Yen Lang (1940 – 5 thang 6 nam 2017) ten that la Nguyen Ngoc Thanh, la soan gia cai luong nguoi Viet Nam đa sang tac hon 30 tuong cai luong noi tieng. Ong con dung but danh Huyen Thanh Huyen khi viet cho mot so to bao truoc nam 1975. Theo mot cuon sach cua Nha xuat ban Van hoa Thong tin va Lien hiep Cac hoi Van hoa nghe thuat Bac Lieu, ong đuoc đanh gia la mot trong 80 nguoi tieu bieu nhat trong linh vuc hoat đong nghe thuat o Bac Lieu.
Yen Lang sinh tai Bac Lieu, đa đen Sai Gon va đuoc mot so nguoi khuyen khich sang tac cai luong du ong đa tung la nguoi lam tho trong lang van nghe Sai Gon va đa sang tac tho van cho mot so to bao. Tu nhung nam 1960 ong bat đau noi tieng vi nhung vo cai luong cua minh va đa la soan gia cua mot so đoan cai luong nhu Song Kieu, Kim Chung..., co nhieu nghe si đuoc cho la đa noi tieng vi nhung vo tuong do ong viet. Cac vo cai luong cua ong thuong thuoc the loai kiem hiep nhu Đem lanh chua hoang, Mau nhuom san chua, Mua thu tren Bach Ma Son... va ngoai ra ong con sang tac nhieu ban vong co va tan co giao duyen.
Ong tung bi cai tao va đa chuyen sang đinh cu tai Hoa Ky vao nam 1995. Mot so nguoi than cua Yen Lang nhu Nguyen Thao, Kieu Oanh va Lam Tuyen đeu co đong gop cho cai luong.


Su nghiep = Đau đoi =
Nguyen Ngoc Thanh sinh nam 1940 tai Giong Me, Cau Ke, Bac Lieu, nay thuoc Phuong 2, thanh pho Bac Lieu, Bac Lieu, Viet Nam. Nam 1955, ong roi que len Sai Gon. Khi đang hoc tai Truong Trung hoc Tan Thinh o Sai Gon, ong đa gap nha tho Hoai Ngoc va ky gia Phong Van, nhung nguoi đuoc cho la đa khuyen khich ong dan than vao cong viec sang tac cai luong sau nay, du ong tung rat đam me tho van va tung mong muon tro thanh mot nha tho. Theo bao đien tu tinh Bac Lieu thi ong tung tham gia lang van nghe Sai Gon voi tu cach la mot nguoi lam tho. Voi but danh Huyen Thanh Huyen, Yen Lang đa tung viet van, lam tho cho tuan bao Tam Nguyen va bao Nhan Loai.
Theo mot so nguon, khi hoc trung hoc, Yen Lang đa sang tac vo kich noi Đuong len ai Bac trong nien hoc đau tien, khien ong đuoc chon lam hoc sinh gioi va đa đuoc tham du trai he Đa Lat cung voi hai hoc sinh khac.


= Sang tac cai luong =
Nam 1960, vo tuong đau tien cua ong viet chung voi soan gia Nguyen Lieu mang ten Nang chieu len co thap ra đoi va đuoc dan dung boi đoan Song Kieu. Vo thu hai cua ong la vo Bep lua chieu ly biet do đoan Bach Van dan dung, cung viet chung voi Nguyen Lieu. Vo thu ba cua ong la vo Đuong ve que ngoai do ong tu sang tac, đuoc đoan Song Kieu bieu dien, đa gay ra tieng vang lon. Yen Lang cho rang ong đa bat đau su nghiep tu nam 1960.
Nam 1963, khi bi tuong cai luong Đuong ve que ngoai cuon hut, ong bau Long cua đoan Kim Chung đa chu y đen Yen Lang va đa hen gap ong tai van phong Kim Chung o Sai Gon đe ban viec cong tac khi hai đoan hat đang cung dien tai Tuy Hoa, Phu Yen, đoan Kim Chung hat o rap Dien Hong va đoan Song Kieu, tuc đoan Yen Lang đang lam viec, luc đo hat o rap Nhan Thap. Thang 6 nam 1963 đoan Song Kieu ve hat tai rap Bien Hung, Bien Hoa, Yen Lang tro ve Sai Gon tham co minh va đa đen van phong Kim Chung đe gap ong bau Long, tai đay Yen Lang đuoc ong bau thuyet phuc va đa đong y lam soan gia thuong truc cua đoan. Chi sau đo vai thang thi đoan Song Kieu tan ra. Tuong Đuong ve que ngoai đuoc ong đoi thanh Manh ao que ngheo sau khi lam soan gia thuong truc cho đoan cai luong Kim Chung, va vo tuong nay đa đuoc khan gia yeu cau đoan Kim Chung dien lai nhieu lan. Đay cung la kich ban cai luong đau tien cua ong đuoc dien tren san khau Kim Chung va đa đuoc trinh dien lien tuc trong mot thang tai rap Olympic o đuong Hong Thap Tu, Sai Gon. Yen Lang đa la soan gia thuong truc cho đoan Kim Chung tu nam 1963 đen cuoi thang 4 nam 1975.
Nam 1963 ong bat đau noi tieng voi nhung tuong cai luong thuoc the loai "kiem hiep ky tinh", la the loai rat đuoc yeu thich tai Viet Nam trong nhung nam 1960, 1970. Ong tung la soan gia cua cac đoan Song Kieu, Bach Van, Viet Nam Minh Vuong, Kim Chung, Da Ly Huong, Viet Nam, Du Si Ca Quoc Tram... va lau nhat la voi đoan Kim Chung. Nhieu nghe si cai luong đa noi tieng vi nhung vo tuong cua ong.
Ngoai sang tac, ong con đao tao cho nhieu nguoi khac, nhu Nguyen Thao (tac gia cua Kiep nao co yeu nhau, em ong) va Lam Tuyen (đa chuyen the La sau rieng, con trai ong). Theo bao đien tu Bac Lieu, Yen Lang con la mot nha tho.
Ve sau ong van con sang tac, thuong la cac bai ca co ve Bac Lieu, theo RFA (2013) thi Yen Lang khong con viet tuong.


= Đe nghi nang tien ban quyen =
Trong nhung nam 1960 tai mien Nam, do anh huong tu nhieu mat nhu chinh tri, kinh te,... cac đoan hat tro nen e am, khien mot so đoan cai luong phai tu giai the, gay anh huong đen cac nghe si va soan gia, tien ban quyen thu nhap cua cac soan gia cung giam manh, đuong thoi, theo thong le soan gia thuong chi nhan tien ban quyen khoang 5% doanh thu cua moi suat hat cho 50 suat hat đau, tu suat hat thu 51 tro đi chi con lai 4%. Yen Lang đa van đong mot so soan gia hop mat đe ban ve van đe nay canh rap Quoc Thanh, gom co cac soan gia nhu Moc Linh, Ha Trieu, Hoa Phuong, Tuan Khanh, Hoang Kham, Ngoc Điep, Loan Thao, Yen Ba cung hai ky gia kich truong la Hoai Ngoc va Phong Van, đa nhat tri yeu cau nang tien ban quyen len 6% doanh thu cua moi suat hat va khong gioi han thoi gian hay so luong suat hat, nhieu cuoc hop khac voi mot so nghe si tai tru so Hoi Nghe si Ai huu Tuong te o Sai Gon cung đuoc to chuc va keo dai gan mot nam roi moi cham dut. Đe nghi nang tien ban quyen thanh cong va tu đo tro đi moi soan gia đuoc huong 6% doanh thu cua moi xuat hat.


= Tai Hoa Ky =
Von la si quan trong nganh Canh sat Quoc gia Viet Nam Cong hoa, sau khi chien tranh Viet Nam ket thuc vao nam 1975, Yen Lang đa bi đua đi cai tao trong 6 nam, nam 1995 ca gia đinh ong đen đinh cu o Hoa Ky dien HO, theo bao Thanh Nien thi ong phai xuat ngoai "vi manh ao chen com". Ban đau ong đinh cu o Atlanta, Georgia, sau lai chuyen ve San Diego, California. Khi đuoc Tuong Du, To Kieu Phuong, Nhat Hong... khuyen khich, ong cung voi vo đa chuyen ve song tai Sai Gon Nho.
Theo RFA tieng Viet, Hoi Co nhac mien Nam Viet Nam hai ngoai nam 2004 đa moi Yen Lang va vo ong, Kieu Oanh tham gia lam ban giam khao. Kieu Oanh đa cham thi so khao o San Jose con Yen Lang thi cham chung ket o San Diego. Tai hai ngoai, ong đuoc đanh gia la "vien ngoc quy cua nganh co nhac cai luong" va la "mot trong nhung soan gia noi tieng nhat, đong gop nhieu nhat cho nen co nhac hai ngoai".
Do ruot bi bien chung va suy than, Yen Lang đa qua đoi tai Benh vien Garden Grove (California) vao luc 8 gio 55 phut ngay 5 thang 6 nam 2017, sau mot thoi gian hon me sau. Viec ong qua đoi đa đuoc nhieu to bao đang tai. Tang le cua ong đuoc to chuc vao ngay 16 (co nguon cho la ngay 14) thang 6 nam 2017 tai nha quan Peek Funeral Home, khu Bolsa, thanh pho Wesminster, California roi hoa tang.


Gia đinh Yen Lang con co em la Nguyen Thao, cung la mot soan gia cai luong, theo mot vai nguon thi Yen Lang đa viet chung voi Nguyen Thao mot so vo cai luong nhu Tam su loai chim bien, Thang đien vung Ben Ha...
Ong ket hon voi Kieu Oanh, la đao chanh va la con gai cua ong bau đoan Song Kieu la Nam Thanh va ba Chin Điep trong thoi gian lam soan gia cho đoan Song Kieu. Đam cuoi cua hai ong ba đuoc to chuc tai rap Chung Ba, nay la rap Cao Van Lau, ruoc dau roi ve nha tai Giong Me, Cau Ke, Bac Lieu. Theo mot nguon thi nghe si Kieu Oanh, ten that la Tran Thi Kieu Oanh, la con ruot cua ong bau ganh Chan Hung, nhung tu khi con nho ba đa đuoc ong bau đoan Song Kieu nhan lam con nuoi, khien Yen Lang tro thanh re cua hai ong bau cua hai ganh hat noi tieng đuong thoi.
Theo mot so nguon, ong va Kieu Oanh co ba con trai va mot con gai, mot trong so đo la Lam Tuyen, cung la mot soan gia. Lam Tuyen la con trai thu ba cua Yen Lang va la soan gia thuong truc cua Nha hat Tran Huu Trang. Theo bao Thanh Nien, Lam Tuyen thuong viet tuong tam ly xa hoi hon la the loai kiem hiep. Yen Lang con co con dau la nghe si Giang Bich Phuong.


Tac pham Cac tuong cai luong do ong sang tac đuoc đanh gia la co cot truyen "hap dan", bo cuc gon gang va hop ly. Cac kich ban cua ong thuong dung nhung tu ngu binh dan va de hieu, khong cau ky, de hat va de thuoc. Đa so cac kich ban cua Yen Lang đeu thuoc the loai kiem hiep, huong xa.
Ong đa sang tac nhieu kich ban cai luong noi tieng nhu:

Theo bao đien tu Can Tho, tuong cai luong Đem lanh chua hoang do ong sang tac đuoc tai ban đen lan thu tu ma van ban chay.
Theo mot vai nguon, ong con sang tac hon 100 bai vong co lan tan co giao duyen, voi hon 70 bai vong co, nhu:

Ngoai ra ong con la tac gia cua mot so bai tho nhu:


Cau noi Đanh gia Vinh danh Toi ngay 3 thang 11 nam 2012, So Van hoa, The thao va Du lich tinh Bac Lieu va Đai Phat thanh – Truyen hinh Bac Lieu đa to chuc mot chuong trinh nghe thuat ton vinh ong.
Ngay 2 thang 3 nam 2013, So Van hoa, The thao va Du lich tinh Bac Lieu cung Pho Chu tich Uy ban nhan dan tinh Le Thi Ai Nam, lanh đao mot so ban nganh va mot so van nghe si tieu bieu cua tinh Bac Lieu đa to chuc mot buoi gap go va giao luu voi soan gia Yen Lang khi ong tu Hoa Ky ve Bac Lieu tai mot nha khach o tinh nay.
7 gio 30 toi thu Sau ngay 28 thang 6 nam 2013 tai nha hang Ly's Garden thuoc thanh pho San Diego, California, Huong Si Nhan đa thuc hien chuong trinh live show Đai Nhac hoi Huong Si Nhan 13 đe vinh danh Yen Lang, co khoang 1 gio gom vai tac pham cua ong va trich đoan cai luong Mau nhuom san chua, voi mot so ban vong co cua ong cung nhieu tiet muc khac nhu tan nhac, hai kich.
Vao toi ngay 24 thang 4 nam 2014, đem nghe thuat ton vinh va gioi thieu cac tac pham cua hai soan gia Yen Lang va Trong Nguyen đa đuoc to chuc tai Bac Lieu vao luc 20 gio o Nha Thi đau đa nang cua tinh.


Tham khao = Thu muc =


Đoc them Quang An Nguyen; Minh Chien Truong (2010). Tu đien đia chi Bac Lieu. Bac Lieu.{{Chu thich sach}}:  Quan ly CS1: đia điem thieu nha xuat ban (lien ket)