Jan Chryzostom Korec SJ (sinh ngay 22 thang 1 nam 1924 – mat ngay 24 thang 10 nam 2015) la mot hong y cua Giao hoi Cong giao Roma nguoi Slovakia. Ong nguyen la mot tu si Dong Ten đuoc thu phong linh muc vao nam 1950 va đuoc tan phong lam giam muc vao nam 1951.
Do chinh phu Tiep Khac luc đo đang thuc hien đan ap Giao hoi Cong giao, nen ong đa trai qua 39 nam muc vu trong vai tro linh muc ma khong co su cho phep cua chinh phu hoac bi bat đi tu hay tu kiem song bang cac nghe lao đong chan tay.
Nam 1990, Giao hoang Gioan Phaolo II đa bo nhiem ong lam Giam muc cua Nitra va nam 1991 đa bo nhiem ong lam hong y. Korec nghi huu vao nam 2005 va qua đoi vao nam 2015. 


Than the va tu tap Jan Chryzostom Korec sinh ra trong mot gia đinh lao đong. Cha ong la Jan Korec, va me la ba Maria Drabikova. Ong ba la cong nhan tai mot nha may da tai Bosany. Jan Chryzostom Korec co hai anh chi em. Anh trai ong la Anton, tung bi cam tu trong lan song đan ap cong san đau tien vao nam 1951. Chi gai ong la Stefania. Gia đinh ong song mot cuoc song khiem ton va binh dan.
Jan Chryzostom Korec gia nhap Dong Ten vao nam 1939. Tai đay, ong đuoc hoc than hoc va triet hoc Cong giao. Trong thoi gian ong tu tap, dong tu bi cong san đan ap, ong buoc phai ngung hoc triet hoc.


= Linh muc va giam muc =
Ong đuoc thu phong linh muc nam 1950. Mot nam sau, o tuoi 27, ong đuoc Giam muc Pavol Hnilica bi mat tan phong lam giam muc vao ngay 24 thang 8 nam 1951 va tro thanh giam muc Cong giao tre nhat the gioi. Sau đo, ong lam viec ba nam tai Cong ty Tatrachema roi lam viec tai Vien Ve sinh Lao đong va Benh lien quan đen Lao đong. Ngay 30 thang 6 nam 1958, ong buoc phai roi khoi vien, va ngay 10 thang 9, ong bat đau lam nguoi gac đem cho Cong ty Prefa. Sau đo, ong lam cong nhan bao tri tai Cong ty Hoa chat Juraj Dimitrov, mot trong nhung cong ty lon nhat tai Bratislava.
Ong bi giam giu tu nam 1960 đen nam 1968 tai Valdice, mot nha tu cua Sec. Trong thoi gian đo ong đa giup nang đo tinh than cho nhung nguoi ban tu chung voi minh. Co it nhat 200 linh muc va mot so giam muc bi giam giu trong thoi gian đo. Cac tu si bi buoc phai o chung phong giam voi nhung toi pham đuoc cho la toi te nhat cua đat nuoc luc bay gio. Sau đo, ong đa mo ta nhung trai nghiem cua minh trong tac pham Đem cua nhung ke man ro. Sau nhieu đon thinh cau, ong đa đuoc tha trong mot lenh đai xa vao nam 1968. Cung trong nam nay, lan đau tien Jan Chryzostom Korec cu hanh thanh le cong khai. Nam 1969, ong đuoc phuc chuc va đi Roma đe gap go Giao hoang Phaolo VI đe nhan chinh thuc huy hieu giam muc cua minh sau 18 nam lam giam muc.
Mac du suc khoe khong tot, Korec van tiep tuc lam cong viec quet đuong va cong nhan nha may. Cung luc đo, Jan Chryzostom Korec cung tiep tuc cac cong viec muc vu tich cuc cua minh voi tu cach la mot nha lanh đao cua giao hoi ngam. Ong đa chu tri cac cuoc tinh tam cho sinh vien va tu van cho nhung nguoi tre tuoi, chung sinh va linh muc. Can ho rieng cua ong tai Petrzalka: so 7 Pho Vilova đa tro thanh noi xuat phat cac hoat đong muc vu ngam cua ong. Nhieu giao dan va linh muc đa đen gap ong đe xin loi khuyen ve mat tinh than. Thoi gian đo, viec xuat ban cac tac pham van hoc Co đoc bi cam, Korec đa viet nhung cuon sach samizdat. Sach đuoc in va phat hanh mot cach bi mat. Ong cung bi mat truyen chuc linh muc cho cac chung sinh vi chinh quyen han che viec thu phong linh muc trong thoi gian nay đe co the han che nhung hoat đong cua nha tho. Ong đa truyen chuc bi mat cho khoang 120 linh muc.


= Hong y =
Nam 1990, sau khi che đo chinh quyen sap bi sup đo, Giao hoang Gioan Phaolo II đa bo nhiem Jan Chryzostom Korec lam giam muc cua Nitra. Ngay 29 thang 5 nam 1991, Giao hoang Gioan Phaolo II đa tan phong Jan Chryzostom Korec lam hong y.
Le tan phong hong y dien ra trong cong nghi vao ngay 28 thang 6 nam 1991. Ong la hong y đang linh muc cua Santi Fabiano e Venanzio a Villa Fiorelli.
Ngay 13 thang 6 nam 2012, Korec đuoc đua vao benh vien vi ruot thua bi vo. Ong bi viem ruot thua thung va viem phuc mac nang, va cac dau hieu sinh ton cua ong bat đau suy yeu. Cac bac si đa phau thuat cho ong, nhung tinh trang cua ong van con nguy kich. Đen ngay 18 thang 6, nguoi ta thong bao rang tinh trang cua ong van chua cai thien va ong chi tho bang may tro tho. Vao ngay 20 thang 6, nguoi ta thong bao rang tinh trang cua Korec đa cai thien đang ke, đieu nay khien ca Slovakia vo cung ngac nhien.
Korec đa nhan đuoc ba bang danh du tu cac truong đai hoc tai Hoa Ky. Ong đa viet xuat ban thuong xuyen, đac biet la tren tap chi Kulturny Zivot cua Slovakia.
Sau khi "Buc man sat" sup đo va nen dan chu hoi sinh o Tiep Khac, Korec đa tro thanh mot nha lanh đao co anh huong trong moi khia canh cua su phat trien xa hoi, kinh te va chinh tri o Slovakia.
Ong ung ho nen đoc lap cua Slovakia va phan đoi đang Dan chu Thien chua giao, nhung nguoi đa thuc hien cac chinh sach thi truong tu do nghiem ngat khien ty le that nghiep va kho khan kinh te tang nhanh. Ong lien minh chat che hon voi cac đang canh ta va Thu tuong Slovakia Vladimir Meciar, nguoi đa đong vai tro quan trong trong Cuoc ly hon nhung giua nguoi Sec va nguoi Slovakia va co gang duy tri mot su trung lap chinh tri nhat đinh.
40 nam thong tri cua cong san đa khien Giao hoi Cong giao Slovakia bi tan pha. Thieu hut linh muc va cac nha tho can đuoc cai tao. Ngoai ra, nen giao duc Cong giao đa phai chiu nhung bat loi nghiem trong va can phai xay dung cac truong hoc moi. Ngoai ra con thieu giao vien va phuong tien truyen thong Cong giao khong ton tai. Ben canh viec khoi phuc Giao hoi va nen giao duc Cong giao, ong con khoi phuc moi quan he tot đep voi cong đong Do Thai thieu so.
Nam 1987, Korec la mot trong 24 nha hoat đong nguoi Slovakia đa ky "Tuyen bo xin loi", mot loi xin loi chinh thuc toi tat ca nguoi Do Thai o Slovakia đa phai chiu canh truc xuat trong The chien II. Đuc Hong y len an cac cuoc truc xuat, ma ong goi la "mot hanh đong vo nhan đao".
Nam 2005, Korec nghi huu va song o Nitra. Ong van hoat đong voi tu cach la mot nha van va co van cho Giao hoi Cong giao.
Thang 2 nam 2014, Đai hoc Liverpool Hope, o Anh, đa trao cho ong bang tien si danh du vi nhung thanh tuu tron đoi cua ong cho tu do, dan chu va hoa binh the gioi.


= Vinh danh =
Vi lap truong đung đan va đuc tin kien đinh cua minh, Jan Chryzostom Korec đa đuoc trao tang mot so giai thuong va bang tien si danh du. Nhung cong trinh cua ong cung đuoc đanh gia cao tai cac truong đai hoc nuoc ngoai, bao gom Đai hoc Notre Dame, o South Bend, Indiana (1986); Đai hoc Sacred Heart, o Bridgeport, Connecticut (1992); va Đai hoc Cong giao o Washington (1993). Ong đa đuoc trao tang cac bang tien si danh du khac boi Hong y Ba Lan Stefan Wyszynski (2003) va Đai hoc Liverpool Hope, Vuong quoc Anh (2014). Ong đa gianh đuoc giai thuong nha nuoc cua Cong hoa Phap nam 1993, giai thuong nha nuoc Rad Stur Class nam 1995 va giai thuong nha nuoc Huan chuong Andrej Hlinka nam 1999.
Nam 2014, nhan dip nam sinh nhat 90 tuoi cua Jan Chryzostom Korec, buu chinh Slovakia đa cho phat hanh mot con tem co in hinh ong.


= Phe binh =
Ong đa bi mot so chi trich vi đuoc cho la co thai đo tich cuc đoi voi nguoi la đuoc goi la toi pham chien tranh phat xit: Jozef Tiso va Đe nhat Cong hoa Slovakia. Cac nha phe binh trich dan vi du nhu viec cong bo tam bang tuong niem Tiso nam 1990 tai Banovce nad Bebravou hoac le tuong niem ma ong to chuc cho Tiso va ky niem 50 nam ngay hanh quyet Tiso. Vao thang 8 nam 1997, ong đa cong khai bao ve nha su hoc luu vong Milan Stanislav Durica lien quan đen cuon sach gay tranh cai "Lich su Slovakia va nguoi Slovak", trong đo ung ho mot so chinh sach tu thoi ky Đe nhat Cong hoa Slovakia.


Tac pham Jan Chryzostom Korec đa viet hon 80 đau sach, moi đau sach co nhieu phien ban va la mot phan noi bat cua nen van hoc Co đoc giao Slovakia trong the ky 20. Cac tac pham cua ong cung đuoc đua vao nhieu tap chi Samizdat khac nhau. Cac an pham nay bao gom:

Cac cau hoi triet hoc ve chu nghia duy vat bien chung, 1947.
Kich tinh cua chu nghia nhan van vo than. Suy ngam ve tam linh Co đoc giao.
Nguon goc cua con nguoi, (Samizdat, 1949)
Trach nhiem cua khoa hoc, (Samizdat, 1971)
Ve nguon goc va su phat trien cua su song, (Samizdat, 1971)
Su cuu roi trong Chua Kito, (Samizdat, 1972)
Duoi anh sang cua Tin Mung. (Samizdat, 1985)
Chua Kito la linh muc, (Samizdat, 1987)
Su menh cua linh muc, (Samizdat, 1987)
Giao hoi giua nhung thach thuc, (Samizdat, 1987)
Giao hoi phat trien, (Samizdat, 1987)
Suy ngam ve con nguoi, Bratislava, I-II, 1992/1993, an ban lan thu 3, 1992 (truoc đay la CA, 1986).
Con nguoi la ai. Trong: (Quan điem cua nguoi Slovak, 1993), so 1
Truyen thong Cyril va Methodius ngay nay. Trong: (Quan điem cua nguoi Slovak, 1993, so 7)
Triet gia cua le thuong. Trong: (Verbum, 2000, so 4), trang 65–88.
Đem toi cua nhung ke Barbarians (Hoi ky ghi lai nhung su viec cua Hong y Slovakia duoi che đo cong san.)


Tai lieu Korec, Jan (1996). Die Nacht der Barbaren-Als Geheimbischof in der Kirche des Schweigens 1950–1970 (bang tieng Đuc). Graz-Vienna-Cologne: Verlag Styria. trang 111–113.
Spolok Slovenskych Spisovatelov (1999). Zivot a dielo Jana Chryzostoma Korca (bang tieng Slovak). Nitra, Slovakia: Filozoficka Fakulta UKF.


Chu thich Lien ket ngoai