Ly Long Tuong (chu Han: 李龍祥, tieng Han: 이용상 / Yi Yong-sang) la Hoa Son Quan (chu Han: 花山君, tieng Han: 화산군 / Hwa-san gun) nuoc Cao Ly (ngay nay la Đai Han Dan quoc va Cong hoa Dan chu Nhan dan Trieu Tien) va la ong to cua dong ho Ly Hoa Son (화산 이씨, 花山李氏, Hoa Son Ly thi).


Boi canh Đai Viet Ly Long Tuong sinh nam 1174 (Giap Ngo), la con thu 7 cua vua Ly Anh Tong (tri vi 1138 – 1175) va Hien Phi Le My Nga. Ong đuoc ban chuc Thai su Thuong tru quoc, Khai phu nghi đong tam ty, Thuong thu ta boc xa, linh đai đo đoc hai quan, tuoc Kien Binh vuong. Ong la em trai vua Ly Cao Tong, chu vua Ly Hue Tong.
Nam 1225, Tran Thu Đo lat đo nha Ly bang cach đua chau la Tran Canh vao hau Ly Chieu Hoang, dan xep đe Tran Canh lay Ly Chieu Hoang va nhuong ngoi đe lap ra nha Tran. Giac Minh khi bi quan Hau Tran đanh bai đa phao thuyet Tran Thu Đo tien hanh tan sat con chau nha Ly , buoc con chau nha Ly đoi qua ho Nguyen, đay con chau nha Ly đi len vung nui non hiem tro phia bac.
Nam 1226 (tuc nien hieu Kien Trung thu 2 đoi Tran Thai Tong), đe bao toan tinh mang va lo viec tho cung to tien, Ly Long Tuong đa bi mat ve Bac Ninh, vai lay ta biet lang mieu Đinh Bang (nay la Đen Đo), toi Thai mieu thu gom cac bai vi, cac đo te khi, roi tro lai Đo Son cung 6000 gia thuoc qua cua Than Phu, Thanh Hoa chay ra bien Đong tren 3 ham đoi roi Đai Viet.
Sau mot thang lenh đenh tren bien, đoan thuyen gap bao lon phai ghe vao Đai Loan. Khi Ly Long Tuong quyet đinh len đuong đen Ban đao Trieu Tien thi con trai la Ly Long Hien om nang nen phai o lai cung 200 gia thuoc đe đinh cu tai Đai Loan. Tren đuong đi tiep đoan thuyen bi bao dat vao Tran Son, huyen Bon Tan, tinh Hoang Hai, tren bo bien phia tay Cao Ly. Tuong truyen rang truoc đo vua Cao Tong nha Cao Ly nam mo thay mot con chim cuc lon bay tu phuong Nam len, vi vay ong lenh cho chinh quyen đia phuong tiep đon an can, va đong y cho Ly Long Tuong o lai dung than.
Tai đay Ly Long Tuong cung tuong si, gia thuoc trong trot, đanh ca, chan nuoi. Ong cho mo Đoc thu đuong day van (thi phu, le nhac, te tu) va Giang vo đuong day vo (chien thuat quan su, cac loai binh phap, binh khi, vo thuat). Hoc tro theo hoc rat đong, luc nao cung tren nghin nguoi.


Boi canh Cao Ly Khi Ly Long Tuong sang Cao Ly ti nan, thoi vua Cao Ly Cao Tong, quyen hanh trong trieu nam trong tay Thua tuong nha ho Thoi la Choi Woo (hoac U) (Hangul: 최우 Hanja: 崔瑀, Thoi Vu). Thoi Vu co tai ca van lan vo nen it nhieu thu phuc đuoc long dan chung.


Chong quan Mong Nguyen Vao nam 1225, duoi trieu vua Cao Tong (tri vi tu 1213 – 1259), vi vua thu 23 cua nha Cao Ly, Đe quoc Mong Co goi su gia đen Cao Ly yeu cau cong nop nhung Cao Ly tu choi, đong thoi con giet chet su gia cua Mong Co la Tru Coc Du (Chu-ku-yu - 箸告與).
Nam 1232, Đai han Oa Khoat Đai đem quan tien đanh Cao Ly bang hai đuong thuy bo. Ve đuong thuy, quan Nguyen Mong vuot bien tien đanh tinh Hoang Hai nhung bi Ly Long Tuong lanh đao tuong si, gia thuoc va quan dan đia phuong đay lui. Khi ra tran, ong thuong cuoi ngua trang đon đoc quan si, nhan dan goi ong la Bach Ma Tuong quan (白馬將軍).
Nam 1253, Đai han Mong Ca lai đem quan đanh Cao Ly lan thu hai. Quan Nguyen Mong do Đuong Co chi huy tan cong Hoang Hai ca đuong thuy lan đuong bo. Ly Long Tuong lanh đao quan dan trong vung chong tra quan Nguyen Mong suot 5 thang rong bang binh phap cua Đai Viet do ong truyen day. Sau chien cong nay, vua Cao Ly đoi ten Tran Son thanh Hoa Son, phong Ly Long Tuong lam Hoa Son Tuong Quan. Noi quan Nguyen Mong đau hang goi la Thu hang mon (受降門) va vua Cao Ly cung cho lap bia tai đay đe ghi cong ong (di tich nay hien nay van con).
Khi mat, ong đuoc chon tai chan nui Di At, gan Panmunjeom bay gio. Thoi gian song o Hoa Son, Ly Long Tuong thuong len đinh nui ngoi trong ve phuong Nam ma khoc, noi ay goi la Vong quoc đan.
Ngay nay tren đai lo tu phi truong Gimpo ve thu đo Seoul, du khach đuoc chiem nguong pho tuong Bach Ma Tuong quan do chinh phu Han Quoc xay dung tu thap nien 1960.
Hau due ho Ly dong doi Ly Long Tuong co khoang hon 600 nguoi.


Hau due Nam 1994, Ly Xuong Can (Lee Chang Kun), hau due đoi thu 31 cua vua Ly Thai To va la hau due đoi thu 26 cua Ly Long Tuong, qua Viet Nam tim đen tu đuong ho Ly o phuong Đinh Bang, thanh pho Tu Son, tinh Bac Ninh đe bai to tien. Nam 1997 khi vua tu Viet Nam tro ve Han Quoc, vo cua Ly Xuong Can la Kim Dung Tu sinh con trai lien đat ten đua be la Ly Viet Quoc. Ly Xuong Can va gia đinh đa đinh cu va nhap quoc tich Viet Nam nam 2010. Tu 2017 đen nay, Ly Xuong Can la Đai su du lich Viet Nam tai Han Quoc.


Xem them Quan he Viet Nam - Ban đao Trieu Tien
Ly Duong Con
Ly Nghia Man


Chu thich Lien ket ngoai Đi tim dong ho Ly o Han Quoc Luu tru ngay 26 thang 9 nam 2007 tai Wayback Machine
800 nam hoai co huong
Đat to mai trong tim!