Thuy Trang (14 thang 12 nam 1973 – 3 thang 9 nam 2001) la mot nu dien vien nguoi My goc Viet đuoc biet đen voi vai Trini Kwan, Yellow Ranger đau tien trong dan dien vien ban đau cua loat phim truyen hinh Mighty Morphin Power Rangers.
Cha cua Thuy Trang la mot si quan Luc quan Viet Nam Cong hoa đa roi khoi đat nuoc, bo lai gia đinh sau su kien 30 thang 4 nam 1975. Khi co len nam, Trang cung me va cac anh em len con tau cho hang đen Hong Kong, bat đau mot hanh trinh kho khan va thoi gian nay Trang bi đo benh. Ca gia đinh co cuoi cung đa đoan tu voi cha minh tai Hoa Ky vao nam 1980 va đinh cu o California. Co quyet đinh đang ky theo hoc Đai hoc California, Irvine đe tro thanh ky su dan dung, nhung sau đo lai chuyen huong tap trung vao su nghiep dien xuat khi đuoc mot nguoi chieu mo tai nang phat hien.
Thuy Trang đa đuoc chon vao nhan vat Trini Kwan trong Mighty Morphin Power Rangers, vai dien lon đau tien cua co, sau khi trai qua mot qua trinh thu vai cung voi khoang 500 nu dien vien. Giong nhu cac thanh vien khac trong dan dien vien, Trang chu yeu the hien nhan vat cua minh o nhung canh khi co khong mac đong phuc Power Rangers; cac canh chien đau trong trang phuc la canh quay đuoc lay tu bo phim truyen hinh dai tap goc cua Nhat Ban Super Sentai, voi giong noi cua Trang long tieng cho nhung pha hanh đong. Thuy đa xuat hien trong 80 tap cua bo phim, bao gom toan bo mua mot va hai muoi tap đau tien cua mua hai. Co cung tu minh thuc hien nhieu đong tac nguy hiem tren truong quay va đa bi thuong.
Thuy Trang chinh thuc roi Mighty Morphin Power Rangers vao giua mua thu hai cung hai dien vien khac la Austin St. John va Walter Emanuel Jones do tranh chap ve van đe hop đong va thanh toan; nhan vat co thu vai sau đo đuoc thay the boi Karan Ashley tu 1994. Hau loat phim, co xuat hien voi vai nho cua Spy Hard (1996) va đong mot trong nhung nhan vat phan dien chinh bo phim The Crow: City of Angels phat hanh cung nam. Trang cung len ke hoach dien xuat cung St. John va Jones tai mot so du an đien anh, nhung cuoi cung khong co tac pham nao đuoc thuc hien. Đen nam 2001, Thuy Trang qua đoi trong mot vu tai nan xe hoi o tuoi 27.


Đau đoi Thuy Trang sinh ngay 14 thang 12 nam 1973 tai Sai Gon, mien Nam Viet Nam, co cha la Ky Trang con me la Be Trang. Co cung co hai anh trai va mot em gai. Cha co, mot si quan Luc quan Viet Nam Cong hoa, đa đuoc giao nhiem vu bao ve Sai Gon truoc cuoc tan cong cua Quan đoi nhan dan Viet Nam. Sau su kien 30 thang 4 nam 1975, ong buoc phai roi xa gia đinh, chay tron khoi đat nuoc va di cu sang Hoa Ky. Trang va gia đinh co đa song trong mot trai tam giam khi cha co đe đon len chinh phu Hoa Ky đe xin ti nan chinh tri cho gia đinh minh. Ho sau đo roi khoi Sai Gon khi Trang đuoc hai tuoi.
Nam 1979, co va gia đinh bi mat len con tau cho hang đen Hong Kong, bat đau cuoc hanh trinh gian nan va phai o cung nhieu nguoi trong mot khong gian chat choi, thieu thuc an va nuoc uong. Chuyen đi keo dai khoang tam hoac chin thang va it nhat đa co bon nguoi chet. Thuy Trang bi đo benh vi khong đuoc an trong mot thoi gian dai va me co phai co gang nhoi thuc an xuong co hong co trong khi co bat tinh đe giu cho Trang song. Tham chi, co luc nhung hanh khach khac tren tau tuong rang co đa chet va muon nem xac ra ngoai đe chua them cho cho nhung nguoi khac lanh nan, nhung me co đa kip thoi ngan can ho. Gia đinh Trang cuoi cung cung đuoc đoan tu o Hoa Ky vao nam 1980 va đinh cu tai thanh pho Fountain Valley, California.

Trang khong noi đuoc tieng Anh khi moi đen Hoa Ky va phai hoc lai tu đau. Thoi gian nay co cung bat đau hoc vo Thieu Lam va đa co đai đen. Trang tam su ve viec hoc mon vo nay nhu sau:Mon vo nay thuc su tot boi vi no tao nen rat nhieu chi khi va lam cho con nguoi toi tro nen manh me hon, đac biet la sau tat ca nhung gi toi đa trai qua đe đen đuoc My. No chi day cho toi rat nhieu ve toi la ai va toi la cai gi, cung nhu ve su ton trong, ky luat, su kien nhan, su kien tri va suc ben.Cha cua Thuy Trang qua đoi vao nam 1992 khi co len 18 tuoi. Thoi gian nay Trang cung vua tot nghiep Truong trung hoc Phineas Banning thuoc khu dan cu Wilmington o Los Angeles va nhap hoc tai Đai hoc California, Irvine (UCI) đe tro thanh mot ky su dan dung, giong voi cha co va cac anh chi em cua co. Trang co so thich choi quan vot, chay bo va đoc tieu thuyet lang man. Co con nuoi mot con cho ten la Nia. Trang chuyen huong sang dien xuat sau khi co vo tinh bat gap nguoi chieu mo tai nang trong luc đang đi choi voi ban be. Thuy Trang đa đuoc gioi thieu tham gia lop dien xuat cua UCI vao nam 1992 va đuoc chon lam dien vien trong mot quang cao cho Giao hoi Khoa luan giao mac du ban than co la Phat tu. La thanh vien đau tien trong gia đinh theo đuoi nghiep dien, Thuy Trang cho biet co van co y đinh hoan thanh viec hoc cua minh sau nay mac du đa buoc vao con đuong dien xuat.


Su nghiep = Power Rangers =
Thuy Trang đa co đuoc vai dien lon đau tien cua co vao nam 1993 khi hoa than thanh nhan vat Yellow Ranger Trini Kwan trong loat phim truyen hinh Mighty Morphin Power Rangers. Quan ly cua Trang đa sap xep cho co tham gia vao cac buoi thu vai cung voi khoang 500 nu dien vien ung tuyen đen tu nhung chung toc khac nhau. Đao dien Katy Wallin cho biet ngay co thu vai "Thuy Trang rat lo lang đen muc gan nhu khong the hoan thanh lan thu vai cuoi cung". Thuy Trang đa đong cap voi Jason David Frank, giang vien MMA va dien vien ma sau nay vao vai Green Ranger Tommy Oliver trong buoi thu vai. Buoi tuyen vai đuoc to chuc tai khu vuc nam truoc mot phong khoang 20 giam đoc đieu hanh va moi dien vien đuoc yeu cau luyen thoai cung nhu gioi thieu cac ky nang ve mat hinh the cua ho. Khi đen luot, Wallin, cung la mot giam khao, đa bao Trang thuc hien hanh đong chay vao phong la het, nhay len ban giam khao va thuc hien mot the karate. Co lam đung nhu nhung loi đao dien noi va sau đo lang le buoc ra khoi ban, hoan thanh phan thoai cua minh roi đi khoi phong. Sau man trinh dien, Wallin nhan xet ve Trang rang: "Toi yeu co ay va rat nguong mo voi su dung cam cua co đe tro thanh Yellow Ranger". So luong nhung ung cu vien đa thu hep xuong con 10 dien vien, sau đo la nam, roi ba, truoc khi Thuy Trang đuoc chon lam dien vien cuoi cung.

Vai dien nay ban đau do nu dien vien Audri Dubois đam nhan trong tap phim thi điem truoc luc Thuy Trang đuoc tuyen vao. Sau khi co đuoc vai dien, Trang đa chuyen đen Los Angeles đe lam quen voi đoan phim va nhan thay đay la mot su thay đoi lon voi co. Thuy Trang mo ta nhan vat do co vao vai la nguoi "nhanh tri va co mot tam hon em diu", co cung cam thay nhan vat cua minh truyen cam hung cho nhung khan gia mong muon co mot sieu anh hung nguoi chau A: "nguoi chau A khong đuoc khac hoa ro net tren cac phuong tien truyen thong phuong Tay va ho co kha it vai tro ngoai tru nhung khuon mau danh cho ho nhu la dan giang ho, gai điem, nhung thu nhu vay. Đa co rat nhieu nguoi chau A lon tuoi noi voi toi rang toi đa lam mot viec giup cho cong đong nguoi A chau".
Trang va cac ban dien khac chi xuat hien o nhung canh khi ho khong mac trang phuc chien đau cua Power Rangers; nhung canh đanh nhau trong bo đo chien đau đuoc lay tu ban goc cua loat phim la Super Sentai. Trong ban phim nay, nhan vat Yellow Ranger co gioi tinh nam, nhung cac nha san xuat nguoi My lai muon co them phu nu trong chuong trinh va do đo ho đa đoi gioi tinh nhan vat thanh nu va o canh đanh nhau thi se long giong cua Trang vao thay cho nam dien vien nguoi Nhat kia. Đieu nay ly giai tai sao trang phuc cua nhan vat Yellow Ranger lai khong co chiec vay giong Pink Ranger ca o trong ban phim My va Nhat. Viec quyet đinh đua Thuy Trang, von la mot dien vien nguoi My goc A, vao trong vai dien Yellow Ranger (mau vang) đa nhan phai chi trich va tro thanh chu đe cua nhung loi bong đua vi mau vang bi cho la mot cach noi khay voi mau da dan toc. Nha san xuat sau đo đa noi rang khong co su lien he nao giua chung toc voi mau bo trang phuc cua cac nhan vat.
Thuy Trang xuat hien trong 80 tap cua loat phim, bao gom toan bo mua mot va mot phan cua mua hai. Trang đa tu minh thuc hien nhieu canh quay nguy hiem tren phim truong. Suot thoi gian gop mat tac pham, co luon chay bo va luyen tap đe giu dang va đuoc đao tao boi cac chuyen gia vo thuat trong đoan phim, co ca Jason David Frank. Moi cham ngo vao nghe dien xuat, Trang cho biet co đa hoc đuoc nhieu đieu trong thoi gian tham gia bo phim: "Toi nhan ra rang dien xuat đeu tap trung vao su trung thanh va chan that trong tung khoanh khac. Boi chiec may quay co the nhin thay tat ca moi thu rat ky cang nen neu ban trung thanh va thanh thuc, nguoi xem đeu se nhan ra". Co tin rang chuong trinh gui mot thong điep tich cuc đen tre em, đac biet la ve tinh than đong đoi va su tu tin. Trang đa tro thanh ban than voi ban dien Amy Jo Johnson va ca hai thuong ngu chung tai nha cua nhau. Hai nguoi đa o cung nhau trong trang thai hoang so khi tran đong đat tai Northridge nam 1994 xay ra, nhung ho van buoc phai đen studio đe lam viec; du vay, đa khong co canh phim nao đuoc thuc hien vi đoan phim khong đen đe quay phim ngay hom đo. Thuy Trang tung nhieu lan bi thuong tren truong quay va thuong xuyen đuoc diu đi trong qua trinh ghi hinh phim vi nhung ton thuong nay. Jason David Frank giai thich cho viec Trang bi thuong rang: "Co ay đa đat het cong suc cua minh vao trong cac canh phim nen đoi khi su co se xay ra".
Trang đa roi Power Rangers vao giua mua thu hai cung voi hai đong nghiep khac la nam dien vien Austin St. John va Walter Emanuel Jones do tranh chap ve van đe hop đong va thanh toan. Cac dien vien nhan đuoc mot so tien thu lao khong qua cong đoan khoang 60.000 USD moi nam ma khong co bat ky khoan tien them nao cho viec buon ban cac mon hang lien quan đen phim, đuoc uoc tinh voi tri gia khoang 1 ty USD. Nguoi đai dien cho Trang, St. John, va Jones, Ingrid Wang, sau đo đa yeu cau mot so tien thu lao lon hon va su cong nhan tu cong đoan. Amy Jo Johnson sau nay bay to su hoi tiec vi co va cac dien vien khac đa khong lien minh voi ba dien vien tren đe yeu cau tien luong va su cong nhan, cung nhu tu hoi neu tat ca moi nguoi đeu đung len cung nhau thi co the se đua đen mot ket cuc khac. Trong loat phim, viec nhung dien vien cu roi đi đuoc giai thich boi cac nhan vat khac rang ho đa đuoc chon đe lam su gia cua su kien quoc te "Hoi nghi Hoa binh" to chuc o Thuy Si. Trang, St. John, va Jones sau đo đua ra mot tuyen bo chung cho su roi đi cua ho rang:

"Opposites Attract", tap phim thu 20 cua mua hai, la tap cuoi cung trong loat phim Trang tham gia. Nhan vat cua co van xuat hien trong cac tap tu 21 đen 28, nhung chi o nhung canh khi mac bo trang phuc va khong đuoc khac hoa boi nu dien vien. Tap phim "The Power Transfer" đa chung kien su ra đi cua nhan vat do Thuy Trang vao vai khi quyen luc Red, Black va Yellow Ranger đuoc chuyen sang cac nhan vat moi thong qua viec su dung mot vat the gia tuong la Thanh kiem anh sang (Sword of Light). Cac đoan phim đuoc luu tru va bi loai khoi ban cat cuoi cung cua St. John, Jones va Trang đa đuoc su dung vao nhung tap phim nay. Mot nhan vat moi sau đo đuoc thay the cho Trang la Yellow Ranger Aisha Campbell va the hien boi Karan Ashley, dien vien đuoc chon sau mot qua trinh tuyen vai voi hon 4000 dien vien tu nam thanh pho đe vao vai cho ba vai dien con trong nay. Jackie Marchand, nha van va nha san xuat chuong trinh, noi ve su roi đi cua ba dien vien la "mot su thay đoi kho khan, va no đa gay ra khong khi cang thang cho đoan phim". Margaret Loesch, chu tich cua Fox Children's Network, cung đua ra mot tuyen bo ve viec nay: "Chung toi se luon luon coi ho nhu la mot phan cua gia đinh Power Rangers". Trang đa noi ve su ra đi cua co trong loat phim: "Tac pham rat tuyet voi, no cho toi rat nhieu kinh nghiem nhung đa đen luc toi phai buoc tiep va tap trung vao cac bo phim đien anh cung nhu đau tu nghiem tuc hon vao su nghiep cua mot nu dien vien".


= Hau Power Rangers =
Vao ngay 4 thang 1 nam 1995, Trang cung cac ban dien trong Power Rangers la St. John va Jones đa to chuc mot buoi hoi thao chu đe vo thuat tai Đien Capitol Hoa Ky o Washington, D.C, tai đay ho huong dan nhung ky thuat co ban ve vo thuat cho Newt Gingrich va mot so thanh vien khac cua Ha vien Hoa Ky thuoc Quoc hoi Hoa Ky khoa 104. Trang va St. John cung đuoc phong van trong The Encyclopedia of Martial Arts, mot bo phim tai lieu nam 1995 kham pha lich su vo thuat A Đong va vai tro cua chung đoi voi nen phim anh Hollywood. Trang đa xuat hien nhu la khach moi trong cac video vo thuat do St. John va Jones thuc hien. Ca ba nguoi cung len ke hoach hop tac cho mot buoi bieu dien truc tiep tren san khau va đau truong. Co đa đuoc moi tham du Hoi cho Tet Little Saigon, mot su kien ton vinh van hoa Viet Nam to chuc o Westminster, California vao ngay 4 thang 2 nam 1995. Tai hoi cho, co noi ve quang thoi gian khi con đong Power Rangers, cac khia canh khac trong su nghiep va nhung trai nghiem cua ban than khi co gang lan san sang linh vuc đien anh va truyen hinh voi tu cach la mot dien vien nguoi My goc A.
Vai dien đien anh đau tien cua Trang la tho lam mong trong bo phim Spy Hard ra mat nam 1996. Tuy nhien co đa bi ghi danh nham vao vai nhan vien đam bop trong phim, von do nu dien vien Tara Leon đam nhan va Leon cung bi ghi danh nham sang thanh tho lam mong. Cung nam nay, Trang tiep tuc đong vai phan dien chinh Kali trong tac pham The Crow: City of Angels. Truoc đo co tung khong đuoc chon vao vai nay va phai đen ngay truoc khi bo phim khoi quay thi moi co đuoc vai dien. Nhan vat co hoa than la thanh vien mot bang đang do trum ma tuy khet tieng Judah Earl cam đau, cung la ke đa giet chet nhan vat chinh trong phim la tho may Ashe Corven va đua con trai tam tuoi cua anh sau khi ho chung kien tay sai Judah sat hai mot đong bon buon ban ma tuy. Nhan vat cua Trang bi giet boi Corven sau khi hoi sinh lai trong mot canh đanh nhau. Dougal Macdonald, cay but cua to The Canberra Times, đong thoi la nguoi chi trich bo phim, mo ta Trang "ac đoc mot cach ngot ngao". Cung co nhung đanh gia khac tieu cuc hon ve man trinh dien cua Trang: nha van John Wirt cua The Advocate đa goi co la "mot su that bai", trong khi Jon Bowman tu The Santa Fe New Mexico thi cho rang "su gieu cot la đac điem ro ret nhat o co".
Co đa vao vai khach moi Trini Kwan trong ban phim đau cua Turbo: A Power Rangers Movie (1997), nhung canh co mat Kwan sau đo lai bi loai khoi ban cat cuoi cung. Thuy Trang tung len ke hoach tham gia dien xuat trong mot so bo phim vao giua nhung nam 1990 cung voi St. John va Jones, bao gom Cyberstrike, Act of Courage va Children of Merlin. Du vay, khong co bo phim nao trong so ba tac pham tren đuoc thuc hien. Ngoai ra, Trang cung du kien se xuat hien trong mot chuong trinh truyen hinh mang ten The Adventures of Tracie Z, nhung đieu nay khong bao gio tro thanh hien thuc mac du mot tap thi điem ro rang đa đuoc quay.


Qua đoi Vao ngay 3 thang 9 nam 2001, Trang đi du lich cung ban cua co, dien vien kiem nguoi mau Angela Rockwood, cung la nguoi ma Trang se lam phu dau trong hon le sap toi cua Rockwood voi Dustin Nguyen. Ho la nhung hanh khach tren mot chiec xe hoi đi Xa lo Lien tieu bang 5 giua San Jose va Los Angeles, chiec xe tro ve vao ban đem sau khi moi nguoi đen tham phu dau chinh cua Rockwood o San Jose trong mot ngay cuoi tuan Le Lao đong. Nguoi lai xe, la mot phu dau khac ten Steffiana de la Cruz, đa vap phai mot so vien soi nho trong mot cai ranh ben đuong va lam xe mat kiem soat. Chiec xe bi ngoat manh tay lai sang ben đuong truoc khi tong phai mat đa ben le đuong, sau đo lat nam vong roi tong vao rao chan giao thong va lao thang qua ve đuong xuong mot mat đa khac. Rockwood bi vang ra khoi xe o khoang cach 35 feet va song sot, nhung tuy song co thi gap chan thuong va bi cat bo, khien co tro thanh nguoi liet tu chi. Nguoi lai xe cung song sot sau vu tai nan. Trang đa bi noi thuong; sau khi nhan vien y te luon mot ong noi khi quan vao co hong cua co, mau bat đau phun ra do xuat huyet ben trong. Mot chiec truc thang sau đo đuoc đieu đen đe cho co đen benh vien, nhung nu dien vien đa qua đoi tren đuong đi.
Thi hai cua Trang đuoc hoa tang mot tuan sau đo vao ngay 10 thang 9 va tro cot cua co đuoc rai hoac chon cat tai Cong vien tuong niem Rose Hills o Whittier, California, mac du bia mo co khong đuoc lap. Cac ban dien trong Power Rangers gom Amy Jo Johnson va David Yost đa đen tham du le tang va le tuong niem nu dien vien. Ban dien Jason David Frank thi khong the tham du vi anh trai anh cung vua moi mat, nhung anh van gui loi chia buon đen gia đinh Trang. Walter Emanuel Jones đa noi ve Trang rang: "Toi rat đau long khi mat đi Trang. Co con qua tre va con rat nhieu đieu đe chia se voi the gioi.Nang luong cua Trang la đieu thu hut su chu y cua ban, va nu cuoi cua co se khien trai tim ban cam thay an toan". Johnson cung noi: "Toi se luon nho ve tinh cach manh me, can truong cua co ay. Thuy giong nhu mot ngon đen sang. That kho đe tin vao su that rang Thuy Trang đa ra đi mai mai". Mot tap phim trong Power Rangers Time Force, "Circuit Unsure", sau đo đa danh phan thoi luong o cuoi tap đe tuong nho đen Trang.


= Di san =
Vao thang 9 nam 2016, mot bo phan nguoi ham mo cam thay bi xuc pham boi cac ap phich tiep thi cho bo phim Power Rangers moi, ma ho cho la mot su thieu ton trong đoi voi dien vien đa khuat Thuy Trang. Ap phich cho thay hinh anh cua Trini Kwan (do nu ca si Becky G thu vai) đang đung tren mot chiec Zord cua co cung voi dong chu "Driver's Ed not required" ("Khong can hoc lai xe"). Mot so nguoi ham mo phan hoi lai đieu nay tren cac nen tang mang xa hoi Facebook va Twitter, noi rang thong điep gay kho chiu vi Trang đa chet trong mot vu tai nan xe hoi, so nguoi dung khac thi tra loi bang hashtag "#JusticeforThuy". Tai khoan Twitter chinh thuc cua Power Rangers sau đo đa go bo cac bai đang sau nhung loi chi trich, mac du nha phan phoi quoc te cua bo phim, eOne Films, khong xoa chung trong bai đang tuong tu cua minh.
Tai mot phan canh cua phim Nam anh em sieu nhan, nhan vat Trini Kwan mac chiec ao phong co in "1973" tren đo, the hien nam sinh cua Trang nhu mot su tri an đoi voi cuu dien vien chinh. Austin St. John, ban dien cua Trang trong loat phim cu, đa binh luan ve tac pham đien anh moi: "Mot trong nhung vai dien kho nhat đe co the chap nhan đoi voi toi la vai Trini vi Thuy Trang gio đa đi xa. Se rat kho khan cho toi đe thay nguoi khac the vai nay".
Ngay 5 thang 9 nam 2018, cong ty đo choi noi tieng Funko Inc. đa phat hanh mon đo choi hanh đong Tuong lac đau nhan vat Trini so #674 nhan Le ky niem 25 nam cua Mighty Morphin Power Rangers, đuoc thiet ke giong voi Trang.
Nam 2023, Mighty Morphin Power Rangers: Once & Always, mot phan phim đac biet thuc hien nhan ky niem 30 nam loat phim cung ten ra đoi, đa đuoc san xuat đe tuong nho Trang va Jason David Frank. Bo phim đao sau vao di san cua Thuy Trang va tap trung hau qua cai chet cua nhan vat Trini Kwan trong vu tru Mighty Morphin Power Rangers. Vi Frank đa qua đoi khi phan phim đang đuoc san xuat, cac canh quay luu tru va su cong nhan danh cho dien vien nay sau đo cung đuoc them vao.


Tac pham đa tham gia Chu thich = Ghi chu =


= Tham khao =


= Nguon sach =
Willis, John; Monush, Barry (ngay 1 thang 2 nam 2000). Screen World: 1997 Film Annual [The gioi man anh: Phim thuong nien 1997] (bang tieng Anh). Quyen 48. Applause Theatre & Cinema Books. ISBN 1557833206.
Zahed, Ramin; Revenson, Jody (ngay 6 thang 11 nam 2018). Power Rangers: The Ultimate Visual History [Power Rangers: Lich su hinh anh cuoi cung] (bang tieng Anh). Insight Editions. ISBN 978-1683830221.


Lien ket ngoai Thuy Trang tren IMDb 
Thuy Trang Tribute, trang fansite cua Thuy Trang