Giai bong đa Ngoai hang Bo Đao Nha (tieng Bo Đao Nha: Primeira Liga; phat am tieng Bo Đao Nha: [pɾiˈmɐjɾɐ ˈliɣɐ]; tieng Anh: Premier League), chinh thuc đuoc goi la Liga Portugal Betclic vi ly do tai tro, la hang đau bong đa chuyen nghiep hang đau cua he thong cac giai bong đa o Bo Đao Nha. Ke tu mua giai 2014-15, giai bong đa Ngoai hang Bo Đao Nha đuoc dien ra voi 18 đoi tham du.
Đuoc thanh lap vao nam 1934 voi giai đau thu nghiem ten la Campeonato da Liga da Primeira Divisao (Giai bong đa vo đich hang nhat Bo Đao Nha), giai đuoc chinh thuc hoa vao nam 1938 va đuoc đat ten Campeonato Nacional da Primeira Divisao (Giai bong đa vo đich quoc gia Bo Đao Nha) cho đen nam 1999 thi đuoc đoi ten thanh Primeira Liga (Giai bong đa Ngoai hang Bo Đao Nha) nhu hien nay. Hon 70 đoi đa thi đau o Primeira Liga nhung chi co 5 đoi len ngoi vo đich. Trong so đo, ba đoi "Big Three" – Benfica (38 chuc vo đich), Porto (30) va Sporting CP (21) – đa gianh đuoc tat ca tru hai chuc vo đich Primeira Liga; nhung nguoi chien thang khac la Belenenses (mua 1945–46) va Boavista (mua 2000–01).
Primeira Liga đa nang cao danh tieng cua minh trong nhung nam gan đay, chiem vi tri thu sau trong bang xep hang giai đau quoc gia cua UEFA, tinh đen nam 2021. Giai đa lot vao top 5 lan đau tien vao mua giai 2011–12, vuot qua Ligue 1 cua Phap, mot trong "nam giai đau lon" lich su chau Au, lan đau tien ke tu nam 1990. Primeira Liga cung lot vao vi tri thu 4 the gioi theo bang xep hang nam 2011 cua IFFHS.


Lich su Truoc cai cach bong đa Bo Đao Nha nam 1938, mot giai đau theo vong tron đa đuoc to chuc - Primeira Liga (giai Ngoai hang) va đoi chien thang trong giai đau đo đuoc vinh danh la "nha vo đich Lien đoan". Mac du vay, mot giai vo đich Bo Đao Nha theo the thuc cup loai truc tiep la Giai vo đich Bo Đao Nha đuoc yeu thich va xac đinh nhieu nhat, mac du đoi vo đich giai đau nay khong con đuoc coi la nha vo đich bong đa Bo Đao Nha.
Sau đo, voi cuoc cai cach, mot cuoc thi đau vong tron đuoc thuc hien nhu mot giai đau quan trong nhat trong lich va bat đau xac đinh nha vo đich Bo Đao Nha. Tu nam 1938 đen nam 1999, ten goi Campeonato Nacional da Primeira Divisao (Giai vo đich quoc gia hang nhat) hay đon gian la Primeira Divisao (Giai hang nhat) đa đuoc su dung.
Porto đa gianh chuc vo đich giai đau moi đau tien va bao ve thanh cong danh hieu nay o mua giai tiep theo. Vao mua 1939–40, giai đau đuoc mo rong tu tam len muoi cau lac bo, do cuoc chien hanh chinh giua Porto va Academico do Porto, lien quan đen mot tran đau o Giai vo đich khu vuc ket thuc chi 43 phut sau khi bat đau va sau đo lap lai (FC Porto đa thang) theo quyet đinh cua Porto FA. FPF đa đua ra quyet đinh lam hai long ca hai cau lac bo, mo rong giai vo đich len 10 đoi (mot đoi nua tu Porto FA va mot đoi khac tu Setubal FA) va huy ket qua tran đau lap lai. Voi quyet đinh nay, FC Porto mat chuc vo đich Khu vuc va đung o vi tri thu 3, Leixoes SC tro thanh nha vo đich khu vuc moi, trong khi Academico đung thu 2. Ca 3 đoi đeu đu đieu kien tham du Giai hang nhat 1939–40.
Trong mua giai 1941–42, nguoi ta quyet đinh mo rong giai vo đich tu tam len muoi đoi đe thua nhan cac nha vo đich Braga FA va Algarve FA (cho đen mua giai nay chi co cac đoi hang đau tu Porto, Coimbra, Lisboa va Setubal đuoc thua nhan). Porto lai ket thuc giai vo đich khu vuc o vi tri thu ba, khong đuoc tham du Primeira Liga. Tuy nhien, viec mo rong lan hai (tu 10 len 12) trong cung mua giai đa đuoc quyet đinh, cho phep cau lac bo tham gia.
Sau mua giai 1945–46, he thong vong loai dua tren cac giai vo đich khu vuc đa bi bai bo va ap dung he thong kim tu thap, voi su xuong hang va thang hang giua 3 hang. Cac cau lac bo o Primeira Division, Segunda Division va Terceira Division khong con phai thi đau giai vo đich cap quan trong cung mot mua giai nhu ho đa thi đau ke tu nhung mua giai đau tien cua Liga. Duoi đay la ban ghi đay đu ve so đoi đa thi đau trong moi mua giai trong suot lich su giai đau:

8 cau lac bo: 1934–1939
10 cau lac bo: 1939–1940
8 cau lac bo: 1940–1941
12 cau lac bo: 1941–1942
10 cau lac bo: 1942–1945
12 cau lac bo: 1945–1946
14 cau lac bo: 1946–1971
16 cau lac bo: 1971–1987
20 cau lac bo: 1987–1989
18 cau lac bo: 1989–1990
20 cau lac bo: 1990–1991
18 cau lac bo: 1991–2006
16 cau lac bo: 2006–2014
18 cau lac bo: 2014–nay
Khi Lien đoan bong đa chuyen nghiep Bo Đao Nha nam quyen kiem soat hai giai đau quoc gia vao nam 1999, no đuoc đoi ten thanh "Primeira Liga" (Giai Ngoai hang).


= Big Three =
"Bo Ba Lon" (tieng Bo Đao Nha: Os Tres Grandes) la biet danh cua ba cau lac bo the thao hung manh nhat o Bo Đao Nha. Ngoai tru Belenenses mua giai 1945–46 va Boavista mua giai 2000–01, chi co ba cau lac bo gianh đuoc chuc vo đich Primeira Liga – Benfica (38 lan), Porto (30) va Sporting CP (20). Ba cau lac bo nay thuong chia nhau ba vi tri dan đau (do đo, xuat hien thuong xuyen hon trong cac giai đau cua UEFA) va la nhung cau lac bo duy nhat đa choi trong moi mua giai cua giai đau.
Nhung cau lac bo nay thong tri bong đa Bo Đao Nha va viec nguoi ham mo ung ho bat ky đoi nao trong so nay voi tu cach la "cau lac bo đau tien" đa tro thanh đien hinh, va mot đoi đia phuong co the se đuoc yeu men sau, neu co. "Big Three" co ty le tham du trung binh cao nhat moi mua o Bo Đao Nha, trong khi nhieu đoi khac, thieu su ung ho cua nguoi dan đia phuong, đa phai chiu canh tham du kem. Viec thieu su ho tro cho cac đoi bong đia phuong đuoc coi la mot trong nhung ly do chinh khien Bong đa Bo Đao Nha lot vao danh sach nhung đoi co ty le tham du kem nhat o cac giai vo đich hay nhat cua Bong đa Chau Au, cung voi viec phat song hau het cac tran đau tren truyen hinh. Trong cac mon the thao khac, su canh tranh giua cac cau lac bo lon cung rat đang ke va thuong dan đen tranh cai giua nguoi ham mo va cau thu.
Benfica la cau lac bo co nhieu danh hieu vo đich quoc gia, cup quoc gia va cup lien đoan nhat, cung nhu nhieu danh hieu quoc noi nhat (81) va tong so danh hieu gianh đuoc (83 hoac 84, neu tinh ca Cup Latin), bao gom ca 2 tran lien tiep o giai cup chau Au. Porto la cau lac bo gianh đuoc nhieu Sieu cup Bo Đao Nha va danh hieu quoc te nhat (7). Sporting CP giu vi tri thu 3 khi gianh đuoc nhieu chuc vo đich va cup quoc gia. Benfica la cau lac bo Bo Đao Nha duy nhat đa gianh đuoc hai danh hieu Cup C1/UEFA Champions League lien tiep, lot vao 10 tran chung ket cup chau Au: 7 Cup C1 va 3 Cup UEFA/Europa League, đong thoi la a quan o 2 Cup Lien luc đia. Porto la cau lac bo Bo Đao Nha duy nhat ke tu nam 1987 vo đich bat ky giai đau quoc te nao (khong bao gom UEFA Intertoto Cup), gianh đuoc tong cong hai Cup C1 chau Au/UEFA Champions League, hai Cup UEFA/Europa League, mot Sieu cup chau Au va hai Cup Lien luc đia va ve nhi o European Cup Winner's Cup va ba Sieu cup UEFA. Sporting đa gianh đuoc mot European Cup Winner's Cup va la a quan o mot Cup UEFA. Ngoai "Big Three", Braga đa gianh đuoc UEFA Intertoto Cup gan đay nhat va la a quan o mot UEFA Europa League.
SC Braga đa ve đich o vi tri a quan mot lan, thu ba ba lan va thu tu muoi hai lan trong suot 20 mua giai vua qua, chua lot vao danh sach "Big Three".


= Nha tai tro =
Galp Energia gianh đuoc quyen đat ten cho giai đau vao nam 2002, đa đat ten cho giai la SuperLiga GalpEnergia. Mot thoa thuan keo dai 4 nam voi nha ca cuoc the thao Ao bwin đuoc cong bo vao ngay 18 thang 8 nam 2005 trong boi canh cac co quan quan ly co bac khac o Bo Đao Nha (Santa Casa da Misericordia va Hiep hoi song bac Bo Đao Nha) tham van, nhung nguoi tuyen bo nam đoc quyen đoi voi cac tro choi co bac hop phap tren lanh tho quoc gia Bo Đao Nha. Sau khi giu ten Liga betandwin.com cho mua giai 2005–06, ten nay đuoc đoi thanh bwin LIGA vao thang 7 nam 2006.
Tu mua giai 2008–09 đen mua giai 2009–10, giai đau đuoc đat ten la Liga Sagres do đuoc tai tro tu bia Sagres. Nam 2010, ho gia han tai tro tu Sagres nhung cung nhan đuoc tai tro tu ZON Multimedia. Giai đau đuoc đat ten la Liga ZON Sagres cho đen mua giai 2013–14 sau khi thoa thuan tai tro giua Sagres, ZON (nay la NOS) va giai đau ket thuc. Nam 2015, giai đau đuoc đat ten la Liga NOS cho đen mua giai 2020–21. Tu nam 2021 đen 2023, no đuoc goi la Liga Portugal Bwin. Ke tu nam 2023, no đuoc goi la Liga Portugal Betclic.

Ten tai tro cua cac mua giai
2002–2005: SuperLiga GalpEnergia
2005–2006: Liga betandwin.com
2006–2008: bwin LIGA
2008–2010: Liga Sagres
2010–2014: Liga ZON Sagres
2014–2021: Liga NOS
2021–2023: Liga Portugal Bwin
2023–nay: Liga Portugal Betclic


Giai đau = Mua giai 2024–25 =


 Vi tri   Cac cau lac bo  Danh sach cac đoi vo đich va vua pha luoi = Thong ke theo cau lac bo =


Thong ke = Thanh tich cau lac bo =
Tat ca cac nha vo đich Primeira Liga đeu đen tu Lisbon hoac Porto.


= Thi đau nhieu nhat =


= Ghi ban nhieu nhat =


= Ky luc khac =


= Chuyen nhuong =


Xem them Ghi chu Tham khao Lien ket ngoai