Ho Tanganyika la mot ho lon o chau Phi (3° 20' toi 8° 48' Nam va tu 29° 5' toi 31° 15' Đong). Ho nay đuoc coi la ho nuoc ngot lon thu hai Chau Phi va la ho sau thu hai, sau Ho Baikal o Siberia. Ho nay nam trong lanh tho 4 nuoc – Burundi, Cong hoa Dan chu Congo, Tanzania va Zambia, trong đo Cong hoa Dan chu Congo (45%) va Tanzania (41%) la 2 nuoc lam chu phan lon ho. Nuoc tu ho chay vao he thong song Congo roi cuoi cung vao Đai Tay Duong.


Đia ly Ho nam tai điem tach gian phia tay (West Rift) cua Thung lung tach gian Lon hinh thanh boi khe tach gian kien tao Đong Phi (tectonic East African Rift), va gioi han boi cac vach lon cua thung lung. Đay la ho tach gian lon nhat o chau Phi va la ho co dien tich lon thu nhi o chau luc, đong thoi cung la ho sau nhat chau Phi va chua luong nuoc ngot nhieu nhat. No trai dai 673 km theo huong bac-nam va rong trung binh khoang 50 km. Ho co dien tich 32.900 km², voi đuong bo dai 1.828 km va đo sau trung binh 570 met (1.870 ft). Đo sau toi đa cua ho la 1,470 met (4,82 ft) (o luu vuc phia bac). Ho co dung tich uoc luong 18.900 km³ (4.500 dam khoi). Nhiet đo trung binh o mat ho la 25 °C va đo pH trung binh 8.4. Them vao đo, o đo sau 500 m duoi nuoc co mot lop tram tich khoang 4.500 m tren nen đa.
Đo sau lon va vi tri o vung nhiet đoi cua ho co tac dung ngan ngua viec luan chuyen cac khoi nuoc o cac đo sau thap hon cua ho, cac khoi nuoc nay đuoc goi la nuoc chon vui (fossil water) va thieu oxy. Khu vuc dan nuoc vao ho rong 231.000 km², voi 2 song chinh cung nhieu song nho va cac dong suoi chay vao ho (do cac nui doc giu cho khu vuc thoat nuoc hep), va mot song chinh thoat nuoc đi - song Lualaba - chay vao he thong thoat nuoc song Congo.
Cac song chinh chay vao ho gom song Ruzizi chay vao phia bac ho tu Ho Kivu, va song Malagarasi, song lon thu nhi cua Tanzania, chay vao phia đong cua ho.


Sinh vat hoc Trong ho co it nhat 250 loai ca cichlid va 150 loai ca khong thuoc loai ca cichlid, phan lon song doc theo bo ho, trong vung nuoc sau khoang 600 foot (180 m). Do đo, ho Tanganyika la mot nguon sinh vat quan trong đe nghien cuu su hinh thanh loai trong qua trinh tien hoa. Tuy nhien, luong lon ca song o khu vuc giua ho va gom 6 loai chinh: 2 loai ca "Tanganyika sardine" va 4 loai ca lates an thit đong vat (co quan he, nhung khong giong ca pecca song Nile, đa tan pha ca cichlid cua ho). Đai đa so (98%) cac loai ca cichlid cua ho la loai đac huu (đac san đia phuong) va nhieu loai, nhu ca tu loai Tropheus mau sang, đuoc gioi nuoi ca trong ho kinh đanh gia cao. Trong ho cung co nhieu loai khong xuong song, nhat la cac đong vat than mem, cua, tom, bo đong vat chan kiem, sua, đia vv...


Cong nghiep đanh bat ca Uoc luong khoang 25–40% protein trong thuc an thuong ngay cua khoang 1 trieu dan song chung quanh ho la tu ca trong ho.
Hien nay khoang 100.000 dan song bang nghe chai luoi tu khoang 800 noi. Ho cung la noi quan trong song con cho khoang 10 trieu dan song o luu vuc ho.
Ca ho Tanganyika đuoc xuat cang qua vung Đong Phi. Viec buon ban ca bat đau tu giua thap nien 1950. Nam 1995 luong ca đanh bat la khoang 180.000 tan. Tuy nhien ky nghe đanh bat ca – phat trien manh tu thap nien 1980 – sau nay đa suy sup.


Van tai Co 2 tau pha cho hang va nguoi doc bo phia đong cua ho - tau pha MV Liemba giua Kigoma va Mpulungu, va tau pha MV Mwongozo, chay giua Kigoma va Bujumbura.

Thanh pho cang Kigoma la điem đau cua tuyen xe lua tu Dar es Salaam o Tanzania.
Thanh pho cang Kalemie la điem đau cua mang luoi đuong xe lua cua Cong hoa Dan chu Congo.
Thanh pho cang Mpulungu la điem đau đuoc đe nghi cua tuyen đuong xe lua cua Zambia.


Lich su Nhung nguoi phuong Tay đau tien tim ra ho la hai nha tham hiem nguoi Anh Richard Burton va John Speke, nam 1858. Ho phat hien ra ho khi đi tim đau nguon song Nile. Speke tiep tuc do tim va tim thay nguon thuc: Ho Victoria.


= Chien tranh the gioi thu nhat =

Ho nay la chien truong cua 2 tran đanh noi tieng trong Chien tranh the gioi thu nhat.
Voi su giup đo cua Graf von Gotzen (đat ten theo ba tuoc Gustav Adolf Graf von Gotzen), thong đoc cu cua vung Đong Phi thuoc Đuc, nguoi Đuc đa hoan toan kiem soat ho trong giai đoan đau cua cuoc chien. Tau thuy đuoc dung lam ca pha cho nguoi va hang hoa qua ho va cung dung lam can cu đe tung ra cac cuoc tan cong bat ngo vao cac đoi quan Đong Minh.
Vi the buoc cac luc luong Đong Minh phai chiem quyen kiem soat ho. Duoi quyen chi huy cua Geoffrey Spicer-Simson, Hai quan Hoang gia Anh đa hoan thanh nhiem vu đem 2 thuyen may vo trang Mimi va Toutou tu Anh sang ho bang xe lua, đuong bo va đuong song toi thanh pho Kalemie tren bo phia tay cua ho Tanganyika. Hai thuyen nay đa cho toi thang 12 nam 1915, va lam mot cuoc tan cong bat ngo vao quan Đuc bang viec bat giu tau chien nho Kingani. Tau chien khac cua Đuc Hedwig, bi đanh chim trong thang 2 nam 1916, chi con lai tau Gotzen la tau duy nhat cua Đuc dung kiem soat ho.
Do cung co đuoc vi tri o ho, quan Đong Minh tien ve Kigoma bang đuong bo, va nguoi Bi thiet lap mot can cu khong quan tren bo phia tay cua ho tai thanh pho Albertville. Tu can cu nay, ho đa lam cuoc nem bom cac vi tri cua quan Đuc o Kigoma va khu vuc chung quanh trong thang 6 nam 1916. Khong ro tau chien Gotzen co bi trung bom khong (nguoi Bi noi co, nguoi Đuc phu nhan), nhung khi the cua Đuc bi suy giam va cuoi cung tau đo bi thao go het sung đe dung cho noi khac.
Giai đoan nay, cuoc chien tren ho toi luc be tac: ca hai phe đeu khong tan cong. Tuy nhien, cuoc chien tren bo dien tien manh, co loi cho quan Đong Minh. Ho đa cat đut giao thong tren tuyen đuong xe lua trong thang 7 nam 1916 va co lap hoan toan Kigoma, khien cho chi huy truong quan Đuc Gustav Zimmer phai bo thanh pho, rut ve phia nam. Đe tranh cho tau chien roi vao tay quan Đong Minh, Zimmer đa đanh đam tau nay ngay 26.7.1916. Tau nay sau đo đuoc vot len, sua chua va đat ten lai la MV Liemba dung lam tau pha van tai.


= Che Guevara =

Nam 1965 nha cach mang nguoi Argentina Che Guevara đa su dung khu bo phia tay cua ho nay lam trai huan luyen cho luc luong du kich o Congo. Tu trai nay, Che va luc luong cua ong ta đa tim cach lat đo chinh phu, nhung rut cuoc phai rut lui, sau gan mot nam, vi Co quan An ninh Quoc gia Hoa Ky (NSA) đa giam sat ong ta suot thoi gian đo va giup luc luong chinh phu trong viec phuc kich quan du kich cua ong ta.


= Lich su hien đai =
Nam 1992 ho Tanganyika đuoc đua vao loat phim tai lieu Pole to Pole (8 tap). Nha lam phim tai lieu Michael Palin cua đai BBC đung tren tau MV Liemba chay qua ho.
Tu nam 2004, ho nay la tam điem cua nhieu sang kien ve nuoc va thien nhien do Lien minh Bao ton Thien nhien Quoc te IUCN khoi xuong. Du an đat ra trong 5 nam voi phi ton 27 trieu dollar, nham giam sat tai nguyen va tinh trang cua ho, đat ra cac tieu chuan chung cho muc tram tich, su o nhiem co the chap nhan va chat luong nuoc noi chung va thiet lap co quan quan ly luu vuc ho.
Ho nay đuoc xac đinh la noi nguoi ta đa nhin thay ca sau an thit nguoi Gustave xuat hien. Gustave đa giet nhieu nguoi trong nhieu nam va cac nha khoa hoc quan tam nghien cuu no đe hieu ro tap tinh cua no.


Xem them Tim Butcher: Blood River - A Journey To Africa's Broken Heart, 2007. ISBN 0-7011-7981-3
Le lac Tanganyika, sa faune, et la peche au Burundi. Marie Jose EVERT. Louvain, 1970 - Bujumbura, 1973 - Bujumbura, 1980.
Fish Communities in lake Tanganyika. Hiroya Kawanabe, Michio Hori, Makoto Nagoshi. Kyoto University Press.
Exploration hydrobiologique du lac Tanganyika (1946 - 1947). Resultats scientifiques, VOL. I extrait.
Le milieu geographique et geophysique. Andre Capart (Bruxelles). Bruxelles 1952.
Exploration hydrobiologique du lac Tanganika (1946-1947) Vol. III, fasc. 5 B. / poissons cichlidae. M. Poll. Institut royal des sciences naturelles de Belgique / Bruxelles 1956.
Lake Tanganyika and its Life. Edited by G. W. Coulter with contributions from J-J. Tiercellin, A. Mondegeur, R. E. Hecky & R. H. Spigel. Natural History Museum Publication. Oxford University Press. London Oxford & New York.
Catalogue des poissons d'eau douce d'Afrique. CLOFFA - I- II - III - IV. Coordinateurs: J. Daget. J. P. Gosse & D.F.E. Thys van den Audenaerde.
(ORSTOM Paris - MRAC Tervuren 1984) vol.I— (ISNB Bruxelles - MRAC Tervuren - ORSTOM Paris 1986) vol.II — (ISNB Bruxelles - MRAC Tervuren - ORSTOM Paris 1986) vol. III— (ISNB Bruxelles - MRAC Tervuren - ORSTOM Paris 1991) vol.IV.

Ecological and limnogical study on lake on lake Tanganyika and its adjacent regions ii. Edited by Hiroya KAWANABE. Report of the work supported by Grant-in-aid for overseas Scientifique survey of the ministry of Education, Science and Culture of Japan, during 1981 and 1982. (thang 3 nam 1983).
Le grand livre des cichlides. Ad Konings. Cichlid Press, 1994.
Les secrets du Tanganyika. Cichlid Press, 1992.
Les Cichlides du Tanganyika dans leur milieu naturel. Cichlid Press, 1998. Adaptation francaise: Jean Marie Londiveau.


Tham khao & chu thich Lien ket ngoai Food and Agriculture Organization of the United Nations Luu tru ngay 14 thang 3 nam 2008 tai Wayback Machine
Destination Tanganyika., site sur la faune et la flore endemique du lac.
Localisation satellite du lac sur WikiMapia
Projet de recherche FAO/FINNIDA au lac Tanganyika Luu tru ngay 11 thang 10 nam 2008 tai Wayback Machine
Tanganyika cichlids Luu tru ngay 29 thang 8 nam 2009 tai Wayback Machine, Le lac Tanganyika dans tous les azimuts...
Tanganydro (expedition '96)
Projet sur la Biodiversite du Lac Tanganyika
Cartographie precise du lac Tanganyika Luu tru ngay 26 thang 8 nam 2009 tai Wayback Machine
Cartographie du lac Tanganyika et localisation des differentes especes de Cichlides