do thieu kinh nghiem can co đe lam nen mot tac pham su thi thanh cong, nen ba đa mat hang trieu đo la My va khong the nam quyen phan phoi bo phim. Lamarr thu dien vai Jeanne d' Arc trong bo phim su thi bi gioi phe binh che bai tham ten mang ten The Story of Mankind (1957) cua Irwin Allen va lam cac tap phim cua Zane Grey Theatre ("Proud Woman") va Shower of Stars ("Cloak and Dagger"). Bo phim cuoi cua ba la tac pham giat gan The Female Animal (1958). Lamarr ky hop đong dien trong phim Picture Mommy Dead (1966), song bi khai tru khoi đoan phim khi ba nga quy vi kiet suc trong luc ghi hinh bo phim. Nguoi thay the ba dien vai Jessica Flagmore Shelley la Zsa Zsa Gabor.


Su nghiep phat minh Tuy rang Lamarr khong đuoc đao tao bai ban va chu yeu la tu hoc, song ba đa đau tu khoang thoi gian ranh (ke ca đot nghi giua cac luot quay tren phim truong) đe thiet ke va ve so đo phat minh. Nhung phat minh ay gom co đen giao thong va thuoc vien hoa tan đuoc trong nuoc đe tao ra mot loai đo uong co ga va huong vi.

Cuoi thap nien 1930, Lamarr tham gia cac buoi giao dich vu khi voi tay buon vu khi va nguoi chong luc ay la Fritz Mandl, "co the nham nang cao co hoi ban đuoc hang". Tu nhung buoi gap ay, ba hieu rang hai quan can "cach đe dan đuong cho ngu loi khi no phong duoi nuoc." Mot y tuong đuoc đe xuat la kiem soat vo tuyen. Tuy nhien, ke thu đa co the gay nhieu vo tuyen (radio jamming) he thong dan đuong cho ngu loi va lam no chech huong.
Sau đo khi ban van đe cung nguoi ban moi - nha soan nhac kiem nghe si duong cam George Antheil, ba nay ra y tuong ngan nhieu song bang nhay tan (frequency hopping) - tinh co lien quan đen nhung tac pham am nhac cua Antheil. Trong tac pham cu, Antheil co gang đong bo nhay tan not nhac (note-hopping) đuoc su dung lam đoan nhac avant-garde trong nhac nen cua bo phim Ballet Mecanique (1923–24). Tac pham co su dung am thanh cua hang loat duong cam tu choi (player piano) đa đuoc đong bo. Y tuong cua Antheil trong ban nhac la đong nhat moc thoi gian bat đau cua duong cam tu choi voi cuon ghi duong cam (player piano roll), vi the cac đoan choi duong cam se choi khop nhip voi nhau. Ho cung nhau nhan ra rang tan so vo tuyen co the đuoc thay đoi theo cach tuong tu - su dung chung co che song thu hep lai.
Dua tren suc nang tu cac ban đe xuat ban đau gui cho Hoi đong nha phat minh quoc gia (NIC) vao cuoi thang 12 nam 1940, đau nam 1941, NIC gioi thieu Antheil voi Samuel Stuart Mackeown (giao su nganh ky thuat đien tai Caltech) đe tu van ve he thong đien. Lamarr đa thue hang luat Lyon & Lyon soan đon xin cap bang sang che. Ngay 11 thang 8 nam 1942, tam Bang sang che Hoa Ky so 2,292,387, đuoc cap duoi ten hop phap la Hedy Kiesler Markey. Phat minh đuoc đe trinh cho Hai quan, song ho tu choi vi cho rang no qua lon nen kho nhet vao ngu loi đuoc. Bi soc truoc hanh đong cua Hai quan, Lamarr va Antheil đa ngung theo đuoi nghiep phat minh. Lamarr nhan đuoc loi tu van rang nen đau tu thoi gian va su chu y đe ban trai phieu chien tranh, vi ba la mot nguoi noi tieng. Tuy khong đuoc Hai quan My su dung trong The chien II, song phat minh cua ba đa đuoc su dung trong cuoc khung hoang ten lua Cuba (1962), va tro thanh tien than cua cac cong nghe khong day hien đai nhu Wi-Fi, Bluetooth va GPS. Do bang sang che đa het han, nen Lamarr khong đuoc huong bat cu loi nhuan gi tu phat minh cua minh.


Nhung nam tiep theo Ngay 10 thang 4 nam 1953, o tuoi 38, Lamarr chinh thuc tro thanh cong dan Hoa Ky. Nam 1966, ba phat hanh cuon tu truyen mang ten Ecstasy and Me. Tuy nhien, trong mot lan xuat hien tren truyen hinh, Lamarr khang đinh rang cuon sach khong phai do ba viet, va phan lon noi dung la hu cau. Khong lau sau, ba kien nha xuat ban vi cho rang nguoi viet ho (ghostwriter) Leo Guild đa bia đat nhieu chi tiet khong đung su that. Nguoc lai, Lamarr cung bi Gene Ringgold đam đon kien, cao buoc cuon sach đa sao chep tai lieu tu mot bai bao ong tung viet cho tap chi Screen Facts vao nam 1965. Truoc đo, vao cuoi thap nien 1950, Lamarr cung chong cu W. Howard Lee thiet ke va phat trien khu nghi duong truot tuyet Villa LaMarr tai Aspen, Colorado.
Nam 1966, Lamarr bi bat giu tai Los Angeles vi trom cap o cua hang (shoplifting). Cuoi cung cac cao buoc bi bac bo. Nam 1991, ba bi bat giu voi cung toi danh tren o Orlando, Florida, lan nay la hanh vi trom thuoc nhuan trang va thuoc nho mat tri gia 21,48 đo la My. Lamarr quyet đinh khong phan đoi đe tranh xuat hien tai toa, va cac cao buoc bi bac bo đe đoi lay loi hua rang ba se khong vi pham bat ky luat nao trong mot nam.


= Song an dat =
Thap nien 1970 la thap ky cho thay Lamarr ngay cang song an dat. Ba đuoc chao moi mot so kich ban, quang cao truyen hinh va du an san khau, song chang co gi lam ba hung thu. Nam 1974, ba đe đon kien Warner Bros. đoi boi thuong 10 trieu đo la My. Nu dien vien cho rang ban gieu nhai ten ba ("Hedley Lamarr") trong tac pham hai Blazing Saddles cua Mel Brooks đa xam pham quyen rieng tu cua ba. Ve su viec, Brooks cho biet ong cam thay co phan hanh dien. Hang phim đa thu xep ngoai toa voi phi danh nghia (nominal sum) khong đuoc tiet lo cung loi xin loi Lamarr vi "suyt dung ten ba". Brooks cho rang Lamarr "chang bao gio hieu đuoc cau đua ay". Nam 1981, do thi luc suy giam, Lamarr rut khoi cuoc song truoc cong chung va đinh cu tai Miami Beach, Florida.
Mot tam hinh khong lo ve Lamarr do Corel thuc hien đa gianh ngoi quan quan trong cuoc thi thiet ke bia phan mem thuong nien cua CorelDRAW vao nam 1996. Trong mot so nam, bat đau tu nam 1997, tam hinh co mat tren hop cua bo phan mem. Lamarr kien cong ty su dung hinh anh cua ba ma chua đuoc ba cho phep. Corel phan bac rang co khong so huu quyen nam hinh anh đo. Nam 1998, cac ben đa đat đuoc thoa thuan khong đuoc tiet lo. Nho cong hien cho nganh cong nghiep đien anh, Lamarr co mot ngoi sao tren Đai lo Danh vong Hollywood tai so 6247 Hollywood Boulevard canh pho Vine.
Lamarr ghe lanh voi cau con trai lon James Lamarr Loder luc anh moi 12 tuoi. Quan he cua ho đot ngot cham dut, va anh chuyen đen o cung gia đinh khac. Ho khong noi chuyen lai voi nhau trong gan 50 nam. Lamarr loai James Loder khoi di chuc cua ba, nen anh đa đam đon kien đoi kiem soat khoi tai san tri gia 3,3 trieu đo la My ma me anh đe lai vao nam 2000. Cuoi cung anh chap nhan rut đon voi gia 50.000 đo la My.
Trong nhung thap nien cuoi đoi, đien thoai tro thanh phuong tien lien lac duy nhat cua Lamarr voi the gioi ben ngoai, ngay ca voi cac con va ban be than thiet. Ba thuong noi chuyen qua đien thoai trong sau hoac bay gio mot ngay, song hiem khi danh thoi gian gap truc tiep bat ky ai trong nhung nam cuoi đoi.


= Qua đoi =

Ngay 19 thang 1 nam 2000, Lamarr mat tai Casselberry, Florida, vi bi benh tim, tho 85 tuoi. Con trai ba la Anthony Loder đa rai mot phan tro cot cua ba tai Rung Vien, Ao theo di nguyen cua ba. Nam 2014, đai tuong niem Lamarr đuoc khanh thanh o Nghia trang trung tam Vien. Phan tro cot con lai cua ba đuoc chon cat tai noi nay.


Giai thuong va ghi danh Nam 1939, Lamarr đuoc chon la "nu dien vien moi trien vong nhat" nam 1938 theo mot cuoc bau chon do cac nha phe binh phim cua Philadelphia Record tien hanh. Khan gia đien anh Anh đa bau Hedy Lamarr la nu dien vien xuat sac thu 10 trong nam nho man the hien cua ba trong phim Samson and Delilah vao nam 1951. Nam 1960, Hedy Lamarr đuoc ghi danh bang mot ngoi sao tren Đai lo Danh vong Hollywood.
Nam 1997, Lamarr va George Antheil cung đuoc ghi danh bang giai nguoi tien phong (Pioneer Award) cua Electronic Frontier Foundation. Lamarr cung la nguoi phu nu đau tien nhan giai Thanh tuu tinh than BULBIE Gnass cua Hiep hoi phat minh. Giai thuong đuoc xem la "giai Oscar trong linh vuc phat minh" danh cho nhung ca nhan danh tron đoi lao đong sang tao trong nganh nghe thuat, khoa hoc, kinh doanh hoac sang che, đong gop đang ke cho xa hoi. Mot nam sau, que huong Ao cua Lamarr trao cho nu dien vien Huan chuong Viktor Kaplan cua Hiep hoi chu nhan bang sang che va nha phat minh Ao.
Nam 2006, pho Hedy-Lamarr-Weg đuoc lap nen tai Meidling (quan thu 12 cua Vien), đat theo ten nu dien vien. Nam 2013, Vien quang hoc va thong tin luong tu (IQOQI) đa lap đat mot kinh vien vong luong tu tren gac mai cua Đai hoc Vien, ho đat ten chiec kinh nay theo ten ba vao nam 2014. Nam 2014, Lamarr đuoc ghi danh truy tang vao Đai sanh danh vong nha phat minh quoc gia nho cong nghe nhay tan. Cung nam ay, yeu cau chon phan tro cot cua Lamarr tai mot ngoi mo danh du cua thanh pho Vien cua Anthony Loder đa đuoc thuc hien. Ngay 7 thang 11, binh đung tro cot cua ba đuoc chon tai Nghia trang trung tam Vien o nhom 33 G, mo so 80, cach khong xa vi tri trung tam cua mo tong thong.
Ngay 9 thang 11 nam 2015, Google ghi danh Lamarr nhan ky niem 101 ngay sinh cua ba, va mot lan nua ghi danh nu dien vien vao dip ky niem 109 ngay sinh cua ba vao ngay 9 thang 11 nam 2023 bang mot doodle. Ngay 27 thang 8 nam 2019, mot tieu hanh tinh đuoc đat theo ten ba la 32730 Lamarr. Ngay 6 thang 8 nam 2023, cac nha san xuat loat phim Star Trek: Prodigy gom Dan va Kevin Hageman đa cong chieu nam phut đau tien tu mua hai cua bo phim, trinh chieu tau USS Voyager-A lop Lamarr moi nham tri an ba.


Hon nhan va con cai Lamarr đa ket hon va ly di sau lan, va co ba nguoi con:

Friedrich Mandl (ket hon 1933–1937) - chu tich cua Hirtenberger Patronen-Fabrik
Gene Markey (ket hon 1939–1941) - nha bien kich va nha san xuat. Ba nhan nuoi mot be trai trong cuoc hon nhan cua minh voi Markey. Lamarr ghe lanh cau be khi anh moi 12 tuoi. Quan he cua ho đot ngot cham dut va ho khong noi chuyen voi nhau nua trong gan 50 nam. Lamarr đa loai anh khoi di chuc cua ba. Lamarr va Markey tru tai so 2727 Benedict Canyon Drive o Beverly Hills, California trong thoi gian chung song, tai noi co ten goi la Đien trang Hedgerow. Ho so huu mot chu cho giong Great Dane ten la Donner. Ngay nay, tu gia cua ho van con.
John Loder (ket hon 1943–1947) la mot nam dien vien. Hai nguoi co chung mot con gai ten la Denise (co cuoi nha van kiem cuu cau thu bong chay Larry Colton) va mot con trai ten Anthony (tung lam viec cho hoa si minh hoa James McMullan). Anthony Loder co mat trong bo phim tai lieu Calling Hedy Lamarr (2004).
Ernest "Teddy" Stauffer (ket hon 1951–1952) la mot chu so huu hop đem, chu nha hang va cuu thu linh ban nhac.
W. Howard Lee (ket hon 1953–1960) la mot trum dau mo o Texas. Sau khi ly hon voi Lamarr, ong cuoi nu dien vien Gene Tierney.
Lewis J. Boies (ket hon 1963–1965) la luat su ly hon cua Lamarr.
Sau vu ly hon thu sau va cuoi cung trong đoi vao nam 1965, Lamarr van song mot minh trong suot 35 nam cuoi đoi. Suot đoi minh, Lamarr cho rang con trai đau ten James Lamarr Loder khong phai con ruot minh va anh đuoc nhan nuoi khi ba con lam vo cua Gene Markey. Tuy nhien, nhieu nam sau, James phat hien ra tai lieu chung minh anh la con trai ngoai gia thu cua Lamarr va John Loder - nguoi chong thu ba cua ba sau nay. Tuy nhien, mot xet nghiem DNA đuoc tien hanh sau đo chung minh anh chang co quan he huyet thong nao voi ca hai nguoi.


Danh sach phim Xuat hien tren đai phat thanh Trong van hoa đai chung Trong cuon tieu thuyet đoat giai Pulitzer The Caine Mutiny (1952) cua Herman Wouk, Hedy Lamarr đuoc nhac ten trong chuong 37 khi Trung uy kiem luat su bao chua Barney Greenwald đoi mat voi Trung uy Tom Keefer tai mot bua tiec, sau khi Trung uy Stephen Maryk đuoc toa tuyen bo trang an trong vu noi loan Caine. Tac pham phim che nhai đe tai Vien Tay Blazing Saddles (1974) cua Mel Brooks co mot phan dien (do Harvey Korman the hien) ten la "Hedley Lamarr". Trong phim co mot chi tiet hai la nhieu nhan vat goi nham anh la "Hedy Lamarr", buoc anh phai cau kinh đap lai "La Hedley chu." Trong vo nhac kich off-Broadway Little Shop of Horrors (1982) va ca ban chuyen the phim sau đo (1986), trong bai hat "Feed Me", Audrey II noi voi Seymour rang anh co the cho Seymour bat ky đieu gi anh ta muon, ke ca "Mot buoi hen ho voi Hedy Lamarr."
Trong tro choi video Half-Life 2 (2004), chu cua thu cung cua Tien si Kleiner ten la Lamarr, đat theo ten cua nu dien vien. Nam 2008, vo kich off-Broadway Frequency Hopping ke ve cuoc đoi cua Lamarr va Antheil. Vo kich do Elyse Singer viet kich ban va dan dung san khau. Kich ban tac pham đa gianh giai vo kich moi ve khoa hoc va cong nghe xuat sac nhat tu STAGE. Trong bo phim tai lieu che nhai The Chronoscope (2009), do Andrew Legge lam đao dien kiem phu trach kich ban, nha khoa hoc hu cau nguoi Ireland Charlotte Keppel duong nhu đuoc phong theo Hedy Lamarr. Bo phim su dung phep cham biem nen chinh tri cuc đoan o thap nien 1930 va thuat lai cau chuyen ve mot nhom phat xit hu cau đanh cap đuoc mot thiet bi do Keppel phat minh. Chiec kinh hien vi nay co the nhin thay qua khu, nen nhom đa su dung no đe lam ra cac bo phim tuyen truyen ve nhung anh hung cua ho trong qua khu.
Ngay 20 thang 5 nam 2010, Lamarr nam trong so 150 nguoi thuoc nganh cong nghe thong tin co mat trong bo phim ngan Hiep hoi may tinh Anh phat hanh. Cung nam 2010, Thu vien cong cong New York trung bay trien lam Thirty Years of Photography at the New York Public Library (30 nam nghe nhiep anh tai Thu vien cong cong New York), đua vao mot buc anh chup hinh Lamarr (k. 1930) lo nguc tran do nhiep anh gia nguoi My goc Ao Trude Fleischmann thuc hien. Nam 2011, cau chuyen ve phat minh trai pho nhay tan cua Lamarr đuoc kham phat trong mot tap thuoc chuong trinh Dark Matters: Twisted But True cua Science Channel. Đay la loat chuong trinh kham pha mat toi cua kham pha va thu nghiem khoa hoc, đuoc trinh chieu vao ngay 7 thang 9. Cong trinh nang cap bao mat khong day cua Lamarr cung đuoc nhac đen trong tap ra mat chuong trinh How We Invented the World cua Discovery Channel. Cung nam 2011, dien vien Anne Hathaway tiet lo co đuoc biet nguyen mau cua nhan vat Catwoman la dua tren Lamarr, vi the co đa nghien cuu moi bo phim cua Lamarr va ket hop mot vai ky thuat tho cua ba vao man the hien nhan vat Catwoman cua co trong phim đien anh Ky si bong đem troi day (2012).
Ngay 9 thang 11 nam 2015, nhan ky niem 101 nam ngay sinh cua Lamarr, Google đa tri an su lao đong cua Hedy Lamarr trong đien anh va đong gop cua ba cho su tien bo cua khoa hoc bang mot Google Doodle hoat hoa. Nam 2016, Lamarr đuoc mieu ta trong vo kich off-Broadway mang ten HEDY! The Life and Inventions of Hedy Lamarr. Đay la vo kich do mot phu nu (Heather Massie) đoc dien. Cung nam 2016, vo kich off-Broadway, chuong trinh đoc dien Stand Still and Look Stupid: The Life Story of Hedy Lamarr co su tham gia dien xuat cua Emily Ebertz va do Mike Broemmel chap but kich ban đa đi vao san xuat. Cung trong nam ay, nhan vat Whitney Frost trong bo phim truyen hinh Agent Carter đuoc lay cam hung tu Hedy Lamarr va Lauren Bacall.
Nam 2017, dien vien Celia Massingham thu vai Lamarr trong tap sau, mua ba thuoc loat phim truyen hinh Legends of Tomorrow cua The CW co ten goi "Helen Hunt". Tap phim lay boi canh tai so 1937 Hollywoodland. Tap phim đuoc trinh chieu vao ngay 14 thang 11 nam 2017. Cung trong nam 2017, mot bo phim tai lieu ve su nghiep dien xuat va ca su nghiep phat minh cua Lamarr co tua đe Bombshell: The Hedy Lamarr Story, đa ra mat tai Lien hoan phim Tribeca 2017. Bo phim tai lieu do Alexandra Dean đao dien kiem phu trach kich ban, va do Susan Sarandon lam nha san xuat. Ngay 24 thang 11 nam 2017, phim đuoc trinh chieu tai cac rap, roi đuoc phat song tren chuong trinh American Masters cua PBS vao thang 5 nam 2018. Nam 2018, dien vien Alyssa Sutherland thu vai Lamarr trong tap ba, mua hai bo phim truyen hinh Timeless cua NBC, co tua đe "Hollywoodland". Tap phim đuoc trinh chieu vao ngay 25 thang 3 nam 2018. Nam 2019, dien vien kiem nhac si Johnny Depp sang tac mot ca khuc co ten goi "This Is a Song for Miss Hedy Lamarr" cung Tommy Henriksen. Bai hat đuoc đua vao album 18 (2022) cua Depp va Jeff Beck. Cung nam 2019, tac pham tieu su ve Hedy Lamarr mang ten The Only Woman in the Room do Marie Benedict chap but đuoc Sourcebooks Landmark xuat ban. Cuon sach la tac pham ban chay nhat cua New York Times, USA Today va Cuon sach tieu bieu cua Barnes & Noble. Nam 2019, tac pham đuoc vinh danh o Đai sanh Danh vong cua Library Reads.
Nam 2021, Lamarr đuoc nhac đen trong tap đau tien cua loat phim What If...? cua Marvel. Tap phim len song vao ngay 11 thang 8 nam 2021. Thang 5 nam 2023, mot tac pham vu đao co ten goi Hedy Lamarr: An American Muse đuoc Linze Rickles McRae thuc hien nham ton vinh ba. Nhung nguoi dien cung Linze la co con gai Azalea McRae cung cac hoc tro tai truong day vu đao cua ba - Nhac vien vu đao Downtown o Gadsden, AL. Thang 7 nam 2024, boi canh chinh mua hai loat chuong trinh Star Trek Prodigy cua Netflix/Nickelodeon/Paramount la tau khoa hoc USS Voyager, NCC-74656-A. Đay la mot loai tau vu tru thuoc lop Lamarr - phan loai tau ghi danh nhung cong hien khoa hoc cua Lamarr.


Ghi chu Tham khao Đoc them Lien ket ngoai Website chinh thuc
Hedy Lamarr Foundation website
Hedy Lamarr tren IMDb  
Hedy Lamarr tren trang TCM Movie Database
Hedy Lamarr at Reel Classics