Hoa ly la mon khoa hoc nghien cuu ve cac hien tuong vi mo va hat trong cac he thong hoa hoc ve cac nguyen tac, thuc tien va cac khai niem vat ly nhu chuyen đong, nang luong, luc, thoi gian, nhiet đong luc hoc, hoa hoc luong tu, co hoc thong ke, đong luc hoc phan tich va can bang hoa hoc.
Hoa ly, trai nguoc voi vat ly hoa hoc, chu yeu (nhung khong phai luon luon) la mot khoa hoc vi mo hoac sieu phan tu, vi phan lon cac nguyen tac ma no đuoc thanh lap lien quan đen khoi luong chu khong phai la cau truc phan tu / nguyen tu (vi du, can bang hoa hoc va chat keo).
Mot so moi quan he ma hoa ly co gang giai quyet bao gom cac tac đong cua:

Cac luc lien phan tu tac đong len cac tinh chat vat ly cua vat lieu (đo deo, đo ben keo, suc cang be mat trong chat long).
Đong hoc phan ung ve toc đo cua mot phan ung.
Nhan dang cua cac ion va tinh dan đien cua vat lieu.
Khoa hoc be mat va đien hoa cua mang te bao.
Su tuong tac cua mot co the voi mot co the khac ve so luong nhiet va cong viec đuoc goi la nhiet đong luc hoc.
Su truyen nhiet giua mot he thong hoa hoc va moi truong xung quanh trong qua trinh thay đoi pha hoac phan ung hoa hoc dien ra goi la nhiet hoa hoc
Nghien cuu tinh chat chung cua so luong loai hat co trong dung dich.
So luong pha, so thanh phan va muc đo tu do (hoac phuong sai) co the tuong quan voi nhau voi su tro giup cua quy tac pha.
Phan ung cua cac pin đien hoa.


Khai niem chinh Cac khai niem chinh cua hoa ly la cach thuc ma vat ly thuan tuy đuoc ap dung cho cac van đe hoa hoc.
Mot trong nhung khai niem quan trong trong hoa hoc co đien la tat ca cac hop chat hoa hoc co the đuoc mo ta la cac nhom nguyen tu lien ket voi nhau va cac phan ung hoa hoc co the đuoc mo ta la su tao ra va pha vo cac lien ket đo. Du đoan tinh chat cua cac hop chat hoa hoc tu mo ta cac nguyen tu va cach chung lien ket la mot trong nhung muc tieu chinh cua hoa ly. Đe mo ta chinh xac cac nguyen tu va lien ket, can phai biet ca hat nhan cua cac nguyen tu đo va cach thuc cac electron đuoc phan phoi xung quanh chung.
Hoa hoc luong tu, mot linh vuc cua hoa ly đac biet lien quan đen viec ung dung co hoc luong tu vao cac van đe hoa hoc, cung cap cac cong cu đe xac đinh muc đo manh va lien ket hinh dang la gi, hat nhan di chuyen nhu the nao va anh sang co the đuoc hap thu hoac phat ra boi mot hoa chat hop chat. Quang pho hoc la nganh hoc phu lien quan cua hoa ly, đac biet lien quan đen su tuong tac cua buc xa đien tu voi vat chat.
Mot tap hop cau hoi quan trong khac trong hoa hoc lien quan đen loai phan ung nao co the xay ra mot cach tu nhien va tinh chat nao co the co đoi voi mot hon hop hoa hoc nhat đinh. Đieu nay đuoc nghien cuu trong nhiet đong hoa hoc, đat ra cac gioi han ve so luong nhu phan ung co the tien hanh bao xa, hoac co the chuyen đoi bao nhieu nang luong thanh cong viec trong đong co đot trong va cung cap cac lien ket giua cac tinh chat nhu he so gian no nhiet va toc đo thay đoi cua entropy voi ap suat cho chat khi hoac chat long. No co the thuong xuyen đuoc su dung đe đanh gia xem mot lo phan ung hoac thiet ke đong co co kha thi hay khong, hoac đe kiem tra tinh hop le cua du lieu thuc nghiem. O mot muc đo han che, nhiet đong hoc ban can bang va khong can bang co the mo ta nhung thay đoi khong the đao nguoc. Tuy nhien, nhiet đong hoc co đien chu yeu lien quan đen cac he thong o trang thai can bang va thay đoi thuan nghich va khong phai la nhung gi thuc su xay ra, hoac nhanh nhu the nao, ra khoi trang thai can bang.
Nhung phan ung nao xay ra va nhanh nhu the nao la chu đe cua đong hoc hoa hoc, mot nhanh khac cua hoa ly. Mot y tuong quan trong trong đong hoc hoa hoc la đe cac chat phan ung phan ung va tao thanh san pham, hau het cac loai hoa hoc phai trai qua trang thai chuyen tiep co nang luong cao hon ca chat phan ung hoac san pham va đong vai tro la rao can đoi voi phan ung. Noi chung, rao can cang cao, phan ung cang cham. Thu hai la hau het cac phan ung hoa hoc xay ra nhu mot chuoi cac phan ung co ban, moi phan ung co trang thai chuyen tiep rieng. Cac cau hoi chinh trong đong hoc bao gom toc đo phan ung phu thuoc vao nhiet đo va nong đo chat phan ung va chat xuc tac trong hon hop phan ung, cung nhu cach xuc tac va đieu kien phan ung co the đuoc thiet ke đe toi uu hoa toc đo phan ung.
Thuc te la cac phan ung xay ra nhanh nhu the nao thuong co the đuoc chi đinh chi voi mot vai nong đo va nhiet đo, thay vi can biet tat ca cac vi tri va toc đo cua moi phan tu trong hon hop, la mot truong hop đac biet cua mot khai niem quan trong khac trong hoa ly, trong đo la o muc đo ma mot ky su can biet, moi thu dien ra trong mot hon hop gom so luong rat lon (co le la thu tu cua hang so Avogadro, 6 x1023) cua cac hat thuong co the đuoc mo ta chi bang mot vai bien nhu ap suat, nhiet đo va nong đo Nhung ly do chinh xac cho đieu nay đuoc mo ta trong co hoc thong ke, mot chuyen nganh trong hoa ly cung đuoc chia se voi vat ly. Co hoc thong ke cung cung cap cac cach đe du đoan cac tinh chat ma chung ta thay trong cuoc song hang ngay tu cac tinh chat phan tu ma khong dua vao moi tuong quan thuc nghiem dua tren su tuong đong hoa hoc.


Lich su Thuat ngu "hoa ly" đuoc Mikhail Lomonosov đat ra nam 1752, khi ong trinh bay mot bai giang mang ten "Mot khoa hoc trong hoa ly" (tieng Nga: «Курс истинной физической химии») truoc cac sinh vien cua Đai hoc Petersburg. Trong phan mo đau cua nhung bai giang nay, ong đua ra đinh nghia: "Hoa ly la khoa hoc phai giai thich theo cac đieu khoan cua thi nghiem vat ly ly do cho nhung gi đang xay ra trong cac bo may phuc tap thong qua cac hoat đong hoa hoc".
Hoa ly hien đai bat nguon tu nhung nam 1860 đen 1880 voi cong viec nghien cuu nhiet đong hoa hoc, đien giai trong cac dung dich, đong hoc hoa hoc va cac mon hoc khac. Mot cot moc quan trong la an pham nam 1876 cua Josiah Willard Gibbs trong bai viet cua ong, Ve trang thai can bang cua cac chat khong đong nhat. Bai viet nay đa gioi thieu mot so nen tang cua hoa ly, chang han nhu nang luong Gibbs, the nang hoa hoc va quy tac pha cua Gibbs.
Tap chi khoa hoc đau tien đac biet trong linh vuc hoa ly la tap chi Đuc, Zeitschrift fur Physikalische Chemie, đuoc Wilhelm Ostwald va Jacobus Henricus van 't Hoff lap ra nam 1887. Cung voi Svante August Arrhenius, đay la nhung nhan vat hang đau ve hoa ly vao cuoi the ky 19 va đau the ky 20. Ca ba đeu đuoc trao giai thuong Nobel ve hoa hoc trong khoang thoi gian tu nam 1901 đen 1909.
Nhung phat trien trong nhung thap ky sau bao gom viec ap dung co hoc thong ke vao cac he thong hoa hoc va hoat đong tren chat keo va hoa hoc be mat, noi Irving Langmuir co nhieu đong gop. Mot buoc quan trong khac la su phat trien cua co hoc luong tu thanh hoa hoc luong tu tu nhung nam 1930, trong đo Linus Pauling la mot trong nhung ten tuoi hang đau. Su phat trien ly thuyet đa đi đoi voi su phat trien trong cac phuong phap thi nghiem, trong đo viec su dung cac hinh thuc quang pho khac nhau, nhu quang pho hong ngoai, quang pho vi song, cong huong đien tu va pho cong huong tu hat nhan, co le la su phat trien quan trong nhat cua the ky 20.
Su phat trien hon nua trong hoa ly co the đuoc quy cho nhung kham pha ve hoa hoc hat nhan, đac biet la su phan tach đong vi (truoc va trong The chien II), nhung kham pha gan đay hon ve hoa hoc, cung nhu su phat trien cua cac thuat toan tinh toan trong linh vuc "phu gia tinh chat hoa ly "(thuc te tat ca cac tinh chat hoa ly, chang han nhu điem soi, điem toi han, suc cang be mat, ap suat hoi, v.v. - gom hon 20 tinh chat - co the tinh chinh xac tu tat ca cac cau truc hoa hoc, ngay ca khi phan tu hoa hoc khong đuoc phan ra), tai đay nay sinh tam quan trong thuc te cua hoa ly đuong đai.


Cac nha hoa ly hoc noi bat Svante Arrhenius
Walther Nernst
Fritz Haber
Peter Debye
Josiah Willard Gibbs
J.H.van't Hoff
Erich Huckel
Wilhelm Ostwald
Gilbert N. Lewis
Friedrich Kohlrausch
Frederick Lindemann
Cyril Norman Hinshelwood
Lars Onsager
Robert S. Mulliken
Michael Polanyi
Linus Pauling
E. Bright Wilson
Irving Langmuir
Jaroslav Heyrovsky
William Giauque
Manfred Eigen
Roald Hoffmann
Dudley R. Herschbach
Yuan T. Lee
John Charles Polanyi
Richard Bernstein
Richard R. Ernst
Rudolph A. Marcus
Ahmed H. Zewail
Richard Zare


Xem them Vat ly hoa hoc


Tham khao Lien ket ngoai