Phau thuat tim (con goi la phau thuat long nguc) la linh vuc y khoa lien quan đen  phau thuat đieu tri cac co quan ben trong long nguc (nguc). Đieu tri chung cac tinh trang cua tim (benh tim) va phoi (benh phoi).
O hau het cac quoc gia, phau thuat tim (lien quan đen tim va cac mach mau lon) va phau thuat long nguc noi chung (lien quan đen phoi, thuc quan, tuyen uc, v.v.)la cac chuyen nganh rieng biet; ngoai le la Hoa Ky, Uc, New Zealand va mot so quoc gia EU, nhu Vuong quoc Anh va Bo Đao Nha.


Phau thuat tim Cac hoat đong som nhat tren mang ngoai tim (tui bao quanh trai tim) dien ra vao the ky 19 va đuoc thuc hien boi Francisco Romero (1801), Dominique Jean Larrey, Henry Dalton va Daniel Hale Williams. Ca phau thuat đau tien ve tim đuoc thuc hien boi bac si phau thuat nguoi Na Uy Axel Cappelen vao ngay 4 thang 9 nam 1895 tai Rikshospitalet o Kristiania, nay la Oslo, Na Uy. Benh nhan bi đut mot đong mach vanh chay mau. Anh ta la mot nguoi đan ong 24 tuoi bi đam vao nach trai sau, benh nhan đa soc khi đen noi chua tri. Ca phau thuat tiep can đuoc thong qua mot long nguc trai. Benh nhan tinh day va co ve on trong 24 gio, nhung cuoi cung anh ta đa chet va qua kham nghiem tu thi chung to cai chet lien quan đen viem trung that vao ngay thu ba sau phau thuat. Ca phau thuat tim thanh cong đau tien, đuoc thuc hien ma khong co bien chung, la boi Ludwig Rehn o Frankfurt, Đuc, nguoi đa đuoc chua vet thuong đam vao tam that phai vao ngay 7 thang 9 nam 1896.
Phau thuat trong cac mach lon (sua chua co that đong mach chu, tao shunt Blalock-Taussig, đong ong đong mach) tro nen pho bien sau khi buoc sang the ky tiep theo va luc đo no đuoc coi la linh vuc phau thuat tim, nhung ve mat ky thuat khong the đuoc coi la nhu vay. Mot trong nhung thu tuc phau thuat tim thuong đuoc biet đen la ghep bac cau đong mach vanh (CABG), con đuoc goi la "phau thuat bac cau". Trong ca phau thuat nay, cac mach tu noi khac trong co the benh nhan đuoc thu hoach va ghep vao cac đong mach vanh đe vuot qua tac nghen va cai thien viec cung cap mau cho co tim.


= Tiep can som voi di tat tim =
Nam 1925 lam viec voi van tim la khong pho bien. Henry Souttar đa phau thuat thanh cong tren mot phu nu tre bi hep van hai la. Anh ta mo mot phan phu cua tam nhi trai va đua mot ngon tay vao khu vuc nay đe so nan va kham pha van hai la bi ton thuong. Benh nhan song sot trong vai nam, nhung cac đong nghiep bac si cua Souttar tai thoi điem đo đa quyet đinh rang thu tuc phau thuat đo la khong chinh đang va anh ta khong the tiep tuc.
Phau thuat tim thay đoi đang ke sau The chien II. Nam 1948, bon bac si phau thuat đa tien hanh phau thuat hep van hai la do sot thap khop. Horace Smithy (1914 - 1948), Charlotte, đa thanh cong cuu đuoc mot ca phau thuat do Bac si Dwight Harken cua Benh vien Peter Bent Brigham o Boston su dung tac đong ngoai đe loai bo mot phan cua van hai la. Charles Bailey (1910 - 1993) tai Benh vien Hahnemann, Philadelphia, Dwight Harken o Boston va Russell Brock tai Benh vien Guy'stat ca đeu ap dung phuong phap cua Souttar. Tat ca nhung nguoi nay bat đau lam viec đoc lap voi nhau, trong vong mot vai thang. Lan nay, ky thuat cua Souttar đa đuoc ap dung rong rai mac du đa co sua đoi.
Nam 1947, Thomas Holmes Sellors (1902 - 1987) cua Benh vien Middlesex đa phau thuat cho benh nhan Tetralogy cua Fallot bi hep van phoi va chia thanh cong van phoi bi hep. Nam 1948, Russell Brock, co le khong biet gi ve cong viec cua Sellor, đa su dung mot chat lam gian đuoc thiet ke đac biet trong ba truong hop hep đong mach phoi. Sau đo vao nam 1948, ong đa thiet ke mot thu tuc đe khac phuc chung hep co bap ngoai bien thuong lien quan đen Tetralogy cua Fallot. 
Nhieu ngan ca phau thuat nhu the nay đa đuoc thuc hien cho đen khi the gioi biet đen phuong phap bac cau tim co the phau thuat truc tiep tren van. 


= Phau thuat tim ho =
Phau thuat tim ho la mot thu thuat trong đo tim cua benh nhan đuoc mo va phau thuat đuoc thuc hien tren cac cau truc ben trong cua tim. Wilfred G. Bigelow cua Đai hoc Toronto đa phat hien ra rang viec chua cac benh ly trong tim đuoc thuc hien tot hon voi moi truong khong co mau va hoan toan bat đong, đieu đo co nghia la tim phai ngung đap va rut mau. Lan đieu tri noi tam thanh cong đau tien la mot ca chua khuyet tat tim bam sinh bang cach ha than nhiet đuoc thuc hien boi C. Walton Lillehei va F. John Lewis tai Đai hoc Minnesota vao ngay 2 thang 9 nam 1952. Nam sau, bac si phau thuat Lien XoAleksandr Aleksandrovich Vishnevskiy đa tien hanh ca phau thuat tim đau tien bang cach gay te tai cho.
Cac bac si phau thuat đa nhan ra nhung han che cua ha than nhiet - viec sua chua noi tam phuc tap mat nhieu thoi gian hon va benh nhan can luu luong mau đen co the, đac biet la nao. Benh nhan can chuc nang cua tim va phoi đuoc cung cap boi mot phuong phap nhan tao, do đo thuat ngu "bac cau tim phoi" ra đoi. John Heysham Gibbon tai Truong Y khoa Jefferson o Philadelphia đa bao cao vao nam 1953 lan đau tien su dung thanh cong luu thong ngoai bao bang may tao oxy, nhung ong đa tu bo phuong phap nay, that vong vi nhung that bai sau đo. John W. Kirklin tai Phong kham Mayo o Rochester, Minnesota bat đau su dung may bom oxy loai Gibbon trong mot loat cac hoat đong thanh cong, va ngay sau đo đuoc cac bac si phau thuat o nhieu noi tren the gioi theo doi.


= Phau thuat tim đap hien đai =
Ke tu nhung nam 1990, cac bac si phau thuat đa bat đau thuc hien " phau thuat bac cau bang bom " - phau thuat bac cau đong mach vanh ma khong can phau thuat bac cau tim phoi noi tren. Trong cac hoat đong nay, tim đang đap trong khi phau thuat, nhung đuoc on đinh đe cung cap mot khu vuc lam viec gan nhu van con đe ket noi cac ong dan ma bo qua tac nghen.
Mot so nha nghien cuu tin rang phuong phap bom ngoai dan đen it bien chung sau phau thuat, chang han nhu hoi chung sau loc mau, va ket qua tong the tot hon. Ket qua nghien cuu đang gay tranh cai ke tu nam 2007, so thich cua bac si phau thuat va ket qua benh vien van đong vai tro chinh.


= Phau thuat xam lan toi thieu =
Mot hinh thuc phau thuat tim moi đa tro nen pho bien la phau thuat tim ho tro robot. Đay la noi mot chiec may đuoc su dung đe thuc hien phau thuat trong khi đuoc kiem soat boi bac si phau thuat tim. Uu điem chinh cua đieu nay la kich thuoc cua vet mo đuoc thuc hien o benh nhan. Thay vi vet mo it nhat đu lon đe bac si phau thuat đat tay vao ben trong, no khong phai lon hon 3 lo nho đe "ban tay" nho hon cua robot co the vuot qua.


= Phau thuat tim mach nhi =
Phau thuat tim mach nhi khoa la phau thuat tim cua tre em. Cac phau thuat đau tien đe chua khiem khuyet tim mach o tre em đa đuoc Clarence Crafoord o Thuy Đien thuc hien khi anh ay chua đong mach chu o mot cau be 12 tuoi. Nhung no luc đau tien đe giam nhe benh tim bam sinh đuoc thuc hien boi Alfred Blalock voi su ho tro cua William Longmire, Denton Cooley va ky thuat vien giau kinh nghiem cua Blalock, Vivien Thomas vao nam 1944 tai Benh vien Johns Hopkins. 
Ky thuat chua cac khuyet tat tim bam sinh ma khong su dung may bypass đuoc phat trien vao cuoi nhung nam 1940 va đau nhung nam 1950. Trong so đo la mot sua chua mo cua mot khiem khuyet thong lien nhi bang cach ha than nhiet, tac dong chay va tam nhin truc tiep o mot đua tre 5 tuoi đuoc thuc hien vao nam 1952 boi Lewis va Tauffe. C. Walter Lillihei đa su dung tuan hoan cheo giua mot cau be va cha minh đe duy tri tuoi mau trong khi thuc hien chua truc tiep mot khiem khuyet thong lien that o mot đua tre 4 tuoi vao nam 1954. Ong tiep tuc su dung luu thong cheo va thuc hien cac chinh sua đau tien cua tetratology Fallot va trinh bay nhung ket qua đo vao nam 1955 tai Hiep hoi Phau thuat Hoa Ky. Ve lau dai, phau thuat tim mach nhi se dua vao may bac cau tim phoi do Gibbon va Lillehei phat trien nhu đa luu y o tren.


= Rui ro cua phau thuat tim =
Su phat trien cua phau thuat tim va ky thuat bac cau tim phoi đa lam giam ty le tu vong cua nhung ca phau thuat nay xuong thu hang tuong đoi thap. Chang han, viec sua chua cac khuyet tat tim bam sinh hien đuoc uoc tinh co ty le tu vong 4% 6%. Mot moi quan tam chinh voi phau thuat tim la ty le ton thuong than kinh. Đot quy xay ra o 5% trong so tat ca nhung nguoi trai qua phau thuat tim, va cao hon o nhung benh nhan co nguy co bi đot quy. Mot kha nang hi huu hon ve su thieu hut nhan thuc than kinh đuoc cho la do bo qua tim phoi đuoc goi la hoi chung sau loc mau, đoi khi đuoc goi la "pumphead". Cac trieu chung cua hoi chung postperfusion ban đau đuoc chan đoan la vinh vien, nhung đuoc chung minh la thoang qua ma khong bi suy yeu than kinh vinh vien. 
Đe đanh gia hieu suat cua cac đon vi phau thuat va tung bac si phau thuat, mot mo hinh rui ro pho bien đa đuoc tao ra đuoc goi la EuroSCORE. Đieu nay can mot so yeu to suc khoe tu mot benh nhan va su dung cac he so hoi quy logistic đuoc tinh toan truoc đe đua ra mot ty le phan tram co hoi song sot đe xuat vien. Tai Vuong quoc Anh, EuroSCORE nay đa đuoc su dung đe phan tich tat ca cac trung tam phau thuat tim va đua ra mot so dau hieu ve viec lieu cac đon vi va bac si phau thuat ca nhan cua ho co thuc hien trong pham vi chap nhan đuoc hay khong. Cac ket qua co san tren trang web CQC. Phuong phap chinh xac đuoc su dung tuy nhien chua đuoc cong bo cho đen nay cung nhu khong co du lieu tho dua tren ket qua.
Nhiem trung đai dien cho bien chung khong do tim nguyen phat tu phau thuat tim. Nhiem trung co the bao gom viem trung that, viem co hoac nhiem trung mang ngoai tim, viem noi tam mac, nhiem trung thiet bi tim, viem phoi, viem mu mang phoi va nhiem trung mau. Viem đai trang do Clostridum difficile cung co the phat trien khi su dung khang sinh du phong hoac sau phau thuat.


Phau thuat phoi Phau thuat cat mang phoi la mot thu tuc phau thuat trong đo mot phan cua mang phoi đuoc cat bo. No đoi khi đuoc su dung trong đieu tri tran khi mang phoi va ung thu trung bieu mo. 


= Phau thuat giam the tich phoi =
Phau thuat giam the tich phoi, hay LVRS, co the cai thien chat luong cuoc song cho mot so benh nhan COPD va khi phe thung. Cac phan cua phoi bi ton thuong đac biet do khi phe thung đuoc loai bo, cho phep phan con lai, tuong đoi tot đe mo rong va hoat đong hieu qua hon. Cac tac đong co loi co tuong quan voi viec giam khoi luong con lai. Thuong LVRS lien quan đen viec cat bo cac vung bi anh huong nang ne nhat cua emphysematous, phoi (muc đich la cho 20-30%). Đay la mot lua chon phau thuat lien quan đen phau thuat cat bo nguc nho cho benh nhan mac COPD giai đoan cuoi do khi phe thung tiem an va co the cai thien đo co gian cua phoi cung nhu chuc nang co hoanh.
Thu nghiem đieu tri benh phu thung quoc gia la mot nghien cuu đa trung tam lon (N = 1218) so sanh LVRS voi đieu tri khong phau thuat. Ket qua cho thay rang khong co loi the song sot chung trong nhom LVRS, ngoai tru chu yeu la khi phe thung tren + kha nang tap luyen kem, va nhung cai thien đang ke đa đuoc nhin thay trong kha nang tap the duc trong nhom LVRS.
Cac bien chung co the xay ra cua LVRS bao gom ro ri khong khi keo dai (thoi gian trung binh sau phau thuat cho đen khi tat ca cac ong nguc đuoc lay ra la 10,9 ± 8,0 ngay.
O nhung nguoi bi khi phe thung chu yeu o tren, phau thuat giam the tich phoi co the dan đen tinh trang suc khoe va chuc nang phoi tot hon, mac du no cung lam tang nguy co tu vong som va cac tac dung phu.
LVRS đuoc su dung rong rai o chau Au, mac du ung dung cua no o Hoa Ky chu yeu la thu nghiem.
Mot đieu tri it xam lan co san nhu la giam the tich phoi phe quan. 


= Phau thuat ung thu phoi =
Khong phai tat ca cac benh ung thu phoi đeu phu hop đe phau thuat. Cac giai đoan, vi tri va loai te bao la nhung yeu to han che quan trong. Ngoai ra, nhung nguoi bi benh nang voi tinh trang hoat đong kem hoac du tru phoi khong đu se kho co the song sot. Ngay ca voi lua chon can than, ty le tu vong phau thuat tong the la khoang 4,4%.
Trong giai đoan ung thu phoi khong phai te bao nho, cac giai đoan IA, IB, IIA va IIB phu hop đe phau thuat cat bo.
Du tru phoi đuoc đo bang phe dung ke. Neu khong co bang chung ve kho tho qua muc hoac benh phoi nhu mo lan toa, va FEV 1 vuot qua 2 lit hoac 80% du đoan, nguoi đo phu hop đe phau thuat cat phoi. Neu FEV 1 vuot qua 1,5 lit, benh nhan phu hop đe cat thuy. 


 Cac loai phau thuat  Cat thuy (cat bo thuy phoi)
Cat bo sublobar (loai bo mot phan cua thuy phoi)
Phau thuat cat phoi (cat bo toan bo phoi)
Cat bo phe quan (loai bo mot phan hinh ong lien quan cua đoan phe quan chinh lien quan trong phau thuat cat thuy voi tai tao sau đo cua đoan phe quan)
Cat thuy VATS (phuong phap xam lan toi thieu đen cat thuy co the cho phep giam đau, nhanh chong tro lai hoat đong đay đu va giam chi phi benh vien)


Tham khao