Shinkansen (新幹線 (Tan can tuyen), Shinkansen) la mot he thong đuong sat cao toc o Nhat Ban do 5 tap đoan đuong sat cua Nhat Ban đieu hanh. Ke tu khi đoan đuong sat cao toc đau tien mang ten Tokaido Shinkansen (Đong Hai Đao Tan Can Tuyen) khanh thanh nam 1964  co the chay voi toc đo 210 km/h (130 dam/h), mang luoi đuong sat nay (dai 2.459 km hay 1.528 dam) đuoc phat trien dan, noi lien cac thanh pho lon cua Nhat Ban tren cac đao Honshu va Kyushu. Toc đo toi đa sau nay tang len đen 300 km/h (186 dam/h) mac du hoat đong trong mot moi truong thuong hay bi đong đat va bao lon. Theo đinh nghia cua Bo luat xay dung he thong Shinkansen (全国新幹線鉄道整備法) thi tren nhung tuyen đuong sat nay, tau co the chay voi toc đo tren 200 km/h.
Hien nay nhung chuyen tau thuong mai Shinkansen E5 co the đat toc đo 320 km/h nhu đoan đuong giua cac thanh pho Utsunomiya va Morioka tren tuyen Tohoku Shinkansen . Toc đo thu nghiem đat 443 km/h (275 dam/h) cho loai tau thuong vao nam 1996. Con đoi voi tau maglev thi la 581 km/h (361 dam/h), pha Ky luc the gioi vao nam 2003. Hien tai cong ty JR Central đang chuan bi khoi cong tuyen Chuo Shinkansen noi Tokyo va Nagoya (286 km) voi cong nghe đem tu; tuyen nay du đinh hoan thanh vao nam 2027 nham rut ngan thoi gian đi lai giua 2 thanh pho xuong con 40 phut.


Ten goi va cac đac điem noi bat Shinkansen tuc "Tan can tuyen" (co nghia la "đuong huyet mach moi") nham phan biet voi đuong sat kho hep (1.067mm) bay lau dung o Nhat. Nhung tuyen đuong sat cao toc nay chay song song voi he thong đuong sat cu nhung biet lap, khong trung nhau o đoan nao ca. Đay cung la mot đac điem noi bat cua Shinkansen khac biet so voi cac he thong đuong sat cao toc cua Phap (TGV) va Đuc (ICE). Dua tren nguyen tac nay, shinkansen khong bi đuong sat khac cat ngang, giam thieu nguy co tai nan. Hon nua vi co đuong rieng nen tau Shinkansen va toa xe thiet ke kha nhe đe co the tan dung van toc toi đa nhung nguoc lai de bi hu hai neu va cham (crashworthiness).


Nguyen nhan dan đen su ra đoi cua Shinkansen Nhat Ban la quoc gia đau tien xay dung đuong sat rieng biet cho tau cao toc. Do đia hinh đoi nui, tuyen hien tai bao gom cac tuyen co kho hep (1.067mm), nhin chung theo tuyen gian tiep va khong the sua lai cho phu hop voi toc đo cao. Ket qua la Nhat Ban đa co nhu cau lon cho cac tuyen cao toc nhieu hon cac quoc gia đa co kho đuong sat tieu chuan hay kho rong hien huu co tiem nang nang cap.


Cac tuyen Shinkansen Tren thuc te, ba tuyen Tokaido, Sanyo and Kyushu đuoc noi lien tu Tokyo xuong phia tay nam. Mot so tau chay lien mach hai tuyen Tokaido-Sanyo va Sanyo-Kyushu. Tuy nhien, ba tuyen nay đuoc van hanh boi ba cong ty khac nhau.
Tuy đeu khoi hanh tu ga Tokyo, hai tuyen Tokaido va Tohoku khong đuoc noi lien.
Hai tuyen mini-shinkansen cua tuyen chinh Tohoku cung đuoc xay lap bang viec thay đoi đuong ray cua tuyen tau cham cu:

Yamagata (Son Hinh) tu Fukushima đen Shinjo
Akita (Thu Đien) tu Morioka đen Akita


= Cac tuyen trong tuong lai =

Cac tuyen đang đuoc xay dung bao gom:

Hokuriku (Bac Luc) keo dai tu Kanazawa toi Tsuruga, du đinh khai truong nam 2023. Sau đo đoan keo dai tiep theo toi Osaka đa duoc hoach đinh va se đi qua thanh pho Obama va Kyoto. Đoan đuong cuoi du đinh se hoan thanh vao nam 2030, sau 15 nam xay dung.
Nagasaki (Truong Ky) du đinh se la mini-shinkansen cua tuyen Kyushu. Hien tai chi co đoan tu Nagasaki đen Takeo-Onsen đa đuoc trien khai.
Hokkaido (Bac Hai Đao) đoan tu Shin-Hakodate-Hokuto toi Sapporo đang duoc xay dung va du kien khanh thanh nam 2031.
Chuo (Trung uong) (L0 Series) tu Tokyo qua Nagoya toi Osaka (tuong tu nhu tuyen Tokaido nhung đi trong khu vuc nui thay vi ven bien) đang đuoc hoach đinh dung cong nghe sieu toc tau đem tu maglev. JR Central bat đau xay dung nam 2014, du kien hoan thanh đoan Tokyo-Nagoya nam 2027 va đoan Nagoya-Osaka nam 2045. Vi tuyen nay du đinh đi qua co đo Nara thay vi co đo Kyoto, chinh quyen đia phuong Kyoto đa len tieng phan đoi va yeu cau chinh phu xem xet lai quy hoach vao thang 2 nam 2012. Thong đoc tinh Nara Shogo Arai đa noi su phan đoi cua Kyoto la nuc cuoi va cam đoan rang chinh quyen trung uong van se giu tuyen Chuo đi qua Nara..


Lien ket ngoai Biting the Bullet: What we can learn from the Shinkansen, discussion paper by Christopher Hood in the electronic journal of contemporary Japanese studies, ngay 23 thang 5 nam 2001
East meets West, a story of how the Shinkansen brought Tokyo and Osaka closer together.
Bullet on wheels, a travel report by Vinod Jacob ngay 19 thang 8 nam 2005


Tham khao