Vuong Lang (chu Han: 王朗, binh am: Wang Lang; ?-228) tu la Canh Hung la tuong cuoi thoi Đong Han, cong than khai quoc nha Tao Nguy thoi Tam Quoc trong lich su Trung Quoc. Chau gai cua ong lay Tu Ma Chieu cho nen ong cung la ong co cua Tan Vu Đe.


Tieu su = Thai thu Coi Ke =
Vuong Lang nguoi huyen Viem quan Đong Hai. Thoi tre, Vuong Lang đuoc cu lam Hieu liem, giu cac chuc Lang trung, huyen truong. Sau đo ong toi phuc vu Thu su Tu chau la Đao Khiem, giu chuc Tri trung.
Nam 192, quyen than Đong Trac bi Vuong Doan va La Bo giet chet. Khong lau sau bo tuong cua Đong Trac la Ly Thoi va Quach Di đanh chiem Truong An gianh quyen khong che Han Hien Đe. Vuong Lang va Trieu Duc khuyen Đao Khiem hay giao hao voi trieu đinh trung uong. Đao Khiem sai Trieu Duc đi. Ly Thoi ben nhan danh Han Hien Đe phong chuc cho ca ba nguoi, trong đo Đao Khiem lam An Đong tuong quan, Trieu Duc lam Thai thu Quang Lang, Vuong Lang lam Thai thu Coi Ke thuoc Duong chau duoi quyen thu su Luu Do (cung do trieu đinh Truong An bo nhiem).
Vuong Lang đi Coi Ke nhan chuc va tran tri tai đo. Khong lau sau no ra chien tranh quan phiet giua Vien Thuat va Luu Do o Duong Chau. Bo tuong cua Vien Thuat la Ton Sach ly khai Vien Thuat, lan luot chiem cac quan thuoc Duong chau. Nam 197, Ton Sach đanh chiem Giang Đong. Luu Do thua tran roi lam benh mat tai quan Du Chuong. Vuong Lang gui thu cho Ton Sach, nai ni Ton Sach hay chieu co gia quyen Luu Do đung lam hai. Ton Sach bang long, con cai Luu Do đuoc yen on, nhung Vuong Lang khong chiu hang Ton Sach. Cong tao Ngu Phien duoi quyen Vuong Lang cung khuyen ong nen hang nhung ong khong nghe theo ma mang quan ra Co Lang đoi đich.
Ton Sach theo ke cua chu la Ton Tinh, dung ke duong đong kich tay, bat ngo đanh vao Tra Đoc noi Vuong Lang khong phong bi. Nghe tin Tra Đoc bi đanh up, ong voi sai bo tuong Chu Han ra cuu, nhung Han khong đich noi, bi Ton Sach giet chet.
Vuong Lang bai tran, dan Ngu Phien len thuyen tron toi Đong Tri.
Ton Sach mang quan đuoi theo. Vuong Lang quay lai đanh, lai bi that bai o Đong Tri, ben cung Ngu Phien đau hang Ton Sach. Ton Sach khong sat hai ong, chi trach mang roi tha cho ong đuoc tu do nhu thuong dan o Khuc A. Ngu Phien theo phuc vu Ton Sach va sau nay tro thanh cong than khai quoc cua Đong Ngo.


= Theo giup ho Tao =
Đuoc mot thoi gian o Khuc A, Vuong Lang cung đuoc Tao Thao trieu ve Hua Xuong nhu Hoa Ham (mot nguoi cung tung la quan thu o Duong chau). Vuong Lang phuc vu cho ho Tao trong thoi gian kha dai, tung giu chuc Tham tu khong quan su, nhung khong giup ho Tao đanh ho Ton. Viec lam cua Vuong Lang khi theo ho Ton va ho Tao đuoc cac su gia so sanh ve nhan cach cao hon so voi Hoa Ham.
Vuong Lang đuoc Tao Thao cu lam Gian nghi đai phu. Khi Tao Thao moi đuoc phong Nguy cong, bat đau lap ra nuoc Nguy (213), Vuong Lang lan luot giu cac chuc vu Thai thu Nguy Quan, Thieu phu (quan ly viec thu thue), Đai ly. Trong thoi gian giu chuc Đai ly, ong chuyen trach van đe xu ly viec tu phap. Ong co tac phong "lam viec cot phai tha thu, toi con nghi ngo thi ket an nhe". Ong đa danh thoi gian viet may bo sach nhu Dich truyen, Xuan thu Ta thi truyen, Hieu kinh truyen, Chu quan truyen.
Nam 220, Tao Thao mat, con la Tao Phi cuop ngoi nha Han, tuc la Nguy Van Đe. Vuong Lang phuc vu nha Nguy. Tao Phi sai Vuong Lang cung cac danh si Hoa Ham, Tran Quan, Hua Chi viet thu cho Gia Cat Luong, khuyen Gia Cat nen hieu ro thoi the, van nha Han đa suy, nen bo Han sang Nguy. Gia Cat Luong nhan thu, cong khai tra loi, khang đinh lap truong khong thay đoi, khong dao đong; nguoc lai con to y tiec cho lao than Vuong Lang đa a dua theo nhung nguoi ung ho ho Tao.
Nguy Van Đe dung Vuong Lang vao chuc Tu khong. Nam 226, Nguy Van Đe mat, Nguy Minh Đe Tao Due len ngoi. Vuong Lang đuoc thay Hoa Ham lam Tu đo, Tuong quoc nha Tao Nguy.
Nam 228 đoi Nguy Minh Đe, Vuong Lang qua đoi, khong ro bao nhieu tuoi. Ong đuoc truy tang la Thanh hau (成侯). Vuong Lang hoat đong tu thoi Han Hien Đe đen Nguy Minh Đe tong cong gan 40 nam. Con ong la Vuong Tuc ke nghiep lam quan cho nha Tao Nguy. Con gai cua Vuong Tuc la Vuong Nguyen Co lay Tu Ma Chieu sinh ra Tu Ma Viem.


Trong van chuong hu cau Vuong Lang la nhan vat phu trong tieu thuyet Tam Quoc dien nghia cua La Quan Trung. Ong chi xuat hien tai hoi 15 va hoi 93. Tai hoi 15 ong xuat hien la bai tuong duoi tay Ton Sach, tung đon đau voi Thai Su Tu mot thoi gian dai, bi thua bo chay va khong ro đi đau. La Quan Trung khong noi toi viec ong bi Ton Sach bat va khong đe cap toi qua trinh ong đen voi ho Tao.
Toi hoi 93 thoi Nguy Minh Đe Tao Due, khi nhan vat Gia Cat Luong mang quan đanh Nguy, nhan vat Vuong Lang lai xuat hien voi vai tro quan su cho Đo đoc Tao Chan va Pho đo đoc Quach Hoai. Vuong Lang tu tin minh co the du hang Gia Cat Luong nen ra truoc tran thuyet phuc Gia Cat bo Han ve Nguy. Nhung nhan vat Khong Minh khong nhung khong bi khuat phuc ma đa mang lai Vuong Lang la gian than nha Han, bo ho Luu theo ho Tao la nghich tac. Vuong Lang uat qua tu tren ngua nga lan xuong đat chet luon. Khi bi nhan vat Gia Cat Luong "mang chet", nhan vat Vuong Lang 76 tuoi.
Su thuc, viec đoi đap giua Vuong Lang va Gia Cat Luong xay ra thoi Nguy Van Đe Tao Phi (220-226) va thuc hien bang thu tu. Hai nguoi khong gap nhau ngoai chien truong. Su viec dung lai o đo va Vuong Lang khong chet vi buc thu tra loi cua Gia Cat Luong. Đen nam 228 Vuong Lang moi mat.


Xem them Tao Thao
Tao Phi
Ton Sach
Gia Cat Luong
Hoa Ham
Luu Do


Tham khao Le Đong Phuong (2007), Ke chuyen Tam Quoc, Nha xuat ban Đa Nang
Tran Van Đuc (2008), Khong Minh Gia Cat Luong đai truyen, Nha xuat ban Van hoc
Trinh Phuc Đien, Kha Vinh Quyet, Duong Hieu Xuan (2006), Tuong soai co đai Trung Hoa, tap 1, Nha xuat ban Thanh nien.
Chu Thieu Hau (2003), Tong tap luoc truyen cac Te tuong trong lich su Trung Quoc, tap 1, Nha xuat ban Van hoa thong tin


Chu thich