Thap Phu Dien hay con goi la thap My Khanh la mot cum thap Cham co nam o thon My Khanh, xa Phu Dien, huyen Phu Vang, thanh pho Hue, co nien đai vao the ky thu 8. Đay đuoc coi la cong trinh co nhat trong so thap Cham con ton tai doc theo dai đat mien Trung Viet Nam.
Cuoi thang 6 nam 2022, thap Phu Dien đuoc To chuc Ky luc Viet Nam va Lien minh Ky luc The gioi đong thoi xac lap hai ky luc bao gom thap Cham co chim sau duoi con cat ven bien đuoc khai quat, bao ton đau tien tai Viet Nam va the gioi.


Lich su Theo nghien cuu cua cac nha khao co hoc, thap Phu Dien thuoc nhom thap lun trong nghe thuat kien truc Cham Pa. Đay la nhom thap khoi đau cua kien truc ton giao Cham Pa truoc khi chuyen sang kieu kien truc vat lieu ben vung. Thap co nien đai vao khoang the ky thu 8, som nhat trong lich su kien truc thap Cham hien nay, đong thoi la cong trinh co nhat trong so thap Cham con ton tai doc theo dai đat mien Trung Viet Nam.


Kham pha Sang ngay 18 thang 4 nam 2001 tai bo bien xa Phu Dien, huyen Phu Vang, tinh Thua Thien Hue, mot nhom cong nhan khai thac titan cua cong ty khoang san Thua Thien Hue đa phat hien mot cong trinh kien truc bang gach nam sau duoi long cat. Bo truong Bo Van hoa - Thong tin (nay la Bo Van hoa, The thao & Du lich) Nguyen Khoa Điem sau đo đa đe nghi co quan chuc nang phong toa khu vuc đe bao ve nguyen trang. Qua trinh khai quat đuoc tien hanh tu ngay 5 thang 9 đen ngay 23 thang 9 nam 2001. Khi đuoc phat hien, thap nam sau duoi long cat tu 5 đen 7 met, thap hon muc nuoc bien 3 đen 4 met va cach mep nuoc bien 120 met.


Cau tao Ket qua khai quat khao co cho thay, thap Phu Dien co dang hinh chu nhat. Nhin tu ben ngoai, thap co 1 be tho va 4 cua. Cua chinh quay mat ra Bien Đong, cua huong đong đa bi sup đo mot ben. Con lai la 3 cua gia co cung kich thuoc va kieu dang. Phan mat bang đay thap dai 8,22 met, rong 7,12 met, cang len cao cang thu nho dan. Chieu cao thap dao đong tu 3,1 đen 3,26 met, do he qua cua bi lun nghieng. Đe thap co hinh chu nhat cat goc, cao 0,29 met voi 4 lop gach xay kin. Chan thap cao 1,25 met, than thap cao 1,36 met. Phan ben trong cua thap dai 3,9 met, rong 3,3 met, o giua la be tho cao 0,73 met, tren be co yoni bang đa sa thach. O phia truoc cua chinh cua thap co mot be tho bang gach hinh khoi vuong khit nhau, cao 1,4 met, dai 1,38 met, chinh giua đuc mot lo tron đuong kinh 0,19 met. Theo cac nha khoa hoc, đay co the la noi tung đat tuong tho.
Du trai qua khoang thoi gian dai nhung thap Phu Dien van co mau gach đo hong va xop. Theo nghien cuu, gach đuoc lam tu đat set va nung trong nhiet đo thap duoi 800 – 900 đo C. Thap đuoc xay bang ki thuat mai chap ket hop nhot cay o duoc cung voi nuoc đe tao su ket dinh. Tai khu vuc khai quat, cac nha khoa hoc con phat hien mot so đo cung te. So voi cac thap Cham khac thi cac hoa tiet cua thap Phu Dien mang tinh cach đieu va so khai hon, dan đen phong đoan đay co the la mot thap co tu rat som. Ket qua phong xa carbon sau đo cho thay thap đuoc xay dung tu đau the ky thu 8, thuoc thoi ky chuyen tiep giua phong cach kien truc co My Son E1 sang phong cach kien truc thap Hoa Lai.


Bao ton Ngay sau khi phat hien cong trinh, vao thang 12 nam 2001, Bo Van hoa - Thong tin đa ra quyet đinh xep hang di tich thap Phu Dien la di tich quoc gia. Thang 10 nam 2005, Bo Van hoa - Thong tin va Uy ban nhan dan tinh Thua Thien Hue phe duyet du an trung tu thap voi kinh phi gan 4 ti đong, giao Phan vien Khoa hoc cong nghe xay dung mien Trung thuc hien cac hang muc trung tu. Đen thang 5 nam 2007, du an trung tu hoan thanh. Hien nay, thap Phu Dien đang đuoc bao ton trong mot nha kinh nham han che tac đong tu moi truong tu nhien.
Cuoi thang 6 nam 2022, thap Phu Dien đuoc To chuc Ky luc Viet Nam va Lien minh Ky luc The gioi xac lap hai ky luc bao gom thap Cham co chim sau duoi con cat ven bien đuoc khai quat, bao ton đau tien tai Viet Nam va the gioi.


Tham khao