Bo Linh truong (Primates) la mot bo thuoc Lop Thu. Cac loai linh truong phat sinh tu 85 đen 55 trieu nam truoc tu cac đong vat co vu tren can nho, thich nghi voi viec song trong cac khu rung nhiet đoi: nhieu đac điem cua linh truong đai dien cho su thich nghi voi cuoc song trong moi truong đay thach thuc nay, bao gom bo nao lon, thi luc tot, tam nhin mau sac rong, dang vai tu chinh va ban tay kheo leo. Cac loai linh truong co kich thuoc tu loai vuon cao chuot Berthe, nang 30g (1 oz), đen loai khi đot mien Đong, nang hon 200 kg (440 lb). Co 190 đen 448 loai linh truong con ton tai, tuy thuoc vao he thong phan loai nao đuoc su dung. Cac loai linh truong moi tiep tuc đuoc phat hien: hon 25 loai đa đuoc mo ta trong thap ky đau tien cua thap nien 2000, va 11 loai ke tu nam 2010.
Ngay nay Bo Linh truong đuoc chia thanh hai phan nhanh la Strepsirrhini va Haplorhini. Trong nhanh Haplorhini co ho Nguoi (Hominidae = khi dang nguoi), va loai nguoi (Homo sapiens). Tru con nguoi song tren cac luc đia tren Trai Đat, hau het loai Linh truong song trong cac vung rung nhiet đoi hoac can nhiet đoi cua chau My, chau Phi va chau A.
Theo dau vet hoa thach, to tien cua Linh truong co the đa ton tai vao thoi ky Creta muon cach đay khoang 65 trieu nam. Linh truong co nhat đuoc ghi nhan song vao thoi ky Paleocene muon la Plesiadapis, cach đay c. 55–58 trieu nam. Cac nghien cuu ve đong ho phan tu đe xuat rang nhanh Linh truong tham chi co the co hon, xuat phat vao thoi ky Creta giua, cach đay khoang 85 trieu nam.
Theo thuong le, bo Linh truong đuoc chia thanh 2 nhom chinh: Bo ban hau-Prosimii va Bo khi hau-Simiiformes. Prosimii mang cac đac điem rat giong voi cac linh truong co nhat, va bao gom vuon cao đuoi vong cua Madagascar, cu li va vuon mat kinh. Simiiformes bao gom cac loai khi va khi khong đuoi. Gan đay, cac nha phan loai hoc đa đat ra phan bo Strepsirrhini, hay linh truong mui cong/mui uot, bao gom Prosimii nhung khong phai la vuon mat kinh va phan ho Haplorrhini, hay linh truong mui kho/mui rong, bao gom vuon mat kinh va Simiiformes. Simiiformes đuoc chia thanh 2 nhom: Platyrrhini ("mui tet") hay khi Tan the gioi o Trung va Nam My va khi Catarrhini (mui hep) cua chau Phi va đong nam A. Khi Tan the gioi bao gom khi mu, khi ru va khi soc, va Catarrhini bao gom khi Cuu the gioi (nhu khi đau cho va khi đuoi lon) va khi khong đuoi. Con nguoi la catarrhini duy nhat phan bo rong khap ngoai chau Phi, Nam A, va Đong A, mac du dau vet hoa thach cho thay mot so loai cung tung đa ton tai o chau Au.


Tu nguyen Cach goi "Bo Linh truong" bat nguon tu khai niem Linh truong muc 靈長目 trong tieng Trung Quoc cung voi nghia la Bo Linh truong. Trong đo:

靈: linh nghia la tinh anh, lanh le.
長: truong nghia la đung đau, hang thu nhat, co tai .
Nhu vay linh truong o đay la bo cac đong vat co đo tinh anh (tri tue) cao hang đau trong so cac đong vat.
Trong tieng Anh, linh truong la dich tuong ung voi chu Primate (so nhieu primates). Truoc kia, Primates con đuoc goi la bo Khi. Chu nay bat nguon tu goc Latinh primas, primus co nghia la nhat, đung đau, cao cap. Trong tieng Anh primate cung co nghia la giao truong hay giam muc cap cao, mot tuoc hieu trong cac Giao hoi Kito giao.


Tien hoa Nhanh linh truong đuoc cho la hinh thanh cach đay it nhat 65 trieu nam, ngay ca linh truong hoa thach đuoc phat hien co nhat la Plesiadapis (khoang 55–58 trieu nam) tu Paleocen muon. Cac nghien cuu khac, bao gom nghien cuu đong ho phan tu, uoc tinh co nguon goc tu nhanh linh truong vao Creta giua, khoang 85 trieu nam.


Phan loai Cay phat sinh bo theo su phan loai cua nha đong vat hoc Carolus Linnaeus nam 1758:

Su phan nhanh tu Bo Linh truong đen loai nguoi:

Primates (Linh truong)
├─ Strepsitthini 
└─ Haplorhini 
├─ Tarsiidae 
└─ Anthropoidea 
├─ Platyrrhini (Khi Tan the gioi)
└─ Catarrhini 
├─ Cercopithecoidea (Khi Cuu the gioi)
└─ Hominoidea 
├─ Hylobatidae (ho Vuon)
└─ Hominidae (ho Nguoi)
├─ Pongo (đuoi uoi)
└─ Homininae
├─ Gorillini (Gorilla)
└─ Hominini (tong Nguoi)
├─ Pan (Tinh tinh)
└─ Homo (chi Nguoi)
└─ Homo sapiens(Nguoi hien đai)


= Danh sach =
Duoi đay liet ke danh sach khoang 19 ho khac nhau cua bo Linh truong:

Bo Linh truong Primates
Phan bo Haplorrhini: tarsiers, khi va khi khong đuoi
Ho †Oligopithecidae
Phan thu bo Tarsiiformes
Ho Tarsiidae: tarsiers (9 loai)
Ho †Afrotarsiidae
Ho †Omomyidae
Phan thu bo Simiiformes
Tieu bo Platyrrhini: Khi Tan The gioi
Ho Callitrichidae: marmosets and tamarins (42 loai)
Ho Cebidae: capuchins and squirrel monkeys (17 loai)
Ho Aotidae: night hay owl monkeys (douroucoulis) (10 loai)
Ho Pitheciidae: titis, sakis and uakaris (42 loai)
Ho Atelidae: howler, spider and woolly monkeys (28 loai)
Tieu bo Khi mui hep Catarrhini
Lien ho Cercopithecoidea, khi Cuu The gioi
Ho Cercopithecidae: Khi Cuu the gioi (135 loai)
Lien ho Nguoi Hominoidea
Ho Vuon Hylobatidae: gibbons hay "lesser apes" (13 loai)
Ho Nguoi Hominidae: great apes, including humans (7 loai)
Phan bo Strepsirrhini: non-tarsier prosimians
Phan thu bo Lemuriformes
Ho Cheirogaleidae: dwarf lemurs and mouse-lemurs (32 loai)
Ho Daubentoniidae: Aye-aye (1 loai)
Ho Lemuridae: lemurs (22 loai)
Ho Lepilemuridae: sportive lemurs (26 loai)
Ho Indriidae: woolly lemurs and allies (19 loai)
Pha thu bo Lorisiformes
Lien ho Lorisidea
Ho Lorisidae: lorises, pottos and allies (9 loai)
Ho Galagidae: galagos (19 loai)
Bo Linh truong đa đuoc Carl Linnaeus lap ra nam 1758, trong quyen sach tai ban lan thu 10 cua ong la Systema Naturae, cho cac chi Nguoi, Simia (khi va khi khong đuoi khac), Lemur (prosimians) va Vespertilio.


Tham khao Lien ket ngoai Khi hau Primates tai Tu đien bach khoa Viet Nam
Primates (Mammal) tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)
Bo Linh truong tai Encyclopedia of Life
Bo Linh truong tai trang Trung tam Thong tin Cong nghe sinh hoc quoc gia Hoa Ky (NCBI).
Bo Linh truong 180089 tai He thong Thong tin Phan loai Tich hop (ITIS).
Primate Info Net