Nhuong đia Mexico (tieng Anh: Mexican Cession) nam 1848 la mot cai ten lich su tai Hoa Ky đe chi vung đat Tay Nam Hoa Ky ngay nay ma xua kia Mexico đa nhuong lai cho Hoa Ky theo Hiep đinh Guadalupe Hidalgo nam 1848. Vung đat nay khong phai la mot thanh phan cua cac vung đat nam o phia đong song Rio Grande ma Cong hoa Texas tuyen bo chu quyen cho du Nghi quyet Sap Nhap Texas hai nam truoc đo khong co xac đinh ro rang bien gioi phia nam va phia tay cua Texas.


Pham vi cua nhuong đia Đa so khu vuc nay tung la lanh tho Alta California cua Mexico trong khi đo dai đat tay nam nam trong luu vuc Rio Grande tung la mot phan cua Santa Fe de Nuevo Mexico. Phan lon dai đat nay va dan so cua no nam o phia đong Rio Grande bi Cong hoa Texas tuyen bo chu quyen tu nam 1835. Tuy nhien Texas chua bao gio thuc su kiem soat hay tien quan sat đen khu vuc nay trong cuoc vien chinh Texas Santa Fe. Mexico kiem soat lanh tho ma sau nay đuoc biet đen voi ten goi la Nhuong đia Mexico va cho vung đat nay quyen tu tri đang ke. Co mot so cuoc noi day tai đay va co it binh si chinh phu Mexico đuoc phai đen trong thoi ky tu 1821-2 sau khi Mexico gianh đuoc đoc lap khoi Tay Ban Nha cho đen qua nam 1846 khi cac luc luong quan su Hoa Ky kiem soat California va New Mexico sau khi bung no chien tranh Mexico-My. Ranh gioi phia bac vi tuyen 42 Bac đuoc an đinh theo Hiep đinh Adams–Onis đuoc Hoa Ky va Tay Ban Nha ky ket nam 1821 va đuoc Mexico thong qua vao nam 1831. Ranh gioi phia đong cua Nhuong đia Mexico la noi Texas tuyen bo chu quyen tai Rio Grande va keo dai len phia bac tu đau nguon Rio Grande, khong tuong ung voi cac bien gioi lanh tho cua Mexico. Ranh gioi phia nam đuoc an đinh theo Hiep uoc Guadalupe Hidalgo, theo cac đuong bien gioi cua Mexico giua Alta California (ve phia bac) va Baja California va Sonora (ve phia nam).


Chien tranh va hiep đinh Viec nhuong lai vung lanh tho nay tu Mexico la muc tieu chinh cua cuoc chien tranh. Alta California va Santa Fe de Nuevo Mexico bi chiem giu ngay sau khi cuoc chien tranh Mexico-My bung no va cuoc khang cu cuoi cung bi dap tac vao thang 1 nam 1847 nhung Mexico van khong chap nhan mat lanh tho. Vi the trong suot nam 1847 luc luong Hoa Ky xam nhap chinh đia Mexico va chiem giu thu đo Ciudad de Mexico. Tuy nhien khong co chinh phu Mexico nao san long chap nhan viec chuyen nhuong cac lanh tho phia bac cho Hoa Ky. Viec nay đua đen tinh trang bat đinh khong biet ro rang bat cu hiep đinh nao co the giai quyet van đe. Tham chi co mot phong trao đuoc goi ten la "Phong trao toan bo Mexico" đuoc cac đang vien Dan chu mien Đong Hoa Ky đe nghi đe thon tinh hoan toan Mexico nhung bi nguoi mien Nam Hoa Ky phan đoi. Thi du nhu John C. Calhoun, ong chi muon tim them lanh tho cho dan da trang mien Nam va nguoi no le cua ho cho khong muon co them dan so lon cua chinh đia Mexico.
Sau cung Nicholas Trist thuong thuyet Hiep đinh Guadalupe Hidalgo, gan nhu tai phan đinh lai bien gioi giua Mexico va Hoa Ky vao đau nam 1848 sau khi truoc đo tong thong Polk đa tim cach goi ong tu Mexico tro ve vi coi nhu cuoc thuong thuyet that bai. Tuy nhien, Mexico đa khong cong khai nhuong lai bat cu lanh tho nao theo hiep uoc nay ma chi chap nhan tai phan đinh bien gioi. Viec tai phan đinh bien gioi thuc su co hieu luc chuyen giao Alta California va Santa Fe de Nuevo Mexico sang cho Hoa Ky kiem soat. Quan trong khong kem la bien gioi moi cung thua nhan viec Mexico mat Texas. Cung xin nhac lai la phan đat cot loi phia đong cua Texas va vung đat Hoa Ky tuyen bo chu quyen o phia tay đeu khong đuoc Mexico chinh thuc nhin nhan mai cho đen thoi điem nay.
Thuong vien Hoa Ky chap thuan hiep đinh nay, bac bo tu chinh an cua Jefferson Davis đe nghi thon tinh phan lon vung Đong Bac Mexico cung nhu bac bo tu chinh an khac cua Daniel Webster đe nghi khong chiem Alta California va Santa Fe de Nuevo Mexico. Hoa Ky cung tra $15.000.000 đo la ($298.310.309 theo ty gia nam 2005) cho vung đat nay va đong y nhan trach nhiem đoi voi $3,25 trieu tien no phai tra cho cac cong dan Hoa Ky. Trong khi lanh tho nay đuoc xem la do Hoa Ky mua lai nhung so tien $15 trieu đo la bi tru ra tu so no khong lo ma Mexico thieu Hoa Ky vao luc đo.
Nhuong đia Mexico theo nhu đuoc biet (tru phan đat bi Texas tuyen bo chu quyen) co tong dien tich la 525.000 dam vuong Anh (1.400.000 km2), hay 14,9% tong dien tich Hoa Ky hien tai. Neu phan tranh chap o phia tay Texas cung đuoc tinh thi tong dien tich len đen 750.000 dam vuong Anh (1.900.000 km2). Neu toan bo Texas đuoc tinh (vi Mexico chua tung thua nhan mat bat cu phan đat Texas nao) thi tong dien tich bi nhuong lai cho Hoa Ky theo hiep đinh la 915.000 dam vuong Anh (2.400.000 km2).
Tinh het moi lanh tho, ke ca toan bo Texas thi Mexico mat đen 55% lanh tho cua minh đang co truoc nam 1836 trong hiep đinh Guadalupe Hidalgo. Trong khoang thoi gian 15 nam tu nam 1821 (khi Mexico gianh đuoc đoc lap) va Cach mang Texas nam 1836, Nhuong đia Mexico (tru Texas) bao trum khoang 42% quoc gia Mexico. Truoc thoi gian đo, no tung la mot phan cua thuoc đia Tan Tay Ban Nha cua Tay Ban Nha trong khoang 3 the ky. Bat đau vao đau the ky 17, mot loat cac đoan truyen đao va nguoi di cu Tay Ban Nha đa di chuyen vao vung New Mexico, đa so đi theo dong chay cua Rio Grande tu khu vuc El Paso đen Santa Fe.
Tinh đen nam 2012, cac tieu bang California, Nevada, Utah, Arizona va New Mexico co tong dan so la 51.797.185 trong so tong dan toan quoc Hoa Ky la 313.000.000 hay khoang 16,5% dan so Hoa Ky.


Cau đia Gadsden Hoa Ky nhan ro ngay sau đo rang Nhuong đia Mexico đa khong bao gom mot con đuong kha di đe xay dung mot tuyen đuong sat lien luc đia noi voi mot hai cang o mien nam. Đia hinh cua Lanh tho New Mexico gom co đoi nui chi cho phep xay dung cac tuyen đuong sat keo dai tu phia nam duyen hai Thai Binh Duong đi ve huong bac đen Kansas City, St. Louis, hay Chicago. Nguoi mien nam rat trong mong co mot tuyen đuong sat đe di đen duyen hai Thai Binh Duong. Chinh đieu nay đa thuc đay Hoa Ky mua them vung đat tien loi cho viec xay dung tuyen đuong sat o mien nam va ket cuoc la Cau đia Gadsden đuoc Hoa Ky mua cua Mexico vao nam 1853.


Xem them Su mo rong lanh tho cua Hoa Ky
Su tien hoa lanh tho cua Hoa Ky


Tham khao Lien ket ngoai A Continent Divided: The U.S.-Mexico War, Center for Greater Southwestern Studies, the University of Texas at Arlington