Uyen uong (danh phap hai phan: Aix galericulata) la mot loai vit đau cay kich thuoc trung binh, co quan he ho hang gan gui voi vit Carolina o Bac My.


Đac điem va pho bien Kich thuoc chieu dai cua no la 41–49 cm va sai canh dai 65–75 cm.
Con trong (con goi la uyen) co bo long sac so kho nham lan. No co mo đo, vet long hinh luoi liem lon mau trang phia tren mat va mat đo cung "ria". Nguc mau tia voi hai soc trang theo chieu doc, hai hong hung hung đo, voi hai cum long giong nhu hai la buom mau da cam o lung. Con mai (con goi la uong) trong tuong tu nhu con mai cua vit Carolina, voi vanh khuyen mau trang quanh mat va soc chay nguoc ve phia sau tu mat, nhung nhat dan, no co soc nho mau trang ben hong va đau mo nhat mau.
Loai nay đa tung pho bien o mien đong chau A, nhung su xuat khau o quy mo lon va su pha huy moi truong sinh song mien rung cua no đa lam suy giam quan the uyen uong tai mien đong Nga va tai Trung Quoc xuong duoi 1.000 đoi, mac du tai Nhat Ban co the con khoang 5.000 đoi.
Cac mau vat song thuong thoat ra khoi cac bo suu tap va trong the ky XX mot quan the hoang da voi so luong khoang 1.000 đoi đa xuat hien tai Vuong quoc Anh. Mac du no co y nghia lon trong viec bao ton, nhung loai vit nay khong đuoc bao ve tai đay do loai nay khong la loai ban đia. Mot ca the uyen uong trong đuoc đat ten la Mandarin Patinkin, đa đuoc nhin thay o Cong vien Trung tam Thanh pho New York đau thang 10/2018.
Trong tu nhien, uyen uong sinh san trong cac khu vuc nhieu cay coi gan cac ao, ho nuoc nong, đam lay. Chung lam to thanh cac hoc tren cay, gan voi mat nuoc. Con trong khong cham lo gi đen viec ap va bao ve trung, no đe mac cho con mai tu lam lay viec nay. Tuy nhien, trai voi cac loai vit khac, uyen uong trong khong bo roi gia đinh, no chi tam thoi roi bo con mai trong thoi gian ap trung va se quay tro lai khi trung đa no. Ngay sau khi uyen uong con no ra, me chung bay xuong đat va keu đe giuc cac con roi to. Sau đo cac uyen uong con se theo me đen mot vung nuoc gan đo, noi chung se thuong xuyen gap mat cha minh - luc nay uyen uong cha đa quay tro ve va bao ve con cai cung me chung. Neu nhu uyen uong cha khong co mat thi nhieu kha nang no đa chet trong qua trinh roi nha truoc đo. Quan the chau A la chim di tru, chung tru đong tai cac vung đat thap o mien đong Trung Quoc va mien nam Nhat Ban.
Uyen uong kiem an bang cach boi loi hay đi lai tren mat đat. Chung chu yeu an cac loai rau co va hat, đac biet la qua soi. Chung đi kiem an luc chang vang hay rang đong, con ban ngay thi đau tren cay hay o duoi mat đat đe nghi ngoi.
Chung co the tao thanh cac bay nho trong mua đong, nhung it khi thay chung tu tap cung cac loai vit khac.


Thuan hoa Uyen uong đuoc biet đen va đuoc ton sung tai chau A tu truoc cong nguyen. Nguoi phuong Tay nhanh chong nhan ra chung khi ho xuat hien tai khu vuc Đong A – nhung đoi uyen uong nuoi nhot đuoc đua sang chau Au co le tu đau the ky XVIII. Uyen uong kha de nuoi cung nhu de sinh đe va vi the đuoc nhieu nguoi chan nuoi trong cac khu bao ton phuc vu cho san ban/du lich cung nhu trong cac vuon bach thu.


Van hoa dan gian Nguoi Trung Quoc cung nhu nguoi Viet Nam đeu goi loai nay la uyen uong (tieng Trung gian the: 鸳鸯, phon the: 鴛鴦, binh am: yuan yang), con trong đuoc goi la uyen va con mai la uong. Chung thuong xuyen đuoc the hien trong nghe thuat phuong Đong va no đuoc coi la bieu tuong cua hanh phuc va chung thuy trong hon nhan.
Tuc ngu Trung Hoa su dung uyen uong lam phep an du đe chi cac cap đoi yeu nhau: "Uyen uong hi thuy" (tieng Trung gian the: 鸳鸯戏水, phon the: 鴛鴦戲水, binh am: yuan yang xi shui). Bieu tuong uyen uong cach đieu hoa cung đuoc su dung trong cac đam cuoi cua nguoi Trung Quoc. Thoi xua, nhung đoi uyen uong đuoc dung lam qua tang tai đam cuoi o Trung Quoc nhu la bieu tuong cua long chung thuy.


Thu vien anh Chu thich Tham khao Lien ket ngoai Hiep hoi Chan nuoi Thuy cam Quoc te Luu tru ngay 11 thang 5 nam 2008 tai Wayback Machine
Trang cua Game Bird ve uyen uong Luu tru ngay 7 thang 4 nam 2007 tai Wayback Machine
RSPB Trang tu A toi Z ve chim tai Anh
Trang nghien cuu ve uyen uong - Birkbeck, Đai hoc London
Video ve uyen uong tren Internet Bird Collection