Wakamiya (若宮丸, sau nay 若宮艦, Wakamiya) la tau mang thuy phi co cua Hai quan Đe quoc Nhat Ban va la tau san bay đau tien cua Nhat Ban.No đuoc cai bien tu mot tau van tai thanh tau me thuy phi co va đuoc đua vao hoat đong vao thang 8 nam 1914. Wakamiya đuoc trang bi bon thuy phi co Maurice Farman do Phap che tao (trang bi đong co Renault 70 hp (52 kW)). Vao thang 9 nam 1914, Wakamiya đa tien hanh cac cuoc khong kich do hai quan phong đau tien tren the gioi.


Su nghiep ban đau Wakamiya ban đau la tau van tai Lethington cua Nga, đuoc đong boi xuong Duncan tai Port Glasgow, Vuong quoc Anh, đuoc đat luon vao nam 1900 va ha thuy ngay 21 thang 9 nam 1900. Tau bi giam giu trong chuyen đi tu Cardiff đen Vladivostok trong Chien tranh Nga-Nhat gan Okinoshima nam 1905 boi tau phong loi Nhat TB so 72. No đuoc chinh phu Nhat mua lai, đoi ten thanh Takasaki-Maru cho đen khi đuoc đat ten chinh thuc la Wakamiya-Maru vao ngay 1 thang 9, va tu nam 1907 đuoc NYK quan ly nhu mot tau van tai.
Nam 1913, Wakamiya-maru đuoc chuyen sang Hai quan Đe quoc Nhat Ban va chuyen đoi thanh tau me thuy phi co. Cong viec cai bien đuoc hoan thanh vao ngay 17 thang 8 nam 1914. Con tau nang 7,720 tan Anh va mang theo 234 thuy thu va chi huy. Tau mang hai chiec may bay tren boong va hai chiec du bi. Chung co the đuoc ha xuong mat nuoc bang mot can cau, tu đo chung se tu cat canh, va sau đo đuoc lay ra khoi nuoc sau khi nhiem vu cua chung đuoc hoan thanh.


Cuoc vay ham Thanh Đao Tu ngay 5 thang 9 nam 1914, Wakamiya đa tien hanh cac cuoc khong kich cua hai quan đau tien tren the gioi trong nhung thang đau tien cua Chien tranh the gioi thu nhat tu vinh Giao Chau ngoai khoi Thanh Đao, Trung Quoc. Vao ngay 6 thang 9 nam 1914, mot chiec may bay Farman phong tu Wakamiya đa tan cong tau tuan duong Ao-Hung Kaiserin Elisabeth va phao ham Đuc Jaguar o vinh Giao Chau nhung khong gay thiet hai gi het. Tu thang 9 đen 6 thang 11 nam 1914, Cac thuy phi co cua Wakamiya tiep tuc đanh bom cac muc tieu tren bo do Đuc nam giu (trung tam lien lac va trung tam chi huy) o ban đao Thanh Đao cung voi cac tau con trong vinh Giao Chau

Cac si quan Anh trong Tran Thanh Đao nhan xet ve hoat đong cua Wakamiya: Cac thuy phi co Nhat phong tu tau me thuc hien cac cuoc trinh sat hang ngay neu đieu kien thoi tiet cho phep. Chung mang ve thong tin quy gia trong suot cuoc vay ham. Tau me đuoc trang bi can cau đe tha va thu ve may bay. Trong suot thoi gian trinh sat, ho bi phao Đuc ban bang đan phan manh nhung khong may bay nao bi ban trung. Phi cong Nhat thuong mang theo bom đe tha xuong đoi hinh đich

Vao ngay 30 thang 9, Wakamiya đam phai mot qua min cua Đuc va đuoc đua đi sua chua trong mot tuan. Trong luc nay, nhung chiec may bay cua tau đuoc chuyen đen tren đat lien tai Shazikou (沙子口海岸) va o đo ho tiep tuc cac nhiem vu trinh sat va tan cong tiep theo: Phi đoi thuy phi co va ba thuy phi co Henry Farman 100 ma luc đa phai ha canh o cang Lao Son (nam o phia tay cua Vinh gan hon voi Thanh Đao) do tau me bi hu hong va ho đa thuc hien xuat sac cong viec nay.
 Tong cong cac thuy phi co đa thuc hien 49 cuoc tan cong, tha 190 qua bom vao hang phong thu cua Đuc cho đen khi quan Đuc đau hang vao ngay 7 thang 11. Theo Tuy vien Hai quan Anh tai Tokyo, Đai uy Hai quan Hubert Brand, nguoi đa đong quan trong ba thang tren cac tau chien cua Hai quan Đe quoc Nhat Ban trong suot tran chien, nhung qua bom đuoc su dung boi cac thuy phi co tuong đuong voi đan 12 pounder.


Phat trien sau nay Wakamiya đa đuoc sua đoi thanh mot san bay thong thuong voi be phong o bong truoc vao thang 4 nam 1920 (khi no đuoc đoi ten thanh Wakamiya-kan 若宮艦). Tu chiec Wakamiya, Hai quan Nhat đa lan đau tien cat canh thanh cong may bay tu mot tau san bay vao thang 6 nam 1920. Nguoi ta cho rang bai hoc tu chiec Wakamiya đuoc van dung toi đa cho viec đong va su dung tau san bay đong chuyen dung đau tien tren the gioi, tau san bay Hosho cua Hai quan Đe quoc Nhat Ban.


Chu thich Thu muc "Sabre et pinceau", Christian Polak, Chambre de Commerce et d'Industrie Francaise au Japon.
Histories of Naval organizations #8, author: Ministry of the Navy, printed: Hara Shobo (Japan), original plot in January 1940, reprinted in October 1971
Monthly Ships of the World, "Kaijinsha". (Japan)
No. 481, Special issue Vol. 40, "History of Japanese aircraft carriers", May 1994
No. 522, Special issue Vol. 47, "Auxiliary Vessels of the Imperial Japanese Navy", March 1997


Lien ket ngoai Tau san bay IJN Wakayama
Danh sach tau san bay the gioi: IJN Wakamiya
Wakayama-Maru ngoai khoi Thanh Đao
Chien dich Thanh Đao (Nhat Ban)
Nien đai hang khong Nhat Ban (Nhat Ban)