ISBN (viet tat cua International Standard Book Number, Ma so tieu chuan quoc te cho sach) la ma so tieu chuan quoc te co tinh chat thuong mai duy nhat đe xac đinh mot quyen sach. He thong ISBN đuoc tao o Anh nam 1966 boi cac nha phan phoi sach va van phong pham W H Smith cung ban be, ban đau đuoc goi la Standard Book Numbering (ma so tieu chuan cho sach) hay SBN. Sau đo đuoc cong nhan quoc te theo tieu chuan ISO 2108 nam 1970. Mot dang đinh dang tuong tu, International Standard Serial Number (ma so tieu chuan quoc te cho tap chi) hay ISSN, đuoc dung cho cac an pham đinh ky nhu tap chi.


Tong quat Moi ban sao va moi thay đoi (tru khi in lai) cua mot quyen sach se co so ISBN rieng. So đo co the co 10 so tu (kieu cu) hoac 13 so tu (kieu moi, ap dung voi ma vach), gom 4 hay 5 phan.

Neu la so ISBN voi 13 so tu thi no co tien to EAN la 978 hay 979. Xem them EAN-13. Neu la so ISBN voi 10 so tu thi chi can gan cum chu "ISBN", hoac tai cac nuoc khong su dung cac ky tu Latinh thi co the dung cac ky tu viet tat bang tieng đia phuong thay the,
Ma nuoc hay ma ngon ngu,
So cua nha phat hanh,
So cua cuon sach,
So kiem tra.
Cac phan khac nhau co đo dai khac nhau va thuong noi voi nhau bang cac gach ngang. Gach ngang khong nhat thiet phai co, tuy nhien, vi ma đau can dung đe chac chan khong co 2 so bat đau bang cung mot kieu. Neu hien dien, gach ngang phai đat đung (quy tac co o đay Luu tru ngay 3 thang 4 nam 2005 tai Wayback Machine. Tuy nhien chung khong đu vi cac co quan co tham quyen khac nhau chiu trach nhiem cap va thuc hien cac khoang so ISBN khac nhau. Ngay tai trang cua isbn.org cung khong co mot danh sach đuoc cap nhat moi nhat.
Ma nuoc (hay ma ngon ngu) 0 va 1 đuoc dung cho cac nuoc dung tieng Anh; 2 cho cac nuoc dung tieng Phap; 3 cho tieng Đuc v.v. (So SBN ban đau thieu ma nuoc, nhung tien to 0 đen 9 tao nen so ISBN hoan chinh). Ma nuoc co the toi 5 chu so, vi du 99936 cho Bhutan. Xem danh sach hoan chinh Luu tru ngay 22 thang 7 nam 2009 tai Wayback Machine.
So cua nha xuat ban đuoc đat theo co quan ISBN cua nuoc đo va so thu tu đuoc chon boi nha phat hanh sach. Khong nhat thiet la cac san pham cua nha xuat ban phai co so ISBN, nhung co ngoai le đoi voi Trung Quoc. Tuy nhien co nhieu nha sach chi phan phoi cac san pham mang so ISBN.
Nha phat hanh nhan mot cum so ISBN cho cac san pham nhung khi dung het thi đuoc nhan them cac so ISBN khac, vi the mot nha phat hanh co the co nhieu so ISBN.
To chuc ISBN quoc te [1] trong huong dan chinh thuc cua minh [2] Luu tru ngay 14 thang 1 nam 2009 tai Wayback Machine thong bao rang so tu thu 10 cua chuoi so ISBN la so kiem tra, no la so tu cuoi cung cua chuoi so ISBN voi 10 so tu, đuoc tinh toan theo phep chia cho 11 voi cac trong so tu 10 đen 2, su dung X thay cho 10 trong truong hop 10 la so kiem tra. Đieu nay co nghia la moi so trong 9 so đau tien cua chuoi ISBN voi 10 so tu – ngoai tru so kiem tra – đuoc nhan len theo cac so theo trat tu tu 10 đen 2 va lay tong cua cac phep nhan nay, cong them voi so kiem tra, phai chia het cho 11.
Vi du, tinh so kiem tra cho chuoi so ISBN 10 so ma 9 chu so đau tien la 0-306-40615 đuoc thuc hien nhu sau:

10×0 + 9×3 + 8×0 + 7×6 + 6×4 + 5×0 + 4×6 + 3×1 + 2×5
= 0 + 27 + 0 + 42 + 24 + 0 + 24 + 3 + 10
= 130

So nho nhat can them vao đe co the chia het cho 11 la 2, do 132/11 = 12 va khong co du.

Vi the so kiem tra la 2, va chuoi so hoan chinh la ISBN 0-306-40615-2.
Phuong phap thu hai đe tim so kiem tra đuoc thuc hien nhu sau, lay moi so trong 9 so đau nhan voi so chi vi tri cua no (tu 1 đen 9). Lay tong cua cac phep nhan va tinh so du trong phep chia cho 11, neu la "10" thi thay bang ky tu "X". Vi du, đe tim so kiem tra cho so ISBN 10 so co 9 chu so đau tien la 0-306-40615:

1×0 + 2×3 + 3×0 + 4×6 + 5×4 + 6×0 + 7×6 + 8×1 + 9×5
= 0 + 6 + 0 + 24 + 20 + 0 + 42 + 8 + 45
= 145
= 13×11 + 2

Vi the so kiem tra bang 2, va chuoi so hoan chinh la ISBN 0-306-40615-2.
Do 11 la so nguyen to, mo hinh nay đam bao la cac sai sot duy nhat (trong dang cua so bi bien đoi hay cac so bi đao cho) co the đuoc phat hien ra.


Su dung đinh dang EAN trong cac ma vach va ke hoach nang cap Hien nay, cac ma vach đuoc tim thay tren bia sau cua sach (hoac ben trong tren trang bia đau tien cua cac an pham khac) la EAN-13; chung cung co the la "Bookland"— đieu đo co nghia la, voi ma vach rieng biet thi nguoi ta ma hoa 5 so cho loai hinh tien te va gia ban le đuoc đe nghi. Mo ta chi tiet ve đinh dang EAN-13 co o đay Luu tru ngay 14 thang 1 nam 2016 tai Wayback Machine hoac xem EAN-13. "978", ma su dung cho cac loai sach, đuoc danh cho ISBN trong cac du lieu ve ma vach, va so kiem tra đuoc tinh toan lai theo cong thuc cua EAN-13 (chia cho 10, cac trong so la 1 va 3 cho cac so khac nhau).
Vi su thieu hut trong cac the loai ISBN nao đo, ISO đa yeu cau chuyen đoi sang he thong ISBN voi 13 so tu, bat đau tu ngay 1 thang 1 nam 2005 va cong viec nay can ket thuc vao ngay 1 thang 1 nam 2007. Viec dich chuyen nay cung lam cho he thong ISBN phu hop voi he thong ma vach UPC. O đay la tai lieu ve cac cau hoi thuong gap Luu tru ngay 6 thang 4 nam 2005 tai Wayback Machine ve thay đoi nay. He thong ISBN đang co se đuoc gan tien to "978" (va so kiem tra phai tinh lai); khi cac ISBN voi "978" bi het thi su dung tien to "979". Đieu nay hien đang dien ra nhanh chong ngoai nuoc My. Luu y rang cac ma xac đinh nha xuat ban la khong chac chan se giong nhu la cac ma trong cac ISBN 978 va 979.
Cho đen khi cac ISBN voi 13 so tu moi se đuoc đong nhat theo đinh dang ma vach cua EAN cho bat ky mot ISBN voi 10 so tu nao thi qua trinh nay se khong pha vo tinh tuong thich voi bat ky mot he thong ma vach nao hien đang ton tai. Đieu nay co nghia la no se cho phep cac nha ban sach su dung mot he thong đanh so duy nhat cho ca sach lan cac san pham khong phai la sach ma khong pha hong su tuong thich voi cac thong tin dua tren ISBN cu, voi mot chi phi toi thieu cho cac he thong cong nghe thong tin cua ho. Vi ly do nay, nhieu nha ban sach, nhu Barnes & Noble, đa chon lua viec bat đau loai bo viec su dung ISBN cu đe chuyen sang su dung cac ma EAN tu thang 3 nam 2005.


ISBN va kiem duyet sach tai Trung Quoc ISBN đuoc su dung nhu la phuong tien kiem duyet sach tai Trung Quoc. Đe co the in an hop phap sach thi chung phai co so ISBN, no đuoc trao theo tung khoi cac so cho cac nha in quoc doanh. Tuy nhien, ke tu nhung nam 1990, phuong thuc kiem duyet nay tro nen it hieu qua hon do cac nha in quoc doanh, giong nhu cac xi nghiep quoc doanh khac, đa khong con nhan đuoc su tro cap cua nha nuoc, se ban cac so ISBN cho nhung nguoi tra gia cao nhat ma khong can quan tam đen noi dung cua sach đuoc in ra.


Xem them ASIN (Tieu chuan so đinh danh Amazon)
ISMN (Tieu chuan so am nhac quoc te)
ISAN (Tieu chuan so nghe nhin quoc te)
ISSN (Tieu chuan so tap chi quoc te)
LCCN (So kiem soat cua Thu vien Quoc hoi My)


Tham khao