Kinh kich (京劇/京剧) hay kinh hi (京戲/京戏) hay hi kich la mot the loai ca kich cua Trung Quoc hinh thanh va phat trien manh tai Bac Kinh vao thoi vua Can Long cua vuong trieu nha Thanh, la ket qua cua su tron lan giua Huy kich voi Han kich. Kinh kich đuoc khai sinh khi 'Bon đoan Huy kich lon' mang Huy kich, vao nam 1790 đen Bac Kinh, cho le sinh nhat thu 80 cua Can Long vao ngay 25 thang 9. Ban đau no đuoc bieu dien cho trieu đinh va chi đuoc cung cap cho cong chung sau nay. Nam 1828, mot so đoan kich Ho Bac noi tieng đa đen Bac Kinh va bieu dien cung đoan kich An Huy. Su ket hop dan dan hinh thanh giai đieu cua Kinh kich. Kinh kich thuong đuoc coi la hoan toan đuoc hinh thanh vao nam 1845. Mac du no đuoc goi la Kinh kich, nguon goc cua no la o phia nam An Huy va phia đong Ho Bac, co chung mot phuong ngu tieng Quan Thoai Ha Giang. Hai giai đieu cua Kinh kich chinh la Tay bi va Nhi hoang, co nguon goc tu Han kich sau khoang nam 1750. Giai đieu cua Kinh kich rat giong voi vo Han kich, do đo Han kich đuoc biet đen rong rai nhu la me cua Kinh kich. Tay bi chi loai hinh mua roi tu tinh Thiem Tay. 
Trung Quoc mua roi cho thay luon luon lien quan đen ca hat. Nhieu cuoc đoi thoai cung đuoc thuc hien duoi hinh thuc co xua cua tieng Quan Thoai, trong đo tieng đia phuong Trung Nguyen Quan Thoai cua Ha Nam va Thiem Tay la gan nhat. Hinh thuc tieng Quan Thoai nay đuoc ghi lai trong cuon sach Trung Nguyen van am. No cung hap thu am nhac tu cac loai kich khac va cac hinh thuc nghe thuat am nhac Truc Le. Mot so hoc gia tin rang hinh thuc am nhac Tay bi co nguon goc tu Tan xoang lich su, trong khi nhieu quy uoc dan dung, cac yeu to ve hieu suat va cac nguyen tac tham my đuoc giu lai tu Con khuc, truoc đo la nghe thuat cung đinh.


Lich su Ban đau nghe thuat dien tuong san khau cua Trung Hoa co đuoc goi la ca kich hay hi kich la mot the loai dien tuong bao gom ca mua (ngam khuc kem theo nghe thuat vu đao), tham chi co ca cac loai tap ki pha tron nhu ke chuyen, cac man nhao lon, xiec, dien hoat ke (tieu lam khoi hai), đoi thoai trao long va vo thuat.
Tu thoi nha Đuong tro ve truoc nghe thuat dien tuong san khau đuoc goi la hi kich.
Cac the loai kich cua Trung Quoc cung nhu cac loai hinh bieu dien san khau tuong tu tai cac nuoc trong khu vuc nhu Trieu Tien, Nhat Ban, Viet Nam thuong lay cac su tich cau chuyen nhung vi anh hung trong dan gian va lich su lam đe tai chu đao.
Cho đen thoi nha Đuong, đuoc phat trien thanh Tham quan hi (hoac đuoc goi la Long tham quan) bao gom hai vai: mot nguoi mac y phuc xanh luc te chinh, thong minh co tri va linh loi, ten vai dien goi la Tham quan; con nguoi kia an mac loi thoi, kho khao đan đon, ten vai dien goi la Thuong cot. Hai nhan vat nay trong vo khi dien thuong co nhung loi đoi đap khoi hai trao long. Tham quan la vai chinh, Thuong cot la vai phu. Đoi khi Tham quan la đoi tuong đe lam tro cuoi va cuoi cung bi Thuong cot đanh đap.
Đen thoi nha Tong, Tham quan hi bien thanh Tap kich. Vai dien cung chi co hai nguoi: Thuong cot (vai kho khao) đuoc đoi thanh ten Pho mat, con Tham quan (vai tinh khon) đuoc đoi ten la Pho tinh. Trong khi dien, dien vien nam cung co the hoa trang thanh nhan vat nu đe dien xuat, đuoc goi la Trang đan. Đen thoi Nam Tong, vung đat On Chau la noi noi danh ve hi kich, ca mua, nen san sinh ra the loai đuoc goi la Nam hi  (hi kich Nam Tong).
Thoi nha Tong nghe thuat dien khong chu y đen cac vai nu (Đan giac). Vai nu đuoc xep hang la «đe tu» (con em). Trong ban hat đeu la nu thi đuoc goi la «đe tu tap kich». Vai chinh đuoc goi la Chinh đan, vai gia la Lao đan, vai tre la Tieu đan, Tra đan, Thiep đan, v.v...
Vao thoi nha Nguyen, vai nu (đan giac) lai rat đuoc xem trong. Đo cung la điem khac biet giua tap kich thoi nha Nguyen va tap kich thoi nha Tong.
Tinh chat tap kich thoi nha Tong va thoi nha Nguyen co chung mot tinh chat la khoi hai, hoat ke, nhung tap kich thoi nha Nguyen co nhan manh them tinh chat phe phan thoi đoi va cac te nan xa hoi.
Tap kich thoi nha Nguyen la thanh tuu rat lon va o giai đoan đinh điem hung thinh cua no trong suot hai the ky XIII-XIV. Nhieu nha soan nhung vo dien tuong mua hat rat nhieu, khoang tren 150 nguoi, trong so đo noi tieng nhat la Quan Han Khanh co it nhat cung khoang 60 vo tuong.

 
Tap kich thoi nha Nguyen thau hoa va chuyen the cac tac pham van hoc Trung Quoc co đai. Trong mot vo thuong co bon hoi va đoi khi co them phan phi lo. Vai chinh phai hat trong thoi gian dien suot vo kich. Du cac nhac pho cua Nguyen khuc khong con giu đuoc, nhung qua hinh anh va cac tu lieu con lai, nguoi ta đa phat hien cac loai nhac cu gom sao, trong, nao bat.
Cac nhan vat trong tap kich thoi nha Nguyen la anh hung, van nhan, ki nu, cuong đao, quan toa, an si, va cac vai sieu nhien (ma, quy, v.v...).
Cuoi thoi nha Nguyen, Nam hi chuyen hoa thanh the loai Truyen ky. Truyen ki tap trung vao cac chu đe tinh cam lang man tren san khau trong suot 200 nam sau đo. Am nhac trong the loai Nam hi bao gom cac khuc hat va ca tu trong dan gian, cac bai ca dao o thon que mang tinh chat đac thu đia phuong kha đam. Do vay trong Truyen ki nghe thuat dien đa phat trien thanh he thong bon giong noi đia phuong: Hai Diem, Dac Duong, Du Dieu, va Con Son. Cac Khuc hat vung Con Son đuoc goi la Con khuc thong linh san khau tu cuoi thoi nha Minh.
Đen thoi nha Thanh thi Con khuc đuoc goi la Nha bo, rat đuoc gioi si phu tri thuc ham mo. Vao giai đoan Con Khuc suy tan, cac loai hi kich đia phuong moi co dip no ro va đuoc goi theo ten đia phuong nhu Xuyen kich cua vung Tu Xuyen, Tuong kich cua vung Tuong Duong, cho đen Cong kich, Huy kich, v.v... ma sau nay tat ca đuoc goi la chung la Kinh Kich. Kinh kich đoi khi đuoc dien giai la loai hat kich o Bac Kinh.
Ngay nay, gioi tre o Trung Quoc khong con ham thich loai nghe thuat san khau tuong co nay nua.
Trong Kinh kich thuong hay co cac man nhao lon, xiec, va dien tro va khong co vi tri gi trong vo thuat Trung Hoa. Nhung vo thuat Trung Hoa đa tham nhap vao loai hinh nghe thuat nay va gop suc lam giau them cho khung canh Van hoa Trung Hoa.
Sau nay cac dien vien Kinh kich đuoc đao tao bai ban thuong chuyen sang thanh cac dien vien vo thuat trong đien anh nhu Quan Đuc Hung la nguoi đau tien dien vai Hoang Phi Hong, Thanh Long (con goi la Jackie Chan) trong cac the loai phim vo hai do anh đoi moi phong cach cung voi Hong Kim Bao đe thoat ra khoi tam anh huong cua the loai phim Kungfu cua Ly Tieu Long khoi xuong tu cuoi thap ki 1960, Luc Tieu Linh Đong trong vai Ton Ngo Khong trong bo phim truyen hinh nhieu tap Tay du ky đuoc chuyen the tu tac pham van hoc cung ten cua nha van Ngo Thua An thoi nha Minh,...
Co the noi rang Kinh kich đa gop phan lam phong phu dien mao cua đien anh Hong Kong va Trung Quoc hien đai. Do đo co nguoi cho rang trong the loai phim quyen cuoc cua Hong Kong co hai loai vo thuat la vo thuat that su cua cac vo su va quyen su tham gia dien va vo thuat san khau cua nhung dien vien Kinh kich chuyen sang.


Tham khao Lien ket ngoai