kaengreg/wikifacts-bench huggingface dataset:
Bo Quoc phong la mot Co quan cap cao trong Noi cac Chinh phu Viet Nam Cong hoa. Chuc nang cua Bo la to chuc, xay dung va quan ly voi trong trach Phong ve Quoc gia trong pham vi toan lanh tho Viet Nam Cong hoa; thua lenh Tong thong hoac Tong Tu lenh toi cao, truc tiep chi đao va đieu hanh theo he thong hang doc đoi voi Bo Tong tham muu, trong đo bao gom toan bo cac đon vi chu luc (Quan đoan va quan, binh chung), Đia phuong (Tieu khu, Đac khu); đac trach đieu hop va trong coi tat ca cac co quan va chuc nang cua Chinh phu co lien quan đen an ninh va quan su Quoc gia. Do hoan canh chien tranh trong suot thoi gian ton tai (1955 - 1975), Bo Quoc phong luon la Co quan lon nhat, chiem ngan sach cao nhat va quan trong nhat trong Chinh phu Viet Nam Cong hoa.
Trong hau het thoi gian ton tai, tru so cua Bo Quoc phong tu khi thanh lap cho đen khi cham dut hoat đong đuoc đat tai so 63 đuong Gia Long, Sai Gon.


Lich su Bo Quoc phong Viet Nam Cong hoa đuoc to chuc tu co quan Bo Quoc phong Quoc gia Viet Nam sau cuoc Trung cau dan y nam 1955 thanh lap Chinh the Viet Nam Cong hoa. Nhiem vu cua Bo đuoc xac đinh la bao ve Chu quyen Quoc gia tu bien gioi, khong phan va lanh hai (trong đo bao gom cac đao, quan đao) thuoc lanh tho kiem soat cua Viet Nam Cong hoa.
Thoi Đe Nhat Cong hoa, Bo Quoc phong đuoc to chuc theo mo hinh Co quan Dan su, do Tong thong giu trach nhiem đieu khien.. Giup viec cho Tong thong la mot Bo truong Phu ta Quoc phong va nguoi đau tien giu chuc vu nay la ong Tran Trung Dung, cuu Bo truong đac nhiem tai Phu Thu tuong thoi Quoc gia Viet Nam. Thang 5 nam 1961, Tong thong Ngo Đinh Diem cai to Chinh phu. Tong thong kiem nhiem Tong truong Quoc phong. Giup viec cho Tong thong la Bo truong tai Phu Tong thong, kiem Bo truong Phu ta Quoc phong, tam giu chuc Bo truong Đac nhiem Phoi hop An ninh Nguyen Đinh Thuan.
Thang 11 nam 1963, cac tuong linh thuc hien Cuoc đao chinh lat đo Chinh phu Ngo Đinh Diem. Trung tuong Tran Thien Khiem, Uy vien Quan su Hoi đong Quan nhan Cach mang tam thoi phu trach đieu khien hoat đong cua Bo Quoc phong cho đen khi Chinh phu Nguyen Ngoc Tho thanh lap, voi Trung tuong Tran Van Đon giu chuc vu Tong truong Quoc phong. Thang 11 nam 1964, du van giu nguyen ten Bo Quoc phong, nhung chuc danh lanh đao đuoc đoi thanh Tong truong Quan luc. Hai thang sau, lai đoi tro lai thanh Tong truong Quoc phong.
Trong thoi gian Uy ban Hanh phap Trung uong hoat đong, danh xung cua chuc vu đung đau Bo Quoc phong la Tong uy vien Quoc phong, do Trung tuong Nguyen Huu Co nam giu. Đen thoi ky Đe nhi Cong hoa, chuc vu nay tro lai thanh Tong truong Quoc phong cho đen tan nam 1975 voi vi Tong truong cuoi cung la cuu Trung tuong Tran Van Đon va Phu ta la Đoc su hanh chinh Ton That Chuoc.


Cac Co quan truc thuoc Nhan su Phu trach cac Co quan 1975 Lanh đao Bo Quoc phong qua cac thoi ky Chu thich Tham khao Tran Ngoc Thong, Ho Đac Huan, Le Đinh Thuy (2001). Lich su Quan luc Viet Nam Cong hoa.
Đen la mau do khong co hoac hap thu hoan toan anh sang kha kien. No la mot mau sac nhat, khong co sac đo, giong nhu mau trang va xam. No thuong đuoc su dung mot cach tuong trung hoac nghia bong đe tuong trung cho su tam toi. Đen va trang thuong đuoc su dung đe mo ta cac mat đoi lap nhu thien va ac, Thoi ky Tam toi so voi Thoi ky Khai sang, va đem so voi ngay. Tu thoi Trung Co, mau đen la mau bieu tuong cua su trang trong va uy quyen, va vi ly do nay, no van thuong đuoc mac boi cac tham phan va quan toa.


Mau sac hay anh sang Mau đen co the đuoc đinh nghia nhu an tuong thi giac khi nguoi ta o trong khu vuc hoan toan khong co anh sang. Đieu nay nguoc lai voi mau trang, la an tuong thi giac khi to hop cac mau cua anh sang kich thich đeu ca ba loai te bao cam quang.
Cac loai vat chat hap thu het anh sang thi tao ra cam giac cho con nguoi la co mau đen (thuc te thi khong co loai vat chat nao hien biet la co kha nang nhu vay, nhung cac vat chat gan nhu vay thi rat nhieu). Cac chat mau đen co the la do to hop cua mot vai loai chat mau khac (khong nhat thiet phai co mau đen) co kha nang hap thu gan nhu het moi thanh phan cua anh sang. Neu tron ca ba chat mau goc co ban trong mot luong phu hop, thi ket qua la no phan xa rat it anh sang, vi the no cung đuoc goi la "đen".
Đieu nay dan đen hai su mieu ta trai nguoc nhau đang ke nhung thuc te la bo sung cho nhau ve khai niem mau đen. Đo la:

Mau đen la su vang mat cua cac thanh phan tao ra anh sang.
hay to hop đay đu cua cac mau khac nhau cua cac chat mau. Xem them Mau co ban.


Toa đo mau So Hex = #000000
RGB    (r, g, b)    =  (0, 0, 0)
CMYK   (c, m, y, k) =  (0, 0, 0, 100) (neu tinh theo thang đo phan tram).
HSV (h, s, v) =  (0, 0, 0)


Cac to hop khac cua CMYK O đay tinh theo thang đo phan tram, chu khong tinh theo thang đo 0-255 nhu RGB.


Xem them Danh sach mau
Vat đen
Vat chat toi
Vantablack


Tham khao Lien ket ngoai Black (colour) tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)
Thiet bi gia dung hay đo gia dung, hang đien la ten goi chi chung cho nhung vat dung, mat hang, thiet bi đuoc trang bi va su dung đe phuc vu cho cac tien nghi, tien ich nham đap ung nhu cau su dung thuong xuyen cho sinh hoat hang ngay đoi voi mot gia đinh, ho gia đinh. Thong thuong thiet bi gia dung đuoc đe cap đen cac thiet bi đien, đien lanh gia dung co cong dung phuc vu cho sinh hoat va mot so chuc nang trong gia đinh, chang han nhu nau an hoac lam lanh, bao quan thuc pham, am thanh, anh sang.


Phan loai Thiet bi gia dung bao gom thiet bi đien gia dung va thiet bi đien tu gia dung (hay Hang đien tu gia dung):

Thiet bi giat ui: may giat, may say kho quan ao, ban ui
Thiet bi nha bep:
Nau an va nuong: lo, lo nuong, lo vi ba, bep đien hoac cac thiet bi chay bang than đa hoac khi đot
Rua: May rua bat
Lam mat va lam đong lanh: tu lanh, tu đong,...
Thiet bi đien nho: may tron, may pha ca phe, nhung may che bien thuc pham, may xay sinh to, may nuong banh mi, am đun nuoc,...
Đo dung nha bep đon gian nhu dao keo, chau va ca khan lau chen.
Đieu hoa phong: quat đien, quat suoi, đo am, may đieu hoa khong khi, may lanh
Thiet bi lam sach: may hut bui, may đanh bong san,...
Thiet bi chieu sang: đen đien, đen ban
Thiet bi cham soc ca nhan: may say toc, may cao rau, kep đinh hinh toc bang nhiet,...
Thiet bi toa nhiet: lo suoi, ban ui.
Thiet bi kheo tay: may may, may khoan cam tay
Thiet bi đo luong: can, nhiet ke ky thuat so
Thiet bi giai tri (thiet bi đien tu tieu dung): May truyen hinh, LCD va DVD, may quay phim, may anh, loa
Thiet bi van phong: may vi tinh, may huy giay to, may huy giay, may huy tai lieu, may huy giay tu đong, may in nho, may fax...


Xem them Hang gia dung
Hang dan dung
Đo noi that
Đien tu tieu dung


Chu thich Tham khao
"Sunday Morning" la ca khuc cua ban nhac The Velvet Underground, hop tac cung nu ca si nguoi Đuc Nico. Đay la ca khuc mo đau cho album đau tay nam 1967 cua ho, The Velvet Underground & Nico va cung la đia đon đuoc phat hanh cung voi "Femme Fatale" truoc đo vao nam 1966.


Thu am Thang 11 nam 1966, Wilson đua ca nhom toi phong thu Mayfair Recording Studios o Manhattan. Theo y kien cua nha san xuat Tom Wilson, album can 1 ca khuc hat chinh boi Nico đe lam đia đon moi. Ca khuc moi đuoc sang tac theo giong cua Nico va đuoc Lou Reed va John Cale hoan thien trong buoi sang chu nhat. Ban nhac ban đau du đinh trinh dien ca khuc voi Nico hat chinh, nhung khi thu am, Reed lai la nguoi hat chinh, con Nico chi tham gia hat nen phia sau. Nhung ban bang thau nhap cuoi cung cho thay "Sunday Morning" la ca khuc đuoc ghi ngay truoc "I'm Waiting for the Man". Đay chinh la ca khuc cuoi cung đuoc thu am cho album The Velvet Underground & Nico.
Theo Reed, chu đe cua ca khuc la goi y tu Andy Warhol:

"Andy hoi: "Sao cau khong viet mot bai ve chung hoang tuong?" Toi nghi đieu đo that tuyet va toi viet nen cau "Watch out, the world's behind you, there's always someone watching you" ma toi co the cam nhan hoi chung nay toi muc tot đinh khi ma the gioi luon quan tam theo doi ban."
Voi muc đich tao nen ban hit cho album, "Sunday Morning" su dung nhieu hieu ung va cach san xuat tan tien hon cac ca khuc khac trong album. Cale goi y su dung celesta khi anh nhin thay nhac cu nay trong phong thu va quyet đinh dung no đe thu am. Anh cung choi viola va piano khi ghi đe, trong khi Sterling Morrison, von la tay guitar phu cua nhom, buoc phai choi bass du khong he thich nhac cu nay.


Thanh phan tham gia san xuat Lou Reed – hat chinh, guitar lead.
John Cale – celesta, viola, piano.
Sterling Morrison – bass.
Maureen Tucker – đinh am.
Nico – hat nen.


Cac ban hat lai "Sunday Morning" tung đuoc hat lai boi rat nhieu nghe si, co the ke đen Rusty, Villagers, Bettie Serveert, Beck, Chris Coco & Nick Cave, Nina Hagen, James, Oh-OK, Elizabeth Cook, NY Loose, the Feelies, Orchestral Manoeuvres in the Dark, The Queers, Strawberry Switchblade, Wally Pleasant, Matthew Sweet va Susanna Hoffs. Nhom song ca rock Nhat Ban Flare bao gom Sugizo va Yuna Katsuki, cung đua ca khuc nay vao trong đia đon nam 2004 cua minh la "Uetico". Nhom The Teenage Kissers cua Nhat cung thu am ca khuc nay trong album đau tay Virgin Field. Belle & Sebastian cung trinh dien ca khuc nay trong cac buoi trinh dien truc tiep. An ban truc tiep boi ban nhac Oh-OK sau nay cung đuoc đua vao album tuyen tap The Complete Recordings.
Ban hat lai cua nhom Doug Anthony All Stars đuoc đua vao mua 1 cua serie phim hai DAAS Kapital cua Uc, song khong xuat hien trong an ban DVD hay đoan sitcom khoa hoc vien tuong vi "nhung rang buoc hop đong... va chung toi chua bao gio đuoc tra tien đe uu tien su dung no", theo Paul McDermott.
Cac đoan hop am đuoc Mark Kramer su dung trong ca khuc "Don't Come Around". Trong phan ca tu, cau hat "I love this song" ham y chi cac ca khuc cua The Velvet Underground đeu xuat sac hon cua Kramer.


Tham khao
Cay trong la cay đuoc thuan hoa, chon loc đe trong trot, đua vao san xuat nong nghiep. Cay trong chiem mot ti le rat nho trong tong so cac loai cay tren Trai Đat. Cay trong đuoc thu hoach hang nam hay theo vu mua, cac san pham nay đuoc dung đe lam thuc an, co kho(dung cho gia suc), va cho nhieu nhung muc đich kinh te khac. Phat trien cay trong cung la mot phan cua nong nghiep.
Co rat nhieu loai đuoc su dung cho muc đich cong nghiep. Cho vi du, cay trong đuoc trong va thu hoach dung đe ban lay loi nhuan hay dung đe lam thuc an cho nguoi hoac đong vat, nhung đia điem co nhieu cay trong thi nhung cho đo rat thich hop cho cay trong.


Luong cay trong Nhieu cay trong đuoc trong theo nhung day(luong) hang; đuoc biet nhu luong cay trong. Truoc đay, may keo khong the thu hoach đuoc cay trong ngoai viec lam hu hai toi chung. May keo đau tien đuoc biet toi thiet ke dung đe thu hoach đuoc cac cay trong goi la May keo luong cay trong. 


Chu thich Tham khao
Noi chien Brunei la mot cuoc noi chien no ra o Brunei tu nam 1660 đen nam 1673.


Nguyen nhan Trong thoi gian tri vi cua Sultan Muhammad Ali (1660-1661), co mot bat đong giua con trai cua Sultan la Pengiran Muda ("Vuong tu") Bongsu va Pengiran Muda Alam- con trai cua Pengiran Abdul Mubin ve ket qua cua mot tran đa ga ma Pengiran Muda Bungsu thua. Pengiran Muda Alam che nhao Vuong tu ve viec thua cuoc. Vuong tu Bongsu noi con thinh no va sat hai Pengiran Muda Alam roi chay tron khoi hien truong.

 
Abdul Mubin cung bo ha lien ra tay sat hai Sultan Muhammad Ali nham bao thu, Abdul Momin sau đo tu lap minh lam Sultan va chon hieu "Sultan Hakkul Abdul Mubin". Ong co gang xoa diu cac bo ha cua Sultan tien nhiem bang viec bo nhiem chau trai cua Muhammad Ali la Muhyiddin lam Bendahara ("Te tuong") moi.
Tuy nhien, sau mot thoi gian, nhung nguoi ung ho Muhammad Ali thuc hien tra thu bang cach thuyet phuc Bendahara Muhyiddin đung len chong lai Abdul Mubin. Bendahara Muhyddin ban đau tu choi, song sau đo lai đong y. Nhung nguoi ung ho Muhyiddin bat đau tao nhieu loan. Sultan Abdul Hakkul Momin sau đo chuyen cung đien cua minh đen Pulau Chermin theo loi khuyen cua Muhyiddin voi y đinh cho cho đen khi cuoc khung hoang ket thuc. Tuy vay, sau khi Sultan Abdul Hakkul Mubin roi đi, Muhyiddin tu tuyen bo minh la Sultan. Mot tran chien giua hai nguoi xay ra sau đo, cuoc noi chien Brunei bung no.


Chien cuoc va ket qua Trong Noi chien, Sultan Abdul Hakkul Mubin chay đen Kinarut, Malaysia ong o đo trong 10 nam, đay lui cac cuoc tien cong lien tiep cua Sultan Muhyiddin. Đoi quan cua Sultan Muhyiddin tro ve Brunei sau khi that bai trong mot cuoc tan cong quyet đinh. Muhyiddin lo ngai rang noi chien keo dai qua lau va đe nghi Sultan cua Sulu cu binh giup đo. Muhyiddin hua se trao vung đat phia đong Sabah đe bao on giup đo cua Sulu. Muhyiddin cuoi cung gianh đuoc thang loi nam 1673, Sultan Abdul Hakkul Mubin bi giet va cuoc noi chien đen hoi cham dut. Đung nhu loi hua, Sultan cua Sulu nhan đuoc khu vuc phia đong Sabah nhu mot mon qua danh du tu Sultan cua Brunei nham thuong cong cho su giup đo cua ho trong cuoc noi chien nay.


Xem them Sabah
Brunei
Hoi quoc Sulu
Lich su Brunei
Lich su Sabah
Sultan cua Brunei
Đa ga


Tham khao
Ton Phong Hien Thanh (thuat ngu cu: phong thanh) la nghi le ma Giao hoi Cong giao Roma hoac Chinh Thong giao Đong phuong tuyen bo mot Kito huu nao đo đa chet la mot vi thanh, va đuoc ghi vao trong so bo cac vi thanh cua giao hoi.
Thuat ngu tuyen thanh xuat phat tu chu Kanon cua tieng Hy Lap nghia la "thuoc đo mang gia tri chuan muc". Nhung tin huu trong the ky đau cua Kito giao đa tuyen bo rang cac tong đo hoac cac nguoi tu đao la cac vi Thanh. Sang nhung the ky ke tiep theo, nhung giao dan co đoi song Thanh thien, neu guong sang va thanh muc thuoc cho nguoi đoi cung đuoc tuyen bo "đang o tren thien đang" tuc la Thanh. Nhu vay, tieng Viet thuong dung chu "phong Thanh" la chua chinh xac, boi vi cac giao hoi khong co tham quyen phong cho mot ca nhan nao lam Thanh ma chi "tuyen Thanh" sau khi đa qua cac thu tuc đieu tra ve ho. Quy trinh tuyen Thanh cua Giao hoi Cong giao Roma đuoc cho la khat khe hon ca.


Tham khao
Jethro Tull co the nhac toi:

Jethro Tull (nha nong hoc) (1674–1741), nha nong hoc nguoi Anh.
Jethro Tull (ban nhac), ban nhac nguoi Anh, đat ten theo nha nong hoc.
Mang xa hoi hay mang luoi xa hoi la khai niem ly thuyet đuoc su dung trong nghien cuu khoa hoc xa hoi va hanh vi con nguoi. No con đe cap đen:


Internet Dich vu mang xa hoi, dich vu noi ket
Mang xa hoi lien hop, dich vu mang xa hoi co nhieu nha cung cap
Marketing qua mang xa hoi, hinh thuc marketing qua viec su dung cac kenh mang xa hoi
Phuong tien truyen thong mang xa hoi, ung dung hoac chuong trinh đuoc xay dung dua tren nen tang Internet
Tro choi mang xa hoi, tro choi truc tuyen đuoc choi thong qua cac mang xa hoi


Khac The Social Network, phim 2010
MV co the la:

Viet tat cua music video: cac clip am nhac, video am nhac, video ca nhac. Xem video am nhac
Viet tat tu move: mot lenh trong Unix dung đe di chuyen mot (hay nhieu) tap tin/thu muc tu noi nay đen noi khac. Xem mv.
Viet tat cua motor vessel (motor ship): chi loai tau thuy chay bang đong co, nham phan biet voi tau buom va cac loai tau khong tu hanh khac.
Nuoc giai khat co ga (con goi la nuoc ngot co ga hay nuoc ngot) la mot loai thuc uong thuong chua nuoc cacbon dioxide bao hoa, chat lam ngot, va thuong co them huong lieu. Chat lam ngot co the la đuong, xiro bap giau gluctose, chat lam ngot thay the (thuong thay trong cac loai san pham đe la "khong đuong").
Mot so nuoc giai khat co ga khac con chua caffeine, pham mau, chat bao quan va cac thanh phan khac.
Nuoc giai khat co ga thuong goi la nuoc ngot vi no thuong co vi ngot, khong nen nham lan voi nuoc ngot o cac song, suoi, ao ho (đoi nghia voi nuoc man o cac đai duong). Luong nho con co the ton tai trong cac loai nuoc giai khat co ga, tuy nhien, nong đo con phai nho hon 0.5% tong the tich neu đo uong đuoc coi la khong con. nuoc trai cay, tra, va cac thuc uong khong con khac van ve mat ly thuyet xem la nuoc ngot du khong phu hop trong thuc tien.
My la mot trong trong so quoc gia duy nhat tren the gioi su dung HFCS (xiro bap giau gluctose) thay vi đuong mia trong cac san pham Coca-Cola tai nuoc nay. Vi vay co the noi, Coca-Cola la loai nuoc ngot ngoai le tai nuoc nay.
Cac loai nuoc giai khat co ga noi tieng la cola, cherry, soda huong chanh, root beer, huong cam, huong nho, vanilla, soda gung, huong trai cay, va nuoc chanh.
Nuoc giai khat co ga thuong uong lanh, them đa hoac o nhiet đo phong, rat hiem khi uong nong.
Viec uong qua nhieu nuoc ngot co ga cung co the la nguyen nhan tang can khong kiem soat.
Ngoai đuong, chung con chua ba axit la citric, carbonic va photphoric nua. 
Nhung axit nay đeu co PH trung binh la 2,5, tuc la manh hon axit trong da day mot chut. Nhung axit nay se lam mon men rang, khien rang de bi vi khuan tan cong va dan đen sau rang.


Nha san xuat O moi vung tren the gioi đeu co nhung nha san xuat nuoc ngot co ga lon. Tuy nhien mot vai cong ty chinh Bac My la co mat o hau het cac nuoc tren the gioi, nhu Pepsi va Coca Cola. Nhung nha san xuat lon o Bac My ngoai hai cai ten vua đuoc nhac đen bao gom Cott, Tap đoan Keurig Dr Pepper va Jones Soda.


Chu thich Lien ket ngoai State Laws & Regulations Governing Beverage Sales in Schools, American Beverage Association (PDF)
"Beverage group: Pull soda from primary schools", USAToday, 17/8/ 2005
"After soda ban nutritionists say more can be done", Boston Globe, 4/5/2006
"Critics Say Soda Policy for Schools Lacks Teeth New York Times, 22/8/2005
"Soft Drinks in Schools" Luu tru ngay 14 thang 8 nam 2006 tai Wayback Machine, American Academy of Pediatrics,
Bao hoa carbon dioxide (CO2) la qua trinh hoa tan carbon dioxide vao chat long. Đe lam đuoc đieu nay, qua trinh can thuc hien voi carbon dioxide duoi ap suat, ap luc cao. Khi giam ap suat, carbon dioxide thoat ra khoi san pham duoi dang bong khi nho lam nuoc "sui bot". Hieu ung nay thuong thay o nuoc ngot co ga.
Cacbon cung co the mo ta mot phan ung hoa hoc va mot vi du trong so đo la mot buoc quan trong trong quang hop.


Hoa hoc Carbon dioxide it tan trong nuoc va thuong tach ra thanh khi tro lai. Qua trinh cua khi carbon dioxide gay "sui bot" trong chat long đuoc giai thich boi phan ung hoa hoc sau, trong đo dung dich axit cacbonic phan huy ra carbon dioxide va nuoc:

  
    
      
        
          
            
              H
            
          
          
            2
          
        
        
          
            O
          
        
        +
        
          
            
              CO
            
          
          
            2
          
        
        ⟶
        
          
            
              H
            
          
          
            2
          
        
        
          
            
              CO
            
          
          
            3
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mbox{H}}_{2}{\mbox{O}}+{\mbox{CO}}_{2}\longrightarrow {\mbox{H}}_{2}{\mbox{CO}}_{3}}
  


Hoa sinh hoc Bao hoa CO2 cung mo ta su hop nhat cua khi carbon dioxide thanh cac hop chat hoa hoc. Su song huu co bat nguon tu mot phan ung cacbonat hoa thuong đuoc xuc tac boi cac enzyme RuBisCO. Qua trinh nay rat quan trong, mot phan đang ke cua khoi luong la cay bao gom cac enzyme RuBisCO.


Tham khao Lien ket ngoai Carbonation and Acidity Luu tru ngay 19 thang 7 nam 2014 tai Wayback Machine, Dissolution of Marble in Hydrochloric Acid: thuc hien va huong dan.
Whirlpools in a soda pop giai thich vi sao lac chai nuoc co ga se gay hien tuong nuoc co ga phun trao.
Robert O'Leary. "ATR Infrared Spectroscopy method for measuring CO2 concentration in Beer" (PDF). Ban goc (PDF) luu tru ngay 4 thang 3 nam 2016. Truy cap ngay 27 thang 2 nam 2013.: mo ta chi tiet ly thuyet va thuc hanh đo CO2 hoa tan trong nuoc ngot va bia.
Filippo Antonio Pasquale di Paoli (Pascal Paoli, 6 thang Tu 1725-5 thang 2 nam 1807), la mot nha lanh đao Corse, Tong thong Hoi đong Chap phap cua Đai nghi hoi Nhan dan Corse, duoi su bao ho cua Cong hoa Genoa. Nam 1768 Phap chiem đong Corse, va Paoli lanh đao mot cuoc khang cu nhung bi that bai, va đi đay sang Phap. Ong tro lai sau khi Cach mang Phap bung no. Ong ban đau ung ho cach mang nhung sau đo lien ket voi nguoi Anh, lap nen Vuong quoc Anh-Corse ton tai trong nhung nam 1794-1796. Nguoi Phap tai chiem đao nay va ong đi đay sang Anh mot lan nua cho toi luc qua đoi vao nam 1807.


Đoc them James Boswell's Account of Corsica and Memoirs of P Paoli (1768)
N Tommaseo, "Lettere di Pasquale de Paoli" (in Archivio storico italiano, 1st series, vol. xi.), and Della Corsica, etc. (ibid., nuova serie, vol. xi., parte ii.);
Pompei, De L'etat de la Corse (Paris, 1821); Giovanni Livi, Lettere inedite di Pasquale Paoli (in Arch. stor. ital., 5th series, vols. v. and vi.);
Bartoli, Historia di Pascal Paoli (Bastia, 1891); Lencisa, P. Paoli e la guerra d'indipendenza della Corsica (Milano, 1890).
John Ralston Saul, Voltaire's Bastards: The Dictatorship of Reason in the West.
Thrasher, Peter Adam. Pasquale Paoli. An Enlightened Hero, 1725-1807. London. Constable, 1970. ISBN 0-09-456990-8


Tham khao Lien ket ngoai "Pasquale Paoli". NNDB. Soylent Communications. 2008. Truy cap ngay 29 thang 5 nam 2008.
"Pasquale Paoli". Columbia Encyclopedia: Sixth Edition. Highbeam Encyclopedia. 2008. Truy cap ngay 29 thang 5 nam 2008.
"Pasquale Paoli & Corsican Independence from Genoa". age-of-the-sage.org. Ban goc luu tru ngay 19 thang 4 nam 2012. Truy cap ngay 29 thang 5 nam 2008.
Chan dung cua (Filippo Antonio) Pasquale Paoli tai Phong Trung bay Chan dung Quoc gia, Luan Đon
Tai lieu luu tru lien quan đen Pasquale Paoli liet ke tai Co quan luu tru quoc gia Vuong quoc Anh
Giao dan la nhung tin huu thuoc mot giao hoi nao đo ma khong phai la giao si hoac tu si. Thong thuong, tu "giao dan" đuoc dung đe chi nhung tin đo Cong giao, Tin Lanh, Chinh Thong giao Đong Phuong, Anh giao, Do Thai giao, Hoi giao... Mac du co nhung net khac biet trong cac ly luan than hoc, cach goi ten, nhung cac ton giao ke tren đeu tin vao mot Thien Chua quyen nang tren het moi su vo hinh cung nhu huu hinh. Trong Kito giao, giao dan con đuoc goi la Kito huu hay Co Đoc nhan.


Giai thich Tu giao dan tai Viet Nam la chu quoc ngu do cac nha truyen giao Tay phuong sang Viet Nam truyen đao va day cho (giao quyen đi đoi voi chinh quyen) nen tu giao dan luc khoi nguyen la đuoc dung đe chi ra nhung nguoi theo đao Cong giao (vi cac nha truyen giao Tay phuong luc đau rao giang đao Cong giao). Sau nay, cac giao phai khac cung tho Thien Chua moi du nhap them vao Viet Nam nhu Tin Lanh, Chinh Thong giao... nen tu giao dan dan đuoc dung theo nghia đuoc mo rong đe chi chung cho nguoi tho phuong Đuc Chua Troi. Cho nen, neu dung tu đien nuoc ngoai đe giai thich tu nguyen "giao dan" nay thi chua chinh xac, cach hanh van neu đoi hoi su chinh xac thi luon phai dung danh tu kep nhu: giao dan Cong giao, giao dan Chinh Thong, giao dan Tin Lanh, giao dan Do Thai (co the tim thay danh tu kep nay trong Thanh Kinh), giao dan Hoi giao (trong cac ban dich kinh Coran).
Đoi voi nguoi Cong giao, giao dan la tu đe chi nhung nguoi khong co chuc thanh, con giao si chi nhung nguoi co chuc thanh nhu linh muc, giam muc...


Tham khao Lien ket ngoai
Cao thinh vien la nguoi huong dan hoac đam trach vai tro thu thap ho so đe bao cao va đe trinh loi thinh nguyen cho mot an tuyen chan phuoc hoac tuyen thanh len Bo Tuyen Thanh theo trinh tu tu phap cua Giao hoi Cong giao Roma. Ho co nhiem vu đua ra nhung bang chung thuyet phuc cho viec vinh danh nay va chiu trach nhiem van đong tai chinh đe chi tra cho ca tien trinh tuyen thanh. Trinh đo chuyen mon, vai tro va chuc nang cua cac cao thinh vien đuoc theo cac chuan muc ma Bo Tuyen Thanh quy đinh co hieu luc ke tu ngay 7 thang 2 nam 1983. Giam muc noi co xuat phat ra an tuyen thanh đo tuy nghi lua chon va chi đinh bat cu ai lam cao thinh vien, nhung thong thuong la mot linh muc; con cac dong tu lon thi thuong chon tu si cua ho. Khi an tuyen thanh tien sang giai đoan o Roma, can mot tan cao thinh vien thuong tru o đay đe ung pho voi moi tinh huong lien quan đen an tuyen thanh (hay tuyen chan phuoc).


Tham khao