Calyptomena hosii la danh phap khoa hoc cua loai chim thuoc ho Calyptomenidae. Loai nay đuoc nha tu nhien hoc nguoi Anh Richard Bowdler Sharpe mo ta vao nam 1892 va đuoc đat ten theo nha đong vat hoc nguoi Anh Charles Hose, nguoi đa thu thap mau đinh danh cua loai nay. Chim dai 19–21 cm (7,5–8,3 in), voi con cai nang trung binh 92 g (3,2 oz) va con đuc nang 102–115 g (3,6–4,1 oz). Con đuc co mau xanh sang va co nhung đom đen noi bat tren canh, mang đen tren đau, phan duoi mau xanh lam, long bay mau đen va mot bui long lon mau xanh la cay bao phu phan lon mo. Con cai co bui long nho hon, phan duoi mau luc chanh, long phu duoi đuoi mau xanh da troi thay vi xanh lam va khong co mang đen tren đau, ngoai tru mot đom đen truoc mat.
Calyptomena hosii la loai đac huu cua cac vung nui o phia bac, trung va đong nam Borneo, noi chung chu yeu xuat hien trong cac khu rung o đo cao 600–1.220 m (1.970–4.000 ft). Đay la mot loai an tap, chu yeu an trai cay nhu qua sung va qua mong, đong thoi an them con trung va choi la. Chim chu yeu đuoc nhin thay mot minh hoac theo cap, nhung co the tao thanh đan len toi 6–8 ca the gan nhung cay an qua. Mua sinh san keo dai tu thang 4 đen thang 10, khi chim đe 2–4 qua trung moi lua trong nhung chiec to treo mong manh. Calyptomena hosii đuoc Lien minh Bao ton Thien nhien Quoc te phan loai la loai sap bi đe doa do quan the suy giam kha nhanh vi pha huy sinh canh.


Phan loai va he thong Calyptomena hosii đuoc nha đieu hoc nguoi Anh Richard Bowdler Sharpe đinh danh vao nam 1892, dua tren cac mau vat đuoc thu thap tu nui Dulit, Borneo. Ten cua chi, Calyptomena, bat nguon tu cac tu Hy Lap co đai kaluptos (bao phu) va mene (mat trang). Ten loai hosii đuoc đat ten vinh danh nha đong vat hoc nguoi Anh Charles Hose, nguoi đa thu thap mau đinh danh cua loai nay. "Hose's broadbill" la ten thong thuong chinh thuc bang tieng Anh do Hiep hoi Đieu hoc Quoc te (IOU) chi đinh. Cac ten thong thuong khac cua loai nay la "blue-bellied broadbill", "Hose's green broadbill", "magnificent broadbill" va "magnificent green broadbill".
Calyptomena hosii la mot loai thuoc chi Calyptomena, gom ba loai mo rong mau xanh sang đuoc tim thay o Đong Nam A. Calyptomena la mot trong hai chi thuoc ho Calyptomenidae, voi chi con lai la Smithornis, gom ba loai co mau kha xin đuoc tim thay o chau Phi. Mac du cac moi quan he cap đo loai trong ho thi khong ro rang, ca hai chi đeu la cac đon vi phan loai đon nganh va la nhom chi em cua nhau.


Mieu ta Calyptomena hosii dai 19–21 cm (7,5–8,3 in), voi con cai nang trung binh 92 g (3,2 oz) va con đuc nang 102–115 g (3,6–4,1 oz). Con đuc co phan tren mau luc sang lap lanh, mot chum long lon tren tran che gan het mo va vien mat mong mau xanh luc nhat. Co mot đom đen truoc mat va cac mang đen sau long phu tai, sau gay va khap lung tren. Phan long phu canh co cac đom đen hinh tron noi bat va long bay co mau đen voi cac vien mau xanh la cay. Nguc mau xanh cham, bung va long phu duoi đuoi co mau xanh da troi.
Con cai khac voi con đuc o cho bui long nho hon, phan tren nhat mau hon voi mot chut mau oliu va phan duoi mau xanh luc chanh voi mau xanh nhat thay vi xanh da troi. Chung cung co vien mat mau luc chanh va khong co mang đen tren đau ngoai tru đom truoc mat. Mong mat hoi đen, mo co mau nau sam đen đen va chan co mau xanh oliu đam. Con non gan nhu giong con cai, nhung con đuc chua truong thanh co long sam mau sau gay. Nhung con đuc chua truong thanh tuong tu nhu nhung con đuc truong thanh, nhung khong co hau het cac mang tren đau va it mau xanh hon o phan duoi.

Loai nay co the đuoc phan biet voi hai loai khac thuoc chi Calyptomena, cung xuat hien o Borneo, bang phan duoi mau xanh cua chim. Calyptomena hosii co the đuoc phan biet voi mo rong xom boi kich thuoc lon hon va cac đom tren canh, thay vi cac vien nhu o mo rong xom. Calyptomena whiteheadi thi lon hon va co mot mang mau đen tren nguc.Tieng keu duy nhat đuoc ghi nhan cua loai nay la tieng coo-wooo tram, nhe, de chiu nhu tieng bo cau, voi not thu hai đuoc keo dai ra. Chung keu trong khi thuc hien cac chuyen đong lac đau.


Phan bo va moi truong song Calyptomena hosii la loai đac huu cua đao Borneo. Chung song o phan phia bac va trung tam cua hon đao, noi chim đuoc tim thay khong lien tuc tu nui Kinabalu đen day nui Muller, Kayan Mentarang, day Dulit, day nui Sambaliung va ban đao Sangkulirang. Chung cung đuoc tim thay o đong nam Borneo. Loai nay co the di tru cuc bo tuy thuoc vao mua ra qua cua cay ma chung an.
Calyptomena hosii chu yeu đuoc tim thay tren cac suon đoi. Chung song o cac rung dau, rung tren nui thap, rung đat thap tren đoi va rung co đinh nui đa voi (cot đa). Chim chu yeu đuoc tim thay o đo cao 600–1.220 m (1.970–4.000 ft), nhung co the đuoc nhin thay o đo cao thap toi 300 m (980 ft) va cao toi khoang 1.680 m (5.510 ft).


Hanh vi va sinh thai hoc Thoi gian the he (tuoi trung binh cua ca the bo me trong quan the hien tai) cua loai nay la 4,2 nam.
Calyptomena hosii la loai an tap, nhung chim chu yeu an trai cay, chang han nhu qua sung va qua mong. Chung đa đuoc ghi nhan la an nhung qua mong mem, mau vang xam va nhung qua sung nho, mau cam, đuoc bao phu boi nhung soi long ngan va co gai. Chung cung an con trung va choi la. Chim thuong kiem an o tang thap hon cua rung. Cac ca the chu yeu đuoc nhin thay đon le hoac theo cap, nhung cung co nhung đan nho gom 6–8 ca the đuoc tim thay tren cay an qua.
Mua sinh san cua Calyptomena hosii keo dai tu thang 4 đen thang 10. Loai nay xay mot cai to treo mong manh bang la kho, may va tre, voi lop phu ben ngoai bang reu xanh va đia y va mot cai "đuoi" dai lam bang la may. Mot cai to co kich thuoc khoang 25 cm × 15 cm (9,8 in × 5,9 in) va đuoc treo tren mot canh cay thap, vong cao 1,5 m (4,9 ft). Moi lua khoang 2–4 trung. Chua ro thong tin trong khoang thoi gian ap trung va truong thanh.


Tinh trang Do quan the suy giam kha nhanh vi su pha huy sinh canh o đo cao thap hon trong pham vi cua chung, Calyptomena hosii đuoc Lien minh Bao ton Thien nhien Quoc te phan loai la sap bi đe doa. Loai nay pho bien o muc đia phuong va xuat hien o mot so khu vuc bao ton nhu Vuon quoc gia Gunung Mulu, nhung tro nen hiem hon khi nan pha rung xay ra. Khai thac go đat thap đa đuoc mo rong trong pham vi cua loai, nhung do loai thich song o moi truong tren nui nen đieu nay co the bao ve chung trong ngan han. Cac cuoc đieu tra đe hieu muc đo suy giam quan the, nghien cuu đe tim ra uu tien ve moi truong song cua loai va bao ve cac khu vuc co moi truong song phu hop la can thiet đe bao ton loai mo rong nay.


Tham khao Lien ket ngoai Du lieu lien quan toi Calyptomena hosii tai Wikispecies