Ba Hon la mot cum nui thap, gom 3 ngon nui Hon Đat, Hon Me, Hon Queo sat bo bien, thuoc xa Tho Son, huyen Hon Đat, tinh Kien Giang. Ten goi Ba Hon đuoc đat boi nguoi dan đia phuong đe chi 3 ngon nui nam lien ke nhau. Khu vuc nay van con nguyen ven rung va đuoc phan loai la rung phong ho. Hien tai, chinh quyen đia phuong cam khai thac đa tai khu vuc nay. Ba Hon la Khu di tich lich su cap quoc gia, voi truyen thong cach mang noi bat qua cuoc chien đau chong Phap va chong My. Trong đinh huong phat trien cua đia phuong, Ba Hon se phat trien ket hop 3 loai hinh du lich đac trung: du lich tam linh, du lich sinh thai va du lich tham quan di tich van hoa, lich su.


Đia ly chung Cum nui nam cach thi tran Hon Đat 10 km ve huong nam, chech huong tay nam, nam ngay sat bo bien. Tu thi tran Hon Đat đi theo con đuong nhua nam doc kenh Hon Soc khoang 5 km đe đen Hon Soc, tu đo đi tiep 5 km theo con đuong be tong đe đen Ba Hon.
Cum gom 3 ngon nui:

Hon Đat, cao 260 m
Hon Me, cao 200 m
Hon Queo, cao 30 m
Trong ba ngon nui thi Hon Đat va Hon Me co kich thuoc gan bang nhau. Hon Queo nam ve phia tay bac voi kich thuoc rat nho sat bien. Duoi chan nui Hon Đat va Hon Me la cac canh đong lua. Canh đong lua nam giua hai nui vi tri trong ra bien co chieu rong nhat khoang 1 km. Co mot tuyen đuong nhua chay ngang phia ngoai hai ngon nui doc theo bo bien, phia ngoai cung tuyen đuong la khu vuc rong khoang 400–500 m la mot vanh đai ven bien, bao gom đai rung ngap man phong ho ven bien, xen ke la cac khu vuc nuoi trong thuy san cua dan đia phuong, chu yeu la nuoi tom su.
Ban đau, ca ba ngon nui đeu la cac hon đao, ve sau do phu sa boi đap xung quanh ma gan voi đat lien. Phan vi đia tang cua cum nui thuoc Gioi Cenozoi, he Đe Tu, thong Holocen. Thanh phan tram tich la cat bot, it san va manh vo so, mau xam vang. Đa co tuoi Pecmi, chu yeu la đa voi, đoi noi co them đa dolomit.
Cum nui nam trong vung nhiet đoi, nhan khong khi am uot tu vinh Thai Lan o phia tay thoi vao. Xung quanh chan nui nguoi dan đao cac kenh rach chang chit. Phia tay bac, phia đong bac va huong đong co kenh Hon Me, phia đong xa hon co kenh 9.


Sinh vat = Thuc vat =
Vao nam 2013, mot nghien cuu cua To chuc bao ve đong vat hoang da Wildlife At Risk (WAR) nham phuc vu cho van hanh Tram cuu ho đong vat hoang da Hon Me đa thong ke thuc vat trong vung Ba Hon. Vung co 154 loai thuc vat hoang da, 13 loai cay rung đuoc trong bo sung va 13 loai cay an qua. Cac loai thuc vat bao gom:


= Đong vat =

Nam 2014, theo thong ke To chuc bao ve đong vat hoang da Wildlife At Risk (WAR), ho đa thong ke đong vat trong vung Ba Hon, vung co 34 loai bo sat va luong cu. Cac loai đong vat bao gom:

Coc nha (Common Asian Toad)
Nhai bau hoa (Microhyla fissipes)
Enh uong (Kaloula pulchra)
Nhai (Fejervarya limnocharis)
Ech đong (Hoplobatrachus rugulosus)
Coc nuoc nhan (Occidozyga martensii)
Ech cay mu tut (Polypedates mutus)
Nhong xanh (Calotes versicolor)
Than lan bay đom (Draco cf. maculatus)
Thach sung ngon đom (Cyrtodactylus cf. paradoxus)
Thach sung la xiem (Dixonius siamensis)
Tac ke (Gekko gecko)
Thach sung (Hemidactylus sp.)
Thach sung đuoi san (Hemidactylus frenatus)
Tac ke chan vang (Cnemaspis auranticopes)
Than lan bong hoa (Eutropis multifasciatus)
Than lan co (Scincella sp.)
Than lan vach (Lipinia vittigera)
Tran gam (Broghammerus reticulatus)
Ran roi mom nhon (Ahaetulla nasutus)
Ran rao đom (Boiga multomaculata)
Ran luc cuom (Chrysopelea ornata)
Ran roi/ran leo hoa (Dendrelaphis pictus)
Ran snai-đo (Cerberus schneiderii)
Ran kiem đuoi vong (Oligodon cf. fasciolatus)
Ran kiem mau ho ti (Oligodon mouhoti)
Ran ho đat nau (Psammodynostes pulverulentus)
Ran de (Dryocalamus davidsonii)
Ran khuyet thuong (Lycodon capucinus)
Ran hoa co vang (Rhabdophis cf. chrysagos)
Cap nia nam (Bungarus candidus)
Ran cap nong (Bungarus fasciatus)
Ran ho mang (Naja cf. kaouthia)
Ran luc mep trang (Trimeresurus albolabris)


Lich su Khoang tu đau the ky 19, vung Hon Đat đuoc Xiem La quoc lo trinh tap luc mo ta co rung bao phu cay coi sum sue, co nhieu thao duoc, dan trong cay thuoc la, lam dau rai, đot than, lay to ong. Khu vuc ven bien la rung ngap man, dan cu lam nghe đanh ca va lay to ong.
Theo ghi chep "Truyen thong cach mang Đang bo va quan dan Tho Son anh hung" cua Ban Thuong vu Huyen uy Hon Đat phat hanh nam 2003, vung co chien luoc quan trong trong ca hai cuoc chien đau chong Phap va chong My. Đay la noi dung chan cua van chuyen hang quan su, con đuong chien luoc 1C tu kenh Vinh Te ve rung U Minh Thuong. Tho Son trong đo co Ba Hon la vung can cu cach mang, la ban đap đanh vao trung tam đau nao va cac can cu quan su cua Viet Nam Cong hoa o Rach Gia. Trong thoi ky chien tranh Viet Nam, vung Ba Hon la khu vuc chien su ac liet giua quan Giai phong va quan luc Viet Nam Cong hoa. Thang 1 nam 1962, quan luc Viet Nam Cong hoa huy đong 2.000 quan đanh vao vung trong mot chien dich nhieu ngay. Ngay 9 thang 1 nam 1962, Phan Thi Rang, thuong đuoc biet đen la chi Su, mot nguoi chien si phe Giai phong bi bat va bi sat hai. Ten tuoi chi tro nen noi tieng o vung đat nay cho đen tan ngay nay.
Theo du lieu ghi nhan cua chinh quyen cach mang, quan khang chien trong vung đa chien đau 300 tran trong thoi ky 21 nam chien tranh Viet Nam. Ho đa tieu diet 1.560 quan đoi phuong; phoi hop voi quan khang chien chu luc đanh hon 250 tran, tieu diet 3.000 quan đoi phuong. So nguoi trong vung tham gia quan khang chien cua phe Giai phong la 230 nguoi. Tai vung đat nay co gan 1.000 quan khang chien thiet mang. Ngay nay, duoi chan nui Hon Đat co khu tuong niem voi ten goi Khu di tich lich su Hon Đat, phia trong co mo va noi tho chi Su.
Ba Hon ngay nay tro thanh Khu di tich lich su cap quoc gia, đuoc cong nhan vao nam 1989. Ngay 30 thang 4 nam 2015, Thu tuong Nguyen Tan Dung cung phu nhan, đai dien Bo Tu lenh Quan khu 9, lanh đao tinh Kien Giang, hon 250 cuu quan dan y, cuu thanh nien xung phong cac tinh, thanh tren khap mien Tay Nam Bo đa tung song, chien đau tai vung Ba Hon ve du le khanh thanh Bia luu niem Quan dan y tinh Kien Giang. Cong trinh xay dung tren dien tich hon 1.000 m2, gom co nha bia, phu đieu, cong–hang rao, đuong len hang quan y, cay xanh,... Khu khuon vien nay nam kha gan khu mo chi Su.


Kinh te Ba Hon ngay nay thuoc quyen quan ly cua xa Tho Son, huyen Hon Đat. Dan cu trong vung chu yeu song bang nong nghiep va nuoi trong thuy hai san. Doc theo chan nui la cac khu vuon trong xoai, cac giong nang suat nhu xoai cat Hoa Loc. Đia phuong cung đa thanh lap Hop tac xa xoai cat Hoa Loc Hon Đat. Dien tich trong loai xoai nay la 400 ha voi nang suat 6 tan/ha.
Ca ba ngon nui Hon Đat, Hon Me, Hon Soc van con nhieu tiem nang du lich lon. Hon Đat co Khu di tich lich su va hang loat điem tham quan cach mang, co khu trung bay tiep nhan đa chu quyen Truong Sa. Hon Me co tram cuu ho đong vat hoang da đau tien cua vung đong bang song Cuu Long. Hon Queo co ngoi chua la đia điem tham quan tam linh. Vung Ba Hon co nhieu lang nghe truyen thong cua nguoi Khmer đia phuong nhu đan đem lat, lam noi đat thu cong, xom đanh luoi ghe, ghe cau ca bien gan bo. Hoat đong du lich tham quan gan lien thuong thuc loai hai san nhu ghe tuoi song, tom tit, ngheu so, ca tuoi cua vung bien.
Chinh quyen tinh Kien Giang đa đau tu 1.480 ty VND cho Du an cong trinh xay dung đuong bo ven bien Hon Đat–Kien Luong vao nam 2021. Trong đo, Hon Me voi đuong vong quanh nui se la đau tuyen cua con đuong. Tuyen đuong co chieu dai 39,4 km, quy mo đuong la đuong cap III đong bang, voi 2 lan xe co gioi, ket cau mat đuong cap cao A1. Muc đich du an thuc đay phat trien kinh te xa hoi, trong đo khai thac tiem nang du lich đia phuong tai nhieu noi trong đo co Ba Hon. Đong thoi, du an giao thong nay gop phan tang cuong nang luc quoc phong.
Chinh quyen đang lap quy hoach phat trien vung Ba Hon trong thoi gian toi, trong đo dien tich quy hoach du lich đuoc xac đinh la 505 ha. Trong dien tich quy hoach đo dien tich 100 ha đat bai boi ven bien Hon Me va Hon Đat se xay dung khu cang bien du lich, khu bai tam bien nhan tao, khu nghi duong ngan ngay, khu resort, lang sinh thai, khu đo thi, khu vui choi, giai tri,... Chinh quyen đia phuong se thuc đay phat trien ket hop 3 loai hinh du lich đac trung: du lich tam linh, du lich sinh thai va du lich tham quan di tich van hoa, lich su.


Ghi chu Tham khao = Sach =
Trung tam thong tin va chuyen giao tien bo sinh hoc Viet Nam (2000). Đong bang song Cuu Long: đon chao the ky 21. Nha xuat ban Thanh pho Ho Chi Minh. OCLC 47171667.


= Tai lieu =
Luu Van Tam, Đinh Que Duong, Truong Nhan Đao, Hoang Chien Thang, Phan Thuy Mai, Nguyen Van Thanh, Nguyen Tuan Giang. Chu bien: Bui Minh Tuan (2016). "BAO CAO QUY HOACH THAM DO, KHAI THAC VA SU DUNG KHOANG SAN TINH KIEN GIANG GIAI ĐOAN 2016 - 2020, TAM NHIN ĐEN NAM 2030 (Bao cao đa đuoc chinh sua theo Nghi quyet so 56/2016/NQ-HĐND ngay 19/12/2016 cua Hoi đong Nhan dan tinh Kien Giang)" (Tai lieu). UY BAN NHAN DAN TINH KIEN GIANG, SO TAI NGUYEN VA MOI TRUONG KIEN GIANG. {{Chu thich tai lieu}}: Đa bo qua tham so khong ro |ngay truy cap= (tro giup); Đa bo qua tham so khong ro |url-status= (tro giup); Đa bo qua tham so khong ro |url= (tro giup)Quan ly CS1: nhieu ten: danh sach tac gia (lien ket)