Đong ho la mot dung cu thuong dung đe đo khoang thoi gian duoi mot ngay; khac voi lich, la mot dung cu đo thoi gian mot ngay tro len. Co nhung loai đong ho tan tien va cau truc phuc tap đat ky thuat đo thoi gian rat chinh xac. Ngoai nhung loai đong ho lon đat o vi tri co đinh, nguoi ta cung đa tao ra loai đong ho nho de dang mang theo ben minh (goi la đong ho đeo tay), ngoai chuc nang cho biet gio giac con la mon hang my thuat co tinh thoi trang.
Đong ho (tu the ki 14 tro đi) thuong hien thi ba đon vi thoi gian: gio, phut, giay.


Nguon goc lich su Con nguoi ghi nhan va đat ten cho cac khoang thoi gian la buoi, ngay, thang, nam... nhung nhung khoang thoi gian duoi mot ngay thi truoc khi co đong ho, viec đo đac thieu chinh xac. De nhat la uoc tinh vi tri cua mat troi tren bau troi ma cho la sang, trua, chieu, toi. Ngan hon mot buoi thi thuo truoc nguoi ta đot nhang hay đen cay, ma tinh lau hay mau. Mot loai binh đung dung cat hay nuoc cho chay ra cung la cach đo thoi gian tu thoi co đai van minh Ai Cap va Trung Hoa.
Loai đong ho nhu chung ta biet đen ngay nay hinh thanh vao khoang the ky 17, xuat phat tu chau Au. Đen the ky 18 thi đong ho treo tuong đa pho bien la mon hang gia dung cua moi giai cap o Au chau. Ke tiep la đong ho đeo tay đuoc nhieu nguoi dung lam mon trang suc ca nhan.


= Đong ho mat troi, đong ho cat, nhang va đen cay =

Đong ho la mot trong nhung phat minh co nhat cua con nguoi, khi con nguoi co yeu cau xac đinh mot tien trinh xay ra trong mot khoang thoi gian mau hay nhanh. Trong khi Mat Trang va cac ngoi sao co the đuoc su dung đe đo nhung khoang thoi gian dai thi nhung khoang thoi gian ngan lai la mot van đe khac. Mot trong nhung giai phap đau tien ma con nguoi biet đen la đong ho mat troi, nhung chi co the đe đo nhung khoang thoi gian nho vao ban ngay bang cach su dung bong cua Mat Troi chieu len qua nhung cot moc.
Ve sau, đen cay va cac loai nhang đuoc su dung đe đo thoi gian. Khoang thoi gian đe chung chay het xap xi bang nhau va thuong đuoc dung đe uoc tinh thoi gian.
Ngoai ra con co nhung loai đong ho cat. O đo, cat min đuoc cho chay qua mot cai lo nho o mot toc đo nhat đinh,tu đo xac đinh mot khoang thoi gian.


= Đong ho nuoc =
Su gia Vitruvius ghi chep lai rang o Ai Cap co đai, nguoi ta su dung nhung loai đong ho nuoc co ten la clepsydra. Herodotus cung đa đe cap đen mot dung cu đo thoi gian khac cua nguoi Ai Cap hoat đong nho thuy ngan. Nhung tai lieu ve đong ho nuoc cung đuoc tim thay o nhieu noi tren ban đao A Rap, Trung Quoc va Han Quoc.
Tieng Viet dung chu "đong ho" cung co nguon goc tu phep dung binh nuoc chay, von goi la lau ho (漏壺) hay khac lau ho (刻漏壺), co mat o Viet Nam tu thoi nha Đuong. Ho trong dung cu đo la cai chau đung nuoc co cham thung mot lo nho đe nuoc ro ra. Nguoi ta xep hai ba chau tu cao xuong thap. Chau tren cao nho nuoc xuong chau giua roi lai nho xuong chau duoi. Nguoi ta đat san mot cai the khac nhieu nac o cai chau cuoi cung. Nuoc o chau duoi dang toi nac nao thi la gio đo. Chau lam bang đong nen goi nguoi sau quen goi dung cu lau ho la đong ho, tuc la cai chau bang đong.


= Nhung loai đong ho co hoc đau tien =

Tuy khong con bat ki chiec đong ho nao sot lai tu thoi Trung co nhung nhung van ban ghi chep cua nha tho cung mot phan nao noi len bi mat ve lich su cua đong ho.
Tin nguong vao thoi Trung co bat buoc phai su dung đong ho đe đo đac thoi gian vi trong nhieu the ki, buoi cau nguyen hang ngay va cong viec đeu đuoc quy đinh chat che. Do đo nguoi ta co the đa su dung nhung cong cu nhu đong ho nuoc, đong ho mat troi va nen ket hop voi nhung dung cu khac đe bao hieu nhu chuong nho nhung co cau co hoc đon gian trong đo su dung qua nang. Do đo, nhung loai đong ho đau tien khong su dung kim nhung su dung am thanh lam tin hieu.
Vi vay, trong nhieu ngon ngu hien đai, tu "đong ho" co nguon goc tu tieng Latin cloca co nghia la "chuong".


 Cau truc co hoc moi cho đong ho  O khoang giua nhung nam 1280 va 1320, nhung tu lieu cua nha tho ve nhung loai dung cu đe đo thoi gian tang len. Đieu nay co the the hien mot cau truc đong ho moi đuoc thiet ke o thoi ki nay: bao gom mot he thong nhung qua nang ket hop voi nhung con quay. Nang luong trong đong ho đuoc đieu khien boi nhung cau truc goi la "hoi".
Nhung dung cu co khi đuoc ap dung vao đong ho vi hai ly do chinh: đe đanh dau, bao hieu thoi gian va ve sau la đanh dau su chuyen đong cua cac thien the. Nhu cau đau tien la vi su tien loi trong quan ly, con nhu cau sau danh cho nhung mon khoa hoc, thien van hoc, va moi quan he giua chung voi ton giao. Nhung đong ho đau tien thuong đuoc đat o nhung toa thap chinh, khong can thiet co kim nhung chi can co kha nang bao hieu gio. Nhung chiec đong ho phuc tap khac cung xuat hien va co kim đe chi gio va ca mot co cau tu đong.
Vao nam 1283, mot chiec đong ho đuoc lap đat o Dunstable Priory, đieu đang chu y o đay la no la chiec đong ho đuoc nguoi ta cho la đong ho co khi khong su dung suc nuoc đau tien. Vao nam 1292, mot chiec đong ho tuong tu đuoc cho la đa đuoc lap đat o nha tho Canterbury. Nam 1322, mot cai khac đuoc lap đat o Norwich. Cong trinh nhu tren đoi hoi cong suc cua hai nguoi tho lanh nghe trong vong 2 nam.


 Nhung bo phan cua đong ho co  Hau het nhung loai đong ho tu the ki 14 đen nay đeu co nhung bo phan chinh nhu sau:

Nguon nang luong, luc truoc la mot con lac(nguon nang luong khong bao gio can kiet la con lac, nang luong cua no rat nho), ve sau la day cot va bay gio la pin.
Hoi, mot co cau đuoc thiet ke sao cho nang luong thoat ra tu tu chu khong thoat ra tat ca cung luc, co cau cua hoi ban đau la con lac đon (trong cac đong ho qua lac), sau đo la con lac xoay nam o tam mot lo xo manh va nhe (trong cac đong ho qua quyt va đong ho đeo tay), roi la tinh the thach anh, va cac co cau tinh vi hon...
He thong banh rang, co nhiem vu đieu khien va truyen chuyen đong tu nguon đen bo phan hien thi.
He thong hien thi, bao gom kim, chuong,...


= Nhung cai tien =
Nhung nguoi tho lam đong ho đa cai tien phat minh cua minh duoi nhieu hinh thuc khac nhau. Thiet ke nhung loai đong ho cang luc cang nho dan dan tro thanh mot thach thuc lon, boi vi ho con phai bao đam tinh chinh xac va ben bi cua đong ho. Đong ho co the la mot tac pham nghe thuat cua mot nghe si tai nang nhung cung co the đuoc san xuat hang loat đe su dung trong nha.
Đau tien, he thong day cot đuoc phat trien vao the ki 15, va đo đa tro thanh mot thach thuc moi cho nhung nguoi tho lam dong ho.
Kim phut xuat hien đau tien o đong ho vao nam 1475, đuoc nhac đen trong Almanus Manuscript cua nha tu Paul.
Trong suot the ki 15 va 16, nghe thuat lam đong ho phat trien o nhung thi tran nhu Nurnberg, Augsburg, Blois. Mot so đong ho chi co mot kim va be mat đong ho đuoc chia lam 4 khoang đe nguoi đoc de dang theo doi đong ho. Mot he thong hoi hoan chinh đuoc thiet ke boi Jobst Burgi vao nam 1585. Nhung chiec đong ho chinh xac cua ong đa giup Johannes Kepler va Tycho Brahe quan sat thien van voi đo chinh xac cao hon.
Kim giay xuat hien vao khoang nam 1560 trong bo suu tap cua Fremersdorf. Tuy nhien no hoat đong khong đuoc chinh xac lam, va kim giay chi giup cho chung ta nhan ra rang đong ho van con hoat đong.
Vao nam 1653, Galileo Galilei phat minh ra con lac dan đen su ra đoi cua đong ho qua lac do Christiaan Huygens che tao. Ong đa xac đinh neu con lac co đo dai la 99,38 cm thi mot chu ki cua no se la đung 1 giay. Vao nam 1670, William Clement phat minh ra he thong hoi dang mo neo giup nang đo chinh xac. Tu đo, kim phut va kim giay xuat hien o hau het nhung loai đong ho.
Vao nam 1761, mot nguoi tho lam đong ho ten John Harrison đa đat đuoc mot giai thuong lon khi đa che tao thanh cong mot đong ho chi chay sai 5 giay trong vong 10 ngay.
William Clement vao nam 1670 thiet ke đua đong ho qua lac vao trong mot hop dai, tu đo no tro thanh mot vat dung trang tri trong rat nhieu gia đinh thoi đo.
Vao 17 thang 11 nam 1797, Eli Terry đang ky ban quyen ve đong ho đau tien. Ong la mot trong so nhung nguoi thiet lap cong nghiep đong ho o Hoa Ky.
Alenander Bain, mot nguoi tho nguoi Scotland, đa phat minh ra đong ho đien vao nam 1840, su dung mot moto đien va mot he thong nam cham đien. Nam 1841, ong đuoc cap bang phat minh ve con lac đien tu.
Ngay nay, thoi gian trong đong ho đuoc đo bang nhieu cach khac nhau, tu nhung tinh the thach anh cho đen chu ki ban ra cua mot chat phong xa. Ngay ca nhung đong ho co hoc truoc kia, chung ta chi can su dung pin chu khong can phai len day cot nhu truoc.


= Đong ho Au chau du nhap Viet Nam =
Thoi điem nguoi Viet biet đen đong ho Au chau la khoang đau the ky 17. Giao si Đac Lo ghi la ngay 2 Thang 7 nam 1627, ong cung giao si Pero Marquez vao bai yet chua Thanh Đo Vuong Trinh Trang va dang nha chua mot co đong ho Au chau, mot loai đong ho treo co đanh chuong. Chua Trinh tram tro lay lam la va xuong lenh cho phep hai giao si luu lai truyen đao o Đang Ngoai nhu la đac an. Đay la thoi điem chinh xac nhung co le đong ho Au chau đa đen Đang Trong tu truoc đo nua vi Dong Ten đa mo co so truyen đao o Quang Nam tu nam 1615. Thuong nhan va giao si Tay phuong luc bay gio hay dang cac quan vuong Vien Đong nhung tang vat la mat đe gay cam tinh.


Cac loai đong ho Đong ho co the đuoc phan loai bang cach no hien thi thoi gian cung nhu phuong phap no su dung đe đem thoi gian.


= Cach hien thi thoi gian =


 Đong ho co  Đong ho co the hien thoi gian su dung cac goc. Mat đong ho co nhung con so tu 1 đen 12 va su dung kim đe chi gio va ca phut. Tu mot so đen mot con so ke can la 5 phut (đoi voi kim phut), 1 gio (đoi voi kim gio) hay 5 giay (đoi voi kim giay).
Mot loai đong ho co khac đuoc su dung la đong ho mat troi. No hoat đong nho theo doi thuong xuyen anh sang Mat Troi, va nguoi ta theo doi bang cach nhin bong cua chung.


 Đong ho đien tu  Đong ho đien tu su dung he thong so đe the hien thoi gian. Thong thuong co 2 cach the hien:

24 gio đe đem gio tu 00-23
12 gio voi ky hieu AM / PM (chu yeu o Mi)


 Đong ho am thanh  Đe tien loi hon, co mot so đong ho su dung am thanh đe bao hieu gio. Am thanh co the đuoc su dung nhu ngon ngu tu nhien ("Bay gio la muoi sau gio ba muoi phut") hay mot ma (so tieng chuong bao hieu so gio).


 Đong ho chu  Loai đong ho nay hien thoi gian o dang chu. Neu nhu o đong ho đien tu chung ta đoc đuoc nhung con so 12:35 thi o đong ho chu, chung ta co the đoc đuoc "Muoi hai gio ba muoi lam phut". Mot so loai đong ho khac su dung co che gan đung khien nguoi su dung cam thay de chiu hon khi su dung đong ho (vi du "Khoang muoi hai gio ruoi").


= Cach đem thoi gian =
Hau het đong ho đeu co mot co che dao đong đieu hoa ben trong, cho phep đua ra mot tan so khong đoi. So lan dao đong đo đeu đuoc đo lai va the hien len mat đong ho.

Đong ho co hoc su dung con lac nhu co che dao đong đieu hoa, cung voi banh rang đe đieu khien mat đong ho
Đong ho đien su dung đien đe chay
Đong ho tinh the su dung nhung tinh the thach anh va mot he thong chia tan so đe đem thoi gian. Voi nhung đong ho hien đai thi tan so đo la 215 Hz = 32.768 kHz
Đong ho phan tu la loai đong ho chinh xac nhat ma con nguoi che tao,su dung song sieu am đe kich thich cac phan tu nhu caesi, rubidium, hydrogen. Đong ho phan tu su dung caesium đuoc su dung đe đinh nghia thoi gian hien nay
Đong ho xung đem tan so cua dong đien đua vao (50 Hz hay 60 Hz)
Đong ho radio nhan mot ma tu mot tram phat song gan đo va đieu chinh thoi gian theo no. Nhung loai đong ho nay thuong đuoc dung boi tho lan
Đong ho mat troi theo doi vi tri giua mat troi va Trai Đat


= Cho đe =

Đong ho co the đuoc phan chia ra loai đong ho treo tuong, loai đong ho đeo tay, loai nhet tui quan hay con goi la đong ho qua quyt. Ngoai ra, no con đuoc gan voi cac thiet bi khac nua nhu may tinh, đien thoai co đinh va di đong...


= Cac tinh nang cua đong ho =


 Chronograph  Chronograph co le khong đuoc su dung thuong xuyen va huu dung nhu chi bao lich, nhung nhung chiec đong ho nay lai co mot ve manh me cuc ky cuon hut. Đe hieu mot cach đon gian, Chronograph la đong ho co chuc nang bam gio, giup đo chinh xac mot khoang thoi gian ngan.


 Hien thi hai mui gio  Chuc nang nay nham phuc vu nhung doanh nhan thuong xuyen phai di chuyen giua cac quoc gia, hoac nhung nguoi co nguoi than đang sinh song o mot quoc gia khac mui gio. Ve co ban, chuc nang nay co the chia thanh mot so kieu nhu sau:

Hai bo may (dual-movement): ve ly thuyet, đay khong phai la mot tinh nang đong ho. Chiec đong ho đac biet nay thay vi so huu mot bo may thi se so huu toi hai bo may, moi bo may se hoat đong đoc lap va hien thi thoi gian đoc lap.
Mot bo may hien thi hai mui gio: Tinh nang nay co the the hien tren mot mat so phu, hoac mot kim trung tam ket hop voi vanh bezel 24 gio.
Gio the gioi (World Time): Mot chiec đong ho voi tinh nang gio the gioi se co vanh bezel xoay, tren đo co ten cua nhieu thanh pho noi tieng tuong ung voi cac mui gio. Nguoi dung se xoay vanh bezel đe co the biet đuoc thoi gian o nhung mui gio khac.


 Lich tuan trang (Moonphase)  Đay la mot tinh nang co tu lau đoi va mang mot ve đep quyen ru. Lich tuan trang se hien thi hinh dang cua mat trang tren bau troi (khuyet hay tron), thuong đuoc su dung boi thuy thu đe tinh đo cao cua thuy trieu.


 Điem chuong  Ben canh kha nang hien thi thoi gian, nhung chiec đong ho đac biet nay con co the bao thoi gian bang nhung tieng chuong. Ben canh đo, co nhung chiec đong ho co hoc co chuc nang hen gio.


 Hien thi muc nang luong (Power reserve indicator)  Chuc nang nay con co mot so cai ten khac nhu hien thi thoi luong cot hay kim xang. Đay la mot tinh nang kha huu dung cua đong ho co, giup ban biet đuoc đo cang cua day cot, tuong ung voi đo la khoang thoi gian chiec đong ho nay co the tiep tuc hoat đong.


Muc đich Đong ho treo tuong đuoc dung trong nha va van phong, đong ho đeo tay đuoc mang tren tay, nhung loai đong ho lon đuoc đat o nhung noi cong cong (nha tho hay ben xe). Hau het nhung may tinh va đien thoai di đong đeu co goc duoi man hinh hien thi gio.
Tuy nhien, đong ho khong phai luc nao cung đuoc su dung đe hien thi thoi gian. No con co the su dung đe đieu khien mot vat theo thoi gian. Vi du nhu đong ho chuong co the đuoc dung lam bom hen gio. Tuy nhien no co the đuoc goi chinh xac hon la mot he thong đem gio.
May tinh su dung nhung tin hieu đong ho đe đong bo qua trinh xu ly (mac dau co mot so nghien cuu ve bo xu ly khong đong bo). May tinh luu tru thoi gian đe bao hieu hay chi la đe hien thi thoi gian. Ben trong may tinh co mot đong ho đuoc nuoi bang pin. May tinh van co the hoat đong ngay ca khi đong ho trong may bi chet nhung khi khoi đong may lai, đong ho cua may tinh se đuoc khoi đong lai.
Thoi gian la mot khai niem co ban trong mon vat ly. Do đo, che tao dung cu đo thoi gian chinh xac co y nghia quan trong trong cac thi nghiem.


= Trong nganh tham hiem =
Trong nganh tham hiem, nhat la bang thuyen, nguoi ta can phai co nhung cong cu chinh xac đe đo đac kinh đo va vi đo. Vy đo co the đuoc đo bang phuong phap thien van trong khi kinh đo can phai co mot đong ho that chinh xac. John Harrison la nguoi đau tien che tao nhung loai đong ho đau tien co đo chinh xac rat cao vao giua the ki 18. O Cape Town, nguoi ta van con ban sung hieu đe cac tau co the đieu chinh thoi gian chinh xac cho đong ho cua minh.


= Đong ho hien đai =
Phan loi thach anh cua đong ho đuoc phat minh vao thap ki 1920. Đay la mot phat minh mang tinh cach mang, no giam gia thanh đong ho va tang manh tinh chinh xac cua viec giu gio.
Đong ho đien tu đuoc phat minh nam 1956.


Nhung loai đong ho Đong ho bao thuc
Đong ho co hien thi đien tu
Đong ho đien tu
Đong ho thien van
Đong ho nhi phan
Đong ho đien
Đong ho cat
Đong ho con lac
Đong ho thach anh
Đong ho nguyen tu
Đong ho thong minh


Chu thich Tham khao Bruton, Eric. Lich su cua cac loai đong ho. London: Black Cat, 1993.
Edey, Winthrop. Đong ho Phap. New York: Walker & Co., 1967.
Lloyd, Alan H. "May moc giu thoi gian." trong Lich su cac nganh ki thuat. Tap III. Bien tap: Charles Joseph Singer cung cac đong su. Nha xuat ban Clarendon, 1957, trang 648-675.
Robinson, Tom. Đong ho dai. 1981.
Smith, Alan. Tu đien đong ho. London: nha xuat ban Chancellor, 1996.
Tardy. Đong ho o Phap va tren the gioi. Phan I va II. Paris: Tardy, 1981.
Yoder, Joella Gerstmeyer. Thoi gian khong quay tro lai: Christiaan Huygens va toan hoc cua tu nhien. New York: Nha xuat ban đai hoc Cambridge, 1988.
North, John. Nguoi tho lam đong ho cua thuong đe: Richard of Wallingford va su phat minh ra thoi gian. London, 2005
Landes, David S. "Su tien hoa cua thoi gian: Su tao thanh va paht trien cac loai đong ho" Cambridge: Nha xuat ban đai hoc Harvard, 1983


Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Clocks tai Wikimedia Commons
 Đinh nghia cua đong ho tai Wiktionary
Hoi nhung nguoi suu tap đong ho Hoa Ki
Hoi nhung nguoi che tao đong ho Hoa Ki
Hoi lam đong ho Anh Luu tru ngay 12 thang 10 nam 2007 tai Wayback Machine
Hoi lam đong ho cong nghiep Thuy Si
Vien bao tang khoa hoc - nhung chung loai đong ho đau tien Luu tru ngay 9 thang 3 nam 2007 tai Wayback Machine
Đong ho thach anh Luu tru ngay 13 thang 5 nam 2007 tai Wayback Machine
Nhung chiec đong ho xa xi nhat the gioi