Vu 9 nguoi Viet thap tung ngoai giao bo tron tai Han Quoc 2018 la su kien mot nhom gom chin trong tong so hon 160 nguoi Viet thap tung ngoai giao Viet Nam bo tron tai Han Quoc bat hop phap ke tu ngay 7 thang 12 nam 2018; đay la chuyen tham ngoai giao chinh thuc cua Chu tich Quoc hoi Viet Nam Nguyen Thi Kim Ngan theo loi moi tu Chu tich Quoc hoi Han Quoc Moon Hee-sang truoc đo.
Chinh phu Han Quoc chi biet đen su viec khi mot nguoi trong so nay xuat hien tai mot san bay o Han Quoc vao đau nam 2019 va yeu cau đuoc hoi huong. Vi đe tranh anh huong đen quan he ngoai giao, chinh phu Han Quoc đa khong thong bao voi phia Viet Nam ve vu viec. Su viec chi bi lo ra truoc cong chung vao cuoi thang 9 cung nam khi đai MBC đua tin. Thong qua tra loi an danh đai MBC, Quoc hoi Han Quoc cho rang chin nguoi nay co muc đich nhap canh ban đau nham nhap cu bat hop phap. Chinh phu Viet Nam tien hanh đieu tra vu viec va nhung nguoi lien quan bi ket an, cong luan Viet Nam chi trich su viec anh huong đen hinh anh ngoai giao Viet Nam.


Boi canh = Cong tac chuan bi =
Cung thoi điem Chu tich Quoc hoi Viet Nam Nguyen Thi Kim Ngan thuc hien chuyen tham ngoai giao Han Quoc vao cuoi thang 12 nam 2018, su kien Dien đan Đau tu va thuong mai Viet Nam – Han Quoc đuoc du kien đong to chuc boi Bo Ke hoach va Đau tu Viet Nam cung Đai su quan Han Quoc tai Viet Nam phoi hop voi Phong Thuong mai va Cong nghiep Han Quoc. Uy ban Đoi ngoai Quoc hoi đe nghi Bo Ke hoach va Đau tu chu tri to chuc đoan doanh nghiep thap tung Chu tich Quoc hoi Viet Nam trong chuyen tham ngoai giao Han Quoc va Trung Quoc vao ngay 6 thang 8 nam 2018. Do ke hoach thay đoi va chi tham ngoai giao Han Quoc tu ngay 4 đen ngay 7 thang 12 nam 2018, Bo Ke hoach va Đau tu đa phat thu moi đen cac doanh nghiep vao ngay 27 thang 8, đong thoi chi thi Cuc Đau tu nuoc ngoai tien hanh trien khai.
Trong qua trinh tao lap đoan doanh nghiep thap tung ngoai giao, Bo Ke hoach va Đau tu đa gui danh sach toi Bo Cong an đe tham đinh nhan than, sau đo đe nghi Van phong Quoc hoi cho đi cung tren chuyen co ngoai giao. Trung tam Xuc tien đau tu phia Bac thuoc Cuc Đau tu nuoc ngoai truc tiep thuc hien qua trinh tao lap danh sach đoan doanh nghiep thap tung ngoai giao; Bo Ke hoach va đau tu đe nghi Đai su quan Han Quoc tai Viet Nam cap thi thuc cho 86 nguoi thuoc 44 doanh nghiep vao ngay 27 thang 11. Ngay 2 thang 12, ngoai tru mot so doanh nghiep rut lui, Đai su quan Han Quoc tai Viet Nam đa cap thi thuc cho 53 nguoi thuoc 35 doanh nghiep, mot so nguoi khong can cap thi thuc do co ho chieu cong vu hoac the APEC. Tong thu ky Quoc hoi Viet Nam Nguyen Hanh Phuc thong ke xac nhan 72 nguoi thuoc 44 doanh nghiep thap tung ngoai giao trong su kien Dien đan Đau tu va thuong mai Viet Nam – Han Quoc. Theo đo, Quoc hoi Han Quoc phu trach gui loi moi ngoai giao toi phai đoan Viet Nam, Bo Ngoai giao Han Quoc phu trach cap thi thuc, Bo Tu phap Han Quoc phu trach kiem soat xuat nhap canh.


= Chuyen tham ngoai giao =
Khoang 12 gio 30 phut (KST) ngay 4 thang 12 nam 2018, Chu tich Quoc hoi Viet Nam Nguyen Thi Kim Ngan dan đau phai đoan ngoai giao truc thuoc Quoc hoi Viet Nam đap xuong san bay quoc te Gimhae, bat đau chuyen tham ngoai giao chinh thuc tu ngay 4 đen ngay 7 thang 12 tai Han Quoc theo loi moi cua Chu tich Quoc hoi Han Quoc Moon Hee-sang truoc đo. Đay la chuyen tham ngoai giao chinh thuc cap cao nhat cua chinh phu Viet Nam tai Han Quoc trong nam 2018 va đong thoi la chuyen tham đau tien cua Nguyen Thi Kim Ngan tren cuong vi Chu tich Quoc hoi Viet Nam. Chuyen tham ngoai giao  gom 162 nguoi; trong đo bao gom 20 bo truong, thu truong, bi thu tinh uy va cac Uy vien Uy ban Thuong vu Quoc hoi. Chieu cung ngay, Nguyen Thi Kim Ngan hoi đam cung Thi truong Busan Oh Keo-don va Tong lanh su danh du Viet Nam tai Busan – Gyeongnam Park Su-kwan. Ngay 5 thang 12, Nguyen Thi Kim Ngan gap go đai dien cac gia đinh đa van hoa Viet Nam – Han Quoc tai Busan, đong thoi đuoc Đai hoc Quoc gia Pukyong trao bang tien si danh du nganh chinh tri hoc sau buoi dien thuyet truoc du hoc sinh nguoi Viet đang theo hoc tai đay. 

Chieu cung ngay, Nguyen Thi Kim Ngan cung phai đoan ngoai giao Viet Nam đap chuyen co xuong san bay Seoul, tiep tuc co buoi dien thuyet o Đai su quan Viet Nam. Buoi chieu ngay 6 thang 12, Chu tich Quoc hoi Han Quoc Moon Hee-sang hoi đam cung phai đoan ngoai giao Viet Nam. Buoi toi cung ngay, Nguyen Thi Kim Ngan hoi kien tong thong Han Quoc Moon Jae-in sau khi Bo truong Bo Cong thuong Viet Nam Tran Tuan Anh ky ket bien ban ghi nho voi Bo truong Thuong mai, Cong nghiep va Nang luong Han Quoc. Buoi sang ngay 7 thang 12, Nguyen Thi Kim Ngan va Moon Hee-sang tham du Dien đan Đau tu va thuong mai Viet Nam – Han Quoc thu hut so luong 300 doanh nghiep Viet Nam va Han Quoc, đay la su kien do Bo Ke hoach va Đau tu Viet Nam cung Đai su quan Han Quoc tai Viet Nam phoi hop voi Phong Thuong mai va Cong nghiep Han Quoc đong to chuc.


Dien bien Sau khi ket thuc chuyen tham ngoai giao chinh thuc ngay 7 thang 12 nam 2018, nhom chin nguoi Viet thuoc phai đoan Dien đan Đau tu va thuong mai Viet Nam – Han Quoc đa khong đen đung gio bay cung chuyen co ngoai giao ve Viet Nam. Ngay 23 thang 9 nam 2019, MBC bao cao mot nhom gom chin nguoi trong tong so hon 160 nguoi theo thap tung phai đoan ngoai giao cap cao Viet Nam đa bo tron bat hop phap tai Han Quoc khoang chin thang, Bo Ngoai giao Han Quoc va Quoc hoi Han Quoc chinh thuc xac nhan rang đay la phai đoan thap tung ngoai giao trong chuyen tham chinh thuc cua Chu tich Quoc hoi Viet Nam Nguyen Thi Kim Ngan đen Han Quoc vao thang 12 nam 2018. Chinh phu Han Quoc chi biet đen su viec khi mot nguoi Viet trong so nay đa xuat hien tai mot san bay o Han Quoc vao đau nam 2019 va yeu cau đuoc hoi huong, sau đo mot nguoi Viet khac bi cuong che truc xuat, trong khi bay nguoi con lai van mat tich. Hom sau, Bo Ngoai giao Han Quoc xac nhan bay nguoi Viet van bo tron, đong thoi chinh thuc thong cao "Bo Ngoai giao se co hanh đong tiep theo dua tren cuoc đieu tra cua Bo Tu phap, dua tren moi quan he Viet–Han va moi quan he lien Trieu". Tai thoi điem thong cao, danh tinh cua nhung nguoi Viet bo tron chua đuoc cong khai. 
Tong thu ky Quoc hoi Viet Nam Nguyen Hanh Phuc thong cao chin nguoi bo tron tai Han Quoc đeu thuoc mot doanh nghiep o Ha Tinh. Trong thong cao bao chi ngay 26 thang 9, Bo Ke hoach va Đau tu xac nhan nhom nguoi nay đa bo lai ho chieu Viet Nam. Theo đieu tra so bo cua Viet Nam, Le Thi Lieu va Tran Thi Tuyet cung đong pham đa lap ho so phap nhan gia doanh nhan cho nhom nguoi nay. Bo truong Bo Ke hoach va Đau tu Nguyen Chi Dung khang đinh khong lien quan đen nhung nguoi bo tron truoc thuyet am muu quan he quen biet lan truyen, đong thoi cho biet khong đu tham quyen cung cap danh sach vi Bo Cong an đang đieu tra. Phong Xuc tien đau tu (thuoc Cuc Đau tu nuoc ngoai) cho biet lich trinh đoan doanh nghiep thap tung ngoai giao chi đuoc thong bao truoc mot thang, quy trinh ra soat ho so doanh nghiep tuy theo tieu chi tung đoan va chua co tieu chi chung. Cong chung tai Viet Nam yeu cau chinh phu Viet Nam cong khai danh sach chin nguoi bo tron tai Han Quoc. Truoc thuyet am muu lan truyen ve nam trong tong so chin nguoi bo tron thuoc Ha Tinh, giam đoc So Ke hoach va Đau tu Ha Tinh Tran Tu Anh va giam đoc So Lao đong Thuong binh va Xa hoi Ha Tinh Nguyen Tri Lac đeu phu nhan cao buoc tren.


Phan ung = Quoc hoi Viet Nam =
Ngay 25 thang 9 nam 2019, Tong Thu ky Quoc hoi Viet Nam Nguyen Hanh Phuc cam thay "su viec rat đang tiec" va xac nhan nhom nguoi nay đi theo thap tung phai đoan ngoai giao Viet Nam tham du Dien đan Đau tu va thuong mai Viet Nam – Han Quoc, khang đinh nhom nguoi Viet bo tron bat hop phap khong thuoc phai đoan ngoai giao Quoc hoi Viet Nam va khong đuoc cap thi thuc ngoai giao. Ong Phuc cho biet Bo Ke Hoach va Đau Tu Viet Nam to chuc đoan doanh nghiep tham gia Dien đan Đau tu va thuong mai Viet Nam – Han Quoc đa lien he va "xin đi nho" chuyen co voi phai đoan ngoai giao Quoc hoi Viet Nam; Bo Ke hoach va Đau tu quan ly viec đi lai va sinh hoat cua đoan doanh nghiep nay tai Han Quoc. Van phong Quoc hoi Viet Nam gui cong van toi Bo Cong an, Bo Ke hoach va Đau tu, Bo Ngoai giao va cac co quan lien quan nham phoi hop voi phia Han Quoc va Đai su quan Viet Nam tai Han Quoc đe đua nguoi Viet hoi huong. Tai buoi hop bao chieu ngay 18 thang 10 cung nam, Nguyen Hanh Phuc khang đinh đoan doanh nghiep thap tung khong co thi thuc ngoai giao va "Bo Ke hoach va Đau tu phoi hop voi Vietravel to chuc cho đoan nay đi"; nhan manh phoi hop voi phia Han Quoc giai quyet triet đe su viec vi "đay la danh du va uy tin".


= Chinh phu Viet Nam =

Ngay 26 thang 9, Bo Ke hoach va Đau tu chi thi Cuc Đau tu nuoc ngoai — đon vi to chuc nhan su đoan doanh nghiep — rut kinh nghiem trong hoat đong xuc tien đau tu nuoc ngoai. Bo truong Bo Ke hoach va Đau tu Nguyen Chi Dung cam thay "su viec qua đang tiec" vi "lan đau tien xay ra su viec the nay" va noi rang "chung toi cung buon lam", đong thoi cho biet Bo Ke hoach va Đau tu đa giu lai ho chieu cua cac thanh vien đoan doanh nghiep thap tung ngoai giao khi đen Han Quoc. Ngay 2 thang 10, Thu truong Bo Ke hoach va Đau tu Nguyen Đuc Trung thua nhan "khong luong truoc đuoc" va "rat đang tiec", đong thoi nhan đinh "lan đau tien xay ra voi tinh chat rat nghiem trong". Chanh Van phong Bo Cong an To An Xo thong cao "đang chi đao cac đon nghiep vu lam ro, khi co ket qua se cung cap thong tin". Hom sau, Nguoi phat ngon Bo Ngoai giao Le Thi Thu Hang khang đinh "cac co quan chuc nang cua Viet Nam đang phoi hop voi Han Quoc đe xu ly vu chin nguoi đi cung chuyen co Chu tich Quoc hoi roi bo tron o lai". Ngay 6 thang 11 cung nam, Thu truong Bo Cong an Viet Nam Nguyen Duy Ngoc khang đinh "cac hanh vi sai pham chung ta se phai xu ly." Ngay 5 thang 6 nam 2020, Bo Cong an ban hanh cong van 805 va 806 thong bao toi Van phong Quoc hoi Viet Nam ve thieu sot trong quan ly doanh nghiep thap tung ngoai giao.


= Chinh khach Viet Nam =
Ngay 24 thang 9, cuu đai bieu Quoc hoi Viet Nam Le Van Cuong xac nhan Uy ban Thuong vu Quoc hoi quyet đinh phai đoan đi nuoc ngoai hang nam dua theo kinh phi hang nam cua cac co quan truc thuoc Quoc hoi Viet Nam, đong thoi nhan manh "Đai bieu Quoc hoi thi cho đen nay toi chua thay truong hop nao tron lam anh huong quoc the". Cuu Chanh van phong Quoc hoi Viet Nam Tran Quoc Thuan khang đinh "khong xay ra chuyen phai đoan Quoc hoi đi nuoc ngoai roi tron o lai" trong thoi gian ban than lam viec tai Van phong Quoc hoi Viet Nam truoc đay. Đai bieu Quoc hoi Nguyen Viet Thang cho biet "truoc kia chua co ai trong đoan Quoc hoi tron ca". Ngay 27 thang 9, đai bieu Quoc hoi Nguyen Tien Sinh chi trich su cham tre cong khai danh tinh nhung nguoi bo tron tai Han Quoc, đong thoi cho rang qua trinh quan ly đoan thap tung ngoai giao co van đe, nhan manh su anh huong ve hinh anh va quan he quoc te cua Viet Nam. Cuu Pho Chu nhiem Uy ban Nha nuoc ve hop tac va đau tu Nguyen Mai đanh gia su kien la "bai hoc" trong viec giu gin hinh anh than thien va gay dung long tin trong mat đoi tac. Pho Chu tich Phong Thuong mai va Cong nghiep Viet Nam (VCCI) Hoang Quang Phong nhan đinh "mot đieu đang tiec, lam xau hinh anh mot Viet Nam đang hoi nhap". Đai bieu Quoc hoi Luu Binh Nhuong đe nghi Thanh tra Chinh phu đieu tra quy trinh tham đinh su kien 9 nguoi Viet bo tron tai Han Quoc co dau hieu hieu tham nhung hay khong. Cuu Vu truong Vu Nghien cuu (truc thuoc Ban Dan van Trung uong Đang Cong san Viet Nam) Nguyen Khac Mai cho rang su viec cham tre cong bo vi "muon bao che uy tin cua ho" va bat buoc cong bo do phia Han Quoc đa cong khai đua tin, đong thoi ket luan "mot vi du nho cho thay nhung nguoi lanh đao quan tri quoc gia nhu the nao".


= Truyen thong Viet Nam =
Than Hoang tren Tuoi Tre cho rang "vu an voi nhung tinh tiet hi huu" va "nhieu truong hop du khong đu tieu chuan nhung van co the tham gia đoan doanh nghiep thap tung phai đoan [ngoai giao Viet Nam], đong thoi nhan đinh Bo Ke hoach va Đau tu chua quan tam xay dung quy trinh doanh nghiep thap tung ngoai giao". Thai Son tren Thanh Nien nhan xet nguyen nhan bat nguon do Bo Ke hoach va Đau tu "chua quan tam đen viec xay dung quy trinh thu tuc đe lua chon va tham đinh doanh nghiep tham gia, khong co quy đinh cu the ve phoi hop voi cac đon vi lien quan trong viec to chuc đoan doanh nghiep". Luan Dung tren Tien Phong chi trich su viec keo dai 10 thang chi đuoc phat hien khi bao chi Han Quoc đua tin va đe nghi trach nghiem cua nhung nguoi lien quan. Cung tren Tien Phong, Nguyen Dung đat cau hoi ve co che tao đieu kien cho nhung nguoi tron bat hop phap tai Han Quoc khi thap tung ngoai giao tren chuyen co cua nguyen thu quoc gia. Nguyen Duong tren Dan tri nhin nhan Bo Ke hoach va Đau tu khong co quy trinh tham đinh doanh nghiep tham gia thap tung ngoai giao. Lan Nhi tren Kinh te Sai Gon đanh gia vu bo tron theo phuong thuc tra tron cung đoan ngoai giao lan đau tien đuoc phia Han Quoc cong bo chinh thuc, Viet Nam phai thua nhan.


= Truyen thong quoc te =
Theo ban tin cua MBC, Quoc hoi Han Quoc đa khong thong bao toi phia Viet Nam, Bo Tu phap Han Quoc khong chu đong tien hanh đieu ra, Bo Ngoai giao Han Quoc khong yeu cau Viet Nam đieu tra su viec thong qua bat ky mot phat ngon chinh thuc nao. Hoang Hoa tren Sputnik đat cau hoi lieu chin nguoi Viet bo tron bat hop phap tai Han Quoc co nam trong chien dich đot lo hay khong. Đai A Chau Tu Do đat cau hoi ve danh tinh nhung nguoi Viet bo tron va đac quyen cua nhom nguoi nay khi len chuyen co ngoai giao. VOA dan loi nu doanh nhan Le Hoai Anh — nguoi tung thap tung ngoai giao Thu tuong Chinh phu Phan Van Khai sang Nhat Ban — cam thay "rat buon cuoi" va "rat coi thuong du luan" vi "neu la chuyen co thi tung nguoi mot đeu mang danh nghia la thanh phan cua đoan Viet Nam sang Han Quoc". Le Hoai Anh cho biet quy chuan đang ky thap tung ngoai giao "phai la nhung guong mat noi bat trong cac linh vuc thuong mai lien quan tai quoc gia điem đen".


He qua = Đieu tra =
Sau khi MBC đua tin vao ngay 23 thang 9 nam 2019, Quoc hoi Viet Nam kien nghi Bo Cong an đieu tra vu viec. Theo đieu tra, Le Thi Lieu — Giam đoc Cong ty co phan GVA — lien lac qua dich vu mang xa hoi voi Hoang Anh (nguyen quan Nghe An, hien đinh cu tai Đuc) vao đau nam 2018 ve thi truong xuat canh sang Han Quoc cua Nghe An. Hoang Anh sau đo gioi thieu nguoi chu ruot Trinh Bang Dung voi Lieu theo thoa thuan 10.000 US$ moi truong hop. Tu loi gioi thieu cua Dung va Hoang Anh, Ngo Xuan Hieu va Le Thi Xuan cung Nguyen Thi Luong thoa thuan moi gioi 11.500 US$ moi truong hop đe huong chenh lech theo goi y tu Trinh Bang Dung. Le Thi Lieu mua lai hoac dua vao quan he voi cac cong ty than quen va su dung tu cach phap nhan nham đinh danh khach hang la nhan su cap cao, đong thoi yeu cau nhan vien lap ho so cho khach hang va ban than tham gia đoan doanh nghiep thap tung ngoai giao đen Han Quoc sau khi tiep nhan thong tin tu Bo Ke hoach va Đau tu. Sau khi đuoc phe duyet ho so, Le Thi Lieu ky hop đong dich vu 138 trieu đong voi Vietravel, đong thoi yeu cau khach hang tao ly do gap đoi tac kinh doanh hoac nhu cau lay lai ho chieu Viet Nam đe mua sam khi đen Han Quoc nham bo tron. Ngay 3 thang 12 nam 2018, Tran Van Dung, Ngo Huy Hao, Nguyen Đinh Co, Duong Hung Quang nhan thi thuc; Dung, Hieu, Xuan, Luong giao dich kinh phi theo thoa thuan.

Thang 9 nam 2018, Tran Thi Tuyet — chuyen vien tai Tap chi Kinh te va Du bao thuoc Bo Ke hoach va Đau tu — đuoc Pho giam đoc Trung tam Xuc tien đau tu phia Bac Đo Thi Quynh Nga (truc thuoc Cuc Đau tu nuoc ngoai, Bo Ke hoach va Đau tu) cung cap thong tin ve quy trinh lap danh sach đoan doanh nghiep thap tung ngoai giao. Thong qua moi quan he nguoi quen voi nhan vien Hoang Thi Thuy Hong tai Cong ty TD Viet Nam, Tran Thi Tuyet truc tiep lien he voi Luong Manh Hung tao lap ho so gia cho Pham Van Đuc. Ngo Khanh Hoang trao đoi voi Tuyet tu van thu tuc xuat canh Canada, nhan dip Bo Ke hoach va Đau tu tao lap danh sach đoan doanh nghiep thap tung ngoai giao nen Ngo Khanh Hoang đuoc cap thi thuc Han Quoc nham tao thuan loi cho qua trinh cap thi thuc Canada sau nay. Tran Van Khang (Giam đoc Cong ty An Tri) va Ly Thai Hung (Giam đoc Cong ty Hung Cuc) giup đo Tran Thi Tuyet va Le Thi Lieu theo thu tu đua nguoi ben ngoai vao lam nhan vien, đong thoi ky cho nhan vien đo tham gia đoan doanh nghiep thap tung ngoai giao. Do khong biet đong co, Tran Van Khang va Ly Thai Hung khong bi truy to.


= Khoi to =
Ngay 24 thang 4  nam 2021, Vien kiem sat nhan dan toi cao ban hanh cao trang khoi to cac bi can lien quan đen vu be boi ngoai giao Viet Nam tai Han Quoc nam 2018 voi hai toi danh "to chuc cho nguoi khac tron đi nuoc ngoai" va "moi gioi cho nguoi khac tron đi nuoc ngoai". Buoi sang ngay 20 thang 5 cung nam, Toa an nhan dan thanh pho Ha Noi xet xu vu an ba bi cao "to chuc cho nguoi khac tron đi nuoc ngoai" va nam bi cao toi danh "moi gioi cho nguoi khac tron đi nuoc ngoai".

Tai phien xet xu, Le Thi Lieu thua nhan toi danh, nhung chua đong y voi cao buoc huong loi 30.000 US$ khi đua bon nguoi xuat canh va cu tru bat hop phap o Han Quoc boi vi đa hoan tra 200 trieu đong cho Nguyen Đinh Co hoi huong trong nhom nay. Lieu cho rang ban than khong co đong co đua nguoi tron đi nuoc ngoai va thuc hien hanh vi vi "đuoc nho" va cam thay "rat so", đong thoi yeu cau xem xet vai tro cua Hoang Anh. Nhieu loi khai cua cac bi cao tai Toa an nhan dan thanh pho Ha Noi khong đuoc xac minh do Hoang Anh đinh cu tai Đuc.


= Nguoi bo tron hoi huong =
Bon nguoi bo tron tai Han Quoc va sau đo hoi huong đa đuoc thong bao toi Cuc Quan ly xuat nhap canh; Bo Cong an đe nghi xu ly hanh chinh vi vi pham lan đau, so tien phi truoc đo cua nhung nguoi hoi huong đuoc cac bi cao hoan tra.


Tham khao Lien ket ngoai [단독] 국회의장 따라왔다가…사라진 '9인'의 경제사절단 (2019.09.23/뉴스데스크/MBC) tren YouTube