Đao Wai, cung goi la Hon Troc, Hon Vay, Hon Ba, Koh Wai, Poulo Wai hay quan đao Wai la mot nhom gom hai hon đao khong co nguoi cu tru tai Vinh Thai Lan. Đay la mot hon đao xa bo, nam cach bo bien thanh pho Sihanoukville cua Campuchia 95 km ve phia tay nam, đay cung la lanh tho cuc nam cua nuoc nay. Ve mat hanh chinh, đao Wai thuoc tinh Kampot.
Trong tieng Khmer tu Koh (កោះ) nghia la "đao".
Ca hai hon đao đeu dai khoang 3 km va chieu rong toi đa la 0,5 km. Chung nam cach nhau 1,4 km.


Lich su tranh chap chu quyen Trong lich su, hai đao nay la tung lanh tho tranh chap giua Campuchia, Thai Lan va Viet Nam, ca ba nuoc đeu tuyen bo đao nam trong lanh hai cua minh.
Theo quan điem cua phia Viet Nam, tu đau the ky 18 cho đen truoc nam 1939, ve lich su va phap ly, toan bo cac đao giua Viet Nam va Campuchia thuoc chu quyen cua Viet Nam. Tu nam 1939, Campuchia chinh thuc quan ly ve mat hanh chinh va tuan canh cac đao o phia Bac đuong Brevie do thuc dan Phap đat ra. Tuy vay, chinh quyen Cong hoa Nam Ky va sau đo la chinh quyen Viet Nam Cong hoa khong chap nhan, van coi cac đao Wai va cac đao khac thuoc chu quyen Viet Nam. Đen nam 1966, Campuchia đua quan ra chiem đao Wai. Đuong ranh gioi ngoai cua them luc đia do chinh quyen Viet Nam cong hoa đua ra nam 1971 đuoc coi la đuong trung tuyen đuoc vach giua mot ben la Hon Khoai, Tho Chu va đao Wai va ben kia la bo bien Thai Lan va đao Ko Phangun, khong tinh đen cac đao đa nho Ko Kra va Ko Losin cua Thai Lan.
Trong thoi ky 1970-1975, đao Wai tran giu loi ra vao cang Kompong Som (tuc Sihanoukville) do quan đoi Cong hoa Khmer phoi hop voi Quan luc Viet Nam Cong hoa đong giu. Sau su kien ngay 17 thang 4 nam 1975 o Phnom Penh, quan Khmer Đo đanh chiem đao Wai va tan sat tat ca binh si Viet Nam Cong hoa cung nhu binh si Cong hoa Khmer đong tai đay. Ve phia Viet Nam, sau khi chiem giu đao Tho Chu, Bo Tu lenh Hai quan Nhan dan Viet Nam tiep tuc ke hoach đanh chiem đao Wai. Trong ke hoach co du kien su dung bo binh, khong quan phoi hop voi hai quan ma chu luc la hai quan đanh bo tham gia.
Vao thang 5 nam 1975, khu vuc xung quanh hai đao nay va đao Koh Tang lan can la noi dien ra su kien Mayaguez, đay la chien su cuoi cung trong chien tranh Viet Nam va lien quan đen viec giai cuu tau SS Mayaguez.
Vao 13 gio 30 phut sang ngay 4 thang 6 nam 1975, cac tau Hai quan nhan dan Viet Nam xuat phat đi đao Wai. Cuoc tan cong bat đau ngay 5 thang 6 va keo dai đen het ngay 13 thang 6. Quan Khmer Đo dua vao cong su vung chac đa chong tra hon mot tuan. Do khong quan khong hoat đong đuoc vi thoi tiet xau, Bo tu lenh Hai quan Nhan dan Viet Nam lenh cho cac đon vi dung hoa luc tren cac ham tau đe che ap cac hoa điem cua đoi phuong; đa su dung 2.000 vien đan coi, 8.000 vien đan 12,7 mm đe yem ho cho hai quan đanh bo va bo binh dap tat cac o đe khang cua quan Khmer Đo. 19 gio ngay 13 thang 6 nam 1975, Hai quan Nhan dan Viet Nam hoan thanh viec đanh chiem đao Wai. Cuoi cung, Hai quan Viet Nam rut khoi đao Wai vao thang 8 cung nam.


Giai quyet Nam 1976, chinh phu Viet Nam chinh thuc trao tra đao Wai cho Campuchia Dan chu.
Ngay 7 thang 7 nam 1982, hai nuoc Viet Nam va Campuchia đa ky Hiep đinh ve Vung nuoc lich su giua hai nuoc. Vung nuoc nay nam giua cac quan đao Tho Chu va đao Phu Quoc cua Viet Nam va đao Wai va bo bien cua Campuchia. Ngay 31 thang 7 nam 1982, Cong hoa Nhan dan Campuchia đa ra tuyen bo he thong đuong co so thang bao gom ca cac đao nam xa bo nhu đao Wai.
Đuong co so dung tinh chieu rong lanh hai Viet Nam tu điem tiep giap 0 cua hai đuong co so dung đe tinh chieu rong lanh hai cua Cong hoa XHCN Viet Nam va Campuchia nam giua bien, tren đuong thang noi lien quan đao Tho Chu va đao Wai.


Du lich Trong mot thoi gian dai, hoat đong du lich tai đao Wai bi ngan cam, song ngay nay cac du khach co the vieng tham đao thong qua cac hoat đong du ngoan co to chuc. Do khoang cach qua dai đe đi va ve trong mot ngay, thuong thi cac du khach se danh mot đem tren đao.


Tham khao Lien ket ngoai Lo ngai ve van đe đuong bien gioi Luu tru ngay 7 thang 2 nam 2012 tai Wayback Machine
Grand Tour for Keen Divers - Poulo Wai