Mod (đoc la mot, viet tat cua modification, nghia đen: su sua đoi) la mot su thay đoi cua nguoi choi hoac nguoi ham mo cua mot tro choi đien tu thay đoi mot hoac nhieu khia canh cua tro choi đo, chang han nhu đo hoa hoac hanh xu trong tro choi. Cac mod co the bao gom tu nhung thay đoi nho va tinh chinh đe hoan thanh đai tu, va co the mo rong gia tri choi lai va su quan tam cua tro choi.
Viec sua đoi tro choi cung co the đuoc hieu la hanh đong tim kiem va cai đat cac ban mod cho tro choi cua nguoi choi, nhung hanh đong đieu chinh cac cai đat va tuy chon co san khong thuc su la sua đoi.
Mod đuoc cho la tro thanh mot yeu to ngay cang quan trong trong thanh cong thuong mai cua mot so tro choi, vi chung them chieu sau cho tro choi goc, va co the vua huu ich cho nguoi choi vua la phuong tien the hien ban than.
Moi nguoi co the tro thanh nguoi ham mo cua cac mod cu the, ngoai nhung nguoi ham mo tro choi ma ho tham gia, chang han nhu yeu cau cac tinh nang va thay đoi cho cac mod nay. Trong truong hop cac mod rat pho bien, nguoi choi co the phai lam ro rang ho đang đe cap đen tro choi chua đuoc sua đoi khi noi ve viec choi mot tro choi. Thuat ngu vanilla thuong đuoc su dung đe lam cho su khac biet nay. Chang han "Vanilla Battlefield 1942" đe cap đen tro choi Battlefield 1942 goc, chua mod (đo che).
Ngay tu nhung nam 1980, cac mod tro choi video cung đa đuoc su dung cho muc đich duy nhat la tao ra nghe thuat, trai nguoc voi mot tro choi thuc te. Đieu nay co the bao gom ghi lai cac hanh đong trong tro choi nhu mot bo phim, cung nhu co gang tai tao cac khu vuc thuc te trong tro choi ma khong lien quan đen gia tri choi tro choi. Đieu nay đa dan đen su gia tang cua sua đoi tro choi video nghe thuat, cung nhu machinima va demoscene.


Phat trien Nhieu mod khong đuoc cac nha tao ra cong khai phat hanh cho cong đong game thu. Mot so mod rat gioi han va chi bao gom mot so thay đoi gameplay hoac tham chi chi la man hinh tai trong khac, trong khi cac mod khac la nhung su thay đoi toan dien va co the sua đoi noi dung va gameplay mot cach rong rai. Mot so mod tro nen rat pho bien va bien chung thanh nhung tro choi rieng biet, voi quyen đuoc mua lai va bien thanh mot su sua đoi chinh thuc, hoac trong mot so truong hop la mot tua đe đoc lap khong yeu cau tro choi goc đe choi.
Ky nang ky thuat va xa hoi đuoc yeu cau đe tao ra mot mod. Mot nhom cac nha phat trien mod co the cung nhau thanh lap mot  "mod team".
Doom (1993) la tro choi đau tien co cong đong modding lon. Đoi lai cho nen tang ky thuat đe mod, id Software khang đinh rang cac mod chi hoat đong voi phien ban ban le cua tro choi (khong phai phien ban thu nghiem), đieu nay đuoc ton trong boi cac nha modding va lam tang doanh so ban hang cua Doom. Mot yeu to khac lam noi tieng viec modding Doom la su pho bien ngay cang tang cua mang Internet, cho phep cac cong đong modding hinh thanh. Cac mod cho Quake (1996) nhu "Capture the Flag" va "Team Fortress" đa tro thanh cac tinh nang tieu chuan trong cac tro choi sau nay thuoc the loai ban sung. Trong khi cac tro choi ban sung goc nhin thu nhat pho bien đe mod, the loai virtual pet voi cac tro choi nhu Petz (1995) va Creatures (1996) đa tao đieu kien cho cac nha modder tre tuoi, đac biet la cac co gai.


= Cong cu =
Cong cu tao mod la mot loat cac bo cong cu xay dung đe tao ra mod cho mot tro choi. Cac cong cu tao mod thuong mai đau tien la Boulder Dash Construction Kit (1986) va The Bard's Tale Construction Set (1991), cho phep nguoi dung tao ra thiet ke tro choi trong cac loat game đo. Tuy nhien, cong cu tao mod thanh cong hon trong giai đoan đau la Forgotten Realms: Unlimited Adventures nam 1992 cua Strategic Simulations, Inc., cho phep nguoi dung xay dung cac tro choi dua tren the gioi game đa đuoc ra mat voi tro choi Pool of Radiance.
Đen giua nhung nam 1990, cac cong cu tao mod thuong đuoc cung cap kem theo cac tro choi tren PC, va đen đau nhung nam 2000, mot tro choi đuoc ra mat ma khong co cong cu tao mod đuoc coi la đang chu y hon trong cac đanh gia. Maxis đa phat hanh cac cong cu tao mod cho The Sims (2000) truoc ca tro choi chinh, dan đen viec co san mot loat mod do fan tao ra ngay tu khi ra mat. Chien dich quang cao cho Neverwinter Nights (2002) tap trung vao Aurora toolset đi kem. World Editor cho Warcraft III (2002) cho phep tao ra nhieu kich ban tuy chinh hoac ban đo cho tro choi, bao gom nhieu ban đo tower defense va multiplayer online battle arena, trong đo noi bat nhat la Defense of the Ancients. Viec cung cap cong cu van đuoc coi la cach thuc te nhat ma mot cong ty co the thong bao cho nguoi ham mo biet rang tro choi cua ho mo cua cho viec modding. Nguoi ham mo cung co the su dung va tao ra cac cong cu phan mem ma nguon mo đe modding tro choi.
Cung co cac cong cu phan phoi noi dung mien phi co san giup viec choi cac mod de dang hon. Chung giup quan ly viec tai xuong, cap nhat va cai đat mod đe cho phep nhung nguoi khong thanh thao ve ky thuat co the choi đuoc. Dich vu "Workshop" cua Steam, vi du, cho phep nguoi dung de dang tai xuong va cai đat cac mod trong cac tro choi đuoc ho tro.


= Ho tro mod trong tro choi =
Kha nang thay đoi cua nguoi dung cuoi trong tro choi thay đoi rat nhieu, mac du co the khong co moi tuong quan nhieu đoi voi so luong va chat luong cua cac mod đuoc tao ra cho mot tro choi.
Noi chung, nhung tro choi thuan tien cho viec sua đoi se xac đinh cac bien gameplay trong cac tep van ban hoac đinh dang tep khac khong thuoc so huu (vi du nhu trong loat tro choi Civilization nguoi choi co the thay đoi toc đo di chuyen tren đuong va nhieu yeu to khac), va co đo hoa theo đinh dang chuan nhu bitmaps. Nha phat hanh cung co the xac đinh tinh than thien voi mod trong cach cac tep nguon quan trong đuoc cung cap, chang han nhu Doom co tai san nghe thuat rieng biet voi chuong trinh chinh, cho phep chung đuoc chia se va sua đoi.
Cac tro choi co su ho tro khac nhau tu cac nha phat hanh cua ho cho viec sua đoi, nhung thuong yeu cau phan mem chuyen nghiep đat tien đe tao ra. Mot vi du nhu Homeworld 2, yeu cau chuong trinh Maya đe xay dung cac đoi tuong moi trong tro choi. Tuy nhien, co cac phien ban mien phi cua Maya va cac phan mem mo hinh hoa tien tien khac. Cung co cac chuong trinh mo hinh hoa mien phi va tham chi ma nguon mo (nhu Blender) co the đuoc su dung.
Đoi voi nhung mod nang cao nhu Desert Combat la nhung su chuyen đoi toan bo, can su dung phan mem mo hinh hoa va tao hinh phuc tap đe tao noi dung goc. Cac mod nang cao co the sanh ngang ve đo phuc tap va cong viec so voi viec tao noi dung tro choi goc (ngoai tru chinh engine), khien su khac biet ve đo de dang trong viec modding tro nen nho so voi tong luong cong viec yeu cau. Viec co mot engine de dang nhap mo hinh vi du nhung khong giup ich nhieu trong viec nghien cuu, mo hinh hoa va tao hinh anh thuc te cho mot vat pham trong tro choi. Ket qua la, cac đac điem khac cua tro choi nhu su pho bien va kha nang se co tac đong chu đao đen so luong mod đuoc tao ra cho tro choi boi nguoi dung.
Mot tro choi cho phep modding đuoc goi la "moddable". The Elder Scrolls V: Skyrim cung voi cac phien ban truoc đo nhu Morrowind va Oblivion la nhung vi du ve tro choi co kha nang modding cao, voi mot trinh chinh sua chinh thuc co san đe tai xuong tu nha phat trien. Daggerfall it thich hop cho modding hon, nhung van co mot so nguoi phat hanh nhung sua đoi rieng cua ho. Mot so sua đoi nhu Gunslingers Academy đa co y lam cho tro choi de modding hon bang cach them ho tro scripting hoac externalizing code co ban. Supreme Commander đa đe ra muc tieu tro thanh "tro choi co the tuy chinh nhat" va bao gom mot trinh quan ly mod cho phep modding mo-đun, cho phep su dung nhieu mod cung mot luc.
Hien nay, nganh cong nghiep tro choi đang đat ra cau hoi ve muc đo nen đon nhan đong gop cua nguoi choi trong viec tao noi dung moi cho tro choi hoac cong đong mod la mot phan cua cau truc trong tro choi. Mot so cong ty phan mem cong khai chap nhan va tham chi khuyen khich nhung cong đong nhu vay. Tuy nhien, co nhung cong ty đa chon bao quanh tro choi cua ho trong cac che đo ban quyen hoac che đo So huu Tri tue (IPR) đuoc kiem soat chat che va đong cua cac trang web ma ho coi la vi pham quyen so huu cua tro choi. Cac tro choi pho bien co the co hang chuc ngan mod đuoc tao cho chung. Cac trang web pho bien danh rieng cho mod bao gom Nexus Mods, APKJoymi, GameBanana, Mod DB va Steam Workshop.


= Van đe ve di đong =
Đoi voi cac tro choi đa nen tang, cac mod viet cho phien ban Windows khong luon tuong thich voi phien ban Mac OS X va/hoac Linux cua tro choi. Phan lon đieu nay la do su quan tam cua nha phat hanh đat muc đo uu tien cao hon cho viec chuyen đoi phien ban chinh cua tro choi, trong khi phan bo tai nguyen đe sua chua chuyen đoi cac chuc nang cu the cua mod co the khong hieu qua ve chi phi đoi voi thi phan nho hon cua cac nen tang thay the. Vi du, Battlefield 1942, đuoc port len Mac OS X boi Aspyr, gap van đe truy cap tep tin đac biet đoi voi cac mod cho đen ban va 1.61D. Unreal Tournament 2004 khong co menu mod cong đong hoat đong tren phien ban Mac OS X va, cho đen ban va 3369, gap khong tuong thich đo hoa voi mot so mod nhu Red Orchestra va Metaball.
Ngoai ra, cac mod đuoc bien dich thanh thu vien cu the cho tung nen tang, nhu trong truong hop cua Doom 3, thuong chi đuoc xay dung cho nen tang Windows, dan đen thieu tinh tuong thich đa nen tang ngay ca khi tro choi goc co tinh di đong cao. Trong cung quy luat suy luan nay, cac cong cu phat trien mod thuong chi co san tren nen tang Windows. Cong cu Doom 3 Radiant cua id Software va UnrealEd cua Epic Games la nhung vi du cho đieu nay.
Cac nhom mod khong co tai nguyen hoac kien thuc đe phat trien mod cho cac nen tang thay the đoi khi se thue ngoai ma nguon va tai san nghe thuat cua ho cho cac ca nhan hoac nhom co kha nang chuyen đoi mod.
Trang web chuyen biet ve mod cho Mac, Macologist, đa tao ra cac cong cu khoi chay GUI va trinh cai đat cho nhieu mod UT2004, cung nhu giai quyet cac van đe chuyen đoi đa nen tang cho cac mod cua cac tro choi khac.


= Hau qua hoac loi ich khong ngo tu viec modding =
Vao thang 1 nam 2005, co thong bao rang trong tro choi The Sims 2 (2004), cac ban mod thay đoi hanh vi đo vat va tro choi đang khong mong đoi đuoc truyen cho nguoi choi khac thong qua tinh nang "trao đoi" tren trang web chinh thuc, dan đen thay đoi hanh vi tro choi ma khong co canh bao truoc.
Sau su co voi mod Hot Coffee, co nhung yeu cau tu nganh cong nghiep đe kiem soat modders tot hon. Co lo ngai ve nhung mod hien thi su tran trui, va Bethesda khong cho phep cac mod co noi dung nhu vay đuoc tai len trang web cua ho. Nexus cho phep cac mod cho phep su tran trui mien la khong co su tran trui trong hinh anh xem truoc. Mot trong nhung mod pho bien nhat cua loai nay la Caliente's Beautiful Bodies Edition, cho phep chinh sua co the trong Skyrim va Fallout 4 cua Bethesda, va đa đuoc tai xuong it nhat 8,2 trieu lan.
Nam 2015, thanh vien tu trang fan Grand Theft Auto la GTAForums đa bao cao ve truong hop phan mem đoc hai đuoc luu thong qua cac mod viet bang .NET Framework cho Grand Theft Auto V. Hai trong so cac mod đuoc đe cap, goi la "Angry Planes" va "No Clip", đi kem voi ma code đe tai mot cong cu truy cap tu xa va mot keylogger đe đanh cap thong tin đang nhap tai khoan Facebook va Steam. Cac mod đuoc đe cap đa bi ngung luu thong, va nguoi choi bi anh huong đuoc khuyen nghi thay đoi mat khau tai khoan mang xa hoi va lam sach may tinh cua ho.


= Đong luc cua modder =
Internet cung cap mot phuong tien gia re đe quang ba va phan phoi noi dung do nguoi dung tao ra nhu cac mod, mot khia canh thuong đuoc biet đen voi ten Web 2.0. Viec tao mod tro choi đuoc mieu ta nhu viec ket hop lai cac tro choi va co the đuoc coi la mot phan cua van hoa remix nhu mo ta boi Lawrence Lessig, hoac nhu mot nguoi ke tuc van hoa hacker vui tuoi đa tao ra nhung tro choi video đau tien.
Cac mod co the đong thoi huu ich cho nguoi choi va la mot phuong tien đe to bay ban than. Olli Sotamaa đa xac đinh ba đong co cho nguoi ham mo đe tao ra cac mod: đe va loi trong tro choi, đe to bay ban than, va đe co mot chan trong canh cua cua nganh cong nghiep tro choi đien tu. Đa đuoc nhan thay rang nhung đong co nay bao gom ca nhung đong co noi tai va ngoai tai. Poor cho rang viec tro thanh mot chuyen gia khong phai la mot đong co chinh cua nguoi tao mod, nhan manh rang ho co xu huong co mot cong đong manh me, va nhung nguoi tao mod lon tuoi hon, nhung nguoi co the đa co su nghiep on đinh, khong co đong co lon hon vi kha nang tro thanh chuyen gia so voi nhung nguoi tao mod tre hon.


Lich su Mot trong nhung tro choi đau tien ho tro viec sua đoi cua nguoi dung duoi dang goi la Lode Runner (1983), bao gom mot trinh chinh sua cap đo ma nguoi dung co the tao va luu tru cac cap đo đe chia se voi nguoi choi khac tren cung mot may tinh.
Wolfenstein 3D (1992) cua id Software, mot trong nhung tro choi ban sung goc nhin thu nhat som nhat, đuoc phat hanh duoi mot dang khong danh cho nguoi dung co the chinh sua tro choi, nhung nguoi dung đa tim cach thay đoi cac tep tin cua tro choi sau khi kham pha chung đe tim vi tri du lieu va tao ra cap đo va đo hoa cua rieng ho. Vi vay, khi id phat trien tro choi tiep theo cua ho, Doom, ho chu đong tach rieng cong cu xu ly tro choi va cac khia canh khac lien quan đen hoat đong cua tro choi khoi cac cap đo va đo hoa cua tro choi, đat chung vao mot tep WAD, viet tat cua "Where's All the Data?" (Du lieu o đau?). Bang cach nay, nguoi tao mod chi can thay đoi tep WAD đe mod tro choi, khoi đau cho nhieu du an modding Doom. Phuong phap tach biet tep du lieu khoi tep thuc thi tro nen quan trong cho viec modding cua tro choi video trong tuong lai.


Tinh trang chinh thuc cua cac mod Cac mod co the keo dai tuoi tho cua tro choi, vi du nhu Half-Life (1998), ma tang doanh so ban hang trong ba nam đau tu khi phat hanh. Theo giam đoc marketing cua Valve, tuoi tho thong thuong cua mot tro choi se la tu 12 đen 18 thang, ngay ca khi no la mot "sieu hit". Vao đau nam 2012, ban mod DayZ cho ARMA 2 đuoc phat hanh va gay ra mot su tang đang ke ve doanh so ban hang cho tro choi ba nam tuoi, đua no len vi tri hang đau trong doanh so ban hang truc tuyen trong nhieu thang va ban đuoc hon 300.000 ban cho tro choi. Trong mot so truong hop, cac nha tao mod chong lai viec vi pham ban quyen đa tao ra cac mod ap dung viec su dung ban sao hop phap cua tro choi.
Half-Life đa co mot trien lam mod hang nam do Valve to chuc, bat đau tu nam 1999, trung bay nhung tro choi moi đuoc xay dung bang cong cu cua Half-Life.
Vi su pho bien va chat luong ngay cang tang cua viec tao mod, mot so nha phat trien, nhu Firaxis, đa bao gom cac mod do nguoi ham mo tao ra trong cac phien ban mo rong chinh thuc. Mot truong hop tuong tu la cua Valve, khi ho thue nha thiet ke chinh cua Defense of the Ancients la IceFrog đe phat trien Dota 2.
Vi du, mot so ban đo, kich ban va mod do nguoi ham mo tao ra, nhu bo suu tap "Best of the Net" va "Double Your Pleasure", đa đuoc bao gom trong ban mo rong Fantastic Worlds cua Civilization II va ban mo rong Play the World cua Civilization III, va trong ban mo rong Beyond the Sword cua Civilization IV, hai mod hien co, Rhye's and Fall of Civilization va Fall from Heaven, đa đuoc bao gom trong ban mo rong (phan sau thong qua mot phien ban tach roi mang ten Age of Ice). Sid Meier, nguoi đa phan đoi viec ho tro mod trong Civilization II, noi rang "suc manh cua cong đong modding chinh la ly do duy nhat ma series nay con ton tai".


= Tinh trang phap ly cua mod =

Phap luat ban quyen lien quan đen tro choi đien tu va goi mod la mot van đe phap ly đang tien trien va chua đuoc giai quyet hoan toan. Su khong chac chan phap ly xoay quanh viec ben nao la chu so huu ban quyen hop phap cua cac mod trong goi - cong ty san xuat tro choi, nguoi su dung cuoi tao ra bo suu tap, hay cac nha tao mod ca nhan. Tro choi đien tu đuoc bao ve boi luat ban quyen nhu mot "tac pham van hoc". Trong ngu canh Hoa Ky, cach thuc ma nguoi tao mod tiep can ma nguon cua tro choi đe mod co the vi pham Đao luat Ban quyen Thien nien ky Ky thuat so hoac Đao luat Lam dung May tinh hoac tham chi chi thoa thuan cap phep su dung cuoi (EULA). Hau het cac EULA cam modder ban cac mod cua ho. Mot van đe đac biet cua cac cong ty la viec su dung tai lieu co ban quyen cua mot cong ty khac trong cac mod, chang han nhu mod "Aliens vs. Predator" cua Quake, đa gay tranh cai phap ly boi 20th Century Fox. Mot so cong ty, nhu Nintendo, ngan chan viec modding thong qua kien tung manh me, cac EULA va Đieu khoan va Đieu kien nghiem ngat cho tai san cua ho. Chinh cac mod co the mang vao cac yeu to khac co ban quyen vao tro choi đien tu gay them kho khan trong van đe nay.
Mot so nguoi coi viec su dung tai lieu co ban quyen cua fan trong cac mod la mot phan cua "nen kinh te đao đuc" va phat trien cac quy tac ve viec tai su dung tai lieu nay, thuong đat đuoc mot he thong chia se so huu chung, trong đo cac mod va ma nguon đuoc chia se mien phi voi muc tieu chung cho loi ich cong đong. Mot so luan điem cho rang cac mod hoan toan chuyen đoi co the đuoc bao ho o Hoa Ky duoi khai niem su dung hop ly.
Modding co the đuoc so sanh voi phong trao phan mem ma nguon mo va phat trien tro choi đien tu ma nguon mo.
Nam 2006, mot phan ly do Second Life tao ra su quan tam la do noi dung do nguoi dung tao ra (mod) la trung tam cua trai nghiem va quyen so huu tri tue van thuoc ve nguoi tao nguoi choi. Đieu nay đa đuoc nha phat hanh phat trien thanh mot thi truong.


= Tranh cai xung quanh cac ban mod tra phi =
Vao thang 4 nam 2015, Valve trien khai tinh nang "mod tra phi" len Steam; tro choi đau tien trien khai tinh nang nay la The Elder Scrolls V: Skyrim. Hanh đong nay đa gay ra su phan đoi nhanh chong tu cong đong modding, va sau mot đot phan anh to lon ve cac mod co gia cao, noi dung đuoc xuat ban ma khong co su đong y cua tac gia va lo ngai ve cac mod chua noi dung ban quyen cua ben thu ba (tuc la tai lieu ma khong phai Valve hay nguoi tao mod so huu), Valve đa hoan toan ngung tinh nang 'mod tra phi' va đong y hoan tien cho nhung nguoi đa chi tien đe mua mod. Cac moi quan ngai khac bao gom viec co kha nang mod tro choi la mot ly do vi sao nguoi choi mua tro choi tren PC, va lo ngai rang nhung nguoi moi vao nghe modding se khong the xay dung len nhung nen tang san co bang cach mod cac mod hien co, va cac nhom mod se tro nen khong the lam viec. Viec loai bo he thong nay cung bi chi trich.


Tham khao