Nui Thung (tieng Tay: Phja Piot) la mot ngon nui nho o Cao Bang, nam trong Cong vien đia chat Non nuoc Cao Bang. Ngon nui nay co mot cai hang lon ten la Phia Long xuyen qua than nui, khien cho anh sang Mat troi khi chieu vao nui tu ben kia co the thay đuoc khi nhin o vi tri đoi dien. Do đo, no con đuoc goi la nui Mat Than. Trong tieng Tay, ten nui Phja Piot nghia la "cai nui bi thung mot lo, dui xuyen qua nhu đe gio lua thong thong ben no sang ben kia".


Mo ta Nui Thung nam tai xom Ban Danh, xa Quoc Toan, huyen Quang Hoa. Nui nam ve phia bac Thanh pho Cao Bang. Theo đuong Quoc lo 3 khoang 20 km đen đeo Ma Phuc, sau đo re vao Tinh lo 205, chay khoang 10 km theo tinh lo nay roi noi tiep mot con đuong nho hon la đen nui Thung. Nui nam trong quan the danh lam thang canh ho Thang Hen, mot quan the 36 ho nuoc lien thong nhau, đan xen voi nui. Quan the chu yeu thuoc xa Cao Chuong, huyen Trung Khanh va xa Quoc Toan, huyen Quang Hoa. Nui Thung con co cac ten goi khac la Mat Than Nui, nui Mat Than, nui Mat Rong.
Nui Thung la ngon nui đa voi cao khoang 100 m, nam giua mot thung lung canh ho Nam Tra. Hang xuyen qua long nui cho rong nhat co đuong kinh la 50 m, cao 45 m. Bao phu nui la rung cay, nghien la loai cay pho bien trong long hang nui. Mua tren vung nui keo dai tu thang 4 đen thang 8. Đac điem thuy luu khu vuc la cac dong chay be mat la cac con suoi va cac dong chay ngam, nuoc co the dang va rut rat nhanh.


Lich su Theo cac nha đia chat, nui la mot hang kho, co tuoi hinh thanh hon 300 trieu nam truoc. Sau đo, do van đong kien tao ma hang đuoc nang len. Cac van đong nay cung nang cac khu vuc xung quanh tao thanh cac khoi nui dang thap va dang non đan xen cac ho nuoc o đo cao chung 650–700 m.
Nui Thung nam trong mot khu vuc nui-ho Thang Hen vao nam 2016 đuoc Vien Khoa hoc Đia chat Khoang san thuoc Bo Tai nguyen Moi truong đanh gia "di san đia chat co gia tri va y nghia quoc te". Do 36 ho nuoc trong khu vuc co co che "khi đay khi voi", la hien tuong hiem gap o cac vung karst tren the gioi.
Nui đa đuoc Bo Van hoa, The thao va Du lich xep hang Danh lam thang canh quoc gia theo Quyet đinh so 1988/QĐ-BVHTTDL ngay 29/6/2021.


Dan cu Dan đia phuong la nguoi Tay, ho song o xom Ban Danh gan nui. Khu đinh cu nay đa co tu rat xa xua. Đoi song nguoi dan chu yeu bang nong nghiep va buon ban khoai lang, bap, rau cu, ca tuoi,...Thung lung xung quanh nui la đong co đuoc dan đia phuong chan tha gia suc, gom trau, bo, ngua. Vao mua mua tu thang 6 đen thang 8, long ho Nam Tra nuoc doi dao, mat nuoc co the rong len đen 15 ha, nguoi dan đia phuong dung be mang, thuyen nan ra ho giang luoi đanh bat ca. Ho cung chuyen cho khach du lich "phuot" đe lay tien cong, cung nhu buon ban hang hoa cho khach.


Cac nui thung khac Nui Thung khong phai la ngon nui duy nhat trong khu vuc co dang thung xuyen qua nui, con nhieu ngon nui khac trong cung khu vuc co tinh trang đia chat va hinh dang tuong tu. Tuy nhien đen nay chung van chua đuoc kham pha đay đu.


Chu thich = Sach =
Nguyen Thien Tu (2011). Du đia chi van hoa truyen thong huyen Hoa An-tinh Cao Bang. Nha xuat ban Van hoa thong tin. OCLC 852681462.


Lien ket ngoai Cong Luan, Luc Thi Nien (ngay 1 thang 4 nam 2022). "Chiem nguong ve đep ky quan "Mat Than nui" tai Cao Bang". VOV. Truy cap ngay 23 thang 11 nam 2023.
Chu Hieu (ngay 8 thang 9 nam 2022). "Danh lam thang canh Mat Than nui Cao Bang". Vnanet. Truy cap ngay 23 thang 11 nam 2023.
Huu Nhan. "Ngo ngang Mat Than nui Cao Bang". tcdulichtphcm.vn. Truy cap ngay 23 thang 11 nam 2023.
Truong Ha (ngay 22 thang 3 nam 2023). "O nhiem moi truong nui "Mat than"". bao Cao Bang. Truy cap ngay 23 thang 11 nam 2023.