Luat Quoc tich Viet Nam la quy đinh phap ly ve Quoc tich Viet Nam do Quoc hoi Viet Nam thong qua. Nguoi co quoc tich Viet Nam la cong dan Viet Nam. Quoc tich Viet Nam the hien quyen va nghia vu cua mot nguoi voi Nha nuoc Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam va nguoc lai. Quoc tich Viet Nam ve co ban đuoc trao cho mot nguoi (tu đong hoac qua thu tuc phap ly) theo quan he huyet thong, tuy nhien van co nhieu truong hop ngoai le. Nha nuoc Viet Nam cong nhan cong dan Viet Nam co mot quoc tich la quoc tich Viet Nam (tru mot so ngoai le đac biet) nhung cung đong thoi khong cam cong dan đuoc mang them cac quoc tich khac nghia la cong dan Viet Nam nhap quoc tich nuoc ngoai thi khong mat quoc tich Viet Nam.


Lich su Quoc tich Viet Nam chi đuoc mac đinh ton tai nhung chua tung đuoc cong nhan va quy đinh trong lich su trung đai Viet Nam du viec đang ky ho tich đa co tu thoi Tran. Viec quan ly ho tich đuoc thuc hien mot cach đay đu, khoa hoc chi đuoc bat đau tu thoi ky Phap thuoc. Duoi thoi Phap thuoc, nguoi dan Viet Nam (đuoc coi nhu) co quoc tich Đong Duong thuoc Phap (Federation indochinoise). Quoc tich Viet Nam chi thuc su ton tai ke tu khi Nha nuoc Viet Nam Dan chu Cong hoa đuoc thanh lap. Sac lenh so 53 nam 1945 cua Chinh phu Cach mang lam thoi Viet Nam Dan chu Cong hoa do Chu tich Ho Chi Minh ki ban hanh la quy đinh chinh thuc đau tien ve quoc tich Viet Nam, trong đo quy đinh:

Sac lenh nay ban hanh ngay 20/10/1945 khi đat nuoc con chua bi chia cat do vay no co gia tri phap ly tren toan lanh tho Viet Nam va la can cu phap ly goc duy nhat đuoc cac nuoc thua nhan. Tat ca cac "quoc tich" do cac che đo khac quy đinh sau thoi điem nay đen nay đeu khong co gia tri phap ly va đuoc hieu chung la Quoc tich Viet Nam. Nha nuoc Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam la the che thua ke hop phap cua Nha nuoc Viet Nam dan chu cong hoa đuoc quoc te cong nhan nen co quyen va nghia vu quy đinh va quan ly quoc tich Viet Nam.
Quoc hoi nuoc Viet Nam thong nhat đa lan đau ban hanh Luat Quoc tich Viet Nam vao nam 1988. Tu đo đen nay đa co tat ca nhung van ban sau quy đinh ve quoc tich:

Luat Quoc tich Viet Nam 1988
Luat Quoc tich Viet Nam 1998 (So: 07/1998/QH10)
Luat Quoc tich Viet Nam 2008 (So: 24/2008/QH12)
Luat sua đoi, bo sung mot so đieu cua Luat Quoc tich Viet Nam (So: 56/2014/QH13)


Nguyen tac mot hay nhieu quoc tich = Mot quoc tich =
Ngay tu sac lenh 53 nam 1945 cua Chinh phu Ho Chi Minh đa co xu huong quy đinh mot quoc tich. Phap luat Viet Nam cung đuoc xay dung theo huong quy đinh mot quoc tich. Đieu 3, Luat quoc tich 1988 quy đinh:

Do xu huong mo cua va keu goi nguoi Viet Nam o nuoc ngoai đong gop xay dung que huong, Nha nuoc Viet Nam đa su dung phuong phap linh hoat trong quy đinh quoc tich đe co loi cho kieu bao, nghia la khong chinh thuc cong nhan hai hay nhieu quoc tich (song tich, đa tich) nhung cung khong cam cong dan co them quoc tich khac trong nhieu truong hop. Sau 10 nam đua vao su dung Luat quoc tich, Đieu 3 cua Luat quoc tich 1998 đa bo bot tu chi, con lai:

Luat quoc tich 2008 đa quy đinh ro rang nhat:


= Nhieu quoc tich =
Co hai nhom truong hop ngoai le đuoc phep mang nhieu hon mot quoc tich la:

Nhom 1: Nguoi Viet Nam đinh cu o nuoc ngoai ma chua mat quoc tich Viet Nam thi van con quoc tich Viet Nam.
Nhom 2: Nhung nguoi nuoc ngoai nhap quoc tich Viet Nam nhung đuoc cho phep giu đong thoi quoc tich cu
Đieu 19, Luat quoc tich 2008 quy đinh nguoi nhap quoc tich Viet Nam thi phai thoi quoc tich nuoc ngoai tru nhung nguoi sau:
- La vo, chong, cha đe, me đe hoac con đe cua cong dan Viet Nam;
- Co cong lao đac biet đong gop cho su nghiep xay dung va bao ve To quoc Viet Nam;
- Co loi cho Nha nuoc Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam.
- Trong truong hop đac biet, neu đuoc Chu tich nuoc cho phep
Nam 2016, ba Nguyen Thi Nguyet Huong bi mat tu cach đai bieu Quoc hoi do Hoi đong bau cu quoc gia đa khong cong nhan tu cach đai bieu Quoc hoi khoa 14 cua ba boi mot trong nhieu li do la ba co quoc tich thu hai - quoc tich Malta. Viec nay vi pham nguyen tac mot quoc tich (Đieu 4) va ba cung khong thuoc truong hop ngoai le nao trong hai nhom ke tren.


= Đang ky giu quoc tich =
Đieu 13, Luat quoc tich 2008 quy đinh rang nguoi Viet Nam đinh cu o nuoc ngoai ma chua mat quoc tich Viet Nam phai đang ky voi co quan đai dien Viet Nam o nuoc ngoai đe giu quoc tich Viet Nam truoc ngay 1/7/2014. Tuy nhien đen đau nam 2014 chi khoang 6.000 kieu bao đang ky tren tong so 4,5 trieu nguoi Viet o nuoc ngoai do quy đinh nay khong đuoc pho bien rong rai va bat hop ly. Sau ngay 1/7/2014 hang trieu nguoi Viet Nam o nuoc ngoai co the bi mat quoc tich neu ho chieu đa het han. Do phan ung cua du luan trong nuoc va nhieu cong đong nguoi Viet o nuoc ngoai, Quoc hoi đa ban hanh Luat moi vao thang 6/2014 đe bo quy đinh phai đang ky giu quoc tich, sua lai đieu 13 cua Luat quoc tich 2008 thanh:

Luat quoc tich 2013 đa bo sung them rang nhung nguoi chua mat quoc tich nhung lai khong co giay to gi đe chung minh quoc tich thi van đuoc linh đong cho xac đinh co quoc tich va cap ho chieu. Quy đinh nhu vay la rat thong thoang, co loi cho nhieu Viet kieu ra nuoc ngoai đa lau va khong con giay to tuy than nao cua Viet Nam.


Giay to chung minh quoc tich Viet Nam Đieu 11, Luat quoc tich Viet Nam 2008 quy đinh mot trong cac giay to sau đay co gia tri chung minh nguoi co quoc tich Viet Nam:

Giay khai sinh; truong hop Giay khai sinh khong the hien ro quoc tich Viet Nam thi phai kem theo giay to chung minh quoc tich Viet Nam cua cha me;
Giay chung minh nhan dan
Can cuoc cong dan
Ho chieu Viet Nam;
Quyet đinh cho nhap quoc tich Viet Nam, Quyet đinh cho tro lai quoc tich Viet Nam, Quyet đinh cong nhan viec nuoi con nuoi đoi voi tre em la nguoi nuoc ngoai, Quyet đinh cho nguoi nuoc ngoai nhan tre em Viet Nam lam con nuoi.


Can cu xac đinh quoc tich Viet Nam Nguoi đuoc xac đinh co quoc tich Viet Nam, neu co mot trong nhung can cu sau đay:
1. Do sinh ra

Co ca cha va me đeu la cong dan Viet Nam
Co cha hoac me la cong dan Viet Nam
Co cha hoac me la cong dan Viet Nam con nguoi kia la cong dan nuoc ngoai va co su thoa thuan bang van ban cua cha me vao thoi điem đang ky khai sinh. Tre em đuoc sinh ra tren lanh tho Viet Nam ma cha me (mot trong hai nguoi la cong dan Viet Nam) khong thoa thuan đuoc viec lua chon quoc tich cho con thi tre em đo co quoc tich Viet Nam.
2. Đuoc nhap quoc tich Viet Nam;
3. Đuoc tro lai quoc tich Viet Nam;
4. Theo quy đinh tai cac đieu 18, 35 va 37 cua Luat nay;

Đieu 18: Tre so sinh bi bo roi, tre em đuoc tim thay tren lanh tho Viet Nam ma khong ro cha me la ai thi co quoc tich Viet Nam
Đieu 35: Quoc tich Viet Nam cua con chua thanh nien đuoc đi theo quoc tich cua cha me neu cha me nhap hoac tro lai quoc tich Viet Nam.
Đieu 37: Tre em la cong dan Viet Nam đuoc nguoi nuoc ngoai nhan lam con nuoi thi van giu quoc tich Viet Nam. Tre em la nguoi nuoc ngoai đuoc cong dan Viet Nam nhan lam con nuoi thi co quoc tich Viet Nam.
5. Theo đieu uoc quoc te ma Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam la thanh vien.


Nhap quoc tich Viet Nam Đa so nguoi mang quoc tich Viet Nam la nhung nguoi sinh ra va lon len tai Viet Nam, tuy nhien cung co mot so it nhung nguoi lay quoc tich Viet Nam bang cach nhap tich. Đieu 19 Luat quoc tich 2008 quy đinh:

Cong dan nuoc ngoai va nguoi khong quoc tich đang thuong tru o Viet Nam co đon xin nhap quoc tich Viet Nam thi co the đuoc nhap quoc tich Viet Nam, neu co đu cac đieu kien sau đay:
1) Co nang luc hanh vi dan su đay đu theo quy đinh cua phap luat Viet Nam;
2) Tuan thu Hien phap va phap luat Viet Nam; ton trong truyen thong, phong tuc, tap quan cua dan toc Viet Nam;
3) Biet tieng Viet đu đe hoa nhap vao cong đong Viet Nam;
4) Đa thuong tru o Viet Nam tu 5 nam tro len tinh đen thoi điem xin nhap quoc tich Viet Nam;
5) Co kha nang bao đam cuoc song tai Viet Nam.

2. Cac đieu kien 3, 4, 5 đuoc mien neu thuoc mot trong nhung truong hop sau đay:
a) La vo, chong, cha đe, me đe hoac con đe cua cong dan Viet Nam;
b) Co cong lao đac biet đong gop cho su nghiep xay dung va bao ve To quoc Viet Nam;
c) Co loi cho Nha nuoc Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam.


= Nhap tich do ket hon va đinh cu =
Hien nay co hai dien nhap tich chinh cho nguoi nuoc ngoai la Nhap tich thong qua ket hon va Nhap tich sau khi đinh cu lau dai tai Viet Nam.
Hau het nhung nguoi nuoc ngoai lay vo Viet Nam đeu đu tieu chuan nhap quoc tich Viet Nam va con đuoc uu tien khong can thoi quoc tich nuoc ngoai. Tren thuc te, nhieu cau thu bong đa Viet Nam sinh ra o nuoc ngoai khong nhap cu theo dien đinh cu lau dai ma thong qua con đuong ket hon. Mot so khac sau khi hoan thanh thoi gian thuong tru 5 nam o Viet Nam va tu bo quoc tich nuoc ngoai thi tien hanh thu tuc nhap tich. Cac cau thu đa nhap quoc tich la nhung cong dan Viet Nam nen phai đuoc đoi xu binh đang theo Hien phap va phap luat. Vi vay, bao chi đa tung phan anh viec Lien đoan bong đa Viet Nam han che so luong cau thu goc ngoai tham gia thi đau la khong hop ly.


= Nhap tich do khong co quoc tich =
Nguoi khong quoc tich la nguoi khong co quoc tich Viet Nam va cung khong co quoc tich nuoc ngoai. O Viet Nam hien nay co hang chuc nghin nguoi khong quoc tich thuoc nhung nhom nguoi sau:

Nguoi di cu tu do tu Lao sang Viet Nam
Nguoi ti nan tu Campuchia duoi thoi Khmer Đo va Viet kieu Campuchia hoi huong
Nguoi thoi quoc tich Viet Nam đe nhap quoc tich nuoc ngoai nhung khong nhap đuoc nen tro thanh khong quoc tich. Đo la nhung co dau Viet Nam bo quoc tich Viet Nam đe nhap quoc tich Đai Loan nhung roi ly hon hoac chong chet nen khong đuoc cap quoc tich Đai Loan va tro thanh nguoi khong quoc tich.
Nha nuoc Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam muon han che toi đa tinh trang khong quoc tich nen đa tao đieu kien cho tre em sinh ra tren lanh tho Viet Nam đeu co quoc tich va nhung nguoi khong quoc tich thuong tru o Viet Nam đuoc vao quoc tich Viet Nam. Nguoi khong co quoc tich phai "cu tru on đinh tren lanh tho Viet Nam tu 20 nam tro len" theo đieu 22 Luat quoc tich. Chinh sach quoc tich Viet Nam đuoc đanh gia la tot nhat trong khu vuc du van con rat nhieu kho khan trong viec xac minh quoc tich.


= Nhap tich theo dien đac biet =
Dien cuoi cung va đac biet nhat la Nhap tich do co cong lao đac biet đong gop cho su nghiep xay dung va bao ve To quoc Viet Nam đuoc Chu tich nuoc ky quyet đinh. Ong Ho Cuong Quyet (ten khai sinh: Menras Andre Marcel) la nguoi đau tien đuoc Chu tich nuoc Nguyen Minh Triet ki quyet đinh trao quoc tich theo dien nay vao nam 2009. Sau đo co them mot so truong hop nhu ong Nguyen Van Lap (ten khai sinh: Kostas Sarantidis) trao quoc tich theo dien nay vao nam 2010.


Mat quoc tich Viet Nam Đieu 26 cua Luat quoc tich 2008 quy đinh nhung can cu đe xac đinh mot nguoi đa mat quoc tich Viet Nam:

Đuoc thoi quoc tich Viet Nam.
Bi tuoc quoc tich Viet Nam.
Theo quy đinh tai khoan 2 Đieu 18 va Đieu 35 cua Luat nay.
Khoan 2 đieu 18: Tre so sinh bi bo roi, tre em đuoc tim thay tren lanh tho Viet Nam ma khong ro cha me la ai se mat quoc tich Viet Nam neu tim ca cha va me hoac chi tim thay cha hoac chi tim thay me ma ho chi co quoc tich nuoc ngoai.
Khoan 2 đieu 35: Khi chi cha hoac me thoi quoc tich Viet Nam thi con chua thanh nien sinh song cung voi nguoi đo cung mat quoc tich Viet Nam, neu co su thoa thuan bang van ban cua cha me.
Theo đieu uoc quoc te ma Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam la thanh vien.
Trong qua khu, vao thoi ky chien tranh va truoc Đoi moi, khi phap luat ve quoc tich chua hoan thien thi co nhieu nguoi Viet Nam bi mat quoc tich theo cach nay hay cach khac va tro thanh nhung nguoi khong quoc tich song o nuoc ngoai.

Tai mien Bac, cac truong hop mat quoc tich đien hinh la do ket hon voi nguoi nuoc ngoai ma khong đuoc su cho phep cua Nha nuoc Viet Nam dan chu cong hoa. Truoc khi khoi Đong Au tan ra, co hang nghin luu hoc sinh Viet Nam đuoc gui đi hoc tai cac nuoc Xa hoi chu nghia va Lien Xo. Nhung sinh vien nay chiu su quan ly va giam sat chat che cua cac co quan đai dien ngoai giao cua Viet Nam, đac biet la khong đuoc phep co tinh cam va ket hon voi cong dan cua cac nuoc tiep nhan. Viec ket hon voi cong dan cac nuoc nay phai đuoc su đong y bang van ban cua Chinh phu hai nuoc, tren thuc te la gan nhu khong the. Co nhung truong hop vi tinh yeu va muon tien đen hon nhan voi nguoi ban xu ma cac cong dan Viet Nam nay phai tron đi, khong co giay to tuy than va tu đo tro thanh khong quoc tich. Vi du nhu ba Le Tan Sitek (tuc Bui Ly Le Tan) đa ket hon voi nguoi chong Ba Lan duoi danh nghia mot nguoi khong quoc tich, sau đo ba cung khong nhap quoc tich Ba Lan nen đa su dung ho chieu Nansen đe đi lai quoc te. Ba đa viet lai cau chuyen cuoc đoi minh (giai đoan tu khi đi hoc tai Ba Lan) thanh cuon tieu thuyet ‘’Nga ba đuong’’ (Nha xuat ban Tre, 2013). Mot truong hop khac la ong Nguyen Duy Dinh, du hoc sinh Lien Xo, phai bi mat tron ve que vo o Cong hoa Xa hoi chu nghia Xo viet Kirghizia (nay la Cong hoa Kyrgyzstan) va song suot 30 nam khong quoc tich.
Tai mien Nam, che đo Viet Nam cong hoa thuong su dung bien phap khong cap ho chieu hoac huy ho chieu cua cong dan Viet Nam o nuoc ngoai co hanh vi hoac thai đo khong ung ho che đo nhu mot bien phap tuoc quoc tich cua ho. Mot vi du la Giao su Tran Van Khe. Nam 1960, ong Khe bi su quan cua Viet Nam cong hoa o Paris thu lai ho chieu (so thong hanh) va khong cap moi vi ong khong nhan loi lam viec cho chinh quyen. Ong phai xin chinh phu Phap cap cho giay thong hanh thay ho chieu (titre de voyage) đe đi cac hoi thao quoc te va tro thanh mot nguoi khong quoc tich. Đen cuoi nam 1962, Pham Duy Khiem (anh trai Pham Duy) lam Đai su cua Viet Nam cong hoa tai Phap cap lai ho chieu cho ong Khe nhung vi ong tung tham gia cac hoat đong van nghe cua khoi Cong san nen du co ho chieu nhung van khong đuoc phep hoi huong (tru mot lan nam 1974 đuoc cap thi thuc "qua canh" Sai Gon 3 tuan voi su bao lanh cua 2 ban hoc cu la bac si Nguyen Luu Vien va Bui Van Nhu). Sau khi Viet Nam cong hoa sup đo, ong khong nhap quoc tich Phap ma xin tro lai quoc tich Viet Nam voi ho chieu do Viet Nam Dan chu Cong hoa cap nam 1975. Hay nhu ong Vu Tat Thang (Uy vien Uy ban Mat tran To quoc Thanh pho Ha Noi nhiem ky 2009 - 2014) tung đi du hoc Nhat Ban nam 1961 va tham gia bieu tinh chong chien tranh Viet Nam tai Tokyo nen đa bi Viet Nam cong hoa huy ho chieu va tro thanh nguoi khong quoc tich. Sau khi hoan thanh chuong trinh hoc, ong đa nhap quoc tich Nhat Ban.
Hien nay, neu mot nguoi khong lam thu tuc xin thoi quoc tich Viet Nam thi rat hiem khi co truong hop bi mat quoc tich (vi du: bi tuoc quoc tich), tru khi pham nhung toi lien quan đen an ninh quoc gia. Nam 2017, ong Pham Minh Hoang, mot nguoi co hai quoc tich Viet Nam va Phap, đa bi tuoc quoc tich Viet Nam do co hanh vi xam hai an ninh quoc gia cua Viet Nam va đa bi ket an vi hoat đong nham lat đo chinh quyen nhan dan. Ngay 1/6/2017, Tong lanh su quan Phap tai TP Ho Chi Minh thong bao cho ong, Chu tich nuoc Tran Đai Quang đa ky van ban tuoc quoc tich đoi voi ong vao hom 17/5 .


Chu thich Xem them Can cuoc cong dan (Viet Nam)
Ho chieu Viet Nam
Yeu cau thi thuc đoi voi cong dan Viet Nam