Nhiem trung huyet hay nhiem trung mau hoac soc nhiem trung huyet va hoi chung roi loan chuc nang đa co quan la nhung tap hop benh ly rat thuong gap trong lam sang va đac biet nhat la trong cac đon vi hoi suc. Chi rieng o Hoa Ky thi moi nam co khoang 750.000 mac benh va 215.000 truong hop tu vong chiem 9,3% tong so tu vong tai đat nuoc nay. Nhu vay đung ve so luong thi tu vong do nhiem trung huyet tuong đuong voi tu vong do nhoi mau co tim cap va AIDS va ung thu vu. Thoi gian nam vien trung binh la 19.6 ngay va chi phi đieu tri cho moi truong hop la 22 100 USD tuc la khoang 16,7 ty USD neu tinh tren toan Hoa Ky. Mac du co nhieu tien bo vuot bac trong hieu biet co che sinh ly benh cua nhiem trung huyet cung nhu su phat trien cua cac phuong tien va ky thuat hoi suc tich cuc nhung ti le mac benh cung nhu ti le tu vong ngay cang tang cao đeu đan trong nhung thap ky vua qua.


Đinh nghia Nhiem trung (Infection): Phan ung viem cua to chuc đoi voi su hien dien cua vi sinh vat hoac su xam nhap cua vi sinh vat vao cac to chuc binh thuong von vo trung.
Vang khuan huyet (Bacteremia): Co su hien dien cua vi khuan song trong mau.
Hoi chung đap ung viem he thong (Systemic Inflammatory Response Syndrome -SIRS): Đap ung viem he thong cua co the đoi voi cac tac nhan cap tinh nang khac nhau, đac trung boi hai hay nhieu cac trieu chung lam sang sau:

Nhiet đo tang > 38 °C hoac < 36 °C
Tan so tim > 90 lan/phut (Tren + 2SD so voi gia tri binh thuong theo tuoi o tre em).
Tan so tho > 20 lan/phut hoac PaCO2 < 32 mmHg (tu tho). (Tren + 2SD so voi gia tri binh thuong theo tuoi o tre em).
Bach cau > 12 000 hoac < 4000/ mm3, hoac > 10% bach cau non (bach cau dang đua)
Nhiem trung huyet (Sepsis): Phan ung he thong đoi voi nhiem trung bieu hien bang hai hay nhieu cac trieu chung sau đay

Nhiet đo tang > 38 °C hoac < 36 °C
Tan so tim > 90 lan/phut (o tre em tren + 2SD so voi lua tuoi)
Tan so tho > 20 lan/phut hoac PaCO2 < 32 mmHg (tu tho). (o tre em tren + 2SD so voi lua tuoi)
Bach cau > 12 000 hoac < 4000/ mm3, hoac > 10% bach cau non (bach cau dang đua).
Nhiem trung huyet nang (Severe Sepsis): Nhiem trung huyet kem voi roi loan chuc nang co quan, giam tuoi mau. Giam tuoi mau va bat thuong tuoi mau co the bao gom ha huyet ap, roi loan phan bo mau, thieu nieu hoac thay đoi đot ngot tinh trang y thuc nhung khong chi gioi han o cac bieu hien nay.
Hoi chung nhiem trung huyet (Sepsis Syndrome): Đap ung viem he thong đoi voi nhiem trung đac trung boi hai hay nhieu cac trieu chung sau đay:
a.	Nhiet đo co the > 38 °C hoac < 36 °C
b.	Tan so tim > 90 lan/phut (o tre em tren + 2SD so voi lua tuoi)
c.	Tan so tho > 20 lan/phut hoac PaCO2 < 32 mm Hg (tu tho). (o tre em tren + 2SD so voi lua tuoi).
d.	Co it nhat mot trong cac dau hieu sau:

Thay đoi chuc nang nao (roi loan y thuc).
PaO2 < 75 mmHg (tho bang khong khi phong, benh nhan khong co benh ly phoi tac nghen man tinh (COPD) truoc đo)
Tang cao nong đo lactate huyet thanh
Thieu nieu: < 30 ml/h hay < 0,5 ml/kg/h keo dai tren 1 gio.
Hoi chung ro ri mao mach (Capillary Leak Syndrome): La tinh trang tang tinh tham cua mang mao mach đoi voi nhung đai phan tu do ton thuong truc tiep cau truc mang mao mach do cac chat trung gian hoac do tac đong cua cac chat co tac đong tren huyet đong hoc (Catecholamine, Serotonin, Histamin).
Ha huyet ap do nhiem trung huyet (Sepsis-Induced Hypotension): Ha huyet ap do nhiem trung huyet đuoc đinh nghia huyet ap tam thu < 90 mm Hg, Hoac huyet ap tam thu giam ≥ 40 mm Hg so voi gia tri binh thuong ma khong do cac tac nhan gay ha huyet ap khac. O tre em, gia tri nay la thap hon – 2SD so voi gia tri binh thuong theo tuoi.
Soc nhiem trung huyet (Septic Shock): Soc nhiem trung huyet la soc gay ra do nhiem trung huyet bieu hien bang ha huyet ap mac du đuoc bu đay đu the tich dich, đi kem voi nhung roi loan ve phan bo luu luong mau. Benh nhan đuoc dung cac thuoc tang co bop tim hay van mach co the khong co ha huyet ap luc đo.
Soc nhiem trung huyet khang tri (Refractory Septic Shock): soc nhiem trung huyet khong co đap ung đoi voi đo đay tinh mach (vi du 500ml huyet tuong trong 30 phut va thuoc hoat mach nhu Dopamine 10μg/kg/phut).
Hoi chung roi loan chuc nang đa co quan (Multiple Organ Dysfunction Syndrome-MODS): Hien dien roi loan chuc nang cac co quan trong benh ly cap tinh ma neu khong co su can thiep thi hang đinh noi moi cua co quan đo khong the tai thiet lap.
Luu y: Thuat ngu septicaemia truoc đay đuoc dung đe chi tinh trang nhiem trung co bang chung ve su sinh truong manh cua vi khuan trong mau, thuong hay đuoc hieu nhu la sepsis. Hien nay thuat ngu nay khong con thong dung va khuynh huong bi loai bo hoan toan.


Dich te hoc Mot khao sat tien cuu dua theo muc đo cua SIRS va nhiem trung huyet đa cho thay rang ti le tu vong tang len khi benh nhan co nhieu tieu chuan cua SIRS hoac co nhieu bieu hien cua nhiem trung huyet. Ti le tu vong cao 3% o nhung benh nhan khong co tieu chuan chan đoan SIRS, 7% khi co hai tieu chuan SIRS, 10% khi co 3 tieu chuan SIRS, 17% khi co 4 tieu chuan SIRS, 16% khi co bieu hien nhiem trung huyet, 20% trong nhiem trung huyet nang va 46% trong soc nhiem trung huyet.
Mac du co su khac nhau ve con so cu the cua nhiem trung huyet theo cac nghien cuu khac nhau, mot đieu thong nhat la ti le mac benh ngay cang tang ro rang. Ti le mac moi (incidence) khoang 1.06 lan tren 1000 benh nhan ngay đen 16 đen 260 lan tren 1000 benh nhan ngay. Co nhieu yeu to khac nhau chiu trach nhiem cho viec tang cao ti le moi mac nay. Yeu to quan trong nhat co le la su tang cao ti le hien mac (prevalence) cac benh ly lien quan đen tinh trang suy giam mien dich man tinh nhu AIDS, cac thuoc uc che mien dich hay đoc te bao, suy dinh duong, nghien ruou, benh ly ac tinh, suy than phu thuoc vao tham phan, đai thao đuong, va tang so luong cac truong hop benh nhan ghep tang. Cac yeu to khac co the la gia tang viec cay cac dung cu y khoa dai ngay vao co the (catheter tinh mach, cac dung cu chinh hinh...), cac vi sinh vat đe khang xuat hien ngay cang nhieu va cang ngay cang nhieu benh nhan cao tuoi hoac benh nhan mac benh man tinh.


Sinh ly benh Trong nhung thap nien vua qua, y hoc đa đat đuoc nhung tien bo to lon trong viec tim hieu nhiem trung huyet.Đieu đang tiec la hien nay cac nha nghien cuu y hoc van chua the đua ra mot co che sinh ly benh hoan chinh,co the giai thich đuoc tat ca nhung bieu hien cua nhiem trung huyet. Co nhung gia thuyet khac nhau đuoc đe nghi. Moi gia thuyet đeu co nhung uu điem va nhung han che cua no.


= Thuyet đap ung viem qua muc =
Thuyet đap ung viem qua muc (excessive inflammatory response) tro nen pho bien nho cac cong trinh cua Lewis Thomas. Thomas cho rang: "chinh đap ung cua co the đoi voi su hien dien cua vi khuan đa gay nen benh. Kho vu khi chong vi khuan cua chung ta qua u manh me đen noi no tro nen nguy hiem hon ban than ke xam luoc".
Theo gia thuyet nay, nhiem trung huyet la hau qua cua đap ung viem he thong cua co the đoi voi nhiem trung nang,xuat hien khi nhung đap ung ban đau cua co the tro nen manh me va khuech đai qua muc đen muc khong the kiem soat đuoc. Truoc su xam nhap cua vi khuan,he mien dich tien thien (innate immune system) cua co the se hoat hoa nhieu he thong phong ve te bao cung nhu dich the khac nhau. Hau qua cua qua trinh hoat hoa qua muc nay la su giai phong cac chat trung gian gay viem (proinflammatory mediator) tu te bao noi mo, te bao bieu bi cung nhu bach cau đa nhan trung tinh, đai thuc bao va cac te bao lympho. Ket qua cuoi cung cua đap ung viem khong kiem soat đuoc nay la roi loan tuoi mau cac co quan cung nhu roi loan vi tuan hoan (microcirculation), roi loan đong mau đua đen hoi chung roi loan chuc nang đa co quan (MODS) va đay chinh la nguyen nhan gay chet o benh nhan nhiem trung huyet.


= Thuyet suy giam mien dich =
Thuyet đap ung viem qua muc khong the giai thich đuoc tai sao mot so benh nhan nhiem trung huyet lai co nhung bieu hien cua uc che mien dich nhu mat hien tuong qua man muon(delayedhypersensitivity), mat kha nang lam sach vi khuan va co khuynh huong de mac nhiem trung benh vien (nosocomial infection). Hon nua cac nghien cuu lam sang su dung cac chat chong viem đa khong mang lai hieu qua nhu mong muon.
Nguyen nhan thu nhat co the la do co hien tuong chuyen tu pha tang viem (pro-inflammatory phase) trong giai đoan som cua benh sang pha chong viem (anti-inflammatory phase) trong giai đoan sau khi benh đa tien trien. Nguoi ta cung phat hien đuoc rang cac te bao CD4 đuoc hoat hoa co the san xuat cac cytokine gay viem va nguoc lai cung co the giai phong cac cytokine khang viem. Trong truong hop thu nhat, cac te bao CD4 nay co chuc nang giong te bao T ho tro type 1 (type 1 helper T cell), nghia la chung san xuat cac chat trung gian đieu hoa viem rat manh nhu yeu to hoai tu khoi u alpha (Tumor Necrosis Factor alpha ), interferon-gamma va interleukin-2. Trong truong hop thu hai, cac te bao CD4 nay co chuc nang giong te bao T ho tro type 2 (type 2 helper T cell), nghia la chung san xuat cac cytokine chong viem nhu interleukin-4 va interleukin-10. Co che nao quy đinh khi nao te bao CD4 se co chuc nang nhu te bao T ho tro type 1 va khi nao chung se co chuc nang nhu te bao T ho tro type 2 van chua đuoc biet đen.
Nguyen nhan thu hai cua tinh trang uc che mien dich rat co the la do hien tuong chet te bao theo chuong trinh (programmed cell death hay apoptosis). Trong nhiem trung huyet, cac te bao lympho, la te bao chiu trach nhiem chinh trong mien dich tap nhiem, cac te bao niem mac đuong tieu hoa, tuyen uc, gan, co van... đeu roi vao hien tuong chet te bao theo chuong trinh nay. Hien tuong nay neu xay ra cang manh me thi he mien dich cua co the cang suy yeu.


= Thuyet đong mien te bao =
Kham nghiem tu thi nhung benh nhan tu vong vi nhiem trung huyet phat hien rang cac ton thuong mo hoc khong phu hop voi muc đo tram trong cua hoi chung roi loan chuc nang đa co quan o nhung ca the nay. Hien tuong chet te bao o cac co quan nhu tim, gan, than, phoi tuong đoi nhe nhang neu so voi bieu hien lam sang suy giam chuc nang cac co quan nay. Rat co the nhiem trung huyet đa lam cho te bao trong co the tro ve trang thai it hoat đong nhat mac du ton thuong thuc the khong qua nang. Hien tuong nay đuoc goi la đong mien te bao (cellular hibernation).


= Vai tro cua cac yeu to di truyen =
Dua tren cac nghien cuu so sanh bieu hien va tien luong cua nhiem trung huyet giua cac cap so sinh va giua cac tre khac nhau la con nuoi trong mot gia đinh, nguoi ta nhan thay yeu to di truyen đong mot vai tro rat quan trong trong nhiem trung huyet.
Cac đot bien hoac tinh đa hinh cua cac gene ma hoa cho cac receptor TNF alpha, Interleukin-1 receptor va Toll-like receptor quyet đinh muc đo phan ung viem va phan ung khang viem trong nhiem trung huyet.


= Co che gay roi loan chuc nang đa co quan =
Nguyen nhan gay tu vong o benh nhan nhiem trung huyet la roi loan chuc nang đa co quan. Mot cach đien hinh, đau tien benh nhan se xuat hien roi loan chuc nang mot co quan vi du nhu suy ho hap can phai thong khi nhan tao va sau đo neu benh khong đuoc kiem soat thi dan dan cac co quan khac cung bi suy chuc nang. Co mot moi tuong quan chat che giua đo nang cua suy chuc nang co quan o thoi điem nhap vien vao phong hoi suc voi xac suat song sot va tuong quan giua so luong cac co quan bi roi loan chuc nang voi nguy co tu vong. Neu co 4 đen 5 co quan cung bi roi loan chuc nang thi ti le tu vong len đen 90% mac du đuoc đieu tri tot đen muc đo nao đi nua.
Benh sinh cua roi loan chuc nang đa co quan do nhieu nguyen nhan va cung chua đuoc biet tuong tan. Giam tuoi mau to chuc va thieu oxy te bao la nhung yeu to then chot. Cac co che nay lien quan đen su lang đong fibrin lan toa gay nen tac nghen vi tuan hoan. Tinh trang tang tinh tham vi mach (microvascular hyperpermeability) cung lam toi te hon nua su cung cap oxy cho te bao va cac roi loan hang đinh noi moi cua vi tuan hoan đua đen su san xuat cac chat van mach nhu yeu to hoat hoa tieu cau (Platelet Activating Factor: PAF), histamine va cac prostanoid. Tham nhiem te bao, đac biet la bach cau đa nhan trung tinh, đua đen hien tuong pha huy to chuc do phong thich cac enzyme tieu the (lysosomic enzyme) va cac goc tu do oxy hoa (oxydative free radicals) co nguon goc tu superoxide (O2-). TNF- va cac cytokine khac lam tang bieu hien cua men tong hop Nitric Oxide (NO) cam ung (inducible nitric oxide synthase: iNOS) va su tang san xuat NO nay lam cho mach mau cang mat on đinh va cung co the gop phan vao uc che co tim truc tiep trong nhiem trung huyet.
Thieu oxy to chuc xuat hien trong nhiem trung huyet đuoc phan anh bang khai niem no oxy- nghia la su chenh lech giua luong oxy cung cap va luong oxy theo nhu cau. Muc đo no oxy co lien quan đen tien luong cua nhiem trung huyet va cac chien luoc đieu tri đuoc thiet ke nham toi uu hoa kha nang cung cap oxy cho to chuc co the cai thien kha nang song sot. Ngoai hien tuong thieu oxy, te bao con co the mac chung loan su dung oxy (dysoxygenation), nghia la te bao khong co kha nang su dung oxy von đa it oi trong nhiem trung huyet. Cac du lieu gan đay goi y rang đay co the la hau qua cua tinh trang NO tang cao qua muc vi cac mau sinh thiet te bao co van o benh nhan nhiem trung huyet cho thay bang chung cua suy giam ho hap o ti the (mitochondrion). Chuoi ho hap nay bi uc che boi NO.


Chan đoan = Chan đoan xac đinh =
Chan đoan nhiem trung huyet phai co bang chung nhiem trung tren lam sang cong voi it nhat hai trong cac dau hieu lam sang sau đay:

Tang than nhiet (nhiet đo hau mon > 38,3 °C hoac ha than nhiet (nhiet đo hau mon < 35,6 °C).
Tim nhanh > 90 lan/phut.(O tre em tan so tim tren +2SD so voi gia tri binh thuong theo tuoi).
Tho nhanh > 20 lan/phut hoac tinh trang nhuoc than PaCO2 < 32 mm Hg. (O tre em tan so tim tren +2SD so voi gia tri binh thuong theo tuoi).
cong voi it nhat mot thong so chung to co tinh trang giam tuoi mau co quan hoac roi loan chuc nang co quan hay thay đoi trang thai tinh than.

PaO2 ≤ 75 mm Hg (khong khi phong).
Tang Lactate huyet thanh.
The tich nuoc tieu < 30ml/h. O tre em nuoc tieu < 0,5ml/kg/h).
Nhom "Veterans administration systemic sepsis cooperative study group" đua ra cac tieu chuan đe chan đoan nhiem trung huyet: tinh trang lam sang goi y nhiem trung huyet cong voi it nhat 4 trong cac trieu chung sau đay:

On lanh hay tang than nhiet (nhiet đo hau mon > 38,9 °C) hay ha than nhiet (nhiet đo hau mon < 35,5 °C).
Tho nhanh (> 28 lan/phut) hoac nhuoc than (PaCO2 < 32 mm Hg).
Tan so tim nhanh > 100lan/phut.
Ha huyet ap < 90 mmHg (tam thu).
So luong bach cau bat thuong < 3 500/mm3 hoac ≥ 15 000/mm3.
Tieu cau giam (< 100 000/mm3).
Can thiep phau thuat hay thu thuat trong vong 48 gio truoc đo hoac co o nhiem trung ro.
Cac dau hieu chan đoan nhiem trung huyet khong bat buoc:

Cay mau duong tinh.
Test Limulus duong tinh (tim noi đoc to).
Giam tieu cau (< 100 000/mm3).
Luong tieu cau ha > 30 % gia tri binh thuong.
Giam Antithrombin-III (< 70 % gia tri chuan).


= Chan đoan giai đoan =
Cac giai đoan cua nhiem trung huyet co the phan chia thanh ba giai đoan dua tren bieu hien lam sang:
Giai đoan I: Khoi đau soc:

Nhiet đo hau mon > 38,4 °C.
So luong tieu cau trong gioi han binh thuong.
Tang thong khi tu phat.
Tan so tim nhanh nhung on đinh.
Giai đoan nay can co nhung theo doi sat sao va đieu tri tich cuc som.
Giai đoan II: Soc nhiem trung huyet:

Soc tang đong hoac giam đong.
Giam tieu cau.
Can thong khi ho tro.
Hien dien tinh trang vang khuan huyet.
Bieu hien tinh trang nhiem đoc noi đoc to.
Giai đoan IIIa: Soc lui:

Tinh trang lam sang va huyet đong cai thien.
Cai may tho.
Khong can theo doi đac biet.
Tuy nhien benh co the khong cai thien ma tiep tuc xau hon sang giai đoan IIIb mac du đuoc đieu tri tich cuc.
Giai đoan IIIb: Soc khang tri:

Tinh trang lam sang xau hon.
Huyet đong ngay cang kho kiem soat.
Bieu hien giam tuoi mau to chuc va thieu oxy te bao.
Roi loan chuc nang đa co quan va tu vong.


Đieu tri = Khang sinh =
Tuy theo ket qua xet nghiem vi sinh ma thay thuoc co the chon lua khang sinh thich hop (dich hau hong/đam, dich tiet khi quan, nuoc tieu, cay mau...). Tuy nhien trong mot so truong hop khong the chon lua khang sinh huong nguyen nhan đuoc (vi du trong truong hop xet nghiem vi khuan am tinh, tinh trang benh khong cho phep đoi cho ket qua, tham chi đoi khi khong cho phep cho đoi lay benh pham xet nghiem) thi can dung khang sinh theo kinh nghiem va ngay sau khi co ket qua thi đieu chinh thich hop. Co nhieu lieu trinh khang sinh khac nhau tuy theo dich te cua tung vung, tung benh vien.

Nhiem khuan khong xac đinh đuoc tac nhan:
Khang sinh thuong dung đau tien la Cephalosporin the he III (Vi du Cefotaxime 2 g x 3 lan/ ngay). Theo doi đap ung lam sang va can lam sang chat che. Thay khang sinh neu trong 48 gio ma khong co su cai thien ro rang. Luc nay khang sinh đuoc chon la Piperacillin lieu 4 g x 3 lan/ ngay phoi hop voi Aminoglycoside (vi du Gentamicine 3 – 5 mg/kg/ngay) phoi hop them voi Clindamycine lieu 600 mg x 3 lan/ ngay.

Nhiem trung đuong tieu hoac nhiem trung huyet tieu điem tiet nieu:
Khang sinh thuong dung Ampicilline lieu 2 g x 3 lan/ngay phoi hop Aminoglycoside (vi du Gentamicine 3 – 5 mg/kg the trong/ngay).
Cac khang sinh tren đeu dung đuong tinh mach.


= Protein C hoat hoa =
Protein C hoat hoa (activated protein C-APC), mot chat chong đong (anticoagulant), la tac nhan co tinh khang viem đau tien co hieu qua tren lam sang. Mot thu nghiem lam sang quy mo đa trung tam đa cho thay protein C hoat hoa nguoi tai to hop (recombinant human APC) lam giam đang ke ti le tu vong o cac benh nhan nhiem trung huyet đac biet la benh nhan nhiem trung huyet nang.
APC bat hoat cac yeu to đong mau Va va VIIIa (a-activated: hoat hoa) nen lam giam su hinh thanh thrombin. Uc che hinh thanh thrombin do APC lam giam viem thong qua uc che qua trinh hoat hoa tieu cau, uc che huy đong bach cau đa nhan trung tinh va su phong hat cua cac te bao mast. APC cung co tac dung chong viem truc tiep bao gom ngan can cac monocyte san xuat cytokine va uc che bam dinh te bao.
APC rat hieu qua trong đieu tri nhiem trung huyet nhung đong thoi no lai cung co kha nang tang nguy co xuat huyet đac biet la xuat huyet nao.


= Hoi suc boi phu dich =
Trong nhiem trung huyet, cac chat trung gian đieu hoa gay nen tinh trang gian mach, tang tinh tham vi mach va thoat protein tu mao mach. Cac hien tuong benh ly nay gay nen giam the tich dich trong long mach, giam tien tai (preload), giam cung luong tim (cardiac output) giam tuoi mau va cung cap oxy cho to chuc. Chinh vi ly do nay ma lieu phap hoi suc boi phu dich đong vai tro thiet yeu trong hoi phuc va duy tri the tich trong long mach cung nhu cung cap oxy cho te bao.
Hien nay lieu phap boi phu dich thuong đuoc su dung som truoc khi co nhung dau hieu cua soc. Co the dung dung dich dang tinh the (crystalloid) nhu dung dich Ringer's Lactate, dung dich NaCl 0,9% hoac cac dung dich dang keo nhan tao (artificial colloid) chang han dung dich gelatin va ke ca dung dich albumin nguoi. Chua co mot nghien cuu tren quy mo lon nao khang đinh đuoc dung dich nao co nhieu uu điem hon mot cach ro rang.


= Thuoc van mach va tro tim =
Nham đam bao luong oxy cung cap cho to chuc mot cach thoa đang, huyet ap đong mach he thong phai đuoc duy tri o mot gia tri nao đo đe cung luong tim đuoc phan bo mot cach hop ly. Muc tieu nay co the đat đuoc bang lieu phap van mach/tang co bop co tim sau khi đa boi phu tuong đoi đu dich trong long mach. Cac thuoc thuong dung la nhom kich thich giao cam (sympathomimetics) gom norepinephrine, dopamine, phenylephrine, dobutamine va epinephrine.
Dobutamine thuong đuoc su dung cho cac benh nhan nhiem trung huyet co tinh trang uc che co tim bieu hien tren lam sang bang giam cung luong tim mac du đa đuoc boi phu dich đay đu.
Vasopressin, mot chat co mach manh, cung rat huu ich trong duy tri huyet ap đong mach he thong. Vasopressin, thong qua tac dung len cac V1a receptor, tao nen nhung hieu ung co loi trong soc gom gian mach o cac co quan sinh tu nhu nao, mach vanh va phoi nhung co mach o cac co quan khong quan trong nhu co van va da.


= Lieu phap Insuline tich cuc =
Nhung benh nhan bi benh cap tinh nang, trong đo co nhiem trung huyet, thuong co hien tuong tang đuong mau (hyperglycemia) va đe khang insulin. Đay la nguy co cua cac bien chung khac nua nhu boi nhiem vi khuan (bacterial surinfection), benh ly day than kinh trong benh nang (critical illness polyneuropathy), roi loan chuc nang đa co quan va tu vong.
Đieu tri insulin tich cuc o benh nhan hoi suc nham duy tri đuong mau trong khoang 4.4 (80 mg/l) to 6.1 mmol/L (110 mg/l) lam ha ty le tu vong rat ro so voi nhom đieu tri theo lieu trinh thong thuong, la nhom co đuong mau trong khoang 10.0 to 11.1 mmol/L. Đay la mot khuynh huong moi mo ra nhieu trien vong cho nghien cuu va thuc hanh lam sang. Tuy nhien mot van đe can quan tam trong lieu phap đieu tri insulin tich cuc la nguy co ha đuong mau. Cac nghien cuu gan đay khuyen cao khong su dung lieu phap insulin tich cuc voi đich đieu tri la 80–110 mg/L ma thay vao đo la đich 140–180 mg/l đe lam giam nguy co ha đuong huyet.
Mot so nghien cuu ban đau su dung cac may theo doi đuong huyet lien tuc cung cho ket qua hua hen. Tuy nhien viec quyet đinh đieu tri inulin va muc đuong huyet đich phu thuoc vao đieu kien cua tung co so đieu tri. Đieu quan trong nhat la tranh lam ha đuong huyet nguy hiem.


= Lieu phap Corticosteroide =
Truoc đay, do hieu co che benh sinh cua nhiem trung huyet la đap ung viem qua muc (xem phan sinh ly benh) nen corticosteroid đa đuoc su dung voi lieu chong viem tuong đoi cao. Cac nghien cuu theo huong nay đa cho thay ti le tu vong o nhom đieu tri tang cao hon so voi nhom chung. Gan đay cac nghien cuu dung corticosteroid lieu thap o benh nhan co dau hieu cua suy chuc nang tuyen thuong than trong nhiem trung huyet cho thay co cai thien ti le tu vong. Tuy nhien can co nhieu thu nghiem đa trung tam quy mo lon nua moi co the co ket luan cuoi cung.


= Lieu phap thay the chuc nang than va loc mau =
Tham phan mau (hemodialysis) va loc mau (''hemodiafiltration), mot dang cua tham phan, cung đuoc dung trong đieu tri nhiem trung huyet. Ngoai tac dung đieu tri suy than cap thi cac phuong phap nay cung co tac dung loc cac chat co hai nhu noi đoc to, cytokine (tuy theo kich thuoc mang loc su dung). Ket qua lam sang khong thong nhat. Mot so thu nghiem đat ket qua tot, mot so khac khong thay su khac biet co y nghia nao so voi nhom đoi chung.


= Dinh duong đieu tri =
Suy dinh duong (malnutrition) rat thuong gap o benh nhan đieu tri tai cac đon vi hoi suc, đac biet la cac benh nhan đieu tri dai ngay. Cac nghien cuu can thiep dinh duong cho thay cai thien dinh duong lam tang kha nang song sot, giam bien chung va rut ngan thoi gian nam vien.
Nuoi duong qua đuong tieu hoa (oral feeding) som co ket qua tot hon so voi nuoi duong hoan toan bang đuong tinh mach (Total Parenteral Nutrition-TPN). Nuoi duong qua đuong tieu hoa som co tac dung duy tri cau truc giai phau va chuc nang cua te bao niem mac ruot, han che tinh trang phat tan vi khuan va noi đoc to tu đuong tieu hoa vao tuan hoan (bacterial and endotoxin translocation), duy tri chuc nang cac co quan tieu hoa khac nhu tuy va gan. Ngoai ra, viec nuoi duong hoan toan bang đuong tinh mach con lam tang nguy co nhiem trung benh vien lien quan đen catheter.


= Cac lieu phap đieu tri trong tuong lai =
Protein nhom B1 co tinh di đong cao (High-mobility group B1 protein - HMGB1)
Yeu to uc che di chuyen đai thuc bao (Macrophage migration inhibitory factor - MIF)
Bo the C5a va receptor cua no (C5aR)
Cac chat uc che chet te bao theo chuong trinh (Apoptosis inhibitors)


Tham khao Augus DC, Linde-Zwirbe WT, Lidicker J, Clermont G, Carcillo J, Pinsky MR. Epidemiology of severe sepsis in the United States: analysis of incidence, outcome, and associated costs of care. Crit Care Med. 2001; 29: 1303-1310.
Bernard GD, Mc Carthy R. The Pathophysiology and Treatment of Sepsis: A Review of Current Information. Medscape 2000.
Cohen J. The immunopathogenesis of sepsis. Nature. 2002; 420: 885-891.
Goldsrein B, Giroir B, Randolph A and the Members of the International Consensus Conference on Pediatric Sepsis. International pediatric sepsis conference: Definitions for sepsis and organ dysfunction in pediatrics. Pediatr Crit Care Med. 2005; 6: 2-8.
Hotchkiss RD, Kurl IE. The Physiopathology and Treatment of Sepsis. N Eng J Med. 2003; 348: 138-150.
Levy M, Fink M, Marshall JC et al. 2001 SCCM/ESICM/ACCP/ATS/SIS International Sepsis Definitions Conference. Crit Care Med. 2003; 31: 1250-1256.
Opal SM, Esmon CT. Bench-to-bedside review: functional relationships between coagulation and the innate immune response and their respective roles in the pathogenesis of sepsis. Crit Care. 2003; 7: 23-38.
Riedemann NC, Ren-Feng Guo, Ward PA. Novel strategies for the treatment of sepsis. Nature Medicine. 2003; 9: 517-524.
Sharma S, Kumar A. Septic Shock, Multiple Organ Failure, and Acute Respiratory Distress Syndrome. Curr Opin Pulm Med. 2003; 9: 199-209.


Xem them Nhiem trung
Nhiem trung noi khoa
Nhiem trung ngoai khoa


Tham khao