"Huong ve Ha Noi" la mot ca khuc tru tinh cua nhac si Hoang Duong, đuoc sang tac vao nhung nam 1950, lay boi canh Thu đo Ha Noi voi nguon cam hung tu chinh moi tinh cua tac gia voi mot co gai. Su kiem duyet cua chinh quyen Viet Nam Dan chu Cong hoa cam luu hanh tac pham trong nhieu nam mai cho đen cuoi the ky 20.


Boi canh Bai hat "Huong ve Ha Noi" đuoc nhac si Hoang Duong sang tac vao giai đoan 1953–1954. Nam 14, 15 tuoi, Hoang Duong – mot hoc vien trong Đoan Tuyen truyen van nghe Thieu sinh quan Ha Noi roi thanh pho va đi tan cu o vung nong thon. Nhiem vu cua ong cung đong đoi la khi bo đoi Viet Minh rut khoi thanh pho thi se ra phuc vu van nghe. Sau Hiep đinh Geneve 1954, ong đuoc giao nhiem vu van đong van nghe si tri thuc, thuyet phuc ho khong di cu vao mien Nam theo loi keu goi cua Quoc gia Viet Nam. Trong mot lan thuc hien nhiem vu bi mat, ong bi phat hien va truy lung nen phai tron ra ngoai thanh. Tai đo, ong quen mot nguoi phu nu. Moi buoi chieu, hai nguoi dan nhau len Ho Tay, Ho Truc Bach ngoi ngam canh. Tuy nhien, mot thoi gian sau, ong mat lien lac voi nguoi ban gai cu. Sau nhieu nam mat lien lac, Hoang Duong tung nhieu lan vao Nam đi tim nguoi ban gai nay nhung khong co ket qua. Đen luc lap gia đinh, ong phong tac anh nguoi ban gai đo treo trong nha, vo ong biet chuyen nhung khong he co bat ky phan ung nao. Noi niem nho nhung cong voi tinh cam voi Ha Noi thoi thuc vi nhac si sang tac ra bai hat "Huong ve Ha Noi".
Sau khi ra đoi, "Huong ve Ha Noi" đuoc Nha xuat ban Tinh Hoa an hanh voi loi đe tu chinh tac gia Hoang Duong. Tuy nhien, bai hat sau đo bi chinh quyen Viet Nam Dan chu Cong hoa cam khong cho pho bien rong rai vi ly do "mang tinh chat tieu tu san". Mai đen nhung nam cuoi the ky 20, ca khuc nay moi đuoc chinh quyen Cong hoa Xa hoi chu nghia Viet Nam tai nhin nhan va cho phep luu hanh. Nam 1994, trong chuong trinh "Nua the ky bai hat Viet Nam" do Hoi Nhac si Viet Nam to chuc tai Nha hat Lon Ha Noi, "Huong ve Ha Noi" đuoc ca si Thu Ha chon đe bieu dien, đua tac pham gan hon voi cong chung sau thoi gian dai cam đoan.


Đanh gia Trong so cac ca khuc viet ve Ha Noi, "Huong ve Ha Noi" đuoc đanh gia la ca khuc tru tinh vao loai bac nhat. NSND Quang Tho nhan xet: "Đoi voi toi, bai hat 'Huong ve Ha Noi' cua nhac si Hoang Duong la mot kiet tac ve thanh nhac. Đo la su ket hop nhuan nhi cua tinh tru tinh, cua tinh cam huong ve que huong, voi khuc thuc, bo cuc chuyen nghiep, chat che cua thanh nhac, khi nhac". Đong tinh voi y kien tren, nhac si Nguyen Quang Long khang đinh: "Đay la mot ca khuc co tinh khi nhac. Nhung giai đieu danh cho giong hat tua nhu giai đieu viet cho tieng đan violoncell". NSUT Thanh Tu cho rang "am sac va giai đieu cua ca khuc đa noi len Ha Noi mot cach đung nghia. Khong can mot con pho, mot con đuong hay đia danh cu the, sang tac cua Hoang Duong van mang hon cot Trang An". Viet cho hang thong tan VnExpress, ca si Anh Tuyet binh luan: "Bai hat ['Huong ve Ha Noi'] la su ket hop tuyet voi giua cam xuc va ly tri, giua ky uc va noi niem hien thuc, giua nhung đieu đa qua va nhung gi con lai cua Ha Noi, cua tam cam mot nguoi nhac si lao thanh đa danh tron cuoc đoi cho su nghiep van nghe".


Thu am Nguoi đau tien the hien nhac pham "Huong ve Ha Noi" la ca si Kim Tuoc, sau đo la Thai Thanh, Ngoc Bao, Duy Trac thoi Viet Nam Cong hoa. Hong Nhung thu am va đua ca khuc vao trong album phong thu đau tay, Đoan khuc thu Ha Noi (1997). Sau đo đen cac nu ca si Anh Tuyet, Le Hang, Khanh Ha, Thanh Hang, Le Thu, Khanh Ly. Cac giong nam bao gom NSND Tran Hieu, NSND Quang Tho, NSUT Quoc Hung, Pham Van Giap. 


Bieu dien truc tiep Nam 2010, Nguyen Thao trinh dien trong chuong trinh Đieu con mai. Nam 2014, nhan dip ky niem 60 nam Quan đoi Viet Minh tiep quan Ha Noi, nghe si cello Đinh Hoai Xuan đa the hien man đoc tau tren nen nhac do Luu Ha An chuyen the. Nam 2015, ca si Minh Đuc ra mat video ca nhac "Huong ve Ha Noi", trinh dien ca khuc tren nen giong bass. Đay cung la video ca nhac đau tien co mat cua nhac si Hoang Duong voi vai tro dien vien kiem tac gia. Bai hat cung tung đuoc NSND Thanh Lam trinh dien trong "đem nhac Hoang Duong 2012" va chuong trinh Giai đieu tu hao cua Đai Truyen hinh Viet Nam nam 2014. Cuoi nam 2023, "Huong ve Ha Noi" đuoc nhac cong đan cello Phan Đo Phuc bieu dien cung voi dan nhac giao huong trong buoi bieu dien Ha Noi Concert – Noi nho mua thu cua Đai Phat thanh - Truyen hinh Ha Noi.


Xem them Em oi Ha Noi pho
Kiem duyet o Viet Nam


Tham khao