Quan he Đai Loan – Hoa Ky la chi quan he song phuong giua  Hop chung quoc Hoa Ky va Trung Hoa Dan Quoc. Truoc nam 1979, hai ben co quan he ngoai giao chinh thuc, sau đo gian đoan do Hoa Ky va Cong hoa Nhan dan Trung Hoa thiet lap quan he ngoai giao. Tuy nhien, hai ben van giao luu chinh thuc tren mot so van đe. Sau khi đoan tuyet quan he ngoai giao, hai ben lap co cau đai dien co tinh chat đai su quan o thu đo đoi phuong. Do Hoa Ky co tinh chat quan trong trong chinh tri, kinh te va quan su cua Trung Hoa Dan Quoc, nen Chinh phu Trung Hoa Dan Quoc nhin nhan đay la trong điem trong cong tac ngoai giao.


Lich su quan he truoc nam 1949 Nam 1854, Cong su Hoa Ky tai Nhat Ban la Townsend Harris đe xuat voi Bo Ngoai giao Hoa Ky chu truong nen mua Đai Loan tu nha Thanh đe cung co loi ich thuong nghiep tai chau A, song van đe no le da đen tai Hoa Ky luc bay gio ngay cang nghiem trong, khien Hoa Ky khong muon can du van đe Đai Loan, đe an nay cuoi cung bi phu quyet.
Ngay 12 thang 3 nam 1867, tau buon hieu Rover cua Hoa Ky bi chim tai duyen hai bo tay Đai Loan do đam phai đa ngam, sau khi muoi ba thuyen vien len bo đa bi nguoi Bai Loan tai đia phuong sat hai vi cho la ke xam luoc. Trong su kien, duy co mot thuy thu que Quang Đong con song, ong đi đen Đa Cau (nay la Cao Hung) bao cao quan phu trieu đinh Thanh. Lanh su Hoa Ky tai Ha Mon la Charles Le Gendre biet tin lien đen Đai Loan, co gang lien he truc tiep voi dan nguyen tru, ket qua la bi tu choi cho vao bo. Thang 6, quan My đi bao thu nguoi Bai Loan, hai ben trien khai chien đau, ket qua nguoi Bai Loan chien thang, quan My triet thoai, hanh đong lan nay đuoc goi trong lich su Hoa Ky la "vien chinh Formosa" hoac "vien chinh Đai Loan nam 1867". Sau su viec, thai đo cua chinh phu Hoa Ky chuyen sang cung ran. Trieu đinh Thanh lo ngai đac toi voi phia My, phai 500 binh si tien ve phia nam, song tren đuong bi can tro nen khong tien đuoc. Ngay 10 thang 10, do trieu đinh Thanh khong giai quyet đuoc, Charles Le Gendre tu đi cung sau nguoi phien dich, giao thiep truc tiep voi nguoi lanh đao toc Bai Loan la Tauketok, hai ben tien toi hiep nghi mieng, đong y trao tra thu cap cua vo chong thuyen truong Henry va vat pham bi cuop, đong thoi đong y khong tai dien viec sat hai nguoi bi đam thuyen. Ngay 28 thang 2 nam 1869, Charles Le Gendre va Tauketok lai gap mat, hai ben chinh thuc ky ket hiep đinh van ban, su kien tau Rover ket thuc.
Sau khi that bai trong Chien tranh Thanh-Nhat, trieu đinh Thanh ky ket đieu uoc Shimonoseki cat nhuong đao Đai Loan va quan đao Banh Ho cho Nhat Ban. Cuu Bo truong Ngoai giao Hoa Ky John W. Foster đam nhiem cong viec co van phap luat cho Ly Hong Chuong, Ly Kinh Phuong, phu trach hiep tro chap hanh viec cat nhuong Đai Loan. Nguoi Đai Loan lap ra Đai Loan Dan chu quoc đoi khang voi Nhat Ban, đai tong thong lam thoi la Đuong Canh Tung, đai tuong quan la Luu Vinh Phuc. Quan Nhat sau đo dung vu luc chiem linh thanh cong Đai Loan. Thoi ky Nhat Ban cai tri Đai Loan, Hoa Ky co lanh su quan tai Đai Bac. Do la mot thuoc đia cua Nhat Ban, sau khi Chien tranh Thai Binh Duong bung phat, Đai Loan tro thanh mot trong cac muc tieu hang đau bi Đong Minh do Hoa Ky lanh đao tan cong.


= Thap nien 1950 =
Sau khi Chinh phu Trung Hoa Dan Quoc doi sang Đai Loan, ngay 5 thang 1 nam 1950, Tong thong Hoa Ky Harry S. Truman tuyen bo tiep tuc vien tro kinh te cho Đai Loan, "khong can thiep tranh chap eo bien Đai Loan". Ngay 13 thang 1, phu nhan cua Tuong Gioi Thach la Tong My Linh roi Hoa Ky đen Đai Loan. Ngay 25 thang 1, Bo Ngoai giao Hoa Ky đua ra bang chung Lien Xo xam chiem Trung Quoc. Ngay 10 thang 2, Bo Ngoai giao Hoa Ky chinh thuc tuyen bo: Chinh phu Hoa Ky thua nhan Chinh phu Trung Hoa Dan Quoc la chinh phu cua Trung Quoc; Bo Ngoai giao Hoa Ky phan đoi thi hanh trung cau dan y tai Đai Loan đe quyet đinh Đai Loan co nen tiep tuc la mot tinh cua Trung Quoc, uy thac quan ly, hay thanh mot nuoc đoc lap. Ngay 15 thang 3, Uy ban Ngoai giao cua Thuong nghi vien va Ha nghi vien Hoa Ky thong qua đe an cuu vien 50 trieu USD cho Trung Hoa Dan Quoc. Ngay 21 thang 3, Uy ban Ngoai giao cua luong vien thong qua "đe an vien tro 50 trieu USD". Ngay 23 thang 5, tuyen bay giua Đai Loan va Hoa Ky chinh thuc khai truong. Cung thang, Bo Ngoai giao Hoa Ky tuyen bo tiep tuc vien tro kinh te cho Trung Hoa Dan Quoc. Ngay 25 thang 6, Chien tranh Trieu Tien bung phat. Chinh phu Hoa Ky quyet đinh đua Đai Loan vao he thong phong thu Thai Binh Duong. Ngay 27 thang 6, Tong thong Truman tuyen bo Đe that Ham đoi hiep tro phong thu Đai Loan. Hoa Ky ngan chan bat ky cuoc tan cong nao vao Đai Loan, quan he đuoc cai thien nhieu, cuoc chien nay khien the gioi tu do xem trong Đai Loan. Ngay 29 thang 6, Bo truong Ngoai giao Hoa Ky Dean Acheson trong buoi chieu đai ky gia noi rang "Ham đoi My phong ho Đai Loan, khong lien quan đen đia vi Đai Loan". Thang 7, Tu lenh Đe that Ham đoi Arthur Dewey Struble yet kien Tuong Gioi Thach, thao luan van đe tang cuong lien he Đai-My. Ngay 29 thang 7, Bo Ngoai giao Hoa Ky bo nhiem Karl L. Rankin lam cong su tai Trung Hoa Dan Quoc. Thang 8, thong soai lien quan Lien Hop Quoc tai Trieu Tien la Douglas MacArthur tham Đai Loan, Tuong Gioi Thach hai lan tiep kien hoi đam, đong thoi lan luot co phat bieu tuyen bo, Tuong Gioi Thach phat bieu đam thoai voi MacArthur nham thiet lap co so Đai-My cung bao ve Đai Loan va hop tac quan su. Thang 9, Tro ly Bo truong Ngoai giao Hoa Ky ve su vu Vien Đong la Dean Rusk phat bieu chinh sach Vien Đong la duy tri huu nghi truyen thong My-Trung, tiep tuc vien tro kinh te, quan su cho Đai Loan. Hoa Ky ban bo cam van Trung Quoc đai luc. Tuong Gioi Thach lan luot goi đien cho MacArthur va Tong thong Han Quoc Ly Thua Van, chuc mung thang loi đo bo Incheon, tai chiem Seoul. Ngay 30 thang 11, Hoa Ky phu quyet đe xuat cua đai dien Trung Quoc đai luc ve "Van đe Hoa Ky xam luoc Đai Loan" tai Hoi đong Bao an Lien Hop Quoc.
Thang 2 nam 1951, Co van Bo Ngoai giao Hoa Ky John Foster Dulles đen tham Đoan truong Ha The Le cua Đoan đai bieu Đai Loan tai Nhat Ban, trao đoi y kien ve hoa uoc voi Nhat Ban. Đai-My lay phuong thuc trao đoi cong ham thiet lap "Hiep đinh tuong tro phong thu". Ngay 1 thang 5, đoan quan su Hoa Ky vien tro Trung Hoa Dan Quoc chinh thuc đuoc thanh lap, đen ngay 2 thang 5 bat đau lam viec tai Đai Bac. Ngay 2 thang 6, van kien ve tuong lai cua Đai Loan nam 1950 cua Bo Ngoai giao Hoa Ky đuoc Thuong nghi vien cong bo Thang 7, Tuong Gioi Thach tiep kien Thong đoc bang New York Thomas E. Dewey đen tham Đai Loan, đong thoi trien khai hoi đam. Thang 10, Tuong Gioi Thach khi tiep kien ky gia cua "New York Herald Tribune" co bieu thi rang cac quoc gia chong cong hanh đong thong nhat thi moi co the tranh đai chien the gioi; đong thoi canh cao cac quoc gia đong minh rang Trung Quoc cong san se xam pham Viet Nam.
Thang 2 nam 1953, Tong thong Hoa Ky Dwight D. Eisenhower nghe theo Quoc hoi tu van, quyet đinh giai tru trung lap hoa eo bien Đai Loan, ha lenh Đe that Ham đoi bai bo thi hanh "tuan tra trung lap" eo bien Đai Loan. Tuong Gioi Thach ra tuyen bo xac nhan đong thai nay cua Eisenhower la hop ly va la đong thai minh bach. Ngay 27 thang 2, Hoa Ky tuyen bo bo nhiem Karl L. Rankin lam đai su tai Trung Hoa Dan Quoc, ong trinh quoc thu vao thang 4. Thang 11, Pho Tong thong Hoa Ky Richard Nixon đen tham Đai Loan, Tuong Gioi Thach va Nixon hai lan gap mat hoi đam. Thang 6 nam 1954, Hai quan Trung Hoa Dan Quoc chan bat tau cho dau "Tuapse" cua Lien Xo. Thang 9, Bo truong Ngoai giao Hoa Ky John Foster Dulles sang tham Đai Loan, cung Tuong Gioi Thach hoi đam van đe huu quan Đai-My Ngay 3 thang 12, "Hiep uoc Phong ngu chung My-Trung" đuoc chinh thuc ky ket tai Washington D.C..
Ngay 20 thang 1 nam 1955, Quan Giai phong Nhan dan Trung Quoc tien hanh "Chien dich Nhat Giang Son" tai ven bo Chiet Giang, toan bo quan đon tru cua Trung Hoa Dan Quoc tren đao thiet mang. Ngay 29 thang 1, Quoc hoi Hoa Ky thong qua "Nghi quyet Formosa 1955", trao quyen cho Tong thong Hoa Ky co the su dung vu luc bao ve an ninh cua Đai Loan. Thang 2, Bo Ngoai giao Hoa Ky tuyen bo: Hoa Ky quyet khong tham gia hoi nghi quoc te nao thao luan van đe Đai Loan ma khong co đai bieu cua Trung Hoa Dan Quoc. Thang 3, Hiep uoc Phong thu chung My-Trung co hieu luc, Bo truong Ngoai giao Hoa Ky John Foster Dulles đen Đai Loan cung chinh phu Dan Quoc trao đoi van kien phe chuan, đong thoi yet kien Tuong Gioi Thach thao luan van đe hiep tro phong thu huu quan. Ngay 21 thang 3, Tuong Gioi Thach nghiem tuc bieu thi voi Arthur Ochs Sulzberger cua "The New York Times" rang se nhat đinh chien đau vi Kim Mon-Ma To (hai quan đao gan bo bien Trung Quoc đai luc), quyet tam chien đau đen nguoi cuoi cung. Ngay 23 thang 3, Tuong Gioi Thach bieu thi voi Sulzberger rang phan no truoc viec Đong Minh kien nghi chinh phu cua ong tu bo cac đao duyen hai Trung Quoc đai luc, rang se sai lam neu nghi ho bo Đai Tran thi cung se bo Ma To-Kim Mon Ngay 16 thang 3, Tong thong Dwight D. Eisenhower ra tuyen bo rang neu nhu Trung Quoc đai luc khuech đai chien tranh tai Kim Mon, Ma To, Hoa Ky se su dung vu khi nguyen tu. Ngay 30 thang 3, Eisenhower tuyen bo: Hoa Ky quyet đinh hiep tro phong thu Kim Mon, Ma To. Ngay 3 thang 4, Bo truong Luc quan Hoa Ky Robert T. Stevens đen Đai Loan, ngay 5 thang 4 doi Đai Loan ve My. Thang 4, Tuong Gioi Thach tiep kien Bo truong Luc quan Hoa Ky Stevens, thao luan van đe huu quan Đai-My. Ngay 4 thang 4, mot đoi may bay tiem kich cua Hoa Ky đuoc đieu tu Okinawa đen phong thu Đai Loan. Ngay 23 thang 4, Chu An Lai đe xuat kien nghi nguyen cung Hoa Ky đam phan "khung hoang Đai Loan", Hoa Ky kien quyet bat ky đam phan nao ve Đai Loan đeu can co Trung Hoa Dan Quoc tham gia . Ngay 24 thang 4, Tro ly Bo truong Ngoai giao W. S. Robertson đuoc cu đen Đai Loan, ngay 27 thang 4 doi Đai Loan ve My. Ngay 26 thang 4, "Trung tam Lien lac Hoa Ky-Đai Loan" đuoc tuyen bo chinh thuc thanh lap. Thang 6, Tuong Gioi Thach đam thoai voi ky gia Hoa Ky, mot lan nua trinh bay quyet tam bao ve Kim Mon-Ma To, chi ra khu vuc Đai Loan cang thang la do Lien Xo tiep tuc xam luoc Trung Quoc ma ra, quyet khong đam phan theo bat ky phuong thuc nao, nham bac bo viec Chu An Lai tuyen bo tai Hoi nghi Banlung rang "nguyen cung Hoa Ky truc tiep đam phan hoa hoan van đe cang thang khu vuc Đai Loan". Thang 12, Tuong Gioi Thach tiep kien Chu tich Uy ban Ngoai giao Thuong nghi vien Hoa Ky, trao đoi y kien ve the cuc đuong thoi. Tuong Gioi Thach tiep kien Bo truong Hai quan Hoa Ky Charles S. Thomas va Hong y Cong giao Francis Spellman.
Thang 2 nam 1956, Cuc Hop tac Kinh te Hoa Ky tuyen bo nam tai chinh 1956 vien tro kinh te ky thuat hon 62,9 trieu USD cho Đai Loan. Thang 3, Bo truong Ngoai giao Hoa Ky John Foster Dulles đen Đai Loan, Đai-My cu hanh hoi nghi hiep thuong. Thang 5, Tuong Gioi Thach phat bieu dien thuyet voi quan binh đoan co van quan đoi My, nhan manh muon cung phong thu Đai Loan va Banh Ho thi tat phai phong thu Kim Mon-Ma To. Thang 7, Pho Tong thong Hoa Ky Nixon đen Đai Loan, cung Tuong Gioi Thach hop thao luan van đe loi ich Đai-My huu quan. Tuong Gioi Thach tiep kien Chu tich Hoi đong Tham muu truong Lien quan Hoa Ky Arthur W. Radford, trao đoi y kien sau rong ve cuc the Vien Đong. Thang 8, Tuong Gioi Thach gui thu cho Tong thong Hoa Ky Eisenhower, noi rang chu nghia trung lap khuyen khich xam luoc, can tranh co vu cho no; đong thoi bieu thi Hoa Ky tan luc giai phong nhan dan bi no dich trong Buc man Sat, quyet tam het long hop tac va tin rang tat se đat đuoc thanh cong. Thang 11 cung nam, Hoa Ky to chuc tong tuyen cu, Eisenhower tai đac cu tong thong.
Thang 2 nam 1957, Tuong Gioi Thach tiep kien đoan đieu tra ke hoach vien tro nuoc ngoai cua Hoa Ky. Ngay 20 thang 3, nam vien chuc Luu Tu Nhien cua Vien Nghien cuu Thuc tien Cach mang Duong Minh Son bi Thuong si Robert G. Reynolds cua luc luong Hoa Ky tru tai Đai Loan ban chet. Hai thang sau, toa an quan su Hoa Ky lay ly do "loi buoc toi giet nguoi khong đu chung cu" đe tuyen Reynolds vo toi va phong thich, khien dan chung Đai Loan xung đot chong My. Nam 1959, Van phong Thong tin Hoa Ky Đai Bac chuyen đen Hoi quan Giao duc Đai Loan cu, co cau nay von nam tai phu can đuong Trung Son va bi pha huy do su kien Luu Tu Nhien. Van phong Thong tin Hoa Ky vao thap nien 1960 la mot kenh tin tuc trong yeu cua Đai Loan voi Au-My, sau khi hai ben đoan tuyet quan he ngoai giao, co cau nay chuyen thanh Trung tam Van hoa Hoa Ky.
Thang 8 nam 1958, sau khi bung phat phao chien Kim Mon, Tong thong Hoa Ky Eisenhower phai Bo truong Ngoai giao John Foster Dulles đen Đai Loan, cung Tuong Gioi Thach ra "tuyen bo chung", đong thoi cung cap vu khi phao binh 8-inch, khien Quoc quan Trung Hoa Dan Quoc phan kich huu hieu Đai luc tan cong, tien them mot buoc đe on đinh tinh the hau chien.


= Nien đai 1960 =

Ngay 18 thang 6 nam 1960, Tong thong Hoa Ky Eisenhower đen tham Đai Bac, đong thoi tai quang truong truoc Phu Tong thong dien thuyet truoc nua trieu nguoi, la tong thong Hoa Ky duy nhat đen tham Đai Loan khi đuong nhiem.
Ngay 13 thang 3 nam 1961, Hoa Ky trao tang 10 truc loi ham, van chuyen đen cang Cao Hung. Ngay 2 thang 4, Tong thong Hoa Ky John F. Kennedy tuyen bo phan đoi Trung Quoc đai luc gia nhap Lien Hop Quoc, đong thoi tiep tuc thi hanh cam ket voi chinh phu va nhan dan Trung Hoa Dan Quoc. Thang 7, Pho Tong thong kiem Vien truong Hanh chinh vien Tran Thanh sang Hoa Ky, gap mat Tong thong Kennedy va Pho Tong thong Lyndon B. Johnson.
Thang 5 nam 1964, Bo Ngoai giao Hoa Ky tuyen bo đinh chi vien tro kinh te cho Đai Loan vao trung ky nam 1965, song van tiep tuc vien tro quan su va nong san.
Ngay 31 thang 8 nam 1965, "Hiep đinh đia vi quan My tai Trung Hoa Dan Quoc" đuoc ky ket tai Đai Bac, quy pham pham vi quan ly tu phap ap dung cho quan My tru tai Đai Loan, thang 9 Bo truong Quoc phong Tuong Kinh Quoc sang Hoa Ky, gap Tong thong Johnson thao luan the cuc, đong thoi cung Bo truong Quoc phong Hoa Ky Robert McNamara phat bieu tuyen bo chung, quyet dua theo hiep uoc phong ngu chung đe hop tac mat thiet. Tuong Kinh Quoc ba lan sang Hoa Ky, tham quan Cuc Tinh bao Trung uong, đam thoai chong cong voi Hoa kieu tai My, bac bo tin đon Ly Tong Nhan ve Đai luc nham ly gian quan he Đai-My, hoat đong gan hai thang tai Hoa Ky.
Ngay 1 thang 1 nam 1966, Pho Tong thong Hoa Ky Hubert Humphrey sang tham Đai Loan
Tu ngay 6 đen ngay 26 thang 5 nam 1967, Pho Tong thong Nghiem Gia Cam sang tham Hoa Ky, gap Tong thong Johnson. Phai đoan đen đat hoa tuong niem tai Nghia trang quoc gia Arlington, vieng mo Kennedy. Sau đo, phai đoan ghe tham Can cu khong quan Patrick, Trung tam vu tru Kennedy, Toa nha Lien Hop Quoc tai New York. Nam 1969, Nghiem Gia Cam lai sang Hoa Ky, đai dien Trung Hoa Dan Quoc du tang le cua Eisenhower.


= Nien đai 1970 =
Ngay 18 thang 4 nam 1970, Tuong Kinh Quoc lai sang Hoa Ky, lan nay ong o My trong muoi ngay. Truoc khi Tuong Kinh Quoc sang My, Chu tich Lien minh Kien quoc Đoc lap Đai Loan Thai Đong Vinh gui thu cho Tong thong Hoa Ky Nixon, yeu cau đinh chi vien tro cho Đai Loan. Khi Tuong Kinh Quoc đen Los Angeles, Lien minh Kien quoc Đoc lap Đai Loan lien tien hanh tuan hanh thi uy phan đoi Tuong Kinh Quoc tham My. Ngay 20 thang 4, Tuong Kinh Quoc đen Can cu Andrews tai ngoai o Washington D.C., 60 thanh vien lien minh nay tay cam bieu ngu "chung toi chinh la Đai Loan", "Đai Loan can tu quyet va tu do", đong thoi ho to khau hieu. Ngay 24 thang 4, phat sinh am muu sat thuong Tuong Kinh Quoc.
Ngay 22 thang 5 nam 1971, Han Quoc, Philippines, Thai Lan, Hoa Ky, Viet Nam cong hoa, Trung Hoa Dan Quoc ky ke thiet lap "Bi vong luc Hiep nghi Trung tam Nghien cuu Phat trien Rau chau A". Thang 9, Tong tham muu truong Lai Danh Thang sang tham Hoa Ky. Ngay 24 thang 10, Đai hoi đong Lien Hop Quoc tien hanh bieu quyet ve van đe quyen đai bieu cua Trung Quoc, Hoa Ky ung ho Trung Hoa Dan Quoc tiep tuc o lai Lien Hop Quoc, song cuoi cung khong the van hoi cuc the. Đai bieu My tai Lien Hop Quoc khi đo sau nay tro thanh Tong thong George H. W. Bush. Nam 1971, Bo truong Ngoai giao Hoa Ky Henry Kissinger đen tham Trung Quoc đai luc, nam 1972 Tong thong Nixon cung đen Bac Kinh, va con ky ket "Thong cao Thuong Hai", quan he My-Đai bat đau lung lay.


= Sau khi cat đut quan he ngoai giao =
Ngay 15 thang 12 nam 1978, Hoa Ky va nuoc Cong hoa Nhan dan Trung Hoa ky ket Thong cao thiet lap quan he ngoai giao. Ngay 16 thang 12, Tong thong Hoa Ky Jimmy Carter tuyen bo tu ngay 1 thang 1 nam 1979 tro đi, thua nhan nuoc Cong hoa Nhan dan Trung Hoa. Hiep uoc phong thu chung giua Hoa Ky va Trung Hoa Dan Quoc cung ket thuc vao ngay 31 thang 12 nam 1979. Cung ngay, Tong thong lam thoi Tuong Kinh Quoc tuyen bo ve viec My-Trung thiet lap quan he ngoai giao, cho rang Hoa Ky boi tin huy uoc; nhan manh tuyet đoi khong đam phan cung Đang Cong san Trung Quoc. Ngay 17 thang 12, Bo truong Ngoai giao Hoa Ky Warren Christopher dan đoan đen Đai Loan thuong thao quan he tuong lai giua Đai Loan va Hoa Ky, quan chung Đai Loan thi uy khang nghi voi đoan; con co mot lai xe taxi phong hoa tu thieu truoc Bo Ngoai giao đe khang nghi.
Chinh phu Hoa Ky va Chinh phu Trung Hoa Dan Quoc đoan tuyet quan he ngoai giao, Đai su quan Hoa Ky tai Đai Bac (nay la cuc thue quoc gia Đai Bac thuoc Bo Tai chinh) đong cua, Đai su cuoi cung la Leonard S. Unger roi chuc vu vao ngay 19 thang 1, quan My đon tru tai Đai Loan cung rut đi vao ngay 1 thang 3. Ngay 26 thang 4, 150 quan nhan Hoa Ky cuoi cung đon tru tai Đai Loan, gom đoan co van vien tro quan su rut khoi Đai Loan。
Nam 1979, Quoc hoi Hoa Ky thong qua Luat Quan he Đai Loan, theo đo Chinh phu Hoa Ky cung cap cho nha đuong cuc Đai Loan đai ngo binh đang nhu cac quoc gia chu quyen khac. Ngay 10 thang 4, Tong thong Hoa Ky Jimmy Carter ky "Luat Quan he Đai Loan", van duy tri quan he ngoai giao thuc chat. Hoa Ky va Đai Loan thiet lap hiep đinh đac quyen, mien thue, quyen mien tru giua cac co cau, chinh thuc ky ket vao ngay 2 thang 10 tai Washington D.C. Chinh sach cua Hoa Ky nhu sau:

Thu nhat, duy tri va xuc tien quan he thuong nghiep, van hoa va cac loai quan he khac mot cach rong khap, mat thiet va huu hao giua nhan dan Hoa Ky va nhan dan Đai Loan; đong thoi duy tri va xuc tien quan he cung loai giua nhan dan Hoa Ky va nhan dan Trung Quoc đai luc va nhan dan cac khu vuc Thai Binh Duong khac.
Thu hai, cho thay hoa binh va on đinh cua khu vuc Thai Binh Duong phu hop voi loi ich chinh tri, an ninh va kinh te cua Hoa Ky, va con la van đe quoc te quan tam.
Thu ba, cho thay Hoa Ky quyet đinh đong thai thiet lap quan he ngoai giao voi nuoc Cong hoa Nhan dan Trung Hoa, la dua tren tuong lai cua Đai Loan đuoc du kien quyet đinh theo mot phuong thuc hoa binh.
Thu tu, bat ky y đo dung đong thai theo phuong thuc phi hoa binh đe quyet đinh tuong lai cua Đai Loan, bao gom su dung thu đoan che tai kinh te va cam van, se bi xem la uy hiep đen hoa binh va on đinh đoi voi khu vuc Tay Thai Binh Duong, va la moi quan tam nghiem trong cua Hoa Ky.
Thu nam, cung cap vu khi co tinh chat phong ngu cho nhan dan Đai Loan.
Thu sau, duy tri nang luc cua Hoa Ky, đe khang cu bat ky hanh đong su dung vu luc, hoac su dung cac thu đoan cuong bach khac, đe doa đen che đo an ninh va kinh te-xa hoi cua nhan dan Đai Loan.
Hiep hoi Hoa Ky tai Đai Loan đuoc thanh lap khong lau sau khi Hoa Ky thua nhan ngoai giao Trung Quoc đai luc. Bo Ngoai giao Hoa Ky cung cap đai bo phan kinh phi va chi đao hoat đong, Quoc hoi Hoa Ky đam nhiem vai tro giam sat. Co cau co tru so tai Washington D.C., van phong Đai Bac, vien chuc vuot qua 450 nguoi, cung cap chuc nang nhu thuong nghiep, nong san pham, dich vu du lich, giao luu van hoa, hoc tap Hoa ngu, trung tam mau dich, thu vien, đong thoi đat van phong chi nhanh Cao Hung, van phong chi nhanh truc tuyen Đai Trung. Ngay 1 thang 3, Hoa Ky thanh lap Uy ban Đieu hiep su vu Bac My Trung Hoa Dan Quoc tai Đai Bac. Ngay 10 thang 10 nam 1994, van phong tai Hoa Ky cua Uy ban Đieu hiep su vu Bac My đoi ten thanh Van phong Đai dien Kinh te va Van hoa Đai Bac tai Hoa Ky.
Twin Oaks tu nam 1937 đen nam 1978 la noi đat tru so va la tai san cua Đai su quan Trung Hoa Dan Quoc tai Hoa Ky. Vao ngay truoc khi Hoa Ky va Trung Quoc đai luc thiet lap quan he ngoai giao, no đuoc ban cho đoan the dan su "Hiep hoi Ban huu cua Trung Quoc tu do". Thang 4 nam 1979, "Luat Quan he Đai Loan" đuoc thong qua, can cu theo đo hanh đong thua nhan Trung Quoc đai luc khong anh huong đen quyen so huu tai san vat the hoac phi vat the cua nha đuong cuc Đai Loan co đuoc hoac tai san rieng truoc hoac sau ngay 31 thang 12 nam 1978. Ngay 5 thang 2 nam 1986, Bo Noi vu Hoa Ky liet đia điem nay la di tich lich su.
Nien đai 1980, Chinh phu Hoa Ky duoi quyen Tong thong Ronald Reagan mac nhan va ung ho phong trao ngoai đang Đai Loan, song đong thoi ung ho chinh phu cua Tong thong Tuong Kinh Quoc. Ngay 14 thang 7 nam 1982, ngay truoc khi ky ket thong cao voi Trung Quoc đai luc, Reagan phai truong van phong Đai Bac cua Hiep hoi Hoa Ky tai Đai Loan dung phuong thuc đoc bang mieng đe xuat voi Đai Loan sau đieu bao đam "khong co thoi gian bieu ket thuc ban vu khi cho quan đoi Đai Loan, khong sua đoi Luat Quan he Đai Loan, Hoa Ky khong thuong luong voi Bac Kinh truoc khi ban vu khi cho Đai Loan, Hoa Ky khong giu vai tro ben đieu giai đam phan hai bo eo bien, se khong thay đoi lap truong nhat quan ve chu quyen Đai Loan, hai bo can giai quyet hoa binh van đe nay, Hoa Ky cung se khong cuong bach Đai Loan va Trung Quoc hoi đam, Hoa Ky se khong thua nhan chu truong cua Trung Quoc ve chu quyen Đai Loan"
Ngay 15 thang 10 nam 1984, mot nguoi Hoa kieu My la tac gia Luu Nghi Luong (but danh Giang Nam) bi Cuc Tinh bao cua quan đoi Trung Hoa Dan Quoc thue xa hoi đen Đai Loan sat hai tai California, sau đo quan he giua Đai Loan va Hoa Ky cang thang, phia Trung Hoa Dan Quoc thua nhan su viec do nhan vien cuc tinh bao ra lenh, song nhan manh nhan vien nay đoc đoan hanh su, đong thoi bat giu Cuc truong Tinh bao Uong Hi Linh, Pho Cuc truong Ho Nghi Man.


= Sau dan chu hoa =
Ngay 16 thang 11 nam 1993, Cuu Tong thong Hoa Ky George H. W. Bush đap chuyen co đen Đai Loan, vo chong Tong thong Ly Đang Huy va mot so quan chuc khac đen san bay tiep đon. Sau đo, ngoai gap mat Tong thong Ly Đang Huy ra, ong con phat bieu dien thuyet tai Đai Bac. Ngay 10 thang 10 nam 1994, co cau đai dien cua Trung Hoa Dan Quoc tai Hoa Ky đoi ten thanh Van phong Đai dien Kinh te va Van hoa Đai Bac tai Hoa Ky.
Thang 6 nam 1995, Tong thong Ly Đang Huy lay than phan ca nhan sang Hoa Ky, đong thoi tai Đai hoc Cornell co phat bieu dien giang, tro thanh nguyen thu quoc gia đuong nhiem đau tien cua Trung Hoa Dan Quoc sang Hoa Ky, nghi vien cua Quoc hoi Hoa Ky va phia Đai hoc Cornell đeu goi ong la Tong thong Đai Loan.
Nam 1996, truoc khi Trung Hoa Dan Quoc tien hanh cong dan bau cu truc tiep tong thong, Trung Quoc đai luc ban phi đan loai ten lua đat đoi đat M9, xac đinh muc tieu tai vung bien gan Đai Loan dan đen khung hoang eo bien Đai Loan. Hoa Ky nhan thay hanh đong cua Trung Quoc đai luc trai voi thoa thuan ky nam 1972, theo đo giai quyet hoa binh van đe Đai Loan. Tong thong Hoa Ky Bill Clinton phai nhom tau USS Independence cua Đe that Ham đoi đen eo bien Đai Loan, hang khong mau ham USS Nimitz tai An Đo Duong cung suat 8 tau huong đen eo bien Đai Loan.
Ngay 21 thang 9 nam 1999, mien trung Đai Loan xay ra đong đat manh, Tong thong Hoa Ky Clinton trong ngay gui loi chia buon va đe nghi tro giup, cung truc tiep lien he voi chinh phu Đai Loan đe xac đinh loai hinh vien tro. Cac đon vi nhu USAID trien khai nhan vien va thiet bi hien đai đen Đai Loan tham gia cong tac cuu ho, trong đo Lockheed C-5 Galaxy đap xuong Đai Trung. Ngay 28 thang 9 nam 1999, con trai cua cuu Tong thong George H. W. Bush la Neil Bush sang Đai Loan, đai dien cho to chuc tu thien cua Hoa Ky tang 1,6 tan vat tu y te cho Đai Loan.

Ngay 15 thang 6 nam 2004, Tong thong Hoa Ky George W. Bush ky luat xuc tien Đai Loan tro thanh quan sat vien To chuc Y te The gioi (WTO), trao quyen cho Bo truong Ngoai giao lap ke hoach, trong hoi nghi thuong nien cua WHO ung ho vi the quan sat vien cho Đai Loan. Ngay 19 thang 9 nam 2008, Đoan đai bieu Hoa Ky tai Lien Hop Quoc lan đau tien phat bieu ro rang "giup đo Đai Loan tham du co y nghia co quan chuyen mon cua Lien Hop Quoc". Phat bieu nay chi ra, đe phoi hop voi chinh sach mot Trung Quoc cua Hoa Ky, Hoa Ky giup đo Đai Loan tham du cac to chuc khong yeu cau hoi vien co tu cach quoc gia, bao gom To chuc Thuong mai The gioi (WTO) va Dien đan Hop tac Kinh te chau A - Thai Binh Duong (APEC). Ngay 4 thang 10, Bo Quoc phong Hoa Ky tuyen bo ban vu khi cho Đai Loan nham cai thien nang luc phong ve cua Đai Loan, duy tri on đinh chinh tri, song se khong thay đoi can can quan su khu vuc, nhan manh hop đong ban vu khi nay phu hop voi quy đinh cua "Luat Quan he Đai Loan".
Thang 8 nam 2009, Nam Đai Loan xay ra thien tai do Bao Morakot, quan đoi Hoa Ky phai may bay truc thang quan dung hang nang đen Đai Loan hiep tro chi vien hau can cuu nan. Tong cong trong bay ngay quan My thuc hien nhiem vu cuu nan, co 75 lan xuat phat
Ngay 29 thang 1 nam 2010, Bo Quoc phong Hoa Ky cong bo ke hoach ban vu khi cho Đai Loan, tong tri gia vuot qua 6 ty USD, bao gom he thong ten lua MIM-104 Patriot, may bay truc thang UH-60 Black Hawk, ten lua AGM-84 Harpoon, truc loi ham va cac loai khac, song khong bao gom may bay F-16C/D nhu phia Đai Loan yeu cau. Tu ngay 17 thang 12 cung nam đen ngay 24 thang 1 nam 2011, Hiep hoi Hoa Ky tai Đai to chuc trien lam "Dau chan nguoi My tai Đai Loan 1950~1980" tai Thu vien Quoc gia Trung Hoa Dan Quoc.
Cuu Tong thong Tran Thuy Bien tung đe cap đen quan he Đai-My, noi rang ong trong thoi gian tai nhiem la nguoi đai dien cho Chinh phu Hoa Ky, nghe lenh tu Hiep hoi Hoa Ky tai Đai Loan. Phia My phu nhan viec nay, song theo tai lieu cua Hiep hoi Hoa Ky tai Đai Loan ma WikiLeaks cong bo thi co cau nay đuoc goi la "phong xung toi nhan vat chinh tri Lam-Luc", đa cho thay nhan vat chinh tri cao cap đen Hiep hoi Hoa Ky tai Đai Loan đam thoai, trao đoi y kien o muc đo cao, rat thanh thuc voi Hiep hoi; nhieu quan chuc chinh phu Trung Hoa Dan Quoc bo qua he thong chinh phu ma đi bao cao tin tuc trong yeu cho Hiep hoi Hoa Ky tai Đai Loan. Do đo, co nhan đinh Hiep hoi Hoa Ky tai Đai Loan la Phu tong đoc ngam cua Đai Loan.
Ngay 1 thang 1 nam 2015, đai dien cua Đai Loan tai Hoa Ky cu hanh nghi thuc thuong co tai Twin Oaks, Washington D.C. Trung Quoc đai luc lap tuc phan đoi Hoa Ky, song phia Bo Ngoai giao Hoa Ky noi rang ho khong biet truoc su viec, cam thay that vong truoc hanh vi nhu vay cua phia Đai Loan, va noi rang Hoa Ky hy vong Đai Loan đam bao khong xay ra su kien tuong tu.
Ngay 2 thang 12 nam 2016, Tong thong Thai Anh Van va Tong thong đac cu My Donald Trump noi chuyen qua đien thoai trong 10 phut, la đien tin đau tien giua nguyen thu đuong nhiem hoac đac cu hai ben ke tu khi đoan tuyet quan he vao nam 1979. Cuoc noi chuyen chu yeu trao đoi quan điem ve quan he Đai Loan va Hoa Ky, tinh hinh khu vuc quoc te va ban vu khi cho Đai Loan, hai nguoi cung chuc mung lan nhau đac cu tong thong.
Ngay 12 thang 12 nam 2017, Tong thong Hoa Ky Donald Trump ky ban hanh "Luat Uy quyen Quoc phong 2018", trong đo chinh sach voi Đai Loan bao gom Hoa Ky nen moi quan đoi Đai Loan tham gia cac cuoc dien tap quan su nhu "Exercise Red Flag", Hoa Ky can tien hanh giao luu si quan va quan chuc cap cao giua Hoa Ky va Đai Loan đe cai thien quan he hai quan đoi, ung ho viec mo rong chuong trinh huan luyen cho quan nhan Đai Loan tai Hoa Ky, xem xet tinh phu hop va kha thi cua viec tai lap tham vieng giua tau hai quan hai ben, du kien tang cuong giao luu quan su Đai-My.
Ngay 16 thang 3 nam 2018, Tong thong Donald Trump ky ket "Luat Lu hanh Đai Loan", theo đo cho phep giao thiep ngoai giao cap cao giua cac quan chuc Đai Loan va Hoa Ky, va khuyen khich vieng tham giua cac quan chuc chinh phu cua Hoa Ky va Đai Loan o moi cap đo. Luat nay khien Trung Quoc đai luc phan no
Thang 8 nam 2018, Tong thong Thai Anh Van sang tham Paraguay va Belize co qua canh tai Hoa Ky, đo la lan đau tien sau nam 1979 mot tong thong Trung Hoa Dan Quoc đen tham đon vi đai dien cua chinh phu tai Hoa Ky, va tham co quan lien bang cua Hoa Ky. Ngay 21 thang 8 nam 2018, Trung Hoa Dan Quoc va El Salvador đoan tuyet quan he ngoai giao, Nha Trang sau đo tuyen bo se đanh gia lai quan he voi El Salvador, du truoc đo Hoa Ky von hiem khi đua ra quan điem ve ngoai giao cua Đai Loan.


Co cau đai dien khong chinh thuc Ngay 1 thang 1 nam 1979, Hoa Ky va Trung Quoc đai luc thiet lap quan he ngoai giao, tu đo giua Hoa Ky va Đai Loan khong ton tai quan he ngoai giao chinh thuc. Tuy nhien, Hoa Ky thong qua "Luat Quan he Đai Loan", thiet lap "Hiep hoi Hoa Ky tai Đai Loan" đe duy tri quan he phi chinh thuc voi Chinh phu Trung Hoa Dan Quoc.
Ngay 1 thang 3 nam 1979, Hanh chinh vien Trung Hoa Dan Quoc thiet lap "Hiep hoi Đieu hiep su vu Bac My", la co cau đieu phoi tai Hoa Ky, do Bo Ngoai giao quan ly, co cau nay ve ban chat la đai su quan va đen ngay 10 thang 10 nam 1994 đuoc đoi ten thanh "Van phong Đai dien Kinh te va Van hoa Đai Bac tai Hoa Ky".

Van phong Đai dien Kinh te va Van hoa Đai Bac tai Hoa Ky đat tai Washington D.C., ngoai ra co van phong tai Boston, New York, Atlanta, Miami, Houston, Los Angeles, San Francisco, Seattle, Denver, Honolulu, Guam
Hiep hoi Hoa Ky tai Đai Loan đat tai Đai Bac, ngoai ra co van phong chi nhanh tai Cao Hung. va van phong chi nhanh truc tuyen Đai Trung.


Kinh te Hiep hoi Phat trien Mau dich Đoi ngoai Trung Hoa Dan Quoc thanh lap van phong tai New York, va thiet lap trung tam mau dich tai Los Angeles, Chicago, San Francisco, Miami. Cuc Mau dich Quoc te thuoc Bo Kinh te cung thiet lap to kinh te thuoc Van phong Đai dien Kinh te va Van hoa Đai Bac tai Hoa Ky, va lap to kinh te tai cac van phong tai New York, Los Angeles, Chicago, Houston, Boston, Atlanta.
Nam 2014, Hoa Ky la đoi tac thuong mai lon thu nhi cua Đai Loan, đung thu ba ve nhap khau cung nhu xuat khau; Đai Loan la đoi tac nhap khau lon thu 6 tai chau A va lon thu 12 cua Hoa Ky, la đoi tac xuat khau lon thu 5 tai chau A va lon thu 14 cua Hoa Ky. Kim ngach xuat khau cua Đai Loan sang Hoa Ky la 34,8 ty USD, tang truong 7,07%/nam; kim ngach nhap khau tu Hoa Ky la 27,4 ty USD, tang truong 8,814%/nam. Xuat sieu cua Đai Loan trong nam nay đat 7,4 ty USD, tang 1,098% so voi nam truoc. Nam 2015, kim ngach xuat khau cua Đai Loan sang My la 34,2 ty USD, kim ngach nhap khau tu Hoa Ky la 26,4 ty USD, xuat sieu 7,8 ty USD.
San pham xuat khau chu yeu cua Đai Loan sang Hoa Ky la: san pham thong tin-truyen thong, vi mach, đien tu, xe đap, phu tung o to, nhua va che pham; san pham nhap khau chu yeu cua Đai Loan tu Hoa Ky la: linh kien ban dan, vi mach, dung cu hang khong dan dung, phe lieu chua sat va sat vun va phoi thep nau chay lai, cung nhu than đa, than banh va nhien lieu ran tu than.
Thuong pham cua Đai Loan tren thi truong nhap khau Hoa Ky chiem ty le cao nhat 4,72% vao nam 1991, giam xuong con 1,82% vao nam 2008, va 1,73% vao nam 2014. Cac san pham chu luc đuoc ban tai Hoa Ky chu yeu la cac loai đien co đien tu, vao nam 2014 loai san pham nay chiem 36,38% kim ngach, tang 6,2% so voi nam truoc
Can cu theo thong ke cua Bo Kinh te Trung Hoa Dan Quoc, Hoa Ky la quoc gia đau tu nuoc ngoai va cong nghe nguon quan trong. Tu thang 1 nam 1952 đen thang 2 nam 2015, co 5.151 du an đau tu cua Hoa Ky, tong kim ngach đau tu la 22,6 ty USD, la nha đau tu lon thu nhi tai Đai Loan, chiem 17,58%; đong thoi ky, đau tu cua Đai Loan sang Hoa Ky co 5.304 du an, tong kim ngach đat 13,8 ty USD, la nuoc Đai Loan đau tu nhieu thu nhi, chiem 15,31%.


Tham khao