Thanh pho Trang (tieng Hebrew: העיר הלבנה, Ha-Ir HaLevana) cua Tel Aviv đe cap đen mot bo suu tap 4.000 toa nha đuoc xay dung theo hinh thuc đoc đao cua kien truc Bauhaus hay con đuoc biet đen voi Phong cach Quoc te o Tel Aviv tu nam 1930, voi nhung thiet ke cua cac kien truc su nguoi Do Thai tai Đuc di cu đen Uy Tri Palestine cua Anh sau khi Chu nghia Quoc xa o Đuc noi len. Tel Aviv cung chinh la noi co so luong lon nhat cua cac toa nha mang truong phai Bauhaus / Phong cach Quoc te hon bat cu thanh pho nao khac tren the gioi. Tai đay bao quan va luu giu rat nhieu cac tai lieu đang chu y trong bo suu tap ve cac kien truc nam 1930 cua Tel Aviv. Nam 2003, UNESCO đa tuyen bo Thanh pho Trang cua Tel Aviv la mot di san van hoa the gioi, nhu la "mot vi du noi bat ve quy hoach thanh pho va kien truc moi trong nhung nam đau the ky 20". Thanh pho cung co su thich nghi đoc đao cua xu huong kien truc quoc te hien đai, hai hoa voi truyen thong van hoa, khi hau, va phong tuc đia phuong.Cac Bauhaus Center o Tel Aviv to chuc cac tour du lich thuong xuyen cho du khach đe kham pha va tham quan cac cong trinh kien truc đac biet cua thanh pho.


Lich su Khai niem ve mot thanh pho vuon moi nam o vi tri ma ngay nay la Tel Aviv đa đuoc phat trien ben ngoai cac con cat Jaffa vao nam 1909. Nha hoach đinh đo thi nguoi Scotland Patrick Geddes, nguoi đa tung lam viec o New Delhi, đuoc Meir Dizengoff la thi truong đau tien cua Tel Aviv uy nhiem cho cong viec ve va len ke hoach tong the cho thanh pho moi. Geddes bat đau cong viec vao nam 1925, va đen nam 1929 thi cac thiet ke cua ong đa đuoc chap thuan. Ngoai Geddes va Dizengoff, ky su thanh pho Ya'acov Ben-Sira cung co đong gop đang ke vao viec lap ke hoach cung nhu phat trien thanh pho trong khoang thoi gian 1929-1951. Patrick Geddes la nguoi quyet đinh vi tri cua cac tuyen pho, kich thuoc va hinh khoi. Tuy vay, Geddes khong phai la nguoi quy đinh mot phong cach kien truc cu the nao cho cac toa nha trong thanh pho moi. Nhung vao nam 1933, nhieu kien truc su nguoi Do Thai cua truong phai Bauhaus o Đuc, mot trong so đo la Arieh Sharon đa chay tron sang Uy tri Anh cua Palestine. Viec ti nan cua cac kien truc su nguoi Do Thai cung voi viec truong Bauhaus o Berlin bi đong cua la hau qua cua qua trinh gia tang quyen luc cua Đang Quoc xa o Đuc vao nam 1933.
Cac toa nha o va cong trinh cong cong đuoc thiet ke dua tren Kien truc Hien đai. Cac nguyen tac Bauhaus, voi điem nhan manh me ve chuc nang va vat lieu xay dung re tien đa đuoc coi la ly tuong o Tel Aviv. Cac kien truc su tron chay khoi chau Au khong chi mang y tuong Bauhaus ma con mang cac y tuong cua kien truc Le Corbusier tron lan trong đo. Hon nua, Erich Mendelsohn cung chua đuoc chinh thuc ve truong phai Bauhaus, mac du đa co mot so du an o Israel trong nam 1930 cung nhu Carl Rubin, mot kien truc su tung co thoi gian hoc viec tai van phong cua Mendelsohn. Vao nhung nam 1930, Tel Aviv la noi hoi tu nhieu y tuong kien truc va cung chinh la noi ly tuong cho ho đe hien thuc hoa chung.

Nam 1984, trong le ky niem 75 nam Tel Aviv, mot cuoc trien lam đuoc to chuc tai Bao tang Nghe thuat Tel Aviv voi chu đe Thanh pho trang, Phong cach Kien truc Quoc te tai Israel, Chan dung mot ky nguyen. Nguoi phu trach cua cuoc trien lam la Michael Levin  va nha tho Nathan Alterman. Thuat ngu "Thanh pho Trang (White City)" sau đo đa đuoc su dung boi nhieu hang đua tin. Su kien sau đo cung đa lan toi New York, khi mot lan nua cuoc trien lam dien ra o Bao tang Do Thai o Manhattan. Nam 1994, mot hoi nghi dien ra tai tru so cua UNESCO mang ten Hoi nghi The gioi ve Phong cach Quoc te trong kien truc. Hoi nghi đa vinh danh nghe si đieu khac Israel Dani Karavan, kien truc su đa thiet ke nhieu cong trinh đieu khac tai cac tru so, va truoc đo la nguoi đa thuc hien cong trinh nghe thuat đieu khac Kikar Levana (Quang truong Trang) đuoc lay cam hung tu Thanh pho Trang. Nam 1996, Thanh pho Trang Tel Aviv đa đuoc liet ke nhu la mot đia điem can đuoc bao ton khan cap cua Quy Di tich The gioi. Nam 2003, UNESCO chinh thuc đua Tel Aviv tro thanh mot di san the gioi trong kho tang kien truc đuong đai.


Thich ung voi khi hau đia phuong Tuy vay, kien truc xay dung phai đuoc đieu chinh sao cho phu hop voi nhung hien tuong thoi tiet cuc đoan o Đia Trung Hai va sa mac. Giai phap o đay chinh la cac buc tuong mau trang va phan xa nhiet tu anh sang mat troi. Buc tuong khong chi tao ra su ngan cach voi ben ngoai ma no con nham đe bao ve truoc anh mat troi gay gat o vung Trung Đong. Cac tam kinh lon, mot yeu to quan trong trong phong cach Bauhaus o chau Au đe tan dung anh sang ban ngay mot cach toi đa thi đa đuoc thay the bang cac cua so kinh lom nho, đieu nay nham han che suc nong va anh sang choi chang. Cac ban cong dai va hep, voi cac mai hien phia tren cho phep nguoi dan co the tan huong nhung con gio bien thoi tu phia tay. Mai nha đuoc thay the bang nhung can phong nho va san thuong, cung cap mot khu vuc su dung chung cho ca toa nha, noi moi nguoi dan co the co cac hoat đong xa hoi trong buoi toi mat me.
Toa nha đa đuoc nang đo boi cac cot tru cau, va cong trinh đau tien su dung la Engel House vao nam 1933, no đuoc thiet ke boi Zeev Rechter. Đieu nay cho phep gio thoi xuong va lam mat phia duoi toa nha, va tao ra mot khu vui choi giai tri cho tre em. Nam 1935, tai van phong xay dung Beit Hadar, cau truc khung thep đa đuoc gioi thieu, mot ky thuat mo đau cho ky nguyen xay dung cac khung xuong bang thep cho cac toa nha.
Cac phong cach kien truc va phuong phap xay dung đa đuoc su dung ap dung trong hang tram toa nha moi đe xac đinh cac đac tinh cua thanh pho hien đai. Hau het cac toa nha đeu bang be tong, tuy nhien mua he qua nong khien nguoi dan khong the chiu đuoc mac du cac tinh nang thiet ke đe chong chiu cai nong đa đuoc ap dung. Cu dan Tel Aviv xuong đuong vao buoi toi, thuong xuyen lui toi cac cong vien va bong cay nho giua cac toa nha, keo theo so luong ngay cang tang cua cac cua hang ca phe, noi ho co the tan huong khong khi de chiu vao buoi toi. Truyen thong nay tiep tuc dien ra va Tel Aviv tro thanh mot thanh pho co cuoc song ve đem nhu hien nay.
Cac khoi can ho đuoc cung cap boi mot loat cac dich vu thiet yeu nhu cham soc tre em, buu chinh, luu tru, va giat la. Ngoai ra, su lien he voi đat đuoc xem la cuc ky quan trong, do đo, nguoi dan đuoc khuyen khich trong rau tren mot khu đat nho ke ben hoac phia sau toa nha, ban cong. Đieu nay tao ra mot y thuc cong đong cho cac cu dan, nhung nguoi ban đia, ti nan hay di dan tu cac nen van hoa va nguon goc khac nhau.


Bao ton Nhieu trong so cac toa nha, mot so trong đo la nhung tac pham kien truc kinh đien đa bi bo roi cho đen tro thanh đong đo nat, va truoc khi luat phap đuoc thong qua thi mot so đa bi pha huy hoan toan. Tuy nhien, trong so hon 4.000 toa nha Bauhaus ban goc đuoc xay dung, mot so đa đuoc tan trang lai va them it nhat 1.500 toa nha du kien se đuoc bao quan va phuc che lai. Chinh quyen thanh pho Tel Aviv đa thong qua đao luat nam 2009 ve bao ton khoang 1.000 cong trinh kien truc tieu bieu va noi bat.


Tai lieu huong dan va trien lam Cuoc khao sat kien truc lon nhat o Thanh pho trang đa đuoc to chuc boi kien truc su Nitza Metzger Szmuk. Sau đo no đuoc chuyen the thanh mot cuon sach va mot cuoc trien lam mang ten "Can cu tren cac đun cat". Cuoc trien lam lan đau tien to chuc tai Bao tang Nghe thuat Tel Aviv la vao nam 2004 va sau đo đuoc trien lam tai nhieu quoc gia khac bao gom Canada, Thuy Si, Bi va Đuc. Đuoc thanh lap vao nam 2000, Center Bauhaus o Tel Aviv la mot to chuc danh rieng cho viec luu giu, bao quan va trung bay cac tai lieu mang tinh lien tuc cua di san kien truc nay. Nam 2003, mot cuoc trien lam ve bao ton cac kien truc gioi thieu 25 toa nha Bauhaus đa đuoc to chuc. Hon nua đe quang ba nen van hoa kien truc đoc đao nay, Bao tang Bauhaus o Tel Aviv đa đuoc mo cua vao nam 2008. Nhan dip 100 nam thanh lap thanh pho Tel Aviv, Ban Cong tac quoc te ve tai lieu va bao ton cac cong trinh kien truc (viet tat la Docomomo International) cong bo tren bao Docomomo so 40 (Docomomo Journal) vao thang 3 nam 2009, ve "Tel Aviv 100 nam. Mot the ky cua cac toa nha hien đai" 


Hinh anh Xem them Sodra Angby


Tham khao Yavin, Shmuel; Ran Erde (2003). Revival of the Bauhaus in Tel Aviv: Renovation of the International Style in the White City. Tel Aviv: Bauhaus Center. ISBN 978-965-90606-0-3.


Tham khao Lien ket ngoai UNESCO, Nomination file, World Heritage Centre
Artlog: Bauhaus in Tel Aviv Luu tru ngay 27 thang 11 nam 2010 tai Wayback Machine
Site by Tel Aviv Municipality Luu tru ngay 4 thang 9 nam 2010 tai Wayback Machine
Bibliographies in Hebrew prepared by the Beit Ariela library: articles Luu tru ngay 18 thang 12 nam 2007 tai Wayback Machine, books Luu tru ngay 18 thang 12 nam 2007 tai Wayback Machine
Visit the White City of Tel Aviv in 360° Photosphere Luu tru ngay 21 thang 10 nam 2014 tai Wayback Machine