kaengreg/wikifacts-bench huggingface dataset:
274301 Wikipedia (truoc đay co cac ten tam: 2008 QH24, 2007 FK34, 1997 RO4) la mot tieu hanh tinh vanh đai chinh. No đuoc phat hien tai Đai thien van Andrushivka tai mien Bac Ukraine vao thang 8 nam 2008. Tieu hanh tinh nay đuoc đat ten theo bach khoa toan thu truc tuyen Wikipedia vao thang 1 nam 2013.


Phat hien Tieu hanh tinh đuoc cac nha thien van hoc phat hien tai Đai thien van Andrushivka (A50), đai thien van tu nhan duy nhat tai Ukraina, đai thien van nay đa phat hien hon 90 tieu hanh tinh tu nam 2003. Nhom Andrushivka tim thay no lan đau tien ngay 25 thang 8 nam 2008, luc 22:47 (UTC). No cung đuoc quan sat vao đem sau va đuoc đat ten tam la 2008 QH24. Sau khi lan quan sat ngay 6 thang 9 boi nhom Andrushivka, quy đao cua tieu hanh tinh đuoc tinh chinh xac. Du lieu chung minh rang 2008 QH24 la cung mot tieu hanh tinh voi 1997 RO4 va 2007 FK34, chung đa đuoc tim thay tai cac đai thien van Caussols-ODAS (Phap), Khao sat Nui Lemmon (Arizona, My), va Đai thien van Steward (Arizona). Ngay 18 thang 4 nam 2011, tieu hanh tinh đuoc đat ma so 274301. Thanh phan cua tieu hanh tinh chua ro nhung co le co ca đa va kim loai, giong nhung tieu hanh tinh khac trong vanh đai chinh.


Ten goi Uy ban Danh phap cac Thien the nho quyet đinh chi đinh ten "Wikipedia" cho tieu hanh tinh, va quyet đinh nay đuoc xuat ban trong tap chi Minor Planet Circular ngay 27 thang 1 nam 2013. Ten goi nay đuoc Andriy V. Makukha - mot uy vien Wikimedia Ukraina - đe nghi va chu đai thien van - Yuri M. Ivashchenko - nop cho Uy ban Danh phap.
Loi cong bo ten goi chinh thuc (tam dich):


Chu thich Lien ket ngoai Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (270001)-(275000), Minor Planet Center
Dictionary of Minor Planet Names, Google Books
274301 Wikipedia tai AstDyS-2, Asteroids—Dynamic Site
Lich thien van · Du đoan quan sat · Thong tin quy đao · Cac yeu to thong thuong · Du lieu quan sat
274301 Wikipedia tai Co so du lieu vat the nho JPL 
Tiep can Trai Đat · Phat hien · Lich thien van · Bieu đo quy đao · Yeu to quy đao · Tham so vat ly
Nguyen Thi Chien (1930 – 2016) la mot si quan cua Quan đoi Nhan dan Viet Nam, ham Trung ta. Ba la nu Anh hung Luc luong vu trang nhan dan đau tien cua quan đoi Viet Nam.


Cuoc đoi Nguyen Thi Chien sinh nam 1930 tai xom Trai Đong, xa Tan Tien (nay la thi tran Kien Xuong, huyen Kien Xuong, tinh Thai Binh). Gia đinh ba von co 5 nguoi con, nhung 4 trong so đo đa qua đoi trong Nan đoi nam At Dau. Tu nho, ba đa phai lam nhieu cong viec đe trang trai cuoc song. Đen nam 15 tuoi, ba bat đau tham gia hoat đong du kich tai đia phuong, la trung đoi truong đoi nu du kich xa Tan Thuat (Kien Xuong, Thai Binh).


Quan nghiep Nam 1946 đen nam 1952, Nguyen Thi Chien tham gia xay dung co so khang chien o 5 thon, xay dung va chi huy Đoi du kich xa Tan Thuat (nay la thi tran Thanh Ne) đanh đich ,chong can pha giao thong đuong 39, pha te. Ba đa tieu diet, lam bi thuong va bat 15 quan đich .
Thang 4 nam 1950, trong khi đua can bo ve hoat đong tai xa, ba bi quan đich bat, du do va tra tan suot 3 thang ruoi. Nhung ba van trung thanh, khong khai bao .
Thang 10 nam 1951, trong mot tran phuc kich đanh đich tren đuong 39, ba đa ban 1 quan đich, bat song đuoc 6 linh đich, thu đuoc 4 khau sung
Thang 12 nam 1951, khi quan đoi Phap lung suc vao lang, Ba đa chi huy du kich bat ngo xong ra bat song 4 ten linh Phap.
Trong đot thi đua tu 19-5 đen 19-12-1951, đon vi du kich cua ba đa thang 10 tran, tu tay ba thu đuoc 15 sung va bat song 12 đich va trong đo co 1 quan chuc cua Phap. 
Nam 1952, Nguyen Thi Chien đuoc bau la chien si thi đua toan quoc. Ba la nguoi phu nu Viet Nam đau tien đuoc nha nuoc Viet Nam Dan chu Cong hoa tuyen duong Anh hung luc luong vu trang nhan dan. Sau Đai hoi Anh hung va Chien si Thi đua toan quoc, Anh hung Nguyen Thi Chien đuoc cu tham gia đoan đai bieu Viet Nam đi du Đai hoi Hoa binh chau A – Thai Binh Duong tai Bac Kinh (Trung Quoc), Đai hoi Hoa binh The gioi tai Ao.
Ba đuoc Chu tich Ho Chi Minh tang mot khau sung ngan. Duoi but danh C.B. Chu tich Ho Chi Minh đa viet bai "Nguyen Thi Chien" đang tren bao Nhan Dan neu bat tam guong cua ba. Đen nam 1953, ba moi chinh thuc gia nhap Quan đoi Nhan dan Viet Nam.
Sau khang chien chong Phap, ba Nguyen Thi Chien ve cong tac tai Cuc Chinh tri, Quan khu Thu đo. Ba đuoc phong quan ham trung ta nam vao nam 1984.
Nguyen Thi Chien qua đoi vao luc 8h20 phut sang ngay 1/6/2016, tai Benh vien Đa khoa Đuc Giang (Long Bien, Ha Noi), huong tho 87 tuoi.


Khen thuong Ngay 19 thang 05 nam 1952, ba la 1 trong 4 chien si đau tien đuoc phong tang danh hieu Anh hung Quan đoi, la chien si nu đau tien đuoc phong danh hieu nay.
Huan chuong Quan cong hang Ba ,
Huan chuong Chien cong hang Nhat,
2 Huan chuong Khang chien hang Nhat


Xem them Quan đoi nhan dan Viet Nam
Anh hung luc luong vu trang nhan dan


Ghi Chu Lien ket ngoai
Cau thu (球手) la tu chi chung cac van đong vien the thao hoat đong voi trai bong va mang tinh tap the nhieu nguoi, bao gom:

Cau thu bong đa: đay la nghia pho cap nhat, do su pho bien cua mon bong đa. Nhac đen "cau thu" thuong đuoc hieu la cau thu bong đa
Cau thu bong chuyen
Cau thu bong ro
Cau thu bong chay
Cau thu bong nuoc
Cau thu bong nem
Cau thu bong bau duc
The ky 12 la khoang thoi gian tinh tu thoi điem nam 1101 đen het nam 1200, nghia la bang 100 nam, trong lich Gregory.


Tham khao
Tau ten lua project 183R lop Komar đuoc Lien Xo thiet ke va đong trong nhung nam 1950 -1960, danh cho nhiem vu duy nhat tan cong tieu diet chien ham bang ten lua hanh trinh chong tau. Đay la tau ten lua đau tien tren the gioi va cung la tau ten lua đau tien ma Hai quan nhan dan Viet Nam đuoc tiep nhan .


Thiet ke Tau co luong gian nuoc 61,5 tan(tieu chuan), 66,5 tan (đay tai), dai 25,4m, thuy thu đoan 17 nguoi (3 si quan). Tau trang bi đong co diesel toc đo toi đa 44 hai ly/gio.
Tau Komar đuoc trang bi voi hai ong phong ngu loi 533 mm hoac 2 ten lua hanh trinh đoi ham P-15 Termit (NATO goi la SS-N-2A Styx), mot thap phao 2 nong co 25mm (1.000 vien đan), radar MR-331. Ten lua co than hinh tru, mui hinh tron, giua than co 2 canh tam giac lon va 3 canh lai o đuoi.Cac thiet bi đien tu trong ten lua dua tren thiet ke tin hieu đon gian voi cam bien radar hinh non . Tau co the phong ten lua trong đieu kien song bien cap 4. Khi phong ten lua, tau Komar phai chay toc đo tren 15 hai ly/gio.
Truoc khi phong, đai radar MR-331 se quet, khoa muc tieu. O pha giua, ten lua hanh trinh bay tu đong (cach mat bien 100-300m), pha cuoi, cach muc tieu 11 km, cam bien radar kich hoat tu tim muc tieu tan cong. Voi đau đan hinh pheu nang gan 500 kg, P-15 Termit co kha nang đanh chim tau chien co lon. Trong tac chien, tau Komar co the đoc lap hoac đi theo đoi hinh cung tan cong muc tieu lon voi su yem tro khong quan, khong o lai tren bien hon mot ngay hoac lau hon tranh thoi tiet xau.


Su dung tren the gioi Tong cong co 112 tau ten lua Komar đuoc ha thuy va hoat đong trong Hai quan Lien Xo va đong minh .


= Mot so tran đanh =
Nam 1967, tau ten lua Project 183R Komar cua Hai quan Ai Cap đa đanh chim tau chien Eilat cua Hai quan Israel. Su kien nay gay ra cu soc tren the gioi khi mot tau chien dai gan 100m, luong gian nuoc gan 2.000 tan bi đanh chim boi tau nho hon nhieu lan.
Nam 1971, Trong cuoc chien giu An Đo - Pakistan, 2 tau ten lua co nho cua An Đo đa phong 4 qua P-15 Termit đanh chim mot tau quet min va mot tau khu truc luong gian nuoc 3.290 tan cua Hai quan Pakistan.


Su dung tai Viet Nam Thang 12 nam 1972, Quan đoi nhan dan Viet Nam đuoc tiep nhan 4 tau chien co nho project 183R lop Komar tu Lien Xo nham phuc vu cho cuoc chien voi My. Toan bo tau đuoc bien che vao Tieu đoan 136, Trung đoan 172 (sau nay la Lu đoan 172). Đay la nhung tau ten lua đau tien cua Hai quan Viet Nam.
Ngay trong nam nay, tinh bao My nhanh chong xac đinh viec Lien Xo trang bi loai tau ten lua nguy hiem nay cho Hai quan Nhan dan Viet Nam. Quan đoi My lo ngai ve su an toan cua cac chien ham cua minh đang hoat đong tren Vinh Bac Bo đe trinh sat mien Bac Viet Nam.


Xem them Tau ten lua lop Osa
Tau ten lua lop Molniya
Tau ten lua kieu 022


Chu thich Lien ket ngoai Gardiner, Robert (ed.). Conway's all the World's Fighting Ships 1947-1995. London: Conway Maritime. ISBN 0851776051. OCLC 34284130. {{Chu thich sach}}: |first= co ten chung (tro giup)
An ban khac: Gardiner, Robert. Conway's all the World's Fighting Ships 1947-1995. Chumbley, Stephen; Budzbon, Przemysław. Annapolis, MD: Naval Institute Press. ISBN 1557501327. OCLC 34267261.
Danh sach đay đu ve tat ca cac tau ten lua lop Komar
Violette Szabo (1921 – 1945) la nu điep vien Anh trong Chien tranh the gioi thu hai, nguoi bi phat xit Đuc hanh quyet bang phong hoi ngat.


Thuo nho va lap gia đinh Violette Bushell sinh ngay 26 thang 6 nam 1921, cha la nguoi Anh, mot nguoi lai taxi va me la nguoi Phap. Sau khi sinh Bushell, gia đinh chuyen đen Luan Đon. Nam 1940, Violette đa gap Etienne Szabo, mot si quan Phap goc Hungary, tai cuoc dieu hanh Bastille Day o thu đo Luan Đon. Ho ket hon sau mot cuoc tinh lang man, set đanh 42 ngay. Ngay sau khi Tania, đua con duy nhat cua ho đuoc sinh ra, Etienne tu tran khi chien đau voi luc luong phe Truc tai El Alamein (Ai Cap), vao thang 10 nam 1942. Cai chet cua Etienne đa lam Violette quyet đinh gia nhap Đoi Tac chien Đac biet (Special Operations Executive viet tat la SOE), chuyen tim diet nhung nguoi phan boi nuoc Phap theo Đuc Quoc xa, luc luong SS, va mat vu Gestapo.


Điep vu cuoi cung Tiep sau Ngay D (ngay mo man quan Đong minh đo bo vao Normandie), ngay 7 thang 6 nam 1944, Violette nhay du xuong vung Limoges, đe phoi hop voi Phong trao Khang chien Phap tai đia phuong tim diet nhung nguoi phan boi nuoc Phap. Khi tro ve Paris, do bi chi điem, Violette đa bi Su đoan SS "Das Reich" Panzer bat va chuyen cho Gestapo tham van. Khong khai thac đuoc Violette SS đa chuyen ba đen trai tap trung Ravensbruck, roi hanh quyet bang hoi ngat vao thang 1 nam 1945, nam đay ba moi 23 tuoi. Hien nay o Anh co mot bao tang mang ten Violette Szabo.
Ve sau, Violette Szao đuoc chinh quyen Phap truy tang Huan chuong Thanh George va Huan chuong Thap tu chinh, nham ghi nho cong lao cua nguoi nu điep vien nay trong Chien tranh the gioi thu hai.


Chu thich Tham khao Cai chet cua nu dien vien - điep vien huyen thoai Violette Luu tru ngay 15 thang 1 nam 2011 tai Wayback Machine
Android co the la:

Android (robot)
Android (he đieu hanh)
Android con co the la:

Android (tro choi)
Android (phim), 1982
Android, ten tieng Nga cua App (phim), 2013
"Android" (bai hat cua Prodigy)
"Android" (bai hat cua TVXQ)
"Android", bai hat cua Green Day trong album Kerplunk
Methyltestosterone, brand name Android


Xem them The Androids, ban nhac rock Australia
Droid (đinh huong)
Tat ca cac trang bat đau bang "Android"
Tat ca cac trang co tua đe chua "Android"
Xuat khau hay xuat cang (Tieng Anh: export) trong ly luan thuong mai quoc te la viec ban hang hoa va dich vu cho nuoc ngoai, trong cach tinh toan can can thanh toan quoc te theo IMF la viec ban hang hoa cho nuoc ngoai.
Xuat khau la hoat đong ban hang hoa ra nuoc ngoai, no khong phai la hanh vi ban hang rieng le ma la he thong ban hang co to chuc ca ben trong lan ben ngoai nham muc tieu loi nhuan, thuc đay san xuat hang hoa phat trien, chuyen đoi co cau kinh te, on đinh va tung buoc nang cao muc song cua nhan dan.Xuat khau la hoat đong kinh doanh de đem lai hieu qua đot bien. Mo rong xuat khau đe tang thu ngoai te, tao đieu kien cho nhap khau va thuc đay cac nganh kinh te huong theo xuat khau, khuyen khich cac thanh phan kinh te mo rong xuat khau đe giai quyet cong an viec lam va tang thu ngoai te.


Cac nhan to tac đong đen xuat khau Khi cac nhan to lien quan đen chi phi san xuat hang xuat khau o trong nuoc khong thay đoi, gia tri xuat khau phu thuoc vao thu nhap cua nuoc ngoai vao ty gia hoi đoai
Thu nhap cua nuoc ngoai tang (cung co nghia la khi tang truong kinh te cua nuoc ngoai tang toc), thi gia tri xuat khau co co hoi tang len.
Ty gia hoi đoai tang (tuc la tien te trong nuoc mat gia so voi ngoai te), thi gia tri xuat khau cung co the tang nho gia hang tinh bang ngoai te thu đuoc va quy đoi ve tien trong nuoc tro nen cao hon.


Xuat khau voi tang truong kinh te Trong tinh toan tong cau, xuat khau đuoc coi la nhu cau tu ben ngoai (ngoai nhu). Muc đo phu thuoc cua mot nen kinh te vao xuat khau đuoc đo bang ty le giua gia tri nhap khau va tong thu nhap quoc dan. Đoi voi nhung nen kinh te ma cau noi đia yeu, thi xuat khau co y nghia quan trong đoi voi tang truong kinh te. Chinh vi the, nhieu nuoc đang phat trien theo đuoi chien luoc cong nghiep hoa huong vao xuat khau. Tuy nhien, vi xuat khau phu thuoc vao yeu to nuoc ngoai, nen đe đam bao tang truong kinh te on đinh va ben vung, IMF thuong khuyen nghi cac nuoc phai dua nhieu hon nua vao cau noi đia.


Xem them Nhap khau
Can can thuong mai


Tham khao Lien ket ngoai Đinh nghia cua xuat khau tai Wiktionary
Vien Han lam Khoa hoc Phap (tieng Phap: Academie des sciences) la mot hoi hoc thuat đuoc thanh lap nam 1666 boi Louis XIV theo đe nghi cua Jean-Baptiste Colbert, đe khuyen khich va bao ve tinh than cua nghien cuu khoa hoc Phap. Vien nay đa đi đau trong phat trien khoa hoc o chau Au vao the ky 17 va 18. No la mot trong nhung vien han lam khoa hoc đau tien.
Vien han lam khoi đau bang ke hoach cua Colbert ve viec lap mot vien han lam tong hop. Ong đa chon mot nhom nho cac hoc gia va ho đa gap mat vao ngay 22 thang 12 nam 1666 o thu vien cua nha vua, tu đo ho to chuc cac buoi hop mat hai lan mot tuan. Trong 30 nam đau cua Vien han lam nay kha khong chinh thuc do khong co luat le đuoc đat ra cho vien. Khac voi Vien han lam khoa hoc Anh la mot co quan cua chinh phu. Vien han lam khoa hoc Phap đa duy tri tinh chat phi chinh tri, tranh cac thao luan ve ton giao va cac van đe xa hoi 


Chu thich Tham khao
Leopold Kronecker (7 thang 12 nam 1823 – 29 thang 12 nam 1891) la mot nha toan hoc nguoi Đuc noi tieng voi cong trinh ve ly thuyet so va đai so. Ong la hoc tro va sau đo la ban suot đoi cua Ernst Kummer. Ong cung co nhieu hoc tro noi tieng, trong so đo co Cantor, nhung ve sau phe phan kich liet ly thuyet tap hop cua Cantor.
Tieu hanh tinh 25624 Kronecker đuoc đat theo ten ong.


Tac pham Kronecker, Leopold (1978) [1901], Vorlesungen uber Zahlentheorie, Berlin, New York: Springer-Verlag, ISBN 978-3-540-08277-4, MR529431
Kronecker, Leopold (1968) [1930], Hensel, Kurt (bien tap), Leopold Kronecker's Werke. Bande I–V, New York: Chelsea Publishing Co., MR0237286 {{Chu thich}}: Đa bo qua tham so khong ro |origmonth= (tro giup)


Chu thich Tham khao Eric Temple Bell, 1986. Men of Mathematics, Simon and Schuster, New York.
Martin Davis (2000), Engines of Logic, Mathematicians and the origin of the Computer, W.W. Norton & Company, New York. ISBN 0-393-32229-7
Jean van Heijenoort (1967), From Frege to Godel: A source Book in Mathematical Logic. 1879–1931, Harvard University Press, Cambridge, Mass. ISBN 0-674-32449-8 (pbk.)
1887. "On the concept of number" in Ewald, William B., ed., 1996. From Kant to Hilbert: A Source Book in the Foundations of Mathematics, 2 vols. Oxford Uni. Press: 947–55.
O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F., "Leopold Kronecker", Bo luu tru lich su toan hoc MacTutor, Đai hoc St. Andrews
Weber, H. (1893), "Leopold Kronecker", Mathematische Annalen, 43, Springer Berlin / Heidelberg: 1–25, doi:10.1007/BF01446613, ISSN 0025-5831


Lien ket ngoai
Phep giang tam ngay la mot quyen sach giao ly Giao hoi Cong giao Roma do linh muc thua sai Alexandre de Rhodes (tuc Đac Lo) bien soan bang chu Quoc ngu, đuoc in tai Roma, Y vao nam 1651 cung voi Tu đien Viet-Bo-La. Đay đuoc xem la quyen sach van xuoi tieng Viet đau tien đuoc in bang chu Quoc ngu.


Ten goc Sach co ten goc Latinh la Cathechismvs in octo dies diuiſus, ten đay đu: Cathechismvs pro ijs, qui volunt ſuſcipere baptismvm in octo dies diuiſus (tieng Viet trung đai: "Phep giang tam ngay cho ke muan chiu phep rua toi, ma ꞗeao đao thanh đuc Chua bloi", tieng Viet hien đai: "Phep giang tam ngay cho ke muon chiu phep rua toi, ma vao đao thanh Đuc Chua Troi").


Lich su Nam 1650, Đac Lo xin Thanh bo Truyen ba Đuc tin cua Toa Thanh (ngay nay la Bo Phuc Am hoa cac Dan toc, con goi la Bo Truyen giao) cho in quyen Lich su Đang Ngoai bang tieng Y. Đen nam 1651, ong lai xin in ba quyen khac la Khai luan Viet ngu, Tu đien Viet-Bo-La va Phep giang tam ngay. Quyen Phep giang tam ngay song ngu, gom 319 trang, tung trang đuoc in hai cot song song: tieng Latinh cot ben trai, tieng Viet cot ben phai. Sach do Thanh Bo Truyen ba Đuc tin tai tro va chu tri viec in an tai xuong in rieng cua ho. Nam 1652, đuoc Thanh bo vien tro cho mot so tien, Đac Lo sai mot phu ta nguoi Trung Hoa đem sach tu Macao ve Y đe in an.


Tai Viet Nam O Viet Nam, noi hien luu giu cuon sach nay la Nha tho Mang Lang, thon Hoi Phu, xa An Ninh Tay, huyen Tuy An, tinh Phu Yen.


Chu thich Xem them Thien Chua thanh giao khai mong


Lien ket ngoai Phep giang tam ngay: Ban đien tu, luu tru tai Thu vien Bang Bayern, Đuc
Buom ngay la cac loai con trung nho, biet bay, hoat đong vao ban ngay thuoc bo Canh vay (Lepidoptera), co nhieu loai, it mau cung co ma sac so nhieu mau sac cung co. Thuong chung song gan cac bui cay nhieu hoa đe hut phan hoa, mat hoa, gop phan trong viec giup hoa thu phan. Buom ngay nhieu khi goi tat la buom hay buom buom, mac du buom co the chi đen buom đem (ngai ngai).


Mau sac Mau sac cua cac loai buom đuoc tao ra tu hang nghin vay nho li ti, đuoc xep len nhau. Đoi khi no cung la nhung hat co mau, nhung trong truong hop thong thuong thi be mat tao ra cac vay nay co the khuc xa anh sang, do đo canh buom co mau lien tuc thay đoi, lap lanh khi di chuyen. Thuong thi phia duoi co mau xam hoac nau khac xa voi mau sac so o phia tren. Nhung mau xau xi nay se dung đe nguy trang khi canh cua no xep lai. Đieu nay se giup no thoat khoi con mat san lung cua cac loai chim va sau bo khac.


An uong Nhung bong hoa co mau sac so thuong thu hut buom hon. Buom dung voi ong dai cua minh đe hut sach mat hoa ben trong đai hoa. Co mot so loai buom lai khong bi thu hut boi nhung bong hoa đep, thay vao la xac chet hoac chat thai đong vat, no hut chat long ben trong nhung thu đo.


Sinh san Buom ngay co vong đoi sinh truong kha đac biet, tu au trung nhu cac con sau đen dang bien thai la dang nhong roi cuoi cung la dang truong thanh co canh. 


= Giao phoi =
Mau sac sac so co tam anh huong quan trong đen đoi song cua buom. Chung tim ra va bat cap voi nhau bang cach khoe mau. Mot so loai buom dung huong trong viec đi tim ban đoi - mot vai mieng vay tren canh con đuc co mui thom đe thu hut con cai. 


= Đe trung =
Sau khi giao phoi xong, nhung con cai se tu tim cay ma co the lam thuc pham cho con cai chung sau nay. Buom chet sau đo it lau truoc khi đen ngay trung no.


= Sau buom =

Nhung con sau buom an cay la noi no o va lon len, sau đo no hoa thanh nhong. Trong ken, nhong phat trien thanh buom roi co lung vao ken đen thung roi bay ra ngoai.


Nhung chuyen bay xa Moi con buom đeu co 4 canh nhung lai hoat đong nhu 1 cap. Buom đap canh tuong đoi cham (khoang 20 lan/phut). Tuy vay, nhieu loai buom co the bay rat nhanh va manh. Tham chi co cac loai nho nhung cung co the bay xa khi di tru. Vi du nhu buom Comma co the bay tu giua sa mac Sahara đen Anh, voi khoang cach 2000 dam trong vong 14 ngay. Buom vua di tru hang nam tu California đen Canada va vo tinh bay qua ca Đai Tay Duong.


Loai nguy cap Ve đep cua loai buom la nguyen nhan cho chinh su suy vi cua no vi cac nha suu tap đo xo san bat voi so luong rat lon. Mot so loai buom nhiet đoi nhu loai Monphos cua Brasil va loai buom canh chim o Đong Nam A va Nam chau Uc đuoc su dung nhu đo trang tri hay mot loai trang suc, ngay nay đang co nguy co tuyet chung. Mot so loai đuoc phap luat bao ve, mot so đuoc nuoi trong trang trai. Tham chi co mot so loai buom nho o Anh va chau Au đang trong nguy co tuyet chung, boi au trung cua no bi pha hoai ghe gom. Co le cac bien phap bao ve Buom se ban hanh, nhung co le đen khi đo thi đa qua muon.


Xem them Buom
Nhong
Sau buom


Hinh anh Tham khao Lien ket ngoai Butterfly (insect) tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)
Huong Bac (tieng Anh: North, chu Han: 北) hay "Huong 12 gio" la mot trong bon huong đia ly chinh, đuoc ky hieu la N hoac B tren la ban. Huong nay đoi dien voi huong Nam, vuong goc voi huong Đong va huong Tay. Huong Bac con đe chi phia tren trong cac ban đo, so đo. Muon tim huong Bac, vao ban đem co the tim sao Bac Cuc đe tim ra huong nay. Phuong vi: 0° hoac 360°.
Nam giua huong Đong va huong Bac la huong Đong Bac, con nam giua huong Tay va huong Bac la huong Tay Bac.


Xem them Huong Nam
Huong Đong
Huong Tay
Huong Đong Bac
Huong Đong Nam
Huong Tay Bac
Huong Tay Nam


Tham khao
Huong Nam (tieng Anh: South, chu Han: 南) hay "Huong 6 gio" la mot trong bon huong đia ly chinh, đuoc ky hieu la S hoac N tren la ban. Huong nay đoi dien voi huong Bac, vuong goc voi huong Đong va huong Tay. Huong Nam con đe chi phia duoi trong cac ban đo, so đo. Phuong vi: 180°.
Nam giua huong Đong va huong Nam la huong Đong Nam, con nam giua huong Tay va huong Nam la huong Tay Nam.


Xem them Huong Bac
Huong Đong
Huong Tay
Huong Đong Bac
Huong Đong Nam
Huong Tay Bac
Huong Tay Nam


Tham khao
Di cu co the chi:

Su di dan
Di cu o đong vat
Hai kich tinh huong hay sitcom (viet tat cua tu tieng Anh: situation comedy) la mot the loai cua hai kich, luc đau đuoc san xuat cho radio nhung hien nay đuoc trinh chieu chu yeu tren ti vi. Sitcom co nhieu tap voi nhung tinh huong hai huoc đuoc long ghep vao noi dung cau chuyen phim va đuoc thuc hien hau het trong truong quay, thu thanh đong bo, su dung cung luc 3 đen 4 may quay phim ghi hinh va bat buoc phai dung hinh ngay tai truong quay đe bao đam thoi gian thuc hien mot tap phim (khoang 50 phut) chi trong thoi gian 3 đen 4 ngay.


Lich su Hai kich tinh huong xuat hien tren đai phat thanh o Hoa Ky tu thap nien 1920. Chuong trinh đau tien co ten goi la Sam and Henry phat tren đai phat thanh WGN o Chicago vao nam 1926 lay cam hung tu cac cau truyen tranh hay cac tinh huong gay cuoi đe đua len song.
Sau đo co chuong trinh truyen thanh hai kich tinh huong Amos & Andy, xuat hien lan đau tren he thong CBS nam 1928. Chuong trinh nay la mot trong nhung chuong trinh sitcom pho bien nhat cua thap nien 1930.
Theo tu đien Merriam-Webster Collegiate tai ban lan thu 12 thi thuat ngu sitcom bat đau hinh thanh tu nam 1951 cung luc voi vo kich I Love Lucy tren tivi.
Ngay tu nhung ngay đau ra mat, hai kich tinh huong đa tung la mot phan thiet yeu cua cac chuong trinh truyen hinh o Hoa Ky.
O Au chau thi đai BBC cua Anh đa phat song Pinwright's vao cuoi nam 1946 va sang nhung nam ke tiep.
Sitcom ra mat o My lan đau tien co the la Mary Kay and Johnny, voi thoi luong phat song 15 phut tren he thong truyen hinh DuMont vao thang 11 nam 1947.
Tai buoi giao luu truyen hinh 2006, Sitcom đung cuoi ban danh sach cac chuong trinh mang tinh đai chung nhat cua thi truong My.


Đac điem Đay la ky thuat lam phim truyen hinh đuoc quay bang nhieu may, thu tieng truc tiep tai phim truong, khong phan canh truoc va dung phim tai cho. Cu vai tap phim chuyen tai mot cau chuyen co tinh đoc lap voi nhieu tinh tiet hai huoc, tuy nhien dan dien vien thi co đinh suot toan phim.


Hai kich tinh huong tai mot so quoc gia = Viet Nam =
Hai kich tinh huong tai Viet Nam la đieu kha moi me. Bo phim đau tien đuoc lam theo cong nghe nay la Lang hoa tinh yeu do Hang phim Truyen hinh Thanh pho Ho Chi Minh hop tac voi Cong ty FNC (Han Quoc) thuc hien, tiep theo la Vong xoay tinh yeu (đuoc chieu tren HTV9). Cuoi nam 2005, VFC bam may quay 300 tap phim Gia đinh ho Van. Cac tieu pham cua chuong trinh Gap nhau cuoi tuan tren VTV nhu: Chuyen cua sep (20 tap), Chuyen Giang Coi, Quang Teo (20 tap), Chuyen hang xom cung la nhung sitcom. Hai bo phim noi bat cua the loai sitcom thoi ky đau la Co gai xau xi(Hang phim Viet) va Nhung nguoi đoc than vui ve.(VFC).Co gai xau xi đuoc mua ban quyen tu Colombia ke ve mot co gai tot tinh nhung qua xau xi. Nhung nguoi đoc than vui ve đuoc mua ban quyen tu Trung Quoc ke ve cuoc song cua nhan vien, ban quan ly va cac vi khach cua toa nha Chung cu vui ve.


Xem them Gioi giai tri
Cong nghiep van hoa
Cong nghiep sang tao


Tham khao Lien ket ngoai IMDB Comedy