Francois Pallu (1626-1684) la mot Giam muc Cong giao nguoi Phap. Ong la mot thanh vien sang lap cua Hoi Thua sai Paris va la mot nha truyen giao o chau A. Ong cung voi Pierre Lambert de la Motte la hai Giam muc đau tien cai quan muc vu tai Viet Nam, đong thoi cung la Giam muc tien khoi cua Giao phan Phuc Kien (nay la Giao phan Phuc Chau, Trung Quoc).


Tieu su Francois Pallu sinh ngay 31 thang 8 nam 1626 o Indre-et-Loire, (Tours, Phap). Xuat than trong mot gia đinh Cong giao lon, nam 1650, ong thu phong linh muc va lam cong tac muc vu tai Tours, noi cha ong lam thi truong.
Mot lan Pallu đa gap go voi mot linh muc Dong Ten la Alexandre de Rhodes, đuoc moi cong tac va tro thanh mot giao si tinh nguyen truyen giao o chau A. Ong cung voi Pierre Lambert de la Motte va Ignace Cotolendi đuoc gui đen Vien Đong lam cong viec truyen giao nhu cac tong đo.


= Con đuong truyen giao =
Ngay 29 thang 7 nam 1658, Giao hoang Alexanđe VII ban hanh Đoan sac bo nhiem cac tan Giam muc Lambert de la Motte va Francois Pallu lam Đai dien Tong toa tai Đai Viet. Giam muc Pallu đuoc Toa Thanh uy nhiem coi soc Giao phan Đang Ngoai cua Đai Viet . Ngay 17 thang 11 nam 1658, tai đen Thanh Phero, Hong y Tong truong Bo Truyen giao Antonio Barberini đa cu hanh le tan phong Giam muc hieu toa Heliopolis cho Linh muc Francois Pallu, voi su phu ta cua Tong Giam muc Lorenzo Gavotti va Giam muc Marco Antonio Bettoni.
Nam 1661, Francois Pallu đen chau A bang đuong bo, sau gan hai nam đi, ong đa đen Vuong quoc Xiem La, noi đo co Pierre Lambert de la Motte đang cho ong. Trong khi cho tinh hinh thuan loi đe vao nhiem so tai Đai Viet, hai Giam muc va cac linh muc cua Hoi truyen giao Paris hop Cong nghi tai Juthia vao cuoi nam 1664 đen ngay 6 thang 1 nam 1664 thi be mac.
Ngay 17 thang 1 nam 1665, Pallu uy thac giao phan nhiem so cua minh cho Giam muc Lambert giam quan đe ve Phap lo xay dung Hoi Thua sai Truyen giao Hai ngoai Paris va lap Chung vien đao tao cac linh muc Thua sai Paris đi truyen giao o Vien Đong.
Ngay 3 thang 9 nam 1673, Giam muc Pallu tro lai Juthia, ong chuan bi ra nhiem so Đang Ngoai lan thu hai.
Ngay 20 thang 8 nam 1674, Giam muc roi Juthia xuong tau buon cua mot thuong gia Phap, truc chi Đang Ngoai. Khi tau đi vao hai phan Thuan Hoa, bao lon đanh giat tau sang tan Philippin. Ngay 19 thang 10 nam 1674, chinh quyen thuc dan Tay Ban Nha tai Philippin bat giam ong vi nghi ngo la gian điep cua Phap. Ong bi giam giu 3 thang o Manila. Sau khi đuoc tra tu do, Francois Pallu đen gap Be tren Tinh Dong Đaminh Man Coi o Manila, nho cu nguoi sang Đang Ngoai ho tro luc cho cong cuoc truyen giao. Tinh Dong Đaminh Man Coi o Manila đa cu 2 giao si la Juan de Santa Cruz va Juan de Arjona sang Pho Hien (Hung Yen) Đang Ngoai vao ngay 7 thang 7 nam 1676, mo đau giai đoan truyen giao cho mien Đong Đang Ngoai sau nay.
Ngay 1 thang 6 nam 1675, Giam muc Pallu roi Philippin ve Roma. Ong đe đon xin tu chuc Đai dien Tong Toa Giao phan Đang Ngoai bat đau tu thang 11 nam 1679.
Ngay 1 thang 4 nam 1680, Toa Thanh thanh lap Giao phan Phuc Kien va bo nhiem ong lam Giam quan Tong Toa, coi soc muc vu o 9 tinh va cac hai đao phia Nam Trung Quoc. Nam 1681, tu Roma, Pallu đi Xiem va đen hai phan Hoa Nam thi bi nha Minh bat giam o Đai Loan mot thoi gian. Sau khi đuoc tra tu do, ong tiep tuc qua Phuc Kien ngay 27 thang 1 nam 1684. Ong ta tuc tai mot lang nho ten la Chen Chau o tinh Phuc Kien.
Giam muc Francois Pallu lam viec tai giao phan cua ong đuoc 9 thang thi bi kiet suc va qua đoi ngay 29 thang 10 nam 1684 tai lang Mai Duong (Mo-yang), huyen Phuc Ninh (Fon-Ning), tinh Phuc Kien, huong duong 58 tuoi.
Ong đuoc an tang trong nghia trang "Nui Thanh". Nam 1959 ong đuoc cai tang va đua di cot ve tru so Hoi Truyen giao o Paris.


= Muc vu tai Viet Nam =
Giam muc Francois Pallu la Đai dien Tong Toa tien khoi cua Giao phan Đang Ngoai va la mot trong 2 Giam muc tien khoi tai Viet Nam. Ong la nguoi mo đau giai đoan truyen giao tai Đong Đang Ngoai cua cac giao si Đa Minh thuoc Tinh Dong Man Coi Manila.
Tu cuoi nam 1679, tuy khong con la Đai dien Tong Toa Đang Ngoai, nhung nam 1681, Francois Pallu đa cu nguoi qua Thang Long xin trieu kien vua Le va chua Trinh dang tang vat va quoc thu cua Hoang đe Phap Louis XIV xin trieu đinh Đang Ngoai cho Cong ty Đong An đuoc mo thuong điem o Bac Ha, lay ly do nay ma cac giao si Thua sai Paris co the qua giang qua truyen giao o Đang Ngoai de dang hon.
Thang 9 nam 2009, phai đoan Giam muc Viet Nam đa đe trinh ho so xin phong Chan phuoc cho hai Giam muc Lambert de la Motte va Pallu vi đong gop cua hai Giam muc voi Giao hoi Cong giao Viet Nam.


Xem them Pierre Lambert de la Motte
Danh sach Giam muc Cong giao ngoai quoc quan nhiem giao phan tai Viet Nam
Danh sach Giao phan Cong giao tai Viet Nam


Ghi chu Lien ket ngoai LICH SU TRUYEN GIAO VIET NAM
Anderson, Gerald H. Biographical Dictionary of Christian Missions Wm. B. Eerdmans Publishing, 1999 ISBN 0-8028-4680-7 [1]
Missions etrangeres de Paris. 350 ans au service du Christ 2008 Editeurs Malesherbes Publications, Paris ISBN 978-2-916828-10-7
Les Missions Etrangeres. Trois siecles et demi d'histoire et d'aventure en Asie Editions Perrin, 2008, ISBN 978-2-262-02571-7