Rotoscoping la mot ky thuat hoat hinh ma cac hoa si dien hoat su dung đe ve lai cac canh hinh chuyen đong, khung hinh qua khung hinh, đe tao ra chuyen đong thuc. Ban đau, cac nha lam phim hoat hinh chieu hinh anh phim nguoi đong len mot tam kinh va đo lai hinh anh. Thiet bi trinh chieu nay đuoc goi la mot rotoscope, đuoc phat trien boi hoa si dien hoat nguoi My goc Ba Lan Max Fleischer. Thiet bi nay cuoi cung đa đuoc thay the bang may tinh, nhung qua trinh nay van đuoc goi la rotoscoping.
Trong nganh cong nghiep hieu ung hinh anh, rotoscoping la ky thuat tao thu cong be mat mo cho mot phan tu tren mot tam hinh anh nguoi đong đe no co the đuoc ghep ki thuat so tren mot nen khac. Phong man xanh thuong đuoc su dung cho viec nay, vi no nhanh hon va đoi hoi it cong viec hon, tuy nhien rotoscopy van đuoc su dung cho cac đoi tuong khong o phia truoc man hinh mau xanh luc (hoac mau xanh lam), vi ly do thuc dung hoac kinh phi.


Ky thuat Rotoscoping thuong đuoc su dung nhu mot cong cu cho hieu ung hinh anh trong cac bo phim nguoi đong. Bang cach ve lai mot đoi tuong, nha lam phim tao ra mot hinh bong (đuoc goi la be mat mo) co the đuoc su dung đe trich xuat đoi tuong đo tu mot canh đe su dung tren mot nen khac. Trong khi cac ky thuat phong man xanh lam va xanh luc đa lam cho qua trinh phan lop đoi tuong trong cac canh tro nen de dang hon, rotoscoping van đong mot vai tro lon trong viec tao ra hinh anh hieu ung hinh anh. Rotoscoping trong linh vuc ky thuat so thuong đuoc ho tro boi phan mem theo doi chuyen đong va got vo hanh tay.
Rotoscoping cung đa đuoc su dung đe tao hieu ung hinh anh đac biet (vi du nhu anh sang chang han) đuoc đinh huong boi be mat mo hoac đi net rotoscope. Mot cach su dung co đien cua rotoscoping truyen thong nam trong ba bo phim Star Wars goc, nha san xuat đa su dung no đe tao ra hieu ung lightsaber ruc ro voi be mat mo dua tren que cam do cac dien vien cam tren tay. Đe đat đuoc đieu nay, cac ky thuat vien hieu ung đa ve lai mot đuong tren moi khung bang prop, sau đo phong to tung đuong va them anh sang.


Lich su = Tien nhiem =
Eadweard Muybridge đa co mot so trinh tu nhiep anh hoat nghiem noi tieng đuoc ve tren đia thuy tinh cho may chieu zoopraxiscope ma ong đa su dung trong cac bai giang noi tieng cua minh trong khoang thoi gian tu 1880 đen 1895. Cac đia đau tien đuoc ve tren kinh trong cac đuong vien toi. Cac đia đuoc tao tu giua nam 1892 đen 1894 co nhung phac thao đuoc ve boi Erwin Faber đuoc in bang hinh anh tren đia va sau đo đuoc to mau thu cong, nhung nhung đia nay co le khong bao gio đuoc su dung trong cac bai giang.
Vao nam 1902, cong ty đo choi GEBRUDER Bing va Ernst Plank o Nuremberg đuoc cung cap cuon phim in thach ban nhieu mau cho đo choi cua ho, may chieu anh đong. Cac cuon phim đuoc bat nguon tu cac canh phim nguoi đong.


= Cong viec ban đau va đoc quyen cua Fleisch =
Ky thuat rotoscope đuoc phat minh boi hoa si dien hoat Max Fleischer vao nam 1915, va đuoc su dung trong loat phim hoat hinh Out of the Inkwell đot pha cua ong (1918–1927). No đuoc goi đon gian la "Quy trinh Fleischer" tren cac man hinh danh đe đau tien va ve co ban la đoc quyen cho Fleischer trong vai nam. Nguon phim nguoi đong cho nhan vat, sau nay đuoc goi la Koko the Clown, đuoc thuc hien boi anh trai cua ong (Dave Fleischer) mac trang phuc chu he.
Ban đau đuoc thai nghen nhu mot đoan ngan đe dien hoat, qua trinh rotoscope to ra ton thoi gian do tinh chat chinh xac va ton nhieu cong suc trong viec ve lai. Rotoscoping đat đuoc bang hai phuong phap, chieu phia sau va chieu mat truoc. Trong ca hai truong hop, ket qua co the co đo lech nhe so voi đuong net thuc do su tach biet cua hinh anh chieu va be mat đuoc su dung đe theo doi. Hieu sai ve cac hinh thuc co the lam cho net bi lung lay, va cac ve net roto phai đuoc lam lai tren mot đia hoat hinh, su dung cac ve lai nhu mot đinh huong trong đo tinh nhat quan va tinh vung chac la quan trong.
Fleischer đa ngung phu thuoc vao rotoscope va chuyen sang dong chay chuyen đong vao nam 1924, khi Dick Huemer tro thanh đao dien hoat hinh va mang kinh nghiem hoat hinh cua ong tu nhung nam cua ong tren loat phim Mutt va Jeff. Fleischer tro lai rotoscoping vao nhung nam 1930 vi đa tham khao cac đong tac vu đao phuc tap trong phim hoat hinh Popeye va Betty Boop cua ong. Đang chu y nhat trong so nay la cac đieu nhay bat nguon tu nghe si jazz Cab Calloway trong Minnie the Moocher (1932), Bach Tuyet (1933) va The Old Man of the Mountain (1933). Trong cac vi du nay, ve net roto đuoc su dung nhu mot huong dan ve canh thoi gian va xac đinh đinh vi, trong khi cac nhan vat hoat hinh co ty le khac nhau đuoc ve đe phu hop voi cac vi tri đo.
Cac ung dung rotoscope cuoi cung cua Fleischer la danh cho hoat hinh thuc te cua con nguoi can co cho nhan vat chinh la mot trong so nhung nguoi khac trong Gulliver du ky (1939), va cac nhan vat nguoi trong tac pham cuoi cung cua ong, Mr. Bug Goes to Town (1941). Su dung rotoscoping hieu qua nhat cua ong la trong se-ri phim noir hanh đong đinh huong Superman vao đau nhung nam 1940, noi hanh đong thuc te đa đat đuoc muc đo chua tung co trong phim hoat hinh truyen thong.
Viec su dung đuong đai cua rotoscope va nhung thach thuc von co cua no đa bao gom cac hieu ung sieu thuc trong cac video ca nhac nhu "Accidents Will Happen" cua Elvis Costello (1978), "Routine Day" cua Klaatu (1979), "Take On Me" (1985) cua A-ha, cac canh dien truc tiep trong "Money for nothing" cua Dire Straits (1985), "All I Wanted" (1986) cua Kansas va loat phim hoat hinh Delta State (2004).


= Su dung boi cac hang phim khac =
Ban quyen sang che cua Fleisch đa het han vao nam 1934 va cac nha san xuat khac sau đo co the su dung rotoscoping mot cach tu do. Walt Disney va cac hoa si hoat hinh cua minh đa su dung ky xao trong Bach Tuyet va bay chu lun trong nam 1937.
Leon Schlesinger Productions, nha san xuat phim hoat hinh Looney Tunes va Merrie Melody cho Warner Bros., thinh thoang su dung rotoscoping. Phim hoat hinh MGM nam 1939 "Petunia Natural Park" cua The Captain and the Kids co phien ban rotoscope cua Jackie.
Rotoscoping đuoc su dung rong rai trong bo phim hoat hinh đau tien cua Trung Quoc, Princess Iron Fan (1941), đuoc phat hanh trong đieu kien rat kho khan trong Chien tranh Trung-Nhat lan thu hai va The chien II.
Hau het cac bo phim đuoc san xuat voi no đeu la nhung bo phim chuyen the tu truyen dan gian hay tho, vi du, The Night Before Christmas hay The Tale of the Fisherman and the Fish. Chi trong nhung nam đau thap nien 1960, sau "Khrushchev Thaw", cac nha lam phim hoat hinh moi bat đau kham pha tinh tham my rat khac biet.
Cac nha san xuat Tau ngam vang cua The Beatles đa su dung phuong phap rotoscoping trong phan sau "Lucy in the Sky with Diamonds". Đao dien Martin Scorsese đa su dung phuong phap rotoscoping đe loai bo mot luong lon cocaine treo tren mui cua Neil Young trong bo phim tai lieu rock The Last Waltz cua ong.
Ralph Bakshi đa su dung rotoscoping rong rai cho cac tac pham hoat hinh cua minh la Wizards (1977), The Lord of the Rings (1978), American Pop  (1981), va Fire and Ice (1983). Lan đau tien Bakshi su dung phuong phap rotoscoping vi 20th Century Fox đa tu choi yeu cau tang ngan sach 50.000 đo la đe hoan thanh Wizards; ong dung đen ky thuat rotoscope đe hoan thanh cac canh chien đau.
Rotoscoping cung đuoc su dung trong Tom Waits For No One (1979) mot bo phim ngan đuoc thuc hien boi John Lamb, Heavy Metal  (1981), Chung ta đa hoc đuoc gi, Charlie Brown? (1983) va Đo la Flashbeagle, Charlie Brown (1984); ba trong so cac video am nhac cua A-ha, "Take On Me" (1985), "The Sun Always Shines on T.V." (1985) va "Train of Thought" (1986); The Secret of NIMH cua Don Bluth (1982), An American Tail (1986), Harry and the Henderons, The BFG  (1989), Titan A.E. (2000); va Sita Sings the Blues cua Nina Paley (2008).
Trong nam 1994, Smoking Car Productions đa phat minh ra quy trinh rotoscoping ky thuat so đe phat trien tro choi video phieu luu đuoc đanh gia cao The Last Express. Qua trinh nay đa đuoc trao Bang sang che Hoa Ky so 6.061.462, Quy trinh hoat hinh va hoat hinh ky thuat so. Tro choi đuoc thiet ke boi Jordan Mechner, nguoi đa su dung rotoscoping rong rai trong cac tro choi truoc đo cua minh Karateka va Prince of Persia.
Vao giua nhung nam 1990, Bob Sabiston, mot hoa si dien hoat va nha khoa hoc may tinh ky cuu cua Phong thi nghiem Truyen thong cua Vien Cong nghe Massachusetts (MIT), đa phat trien mot quy trinh "rotoscoping" đuoc ho tro bang may tinh, ma ong đa su dung đe thuc hien bo phim ngan tung đoat giai thuong cua minh "Snack and Drink". Đao dien Richard Linklater sau đo đa thue Sabiston va phan mem Rotoshop đoc quyen cua ong trong cac bo phim dai đay đu Waking Life (2001) va A Scanner Darkly (2006). Linklater đa cap phep cho qua trinh rotoscoping đoc quyen tuong tu cho giao dien cua ca hai bo phim. Linklater la đao dien đau tien su dung ky thuat rotoscoping ky thuat so đe tao ra toan bo phim đien anh. Ngoai ra, mot chien dich quang cao nam 2005 cua Charles Schwab đa su dung ky thuat rotoscoping cua Sabiston cho mot loat quang cao tren truyen hinh, voi khau hieu "Talk to Chuck". The Simpsons đa su dung rotoscope nhu mot tro hai huoc trong tap phim Barthood, voi Lisa mo ta no la "mot thi nghiem cao quy đa that bai".
Trong nam 2013, anime Aku no Hana su dung rotoscoping đe tao ra mot dien mao khac biet rat nhieu so voi tai lieu nguon manga cua no. Nguoi xem chi trich cac cat canh cua chuong trinh khi hoat hoa khuon mat, tai su dung hinh nen va su tu do ma no mang lai voi chu nghia hien thuc. Mac du vay, cac nha phe binh van ca ngoi bo phim va trang web Anime News Network đa trao cho no mot so điem hoan hao cho nhung phan ung ban đau.
Đau nam 2015, mot bo phim hoat hinh co tua đe Hana to Arisu Satsujin Jiken (phim hoat hinh tien truyen cua bo phim nguoi đong nam 2004, Hana to Alice) hoan toan đuoc dien hoat bang rotoscoping, nhung no đuoc đanh gia cao hon so voi The Flowers of Evil khi cac nha phe binh ca ngoi rotoscoping cua no. Nam 2015, Kowabon, mot bo anime kinh di dang ngan su dung rotoscoping, đuoc phat song tren truyen hinh Nhat Ban.
Undone (2019), mot se-ri goc cua Amazon Prime, đa đuoc tao bang ky thuat nay.


Xem them Rotoshop cung đuoc goi la rotoscoping noi suy
Ghi hinh chuyen đong
Danh sach cac tac pham rotoscoped


Chu thich Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Rotoscoping tai Wikimedia Commons
Mo ta ve "Quy trinh hoat hinh va hoat hinh ky thuat so" (Rotoscoping ky thuat so)