Gottfried Wilhelm Leibniz (cung la Leibnitz hay la von Leibniz (1 thang 7 (21 thang 6 Lich cu) nam 1646 – 14 thang 11 nam 1716) la mot nha bac hoc nguoi Đuc voi cac tac pham chu yeu viet bang tieng Latin va tieng Phap.
Ong đuoc giao duc ve luat va triet hoc, va phuc vu nhu la factotum cho hai gia đinh quy toc lon nguoi Đuc, Leibniz đa đong mot vai tro quan trong trong chinh tri cua chau Au va cac van đe ngoai giao trong thoi đai cua ong. Ong chiem vi tri quan trong ngang nhau trong ca lich su triet hoc va lich su toan hoc. Ong kham pha ra vi tich phan đoc lap voi Isaac Newton, va ky hieu cua ong đuoc su dung rong rai tu đo. Ong cung kham pha ra he thong so nhi phan, nen tang cua hau het cac cau truc may tinh hien đai. Trong triet hoc, ong đuoc nho đen nhieu nhat voi chu nghia lac quan, i.e., ket luan cua ong la vu tru cua chung ta la, trong mot nghia gioi han, la mot vu tru tot nhat ma Thien Chua co the tao ra. Ong, cung voi Rene Descartes va Baruch Spinoza, la mot trong ba nha ly luan (rationalist) noi tieng cua the ki 17, nhung triet hoc cua ong cung nhin nguoc ve truyen thong Scholastic va du đoan truoc logic hien đai va triet hoc phan tich. Leibniz cung co nhieu đong gop lon vao vat ly va ky thuat, va du đoan nhung khai niem sau nay noi len trong sinh hoc, y hoc, đia chat, ly thuyet xac suat, tam ly hoc, ngon ngu hoc va cong nghe thong tin. Ong cung viet ve chinh tri, luat, đao đuc hoc, than hoc, lich su va ngu van, đoi khi lam ca vai cau tho. Đong gop cua ong trong nhieu linh vuc khac nhau xuat hien rai rac trong cac tap chi va trong tren muoi ngan la thu va nhung ban thao chua xuat ban. Nhieu ban thao cua ong đuoc viet bang toc ky su dung sang che cua rieng ong su dung so nhi phan đe ma hoa cac chuoi ky tu. Cho đen nay, khong co suu tap đay đu ve nhung tac pham va ban thao cua Leibniz, va do đo thong ke het nhung thanh tuu ong đat đuoc la khong the biet đuoc.


Tieu su Tom tat su nghiep cua Leibniz:

1646-1666: nhung nam đinh hinh
1666–74: Chu yeu phuc vu cho Vuong cong-Tuyen hau tuoc xu Mainz, Johann Philipp von Schonborn, va quan Thuong thu cua Phu Chua xu Mainz la Nam tuoc von Boineburg.
1672–76. Song o Paris, co hai lan ghe tham quan trong toi Luan Đon.
1676–1716. Phuc vu cho Gia toc Hannover.
1677–98. Đinh than, ban đau cho John Frederick, Cong tuoc xu Brunswick-Luneburg, sau đo la cho em trai cua ong nay, Cong tuoc (sau đo la Tuyen hau tuoc) Ernst August cua Hannover.
1687–90. Du lich rong khap Đuc, Ao, va Y, nghien cuu cho mot cuon sach ma Tuyen hau tuoc đa thue ong viet ve lich su cua Gia toc Brunswick.
1698–1716: Quan vien trong cung đinh cua Tuyen hau tuoc Georg Ludwig cua Hannover.
1712–14. Tai thanh Vien. Đuoc đe cu lam Co van Trieu đinh nam 1713 boi Charles VI, Hoang đe Thanh che La Ma, tai trieu đinh Hapsburg o Vien.
1714–16: Georg Ludwig, khi tro thanh George I cua Anh, đa cam Leibniz khong cho theo ong toi Luan Đon. Leibniz trai qua nhung ngay cuoi đoi khong ai chu y toi.


= Đau đoi =
Gottfried Leibniz đuoc sinh ra vao 1 thang 7 nam 1646 o Leipzig cha la Friedrich Leibniz va me la Catherina Schmuck. Sau nay, ong thuong ky ten la "von Leibniz", va trong nhieu tai ban cua cac tac pham cua ong sau khi ong qua đoi nguoi ta thuong in ten ong o trang bia la "Freiherr [Ba tuoc] G. W. von Leibniz." Nhung khong co tai lieu nao khang đinh ong đuoc phong danh hieu quy toc.
Khi Leibniz len sau tuoi, cha cua ong, mot Giao su Triet hoc Đao đuc tai Đai hoc Leipzig, qua đoi, đe lai mot thu vien ca nhan ma Leibniz đuoc tu do đi vao đoc tu nam len bay tuoi. Đen nam 12 tuoi, ong đa tu hoc tieng Latin, ma ong đa su dung thoai mai cho đen suot đoi, va bat đau hoc tieng Hy Lap.
Ong vao hoc đai hoc truong cua cha ong vao nam 14 tuoi, va hoan thanh bang đai hoc nam 20 tuoi, chuyen ve luat va nam vung cac khoa hoc đai hoc trong cac mon co đien, logic, triet hoc. Tuy nhien, giao duc cua ong ve toan khong thoa man tieu chuan cua Phap va cua Anh. Vao nam 1666 (20 tuoi), ong xuat ban cuon sach đau tien cua ong, cung la luan an habilitation cua ong ve triet hoc, De Arte Combinatoria (Ve nghe thuat to hop). Khi Leipzig tu choi khong bao đam mot vi tri giang day ve luat sau khi ong tot nghiep, Leibniz đa trinh luan an ma ong du tinh nop cho Leipzig sang đai hoc khac, Đai hoc Altdorf, va co đuoc bang tien si luat trong vong 5 thang. Sau đo ong tu choi mot vi tri giang day tai Altdorf, va trai quang đoi con lai phuc vu cho hai gia đinh quy toc lon o Đuc.


= 1666–1674 =
Vi tri đau tien cua Leibniz la mot gia kim thuat đuoc tra luong o Nurnberg, cho du la ong khong biet gi ve van đe đo ca. Khong lau sau đo ong gap Johann Christian von Boineburg (1622–1672), bo truong chinh bi that sung cua Tuyen hau (Elector) cua xu Mainz, Johann Philipp von Schonborn. Von Boineburg thue Leibniz lam tro ly, va khong lau sau giang hoa voi Tuyen hau va gioi thieu Leibniz cho ong ta. Leibniz lien thao ra mot bai luan ve luat phap đe trinh cho Tuyen hau voi hy vong xin đuoc viec lam. Chien thuat đo thanh cong; vi Elector yeu cau Leibniz giup ong soan thao lai bo luat cho tinh cua ong. Vao nam 1669, Leibniz đuoc bo nhiem Hoi tham vien trong Toa Thuong tham. Mac du von Boineburg mat cuoi nam 1672, Leibniz van đuoc su dung boi vo cua ong cho đen ba cho ong thoi viec vao nam 1674.
Von Boineburg đa lam nhieu viec đe lam tang danh tieng cua Leibniz, va nhung la thu va cac van ban phap ly soan thao boi Leibniz đa bat đau thu hut nhung su chu y thuan loi. Phuc vu cua Leibniz đoi voi Tuyen hau ve sau đa co vai tro trong ngoai giao. Ong xuat ban mot bai viet, duoi but danh cua mot nha quy toc nguoi Ba Lan khong co that, bien luan cho (nhung khong thanh cong) mot ung vien nguoi Đuc cho hoang gia Ba Lan. Chinh tri chau Au trong thoi truong thanh cua Leibniz la tham vong cua vua Louis XIV cua Phap, đuoc su tro giup cua suc manh quan su va kinh te cua Phap. Trong khi đo, cuoc Chien tranh ba muoi nam đa lam nhung vung chau Au noi tieng Đuc kiet que, phan ra, va lac hau ve kinh te. Leibniz đe nghi bao ve vung chau Au noi tieng Đuc bang cach lam phan tan su chu y cua Louis bang cach sau. Phap se đuoc moi đanh chiem Ai Cap nhu la mot buoc tien vung chac đe dan đi đen viec chinh phuc Đong An cua Ha Lan. Đoi lai, Phap phai đong y khong quay pha Đuc va Ha Lan. Ke hoach nay đa đuoc Tuyen hau ung ho mot cach canh giac. Vao nam 1672, nha nuoc Phap đa moi Leibniz đen Paris đe thao luan, nhung du tinh đo khong thanh do cac su kien sau đo va viec đo khong con quan trong nua. Napoleon đa that bai trong viec xam luoc Ai Cap vao nam 1798 co the xem nhu la mot su thi hanh khong thanh cong du tinh cua Leibniz.
Do đo Leibniz bat đau trai qua vai nam o Paris, trong thoi gian đo ong đa mo rong han kien thuc ve toan va vat ly cua ong, va bat đau đong gop vao ca hai nganh. Ong đa gap Malebranche va Antoine Arnauld, nhung triet gia hang đau cua Phap vao thoi điem đo, va nghien cuu nhung tac pham cua Rene Descartes va Blaise Pascal, ca nhung ban thao chua xuat ban cung nhu nhung cuon đa xuat ban. Ong lam ban voi mot nha toan hoc nguoi Đuc, Ehrenfried Walther von Tschirnhaus; ho lien lac voi nhau cho đen cuoi đoi. Đac biet la Leibniz đa lam quen voi nha vat ly va toan hoc nguoi Ha Lan la Christiaan Huygens, luc đo kha noi o Paris. Ngay sau khi đen Paris, Leibniz đa thuc tinh; kien thuc cua ong ve toan va vat ly rat roi rac. Voi Huygens nhu la nguoi huong dan, ong bat đau mot chuong trinh tu hoc ma khong lau sau đa đem lai ket qua la ong bat đau co nhung đong gop lon cho ca hai nganh đo, bao gom ca viec đua ra vi phan va tich phan theo y cua ong.
Khi moi viec ro rang rang Phap se khong thi hanh ke hoach ve Ai Cap nhu la theo đe nghi cua Leibniz, vi Tuyen hau gui chau ong, thap tung boi Leibniz, trong mot nhiem vu lien quan toi nha nuoc Anh o London, đau nam 1673. Noi đo Leibniz đa lam quen voi Henry Oldenburg va John Collins. Sau khi trinh bay cho Hiep hoi Hoang gia (Royal Society) mot loai may tinh ma ong thiet ke va xay dung tu nam 1670, loai may đau tien co the tinh đuoc 4 phep toan co ban, Hiep hoi đa phong ong lam thanh vien nuoc ngoai. Chuyen đi đa ket thuc đot ngot khi tin ve Tuyen hau qua đoi đua toi, va Leibniz phai quay lai Paris ngay sau đo ma khong phai Mainz nhu đa du tinh truoc.
Cai chet đot ngot cua hai nha bao tro Leibniz trong cung mot mua đong đong nghia voi viec Leibniz phai đi tim mot co so moi cho su nghiep cua ong. Ve viec đo, mot loi moi nam 1669 tu Cong tuoc xu Brunswick đe ghe tham Hanover đa đuoc xem la buoc ngoat. Leibniz khuoc tu loi moi, nhung bat đau lien lac voi vi Cong tuoc nam 1671. Vao nam 1673, Cong tuoc phong cho ong chuc Co van ma Leibniz mien cuong chap nhan 2 nam sau đo, chi sau khi moi viec ro rang la khong co viec lam o Paris, noi ong co nhung cam hung ve khoa hoc, hay la voi trieu đinh Hapsburg sap toi.


= Hoang toc Hannover 1676–1716 =
Leibniz tri hoan chuyen đi đen Hannover cho toi cuoi nam 1676, sau khi lam mot chuyen đi ngan toi London, noi ma co le ong đa đuoc xem mot so cong trinh chua xuat ban cua Newton ve vi tich phan. Su kien nay duong nhu đa ung ho nhung loi cao buoc, xay ra nhieu thap ki sau đo, rang ong đa an cap vi tich phan tu Newton. Trong chuyen đi tu London đen Hannover, Leibniz dung lai o Den Haag noi ong đa gap Leeuwenhoek, nguoi đa kham pha ra vi sinh vat (microorganisms). Ong cung trai qua vai ngay tranh luan hang say voi Spinoza, nguoi vua moi hoan thanh tac pham chinh, Đao đuc. Leibniz kinh trong kien thuc cua Spinoza, nhung khong hai long voi nhung ket luan cua ong mau thuan voi giao ly Thien chua giao.
Nam 1677, ong đuoc thang chuc, theo yeu cau cua ong, len chuc Privy Counselor of Justice, mot vi tri ong nam giu cho toi cuoi đoi. Leibniz đa phuc vu ba đoi cai tri lien tiep cua hoang toc Brunswick nhu la su gia, co van chinh tri, va sau het, nhu la quan thu cho thu vien cua cong tuoc. Tu dao đo ong đa su dung ngoi but cua minh tren tat ca cac van đe khac nhau lien quan toi chinh tri, lich su va than hoc co lien quan toi Hoang toc Brunswick; cac tai lieu đo lam thanh mot phan co gia tri đoi voi lich su trong giai đoan đo.
Trong mot vai nguoi o mien bac nuoc Đuc đon tiep Leibniz nong nhiet la Nu Tuyen hau tuoc (Electress) Sophia xu Hanover (1630–1714), con gai ba la Sophia Charlotte xu Hanover (1668–1705), Hoang hau Pho va đo đe trung thanh cua ba, va Caroline xu Ansbach, nguoi tinh cua chau noi ba, vua George II tuong lai. Đoi voi nhung nguoi phu nu nay ong vua la ban, co van, va lien lac vien. Đoi lai, ho nong nhiet voi ong hon la chong cua ho va ca vua trong tuong lai George I cua Anh. Ty nhu Hoang hau Sophia Charlotte nuoc Pho, ba thich đam luan voi Leibniz hon han bat ky mot yen tiec linh đinh nao trong cung đinh xa hoa cua Vua Friedrich I khi đo.
Dan so cua Hannover chi vao khoang 10.000, đa tam voc nho be cua no cuoi cung đa lam Leibniz khong hai long. Tuy vay, la mot đai than cua Hoang toc Brunswick la mot vinh du, đac biet la uy tin cua Hoang toc đo tang đang ke trong thoi gian Leibniz lien he voi ho. Vao nam 1692, Cong tuoc cua Brunswick tro thanh Tuyen hau theo thua ke cua Thanh che La Ma. Bo luat Hoa giai 1701 cua Anh đa chi đinh Nu tuyen hau Sophia va con chau cua ba nhu la thanh vien hoang gia cua Lien hiep Anh, khi ca Vua William III va em dau va cung la nguoi ke ngoi ong, Nu vuong Anne I, qua đoi. Leibniz đa đong mot vai tro trong viec đe ra va cac thuong luong dan toi bo luat đo, nhung khong luon luon mang lai hieu qua. Chang han, mot vai thu ong xuat ban giau ten o Anh, nghi rang se đem lai loi ich cho hoang toc Brunswick, bi kiem duyet chinh thuc boi Quoc hoi Anh.
Gia toc Brunswick đa co nhung uu đai đang ke voi nhung cong suc ma Leibniz danh cho nhung theo đuoi ve khoa hoc ma khong lien quan gi đen viec trieu đinh, nhung viec chang han nhu hoan thien vi tich phan, viet ve nhung loai toan khac, logic, vat ly, va triet hoc, va trao đoi thu tu voi rat nhieu nguoi. Ong bat đau nghien cuu ve vi tich phan trong nam 1674; nhung chung cu som nhat la nhung bai toan ong su dung no con lai trong nhung cuon so tay cua ong nam 1675. Cho toi nam 1677 ong đa co mot he thong hoan thien trong tay, nhung khong xuat ban no cho toi nam 1684. Nhung bai bao ve toan quan trong nhat cua ong đuoc xuat ban trong giai đoan 1682 va 1692, thuong la trong tap chi ong va Otto Mencke sang lap nam 1682, tap chi Acta Eruditorum. Tap chi nay đa đong vai tro quan trong trong viec nang cao uy tin khoa hoc va toan hoc cua ong, va he qua la nang cao uy tin cua ong trong ngoai giao, lich su, than hoc va triet hoc.
Tuyen hau Ernst August thue Leibniz viet ve lich su cua Hoang toc Brunswick, truy nguoc ve thoi gian cua Charlemagne hay la xua hon nua, hy vong la cuon sach khi hoan thanh se đay manh them nhung tham vong đe vuong cua ong ta. Tu 1687 đen 1690, Leibniz đi khap noi trong nuoc Đuc, Ao va Y, tim kiem nhung tu lieu cho cong trinh nay. Nhieu thap ki troi qua nhung cuon sach lich su khong he xuat hien; vi Tuyen hau ke tiep kha buc minh voi su sao nhang ro ret cua Leibniz. Leibniz khong bao gio hoan thanh cong trinh nay, mot phan vi mot so luong lon nhung cong trinh tren cac lanh vuc khac nhau cua ong đuoc xuat ban, nhung cung mot phan vi ong nhat đinh muon viet mot cuon sach uyen bac dua tren tai lieu đuoc nghien cuu ky luong, trong khi nhung nguoi tai tro ong chi can ong viet mot cuon sach nho o tam muc pho thong, mot cuon sach co le la giong nhu gia pha voi nhung loi binh luan, đuoc hoan thanh trong ba nam hay ngan hon. Ho khong biet rang that ra ong đa thi hanh phan lon nhung cong viec ma ong đuoc giao: khi cac tu lieu ma Leibniz đa viet ra va suu tam ve lich su cua Hoang toc Brunswick cuoi cung cung đuoc xuat ban vao the ki 19, no gom toi 3 tap.
Nam 1711, John Keill, viet trong tap chi cua Hoi Hoang gia (Royal Society) va voi su ung ho cua Newton, đa cao buoc Leibniz an cap vi tich phan tu Newton. Do đo đa bat đau cuoc tranh cai ai kham pha vi tich phan đau tien đa lam toi đi quang đoi con lai cua Leibniz. Mot cuoc đieu tra chinh thuc boi Hoi Hoang gia (trong đo Newton la mot nguoi tham du nhung khong cong khai), đa dien ra đe đap lai yeu cau cua Leibniz la Keill phai rut lai loi cao buoc đo. Cac nha viet su toan hoc tu 1900 tro đi đa thua nhan Leibniz vo toi, chi ra nhung khac biet quan trong giua hai phien ban vi tich phan cua Leibniz va Newton.
Nam 1711, trong khi du hanh phia bac chau Au, Sa hoang Peter Đai Đe (Nga) dung chan o Hannover va gap Leibniz, va Leibniz bat đau tim hieu ve so van đe lien quan toi Nga trong quang đoi con lai cua ong. Nam 1712, Leibniz bat đau cu tru tai Vien trong hai nam, noi ong đuoc bo nhiem lam co van trieu đinh cho hoang toc Habsburg. Khi Nu vuong Anne I qua đoi nam 1714, Tuyen hau Georg Ludwig tro thanh Vua George I cua Anh, duoi cac đieu khoan cua Act of Settlement nam 1701. Mac du Leibniz đa lam rat nhieu đe su kien nay dien ra, cong lao to lon cua ong khong đuoc cong nhan. Mac cho su can thiep cua Cong chua xu Wales, Caroline cua Ansbach, George I đa cam Leibniz khong đuoc đi theo ong đen London cho đen khi ong hoan thanh it nhat la mot tap cua cuon sach viet ve lich su cua hoang toc Brunswick ma cha ong đa thue Leibniz viet gan 30 nam truoc đo. Hon the nua, neu George I moi ca Leibniz vao trieu đinh cua ong ta o London thi đo se la mot đieu treu choc Newton, nguoi đuoc xem nhu đa chien thang trong cuoc tranh cai ai phat minh ra vi tich phan truoc va cung la mot nguoi co đia vi cao trong hoang toc Anh. Cuoi cung, nguoi ban than va cung la nguoi bao ve ong, Nu Tuyen hau tuoc Sophia, qua đoi nam 1714.
Leibniz qua đoi o Hannover nam 1716: vao luc đo, ong bi that sung cho đen noi ma ca George I (nguoi tinh co o gan Hannover vao luc đo) cung nhu cac quan trong trieu nao đen du đam tang cua ong, chi co nguoi thu ky rieng cua ong du tang. Mac du Leibniz la thanh vien ca đoi cua Hiep hoi Hoang gia Anh va cua Vien han lam khoa hoc Berlin, ca hai to chuc đo đeu khong đung ra to chuc tang le cho ong. Mo cua ong khong đuoc đanh dau trong hon 50 nam. Leibniz đuoc đoc đieu van boi Fontenelle, truoc Vien Han lam khoa hoc Phap (Academie des Sciences) o Paris, noi đa cong nhan ong la mot thanh vien nuoc ngoai vao nam 1700. Ban đieu van đuoc viet theo lenh cua nu cong tuoc cua Orlean, chau gai cua Nu Tuyen hau Sophia.
Leibniz khong bao gio lap gia đinh. Đoi luc ong phan nan ve tien nong, nhung khoan tien khong nho ma ong đe lai cho nguoi thua ke duy nhat cua ong, con trai ke cua em gai ong, chung to la hoang toc Brunswick đa tra luong ong kha hau. Trong nhung co gang ve ngoai giao, đoi khi ong đung tren vung ranh cua nhung nguoi khong theo nguyen tac nao ca, hanh vi kha pho bien cua nhung nha ngoai giao thoi đo. Trong mot vai lan, Leibniz sua lai ngay thang va thay đoi nhung ghi chep ca nhan, nhung hanh đong khong the đuoc tha thu hay bao ve va đa đat ong vao tu the bat loi trong cuoc tranh cai ve vi tich phan. Mat khac, ong kha nong hau va cu xu tot, voi nhieu ban be va nhieu nguoi kinh ne tren toan chau Au.
Đuoc xem la mot thien tai, Leibniz chu yeu viet bang ba thu tieng: Latin bac hoc (hon 40%), Phap (hon 35%) va Đuc (duoi 25%). Xuyen suot cuoc đoi minh, ong đa xuat ban nhieu cuon sach nho cung nhu cac bai viet hoc thuat, nhung chi co hai cuon sach tuong đoi triet ly la Combinatorial Art(Nghe thuat ket hop) vaTheodicee. (Ong xuat ban rat nhieu sach nho, chu yeu duoi dang vo danh, tren danh nghia Quoc hoi cua Brunswick-Luneburg, đang chu y nhat la cuon "De jure suprematum" (tam dich la Toi cao phap quyen), mot tu tuong ve ban chat cua tu tri). Vi Vua đa tai cua nuoc Pho la Friedrich II Đai Đe (chinh la chau noi cua Hoang hau Sophie Charlotte ban ong) đam me đoc tac pham cua ong.


Tac pham 1666. De Arte Combinatoria (On the Art of Combination); partially translated in Loemker §1 and Parkinson (1966).
1671. Hypothesis Physica Nova (New Physical Hypothesis); Loemker §8.I (partial).
1673 Confessio philosophi (A Philosopher's Creed); an English translation is available.
1684. Nova methodus pro maximis et minimis (New method for maximums and minimums); translated in Struik, D. J., 1969. A Source Book in Mathematics, 1200–1800. Harvard University Press: 271–81.
1686. Discours de metaphysique; Martin and Brown (1988), Ariew and Garber 35, Loemker §35, Wiener III.3, Woolhouse and Francks 1. An online translation by Jonathan Bennett is available.
1703. Explication de l'Arithmetique Binaire (Explanation of Binary Arithmetic); Gerhardt, Mathematical Writings VII.223. An online translation by Lloyd Strickland is available.
1710. Theodicee; Farrer, A.M., and Huggard, E.M., trans., 1985 (1952). Wiener III.11 (part). An online translation is available at Project Gutenberg.
1714. Monadologie; translated by Nicholas Rescher, 1991. The Monadology: An Edition for Students. University of Pittsburg Press. Ariew and Garber 213, Loemker §67, Wiener III.13, Woolhouse and Francks 19. Online translations: Jonathan Bennett's translation; Latta's translation; French, Latin and Spanish edition, with facsimile of Leibniz's manuscript. Luu tru ngay 12 thang 1 nam 2012 tai Wayback Machine
1765. Nouveaux essais sur l'entendement humain; completed in 1704. Remnant, Peter, and Bennett, Jonathan, trans., 1996. New Essays on Human Understanding. Cambridge University Press. Wiener III.6 (part). An online translation by Jonathan Bennett is available.


Chu thich Đoc them Aiton, Eric J., 1985. Leibniz: A Biography. Hilger (UK).
Alexander, H G (ed)	The Leibniz-Clarke Correspondence. Manchester: Manchester University Press, 1956.
Ariew, R & D Garber, 1989. Leibniz: Philosophical Essays. Hackett.
Barrow, John D.; Tipler, Frank J. (1986). The Anthropic Cosmological Principle (an ban thu 1). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-282147-8. LCCN 87028148.
Cook, Daniel, and Rosemont, Henry Jr., 1994. Leibniz: Writings on China. Open Court.
Couturat, Louis, 1901. La Logique de Leibniz. Paris: Felix Alcan.
Davis, Martin, 2000. The Universal Computer: The Road from Leibniz to Turing. WW Norton.
Du Bois-Reymond, Paul, 18nn. "Leibnizian Thoughts in Modern Science".
Grattan-Guinness, Ivor, 1997. The Norton History of the Mathematical Sciences. W W Norton.
Hall, A. R., 1980. Philosophers at War: The Quarrel between Newton and Leibniz. Cambridge University Press.
Hirano, Hideaki, 1997. "Cultural Pluralism And Natural Law." Unpublished.
Hostler, J., 1975. Leibniz's Moral Philosophy. UK: Duckworth.
Finster, Reinhard & Gerd van den Heuvel. Gottfried Wilhelm Leibniz. Mit Selbstzeugnissen und Bilddokumenten. 4. Auflage. Rowohlt, Reinbek bei Hamburg 2000 (Rowohlts Monographien, 50481), ISBN 3-499-50481-2.
Jolley, Nicholas, ed., 1995. The Cambridge Companion to Leibniz. Cambridge University Press.
LeClerc, Ivor, ed., 1973. The Philosophy of Leibniz and the Modern World. Vanderbilt University Press.
Loemker, Leroy, 1969 (1956). Leibniz: Philosophical Papers and Letters. Reidel.
Lovejoy, Arthur O., 1957 (1936). "Plenitude and Sufficient Reason in Leibniz and Spinoza" in his The Great Chain of Being. Harvard University Press: 144–82. Reprinted in Frankfurt, H. G., ed., 1972. Leibniz: A Collection of Critical Essays. Anchor Books.
MacDonogh, Giles (2001). Frederick the Great: a life in deed and letters. New York: St. Martin's Griffin. tr. 436. ISBN 0-312-27266-9.
Mandelbrot, Benoit, 1977. The Fractal Geometry of Nature. Freeman.
Mates, Benson, 1986. The Philosophy of Leibniz: Metaphysics and Language. Oxford University Press.
Mercer, Christia, 2001. Leibniz's metaphysics: Its Origins and Development. Cambridge University Press.
Morris, Simon Conway, 2003. Life's Solution: Inevitable Humans in a Lonely Universe. Cambridge University Press.
Perkins, Franklin, 2004. Leibniz and China: A Commerce of Light. Cambridge University Press.
Riley, Patrick, 1996. Leibniz's Universal Jurisprudence: Justice as the Charity of the Wise. Harvard University Press.
Rutherford, Donald, 1998. Leibniz and the Rational Order of Nature. Cambridge University Press.
Ward, P. D., and Brownlee, D., 2000. Rare Earth: Why Complex Life is Uncommon in the Universe. Springer Verlag.
Struik, D. J., 1969. A Source Book in Mathematics, 1200–1800. Harvard University Press.
Wiener, Philip, 1951. Leibniz: Selections. Scribner.
Wilson, Catherine, 1989. 'Leibniz's Metaphysics. Princeton University Press.
Woolhouse, R.S., and Francks, R., 1998. Leibniz: Philosophical Texts. Oxford University Press.
Zalta, E. N., 2000. "A (Leibnizian) Theory of Concepts Luu tru ngay 28 thang 9 nam 2006 tai Wayback Machine", Philosophiegeschichte und logische Analyse / Logical Analysis and History of Philosophy 3: 137–183.


Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Gottfried Wilhelm Leibniz tai Wikimedia Commons
Cac tac pham cua Gottfried Leibniz tai Du an Gutenberg
Online texts, including New Essays, the correspondence with Clarke, and many others in easier-to-read versions.
Leibnitiana — Gregory Brown.
Lloyd Strickland's web page. Scroll down for many Leibniz links.
Leibniz-translations.com — Original Leibniz translations of many works including many never before translated into English
Leibnizmenu: useful links
Internet Encyclopedia of Philosophy: "Leibniz Luu tru ngay 22 thang 6 nam 2005 tai Wayback Machine" — Douglas Burnham.
Stanford Encyclopedia of Philosophy. Leibniz on:
Ethics — Andrew Youpa.
Causation — Marc Bobro.
Problem of evil — Michael Murray.
Philosophy of mind — Kulstad and Carlin.
Encyclopedia Britannica, 11th ed.: "Leibniz. Luu tru ngay 11 thang 12 nam 2007 tai Wayback Machine"
Leibniz Prize. Luu tru ngay 25 thang 9 nam 2009 tai Wayback Machine
Table of contents Luu tru ngay 28 thang 4 nam 2007 tai Wayback Machine for the Leibniz Review, 1998–.
European Graduate School — Gottfried Leibniz.
O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F., "Gottfried Leibniz", Bo luu tru lich su toan hoc MacTutor, Đai hoc St. Andrews
Books and Writers: Brief Leibniz biography and bibliography. Luu tru ngay 12 thang 9 nam 2014 tai Wayback Machine
Sundry comments Luu tru ngay 28 thang 12 nam 2005 tai Wayback Machine, often mentioning Leibniz, prompted by:
Schirrmacher, Frank, "Wake-Up Call for Europe Tech," Frankfurter Allgemeine, 10.07.00.
Harry Maugan's blog: Leibniz Luu tru ngay 5 thang 4 nam 2012 tai Wayback Machine compared to Voltaire via Candide.
Monadology: text with concordances and frequency list
Web-Deleuze:Leibniz Luu tru ngay 1 thang 12 nam 2005 tai Wayback Machine: Lecture series by French philosopher Gilles Deleuze on Leibniz from 1980 in English and other languages.