Nam Viet (tieng Quan Thoai: 南越 / Nanyue, tieng Quang Đong: 南粤 / Naam4 jyut6) la mot quoc gia đuoc lanh đao boi nha Trieu ton tai trong giai đoan 203 TCN – 111 TCN truoc khi bi nha Han tieu diet. Cuong vuc tuong ung mot phan lanh tho Trung Quoc va Viet Nam hien nay.


Lich su Toan bo ve lich su Nam Viet đuoc chep đau tien boi Su ky nha Han. Đuoc đe cap chu yeu trong phan Liet truyen, quyen 113: Bien nien su Nam Viet (南越列傳). No luu lai cac thong tin ve nuoc Nam Viet tu thoi Trieu Đa cho đen khi cao chung duoi thoi Trieu Duong Vuong. Nha Trieu trai 5 đoi vua va đeu xung đe. Cac su gia Trung Hoa vi chi muon coi Nam Viet lam phien thuoc nen chep cac vua Nam Viet tuoc "vuong", nhung ket qua khai quat lang mo vua Trieu thu hai cho thay cac an chuong, van ban va danh xung đeu la "đe" chu khong phai "vuong". Đieu đo gay bat ngo voi chinh cac su gia Trung Hoa hien đai. Gioi su hoc thong nhat rang: tuoc "vuong" cua cac vua Nam Viet chi la xung hieu trong quan he ngoai giao voi nha Han, con trong noi bo nuoc Nam Viet, cac vua Trieu đeu xung đe. Nhung nguoi hoang toc Trieu do đo đeu đuoc phong "vuong" va cac thu linh nguoi Viet o đat Co Loa cu (tu quan) cung co tuoc "vuong" nhu Tay Vu Vuong. Su sach con ghi lai khi Nam Viet bi diet, hoang than la "Thuong Ngo vuong Trieu Quang cung huyen lenh Yet Duong ten la Đinh đau hang".


= Tien ky =


 Chien tranh Tan-Viet (206-218 TCN)  Sau khi Tan Thuy Hoang thong nhat 6 vuong quoc co la Han, Trieu, Nguy, So, Yen, Te, ong bat đau huong su chu y sang cac bo lac nguoi Hung No o phia bac va Bach Viet o phia nam. Khoang nam 218 TCN, Tan Thuy Hoang sai tuong Đo Thu cung 500.000 quan Tan chia lam 5 đao tan cong cac bo lac Bach Viet o vung đat Linh Nam.

Đao thu nhat hop binh o Du Can (nay la huyen Du Can, tinh Giang Tay) va đanh chiem Man Viet lap ra quan Man Trung.
Đao thu nhi đuoc tang cuong them tai Nam Da (nay la huyen cap thi Nam Khang, tinh Giang Tay) nham buoc cac dan toc Viet o phia nam phai phong thu.
Đao thu ba đanh chiem Phien Ngung.
Đao thu tu đon tru gan nui Cuu Nghi (chu Han: 九嶷山).
Đao thu nam đong ben ngoai Đam Thanh (鐔城, phia tay nam Tinh Chau, tinh Ho Nam ngay nay).
Tan Thuy Hoang sai vien quan Su Loc (史禄) giam sat viec cung cap hau can. Đau tien Su Loc chi huy mot nhom quan vuot qua kenh Hung An (noi lien Tuong giang va Li giang), sau đo dung thuyen vuot song Duong Tu va song Chau Giang tim đuoc con đuong an toan tiep te luong thuc cho quan Tan. Quan Tan sau đo tan cong Au Viet, thu linh cua Au Viet la Dich Hu Tong (譯吁宋) bi giet. Tuy nhien, Au Viet van phan khang. Ho tron vao rung va bau ra mot thu linh moi la Kiet Tuan (桀駿) đe tiep tuc chong lai quan Tan. Sau đo mot cuoc tan cong vao ban đem cua Au Viet đa gay thiet hai nang cho quan Tan, tuong Đo Thu bi giet cung khoang 10 van quan. Trieu đinh nha Tan đa chon Nham Ngao len nam quyen chi huy thay cho Đo Thu. Nam 214 TCN, Tan Thuy Hoang cu Nham Ngao chi huy quan tiep vien tiep tuc tan cong. Lan nay Au Viet đa bi đanh bai hoan toan va phan lon vung Linh Nam bi sap nhap vao Tan. Cung nam, nha Tan lap ra cac quan Nam Hai, Que Lam, va Tuong quan. Nham Ngao đuoc bo nhiem lam Quan uy Nam Hai. Nam Hai đuoc chia thanh 4 huyen la Phien Ngung, Long Xuyen, Bac La va Yet Duong. Trieu Đa đuoc bo nhiem lam Huyen lenh Long Xuyen. Tan Thuy Hoang mat nam 210 TCN, con trai la Ho Hoi len thay tro thanh Tan Nhi The. Mot nam sau, khoi nghia Tran Thang, Ngo Quang no ra. Cuoc khoi nghia lan rong khap, toan bo khu vuc song Hoang Ha roi vao hon loan. Cac cuoc noi day ngay cang manh khien Tan Nhi The phai bai binh o Linh Nam. Nam 208 TCN, Quan uy Nam Hai la Nham Ngao bi benh nang, khi hap hoi moi goi Trieu Đa đen, dan phai giu lay mien Linh Nam ma cat cu. Vang loi ong, Trieu Đa gui lenh đen quan quan cac cua ngo Linh Nam, canh giu phong chong quan Trung Nguyen xam pham, va nhan dip đo, giet het nhung nguoi con pho nha Tan o Linh Nam, cat đat lai nhung nguoi than tin cua minh.


 Vu đe khai quoc (203-137 TCN)  Nam 206 TCN, nha Tan sup đo, cac bo toc Bach Viet o Que Lam va Tuong quan tro nen xa roi hon voi Trung Nguyen. 
Theo truyen thuyet, thu linh An Duong Vuong o phia nam đa thanh lap vuong quoc Au Lac (chu Han: 甌駱). Theo quan điem hien nay cua chinh phu Viet Nam, khoang nam 179 TCN, Trieu Đa đanh chiem Au Lac cua An Duong Vuong, chia đat Au Lac lam 2 quan Giao Chi va Cuu Chan roi sap nhap vao Nam Hai, Que Lam, Tuong quan. Lanh đia gom 5 quan cua Nam Viet on đinh cho toi khi nuoc nay bi diet cung nha Trieu.
Nam 204 TCN, Trieu Đa lap nuoc Nam Viet, đinh đo o thanh Phien Ngung va tu xung Nam Viet Vu Vuong (chu Han: 南越武王), su quen goi la Trieu Vu Vuong. Ban so, lanh tho Nam Viet gom 3 quan Nam Hai (đai bo phan tuong đuong Quang Đong ngay nay), Que Lam (đong bo Quang Tay) va Tuong (tay bo Quang Tay, nam bo Quy Chau). Nuoc Nam Viet phia bac giap Man Viet va phong quoc Truong Sa cua nha Han, phia tay giap Da Lang, phia tay nam giap Au Lac, phia đong nam giap bien.
Nam 202 TCN, Luu Bang thong nhat Trung Nguyen va thanh lap nha Han. Cuoc chien cua Luu Bang đa khien nhieu khu vuc cua Trung Quoc bi tan pha nang ne va dan so suy giam. Cac lanh chua phong kien tiep tuc noi loan khap noi, trong khi lanh tho o phia bac thuong xuyen bi nguoi Hung No tan cong. Tinh trang bat on đo buoc trieu đinh nha Han phai cu xu hoa hao voi Nam Viet. Nam 196 TCN, Han Cao To đa cu Luc Gia (陸賈) đen Nam Viet voi hi vong lay đuoc su trung thanh cua Trieu Vu Vuong. Sau khi đen noi, Luc Gia gap Trieu Vu Vuong va đuoc cho la đa thay Trieu Vu Vuong đon tiep ong trong trang phuc va phong tuc cua nguoi Bach Viet. Đieu đo khien cho Luc Gia noi gian. Luc Gia quo trach Trieu Vu Vuong, chi ra rang ong la nguoi Hoa Ha chu khong phai nguoi Viet, va nen giu cach an mac cung le nghi cua nguoi Trung Nguyen, khong đuoc quen truyen thong cua to tien minh. Luc Gia ca ngoi suc manh cua nha Han va canh bao mot vuong quoc nho nhu Nam Viet chong lai nha Han se la lieu linh. Sau khi đe doa giet than thich cua Trieu Đa o đat Han va pha huy mo ma to tien, cung nhu ep buoc dan Bach Viet phe truat ong, Trieu Vu Vuong đa quyet đinh nhan con dau cua Han Cao To va quy phu nha Han. Quan he buon ban đuoc thiet lap tai bien gioi cua Nam Viet va phong quoc Truong Sa thuoc Han. Mac du chinh thuc la mot nuoc chu hau cua nha Han nhung Nam Viet duong nhu khong mat đi quyen tu chu tren thuc te.
Sau khi Luu Bang mat nam 195 TCN, quyen luc roi vao tay Lu Hau. Ba sai nguoi đen que huong cua Trieu Vu Vuong la Chan Đinh (真定) (nay la huyen Chinh Đinh, tinh Ha Bac, Trung Quoc) giet nhieu ho hang than thich va mao pham mo to tien cua Trieu Đa. Trieu Vu Vuong tin rang Truong Sa vuong Ngo Than đa tao ra nhung loi buoc toi doi tra chong lai ong đe Lu Hau cat đut buon ban giua hai nuoc va đe chuan bi đanh chiem Nam Viet sap nhap vao phong quoc Truong Sa cua Ngo Than. Đe tra thu, Trieu Vu Vuong xung la Hoang đe (tuc Nam Viet Vu Đe) va đanh chiem Truong Sa. La Hau cu tuong Chu Tao chi huy quan đoi đe trung phat Trieu Vu Đe. Thoi tiet nong am o phuong nam khien binh si cua Chu Tao đo benh, khong the đi tiep xuong phia nam, rot cuoc ho phai rut lui. Sau đo Trieu Vu Đe dung cua cai vo ve cac vung phu can nhu Man Viet o phia đong va Tay Au Lac o phia nam.
Nam 179 TCN, Luu Hang len ngoi tro thanh Han Van Đe. Ong đa đao nguoc nhieu ke sach truoc đo cua La Hau va tien hanh hoa giai đoi voi Trieu Vu Đe. Han Van Đe ra lenh cho cac quan lai đi kinh ly Chan Đinh, sai quan canh giu bao ve huyen tran va thuong xuyen cham lo huong hoa to tien cua Trieu Vu Đe. Thua tuong Tran Binh đe nghi cu Luc Gia đen Nam Viet vi ho đa biet nhau tu truoc. Luc Gia đen Phien Ngung them mot lan nua va giao buc thu cua Han Van Đe cho Trieu Vu Đe nhan manh rang nhung chinh sach cua La Hau la nguyen nhan gay ra su thu đich giua Nam Viet voi trieu đinh nha Han va đem đen noi đau kho cho dan thuong o bien gioi. Trieu Vu Đe lai quyet đinh quy phu nha Han lan nua, rut lai danh xung Hoang đe va tro lai xung Vuong, Nam Viet lai tro thanh nuoc chu hau cua nha Han. Tuy vay, hau nhu nhung su thay đoi đo chi la be ngoai, Trieu Đa tiep tuc đuoc goi la Hoang đe khap Nam Viet. Ngoai 5 quan (hoac 4 quan) truc tiep cai tri, nha Trieu con gay anh huong đen may nhom Bach Viet xung quanh nhu Đong Au (Chiet Giang), Man Viet (Phuc Kien).


= Trung ky =


 Van đe tran quoc (137-125 TCN)  Nam 137 TCN, Trieu Đa mat vi tuoi cao (uoc khoang hon 100), truong nam cua ong von đa mat tu truoc, vi vay chau cua Trieu Đa la Trieu Mat tro thanh vua Nam Viet, tuc Trieu Van Đe.
Nam 135 TCN, vua nuoc Man Viet lang gieng mo cuoc tan cong vao cac thi tran doc bien gioi giua Nam Viet va Man Viet. Vi Trieu Van Đe chua kip cung co quyen luc cua minh, nen buoc phai cau xin Han Vu Đe gui quan đen giup Nam Viet chong lai bon ma ong goi la "nhung ke noi loan Man Viet". Han Vu Đe khen Trieu Mat la mot chu hau trung thanh va phai Đai hanh Vuong Khoi, mot vien chuc cai tri nguoi dan toc thieu so, va Đai tu nong Han An Quoc chi huy quan đoi, ra lenh chia quan thanh 2 đao tan cong Man Viet tu hai huong, mot tu Du Chuong, huong khac la tu Coi Ke (nay thuoc Thieu Hung). Nhung truoc khi quan Han hanh quan đen noi thi vua Man Viet la Dinh đa bi em trai la Du Thien am sat, sau đo Du Thien đa nhanh chong đau hang. Han Vu Đe sau đo cu su gia la Nghiem Tro đen Phien Ngung đe đua ban tuyen bo đau hang chinh thuc cua Man Viet cho Trieu Van Đe. Trieu Van Đe bay to long biet on cua minh đen Han Vu Đe cung loi hua rang ong se vao kinh đo trieu kien Han Vu Đe tai Truong An. Va sau đo, tham chi Trieu Van Đe đa phai con trai cua minh la Trieu Anh Te cung đen Truong An voi Nghiem Tro. Truoc đay Trieu Van Đe chua bao gio toi Truong An. Mot can than cua ong đa ra suc khuyen khong nen đi vi so rang Han Vu Đe se tim ra mot vai nguyen nhan đe ngan can ong quay tro ve, đieu đo se dan đen su diet vong cua nuoc Nam Viet. Trieu Van Đe vi vay đa cao benh va khong bao gio đen Truong An. Ngay sau khi Man Viet đau hang quan Han, Vuong Khoi đa phai Đuong Mong, huyen lenh Phien Duong, đen đe đua tin Man Viet đau hang cho Trieu Van Đe. Khi o Nam Viet, Đuong Mong đa đuoc gioi thieu an mot loai nuoc cham truyen thong cua Nam Viet đuoc lam tu qua son tra mua tu đat Thuc. Ngac nhien rang đo la mot san vat san co, va Đuong Mong đa đuoc biet rang co mot tuyen đuong tu Thuc (nay la tinh Tu Xuyen) đi đen Da Lang, roi sau đo doc theo song Tang Kha (ngay nay la song Bac Ban chay qua tinh Van Nam va Quy Chau) đi thang đen kinh đo Phien Ngung cua Nam Viet. Ngay sau đo Đuong Mong đa phac thao mot ke hoach trinh len Han Vu Đe đe nghi tap hop 100.000 quan tinh nhue tai Da Lang, sau đo dung thuyen vuot song Tang Kha đe mo cuoc tan cong bat ngo vao Nam Viet. Han Vu Đe đong y voi ke hoach cua Đuong Mong, phong ong lam Lang Trung tuong va cho phep ong dan đau 1000 quan cung nhieu quan luong va xe hang tu hem Ba Phu (ngay nay gan huyen Hop Giang, tinh Tu Xuyen) tien vao Da Lang. Nhieu xe hang mang theo la qua tang cho cac lanh chua phong kien cua Da Lang nhu la qua hoi lo đe ho tuyen bo trung thanh voi nha Han, đieu ma sau đo ho đa lam, va Da Lang tro thanh quan Kien Vi cua nha Han.
Sau hon mot thap ky tri vi, Trieu Van Đe đo benh va qua đoi khoang nam 125 TCN.


 Minh đe hung quoc (125-113 TCN)  Sau khi nghe tin cha đo benh nang, Trieu Anh Te nhan đuoc su chap thuan tu Han Vu Đe quay tro ve Nam Viet. Sau khi Trieu Van Đe bang ha, Trieu Anh Te len ngoi vua Nam Viet, tuc la Trieu Minh Vuong. Truoc khi đuoc phai đen Truong An, Trieu Anh Te đa ket hon voi mot nguoi đan ba Nam Viet va co mot con trai ten la Trieu Kien Đuc. Trong khoang thoi gian Trieu Anh Te song o Truong An, ong lai cuoi mot nguoi đan ba Ham Đan (co le vi que huong cua Trieu Đa cung o vung đo). Ho đa co mot con trai ten la Trieu Hung. Ong đa chu đong xin Han Vu Đe lap nguoi vo Han thanh Vuong hau va Trieu Hung thanh The tu, viec lam nay cuoi cung đa mang đen tham hoa cho Nam Viet. Ong mat khoang nam 113 TCN.


= Hau ky =


 Lu Gia phe Ai Vuong  Trieu Hung len ngoi khi moi 5 tuoi, tuc Trieu Ai Vuong, me la Cu thai hau tham chinh. Han Vu Đe sai su gia An Quoc Thieu Quy, von la nguoi tinh cu cua Cu thai hau, sang thuyet phuc Nam Viet noi phu nha Han. Cu thai hau lai cung Thieu Quy tu thong va muon thuan theo nha Han, nhung Thua tuong nguoi Viet la Lu Gia phan đoi. Nam 112 TCN, Lu Gia đem quan đanh vao cung, giet chet Cu thai hau va Trieu Ai Vuong cung An Quoc Thieu Quy, lap anh cua Trieu Ai Vuong la Trieu Kien Đuc len ngoi, tuc la Trieu Thuat Duong Vuong.


 Diet vong  Nam 111 TCN, Han Vu Đe sai Duong Boc, Lo Bac Đuc đem đai quan sang đanh. Vua Trieu la Thuat Duong Vuong Kien Đuc va Thua tuong Lu Gia lan luot đeu bi bat va bi hai (111 TCN). Dua tren he thong cac đen, mieu, đinh, chua tho Lu Gia, phu nhan va cac tuong linh cua ong rai rac tren khap vung đong bang song Hong o mien Bac Viet Nam, rat co the cuoc khang chien chong nha Tay Han con keo dai đen nam 98 TCN. Sau khi Phien Ngung that thu, Tay Vu Vuong (thu linh đat tu tri Tay Vu voi trung tam la Co Loa) đa noi day chong lai nguy co Bac thuoc lan 1 truoc su xam lang cua nha Tay Han. Ta tuong Hoang Đong (黄同) cua hai quan Giao Chi va Cuu Chan đa giet chet Tay Vu Vuong đang lam loan đe hang Han. Thuong Ngo vuong Trieu Quang cung ho hang voi vua nha Trieu, nghe tin quan Han đen, xin hang, đuoc phong lam Tuy Đao hau; Huyen lenh huyen Yet Duong la Su Đinh (史定) hang Han đuoc phong lam An Đao hau; tuong nha Trieu la Tat Thu (畢取) mang quan ra hang đuoc phong lam Lieu hau ; quan Giam quan Que Lam la Cu Ong (居翁) du 40 van dan 2 quan Giao Chi va Cuu Chan ra hang đuoc phong lam Tuong Thanh hau. Vay la cac xu o Nam Viet đeu xin hang. Nha Trieu diet vong, nuoc Nam Viet cung mat sau 97 nam ton tai, voi 5 đoi vua.


Van hien = Khao co =
Di tich cung vua nha Trieu nam tai thanh pho Quang Chau tren dien tich 15.000 met vuong. Đuoc khai quat nam 1995, di tich nay con chung tich cua cung đien nuoc Nam Viet co. Nam 1996, noi đay đuoc Chinh phu Trung Quoc liet vao danh sach cac Di tich van hoa quoc gia cua Cong hoa nhan dan Trung Hoa.
Nam 1983, lang mo Trieu Van Đe đuoc khai quat o Quang Chau thuoc Quang Đong. Nam 1988, Bao tang Lang mo vua Trieu đuoc xay dung tai khu đat nay, nham trung bay hon 1000 hien vat, trong đo co 500 hien vat bang đong, 240 hien vat bang ngoc va 246 hien vat bang sat. Nam 1996, chinh phu Trung Quoc đua cong trinh nay vao danh sach Khu Di san quoc gia đuoc bao ve.
Mot chiec an khoi vuong bang đong khac chu "胥浦侯印 Tu (Viet) Pho hau an" (An danh cho thu linh huyen Tu Pho) đuoc phat hien o Thanh Hoa thuoc mien bac Viet Nam trong thap nien 1930. An co đuc hinh rua tren lung va đuoc cho la cua vien đien su tuoc Hau o Cuu Chan. Tu Pho la ten tri so quan Cuu Chan thoi nha Trieu nuoc Nam Viet đong o khu vuc lang Rang (xa Thieu Duong, thanh pho Thanh Hoa) hien nay. Do su tuong đong voi nhung chiec an đuoc tim thay o lang mo Trieu Van Đe, chiec an đong nay đuoc cong nhan la an chinh thuc cua nuoc Nam Viet. Chiec an hien trung bay o Bao tang Nghe thuat va Lich su Hoang gia Bi, Brussel.
Co nhieu đo tao tac đuoc phat hien tai khu vuc thuoc ve van hoa Đong Son o mien bac Viet Nam. Cac hien vat đuoc chon cat cung thoi voi lang mo Trieu Van Đe. Ngoai lang mo vua Trieu, cac nha khao co con khai quat đuoc mo mot vien quan thuoc hang Huyen lenh o La Bac Loan, huyen Quy (nay la thanh pho Quy Cang), tinh Quang Tay va nhieu mo chi o Quang Chau, Hop Pho đuoc xep vao nien đai đau thoi Tay Han (ngang voi thoi gian ton tai cua Nam Viet). Ban đau, cac nha khao co Trung Quoc xep chung cac mo nay vao van hoa Tay Han, nhung sau đo cang ngay cang co nhieu nha nghien cuu Trung Quoc va quoc te nhan thay su khac biet giua cac di tich nay voi van hoa Tay Han. Do đo, ho dung thuat ngu van hoa Nam Viet hay van hoa Giao Chi đe phan biet van hoa vung nay voi van hoa Tay Han, tuong tu nhu nhung nen van hoa cac vung Ba, Thuc, Đien o Tu Xuyen, Van Nam cung khac van hoa Trung Nguyen cua Tay Han đuong thoi. Nen tang cua van hoa Nam Viet la van hoa đong thau Bach Viet noi chung, trong đo yeu to Đong Son kha đam net


Hanh chinh Sau khi binh đinh đuoc Nam Viet, Han Vu Đe gom thau lanh đia voi đao Hai Nam va vung đat phia Nam day Hoanh Son, lap ra bo Giao Chi, roi lai phan thanh 6 quan (ca bo Giao Chi moi gom 9 quan). Ho Trieu đuoc chuyen hoa dan thanh ton hieu cua cac thu linh mien ban đao Trung An, voi cac bien am nhu: Zhao, Chao, Chau...
Hon 650 nam sau, Ly Bi đanh đuoi quan Luong lap ra nuoc Van Xuan nam 544, cung xung la Nam Viet đe ma su quen goi la Ly Nam Đe. Lai hon 10 the ky sau, tuong nha Đuong la Luu Nghiem cung nhan luc Trung Nguyen loan lac, chiem cu vung Luong Quang lap ra nuoc Đai Viet nam 917, roi sang nam 918 đoi ten thanh Nam Han; Phien Ngung cung đuoc ho Luu chon lam kinh đo. Phan đat Au Lac cu khi đo do ho Khuc nguoi Viet cai tri, Nam Han chi chiem đuoc trong thoi gian ngan.
Nam 1804 (1915 nam sau khi Nam Viet mat), sau khi diet nha Tay Son, vua Gia Long sai su sang thinh cau nha Thanh thua nhan quoc hieu moi la Nam Viet, nhung vua Gia Khanh cho rang nuoc Nam Viet cu cua nha Trieu bao gom ca Luong Quang cua Trung Quoc nen đao 2 chu thanh Viet Nam đe tranh nham lan.


Dan cu Theo Tien Han thu (quyen 65), Đia ly chi cua Ban Co thi so dan giai đoan cuoi cua nuoc Nam Viet (tuong ung voi lanh tho 6 quan Nam Hai, Uat Lam, Thuong Ngo, Hop Pho, Giao Chi, Cuu Chan thoi Han thuoc) nhu sau:

Quan Nam Hai co 6 huyen, 19.613 ho, 94.253 nguoi.
Quan Uat Lam co 12 huyen, 12.415 ho, 71.162 nguoi.
Quan Thuong Ngo co 10 huyen, 24.379 ho, 146.160 nguoi.
Quan Hop Pho co 5 huyen, 15.398 ho, 78.980 nguoi.
Quan Giao Chi co 10 huyen, 92.379 ho, 746.237 nguoi.
Quan Cuu Chan co 7 huyen, 35.743 ho, 166.013 nguoi.
Đa so cu dan Nam Viet la nguoi Bach Viet cu cung khoang 100 ngan nguoi Han di cu tu phia Bac, nhom nay nam giu hau het chuc vu chu chot trong chinh the Nam Viet. Ho bao gom con chau cua cac thuong gia, binh si Tan đuoc gui xuong chinh phuc phia nam voi nhung thanh nu phuc vu nhu cau tinh duc trong quan luc, cac lai thuoc va ca toi pham nha Tan bi luu đay.
Cu dan Nam Viet sinh song chu yeu o phia bac, phia đong va trung tam Quang Đong, mot nhom nho sinh song o phia đong Quang Tay.
Nguoi Au Viet sinh song tai khu vuc phia tay Quang Đong, ho tap trung chu yeu doc luu vuc cac con song nhu Tam Giang, Tay Giang va khu vuc phia nam song Que Giang. Nhung con chau cua Dich Hu Tong, thu linh Au Viet bi quan Tan giet van nam giu vai tro la thu linh cua cac thi toc Au Viet. Đen khi Nam Viet bi Han diet, khu vuc quan Que Lam đa co khoang vai tram ngan nguoi Au Viet sinh song. Cac thi toc Lac Viet sinh song o khu vuc ngay nay la nam Quang Tay va bac Viet Nam, ban đao Loi Chau (Quang Đong) va vung tay nam Quy Chau. Ho tap trung tai cac luu vuc Ta Giang va Huu Giang Quang Tay, đong bang song Hong o bac Viet Nam, va luu vuc song Ban o Quy Chau.
Peter Bellwood đe xuat rang cac dan toc Viet Nam la hau due cua nguoi Viet co sinh song tai phia bac Viet Nam va phia tay Quang Đong.
Nam Viet van thuc hien phan lon cac chinh sach tu thoi Tan đoi voi su tiep xuc cua nguoi ban xu voi nguoi Han di cu. Trieu Đa chu chuong đay manh chinh sach giao hoa hai nen van hoa voi nhau. Sau khi chiem đuoc Au Lac, Trieu Đa chi dung 2 quan Su cai quan 2 quan Giao Chi va Cuu Chan, va cho duy tri che đo Lac tuong cha truyen con noi, to chuc vung (bo hay bo lac) cua nguoi ban đia van chua bi xoa bo. O quan Que Lam, nha Trieu đat mot vien quan Giam đe trong coi. Su cu ghi nhan vi quan Giam cuoi cung cua quan Que Lam la Cu Ong. Tuy nhien, nguoi Han nam giu hau het cac chuc vu trong chinh quyen, su ap đao nay dien ra ngay sau khi quan Tan chinh phuc phia nam. Trai qua thoi gian, nguoi Viet bat đau tham gia nhieu hon vao chinh quyen. Lu Gia thua tuong cuoi cung cua Nam Viet la mot nguoi ban đia, va hon 70 ho hang than thich cua ong ta đa lam quan voi cac cap bac khac nhau trong chinh quyen cua Nam Viet. Tai nhung khu vuc dan cu ma trieu đinh goi la "phuc tap", cac thu linh nguoi ban đia thuong đuoc trao cho quyen tu tri lon. Duoi quyen cai tri cua minh, Trieu Đa đa thuc đay nguoi Han di cu vao bien gioi Nam Viet. Hon nhan giua nguoi Han va nguoi ban đia ngay cang tro nen pho bien trong suot thoi gian ton tai cua Nam Viet, tham chi xay ra trong hoang toc ho Trieu. Nhieu cuoc hon nhan giua hoang toc ho Trieu va gia đinh cua Lu Gia đa đuoc su sach ghi chep. Trieu Kien Đuc vi vua cuoi cung cua Nam Viet la con trai cua vi vua truoc Trieu Minh Vuong voi vo nguoi ban đia.
Vao giai đoan Chien Quoc, vung Linh Nam la vung san xuat lua gao, tuy nhien nong cu san xuat nong nghiep hau het la đa hoac bang đong, trong khi vung đong bang phia Bac đa su dung pho bien cac nong cu bang sat. Trong cuoc chinh phat cua nha Tan o vung Linh Nam, cung voi dan di cu o cac vung đong bang đa mang theo cac cong cu bang sat, va nhieu ki thuat moi ve san xuat nong nghiep đa đem lai su cai thien ve trinh đo san xuat nong nghiep cho vung Linh Nam.


Ngon ngu Tieng Han co la ngon ngu chinh thong trong chinh quyen Nam Viet, đa so dan chung noi tieng ban đia(Tieng Viet co) - thu ngon ngu ngay nay khong con va đuoc xem la nguon goc cua tieng Choang va tieng Thai hien nay. To chuc trieu đinh Nam Viet con mang nang mau sac thu linh bo lac ban đia. Su hoa tron cua ho Trieu voi nguoi Bach Viet đuoc xem la nhan to tao nen toc Trieu lon manh con pho bien trong cac cong đong nguoi Choang, nguoi Tay, nguoi Nung o Trung Hoa va Cao Bang, Ha Giang, Bac Kan, Lang Son... o Viet Nam. Cuoc chinh phuc cua nguoi Hoa đuoc xem la tac nhan truyen ba chu viet Han toi khu vuc nay. Nhieu di tich hien vat trong lang mo Trieu Van Đe tai Quang Chau co su hien dien cua chu viet. Tuy nhien, van tu Han o Nam Viet van kem phat trien, qua ket qua khao co cho thay nhung minh van chu Han đuoc khac rat xau va mac nhieu loi chinh ta tren đo ngu dung cho vua va cac phu nhan,thay vao đo thi chu viet Viet co ban đia(Chu Nong noc)co le pho bien hon du co le no chi mang tinh tuong trung hon la chu.


Tren phuong tien truyen thong đai chung = Phim truyen hinh =
Duoi đay la danh sach cac bo phim truyen hinh noi ve/co đe cap đen nuoc Nam Viet:

Nam Viet Vuong (2007) -  Trung Quoc
Linh Chau (2011) -  Trung Quoc
Đai Phong Ca (2011) -  Trung Quoc


Xem them Chu thich Tham khao Đai Viet su ky toan thu
Kham đinh Viet su Thong giam Cuong muc, Ky nha Trieu Luu tru ngay 23 thang 11 nam 2005 tai Wayback Machine
Tran Trong Kim (2010), Viet Nam su luoc, Nha xuat ban Thoi đai
Phan Huy Le, Tran Quoc Vuong, Ha Van Tan, Luong Ninh (1991), Lich su Viet Nam, tap 1, Nha xuat ban Đai hoc va Giao duc Chuyen nghiep
Đao Duy Anh (2005), Lich su co đai Viet Nam, Nha xuat ban Van hoa thong tin
Nguyen Viet (2010), Ha Noi thoi tien Thang Long, Nha xuat ban Ha Noi
Su ky Tu Ma Thien, quyen 113, muc Nam Viet liet truyen
Ban Co, Han thu, quyen 95, muc Tay Nam Di, Luong Viet, Trieu Tien truyen
Nam Viet tai Tu đien bach khoa Viet Nam
Nam Viet (ancient kingdom, Asia) tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)
Nuoc Nam Viet va cac đoi vua Trieu


Lien ket ngoai Du an van ban tieng trung《史記·南越列傳》