Nausicaa (; tieng Nhat: ナウシカ Naushika, [naɯꜜɕika]) la nhan vat hu cau cua manga khoa hoc vien tuong dai tap Kaze no Tani no Nausicaa va bo anime đien anh cung ten do Miyazaki Hayao sang tao ra. Co la nhan vat chinh cua cau chuyen lay boi canh tuong lai o mot Trai Đat hau tan the, noi co la cong chua cua tieu vuong quoc Thung lung gio. Xuyen suot cau chuyen, co la nguoi thay mat phu vuong đang trong benh đe đam nhan trach nhiem ganh vac vuong quoc va ke vi ngai vang cua ong. Voi long thuong nguoi va tinh yeu cuoc song, Nausicaa nghien cuu he sinh thai cua the gioi đe hieu ro ban chat cua mot bien khoi đa bi tan pha nang ne ke boi tham thuc vat va đong vat hinh thanh tu su kien tan pha ca the gioi trong bay ngay.
Nausicaa la nguoi co y chi quyet tam va tinh than trach nhiem. Ban tinh than thien, de gan khien bat cu ai gap co cung bay to su nguong mo va kinh trong. Co cung so huu mot loai truc cam cho phep co giao tiep voi nhieu đong vat. Nausicaa con tham gia vao cuoc chien tranh gianh lanh tho giua nhung vung đat lien ke con sot lai. Co bat đau mot cuoc hanh trinh quyet đinh đen su ton vong cua nhan loai khi đam nhan vai tro chi huy mot luc luong nho.
Nhieu chuyen gia va nguoi co niem đam me voi manga đa phan tich ve nhan vat. Nausicaa gianh đuoc giai Grand Prix lan thu 7 cua tap chi Animage, va giai Grand Prix vao thang 6 nam 1987, đung o vi tri thu hai vao thang 5 nam 1991 va tro lai vi tri thu nhat vao thang 12 nam 1992. Vao nam 2014, trang web IGN đa xep co o vi tri thu 9 trong so nhung nhan vat anime tuyet nhat moi thoi đai, noi rang "Co la kieu nhan vat that tha, co suc hut, đuoc moi nguoi yeu quy va kinh trong. Nhung co cung la mot chien binh tai nang, co phan bat đac di".


Phac thao nhan vat Mac du la mot chien binh lanh loi, nhan vat Nausicaa cua Miyazaki cung la nguoi co long nhan ai va yeu chuong hoa binh. Co co mot kha nang thien phu cho phep co giao tiep voi nhung con trung khong lo va đuoc ghi nhan la co the truc cam voi đong vat, con nguoi, cung nhu cac sinh vat khac. La mot co gai thong minh, Nausicaa thuong kham pha ra nhung vung đat o nhiem bua vay the gioi. Co cung hay tien hanh nhung thi nghiem khoa hoc đe xac đinh ban chat va nguon goc that su cua the gioi đoc hai ma co đang song. Co co the tham do the gioi nho kha nang lai tau luon cai tien goi la Mehve đuoc trang bi đong co phan luc.


Phat trien Nausicaa co nguon goc tu chuyen the anime bi huy bo cua Miyazaki Hayao lay cam hung tu tac pham Rolf cua Richard Corben, đay la mot tac pham truyen tranh ke ve cong chua Maryara cua Vung đat Canis cung chu cho Rolf cua co. Miyazaki cung phat hien ra nhung net tuong đong voi truyen co tich Nguoi đep va quai vat. Su tuong đong đa truyen cho ong cam hung đe sang tao ra mot nhan vat co the neu bat chu đe "su tan tuy, đuc hi sinh". Cam thay nang cong chua cua Corben "nhat nheo", Miyazaki tuong tuong ra "mot thieu nu voi ca tinh manh me, nhay ben đe lam noi bat su tuong phan voi nguoi cha khong con nang luc". Nhan vat đuoc Miyaki đat ten rut gon la "Yara" (ヤラ, yara), la mot nang cong chua "chiu đung mot so phan nghiet nga" khi phu vuong lam benh thoai vi, trao cho co toan bo trong trach ganh vac vuong quoc va buoc co phai tu bo nhung uoc muon ca nhan. Ban đau, nhan vat Yara so huu mot chu cho "luon đong hanh cung co tu khi con nho va đac biet quan tam đen co chu cua minh". Chu cho cung nay đuoc tim thay trong nhieu ban phac thao thiet ke cua nhan vat Yara nhung bi luoc bo khi cau chuyen tien trien. Thung lung Canis cuoi cung đoi ten thanh Thung lung gio va chu cho cung đuoc thay the bang mot chu soc cao hu cau. Miyazaki đinh cho nhan vat Yara mac quan ngan va giay da đanh, đe lo đoi chan tran "đe co co the the hien hieu qua nhung hanh đong manh me va ca tinh nang đong", nhung ong tu bo y đinh vi cam thay that vo ly neu đe mot co gai ho chan trong mot moi truong khac nghiet khi ma boi canh cua cot truyen trong suot qua trinh phat trien dan thay đoi so voi y tuong ban đau.
Yara thay đoi thanh Nausicaa khi Miyazaki bat đau phat trien cac nhan vat do ong tu nghi ra, sau khi ke hoach chuyen the dua tren truyen tranh cua Corben that bai. Nhan vat trai qua mot vai giai đoan trung gian ma tai đo ten van đuoc giu lai. Miyazaki rat thich cai ten "Nausicaa" va ong su dung no đe đoi ten nhan vat chinh.
Cai ten nay bat nguon tu cong chua Nausicaa xu Phaeacia cua su thi Odyssey, nguoi giup đo nhan vat chinh Odysseus. Nausicaa cua su thi Odyssey đuoc "biet đen voi tinh yeu thien nhien va am nhac, tri tuong tuong bay bong va khong mang đen cua cai vat chat". Đo cung la nhung gi ma Dani Cavallaro thay o nhan vat Nausicaa cua Miyazaki. Miyazaki viet rang ong cung lien tuong sau sac đen mieu ta nhan vat cua Bernard Evslin trong tac pham Gods, Demigods and Demons do Kobayashi Minoru chuyen ngu sang tieng Nhat. Miyazaki bay to su that vong ve viec khong tim thay su long lay huy hoang o nhan vat ma ong tim thay trong sach cua Evlin khi ong đoc bai tho goc cua Homer.

Mot nguon cam hung khac bat nguon tu nhan vat chinh cua mot cau chuyen ke Nhat Ban thoi ky Heian Mushi-mezuru Himegimi, mot trong nhung truyen ngan thuoc tuyen tap Tsutsumi Chunagon Monogatari. Cau chuyen ke ve mot nang cong chua luon bi cac ban đong trang lua coi la lap di vi mac du đa toi tuoi cap ke, co van danh thoi gian o the gioi ben ngoai đe nghien cuu ve con trung hon la go ep ban than vao nhung phep tac va ky vong cua xa hoi trong thoi đai đo. Cong chua đat cau hoi tai sao nhung nguoi khac chi nhin thay ve đep cua buom buom ma khong nhan ra ve đep va su huu ich cua sau buom – tien than cua buom. Miyazaki luu y rang phu nu o thoi ky Heian se khong đuoc nhin nhan nhu thoi đai cua chung ta. Ong tu hoi ve so phan sau cung cua nang cong chua đa khong đuoc giai thich trong nhung đoan con sot lai cua cac van ban chua hoan chinh. Miyazaki noi rang Nausicaa cua Evlin lam ong lien tuong đen nang cong chua nay, quyet đinh hai nhan vat "se hop nhat thanh mot va tao thanh cau chuyen".
Miyazaki cung noi rang Nausicaa la "kieu nguoi chiu anh huong boi thuyet vat linh". Ong cam thay tam quan trong khi quyet đinh Nausicaa la nhan vat nu vi đieu đo cho phep ong tao ra nhung nhan vat phan dien co phan phuc tap hon. Ong noi rang "Neu chung ta lam mot cau chuyen phieu luu voi nhan vat la nam, chung ta se khong co lua chon nao khac ngoai viec bat chuoc Indiana Jones, voi mot nhan vat phan dien kieu quoc xa hoac nhan vat nao đo la ke xau trong mat moi nguoi." Miyazaki noi Nausicaa "khong phai la kieu nhan vat chinh đanh bai đoi thu ma la kieu nhan vat chinh co the thau hieu, tiep thu. Co la mot con nguoi song o mot chieu khong gian khac. Mot kieu nguoi nhu the nen la phu nu chu khong phai la đan ong." Khi đuoc hoi ve "tam nhin va tri thong minh hon nguoi" cua Nausicaa, "ky nang chien đau xuat sac", cung nhu kha nang lanh đao, bao gom ca "vai tro cua mot vi cuu tinh," Miyazaki noi rang ong muon tao ra mot nu anh hung khong phai la nguoi "hoan toan binh thuong"  "giong nhu ban va nhung nguoi xung quanh ban."
Moi lien he cua Nausicaa voi gio đuoc truyen cam hung tu nhung ban dich cua nhung quyen sach đia ly chau Au thoi Trung co, thoi ma kha nang đieu khien đuoc gio bi xem la "thuat phu thuy" va khien nhieu nguoi so hai va kinh ne. Coi xay theo mo ta cua nhung cuon sach la su dung đe "loc san va xay lua," khien cho Miyazaki cam thay an tuong. Lay cam hung tu bo truyen Earthsea cua Ursula K. Le Guin, Miyazaki tao ra khai niem kaze tsukai (風使い) đe thay the cho "Master Windkey" cua Guin, mot khai niem dich sang tieng Nhat la 風の司 (kaze no shi, 風の司 nguoi đieu khien gio).
Miyazaki du đinh lam cho Yara tro nen mem mai, nu tinh hon nhung nhan vat nu khac, mot net đac trung cua phac thao nhan vat đuoc tao ra giua nam 1980 va 1982. Tuy nhien, ong nhan ra la ong khong the ve Nausicaa khoa than ma khong cam thay co loi, nen ong thay đoi y tuong cau chuyen theo huong "thieng lieng" hon. Khi Miyazaki ve Nausicaa voi nhung tu the "goi cam", giong nhu bia cua tap chi Animage thang 3 nam 1993 the hien nhan vat Nausicaa cuoi khi mac mot chiec ao ba lo rach, ong tung nghi rang "Nausicaa se khong bao gio lam nhu vay đau," nhung cuoi cung ong cung ve nhu vay. Ong noi rang "The đay, neu toi khong ve co ay xinh đep thi se co mot vai van đe. Toi đa nghi la toi nen binh tinh lai va ve co ay mot cach kien tri, nhung moi khi toi ve co ay, khuon mat co lai thay đoi ngay ca khi toi rat co gang." Ong cam thay trong hon 14 nam hoat đong cua manga, thay vi cam thay Nausicaa thay đoi nhu mot nhan vat thi ong tro nen thau hieu co ay hon. Khi Miyazaki bi thuc ep phai ve Nausicaa cuoi cho bia ap phich nhan vat, ong cam thay kho khan vi "no khong hop voi tinh cach cua nu chinh chut nao." Ong khong thich "the hien mot Nausicaa qua rang ro hoac co dang dap cua mot nu anh hung đien hinh," va thay vao đo tuong tuong khi co ay o mot minh, co se boc lo "ve cuc ki [...] nghiem tuc va đam chieu (nhung khong cau co, gat gong). Ong cho rang ban tinh "u am va de dat" se đuoc kiem che phan nao boi su nu tinh. Miyazaki tin rang nhung nhan vat "cam thay co gi đo khong đuoc tron ven [...] la nhung nhan vat co long vi tha nhat."
Ki tu kana ma Miyazaki su dung đe viet ten Nausicaa, ナウシカ (nauʃika), tuan theo phien am ma Kobayashi su dung cho ban dich tac pham cua Evlin. Miyazaki thich phien am đo hon la nhung phien am khac cua ten goi Nausicaa, ノシカ (noʃika) va ノシカ (noʒika). Trong tieng Anh, ten Hi Lap thuong đuoc phat am thanh  nhung trong soundtrack cua bo phim lai phat am thanh .
Helen McCarthy coi Shuna cua Shuna no Tabi la nguyen mau cua Nausicaa, va Dani Cavallaro cam thay Lara cua Conan – Cau be tuong lai va Clarisse cua Rupan Sansei: Kariosutoro no Shiro cung la nguyen mau cua Nausicaa.


Khai quat cot truyen Sau khi tim thay vo cua mot Ohmu trong luc thu thap bao tu o canh rung đoc hai, Nausicaa đa giai cuu Su phu Yupa khoi mot Ohmu ma co xoa diu. Ngai Yupa đa tang Nausicaa mot con soc cao ma co đat ten cho no la Teto. Khi tro lai Thung lung gio, Obaba ke ve huyen thoai Ao Choang Xanh, nguoi se buoc đi tren mot canh đong vang va mang lai su song cho Trai Đat. O đem tiep theo, mot chiec tau bay tu Tolmekia đa bi con trung tan cong va đam sam xuong Thung lung gio va Nausicaa kip nghe nhung loi tran troi cua Lastel, cong chua cua thanh bang Pejite muon pha huy kien hang cua tau. Khi nguoi dan cua Thung lung gio co pha huy nhung bao tu phat tan len khong trung tu canh rung đoc hai, ho chu y đen mot con con trung khong lo bi thuong đuoc Nausicaa tran an đa rut lui ve rung.
Kien hang cua tau bay tu Tolmekia, la mot chien than đang chim trong giac ngu, đuoc nguoi dan cua Thung lung gio thu hoi lai va ho ngay lap tuc chung kien su xuat hien cua nhieu tau bay Tolmekia va xe tang.  Phu vuong Jihl cua Nausicaa bi quan Tolmekia giet chet. Đoi tau Tolmekia do cong chua Kushana lanh đao đa du đinh thu hoi va thuc tinh chien than nham su dung voi muc đich thieu trui khu rung đoc hai. Obaba phan đoi y đinh nay, noi rang bat cu ai co pha huy canh rung se bi Ohmu trung phat va canh rung se moc tran ra ca thi tran va lan ra ca co the con nguoi. Tuy nhien, đe ngan chan mot cuoc tham sat, Nausicaa chap nhan tro thanh con tin cua Kushana va thap tung Kushana đe tai gia nhap luc luong quan chu luc Tolmekia tai thanh bang Pejite, noi đa bi quan đoi Tolmekia chiem đong.
Trong suot hanh trinh, ho đa bi hoang huynh Asbel cua cong chua Lastel tan cong. Anh gan nhu huy diet toan bo ham đoi va duong nhu đa bi giet. Mito, Nausicaa va Kushana đa su dung may bay chien đau đe chay tron va đap xuong mot canh rung. Nausicaa giao tiep voi Ohmu va phat hien ra Asbel van con song va co su dung tau luon đe giai cuu. Ho bi sa vao mot bai cat cua khu rung va phat hien ra mot the gioi khong bi nhiem đoc phia duoi khu rung. Nausicaa nhan ra rang cay coi cua khu rung đa lam sach đat đai va cung cap nuoc sach va khong khi.


Dien vien long tieng Shinamoto Sumi la dien vien long tieng cho nhan vat Nausicaa. Ba đam nhan vai dien sau khi khien Miyazaki Hayao an tuong voi vai long tieng cho nhan vat Clarisse cua Rupan Sansei: Kariosutoro no Shiro. Patrick Drazen khen ngoi dien xuat cua Shinamoto trong canh Nausicaa ngan mot con con trung lan xuong ho chua axit bang cach dung tay can no lai. Co bi bong boi axit va het len. Drazen mo ta tieng het la mot thanh am khien "nguoi nghe cam đong va nang tam cho long tieng phim hoat hinh". Trong phien ban long tieng Anh cua Walt Disney Pictures, Alison Lohman la nguoi long tieng cho nhan vat Nausicaa.


Đon nhan Trong mot chuong đe cap đen "su manh me cua phu nu va ky ao khong gian", Nausicaa đuoc mo ta la mot "nhan vat nu chinh manh me rut ra tu khuon mau shoujo truyen thong". Đieu nay đa đuoc nha soan kich Ogita cua nha hat Takarazuka Kagekidan ke lai khi ong so sanh tac pham cua minh voi tac pham cua Miyazaki. Voi Ogita, đieu quan trong nhat la cac nu anh hung cua Miyazaki phai thuan khiet va trong trang đe nhan manh chu đe su thanh sach, suc manh, va tinh than tu chu. Nausicaa cung đuoc nhan xet la co "tinh than dung cam va lanh manh", "mot vi du đien hinh ve mau phu nu "quyen luc"". Stig Høgset nhan thay rang chan dung cua Nausicaa la qua hoan hao đen muc khong that. Susan J. Napier lap luan rang Nausicaa la nu anh hung su thi voi uy quyen, nang luc, va đong vai tro nhu mot đang cuu the. Dau vay, nhung mat nay khong khien cho co tro nen phi thuc te ma thay vao đo la chan thuc voi mot nhan vat thuoc the loai su thi. Tai thoi điem bat đau cua bo phim, Nausicaa đuoc gioi thieu la co su "hoa hop giua su khon ngoan va hon nhien co tich", tuy nhien su hon nhien ay khong phai bat nguon tu su ngay tho ma la say me khoa hoc. Vao đau cau chuyen, co giet chet nhung chien binh đa giet hai cha co. Đieu nay khien cho Susan "cam thay soc that su". Yoshida Kaori chi ra nhung bang chung chung minh Nausicaa "nam tinh hon la nu tinh". Khi co bao thu cho cai chet cua cha, khung canh mang mot thong điep nuoc đoi. No vua goi "su chuyen minh manh me", vua khoi goi "bai hoc ve đao đuc" khien cho Nausicaa so hai suc manh cua chinh ban than minh. Nausicaa sau nay "cam thay hoi han vi su tra thu" va quyet đinh tro thanh nha ngoai giao đe ngan ngua nhung cuoc chien co the xay ra giua cac thanh bang. Du la mot chien binh nhung co van co nhung hanh đong đang yeu nhu thuan hoa Teto va goi moi thu la xinh đep, khac voi nhan vat San cua Cong chua Momonoke. Shimegi Hinaga cam thay thuan hoa Teto la y niem lo mo đau tien ve "nang luc giao tiep sieu nhien" cua Nausicaa. Thomas Zoth coi Nausicaa la "nu anh hung kieu mau cua Miyazaki" va cam thay đau đo bong hinh cua co o nhan vat Ashitaka, San va Quy co Eboshi cua Cong chua Momonoke.
Co nhieu luong y kien khac nhau ve viec lieu Nausicaa co tinh duc hay khong - Napier luu y rang moi quan he giua Nausicaa va Asbel "co kha nang la nam nu", nhung Yoshida Kaori noi rang ngoai hinh cua Nausicaa "khong đuoc thiet ke đe thu hut" anh nhin cua đan ong. Chat luong cua nhung đoan bang fansub đau tien dan đen mot tin đon rang Nausicaa khong mac quan. Yoshida trinh bay gia thuyet cua Murase Hiromi rang Nausicaa đai dien cho hinh tuong nguoi me thoi ky hau Oedipus. Susan J. Napier va Patrick Drazen luu y su tuong đong ve đac điem giua nhan vat Kushana va Nausicaa: Napier mo ta Kushana la "bong toi" cua Nausicaa, nhan thay rang Kushana khong boc lo bat cu đuc tinh "diu dang, nu tinh" nao cua Nausicaa, nhung ho đeu la nhung chien luoc gia đai tai. Drazen dien ta su đoi lap nay la "su xung khac nu tinh". Miyazaki mo ta hai nhan vat la "hai mat cua đong tien", nhung Kushana co "nhung noi đau vua hien huu, vua sau tham".
Nausicaa hien dien nhu mot đang cuu the va cung hanh đong voi tu tuong lam the nao đe tuong tac voi the gioi tu nhien. Suc manh cua co chinh la bang chung cho "le phai" va "phuong thuc tu duy". Khong nhu nhung nhan vat khac muon tranh xa hoac phot lo khu rung, Nausicaa lai co niem đam me nghien cuu va tran trong ve đep cua khu rung. Lucy Wright tin rang the gioi quan cua Nausicaa phan anh the gioi quan cua Than đao, nhu Norinaga Motoori bay to: "troi đat va van vat o đo khong loai tru bat cu ngoai le ky la va huyen dieu nao khi đuoc xem xet ky luong." Wright tin rang Nausicaa đong vai tro nhu mot "vi than cuu chua", khi co tran tro ve khoang cach giua su thanh sach va tha hoa, cung nhu chuoc toi cho loi lam cua nguoi khac. Trong manga, khi Nausicaa gap mot lao hoa thuong noi voi co rang "cai chet la đieu khong the tranh khoi", co đap lai rang "Than gio day cho chung toi rang su song la quan trong nhat! Va toi yeu su song! Anh sang, bau troi, con nguoi, con trung, toi yeu chung hon tat thay moi thu!!" Sau nay, co đoi đap voi Ve binh mo Shuwa, nguoi noi voi co rang co ich ki khi tu choi chuong trinh thanh tay cua Trai Đat cu va chap nhan hi sinh toan bo su song cua the gioi co xua: "Chung toi co the biet đuoc ve đep va su tan nhan cua the gioi nay ma khong can đen mot nam mo khong lo cung đam nguoi hau cua no. Vi vi than cua chung toi song trong nhung phien la va con trung nho nhat." Raphael Colson va Gael Regner thay o dien van mot "the gioi quan mang đam tinh than Than đao". Khi than binh đuoc kich hoat, no chon Nausicaa la "me" va hoi co muon tieu diet ai. Marc Hairston coi đo la chu đe lap đi lap lai trong manga: Nausicaa đuoc trao suc manh va phai đua ra nhung quyet đinh đay kho khan. Vao nam 2000, Nausicaa đung thu 11 trong cuoc bau chon cua Animax ve nhan vat anime va manga đuoc yeu thich. Con gai đau cua Jean Giraud đuoc đat ten theo nhan vat. Nhan vat Nakiami cua Bonen no Zamudo đuoc luu y la co nhieu điem tuong đong voi Nausicaa.
Frederik L. Schodt tin rang tinh cach cua Nausicaa trong phim "ngot ngao hon mot chut, gan nhu ngoc nghech" va chi ra rang "tong giong cao" va goc quay thap cho thay phan duoi vay cua co la nham đe "nhan manh vao 'su de thuong cua thieu nu chua day thi' voi muc đich hoat hinh thuong mai." Marc Hairston xem video ca nhac 1995 "On Your Mark" nhu la "su phong thich mang tinh bieu tuong" cua Miyazaki ve Nausicaa.
Raphael Colson va Gael Regner cam thay Nausicaa "truong thanh hon so voi tuoi" vi trach nhiem cua ban than, nhung cung vi co cu xu chin chan, tinh te, an can va kien đinh. Ho coi co la "cong chua cua che đo phong kien đuoc ​​ly tuong hoa... đuoc than dan yeu men va kinh trong,... đuoc ke thu kinh so va nguong mo." Nhan vat Rey cua bo phim 2015 Star Wars:Than luc thuc tinh đuoc so sanh voi Nausicaa khi ca hai đeu co nhieu điem tuong đong trong tinh cach va đeu đoi mu trum đau đac trung.


Ghi chu Tham khao Xem them Dufayet, Nathalie (2006) "Nausicaa de la Vallee du Vent: la grande saga mythopoetique de Hayao Miyazaki" in Montandon, Alain (e.d.) Mythe et bande dessinee Clermont-Ferrand, France: Presses de Universite Blaise-Pascal tr. 39–53 ISBN 2-84516-332-0 (bang tieng Phap)
Hairston, Marc (2010) "Miyazaki's Nausicaa of the Valley of the Wind: Manga into Anime and Its Reception" in Johnson-Woods, Toni (e.d.) Manga: An Anthology of Global and Cultural Perspectives Continuum International Publishing Group ISBN 978-0-8264-2938-4
Miyazaki, Hayao [1996] (2007) The Art of Nausicaa of the Valley of the Wind: Watercolor Impressions Viz Media  ISBN 1-4215-1499-0
Napier, Susan J. (2005) Anime: From Akira to Howl's Moving Castle Palgrave Macmillan ISBN 1-4039-7052-1
Vincent, Marie; Lucas Nicole (2009) "Nausicaa de la vallee du vent, une ecologie du monstrueux" in Travelling sur le cinema d'animation a l'ecole Editions Le Manuscrit tr. 208–213 ISBN 2-304-03046-7 (bang tieng Phap)