Bo giao thuc TCP/IP, (tieng Anh:  TCP/IP protocol suite) hay con goi la bo giao thuc Internet (tieng Anh: Internet protocol suite hoac IP suite) la mot mo hinh khai niem (conceptual model) va mot tap hop cac giao thuc truyen thong dung trong mang Internet va cac he thong mang may tinh tuong tu. Ten goi TCP/IP đen tu hai giao thuc nen tang cua bo giao thuc la TCP (Transmission Control Protocol) va IP (Internet Protocol). TCP va IP cung la hai giao thuc đau tien đuoc đinh nghia.
Nhu nhieu bo giao thuc khac, bo giao thuc TCP/IP co the đuoc coi la mot tap hop cac tang, moi tang giai quyet mot tap cac van đe co lien quan đen viec truyen du lieu, va cung cap cho cac giao thuc tang cap tren mot dich vu đuoc đinh nghia ro rang dua tren viec su dung cac dich vu cua cac tang thap hon. Ve mat logic, cac tang tren gan voi nguoi dung hon va lam viec voi du lieu truu tuong hon, chung dua vao cac giao thuc tang cap duoi đe bien đoi du lieu thanh cac dang ma cuoi cung co the đuoc truyen đi mot cach vat ly.
Mo hinh OSI mieu ta mot tap co đinh gom 7 tang ma mot so nha san xuat lua chon va no co the đuoc so sanh tuong đoi voi bo giao thuc TCP/IP. Su so sanh nay co the gay nham lan hoac mang lai su hieu biet sau hon ve bo giao thuc TCP/IP.


Lich su Bo giao thuc lien mang xuat phat tu cong trinh DARPA, tu nhung nam đau thap nien ky 1970. Sau khi đa hoan thanh viec xay dung ARPANET tien phong, DARPA bat đau cong viec tren mot so nhung ky thuat truyen thong du lieu khac. Vao nam 1972, Robert E. Kahn đa đuoc thue vao lam viec tai Van phong ky thuat đieu hanh tin tuc (Information Processing Technology Office) cua DARPA, phong co chuc nang lien quan đen mang luoi truyen thong du lieu thong qua ve tinh va mang luoi truyen thong bang song radio tren mat đat. Trong qua trinh lam viec tai đay Kahn đa phat hien ra gia tri cua viec lien thong giua chung. Vao mua xuan nam 1973, Vinton Cerf, ky su thiet ke ban giao thuc NCP hien dung (chuong trinh ung dung xu ly mang luoi truyen thong - nguyen tieng Anh la "Network Control Program"), đuoc phan cong cung lam viec voi Kahn tren cac mo hinh lien ket noi kien truc mo (open-architecture interconnection models) voi muc đich thiet ke giao thuc sap toi cua ARPANET.
Vao mua he nam 1973, Kahn va Cerf đa nhanh chong tim ra mot phuong phap tai hoi nhap can ban, ma trong đo nhung khac biet cua cac giao thuc lien ket mang đuoc che lap đi bang mot giao thuc lien ket mang chung, va thay vi mang luoi truyen thong phai chiu trach nhiem ve tinh đang tin cay, nhu trong ARPANET, thi cac may chu (hosts) phai chiu tranh nhiem (Cerf ghi cong cua Hubert Zimmerman va Louis Pouzin (thiet ke vien cua mang luoi truyen thong CYCLADES) la nhung nguoi co anh huong lon trong ban thiet ke nay.)
Voi nhiem vu la mot mang luoi truyen thong bi ha cap toi muc co ban toi thieu, khien viec hoi nhap voi cac mang luoi truyen thong khac tro nen hau nhu bat kha thi, mac dau đac tinh cua chung la gi, va vi the, giai đap nan đe đau tien cua Kahn. Mot cau noi cua mieng vi the ma TCP/IP, san pham cuoi cung do nhung cong hien cua Cerf va Kahn, se chay tren "đuong day noi giua hai ong bo ri", va qua nhien no đa đuoc thuc thi dung cac con chim bo cau đua thu (homing pigeons). Mot may vi tinh đuoc dung la cong noi (gateway) (sau nay đoi thanh bo đinh tuyen (router) đe tranh nham voi nhung loai cong noi khac) đuoc thiet bi mot giao dien voi tung mang luoi truyen thong, truyen tai goi du lieu qua lai giua chung.
Y tuong nay đuoc nhom nghien cuu mang luoi truyen thong cua Cerf, tai Stanford, dien giai ra ti mi, cu the vao khoang thoi gian trong nam 1973-1974. Nhung cong trinh ve mang luoi truyen thong truoc đo tai Xerox PARC, noi san sinh ra bo giao thuc PARC Universal Packet, phan lon đuoc dung vao thoi ky đo, cung gay anh huong ve ky thuat khong it.
Sau đo DARPA ky hop đong voi BBN, Stanford, va Truong đai hoc chuyen nghiep Luan Đon (The University College London - viet tat la UCL) kien tao mot so phien ban cua giao thuc lam viec đuoc, tren cac nen tang phan cung khac nhau. Co bon phien ban đa đuoc xay dung - TCP v1, TCP v2. Phien ban 3 đuoc tach ra thanh hai phan TCP v3 va IP v3, vao mua xuan nam 1978, va sau đo on đinh hoa voi phien ban TCP/IP v4 - giao thuc tieu chuan hien dung cua Internet ngay nay.
Vao nam 1975, cuoc thu nghiem thong noi hai mang luoi TCP/IP, giua Stanford va UCL đa đuoc tien hanh. Vao thang 11 nam 1977, mot cuoc thu nghiem thong noi ba mang luoi TCP/IP, giua My, Anh va Na Uy đa đuoc chi đao. Giua nam 1978 va 1983, mot so nhung ban mau cua TCP/IP đa đuoc thiet ke tai nhieu trung tam nghien cuu. Ngay 1 thang 1 nam 1983, ARPANET đa hoan toan đuoc chuyen hoa sang dung TCP/IP.
Vao thang 3 nam 1982, Bo Quoc phong My chap thuan TCP/IP thanh mot tieu chuan cho toan bo mang luoi vi tinh truyen thong quoc phong. Vao nam 1985, Uy ban kien truc Internet (Internet Architecture Board) đa danh 3 ngay hoi thao ve TCP/IP cho cong nghiep đien toan, voi su tham du cua 250 đai bieu tu cac cong ty thuong mai. Cuoc hoi thao nay đa lam tang them uy tin va su noi tieng cua giao thuc, khien no ngay cang pho bien tren the gioi.
Ngay 9 thang 11 nam 2005 Kahn va Cerf đa đuoc tang thuong Huy chuong Tu do Tong thong (Presidential Medal of Freedom) cho nhung thanh tich cong hien cua ho đoi voi nen van hoa cua My.


Cac tang trong chong giao thuc cua bo giao thuc TCP/IP Bo giao thuc IP dung su đong goi du lieu hong truu tuong hoa (thu nho lai quan niem cho de hieu) cac giao thuc va cac dich vu. Noi mot cach chung chung, giao thuc o tang cao hon dung giao thuc o tang thap hon đe đat đuoc muc đich cua minh. Chong giao thuc Internet gan giong nhu cac tang cap trong mo hinh cua Bo quoc phong My:

Nhung tang gan tren noc gan voi nguoi su dung hon, con nhung tang gan đay gan voi thiet bi truyen thong du lieu. Moi tang co mot giao thuc đe phuc vu tang tren no, va mot giao thuc đe su dung dich vu cua tang duoi no (ngoai tru giao thuc cua tang đinh va tang đay).
Cach nhin cac tang cap theo quan niem: hoac la cung cap dich vu, hoac la su dung dich vu, la mot phuong phap truu tuong hoa đe co lap cac giao thuc cua tang tren, tranh quan tam đen thuc chat cua van đe, nhu viec truyen tai tung bit qua Ethernet chang han, va phat hien xung đot (collision detection), trong khi nhung tang duoi khong can phai biet đen chi tiet cua moi mot chuong trinh ung dung va giao thuc cua no.
Su truu tuong hoa nay cho phep nhung tang tren cung cap nhung dich vu ma cac tang duoi khong the lam đuoc, hoac co y khong lam. Chang han IP đuoc thiet ke voi đo đang tin cay thap, va đuoc goi la giao thuc phan phat voi kha nang tot nhat (thay vi voi "đo tin cay cao" hoac "đam bao nhat"). Đieu đo co nghia la tat ca cac tang giao van đeu phai lua chon, hoac la cung cap dich vu đang tin cay, hoac la khong, va o muc đo nao. UDP đam bao su toan ven cua du lieu (bang cach dung kiem tra tong (checksum)), song khong đam bao su phan phat du lieu toi đich; TCP cung cap ca hai, su toan ven cua du lieu, va đam bao su phan phat du lieu toi đich (bang cach truyen tai lai goi du lieu, cho đen khi noi nhan nhan đuoc goi du lieu).

Mo hinh nay con thieu sot mot cai gi đo.

Trong lien ket đa điem, voi he thong đien đia chi rieng cua minh (vi du nhu Ethernet), mot giao thuc đe đoi chieu đia chi (address mapping protocol) la mot cai can phai co. Nhung giao thuc nhu vay đuoc coi la o duoi tang IP, song lai o tren he thong lien ket hien co.
ICMP va IGMP hoat đong ben tren IP song khong truyen tai du lieu nhu UDP hoac TCP.
Thu vien SSL/TLS hoat đong tren tang giao van (su dung TCP) song o duoi cac giao thuc trinh ung dung.
O đay, tuyen lien ket đuoc coi nhu la mot cai hop kin. Neu chung ta chi ban ve IP thi viec nay hoan toan co the chap nhan đuoc (vi ban chat cua IP la no co the truyen tai tren bat cu cai gi), song no chang giup đuoc gi may, khi chung ta can nhac đen mang truyen thong nhu mot tong the.
Vi du thu ba va thu tu co the đuoc giai thich ro hon dung mo hinh OSI, trong khi hai vi du đau tien con nhieu van đe phai đe cap đen.


= So sanh voi mo hinh OSI =
Bo giao thuc IP (va chong giao thuc tuong ung) đa đuoc su dung, truoc khi mo hinh OSI đuoc thanh lap, va tu đo, rat nhieu lan trong sach in cung nhu trong lop hoc, chong giao thuc IP đa đuoc so sanh voi mo hinh OSI rat nhieu lan. Cac tang cap cua OSI cung thuong đuoc dung đe dien ta chuc nang cua cac thiet bi mang.
Hai cai co lien quan it nhieu, song khong phai la hoan toan giong nhau. Điem khac biet đau tien de thay nhat la so luong cua cac tang cap. Mo hinh cua Bo Quoc phong My (DoD model), voi chong giao thuc IP, chi co bon hoac nam tang (tang lien ket co the đuoc coi nhu la mot tang rieng biet, song cung co the đuoc phan tach ra thanh hai tang, tang vat ly va tang lien ket du lieu, trong khi đo mo hinh OSI lai dung bay tang. So sanh ten cua chung mot cach chat che cho chung ta thay rang, hai tang "moi" co ten la tang trinh dien va tang phien. Nhieu su so sanh đa gop hai tang nay lai voi tang ung dung cua OSI, va coi no tuong tu nhu tang ung dung cua giao thuc IP.
Tuong tu nhu chong giao thuc IP, cac tang duoi cua mo hinh OSI khong co nhieu chuc nang, đu đe nam bat đuoc thuc trang cong viec cua bo giao thuc IP. Chang han, chung ta can phai co mot "tang lien ket mang" gan vao khoang trong giua tang mang va tang giao van, đe chi ra noi ton tai cua ICMP (Internet Control Message Protocol - Giao thuc đieu khien thong điep Internet) va IGMP (Internet Group Management Protocol - Giao thuc quan ly nhom Internet). Them vao đo, chung ta cung can phai co mot tang o giua tang mang va tang lien ket du lieu danh cho ARP (Address Resolution Protocol - Giao thuc tim đia chi) va RARP (Reverse Address Resolution Protocol - Giao thuc tim đia chi nguoc lai). Khong nhung the, no con chiu anh huong cua viec thiet ke chi nham vao mot cai đat đon gian cua mang luoi, voi mot tang lien ket du lieu ma thoi (chang han nguoi dung ADSL dung giao thuc đuong ham (tunnelling protocol) đe "đao ham" thong vao mang luoi cua cong ty lien hiep, dung IP tren PPTP, hon la dung IP tren PPPoA, thong qua lien ket ADSL).
Mot vi du cho thay mo hinh OSI co tac dung la viec chi ra noi thich hop nhat cua SSL/TLS. Thong thuong SSL/TLS đuoc dung nhu mot giao thuc phien (session protocol), tuc la mot giao thuc tang cap tren (upper layer protocol) danh cho TCP hoac UDP, song lai la mot giao thuc tang cap duoi (lower layer protocol) đoi voi rat nhieu cac giao thuc khac (HTTP, SFTP,...), hoac bat cu mot chuong trinh ung dung nao hoat đong tren mot stunnel hoac tren mot mang rieng ao bao an (secure virtual private network).

Chim bo cau đua thu (Carrier pigeon) cung co the đuoc nhom vao tang vat ly, song đay la cach dung khong đuoc chap nhan (ngoai tieu chuan).
Co mot vai nhung cau de nho đe giup cac ban nho đuoc ten va trat tu cua nhung tang cap trong mo hinh OSI.


Cac tang Sau đay la mieu ta tung tang trong bo giao thuc TCP/IP.


= Tang ung dung =
Tang ung dung la noi cac chuong trinh mang thuong dung lam viec nhat nham lien lac giua cac nut trong mot mang.
Giao tiep xay ra trong tang nay la tuy theo cac ung dung cu the va du lieu đuoc truyen tu chuong trinh, trong đinh dang đuoc su dung noi bo boi ung dung nay, va đuoc đong goi theo mot giao thuc tang giao van.
Do chong TCP/IP khong co tang nao nam giua ung dung va cac tang giao van, tang ung dung trong bo TCP/IP phai bao gom cac giao thuc hoat đong nhu cac giao thuc tai tang trinh dien va tang phien cua mo hinh OSI. Viec nay thuong đuoc thuc hien qua cac thu vien lap trinh.
Du lieu thuc đe gui qua mang đuoc truyen cho tang ung dung, noi no đuoc đong goi theo giao thuc tang ung dung. Tu đo, du lieu đuoc truyen xuong giao thuc tang thap tai tang giao van.
Hai giao thuc tang thap thong dung nhat la TCP va UDP. Moi ung dung su dung dich vu cua mot trong hai giao thuc tren đeu can co cong. Hau het cac ung dung thong dung co cac cong đac biet đuoc cap san cho cac chuong trinh phuc vu (server)(HTTP - Giao thuc truyen sieu van ban dung cong 80; FTP - Giao thuc truyen tep dung cong 21, v.v..) trong khi cac trinh khach (client) su dung cac cong tam thoi (ephemeral port).
Cac thiet bi đinh tuyen va thiet bi chuyen mach khong su dung tang nay nhung cac ung dung đieu chinh thong luong (bandwidth throttling) thi co dung.


= Tang giao van =
Trach nhiem cua tang giao van la ket hop cac kha nang truyen thong điep truc tiep (end-to-end) khong phu thuoc vao mang ben duoi, kem theo kiem soat loi (error control), phan manh (fragmentation) va đieu khien luu luong. Viec truyen thong điep truc tiep hay ket noi cac ung dung tai tang giao van co the đuoc phan loai nhu sau:

1. đinh huong ket noi (connection-oriented), vi du TCP
2. phi ket noi (connectionless), vi du UDP
Tang giao van co the đuoc xem nhu mot co che van chuyen thong thuong, nghia la trach nhiem cua mot phuong tien van tai la đam bao rang hang hoa/hanh khach cua no đen đich an toan va đay đu.
Tang giao van cung cap dich vu ket noi cac ung dung voi nhau thong qua viec su dung cac cong TCP va UDP. Do IP chi cung cap dich vu phat chuyen no luc toi đa (best effort delivery), tang giao van la tang đau tien giai quyet van đe đo tin cay.
Vi du, TCP la mot giao thuc đinh huong ket noi. No giai quyet nhieu van đe đo tin cay đe cung cap mot dong byte đang tin cay (reliable byte stream):

du lieu đen đich đung thu tu
sua loi du lieu o muc đo toi thieu
du lieu trung lap bi loai bo
cac goi tin bi that bai/loai bo đuoc gui lai
co kiem soat tac nghen giao thong du lieu
Tuy cac giao thuc đinh tuyen đong (dynamic routing protocol) khop ve ky thuat voi tang giao van trong bo giao thuc TCP/IP (do chung chay tren IP), nhung chung thuong đuoc xem la mot phan cua tang mang. Mot vi du la giao thuc OSPF (so hieu giao thuc IP la 89).
Giao thuc moi hon, SCTP (Stream Control Transmission Protocol|), cung la mot co che giao van đinh huong ket noi "đang tin cay". Giao thuc nay đinh huong dong (stream-oriented), chu khong đinh huong byte nhu TCP, va cung cap nhieu dong đa cong (multiplexed) tren mot ket noi. No con ho tro multi-homed, trong đo mot đau cua ket noi co the đuoc đai dien boi nhieu đia chi IP (đai dien cho nhieu giao dien vat ly), sao cho, neu mot giao dien vat ly that bai thi ket noi van khong bi gian đoan. Giao thuc nay ban đau đuoc phat trien danh cho cac ung dung đien thoai (đe van chuyen SS7 tren giao thuc IP), nhung no cung co the đuoc su dung cho cac ung dung khac.
UDP la mot giao thuc datagram phi ket noi. Cung nhu IP, no la mot giao thuc no luc toi đa hay "khong đang tin cay". Van đe duy nhat ve đo tin cay ma no giai quyet la sua loi du lieu (du chi bang mot thuat toan tong kiem yeu).
UDP thuong đuoc dung cho cac ung dung nhu cac phuong tien truyen thong theo dong (streaming media) chua am thanh va hinh anh, v.v.., trong đo, van đe gui đen đung gio co vai tro quan trong hon đo tin cay, hoac cho cac ung dung truy van/đap ung đon gian nhu tra cuu ten mien, trong đo, phu phi cua viec thiet lap mot ket noi đang tin cay lon mot cach khong can xung.
Giao thuc DCCP hien đang đuoc phat trien boi IETF (Internet Engineering Task Force). No cung cap noi dung đieu khien luu luong cua TCP, trong khi đoi voi nguoi dung, no giu be ngoai nhu mo hinh dich vu datagram cua UDP.
Ca TCP va UDP đuoc dung cho mot so ung dung bac cao (high-level). Cac ung dung tai cac đia chi mang cho truoc đuoc phan biet boi cong TCP hay UDP cua no. Theo quy uoc, cac cong "noi tieng" đuoc lien ket voi mot so ung dung cu the. (Xem Danh sach cong TCP va UDP.)
RTP (Real-time Transport Protocol - giao thuc giao van thoi gian thuc) la mot giao thuc datagram đuoc thiet ke cho du lieu thoi gian thuc (real-time), chang han hinh va tieng đuoc truyen theo dong ('streaming audio and video'). RTP la mot giao thuc tang phien su dung đinh dang goi tin UDP lam can ban. Tuy nhien, no đuoc đat vao tang giao van cua chong giao thuc TCP/IP.


= Tang mang =
Theo đinh nghia ban đau, tang mang giai quyet cac van đe dan cac goi tin qua mot mang đon. Mot so vi du ve cac giao thuc nhu vay la X.25, va giao thuc Host/IMP cua mang ARPANET.
Voi su xuat hien cua khai niem lien mang, cac chuc nang moi đa đuoc bo sung cho tang nay, đo la chuc nang dan đuong cho du lieu tu mang nguon đen mang đich. Nhiem vu nay thuong đoi hoi viec đinh tuyen cho goi tin quan mot mang luoi cua cac mang may tinh, đo la lien mang.
Trong bo giao thuc lien mang, giao thuc IP thuc hien nhiem vu co ban dan đuong du lieu tu nguon toi đich. IP co the chuyen du lieu theo yeu cau cua nhieu giao thuc tang tren khac nhau; moi giao thuc trong đo đuoc đinh danh boi mot so hieu giao thuc duy nhat: giao thuc ICMP (Internet Control Message Protocol) la giao thuc 1 va giao thuc IGMP (Internet Group Management Protocol) la giao thuc 2.
Mot so giao thuc truyen boi IP, chang han ICMP (dung đe gui thong tin chan đoan ve truyen du lieu bang IP) va IGMP (dung đe quan ly du lieu đa truyen (multicast)), đuoc đat len tren IP nhung thuc hien cac chuc nang cua tang lien mang, đieu nay minh hoa mot su bat tuong thich giua lien mang va chong TCP/IP va mo hinh OSI. Tat ca cac giao thuc đinh tuyen, chang han giao thuc BGP (Border Gateway Protocol), giao thuc OSPF, va giao thuc RIP (Routing information protocol|), đeu thuc su la mot phan cua tang mang, mac du chung co the co ve thuoc ve phan tren cua chong giao thuc.


= Tang lien ket =
Cac giao thuc thuoc tang lien ket đuoc su dung đe chuyen cac goi tin tu tang mang toi cac may chu (host) khac nhau. Cac qua trinh truyen cac goi tin tren mot lien ket cho truoc va nhan cac goi tin tu mot lien ket cho truoc co the đuoc đieu khien ca trong phan mem đieu van thiet bi (device driver) danh cho card mang, cung nhu trong firmware hay cac chipset chuyen dung. Nhung thu đo se thuc hien cac chuc nang lien ket du lieu chang han nhu bo sung mot tin đau (packet header) đe chuan bi cho viec truyen goi tin đo, roi thuc su truyen frame du lieu qua mot moi truong vat ly.
Đoi voi truy nhap Internet qua modem quay so, cac goi IP thuong đuoc truyen bang cach su dung giao thuc PPP. Đoi voi truy nhap Internet bang thong rong (broadband) nhu ADSL hay modem cap, giao thuc PPPoE thuong đuoc su dung. Mang day cuc bo (local wired network') thuong su dung Ethernet, con mang khong day cuc bo thuong dung chuan IEEE 802.11. Đoi voi cac mang dien rong (wide-area network), cac giao thuc thuong đuoc su dung la PPP đoi voi cac đuong T-carrier hoac E-carrier, Frame relay, ATM (Asynchronous Transfer Mode), hoac giao thuc packet over SONET/SDH (POS).
Tang lien ket con co the la tang noi cac goi tin đuoc chan (intercepted) đe gui qua mot mang rieng ao (virtual private network). Khi xong viec, du lieu tang lien ket đuoc coi la du lieu cua ung dung va tiep tuc đi xuong theo chong giao thuc TCP/IP đe đuoc thuc su truyen đi. Tai đau nhan, du lieu đi len theo chong TCP/IP hai lan (mot lan cho mang rieng ao va lan thu hai cho viec đinh tuyen).
Tang lien ket con co the đuoc xem la bao gom ca tang vat ly - tang la ket hop cua cac thanh phan mang vat ly thuc su (hub, cac bo lap (repeater), cap mang, cap quang, cap đong truc (coaxial cable), card mang, cac HBA (Host Bus Adapter) va cac thiet bi noi mang co lien quan: RJ-45, BNC, etc), va cac đac ta muc thap ve cac tin hieu (muc hieu đien the, tan so, v.v..).


Cac cai đat KA9Q PPJ
lwIP
Hien nay, mot so he đieu hanh thuong mai co bao gom va cai đat san chong TCP/IP. Đoi voi đa so nguoi dung, chung ta khong can phai lung tim ban lap trinh thuc thi cua no. TCP/IP đuoc bao gom trong tat ca cac phien ban Unix thuong mai va cac phan phoi cua Linux, cung nhu voi Mac OS X, Microsoft Windows, va Windows Server.


Sach tham khao Internet Engineering Task Force (1989). RFC 1122 - Requirements for Internet Hosts -- Communication Layers.
F. Kurose, James; W. Ross, Keith (2013). Computer Networking A Top Down Approach, 6th edition. ISBN 0-13-285620-4.


Tham khao Đoc them Andrew S. Tanenbaum. Computer Networks. ISBN 0-13-066102-3
Douglas E. Comer. Internetworking with TCP/IP - Principles, Protocols and Architecture. ISBN 86-7991-142-9 (Đieu hanh lien ket mang voi TCP/IP - nguyen ly, giao thuc va kien truc)
Joseph G. Davies va Thomas F. Lee. Microsoft Windows Server 2003 TCP/IP Protocols and Services. ISBN 0-7356-1291-9 (Giao thuc va dich vu TCP/IP trong Microsoft Windows Server 2003)
Craig Hunt TCP/IP Network Administration. O'Reilly (1998) ISBN 1-56592-322-7 (Quan ly mang TCP/IP)
W. Richard Stevens. The Protocols (TCP/IP Illustrated, Volume 1). Addison-Wesley Professional; 1st edition (ngay 31 thang 12 nam 1993). ISBN 0-201-63346-9 (Giao thuc (Minh hoa TCP/IP, tap 1))
Ian McLean. Windows(R) 2000 TCP/IP Black Book ISBN 1-57610-687-X (So bia đen ve TCP/IP trong Windows(R) 2000)


Xem them Mo hinh OSI (OSI Model)
Mo hinh cua Bo Quoc phong My (DoD Model)
Danh sach cac cong cua TCP va UDP (List of TCP and UDP port numbers)


Lien ket ngoai Tieng Anh:

RFC 1180 Huong dan ve TCP/IP - tai lieu cua Internet Engineering Task Force (thang 1 nam 1991)
TCP/IP Cac cau hoi thuong gap
The TCP/IP Guide - Giai thich ve cac giao thuc va cac quy trinh co lien quan
TCP/IP Modem Tutorial Luu tru ngay 16 thang 6 nam 2006 tai Wayback Machine
Mot nghien cuu cua tap chi ARPANET TCP/IP Digest
So đo day TCP/IP
Internet thuc hanh Luu tru ngay 11 thang 8 nam 2007 tai Wayback Machine
Ateneo Network Research Group Nghien cuu ve TCP/IP tai Đai hoc Ateneo de Manila
Thu muc ve TCP/IP & Informational Resource. Luu tru ngay 13 thang 8 nam 2006 tai Wayback Machine
Mot chuong trong cuon sach "Understanding TCP/IP".
TCP/IP Tutorial