Bai ca hy vong la mot sang tac cua nhac si Van Ky. Ca khuc nay đuoc xem la tac pham noi tieng đuoc cong chung yeu thich nhat trong so hon 400 tac pham cua Van Ky. "Bai ca hy vong" cung đuoc đanh gia la mot trong nhung ca khuc đuoc đon nhan nhieu nhat cua lich su nen am nhac Viet Nam.


Boi canh Nhung nam đau mien Bac Viet Nam thang loi trong chien tranh Đong Duong, Van Ky phai tu hoc am nhac va đi hoc nhung lop sang tac ngan han do mot so nhac si chuyen gia nuoc ngoai sang Viet Nam. Ong đuoc hoc nhac si I.M.Belarutxep cua Lien Xo va giao su Trinh Le Hong cua Trung Quoc. Cung trong thoi gian nay, Hoi Nhac si Viet Nam đuoc thanh lap. La mot trong nhung nguoi co cong chuan bi cho viec thanh lap hoi, Van Ky đa ve cong tac tai to chuc nay voi cuong vi la Uy vien Thuong vu va Uy vien Thuong truc Đang đoan Hoi Nhac si Viet Nam.


Sang tac Van Ky sang tac "Bai ca hy vong" nam 1958 khi vua tron 30 tuoi. Tac pham đuoc ong viet ma khong theo chu đe hay noi dung sang tac nao đuoc khoi xuong vao thoi điem đo. Van Ky von bat đau bai hat mot cach "bat thuong" voi nhung cau hat điep khuc cao trao o giua bai chu khong phai tu nhung cau đau tien cua bai hat nhu thuong thay. Sau đo, nhac si viet tiep nhung đoan cao trao voi nhung not cao nhat cua ca khuc. Khi đa đat đen muc cao trao nhat đinh, Van Ky ha thap nhung not nhac xuong va danh giai đieu tinh cam cho phan ket thuc: "Gio mua buon thuong, mua đong va may mu se tan". Sang tac đen đay, ong moi quay tro lai xay dung đoan nhac đau.


= Noi dung =
Theo nha phe binh am nhac Pham Tu Huong, ba mo ta noi dung cua "Bai ca hy vong" la the tinh cam nho thuong, tha thiet cua nguoi dan mien Bac Viet Nam đoi voi nguoi dan mien Nam đang song trong nhung ngay "đen toi" nhat cua che đo My – Diem. Cung theo đo, bai ca con the hien long tin cua nguoi dan Viet Nam vao mot tuong lai tot đep cua To quoc. Bao Bien phong cho rang noi dung bai hat the hien tam tu, tinh cam tu đay long cua nguoi nhac si, gui niem hy vong vao ngay đat nuoc hoa binh.


= Am nhac =
"Bai ca hy vong" đuoc sang tac o hinh thuc hai đoan đon (a va b) phat trien tren giong Re truong, đong thoi đuoc viet o nhip 68 voi toc đo vua phai (Moderato Expressivo) nham tao ra đuoc tinh chat nhe nhang, em ai can co.
Đoan a gom 2 cau (cau 1 co 8 nhip, cau 2 co 6 nhip), giai đieu voi cac am luyen lay va thu phap lap lai đa tao ra am huong "nu tinh". Mac du ca khuc sang tac o cung Re truong nhung trong tien trinh giai đieu van co nhung cau nhac hoan toan đuoc viet o am huong truyen thong Viet Nam la đieu thuc ngu cung.
Đoan b gom hai cau khong can đoi. Giai đieu cau 1 gom 6 nhip van bao gom nhung am luyen lay đuoc đua len am vuc cao, tiet tau co su dan trai hon, ket hop voi nhung dau lang tao nen mot am huong co tinh "soi noi, đay suc song". Cau nhac nay dien ta niem khao khat cua nhan dan Viet Nam vao tuong lai cua To quoc. Cau 2 gom 10 nhip la cao trao cua tac pham. Voi thu phap mo tien ket hop voi tiet tau don dap khong nghi, Van Ky đa đua giai đieu len đen đinh điem ve mat cam xuc. Sau đoan cao trao, cau nhac quay tro lai am huong sau lang tru tinh đe ket thuc ca khuc.


Phat hanh Ngay sau khi sang tac xong, Van Ky tu đem va hat cho vo nghe, sau đo ong tiep tuc mang ca khuc đe đua cho nhac si Nguyen Van Ty xem va đuoc Nguyen Van Ty "khen ngoi" ve cach tu duy va phat trien ca khuc. Tuy vay, ong van đem cat ca khuc đi. Đen vai thang sau ong moi đem ra sua mot vai cho nho, roi mang toi Nha xuat ban Am nhac đe in nhung bai hat đa bi tu choi voi ly do "qua lac quan, lang man, chua phu hop voi giai đoan cach mang hien tai." Ly giai viec bi tu choi xuat ban, nhac si Tran Le Chien cho rang vao thoi điem chien tranh, nhieu bai hat bi tu choi xuat ban va pho bien voi ly do khong phu hop. Nhac si Nguyen Thuy Kha cung cho biet truoc đo mot ca khuc co ten "Gui nguoi em gai mien Nam" cua Đoan Chuan cung phai chiu đieu tieng, va bi phe phan la "lac quan teu", do Đoan Chuan viet nhung cau nhu "Roi ngay thong nhat đen rat nhanh...".
Bi tu choi xuat ban, Van Ky đem "Bai ca hy vong" ve nha. Theo y cua Nha xuat ban Am nhac, neu muon đuoc in an va tac pham đen voi cong chung, ong buoc phai sua đoi ca tu, giam bot su "lac quan qua" trong tac pham nay, nhung cuoi cung Van Ky đa quyet đinh khong sua lai bai hat. Sau cung, Van Ky đua bai hat đen Đai Tieng noi Viet Nam. Giam đoc cua đai luc ay la Tran Lam đa giao cho nhac si Pham Tuyen, Truong ban Am nhac đe bo tri cho nhac si Van Ky truc tiep dan dung. Nguoi đau tien đuoc Van Ky chon thu thanh la ca si Khanh Van. Sau khi đa trinh bay tat ca nhung y tuong the hien cua minh voi ca si va danh cho ca si thoi gian tap luyen, 3 thang sau, bai hat đuoc thu thanh lan đau. Ca khuc con đuoc phoi khi va dan dung voi phan đem piano cua Van Ky cung nghe si Hoang Manh va nghe si sao Le Bich. Ca si Khanh Van bieu dien bai hat thanh cong đen muc đuoc moi vao bieu dien rieng ca khuc cho Ho Chi Minh. Nghe xong, Ho Chi Minh noi: "Chau la con chim son ca Nam Bo, chau hay hat bai nay cho đong bao mien Nam nghe".
Ban thu thanh tieng hat cua Khanh Van tiep tuc đuoc thu am tai Đai Tieng noi Viet Nam va phat đi rong rai. "Bai ca hy vong" đa vang len trong nhieu nha tu My nguy o mien Nam Viet Nam. Van Ky đa nhan đuoc nhieu buc thu tu mot nguoi linh bi thuong nang gui ve đe cam on ong đa sang tac bai hat. Trong luc tuyet vong do ban than bi thuong nang, nguoi linh nay cho biet ong đa đuoc nghe "Bai ca hy vong". "Bai ca hy vong" đa vuot qua Vi tuyen 17 va co mat o rat nhieu noi tren Viet Nam. Cuu Pho chu tich nuoc Viet Nam Truong My Hoa tung ke rang truoc canh bi tra tan tai nha tu Con Đao, mot so nguoi tu chinh tri đa hat vang "Bai ca hy vong" đen muc bi cai tu đo voi bot xuong ham khong cho hat nua.


Đanh gia Ngay khi đuoc phat tren tren Đai tieng noi Viet Nam, "Bai ca hy vong" đa gay ra mot "lan song" voi thinh gia. Hang loat thu tu khap cac tinh thanh cua Viet Nam đa gui ve yeu cau đai phat lai ca khuc. Ca khuc nay cung đuoc nhan xet du binh di nhung van mang am huong han lam, tinh te. Bao Bien phong cho biet "Bai ca hy vong" co giai đieu đep, loi ca muot ma, tha thiet, ca tu dung di, sau lang đa "lay đong tam hon bao the he nguoi Viet Nam". Nha phe binh am nhac Pham Tu Huong lai nhan xet bai hat co ve đep hinh tuong, giai đieu uyen chuyen va giau am huong dan gian voi tinh chat "tru tinh, bay bong". Ca khuc nay đuoc xem la tac pham noi tieng đuoc cong chung yeu thich nhat trong so hon 400 tac pham cua Van Ky.
Bao VnExpress cho biet bai hat chi co 8 cau nhung đi vao long nguoi nho giai đieu, ca tu đep. Nhieu nguoi nghe cho rang "đoi chim bay" ngu y ca ngoi tinh yeu son sat, thuy chung thoi chien. Tuy nhien Van Ky noi rang: "Khi sang tac, toi đat minh vao mot vi tri khac, khong đon thuan la tinh cam binh thuong, tinh yeu đoi lua ma la cam xuc tu nhien bat len, bien suy nghi cua minh huong đen nhung đieu lon lao..."


Di san "Bai ca hy vong" đa tro thanh mot tac pham tinh than cho nhung nguoi hoat đong cach mang mien Nam va đuoc tuyen truyen rong rai tai Viet Nam. Cho toi nay, nhieu nguoi cho rang ca khuc van co suc song manh liet trong long khan gia. Nhieu ca si noi tieng đa the hien rat thanh cong sang tac nay. Ca khuc cung đuoc rat nhieu cac thi sinh lua chon khi tham gia cac cuoc thi am nhac. Bao chi Viet Nam coi đay la mot trong nhung tac pham đuoc đon nhan nhieu nhat, la tac pham kinh đien cua lich su am nhac Viet Nam cung nhu am nhac Viet Nam thoi ky cach mang. Hon nua the ky tu khi ra đoi, cac giong ca soprano (nu cao) noi tieng nhat cua Viet Nam nhu Le Dung, Bich Lien, Anh Tuyet, Ro Cham Phiang, Thanh Hoa... hay ca cac giong tenor (nam cao) nhu Trung Kien, Quang Tho đeu tung hat "Bai ca hy vong" nhu mot tac pham opera chuan muc. Tac pham con đuoc su dung lam bai thi tot nghiep trong nhieu nam cua cac sinh Hoc vien Am nhac Quoc gia Viet Nam, nhac vien Hue, nhac vien thanh pho Ho Chi Minh.
Ca khuc cung lien tuc đuoc chuyen soan cho guitar, sao truc, violon, piano... phoi khi cho dan nhac dan toc, dan nhac giao huong, cung nhu đuoc su dung lam nhac nen trong phim Đung đot cua đao dien Đang Nhat Minh va đuoc bieu dien trong nhieu chuong trinh nghe thuat lon cua đat nuoc. Bao tang Cach mang Viet Nam đa luu ban viet tay "Bai ca hy vong" nhu mot ky vat lich su va đuoc trung bay.
O tuoi 78, Van Ky sang tac "Bay len Viet Nam" va đuoc coi la bai hat noi tiep tinh than cua "Bai ca hy vong". Van Ky cung coi đay la "Bai ca hy vong" cua the ky 21. "Bai ca hy vong" cung đuoc bieu dien ngay giua nha tu Con Đao trong mot chuong trinh ca nhac mang ten "Con Đao – Hon thieng To quoc".


Ghi chu Tham khao = Nguon sach =
Pham Tu Huong (2007). Am nhac Viet Nam Tac gia - tac pham. Quyen 4. Ha Noi: Vien Am nhac Viet Nam. OCLC 1223293284. Ban goc luu tru ngay 14 thang 8 nam 2022. Truy cap ngay 26 thang 8 nam 2022.
Nhieu tac gia (2000). 99 bai hat đuoc nhieu nguoi yeu thich. Ha Noi: Nha xuat ban Thanh nien: Bao Hanoimoi. OCLC 271705047.