Hang Nga (chu Han: 姮娥), cung goi Thuong Nga (chu Han: 嫦娥 hay 常娥), nguoi Viet Nam hay goi Chi Hang.
Trong nghe thuat Đong A, Hang Nga thuong xuyen la đe tai cua nhieu tac pham hoi hoa, ca kich co tich trong truyen thuyet Trung Hoa. Phan lon truyen thuyet đeu hinh dung nang co mot dung mao xinh đep phi pham va đeu gan lien voi tinh duyen cung Hau Nghe, mot vi anh hung huyen thoai thoi co, nguoi đuoc cho la đa ban rung 9 mat troi đe giup dan chung. Ve sau nang đuoc Tay Vuong Mau tang thuoc truong sinh, song do hieu luc cua thuoc qua lon khien nang bay len troi va đen Mat Trang, ve sau truyen thuyet nay đuoc goi la Hang Nga bon nguyet (姮娥奔月). Trong van hoa Viet Nam, Chi Hang thuong đuoc tre em Viet Nam nhac đen nhu mot nguoi ban cua chu Cuoi, dua theo co tich Cay đa va Chu Cuoi rat noi tieng, gan lien voi Tet trung thu, nen hinh tuong Chi Hang va Chu Cuoi đa phan rat đuoc yeu men boi tre em.
Khong giong nhu cac vi than Mat Trang đa đuoc nhan cach hoa cua cac nen van minh khac, Hang Nga chi song tren Mat Trang. Nhu la "nguoi phu nu tren Mat Trang", Hang Nga co the coi la su bo sung cho khai niem nguoi phu nu tren Mat Trang cua nguoi phuong Tay.
Mieng nui lua tren Mat Trang co ten Chang-O la phien am cua ten Thuong Nga, do Hiep hoi Thien van Quoc te IAU đat.


Hang Nga bon nguyet Co rat nhieu cau chuyen ve Hang Nga, nhung sach Hoai Nam Tu, phan Lam minh huan (覽冥訓) co le la ghi chep đau tien va som nhat co he thong ve cau chuyen cua Hang Nga. Xua kia, Hang Nga va chong cua minh la Hau Nghe đa tung la nhung vi than bat tu song tren thuong gioi.

Mot ngay kia, muoi nguoi con trai cua Ngoc Hoang bien thanh muoi mat troi, lam cho mat đat tro nen nong bong va kho can. That bai trong viec ra lenh cho cac con minh ngung pha huy mat đat, Ngoc Hoang trieu Hau Nghe đen cuu giup. Hau Nghe, bang tai ban cung cua minh, đa ban ha chin mat troi, chi đe lai mot nguoi con trai cua Ngoc Hoang lam mat troi. Ngoc Hoang ro rang la khong vui mung gi voi giai phap cua Hau Nghe trong viec cuu mat đat va cac sinh linh tren đo: chin con trai cua ong đa chet. Nhu la mot su trung phat, Ngoc Hoang đay Hau Nghe va Hang Nga xuong ha gioi đe song cuoc song cua con nguoi.
Cam nhan thay la Hang Nga rat đau kho vi bi mat kha nang bat tu, Hau Nghe quyet đinh len đuong đi tim thuoc truong sinh trong mot cuoc hanh trinh dai va đay gian kho, nguy hiem đe hai nguoi co the tro lai cuoc song bat tu. Vao cuoi cuoc hanh trinh, Hau Nghe đa gap đuoc Tay Vuong Mau. Tay Vuong Mau đong y cho Hau Nghe mot vien thuoc, nhung dan rang moi nguoi chi can nua vien đe tro thanh bat tu.
Hau Nghe mang vien thuoc ve nha va cat no trong mot cai hop. Hau Nghe dan Hang Nga khong đuoc mo chiec hop va sau đo roi khoi nha trong mot khoang thoi gian. Giong nhu Pandora trong than thoai Hy Lap, Hang Nga tro thanh nguoi to mo, Nang mo chiec hop va nhin thay vien thuoc ngay khi Hau Nghe quay lai nha. So rang Hau Nghe co the nhin thay minh đang luc loi chiec hop, nen vo tinh Hang Nga đa nuot chung vien thuoc. Ngay lap tuc Hang Nga bay len troi do thuoc qua manh. Mac du Hau Nghe muon ban Hang Nga đe tranh khong cho nang bi lo lung tren bau troi, nhung chang khong the nham mui ten vao nang.
Hang Nga cu bay len mai cho đen khi ha xuong đuoc Mat Trang. Đay đuoc goi la truyen thuyet Hang Nga bon nguyet (姮娥奔月). Tren cung trang, Hang Nga ket ban voi mot con tho ngoc đang che thuoc truong sinh, cung đang song tren cung trang.
Mot nguoi ban khac la nguoi tho đon cui Ngo Cuong (hay cung chinh la Chu Cuoi xuat hien trong than thoai dan gian Viet Nam). Nguoi tho đon cui nay truoc đo đa co mot nguoi vo,do vap nga nen mac chung hay quen. Nguoi vo hay quen loi chong dan nen đa tuoi cay bang nuoc ban, cay but goc bay len, chu cuoi đu theo va bay ve troi .Tu đo, cu moi nam nguoi ta lai thay co bong mot nguoi tren cung trang( nguoi ta noi rang đo chinh la Chu Cuoi ).


Cac truyen thuyet di ban = Voi Hau Nghe =
Co truyen thuyet khac, Hang Nga la mot co gai tre song trong cung đien cua Ngoc Hoang tren thien gioi, noi chi co cac vi than tien bat tu song. Mot ngay, nang vo tinh đanh vo mot chiec binh su quy bau. Vo cung buc tuc, Ngoc Hoang đay nang xuong tran, noi con nguoi sinh song. Nang chi co the tro ve troi neu nhu lam đuoc nhung viec co ich khi song tai mat đat.
Tai ha gioi, co 10 con kim o đau o cay Phu Tang giua bien đong, moi ngay mot con bay tu Đong sang Tay, tao ra anh sang cho ha gioi. Cac con qua vang nay chinh la cac mat troi. Nhung mot ngay kia cay Phu Tang bi đo, muoi con Qua Vang bay khap bau troi, tao thanh muoi Mat Troi thieu đot the gioi khien cay coi chet het. Khi đo mot chang trai co tai ban cung gioi nhat la Hau Nghe đa giuong cung ban roi chin con qua, va đinh ban not con thu muoi thi Hang Nga xuat hien va ngan lai, đe lai mot Mat Troi cho the gian.
Nguoi dan ton Hau Nghe lam vua, chang cuoi Hang Nga, con nha ban nong nhung xinh đep tuyet tran lam vo, đung nhu loi Nguyet Lao se duyen. Nhung Hau Nghe nhanh chong tro thanh mot bao chua. Hau Nghe tim kiem su bat tu bang cach ra lenh che thuoc truong sinh đe keo dai cuoc song cua minh. Thuoc truong sinh duoi dang mot vien thuoc gan nhu đa san sang khi Hang Nga nhin thay no. Nang đa nuot vien thuoc nay, hoac la vo tinh hoac la co chu y. Viec nay lam Hau Nghe, tuc gian. Co gang bo chay, Hang Nga đa nhay qua cua so cua can phong o tang tren cua cung đien, va thay vi bi roi xuong thi nang lai bay len đuoc ve huong Mat Trang.
Hau Nghe co gang ban ha nang nhung khong thanh. Ban đong hanh cua Hang Nga tren cung trang la mot con tho ngoc đang nghien thuoc truong sinh trong mot chiec coi gia lon.
Tren cung trang con co mot nguoi tho đon cui đang co gang đon ha cay que, nguon tao ra cuoc song. Nhung chang cang đon nhanh bao nhieu thi than cay lai lien lai nhanh bay nhieu va chang khong bao gio đat đuoc muc đich cua minh. Nguoi Trung Quoc su dung hinh anh cay que đe giai thich su song co sinh co tu tren Trai Đat - cac canh cay luon luon bi chat - đo la cai chet, nhung cac choi moi cung luon luon sinh ra - đo la su song.


= Nguoi pham =
Truyen thuyet o Viet Nam cung luu giu mot vai di ban ve Hang Nga.
Nguyen Hang Nga la mot co gai tre song trong cung đien cua Ngoc Hoang tren thien gioi, noi chi co cac vi than tien bat tu song. Trong mot lan xuong tran gian du ngoan cung con gai Ngoc Hoang la Lieu Hanh cong chua thi Hang Nga đa phai long mot nguoi pham ten la Nghe. Đuoc su chap thuan cua Lieu Hanh, nen Hang Nga-Nghe đa lay nhau va song vo cung hanh phuc.
Nhung thoi gian troi qua thi Nghe ngay cang gia đi trong khi Hang Nga van tre mai. Nghe rat so mot ngay nao đo Hang Nga se che minh qua gia roi bo đi hoac neu khong thi cai chet cung se chia lia hai nguoi nen Nghe đa nho Hang Nga len thien gioi đanh cap vien thuoc truong sinh bat lao cho minh. Vi tinh yeu nen nang đanh nghe theo nhung đa bi Ngoc Hoang Thuong đe phat hien.
Ong rat tuc gian ben giet chet Nghe va đay Hang Nga o tren cung trang mai mai. 


= Vi vua hung ac =
Nhieu nam sau khi đa tro thanh than Mat Trang, Hang Nga nhin xuong mat đat va thay co mot ten vua hung ac ngoi tren ngai vang. Đe giup đo moi nguoi, Hang Nga đa tai sinh thanh mot nguoi va xuong mat đat. Cac thanh vien khac trong gia đinh nang đa bi ten vua nay giet chet hoac bat lam no le, nhung Hang Nga đa tron thoat ve vung nong thon.
Trong thoi gian ay, ten vua hung ac đa co tuoi va bi am anh boi y nghi tim kiem thuoc truong sinh. Han bat moi nguoi đen đe tra hoi cach tim ra thuoc truong sinh; le di nhien la khong ai biet, nhung ten vua nay khong chap nhan cac cau tra loi va hanh hinh tat ca nhung nguoi khong co cau tra loi hoac co cau tra loi ma ong ta khong thoa man.
O nong thon, Hang Nga gap Quan Am, va Quan Am đa đua cho Hang Nga mot vien thuoc "truong sinh" nho. Hang Nga đem vien thuoc toi cho ten vua. Ten vua đa nghi nay ngo la thuoc đoc nen đa ra lenh cho Hang Nga thu truoc. Sau khi nang thu va khong co bieu hien ngo đoc nao thi ten vua kia uong vien thuoc va chet ngay lap tuc. Sau đo, Hang Nga cung roi khoi the gioi con nguoi. Do nem it nen tac đong cua vien thuoc chi la lam cham lai cai chet cua nang. Tuy nhien, thay vi hap hoi, nang đa kip thoi quay lai Mat Trang đe bien thanh nu than cua cung trang.


Đao giao Trong Đao giao, Hang Nga đuoc coi la vi than Mat Trang, goi la Thai Am tinh quan (太陰星君).
Ton xung đay đu cua nang la Nguyet Cung Hoang Hoa To Dieu Nguyen Tinh Thanh Hau Thai Am Nguyen Quan (月宮黃華素曜元精聖后太陰元君), hoac la Nguyet Cung Thai Am Hoang Quan Hieu Đao Minh Vuong (月宮太陰皇君孝道明王).


Xem them Than Mat Trang
Tet Trung Thu
Thuong Nga - ten goi cua chuong trinh tham hiem Mat Trang đau tien cua Trung Quoc.
Chu Cuoi hay thang Cuoi - truyen co tich Viet Nam ve su tich chu Cuoi ngoi goc cay đa tren cung trang.
Khuc Nghe Thuong


Tham khao 《中国神话大词典》（袁珂/编著、四川辞书出版社）p435 ISBN 7-80543-560-X
《中国神怪大辞典》（栾保群/编著、人民出版社）p53-54 ISBN 978-7-01-008383-4
《世界经典神话大全集》（余祖政，刘佳/编著、中国华侨出版社）p413-414 ISBN 978-7-5113-0746-0
Allan, Tony, Charles Phillips, and John Chinnery, Land of the Dragon: Chinese Myth, Duncan Baird Publishers, London, 2005 (through Barnes & Noble Books), ISBN 0-7607-7486-2


Chu thich