Bao Yagi, tai Viet Nam la bao so 3 nam 2024, hinh thanh tu mot ap thap nhiet đoi o ngoai khoi Philippines, đi vao bien Đong va nhanh chong phat trien len cap sieu bao, đen ngay 7 thang 9 nam 2024, bao Yagi đa đo bo vao cac tinh Quang Ninh va Hai Phong cua Viet Nam va gay thiet hai nghiem trong ve nhan mang va tai san. Bao Yagi đa gay ra gio manh va mua lon cho toan bo mien Bac Viet Nam, keo theo mot loat tac đong tieu cuc khac nhu lu quet, sat lo đat o vung nui, đong thoi gay ra mot đot lu lut đuoc đanh gia la "lich su" tai khu vuc mien Bac Viet Nam vao đau thang 9 nam 2024, voi đinh lu tren nhieu song đat muc bao đong 3 va tren bao đong 3, ca biet mot so song vuot gia tri cao nhat trong qua khu.
Bao Yagi đuoc Chinh phu Viet Nam đanh gia la "manh nhat trong 30 nam qua" tren Bien Đong va "trong 70 nam qua tren đat lien", voi nhieu đac điem "chua tung co tien le". Bao cao cua Cuc Quan ly Đe, đieu va Phong chong thien tai Viet Nam cho biet bao Yagi va mua lu sau bao đa gay thiet hai 84,5 nghin ty đong (tuong đuong 3,47 ty USD) ve tai san, lam 345 nguoi chet va mat tich o nuoc nay. Yagi đuoc đanh gia la mot trong nhung thien tai tham khoc nhat tai Viet Nam nhung nam qua. Sau bao Yagi, Viet Nam đa keu goi va nhan đuoc nhung su ho tro tu trong nuoc va quoc te nham khac phuc hau qua thien tai.
Bao Yagi đa tac đong manh đen nhieu van đe kinh te – xa hoi tai Viet Nam, gay anh huong đen tam ly cua mot bo phan nguoi dan trong nuoc. Ngoai ra, Yagi cung đe lai mot so van đe trong viec xac đinh cuong đo khi đo bo cua bao tai Viet Nam, cung nhung tranh cai lien quan đen van đe quyen gop tu thien ung ho sau bao lu.


Boi canh Truoc đot đo bo cua bao Yagi (bao so 3) vao Viet Nam, bao chi trong nuoc đa đua tin ve su bat thuong cua tinh trang thoi tiet thang 8. Tra loi bao Tai nguyen va Moi truong, ong Mai Van Khiem – Giam đoc Trung tam Du bao khi tuong thuy van quoc gia – cho biet nen nhiet trung binh ca nuoc đat 28,3 đo C, muc cao nhat trong lich su quan trac. Đong thoi, thang 8 nam 2024 cung la lan thu 6 khong co bao hoac ap thap nhiet đoi trong vong 61 nam tai bien Đong tinh tu nam 1963, mot đieu rat hiem khi xay ra. He thong khi quyen Trai Đat đat trang thai trung tinh sau mot nam duy tri hinh the El Nino tu thang 5 nam 2023, va đuoc du bao chuyen pha sang hien tuong La Nina tu thang 9 nam 2024 đen đau nam 2025. Ong Khiem cho rang se co bao hoac ap thap nhiet đoi voi so đot xap xi hoac hon trung binh nhieu nam, cac con bao co the đo bo vao mien Trung va mien Nam Viet Nam nhieu hon. Nen nhiet cao cua bien, ket hop voi anh huong cua La Nina, đuoc du bao se tao đieu kien thuan loi cho su hinh thanh cac con bao manh hon, voi cap đo gio tu 11–12 tro len.
Ngay 30 thang 8, Cuc Khi tuong Nhat Ban (JMA) đa cong bo bao cao ve su hien dien cua mot vung ap thap o khu vuc phia Tay Bac cua Palau. Đen ngay 1 thang 9, ap thap nay manh len thanh bao nhiet đoi va đuoc JMA đat ten la Yagi. Sang ngay 2 thang 9, bao Yagi di chuyen doc theo bo bien đao Luzon, mien Bac Philippines, gay ngap lut o nhieu khu dan cu đia phuong. Trong ngay nay, cac chuyen gia khi tuong đa cho rang bao Yagi co xac suat đi vao bien Đong toi 90%, o thoi điem chieu va đem ngay ke tiep. Sang ngay 3 thang 9, bao Yagi đi vao khu vuc Bac Bien Đong, tro thanh con bao so 3 trong nam 2024, di chuyen theo huong Tay Tay Bac. Yagi manh len thanh sieu bao vao trua ngay 5 thang 9, suc gio đat 201 km/h (cap 16). Con bao nay đo bo vao thanh pho Van Xuong, tinh Hai Nam, Trung Quoc voi suc gio tren cap 17 luc 16:20 ngay 6 thang 9 theo gio đia phuong (CST). 
Ngay 7 thang 9, bao Yagi đi vao vinh Bac Bo, tang toc tu luc roi đao Hai Nam. Theo JTWC, do đieu kien thuan loi, bao Yagi du kien manh len đen it nhat 215 km/h trong 6–12 gio toi truoc khi đo bo vao Viet Nam.


Cong tac phong chong thien tai Ngay tu ngay 3 thang 9, khi Yagi vua vao bien Đong, Thu tuong Chinh phu Viet Nam đa ky ban hanh Cong đien ve viec ung pho voi bao. Mot ngay sau, Bo Nong nghiep va Phat trien nong thon to chuc hop trien khai ung pho voi bao so 3 bang hinh thuc truc tiep ket hop truc tuyen voi 11 tinh, thanh pho thuoc khu vuc Bac Bo va Bac Trung Bo. Ngay 5 thang 9, Pho Thu tuong Viet Nam Tran Hong Ha đa chu tri hop Ban Chi đao Phong thu dan su quoc gia va ket noi đen cac tinh thanh pho. Ong yeu cau cac tinh thanh chong bao quyet liet tren tinh than "hanh đong khong nuoi tiec", tham chi tuyen bo se "xu ly nghiem" trach nhiem cua nguoi đung đau tinh đo neu co su chu quan, lo la. Ban Chi đao Phong thu dan su quoc gia thuoc Chinh phu Viet Nam cho biet đa huy đong 457.460 nguoi san sang ung pho bao Yagi. Trong đo so luong bo đoi la 99.100, 318.900 dan quan tu ve, 39.370 nguoi du bi đong vien. Hon 10.100 phuong tien, trong đo co 400 xe đac chung, 4.770 o to, 4.940 tau thuyen va 6 may bay cung đuoc huy đong. Đe đoi pho, chinh quyen Viet Nam đa khuyen cao ngu dan khong nen đanh bat ca o cac vung bien nguy hiem; nguoi dan khong to chuc cac hoat đong ngoai troi va đe nghi tang cuong bao ve nha cua, kiem tra đe đieu, đac biet la tai cac điem ma bao se đo bo. Voi cac khu vuc tinh thanh khong giap bien nhu tai ngoai thanh Ha Noi, Thai Nguyen, luc luong cong an cung nguoi dan đa đap đe ngan lu, loi ruong gat lua đe chong ngap ung ca truoc va trong bao. Chinh quyen cac tinh ven bien Bac Bo va Bac Trung Bo tu Quang Ninh đen Nghe An đa ban hanh lenh cam bien.
Lan đau tien trong lich su, co quan chuc nang Viet Nam ban hanh canh bao cap đo rui ro thien tai la cap 4 cho khu vuc Vinh Bac Bo. Mot So Chi huy tien phuong phong chong bao Yagi đa đuoc Chinh phu Viet Nam thanh lap, đat tai thanh pho Hai Phong. Nhieu tinh, thanh pho o Viet Nam đa cho hoc sinh nghi hoc ngay 7 thang 9 va mot vai ngay sau bao đe phong tranh cac anh huong tieu cuc tu con bao Yagi. Nhieu truong đai hoc cung cho sinh vien tam hoan nhap hoc, nghi hoc hoac hoc truc tuyen trong thoi gian chiu anh huong cua bao. Hon 300 chuyen bay cung đa bi anh huong boi bao Yagi tai Viet Nam. Nhieu nganh nghe, đia phuong đa len phuong an, kich ban va gui cac cong đien trien khai cong tac ung pho bao Yagi đen cac cap truc thuoc. Mot tran đau bong đa giua hai đoi tuyen bong đa quoc gia Nga va Thai Lan du kien dien ra ngay 7 thang 9 tai giai giao huu LPBank Cup 2024 đa bi Lien đoan bong đa Viet Nam (VFF) huy bo truoc nhung anh huong cua sieu bao Yagi.


Tac đong = Anh huong tu gio bao va hoan luu =

Sang ngay 7 thang 9, bao Yagi can quet đao Bach Long Vi (Hai Phong) va Co To (Quang Ninh), gay ra gio manh cap 13, giat cap 15–16; khien nhieu cay coi nga đo va hu hai ha tang. Cac đia phuong o đat lien Quang Ninh va Hai Phong cung đa co gio manh cap 7–9. Khoang 2 gio chieu theo gio Viet Nam ngay 7 thang 9, bao đo bo vao đat lien tinh Quang Ninh, mot so tram đo tai cac tinh thanh nhu Quang Ninh, Hai Phong, Hai Duong, Lang Son ghi nhan gio manh tu cap 10 đen cap 13, rieng tai Bai Chay ghi nhan gio manh cap 14–15 giat tren cap 17. Theo Co quan Khi tuong Nhat Ban (JMA) thi bao đo bo Viet Nam voi suc gio khoang 90 kn (165 km/h), trong khi theo Trung tam Canh bao Bao Lien hop (Hai quan Hoa Ky), bao đo bo o cuong đo 110 kn (205 km/h) tuong đuong cuoi cap 3 theo thang bao Saffir-Simpson. Bao gay nhieu thiet hai ve nha cua, lam gay đo cay xanh, cot đien gay ra mat đien o Hai Phong va Quang Ninh, nhieu nha dan bi toc mai ton, nhieu khu vuc san xuat nong nghiep bi ngap ung, cac khu vuc chan nuoi bi thiet hai. Cac tinh thanh khac o đong bang Bac Bo va trung du mien nui Bac Bo cung chiu anh huong cua gio giat manh.
Hoan luu bao Yagi truoc khi đo bo đa gay ra mua dong tai nhieu noi tren ca nuoc. Tu ngay 7 thang 9 đen ngay 12 thang 9, Yagi đa gay ra mua lon tren dien rong tai khu vuc Bac Bo va Bac Trung Bo cua Viet Nam, tong luong mua pho bien 250–450 mm, co noi cao hon 550–700 mm, luong mua do bao gop phan khien cho luong mua trong 10 ngay đau thang 9 tai 83 trong tong so 84 tram o mien Bac Viet Nam đa vuot trung binh nhieu nam tu 4 đen 6 lan. Nhieu tram đo mua o khu vuc nay cung đa ghi nhan tong luong mua cao ky luc trong thang 9 ma mot phan nguyen nhan tu đot mua do bao Yagi.


= Lu lut va vo đe =
Do mua lon, muc nuoc tai cac he thong song chinh tai mien Bac la he thong song Hong va he thong song Thai Binh len nhanh, gay ra mot đot lu lon tai khu vuc nay tu ngay 8 đen ngay 15 thang 9; ngap lut sau dien rong dien ra tai 20/25 tinh thanh thuoc khu vuc Bac Bo. Ben canh đo, mua lon do bao cung lam nuoc tu thuong nguon chay ve Ho thuy đien Thac Ba khien muc nuoc tai ho nay dang len nhanh, đuoc đanh gia "đat muc lich su" len đen 5,6 nghin met khoi tren giay, ho phai xa lu 3 cua. Chinh quyen Viet Nam đa chuan bi đen kha nang phai pha đap phu, tuy nhien sau đo muc nuoc ve ho giam dan, phuong an pha đap khong phai thuc hien va thuy đien Thac Ba an toan. Ngoai ra, ho Hoa Binh va ho Tuyen Quang lan luot mo 2 va 8 cua xa đay. 
Đoi voi he thong song Hong, lu đa xay ra tren toan he thong tu vung thuong nguon tai song Thao đen đoan ha nguon va đo ra bien o Đong bang Bac Bo cung cac nhanh. Tai song Thao, đinh lu đo tai Bao Ha (Lao Cai) vao ngay 10 thang 9 đa vuot muc lu lut lich su 1971 la 1,02 m; đinh lu đo tai tram Lao Cai la 86,97 m, tren bao đong 3 nhung duoi muc lu lich su. Đoan song Thao qua Yen Bai, đinh lu luc 17 gio ngay 10 thang 9 len đen 35,73 m, tren bao đong 3 va vuot 1,31 m so voi muc lich su nam 1968. Đinh lu tren song Lo tai Phu Tho cung đat tren bao đong 3. O vung ha du, muc nuoc song Hong tai tram Ha Noi cung len đen 11,3 m; duoi bao đong 3 la 0,2 m vao rang sang ngay 12 thang 9, đinh lu cao nhat ke tu nam 2002 tai tram nay. Trong khi đo, o vung ngoai thanh Ha Noi, nuoc song dang len muc vuot bao đong 3 tai mot so song nho la nhanh cua song Đay nhu nhu song Tich, song Bui. Ngoai ra, cac vung ha nguon nhu Ha Nam (song Đay), Nam Đinh (song Ninh Co), Ninh Binh (song Hoang Long), đinh lu cung đat tren bao đong 3, gay ngap lut sau nhieu vung. Trong đo, đinh lu tren song Đay tai tram Phu Ly đat 5,22 m vao ngay 12 thang 9, vuot muc lu lich su la 0,29 m va lu tren song Ninh Co cung đat đinh trong chieu 12 thang 9, vuot muc lu lich su 0,14 m.
Đoi voi he thong song Thai Binh, đinh lu tren song Cau tai Gia Bay, Thai Nguyen đat 28,81 m, tuc tren 1,81 m so voi muc nuoc bao đong 3 va vuot muc lu lich su đuoc ghi nhan vao nam 1959; đinh lu song Cau tai Bac Ninh va song Thuong tai Bac Giang cung đat nguong tren bao đong 3, rieng tai Phu Lang Thuong tiem can muc lu lich su. Tai Hai Duong, đinh lu cac song Thai Binh, song Kinh Thay đat muc cao nhat trong 28 nam, vuot muc bao đong 3. Trong đo, đinh lu song Thai Binh tai Pha Lai đat muc 6,25 m vao 17 gio ngay 12 thang 9, cao nhat tu nam 1996 đen nay. Lu lon cung xuat hien o mot so song khac tren he thong song Thai Binh nhu song Kinh Mon, song Gua. 
Muc nuoc lu len cao đa gay ngap lut tai cac vung trung thap o ven cac song; nhieu bai boi, bo bai bi nuoc xam lan; nhieu dien tich bai noi giua song bi ngap sau. He thong đe, ke, cong trinh ven song tai cac tinh Đong bang song Hong chiu anh huong tieu cuc, đac biet tai cac vi tri điem yeu. Cac hoat đong giao thong đuong thuy, nuoi trong thuy san, san xuat nong nghiep va cac hoat đong kinh te xa hoi, đac biet tai ha luu song Hong, song Thai Binh, cung bi anh huong. Toi ngay 10 thang 9, mot su co vo đe tai song Lo đa xay ra, khien cho nhieu nha dan tai xa Quyet Thang, huyen Son Duong cua tinh Tuyen Quang bi nhan chim duoi nuoc trong mot khu vuc rong lon. Vi tri đe bi vo giap voi ranh gioi giua xa Quyet Thang voi xa Hop Nhat cua huyen Đoan Hung, tinh Phu Tho. Theo to Thanh Nien, chieu dai đoan đe bi vo la 22 m va nguyen nhan gay ra su co la do mua lu do anh huong sau bao Yagi khien cho muc nuoc song Lo dang cao tren muc bao đong 3.


= Su co va tham hoa =

Vao khoang 10 gio 2 phut ngay 9 thang 9, cau Phong Chau noi 2 huyen Tam Nong va Lam Thao cua tinh Phu Tho đa xay ra tinh trang bi sap nhip, cuon troi tru T7 va 2 nhip dan chinh (nhip 6 va nhip 7 phia bo ben phai phia song Thao, thuoc đia ban huyen Tam Nong. Theo thong tin ban đau xac đinh, tai thoi điem xay ra su co co 10 phuong tien đang di chuyen tren cau (1 xe o to tai, 2 xe o to đau keo, 6 xe mo to, 1 xe may đien), khien cho 8 nguoi mat tich, 3 nguoi bi thuong đuoc đua đi cap cuu tai co so y te. Theo Uy ban Nhan dan tinh Phu Tho, nguyen nhan ve su co gay ra sap, troi cau Phong Chau la do anh huong cua mua, lu sau bao so 3. So Giao thong Van tai Phu Tho ban đau xac đinh bao khien mua lu, nuoc song dang, chay xiet, dan đen thay đoi đia hinh duoi cau, lam sap hai nhip cau.
Mot ngay sau, vao ngay 10 thang 9, mot tran lu quet nghiem trong đa xay ra tai thon Lang Nu (xa Phuc Khanh, huyen Bao Yen, tinh Lao Cai). Theo Nguyen Chau Lan cung nhom nghien cuu tai Truong Đai hoc Giao thong Van tai va Truong Đai hoc Thuy loi, mot khoi luong đat đa len toi 1,6 trieu met khoi tu nui Con Voi (cao trung binh tren 1000 met so voi muc nuoc bien) đo xuong voi toc đo rat nhanh, luc nhanh nhat len toi 20 m/s (72 km/h) nen chi trong khoang 10 đen 15 phut, dong thac bun đa lon đa tran xuong Lang Nu, bao phu mot dien tich len toi 38 ha, nhan chim 37 ngoi nha trong dong lu bun đa voi đo sau tu 8–15 m, noi sau nhat bi phu toi 18 m, chieu dai cua dong lu bun đa len toi 3,6 km. Theo VnExpress, yeu to đia hinh, đo doc, đia chat, anh huong tu bien đoi khi hau voi nhung đot mua lon sau bao la nguyen nhan tac đong đen hien tuong lu quet, sat lo tai Lang Nu cung nhu cac tinh vung nui khac. Sat lo đat, lu ong, lu quet cung xay ra tai nhieu đia phuong khac o mien Bac Viet Nam nhu Cao Bang, Hoa Binh, Lao Cai, Yen Bai, Quang Ninh,…


Thiet hai Bao Yagi va mua lu sau bao đa gay ra hau qua nghiem trong cho Viet Nam, la đot thien tai nghiem trong nhat tai mien Bac trong rat nhieu nam tro lai đay. Theo bao cao cua Cuc Quan li đe đieu va Phong, chong thien tai, bao Yagi va mua lu sau bao đa khien 325 nguoi chet, 20 nguoi mat tich, 2.046 nguoi bi thuong, 262.990 nha o bi thiet hai trong đo co 175.704 nha o bi ngap nuoc; 232.025 ha dien tich lua bi thiet hai, 51.333 gia suc bi chet, cuon troi; thiet hai do bao gay ra tai Viet Nam uoc tinh 84.544 ty đong. Gia tri thiet hai kinh te đuoc cho la tuong đuong voi tong thu ngan sach nha nuoc toan vung Trung du va mien nui phia Bac. Con theo tong hop tu bao VietNamNet, thiet hai kinh te hon 88.700 ty đong (tuong đuong 3,65 ty USD, bang 0,62% GDP Viet Nam nam 2023), lam giam 0,24% GDP Viet Nam nam 2024. Tai Viet Nam, thiet hai kinh te do bao Yagi va mua lu sau bao la lon nhat tu truoc toi nay do thien tai gay ra, thiet hai kinh te gap 4 lan so voi trung binh thiet hai do thien tai 10 nam gan đay, vuot qua tong so thiet hai khoang 60.000 ty đong cua nam 2017. 
It nhat 130.000 nguoi đa phai di doi tren toan quoc. Hon 241.000 ngoi nha bi hu hai tren khap ca nuoc, trong khi lu lut đa nhan chim 84.000 ngoi nha, va 280,000 hecta (691,90 mau Anh) cay trong va gay anh huong đen nghe nuoi trong va đanh bat hai san. Theo Hiep hoi Che bien va Xuat khau Thuy san Viet Nam, toan nganh thuy san tai Viet Nam "đieu đung" sau bao, cac doanh nghiep chiu thiet hai ve co so vat chat, giam co hoi kinh doanh. Thiet hai cung xay ra voi 2.350 truong hoc va 745 co so y te. Quy Nhi đong Lien Hop Quoc (UNICEF) uoc tinh rang ba trieu nguoi tren khap ca nuoc co nguy co mac benh do thieu nuoc uong va ve sinh, trong khi hai trieu tre em can đuoc tiep can voi giao duc, ho tro tam ly xa hoi va cac chuong trinh cung cap thuc pham tai truong hoc. Nganh Giao duc Viet Nam cung chiu thiet hai nang ne voi 59 hoc sinh, giao vien tu vong va mat tich; nhieu cong trinh truong hoc bi sup đo, toc mai; trang thiet bi day hoc, ban ghe, sach vo bi nuoc cuon troi, hu hong nang. 
Ve cong nghiep, 111 khu cong nghiep va 4.760 doanh nghiep co von đau tu truc tiep nuoc ngoai (FDI) hoat đong tai khu vuc mien Bac trong cac nganh cong nghiep nhu đien tu va co khi, cong nghe thong tin, vat lieu xay dung, lam nghiep va thuy san, det may, o to, loc hoa chat va hoa dau va du lich, chiu tac đong tieu cuc cua bao va mua lu. Co 6,1 trieu khach hang tai Viet Nam đa bi anh huong boi cac su co ve đien do bao Yagi va mua lu gay ra, co noi bi cat đien keo dai nhieu ngay do he thong luoi đien bi hu hai trong bao lu, tinh đen ngay 17 thang 9 van con hon 100 nghin ho dan chua co đien. 
Ve dich vu, hai nhom nganh Ngan hang va Bao hiem la hai linh vuc chiu anh huong lon nhat. Đoi voi nganh Ngan hang, tong du no tin dung bi anh huong boi hau qua cua bao va lu lut len đen 100 nghin ty đong. Ve linh vuc bao hiem, Tong cong ty Bao hiem PVI ghi nhan hon 500 vu ton that ve bao hiem tai san, uoc tong muc khieu nai ton that hon 2.000 ty đong. Gia co phieu cua nhieu cong ty bao hiem đa giam manh tren san chung khoan do anh huong tieu cuc tu bao lu. Toan nganh bao hiem thiet hai 12,8 nghin ty đong sau bao va lu lut. Nganh du lich cung chiu nhung tac đong tieu cuc do bao va mua lu, nhieu điem du lich bi thiet hai nang ve co so vat chat, quang canh. Ve thi truong, sau bao va mua lu, tai nhieu cho dan sinh o mot so tinh thanh, cac loai rau co su tang gia so voi thoi điem truoc khi bao đo bo. Thoi điem đau nam 2025, gia nhieu mat hang phuc vu Tet Nguyen Đan At Ty nhu đao, quat co xu huong tang do nhung anh huong tieu cuc cua bao Yagi va mua lu.


= Nhung đia phuong chiu thiet hai nang nhat =

Quang Ninh la đia phuong chiu thiet hai ve kinh te nang ne nhat tai Viet Nam trong bao Yagi, voi con so uoc tinh len đen khoang 28 nghin ty đong. Đia phuong nay cung ghi nhan 29 nguoi chet, 1.609 nguoi bi thuong va 102.467 ngoi nha bi hu hong, 254 nha đo, sap, 5.000 nha bi ngap, sat lo, 27 tau du lich, 116 tau đanh ca, 126 tau cho hang, cho nguoi cac loai o Quang Ninh bi chim. Quang Ninh cung la đia phuong ghi nhan gio bao giat tren cap 17 lan đau tien tai Viet Nam tai tram Bai Chay thuoc thanh pho Ha Long, thanh pho nay cung la đia phuong chiu thiet hai kinh te nang ne nhat trong tinh voi con so uoc tinh len đen hon 9.000 ty đong. Toan tinh Quang Ninh mat đien do anh huong cua bao Yagi, hang loat cot đien tren đia ban tinh nay bi gay, đo. Nhieu nha may, khu cong nghiep tren đia ban tinh nay bi tan pha boi bao Yagi. Nganh cong nghiep than va he thong thong tin lien lac tai tinh nay cung bi tan pha nghiem trong. Ve lam nghiep, tren 117.000 ha rung o Quang Ninh bi thiet hai sau bao voi muc đo tu 30% đen 100%; chu yeu la rung trong voi cac loai cay nhu cay thong, keo, bach đan; khi vao mua hanh kho, thoi tiet nang nhieu va đo am thap khien nhung khu rung nay lien tuc xay ra chay. Nganh thuy san tinh nay cung chiu thiet hai nang ne sau bao Yagi, rat nhieu tan cac loai thuy san cua tinh nay mat trang, hu hong. Hai cong trinh co tinh bieu tuong cua tinh Quang Ninh la Cung Quy hoach, hoi cho va trien lam tinh (cung Ca Heo) va Bao tang Quang Ninh đeu hu hai nang, phai tam dung hoat đong mot thoi gian đe sua chua. Ve du lich, hang loat co so kinh doanh du lich tren đia ban tinh nay bi hu hong nang; di san the gioi Vinh Ha Long va nhieu điem du lich khac o Quang Ninh cung bi thiet hai nang sau bao. Trong khi lam nhiem vu phong chong bao so 3, tren đia ban tinh Quang Ninh co 2 chien si thuoc Quan đoi Nhan dan Viet Nam thiet mang. Trong đo mot nguoi bi nga khi giup nguoi dan tranh cay đo, va mot nguoi tu vong do bi lu cuon troi.
Hai đia phuong giap voi Quang Ninh la Hai Phong va Hai Duong cung chiu thiet hai nang. Tai Hai Phong, uoc thiet hai do bao Yagi va mua lu gay ra sau bao len đen 13,062 nghin ty đong, rieng trong linh vuc nong nghiep va phat trien nong thon chiem gan 40% so voi tong thiet hai tren toan đia ban, khi rat nhieu dien tich lua, hoa mau, rung trong, rung phi lao cung cac co so san xuat nong nghiep bi thiet hai. Cac doanh nghiep o Hai Phong cung bi bao Yagi tac đong tieu cuc đen hoat đong san xuat, nhieu co so vat chat hu hong nang, uoc tinh mat khoang 3 thang đe co the khoi phuc sau bao. Hai Phong cung la đia phuong bi mat đien hoan toan do anh huong tu bao. Ve du lich, Hai Phong cung chiu thiet hai nang, luong khach du lich đen thanh pho Hai Phong thang 9 nam 2024 giam 20% so voi cung ky nam 2023. Đao Cat Ba, mot điem du lich noi tieng cua thanh pho, co 4.700 toa nha va 21 tau bi hu hai, trong đo co 130 toa nha bi hu hai hoac pha huy nghiem trong va 18 tau bi chim. Giap voi Hai Phong, Hai Duong cung la đia phuong chiu thiet hai nang ve kinh te voi con so uoc tinh la 7,5 nghin ty đong. Theo ong Tang Ba Hoanh, nguyen Giam đoc Bao tang tinh Hai Duong, Yagi la con bao manh nhat tan cong tinh nay tu nam 1968 đen nay. Yagi đa lam hang loat cay xanh tren đia ban tinh Hai Duong bi gay đo. Mua va lu lut sau bao khien cho nhieu khu dan cu tren đia ban tinh Hai Duong bi ngap sau. Ve nong nghiep, tren đia ban tinh nay co 7,75 nghin ha lua bi đo, bi ngap; 3,2 nghin ha rau mau bi ngap, đo gay hoac bi dap nat; khoang 2,25 nghin ha rung bi thiet hai; 73 con gia suc, 388,6 nghin con gia cam bi chet; khoang 560 ha nuoi trong thuy san bi tran bo, khoang 434 long ca bi tran, vo, troi long. Ve co so ha tang, 20.650 cong trinh nha o, nha xuong, tru so, truong hoc... tai Hai Duong bi sap mai, toc mai, hu hong hoac bi đo do bao va lu lut.
Lao Cai la đia ban ghi nhan nhieu nguoi thiet mang nhat trong đot mua bao, lu lut sau bao Yagi tai Viet Nam. Tinh nay ghi nhan 138 nguoi chet, trong đo co 75 nguoi tai huyen Bao Yen, 30 nguoi tai huyen Bac Ha va 13 nguoi mat tich. Thiet hai kinh te tai Lao Cai uoc tinh len đen khoang 7,06 nghin ty đong. Gan mot nua thuong vong tai tinh nay đen tu tran lu quet o Lang Nu, khi dong lu đa san phang 37 can nha tai thon nay chi con 2 ngoi nha con nguyen ven. 60 nguoi chet va 7 nguoi mat tich do tran lu quet nay. Co nhung nan nhan trong tham hoa nay chua biet co nhung ai trong gia đinh bi thiet mang khi tham hoa vua dien ra. Hinh anh nhung quan tai đuoc xep đay tai thon đa gay xuc đong manh trong du luan. Ngoai ra, mot tran lo đat khac o Lao Cai đa ap vao va gay thiet hai cho lang Nam Tong, khien 10 nguoi tu vong va 8 nguoi mat tich. Mot nguoi truong ban ten Ma Seo Chu tai Bac Ha, Lao Cai đa đuoc cac phuong tien truyen thong va chinh quyen đia phuong khen ngoi vi hanh đong cuu giup nguoi trong thoi gian xay ra bao lu, khi phat hien nguy co sat lo tren đia ban, anh đa van đong 115 nguoi dan trong thon di doi len mot điem an toan đe dung leu tranh tru. Tai Cao Bang, ghi nhan 55 nguoi chet va 3 nguoi mat tich. Trong ngay 9 thang 9, hai vu lo đat xay ra, mot vu tai xom Lung Ly, xa Ca Thanh, huyen Nguyen Binh đa vui lap 6 ngoi nha va khien 9 nguoi tu vong, mot vu khac đa cuon troi xe khach va mot so xe o to con, xe may. Uoc tinh thiet hai do bao Yagi va mua lu tai Cao Bang len toi gan 920 ty đong, voi hon 2 nghin hecta lua, hoa mau va cac cay cong nghiep, cay an qua bi ngap, đo, dap, gay cung nhieu dien tich nuoi trong thuy san bi hu hai; ve co so vat chat, tinh co 38 điem truong bi hu hong hoac toc mai, 45 cong trinh thuy loi bi thiet hai nang hoac bi vui lap, hang chuc cong trinh nhu cau dan sinh cung tram y te va nha van hoa xom cung nhu cac cong trinh khac bi hu hong va ngap nuoc.


= Nhung đia phuong khac =

Truoc khi bao Yagi đo bo vao Ha Noi, ngay 6 thang 9, vat may hoan luu bao gay ra mot tran mua kem dong loc tren đia ban thanh pho Ha Noi lam 1 nguoi chet va 6 nguoi bi thuong. Khi bao Yagi tran vao mien Bac Viet Nam, gio bao ghi nhan đuoc o cac tram khi tuong tai Ha Noi va san bay Noi Bai la cap 6, cap 7 va giat cap 8–10. Hang loat cay đo chan ngang cac tuyen pho Ha Noi, tham chi ngay ca cac tuyen pho trung tam quanh khu vuc Ho Hoan Kiem nhu pho Nha Tho, Lo Su, Hang Dau, trong đo co cay đa hang tram nam tuoi o đen Ba Kieu bo Ho Hoan Kiem cung bat goc. Mot so khu vuc đa mat đien cuc bo do bao. Mua lon cung gay ngap lut mot so tuyen pho trong noi đo, nuoc tran vao nha dan, chung cu gay anh huong đen sinh hoat cua nguoi dan. Nuoc lu tu thuong nguon song Hong đo ve Ha Noi đa len gan toi mat cau Long Bien, cau Chuong Duong, gay ngap sau tai cac bai boi ven song va chan cac cau nay, buoc chinh quyen phai dung hoat đong cua tau hoa qua cau Long Bien. Nuoc tran vao khu vuc phuong Phuc Tan va Chuong Duong tai quan Hoan Kiem khien nhieu khu pho ngap sau, buoc nguoi dan phai di doi. O vung ngoai thanh Ha Noi, muc nuoc song Tich, song Bui dang cao khien nhieu khu vuc chim trong nuoc lu, nguoi dan phai đi lai bang thuyen. Tinh chung tai Ha Noi, 6.521 toa nha bi hu hong; hon 100.000 cay xanh bi đo, gay; thiet hai kinh te tai Ha Noi gan 2.300 ty đong.
Khu vuc Trung du va mien nui phia Bac co nhieu đia phuong chiu anh huong nang do bao Yagi va mua lu, lu ong, lu quet sau bao. Tai Yen Bai, bao va mua lu do hoan luu cua bao khien 54 nguoi chet, uoc tinh thiet hai kinh te len toi 5.738 ty đong. Thanh pho Yen Bai ghi nhan luong mua tren 200 mm chi trong 2 gio đong ho, gay ngap lut sau dien rong tren đia ban thanh pho, va co 22 nguoi thiet mang tren đia ban. Vu sat lo tai thon At Thuong, xa Minh Xuan, huyen Luc Yen luc rang sang ngay 10 thang 9 lam 4 ngoi nha bi mat hoan toan khien 9 nguoi chet. Nhieu nha o, cay trong, vat nuoi va cac cong trinh cung bi thiet hai nang do mua lu. Tai Thai Nguyen, nhieu huyen thi tren đia ban tinh nay đa ngap chim trong nuoc lu, nhieu ho dan va gia suc, gia cam phai di doi. Thanh pho Thai Nguyen cung ngap sau trong nuoc, co điem ngap len toi 2 m. Tai Bac Giang, nuoc lu song Cau tran qua đe boi, gay ngap lut tai nhieu đia ban thuoc huyen Hiep Hoa. Nuoc lu tai Bac Giang cung tran vao cac vung thoat lu, buoc nhieu ho dan phai di doi. Tai Phu Tho, mua lu tren đia ban tinh nay đa lam ngap lut len đen 21 nghin hecta đat nong nghiep, hon 7 nghin ho dan phai di doi khan cap. Vu sap cau Phong Chau đa lam 8 nguoi mat tich, trong đo đa tim thay 4 thi the tinh đen ngay 23 thang 9. Tai Tuyen Quang, vu vo đe song Lo gay hu hong gan 400 met kenh, nhieu nha dan, đuong pho tren đia ban tinh đa bi ngap trong nuoc. Tinh nay co hon 3,4 nghin hecta lua va hon 1 nghin hecta hoa mau, ngo bi ngap ung trong nuoc lu; hang tram hecta cay trong hang nam, cay an qua, cay lam nghiep bi anh huong, bi đo, gay va ngap.
Cac khu vuc thuoc vung Đong bang song Hong cung chiu anh huong nang tu bao va mua lu. Tai Hung Yen, bao va lu lon tren song Hong, song Luoc đa gay thiet hai nang cho tinh o ca cac linh vuc nong nghiep, cong nghiep va co so ha tang, cung nhu cong trinh van hoa, di tich lich su. Tai Bac Ninh, mua bao va lu lut lam hon 4 nghin nha cua va cac cong trinh, truong hoc, cho tren đia ban bi sap, toc mai; 655 ho dan bi ngap ung hoac co nguy co xay ra ngap ung phai di doi; gan 10 nghin hecta lua bi ngap va hon 82 nghin con gia cam bi chet. Cac đia phuong vung Nam đong bang Bac Bo nhu Ha Nam, Nam Đinh, Ninh Binh cung chiu anh huong nang. Nhieu huyen thi tren đia ban tinh Ha Nam ngap sau do nuoc song Đay len cao, hang tram ho dan phai di doi. Tai Ninh Binh, muc nuoc tren song Hoang Long va song Đay dang cao đen bao đong 3, gay ngap hon 1 nghin ho dan ven song o hai huyen Nho Quan va Gia Vien, lam cuoc song cua nhieu nguoi dan bi anh huong. Lanh đao tinh nay phai phat lenh di dan khan cap do mua lu tai vung phan lu va cham lu tai hai huyen noi tren, nhung chua đay mot ngay sau thi dung lenh do lu rut. Tai Nam Đinh, tran mua vao ngay 10 thang 9 đa vuot ky luc lich su nam 1993, khien thanh pho nay ngap sau. Nuoc lu tren song Ninh Co va song Đay dang cao, co nhung điem tran đe boi, gan 500 ho dan tren đia ban tinh phai di doi. Tinh tren toan tinh nay co 18,1 nghin hecta lua va 3,8 nghin hecta hoa mau bi ngap va hu hong, hon 2 nghin ngoi nha bi ngap nuoc. Tai Thai Binh, gio bao va mua lon gay thiet hai đen 55 nghin hecta lua mua. Mua lu cung khien mot so noi tai tinh nay bi ngap sau.


Cuu tro va khac phuc hau qua = Cac nguon luc trong nuoc =
Thiet hai va tac đong tieu cuc cua bao Yagi va mua lu khien Bo Chinh tri Ban Chap hanh Trung uong Đang Cong san Viet Nam phai trieu tap mot phien hop vao ngay 9 thang 9, sau đo ban hanh mot ket luan ve viec khac phuc hau qua do bao Yagi va mua lu gay ra; chi đao cac co quan cap cao cua Viet Nam khan truong tham gia hoat đong nay. Tong Bi thu kiem Chu tich nuoc To Lam, Thu tuong Chinh phu Pham Minh Chinh, Chu tich Quoc hoi Tran Thanh Man cung cac đoan cong tac đa đi kiem tra cong tac khac phuc hau qua va đong vien ba con nhan dan sau bao va mua lu. Chinh phu Viet Nam danh mot phut mac niem cac nan nhan thiet mang do bao lu trong sang ngay 14 thang 9 tai mot phien hop. Ngay 15 thang 9, Chinh phu Viet Nam to chuc Hoi nghi thuong truc Chinh phu ve khac phuc hau qua do Yagi va mua lu gay ra, sau đo ban hanh mot Nghi quyet chuyen đe cung cac chinh sach nham ho tro nguoi dan, doanh nghiep khac phuc hau qua bao lu.
Truoc dien bien phuc tap cua mua lu tai mien Bac, Quan đoi nhan dan Viet Nam đa đuoc giao xay dung phuong an su dung may bay, truc thang tham gia cuu ho. Trong sang ngay 12 thang 9, mot chiec truc thang EC-155-B1 so hieu VN-8621 cua Cong ty Truc thang mien Bac đa đuoc khoi hanh tu san bay Gia Lam đe van chuyen 600 kg hang hoa nhu yeu pham gom nuoc uong, luong kho, sua, mi an lien đen Cao Bang. Chieu 13 thang 9, Quan đoi Viet Nam đa đieu đong truc thang quan su tu Ha Noi nham hang hoa, nhu yeu pham tiep tuc tiep ung cho đong bao tai cac khu vuc đang bi co lap, giao thong chia cat do anh huong cua bao lu o huyen Bao Lam va huyen Bao Lac, tinh Cao Bang đe tiep ung cho nguoi dan vung lu. Trong lu quet lang Nu, 100 chien si đa đuoc đieu đong đe tim kiem doc suoi Nu tu song Chay vao; 200 chien si vao tim kiem truc tiep tai khu vuc sat lo. Ngoai ra, khoang 300 nguoi thuoc luc luong cong an, quan đoi, dan quan cua huyen va tinh cung tham gia tim kiem, dan đuong va cung cap thong tin. Voi vu sap cau Phong Chau, đen ngay 13 thang 9, tinh Phu Tho moi gui van ban gui cac so, ban, nganh lien quan ve viec thuc hien tim kiem cuu ho, cuu nan su co sap cau Phong Chau do nuoc lu luc nay moi xuong muc bao đong 1. 
Vao chieu ngay 10 thang 9, Đoan Chu tich Uy ban Trung uong Mat tran To quoc Viet Nam đa to chuc le phat đong quyen gop ung ho nguoi dan bi anh huong boi con bao, khi ngan sach nha nuoc van con han che. Toi cung ngay, truoc khi tran đau giao huu giua đoi tuyen bong đa quoc gia Viet Nam va đoi tuyen bong đa quoc gia Thai Lan dien ra, ban to chuc va VFF đa quyet đinh danh 1 phut mac niem, chia se cung nguoi dan va cac đia phuong bi thiet hai do bao Yagi, va ngay sau đo đoi tuyen Viet Nam đa ung ho đong bao bao lu so tien 400 trieu đong. Tinh đen ngay 14 thang 9, cac to chuc, ca nhan đa chuyen ve tai khoan cua Ban Van đong cuu tro Trung uong 1.001 ty đong ung ho đong bao bi thiet hai do bao so 3 va mua lu, va đen giua thang 11 nam 2024, con so đa đat tren 2.185 ty đong cung nhu đa đuoc phan bo đen cac đia phuong. Nhieu ca nhan, to chuc đa đung ra to chuc cac chuong trinh tu thien nham quyen gop, chia se va cam thong voi nhung nguoi dan phai ganh chiu hau qua do bao. Dien vien Đai Nghia tham chi đa đen thon Lang Nu đe trao qua ho tro cho nguoi dan sau thien tai. Ong Nguyen Xuan Khang, mot thay giao tai truong Marie Curie o Ha Noi đa tuyen bo nhan nuoi tat ca tre em Lang Nu đen khi đu 18 tuoi. Hai Phong va Quang Ninh du nam trong danh sach đuoc huong goi cuu tro tri gia 100 ty đong sau bao cua Chinh phu, tuy nhien đia phuong nay cung voi tinh Quang Ninh đa tu choi nhan goi cuu tro ke tren, đong thoi tu can đoi nguon luc đe khac phuc hau qua va danh phan cuu tro cho cac đia phuong khac kho khan hon.


= Cuu tro quoc te =
Ngay 11 thang 9, Uc chuyen lo hang cuu tro khan cap cho Viet Nam, va cong bo khoan vien tro ban đau tri gia 3 trieu AUD. My thong qua co quan Co quan Phat trien Quoc te Hoa Ky, đa vien tro 1 trieu USD đe ho tro khac phuc nhung thiet hai do bao Yagi gay ra tai Viet Nam. Ngay 12 thang 9, Han Quoc đa quyet đinh cung cap vien tro nhan đao tri gia 2 trieu USD cho Viet Nam. Ngay 14 thang 9, Vuong quoc Anh cung tuyen bo vien tro nhan đao 1 trieu bang Anh cho Viet Nam. Chinh phu Nhat Ban, thong qua Co quan Hop tac Quoc te Nhat Ban, đa gui hang cuu tro khan cap đe ho tro Viet Nam phuc hoi sau thiet hai do con bao gay ra. Van phong Đieu phoi cac van đe nhan đao cua Lien hop quoc (OCHA) đa gui 2 trieu đo la My ho tro Viet Nam ung pho va khac phuc hau qua con bao Yagi. Nhieu nuoc tren the gioi đa gui loi chia buon đen Viet Nam do nhung hau qua ma bao Yagi va mua lu gay ra.


= Khac phuc hau qua su co, tham hoa =
Ngay 29 thang 9 nam 2024, Lu đoan cong binh 249 thuoc Binh chung Cong binh đa lap đat mot cau phao cach cau Phong Chau bi sap khoang 400m ve phia ha luu song Hong đe thay the tam thoi cau Phong Chau đa sap, phuc vu nhu cau đi lai cua nguoi dan sau bao va mua lu. Tu 6 gio sang 30 thang 9, cau phao đuoc đua vao van hanh. Thang 11 nam 2024, Pho Thu tuong Thuong truc Chinh phu Viet Nam Nguyen Hoa Binh đa ky quyet đinh bo sung 800 ty đong tu nguon du phong ngan sach Trung uong cho Bo Giao thong Van tai đe đau tu xay dung cau Phong Chau moi. Ngay 14 thang 12 nam 2024, phan cau Phong Chau con lai bat đau đuoc pha do, va sau đo vai ngay, du an Cau Phong Chau moi đuoc khoi đong voi tri gia 635 ty đong. 
Tai Lao Cai, khu vuc đa chiu thiet hai nang tu anh huong cua hoan luu bao Yagi, moi ho dan chiu thiet hai tu tran lu quet tai Lang Nu se đuoc bo tri tu 50 đen 60m2 dien tich đat o tam cu trong khoang thoi gian cho khu tai đinh cu hoan thien. Khu tam cu đuoc thuc hien theo hinh thuc xa hoi hoa. Ngay 21 thang 9, tinh Lao Cai đa khoi cong tai thiet khu dan cu thon Kho Vang o xa Coc Lau, huyen Bac Ha va khu tai đinh cu Lang Nu cua xa Phuc Khanh, huyen Bao Yen, nhung đia ban chiu anh huong nang ne do bao lu. Đen ngay 22 thang 12, cong trinh Khu tai đinh cu cho nguoi dan thon Lang Nu tai tinh Lao Cai, đa đuoc khanh thanh nhan dip ky niem 80 nam ngay thanh lap Quan đoi nhan dan Viet Nam.


Đanh gia, tranh cai va tac đong xa hoi = Tac đong xa hoi =

Anh huong cua Yagi va mua lu sau bao đuoc đanh gia la đa gay sang chan tam ly nang ne cho nhieu nguoi dan tai khu vuc thien tai, nhat la tre em, nguoi cao tuoi, đoi tuong de bi ton thuong. Nhieu nguoi dan chiu thiet hai truc tiep tu cac con bao to ra met moi, bat luc truoc canh "đo nat, hoang tan, ngon ngang, be bon" sau bao va lu lut.  Thu tuong Viet Nam Pham Minh Chinh tham chi đa "bat khoc" khi nhac đen hien truong vu lu quet o Lang Nu, va mot lan nua the hien cam xuc nay khi phat bieu trong chuong trinh "Điem tua Viet Nam" phat song ngay 15 thang 9 nham đong vien nhan dan vuot qua bao lu. Bao Thanh Nien cho rang hon 10 ngay sau khi bao Yagi đo bo Viet Nam, "rat nhieu chuyen đa xay ra, nhung mat mat, đau thuong ma co le phai rat, rat lau nua moi co the nguoi ngoai, hoac cung co the la khong bao gio", "tuong chi co trong chien tranh moi co nhung noi đau xe long nhu vay", "hang tram nguoi dan trong 1 ngoi lang trong tich tac đa bi nhan chim sau tieng no vang troi". 
Tuy nhien, boi canh bao Yagi va mua lu sau bao cung đuoc cho la đa khoi day tinh than đoan ket cua nguoi Viet Nam, niem tu hao dan toc tai quoc gia nay. Thu tuong Viet Nam Pham Minh Chinh đa "khang đinh quyet tam khac phuc hau qua cua con bao lich su nay", đong thoi keu goi "mot nguoi lam viec bang hai", "mien Trung, mien Nam lam bu cho mien Bac" đe thuc đay tang truong va phat trien, khac phuc hau qua thien tai. Mot du bao trong Nghi quyet so 143 cua Chinh phu Viet Nam cho biet, toc đo tang truong GDP ca nuoc co the giam 0,15% so voi kich ban du bao, toc đo tang truong cua nhieu tinh thanh phia Bac nhu Quang Ninh, Thai Nguyen, Lao Cai co the giam tren 0,5%, tuy nhien đen cuoi nam 2024, GDP Viet Nam uoc tinh van tang truong 7,09% du chiu anh huong lon tu Yagi va mua lu sau bao, vuot chi tieu Quoc hoi nuoc nay giao la 6–6,5%.


= Đanh gia va tranh cai =
Theo nhieu bao chi Viet Nam, Yagi đuoc cho la co nhieu "điem di thuong" nhu tang cap nhanh, thoi gian duy tri cap đo sieu bao lau ma "khong giam cap theo quy luat thong thuong", gay mua rat lon cho khu vuc khong nam trong hoan luu bao. Chinh phu Viet Nam cung đanh gia Yagi la con bao manh nhat tan cong đat lien quoc gia nay trong 70 nam qua, cung nhu manh nhat trong 30 nam qua tren bien Đong. Tuy nhien, Trung tam Du bao khi tuong thuy van quoc gia Viet Nam o thoi điem ngay 7 thang 9 chi đanh gia bao đo bo vao Quang Ninh, Hai Phong voi cuong đo cap 12–13. Ngay 15 thang 9, trong ban tin du bao mua đinh ky, Trung tam nay moi đanh gia bao Yagi đo bo voi cuong đo cap 13–14 giat cap 16–17, trong đo suc gio tai Bai Chay đuoc đanh gia "manh 45m/s (cap 14), giat 62m/s (cap 17)" luc 13 gio 00 phut ngay 7 thang 9, mac du suc gio 62 m/s (223 km/h) la tren cap 17 theo thang bao đang đuoc su dung va ap dung tai Viet Nam (cap 17 chi dung o 61,2 m/s). Đen thang 10 nam 2024, trong mot bao cao gui len Uy ban Bao Chau A – Thai Binh Duong (ESCAP/WMO Typhoon Committee), bao Yagi đuoc nganh khi tuong thuy van Viet Nam đanh gia khi đo bo manh cap 14–15 va gio giat cap 17, voi suc gio tai tram Bai Chay manh 50 m/s (cap 15), giat 63 m/s (tren cap 17) ghi nhan luc 13 gio 21 phut ngay 7 thang 9 nam 2024. Nhung sau đo khong lau, Tong cuc Khi tuong thuy van đa sua lai bao cao gui len Uy ban Bao va đua cuong đo bao Yagi khi đo bo vao Viet Nam ve muc đa cong bo o trong nuoc (cap 13–14 giat cap 16–17), tuy nhien thua nhan suc gio 62 m/s la tren cap 17. Trong Hoi nghi tong ket cong tac nam 2024 cua Trung tam Du bao khi tuong thuy van quoc gia ngay 18 thang 12 nam 2024, co quan nay đanh gia bao Yagi đo bo vao khu vuc Quang Ninh – Hai Phong voi gio manh cap 10–12, đong thoi cho biet tram quan trac Bai Chay đo đuoc gio cap 14 o đo cao 34 m, nhung lai nhan ve nhung y kien chi ra kho khan, thieu sot trong viec đanh gia bao tai hoi nghi ke tren. Thu tuong Pham Minh Chinh đa chi ra "chua du bao đuoc som viec bao giat cap 17 khi vao bo va keo dai trong đat lien; hoan luu bao, mua lon keo dai tren dien rong, co noi toi 700 mm; du bao luong nuoc ve cac ho đap, song lon chua sat thuc te". 
Ngoai ra, nham cong khai minh bach nguon tien cuu tro theo quy đinh cua phap luat Viet Nam, toi ngay 12 thang 9, Uy ban Trung uong Mat tran To quoc Viet Nam đa cong khai hon 12 nghin trang sao ke tien ung ho nguoi dan chiu thiet hai boi lu lut tren trang Facebook cua co quan nay. Tu đo, nhieu nguoi dung mang Viet Nam kiem tra va phat hien nhieu tai khoan gia mao so tien tu thien. Viec nhieu tai khoan, trong đo co ca nguoi noi tieng đong gop tien tu thien nhung khong đung voi noi dung so tien đa cong khai, gay nen tranh cai trong nhieu ngay sau đo. Truyen thong Viet Nam đa goi nhung truong hop co tinh gia mao so tien tu thien bang cum tu "phong bat", nham am chi toi nhung nguoi co thai đo khoe me, song ao. Trong so nay, co nhung nguoi đa len tieng xin loi, "an nan" voi hanh vi cua minh, nhung cung co nhung nguoi ne tranh hoac đo loi. Theo bao Dan Tri, nhieu nguoi cho rang nhung thong tin ve nguoi đong gop va khoan tien tu thien van con thieu minh bach, co the lam anh huong đen uy tin cua tap the va ca nhan bang cach loi dung lo hong nay đe gia mao so tien va danh tinh tai khoan đong gop nham ha be danh du, uy tin ca nhan. Ben canh đo, boi canh Yagi va mua lu sau bao cung khien cho nhieu thong tin gia, sai su that, cat ghep ve hau qua thien tai tran lan tren mang xa hoi tai Viet Nam, gay hoang mang trong nhan dan, tham chi nhieu ca nhan đa loi dung viec nay đe keu goi cac hoat đong quyen gop, tu thien nham muc đich truc loi. Chinh phu Viet Nam cho biet nhung nguoi vi pham co the bi phat tien tu 2 đen 3 trieu đong đoi voi hanh vi "dung thu đoan gian doi đe chiem đoat tai san", ngoai ra cac co quan va đia phuong Viet Nam cung đa co nhung bien phap ngan chan viec tung tin gia.
Tai Ha Noi, viec cay xanh gay đo do bao Yagi, trong đo hang loat goc cay con nguyen bao boc re, trong trong nhung ho nong nho hep, nhieu day nylon quan chang chit, khien tranh cai no ra xung quanh viec trong cay khong đung ky thuat lam cay đo hang loat.


Xem them Tran lut đong bang song Hong 1971


Chu thich Ghi chu

Nguon tham khao


Đoc them Bo Nong nghiep va Phat trien Nong thon Viet Nam (2024), Đanh gia đa nganh nhu cau phuc hoi sau bao Yagi (VMSA) (PDF), UNDP
Le Ba Thao (2003), Thien nhien Viet Nam, Ha Noi: Nha xuat ban Giao duc
To chuc Luong Nong The gioi (2005), Rung va lu: chim đam trong gia thuyet hay lam sang to bang thuc te? (PDF), Trung tam Nghien cuu Lam nghiep Quoc te
Vien Khoa hoc Khi tuong Thuy van va Moi truong (2011), Bien đoi khi hau va tac đong o Viet Nam (PDF), Nha xuat ban Khoa hoc Ky thuat