Wi-Fi (phien am: ; goai-phai) la mot ho cac giao thuc mang khong day, dua tren cac tieu chuan cua ho IEEE 802.11, đuoc su dung rong rai trong cho viec ket noi khong day cua thiet bi trong mang cuc bo va viec ket noi Internet, cho phep cac thiet bi đien tu trong pham vi ngan chia se du lieu thong qua song vo tuyen. Đuoc đinh nghia lan đau boi Vic Hayes, ong đuoc goi la "Cha đe cua Wi-Fi" voi chuan 802.11. Wi-Fi sau đo đuoc đong gop va phat trien boi nhieu nha nghien cuu cong nghe khac gom tien si John O'Sullivan, Terry Percival & Diet Ostry, Graham Daniels, John Deane. Bang viec phat trien chip phan cung giup giam đo doi song gay bop meo tin hieu, ho đa giup hien thuc hoa viec truyen du lieu lon bang mang cuc bo khong day Wi-Fi.
Ngay nay, Wi-Fi đuoc su dung pho bien trong cac he thong mang may tinh tren the gioi nhu trong cac ho gia đinh, van phong lam viec cho đen viec ket noi cac may tinh đe ban, laptop, may tinh bang, đien thoai thong minh, may in,... ma khong can đen cap mang, cung nhu viec ket noi Internet cho cac thiet bi nay. Cac đia điem cong cong nhu nhu san bay, quan cafe, thu vien hoac khach san cung đuoc bo tri Wi-Fi đe phuc vu nhu cau ket noi Internet cho cac thiet bi di đong.
Ten goi Wi‑Fi la mot nhan hieu cua Wi-Fi Alliance (tam dich: Hiep hoi WiFi) đuoc su dung đe đat ten vao 1998. Wi-Fi Alliance la mot to chuc phi loi nhuan đa gioi han viec su dung thuat ngu Wi-Fi Certified (tam dich: chung chi Wi-Fi) cho nhung san pham đa hoan tat viec kiem tra chung nhan kha nang tuong tac.
Ten goi 802.11 bat nguon tu vien IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers). Vien nay tao ra nhieu chuan giao thuc ky thuat khac nhau, va no su dung mot he thong ma so nham phan loai chung; 6 chuan thong dung cua WiFi hien nay la 802.11a/b/g/n/ac/ax.


Hoat đong Truyen thong qua mang khong day la truyen thong vo tuyen hai chieu. Cu the:

Thiet bi adapter khong day (hay bo chuyen tin hieu khong day) cua may tinh chuyen đoi du lieu sang tin hieu vo tuyen va phat nhung tin hieu nay đi bang mot angten.
Thiet bi router khong day nhan nhung tin hieu nay va giai ma chung. No goi thong tin toi Internet thong qua ket noi huu tuyen Ethernet.
Quy trinh nay van hoat đong voi chieu nguoc lai, router nhan thong tin tu Internet, chuyen chung thanh tin hieu vo tuyen va gui đen adapter khong day cua may tinh.


Song Wi-Fi Cac song vo tuyen su dung cho WiFi gan giong voi cac song vo tuyen su dung cho thiet bi cam tay, đien thoai di đong va cac thiet bi khac. No co the chuyen va nhan song vo tuyen, chuyen đoi cac ma nhi phan 1 va 0 sang song vo tuyen va nguoc lai.
Tuy nhien, song WiFi co mot so khac biet so voi cac song vo tuyen khac o cho:

Chung truyen va phat tin hieu o tan so 2.4 GHz, 5 GHz hoac 60 GHz. Tan so nay cao hon so voi cac tan so su dung cho đien thoai di đong, cac thiet bi cam tay va truyen hinh. Tan so cao hon cho phep tin hieu mang theo nhieu du lieu hon.
Chung dung chuan 802.11:
Chuan 802.11b la phien ban đau tien tren thi truong. Đay la chuan cham nhat va re tien nhat, va no tro nen it pho bien hon so voi cac chuan khac. 802.11b phat tin hieu o tan so 2.4 GHz, no co the xu ly đen 11 megabit/giay, va no su dung ma CCK (complimentary code keying).
Chuan 802.11g cung phat o tan so 2.4 GHz, nhung nhanh hon so voi chuan 802.11b, toc đo xu ly đat 54 megabit/giay. Chuan 802.11g nhanh hon vi no su dung ma OFDM (orthogonal frequency-division multiplexing), mot cong nghe ma hoa hieu qua hon.
Chuan 802.11a phat o tan so 5 GHz va co the đat đen 54 megabit/ giay. No cung su dung ma OFDM. Nhung chuan moi hon sau nay nhu 802.11n con nhanh hon chuan 802.11a, nhung 802.11n van chua phai la chuan cuoi cung.
Chuan 802.11n cung phat o tan so 2.4 GHz, nhung nhanh hon so voi chuan 802.11a, toc đo truyen du lieu toi đa đat 450 megabit/giay.
Chuan 802.11ac phat o tan so 5 GHz nhanh hon so voi chuan 802.11n, toc đo truyen du lieu toi đa đat đen 1.3 Gigabit/giay
Chuan 802.11ad phat o tan so 60 GHz nhanh hon so voi chuan 802.11ac, toc đo truyen du lieu toi đa đat đen 4,6 Gigabit/giay
WiFi co the hoat đong tren ca ba tan so va co the nhay qua lai giua cac tan so khac nhau mot cach nhanh chong. Viec nhay qua lai giua cac tan so giup giam thieu su nhieu song va cho phep nhieu thiet bi ket noi khong day cung mot luc.


Adapter Cac may tinh nam trong vung phu song WiFi can co cac bo thu khong day, adapter, đe co the ket noi vao mang. Cac bo nay co the đuoc tich hop vao cac may tinh xach tay hay đe ban hien đai. Hoac đuoc thiet ke o dang đe cam vao khe PC card hoac cong USB, hay khe PCI.
Khi đa đuoc cai đat adapter khong day va phan mem đieu khien (driver), may tinh co the tu đong nhan dien va hien thi cac mang khong day đang ton tai trong khu vuc./.


Router Nguon phat song WiFi la may tinh voi:

Mot cong đe noi cap hoac modem ADSL
Mot router (bo đinh tuyen)
Mot hub Ethernet
Mot firewall
Mot access point khong day
Hau het cac router co đo phu song trong khoang ban kinh 30,5 m ve moi huong.


Xem them Bluetooth


Chu giai Tham khao Lien ket ngoai WiFi tren DMOZ
Wi-Fi Alliance Luu tru ngay 7 thang 10 nam 2009 tai Wayback Machine
How Municipal WiFi Works.