Chuong trinh Apollo la chuong trinh du hanh khong gian co nguoi lai cua Hoa Ky đa đua nhung phi hanh gia đau tien đat chan len Mat Trang, đuoc tien hanh tu nam 1961 đen nam 1972 boi Co quan Hang khong va Vu tru Quoc gia My (NASA). Chuong trinh su dung cac phuong tien phong Saturn IB va Saturn V đe đua mo-đun chi huy va dich vu Apollo (CSM) cung voi Mo-đun Mat Trang Apollo (LM) vao khong gian, ngoai ra con co ten lua Little Joe II đe thu nghiem he thong thoat hiem khi phong (launch escape system) voi cong dung đua phi hanh gia đen noi an toan trong truong hop ten lua Saturn gap truc trac. Nhung chuyen bay thu khong nguoi lai đuoc tien hanh tu nam 1966 the hien su an toan cho phi hanh đoan cua cac phuong tien phong va tau vu tru, va bon chuyen bay co nguoi lai đuoc trien khai tu thang 10 nam 1968 đa cho thay kha nang cua phi thuyen trong viec đam nhan nhiem vu ha canh xuong Mat Trang.
Chuong trinh Apollo đa đat đuoc muc tieu lan đau tien đua con nguoi đo bo len Mat Trang qua su menh Apollo 11, trong đo Neil Armstrong va Buzz Aldrin đap LM Eagle xuong Bien Tinh Lang va đi bo tren be mat ve tinh tu nhien cua Trai Đat, trong khi phi hanh gia Michael Collins thi o lai tren quy đao trong CSM Columbia; ca ba ha canh xuong Trai Đat an toan vao ngay 24 thang 7 nam 1969. Nam su menh tiep theo đa đua cac phi hanh gia đen nhieu đia điem khac nhau tren Mat Trang va ket thuc voi su menh Apollo 17 vao thang 12 nam 1972. Tong cong muoi hai nguoi đa đi bo tren thien the ay va đua ve Trai Đat 842 pound (382 kg) cac mau vat đa Mat Trang cung nhu đat Mat Trang, gop phan lon vao su hieu biet thanh phan va lich su đia ly cua Mat Trang.
Co hai su menh Apollo gap that bai: mot vu chay cabin vao nam 1967 trong qua trinh thu nghiem tren mat đat nham chuan bi cho chuyen bay co nguoi lai đau tien đa giet chet toan bo ba thanh vien phi hanh đoan Apollo 1; va no luc ha canh xuong Mat Trang lan thu ba voi Apollo 13 đa bi huy bo do mot vu no be oxy tren đuong đen Mat Trang lam vo hieu hoa nguon đien va cac he thong ho tro su song cua CSM Odyssey, khien cho he thong đay tro nen nguy hiem đe su dung. Phi hanh đoan đa di chuyen vong quanh Mat Trang va quay ve Trai Đat an toan bang cach su dung LM Aquarius nhu "xuong cuu sinh" đe thay cho cac tinh nang tren.


Chuyen bay thu nghiem khong nguoi lai Tu nam 1961 đen nam 1967, cac phuong tien phong Saturn va nhung bo phan cua tau vu tru Apollo đa đuoc thu nghiem trong cac chuyen bay khong nguoi lai.


= Saturn I =
Theo ke hoach ban đau, phuong tien phong Saturn I se đua cac chuyen bay co nguoi lai cua mo-đun chi huy (CM) len quy đao Trai Đat tam thap, nhung tai trong toi đa 20.000 pound (9.100 kg) cua no tham chi con khong the nang mot mo-đun dich vu (SM) đa đuoc tiep nhien lieu mot phan, đat ra yeu cau phai xay dung mo-đun ten lua đay lui (retrorocket) nhe đe roi khoi quy đao. Nhung ke hoach nay cuoi cung đa bi loai bo, thay vao đo NASA se su dung Saturn IB ban nang cap đe phong mo-đun chi huy va mo-đun dich vu voi nhien lieu đay mot nua cho cac cuoc thu nghiem co phi hanh đoan tren quy đao Trai Đat. Đieu nay đa gioi han muc đich cua cac chuyen bay Saturn I thanh phat trien phuong tien phong Saturn, thu nghiem boilerplate CSM co lon, va ba lan phong ve tinh vi thien thach (micrometeoroid) đe ho tro cho Apollo.

Co mot vai su khong nhat quan trong viec đanh so va đat ten cho ba chuyen bay Apollo-Saturn (AS) (hay cac chuyen bay Apollo) khong nguoi lai đau tien. Đieu nay la do AS-204 đuoc đoi ten thanh Apollo 1 sau vu hoa hoan lam chet ba phi hanh gia. Chuyen bay co nguoi lai nay le ra phai noi tiep ba chuyen bay khong nguoi lai đau tien. Sau vu hoa hoan khien phi hanh đoan AS-204 thiet mang tren be phong trong mot cuoc dien tap va huan luyen, cac chuyen bay Apollo khong nguoi lai đa đuoc tiep tuc lai đe thu nghiem phuong tien phong Saturn V va Mo-đun Mat Trang; nhung su menh nay đuoc chi đinh la Apollo 4, 5 va 6. Do đo, su menh Apollo đau tien co phi hanh đoan la Apollo 7. Nhung con so "Apollo" đon gian chua bao gio đuoc gan cho ba chuyen bay khong nguoi lai đau tien, mac du viec đoi ten AS-201, AS-202 va AS-203 lan luot thanh Apollo 1-A, Apollo 2 va Apollo 3 đa đuoc xem xet đen.


= Saturn IB =
Saturn I đa đuoc chuyen đoi thanh Uprated Saturn I, đinh danh cuoi cung la Saturn IB, bang cach thay the tang thu hai S-IV bang S-IVB; tang S-IVB cung se đuoc su dung nhu tang thu ba cua Saturn V voi viec bo sung kha nang khoi đong lai tren quy đao. Đieu nay đa tang kha nang tai trong len 46.000 pound (21.000 kg), đu đe đua Mo-đun Chi huy vao quy đao cung voi mot Mo-đun Dich vu chi đo mot nua nhien lieu, va qua đu đe đua Mo-đun Mat Trang đuoc cung cap đay đu nhien lieu len quy đao.
Hai thu nghiem duoi quy đao cua mo-đun chi huy va dich vu Apollo Block I, mot cuoc thu nghiem phat trien S-IVB, va mot cuoc thu nghiem Mo-đun Mat Trang đa đuoc tien hanh. Thanh cong cua cuoc thu nghiem LM đa dan đen viec huy bo chuyen bay khong nguoi lai thu hai theo ke hoach.


= Thu nghiem he thong thoat hiem khi phong =
Tu thang 8 nam 1963 đen thang 1 nam 1966, mot so cuoc thu nghiem đa đuoc tien hanh tai Bai thu nghiem ten lua White Sands đe phat trien he thong thoat hiem khi phong (launch escape system, hay LES). Chung bao gom cac mo phong "huy bo be phong", co the xay ra khi tau vu tru Apollo-Saturn van con tren be phong, va cac chuyen bay tren ten lua Little Joe II đe mo phong viec huy bo Mode I co the xay ra khi phuong tien đang o tren khong.


= Saturn V =
Truoc khi George Mueller bat đau nhiem ky voi tu cach Pho quan ly (Associate Administrator) cua NASA cho Chuyen bay Vu tru co Nguoi lai tu nam 1963, nguoi ta cho rang se can 20 chiec Saturn V voi it nhat 10 chuyen bay thu nghiem khong co nguoi lai đe đat đuoc muc tieu đua phi hanh đoan đo bo len Mat Trang, va su dung triet ly thu nghiem than trong tung tang mot nhu đuoc ap dung cho Saturn I. Nhung Mueller đa đua ra triet ly thu nghiem "toan bo" (all-up), su dung ca ba tang đang hoat đong cong voi tau vu tru Apollo tren moi chuyen bay thu nghiem. Đieu nay đa giup phat trien Saturn V voi it cuoc thu nghiem khong nguoi lai hon, tao đieu kien thuan loi cho viec ha canh len Mat Trang truoc thoi han muc tieu nam 1969. Quy mo cua lo san xuat Saturn V đa giam tu 20 xuong 15 chiec.
Ba chuyen bay thu nghiem khong co phi hanh đoan đa đuoc len ke hoach đe đanh gia đo an toan đoi voi con nguoi cua ten lua đay hang sieu nang Saturn V se đua cac chuyen bay Apollo co nguoi lai len Mat Trang. Thanh cong cua chuyen bay đau tien va thanh cong mot phan cua chuyen bay thu hai đa dan đen quyet đinh huy bo cuoc thu nghiem khong nguoi lai thu ba.


Loai su menh theo thu tu bang chu cai Chuong trinh Apollo yeu cau thu nghiem tuan tu mot so yeu to cua nhiem vu chinh trong qua trinh chuan bi cho cuoc đo bo len Mat Trang co phi hanh đoan. Mot danh sach theo thu tu bang chu cai cua cac loai nhiem vu chinh đa đuoc Owen Maynard đe xuat vao thang 9 nam 1967. Hai nhiem vu loai A trinh dien cac cuoc thu nghiem khong nguoi lai cua CSM va Saturn V, va mot nhiem vu loai B thuc hien mot cuoc thu nghiem khong nguoi lai đoi voi LM. Nhiem vu loai C, chuyen bay co phi hanh đoan đau tien cua CSM tren quy đao Trai Đat, đuoc thuc hien boi Apollo 7.
Danh sach nay đa đuoc sua đoi theo đe xuat cua George Low nham thuc hien su menh bay len quy đao Mat Trang truoc thoi han, mot y tuong chiu anh huong tu trang thai đa đuoc xac minh cua CSM va su cham tre trong viec san xuat LM. Apollo 8 đa đuoc tai phan loai tu loai su menh ban đau la D, thu nghiem tau ​​vu tru CSM/LM hoan chinh tren quy đao Trai Đat, thanh su menh "C-Prime" se đua con nguoi len Mat Trang. Sau khi hoan thanh, no loai bo đi su can thiet cua muc tieu loai E, thu nghiem tren quy đao Trai Đat tam trung. Thay vao đo, su menh loai D đuoc thuc hien boi Apollo 9; su menh loai F, Apollo 10, đa đua tau vu tru CSM/LM len Mat Trang đe thu nghiem lan cuoi ma khong thuc hien ha canh. Su menh loai G, Apollo 11, đa tien hanh cuoc đo bo đau tien len Mat Trang, muc tieu trong tam cua chuong trinh.
Danh sach A-G ban đau đa đuoc mo rong đe bao gom cac loai nhiem vu ve sau: cac su menh loai H – Apollo 12, 13 (theo ke hoach) va 14 – se thuc hien nhung cuoc đo bo chinh xac, va cac su menh loai J – Apollo 15, 16 va 17 – se thuc hien đieu tra khoa hoc ky luong. Muc tieu loai I, keu goi mo rong viec giam sat quy đao Mat Trang, đa đuoc đua vao cac su menh loai J.


Su menh co nguoi lai Tau vu tru CSM Block I khong co kha nang bay cung voi LM, do đo ba vi tri phi hanh đoan đuoc chi đinh la Phi cong Chi huy, Phi cong Cao cap va Phi cong dua tren cap bac phi cong Khong quan Hoa Ky. Tau vu tru Block II đuoc thiet ke đe bay voi Mo-đun Mat Trang, vi vay cac vi tri phi hanh đoan tuong ung đuoc chi đinh la Chi huy, Phi cong Mo-đun Chi huy va Phi cong Mo-đun Mat Trang, du co hay khong su hien dien cua Mo-đun Mat Trang trong bat ky nhiem vu nao.
Bay trong so cac nhiem vu nay lien quan đen hoat đong ngoai tau vu tru (extravehicular activity, EVA), đi bo ngoai khong gian hoac đi bo tren Mat Trang. Chung bao gom ba loai: thu nghiem bo đo EVA Mat Trang tren quy đao Trai Đat (Apollo 9), kham pha be mat Mat Trang, va lay cac hop phim tu Mo-đun Dung cu Khoa hoc (Scientific Instrument Module) đuoc luu tru trong Mo-đun Dich vu.


= Cac su menh bi huy bo =

Mot so su menh theo ke hoach cua chuong trinh Apollo đa bi huy vi nhieu ly do, bao gom nhung thay đoi ve phuong dien ky thuat, vu hoa hoan Apollo 1, su cham tre cua phan cung va han che ve ngan sach.

Truoc khi xay ra tham hoa Apollo 1, hai su menh tau vu tru Block I co phi hanh đoan đa đuoc len ke hoach, nhung sau đo nguoi ta quyet đinh huy bo su menh thu hai do no se khong cung cap them thong tin nao ve hieu suat cua tau vu tru so voi su menh đau tien, cung nhu khong the thuc hien cac hoat đong bo sung nhu EVA.
Chien luoc thu nghiem toan bo cua Saturn V va ty le thanh cong tuong đoi tot đa giup NASA hoan thanh chuyen ha canh len Mat Trang đau tien trong lan bay thu sau, chua lai 10 su menh cho cac cuoc đo bo len Mat Trang trai dai toi Apollo 20. Tuy nhien, su quan tam cua cong chung đoi voi chuong trinh ngay cang thap đa khien nguon tai tro cua Quoc hoi bi sut giam, buoc NASA phai tiet kiem chi phi. Đau tien, Apollo 20 đuoc cat giam nham chua ra mot chiec Saturn V đe phong toan bo Tram vu tru Skylab thay vi xay dung no tren quy đao thong qua nhieu lan phong Saturn IB. Tam thang sau, Apollo 18 va 19 cung bi cat giam nham tiet kiem hon nua va cung vi lo ngai kha nang that bai tang len khi co qua nhieu cac chuyen bay len Mat Trang.


Xem them Đa co hai chuong trinh chuyen bay khong gian co nguoi lai hau Apollo su dung phan cung Apollo:

Skylab – cac su menh phong thi nghiem khong gian voi thoi luong len đen 83 ngay
Du an thu nghiem Apollo-Soyuz – chuyen bay vu tru chung co nguoi lai đau tien hop tac giua Hoa Ky va Lien Xo


Ghi chu Tham khao Bai viet nay ket hop tai lieu thuoc pham vi cong cong tu website hay thu muc thuoc NASA.


Thu muc Hallion, Richard P.; Crouch, Tom D. (1979). Apollo: Ten Years Since Tranquility Base. Smithsonian Institution. Bibcode:1979atys.book.....H. ISBN 978-0-87474-505-4.


Lien ket ngoai Trang NASA ve cac su menh Apollo Luu tru ngay 19 thang 6 nam 2016 tai Wayback Machine
National Space Science Data Center (Trung tam Chuyen bay Khong gian Goddard): Chuong trinh Apollo cung voi cac lien ket sach ve chuong trinh
Danh sach su menh Apollo tren Space.com
Danh sach su menh tren AstronomyToday Luu tru ngay 27 thang 11 nam 2022 tai Wayback Machine
Luu tru anh du an Apollo tren Flickr