Tinh duc o loai nguoi la nang luc gioi tinh, the chat, tam ly, va sinh duc, bao gom moi khia canh đac trung cua nam gioi va nu gioi. Tinh duc la mot khai niem co noi ham rong, vua phan anh moi quan he gioi tinh, vua chua đung nhung yeu to huu hinh va an giau cua ca nhan. Trong tieng Viet, tinh duc, đac biet khi chi đe cap toi moi quan he gioi tinh, con đuoc goi la tinh duc.
Khai niem tinh duc bao ham:

Nhan thuc va cam giac ve co the minh va co the nguoi khac
Tinh chat tam ly ben trong va hanh vi ung xu ben ngoai
Cam xuc, suy nghi va nhu cau an ai, gan gui ve tinh cam voi mot ai đo.
Cam giac hap dan tinh duc voi nguoi khac
Cac tiep xuc tinh duc: tu đong cham co the đen giao hop
Cac cam nang ve tinh duc đa co tu thoi co đai, tuy nhien chuyen nganh nghien cuu tinh duc hoc đuoc coi la moi xuat hien tu cuoi the ky 19.


Phan loai xu huong tinh duc Ve xu huong tinh duc co the chia ra thanh:

Di tinh luyen ai.
Đong tinh luyen ai.
Song tinh luyen ai.
Toan tinh luyen ai.
Vo tinh luyen ai.


Su phat trien = Xu huong tinh duc =
Co nhieu bang chung ung ho cac nguyen nhan bam sinh cua xu huong tinh duc hon so voi nhung nguyen nhan hoc đuoc, đac biet la đoi voi nam gioi. Bang chung nay bao gom moi tuong quan van hoa giua đong tinh luyen ai va su phi đinh chuan gioi thoi tho au, anh huong di truyen vua phai o cac nghien cuu ve sinh đoi, bang chung ve tac đong noi tiet to truoc khi sinh đoi voi to chuc nao, hieu ung thu tu sinh san anh em, va phat hien rang trong mot so hiem truong hop khi tre so sinh trai đuoc nuoi duong nhu con gai do bien dang the chat, ho van bi thu hut boi phu nu. Cac nguyen nhan xa hoi gia thuyet  chi đuoc ho tro boi bang chung yeu, bi bop meo boi nhieu yeu to gay nhieu.
Bang chung đa van hoa cung nghieng nhieu hon ve cac nguyen nhan phi xa hoi. Cac nen van hoa rat khoan dung voi đong tinh luyen ai khong co ty le cao hon đang ke. Hanh vi đong tinh luyen ai tuong đoi pho bien giua cac be trai trong cac truong noi tru đon gioi o Anh, nhung nhung nguoi Anh truong thanh theo hoc cac truong nay khong con xu huong thuc hien hanh vi đong tinh luyen ai hon nhung nguoi khong theo hoc. Trong mot truong hop đac biet, theo nghi thuc nguoi Sambia yeu cau cac be trai thuc hien hanh vi đong tinh luyen ai trong thoi nien thieu truoc khi ho co bat ki su tiep can voi phu nu, nhung hau het cac be trai đeu tro thanh nguoi di tinh.
Nguoi ta khong hoan toan hieu tai sao gen quy đinh đong tinh luyen ai van ton tai trong nhom gen. Mot gia thuyet lien quan đen viec chon loc dong doi, cho thay rang nguoi đong tinh đau tu đu nhieu vao nguoi than cua ho đe bu đap chi phi cho viec khong truc tiep sinh san. Gia thuyet nay khong đuoc ung ho boi cac nghien cuu o cac nen van hoa phuong Tay, nhung mot so nghien cuu o Samoa đa tim thay mot so ho tro cho gia thuyet nay. Mot gia thuyet khac lien quan đen cac gen đoi khang tinh duc gay ra đong tinh luyen ai khi đuoc bieu hien o nam gioi nhung tang kha nang sinh san khi bieu hien o phu nu. Cac nghien cuu o ca cac nen van hoa phuong Tay va phi phuong Tay đa tim thay su ho tro cho gia thuyet nay.


= Su đa dang ve gioi =
Thuyet tam ly ton tai lien quan đen su phat trien va bieu hien cua su đa dang gioi trong tinh duc cua con nguoi. Mot so trong đo (bao gom cac ly thuyet tan phan tich, ly thuyet sinh hoc xa hoi, ly thuyet hoc tap xa hoi, ly thuyet vai tro xa hoi va ly thuyet kich ban) đong tinh trong viec du đoan rang nam gioi co ve chap thuan quan he tinh duc binh thuong (tinh duc xay ra ngoai luong mot moi quan he on đinh, rang buoc nhu hon nhan) va cung co ve bua bai hon (co so luong ban tinh nhieu hon) so voi phu nu. Nhung ly thuyet nay chu yeu phu hop voi su khac biet đuoc thay trong thai đo cua nam gioi va phu nu đoi voi quan he tinh duc binh thuong truoc hon nhan o Hoa Ky. Cac khia canh khac cua tinh duc con nguoi, chang han nhu thoa man tinh duc, tan suat quan he tinh duc bang mieng, thai đo đoi voi đong tinh luyen ai va thu dam cho thay giua nam va nu co it nhat hoac khong co su khac biet hien huu. Su đa dang gioi lien quan đen so luong ban tinh la khiem ton, voi nam gioi co xu huong co hoi nhieu hon nu gioi.


Cac khia canh sinh ly va sinh hoc Cung nhu nhieu loai co vu khac, loai nguoi đuoc xep vao nhom gioi tinh nam hay gioi tinh nu, voi mot so nho (khoang 1% hoac 0,018%) la cac ca nhan lien gioi tinh ma phan loai gioi tinh co the khong ro rang.
Cac khia canh sinh hoc cua tinh duc con nguoi lien quan đen he thong sinh san, chu ky phan ung tinh duc va cac yeu to anh huong đen cac khia canh nay. Chung cung lien quan toi anh huong cua cac yeu to sinh hoc đen cac khia canh khac cua tinh duc, chang han nhu phan ung huu co va than kinh, tinh di truyen, van đe noi tiet to, van đe gioi tinh va roi loan chuc nang tinh duc.


= Giai phau va chuc nang sinh san =
Con đuc va con cai đeu tuong tu nhau ve mat giai phau; đieu nay mo rong đen mot muc đo nao đo đoi voi su phat trien cua he thong sinh san. Khi truong thanh, chung co cac co che sinh san khac nhau đe thuc hien cac hanh vi tinh duc va đe sinh san. Đan ong va phu nu phan ung voi cac kich thich tinh duc theo kieu giong nhau voi nhung mot so khac biet nho. Phu nu co chu ky sinh san hang thang, trong khi đo chu ky san xuat tinh trung cua nam gioi lien tuc hon.


 Nao bo  Vung duoi đoi la phan quan trong nhat cua nao cho hoat đong tinh duc. Đay la mot vung nho o đay nao bao gom mot so nhom co quan te bao than kinh nhan đau vao tu he vien. Cac nghien cuu đa chi ra rang o đong vat thi nghiem, pha huy mot so khu vuc nhat đinh cua vung duoi đoi gay ra su loai bo hanh vi tinh duc. Vung duoi đoi quan trong vi moi quan he cua no voi tuyen yen nam ben duoi no. Tuyen yen tiet ra cac hormone đuoc san xuat tai vung duoi đoi va o chinh no. Bon hormone tinh duc quan trong la oxytocin, prolactin, hormone kich thich nang trung va hormone tao the vang.
Oxytocin (đoi khi đuoc goi la "hormone tinh yeu") đuoc giai phong o ca hai gioi tinh khi đat đuoc cuc khoai trong luc giao hop. Oxytocin đuoc coi la quan trong đoi voi nhung suy nghi va hanh vi can co đe duy tri cac moi quan he chat che. Hormone nay cung đuoc giai phong o phu nu khi ho sinh con hoac đang cho con bu. Ca prolactin va oxytocin đeu kich thich tiet sua o phu nu. Hormone kich thich nang trung (FSH), chiu trach nhiem rung trung o phu nu, hoat đong bang cach kich hoat su truong thanh cua trung; o nam gioi no kich thich san xuat tinh trung. Hormone tao the vang (LH) kich hoat qua trinh rung trung, đo la su phong thich cua trung truong thanh.


 Giai phau he sinh duc nam  Con đuc cung co co quan sinh duc ben trong va ben ngoai chiu trach nhiem sinh san va giao hop. Qua trinh san xuat tinh trung cung theo chu ky, nhung khac voi chu ky rung trung cua phu nu, chu ky nay lien tuc san xuat hang trieu tinh trung moi ngay.


 = Giai phau co quan sinh duc ben ngoai o nam  =

Bo phan sinh duc cua nam gioi la duong vat va biu. Duong vat cung cap mot loi đi cho tinh trung va nuoc tieu. Mot duong vat co kich thuoc trung binh o trang thai chua cuong co chieu dai khoang 3+3⁄4 inch (9,5 cm) va đuong kinh 1+1⁄5 inch (3,0 cm). Khi cuong cung, duong vat trung binh co chieu dai tu 4+1⁄2 inch (11 cm) đen 6 inch (15 cm) va đuong kinh 1+1⁄2 inch (3,8 cm). Cau truc ben trong cua duong vat bao gom truc, quy đau va goc.
Truc duong vat bao gom ba than hinh tru bang mo xop chua đay cac mach mau doc theo chieu dai cua no. Hai trong so nay nam canh nhau o phan tren cua duong vat đuoc goi la the hang. Ong thu ba, đuoc goi la the xop, mot ong nam o chinh giua ben duoi nhung ong khac va mo rong o cuoi đe tao thanh đau duong vat (quy đau).
Vanh nang len o bien gioi cua truc va quy đau đuoc goi la chuoi trang hat duong vat. Nieu đao chay qua truc, cung cap loi ra cho tinh trung va nuoc tieu. Goc bao gom cac đau mo rong cua cac the hang, quat ra ngoai tao thanh mau va gan vao xuong mu va đau no ra cua the xop (cu). Goc đuoc bao boc boi hai co; co hanh va co hang, giup đi tieu va xuat tinh. Duong vat co bao quy đau che kin quy đau; đoi khi đuoc loai bo bang cach cat bao quy đau vi ly do y te, ton giao hoac van hoa. Trong biu, tinh hoan đuoc giu cach xa co the, mot ly do kha di giai thich đieu nay la đe tinh trung co the đuoc san xuat trong moi truong hoi thap hon nhiet đo co the binh thuong.


 = Giai phau co quan sinh duc ben trong o nam  =

Cau truc sinh san ben trong cua nam gioi la tinh hoan, he thong ong dan, tuyen tien liet, tui tinh, va tuyen Cowper.
Tinh hoan (tuyen sinh duc nam), la noi san xuat tinh trung va noi tiet to nam. Hang trieu tinh trung đuoc san xuat hang ngay trong vai tram ong sinh tinh. Cac te bao đuoc goi la te bao Leydig nam giua cac ong; chung tao ra cac hormone đuoc goi la androgen; bao gom testosterone va inhibin. Tinh hoan đuoc giu boi thung tinh, la mot cau truc dang ong chua cac mach mau, day than kinh, ong dan tinh va mot co giup nang cao va ha thap tinh hoan đe phan ung voi su thay đoi nhiet đo va hung phan tinh duc, trong đo tinh hoan đuoc keo gan co the hon.
Tinh trung đuoc van chuyen qua he thong ong dan bon đoan. Đoan đau tien cua he thong nay la mao tinh hoan. Cac tinh hoan tu lai đe tao thanh cac ong sinh tinh, ong cuon o đau va sau cua moi tinh hoan. Đoan thu hai cua he thong ong dan tinh la mot ong co bat đau o đau duoi cua mao tinh hoan goi la ong dan tinh. Ong dan tinh đi len doc theo mat ben cua tinh hoan đe tro thanh mot phan cua thung tinh. Đoan cuoi mo rong la ong tinh, noi luu tru tinh trung truoc khi xuat tinh. Đoan thu ba cua he thong ong la ong phong tinh dai 1 inch (2,5 cm) đi qua tuyen tien liet - noi san xuat tinh dich. Tuyen tien liet la mot co quan cung, hinh hat de, bao quanh phan đau cua nieu đao, co chuc nang dan nuoc tieu va tinh dich. Tuong tu nhu điem G cua phu nu, tuyen tien liet cung cho khoai cam tinh duc va co the dan đen cuc khoai thong qua quan he tinh duc đuong hau mon.
Tuyen tien liet va tui tinh san xuat tinh dich tron voi tinh trung đe tao ra tinh dich. Tuyen tien liet nam duoi bang quang va phia truoc truc trang, bao gom hai vung chinh: vung ben trong san xuat dich tiet đe giu am cho niem mac đao nam gioi va vung ben ngoai san xuat dich tinh đet tao đieu kien cho tinh dich đi qua. Cac tui tinh tiet ra fructose đe kich hoat va huy đong tinh trung, cac prostaglandin đe gay ra cac con co that tu cung giup di chuyen qua tu cung va cac base giup trung hoa đo axit trong am đao. Cac tuyen Cowper, hay tuyen hau mon, la hai cau truc co kich thuoc bang hat đau ben duoi tuyen tien liet.


 Giai phau he sinh duc nu   = Giai phau co quan sinh duc ben ngoai o nu  =

Mon veneris - Mu, hay con đuoc goi la Go Ve Nu, la mot lop mo mo mem bao lay xuong mu. Đen tuoi day thi, kich co cua mu se co su phat trien. Đay cung la điem tan cung cua nhieu day than kinh; vi vay, vung nay rat nhay cam đoi voi su kich thich.
Labia minora va labia majora cung đuoc goi la moi am đao. Labia majora - moi lon la hai nep gap đuoc keo dai cua da, trai dai tu mu đen tang sinh mon. Sau day thi, be mat ben ngoai cua moi lon se đuoc che phu boi long. O giua hai canh moi lon la labia minora, tuc moi nho, gom hai nep da nhan, khong co long. Hai canh moi nho khep lai tai điem phia tren am vat, tao thanh mu am vat - co quan vo cung nhay cam khi bi cham phai. Khi co kich thich tinh duc, mau don xuong lam cho moi nho cang len, chuyen sang sac đo va tro nen cuong cung.
Moi nho đuoc cau thanh tu cac mo lien ket, cac mo nay lai lien tuc đuoc dan mau, trao đoi chat boi he thong mach mau; đieu nay tao sac hong thuong thay o co quan nay. Gan ve phia hau mon, moi lon va moi nho se nhap lai voi nhau. Khi o trang thai khong co kich thich, moi nho se che phu cua vao am đao va lo nieu, nham bao ve hai co quan tren. Tai đay cua moi nho, tuyen Bartholin co nhiem vu tiet mot luong nho dung dich kiem vao trong am đao thong qua cac ong; vi tinh trung khong the song trong moi truong axit nen luong dung dich kiem nay se giup trung hoa tinh axit cua am ho va am đao.
Tuong tu duong vat, am vat đuoc cau tao tu cac mo phoi; do am vat hay đau cua am vat cung chua nhieu đau day than kinh giong nhu (tham chi la nhieu hon trong mot so truong hop) duong vat hay quy đau duong vat o con nguoi nen co quan nay vo cung nhay cam khi bi cham phai. Tuy đau am vat co kich thuoc nho nhung voi cau truc đac biet, co quan nay co the tu keo dai va tro nen cuong cung. Chuc nang duy nhat đuoc ghi nhan cua đau am vat chinh la khoai cam tinh duc, đay la nguon chinh tao nen su cuc khoai o phu nu. Mot điem can luu y, am vat cung la noi ma bua sinh duc, chat dich dang set, mau trang nga, tich tu lai.
Chi co the nhin thay lo vao am đao va lo nieu đao khi hai canh moi nho tach ra. Ca lo vao am đao va lo nieu đao đeu co nhieu đau day than kinh nen cung vo cung nhay cam voi su đung cham. Ngoai ra, hai co quan tren cung đuoc bao boc bang mot vong gom cac co that, goi la co hanh xop. Ben duoi co hanh xop, o hai ben cua loi vao am đao, chinh la hanh tien đinh. Trong qua trinh giao hop hay o đieu kien co kich thich, khoi goi, mau cung se don xuong hanh tien đinh khien cho no cang len, giup am đao ep chat duong vat. Ben trong lo vao am đao la mang trinh, mot tam mang mong che chan mot phan loi vao am đao cua nhieu trinh nu. Theo quan niem truoc, viec rach mang trinh đong nghia nguoi đo đa mat đi su trinh trang. Tuy nhien, đoi voi cac tieu chuan hien đai, mat đi trinh tiet đanh dau lan quan he tinh duc đau tien cua mot ca nhan. Ngoai ra, mang trinh co the bi rach do cac hoat đong khac, khong nhat thiet đen tu tac đong cua viec quan he tinh duc. Thong qua nieu đao, lo nieu đao đuoc noi voi bang quang, giup bang quang bai tiet nuoc tieu. Lo nieu đao nam ngay duoi am vat va o phia tren loi vao am đao.
Vu la cac co duoi da, nam o phia truoc nguc cua nu gioi. Mac du, tren ly thuyet, vu khong nam trong giai phau tinh duc cua phu nu, nhung co quan nay van co chuc nang trong viec đem lai khoai cam tinh duc lan viec sinh san. Vu la tuyen mo hoi đuoc hieu chinh va đuoc cau thanh tu cac mo so cung mo. Khong chi co vai tro trong cau tao, mo va mo xo con giup nang đo vu, cung nhu chua cac đau day than kinh, mach mau va mach bach huyet. Chuc nang chinh cua vu la san sinh ra sua cho tre so sinh giai đoan đau cua su phat trien. Trong qua trinh day thi, vu se co su phat trien do su tac đong tu viec hormone estrogen tang len. O mot nguoi truong thanh, vu thuong chua 15 đen 20 tuyen vu co chuc nang san sinh sua. Cac tuyen nay đuoc cau thanh tu cac tieu thuy voi hinh dang bat quy tac; moi tieu thuy se co cac tuyen phe nang va ong dan sua chay toi num vu. Ngan cach giua cac tieu thuy la cac mo lien ket day voi nhiem vu nang đo tuyen vu va co đinh tuyen nay voi cac mo nam tren co nguc lon. Ngoai ra, cac mo lien ket khac đan lai voi nhau tao thanh cac soi, đuoc goi la day chang treo vu Cooper, bat đau tu duoi lop da, keo dai đen cac mo nguc đe nang đo trong luong cua vu. Yeu to di truyen va so luong mo mo quyet đinh kich thuoc cua vu.
Đan ong thuong cam thay bi hap dan boi vu cua nu gioi va đieu nay van đung o nhieu nen van hoa khac nhau. O phu nu, su kich thich đau vu duong nhu se dan đen su kich hoat vung cam giac đoi voi cac co quan sinh duc o vo nao (tuong tu, khi kich thich am vat, am đao, va co tu cung thi vung cam giac nay cua nao cung se đuoc kich hoat). Đieu nay co the tra loi cho cau hoi tai sao nhieu phu nu cam thay hung phan khi đuoc kich thich đau vu va ly giai cho viec chi can thong qua kich thich đau vu, mot so phu nu đa co the đat đen cuc khoai.


 = Giai phau co quan sinh duc ben trong o nu  =

Cac co quan sinh san ben trong cua nu gioi bao gom: am đao, tu cung, ong dan trung va buong trung. Am đao la mot đuong ong giong dang vo dao, keo dai tu am ho đen co tu cung. Am đao tiep nhan duong vat trong giao hop; đong thoi, đay cung la noi ma tinh trung luu lai. Am đao con la đuong sinh con tu nhien; trong qua trinh chuyen da va sinh no, am đao co the gian no toi 10 cm (3,9 in). Am đao nam giua bang quang va truc trang. Thong thuong, am đao se khep, thu hep lai. Tuy nhien khi co hung phan tinh duc, am đao se mo ra, dai ra va san sinh ra dich boi tron đe cho phep đua duong vat tien vao. Thanh am đao đuoc cau thanh tu ba lop; cac vi khuan tu nhien ben trong am đao ngan chan su sinh soi cua nam men.  Điem G, đuoc đat theo ten cua tien si Ernst Grafenberg - nguoi đau tien cong bo ve vi tri nay vao nam 1950, co kha nang nam o thanh am đao phia tren va co the gay ra cuc khoai tinh duc. Tuy vao co đia cua tung nguoi, vung nay co the co khac biet ve kich thuoc, tham chi vi tri; va van co ngoai le khong co điem G o mot so phu nu. Nhieu nha khoa hoc van tranh cai cung nhu hoai nghi ve cau truc va su ton tai cua điem G, hoac cho rang đay chi la mot phan mo rong cua am vat.
Tu cung hay da con la mot co quan rong, đuoc cau thanh tu cac co. Đay la noi ma trung (noan) đa đuoc thu tinh se lam to va phat trien thanh bao thai. Tu cung nam trong khoang chau giua bang quang va ruot, phia tren am đao. Tu cung thuong o tu the nghieng 90 đo ra phia truoc, mac du o khoang 20% phu nu co co quan nay nghieng ve phia sau. Tu cung co ba lop; lop trong cung chinh la la niem mac tu cung, noi hop tu đuoc lam to. Trong thoi ky rung trung (phong noan), lop niem mac tu cung se day len, san sang cho viec trung thu tinh (hop tu) lam to. Neu viec thu thai khong dien ra, tu cung se loai bo lop niem mac nay thong qua ki kinh nguyet. Co tu cung la đoan hep nhat va thap nhat cua tu cung. Phan vom rong cua tu cung đuoc goi la đay tu cung.
Trong thoi ky rung trung (phong noan), noan (trung) se đuoc di chuyen tu ong dan trung xuong tu cung. Tu hai ben tu cung, cac ong dan trung nay co đo dai khoang 4 inch (10 cm). Đoan cuoi cua ong dan trung la cac tua nhu nhung ngon tay; cac tua nay vuon toi, quet qua buong trung đe hung lay noan (trung) đuoc giai phong. Sau đo, cac noan (trung) mat tu ba đen bon ngay đe di chuyen xuong tu cung. Sau khi quan he tinh duc, tinh trung boi tu tu cung len đe gap trung tai phan pheu cua ong dan trung. Lop niem mac va dich đuoc tiet ra cua ong dan trung giup duy tri su ton tai cua noan (trung) va tinh trung, thuc đay su thu tinh dien ra, cung nhu nuoi duong noan (trung) xuong đen tu cung. Sau khi đuoc thu tinh, neu noan (trung) tach thanh hai thi sinh đoi cung trung (sinh đoi giong het nhau) se đuoc tao nen. Trong truong hop hai noan (trung) khac nhau đuoc thu tinh boi hai tinh trung khac nhau, nguoi me se sinh ha sinh đoi khac trung (sinh đoi khong giong nhau) hay con goi la sinh đoi anh em.
Tuong tu tinh hoan, buong trung (tuyen sinh duc nu) cung phat trien tu cac mo phoi. Buong trung đuoc treo co đinh bang cac day chang; cac noan cung đuoc luu tru va phat trien o đay truoc khi đen ki rung trung. Buong trung cung san sinh ra cac hormone nu la progesterone va estrogen. Trong buong trung, moi noan (trung) se đuoc bao boc boi cac loai te bao khac; tat ca chua trong mot lop vo đuoc goi la nang trung (noan) so cap. Khi đen tuoi day thi, se co mot hoac nhieu hon mot nang đuoc kich hoat đe phat trien hang thang, tro thanh nang truong thanh.  He sinh san nu khong tao ra cac noan (trung). Khi vua sinh ra, be gai co khoang 60.000 noan (trung), nhung chi 400 noan (trung) trong so đo se truong thanh trong suot quang đoi cua nguoi phu nu.
Su rung trung dua tren mot chu ky hang thang, ngay thu 14 se la ngay de thu thai nhat. Tu ngay thu nhat đen ngay thu 4, kinh nguyet va su san sinh hormone estrogen and progesterone giam dan, lop niem mac tu cung cung mong đi. Trong 3 đen 6 ngay tiep theo, niem mac tu cung se dan bong ra va bi đao thai khoi co the. Khi kinh nguyet ket thuc, chu ky lai lap lai voi su gia tang manh cua hormone kich thich nang trung (FSH) đuoc tiet ra tu tuyen yen. Giai đoan tien rung trung (phong noan) se roi vao ngay thu 5 đen ngay thu 13. Trong giai đoan nay, tuyen yen se tiet ra hormone kich thich nang trung (FSH). Luc nay, su uc che nguoc dien ra khi nang noan đuoc kich thich, tiet ra hormone estrogen ngan FSH đuoc tiet ra. Do nong đo FSH bi ha xuong muc cuc thap, chi co mot nang noan "so huu" đuoc nhieu FSH moi co the tiep tuc phat trien, tro thanh nang truong thanh (nang de Graaf); đieu nay gioi han so luong noan đuoc phong ra. Khong chi giup lop niem mac tu cung day len, hormone estrogen con tac đong đen tuyen yen, khien tuyen yen phong thich ra mot luong lon hormone luteinizing (LH) - kich thich su rung trung (phong noan) dien ra.
Vao ngay thu 14, nong đo LH đat đen nguong cuc đinh khien cho nang noan truong thanh (nang de Graaf) troi len khoi be mat buong trung. Nang noan vo ra va noan (trung) chin đuoc phong vao khoang bung. Cac tua o phia cuoi cua ong dan trung bat lay noan. Khi nay, dich nhay cua co tu cung cung se co su thay đoi đe giup tinh trung dich chuyen de dang hon. Tu ngay thu 15 đen ngay thu 28, dien ra giai đoan hau rung trung (phong noan), phan con lai nang noan tro thanh hoang the va tiep tuc san sinh ra estrogen. Ben canh estrogen, mot hormone đac huu cua hoang the cung đuoc tiet ra, chinh la progesterone. Su tang len cua luong progesterone uc che luong LH đuoc tiet ra. Niem mac tu cung day len san sang cho hop tu lam to; luc nay, noan (trung) cung se di chuyen tu ong dan trung xuong tu cung. Trong truong hop noan (trung) khong đuoc thu tinh va lam to, ky kinh nguyet se bat đau.


= Chu ky đap ung tinh duc o con nguoi =
Chu ky đap ung tinh duc la mot mo hinh đuoc dung đe mieu ta cac phan ung sinh ly xay ra trong hoat đong tinh duc cua con nguoi. Mo hinh nay đuoc xay dung boi William Masters va Virginia Johnson.. Theo quan điem cua Masters va Johnson, chu ky đap ung tinh duc bao gom 4 giai đoan: hung phan (excitement), cao trao (plateau, hay con đuoc goi la "cao nguyen"), cuc khoai (orgasm), va hoi phuc (resolution, hay con đuoc goi la "phan giai"); ngoai ra, chu ky đap ung tinh duc con đuoc biet đen voi ten goi Mo hinh EPOR. Trong giai đoan hung phan, ca nhan đat đuoc cac đong luc thiet yeu thuc đay viec quan he tinh duc. Sau giai đoan hung phan, truoc giai đoan cuc khoai chinh la cao trao. Trong giai đoan nay, o nam se dien ra cac bien đoi ve sinh hoc la chu yeu. Giai đoan nay o nu đa so se la cac bien đoi ve tam ly. Giai đoan cuc khoai chinh la su giai phong cac hung phan, khoai cam tinh duc đa đuoc tich luy; va giai đoan hoi phuc chinh la trang thai khong con cac kich thich, co the thu gian đe tro ve điem truoc khi chu ky bat đau.
Chu ky đap ung tinh duc o nam gioi bat đau o giai đoan hung phan; luc nay, trung khu than kinh chiu trach nhiem đieu khien su cuong cung. Hien tuong co mach mau trong duong vat xuat hien, nhip tim tang len, biu dai day len, thung tinh co ngan lai, va mau don xuong khien tinh hoan cang len, tro nen cuong cung. Đen giai đoan cao trao, đuong kinh cua duong vat se tang len, tinh hoan tro nen cang cung hon, va tuyen hanh nieu đao (Cowper) se tiet ra dich nhon truoc xuat tinh. Giai đoan cuc khoai, cung voi cac con co that dien ra nhip nhang moi 0.8 giay, bao gom 2 ky nho hon. Trong ky lan toa, cac con co that dien ra o ong dan tinh, tuyen tien liet, va tui tinh; đieu nay kich thich dien ra su xuat tinh - ky thu hai cua giai đoan cuc khoai. Xuat tinh con đuoc goi la ky giai phong; mot nguoi chi co the xuat tinh khi đa đat đen cuc khoai. Trong giai đoan hoi phuc, nam gioi o trong trang thai thu gian, khong con cac kich thich. Truoc khi chu ky phan ung tinh duc moi bat đau, ca nhan phai trai qua thoi gian tro (thoi ky chiu lua) - mot phan cua giai đoan hoi phuc. Đo tuoi cang lon thi thoi gian tro can cho viec phuc hoi cang keo dai.
O nu gioi, giai đoan hung phan cung la giai đoan đau tien cua chu ky đap ung tinh duc va co the keo dai tu vai phut đen vai gio đong ho. Đac trung cua giai đoan nay chinh la su gia tang nhip tim, nhip tho, va huyet ap. Da se ung hong hoac cac đom đo co the xuat hien tren nguc va lung; kich co cua nguc tang nhe, num vu tro nen cung va cuong len. Su cang cac mo cua co the dien ra khien cho am vat, moi nho, va am đao sung len. Cac co vong xung quanh lo vao am đao cung se cang chat lai, tu cung nang len va co su phat trien ve kich thuoc. Thanh am đao bat đau tiet ra dich boi tron. Giai đoan thu hai se la giai đoan cao trao; đac trung cua giai đoan nay la su tiep noi va tang cuong cac bien đoi đa dien ra o giai đoan hung phan. Cuc khoai khong chi la ket qua cua giai đoan cao trao  ma con la mo đau cua giai đoan hoi phuc - su đao nguoc cua cac bien đoi đa xuat hien o giai đoan hung phan ban đau. Trong giai đoan cuc khoai, nhip tim, huyet ap, su cang co, va nhip tho đat đen gia tri cuc đinh. O co chau gan am đao, co vong hau mon, va tu cung xay ra su co that. Mac du am vat la tam điem hinh thanh su cuc khoai nhung su co co o khu vuc am đao cung tao nen vui suong cuc đo.


= Roi loan chuc nang tinh duc va cac van đe tinh duc thuong gap =
Theo DSM-IV-TR (Cam nang Chan đoan va Thong ke cac Roi loan tam than), roi loan tinh duc la cac chuong ngai hien huu trong ham muon tinh duc va cac bien đoi tam sinh ly. Bieu lo su đac trung thong chu ky đap ung tinh duc, cac roi loan tinh duc se gay ra cac con đau, su lo lang, noi buon ro ret cung nhu kho khan trong viec tuong tac giua cac ca nhan. Roi loan chuc nang tinh duc la he qua cua cac roi loan the chat lan tam ly. Cac tac nhan ve the chat bao gom mat can bang hormone, tieu đuong, cac benh tim mach, v. v. Cac tac nhan ve tam ly gom co cang thang, lo au, tram cam, v. v. Roi loan chuc nang tinh duc co the xuat hien o ca nam va nu. O phu nu, co bon loai roi loan tinh duc chinh: roi loan ham muon tinh duc, roi loan hung phan tinh duc, roi loan cuc khoai tinh duc, va roi loan đau khi quan he tinh duc. Roi loan ham muon tinh duc xuat hien trong truong hop ca nhan suy giam ham muon tinh duc, muc đo ham muon thap hoac khong co; nguyen nhan cua tinh trang co the đen tu su thay đoi hormone, tram cam, hoac mang thai. Roi loan hung phan tinh duc cung la mot loai roi loan chuc nang tinh duc chinh o phu nu. Roi loan nay xay ra khi am đao khong tiet đu chat nhon hoac ca nhan gap phai cac van đe ve luu thong mau. Mot roi loan chuc nang tinh duc khac thuong thay o phu nu chinh la chinh la roi loan cuc khoai tinh duc, hay kho hoac khong đat đuoc cuc khoai tinh duc. Co the bat gap roi loan khoai cam tinh duc tinh duc o nhung phu nu mac cac van đe ve roi loan tam ly, vi du nhu chiu đung cam giac toi loi va lo au do ho tung la nan nhan cua tan cong tinh duc. Roi loan tinh duc cuoi cung chinh la cam thay đau khi quan he tinh duc. Cac tac nhan co the ke đen cua tinh trang nay gom: sung vung chau, seo sau chan thuong, cac benh lay truyen qua đuong tinh duc (STDs), v. v.
O nam gioi, co ba loai roi loan tinh duc thuong gap, bao gom: roi loan ham muon tinh duc, roi loan xuat tinh, va roi loan cuong duong. Su thieu ham muon tinh duc o nam gioi la ket qua cua viec mat đi cac ham muon, đong luc đe quan he tinh duc, cung nhu nong đo testosterone thap. Ngoai ra, cac tac nhan tam ly nhu lo au, va tram cam cung co the gop phan dan đen tinh trang tren. Chung roi loan tinh duc pho bien tiep theo la roi loan xuat tinh; roi loan nay co 3 truong hop đien hinh, gom: xuat tinh nguoc, xuat tinh cham, va xuat tinh som. Va roi loan cuong duong xay ra trong truong hop duong vat khong the cuong cung hoac khong the duy tri su cuong cung trong luc quan he tinh duc.


Khia canh tam ly hoc La mot dang hanh vi, nhung khia canh tam ly cua cac bieu hien tinh duc đa đuoc nghien cuu trong boi canh lien quan đen tinh cam, ban dang gioi, su tuong tac gan gui mat thiet giua cac ca nhan voi nhau va hieu qua sinh san theo thuyet Darwin. Tinh duc o con nguoi tao ra nhung phan ung tam ly va tinh cam sau sac. Mot so nha ly luan hoc xac đinh tinh duc la nguon goc trung tam cua nhan cach con nguoi. Cac nghien cuu tam ly ve tinh duc tap trung vao nhung yeu to tam ly anh huong đen hanh vi va trai nghiem tinh duc. Cac phan tich tam ly ban đau đuoc thuc hien boi Sigmund Freud, nguoi tin vao phuong phap phan tam hoc. Ong cung đe xuat cac khai niem ve su phat trien tam ly va phuc cam Oedipus, va mot so cac ly thuyet khac.
Ban dang gioi la su tu nhan thuc cua mot nguoi ve gioi cua chinh ho, cho du la nam, nu hay phi nhi nguyen gioi. Ban dang gioi co the tuong đong voi gioi tinh đuoc chi đinh khi sinh hoac co the khac voi gioi tinh đo. Tat ca cac xa hoi đeu co mot tap hop cac pham tru gioi co the lam co so hinh thanh ban sac xa hoi cua mot nguoi trong moi quan he voi nhung nguoi khac trong xa hoi.
Hanh vi tinh duc va cac moi quan he than mat bi anh huong manh boi xu huong tinh duc ca nhan.
Xu huong tinh duc la su hap dan lau dai ve mat tinh cam hoac tinh duc (hoac ca hai) đoi voi nhung nguoi khac gioi, cung gioi hoac ca hai gioi. Nhung nguoi di tinh bi thu hut ve mat tinh cam/tinh duc voi cac thanh vien khac gioi, nhung nguoi đong tinh nam va đong tinh nu bi thu hut ve tinh cam/tinh duc voi nhung nguoi cung gioi tinh, va nhung nguoi song tinh bi thu hut ve tinh cam/tinh duc đoi voi ca hai gioi.
Quan niem sai lam rang đong tinh luyen ai he qua cua su đao lon vai tro gioi đuoc cung co boi cac phuong tien truyen thong khi ho mieu ta đong tinh nam la yeu ot eo la va đong tinh nu la nam tinh. Tuy nhien, su hop hay khong hop voi đinh kien gioi cua mot nguoi khong phai luc nao cung the hien đung ve xu huong tinh duc cua ho. Xa hoi tin rang neu mot nguoi đan ong nam tinh thi anh ta la nguoi di tinh, va neu mot nguoi đan ong nu tinh thi anh ta la đong tinh. Khong co bang chung chac chan rang xu huong đong tinh hoac song tinh phai gan lien voi cac vai tro gioi khong đien hinh. Đen đau the ky 21, đong tinh khong con đuoc coi la mot benh ly nua. Cac ly thuyet đa lien ket cac yeu to, bao gom di truyen, giai phau, thu tu sinh va hormone trong moi truong truoc khi sinh, voi xu huong đong tinh.
Ngoai nhu cau sinh san, con co nhieu ly do khac khien nguoi ta quan he tinh duc. Theo mot nghien cuu đuoc thuc hien tren sinh vien đai hoc (Meston & Buss, 2007), bon ly do chinh cho cac hoat đong tinh duc la: su hap dan the chat, cach đe ket thuc mot tinh trang (mot tinh huong/tinh trang nao đo), đe tang ket noi cam xuc va giam bot su bat an.


Gioi tinh va đo tuoi = Tinh duc o tre em =
Truoc khi Sigmund Freud xuat ban Ba tieu luan ve Ly thuyet tinh duc vao nam 1905, tre em thuong đuoc cho la vo tinh, khong co khai niem ve tinh duc cho đen khi truong thanh sau nay. Sigmund Freud la mot trong nhung nha nghien cuu đau tien coi trong van đe tinh duc o tre em. Nhung y tuong cua ong, chang han nhu su phat trien tam ly va phuc cam Oedipus, đa gay ra nhieu tranh luan nhung thua nhan su ton tai cua tinh duc o tre em la mot buoc phat trien quan trong.
Freud cho rang tinh duc đong mot vai tro quan trong trong cuoc song, hanh đong va hanh vi cua con nguoi; ong cho biet ham muon tinh duc ton tai va co the đuoc nhan thay o tre em ngay tu khi moi sinh. Ong giai thich đieu nay trong ly thuyet ve tinh duc o tre so sinh cua minh va noi rang ham muon tinh duc la đong luc thuc đay quan trong nhat trong cuoc song cua nguoi truong thanh. Freud đa viet ve tam quan trong cua moi quan he giua cac ca nhan đoi voi su phat trien tinh duc va cam xuc cua mot nguoi. Ngay tu khi sinh ra, moi lien he cua nguoi me voi tre so sinh đa anh huong đen su thich thu va gan bo sau nay cua tre. Freud đa mo ta hai dong chay cua đoi song tinh cam; mot la dong tinh cam, bao gom moi quan he cua chung ta voi nhung nguoi quan trong trong cuoc song; va mot dong khoai cam, bao gom cac mong muon cua chung ta đe thoa man nhung nhu cau tinh duc. Trong thoi ky nien thieu, mot nguoi tre thuong co gang dung hoa hai dong cam xuc nay.
Alfred Kinsey cung đa nghien cuu ve tinh duc o tre em trong Bao cao Kinsey cua minh. Tre em bam sinh to mo ve co the va chuc nang tinh duc cua chung. Vi du, chung tu hoi em be đen tu đau, chung nhan thay su khac biet giua nam va nu, va to mo ve bo phan sinh duc, đieu nay thuong bi nham lan voi thu dam. Tro choi tinh duc o tre em, con đuoc goi la choi bac si, bao gom quan sat hoac kiem tra bo phan sinh duc. Nhieu tre em tham gia mot so tro choi lien quan đen tinh duc, thuong la voi anh chi em hoac ban be. Đieu nay thuong giam khi tre lon dan, nhung sau đo chung co the bat đau co thu hut tinh cam voi ban be cung lua. Muc đo to mo van cao trong nhung nam nay, nhung su gia tang hung thu vuot buc ve tinh duc thuong xay ra o tuoi vi thanh nien.


= Tinh duc o tuoi truong thanh =
Tinh duc cua nguoi truong thanh đa hinh thanh tu thoi tho au. Tuy nhien, cung nhu nhieu nang luc khac cua con nguoi, tinh duc khong co đinh ma tu truong thanh va phat trien. Đinh kien pho bien lien quan đen nguoi lon tuoi la ho co xu huong mat hung thu va kha nang quan he tinh duc khi đen tuoi trung nien. Quan niem sai lam nay đuoc cung co boi van hoa đai chung phuong Tay, von thuong che nhao nhung nguoi lon tuoi co gang tham gia vao cac hoat đong tinh duc. Tuoi tac khong phai luc nao cung anh huong đen nhu cau hoac mong muon quan he tinh duc. Mot so cap vo chong trong mot moi quan he lau dai cho thay rang tan suat hoat đong tinh duc cua ho giam dan theo thoi gian va cach the hien su ham muon cung co the thay đoi, nhung nhieu cap vo chong khac lai cam thay su gan gui va tinh cam giua hai nguoi tang len.


Khia canh tam ly xa hoi Tinh duc cua con nguoi co the đuoc hieu la mot phan cua đoi song xa hoi loai nguoi, va bi chi phoi boi cac quy tac ung xu va hien trang xa hoi. Đieu nay lam thu hep tam nhin cua cac nhom trong xa hoi. Boi canh van hoa xa hoi, bao gom cac tac đong cua chinh tri va cac phuong tien truyen thong đai chung, anh huong va hinh thanh cac chuan muc xa hoi. Trong suot lich su, cac chuan muc xa hoi luon thay đoi va se tiep tuc thay đoi nho vao cac phong trao nhu: cach mang tinh duc va su troi day cua nu quyen.


= Giao duc gioi tinh =
Đo tuoi va cach đe day tre em ve cac van đe tinh duc luon la mot van đe cua giao duc gioi tinh. He thong truong hoc o hau het cac nuoc phat trien đeu co mot so hinh thuc giao duc gioi tinh, nhung ban chat cua cac van đe đuoc đe cap rat khac nhau. O mot so quoc gia, chang han nhu Uc va phan lon cac nuoc chau Au, giao duc gioi tinh phu hop voi lua tuoi thuong bat đau o lua tuoi mau giao, trong khi cac quoc gia khac giao duc gioi tinh bat đau tu lua tuoi thanh thieu nien. Giao duc gioi tinh bao gom nhieu chu đe nhu cac khia canh the chat, tinh than va xa hoi cua hanh vi tinh duc. Vi tri đia ly cung đong mot vai tro trong quan điem cua xa hoi ve đo tuoi thich hop đe tre em tim hieu ve tinh duc. Theo tap chi TIME va CNN, 74% thanh thieu nien o Hoa Ky bao cao rang nhung kien thuc ve tinh duc ho nhan đuoc chu yeu la tu ban be va cac phuong tien thong tin, chi co 10% nhan đuoc nhung kien thuc nay tu cha me hoac mot khoa hoc giao duc gioi tinh.
Tai Hoa Ky, hau het cac chuong trinh giao duc gioi tinh đeu khuyen khich tiet che, kiem che ban than truoc nhung hoat đong tinh duc. Nguoc lai, muc đich chinh cua giao duc gioi tinh toan dien la khuyen khich hoc sinh tu chiu trach nhiem ve hanh vi tinh duc cua minh va biet cach quan he tinh duc an toan, lanh manh va thoai mai khi cac em san sang lam đieu đo.
Nhung nguoi ung ho giao duc gioi tinh tiet che tin rang viec giang day mot chuong trinh toan dien se khuyen khich thanh thieu nien quan he tinh duc, trong khi nhung nguoi ung ho giao duc gioi tinh toan dien cho rang nhieu thanh thieu nien se quan he tinh duc bat chap va can đuoc trang bi kien thuc ve cach quan he tinh duc co trach nhiem. Theo du lieu tu cuoc Đieu tra doc quoc gia ve thanh thieu nien, nhieu thanh thieu nien co y đinh tiet che nhung khong thanh, va khi nhung thanh thieu nien nay quan he tinh duc, ho thuong khong su dung cac bien phap tinh duc an toan nhu bien phap tranh thai.


= Tinh duc theo dong lich su =

Tinh duc la mot phan quan trong, thiet yeu voi su ton tai cua con nguoi trong suot lich su. Du o nen van minh nao, tinh duc cung đeu bi chi phoi thong qua nhung chuan muc, cac đai dien, va hanh vi.
Truoc khi phat trien nong nghiep, cac nhom san bat/hai luom (H/G) va dan du muc đa sinh song tren the gioi. Trong cac nhom nay, mot so tac đong cua che đo phu quyen đa ton tai, nhung co nhung dau hieu cho thay phu nu la nhung nguoi tham gia tich cuc vao cac hoat đong tinh duc, voi kha nang thuong luong cua rieng ho. Nhom nguoi san bat/hai luom nay co nhung tieu chuan tinh duc it bi han che, chu yeu tap trung đen khoai cam va su huong thu, nhung van co nhung quy tac va rang buoc nhat đinh. Mot so su tap tuc co ban hoac cac tieu chuan quan trong đoi mat voi suc ep giua viec thua nhan khoai cam, su ham muon hay chi vi nhu cau sinh no đe duy tri trat tu xa hoi va noi giong. Cac bieu tuong tinh duc đuoc sang tao va ton tho boi nhom nguoi nay.
Hai cang thang thuong gap trong xa hoi H/G đuoc the hien qua nghe thuat cua ho, trong đo nhan manh đen tinh duc va suc manh cua nam gioi, voi xu huong pho bien la lam mo ranh gioi cua gioi trong cac van đe tinh duc. Mot trong nhung vi du ve khac hoa che đo phu quyen la than thoai sang tao cua nguoi Ai Cap, trong đo than mat troi Atum thu dam duoi nuoc, tao ra song Nile. Trong than thoai cua nguoi Sumer, tinh dich cua cac vi than đa lap đay con song Tigris.  
Khi cac xa hoi nong nghiep xuat hien, khuon kho tinh duc đa thay đoi theo nhung cach ma van tiep tuc ton tai trong nhieu thien nien ky sau o phan lon chau A, chau Phi, chau Au va mot phan chau My. Mot đac điem chung moi cua cac xa hoi nay la su giam sat tap the đoi voi cac hanh vi tinh duc do đo thi hoa, su gia tang dan so va mat đo dan so. Tre em thuong chung kien canh cha me quan he tinh duc vi nhieu gia đinh o chung cho ngu. Do quyen so huu đat đai, viec xac đinh cha cua nhung đua tre tro nen quan trong, xa hoi va cuoc song gia đinh chuyen sang che đo phu he. Nhung thay đoi nay trong tu tuong tinh duc đuoc su dung đe kiem soat tinh nu va đe phan biet cac tieu chuan theo gioi tinh. Voi nhung he tu tuong nay, tinh chiem huu va su gia tang ghen tuong đa xuat hien. Viec thuan hoa cac loai đong vat tao thoi co cho hien tuong quan he tinh duc voi đong vat nay sinh.
Hanh vi tinh duc nay chu yeu dien ra o nam gioi va nhieu xa hoi đa ap dung cac quy luat nghiem khac đe chong lai no. Nhung hanh vi nay cung giai thich cho nhung hinh tuong cac sinh vat than thoai nua nguoi, nua đong vat, va cac tro the thao giua cac nam than va nu than voi đong vat. Trong khi van giu nhung tien le cua cac nen van minh truoc đo, moi nen van minh co đien đa thiet lap nhung cach tiep can khac biet voi van đe gioi tinh, qua nghe thuat the hien ve đep tinh duc va cac hanh vi đong tinh. Su khac biet nay đuoc mieu ta trong sach huong dan tinh duc, von kha pho bien o cac nen van minh o Trung Quoc, Hy Lap, La Ma, Ba Tu va An Đo; moi quoc gia đeu co lich su ve tinh duc rieng.
Truoc thoi Trung ky Trung co, cac hanh vi đong tinh duong nhu đa đuoc cac nha tho Thien chua giao bo qua hoac dung tung. Trong suot the ky 12, cac hanh vi thu đich đoi voi nguoi đong tinh bat đau lan rong khap cac co so ton giao va the tuc. Vao cuoi the ky 19, no đuoc xem nhu mot benh ly.
Trong thoi ki đau cua cuoc cach mang cong nghiep the ky 18 va 19, nhieu thay đoi ve tieu chuan tinh duc đa xay ra. cuoc cach mang cong nghiep the ky 18 va 19, nhieu thay đoi ve tieu chuan tinh duc đa dien ra. Cac thiet bi tranh thai nhan tao moi, an tuong, nhu bao cao su va mang ngan đa đuoc ra mat. Cac bac si bat đau co mot vai tro moi trong cac van đe tinh duc, đac biet loi khuyen cua ho la rat quan trong đoi voi đao đuc va suc khoe tinh duc. Nganh cong nghiep phim khieu dam ngay cang phat trien va Nhat Ban đa thong qua bo luat đau tien phan đoi nguoi đong tinh. Voi cac xa hoi phuong Tay, đinh nghia ve đong tinh lien tuc thay đoi; anh huong cua phuong Tay đen cac nen van hoa khac tro nen pho bien hon. Su giao thoa moi đa hinh thanh nhung van đe nghiem trong xung quanh tinh duc va truyen thong tinh duc. Cung co nhung thay đoi lon trong hanh vi tinh duc. Trong thoi ky nay, tuoi day thi bat đau xay ra o lua tuoi nho hon so voi truoc kia, do đo, hinh thanh su quan tam moi đen tuoi vi thanh nien - mot thoi điem de co nham lan va nhung nguy co moi ve tinh duc. Cung co su thay đoi moi ve muc đich cua hon nhan; no ngay cang đuoc coi la minh chung cua tinh yeu hon la chi vi kinh te va duy tri noi giong.
Havelock Ellis va Sigmund Freud đa đua ra nhieu quan điem hon ve nguoi đong tinh; Ellis noi rang đong tinh la bam sinh va do đo khong phai la hanh vi vo đao đuc. Freud lai noi rang tat ca moi nguoi đeu co the la di tinh hoac đong tinh; xu huong tinh duc khong phai la bam sinh. Theo Freud, xu huong tinh duc cua mot nguoi phu thuoc vao đo phan giai cua phuc cam Oedipus. Ong cho biet đong tinh nam xay ra khi mot cau be co mot nguoi cha đoc đoan, lanh nhat voi nguoi me va chuyen sang muon nhan đuoc tinh yeu va su chu y tu nguoi cha, va sau đo la nam gioi noi chung. Ong noi rang đong tinh nu hinh thanh khi mot co gai yeu nguoi me va đong nhat hoa ban than voi nguoi cha, va ngay cang tro nen gan bo o giai đoan đo.
Alfred Kinsey đa khoi xuong ky nguyen nghien cuu tinh duc hien đai. Ong thu thap du lieu tu cac bang cau hoi đua ra cho cac sinh vien cua minh tai Đai hoc Indiana, nhung sau đo chuyen sang phong van ca nhan ve cac hanh vi tinh duc. Kinsey va cac đong nghiep cua ong đa lam thong ke voi 5.300 nam gioi va 5.940 phu nu. Ong phat hien ra rang hau het moi nguoi đeu thu dam, nhieu nguoi quan he tinh duc bang mieng, phu nu co kha nang đat cuc khoai nhieu lan, va nhieu nguoi đan ong đa tung trai qua mot so kieu quan he tinh duc đong gioi trong đoi. Nhieu nguoi tin rang ong la nguoi co anh huong lon trong viec thay đoi thai đo cua xa hoi the ky 20 ve tinh duc. Vien Nghien cuu Tinh duc, Gioi tinh va Sinh san Kinsey tai Đai hoc Indiana  hien van la mot trung tam chinh cho viec nghien cuu tinh duc cua con nguoi.
Truoc William Masters, mot bac si, va Virginia Johnson, mot nha khoa hoc hanh vi, nghien cuu ve giai phau va sinh ly cua gioi tinh van chi gioi han trong cac thi nghiem voi đong vat. Masters va Johnson đa bat đau truc tiep quan sat va ghi lai nhung phan ung the chat o nguoi tham gia vao hoat đong tinh duc trong moi truong phong thi nghiem. Ho đa quan sat 10.000 lan quan he tinh duc giua 312 đan ong va 382 phu nu. Đieu nay đa giup tim ra cac phuong phap đieu tri cac van đe lam sang va bat thuong. Masters va Johnson đa mo phong kham tri lieu tinh duc đau tien vao nam 1965. Nam 1970, ho mo ta cac ky thuat tri lieu cua minh trong cuon sach cua ho, Human Sexual Inadequacy.
Trong an ban đau tien cua Cam nang Chan đoan va Thong ke Roi loan tam than cua Hiep hoi Tam than Hoa Ky đa phan loai đong tinh la mot benh tam than, va cu the hon la "roi loan nhan cach chong đoi xa hoi". Quan niem nay van đuoc cho la cach hieu khoa hoc nhat ve đong tinh cho đen nam 1973 khi Hiep hoi Tam than Hoa Ky loai bo đong tinh khoi danh sach chan đoan roi loan tam than cua ho. Thong qua nghien cuu cua minh ve nhung nguoi đan ong di tinh va đong tinh, Evelyn Hooker tiet lo rang khong co bat ki moi tuong quan nao giua đong tinh va su bat on ve tam ly, va phat hien cua Evelyn Hooker đong mot vai tro quan trong trong viec thay đoi quan điem cua cong đong khoa hoc rang đong tinh la benh can phai đuoc đieu tri hoac chua khoi.


= Tinh duc, chu nghia thuc dan va chung toc =
Cac thuc dan xam luoc tu chau Au biet toi nhung khai niem tinh duc moi vuot xa khoi tieu chuan thong thuong cua ho lan đau vao nam 1516, khi nha tham hiem nguoi Tay Ban Nha Vasco Nunez de Balboa tiep xuc voi nhung nguoi ban xu co cac tap quan nhu vay o Trung My. Balboa gap nhung nguoi đan ong trong trang phuc phu nu, va hau qua la ong đa đe bay cho cua minh lay mang 40 nguoi đan ong nhu vay chi vi su khac biet trong tinh duc cua ho. O Bac My va Hoa Ky, nhung nguoi chau Au cung su dung viec khieu nai ve su phong tung trong tinh duc đe bien minh cho hanh vi phan biet đoi xu cua ho đoi voi cac nhom chung toc va sac toc thieu so.
Cac hoc gia cung tien hanh nghien cuu ve anh huong cua chu nghia thuc dan toi khai niem tinh duc nhu hien nay, va đua ra gia thiet rang khai niem nay đa bi thay đoi hoan toan so voi thu ton tai truoc khi bi tac đong boi nan phan biet chung toc va che đo no le.
Trong cuon sach cua minh, Kien thuc ve tinh duc va quyen luc hoang gia: Gioi, Chung toc va Đao đuc o cac nuoc thuoc đia chau A (Carnal Knowledge and Imperial Power: Gender, Race, and Morality in Colonial Asia), Laura Stoler đa tien hanh nghien cuu ve cach thuc dan Ha Lan kiem soat quan he tinh duc cung nhu ra cac sac lenh gioi han viec quan he theo gioi nhat đinh nham phan biet giua tang lop cai tri va bi tri, tu đo ap dung che đo che đo thuoc đia len nguoi dan Indonesia.
Tai My, theo thong ke co khoang 155 bo lac ban đia thua nhan co nhung nguoi hai tam hon trong bo lac cua ho, tuy nhien con so thuc te co the con nhieu hon nhung gi đuoc ghi chep. Nhung nguoi nay đa va van luon đuoc coi la thanh vien cua cac cong đong khong nam trong ranh gioi phan gioi nam - nu cua phuong Tay, ma thien ve pham tru cua "gioi thu ba". He thong phan gioi nay mau thuan voi ca he nhi phan ve gioi lan đinh kien rang gioi va gioi tinh phai đong nhat voi nhau. Thay vi tuan theo cac vai tro truyen thong cua nam gioi va phu nu, hai tinh than lap đay mot vi tri đac biet trong cong đong cua ho.
Vi du, nhung nguoi hai tam hon nay thuong đuoc ton trong do co so huu tri tue va linh luc sieu pham. Nhung nguoi hai tam hon cung đuoc quyen ket hon, bao gom ca hon nhan mot vo mot chong lan đa hon. Trong lich su, nhung nguoi khai hoang toi tu chau Au tung coi cac moi quan he cua nhung nguoi hai tam hon la quan he đong gioi, va do đo, ho tin rang đao đuc cua nguoi ban đia la ha đang hon. Đe the hien quan điem cua minh, ho bat đau ap đat tin nguong va thuong thuc cua minh len nhung nguoi ban xu, xoa bo vai ve cua nhung nguoi hai tam hon trong van hoa ban đia. Cung voi viec đua nguoi ban xu vao nhung khu bao ton khep kin, Bo luat Toi pham Ton giao ra đoi đa đac biet "đa kich kich liet cac phong tuc tap quan ve tinh duc va hon nhan cua nguoi ban xu". Muc đich cua nhung hanh đong nay la nham đong hoa nguoi dan ban đia voi nhung tu tuong Au - My ve gia đinh, tinh duc, the hien gioi, v.v.
Cac nha khoa hoc cung đa nghien cuu ve moi quan he giua y nghia đuoc đinh hinh cua tinh duc voi he tu tuong cua chung toc đo. Theo Joane Nagel, y nghia cua tinh duc đuoc đinh hinh nham duy tri nhung ranh gioi giua cac chung toc - sac toc - dan toc bang viec ha thap cac nhom "khac" va bang cac quy tac ve hanh vi tinh duc ben trong noi bo nhom. "Viec tuan thu lan lam trai lai cac cach hanh xu đa đuoc chap thuan nay, đeu gop phan đinh nghia va cung co cho cac the che ve chung toc, sac toc, va dan toc", Nagel viet. O My, nhung nguoi da mau cung chiu anh huong cua che đo thuc dan theo nhieu cach khac nhau voi nhung khuon mau đien hinh nhu nguoi vu em va nguoi đan ba dam loan Jazebel đoi voi phu nu da đen; hoa sen, rong nu voi phu nu chau A; va khuon mau phu nu Latin "nong bong". Nhung khuon mau nay đoi nghich voi nhung chuan muc bao thu ve tinh duc, tao ra mot su phan cuc ma trong đo, cac nhom trong khuon mau bi mieu ta theo cach thieu tinh "nguoi" va nhieu tinh "con" hon. Mot vi du ve khuon mau mang đay đu cac tinh chat tu phan biet chung toc, phan chia giai cap toi phan biet gioi tinh co the ke đen la nguyen mau ve "nu hoang phuc loi". Cathy Cohen mieu ta cach khuon mau "nu hoang phuc loi" tao nen hinh tuong quy hoa nguoi phu nu da đen đon than, do ho đi chech khoi nhung quy uoc thong thuong ve cau truc gia đinh.


= Quyen ve sinh san va tinh duc =
Quyen ve sinh san va tinh duc  bao trum cac khai niem ve viec ap dung nhan quyen cho cac van đe lien quan toi sinh san va tinh duc. Đay la mot khai niem kha moi me, va con gay tranh cai do no co lien he, truc tiep va gian tiep, toi cac van đe nhu phong tranh thai, quyen LGBT, nao pha thai va giao duc gioi tinh, quyen tu do khi chon ban đoi, quyen tu do quyet đinh co tham gia vao hoat đong tinh duc hay khong, quyen toan ven co the, quyen lua chon co con hay khong, va khi nao thi co con. Đay la nhung van đe mang tinh toan cau, chung ton tai o moi nen van hoa o nhung muc đo nhat đinh, tuy vay, su hien dien cua chung la khac nhau, tuy theo cac boi canh khac nhau.
Trich loi chinh phu Thuy Đien, "quyen ve tinh duc bao ham quyen cho phep moi nguoi đuoc quyen đua ra nhung quyet đinh lien quan toi than the va tinh duc cua ban than", đong thoi, "quyen sinh san bao gom quyen cho phep ca nhan đuoc quyet đinh so luong con cai ho se co va thoi điem chung ra đoi". Nhung quyen nay khong hoan toan đuoc thua nhan o moi nen van hoa, khi ma tren the gioi van con ton tai pho bien cac he tu tuong nhu toi danh hoa nhung hanh vi nhu tinh duc duoi su đong thuan (bao gom nhung khong gioi han cac hoat đong tinh duc đong gioi hoac khac gioi ngoai hon nhan), chap thuan hon nhan cuong buc va tao hon, khong toi danh hoa cac hanh vi tinh duc khong co su đong thuan (vi du nhu cuong hiep trong hon nhan), cat am vat, hoac can tro kha nang phong tranh thai.


= Thanh kien đoi voi viec phong tranh thai =
Vao nam 1915, Emma Goldman va Margaret Sanger, nguoi đung đau phong trao ve kiem soat sinh san, đa thuc hien tuyen truyen thong tin lien quan toi viec ngua thai nham phan đoi lai cac bo luat đuong thoi co y quy hoa hanh vi nay, chang han nhu bo luat Comstock. Mot trong nhung muc đich chinh cua ho la nham khang đinh rang phong trao kiem soat sinh san se gop phan giup lay lai quyen tu quyet cua phu nu ve van đe sinh no va tai chinh, đac biet voi nhung ai khong co đu kha nang nuoi con, hoac đon gian hon, khong co y đinh co con. Goldman va Sanger nhan thay su can thiet cua viec giao duc nguoi dan truoc tinh trang cac bien phap tranh thai nhanh chong bi reu rao nhu mot chien thuat nham kiem soat dan so do von la mot chinh sach co kha nang han che viec sinh đe, bat chap viec su gioi han nay khong anh huong toi he sinh thai, chinh tri hay cuc dien kinh te. Su thanh kien nay nham vao phu nu thuoc nhung tang lop thap, nhung nguoi co nhu cau tiep can voi cac bien phap tranh thai nhat.
Su bai tru đoi voi kiem soat sinh san bat đau đuoc noi long vao nam 1936, khi toa an phan xu vu Hoa Ky va Mot lo hang tuyen bo rang viec ke đon thuoc tranh thai khong con la bat hop phap theo luat Comstock neu nhu đieu ay nham cuu mang nguoi hoac nham đam bao suc khoe nguoi đo. Mac du khi ay van ton tai nhung y kien trai chieu ve viec phu nu co nen đuoc tiep can voi cac bien phap kiem soat sinh no hay khong, toi nam 1938, tai My đa co toi 347 phong kham đam nhiem cong viec nay. Tuy nhien, viec quang cao cho hoat đong nay khi ay van la bat hop phap.
Su phan đoi nay đa giam nhanh chong khi Đe nhat Phu nhan Eleanor Roosevelt cong khai the hien su ung ho cua ba đoi voi viec kiem soat sinh san xuyen suot 4 nhiem ky đuong nhiem cua chong ba (1933-1945). Tuy vay, phai toi nam 1966, chinh phu Lien bang moi chinh thuc chi ngan sach cho hoat đong ke hoach hoa gia đinh va kiem soat sinh san, duoi lenh cua Tong thong Lyndon B. Johnson. Viec cung cap ngan sach nay keo dai toi sau nam 1970, theo chuong trinh Dich vu Ke hoach hoa Gia đinh va Đao luat Nghien cuu Dan so. Ngay nay, moi goi bao hiem đe xuat boi cac Thuong truong Bao hiem Y te (Health Insurance Marketplace) đeu bat buoc phai bao tron tat ca cac bien phap phong tranh thai, bao gom ca quy trinh triet san, theo quy đinh cua Đao luat Cham soc Suc khoe Hop tui tien thong qua boi Tong thong Barack Obama vao nam 2010.


= Su tuyen truyen tieu cuc va tich cuc trong cuoc khung hoang AIDS =
Nam 1981 đanh dau cac ca benh AIDS đau tien đuoc cac bac si chan đoan tai chau Phi. Dich benh nay đac biet gay anh huong ve tam thoi lan lau dai cho nhung nguoi đong tinh va song tinh nam, đac biet la nhung nguoi da đen va Latinh trong cong đong. Chinh quyen Reagan đa bi chi trich do su tho o truoc đai dich AIDS, va cac đoan ghi am con tiet lo rang thu ky bao chi cua Ronald Reagan, Larry Speakes, con nhin nhan con đai dich nhu mot tro đua, va the hien su mia mai bang cach goi đo la "Benh dich đong tinh nam". Con khung hoang nay cung keo theo nhung su ky thi nhat đinh duoi su anh huong cua ton giao. Vi du, Cardinal Krol tung len tieng rang AIDS la "mot su trung phat đoi voi toi ac đong tinh luyen ai", lam ro y nghia cu the đang sau viec Giao hoang nhac toi "can nguyen trong mat đao đuc cua AIDS".
Nhung tieng noi tich cuc xung quanh cuoc khung hoang AIDS tap trung vao viec đay manh tuyen truyen ve quan he tinh duc an toan, tu đo nang cao nhan thuc rang dich benh nay la co the ngan chan đuoc. Chien dich "Safe Sex is Hot Sex" (Tinh duc an toan la tinh duc nong bong) nham khuyen khich su dung bao cao su khi quan he la mot vi du. Cac chien dich cua chinh phu My, nguoc lai, lai co phan xa roi khoi khuynh huong ung bo quan he tinh duc an toan. Vao nam 1987, Quoc hoi Hoa Ky tham chi con tu choi cung cap ngan sach lien bang cho cac chien dich ve nhan thuc ma "[thuc đay] hoac [khuyen khich] cac hanh vi tinh duc đong gioi, bat ke truc tiep hay gian tiep". Thay vao đo, cac chien dich cua chinh phu chu yeu dua theo chien thuat gay hoang mang, tu đo nham duy tri noi so o nhung nguoi nam quan he voi nam.
Ben canh cac chien dich ngan chan, cac nha hoat đong cung tim cach chong lai nhung cau chuyen dan đen "cai chet xa hoi" cho nhung nguoi mac benh AIDS. Nhung nguoi đong tinh nam o San Francisco va thanh pho New York đa soan thao Bo quy tac ung xu Denver, mot bo tai lieu đat nen mong cho viec đau tranh gianh lai quyen loi, quyen tu quyet, va pham gia cho nguoi song chung voi AIDS.
Trong bai bao cua minh mang ten "Su xuat hien cua đinh danh đong tinh nam va cac phong trao xa hoi vi nguoi đong tinh nam o cac nuoc đang phat trien" ("Emergence of Gay Identity and Gay Social Movements in Developing Countries"), Matthew Roberts đa ban luan ve cach cac chien dich xuyen quoc gia ve ngan chan AIDS đa giup tao co hoi cho nhung nguoi đong tinh nam đuoc tuong tac mot cach coi mo voi nhung nguoi đong tinh nam o cac nuoc khac. Chinh su tuong tac nay la tien đe cho phep "van hoa" đong tinh phuong Tay đuoc gioi thieu toi nhung nguoi đong tinh nam o nhung đat nuoc noi ma đong tinh luyen ai chua đuoc coi la mot su đinh danh quan trong. Nho đo, nhung nguoi đung ra thanh lap nhom cung tu gan mac ban than la đong tinh nam nhieu hon, tao nen mong cho su phat trien sau rong hon cua nhan thuc ve đong tinh tai cac quoc gia khac nhau tren toan the gioi.


Hanh vi tinh duc = Tong quan ve cac hanh vi va suc khoe =
O loai nguoi, viec quan he tinh duc lan cac hoat đong tinh duc noi chung đeu đuoc chung minh la co loi cho suc khoe, chang han nhu cai thien kha nang khuu giac, giam cang thang va huyet ap, tang cuong he mien dich, va lam giam nguy co mac ung thu tuyen tien liet. Su tiep xuc ve mat tinh duc va trang thai cuc khoai giup tang luong oxytocin, hormone giup gay dung niem tin giua nguoi voi nguoi.
Mot nghien cuu lau nam tren 3,500 nguoi trong đo tuoi tu 30 toi 101, thuc hien boi bac si tam ly hoc than kinh lam sang David Weeks, tien si nganh Y hoc, truong khoa Tam ly hoc nguoi cao tuoi tai Benh vien Hoang gia Edinburgh o Scotland, bao cao rang ong đa phat hien "tinh duc giup ban trong tre ra tu bon toi bay tuoi", dua theo đanh gia khach quan ve anh chup cua cac đoi tuong. Tuy nhien, khong ro rang đay co phai nhan to duy nhat hay khong, va nhung loi ich nay cung co the chi chiu anh huong gian tiep tu tinh duc va truc tiep tu su giam thieu cang thang, cam giac thoa man, cung nhu kha nang ngu ngon giac hon ma tinh duc mang lai.
Quan he tinh duc cung co the la mot con đuong truyen benh. Co 19 trieu truong hop moi mac cac benh lay truyen qua đuong tinh duc (STD) hang nam o My, Tai My, moi nam co khoang 19 trieu ca nhiem moi mac cac benh lay qua đuong tinh duc (STD), trong khi con so nay tren toan the gioi la hon 340 trieu ca. Hon nua so ca trong đo co benh nhan la thanh thieu nien (tu 15 toi 24 tuoi). Cu 4 co gai o tuoi vi thanh nien o My thi co it nhat 1 nguoi mac mot benh lay qua đuong tinh duc. O My, khoang 30% so nguoi trong đo tuoi tu 15 toi 17 đa tung quan he tinh duc, nhung chi 80% so nguoi tu 15 toi 19 tuoi bao cao rang ho co su dung bao cao su cho lan quan he đau tien cua minh. Mot nghien cuu cho thay, hon 75% phu nu tre trong đo tuoi tu 18 toi 25 cam thay ho co nguy co thap bi mac benh lay qua đuong tinh duc.


= Tao dung moi quan he =

Trong vo thuc lan mot cach co chu y, con nguoi luon tim cach hap dan nhung nguoi ma ho thay co the tao dung moi quan he sau sac. Hanh đong nay co the nham tim kiem su đong hanh, duy tri noi giong, hoac nham tim kiem moi quan he than mat lau dai. Cong viec nay can toi mot qua trinh tuong tac ma o đo, con nguoi tim va thu hut nua kia ly tuong, va duy tri moi quan he đo. Nhung qua trinh nay bao gom viec hap dan mot hay nhieu ban đoi va duy tri su hung thu ve mat tinh duc, va co the bao gom:

Tan tinh, hanh đong thu hut su chu y cua nguoi khac ve mat tinh duc nham thuc đay moi quan he tinh cam hoac tinh duc.No co the bao gom ngon ngu co the, tro chuyen, bong đua, hoac tiep xuc co the nhe. Tan tinh la mot phuong phap thu hut ban đoi đuoc xa hoi chap nhan. Co rat nhieu cach thuc tan tinh khac nhau, va hau het moi nguoi thuong se co mot cach tan tinh khien ho thay thoai mai nhat. Khi tan tinh, con nguoi co the lich su, bong đua, hay co nhu cau tiep xuc co the, v.v. Đoi khi cung rat kho đe co the nhan biet đuoc mot nguoi thuc su co hung thu hay khong. Phong cach tan tinh cung khac nhau qua cac nen van hoa. Cac nen van hoa khac nhau co nhung chuan muc xa giao khac nhau. Mot vai vi du cho đieu nay la thoi gian giao tiep bang mat, hoac khoang cach đung giua hai nguoi.
Quyen ru, qua trinh mot nguoi chu tam loi keo nguoi khac tham gia vao hoat đong tinh duc. Nguoi ban đang quyen ru thuong se khong co nhung hanh đong nay, tru phi bi kich thich tinh duc. Viec quyen ru co the đuoc coi la tich cuc lan tieu cuc. Do tu "quyen ru" trong tieng Anh (seduction) co nghia Latin la "lam cho lac loi", tu ngu nay co the mang nghia tieu cuc.


= Hap dan tinh duc =
Su hap dan tinh duc la su hap dan tren co so ham muon tinh duc hoac đac trung cua su khoi goi su hung thu. Su hap dan ve mat tinh duc hoac su thich thu gioi tinh la kha nang bi hap dan ve mat tinh duc hoac cam xuc cua mot ca nhan đoi voi nguoi khac, va la mot yeu to trong su lua chon tinh duc hoac lua chon ban đoi. Su thu hut co the la ve the chat pham chat hoac đac điem khac cua mot nguoi, hoac nhung pham chat ma ho boc lo trong tung hoan canh. Su thu hut co the đoi voi ngoai hinh hoac hanh đong, giong noi hay mui huong cua mot nguoi, ben canh nhung yeu to khac. Su thu hut co the đuoc tang len boi trang suc, quan ao, nuoc hoa, đo dai toc va kieu toc cua mot nguoi, va bat cu đieu gi khac co the thu hut su hap dan tinh duc cua nguoi khac. No cung co the chiu anh huong boi di truyen, tam ly hoac cac yeu to van hoa cua mot nguoi, hoac đoi voi mot so nguoi, đo la nhung pham chat vo hinh cua mot nguoi. Su hap dan tinh duc cung la su phan hoi phu thuoc vao su ket hop giua nguoi so huu cac pham chat va tieu chi cua nguoi bi hap dan.
Them vao đo, co nhung vo tinh, ho khong trai nghiem su hap dan tinh duc voi ca hai gioi, mac du ho co the bi thu hut ve mat tinh cam (đong ai, song ai hoac di ai). Su hap dan giua ca nhan bao gom nhung yeu to nhu the chat va su đong đieu ve mat tinh than, su than quen hoac viec so huu nhung uu the cua nhung đac điem pho bien hoac quen thuoc, giong nhau, su bu đap, xu huong thich nguoi minh thich (reciprocal liking) va su cung co.
Kha nang dung the chat va nhung tieu chi khac cua mot nguoi đe tao su hap dan tinh duc voi nguoi khac la co so đe ho su dung quang cao, video ca nhac, am pham khieu dam, phim anh nhung phuong tien truyen thong hinh anh khac, cung nhu lam nguoi mau, lao đong tinh duc va cac nghe khac.


= Van đe phap ly =
Tren cau hoa, cac bo luat quy đinh ve tinh duc con nguoi theo mot so cach, bao gom hinh su hoa nhung hanh vi tinh duc đac biet, cho phep nhung ca nhan quyen rieng tu va  quyen tu chu đe quyet đinh ve tinh duc cua ho, bao ve ca nhan lien quan toi su binh đang va khong phan biet đoi xu, cong nhan va bao ve nhung quyen ca nhan khac, cung nhu cac van đe ve lap phap lien quan đen hon nhan va gia đinh, va viec xay dung phap luat đe bao ve nhung ca nhan khoi bao luc, quay roi, va ap buc.
O My, co hai cach tiep can co ban khac nhau, ap dung cho cac bang khac nhau, lien quan đen cach phap luat đuoc su dung đe kiem soat tinh duc mot nguoi. "Buc thu đen" tiep can đen luat tap trung vao nghien cuu an le, va no luc đe cung cap khuon kho ro rang ve nhung quy tac trong đo luat su va nhung nguoi khac co the lam viec. Nguoc lai, su tiep can ve mat xa hoi - phap ly tap trung rong hon vao moi quan he giua luat phap va xa hoi, va cung cap goc nhin boi canh hon cua moi quan he giua su thay đoi cua phap ly va xa hoi.
Nhung van đe lien quan đen tinh duc o con nguoi va xu huong tinh duc o con nguoi đa đuoc đat len hang đau trong luat phap cua phuong Tay trong nua sau cua the ki 20, nhu mot phan cua su ung ho phong trao giai phong đong tinh khuyen khich nhung ca nhan LGBT cong khai xu huong tinh duc va tham gia vao he thong phap luat, chu yeu thong qua toa an. Vi vay, nhieu van đe lien quan đen tinh duc o nguoi va phap luat đuoc tim thay trong cac quan điem cua toa an.


 Quyen rieng tu tinh duc  Trong khi van đe ve su quyen rieng tu đa tro nen huu ich cho cac tuyen bo ve quyen tinh duc, mot so hoc gia đa chi trich tinh huu dung cua no, cho rang goc nhin nay la qua han hep va han che. Phap luat thuong can thiep cham vao mot so hinh thuc nhat đinh cua hanh vi cuong che ma co the han che su tu kiem soat tinh duc ca nhan (nhu cat bo bo phan sinh duc nu, cuong hon hay thieu su tiep can voi cham soc suc khoe sinh san). Nhieu trong so nhung bat cong nay thuong đuoc gay ra mot phan hoac hoan toan boi nhung ca nhan hon la co quan nha nuoc, va nhu mot he qua, mot cuoc tranh luan đang tiep dien ve muc đo cua trach nhiem nha nuoc trong viec phong tranh cac hanh vi co hai va đieu tra nhung hanh vi đo khi chung xay ra.
Cac he thong phap luat xung quanh mai dam la mot chu đe gay tranh cai. Nhung nguoi ung ho viec hinh su hoa cho rang mai dam la mot hanh vi trai đao đuc khong nen đuoc chap nhan, trong khi nhung nguoi ung ho viec hop phap hoa chi ra hinh su hoa gay hai nhieu hon la co loi nhu the nao. Trong pham vi phong trao nu quyen, cung co mot cuoc tranh luan ve viec lieu lao đong tinh duc von mang tinh phan cam va boc lot hay lieu nhung nguoi hanh nghe mai dam co đuoc phep ban dam nhu mot dich vu hay khong.
Khi lao đong tinh duc bi hinh su hoa, nguoi ban dam khong co su ho tro cua co quan thuc thi phap luat khi ho tro thanh nan nhan cua bao luc. Trong mot cuoc khao sat nam 2003 ve nhung nguoi hanh nghe mai dam tren đuong pho o NYC, 80% cho biet ho tung bi đe doa hoac bi bao luc, va nhieu nguoi noi rang canh sat khong giup đuoc gi. 27% cho biet ho đa tung bi canh sat bao hanh. Nhung đac điem nhan dang khac nhau nhu da đen, chuyen gioi hoac ngheo co the khien mot nguoi co nhieu kha nang bi canh sat lap ho so hinh su. Vi du, o New York, co luat chong "lang vang nham thu hut mai dam", đuoc đat biet danh la luat "walking while trans" vi phu nu chuyen gioi thuong bi cho la hanh nghe mai dam va bi bat giu chi vi buoc ra noi cong cong.


Pham hanh ton giao ve tinh duc Trong mot so ton giao, hanh vi tinh duc đuoc coi chu yeu ve tam linh. O nhung nguoi khac, no đuoc coi la chu yeu ve the chat. Mot so nguoi cho rang hanh vi tinh duc chi mang tinh tam linh trong mot so loai moi quan he nhat đinh, khi đuoc su dung cho cac muc đich cu the hoac khi đuoc ket hop vao nghi le ton giao. Trong mot so ton giao khong co su phan biet giua vat chat va tinh than, trong khi mot so ton giao xem tinh duc cua con nguoi nhu mot cach đe lap đay khoang trong ton tai giua tinh than va the chat.
Nhieu nguoi ton giao bao thu, đac biet la nhung nguoi theo ton giao Do Thai giao va Co đoc giao noi rieng, Do Thai giao va Co đoc giao noi rieng, co xu huong xem tinh duc duoi goc đo hanh vi (tuc la đong tinh luyen ai hay di tinh luyen ai la viec ma mot nguoi thuc hien) va mot so tinh duc nhat đinh nhu song tinh luyen ai co xu huong bi bo qua nhu mot he qua cua đieu nay Nhung nguoi bao thu nay co xu huong thuc đay chu nghia đoc than cho nhung nguoi đong tinh, va cung co the co xu huong tin rang tinh duc co the đuoc thay đoi thong qua lieu phap đong tinh hoac cau nguyen đe tro thanh mot nguoi đa-tung-đong-tinh. Ho cung co the coi đong tinh luyen ai la mot dang benh tam than, mot thu đang bi hinh su hoa, su ghe tom vo đao đuc, gay ra boi viec nuoi day con cai khong hieu qua va coi hon nhan đong tinh la mot moi đe doa cho xa hoi.
Mat khac, hau het nhung nguoi theo chu nghia tu do ton giao đinh nghia cac nhan lien quan đen tinh duc duoi goc đo hap dan tinh duc va tu nhan dien ban than. Ho cung co the coi hanh vi tinh duc đong gioi la trung lap ve mat đao đuc va đuoc chap nhan ve mat phap ly nhu hanh vi tinh duc khac gioi, khong lien quan đen benh tam than, do di truyen hoac moi truong gay ra (nhung khong phai la ket qua cua viec nuoi day con xau) va đa đuoc co đinh. Ho cung co xu huong ung ho hon nhan đong gioi hon.


= Do Thai giao =
Theo Do Thai giao,tinh duc giua đan ong va phu nu trong hon nhan la linh thieng va đang đuoc tan huong; chu nghia đoc than đuoc coi la co toi.


= Thien chua giao =


 Giao hoi Cong giao La Ma  Giao hoi Cong giao La Ma day rang tinh duc la "cao quy va xung đang" nhung no phai đuoc su dung phu hop voi quy luat tu nhien. Vi ly do nay, tat ca cac hanh vi tinh duc phai dien ra trong boi canh hon nhan giua đan ong va phu nu, va khong đuoc ly hon vi co kha nang thu thai. Hau het cac hinh thuc quan he tinh duc khong co kha nang thu thai ve ban chat đeu bi coi la roi loan va toi loi, chang han nhu su dung cac bien phap tranh thai, thu dam va hanh vi đong tinh luyen ai.


 Anh giao  Giao hoi Anh giao rang tinh duc cua con nguoi la mot mon qua tu Đuc Chua Troi yeu thuong, đuoc thiet ke đe giua mot nguoi nam va mot nguoi nu trong hon nhan mot vo mot chong chung thuy tron đoi. No cung xem su đoc than va chu nghia đoc than tan tuy giong nhu Đang Christ. No noi rang nhung nguoi co su hap dan đong gioi đuoc Đuc Chua Troi yeu thuong va đuoc hoan nghenh nhu la chi the tron ven cua Than the Đang Christ, trong khi ban lanh đao Giao hoi co nhieu quan điem khac nhau ve su sap đat va bieu hien đong tinh. Mot so bieu hien cua tinh duc bi coi la toi loi bao gom "lang nhang, mai dam, loan luan, khieu dam, au dam, hanh vi tinh duc lam dung va bao dam (tat ca đeu co the la di tinh va đong tinh luyen ai), ngoai tinh, bao luc voi vo va cat bo phan sinh duc cua phu nu". Giao hoi lo ngai ve nhung ap luc buoc gioi tre tham gia vao hoat đong tinh duc va khuyen khich su tiet che.


 Tin lanh  Ve van đe tinh duc, mot so nha tho Tin lanh khuyen khich loi the nguyen đong trinh giua cac Co đoc nhan Tin lanh tre tuoi, nhung nguoi đuoc moi cam ket trong mot buoi le cong khai tiet che tinh duc cho đen khi ket hon theo đao Co đoc. Loi the nay thuong đuoc tuong trung bang mot chiec nhan thanh khiet.
Trong cac giao hoi Tin Lanh, thanh nien va cac cap đoi chua ket hon đuoc khuyen khich ket hon som đe đuoc co cuoc song tinh duc theo y muon cua Đuc Chua Troi.
Mac du mot so giao hoi to ra than trong ve chu đe nay, nhung cac giao hoi Tin Lanh khac o Hoa Ky va Thuy Si noi ve su thoa man tinh duc nhu mot mon qua tu Chua va la mot thanh phan cua hon nhan Co đoc hoa hop, trong cac thong điep trong cac buoi tho phuong hoac hoi nghi. Nhieu sach va trang web Tin Lanh chuyen ve chu đe nay.
Cac quan niem ve đong tinh luyen ai trong cac Giao hoi Tin lanh rat đa dang. Ho tu tu do đen on hoa đen bao thu.


= Đao hoi =
Trong Hoi giao, ham muon tinh duc đuoc coi la mot su thoi thuc tu nhien khong nen bi kim ham, mac du khai niem tinh duc tu do khong đuoc chap nhan; nhung ham muon nay nen đuoc thuc hien mot cach co trach nhiem. Hon nhan đuoc coi la mot hanh đong tot; no khong can tro  con đuong tam linh. Thuat ngu đuoc su dung cho hon nhan trong Kinh Qur'an la nikah, nghia đen co nghia la quan he tinh duc. Mac du tinh duc Hoi giao bi han che thong qua luat tinh duc Hoi giao, no nhan manh đen khoai cam tinh duc trong hon nhan. Nguoi đan ong co the co nhieu hon mot nguoi vo, nhung anh ta phai cham soc nhung nguoi vo đo ve the chat, tinh than, tinh cam, tai chinh va linh hon. Nguoi Hoi giao tin rang quan he tinh duc la mot hanh vi ton tho đap ung cac nhu cau ve tinh cam va the chat, va rang sinh ra con cai la mot cach ma con nguoi co the đong gop vao su sang tao cua Chua, va Hoi giao khong tan thanh đoc than khi mot ca nhan đa ket hon.
Tuy nhien, đong tinh bi nghiem cam trong Hoi giao, va mot so luat su Hoi giao đa đe nghi rang nhung nguoi đong tinh nen bi xu tu. Mat khac, mot so lap luan rang Hoi giao co mot cach tiep can coi mo va vui tuoi đoi voi tinh duc mien la trong hon nhan, khong co dam o, gian dam va ngoai tinh.


= An Đo giao =
An Đo giao nhan manh rang tinh duc chi thich hop giua chong va vo, trong đo viec thoa man nhung ham muon tinh duc thong qua khoai cam tinh duc la nghia vu quan trong cua hon nhan. Bat ky quan he tinh duc nao truoc hon nhan đeu đuoc coi la can tro su phat trien tri tue, đac biet la trong đo tuoi tu so sinh đen 25 tuoi, đuoc cho la brahmacharya va đieu nay nen tranh. Kama (thu vui nhuc duc) la mot trong bon muc tieu cua cuoc song ((dharma) phap, (artha) su giau co, kama (thu nhuc duc) va moksha (su giai thoat)). Kama Hindu đe cap mot phan đen quan he tinh duc; no khong chi la mot tac pham tinh duc hoac ton giao.


= Đao Sikh =
Đao Sikh coi trinh tiet la quan trong, vi nguoi Sikh tin rang tia sang than thanh cua Waheguru hien dien ben trong co the cua moi ca nhan, do đo, đieu quan trong la nguoi ta phai giu minh sach se va thanh khiet. Hoat đong tinh duc chi gioi han o cac cap vo chong đa ket hon va quan he tinh duc ngoai hon nhan bi cam. Hon nhan đuoc coi la mot cam ket voi Waheguru va nen đuoc xem nhu mot phan cua tinh ban thieng lieng, thay vi chi la quan he tinh duc, va che đo mot vo mot chong đuoc nhan manh sau sac trong đao Sikh. Bat ky cach song nao khac đeu khong đuoc khuyen khich, bao gom đoc than va đong tinh luyen ai. Tuy nhien, so voi cac ton giao khac, van đe tinh duc trong đao Sikh khong đuoc coi la mot trong nhung đieu toi quan trong.


Xem them Tinh yeu
Gioi tinh


Tham khao Đoc them Durham, Meenakshi G. (2012). TechnoSex: technologies of the body, mediated corporealities, and the quest for the sexual self. Ann Arbor: University of Michigan Press.
Ember, Carol R.; Escobar, Milagro; Rossen, Noah (ngay 26 thang 9 nam 2019). "Sexuality" (bang tieng Anh). 26 Thang 9 2019: Human Relations Area Files. Truy cap ngay 28 thang 5 nam 2020. Sinh san huu tinh la mot phan ban chat sinh hoc cua con nguoi, vi vay co the kinh ngac ve muc đo khac nhau ve tinh duc giua cac nen van hoa. That vay, cac xa hoi khac nhau đang ke ve muc đo ma ho khuyen khich, khong khuyen khich, hoac tham chi to ra so quan he tinh duc khac gioi o cac giai đoan cuoc song khac nhau va trong cac hoan canh khac nhau. {{Chu thich tap chi}}: Chu thich magazine can |magazine= (tro giup)Quan ly CS1: đia điem (lien ket)
Gregersen, E. (1982). Sexual Practices: The Story of Human Sexuality. New York: F. Watts.
Lyons, Andrew P. & Harriet D., eds. Sexualities in Anthropology: a reader. Malden, MA: Wiley-Blackwell, 2011 ISBN 1-4051-9054-X
Richardson, Niall; Smith, Clarissa & Werndly, Angela (2013) Studying Sexualities: Theories, Representations, Cultures. London: Palgrave Macmillan
Soble, Alan (ed.). Sex from Plato to Paglia: A Philosophical Encyclopedia, 2 volumes. Greenwood Press, 2006.
Wood, H. Sex (2003). "Sex cells". Nature Reviews Neuroscience (News report). Quyen 4 so 2. tr. 88. doi:10.1038/nrn1044. S2CID 35928534. Lay summary of primary source appearing from the University of Calgary, in Science, on prolactin release during sexual activity in mice, and its possible relationship to stroke therapy.


Lien ket ngoai "Examining the Relationship Between Media Use and Aggression, Sexuality, and Body Image", Journal of Applied Research on Children: Informing Policy for Children at Risk: Vol. 4: Iss. 1, Article 3.
Glossary of clinical sexology – Glossario di sessuologia clinica
International Encyclopedia of Sexuality full text
Janssen, D.F., Growing Up Sexually. Volume I. World Reference Atlas [full text]
Masters, William H., Virginia E. Johnson, and Robert C. Kolodny. Crisis: Heterosexual Behavior in the Age of AIDS. New York: Grove Press, 1988. ix, 243 p. ISBN 0-8021-1049-5
National Sexuality Resource Center
Durex Global Sex Survey 2005 at data360.org
POPLINE is a searchable database of the world's reproductive health literature.
The Continuum Complete International Encyclopedia of Sexuality at the Kinsey Institute
MRI Video of Human Copulation