Cong ty khoi nghiep (tieng Anh: startup, start-up hoac startup company) la nhung cong ty đang trong giai đoan bat đau kinh doanh noi chung. Khai niem nay thuong đuoc dung voi nghia hep đe chi cac cong ty cong nghe trong giai đoan lap nghiep. Khoi nghiep la mot to chuc đuoc thiet ke nham cung cap san pham va dich vu trong nhung đieu kien khong chac chan nhat. Can phan biet giua khoi nghiep va lap nghiep (entrepreneurship). Theo ong Truong Gia Binh, Chu tich FPT: "Mot ben la Khoi nghiep đoi moi sang tao, mot ben hieu la Lap nghiep (entrepreneurship). Lap nghiep cung co the tro thanh doanh nghiep cuc ky lon. Con noi đen startup phai noi đen đinh cao cua khoa hoc cong nghe, noi đen đieu the gioi chua tung lam". Con theo ong Bui The Duy, Thu truong Bo Khoa hoc va Cong nghe: "Doanh nghiep khoi nghiep phai dua tren mot cong nghe moi hoac tao ra mot hinh thuc kinh doanh moi, xay dung mot phan khuc thi truong moi, nghia la phai tao ra su khac biet khong chi o trong nuoc ma voi tat ca cong ty tren the gioi". Nhieu startups bat đau tu chinh tien tui cua nguoi sang lap, hoac đong gop tu gia đinh va ban be. Mot so truong hop thi goi von cong đong (crowdfunding). Tuy nhien, phan lon cac startup đeu phai gon von tu cac Nha đau tu thien than (Angel investors) va Quy đau tu mao hiem (Venture capital). Cong nghe thuong la đac tinh tieu bieu cua san pham tu mot startup. Du vay, ngay ca khi san pham khong dua nhieu vao cong nghe, thi startup cung can ap dung cong nghe đe đat đuoc muc tieu kinh doanh cung nhu tham vong tang truong.


Đac điem Tinh đot pha: tao ra mot đieu gi đay chua he co tren thi truong hoac tao ra mot gia tri tot hon so voi nhung thu đang co san, chang han nhu co the tao ra mot phan khuc moi trong san xuat (nhu thiet bi thong minh đo luong suc khoe ca nhan), mot mo hinh kinh doanh hoan toan moi (nhu AirBnb), hoac mot loai cong nghe đoc đao, chua he thay (nhu cong nghe in 3D).
Tang truong: Mot cong ty khoi nghiep (startup) se khong đat ra gioi han cho su tang truong, va ho co tham vong phat trien đen muc lon nhat co the. Ho tao ra su anh huong cuc lon, co the đuoc xem la nguoi khai pha thi truong (nhu đien thoai thong minh Apple la cong ty đau tien khai pha va luon dan đau trong mang đo sau nay)


Cac giai đoan Giai đoan 1 - Đinh huong: Đay la giai đoan khoi đau cua tat ca cac cong ty startups. Tai giai đoan nay, viec trien khai cac y tuong đau tien va len ke hoach thuc hien la cuc ky quan trong. Neu khong co su chuan bi ky luong, can than, startups se rat de lac loi ngay tu buoc chan khoi đau. Khi đa xac đinh đuoc y tuong va xay dung ke hoach chinh chu, se la thoi điem cac thanh vien trong nhom bat tay vao thuc hien.
Giai đoan 2 - Thu thach: Sau khi ket thuc giai đoan 1, đay se la quang thoi gian kho khan nhat đoi voi cac startups. Đa phan hau het cong ty startup tai Viet Nam khong the vuot qua giai đoan nay va nhanh chong đi đen that bai hoac phai thay đoi mo hinh. Thoi điem nay, cac thanh vien thuong se bi "vo mong", do ket qua đat ra khong cach nao đat đuoc nhu mong muon, ke ca cac yeu to khach quan va chu quan tac đong đen khien cho so luong nhan su giam phi ma so voi luc khoi đau.
Giai đoan 3 - Hoa nhap: Đay đuoc xem nhu la giai đoan phuc hoi sau kho khan cua cac startups. Nang suat lao đong tang, cac thanh vien bat đau lam viec an y va hieu nhau hon. Cong ty buoc đau xuat hien cac dau hieu hy vong nhu đat đuoc doanh thu, tang truong duong hoac khong bi thua lo qua nhieu nhu truoc. Cac muc tieu trong ngan han dan dan đat đuoc, cong ty se huong đen viec xay dung kien co hon co so ha tang va tao nen mong phat trien kien truc thuong tang, đoi ngu nhan su đe phuc vu cho cac ke hoach "dai hoi".
Giai đoan 4 - Phat trien: La giai đoan ly tuong nhat, la muc tieu huong đen cua cac startups. O giai đoan nay, cac co-founders se đe ra nhung ke hoach, nhung muc tieu dai han. Bo may doanh nghiep bat đau đi vao "guong", tro nen he thong hon, chat che hon. Kinh nghiem, ky nang chuyen mon cua đoi ngu nhan su se giup cong ty đat đuoc nhung buoc phat trien than toc.


Tham khao Đoc them Lueg, Rainer, Lina Malinauskaite, and Irina Marinova. "The vital role of business processes for a business model: the case of a startup company." Problems and Perspectives in Management 12.4 (2014): 213-220.
Kask, Johan; Linton, Gabriel (2013). "Business mating: When start-ups get it right". Journal of Small Business & Entrepreneurship. 26 (5): 511. doi:10.1080/08276331.2013.876765.
AMES F. MCDONOUGH III (2007). "The Myth of the Patent Troll: An Alternative View of the Function of Patent Dealers in an Idea Economy". Emory Law Journal. Truy cap 2007-07-27.