Luu Doan Ban (tieng Trung: 刘允斌; binh am: Liu Yunbin; 1925 – 21 thang 11 nam 1967) la mot nha hoa hoc hat nhan nguoi Trung Quoc va la con trai cua Chu tich nuoc Cong hoa Nhan dan Trung Hoa Luu Thieu Ky.


Đau đoi Luu Doan Ban sinh nam 1925 tai quan An Nguyen, thanh pho Binh Huong. Cha me la Luu Thieu Ky va Ha Bao Tran. Khi Doan Ban đuoc hai tuoi, ong đuoc đua ve que noi o Ninh Huong, Ho Nam đe cham soc. Nam 1934, me ong bi Quoc dan Đang xu tu trong khi bi giam cam.
Thang 7 nam 1938, Đang Cong san Trung Quoc đua Doan Ban đen Dien An đe đoan tu voi cha. Mua thu nam nay, Doan Ban bat đau theo hoc tai Truong Tieu hoc Su pham Dien An o tuoi 13.


Su nghiep giao duc va khoa hoc Nam 1939, Uy ban Trung uong Đang Cong san Trung Quoc quyet đinh cu mot so nguoi con cua cac nha cach mang trong đang đi du hoc o Lien Xo. Vao thang 11 nam 1939, Doan Ban va em gai Luu Ai Cam đen nha tre o Monino, noi cac con cua Mao Trach Đong la Mao Ngan Anh va Mao Ngan Thanh sinh song. Luc o Lien Xo, Doan Ban đuoc biet voi ten tieng Nga 'Klim' (Клим).
Sau mot hoc ky, Luu Doan Ban chuyen đen Truong noi tru Ivanovo, cach Moskva 300 km, tai thanh pho Ivanovo va đuoc To chuc Cuu te Đo Quoc te cua Lien Xo bao tro. Trong thoi gian o truong, ong hoc rat sieng nang va vao thang 6 nam 1941, sau khi Đuc xam luoc Lien Xo, Doan Ban đa tich cuc tham gia cac to chuc lao đong do Vien Nhi đong Quoc te to chuc nhu khai hoang, khai thac go va van chuyen cui. Ong con tinh nguyen hien mau cho cac binh si Hong quan đang chien đau o tien tuyen. Ong đuoc bau chon la mot trong nhung nha lanh đao hoi sinh vien Hoc vien Tre em Quoc te, va gia nhap Komsomol va đung đau to chuc Hoc vien Tre em Quoc te.
Sau khi tot nghiep trung hoc nam 1945, Doan Ban đuoc nhan vao Hoc vien Sat va Thep Moskva, ong theo hoc chuyen nganh luyen kim. Trong thoi gian o hoc vien, ong gia nhap Đang Cong san Lien Xo va sau khi tot nghiep, ong đuoc nhan vao Khoa Hoa hoc cua Đai hoc Quoc gia Moskva voi bang danh du va la nghien cuu sinh chuyen nganh hoa hoc phong xa. Ong tot nghiep nam 1955 voi bang pho tien si va vao Hoc vien Hoa hoc cua Đai hoc Moskva voi tu cach la nha nghien cuu. Trong mot buc thu gui đen Luu Doan Ban vao nam 1955, Luu Thieu Ky viet:

Khi loi ich ca nhan cua con đoi lap voi loi ich cua Đang, cha tin tuong con co the hy sinh vi loi ich cua minh đoi voi Đang va nhan dan."
Nam 1957, ong tro ve Trung Quoc, ong o tai noi cha minh cu tru tai Trung Nam Hai trong vai ngay, truoc khi chuyen đen Phuong Son, Son Tay, cach thu đo Bac Kinh 50 km, đe lam viec tai Vien Nang luong Nguyen tu Trung Quoc (Vien 401), đay la mot trong nhung vien nghien cuu vu khi hat nhan som nhat o Trung Quoc. Ong co nhung đong gop xuat sac ve nghien cuu nang luong hat nhan va đuoc trao chung chi nghien cuu.
Nam 1959, khi quan he Trung–Xo chia re, Lien Xo tu choi cung cap cho Trung Quoc nhung vat lieu ky thuat quan trong đe phat trien vu khi hat nhan. Nam 1961, cac nha nghien cuu tu Vien 1 thuoc Vien Nang luong Nguyen tu Trung Quoc đuoc chuyen đen Nha may Linh kien Nhien lieu Hat nhan Trung Quoc (Nha may 202) tai Bao Đau, Khu tu tri Noi Mong, noi ho thanh lap phong thi nghiem thu hai, chiu trach nhiem nghien cuu vat lieu nhiet hach.
Mua đong nam 1962, Luu Doan Ban đen Nha may 202, ong đuoc cap tren bo nhiem tro thanh giam đoc Van phong Nghien cuu So 2. Van phong duoi su lanh đao cua ong bat đau nghien cuu va to chuc hoat đong đoi voi đe an bom nguyen tu va vao ngay 16 thang 10 nam 1964, qua bom nguyen tu đau tien cua Trung Quoc đuoc kich no thanh cong tai đia điem thu nghiem Lop Nur, khien Trung Quoc tro thanh cuong quoc hat nhan thu nam tren the gioi va la quoc gia chau A đau tien so huu nang luc hat nhan.


Cai chet Nam 1966, Đai Cach mang Van hoa dien ra va Luu Doan Ban đuoc sai đi lam viec, ong đuoc giao cong viec don dep va đao muong chat thai va cac cong viec khong chuyen khac. Thang 7 nam 1966, Luu Thieu Ky bi to cao la "tau tu phai" va "ke phan quoc", đong thoi bi Lam Buu cach chuc Pho Chu tich Trung uong Đang Cong san Trung Quoc.
Hau qua tu su sup đo cua cha minh, Luu Doan Ban con bi len an la "gian điep" va "tau tu phai". Doan Ban bi Hong ve binh tra tan va nguoc đai, ho đua ong đen mot vung đo thi o Bao Đau, tai đay ong bi lam nhuc cong khai tai mot đai hoi phe đau. Vao ngay 21 thang 11 nam 1967, Doan Ban tu sat bang cach nam tren đuong ray tau hoa phia bac khu dan cu noi gia đinh ong sinh song.
Luu Thieu Ky qua đoi vao ngay 12 thang 11 nam 1969 tai Khai Phong, Ha Nam, do bi nguoc đai va tra tan trong luc giam giu. Sau khi Đai Cach mang Van hoa ket thuc nam 1976 voi viec Mao Trach Đong qua đoi, Luu Doan Ban đuoc phuc hoi danh tieng sau khi qua đoi vao nam 1978. Cung nam, mot le tuong niem long trong  đuoc to chuc tai Hoi Nha may 202. Luu Thieu Ky đuoc phuc hoi danh du sau khi qua đoi vao nam 1980.
Vao ngay 16 thang 4 nam 2015, Đai su Nga tai Trung Quoc Andrey Ivanovich Denisov đa trao Huan chuong Ky niem "70 nam chien thang trong Chien tranh Ve quoc Vi đai 1941–1945" cho 32 cong dan Trung Quoc, trong đo truy tang huan chuong cho Luu Doan Ban.


Gia đinh Luc o Lien Xo, Luu Doan Ban ket hon voi mot phu nu Nga ten la Mara Fedotova. Ca hai co hai nguoi con; con trai ten Luu Duy Ninh (tieng Nga: Алексей Климович Федото, Alexei Klimovich Fedotov) va con gai ten Sonya.
Sau khi Doan Ban quay ve Trung Quoc vao nam 1957, Mara chuyen đen Trung Quoc cung cac con vao nam 1959, đay la lan cuoi hai vo chong gap nhau. Vi cang thang giua Trung Quoc va Lien Xo, Mara ly hon voi Doan Ban va quay ve Moskva cung hai con. Doan Ban sau đo tai hon voi Ly Dieu Tu, ho co hai con trai, Luu Ve Đong va Luu Vi Trach.
Luu Duy Ninh con đuoc biet voi biet danh Alyosha, đa khong cong khai tiet lo than phan minh la chau noi cua Luu Thieu Ky do lo so bi KGB do tham khi quan he Trung–Xo dan xau đi. Sau khi tot nghiep Đai hoc Hang khong Moskva, ong lam viec tai trung tam hang khong vu tru quoc gia Lien Xo va Co quan Vu tru Lien bang Nga trong vai nam nhung khong tiet lo lai lich cho đen khi đuoc Chinh phu Trung Quoc moi tham du le ky niem 100 nam ngay sinh cua Luu Thieu Ky vao nam 1998.
Yeu cau đen Trung Quoc cua ong bi bac bo vi cong viec lien quan đen bi mat quan su. Viec tu choi yeu cau khien ong cang non nong muon đen Trung Quoc va vi vay som rut khoi quan đoi Nga. Khi yeu cau đi đen Trung Quoc cua ong tiep tuc bi tu choi, ong đa đe đon kien va nam 2003, ong đen tham Trung Quoc lan đau tien, tai đay ong gap cac thanh vien trong gia đinh cua Luu Thieu Ky, bao gom vo ong la Vuong Quang My.
Duy Ninh muon đinh cu o Trung Quoc, ong đieu hanh mot to chuc mang ten "Hiep hoi cac nha cong nghiep va doanh nhan Nga–Chau A" nham tao đieu kien thuan loi thuong mai giua Trung Quoc va Nga tai Quang Chau. Vo chong Luu Duy Ninh co hai nguoi con, nguoi con gai ten Margarita giu chuc pho chu tich Hiep hoi Doanh nhan Cong nghiep Nga-Chau A va Hoi đong Doanh nghiep Nga-Philippines.
Con gai cua Luu Doan Ban la Sonya ket hon voi mot nguoi My goc Nga va đinh cu o Hoa Ky.


Tham khao