Haroutune Krikor Daghlian, Jr. thuong goi la Harry K. Daghlian, Jr., (04/05/1921 - 15/09/1945) la mot nha vat ly, lam viec o Du an Manhattan thuc hien che tao bom nguyen tu trong The chien thu 2.
Ngay 21/08/1945 ong khong may bi chieu xa trong mot thi nghiem ve khoi luong toi han tai "Co so Omega" cua Phong thi nghiem Los Alamos o New Mexico, dan đen cai chet cua ong 25 ngay sau đo.
Daghlian bi chieu xa la do tai nan xay ra, khi ong vo tinh đanh roi vien gach carbide wolfram vao vung khoi loi bom la hop kim plutoni-gali nang 6,2 kg. Loi nay, sau đo co biet danh la "loi quy" (demon core), cung đa gay ra cai chet cua nha vat ly Louis Slotin, trong mot tai nan vao nam sau, truoc khi no đuoc su dung trong Chien dich Crossroad cua vu thu vu khi hat nhan.


Thoi tre Daghlian la nguoi sinh ra trong gia đinh goc Armenia , song o New London, Connecticut. Ong theo hoc toan o Vien Cong nghe Massachusetts, sau đo vat ly hat co ban o Đai hoc Purdue Indiana, Hoa Ky. Nam 1944 ong đuoc nhan vao Phong thi nghiem Los Alamos khi con la sinh vien .


Tai nan Thang 8/1945 Daghlian thuc hien thi nghiem xac đinh phan xa neutron, bang cach xep chong gia tang cac vien gach carbide wolfram 4,4 kg (9,7 lb) xung quanh mot loi plutoni. Muc đich cua phan xa neutron la giam khoi luong can thiet cho loi plutoni đe đat đuoc trang thai khoi luong toi han . Luc rap vien gach cuoi thi bo đem neutron canh bao rang viec bo sung vien gach đo se đay he thong toi trang thai "sieu toi han". Khi ong rut ra thi đa vo tinh lam roi vien gach vao vung trung tam co loi plutoni, trang thai toi han lap tuc xay ra voi buc xa neutron o muc huy diet. Đieu nay goi la "tai nan toi han" (criticality accident) .
Daghlian đa co gang rut vien gach ma khong thanh cong. Ong buoc phai thao roi mot phan cot carbide wolfram đe ngan chan cac phan ung tiep theo .
Uoc tinh Daghlian đa nhan đuoc mot lieu chieu buc xa neutron la 510 rem (5,1 Sv), san pham cua 1016 phan hach . Mac du đuoc cham soc y te chuyen sau, cac trieu chung nhiem đoc phong xa nang van phat trien. Me va em gai đa bay đen cham soc (nguoi cha đa qua đoi nam 1943). Ong đa roi vao tinh trang hon me, va chet sau vu tai nan 25 ngay .
Daghlian la ca tu vong đau tien đuoc biet do mot tai nan toi han. Ong đuoc đua ve New London, Connecticut va chon cat tai Nghia trang Cedar Grove .
Ngay 20/05/2000, Daghlian đuoc thanh pho New London tuong niem, đuoc ghi nho bang đat vien đa va cot co trong Calkins Park. Trong le đo anh trai va em gai cua ong. Loi ghi nho la: "Mac du khong phai trong bo quan phuc, ong hy sinh đe phuc vu đat nuoc minh".


He qua Sau vu viec thi quy đinh an toan cho du an đa đuoc xem xet ky luong va sua đoi. Mot uy ban đac biet đuoc thanh lap đe xem xet bat ky thi nghiem tuong tu nao, va đe nghi quy trinh an toan thich hop.
Su thay đoi thu tuc bao gom can toi thieu la hai nguoi tham gia vao mot thi nghiem nhu vay, su dung it nhat hai cong cu giam sat cuong đo neutron voi cac canh bao bang am thanh, cung nhu co chuan bi mot ke hoach cho xu ly bat cu huong nao co the xay ra trong cac thi nghiem tuong tu.
Ngoai ra moi nguoi bat đau thao luan va thiet ke cac thiet bi thu nghiem đieu khien tu xa, va no dan đen viec tao ra thiet bi Godiva .
Dau vay mot tai nan toi han van xay ra tai Los Alamos vao nam sau, nam 1946, giet chet Louis Slotin. Slotin thuc hien thi nghiem toi han tren chinh loi plutoni đo . Sau hai su co nay no đuoc goi la "loi quy" (demon core) , va tat ca cac thi nghiem toi han tuong tu đa dung lai, cho đen khi thiet bi lap rap đieu khien tu xa đa đuoc phat trien đay đu va san sang lam viec .


Chi dan Tham khao Xem them Khoi luong toi han
Tai nan toi han
Danh sach nha phat minh bi chet boi phat minh cua minh


Lien ket ngoai A Backward Glance. Luu tru ngay 5 thang 3 nam 2016 tai Wayback Machine (PDF; 3,1 MB) Weapons Science and Engineering at Los Alamos National Laboratory, March/April 2003.