Đa Nang la mot trong sau thanh pho truc thuoc trung uong cua Viet Nam, nam tai khu vuc Duyen hai Nam Trung Bo. Đay la thanh pho co dien tich lon nhat cua Viet Nam, đong vai tro la trung tam chinh tri, kinh te - xa hoi lon cua mien Trung va la hat nhan quan trong trong Vung kinh te trong điem mien Trung. Thanh pho Đa Nang hien la đo thi loai I, la thanh pho trung tam cap vung va cap quoc gia.
Ve mat đia ly, Đa Nang nam o trung đo cua Viet Nam, co vi tri trong yeu ca ve kinh te – xa hoi va quoc phong – an ninh voi vai tro cuc tang truong quoc gia la trung tam cong nghiep, tai chinh, du lich, dich vu, van hoa, giao duc, y te, khoa hoc, cong nghe, khoi nghiep, đoi moi sang tao cua khu vuc Mien Trung, Tay Nguyen va ca nuoc; trung tam to chuc cac su kien tam khu vuc va quoc te. Đa Nang cung la đo thi bien va đau moi giao thong rat quan trong ve đuong bo, đuong sat, đuong bien va đuong hang khong.

Trong nhung nam gan đay, Đa Nang tich cuc đau tu xay dung co so ha tang, cai thien moi truong, nang cao an sinh xa hoi va đuoc đanh gia la thanh pho đang song nhat Viet Nam. Nam 2018, Đa Nang đuoc chon đai dien cho Viet Nam lot vao danh sach 10 đia điem tot nhat đe song o nuoc ngoai do tap chi du lich Live and Invest Overseas (LIO) binh chon.


Ten goi Đia danh Đa Nang (chu Han: 沱㶞 hoac 陀㶞) đuoc noi đen som nhat trong sach O Chau can luc (in lan đau nam 1555 cua Duong Van An), quyen 5, "Tu tu" (chu Han: 寺祠, chua va đen), "Than tu" (chu Han: 神祠, đen tho than), "Tung Giang tu" (chu Han: 松江祠, đen Tung Giang):

Nguyen van Han van
松江祠。祠在思榮縣思客海門，並在廣南陀㶞海門。

Phien am Han Viet:
Tung Giang tu. Tu tai Tu Vinh huyen Tu Khach hai mon, tinh tai Quang Nam Đa Nang hai mon

Dich nghia:
Đen Tung Giang. Đen o cua bien Tu Khach, huyen Tu Vinh, con mot đen nua o cua bien Đa Nang, Quang Nam

"Đa Nang" trong O Chau can luc khong phai la mot đia danh hanh chinh ma chi la ten goi cua mot cua bien.
Đa Nang la mot ten dich theo kieu dich am kiem dich y mot phan, neu phien am Han-Viet thi đoc thanh Đa Nhuong, đia danh can dich đa đuoc dich bang chu Han co am đoc (am Han Viet) tuong can, y nghia cua chu Han dung đe dich co lien quan nhat đinh voi y nghia cua ten goi đuoc dich. Phan lon cac y kien đeu cho rang ten goi Đa Nang xuat phat tu vi tri nam o cua song Han cua thanh pho. Đo la mot bien dang cua tu Cham co "Da nak", đuoc dich la "cua song lon".
Tuy nhien, mot so nha nghien cuu ve Cham la Inrasara va Sakaya đa co nhung đe xuat khac. Inrasara (tuc Phu Tram, nha tho va nha nghien cuu Van hoa Cham Pa) cho rang "Đa Nang" la bien dang cua tu Cham co Đaknan. Đak co nghia la nuoc, nan hay nun, tuc Ianung co nghia la rong. Đia danh Đaknan ham y chi vung song nuoc rong menh mong o cua song Han. Con nha nghien cuu Sakaya (tuc Truong Van Mon) cho rang "Đa Nang" co the xuat phat tu nhom ngon ngu Mon-Khmer, Đakdong - Đa dong, co nghia la con song. Đanang trong tieng Cham va Raglai co, cung thuoc ngon ngu Malayo - Polynesia, co nghia la "nguon". "Đa Nang" la "song nguon". 
Nhung neu chung ta xet ve phuong dien ngon ngu Cham hien đai, thi trong ngon ngu E - đe, Gia Rai thuoc nhom Chamic van con luu giu cach goi tu co nhu Krong Nang hay Ro Nang hay Da Nang. Hien tai, ngay ca mot tinh đong nguoi Cham o Campuchia van giu cach goi mot ben song cua nguoi Cham la "Kam pong Ch'Nang" va tro thanh ten mot tinh cua Campuchia Kampong Chhnang co đong nguoi Cham sau tinh Kampong Cham. Tat ca cac bien the cua ngon ngu Cham Pa tu "Da Nang" thanh Enang, Ch'nang, R'nang trong ngon ngu Cham, Gia Rai, E đe, Raglai ngay nay đeu mang nghia la binh yen, thanh binh. Kampong Danang tuc la Ben song Thanh binh. Da Nang trong tieng la nuong tua, "vi 2 ong Sakaya va Inrasara la nguoi Cham vung Panduranga (Phan Rang) nen khong hieu ro tu Danang trong tieng nguoi Cham chuan, vi tieng Cham Panduranga goi Danang thanh Danung". 

Nguoi Trung Quoc goi Đa Nang la Hien Cang, von đuoc viet bang chu Han la 蜆港, ve sau đuoc đoi thanh 峴港. Thoi xua tau thuyen Trung Quoc đi Đa Nang thuong lay hon Son Tra lam moc đinh vi phuong huong. Hon Son Tra co hinh dang giong con hen nen nguoi Trung Quoc đa goi noi đay la "Hien Cang" (蜆港), co nghia la "Ben Hen". Ve sau mot so nguoi khong hieu ro nguon goc cua ten goi nay, thay xung quanh Đa Nang co nhieu nui non bao boc nen đa thay chu "hien" 蜆 co nghia la "con hen" bang chu "hien" 峴 la tu dung đe chi nui nho ma cao.
Mot ten goi khac đuoc đat cho Đa Nang la Cua Han (dich nghia "cua cua song Han"). Theo tac gia Vo Van Dat thi tu Han đa đuoc Viet hoa tu cach đoc theo tieng Hai Nam cua đia danh "Hien Cang" 蜆港 la "Hanh Cang" hay "Han Cang".
Giao si Buzomi - đen Đa Nang nam 1615 - đa goi noi nay la Porte de Kean. Ban đo chau A do Sanson d'Abbeville ve nam 1652 ghi Đa Nang la Turaon. Giao si Christoforo Borri - đen Đa Nang nam 1618 - khi viet hoi ky ve xu Đang Trong cua chua Nguyen thi đa goi Đa Nang la Touron. Giao si Alexandre de Rhodes la nguoi tung lui toi Đa Nang nhieu lan va đa goi noi nay la Turon; trong ban đo cua ong ghi la "Kean" ("Ke Han", ke trong "ke cho").
Cho đen giua the ky XIX, đia danh "Đa Nang" van con la ten goi cua mot vung lanh tho gan lien voi mot cua bien, mot vung nuoc sau, mot "cua quan" hay mot "tan so". Cac vua trieu Nguyen tu Gia Long đen ca Tu Đuc nghieng ve y nghia phong thu cua noi nay hon la phat trien Đa Nang thanh mot đo thi sam uat. Vi vay ma thoi ki nay Đa Nang đuoc goi la mot "tan", tuc la mot vi tri trong yeu phong thu. Cho đen khi Phap khai hoa xam chiem thi Đa Nang van chi la mot vi tri, mot đia ban chien luoc ve quan su va chua tung la mot đia danh chi đon vi hanh chinh.
Tu nam 1888 cho đen het thoi Phap thuoc, Tourane la ten chinh thuc cua Đa Nang. Co nhieu cach giai thich khac nhau ve nguon goc cua tu Tourane. Thu nhat đo la loi noi trai tu chu Chau Ranh (chi ranh gioi Viet Nam - Chiem Thanh). Y kien thu hai cho rang no bat nguon tu mot lang co ten la Thac Gian bi viet lam la Tu Gian. Y kien thu ba giai thich rang Tourane chi đia danh cua mot noi von co mot cai thap (tour) tren cua Han.
Trong van hoa dan gian, Vung Thung la mot ten thong tuc khac đe đe cap đen Đa Nang (hien nay Vung Thung la ten goi cua mot vung bien nho o phia đong bac phuong Nai Hien Đong, quan Son Tra dung đe neo đau tau thuyen cua ngu dan). Cac nha Nho noi chu thi goi la Tra Ao, Tra Son hay Đong Long Loan.
Sau Cach mang thang Tam nam 1945, Tourane đoi ten thanh Thai Phien - nha yeu nuoc noi tieng cua đat Quang Nam đa lanh đao cuoc khoi nghia Duy Tan nam 1916. Tuy nhien vao ngay 9 thang 10 nam 1945, Hoi đong Chinh phu ra quyet nghi giu nguyen ten cu cua cac đon vi hanh chinh tu cap ky, thanh pho, tinh, huyen trong ca nuoc đe tien viec thong tin lien lac va cong van giay to. Thanh pho tro lai ten goi cu Đa Nang.


Lich su = Thoi Sa Huynh va Cham Pa =
Thanh pho Đa Nang nam trong vung đat xu Quang, noi cac cu dan co thuoc Van hoa Sa Huynh đa đinh cu tu hang nghin nam truoc. Đong bang xu Quang đa dung len mot nen van minh lua nuoc va dau tam noi tieng. Nguoi Sa Huynh khong chi la nhung cu dan nong nghiep ma con đi bien va co hoat đong giao thuong bang đuong bien kha phat trien. Tai di tich Vuon Đinh Khue Bac (phuong Hoa Hai, quan Ngu Hanh Son), cac nha khao co hoc đa phat hien va khai quat đuoc nhung vet tich lien quan đen noi o va noi chon cat cua cu dan thuoc thoi ky Tien Sa Huynh, cach đay khoang 3.000 nam va mot so hien vat o nhung lop đat phia tren thuoc thoi ky Cham Pa som, cach đay gan 2.000 nam.
Khi nha nuoc Cham Pa ra đoi, vung đat Đa Nang thuoc ve tieu quoc Amaravati. Tai tieu quoc nay đa co it nhat hai vuong trieu la Lam Ap va Indrapura ton tai. Nhung dau tich cua thoi ky Cham Pa con bieu hien kha đam net qua cac di tich tu mieu tho tin nguong o Đinh Duong Lam (xa Hoa Phong) chi tho ngau tuong Linga - Yony quy mo nho be đen cac phe tich co quy mo lon nhu luy đat Thanh Loi, phe tich cua cac thap Cham nhu Thap Qua Giang, Thap Xuan Duong va Thap Phong Le. Tren đia ban chua o Ngu Hanh Son con luu giu mot so hien vat Cham Pa nhu be tho, manh be tho, manh goc be tho đuoc khac tac voi cac đe tai nhu tuong, voi, su tu, Drappla, hoa day uon xoan,... thuoc phong cach nghe thuat Đong Duong the ky IX. Ngoai ra con co cac gieng co Cham Pa phan bo rai rac tai nhieu đia phuong. Cuoc khai quat di tich Cham o lang Phong Le (quan Cam Le) nam 2012 voi viec phat hien nen thap Cham co kich thuoc lon nhat tu truoc đen nay đa đua đen gia thuyet: "rat co the hon 1.000 nam truoc, vung đat nay la mot trung tam kinh te, đo thi sam uat hoac la noi giao thuong qua lai".


= Thoi Đai Viet =
Trong nua sau cua the ky thu X, cac vua cua vuong trieu Indrapura đa xung đot voi Đai Viet. Nam 982, ba su than ma Le Hoan (nguoi sang lap ra nha Tien Le) gui đen Cham Pa đa bi bat giu. Le Hoan đa quyet đinh mo mot cuoc tan cong vao vuong quoc Indrapura va giet chet vua Cham Parameshvaravarman I. Nhu mot ket cuc cua su that bai, nguoi Cham cuoi cung đa bo roi Indrapura vao khoang nam 1000.

Vao nam 1306, thong qua cuoc hon nhan cua Vua Jayasimhavarman III (Che Man) voi Cong chua Huyen Tran bang viec nhuong hai chau O, Ly cho nha Tran, thi cac lang xom cua nguoi Viet bat đau đuoc hinh thanh. Thang Gieng nam Đinh Mui (1307), Vua Tran Anh Tong sai đoi ten chau O va chau Ly thanh chau Thuan va chau Hoa. Đa Nang tu đay la phan đat thuoc chau Hoa, va tu sau 1446 thi Đa Nang thuoc đia phan cua huyen Đien Ban, phu Trieu Phong, thua tuyen Thuan Hoa. Sau khi sap nhap vao Đai Viet, vung Đa Nang tro vao van la mien bien vien, luon bi quay nhieu va cuop pha. Vao nam 1470, Le Thanh Tong đanh bai quan Chiem Thanh va mo rong bien gioi Đai Viet đen mui Nay (giua Phu Yen va Khanh Hoa ngay nay) thi vung đat nay moi đuoc binh on va bat đau co nhung cuoc khai pha mo mang. Nhung cu dan Viet đen sinh song o vung nay đa tiep nhan va cai bien nhung yeu to cua van hoa Cham Pa đe hoa nhap vao van hoa Viet.

Thoi cac Chua Nguyen, vung đat nay đa đuoc khai pha va tro nen tru phu thinh vuong; cac thuong nhan cung tau thuyen nuoc ngoai thuong xuyen ra vao mua ban, trao đoi hang hoa. Giua the ky XVI, khi Hoi An la trung tam buon ban sam uat o phia nam thi Đa Nang nam o vi tri tien cang voi vai tro trung chuyen hang hoa, tu sua tau thuyen. Đau the ky XVIII, vi tri tien cang cua Đa Nang dan dan tro thanh thuong cang thay the cho Hoi An, nhat la khi ky thuat đong tau o chau Au phat trien; nhung loai tau thuyen lon, đay sau co the ra vao vinh Đa Nang de dang.
Thoi ky cac Chua Nguyen cung đanh dau su thanh lap cua Hai đoi Hoang Sa voi nhiem vu ra đong o quan đao Hoang Sa, moi nam 8 thang đe khai thac cac nguon loi: đanh ca, thau luom nhung tai nguyen cua đao va nhung hoa vat do lay đuoc tu nhung tau đam đem ve nop cho trieu đinh. Qua trinh hoat đong cua Hai đoi Hoang Sa cung la qua trinh xac lap va thuc thi chu quyen Viet Nam tren quan đao Hoang Sa (va Truong Sa) keo dai tu đau the ky XVII.
Đa Nang trong thoi Trinh-Nguyen phan tranh va thoi Tay Son tro thanh vung tranh chap du doi va đa chung kien nhung tran đanh quyet liet cua quan quan nha Nguyen trong cuoc tan cong vao cua Đa Nang va Đai Chiem. Nam 1797, quan Nguyen Anh đem đai binh tien đanh Đa Nang. 


= Thoi nha Nguyen =

Voi vi tri chien luoc quan trong co anh huong truc tiep đen su an nguy cua kinh đo Phu Xuan, Đa Nang la mot quan cang va mot thuong cang quan trong bac nhat cua trieu Nguyen. Ngay sau khi thanh lap, vuong trieu Nguyen đa chu trong xay dung tai đay mot he thong quan ly va phong thu cang bien đac biet. Nam 1813, trieu đinh sai Nguyen Van Thanh lap phao đai Đien Hai va đon An Hai nam hai ben ta huu song Han đe quan sat ngoai bien va phong thu Đa Nang. Trung tam hanh chinh cua tinh Quang Nam đuoc chuyen tu Dinh Chiem (gan Hoi An) ra đai đon La Qua (Vinh Đien). Đac biet, Gia Long quy đinh viec đon tiep cac đoan su ngoai quoc đen quan he voi vuong trieu nhat đinh phai vao cua bien Đa Nang ma khong đuoc cap ben tai bat ky mot cua bien nao khac.
Nam 1835 (Minh Mang thu 15) đon đoi ten la thanh Đien Hai.
Nam 1835, khi Vua Minh Mang co du: "...tau Tay đau tai cua Han, con cac cua bien khac khong đuoc vao, phep nuoc rat nghiem, chang nen lam trai... Tu nay ve sau, nguoi Tau phai đi tau buon nuoc Tau, moi cho vao cua bien, nguoi Tay phai đi tau nuoc Tay vao cua Han thong thuong, khong đuoc ghe vao cac cua bien khac..." thi Đa Nang tro thanh hai cang chinh thuc va duy nhat thuc thi chinh sach ngoai giao cua nha Nguyen voi cac nuoc đen quan he qua đuong bien. Vua Thieu Tri cung đac biet quan tam đen viec an ninh cang bien tai Đa Nang va đua ra nhung quy đinh chat che quan ly nguoi phuong Tay đen buon ban tai đay.
Nha Nguyen tiep tuc thuc thi nhieu chinh sach khang đinh chu quyen cua Viet Nam đoi voi quan đao Hoang Sa. Nam 1816, Vua Gia Long chinh thuc chiem huu đao, ra lenh cam co tren đao va đo thuy trinh. Nam 1835, Vua Minh Mang cho xay mieu, đat bia đa, đong coc, va trong cay. Đoi Hoang Sa đuoc trao nhieu nhiem vu: khai thac, tuan tieu, thu thue dan tren đao va nhiem vu bien phong bao ve quan đao. Hai đoi nay tiep tuc hoat đong cho đen khi nguoi Phap vao Đong Duong.
Ngay tu giai đoan 1843-1857 thi moi quan he ngoai giao giua Viet Nam va Phap đa tro nen nong bong. Thang 3 nam 1847, Augustin de Lapierre chi huy tau Gloire cap ben Đa Nang, trinh thu cho nha Nguyen nhung bi tu choi. Sang ngay 15 thang 4 nam 1847, tau Phap đung đo voi bon tau cua trieu đinh Hue va đanh tan quan trieu đinh chi sau hai gio giao tranh. Giua thang 9 nam 1856, tau Catinat do Lelieur chi huy ghe Đa Nang, trinh quoc thu nhung tiep tuc bi nha Nguyen tu choi. Ngay 28 thang 9, phia Phap cho tau Catinat na sung vao cac phao đai bao ve Đa Nang va cho quan đo bo đong đinh vo hieu hoa nhieu khau than cong cua Viet Nam. Tinh chung suot tu 1843 đen 1857, Phap đa sau lan gui chien ham đen Đa Nang.


= Thoi Phap thuoc =

Nam 1858, cuoc xam luoc cua Phap tai Viet Nam khoi đau bang cuoc tan cong vao Đa Nang. Ngay 25 thang 8 nam 1883, trieu đinh Hue buoc phai ky voi Phap Hiep uoc Harmand. Theo đieu 6 va 7 cua Hiep uoc nay, ngoai viec yeu cau mo cua Đa Nang đe thong thuong con quy đinh rang Phap se đuoc phep lap cac khu nhuong đia o đay.
Ngay 17 thang 8 nam 1887, Tong thong Phap ky sac lenh thanh lap ba thanh pho o Viet Nam la Ha Noi, Hai Phong va Đa Nang. Ngay 3 thang 9 nam 1887, Vua Đong Khanh buoc phai ky mot đao du gom 3 khoan quy đinh ro "...Đa Nang đuoc chinh phu Đai Nam kien lap thanh nhuong đia Phap va nhuong tron quyen cho chinh phu Phap, va chinh phu Đai Nam tu bo moi quyen hanh tren lanh tho đo". Theo phu đinh cua đao du nay, nam xa cua huyen Hoa Vang gom Hai Chau, Phuoc Ninh, Thach Thang, Nam Duong va Nai Hien Tay nam ben ta ngan song Han đuoc cat giao cho Phap đe lap "nhuong đia" Tourane voi dien tich 10.000 ha. Ngay 24 thang 5 nam 1889, Toan quyen Đong Duong Etienne Richaud ra nghi đinh thanh lap thanh pho Đa Nang thuoc tinh Quang Nam. Đa Nang la thanh pho loai 2, tuong tu nhu thanh pho Cho Lon thanh lap truoc đo. Đon vi hanh chinh nay chiu su cai quan truc tiep cua Toan quyen Đong Duong thay vi trieu đinh Hue. Đung đau thanh pho la mot vien Đoc ly do Kham su đe nghi va Toan quyen bo nhiem. Ngay 15 thang 1 nam 1901, duoi suc ep cua Phap, Vua Thanh Thai buoc phai ky mot đao du noi rong nhuong đia Đa Nang them 14 xa, cu the la them 8 xa thuoc huyen Hoa Vang ben ta ngan song Han va 6 xa thuoc huyen Dien Phuoc ben huu ngan song Han. Ngay 19 thang 9 nam 1905, Toan quyen Đong Duong ra nghi đinh tach Đa Nang khoi tinh Quang Nam đe tro thanh mot đon vi hanh chinh đoc lap gom 19 xa. Nhu vay vao đau the ky XX, thanh pho Tourane/Đa Nang đa vuon ve phia tay va tay bac, con phia đong thi đa vuot sang huu ngan song Han chiem tron ban đao Son Tra.

Đau the ky XX, Tourane đuoc Phap xay dung tro thanh mot đo thi theo kieu Tay phuong. Co so ha tang xa hoi, ky thuat san xuat đuoc đau tu. San xuat nong nghiep, tieu thu cong nghiep, che bien hang xuat khau, sua chua tau thuyen, kinh doanh dich vu đuoc hinh thanh va phat trien; cung voi Hai Phong va Sai Gon, Tourane tro thanh trung tam thuong mai quan trong. Cang Đa Nang đa tuong đoi hoan chinh va đi vao hoat đong tu giai đoan 1933-1935. San bay dan dung cung đuoc nha cam quyen som xay dung vao nam 1926. Hau het cac cong ty lon nhat hoat đong o Đong Duong đeu hien dien o Đa Nang. Dan so thanh pho tang len nhanh chong; nam 1936, Đa Nang co 25.000 nguoi; nam 1945 co khoang 30.000 nguoi.
Trong thoi gian nay, nguoi Phap van tiep tuc quan ly quan đao Hoang Sa. Ngay 8 thang 3 nam 1925, Toan quyen Đong Duong tuyen bo quan đao Hoang Sa (va Quan đao Truong Sa) la lanh tho cua Phap. Tu nam 1925, Vien Hai duong hoc va Nghe ca Nha Trang đa thuc hien cac cuoc khao sat o Hoang Sa. Nam 1938, Phap bat đau phai cac đon vi bao an toi cac đao va tien hanh dung bia chu quyen, hai đang, tram vo tuyen, tram khi tuong tren đao Hoang Sa cung mot tram khi tuong nua tren đao Phu Lam. Ngay 15 thang 6 nam 1938, Toan quyen Đong Duong Jules Brevie thanh lap đai ly hanh chinh o quan đao Hoang Sa. Thang 6 nam 1938, mot đon vi linh bao an Viet Nam đuoc phai ra đon tru Hoang Sa.


= Thoi Viet Nam Cong hoa =
Nam 1949, Phap trao tra Đa Nang cho chinh phu Quoc gia Viet Nam duoi thoi Quoc truong Bao Đai. Tu thang 6 nam 1954, chinh quyen Ngo Đinh Diem tien hanh phan chia lai đia gioi hanh chinh. Luc nay, Đa Nang truc thuoc tinh Quang Nam. Thang 9 nam 1955, chinh quyen Viet Nam Cong hoa giai the thanh pho Tourane đe thanh lap thanh pho Đa Nang truc thuoc trung uong. Nhu vay thanh pho Đa Nang la mot trong 15 tinh thanh cua Nam Phan đuoc chinh quyen Viet Nam Cong Hoa thiet lap theo Sac lenh 153-NV ngay 22 thang 9 nam 1955. Đen ngay 31 thang 7 nam 1962, tinh Quang Nam đuoc tach thanh hai tinh Quang Nam va Quang Tin. Đong thoi, thi xa Đa Nang thuoc tinh Quang Nam sap nhap vao Đa Nang truc thuoc trung uong. Vao nhung nam 1954-1955, dan so Đa Nang co khoang hon 50.000 nguoi.

Trong khi đo cuoc Chien tranh Viet Nam ngay cang gia tang. Thang 3 nam 1965 cac đon vi thuy quan luc chien My đo bo vao Đa Nang va thiet lap o đay mot can cu quan su hon hop lon. San bay Đa Nang đuoc coi la mot trong nhung san bay "tap nap" nhat trong chien tranh. Nam 1967, Đa Nang đuoc chinh quyen Viet Nam Cong hoa an đinh truc thuoc trung uong va xac đinh muc tieu xay dung Đa Nang thanh trung tam chinh tri, quan su, van hoa cho vung I va II chien thuat. My cho xay dung o Đa Nang cac can cu quan su va ket cau ha tang phuc vu cho muc đich quan su nhu san bay, cang, kho bai, co so thong tin lien lac...
Nam 1973, khi quan My rut khoi Viet Nam theo hiep đinh Paris, chinh quyen Viet Nam Cong hoa đa cho phan chia lai đia gioi hanh chinh Đa Nang, giu nguyen 3 quan nhu cu, chi sap nhap 28 khu pho ben duoi cap quan thanh 19 phuong. Thanh pho Đa Nang đuoc đat duoi quyen đieu hanh cua Hoi đong thi xa gom 12 uy vien va do mot Thi truong đung đau. Do chinh sach đo thi hoa, dan so Đa Nang ngay cang tang nhanh. Dan so thanh pho tu muc 148.599 nguoi vao nam 1964 tang len toi gan 500.000 nguoi vao nam 1975.
Duoi thoi Viet Nam Cong hoa, Đa Nang la đo thi lon thu hai mien Nam. Tinh đen truoc su kien 30 thang 4 nam 1975, cang Đa Nang la noi cung cap hang hoa cho ca vung I chien thuat, đong thoi la trung tam tiep te cho gan 3 trieu dan mien Nam. Toan thi xa khi đo co hang chuc cong ty kinh doanh xuat nhap khau. Nguoi dan Đa Nang chu yeu song bang nghe buon ban.
Sau Hiep đinh Geneve, quan đao Hoang Sa đuoc giao cho chinh quyen Quoc gia Viet Nam quan ly. Ngay 13 thang 7 nam 1961, Tong thong Viet Nam Cong hoa Ngo Đinh Diem ky sac lenh 174-NV quy thuoc quan đao nay vao tinh Quang Nam va thiet lap tai đo mot đon vi hanh chinh lay ten la xa Đinh Hai thuoc quan Hoa Vang. Tuy nhien tren thuc te la tu thang 2 nam 1956, Cong hoa Nhan dan Trung Hoa (tuc Trung Quoc) đa chiem quyen kiem soat đao Phu Lam o nhom đao An Vinh (phan phia đong cua quan đao). Phan kiem soat cua Viet Nam Cong hoa chi gioi han o nhom đao Luoi Liem (ma ho con goi la nhom Nguyet Thiem, la phan phia tay cua quan đao) voi nam đao san ho la Hoang Sa, Huu Nhat, Duy Mong, Quang Anh va Quang Hoa. Đen ngay 19 thang 1 nam 1974, hai chien Hoang Sa dien ra va Viet Nam Cong hoa đanh mat hoan toan nhom Nguyet Thiem nay.


= Sau 1975 =


 Thanh pho Đa Nang  Ngay 30 thang 8 nam 1977, Hoi đong Chinh phu ban hanh Quyet đinh so 228-CP, thanh lap thanh pho Đa Nang thuoc tinh Quang Nam – Đa Nang tu ba quan I, II, III cua tinh Quang Nam – Đa Nang (cac quan nay thoi Viet Nam Cong hoa thuoc thi xa Đa Nang truc thuoc trung uong, sau khi thi xa sap nhap voi tinh Quang Nam thi ba quan tren truc thuoc tinh Quang Nam – Đa Nang).
Sau ngay giai phong mien nam, thong nhat đat nuoc, thanh pho Đa Nang va tinh Quang Nam sap nhap lai đe tro thanh tinh Quang Nam – Đa Nang, đat trung tam kinh te, chinh tri xa hoi tai Đa Nang. Thanh pho Đa Nang luc nay gom co 28 phuong: An Hai Bac, An Hai Đong, An Hai Tay, An Khe, Bac My An, Binh Hien, Binh Thuan, Chinh Gian, Hai Chau I, Hai Chau II, Hoa Cuong, Hoa Thuan, Khue Trung, Man Thai, Nai Hien Đong, Nam Duong, Phuoc My, Phuoc Ninh, Tam Thuan, Tan Chinh, Thac Gian, Thach Thang, Thanh Binh, Thanh Loc Đan, Tho Quang, Thuan Phuoc, Vinh Trung, Xuan Ha. Ngay 5 thang 5 nam 1990


 Thanh pho truc thuoc trung uong  Van đe đua Đa Nang tro thanh thanh pho truc thuoc trung uong đuoc đe cap đen bat đau tu Đai hoi lan thu IV cua Đang bo thanh pho Đa Nang dien ra vao ngay 8 thang 5 nam 1989, trong đo Đai hoi thong nhat kien nghi voi Trung uong va Tinh uy Quang Nam – Đa Nang can co mot co che hop ly cho thanh pho Đa Nang, cho thanh pho Đa Nang đuoc truc thuoc trung uong, neu chua đu đieu kien thi cho Đa Nang đuoc tro thanh Đac khu kinh te Đa Nang.
Sau đo, Đai hoi Đai bieu Đang bo tinh Quang Nam – Đa Nang lan thu XV dien ra tu ngay 16 thang 10 nam 1991 đen ngay 19 thang 10 nam 1991, đac biet Đai hoi đa chinh thuc đua ra ban bac, thao luan đe nghi Trung uong cho tach Đa Nang thanh thanh pho truc thuoc Trung uong, neu chua cho tach thi cho quy che rieng đe xay dung Đa Nang thanh mot Đac khu kinh te cua duyen hai Mien Trung hoac Khu kinh te mo nham tao đieu kien cho Đa Nang phat trien manh me, đong thoi đe Trung uong quan tam nhieu hon đen Quang Nam.
Đai hoi Đang bo tinh Quang Nam – Đa Nang lan thu XVI dien ra tu ngay 23 thang 4 nam 1996 đen ngay 27 thang 4 nam 1996, đa kien nghi chia tach tinh Quang Nam – Đa Nang thanh hai đon vi hanh chinh truc thuoc Trung uong la Thanh pho Đa Nang va tinh Quang Nam. Ngay 8 thang 10 nam 1996, Bi thu Tinh uy Quang Nam – Đa Nang Mai Thuc Lan nhan đuoc Cong đien 75/CCHC/TW cua Trung uong co neu ro ngay 7 thang 10 nam 1996, Bo Chinh tri đa co Thong bao so 06/TB-TW ve viec nhat tri chia tinh Quang Nam – Đa Nang thanh hai đon vi hanh chinh: Thanh pho Đa Nang truc thuoc Trung uong va tinh Quang Nam. Tinh uy phai chi đao hoan tat thu tuc đe kip trinh Quoc hoi quyet đinh trong cuoc hop giua thang 10 nay. Ngay 9 thang 10 nam 1996, Thuong truc Tinh uy đa co cuoc hop lien tich cua Thuong truc Hoi đong nhan dan, Thuong truc Uy ban nhan dan, Uy ban Mat tran To quoc Viet Nam tinh, Đoan đai bieu Quoc hoi cua tinh đe ban viec trien khai Cong đien cua Trung uong.
Ngay 11 thang 10 nam 1996, Hoi nghi Tinh uy Quang Nam – Đa Nang đa nghe Uy ban nhan dan tinh trinh bay phuong an đuoc xem hop ly nhat. Ngay 12 thang 10 nam 1996, Hoi đong nhan dan tinh đa hop đe thao luan va bieu quyet phuong an chia tach. Hoi đong nhan dan tinh đa thong nhat chon phuong an Thanh pho Đa Nang truc thuoc Trung uong đuoc hinh thanh tu ba đon vi hanh chinh cap huyen cua tinh Quang Nam – Đa Nang gom thanh pho tinh ly "Đa Nang ba khu vuc", huyen Hoa Vang va huyen đao Hoang Sa đong thoi nhat tri lay thi xa Tam Ky lam tinh ly cua tinh Quang Nam.
Ngay 6 thang 11 nam 1996, tai Ky hop thu 10, Quoc hoi khoa IX đa thong qua nghi quyet cho phep tinh Quang Nam – Đa Nang tach thanh tinh Quang Nam va thanh pho Đa Nang truc thuoc trung uong. Ve đia gioi hanh chinh, thanh pho Đa Nang moi bao gom thanh pho Đa Nang truoc đay cong voi huyen Hoa Vang va huyen đao Hoang Sa. Tren thuc te thi quan đao Hoang Sa đang nam duoi su kiem soat cua Trung Quoc va Uy ban Nhan dan huyen đao Hoang Sa truc thuoc So Noi vu thanh pho Đa Nang. Ngay 1 thang 1 nam 1997, Đa Nang chinh thuc tro thanh thanh pho truc thuoc trung uong. Ngay 23 thang 1 nam 1997, 5 quan Hai Chau, Lien Chieu, Ngu Hanh Son, Son Tra, Thanh Khe đuoc thanh lap. Ngay 15 thang 7 nam 2003, Đa Nang đuoc cong nhan la đo thi loai I va tro thanh đo thi loai I truc thuoc trung uong thu hai cua ca nuoc (sau Hai Phong). Nam 2005, mot phan huyen Hoa Vang (cac xa Hoa Tho, Hoa Phat va Hoa Xuan) va quan Hai Chau (phuong Khue Trung) đuoc tach ra va thanh lap nen quan moi la quan Cam Le. Tu đo, thanh pho Đa Nang co 6 quan va 2 huyen.
Sau khi tro thanh thanh pho truc thuoc trung uong, Đa Nang luon đat toc đo tang truong GDP cao hon binh quan chung cua Viet Nam, nhanh chong can đoi đuoc ngan sach trong thoi gian đau chia tach va tu nam 2004 co đong gop cho ngan sach trung uong.

Voi tu cach ke thua quyen so huu cac quan đao tu cac chinh quyen truoc, Nha nuoc Cong hoa Xa hoi Chu nghia Viet Nam đa lien tuc đua ra nhung tuyen bo khang đinh chu quyen cua minh đoi voi quan đao Hoang Sa. Nam 1994, Quoc hoi Viet Nam phe chuan Cong uoc Lien Hop Quoc ve Luat bien nam 1982 va khang đinh lai chu quyen cua Viet Nam đoi voi quan đao Hoang Sa. Ngay 6 thang 11 nam 1996, Quoc hoi Viet Nam tach huyen đao Hoang Sa khoi tinh Quang Nam – Đa Nang va sap nhap vao thanh pho Đa Nang. Huyen đao Hoang Sa đuoc xac đinh co dien tich 305 km², voi đia gioi bao gom mot quan đao co ten goi la Hoang Sa nam cach đat lien khoang 170 hai ly (315 km). Cuoi thang 6 nam 2012, Quoc hoi Viet Nam thong qua Luat Bien Viet Nam. Đieu 1 đa khang đinh lai tuyen bo chu quyen cua Viet Nam đoi voi quan đao Hoang Sa. Ngay 4 thang 7 nam 2012, ky hop thu 4 Hoi đong Nhan dan thanh pho Đa Nang khoa VIII nhiem ky 2011-2016 đa thong qua Nghi quyet phan đoi Trung Quoc thanh lap thanh pho Tam Sa.
Ngay 24 thang 10 nam 2024, Uy ban Thuong vu Quoc hoi ban hanh Nghi quyet so 1251/NQ-UBTVQH15 ve viec sap xep đon vi hanh chinh cap huyen, cap xa cua thanh pho Đa Nang giai đoan 2023 – 2025 (nghi quyet co hieu luc tu ngay 1 thang 1 nam 2025). Theo đo, đieu chinh mot phan dien tich tu nhien va quy mo dan so cua quan Lien Chieu vao quan Thanh Khe.
Thanh pho Đa Nang co 6 quan va 2 huyen nhu hien nay.
Ngay 12 thang 6 nam 2025, Quoc hoi ban hanh Nghi quyet so 202/2025/QH15 ve viec sap xep đon vi hanh chinh cap tinh (nghi quyet co hieu luc tu ngay 12 thang 6 nam 2025). Theo đo, sap nhap toan bo dien tich cua tinh Quang Nam (cu) vao thanh pho Đa Nang.
Sau khi sap nhap, thanh pho Đa Nang co 11.859,59 km² dien tich tu nhien va quy mo dan so la 3.065.628 nguoi va tro thanh thanh pho co dien tich lon nhat va xung tam mot trong nhung thanh pho lon cua Viet Nam.


Đia ly = Vi tri đia ly =

Toa đo phan đat lien cua thanh pho Đa Nang tu 15°15' đen 16°40' vi đo Bac va tu 107°17' đen 108°20' kinh đo Đong. Nam o trung đo cua Viet Nam, cach thu đo Ha Noi 766 km ve phia Bac va cach Thanh pho Ho Chi Minh 961 km ve phia Nam theo Quoc lo 1.

Phia đong giap Bien Đong
Phia tay giap tinh Sekong, Lao
Phia nam giap tinh Quang Ngai
Phia bac giap thanh pho Hue.
Thanh pho Đa Nang con la trung tam cua 2 di san van hoa the gioi gom: pho co Hoi An va thanh đia My Son. Thanh pho Đa Nang nam tren truc giao thong Bac - Nam ve đuong bo, đuong sat, đuong bien va đuong hang khong, la mot trong nhung cua ngo quan trong ra bien cua Tay Nguyen va cac nuoc Lao, đong bac Campuchia, Thai Lan va Myanmar. Khoang cach tu Đa Nang đen cac trung tam kinh te chinh cua khu vuc Đong Nam A nhu Bangkok (Thai Lan), Kuala Lumpur (Malaysia), Singapore, Manila (Philippines) đeu nam trong khoang 1.000–2.000 km.


 Cac điem cuc cua thanh pho Đa Nang:  Điem cuc bac tai: phuong Hai Van.
Điem cuc tay tai: xa Hung Son.
Điem cuc nam tai: xa Tra Linh.
Điem cuc đong tai: xa Nui Thanh.
Ngoai phan đat lien, vung bien cua thanh pho gom quan đao Hoang Sa (khu vuc đang bi chiem đong trai phep boi Trung Quoc) nam o 15°45' đen 17°15' vi đo Bac, 111° đen 113° kinh đo Đong, ngang bo bien cac tinh Quang Tri, Thua Thien Hue, Quang Nam va mot phan tinh Quang Ngai; cach đao Ly Son (thuoc tinh Quang Ngai) khoang 120 hai ly. Khu vuc quan đao nam tren vung bien rong khoang 30.000 km². Tong dien tich phan noi cua quan đao khoang 10 km², trong đo đao Phu Lam chiem dien tich lon nhat (nguon Viet Nam: khoang 1,5 km², nguon Trung Quoc: 2,1 km²).
Hoang Sa an ngu đuong hang hai quoc te huyet mach tu Thai Binh Duong qua An Đo Duong va đen Đai Tay Duong. Vung bien nay co tiem nang lon ve khoang san, hai san, co thuan loi đe phat trien kinh te nhung quan trong hon đay la vi tri quan su chien luoc, khong che đuong giao thong tren bien va tren khong trong khu vuc phia Bac bien Đong.
Bon điem cuc cua quan đao Hoang Sa la:

Cuc Bac tai Bai đa Bac.
Cuc Nam tai Bai ngam Oc Tai Voi.
Cuc Đong tai Bai Go Noi
Cuc Tay tai Đao Tri Ton.


= Đieu kien tu nhien =
Thanh pho Đa Nang co đia hinh, thien nhien đa dang, co bien, ban đao, vung vinh, đoi nui, song, suoi, đong bang phan bo trong long thanh pho đong gop vao phat trien kinh te, du lich.


 Đia hinh  Ve mat đia chat, Đa Nang nam o ria cua mien uon nep Paleozoi đuoc biet đen voi ten goi Đoi tao nui Truong Son - noi ma nhung bien dang chinh đa xay ra trong ky Than đa som. Cau truc đia chat khu vuc Đa Nang gom co nam đon vi đia tang chu yeu, lan luot tu duoi len la: he tang A Vuong, he tang Long Đai, he tang Tan Lam, he tang Ngu Hanh Son va tram tich Đe Tu. Trong đo cac he tang A Vuong, Long Đai, Tan Lam co thanh phan thach hoc chu yeu la đa phien va sa thach. He tang Ngu Hanh Son chu yeu la đa voi hoa hoa mau xam trang. Tram tich Đe Tu bao gom cac thanh tao song, song - bien, bien, bien - đam lay co tuoi tu Pleistocen som đen Holocen muon, chu yeu la cat, cuoi, soi, cat pha, set pha,... Vo Trai Đat tai lanh tho thanh pho Đa Nang bi nhieu he thong đut gay theo phuong gan a vi tuyen va phuong kinh tuyen chia cat, lam giam tinh lien tuc cua đa, giam đo ben cua chung, nhat la tao nen cac đoi nut ne tang cao đo chua nuoc. Đay la hiem hoa trong khi xay dung cac cong trinh.
Đia hinh thanh pho Đa Nang vua co đong bang duyen hai, vua co đoi nui. Vung nui cao va doc tap trung o phia tay va tay bac, tu đay co nhieu day nui chay dai ra bien, mot so đoi thap xen ke vung đong bang ven bien hep. Đia hinh đoi nui chiem dien tich lon, đo cao khoang tu 700 - 1.500 m, đo doc lon (>40o), la noi tap trung nhieu rung đau nguon va co y nghia bao ve moi truong sinh thai cua thanh pho. Đong bang ven bien la vung đat thap chiu anh huong cua bien bi nhiem man, la vung tap trung nhieu co so nong nghiep, cong nghiep, dich vu, quan su, đat o va cac khu chuc nang cua thanh pho. O khu vuc cua song Han va song Cu Đe đia hinh đay bien bi phuc tap va tao ra mot so bai can, trung ngam (long song). Khu vuc cua vinh ra ngoai khoi đia hinh nhin chung la nghieng thoai ve phia đong bac. Khoang cach cac đuong đang sau kha đeu đan.


 Hai đao  Quan đao Hoang Sa (Viet Nam) gom hai cum đao chinh la Cum đao Luoi Liem o phia tay va Cum đao An Vinh o phia đong. Cum đao Luoi Liem nam ve phia tay, co hinh canh cung hay luoi liem, bao gom cac đao la Hoang Sa, Huu Nhat, Duy Mong, Quang Anh, Quang Hoa, Bach Quy, Tri Ton cung cac mom đa, bai ngam. Cum đao An Vinh nam ve phia đong bao gom cac đao tuong đoi lon cua quan đao Hoang Sa va cung la cac đao san ho lon nhat cua bien Đong nhu đao Phu Lam, đao Cay, đao Linh Con, đao Trung, đao Bac, đao Nam va con cat Tay. Nhieu thuc the trong quan đao bieu hien dang vanh khuyen co cua cac ran san ho vong Thai Binh Duong, von di la ket qua phat trien cua san ho cong voi su lun chim cua vo Trai Đat. Hinh thai đia hinh cac đao tuong đoi đon gian nhung mang đam ban sac cua đia hinh am tieu san ho vung nhiet đoi co cau tao ba phan khac nhau đo la phan đao noi, hanh lang bai trieu (them san ho) bao quanh đao va suon bo ngam doc đung. Đa so cac đao noi co đo cao duoi 10 m.


 Khi hau  Thanh pho Đa Nang nam trong vung khi hau nhiet đoi gio mua đien hinh, nhiet đo cao va it bien đong. Khi hau Đa Nang la noi chuyen tiep đan xen giua khi hau can nhiet đoi o mien Bac va nhiet đoi xavan o mien Nam, voi tinh troi la khi hau nhiet đoi o phia Nam. Moi nam co 2 mua ro ret: mua mua tu thang 9 đen thang 12 va mua kho tu thang 1 đen thang 8, thinh thoang co nhung đot ret mua đong nhung khong đam va khong keo dai.
Nhiet đo trung binh hang nam khoang 25,8 °C; cao nhat vao cac thang 6, 7, 8, trung binh 28-30 °C; thap nhat vao cac thang 12, 1, 2, trung binh 18-23 °C. Rieng vung rung nui Ba Na o đo cao gan 1.500 m, nhiet đo trung binh khoang 20 °C. Đo am khong khi trung binh la 83,4%. Luong mua trung binh hang nam la 2.153 mm; luong mua cao nhat vao cac thang 9, 10, 11, trung binh 465 mm/thang; thap nhat vao cac thang 2, 3, 4, trung binh 27 mm/thang. So gio nang binh quan trong nam la 2.182 gio; nhieu nhat la vao thang 5, 6, 7, trung binh 246 gio/thang; it nhat la vao thang 11, 12, 1, trung binh 121 gio/thang. Moi nam Đa Nang chiu anh huong truc tiep tu mot đen hai con bao hoac ap thap nhiet đoi. Nam 2006, Đa Nang chiu anh huong cua bao Xangsane - con bao manh nhat đo bo vao Đa Nang trong 100 nam qua, gay thiet hai nang ne cho thanh pho.
Thoi gian nang o quan đao Hoang Sa dao đong trong khoang tu 2.300 đen 2.500 gio/nam. Nhiet đo khong khi toi thap trung binh o vung bien quan đao la 22-24 °C trong thang 1, tang dan va đat cuc đai trung binh 28.5-29 °C trong thang 6 va thang 7. Che đo gio vung quan đao Hoang Sa phuc tap va the hien anh huong cua đia hinh luc đia Viet Nam va Trung Quoc. Gio tay nam chiem uu the vao mua he; gio đong bac chiem uu the trong mua đong. Luong mua trung binh nam o Hoang Sa la khoang 1.300-1.700 mm. Đo am tuong đoi trung binh 80-85% va hau nhu khong bien đong nhieu theo mua.


 Thuy van  He thong song ngoi ngan va doc, bat nguon tu phia tay, tay bac va tinh Quang Nam (cu). Co hai song chinh la song Han voi chieu dai khoang 204 km, tong dien tich luu vuc khoang 5.180 km² va song Cu Đe voi chieu dai khoang 38 km, luu vuc khoang 426 km². Ngoai ra, tren đia ban thanh pho con co cac song khac: song Yen, song Chu Bai, song Vinh Đien, song Tuy Loan, song Phu Loc... Cac song đeu co hai mua: mua can tu thang 1 đen thang 8 va mua lu tu thang 9 đen thang 12. Thanh pho con co hon 546 ha mat nuoc co kha nang nuoi trong thuy san.
Nuoc ngam cua vung Đa Nang kha đa dang, cac khu vuc co trien vong khai thac la nguon nuoc ngam tep đa voi Hoa Hai – Hoa Quy o chieu sau tang chua nuoc 50–60 m; khu Khanh Hoa co nguon nuoc o đo sau 30–90 m; cac khu khac đang đuoc tham do. Đau nam 2013, do cac cong trinh thuy đien đau nguon tich nuoc khong xa nuoc ve vung đong bang, vung xuoi khien cho nguoi dan Đa Nang phai đoi mat voi viec thieu nuoc sinh hoat va nguon nuoc tuoi tieu cho cay trong. Ben canh đo thanh pho cung phai đoi pho voi tinh trang nguon nuoc bi nhiem man hang nam.
Vung bien Đa Nang co che đo thuy trieu thuoc che đo ban nhat trieu khong đeu. Hau het cac ngay trong thang đeu co hai lan nuoc len va hai lan nuoc xuong, đo lon trieu tai Đa Nang khoang tren duoi 1 m. Dong chay o vung bien gan bo co huong chu đao la huong đong nam voi toc đo trung binh khoang 20–25 cm/s. Khu vuc gan bo co toc đo lon hon so voi khu vuc ngoai khoi mot chut.


= Moi truong =
Qua trinh mo rong khong gian đo thi, xay dung co so ha tang, khai thac tai nguyen đat va su phat trien nhanh cua nganh cong nghiep, du lich cua đia phuong đa gay nen nhung tac đong đen moi truong khong khi, moi truong sinh thai va đa dang sinh hoc cua thanh pho. Nam 2010, tong luong nuoc thai cong nghiep khoang 6.835 m³/ngay. Cac du an lan bien nhu Khu Đo thi Đa Phuoc, Khu Dich vu Thuy san Tho Quang, Khu Dich vu Hau can Cang Đa Nang... co nguy co tac đong đen moi truong, he sinh thai vung bo Đa Nang. Ket qua đieu tra nam 2006 cho thay dien tich san ho khu vuc ven bien Đa Nang khong co kha nang phuc hoi la 81%. Nam 2012, Khu Dich vu Thuy san Tho Quang la điem nong nhat ve o nhiem moi truong tren đia ban thanh pho. Chat luong nuoc o cac con song cung co van đe, đac biet la vung ha luu, cac song đeu bi o nhiem boi mot luong kha lon coliform, BOD5, COD va cac chat khac. Trong noi o thanh pho Đa Nang, luong bui, luu huynh đioxit, tieng on, hoa chat đoc hai đeu vuot tieu chuan cho phep.
Truoc tinh trang o nhiem moi truong, vao thang 10 nam 2008, thanh pho Đa Nang đa phe duyet đe an "Xay dung Đa Nang - Thanh pho moi truong". Đe an đuoc xay dung tren tieu chi đen nam 2020, cac yeu cau ve chat luong moi truong đat, chat luong moi truong nuoc, chat luong moi truong khong khi tren toan thanh pho đuoc đam bao, tao su an toan ve suc khoe va moi truong cho nguoi dan, cac nha đau tu, cho du khach trong va ngoai nuoc khi đen voi Đa Nang.


Quy hoach va kien truc đo thi Đa Nang khi moi hinh thanh theo quy hoach cua nguoi Phap đuoc chia thanh hai khu vuc ro ret. Khu nguoi Phap (quartier francais) nam o trung tam thanh pho, chieu doc tu đau Quai Coubert (nay la đuong Bach Đang) đen nga ba Quai Coubert – Đong Khanh (nay la Hung Vuong), chieu ngang đen đuong Marc Pourpre (Le Loi). Khu ban xu (quartier indigene) la noi nguoi Viet sinh song gom phan lon dien tich con lai cua thanh pho. Neu nhu khu nguoi Phap co đai lo trang nhua va đuong danh cho đi dao rop bong cay thi khu nguoi ban xu lai la mot khu chen lan giua nha cua lup xup va nha kha gia, đuong nhua va đuong rai đa, đuong đat. Quai Courbet giu vai tro la đuong xuong song cua Tourane thoi Phap thuoc, chay tu bac xuong nam doc theo ta ngan song Han. Doc theo đuong nay co nhieu cong trinh kien truc tu thoi Phap thuoc, cung la điem xuat phat đe tu đo nguoi Phap mo rong thanh pho ve huong tay va hinh thanh nhung đuong pho co khoang cach gan nhu đeu nhau. Tuy nhien, Phap chi chu y đau tu xay dung ben ta ngan.

Sau nam 1975, thanh pho Đa Nang đa đau tu cho quy hoach đoi bo song Han voi nhung cong vien, đuong đi dao doc hai bo song, nhieu cay cau tiep nhau noi lien hai bo đong tay. Song Han tro thanh "chiec ban cong" the hien bo mat đo thi Đa Nang. Cac du an bat đong san hang tram trieu đo la My đuoc đau tu xay dung hai ben song Han, đac biet trong khu vuc trung tam voi cac cong trinh quy mo rat lon tao điem nhan cho thanh pho. Toa nha Trung tam Hanh chinh Thanh pho cao 167m voi 34 tang la toa nha trung tam hanh chinh cao nhat Viet Nam. Hien nay toa nha cao nhat Đa Nang (va cung la cao nhat mien Trung) la toa nha Wyndham Soleil Đa Nang D cao 180m voi 50 tang (đa xay xong phan tho, đang trong qua trinh hoan thien đua vao su dung cuoi nam 2020). Tinh đen nam 2019, Đa Nang co hon 140 toa nha cao tren 12 tang, trong đo co 40 toa nha cao tren 100m, 2 toa nha cao tren 200m. Cau Rong voi he thong phun nuoc, phun lua đuoc xem la con rong thep lon nhat the gioi. Khong gian đo thi Đa Nang cung đuoc quy hoach theo huong huong ra song, ra bien đe tao khong gian tot cho kinh te phat trien. Thanh pho đa phat trien nhanh cac đo thi moi quy mo 500 - 1.000 ha, hinh thanh cac khu cong nghiep than thien moi truong va trien khai nhieu du an bat đong san.
Thu tuong Chinh phu đa ky Quyet đinh 2357/QĐ-TTg nam 2013 phe duyet đieu chinh quy hoach chung thanh pho Đa Nang đen nam 2030 va tam nhin đen nam 2050. Muc tieu phat trien Đa Nang thanh thanh pho cap quoc gia, hien đai; tam nhin đen nam 2050, xay dung va phat trien Đa Nang tro thanh thanh pho đac biet cap quoc gia, huong toi đo thi cap quoc te va phat trien ben vung. Theo đo an quy hoach chung đen nam 2030, đo an xac đinh đen nam 2030 dan so Đa Nang la 2,5 trieu nguoi. Dien tich đat xay dung đo thi se phat trien tuong ung la 37.500 ha. Nhu vay, so voi hien nay thi dan so va dien tich đat xay dung đo thi se tang hon 2,5 lan. Trong đinh huong phat trien, thanh pho Đa Nang se mo rong ve cac huong tay bac, nam va đong nam. Thanh pho đac biet chu trong đen viec quy hoach tren nen tang khong gian xanh, than thien voi moi truong. Co so ha tang giao thong ngam voi cac bai đo xe ngam va tau đien ngam cung nam trong muc tieu quy hoach cua thanh pho.


Thuong hieu Đa Nang Đe chuan bi cho mot cuoc but pha cua vung kinh te trong điem mien Trung, nhung nam qua, Đa Nang đa no luc cai thien hinh anh va vi the cua minh. Tu nam 2001, thanh pho đe ra ke hoach thuc hien chuong trinh "Thanh pho 5 khong": khong ho đoi, khong mu chu, khong lang thang xin an, khong nghien ma tuy trong cong đong va khong cuop cua, giet nguoi. Sau ket qua ban đau cua chuong trinh "Thanh pho 5 khong", Đa Nang lai tiep tuc voi chuong trinh "Thanh pho 3 co": co nha o, co viec lam va co nep song van hoa, van minh đo thi.. Nam 2016, thanh pho đe ra Chuong trinh "Thanh pho 4 an": An ninh trat tu, an toan giao thong, an toan thuc pham va an sinh xa hoi. Cac chuong trinh nay co y nghia cuc ky quan trong, gop phan thuc hien thanh cong cong tac an sinh xa hoi, xay dung đuoc nep song van hoa van minh đo thi, quan ly trat tu, an ninh, đa tao thanh muc tieu đe chinh quyen thanh pho phan đau va tao đuoc niem tin đoi voi nguoi dan. Cac chuong trinh nay đa tao nen mot thuong hieu rieng co cua Đa Nang đuoc ca nuoc, trung uong va ban be quoc te thua nhan va đanh gia cao.


Chinh quyen = Đang bo =
Ban Chap hanh Đang bo Thanh pho Đa Nang (hay thuong goi la Thanh uy Đa Nang) la co quan lanh đao cao nhat cua Đang bo thanh pho giua hai ky Đai hoi Đang bo. Thanh uy Thanh pho Đa Nang khoa XXII nhiem ky 2020-2025 gom 51 uy vien, bau ra Thuong vu Thanh uy gom 14 thanh vien. Đung đau Đang uy Thanh pho la Bi thu Thanh uy do chinh Thanh uy thanh pho bau ra hoac do Bo Chinh tri Ban Chap hanh Trung uong Đang Cong san Viet Nam phan cong va chi đinh, la mot Uy vien Trung uong Đang. Bi thu Thanh uy thanh pho Đa Nang hien tai la ong Nguyen Van Quang.
Uy ban Mat tran To quoc Thanh pho nhiem ky X (2014 - 2019) gom 90 uy vien, bau ra Ban Thuong truc UBMTTQ Thanh pho gom 13 nguoi. Chu tich UBMTTQ đuong nhiem la ong Ngo Xuan Thang, Uy vien Thuong vu Thanh uy thanh pho, Bi thu Đang đoan.
Ngay 24 thang 1 nam 2019, Tong Bi thu Ban Chap hanh Trung uong Đang Cong san Viet Nam đa thay mat Bo Chinh tri Ban Chap hanh Trung uong Đang Cong san Viet Nam ky ban hanh Nghi quyet so 43-NQ/TW cua Bo Chinh tri ve xay dung va phat trien thanh pho Đa Nang đen nam 2030, tam nhin đen nam 2045. Theo đo, Bo Chinh tri đong y nhieu chu truong mang tinh đinh huong cho Đa Nang phat trien trong giai đoan moi va can co co che, chinh sach đac thu đe xay dung va phat trien thanh pho Đa Nang tao đong luc cho phat trien khu vuc Mien Trung - Tay Nguyen va ca nuoc.


= Chinh quyen đo thi =
Thanh pho Đa Nang la mot trong sau thanh pho truc thuoc trung uong cua Viet Nam, đuoc xep vao đo thi loai I, thoa man cac tieu chi nhu ty le lao đong phi nong nghiep khu vuc noi thanh (nam 2013) toi thieu đat 87,3% so voi tong so lao đong, co so ha tang đuoc đau tu xay dung đong bo va co ban hoan chinh, cao nhat trong sau thanh pho truc thuoc Trung uong.

Quoc hoi Viet Nam đa cho phep thanh pho Đa Nang to chuc mo hinh chinh quyen đo thi theo huong tinh gon bo may đieu hanh. Mo hinh chinh quyen đo thi tai thanh pho khac hoan toan mo hinh chinh quyen nong thon o cac tinh tren ca nuoc.
Cung nhu cac tinh va thanh pho khac cua Viet Nam, Hoi đong Nhan dan thanh pho Đa Nang la co quan quyen luc nha nuoc o thanh pho do nguoi dan thanh pho truc tiep bau len voi nhiem ky 5 nam. Hoi đong Nhan dan thanh pho Đa Nang khoa IX nhiem ky 2016–2021 gom 49 đai bieu. Ky hop thu nhat cua Hoi đong Nhan dan thanh pho ngay 16 thang 6 nam 2016 đa bau ra Thuong truc Hoi đong Nhan dan gom 7 nguoi va bau ra Chu tich Hoi đong Nhan dan (thuong đong thoi la Bi thu Thanh uy thanh pho). Chu tich Hoi đong nhan dan thanh pho hien tai la ong Ngo Xuan Thang.
Uy ban Nhan dan thanh pho Đa Nang la co quan chap hanh cua Hoi đong Nhan dan, do Hoi đong Nhan dan bau ra va la co quan hanh chinh nha nuoc o thanh pho, chiu trach nhiem chap hanh Hien phap, phap luat, cac van ban cua Chinh phu Viet Nam va cac nghi quyet cua Hoi đong Nhan dan thanh pho. Uy ban Nhan dan thanh pho khoa IX (nhiem ky 2016-2021) đuoc Hoi đong Nhan dan thanh pho bau ra Chu tich va 4 Pho Chu tich. Chu tich Uy ban Nhan dan thanh pho đuong nhiem la ong Luong Nguyen Minh Triet.
O co so gom co uy ban Nhan dan, cac phuong; khong to chuc hoi đong Nhan dan cap phuong, hoat đong theo co che thu truong nham tang tinh chu đong, linh hoat, tang cuong trach nhiem cua nguoi đung đau.


= Co quan trung uong =
Thanh pho Đa Nang cung la noi đat cac van phong đai dien cua cac bo, ban nganh cua Chinh phu Viet Nam, cac co quan cua Trung uong Đang Cong san Viet Nam lam nhiem vu phu trach khu vuc Mien Trung - Tay Nguyen, nhieu thu hai sau Thanh pho Ho Chi Minh:

Cuc Quan tri T.26 - Van phong Trung uong Đang Cong san Viet Nam.
Vu Đia phuong II - Ban To chuc Trung uong Đang Cong san Viet Nam.
Vu Đia phuong II - Ban Noi chinh Trung uong Đang Cong san Viet Nam.
Vu Đia phuong V - Uy ban Kiem tra Trung uong Đang Cong san Viet Nam.
Co quan thuong truc Ban Dan van Trung uong Đang Cong san Viet Nam.
Co quan thuong truc Ban Tuyen giao Trung uong Đang Cong san Viet Nam.
Van phong III - Bo Ke hoach va Đau tu.
Co quan đai dien Van phong Bo Thong tin va Truyen thong.
Co quan đai dien Van phong Bo Van hoa, The thao va Du lich.
Co quan đai dien Van phong Bo Cong Thuong.
Toa an nhan dan cap cao.
Vien kiem sat nhan dan cap cao.
Va nhieu co quan đai dien khac.


Hanh chinh Thanh pho Đa Nang co 94 đon vi hanh chinh cap xa, gom 23 phuong, 70 xa va 1 đac khu.


Kinh te = Co cau kinh te =

Sau ngay chien tranh Viet Nam cham dut, co so ha tang cua Đa Nang con lai gan nhu nguyen ven nhung quy mo nganh cong nghiep van nho be, đong thoi đat đai ven thanh pho bi bo hoang. Trai qua ke hoach nam nam 1976-1980, thanh pho đat đuoc mot so thanh tuu nhu cong nghiep - tieu thu cong nghiep tang binh quan 14,7%/nam, to chuc khai hoang đuoc 700 ha đat,... Tong ket ke hoach nam nam 1981-1985 ke tiep, san luong cong nghiep thanh pho trong nam 1985 tang 47% so voi nam 1982; so thu ngan sach nam 1985 gap 5,3 lan so voi nam 1983. Tuy vay, giai đoan 1986-1990 chung kien kho khan chung cua ca nen kinh te, trong đo co kinh te Đa Nang. Gia tri san xuat cong nghiep bi sut giam, nam 1990 chi bang 95,5% so voi nam 1985; mot so co so phai dung hoat đong hoac giai the; so luong xi nghiep quoc doanh sut giam tu 64 xuong con 59. Tu sau nam 1991, kinh te thanh pho dan đi vao on đinh va tang truong. Binh quan toc đo tang truong kinh te giai đoan 1991-1998 la 15,6%/nam, cao hon trung binh cua ca nuoc. Sau khi tro thanh thanh pho truc thuoc trung uong, GDP binh quan giai đoan 1997-8/2000 tang 9,66%/nam; ti le đoi ngheo giam tu 8,79% cua nam 1997 xuong con hon 2% vao nam 2000. Nam 2003, Đa Nang chiem 1,5% tong gia tri san xuat cong nghiep cua toan Viet Nam, tang so voi muc 1,31% cua nam 1996 (nam cuoi cung con thuoc tinh Quang Nam-Đa Nang). Tu nam 2015-2020, Đa Nang đat toc đo tang truong kinh te binh quan đat 6,5 - 7%/nam. Tong san pham noi đia theo gia hien hanh (GRDP) tren đia ban nam 2019 la 112.000 ty đong tuong đuong 4,9 ty USD, xep thu 14 ca nuoc. GRDP binh quan đau nguoi nam 2019 đat 95,7 trieu đong tuong đuong voi 4.117 USD. Toc đo tang truong GRDP đat 6,47%, xep thu 60 ca nuoc. Tong muc ban le hang hoa đat gan 106.600 ty đong.
Luc luong lao đong cua thanh pho nam 2005 la 386.487 nguoi đen nam 2010 đa tang len 462.980 nguoi, chiem 49,14% dan so. Đay la nguon cung đam bao cho nen kinh te phat trien, nhat la chat luong lao đong ngay mot tang; ty le lao đong qua đao tao tu 37% nam 2005 tang len 50% nam 2010, ty le lao đong qua đao tao nghe tang tu 25,5% nam 2005 len 37% nam 2010. Tong kim ngach xuat nhap khau nam 2019 đat gan 2,988 ty USD, trong đo kim ngach xuat khau đat 1,623 ty đong, kim ngach nhap khau đat 1,365 ty đong. Tong von đau tu phat trien tren đia ban nam 2019 uoc đat hon 39.712 ty đong, tang 2.84% so voi nam 2018. Tong thu ngan sach nha nuoc nam 2019 la hon 28.170 ty đong, trong đo thu noi đia đat 24.420 ty đong
Nam 2019, kinh te thanh pho chi tang 6,47% (muc tang thap nhat trong 7 nam tro lai đay). Vi vay, Đa Nang la đia phuong co toc đo tang GRDP thap nhat trong 5 thanh pho truc thuoc trung uong. Ti le von đau tu tren GRDP đang dan thu hep, nam 2019 chi đat 36,4%, thap nhat trong giai đoan 2016-2019.Von đau tu thuc hien nam 2019 uoc đat 39.712 ty đong tang 2,84% so voi 2018. Tong thu ngan sach Nha nuoc uoc đat 28.170 ty đong, tang 3,5% so voi 2018. Tong chi ngan sach đat 24.372 ty đong, tang 30,25% so voi 2018. Đen cuoi thang 12, tong nguon von huy đong uoc đat 131.500 ty đong, tang 4,6% so voi cung ky, tong du no cho vay cac thanh phan kinh te uoc đat 175.000 ty đong, tang 17% so voi cung ky. Thu nhap binh quan đau nguoi nam 2019 so bo 6,057 trieu VN đong / thang, xep 4/63 tinh thanh ca nuoc. Tong san pham xa hoi (GRDP) nam 2020 tai Đa Nang uoc đat 101.233 ty đong, giam 9,77% so voi cung ky nam 2019. GRDP binh quan đau nguoi uoc đat 87,16 trieu đong, giam 10,2% cung ky. Truoc khi chiu tac đong xau cua Covid -19, trong giai đoan 2016-2019 tong san pham xa hoi tren đia ban uoc tang 7,5%/nam, gap 1,5 lan nam 2015; Tong san pham xa hoi binh quan đau nguoi uoc đat hon 95 trieu đong (tuong đuong gan 4.100 USD) (Bao cao Chinh tri tai đai hoi Đang bo thanh pho khoa XXII). Đen nam 2024, GRDP đat hon 151.000 ty đong va GDP/nguoi đat 4.719 USD/nguoi.
Thanh pho Đa Nang co nen kinh te kha đa dang bao gom ca cong nghiep, nong nghiep cho toi dich vu, du lich, thuong mai, trong đo dich vu, du lich chiem ty trong lon trong co cau nen kinh te thanh pho. Co cau kinh te chuyen dich theo huong tang ty trong nganh dich vu, cong nghiep va giam ty trong nong nghiep. Ty trong nhom nganh dich vu trong GDP nam 2019 la 57%, cong nghiep - xay dung la 41% va nong nghiep la 2%. Đen nam 2020, nganh dich vu chiem ty trong trong GDP tu 62-65%, cong nghiep-xay dung 35-37%, nong nghiep 1-3%. Thanh pho Đa Nang cung la noi đat hoi so cua Tap đoan Sun Group đuoc thanh lap nam 2007 va hien nay tap đoan co nhieu du an lon tren khap cac tinh thanh cua đat nuoc. Gia tri san xuat cua thuy san so voi Tong gia tri san xuat cua Nong nghiep – Lam nghiep – Thuy san  la 53,8%.  


 Nong lam ngu nghiep  Du la mot thanh pho truc thuoc trung uong , Đa Nang van co 37.800 nguoi lam viec trong linh vuc nong, lam, ngu nghiep vao nam 2007. Ho đa san xuat đuoc 45.000 tan gao va 41.000 tan ca. Tuy nhien, viec lam trong cac nganh nay đa giam đang ke trong thap ky đau cua the ky 21. San luong san pham cung đa giam xuong trong nua sau cua thap ky. Nguyen nhan chinh la do Đa Nang khong co đu đat đe trong cay, nuoi thu hoac ca (tong dien tich chi co 9200ha vao nam 2007) va vi nam o ben bo bien, nen viec đanh bat ca đong gop nhieu hon cho nen kinh te hon la nong nghiep, voi san luong gap đoi nong nghiep.


 Cong nghiep   = Quy mo  =
Nganh cong nghiep co toc đo tang truong binh quan 20%/nam. Thuy san, det may, da giay, cao su,... la nhung linh vuc mui nhon đuoc tap trung phat trien. Ben canh đo, thanh pho Đa Nang con chu tam đen nganh Cong nghe thong tin (Cong vien Phan mem Đa Nang, Khu đo thi Cong nghe FPT Đa Nang, Khu Cong nghe cao Quoc gia Đa Nang), nganh cong nghe sinh hoc (Trung tam Cong nghe Sinh hoc Đa Nang). Đa Nang con chu truong uu tien phat trien cac nganh cong nghiep sach phuc vu muc tieu "Xay dung Đa Nang – Thanh pho moi truong". Nam 2008, chinh quyen thanh pho đa tu choi hai du an FDI san xuat thep va giay voi tong von đang ky len đen 2,5 ty đo la My. Thanh pho đe ra muc tieu tro thanh mot trong nhung đia phuong đi đau trong cong cuoc cong nghiep hoa - hien đai hoa cua Viet Nam, tro thanh thanh pho cong nghiep truoc nam 2020.


 = Khu cong nghe cao  =
Khu cong nghe cao Đa Nang voi so von đau tu ban đau 8.156 ty đong la mot trong bon khu cong nghe cao tren ca nuoc, cung voi Khu cong nghe cao Thanh pho Ho Chi Minh, Khu Cong nghe cao Hoa Lac va Khu Cong nghe cao Ha Nam. Đen nay, Khu cong nghe cao Đa Nang đa thu hut đuoc mot so du an cong nghiep co von đau tu lon, nhu: Nha may san xuat linh kien hang khong vu tru Sunshine (Hoa Ky), Nha may san xuat linh kien hang khong KP Vina (Han Quoc), Nha may đien tu Foxlink (Đai Loan), , ... Du kien, đen nam 2030, Khu cong nghe cao Đa Nang se đong gop 25,5% vao co cau GRDP cua toan thanh pho, tao ra viec lam cho hon 10.000 lao đong tay nghe cao va cac chuyen gia, nha khoa hoc.


 = Cac khu cong nghiep  =


 = Cac cum cong nghiep  =


 Nong nghiep cong nghe cao  San pham nong nghiep cong nghe cao (CNC) la mot trong 5 mui nhon phat trien kinh te Đa Nang đuoc neu trong Nghi quyet 43 cua Bo Chinh tri can phai tap trung nguon luc đau tu. Theo đo, Đa Nang đa quy hoach ha tang cac du an nong nghiep CNC, danh quy đat va nhieu uu đai hap dan đe thu hut đau tu vao linh vuc nay.


 Logistic  Thanh pho Đa Nang la mot trung tam kinh te bien, hinh thanh chuoi cung ung dich vu logistics tai mien Trung voi vai tro trung tam.


 Thuong mai  Ve thuong mai, thanh pho Đa Nang co 30 trung tam thuong mai va sieu thi. Tong muc ban le hang hoa tang 21,1%/nam. Thanh pho Đa Nang hien co hai cho lon nhat nam o trung tam thanh pho la Cho Han va Cho Con cung nhung sieu thi lon moi mo trong vong vai nam tro lai đay nhu Mega Market, Big C, Vincom, Parkson, Lotte Mart, VV Mall, Indochina Riverside Mall, Soleil Mall, Bach Dang Complex, Golden Square, Co.opmart, Intimex, Viettronimex, Nguyen Kim... Cac thuong hieu F&B, thoi trang lon cung dan xuat hien tai Đa Nang trong vong 2 nam tro lai đay, nhu: Starbucks, Koi The, El Gaucho, Burger King, Chanel, Hermes, Innisfree, Louis Vuitton,...
Quoc hoi Viet Nam đa cho phep thanh lap Khu thuong mai tu do Đa Nang gan voi cang bien Lien Chieu, voi muc tieu thu hut đau tu, tai chinh, thuong mai, du lich va dich vu chat luong cao. Khu thuong mai tu do nhu mot Đac khu kinh te thu nho voi nhieu chinh sach uu đai đau tu toi đa ve mien giam thue đe thu hut đau tu, đuoc ap dung cac chinh sach uu đai canh tranh đe thu hut cac doanh nghiep FDI, doanh nghiep trong nuoc co vi the dan dat đoi voi mot so nganh uu tien.


 Tai chinh - Ngan hang  Thanh pho Đa Nang la trung tam tai chinh lon thu 3 ca nuoc, tren đia ban thanh pho tinh đen nam 2019 co 115 chi nhanh ngan hang cap 1, hon 350 phong, điem giao dich, Quy tiet kiem va 17 đai ly, chi nhanh cong ty chung khoan, cac to chuc cho thue tai chinh, cong ty mua ban no.... Thanh pho cung đang keu goi đau tu cho du an Danang Gateway, voi so von đau tu ban đau la 2 ty $, gom cac toa nha van phong tai chinh.
Bo Chinh tri va Chinh phu Viet Nam đa cho phep Đa Nang nghien cuu, lap đe an xay dung thanh pho Đa Nang tro thanh Trung tam tai chinh Quoc te quy mo khu vuc. Viec ket hop Trung tam tai chinh voi Khu thuong mai tu do se tao ra moi truong giao dich linh hoat va thuan loi, giam chi phi va thoi gian xu ly, gia tang nang luc canh tranh va thu hut cac tap đoan, đoi tac đau tu, tai chinh, cong nghe, thuong mai quoc te đen Đa Nang.


 Nang luc canh tranh  Thanh pho Đa Nang co chi so nang luc canh tranh cap tinh (PCI) đung đau Viet Nam lien tiep trong nhieu nam 2008, 2009, 2010, 2013, 2014, 2015 va 2016 đong thoi đung đau ve chi so ha tang va đung thu tu ve moi truong đau tu. Trong bang xep hang PCI cua Viet Nam nam 2012, Đa Nang xep o vi tri thu 12 tren 63 tinh, thanh. Nam 2013, Đa Nang đa tro lai vi tri so 1 tren bang xep hang. Nam 2014, 2015 va 2016, Đa Nang tiep tuc giu vi tri đau tien trong bang xep hang, nam thu tu lien tiep tru vung ngoi đau bang va lan thu bay thanh pho nay dan đau ca nuoc ke tu khi chi so nay đuoc cong bo nam 2006. Nam 2019, Đa Nang đa thu hut đuoc 108 du an FDI, voi tong so von đau tu đang ky đat 668 trieu USD va thu hut trong nuoc đat 8.800 ty đong, tang 20% so voi cung ky nam 2018.


Viec lam Thanh pho Đa Nang la mot trong nhung thanh pho lon nhat ca nuoc, voi mui nhon kinh te la nganh du lich ket hop cung dich vu đa co nhung buoc phat trien than toc. Ben canh đo,nhung khu vuc kinh te đang phat trien khac nhu Hoi An, ket hop nhung khu cong nghiep quy mo lon bao quanh thanh pho Đa Nang nhu khu cong nghiep Lien Chieu, khu cong nghiep Hoa Khanh, khu cong nghiep Hoa Cam, vv... bien Đa Nang thanh mot thanh pho co nhu cau tuyen dung nhan su cao va đo khan hiem nhan su o mot so nganh nghe đa tro thanh van đe lon.
Va đe giai quyet van đe nay, ban lanh đao thanh pho Đa Nang cung cac cap lien quan đa đua ra nhieu phuong an cho chuyen đoi co cau nhan luc, thu hut nguon nhan luc tre, tao co hoi đe nguon nhan luc o cac khu vuc lan can nhu Quang Tri, Quang Nam khan hiem viec lam co the tiep can de dang hon voi viec lam tai Đa Nang. Ben canh đo, tai Đa Nang cung bat đau co nhung cong ty tu nhan đau tu vao dich vu viec lam đe ho tro tuyen dung mien phi cho cac ung vien đang tim viec, song song voi đo la ho tro cac nha tuyen dung tim kiem ung vien.


Khoi nghiep Thanh pho Đa Nang hien la mot trong ba trung tam khoi nghiep cua ca nuoc cung voi Thanh pho Ho Chi Minh va Ha Noi. So luong startup tai Đa Nang đen nam 2019 đa đat gan 150 doanh nghiep. Mot so vuon uom khoi nghiep noi tieng cua Đa Nang co the ke đen nhu Vuon uom doanh nghiep Đa Nang, Trung tam uom tao khoi nghiep Song Han,...
Theo Bo Chinh tri Viet Nam ve chu truong, chinh sach chu đong tham gia cuoc Cach mang cong nghiep lan thu tu thi tren co so cac Khu cong nghe cao Đa Nang se phat trien cac khu đo thi sang tao đat đang cap quoc te, đong gop rat quan trong vao su phat trien kinh te cua thanh pho. Đa Nang la mot trong ba đia phuong (cung voi Ha Noi va Thanh pho Ho Chi Minh) đuoc khuyen khich tap trung phat trien he sinh thai khoi nghiep sang tao, đay nhanh thanh lap cac trung tam khoi nghiep sang tao quoc gia.
Chinh phu Viet Nam cung đa co ke hoach xay dung Trung tam đoi moi sang tao quoc gia va Khu đo thi khoi nghiep quoc gia tai Khu cong nghe cao Đa Nang.
Hien nay, mot so du an khoi nghiep tai Đa Nang đa co nhung buoc phat trien manh me, vuon tam ra thi truong Viet Nam va the gioi, tieu bieu nhu: DatBike, MultiGlass, Zody,...


Du lich = Tham quan =

Đa Nang la mot thanh pho co nhieu tiem nang đe phat trien du lich, la trung tam du lich va cuc tang truong du lich lon hang đau cua Viet Nam. Phia bac thanh pho đuoc bao boc boi nui cao voi đeo Hai Van đuoc menh danh la "Thien ha đe nhat hung quan". Phia tay la Khu nghi duong Sun World Ba Na Hills nam o đo cao tren 1.400m voi he thong 8 tuyen cap treo co tong cong suat phuc vu 9.500 khach/gio, tuyen cap treo Thac Toc Tien - Indochine đat bon ky luc the gioi (Cap treo mot day dai nhat the gioi: 5,771.61m; Đo chenh giua ga đi va ga đen cao nhat the gioi: 1,368.93m; Chieu dai mot soi cap khong noi dai nhat the gioi: 11,587m; Đo nang cuon cap nang nhat the gioi: 141.24 tan) cung khu vui choi giai tri trong nha Fantasy Park lon nhat Đong Nam A va khu lang Phap lon nhat Viet Nam, moi ngay khu nghi duong Sun World Ba Na Hills phuc vu hon 30.000 luot khach, cac ngay cao điem len toi hon 40.000 luot khach.
Phia đong bac la ban đao Son Tra voi 400 ha rung nguyen sinh gom nhieu đong thuc vat phong phu. Phia đong nam la danh thang Ngu Hanh Son. Tren đia ban thanh pho con co mot he thong cac đinh, chua, mieu theo kien truc A Đong, cac nha tho theo kien truc phuong Tay nhu Nha tho chinh toa Đa Nang (Nha tho Con Ga),...cac bao tang ma tieu bieu nhat la Bao tang Nghe thuat Đieu khac Cham. Đay la bao tang trung bay hien vat Cham quy mo nhat o Viet Nam. Ngoai ra thanh pho con co 2 Di san Van hoa The gioi: Pho co Hoi An, Thanh đia My Son. Xa hon mot chut nua la Vuon Quoc gia Bach Ma, va Di san Thien nhien The gioi Vuon Quoc gia Phong Nha - Ke Bang. Vi the Đa Nang đuoc xem la điem trung chuyen quan trong tren Con đuong di san mien Trung.
Uoc tinh tong luong khach đen tham quan, du lich Đa Nang nam 2019 đon 8,98 trieu luot khach, trong đo khach quoc te đat 3,52 trieu luot, khach noi đia đat 5,46 trieu luot, tang 22,5% so voi nam 2018, tong thu tu du lich đat hon 30.971 ty đong.


= Su kien du lich =
Đa Nang đa xay dung cac su kien du lich lon, trong đo Le hoi phao hoa quoc te Đa Nang đuoc to chuc lien tuc tu nam 2008. Vao thang 5 nam 2012, Đa Nang lan đau trien khai Cuoc thi Du bay Quoc te. Ngoai ra con co cac su kien đuoc dien ra hang nam nhu: Ironman 70.3, Danang International Marathon, Điem hen mua he,... Thang 6 la su kien "Điem hen mua he" thuong nien, quy tu nhung hoat đong giai tri bien.


= Co so luu tru va dich vu du lich =
Thanh pho Đa Nang hien co 1.016 khach san, 42.206 phong voi su co mat cua nhieu thuong hieu du lich noi tieng the gioi nhu: Shilla, Novotel, Marriott, Hilton, Sheraton, Pullman, Mercure, Melia, Hyatt, Sofitel, Wyndham, Mikazuki..., trong đo khoang tren 16.223 phong luu tru ven bien thuoc cac khach san tu 4 đen 5 sao nhu Furama (198 phong), Sheraton (258 phong), Grand Tourane (188 phong), Pullman(115 phong), Hyatt (193 phong)...chiem 42,5% tong so phong toan he thong (26 khach san hang 5 sao va tuong đuong voi 7.457 phong). Đac biet, InterContinental Danang Sun Peninsula Resort lien tuc giu vung ngoi vi "Khu nghi duong sang trong bac nhat chau A" ke tu nam 2014 đen nay.
Tinh đen nam 2018, tren đia ban thanh pho co 358 đon vi hoat đong trong linh vuc lu hanh, trong đo co 112 cong ty lu hanh noi đia, 166 cong ty lu hanh quoc te, 47 chi nhanh lu hanh quoc te voi 22 van phong đai dien, 6 đai ly nuoc ngoai va 5 van phong lu hanh trong nuoc tai nuoc ngoai; co 45 đon vi lu hanh khai thac thi truong khach Trung Quoc va 40 đon vi khai thac khach Han Quoc. Đoi ngu huong dan vien (HDV) du lich co 4.274 nguoi voi 1.250 HDV trong nuoc va 3.024 HDV quoc te (cu the la 1.485 HDV tieng Anh; 888 HDV tieng Trung; 156 HDV tieng Han va 99 HDV tieng Nhat...), co 730 xe đat tieu chuan phuc vu du lich. Hien Đa Nang co 83 du an đau tu vao linh vuc du lich dich vu voi tong von đau tu khoang 7,3 ty USD (tuong đuong 153 ngan ty đong).


= Đanh gia quoc te =

Nam 2016, Đa Nang lot vao Top 10 điem đen nghi duong hang đau chau A do đoc gia Tap chi Smart Travel Asia binh chon.
Nam 2018, Đa Nang cung đa lot danh sach nhung điem đen nen ghe tham truoc khi tro nen qua noi tieng tren trang Business Insider.
Theo bao Nikkei Nhat Ban, trong bang xep hang cac điem đen du lich nam 2018 cua Airbnb - trang web đat phong nghi lon nhat the gioi, Đa Nang đung thu 5 toan cau va so 1 tai Đong Nam A ve thu hut khach du lich. Va cung nam 2018, hien tuong Cau Vang đa tro thanh tam điem tren cac trang bao noi tieng tren the gioi.
Nam 2019, to bao uy tin hang đau cua My-The New York Times binh chon Đa Nang đuoc ngoi ca nhu "Miami cua Viet Nam" đung thu 15 trong danh sach 52 điem phai đen tren the gioi.


Giao thong Thanh pho Đa Nang nam o trung đo cua Viet Nam, tren truc giao thong huyet mach Bac - Nam ve ca đuong bo, đuong sat, đuong bien va đuong hang khong. Thanh pho con la điem cuoi tren Hanh lang Kinh te Đong - Tay đi qua cac nuoc Myanma, Thai Lan, Lao va Viet Nam.


= He thong cang bien =
Voi mot vi tri đac biet thuan loi ve giao thong đuong bien, nam gan voi đuong hang hai quoc te, Cang Đa Nang la cang bien lon nhat cua mien Trung. Cang Đa Nang co đo sau trung binh tu 15 – 20 m, co kha nang tiep nhan cac tau lon co trong tai đen 40.000 tan. Nam 2018, san luong hang hoa qua Cang Đa Nang chinh thuc đat moc 8,5 trieu tan, trong đo san luong container đat gan 380.000 TEU, so luot tau đat gan 1.850 luot, trong đo tau container gan 1.130 luot. Cang Đa Nang tiep tuc giu vung vi the la cang so 1 o khu vuc mien Trung va la mot trong nhung cang bien lon hien đai nhat Viet Nam. Cang Đa Nang cung gop phan phat trien du lich cua thanh pho thong qua viec đon 95 luot tau du lich voi gan 188.000 hanh khach va thuyen vien. Hien tai, cang Đa Nang moi tuan đon khoang 26 tau container cap cang lam hang. Cac hang container hang đau the gioi đeu đa co mat o Cang Đa Nang nhu Wanhai, Maersk Lines, Evergreen, MSC, SITC, Yangming... Thanh pho Đa Nang cung đang xuc tien xay dung ben cang Lien Chieu co tong von đau tu 34.000 ty đong chia lam 3 giai đoan va se đua vao su dung vao nam 2030. Thang 3 nam 2021, ben cang Lien Chieu đa đuoc thu tuong chinh phu thong qua quyet đinh phe duyet chu truong đau tu phan co so ha tang dung chung. He thong cang Đa Nang la cang bien loai I, đuoc ky vong tung buoc phat trien đe đam nhan vai tro cang cua ngo quoc te o khu vuc mien Trung (loai IA). Trong tuong lai, khi ben cang Lien Chieu voi cong suat 20 trieu tan/nam đuoc xay dung xong thi he thong cang Đa Nang đuoc noi lien voi Cang Ky Ha, Cang Dung Quat o phia nam se tro thanh mot cum cang lien hoan lon, giu vi tri quan trong tren tuyen hang hai Đong Nam A va Đong Bac A,


= Đuong khong =
San bay Quoc te Đa Nang la mot trong ba san bay quoc te lon nhat, quan trong nhat Viet Nam (sau Noi Bai va Tan Son Nhat). Truc Noi Bai - Đa Nang - Tan Son Nhat la đuong bay noi đia nhon nhip nhat Viet Nam. Ngoai ra, đuong hang khong Đa Nang co the noi truc tiep voi Singapore, Siem Riep, Bangkok, Đai Bac, Quang Chau, Thuong Hai, Bac Kinh, Hong Kong, Ma Cao, Seoul, Busan, Tokyo, Osaka, Nagoya, Doha, Kuala Lumpur, Jakarta, Moskva, New Delhi, Phnom Penh, Vieng Chan...Tu khi đuoc đau tu xay moi 2 nha ga noi đia va quoc te vao nam 2010 va nam 2017, san bay Quoc te Đa Nang voi 84 quay thu tuc va cac tien nghi hien đai khac đa đam bao phuc vu hon 10 trieu luot khach/nam va 15 trieu luot khach/nam tu nam 2020 tro đi, tiep nhan 400.000 - 1.000.000 tan hang/nam. San bay đa co ke hoach nghien cuu mo rong nha ga T1, T2 va xay dung nha ga T3 đe đat muc 30 trieu hanh khach/nam vao nam 2030. Tinh đen nam 2019, tu Đa Nang đa co 16 tuyen bay noi đia, 48 tuyen đuong bay đi quoc te trong đo co 23 đuong bay truc tiep thuong ky va 25 đuong bay truc tiep thue chuyen voi cong suat 15,5 trieu luot khach 


= Đuong sat =

Tuyen đuong sat huyet mach Bac - Nam chay doc thanh pho voi tong chieu dai khoang 30 km. Tren đia ban thanh pho hien nay co nam nha ga, trong đo Ga Đa Nang la mot trong nhung ga chinh, quan trong nhat tren tuyen đuong sat Bac - Nam, ga chinh cua thanh pho, hang ngay tat ca cac chuyen tau ra Bac vao Nam đeu dung tai đay voi thoi gian kha lau đe đam bao cho luong khach lon len xuong tau. Co so ha tang tai ga đuoc đau tu hien đai; moi truong an ninh va ve sinh đuoc đam bao. Ngoai cac chuyen tau Bac - Nam, Ga Đa Nang con co them nhung chuyen tau Bac - Nam ket noi  Đa Nang - Ha Noi, Đa Nang - Thanh pho Ho Chi Minh đap ung rat lon luong khach trong mua cao điem. Ngoai ra, Đa Nang con nam tren truc chinh đuong sat Tay Nguyen gom Đa Nang - Kon Tum - Đak Lak - Buon Ma Thuot - Chon Thanh đen Thanh pho Ho Chi Minh đang đuoc nghien cuu đau tu.


= Đuong bo =

Thanh pho Đa Nang ket noi voi cac đia phuong trong nuoc thong qua hai đuong quoc lo: Quoc lo 1 cung voi đuong cao toc Bac – Nam phia Đong, noi Đa Nang voi cac tinh o hai đau Bac, Nam va Quoc lo 14B cung voi đuong cao toc Bac – Nam phia Tay noi Đa Nang voi cac tinh mien Nam Trung Bo va Tay Nguyen cua Viet Nam. Viec đua vao su dung ham đuong bo Hai Van khien cho thoi gian luu thong đuoc rut ngan va giam tai nan giao thong tren đeo Hai Van. Ngoai ra, viec đua vao su dung hai cao toc tieu vung la Đa Nang - Quang Ngai va La Son - Tuy Loan se giup he thong giao thong Vung kinh te trong điem mien Trung đuoc ket noi va đam bao.
Hien nay, Đa Nang đang xuc tien Hanh lang Kinh te Đong - Tay 2 (Quoc lo 14D) tu Đa Nang – cua khau Đak-oc (tinh Quang Nam) - huyen Đak Chung (tinh Sekong) - thi xa Pakse (tinh Champasak, Lao)-Ubon Ratchathan (Thai Lan), điem cuoi Cang Lien chieu. Tai đay co the noi vao he thong giao thong cua Thai Lan. Su co mat cua Hanh lang Kinh te Đong - Tay 2 se thuan loi ve nhieu mat trong van chuyen hang hoa, hanh khach, đong gop đang ke vao su phat trien kinh te, du lich, van hoa giua 3 nuoc Viet Nam - Lao - Thai Lan


= Giao thong đo thi =

Thanh pho Đa Nang cung đa co nhung buoc tien trong giao thong noi thi. Ha tang giao thong noi o đuoc xay dung kha hoan chinh voi mang luoi giao thong tiep noi voi cac đuong vanh đai cua thanh pho khien cho Đa Nang la mot trong it đo thi o Viet Nam it khi phai đoi mat voi tinh trang tac đuong. Nhieu con đuong cu đa đuoc mo rong va keo dai. Đuong Hoang Sa - Vo Nguyen Giap - Truong Sa chay doc bo bien theo huong nam noi Đa Nang voi Hoi An đuoc menh danh la "con đuong 5☆" cua Đa Nang vi la noi tap trung hang loat nha hang, khach san, khu nghi duong cao cap 4☆ va 5☆ đat tieu chuan quoc te. Nhieu cay cau đa đuoc xay dung bac qua song Han nhu cau Thuan Phuoc, cau Song Han, Cau Rong, cau Nguyen Van Troi, cau Tran Thi Ly... khong chi tao nen nhung canh quan đep phuc vu du khach tham quan thanh pho ma con co y nghia quan trong trong viec đieu tiet giao thong.
Ngay 29 thang 3 nam 2015, thanh pho khanh thanh cau vuot khac muc Nga Ba Hue o cua ngo phia tay, giup xoa "điem đen" tai nan giao thong giua Quoc lo 1 va tuyen đuong sat Bac Nam. Đay la cau vuot ba tang đau tien lon nhat Viet Nam.
Ngay 30 thang 4 nam 2017, ham chui phia tay cau Song Han chinh thuc thong xe sau 7 thang thi cong, giup giam un tac giao thong nut giao tay cau song Han, nhat la tren cac tuyen đuong Tran Phu va Le Duan. Trong tuong lai, cac ham chui phia Tay cau Tran Thi Ly, phia Tay cau Rong, ham chui song Han, ham chui qua san bay,... se giup ket noi va hoan thien he thong giao thong noi đo tot hon.
Đen nam 2030, Đa Nang se co 2 tuyen Metro line la Đa Nang - Hoi An va Trung tam Đa Nang - ven bien, cung voi 8 tuyen Tramway trong noi đo thanh pho. Ngoai ra, Đa Nang con phat trien he thong xe bus BRT voi 15 tuyen noi đo va 1 tuyen ket noi giua Đa Nang va Hoi An.


= Ten đuong pho Đa Nang =

(*) Đuong noi tu cong sau cua cho Han ra đuong Quai Courbet (Bach Đang), dai khoang 35m, đa bi lan chiem.
(**) Đuong nam ben hong Bao tang Cham phia bo song, sau nhap vao đuong 2 thang 9.
- Marechal: tieng Phap, co nghia la Thong che.


Dan cu = Co cau dan so =

Theo ket qua đieu tra ngay 1 thang 4 nam 1999, thanh pho Đa Nang co 684.846 nguoi. Trong đo dan so trong đo tuoi lao đong xa hoi toan thanh pho la 413.460 nguoi, chiem 57,7% dan so. Tinh đen ngay 1 thang 4 nam 2019, dan so toan thanh pho Đa Nang đat 1.134.310 nguoi, xep thu 39 ca nuoc, chiem 1,18% dan so ca nuoc, mat đo dan so đat 740 nguoi/km². Trong đo dan so song tai thanh thi đat 988.569 nguoi, chiem 87,2% dan so toan thanh pho, dan so song tai nong thon đat 145.741 nguoi, chiem 12,8% dan so.. Theo tong cuc thong ke nam 2020, Đa Nang co dan so song tai thanh thi 1.020.44 nguoi, vuot moc 1 trieu nguoi.Ty le lao đong qua đao tao cua Đa Nang cao hang đau ca nuoc. Đa Nang co so dan thanh thi đung thu ba trong 5 thanh pho truc thuoc Trung uong sau Thanh pho Ho Chi Minh va Ha Noi, đung thu 5 toan quoc sau Binh Duong, Đong Nai, Thanh pho Ho Chi Minh va Ha Noi. Dan so nam cua thanh pho đat 558.982 nguoi, trong khi đo nu đat 575.328 nguoi. Ty le tang tu nhien dan so phan theo đia phuong la 2,45%, trong đo dan thanh thi tang nhanh hon 2,25%/1 nam, nong thon tang 1,98%/nam. Đa Nang cung la đia phuong co ty le đo thi hoa cao nhat mien Trung-Tay Nguyen va cao nhat ca nuoc: 87,2%. Đa Nang la đia phuong co ty le dan cu song o khu vuc thanh thi cao nhat nuoc, dan so đo thi thuong tap trung trung tam thanh pho. Ngoai ra thanh pho con tiep nhan them luong dan cu tu cac tinh, thanh la sinh vien, cong nhan lao đong, nuoc ngoai... đen thanh pho hoc tap va lam viec nen ty le dan nhap cu ngay cang tang nen suc ep len ha tang đo thi ngay cang tang.
Dan so Đa Nang tang truong o muc tu 2,5% va 3% trong hau het cac nam tu nam 2005 toi 2011, cao hon trung binh toan quoc la 1% đen 1,2%. Ca biet ty le tang truong đa tang len 3,6% trong nam 2010 truoc khi tro lai 2,68% trong nam 2011. Đay la toc đo tang truong nhanh thu ba trong ca nuoc sau Binh Duong (4,41%) va Đong Nai (3,5%). Ty le tang dan so cua thanh pho nam 2015 la 1,1%. Di cu la yeu to chu đao trong tang truong dan so cua thanh pho it nhat la tu nam 2009. Tang truong dan so tu nhien cua thanh pho cao hon mot chut so voi muc trung binh cua ca nuoc. Tuoi tho trung binh đat 77,4 tuoi đoi voi nu va 72,4 hoac 74,8 tuoi đoi voi nam. Trong tong đieu tra dan so nam 2019, Đa Nang co tong ty suat sinh 1,88 con/phu nu, duoi muc sinh thay the 2,1 con/phu nu.


= Dan toc =
Tren đia ban thanh pho co tren 37 dan toc va nguoi nuoc ngoai cung chung song. Trong đo, nhieu nhat la dan toc Kinh voi 883.343 nguoi, nguoi Hoa đong thu hai voi 2.974 nguoi, dan toc Co Tu co 1.198 nguoi, cung cac dan toc it nguoi khac nhu dan toc Tay voi 224 nguoi, E Đe voi 222 nguoi, Muong co 183 nguoi, Gia Rai co 154 nguoi... it nhat la cac dan toc Cho Ro, Ha Nhi, Si La va O Đu chi co mot nguoi.


= Ton giao =
Tinh đen ngay 1 thang 4 nam 2019, tren đia ban toan thanh pho co chin ton giao khac nhau, chiem 77.029 nguoi. Trong đo, nhieu nhat la Cong giao voi 42.690 nguoi, xep thu hai la Phat giao voi 37.220 nguoi, xep thu ba la đao Tin Lanh co 3.730 nguoi, Cao Đai co 3.249 nguoi, cung cac ton giao khac nhu Minh Su Đao voi 53 nguoi, Baha'i voi 34 nguoi, Phat giao Hoa Hao voi 25 nguoi, Hoi giao co 19 nguoi, it nhat la Ba La Mon chi voi 9 nguoi. Đa Nang la noi co Hoi thanh Tin Lanh đau tien o Viet Nam đuoc thanh lap vao nam 1911 boi cac giao si Hoi Truyen giao Phuoc am Lien hiep (CMA).


Y te = He thong cham soc suc khoe =
Thanh pho Đa Nang la mot trong nhung trung tam y te chuyen sau cua khu vuc mien Trung - Tay Nguyen va ca nuoc. He thong y te cua thanh pho ngay cang hien đai, hoan chinh va đong bo tu tuyen thanh pho đen quan, huyen va xa, phuong, uy tin mot so benh vien ngay cang đuoc nang cao, đuoc cac benh nhan cac tinh khu vuc mien Trung-Tay Nguyen tin tuong. Theo con so cua Tong cuc Thong ke (Viet Nam) thi vao nam 2018, thanh pho Đa Nang co 73 co so kham chua benh truc thuoc So Y te va Bo Y te, trong đo co 26 benh vien, 1 Benh vien Đieu duong, 1 Benh vien Chinh hinh - Phuc hoi chuc nang va 56 tram y te. Tinh đen đau nam 2018, Đa Nang co ty le 17,49 bac si/10.000 dan, 79,03 giuong/10.000 dan, so giuong benh truc thuoc So Y te la 5.920 giuong, thuoc cac benh vien cua Bo nganh Trung uong la 1.510 giuong va cac Trung tam Y te quan/huyen la 1.410 giuong, cac co so Y te tu nhan la 943 giuong. Cung theo thong ke nam 2011, Đa Nang co 746 bac si, 342 y si, 756 y ta va 275 nu ho sinh.. Theo so lieu thong ke thuoc So Y te thanh pho Đa Nang, nam 2017, toan nganh Y te thanh pho Đa Nang đa thuc hien kham benh cho 3.739.982 luot, đieu tri noi tru cho 416.254 luot benh nhan thuoc cac tinh: Quang Nam, Quang Ngai, Binh Đinh, Gia Lai, Đak Lak, Quang Tri,...
Thanh pho Đa Nang cung co mot he thong benh vien, phong kham tu nhan đang dan phat trien: Thang 3 nam 2012, thanh pho thanh lap giai thuong "Toa sang blouse trang" nham tuyen duong nhung ca nhan nguoi tot, viec tot. Đen cuoi nam 2012, Đa Nang đa hoan thanh muc tieu Bao hiem y te toan dan, voi 91,6% dan so tham gia Bao hiem y te, đi truoc 2 nam so voi ca nuoc (2014). Trong tuong lai, voi su hinh thanh cua truong Đai hoc Y Duoc truc thuoc Đai hoc Đa Nang, thanh pho Đa Nang tiep tuc xay dung, phat trien them cac benh vien nhu: Benh vien Đa Nang co so 2, benh vien quoc te, Benh vien Phu san - Nhi giai đoan 2, Benh vien Nhi Trung uong...tren đia ban. Thanh pho Đa Nang đang huong đen muc tieu tro thanh mot trung tam y te lon cua khu vuc mien Trung - Tay Nguyen va ca nuoc.


= Cac benh vien lon tai thanh pho Đa Nang =


 Benh vien Đa Nang  Benh vien Đa Nang la benh vien đa khoa lon nhat va la benh vien tuyen cuoi hang I cua thanh pho Đa Nang. Benh vien co quy mo 1.900 giuong (thuc ke la 2.569 giuong) (đuong Hai Phong, quan Hai Chau) tien than la "Nha thuong thi" - Benh vien ban xu Tourane/ Hopital indigene de Tourane đuoc nguoi Phap xay dung va đua vao hoat đong tu nam 1906 tren đuong Republique nay la đuong Hung Vuong, sau đo đoi ten thanh Benh vien Đa Nang roi thanh Trung tam Y te toan khoa Đa Nang (quy mo 1.000 giuong) nguoi dan đia phuong quen goi la Benh vien Giai phau. cung tung la mot trong nhung co so thuc hanh cua sinh vien cua Đai hoc Y Khoa Hue truoc nam 1975 va hien nay benh vien co 9 khoa can lam sang, 28 khoa can lam sang va la co so thuc hanh lam sang cho nhieu co so giao duc đai hoc cao đang tren đia ban thanh pho nhu: truong Đai hoc Ky thuat Y Duoc Đa Nang, Khoa Y Duoc – Đai hoc Đa Nang va cac co so đao tao khac.
Voi đinh huong đa khoa manh, chuyen khoa sau, benh vien đa phat trien, khong ngung cap nhat va ung dung nhieu ky thuat y te moi nham đap ung nhu cau tham, kham va cham soc suc khoe cua nhan dan nhu: cay ghep te bao goc đieu tri chan thuong tuy song (nguyen nhan dan đen bai liet) va la benh vien thu hai tai Viet Nam sau Benh vien Viet Đuc - Ha Noi thuc hien thanh cong, ghep than, lam chu ky thuat ECMO, tham tach sieu loc mau, phong mo Hybrid (phong mo ky thuat hien đai cua cac nuoc phat trien, tuong đuong ky thuat cung voi hai benh vien lon nhat ca nuoc la Benh vien Cho Ray - Ho Chi Minh va Benh vien Bach Mai - Ha Noi), ky thuat ha than nhiet giup giam ty le tu vong, cay đien cuc oc tai (giup cac benh nhan cam, điec co the nghe va noi),... Nam 2017, benh vien đa khai truong Phong giao dich truc tuyen, giup ket noi, chan benh giua cac bac si benh vien voi cac bac si quoc te la hop phan cua du an Q-health do chinh phu Han Quoc tai tro, tu đo cac y bac si Đa Nang se co đieu kien tuong tac, trao đoi chuyen mon, tang cuong nang luc trong chan đoan, đieu tri bang phuong tien hoi chan tu xa. Trong tuong lai, benh vien đuoc chinh quyen thanh pho uu tien tap trung đau tu va xay dung cac cong trinh nham nang cap va mo rong nhu: Trung tam Ghep tang va cay ghep te bao goc, Trung tam Phau thuat Than kinh, chan thuong, bong tao hinh, giai đoan 2 Trung tam tim mach... nham giam tai benh vien, nang cong suat tiep nhan benh nhan, tu chu, đap ung nhu cau kham, chua benh ngay cang cao cua nhan dan thanh pho noi rieng va khu vuc Mien Trung-Tay Nguyen noi chung.
Du an Benh vien Đa Nang (co so 2): quy mo (du kien) 1.500 giuong benh bao gom cac Trung tam Huyet hoc, Trung tam Lao khoa, Trung tam Y hoc nhiet đoi va benh vien đa khoa chat luong cao (đuong Nam Ky Khoi Nghia, quan Ngu Hanh Son)


 Benh vien Phu san – Nhi Đa Nang  Benh vien Phu san – Nhi Đa Nang: La benh vien chuyen khoa hang I ve san - nhi tuyen cuoi va lon nhat khu vuc mien Trung - Tay Nguyen đuoc thanh lap thang 4 nam 2012 tren co so to chuc lai Trung tam Phu san - Nhi thuoc Benh vien Đa Nang co chuc nang kham va đieu tri phu san - nhi tren đia ban thanh pho Đa Nang va khu vuc Mien Trung-Tay Nguyen, chi tieu 1.200 giuong, thuc ke 1.739 giuong (cong suat su dung 147%, vuot 289% so voi chi tieu 600 giuong vao nam 2012).
Benh vien Phu san - Nhi Đa Nang nhieu ky thuat moi nhu trien khai ky thuat thu tinh trong ong nghiem tu thang 4 nam 2014 (ty le thanh cong kha cao tu 40 đen 45%). Ky thuat Cham soc thiet yeu so sinh som da ke da đuoc ap dung tu thang 7 nam 2014 va xay dung Ngan hang Sua me đau tien tai Viet Nam

Du kien, Benh vien Phu san - Nhi Đa Nang tiep tuc đau tu, mo rong, tang them 1.000 giuong benh noi tru tren dien tich su dung đat 14.340m2, tong von đau tu hon 1.830 ty đong. (đuong Le Van Hien, quan Ngu Hanh Son).


 Benh vien Ung Buou Đa Nang  Benh vien Ung Buou Đa Nang tien than la Benh vien Ung thu Đa Nang thuoc Hoi bao tro Phu nu va Tre em ngheo bat hanh Đa Nang đuoc khoi cong thang 3 nam 2009 va khanh thanh vao thang 1 nam 2013 do su van đong co Bi thu Thanh uy Nguyen Ba Thanh trong viec đong gop, tai tro cua cac nha hao tam, doanh nghiep, ca nhan, to chuc phi chinh phu va su quan tam đau tu cua chinh quyen thanh pho. Thang 8 nam 2015, Benh vien Ung Buou Đa Nang đuoc thanh lap tren co so to chuc lai Khoa Ung buou thuoc Benh vien Đa Nang va tiep nhan nguyen trang to chuc bo may, nguoi lao đong, tru so, co so vat chat, trang thiet bi, tai chinh, tai san cua Benh vien Ung thu Đa Nang. Hien nay, benh vien đa tro thanh benh vien cong lap hang I chuyen khoa ve Ung buou lon nhat khu vuc Mien Trung - Tay Nguyen quy mo chi tieu 650 giuong (thuc ke 900 giuong benh) (đuong Phung Hung, quan Lien Chieu) co 12 khoa lam sang va 8 khoa can lam sang, trang thiet bi, may moc hien đai xung tam mot benh vien chuyen khoa Ung buou tai Viet Nam.
Tu khi thanh lap đen nay, benh vien đa trien khai nhieu ky thuat moi trong chan đoan va đieu tri, trong đo co mot so ky thuat lan đau tien đuoc trien khai nhu phau thuat đau mat co ket hop phau thuat vi phau tao hinh, tao hinh tham my trong phau thuat ung thu vu, ky thuat xa tri ap sat vung đau co, ky thuat sinh thiet đinh vi, ky thuat phau thuat noi soi cat gan trai cho benh nhan ung thu gan... Tu thang 12 nam 2016, benh vien đa tro thanh benh vien ve tinh cua Benh vien Ung Buou Thanh pho Ho Chi Minh, nhieu bac si, nhan vien y te tai benh vien đa tham gia chuong trinh đao tao theo ke hoach benh vien ve tinh va đa đuoc cac bac si benh vien Ung buou Thanh pho Ho Chi Minh chuyen giao nhieu ky thuat moi trong chan đoan va đieu tri benh nhan ung buou va hau phau thuat.
Du kien, benh vien se đuoc đau tu, thanh lap Trung tam Tam soat Ung thu co chuc nang du bao, phong tranh, phat hien som chung ta se giam thieu đuoc so ca mac benh, cung nhu nang cao ty le chua thanh cong cho benh nhan.


 Benh vien C Đa Nang – Bo Y te  Benh vien C Đa Nang tien than la Benh vien Viet Đuc Đa Nang. Benh vien Viet Đuc Đa Nang đuoc khoi cong xay dung nam 1968 va hoan thanh vao đau nam 1972, voi su ho tro ca ve tai chinh va chuyen mon cua To chuc Malteser Hilfsdienst va tau benh vien Helgoland. Đau thang 4 nam 1975, mot đon vi y te cua Khu V đuoc hop nhat tu Ban Dan y Khu, Benh vien 1 va Benh vien 2 cua Khu uy đa tiep quan Benh vien Viet Đuc va đoi ten thanh Benh vien C Đa Nang. Hien nay, benh vien co quy mo 1.400 giuong (đuong Hai Phong, quan Hai Chau) la 1 trong 3 benh vien co nhiem vu cham soc suc khoe, kham chua benh cho nhan dan, can bo trung - cao cap cua Đang va Nha nuoc cung voi Benh vien Thong Nhat o mien Nam, Benh vien Huu Nghi o mien Bac.


Giao duc - Đao tao = Giao duc =

Thanh pho Đa Nang la trung tam giao duc co quy mo lon nhat khu vuc mien Trung - Tay Nguyen. Hien nay tren đia ban thanh pho co 32 truong Trung hoc Pho thong, 60 truong Trung hoc Co so, 99 truong Tieu hoc, ben canh đo con co 4 truong Mau giao, 213 truong mam non voi 1.249 lop hoc, 2.422 giao vien va 37,8 nghin hoc sinh.
Khac voi cac thanh pho lon nhu Ha Noi va Thanh pho Ho Chi Minh, Đa Nang chi co 1 truong Trung hoc Pho thong chuyen. Truong THPT chuyen Le Quy Đon Đa Nang luon la mot trong cac truong dan đau o khu vuc mien Trung va trong ca nuoc. Ty le hoc sinh tot nghiep pho thong cua thanh pho nam hoc 2010-2011 la 96,7%. Chat luong giao duc co su chenh lech giua khu vuc trung tam va ngoai o đa khien cho cac truong trong trung tam tro nen qua tai. Tu nam hoc 2013-2014, Uy ban Nhan dan thanh pho co van ban quy đinh đen nam 2015-2016, cac truong Tieu hoc phai co 100% hoc sinh hoc hai buoi/ngay, neu co kha nang moi đuoc tiep nhan hoc sinh ngoai tuyen.


= Đao tao =


 Giao duc nghe nghiep  Đa Nang co 64 co so giao duc nghe nghiep, trong đo co: 13 truong cao đang, 6 truong trung cap, 03 trung tam giao duc nghe nghiep va 27 co so khac co đang ky hoat đong giao duc nghe nghiep. Quy mo tuyen sinh đao tao cua cac co so giao duc nghe nghiep hien nay la 52.563 hoc sinh, sinh vien voi 260 nganh nghe đao tao o cac cap trinh đo đao tao, trong đo, nhom nganh/nghe thuong mai dich vu chiem khoang 66%, nhom nganh/nghe cong nghiep xay dung chiem khoang 31% va nhom nganh/nghe nong, lam, ngu nghiep chiem khoang 3%.


 Giao duc đai hoc  Thanh pho Đa Nang la trung tam đao tao đai hoc đa nganh, đa linh vuc va quy mo lon nhat khu vuc mien Trung - Tay Nguyen, thu ba sau Ha Noi va Thanh pho Ho Chi Minh, so luong co so giao duc đai hoc chiem 4,2% tren ca nuoc gom co 1 Đai hoc Vung va 1 Đai hoc (University), 12 truong Đai hoc, hoc vien chuyen nganh va đa nganh; 02 Campus Truong Đai hoc FPT voi đay đu nganh nghe, linh vuc đao tao tu trinh đo đai hoc cho đen trinh đo tien sy. Nam 2018, Đa Nang co hon 180.000 sinh vien tu khap cac tinh, thanh trong ca nuoc ve hoc tap. Ve phan luong đai hoc thi ty le nguoi dan Đa Nang muon đi hoc đai hoc cao, so voi nam thanh pho truc thuoc Trung uong thi Đa Nang la 89%, đung thu hai sau Thanh pho Ho Chi Minh.  Đai hoc Đa Nang la mot trong 5 Đai hoc Vung va Quoc gia cua Viet Nam, cung voi Đai hoc Quoc gia Thanh pho Ho Chi Minh, Đai hoc Quoc gia Thanh pho Ha Noi, Đai hoc Hue va Đai hoc Thai Nguyen. Đai hoc Duy Tan đung đau ve đao tao đai hoc ngoai cong lap o khu vuc Mien Trung - Tay Nguyen va đang phan đau phat trien truong thanh mo hinh đai hoc bao gom nhieu truong thanh vien trong tuong lai. Ngoai ra, Đa Nang co 7 truong đai hoc co đat co so tai thanh pho.

Theo Đe an phat trien Đai hoc Đa Nang đen nam 2030 đa đuoc Bo truong Bo Giao duc va Đao tao phe duyet thi sap toi tren đia ban thanh pho se co them mot so truong đai hoc, vien nghien cuu đuoc thanh lap nhu: Đai hoc Quoc te Viet-Anh (nang cap tu Vien nghien cuu va đao tao Viet - Anh tren co so Tuyen bo chung cua hai chinh phu Viet Nam va Vuong quoc Anh), truong Đai hoc Y Duoc...đe xuat thanh lap Đai hoc Quoc gia Đa Nang tren co so sap xep lai, đau tu nang cap Đai hoc Đa Nang, cac truong đai hoc tren đia ban thanh pho Đa Nang va đia phuong lan can. Tong dien tich cua lang Đai hoc Đa Nang se la 300 ha voi muc tieu xay dung Đai hoc Đa Nang tro thanh mot trong ba trung tam đai hoc lon cua ca nuoc theo Nghi Quyet 33-NQ/TW cua Bo Chinh tri nhung đen nay moi co gan 50 ha đuoc xay dung tai khu vuc du an.


Đoi ngoai Hien nay tren đia ban thanh pho co cac Tong Lanh su quan phuc vu cho viec đoi ngoai thanh pho, gop phan mo rong giao thuong, hop tac voi cac quoc gia nhu: 

Van phong cap thi thuc Bi, Đuc, Y
Ngoai ra Bo Ngoai giao va Thanh pho đang xuc tien mo them cac Tong Lanh su quan cua cac quoc gia khac nhu Hoa Ky, Phap, Uc. Ben canh đo Thanh pho đang co cac van phong đai dien tai Nhat Ban nhu Tokyo, Yokohama va đang xuc tien mo them van phong tai Sapporo, Nagasaki, Fukuoka, Okinawa.


Cong nghe thong tin - Truyen thong = Truyen thong =


 Bao chi  Thanh pho Đa Nang la mot trung tam truyen thong quan trong cua Viet Nam, lon thu ba ca nuoc, đac biet đoi voi khu vuc mien Trung - Tay Nguyen, hien co hon 110 co quan bao chi trong đo co 8 đon vi bao chi thanh pho, 4 co quan bao chi trung uong đong tren đia ban thanh pho va 98 van phong đai dien bao chi trung uong, hoi, đoan the va đia phuong khac co toa soan, đat van phong đai dien hoac cu phong vien thuong tru hoat đong tac nghiep, voi hon 800 nguoi lam bao, trong đo 400 nha bao đuoc cap the; mat đo nha bao, phong vien đung đau ca nuoc. Cac co quan bao chi cua thanh pho bao gom: Bao Đa Nang, Đai Phat thanh - Truyen hinh Đa Nang (voi hai kenh DanangTV1 va DanangTV2), Bao Cong an Đa Nang. Co 4 tap chi la: Tap chi Khoa hoc va Phat trien, Tap chi Phat trien Kinh te - Xa hoi Đa Nang, Tap chi Van hoa va Du lich, Tap chi Non Nuoc va Tap chi đien tu Thong tin va Truyen thong (ICT Đa Nang). Co quan đai dien bao chi trung uong o Đa Nang co:

Trung tam Truyen hinh Viet Nam khu vuc mien Trung - Tay Nguyen, Tru so chinh va Tong khong che cua kenh Truyen hinh Quoc gia khu vuc mien Trung - Tay Nguyen VTV8.
Co quan thuong tru Đai Tieng noi Viet Nam khu vuc Mien Trung.
Thong tan xa Viet Nam khu vuc mien Trung - Tay Nguyen.
Va nhieu co quan bao, đai khac.


 Hoat đong xuat ban  Trong nhung nam qua, hoat đong xuat ban cua thanh pho co nhieu bien đong, thi truong xuat ban thu hep. Đa Nang nam xa thi truong sach lon cua ca nuoc nen khong co loi the canh tranh. Uoc tinh nam 2012, cac nha xuat ban phat hanh khoang 25,6 trieu cuon sach va xuat ban pham; san luong in đat 10 ty trang kho 13x19 cm. Nha xuat ban Đa Nang đa co nhung đong gop quan trong cho hoat đong xuat ban cua ca nuoc. Nam 2008, Nha xuat ban bi đinh chi hoat đong trong ba thang nhung phai đen sau gan sau thang, Nha xuat ban moi đuoc hoat đong tro lai.
Nam 2010, Cong vien Phan mem Đa Nang đi vao hoat đong toa nha 21 tang tai so 2 đuong Quang Trung, quan Hai Chau voi dien tich san 20.000 m². Khi đo, đay la co so ha tang ve cong nghe thong tin quy mo, hien đai nhat thanh pho nhung hien nay đa lap đay va tro nen nho be truoc nhu cau phat trien vu bao. Hien nay, Cong vien Phan mem Đa Nang la mot trong nhung khu cong nghe thong tin hoat đong hieu qua nhat cua ca nuoc, voi ty le su dung đat hon 99% dien tich. Tinh đen thang 6 nam 2017, Cong vien Phan mem Đa Nang co 75 doanh nghiep đang hoat đong, thu hut von đau tu hon 1.520 ty đong.


= Cong nghe thong tin =


 Ha tang  Thanh pho Đa Nang xac đinh cong nghe thong tin la nganh mui nhon, khau đot pha trong chien luoc phat trien kinh te trong tuong lai, xay dung Thanh pho thong minh va co nhung phat trien vuot bac. Kim ngach xuat khau phan mem nam 2018 uoc đat 78 trieu USD, doanh thu đat 16.203 ty đong, tap trung chu yeu vao cac thi truong Nhat Ban, Bac My, Chau Au... Voi the manh toan dien ve ha tang ky thuat, nhan luc va su quan tam sat sao cua chinh quyen, Đa Nang la mot trong ba đia phuong trong tam cua ca nuoc sau Ha Noi va Thanh pho Ho Chi Minh đuoc uu tien đau tu cac khu Cong nghe thong tin tap trung theo Quy hoach tong the phat trien khu Cong nghe thong tin tap trung đen nam 2020 va đinh huong đen nam 2025.
Khu Cong vien Phan mem Đa Nang co quy mo 10.885,6 m², ra đoi vao nam 2000, co chuc nang tap trung cac hoat đong nghien cuu phat trien, đao tao, san xuat va kinh doanh san pham, dich vu, cung cap ha tang, cung ung dich vu Cong nghe thong tin cho cac to chuc, doanh nghiep. Nam 2017, Thu tuong Chinh phu ky quyet đinh cong nhan Khu Cong vien Phan mem Đa Nang la Khu Cong nghe Thong tin Tap trung. Đa Nang cung đang thuc đay phat trien va đay nhanh tien đo cac du an nham cai thien ha tang, thu hut nha đau tu nhu: Khu Cong nghe Thong tin Đa Nang, Khu Cong vien Phan mem so 2 (do Cong ty Sembcorp Development lam chu đau tu), Khu Đo thi Cong nghe FPT Đa Nang...
Đa Nang cung la noi tuyen cap quang bien Asia-Pacific Gateway (APG) cap bo chay qua cac nuoc Nhat Ban, Trung Quoc, Han Quoc, Singapore, Malaysia, Thai Lan va Viet Nam co kha nang cung cap bang thong toi 54 Tbps.
Trong so 26 thanh pho đuoc quy hoach trong Mang luoi đo thi thong minh ASEAN, co thanh pho cua Viet Nam la Đa Nang, Thanh pho Ho Chi Minh va Ha Noi. 


 Chinh quyen đien tu  Thanh pho Đa Nang đa hoan thanh co ban va đua vao van hanh cac hang muc chinh cua He thong Thong tin Chinh quyen Đien tu tu thanh pho đen phuong, xa. Hieu qua cua he thong nay trong phuc vu nguoi dan, doanh nghiep va phat trien kinh te-xa hoi đuoc the hien qua cac đanh gia Đa Nang đung đau chi so ICT Index (9 nam lien tiep tu nam 2009 đen 2017) cung cac giai thuong trong nuoc va quoc te khac. Đen nay, Đa Nang đa trien khai đuoc mot so ung dung thong minh cap thiet nhu He thong quan ly Xe buyt Cong cong qua thiet bi giam sat hanh trinh, He thong đieu khien Giao thong va camera thong minh, He thong giam sat Nuoc tai Nha may nuoc Cau Đo, giam sat nguon nuoc ho, đieu khien may bom thoat nuoc tu đong, cong gop y, he co so du lieu mo...


 Danang IT Park  Danang IT Park (DITP) la khu cong nghe thong tin tap trung, theo mo hinh cua thung lung Silicon Valley. Ngay 29 thang 3 nam 2019, chinh quyen Đa Nang đa khanh thanh giai đoan 1 cua du an nay voi tong so von đau tu hon 98 trieu USD. Du kien, DITP se tuyen dung hon 25.000 ky su cong nghe chat luong cao va thu ve 1,5 ty đo la moi nam. Ngay 6 thang 1 nam 2020, Thu tuong Chinh phu ra Quyet đinh 27/QĐ-TTg ve viec thanh lap Khu cong nghe thong tin (CNTT) tap trung Đa Nang - giai đoan 1 do Cong ty Co phan phat trien Khu cong nghe thong tin Đa Nang lam chu đau tu. Khu cong nghe thong tin tap trung Đa Nang đuoc huong cac chinh sach uu đai đoi voi khu cong nghe thong tin tap trung theo quy đinh cua phap luat.


The duc - the thao Voi vai tro la trung tam cua khu vuc mien Trung - Tay Nguyen, thanh pho Đa Nang la noi tap trung cac trung tam huan luyen, đao tao the thao thanh tich cao cung cac cong trinh the thao quan trong cua khu vuc va ca nuoc. Đien hinh la Trung tam Huan luyen The thao Quoc gia III, Trung tam The thao Quoc phong III va Truong Đai hoc The duc The thao Đa Nang. Ngoai ra con co Lang Van đong vien va Khu Tap luyen Bong đa rong gan 8 ha, hay Khu The thao Thanh tich Cao rong 7 ha, nam o Khu Đo thi moi Tuyen Son - Hoa Cuong.

Thanh tich cua cac van đong vien Đa Nang lien tuc đuoc cai thien qua cac ky thi đau. Tu nam 2000 đen nam 2010, tai cac giai quoc gia, cac van đong vien cua thanh pho đat đuoc tong cong 3.596 huy chuong, trong đo co 1.026 Huy chuong Vang, 1.158 Huy chuong Bac va 1.402 Huy chuong Đong. Cung trong giai đoan 2000-2010, tai cac giai khu vuc va quoc te, van đong cua thanh pho đat đuoc tong cong 182 huy chuong, trong đo co 90 Vang, 47 Bac va 45 Đong. Neu nhu tai Đai hoi The duc The thao lan thu III nam 1995, Đoan Đa Nang xep o vi tri 28/52 thi o Đai hoi lan thu VI nam 2010, thanh pho đa o vi tri 4/66. Đa Nang co nhung van đong vien xuat sac va hang đau o mot so mon nhu Van đong vien Karatedo Vu Kim Anh (goc Hai Phong)va Van đong vien Boi loi Hoang Quy Phuoc.Cau lac bo bong đa SHB Đa Nang co tien than la đoi bong đa Cong nhan Quang Nam - Đa Nang roi Đoi Bong đa Quang Nam - Đa Nang. Vao cuoi thap nien 1980, đau thap nien 1990, Quang Nam -Đa Nang la mot cau lac bo manh, đinh cao la khi vuon toi chuc vo đich quoc gia nam 1992 cung ba lan gianh ngoi a quan vao cac nam 1987, 1990 va 1991. Đen truoc mua giai 2008, Cau lac bo Bong đa Đa Nang đoi ten thanh SHB Đa Nang sau khi So The duc The thao Thanh pho Đa Nang chuyen giao đoi bong cho Ngan hang Thuong mai co phan Sai Gon - Ha Noi. Ke tu thoi điem nay, đoi bong gianh đuoc 2 chuc vo đich V-league cac nam 2009, 2012; 1 chuc vo đich Cup Quoc gia nam 2009; 1 Sieu cup QG nam 2012 cung 1 lan A quan va 2 lan hang ba. SHB Đa Nang tung so huu San van đong Chi Lang voi suc chua 30.000 nguoi va đuoc xem la mot trong nhung san van đong lon nhat Viet Nam. Tuy nhien, hien nay toan bo khu đat rong 5,5 ha trong đo co San van đong Chi Lang đang bi bo hoang mot cach lang phi. Sau nay đuoc cho xay dung San van đong Hoa Xuan
The thao phong trao o Đa Nang con rat han che. So cong trinh the thao phuc vu nhu cau ren luyen suc khoe cua nguoi dan tai cac quan noi thanh khong nhieu va chu yeu tap trung tai cac bai bien. Trong so sau quan noi thanh, moi chi co quan Son Tra đuoc đau tu xay dung nha tap luyen, quan Ngu Hanh Son co san van đong con nhung noi khac van chua đuoc đau tu đay đu. Du thanh pho co cac cong trinh the thao đung chuan nhu Cung The thao Tien Son, Cau lac bo Boi lan, Cau lac bo Đua thuyen Đong Nghe, Trung tam The duc The thao Nguoi cao tuoi, Nha tap luyen taekwondo nhung co nhung cong trinh van chua đuoc su dung het cong nang, gay lang phi va that thoat lon.

Đa Nang la thanh pho đau tien cua Viet Nam to chuc thanh cong Đai hoi The thao Bai bien chau A 2016.


Van hoa = Cac đia điem van hoa, giai tri =

Tren đia ban thanh pho Đa Nang co kha nhieu điem vui choi, van hoa giai tri. Tren co so mot nha hat cu đa xuong cap, Nha hat Trung Vuong đuoc xay moi va khanh thanh nam 2006 voi suc chua hon 1.200 cho ngoi. Đay la noi thuong xuyen to chuc bieu dien cac loai hinh nghe thuat san khau truyen thong nhu tuong, cai luong va nghe thuat san khau hien đai nhu: vu kich, mua ba le, opera, nhac giao huong,...cac hoi thao, hoi nghi va cac su kien van hoa lon cua thanh pho.
Danh cho san khau tuong o thanh pho co Nha hat Tuong Nguyen Hien Dinh, tien than la Đoan tuong Giai phong Quang Nam. Nha hat mang ten nha sang tac, nghe si va nguoi thay Nguyen Hien Dinh, nguoi co cong lon trong nghe thuat tuong Viet Nam. Nha hat van duy tri lich bieu dien vao thu 4 va thu 7 hang tuan. Nam 2001, thanh pho đa đau tu 6 ty đong đe nang cap nha hat.

Cho đen nam 2013, thanh pho Đa Nang co nam bao tang bao gom: Bao tang Nghe thuat Đieu khac Cham Đa Nang, Bao tang Đa Nang, Bao tang Khu V, Bao tang Ho Chi Minh (chi nhanh Quan khu V) va Bao tang My thuat Đa Nang. Trong so đo, Bao tang Đieu khac Cham co tien than la Bao tang Cham đuoc Truong Vien Đong Bac Co cho xay dung tu 1915-1916 đen nam 1936 moi hoan tat. Bo suu tap nguyen thuy la do Nha khao co Henri Parmentier thu thap tu the ky XIX. Khong gian cua toa nha bao tang gan 1.000 m² voi 500 hien vat đuoc bo tri trung bay trong cac phong chu đe khac nhau. Bao tang My thuat Đa Nang la mot trong ba bao tang ve my thuat cua ca nuoc va cung la noi luu giu va to chuc trung bay, gioi thieu đen cong chung cac tac pham my thuat co chat luong nghe thuat va cac san pham thu cong my nghe truyen thong cua cac hoa si, nha đieu khac, nghe nhan o Đa Nang va cac tinh, thanh khu vuc mien Trung – Tay Nguyen. Bao tang Lich su thanh pho Đa Nang đuoc xay dung trong khu vuc Thanh Đien Hai voi mat bang trung bay hon 2.000 m². Thanh pho cung du kien xay dung Bao tang Hai duong hoc.

Ve he thong thu vien, nam 2012, thanh pho co 3/8 quan, huyen va 13/56 xa co thu vien, 22 tu sach tai cac thon, to dan pho... Hau het cac thu vien đeu o trong tinh trang chat hep, ngheo nan ve đau sach va khong thu hut đuoc nguoi đoc. Rieng Thu vien Khoa hoc Tong hop Đa Nang hien co khoang 180.000 ban sach/68.000 ten, trong đo đac biet co 3000 ban co gia tri cao nhung đang trong tinh trang xuong cap nghiem trong. Du an xay dung cong trinh Thu vien Khoa hoc Tong hop voi tong von đau tu hon 280 ty đong đuoc phe duyet vao nam 2010 va đua vao hoat đong nam 2015 co the đap ung nhu cau cho nguoi đoc o moi lua tuoi, nghe nghiep.
Thanh pho Đa Nang co nhieu rap chieu phim. Rap chieu phim CGV Cinemas nam trong toa nha Vinh Trung Plaza gom 6 phong chieu va 854 ghe ngoi đuoc khai truong tu ngay 3 thang 7 nam 2008. Vao ngay 30 thang 6 nam 2015, CGV Cinemas đa khai truong them mot rap chieu phim tai Vincom Đa Nang. Ngoai ra con co cac rap khac nhu Lotte Cinema Đa Nang nam tren tang 5 va 6 cua khu trung tam mua sam Lotte Mart voi bon phong chieu rieng biet; Galaxy Cinema nam trong sieu thi Co.opmart; Starlight nam o tang 4 cua cho Sieu thi Đa Nang. Voi uu the ve cong nghe, trang bi hien đai, nen luong khan gia đo ve hai rap nay ngay cang nhieu. Trong khi đo, rap phim Le Đo (rap chieu phim lau đoi nhat o Đa Nang) va Cinema Fafilm rat vang nguoi vi khong gian nho, chat luong am thanh va hinh anh kem. Cac quan bar, vu truong cung la điem đen cua mot bo phan thanh nien Đa Nang. Lon nhat Đa Nang la Vu truong New Phuong Đong nam tren đuong Đong Đa, quan Hai Chau.
Cong vien Chau A - Asia Park Đa Nang do Tap đoan Sun Group lam chu đau tu co dien tich 868.694 m² ben bo Tay song Han bao gom 3 khu vuc chinh: cong vien giai tri ngoai troi hien đai, cong vien van hoa voi cac cong trinh kien truc va nghe thuat thu nho mang tinh bieu trung cua 10 quoc gia chau A va khu Sun Wheel - noi giao thoa giua net hien đai va truyen thong. Cong vien giai tri tai Asia Park mang đen hang loat tro choi đoc đao nhu tau luon sieu toc, tau đien tren cao, thap roi tu do, mang truot toc đo cao... mang đen cho du khach va nguoi dan nhieu trai nghiem thu vi. Cong vien van hoa mo ra mot khong gian phuong Đong qua tung net van hoa đa dang, cac cong trinh kien truc lich su va nhung hoat đong nghe thuat, am thuc đoc đao cua 10 quoc gia chau A: Nhat Ban, Indonesia, Singapore, Han Quoc, An Đo, Nepal, Thai Lan, Campuchia, Trung Quoc va Viet Nam.

Cong vien 29 thang 3 nam tren đuong Đien Bien Phu quan Thanh Khe voi dien tich 20 ha chu yeu la noi nguoi dan đen tap the duc va đi dao. Nam 2010, khu cong vien tren Bai bien Pham Van Đong đuoc Hoi đong Nhan dan Thanh pho ra nghi quyet đat ten la "Cong vien Bien Đong". Đay con đuoc xem la "Cong vien hoa binh" voi đan chim bo cau hon 1.000 con, la noi nhieu đoi uyen uong chon lam đia điem chup anh cuoi va la đia điem to chuc le hoi cua thanh pho. Hien nay, thanh pho đang chu truong xay dung mot so cong vien co quy mo lon nhu cong vien vui choi giai tri quy mo 4.000 ty đong doc theo bo tay song Han hay Cong vien Đai duong Son Tra đuoc đau tu 200 trieu đo la My. Ngoai ra, Đa Nang con co Cong vien Thanh nien nam tren đuong Xuan Thuy voi dien tich 21 ha, thuoc đia ban phuong Hoa Cuong Nam, quan Hai Chau va phuong Khue Trung, quan Cam Le, trong đo co mot ho đieu hoa rong hon 9 ha la đia điem vui choi giai tri cho cac hoat đong thanh nien, thieu nhi cung nhu nguoi dan thanh pho nhu cam trai, sinh hoat Đoan-Đoi.


= Lang nghe =

Trai qua nhung thu thach khoc liet cua thoi gian, chien tranh loan lac, nhung lang nghe Đa Nang van giu cho minh net hon hau, chan chat. Het đoi no đen đoi kia, ho song voi nghe khong chi boi mieng com, tam ao ma con vi cai tam cua con nguoi tren manh đat đa nuoi song ho. Đa Nang co mot so lang nghe truyen thong. Noi tieng nhat la Lang đa My nghe Non Nuoc. Lang đa nam duoi chan nui Ngu Hanh Son thuoc phuong Hoa Hai - quan Ngu Hanh Son. Nghe che tac đa o đay đuoc hinh thanh vao the ky XVIII do mot nghe nhan đen tu Thanh Hoa ten la Huynh Ba Quat sang lap. Tu vat lieu la đa cam thach, nhung nghe nhan noi đay che tac thanh cac tac pham tuong Phat, tuong nguoi, tuong thu, vong đeo tay,... Tuy nhien su phat trien nhanh cua lang nghe trong nhung nam gan đay đa dan đen tinh trang o nhiem moi truong đac biet la o nhiem nguon nuoc uong do cac ho đeu dung axit đe tay rua va tao đo bong cho đa. Ben canh đo, bui đa va tieng on cung anh huong đen suc khoe nguoi dan.
Lang chieu Cam Ne nam cach trung tam thanh pho 14 km ve phia tay nam thuoc xa Hoa Tien, huyen Hoa Vang. Noi đay tu lau đa noi tieng voi cac loai chieu hoa truyen thong. Nghe chieu Cam Ne co nguon goc tu Hoang Hoa, Thanh Hoa theo chan cac cu dan nguoi Viet đen cu tru o vung đat nay vao the ky XV. Chieu hoa Cam Ne đa tung đuoc hien dien trong cung vua nha Nguyen; nhung nghe nhan Cam Ne xua cung đa tung đuoc cac trieu đai vua sac phong, ban thuong. Chieu Cam Ne co uu điem la vien chieu đuoc gap ky hon, day hon, ben hon, nam em lung hon so voi chieu cua cac đia phuong khac. Mua he nam chieu thay mat; mua đong nam am va toa huong đong co noi diu nhe.
Gan voi nghe ca va truyen thong đi bien cua ngu dan, o Đa Nang con co Lang nghe Nuoc mam Nam O chuyen san xuat cac loai nuoc mam Đac San Lam Qua đuoc hinh thanh vao đau the ky XX. Nam O la lang đanh ca nho nam o cua song Cu Đe, nay thuoc phuong Hoa Hiep Nam, quan Lien Chieu. Đac trung nhat cua nuoc mam Nam O la đuoc che bien tu ca com than, đanh bat vao thang ba am lich. Chum đe muoi ca phai bang go mit, duoi đay chum phai chen san, choi đot va phai loc nuoc mam bang chuoc moi đam bao nuoc mam tinh chat, thom đam. Muoi uop ca phai la muoi lay tu Nha Trang (Khanh Hoa), Quang Ngai va Binh Thuan. Hat muoi phai trang tinh, to, gia, đuoc nang, khong bi nuoc mua, mang ve đo tren nen xi mang kho rao bay ngay cho chay het chat nuoc đang, sau đo cho vao vai cat vai nam roi moi đem ra lam. Mot chum 200–300 kg ca, sau 12 thang cho ra 100-150 lit nuoc mam loai 1. Con lai la nuoc mam loai 2 va loai 3. Sau mot thoi gian bi mai mot boi nghe lam phao (Lang phao Nam O) thi vao nam 2006, Chinh phu Viet Nam đa ho tro 12 ty đong đe phuc hoi lang nghe.


= Le hoi =
Cac le hoi truyen thong cua Đa Nang đa co tu rat xua va đuoc luu truyen tu đoi nay sang đoi khac. Le hoi cua ngu dan Đa Nang đuoc goi la le hoi Ca Ong. "Ong" la tieng goi ton kinh cua ngu dan danh rieng cho ca voi, loai ca thuong giup ho vuot qua tai nan tren bien ca. Le te ca Ong thuong đuoc long ghep duoi hinh thuc le hoi cau ngu va le ra quan đanh bat vu ca Nam. Tai Đa Nang, le hoi đuoc to chuc trong hai ngay vao trung tuan thang 3 am lich o nhung vung ven bien nhu Tho Quang, Man Thai, Thanh Loc Đan, Xuan Ha, Hoa Hiep... Trong ngay le, ben canh viec cung te cau mong mot mua đanh bat boi thu, thuyen be đi khoi ve long an toan, dan lang con lam le ruoc tren bien. Trong phan hoi, co cac tro choi dan gian đac trung cua vung bien nhu lac thung, đua thuyen, boi loi, keo co... Mot hinh thuc mua hat đac trung dien ra trong le hoi la mua hat ba trao dien ta tinh than đoan ket giua cac thanh vien trong mot con thuyen, vuot qua song to gio ca, mang ve mot mua boi thu cho ngu dan.
Le hoi lon nhat o Đa Nang la Le hoi Quan The Am đuoc to chuc lan đau tien vao nam 1960. Sau mot thoi gian bi gian đoan, le hoi đuoc khoi phuc tu nam 1991, đen nam 2000 thi đuoc cong nhan la le hoi cap quoc gia va hien la mot trong 15 le hoi lon nhat ca nuoc. Le hoi đuoc to chuc vao cac ngay tu 17 - 19 thang 2 am lich hang nam tai Chua Quan The Am, nam trong quan the danh thang Ngu Hanh Son. Trong phan le, đac sac nhat la le ruoc tuong Quan The Am. Ngoai ra con co hoi hoa đang, hoi đua thuyen truyen thong, bieu dien vo thuat, choi ho hat bai choi... Mac du Uy ban Nhan dan thanh pho đa co nhieu bien phap chan chinh nhung trong le hoi van con tinh trang nguoi lang thang an xin, nguoi mu ban huong xin an tra hinh hay tinh trang trong giu xe voi gia qua cao.
Ngoai ra o Đa Nang con co mot loat cac le hoi gan lien voi cac đinh lang nhu: le hoi Đinh lang Hoa My (quan Lien Chieu), Đinh lang An Hai (huyen Hoa Vang), Đinh lang Tuy Loan (huyen Hoa Vang),... Cac le hoi nay đeu nham the hien đao ly "uong nuoc nho nguon", cau cho quoc thai dan an, nhan dan trong lang đuoc hanh thong an lac. Nhung nam gan đay, Đa Nang đa tao cho minh nhung le hoi moi nhu le hoi đua thuyen đuoc to chuc vao ngay quoc khanh 2 thang 9 hang nam tren song Han.
Le hoi Phao hoa Quoc te (ten tieng Anh: Danang International Fireworks Festival, viet tat: DIFF) đuoc to chuc lan đau tien vao nam 2008, truoc đay thuong đuoc to chuc vao dip le 30 thang 4, nhung nay Le hoi nay thuong đuoc to chuc keo dai trong 1 thang (thong thuong vao khoan thoi gian thang 6 hoac thang 7) đe ket hop cung cac hoat đong khac đe tao them nhieu đieu thu vi, thu hut hang nghin nguoi đen Đa Nang. Le hoi phao hoa nam 2013 đa co toi gan 400.000 luot nguoi đen thanh pho.


= Am thuc =
Am thuc Đa Nang chiu anh huong cua am thuc vung ven bien mien Trung Viet Nam, đac biet la vung đat xu Quang nhung van co nhung net đac trung rieng. Goi ca Nam O gan lien voi ten lang bien Nam O. Ca đe che bien la ca moi, ca top, ca com, ca trich.
Cam Le thuoc phuong Khue Trung, quan Hai Chau co mon banh kho me noi tieng trong đo nguoi đi "tien phong" la ba Huynh Thi Đieu, thuong goi la ba Lieu. Banh kho me đuoc lam tu bot gao, bot nep, đuong kinh, gung va me. Bot gao pha voi bot nep đuoc cho vao khuon, hap cach thuy, nuong kho, "tam" đuong, "tam" me... Ruot banh xop gion, đuong deo, me chin thom, thuong đuoc nguoi dan dang cung ong ba to tien trong nhung ngay gio tet. Hien nay banh đuoc san xuat, tieu thu quanh nam ca trong va ngoai nuoc.


= Mot so bai hat ve Đa Nang =


= Mot so phim anh quay tai Đa Nang (hoac co lien quan) =


Quan he quoc te = Thanh pho ket nghia =
Đa Nang la thanh pho ket nghia voi:


= Hop tac va tinh huu nghi =
Ngoai cac thanh pho ket nghia, Đa Nang con hop tac voi:


= Cang huu nghi =
 Kawasaki, Kanagawa, Nhat Ban


Mot so nhan vat nguoi Đa Nang noi tieng = Chinh tri =
Phan Dien (s.1937): Uy vien Bo Chinh tri (1997-2006), Bi thu Thanh uy Thanh pho Đa Nang (2000-2002), Thuong truc Ban Bi thu (2002-2006).
Nguyen Ba Thanh (1953-2015): Chu tich Uy ban Nhan dan Thanh pho Đa Nang (1997-2003), Bi thu Thanh uy Thanh pho Đa Nang (2003-2013), Chu tich Hoi đong Nhan dan Thanh pho Đa Nang (2003-2013), Truong đoan Đai bieu Quoc hoi cua đoan Thanh pho Đa Nang, Truong Ban Noi chinh Trung uong (2012-2015), Pho truong Ban chi đao Trung uong ve phong, chong tham nhung - truc thuoc Bo Chinh tri.
Ho Nghia Dung (s. 1950): Bi thu Tinh uy Quang Ngai (2002-2007), Bo truong Bo Giao thong Van tai (2006-2011).
Nguyen Ngoc Quang (s. 1958): Bi thu Tinh uy, Chu tich Hoi đong Nhan dan tinh Quang Nam (2016-2019).
Tran Đuc Quan (s. 1967): Bi thu Tinh uy tinh Lam Đong, Chu tich Hoi đong Nhan dan tinh Lam Đong (2020-2025).
Duong Anh Đuc (s. 1968): Pho Chu tich Uy ban Nhan dan Thanh pho Ho Chi Minh (2020-nay), Giam đoc So Thong tin - Truyen thong Thanh pho Ho Chi Minh (2017-2020), Pho Giam đoc Đai hoc Quoc gia Thanh pho Ho Chi Minh (2015-2017).


= Quan su =
Thoai Ngoc Hau (1761-1829): danh tuong nha Nguyen trong lich su Viet Nam.
Tran Quang Dieu (1760-1802): danh tuong nha Tay Son, ban thuo be voi Thoai Ngoc Hau.
Ong Ich Đuong (1884-1908): thanh nien yeu nuoc, chau noi cua Ong Ich Khiem, truoc khi bi thuc dan Phap chem chet đa ung dung noi: "Dan nuoc Nam nhu co cu, giet Đuong nay con co tram nghin Đuong khac. Bao gio het mia moi het Đuong!".


= The thao =
Hoang Quy Phuoc (s. 1993): van đong vien boi loi Viet Nam, Huy chuong Vang 100m boi buom tai SEA Games 26 nam 2011, Indonesia (voi thanh tich 5307 đa pha sau ky luc SEA Games (5382) lan ky luc quoc gia (5356)).
Phan Thanh Hung (s. 1960): cuu cau thu va Huan luyen vien bong đa Viet Nam, Huan luyen vien truong Đoi tuyen Quoc gia va Đoi tuyen U23 Quoc gia Viet Nam nam 2012.
Huynh Quoc Anh (s. 1985): cau thu Đoi tuyen Quoc gia va Đoi tuyen U23 Quoc gia Viet Nam. Anh cung voi SHB Đa Nang đa co 2 chuc Vo đich V-League vao mua giai 2009 va 2012; mot Cup Quoc gia 2009 va Qua bong Vang Viet Nam nam 2012.


= Van hoa =

Huynh Thi Bao Hoa (1896-1982): nu si Viet Nam thoi hien đai, la mot trong so it tac gia nu đau tien viet tieu thuyet bang chu Quoc ngu, nguoi phu nu thuoc hang tien phong trong phong trao Duy Tan o Viet Nam.
Phan Huynh Đieu (1924-2015): nhac si tieu bieu cua nen am nhac đuong đai Viet Nam voi nhung đong gop to lon cho su phat trien cua am nhac Viet Nam trong the ky XX. Ong đuoc menh danh la "Con chim vang cua nen am nhac Viet Nam".
Luu Quang Vu (1948-1988): nha soan kich, nha tho va nha van hien đai cua Viet Nam.
Kasim Hoang Vu (s. 1979): ca si; cha la nguoi Ai Cap va me la ca si nhac rock Bich Phuong.
My Tam (Phan Thi My Tam, s. 1981): ca si, dien vien.
Nam Cuong (Nguyen Nam Cuong, s. 1985): ca si.
Le Cat Trong Ly (s. 1987): ca si, nhac si.
Only C (Nguyen Phuc Thach, s. 1988): nhac si, ca si.
Le Hoang: ca si, thanh vien cua nhom nhac nam The Men.
Thanh Hang (Pham Thi Thanh Hang): nguoi mau, dien vien, ca si.
Trang Cherry ( Hoang Thi Thu Trang): dien vien, đa tung tham gia bo phim Viet Nam noi tieng Song chung voi me chong.
Truong The Vinh: dien vien, ca si.
Nguyen Cong Tri: nha thiet ke thoi trang.
MC - dien vien Tran Thuy Trang


= Hoa hau, Hoa khoi =
Tran Thi Thuy Dung: Hoa hau Viet Nam 2008.
Truong Thi Dieu Ngoc: Hoa khoi Ao dai Viet Nam 2016.
Đang Thi Le Hang: A hau 2 Hoa hau Hoan vu Viet Nam 2015.
Huynh Thi Thanh Thuy: Hoa hau Viet Nam 2022, Hoa hau Quoc te 2024.


Xem them Thanh pho truc thuoc trung uong (Viet Nam)
Tran Đa Nang (1858-1859)
Tran Đa Nang (1859-1860)


Ghi chu Chu thich Tham khao = Thu muc =


= Đoc them =


Lien ket ngoai Đa Nang tai Tu đien bach khoa Viet Nam
Da Nang tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)
Website Chinh quyen UBND Thanh pho Đa Nang Luu tru ngay 5 thang 12 nam 2018 tai Wayback Machine
Đa Nang tren Bach khoa Tu đien Larousse (tieng Phap)
 Du lieu đia ly lien quan đen Đa Nang tai OpenStreetMap
Ban đo thanh pho Đa Nang nam 1969 tren website Thu vien Đai hoc Texas tai Austin (The University of Texas at Austin), Hoa Ky.