Phuc loi đong vat hay quyen loi đong vat (tieng Anh: Animal welfare) theo nghia chung nhat la mot thuat ngu đam bao trang thai tot (well-being) ve the chat va tinh than cua con vat, đo con la viec đoi xu tot voi đong vat đe con vat co trang thai tot, tranh nhung đau đon khong đang co cho du con vat đo la vat nuoi lam thuc pham, cong cu san xuat, thu cung, hay đong vat hoang da bi nuoi nhot hay ke ca viec giet mo.

Thuat ngu phuc loi đong vat cung co nghia la moi quan tam cua con nguoi đoi voi quyen đong vat hoac ve đao đuc đoi xu voi đong vat va cac quyen đong vat. Chung đuoc đo bang thai đo đoi voi viec su dung đong vat. Co nam tieu chi đam bao phuc loi đong vat: 

Khong bi đoi khat
Khong bi kho chiu ca ve the chat va tinh than
Khong bi đau đon, thuong tat, benh tat
Khong bi so hai va lo lang
Tu do the hien cac hanh vi ban nang


Khai yeu He thong quyen đong vat co the dua tren nhan thuc rang cac đong vat khong phai la con nguoi (non-human), can phai đuoc xem xet, đac biet la khi chung đuoc su dung boi con nguoi. Nhung moi quan tam bao gom đong vat bi giet dung cho thuc pham, hoac đuoc su dung cho nghien cuu khoa hoc. Lam the nao chung đuoc luu giu nhu la vat nuoi, va lam the nao đe cac hoat đong cua con nguoi khong anh huong đen su song con cua cac loai co nguy co tuyet chung. Đong vat la đoi tuong đuoc quan tam trong mot so nen van minh co xua, quyen loi đong vat đa bat đau trong chinh sach cong cua cac nuoc phuong Tay tu the ky 19 nhu o nuoc Anh. Ngay nay chung cung la trong tam cua cac hoat đong trong linh vuc khoa hoc thu y, đao đuc, va trong cac to chuc phuc loi đong vat.
Hien nay thuat ngu phuc loi đong vat con co the dien đat boi nhieu đinh nghia khac nhau.

Theo To chuc Đong vat chau A: Phuc loi đong vat tuc la con vat đo khong bi đoi khat, Khong bi kho chiu ca ve the chat va tinh than: Khong bi đau đon, thuong tat, benh tat, Tu do the hien cac hanh vi ban nang; Khong bi so hai va lo lang. Trong tieng Viet, đay la mot thuat ngu du nhap tuong đoi moi do đay la khai niem moi đuoc du nhap vao Viet Nam nen khai niem "animal welfare" đang ton tai nhieu cach hieu va cach dich khac nhau.

Chuong trinh WSPA Viet Nam dich khai niem "animal welfare" la phuc loi đong vat. Tuy nhien, co y kien cho cho rang, dich khai niem animal welfare la phuc loi đong vat thi khong chuan xac vi khi noi toi phuc loi nguoi ta thuong noi toi mot quyen loi trong to chuc tap the nao đo.
Đai dien Cuc thu y Viet Nam cho rang, khai niem "animal welfare" nen đuoc dich la quyen loi đong vat va trong Du thao Luat thu y cung đa đua khai niem "quyen loi đong vat" vao va đay đuoc coi nhu khai niem su dung chinh thuc trong van ban phap luat mot khi luat đuoc ban hanh.
Theo Nguyen Xuan Trach, Đai hoc Nong nghiep Ha Noi thi phuc loi đong vat the hien con vat co suc khoe tot, lanh loi, co kha nang thich ung voi moi truong song va đuoc thoai mai the hien cac tap tinh đac trung cua loai. Phuc loi đong vat tot đoi hoi co su phong benh tot, co chuong trai phu hop, đuoc cham soc, nuoi duong tot, đuoc đoi xu va giet thit mot cach nhan đao.
Trong Tu đien thu y, quyen đong vat đuoc đinh nghia la "tranh lam dung va khai thac đong vat cua con nguoi bang cach duy tri cac tieu chuan thich hop nhu cho an, cho o va cham soc noi chung, phong ngua, đieu tri benh va bao đam tu do khong bi quay nhieu, va khong can thiet gay kho chiu va đau đon.
Donald Broom đinh nghia phuc loi cua đong vat la trang thai cua chung lien quan đen no luc cua chung đe đoi pho voi moi truong, bao gom chung phai lam gi đe đoi pho. Phuc loi se thay đoi mot cach lien tuc tu rat tot đen rat ngheo va cac nghien cuu ve phuc loi se co hieu qua nhat neu đuoc su dung mot loat cac bien phap John Webster criticized this definition for making "no attempt to say what constitutes good or bad welfare.".
Ng Yew-Kwang đinh nghia quyen đong vat ve kinh te phuc loi: Phuc loi sinh hoc la nghien cuu sinh vat song va moi truong cua chung đoi voi phuc loi cua chung (đuoc đinh nghia la hanh phuc, hoac thuong thuc tru đau đon). Mac du co nhung kho khan cua viec xac đinh va đo luong phuc loi lien quan đen van đe van ban quy pham phap luat, phuc loi sinh hoc la mot khoa hoc tich cuc.
Co hai hinh thuc cua cac khai niem ve quyen loi đong vat. Mot la khang đinh rang đong vat khong co y thuc va do đo khong the đe trai nghiem phuc loi. Mat khac la dua vao quyen đong vat rang đong vat khong nen đuoc coi la tai san va bat ky viec su dung đong vat cua con nguoi la khong the chap nhan đuoc. Mot so chinh quyen do đo xu ly phuc loi đong vat va cac quyen đong vat nhu hai vi tri đoi lap. Theo đo, mot so nhung nguoi ung ho quyen đong vat cho rang nhan thuc ve quyen loi đongvat tot hon se tao đieu kien khai thac tiep tuc va gia tang gia tri cua đong vat. Trong đao đuc đong vat, thuat ngu phuc loi đong vat thuong co nghia la đoi xu tot voi đong vat (welfarism).


Lich su Co he thong moi quan tam cho cac loai đong vat co the phat sinh trong nen van minh song An (Indus Valley) la su tro lai to tien tu đong vat, va rang con vat đuoc giet chet voi su ton trong nhu mot con nguoi. Niem tin nay đuoc minh hoa trong cac ton giao hien co, Jainism va cac ton giao khac cua An Đo. Cac ton giao khac, đac biet nhung nguoi co nguon goc ton giao Abraham, đoi xu voi đong vat la tai san cua chu so huu cua ho, he thong hoa cac quy tac cho viec cham soc va giet mo, du đinh đe han che đau đon duoi su kiem soat cua con nguoi.
Ngay tu đau nam 1822, Richard Martin đa trinh mot du luat thong qua Quoc hoi ve cam đoi xu vo nhan đao voi gia suc, ngua va cuu. Cac phuong phap tiep can phuc loi xa hoi đoi voi đong vat phaico đao đuc con nguoi va hanh vi nhan đao. Martin la mot trong nhung nguoi sang lap cua to chuc phuc loi đong vat đau tien cua the gioi, Hoi Phong chong nguoc đai thu vat (SPCA) vao nam 1824. Nam 1840, Nu hoang Victoria đa xay dung xa hoi phuoc lanh cua minh. Xa hoi dua vao su đong gop cua cac thanh vien đe su dung mang luoi thanh tra, đe xac đinh nhung nguoi lam dung, thu thap chung cu, va bao cao cho cac co quan co tham quyen.
Tuy nhien, tien bo đang ke trong quyen đong vat đa khong dien ra cho đen cuoi the ky 20. Trong nam 1965, chinh phu Anh uy thac đieu tra dan đau boi Giao su Roger Brambell ve phuc loi cua đong vat nuoi. Tren co so bao cao cua Giao su Brambell, chinh phu Anh thanh lap Uy ban Co van phuc loi (Animal Farm) vao nam 1967, đa tro thanh Hoi đong phuc loi vao nam 1979. Huong dan cua Uy ban la gioi thieu cac quyen tu do đong vat gom "đung len, nam xuong, quay lai, duoi dai cua chung".
Cac huong dan đa đuoc xay dung bao gom:

Tu do khoi khat va đoi bang cach san sang tiep can nuoc sach va che đo an uong đe duy tri suckhoe va sinh luc.
Tu do khoi su kho chiu bang cach cung cap mot moi truong thich hop bao gom ca cho o vamot khu vuc nghi ngoi thoai mai.
Tu do khoi su đau đon, thuong tich, va benh bang cach phong ngua hoac chan đoan va đieu trinhanh chong.
Tu do the hien hanh vi binh thuong bang cach cung cap đu khong gian, co so phu hop va loai hinh rieng cua đong vat.
Tu do khoi noi so hai va đau đon bang cach bao đam cac đieu kien va đieu tri, tranh ton that ve tinh than.
Mot so to chuc phuc loi đong vat đa van đong đe đat đuoc mot Tuyen bo chung ve quyen đong vattai Lien Hop Quoc. Ve nguyen tac, ban Tuyen bo keu goi Lien Hop Quoc cong nhan đong vat la chung sinh, co kha nang trai qua đau đon va so hai, va nhan ra rang quyen loi đong vat la mot van đe quan trong nhu mot phan cua su phat trien xa hoi cua cac quoc gia tren toan the gioi. Chien dich đat đuoc phoi hop boi Hiep hoi The gioi bao ve đong vat, voi mot nhom nong cot lam viec bao gom ca Hoi Tinh thuong canh tac the gioi, va Hoi Nhan đao quoc te.


Vai tro Vai tro cua phuc loi đong vat đoi voi cuoc song cua con nguoi co tac đong lon. Phuc loi đong vat la cuc ky can thiet cho su phat trien ben vung, nhat la tai nhung quoc gia nong nghiep Cai thien cac tieu chuan ve phuc loi đong vat se khong chi tot cho đong vat ma con tac đong tich cuc đen an ninh luong thuc, suc khoe cong đong va đa dang sinh hoc. nhung thach thuc nan giai nhat tren toan cau nhu an toan va an ninh luong thuc, benh tat, phat trien kinh te va bien đoi khi hau co the đuoc giai quyet khi đoi xu nhan đao cua con nguoi voi đong vat la mot phan thiet yeu cua giai phap cho nhung van đe noi tren. Đong vat, con nguoi va moi truong thien nhien co moi quan he mat thiet voi nhau. Do vay, đam bao phuc loi đong vat co nghia la chung ta cham lo cho moi truong song, tai nguyen đa dang sinh hoc va xa hoi loai nguoi. vat nuoi la nguon thuc pham, sinh ke, cong cu san xuat. Đam bao phuc loi trong chan nuoi se giup nguoi dan tang kha nang ung pho va phuc hoi sau thien tai tot hon.
Co moi lien he giua viec đoi xu tan ac voi đong vat va hanh vi bao luc o nguoi. Theo khao sat trong tong so 117 tu nhan, 63% toi pham thuoc nhom co xu huong bao luc tung co hanh vi nguoc đai đong vat so voi ty le chi 11% o nhom khong co xu huong bao luc, trong tong so 72 phu nu tai cac nha tam tru danh cho phu nu bi bao luc gia đinh (nha tam lanh), thi 88% so nguoi cho biet tung chung kien viec nguoc đai đong vat. Hanh vi tan ac đoi voi đong vat la mot trong nhung phep kiem tra đuoc Cuc đieu tra Lien bang cua Hoa Ky (FBI) thuc hien nham đanh gia muc đo nguy hiem cua cac tu nhan.
Ngoai ra, ve co che giet mo thi đong vat bi đanh đap, thit se kem ngon hon, đong vat tiet ra nhung chat lam tang hoac giam manh nong đo axit trong thit dan đen chat luong thit kem. Khi bi giet thit, chung se trai qua cam giac đau đon. Đong nghia, chung se tiet ra chat đoc o trong thit ma khi an thit đo, con nguoi cung đong thoi an ca chat đoc nay. Nhung con lon bi đanh đap nhieu truoc khi giet mo se tiet ra chat co hai lam giam chat luong thit, thoi gian bao quan thit khong đuoc lau. Ke ca o nhung gia cam nhu ga, vit, ngan, ngong cung nhu vay, nhieu nuoc tren the gioi, nguoi ta co gang tao nhung đieu kien song tot nhat cho đong vat đuoc thoai mai đe tranh nhung chat co hai trong thit cua chung. Viec giet thu cong nhu choc tiet cho lon keu rong len thi khong the co chat luong thit cao.
Đong vat khi bi cang thang, bi đanh đap hanh ha thi nong đo axit trong thit se tang len, theo đo lam giam chat luong thit. O mot so con vat thi lai co phan ung nguoc lai la nong đo axit xuong qua thap, đieu nay cung anh huong đen viec bao quan thit. Axit qua cao hoac qua thap se lam thit cang nhanh hong, an khong ngon. Ve hinh thuc, thit se tro nen nhao, mau sam toi. Boi the ma truoc khi đem đi giet thit 48 tieng, ve nguyen tac la nguoi ta phai đua đong vat vao noi nghi ngoi voi đieu kien thoai mai. Khi giet thit, phai tien hanh giet rat nhanh va tuan thu đung quy trinh giet thit. Theo quan điem Phat giao thi trong con đau đon quan quai, khiep đam, tuc gian khi bi giet, co the con vat dien ra nhung bien đoi nhu ttiet ra nhung chat chong đoi. Chat đoc nay se lan toa khap co the, giu lai trong tung mach mau, đuong gan, tho thit cua chung va gay hai cho nguoi an.


Bieu hien Đoi xu tot voi đong vat, con đuoc goi đon gian la welfarism hoac quyen đong vat, la vi tri ma ve mat đao đuc chap nhan đuoc đoi voi con nguoi su dung đong vat.Nhung anh huong xau đen quyen loi đong vat đuoc giam thieu cang nhieu cang tot, khong su dung cac loai đong vat voi tat ca. Mot vi du tu tuong welfarist la tuyen ngon Hugh Fearnley-Whittingstall, điem 38 la: Hay suy nghi ve cac loai đong vat ma ban se an thit chung. Ban lam the nao chung đuoc xu ly? chung đa song tot? chung đuoc cho an cac loai thuc an an toan, thich hop? Chung đa đuoc cham soc, đuoc ton trong va đuoc tiep xuc? Ban co muon chac chan ve đieu đo? Co le đo la thoi gian đe tim hieu them mot chut ve thit ban an đen tu đau. Hoac mua tu mot nguon ma đa co su cam đoan voi ban ve nhung điem nay.
Đong luc đe cai thien phuc loi cua đong vat co the xuat phat tu nhieu yeu to bao gom ca su cam thong, tien ich, gen (đac điem di truyen), va cac yeu to van hoa, đong co co the dua tren loi ich canhan.Vi du, cai thien phuc loi trong san xuat đong vat co the đe đap ung nhu cau cua nguoi tieu dung cho cac san pham tu he thong phuc loi cao. Thong thuong, moi quan tam manh me hon voi đong vatco ich cho con nguoi (vat nuoi) so voi đong vat hoang da. Co mot so bang chung cho thay su đongcam la mot đac điem di truyen (gen nhu cau).
Nhieu nghien cuu đa tim thay phu nu co moi quan tam lon đoi voi đong vat hon nam gioi, co the la ket qua cua no la mot đac điem loi the tien hoa trong xa hoi, noi ma phu nu cham soc vat nuoi trong khi đan ong san ban chung. Nhieu phu nu co am anh voi đong vat hon nam gioi. Nhung am anh đong vat it nhat mot phan la do di truyenxac đinh, va đieu nay cho thay thai đo đoi voi đong vat co mot thanh phan di truyen. Ngoai ra, phu nu to su cam thong đoi voi đong vat o đo tuoi rat som, khi cac anh huong ben ngoai khong the lamot loi giai thich đay đu.
Luat trung phat su tan ac voi đong vat co xu huong khong chi đuoc dua tren moi quan tam phuc loi,nhung niem tin rang nhung hanh vi co anh huong đoi voi xu su cua con nguoi khac voi nhung kelam dung đong vat. Mot lap luan chong lai su tan ac đong vat đuoc dua tren tham my. Yeu to vanhoa anh huong đen moi quan tam cua nguoi dan cho quyen đong vat bao gom su giau co, giao duc,truyen thong, tin nguong ton giao, tu tuong chinh tri.Su thinh vuong o nhieu khu vuc khien nguoitieu dung danh cac thu nhap đe mua nhieu san pham hon tu he thong phuc loi xa hoi cao.
Su thich nghi cua he thong chan nuoi hieu qua kinh te trong nhung khu vuc nay, tai cac chi phi phuc loi đongvat va cac loi ich cua nguoi tieu dung, ca hai đeu la nhung nhan to thuc đay nhu cau ve phuc loi caohon cho đong vat trang trai. Mot cuoc khao sat nam 2006 ket luan rang mot phan lon (63%) cua congdan EU cho thay mot so san sang đe thay đoi vi tri thong thuong cua ho trong mua sam đe co themua nhieu hon cho nhung san pham đam bao quyen loi đong vat va san pham than thien.Su quan tam đen quyen loi đong vat tiep tuc phat trien, ngay cang tang boi cac phuong tien truyenthong, to chuc chinh phu va phi chinh phu, khoi luong nghien cuu khoa hoc ve quyen loi đong vat
cung đa tang len đang ke o mot so nuoc.


Thuc trang Hien nay, thuc trang noi com ve phuc loi đong vat gom vat nuoi bi bo roi, nan buon lau cho đe lam thit dien ra tai Viet Nam va nhieu nuoc chau A, phuc loi đoi voi đong vat bi khai thac trong trang trai, phuc loi đoi voi đong vat hoang da trong moi truong nuoi nhot. Cac van đe lien quan đen phuc loi ba nhom đong vat la vat nuoi trong nha, đong vat trong trang trai va đong vat hoang da. Ca ba nhom đong vat noi tren đeu đang bi đoi xu tan te, khong đuoc đam bao cac nhu cau song toi thieu đe duy tri ban nang tu nhien. Ben canh đo con co cac nghi le, le hoi hien te đong vat trong đo co man giet đong vat đe hien đe nhu heo, bo, trau, cuu, de, ngua, ga.....
O Viet Nam, Mot khi đong vat thuong chi xem nhu thuc pham, thi khai niem phuc loi cho đong vat van la mot khai niem xa xi. Viec bao ve đong vat o Viet Nam đang dan co nhung chuyen bien đang ghi nhan. Ben canh viec ngay cang co nhieu hoi, nhom hoat đong cuu tro đong vat trong nuoc va quoc te, nhung hoi thao chuyen ve đong vat cung đa đuoc to chuc thuong xuyen hon va gay đuoc nhung ket qua đang khich le. Gioi tre Viet Nam ngay cang nang no trong cac hoat đong vi đong vat. Cac nhom hoat đong vi đong vat o Viet Nam hien đang huong đen cac đoi tuong la vat nuoi trong gia đinh nhu cho, meo... Tren thuc te, viec giet thit cho, meo o Viet Nam van đang dien ra tran lan, va la noi e ngai cua cac du khach khi đen tham Viet Nam, anh huong tieu cuc đen hinh anh mot Viet Nam.
Lien minh cac To chuc bao ve cho chau A (ACPA) đa to chuc hoi thao ve viec cham dut buon ban cho lay thit giua Thai Lan va Viet Nam. Thanh vien đen tu 4 quoc gia bao gom Thai Lan, Viet Nam, Lao va Campuchia đa đong thuan đua ra khuyen nghi đoi voi Chinh phu ve viec tam ngung van chuyen cho vi muc đich thuong mai tu nuoc nay qua nuoc khac trong khoang thoi gian 5 nam đe nghien cuu tac đong len viec lay truyen benh dai. Cung trong thoi gian gan đay, viec van đong khong su dung sung te giac, khong giet hai đong vat hoang da đa co tac đong tich cuc đoi voi mot bo phan khong nho cong chung.
Tren the gioi đa co nhieu le hoi, hoat đong lien quan toi su tan sat, đoi xu nguoc đai đong vat bi len an va đa phai cham dut. Đien hinh nhu An Đo moi đay đa ra lenh cam hien te đong vat vi tinh chat đoc ac va da man cua tap tuc nay. O Đan Mach, Bo truong Nong nghiep đa ky mot sac lenh cam giet mo gia suc phuc vu cho nghi le ton giao ma khong gay me chung truoc khi giet mo. Ly do la: Quyen cua đong vat con quan trong hon cac nghi le ton giao. Chinh phu Australia đa cam xuat khau cuu va gia suc con song sang Arap Xeut trong giai đoan 1991-2000 sau khi hang tram con bi chet vi nang nong khi tren đuong di chuyen toi vinh Ba Tu.


Phap luat Tai Hoa Ky, mot đao luat lien bang đuoc goi la Đao luat giet mo nhan đao đuoc thiet ke nham lam giam su đau đon cua đong vat trong qua trinh giet mo. Ngay 5 thang 11 nam 2002, cu tri Florida đa thong qua 10 sua đoi, bo sung ve viec cam giam giu lon co chua trong cac khung chuong nhot lon chua. Đieu bo sung sua đoi thong qua mot ty le tan thanh 55% va 45% chong lai. Ngay 7 thang 11 nam 2006, cu tri Arizona đa thong qua Du luat 204 voi su tan thanh la 62%. Bien phap cam giam giu be trong khung chuong be thit va lon nai nuoi trong khung chuong mang thai.
Ngay 28 thang 6nam 2007, Thong đoc Ted Kulongoski bang Oregon đa ky luat cam giam giu lon trong cac khung chuong mang thai (SB 694, 74 Leg.) Ngay 14 thang 5 nam 2008, Colorado Thong đoc Bill Ritter đa ky thanh luat mot du luat SB 201, khong su dung khung chuong mang thai va khung chuong be thit. Cung trong nam 2008, California đa thong qua 2 du luat, đuoc goi la "Đao luat Phong chong đoi xu khong tot (Cruelty) voi đong vat trang trai" co hieu luc bat đau vao nam 2015. 

Phap luat trong Lien minh chau Au quy đinh viec lam giam su đau đon cho đong vat trong qua trinh giet mo. Đuc,Thuy Đien va Ao cam su dung cac chuong long cho ga đe trung. Hoi đong Lien minh chau Au ra Chi thi 1999/74/EC co hieu luc vao ngay 1 thang 1 nam 2012, quy đinh chuong long thong thuong cho ga mai đe se bi cam trong pham vi toan Lien minh.
Tai My, moi to chuc co su dung đong vat đe nghien cuu trong phong thi nghiem đuoc lien bang tai tro phai co mot to chuc cham soc đong vat. Ban co nhiem vu tien hanh đanh gia su cham soc đong vat va viec su dung cua to chuc bao gom cac ket qua kiem tra cua cac co so đuoc yeu cau theo quy đinh cua phap luat. Ban phai đanh gia cac buoc thuc hien truoc khi nghien cuu co the tien hanh. Đieu nay bao gom nghien cuu tren đong vat trang trai.
Theo Vien Quoc gia (Health Office) thi quyen cua đong vat Phong thi nghiem la cac nha nghien cuu phai co gang giam thieu cang thang o đong vat bat cu khi nao co the: "Đong vat đuoc su dung trong nghien cuu va thu nghiem co the bi đau do benh gay ra, do thu tuc va đoc tinh cua thuoc. Cac chinh sach ve quyen đong vat cho rang thu tuc ma gay ra đau đon tam thoi hoac nhe hoac đau nang nen đuoc thuc hien voi thuoc an than thich hop, thuoc giam đau, hoac gay me.
Tuy nhien, nghien cuu va thu nghiem đoi khi lien quan đen con đau ma khong đuoc thuyen giam boi vi chung se anh huong toi cac muc tieu khoa hoc cua nghien cuu.Theo đo, cac quy đinh lien bang yeu cau xac đinh su kho chiu voi đong vat se đuoc gioi han la khong the tranh khoi cho viec tien hanh cac nghien cuu khoa hoc co gia tri, va rang khong ho tro su đau đon ma chi tiep tuc cho thoi gian can hoan thanh cac muc tieu khoa hoc. Hoiđong huong dan cach cham soc va su dung đo ng vat phong thi nghiem cung phuc vu nhu la mothuong dan đe cai thien phuc loi cho đong vat đuoc su dung trong nghien cuu o Hoa Ky.
Cac Lien đoan huong dan đong vat cho cac cham soc va su dung đong vat nong nghiep trong nghien cuu va giang day la mot nguon luc giai quyet cac moi quan tam phuc loi trong nghien cuu đong vat trang trai. Đong vat phong thi nghiem o My cung đuoc bao ve theo Đao luat quyen cua đong vat. So đong vatva kiem tra suc khoe cay trong nong nghiep Hoa Ky (APHIS) thuc thi Đao luat quyen cua đong vat. APHIS kiem tra cac co so nghien cuu đong vat thuong xuyen va cac bao cao đuoc cong bo truc tuyen. Cac van đe phuc loi khac bao gom chat luong cua cac nguon đong vat va đieu kien chuong trai.
Đoi voi phap luat o Viet Nam, mac du thuat ngu phuc loi đong vat con chua đuoc neu ra tuy nhien, Phap lenh Thu y cua Viet Nam cung quy đinh viec cham soc đong vat va co ban phu hop voi cac tieu chi ve quyen đong vat va phuc loi đong vat, cu the la tai Đieu 13 cua Phap lenh Thu y co quy đinh ve Cham soc suc khoe cho đong vat

Vat nuoi tren can phai đuoc bao đam cac đieu kien sau đay:
Đuoc cung cap đay đu nuoc, thuc an phu hop voi tung loai;
Co chuong trai, dung cu chan nuoi bao đam tieu chuan ve sinh thu y va phu hop voi tung loai vat nuoi;
Đuoc phong benh, chua benh kip thoi.
Vat nuoi duoi nuoc va đong vat luong cu phai đuoc bao đam cac đieu kien sau đay:
Đuoc song trong moi truong nuoc phu hop đoi voi tung loai. Nguon nuoc cung cap vao noi nuoi thuy san phai đap ung cac tieu chuan moi truong, đuoc xu ly sach mam benh va đong vat truyen benh trung gian. Nguon nuoc thai tu noi nuoi phai đuoc xu ly đat tieu chuan quy đinh;
Đuoc cung cap thuc an đay đu va thich hop cho tung loai, theo đung quy trinh ky thuat quy đinh. Thuc hien đung che đo xu ly, loai bo chat thai va ve sinh, khu trung dung cu chan nuoi nham tranh lay nhiem dich benh tu noi nuoi nay sang noi nuoi khac va tu ben ngoai vao noi nuoi;
Phai thuc hien viec giam sat cac tieu chuan moi truong, theo doi dau hieu dich benh theo tan suat va phuong phap quy đinh nham phat hien va xu ly kip thoi dich benh ngay tu khi moi phat sinh;
Đuoc phong benh, chua benh kip thoi.


Tren the gioi Tren the gioi co nhieu to chuc bao ve đong vat nhu:


= Toan cau =
To chuc Thu y the gioi (OIE): to chuc lien chinh phu chiu trach nhiem cho viec cai thien suc khoe đong vat tren toan the gioi. OIE đa đuoc thanh lap "cho muc đich cua du an cong ich quoc te lien quan đen viec kiem soat dich benh đong vat, bao gom ca nhung anh huong đen con nguoi va thuc đay quyen đong vat va thuc an chan nuoi an toan".
Hiep hoi Bao ve đong vat the gioi (WSPA): Chong lai su tan ac đoi voi đong vat tren toan cau. Muc tieu cua WSPA bao gom viec giup moi nguoi hieu tam quan trong cua quyen đong vat, khuyen khich cac quoc gia cam ket thuc hanh than thien voi đong vat va xay dung luan cu khoa hoc đe đieutri tot hon đoi voi đong vat. Ho cho rang ho co tu cach tu van tai Hoi đong chau Au va cong tac voi chinh phu cac nuoc, Lien Hop Quoc, To chuc Luong thuc va Nong nghiep the gioi (FAO) va To chuc Thu y the gioi (OIE)


= Phi chinh phu =
Co nhieu to chuc o Canada giup bao ve quyen loi đong vat. Chung bao gom tat ca cac loai đong vat,đong vat hoang da, vat nuoi, đong vat đong hanh, va cac loai đong vat hiem, vuon thu. O Canada hau het cac to chuc phi chinh phu to chuc phuc loi đong vat đong gop rat nhieu vao su nghiep nay.Cac To chuc phi chinh phu nhu:

Hoi đong cham soc trang trai (Animal Farm) quoc gia: Muc tieu la tao đieu kien thuan loi cho su hop tac giua tat ca cac thanh vien lien quan đen cac van đe cham soc đong vat trang trai, tao đieu kien chia se thong tin, truyen thong va giam sat cac xu huong va cac sang kien trong ca hai thi truong trong nuoc va quoc te.
Hiep hoi Thu y Canada: Mang đen su tham gia cua thu y đoi voi cham soc suc khoe đong vat(AW). Muc tieu la đe chia se moi quan tam đen đong vat voi tat ca cac thanh vien cua nghe nghiep, voi cong chung, voi chinh quyen cac cap va voi cac to chuc khac nhu Lien đoan cua cac xa hoi nhan đao Canada co moi quan tam tuong tu.
Hoi đong Cham soc đong vat Canada: Cac to chuc quoc gia chiu trach nhiem giam sat viec cham soc va su dung đong vat lien quan đen khoa hoc o Canada.


Tham khao