Phat giao Nam truyen (zh.南傳佛教) hay Phat giao Nam tong, Truyen thong Phat giao Thuong toa bo, la mot thuat ngu hoc thuat đuoc dung đe chi mot trong ba truong phai truyen thong Phat giao lon tren the gioi phan loai theo đia ly. Theo đo, Phat giao Nam truyen dung đe chi truyen thong Phat giao chu yeu đuoc truyen ba tu An Đo theo huong Sri Lanka, lan rong o Đong Nam A va Tay Song Ban Nap (Trung Quoc). Trong khi đo, truyen thong Phat giao Bac truyen cung đuoc truyen ba tu goc An Đo, nhung qua Trung A, pho bien o Trung Quoc, lan rong o khu vuc Đong Bac A va mot phan o Đong Nam A.


Khai quat Phat giao Nam truyen đuoc truyen ba tu An Đo đen Sri Lanka va cac nuoc trong luc đia Đong Nam A, đac biet la Myanmar, Thai Lan, Lao, Campuchia va Nam Bo Viet Nam. Đac điem chung cua he Phat giao Nam truyen la su dung he kinh đien Pali lam tieu chuan trong thuc hanh tu tap. Theo truyen thong Phat giao Nam truyen, kinh van Pali la nhung van ban ghi lai nguyen ven nhung loi giang cua Đuc Phat trong suot cuoc đoi truyen ba giao phap cua minh. Do su suy tan cua Phat giao An Đo, nguon kinh van Pali chu yeu đuoc bao ton o Sri Lanka va đuoc phan phoi lai cho cac vung lanh tho con lai. Tuy ton tai nhung ban dich bang ngon ngu ban đia đe phuc vu cho viec tim hieu giao phap, nhung cac tu si Nam truyen van su dung nguyen ngu Pali trong qua trinh tu tap.
Tuy co nguon goc tap hop tu nhieu bo phai khac nhau, ngay nay, chi con duy nhat he phai Thuong toa bo (Theravada) la đai bieu cho he Phat giao Nam truyen. Theo cac nha nghien cuu, truoc the ky XIII, ca hai nhanh Phat giao Bac truyen lan Nam truyen đeu đa đuoc truyen ba o Đong Nam A. Đieu nay đuoc chung minh boi mot so quan niem cua Đai thua xuat hien pho bien trong Phat giao Đong Nam A (chang han nhu viec tho cung Quan The Am) phan anh su hien dien som cua he tu tuong Đai thua trong truyen thong Phat giao Nam truyen. Su tiep xuc lien tuc giua Đong Nam A va An Đo cung cung cap them nhieu yeu to cua cac truong phai Đai thua va Kim cuong thua, cung nhu cua cac bo phai so ky khac vao Đong Nam A. Chi sau khi Phat giao o An Đo suy tan, voi co so truyen giao tu Sri Lanka, he phai Thuong toa bo tro thanh he phai co anh huong gan nhu tuyet đoi trong truyen thong Phat giao Nam truyen.
Trong lich su, tung co nhieu hoc gia phai Đai thua đa dung thuat ngu Tieu thua (zh. 小乘, sa. hinayana, bo. theg dman) đe chi Phat giao Nam truyen. Trong mot thoi gian dai, thuat ngu nay đa bi hieu sai nhu la mot đinh danh cua Phat giao Nam truyen ma cu the la chi phai Thuong toa bo. Ngay nay, thuat ngu nay đa loi thoi va khong con đuoc su dung nua.
Phat giao Nam truyen tung co anh huong nhat đinh trong lich su Phat giao Trung Quoc, voi bieu hien ro ret nhat qua su ton tai cua he kinh van A-ham Han ngu. Tuy nhien voi su phat trien manh me cua Đai thua o Trung Quoc, anh huong cua Phat giao Nam truyen bi thu hep, chi truyen ba đuoc o Van Nam. Ngay nay, chi con Viet Nam đai dien cho mot truong hop thu vi cua mot quoc gia nam trong vung anh huong giao thoa cua ca hai truong phai Phat giao Bac truyen va Nam truyen.


Xem them Phat giao Bac truyen


Chu thich Tham khao Cantwell & Kawanami. Religions in the Modern World. Woodhead. ISBN 978-0-415-85881-6
Cantwell, Cathy; Kawanami, Hiroko. "Buddhism". In Woodhead, Linda; Partridge, Christopher; Kawanami, Hiroko. Religions in the Modern World. Routledge. ISBN 9780415858809
Lopez Jr., Donald S., Introduction in Buddhism in Practice, Donald S. Lopez Jr., Ed., Princeton University Press, Princeton, NJ, 1995. ISBN 0-691-04441-4
阿含經在线 南北传經藏对读