Phan ho Nhan (danh phap khoa hoc: Sterninae) la mot nhom cac loai chim bien thuoc ho Mong bien (Laridae). Chim nhan co moi quan he gan voi mong bien va chim xuc ca. Chung phan bo tren toan the gioi.


Tong quan ve he thong hoc Theo Sibley va Monroe (1990), cac loai nhan hop thanh mot tong (Sternini) gom 45 loai trong 7 chi (Anous, Procelsterna, Gygis, Phaetusa, Larosterna, Chlidonias, Sterna), voi phan lon cac loai nhan (32 loai) thuoc ve chi Sterna. Cac he thong phan loai khac cong nhan cac loai nhan nhu mot phan ho (Sterninae), nhu trong American Ornithologist's Union, 1998, Higgins va Davies, 1996.
He thong phan loai cac loai nhan noi tren duong nhu chiu anh huong chu yeu tu su sua đoi phan loai ho Laridae cua Moynihan (1959). Moynihan su dung kien thuc ve hinh thai hoc va tap tinh đe phan loai 42 loai nhan trong 3 chi (Anous, Larosterna, Sterna) voi đa phan cac loai thuoc chi Sterna. Tuy nhien, phan tich trinh tu DNA đa ung ho quan điem chia Sterna thanh nhieu chi nho. Trai voi sua đoi kieu "gop thap cam" cua Moynihan, phan loai cua Gochfeld va Burger (1996) phan chia 43 loai nhan thanh 10 chi (Anous, Procelsterna, Gygis, Phaetusa, Gelochelidon, Hydroprogne, Larosterna, Chlidonias, Sterna, Thalasseus) trong ho Sternidae. Cac nhom đuoc cong nhan trong ca hai he phan loai nay chu yeu dua vao cac tieu chi suy đoan nhu be ngoai va tap tinh. Ngoai ra, viec su dung cac phan loai dua tren hinh thai va tap tinh nay đe hieu them ve su tien hoa cac dau vet lich su su song bi han che do bat ky suy luan nao ve tap tinh hay hinh thai tu nhung so đo nay đeu la vong quanh.
Đanh gia bao ham toan dien nhat ve cac moi quan he trong cac loai nhan co su dung cac phuong phap co tinh he thong la nghien cuu kieu hinh cua Schnell (1970a, b) ve ho Laridae, trong đo bao gom 42 loai nhan. Tuy nhien, cac ket qua thu đuoc tu nghien cuu nay kho dien giai sang cac moi quan he phat sinh chung loai.
Bridge va ctv. (2005) đat Anous va Gygis trong ho Sternidae. Nguoc lai, Baker va ctv. (2007) lai thay rang Anous va Gygis la co so đoi voi nhom bao gom cac loai mong bien (Laridae s. s.), nhom nhan con lai va chim xuc ca (Rynchops). Trong phan tich tong hop cua minh, Odeen va ctv (2010)  gop Anous, Gygis, va co le ca Procelsterna la co so trong Laridae s.l., voi mot tam phan (trichotomy) giua chim xuc ca, mong be va cac loai nhan con lai. Ho cung luu y rang su sap xep nay co ho tro yeu. Ho cung đua ra mot cay phat sinh chung loai dua theo ti the co đo ho tro kha hon mot chut, trong đo đat Gygis cung nhom voi cac loai nhan khac; con Anous thi cung nhom voi mong be va chim xuc ca. Gan đay nhat, Jackson va ctv. (2012) xem xet nhieu gen hon, nhung loai bo nhom gom Anous va Procelsterna. Phan tich tong hop sinh ra tu đo đat nhan trang (Gygis) la nhom chi em voi cac loai nhan khac, con chim xuc ca (Rynchops) la nhom co so. Cac ket qua DNA ti the la hoi khac mot chut va đat nhan trang la nhom co so, sau đo toi chim xuc ca, tiep theo la mong be va cac loai nhan con lai.
Đieu nay goi y rang ho Laridae s. l. bao gom 5 nhom chinh: mong be, nhan, chim xuc ca, nhan thuoc chi Anous va co le ca chi Procelsterna, va nhan trang (Gygis). Cho toi nay van chua co su đong thuan ve viec chung khop vao cay phat sinh chung loai nhu the nao, vi the goi y tot nhat hien tai (nam 2012) la xu ly chung trong mot ngu phan gom 5 phan ho la Gyginae (Gygis), Rynchopinae (Rynchops), Anoinae (Anous va Procelsterna), Sterninae va Larinae).
Ten chi Sterna co ve bat nguon tu tieng Anh thuong co "stearn" va nhung nguoi noi ngon ngu vung Friesland cung dung tu nay đe goi chim nhan.


Phan loai Phan loai duoi đay lay theo nghien cuu DNA ti the va Bridge & ctv (2005),:

Cac chi Anous, Procelsterna va Gygis (chim noddy)
Anous stolidus (nhan đau xam)
Anous minutus
Anous tenuirostris
Procelsterna cerulea
Procelsterna albivitta - Nhan xam
Gygis alba (nhan trang)
Chi Onychoprion - nhan "lung nau"
Onychoprion lunatus
Onychoprion anaethetus, danh phap cu: Sterna anaethetus nhan lung nau
Onychoprion fuscatus, danh phap cu: Sterna fuscata (nhan nau)
Onychoprion aleuticus
Chi Sternula - nhan trang nho
Sternula nereis
Sternula balaenarum
Sternula albifrons nhan nho
Sternula saundersi (tung đuoc xem la mot phan loai cua nhan nho)
Sternula antillarum (tung đuoc xem la mot phan loai cua nhan nho)
Sternula superciliaris
Sternula lorata
Chi Phaetusa - nhan mo lon
Phaetusa simplex
Chi Hydroprogne - nhan Caxpia
Hydroprogne caspia, danh phap cu: Sterna caspia (nhan Caxpia)

Chi Gelochelidon - nhan chan đen
Gelochelidon nilotica (nhan chan đen)
Chi Larosterna - nhan inca
Larosterna inca (nhan inca)

Chi Chlidonias
Chlidonias niger
Chlidonias leucopterus (nhan xam)
Chlidonias hybridus. Co noi ghi ten tieng Viet la nhan đen, khac voi "nhan đen phuong Tay" (Chlidonias niger) co o chau Au va Bac My.
Chlidonias albostriatus, danh phap cu: Sterna albostriata
Chi Thalasseus - nhan mao
Thalasseus bengalensis: Nhan mao nho
Thalasseus maximus: ]]Nhan hoang gia]]
Thalasseus bergii, danh phap cu: Sterna bergii (nhan mao, tuc "nhan mao lon")
Thalasseus bernsteini
Thalasseus elegans
Thalasseus sandvicensis

Chi Sterna - nhan trang lon
Sterna forsteri
Sterna trudeaui
Sterna hirundo - nhan
Sterna dougallii (nhan hong)
Sterna striata
Sterna sumatrana (nhan Sumatra)
Sterna hirundinacea
Sterna vittata: Nhan Nam Cuc
Sterna virgata
Sterna paradisaea: Nhan Bac Cuc
Sterna aurantia
Sterna acuticauda (co the thuoc chia Chlidonias) (nhan bung đen)
Sterna repressa (co the thuoc chi Chlidonias)


Phat sinh chung loai Cay phat sinh chung loai cua ho Laridae sensu lato ve duoi đay dua theo cac ket qua nghien cuu đa liet ke tai phan Tong quan ve he thong hoc. Ho Nhan nhu đinh nghia trong phan Phan loai la to hop cua ba nhanh Sterninae + Anoinae + Gyginae.


Mieu ta Nhin chung chim nhan co kich co tu vua đen lon voi đac thu bo long mau xam hoac trang, thuong la voi nhung vet đen tren đau. Chung co chiec mo hoi dai va chan co mang. Co the nhe va thuon hon mong bien; hinh dang khi bay trong thanh lich voi đuoi dai va đoi canh dai, hep. Nhan thuoc chi Sterna co đuoi toe sau; nhan thuoc chi Chlidonias va Larosterna co đuoi toe nong trong khi cac loai chim noddy (thuoc cac chi Anous, Procelsterna va Gygis) co đuoi dang "mui nhon cat ranh". Khoi luong va chieu dai co the chim nhan dao đong tu 42 g - 23 cm cua loai Sternula antillarum đen 630 g - 53 cm cua loai nhan Caxpia. Chung phat ra nhung tieng keu đon am va choi tai.


Tap tinh Nhieu loai nhan sinh san o cac vung on đoi la nhung loai chim di tru đuong dai. "Nhan Bac Cuc" (Sterna paradisaea) di tru tu khu vuc sinh san o vung Bac Cuc-can Bac Cuc đen vung nuoc quanh Nam Cuc va co le la loai đon nhan nhieu anh sang ban ngay hon bat ki loai vat nao khac. Mua he nam 1982, mot con Sterna paradisaea đa đuoc nguoi ta gan vong theo doi tu khi con la chim non (chua bay đuoc) o quan đao Farne, ngoai khoi bo bien Northumberland thuoc mien đong đao Anh. No đa bay đen Melbourne thuoc Uc vao thang 10 nam 1982, trai qua mot hanh trinh tren bien dai hon 22.000 km chi trong vong ba thang sau khi đu long đu canh, tuong đuong 240 km/ngay. Đay la mot trong nhung hanh trinh cua chim dai nhat tung đuoc ghi nhan.


= Kiem an =
Đa so cac loai chim nhan (cac chi Sterna, Anous, Procelsterna va Gygis) san ca bang cach lan xuong, thuong la sau khi đa luon lo tren mat nuoc. Trong khi đo, nhan thuoc chi Chlidonias bat con trung tren be mat cac vung nuoc ngot. Chim nhan bay luon nhe nhang khong thuong xuyen; mot vai loai, đien hinh la nhan nau (Onychoprion fuscatus) co the vut cao khoi mat bien. Ngoai viec tam thi chim nay hiem khi boi mac du chan cua chung co mang.


= Sinh san =
Nhin chung, chim nhan lam to thanh tung san chim lon voi mat đo cao (ngoai tru loai nhan trang). Tuy thuoc vao loai va moi truong song ma to chim co the chi la mot cho đat nao khong đuoc lot tren mat đat hay la mot đam mong manh gom canh cay va thuc vat troi noi. Chim nhan noi chung song lau; mot vai loai co the song 25-30 nam.


Xem them Tap tinh sinh san cua chim bien


Chu thich Tham khao del Hoyo, J.; Elliott, A. & Sargatal, J. (bien tap) (1996): Handbook of Birds of the World, Volume 3: Hoatzin to Auks. Lynx Edicions, Barcelona. ISBN 84-87334-22-9


Lien ket ngoai Cac video ve nhan tren trang web Internet Bird Collection