Trong khoang ba nam, nha soan nhac Wolfgang Amadeus Mozart đa nuoi mot con sao đa xanh lam thu cung. Con vat nay đuoc nho đen vi giai thoai cach ma Mozart mua no ve, va vi viec Mozart lam han mot tang le cho con vat đe tuong niem khi no lia đoi. Đay cung đuoc xem la mot vi du ve tinh cam cua nha soan nhac noi chung đoi voi cac loai chim.


Mua ve Ghi chep đau tien ve con chim sao đa nay la dong ghi chep cua Mozart trong so chi tieu khi ong mua sao đa xanh vao ngay 27 thang 5 nam 1784:

Chim sao mua het 34 đong Kr.

Đieu nay that tuyet voi! 

Dong nhac ma Mozart ghi lai trong cuon sach kha tuong đong voi nhung o nhip mo đau cua chuong thu ba trong ban Concerto cho piano so 17 cung sol truong, K. 453 ma Mozart đa hoan thanh vai tuan truoc đo (ngay 12 thang 4). Co the Mozart đa day con chim hot giai đieu nay trong cua hang thu cung, hoac bat cu noi nao ma ong mua no.
Theo ban ky am cua Mozart, duong nhu con sao đa xanh đa hot nham mot dau mat ngong vao nhip cuoi cung cua o nhip đay đu đau tien, va hat not sol thang thay vi sol thuong o o nhip sau. Neu sua loi thi giai đieu đung se la:

Mozart co le đa khong đua gion khi ong thuc hien viec ky am nhung gi con chim hot, boi vi chim sao đa đuoc biet đen la loai chim co kha nang bat chuoc giong hat rat tot.
2 nha ghi chep tieu su Meredith J. West va Andrew P. King cho rang nhieu yeu to trong A Musical Joke (1787) cua Mozart cung "mang dau an giong hat cua mot con chim sao".


Lia đoi Con chim ma Mozart mang ve nha đa song nhu mot con vat cung trong gia đinh ong trong ba nam va no lia đoi vao ngay 4 thang 6 nam 1787. Cac ghi chep cua Georg Nikolaus von Nissen (chong thu hai cua Constanze, vo cua Mozart) voi muc đich viet tieu su cua ong ve nha soan nhac đa mo ta nghi le tuong niem nhu sau:Khi con chim lia đoi, ong [Mozart] to chuc mot đam tang, trong đo tat ca nhung ai co the hat đeu phai tham gia, che mang kin mat – lam mot kieu tuong niem, van bia viet bang tho ngan.Franz Niemetschek, nguoi đa phong van Constanze va mo ta lai su kien tuong tu:Ong ay [Mozart] thuong tu viet tho; chu yeu la loai tho hai huoc. [fn.:] Đay la mot truong hop, trong so nhung truong hop khac, khi con chim sao cung qua đoi, ong đa đat mot tam bia đang hoang trong khu vuon thue cua minh, va tren đo ong đa viet mot dong chu. Ong ay rat thich đong vat, va – đac biet – la cac loai chim.Bai tho tang le cua Mozart đuoc dich boi Robert Spaethling sang tieng Anh ban ngu nhu sau:
Cac nha ghi chep tieu su West va King nhan manh rang nhung con sao đa xanh co su than thiet chat che voi nhung nguoi nuoi giu chung, va thuong khien chu nhan cua chung gan bo voi chung. Vi vay, su bay to noi buon cua Mozart, mac du hai huoc, nhung cung co the kha chan thanh. Spaethling cung cap them mot so thong tin khac:Bai tho cua Mozart ve cai chet cua con chim cung yeu quy cua ong ... mang su hai huoc, buon vui lan lon va tu suy ngam ve thoi điem mat mat va noi đau lon. Cha cua ong ay đa qua đoi, mot nguoi ban than cua ong đa chet tre, va ban than nguoi đan ong nay co moi lien quan sau sac voi Don Giovanni, vo nhac kich bi tham nhat cua ong.


Nhung con chim khac Co bang chung cho thay con sao ma Mozart mua đuoc nam 1784 duong nhu khong phai la con chim cung duy nhat ma ong thich bau ban.

Nam 14 tuoi, Mozart viet thu tu Napoli gui ve nha cho chi gai Nannerl o Salzburg (ngay 19 thang 5 nam 1770) khi ong đang tren đuong đi du lich voi cha minh la Leopold:Chi oi, cho em biet ngai Chim Hoang Yen the nao? Ngai van cat tieng ca chu? Ngai con hot khong? Chi co biet tai sao em lai nghi ve chim hoang yen khong? Boi vi co mot vi trong phong cho cua em va bo đang tao ra nhung am thanh nho giong nhu cua chung em.Mot la thu sau đo, do Nannerl viet cho me co tai nha o Salzburg khi ba đen tham Munchen nam 1775 cung voi Wolfgang va Leopold, chi ra nhung con chim khac trong ngoi nha thoi tho au cua Mozart:Cam on Chua, chung con van song kha no am. Con hy vong rang me cung song rat tot. Mot cau hoi nho, la chim hoang yen, bac ma va chim oanh con song hay ho đa đe nhung con chim chet đoi?Mot cau chuyen buon tu nam 1791 đuoc nguoi viet tieu su cua Mozart Hermann Abert ke lai, lien quan đen mot con chim hoang yen khac co the la ke tuc cua chim sao đa, đang o trong gia đinh Mozart khi nha soan nhac nam tren giuong benh.Ong ta cung cuc phai mien cuong đong y đua con chim hoang yen cung cua minh đi, truoc het la sang phong ben canh, sau đo tham chi la xa hon nua, vi ong khong the chiu noi tieng hot cua no nua.


Tham khao Nguon Abert, Hermann (2016). W. A. Mozart. Stewart Spencer bien dich. new footnotes by Cliff Eisen . New Haven: Yale University Press.
Deutsch, Otto Erich (1965). Mozart: A Documentary Biography. Stanford, California: Stanford University Press.
Haupt, Lyanda Lynn (2017). Mozart's Starling. Hachette UK. ISBN 9781472153043.
Heartz, Daniel (2009). Haydn, Mozart, and Early Beethoven. New York: Norton.
Spaethling, Robert (2000). Mozart's Letters; Mozart's Life. New York: Norton.
West, Meredith J.; King, Andrew P. (March–April 1990). "Mozart's Starling" (PDF). American Scientist. Quyen 78 so 2. tr. 106–114. Bibcode:1990AmSci..78..106W. JSTOR 29773940. S2CID 53138958. Ban goc (PDF) luu tru ngay 20 thang 2 nam 2019.