kaengreg/wikifacts-bench huggingface dataset:
"Obsession" la mot bai hat cua nhom nhac nam Han Quoc EXO, phat hanh vao ngay 27 thang 11 nam 2019. Ca khuc cung la đia đon chinh cua album phong thu thu bay cua nhom Obsession. Video am nhac cho bai hat đa đuoc phat hanh cung ngay.


Boi canh va sang tac Đuoc viet boi Kenzie, va đuoc bien khuc boi Dem Jointz, "Obsession" đuoc mo ta nhu mot ban nhac nhay hip-hop voi cac mau giong hat giong nhu lap lai qua mot nhip nang, cung nhu mot điep khuc truyen nhiem R&B gay nghien. Loi bai hat truyen tai mot loi đoc thoai thang than ve nhung nguoi san sang thoat khoi bong toi cua mot noi am anh khung khiep.


Quang ba Exo đa quang ba album va bai hat bang cac teaser trong suot thang 11 nam 2019, bao gom đoan trailer concept EXODEUX dai mot phut, gioi thieu alter ego "X-Exo" cua cac thanh vien, cung nhu mot đoan teaser video am nhac đuoc phat hanh 6 gio truoc video am nhac.


Thanh tich Chi sau vai gio ra mat, vao luc 1 gio ngay 28 thang 11 nam 2019 (gio Han Quoc), ca khuc đa dan đau ve so luot nghe tren dich vu am nhac truc tuyen Melon. Cho đen thoi điem nay, EXO la nghe si đau tien va đong thoi cung la duy nhat cua SM Entertainment đat đuoc thanh tich nay. Ngoai ra, no cung ra mat tai #3 tren iTunes Worldwide.


Xep hang Giai thuong va chung nhan Tham khao
Hecta (bat nguon tu tu tieng Phap hectare /ɛktaʁ/), con đuoc viet la hec-ta, ky hieu ha, la mot đon vi đo dien tich bang 10.000 met vuong, tuc bang mot hectomet vuong, thuong đuoc su dung trong nganh trac đia. Mot hinh vuong moi chieu dai 100 m co dien tich 1 ha. Đon vi goc la: "A", đuoc đinh ro boi he đo luong Met-Kilogam-Giay (MKS) cu, nhung ca hai đon vi khong thuoc he đo luong quoc te (SI). Uy ban Can đo Quoc te (CIPM) đa quyet đinh rang, du hecta khong thuoc SI, nhung nguoi ta đuoc tiep tuc su dung no, vi no đuoc đinh ro dung nhung đon vi co ban  cua SI.

1 ha = 100 a = 1 hm² = 0,01 km² = 10.000 m²
1 km² = 100 ha = 1.000.000 m²
Hecta thuong đuoc su dung o nhieu quoc gia, nhat la trong nhung nganh quy hoach va quan ly đat đai, nhu la nong nghiep, lam nghiep, va quy hoach thanh pho; đoi voi nhung nganh nay, met vuong kho su dung hon. Tuy nhien, o Vuong quoc Anh, Hoa Ky, va Canada, mau Anh (acre) van đuoc su dung nhieu nhat đe đo dien tich đat trong nhung truong hop tuong tu.


Tham khao
Đoi tuyen bong đa U-20 quoc gia Honduras la đoi tuyen quoc gia U- 20 cua Honduras. Huan luyen vien cua đoi U-20 la Javier Padilla. Ho co 8 lan tham du FIFA U-20 World Cup, tuy nhien đeu khong vuot qua đuoc vong bang.


Lich su giai đau Giai vo đich bong đa U-20 CONCACAF 2009 = Nhom 1 =

Sau khi vuot vong bang, đoi U-20 Honduras thua Costa Rica 4-2 o loat sut luon luu tai vong ban ket. O tran tranh hang ba, ho đanh bai Trinidad va Tobago voi ty so 2-1.


Giai vo đich bong đa U-20 the gioi 2009 = Bang F =

Sau khi thang 3-0 thuyet phuc truoc Hungary, đoi tre Hondurans Khong the co đuoc chien thang truoc Cac Tieu vuong quoc A Rap Thong nhat va Nam Phi, thua 1-0 va 2-0.


Đoi hinh hien tai Vua pha luoi Ket qua voi cac quoc gia khac Đen ngay 25 tahsng 5 nam 2017
Bao gom ket qua tu Giai vo đich bong đa U-20 CONCACAF and Giai vo đich bong đa U-20 the gioi


Danh sach huan luyen vien Danh sach huan luyen vien tu nam 1956 đen nay:


Danh hieu Giai vo đich bong đa U-20 CONCACAF
Vo đich (2): 1982, 1994
A quan (3): 1964, 1976, 2017
Vi tri thu ba (2): 1978, 2009


Tham khao
Thomas Lyle Williams Sr (19 thang 1 nam 1896 – 26 thang 9 nam 1976) la mot doanh nhan nguoi My. Ong la nguoi sang lap my pham Maybelline.


Tuoi tho va gia đinh Thomas Lyle Williams đuoc sinh ra o Morganfield, Kentucky, vao nam 1896 voi Thomas "TJ" Jefferson va Susan Williams. Nam 1912, ong ket hon voi Bennie Gibbs, nguoi ma ong co mot con trai, Thomas Lyle Williams Jr (1912–1978), nguoi se tro thanh Đoi tac chung tai Williams Investments va Chu tich tai Maybelline Co, Chicago. Tuy nhien, cuoc hon nhan khong keo dai va sau khi no bi huy bo, Williams chuyen đen Chicago va gap Emery Cao (15 thang 9 nam 1903 – 22 thang 10 nam 1964), nguoi đang lam viec ban thoi gian trong quang cao khi hoc van hoc tai Đai hoc Chicago.


Su nghiep O Chicago, Williams lan đau tien đen lam viec cho Montgomery Ward, mot cong ty in mot danh muc đat hang qua thu đuoc thanh lap vao nam 1872. Sau Montgomery Ward, ong đa mo cong viec kinh doanh đat hang qua thu cua rieng minh.
Nam 1915, Williams, khi đo 19 tuoi, nhin thay chi gai Mabel su dung hon hop tu che tu thach dau mo, bui than va nut chai bi chay đe lam toi long mi, đa co y tuong tao ra mot san pham thuong mai đe tang cuong cho mat. No luc cua chinh anh ta khong thanh cong nhung sau đo anh ta uy quyen cho mot nha san xuat thuoc va san pham tao ra la thu anh ta co the ban: Lash-Brow.
Nam 1917, Williams bat đau san xuat chat lam đep long may va long mi banh, goi san pham la Maybelline, lay cam hung tu chi gai Mabel. Maybelline la mascara đau tien đuoc san xuat tai My. Nam 1929, Williams đa mo rong san xuat sang phan mat va but chi long may.
Sau The chien II Maybelline tro thanh mot lien doanh quoc te. Williams chuyen đen California voi nguoi ban đoi cua minh, Emery Bleach. Ho đa mua nha cua Rudolph Valentino o Hollywood Hills. Shaver va Williams chiu trach nhiem quang cao cho cong ty, va đac biet, Shaver đa ky hop đong voi cac ngoi sao đien anh thoi đo đe quang ba cac san pham cua Maybelline. Tru so cua Maybelline van o Chicago. Khi Shaver qua đoi vao nam 1964, Williams đa bi anh huong sau sac boi su mat mat. Ong đa ban doanh nghiep vao nam 1968. Nam 2001, Maybelline tro thanh "Maybelline New York".


Qua đoi Williams đa qua đoi o Los Angeles, California vao nam 1976. Ong đuoc chon cat cung nhau tai Nghia trang Forest Lawn, Glendale, tai Columbarium of Memories.


Tham khao Nguon Williams, Sharrie; Youngs, Bettie (2011). The Maybelline Story: And the Spirited Family Dynasty Behind It. SCB Distributors. ISBN 978-1-936332-17-5.
Tieu phao đai Đong Dung (tieng Trung: 東涌小炮台; Han-Viet: Đong Dung tieu phao đai; tieng Anh: Tung Chung Battery) la mot cong trinh phong thu phao binh đat tren đao Đai Tu Son o Hong Kong. Phao đai đuoc đat ten theo khu vuc cung ten ma no toa lac va đuoc xay dung vao nam 1817 (hai muoi bon nam truoc khi nguoi Anh chiem Hong Kong). Noi đay đa đuoc tai phat hien vao nam 1980 va la mot di tich phap đinh cua Hong Kong.


Lich su Tieu phao đai Đong Dung đuoc hoan thanh vao nam 1817 va nam cach mot km ve phia bac cua Phao đai Đong Dung. Muc đich xay dung cua phao đai la đe bao ve vinh Đong Dung khoi nhung ten cuop bien đe doa bo bien va bien phia nam Trung Hoa. Vao thoi điem đo, nha Thanh khong co mot luc luong hai quan lon; do đo, viec xay dung cac phao đai nhu mot cach khac đe bao ve bo bien cua minh.
Cong su ven bien nay bao gom hai khau phao binh ven bien đe bao ve vinh, cung voi bay nha canh gac xung quanh. Vi tri cua phao đai đuoc chon vi no nam tren mot vach đa nhin xuong mat nuoc. Đieu nay cung cap tam khong che tuyet voi nhin ra bien va thuan loi trong truong hop co kha nang xay ra tan cong hai quan.
Viec xay dung phao đai đa đuoc ghi lai trong Bien nien su Quang Đong, trong đo ke lai cach hai phao đai đuoc xay dung tai can cu cua "Thach Su" (石師).


Đuoc kham pha lai Sau thoi gian bi che lap duoi khu vuc cay xanh co tan la day đac trong khoang mot the ky, phao đai đa đuoc tai phat hien vao nam 1980. Tat ca nhung gi con lai la mot buc tuong hinh chu L co mot goc; theo Van phong Co vat va Di tich (AMO), đieu nay rat co the đuoc su dung lam noi đat sung. Sau khi phat hien, chinh phu đa tien hanh cong tac phuc hoi tren khu di tich lich su. Tieu phao đai Đong Dung đa đuoc tuyen bo la mot Di tich phap đinh cua Hong Kong vao ngay 11 thang 11 nam 1983. Vao thang 11 nam 1997, đia điem nay đa đuoc đua vao tour ky niem cua AMO ve cac di tich lich su o Bac Đai Tu Son nhu mot phan cua Nam Di san. Nhieu le hoi trong đo noi bat nhat la buoi trinh dien mot vo opera truyen thong cua Quang Đong dien ra tai Phao đai Đong Dung. Do Chuong trinh cot loi san bay Hong Kong, gio đay Tieu phao đai Đong Dung lai huong ve phia San bay quoc te Hong Kong, thay vi đao Xich Liep Giac va vinh mo Đong Dung nhu truoc đay.


Xem them Quan su Hong Kong
Phao đai Đong Dung


Tham khao Lien ket ngoai Hinh anh vao thang 3 nam 2009 cua Tieu phao đai Đong Dung - Environmental Protection Department
Vinh Đong Dung (tieng Trung: 東涌灣) la mot vinh nam o phia tay Đong Dung, đao Đai Tu Son, Hong Kong, gan thi tran moi Bac Đai Tu Son va San bay quoc te Hong Kong. Đay cung la noi toa lac cua ben tau Ma Loan Dung. O phia đong vinh đuoc bao quanh boi cac khu nha o, khu vuc co rung o phia tay va san bay o phia bac.


Tham khao
Sao bien la ten goi chung cho cac đong vat da gai thuoc lop Asteroidea. Nguon goc ten goi "sao bien" chu yeu dua vao cac thanh vien cua lop Asteroidea. Tuy nhien, thong thuong viec su dung tu "sao bien" cung ap dung cho ophiuroid, thuong đuoc biet đen voi ten goi chinh xac hon la "brittle star" hoac "basket star".
Khoang 1.800 loai sao bien con song hien dien trong tat ca cac đai duong cua the gioi, bao gom ca Đai Tay Duong, Thai Binh Duong, An Đo Duong, Bac Cuc va cac vung đai duong phia Nam. Sao bien co mat o tren mot pham vi sau rong tu cac bai trieu đen đo sau tham (6.000 m).
Sao bien nam trong so quen thuoc nhat cua đong vat bien va co mot so đac điem đuoc biet đen rong rai, chang han nhu tai sinh va thuc an con trai. Chung co mot loat kieu than va phuong phap an đa dang. Muc đo ma sao bien co the tai sinh thay đoi voi cac loai ca the. Noi chung, nhung con sao bien la loai kiem an co hoi, voi mot so loai co hanh vi an chuyen nganh, bao gom ca an treo va an thit con moi cu the.
Sao bien chiem vai tro quan trong trong suot sinh thai hoc va sinh hoc. Sao bien, chang han nhu sao bien Pisaster ochraceus đa tro thanh pho bien rong rai nhu cac vi du ve loai chu chot trong he sinh thai. Sao bien Acanthaster planci la mot ke san moi pham an cua san ho tren khap khu vuc An Đo-Thai Binh Duong. Con sao bien khac, chang han nhu cac thanh vien cua Asterinidae, thuong đuoc su dung trong sinh hoc phat trien.


Vong đoi = Sinh san =
Hau het cac loai sao bien đeu co cac ca the đuc va cai rieng biet. Chung thuong khong the phan biet đuoc ben ngoai vi khong the nhin thay cac tuyen sinh duc, nhung gioi tinh cua chung thi ro rang khi chung đe trung. Mot so loai la luong tinh đong thoi, san xuat trung va ca tinh trung cung mot luc va trong mot so it loai nay, cung mot tuyen sinh duc, đuoc goi la voi trung, tao ra ca trung va tinh trung. Sao bien khac la nhung loai luong tinh tuan tu.


= Su tai tao =
Mot so loai sao bien co kha nang tai tao cac canh tay đa mat va co the moc lai toan bo chi moi trong mot thoi gian nhat đinh.


= Tuoi tho =
Tuoi tho cua sao bien khac nhau đang ke giua cac loai. Đa phan cac loai co trong luong lon hon thi co tuoi tho song lau hon. Tuoi trung binh cua sao bien khoang 10 nam va ky luc song lau nhat đuoc ghi nhan tren the gioi la 34 nam tuoi.


Tham khao Lien ket ngoai Du lieu lien quan toi Asteroidea tai Wikispecies
 Tu lieu lien quan toi Asteroidea tai Wikimedia Commons
Echinaster luzonicus la ten cua mot loai sao bien thuoc ho Echinasteridae. Nguoi ta thay chung song o nhung vung nuoc nong cua phia tay khu vuc An Đo Duong-Thai Binh Duong. Đoi khi, loai nay song cong sinh voi sua luoc voi đong vat giap xac kich thuoc nho.


Mo ta Loai nay thuong co 6 canh nhung thuc te thi no khong đoi xung boi vi no co thoi quen tu vut bo canh cua minh. Mau cua no la tu đo đen nau đam. No cung co kha nang đoi mau tu đo đen nau va nguoc lai, co the la phan ung lai voi luong anh sang xung quanh.


Phan bo va moi truong song Loai nay song o moi truong nhiet đoi va can nhiet đoi cua vung phia tay khu vuc An Đo Duong-Thai Binh Duong. Pham vi ma no song la tu Madagascar va bo bien phia đong Chau Phi cho đen đen bac Uc, Indonesia, Philippines. Chung la loai pho bien, nguoi ta co the bat đuoc no o trong cac ran san ho va vung thuy trieu len xuong.


Sinh thai hoc Echinaster luzonicus an cac mang tao va vi khuan bam o tren chat nen. No khac voi cac loai cung chi boi vi no sinh san vo tinh bang cach tu vut bo cac canh cua no. Cac canh bi vut bo se phat trien thanh mot ca the hoan chinh. Hien nhung nha nghien cuu van chua ghi nhan rang loai nay co hinh thuc sinh san nao khac hay khong.
Mot loai đong vat khong xuong song nam trong phan lop Copepoda song cong sinh o mat duoi cua loai sao bien nay. No bien đoi mau sac cua no đe hoa voi mau sac cua vat chu. Ben canh đo, loai sua luoc Coeloplana astericola, cung song cong sinh o tren lung cua loai nay voi mat đo lon.


Tham khao Lien ket ngoai Hinh anh cua Echinaster luzonicus tren Sealife Collection.
Đon vi tien te chinh thuc cua Cong hoa Dan chu Nhan dan Trieu Tien la won (Choson'gul: 원, ky hieu: ₩; ma ISO 4217: KPW). Won do Ngan hang Trung uong Cong hoa Dan chu Nhan dan Trieu Tien phat hanh va in an. Truoc kia, đon vi đem bo sung cho won la chon (1 won đuoc chia ra thanh 100 chon), nhung hien khong con đuoc luu thong.
Ngay 6 thang 12 nam 1947, won bat đau đuoc phat hanh chinh thuc. Nam 1959, CHDCND Trieu Tien tien hanh đoi tien theo ty le 100 won đang luu thong bang 1 won moi.
Won gom ca tien giay lan tien kim loai. Tien giay đang luu thong bao gom cac loai co menh gia la 1, 5, 10, 50, 100, 200, 500, 1.000 va 5.000 won. Tien kim loai đang luu thong bao gom cac loai co menh gia la 10, 50, 100 won.


Tu nguyen Won la mot tu cung goc cua Yuan Trung Quoc va Yen Nhat. Đong đuoc chia thanh 100 chon (전; 錢; McCune–Reischauer: chon; Romaja quoc ngu: jeon) (Han Viet: tien).


Lich su Đong won đa tro thanh tien te cua CHDCND Trieu Tien vao ngay 6 thang 12 nam 1947, thay the Yen Trieu Tien luc đo đang luu hanh. Đong won nay đa đuoc đinh lai gia tri theo ty le 100 thanh mot nam 1959. Đe biet them đong won som hon, xem won.
Won Trieu Tien nham muc đich chi cho cong dan Trieu Tien su dung va Ngan hang Thuong mai (무역은행) đa phat hanh tien te rieng biet (hay cac chung chi ngoai hoi) cho du khach, nhu nhieu quoc gia xa hoi chu nghia. Tuy nhien, Trieu Tien thi co hai loai chung chi ngoai hoi khac nhau, mot danh cho khach tu "cac nuoc xa hoi chu nghia" voi mau đo, va chung chi khac thi cho khach đen tu "cac nuoc tu ban chu nghia" voi mau xanh da troi/la cay. Trong thoi gian gan đay, cac chung chi ngoai hoi nay phan lon đa đuoc yeu cau khach tra truc tiep bang ngoai te manh, đac biet la euro.
Ke tu nam 2001, chinh phu CHDCND Trieu Tien đa bo ty gia tuong trung 2,16 won mot dollar (đuoc cho la dua tren ngay sinh cua Kim Chinh Nhat ngay 16 thang 2) va cac ngan hang trong quoc gia nay ban hanh ty gia gan hon voi ty gia tren thi truong cho đen. Tuy nhien, lam phat phi ma đa lam xoi mon gia tri cua won Trieu Tien đen muc hien nay nguoi ta tin rang ty gia cua no gan bang won Han Quoc. Trong bat cu truong hop nao đi nua, dollar My va cac đong tien khac van co gia tri hon đong won Trieu tien tren cho đen hon la chinh thuc.


Ti gia hoi đoai hien thoi cua đong KPW Tham khao Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Tien Trieu Tien tai Wikimedia Commons

Ty gia VND/KPW qua XE
Cau gai, Nhum hay Nhim bien, ten khoa hoc Echinoidea, la ten goi chung cua mot lop thuoc nganh Đong vat da gai, sinh song o cac đai duong.


Mo ta Vo cua cau gai co hinh cau va co nhieu gai, do đo ma co ten goi cau gai. Chung co đuong kinh tu 3–10 cm, co the đat đuong kinh tu 8 đen 10 cm, day khoang 3 đen 4 phan. Gai nhon moc khap vo ben ngoai, neu bi đam thi vung da bi đam se nhuc, tuy nhien khong gay nguy hiem đen suc khoe.
Khoi luong thit cau gai (con goi la trung nhum) rat it so voi tong the khoi vo cua chung. Cac tho thit đuoc cau tao thanh hinh sao tu 5 đen 8 canh, mau vang hoac cam, bam doc theo vo gan nhu rong.
Cau gai di chuyen cham, hau nhu chi an tao. Cau gai trong tu nhien la thuc an cua cac loai rai ca bien, luon soi (Anarrhichthys ocellatus), ca Balistidae.
Trong mot so vung bien, cau gai con an mot so loai san ho than mem va mot so loai co bien than mem. 
Vao mua sinh san cua cau gai, cac loai san ho than mem gan nhu la thuc an chinh.


Trong van hoa am thuc Trong nhieu nen am thuc, cau gai la mot loai hai san ngon, co gia tri dinh duong cao, đem lai nhieu tac dung tot cho suc khoe. Thong thuong, cau gai đuoc che bien thanh mon an chu yeu theo 3 cach an song, nuong va nau chao.


Hinh anh Chu thich
Loxechinus albus la ten cua mot loai cau gai thuoc ho Parechinidae va la loai ban đia cua mien nam Nam My (pham vi tu Ecuador đen Argentina, cung nhu quan đao Falkland. Chung sinh song o đo sau 340 met tai vung san ho nhieu đa va vung anh huong cua thuy trieu len xuong. 


Mo ta Loai nay phat trien tuong đoi nhanh va kich thuoc kha lon do đuong kinh đen 11 cm. Mac du cac ca the o vung cuc nam thi lai phat trien cham va co kich thuoc nho hon. Mat tren va mat duoi cua no thi phang, nhieu gai nho. Gai cua no thi co mau hoi đo va co sac xanh luc nhat, con mau sac cua no thi đa dang. Nhung khi nguoi ta bat đuoc cac ca the lon o vung nuoc sau hon thi mau cua no la trang.


Sinh thai hoc No la đong vat an co nen thuc an chu yeu cua no la cac loai tao song tren đa. Mua sinh san cua chung thi khong co đinh ma tuy vao khu vuc ma no song. Nhu o 23° S thi chung sinh san vao thang 6, o 45° S thi chung sinh san tu thang 11 đen thang 12 va o 53° S thi chung sinh san tu thang 8 đen thang 9.
Au trung cua loai nay la đong vat phu du chuyen an tao silic va sinh song o vung thuy trieu len xuong. Sau khoang 30 ngay thi chung tro thanh con non thong qua qua trinh bien thai hoan toan. Nhung ca the nay se song tren đa roi sau đo moi đi vao vung cua nhung ca the truong thanh.
Theo mot nghien cuu tai Chile, loai Loxechinus albus thuong hay bi loai sao bien Meyenaster gelatinosus san đuoi nhat. Loai nay co the nhan biet đuoc ke thu cua minh o cach no it nhat la 1 met nen no se chay đi. Va o vung co song ngam manh, no se dua vao suc đay đo đe chay đi. Hon the nua, no con co the phan biet đau la ca the đang san đuoi no. Bang chung la nguoi ta thay no cham vao loai sao bien nay khi chung khong san moi.


Đanh bat No bi đanh bat qua muc đe lam thuc pham cung nhu chinh phu chua đua ra luat bao ve. Vay nen ta kho tim ra no o mot so noi trong khu vuc ma no phan bo. Phai mat 8 nam thi chung đat kich thuoc thich hop đe thu hoach.


Tham khao
Meyenaster la ten chi cua mot loai sao bien thuoc ho Asteriidae. Chi nay chi co loai Meyenaster gelatinosus. Nguoi mo ta loai nay đau tien la nha đong vat hoc nguoi Pho Franz Julius Ferdinand Meyen, ong mo ta vao nam 1834. Nguoi ta phat hien no o vung bien phia đong nam Thai Binh Duong, cu the hon la o vung bien Nam My.
Co the cua M. gelatinosus thi co mau trang, 6 canh, ban kinh tu 15 đen 21 cm.


Phan bo va moi truong song Chung sinh song o vung bien phia đong nam Thai Binh Duong trong nhung rung tao tai khu vuc can vung anh huong cua thuy trieu. Cung nhu la tren đay bien nhieu cat cat, soi va trong nhung đam co bien. Nguoi ta thuong thay no o vung nuoc co song ngam manh va ca vung khong co.


Sinh thai hoc Trong rung tao, no la loai san moi co uu the hon cac loai sao bien nhu Stichaster striatus, Luidia magellanica, Heliaster helianthus, cac loai ca nhu Pinguipes chilensis, Semicossyphus darwini', Cheilodactylus variegatus, va loai trai Concholepas concholepas. Khi con moi cua no la H. helianthus, no se nuot mot vai canh cua con moi va con moi se tu vut bo canh bi nuot cua no đe chay tron. Luc đo, no se an nhung cai canh ay. Đieu thu vi la theo mot nghien cuu thuc hien o Chile, hon 76% so ca the H. helianthus bat đuoc thi đeu đang moc canh lai.
Cung theo mot nghien cuu khac tai Chile, loai cau gai Loxechinus albus thuong hay bi M. gelatinosus san đuoi nhat. Loai cau gai nay co the nhan biet đuoc ke thu cua minh o cach no it nhat la 1 met nen no se chay đi. Va o vung co song ngam manh, no se dua vao suc đay đo đe chay đi. Hon the nua, no con co the phan biet đau la ca the đang san đuoi no. Bang chung la nguoi ta thay no cham vao loai sao bien nay khi chung khong san moi.


Tham khao
WDJ0914+1914 la mot sao lun trang nam cach Trai Đat 2.040 nam anh sang ve phia chom sao Cu Giai, la sao lun trang đau tien đuoc phat hien co mot hanh tinh khi khong lo xoay quanh, la san pham tich tu tu mot đia khi hydro, oxy va luu huynh. 


Mo ta Ket qua nghien cuu cua cac nha thien van hoc tu Anh, Chile va Đuc đa xac nhan WDJ0914+1914 la mot sao lun trang nong, voi nhiet đo be mat khoang 27.750 đo kelvin, khoi luong vao khoang 0,56 lan khoi luong Mat Troi, ban kinh 0,015 ban kinh Mat Troi. Cac quan sat ban đau tu Tram quan sat bau troi bang ky thuat so Sloan trong vach quang pho H-alpha cho thay WDJ0914+1914 co anh sang bien thien Sau đo, kiem tra ky hon, cac nha khoa hoc phat hien ra cac vach oxy va luu huynh trong quang pho SDSS cung nhu cac vach quang pho khac bo sung tu thiet bi X-SHOOTER cua kinh thien van VLT.
Cac manh vun va bui vu tru trong cac đia sao quanh sao lun trang đa tung đuoc quan sat thay nhung truoc đay chung đeu nguon goc tu cac hanh tinh đa, chiu chi phoi boi cac vach calci va cac nha khoa hoc chua lan nao quan sat thay chung xuat hien voi vach H-alpha. Nhom nghien cuu cung loai bo kha nang đia sao đuoc hinh thanh tu su boi đap cua mot ngoi sao đong hanh hoac mot sao lun nau. Kich thuoc cua đia bui khi xung quanh WDJ0914+1914 đuoc xac đinh bang su đo cac dai phat xa thong qua hieu ung Doppler cho thay kich thuoc kha lon cua đia nay, khoang 1-10 lan ban kinh Mat Troi, cung loai tru kha nang no co the la ket qua mot hanh tinh nho bi pha vo do luc hap dan khi khoang cach nho hon Gioi han Roche. Loi giai thich hop ly nhat la mot hanh tinh khong lo boc hoi duoi anh huong cua tia tu ngoai phat ra tu WDJ0914+1914. Hanh tinh nay đuoc du đoan quay theo quy đao co ban kinh bang khoang 15 lan ban kinh Mat Troi voi chu ky khoang 10 ngay. Thanh phan cua vat lieu boi đap tuong tu voi cac lop sau hon trong cac hanh tinh bang khong lo cua he Mat Troi. Cung voi qua trinh tien hoa cua sao chu, hanh tinh nay đuoc du đoan se mat đi khoang 0,04 khoi luong sao Hai Vuong. Hanh tinh nay hien co kich thuoc đuoc du đoan la lon hon sao chu WDJ0914+1914 tu 2 đen 4 lan.


Xem them He sao đoi DENIS J082303.1−491201 voi hanh tinh DENIS-P J082303.1−491201 b co khoi luong 28,5±1,9 lan Khoi luong Sao Moc, hanh tinh nang nhat trong he Mat Troi


Tham khao Lien ket ngoai Evidence of an Alien Planet Spotted Around a White Dwarf, a Cosmic First Mike Wall Science & Astronomy 4/12/2019
Accretion of a giant planet onto a white dwarf star Boris T. Gansicke, Matthias R. Schreiber, Odette Toloza, Nicola P. Gentile Fusillo, Detlev Koester & Christopher J. Manser. Nature volume 576, pages61–64(2019) doi:10.1038/s41586-019-1789-8
Hanh tinh van ton tai khi sao chu diet vong An Khang VnExpress (Theo BBC) Thu nam, 5/12/2019, 10:29 (GMT+7)
Artist’s animation of the WDJ0914+1914 system tren YouTube European Southern Observatory (ESO) 4 thg 12, 2019
Stichaster striatus la ten cua mot loai sao bien thuoc ho Stichasteridae. Nguoi ta phat hien chung song o vung bien đong nam Thai Binh Duong. Nguoi mo ta loai đong vat nay la hai nha đong vat hoc nguoi Đuc Johannes Peter Muller va Franz Hermann Troschel vao nam 1840.


Phan bo va moi truong song Chung la loai ban đia cua vung bien đong nam Thai Binh Duong cu the la doc theo vung bien cua Nam My. Chung thuong song o duoi đay bien co nhieu đa hoac nhieu cat va song trong tao o vung len xuong cua thuy trieu. Đo sau toi đa ma no song la 80 m.


Sinh thai hoc Chung song theo bay đan va la loai san moi. Nguoi ta khong thay khi nao chung an thit đong loai hoac an cac loai sao bien khac ma chi an cac loai đong vat khong xuong song. Nhieu ca the cua loai nay khi bat len thi đang moc lai canh hoac bi mat canh. Co the đo la do loai sao bien san moi co uu the trong moi truong ma no song đo la Meyenaster va Luidia magellanica.


Nghien cuu Nguoi ta phat hien ra rang mot chat chiet xuat tu mo cua loai nay khi cho cac ca the chuot co thien huong tieu thu con qua muc se lam cho chung it tieu thu con hon. Nghien cuu nay lay cam hung tu 1 mot cau chuyen truyen mieng rang nhung nguoi chu Dong Ten o Nam My vao nhung the ky 17, 18 thuong dung loai sao nay đe nau sup va cho cong nhan cua ho an đe ho khong uong ruou.


Tham khao