Van Edgar Chandler (5 thang 3 nam 1925 – 11 thang 3 nam 1998) la mot si quan quan đoi va phi cong nguoi My, ong đa ban pha huy 5 may bay quan đich trong tran khong chien trong The chien II, tro thanh phi cong tre nhat trong Quan đoi Hoa Ky. Ong thuc hien cac nhiem vu trong Chien tranh Trieu Tien va Chien tranh Viet Nam, truoc khi giai ngu khoi Khong quan Hoa Ky vao nam 1974 voi quan ham đai ta.


Đau đoi Chandler sinh ngay 5 thang 3 nam 1925 tai Kemp, Texas.


Binh nghiep Thang 2 nam 1943, ong tuyen quan vao Khong luc Luc quan Hoa Ky nhung luc đau bi tu choi vi con tre tuoi. Thang 3 nam 1943, ong đuoc phep nhap ngu va bat đau nhiem vu. Vao thang 1 nam 1944, ong nhan phu hieu phi cong va bang sac phong ham thieu uy.


= The chien II =

Vao thang 6 nam 1944, Chandler đuoc phan cong vao Phi đoan Chien đau so 336 (336th Fighter Squadron) thuoc Lien đoan Chien đau so 4 (4th Fighter Group) tai Mat tran Tac chien Chau Au. Tu can cu tai Khong quan Hoang gia Debden, ong thuc hien cac nhiem vu tren chiec North American P-51 Mustang. Trong khi thuc hien nhiem vu mot tuan sau khi đen Anh, chiec P-51 cua Chandler gap truc trac va ong phai bo thoat qua Đuc. Sau khi thoat ra, ong đuoc mot gia đinh nguoi Bi cham soc cho đen khi đuoc Luc quan Anh giai cuu.
Sau khi tro ve đon vi, ong lap chien cong tren khong đau tien vao ngay 12 thang 9, khi ban ha mot chiec Focke-Wulf Fw 190 tren Wiesbaden, Đuc. Ong lap chien cong thu hai vao ngay 6 thang 11. Vao Le Giang sinh nam 1944, ong ban ha mot chiec Fw 190 va Messerschmitt Bf 109 tren Koblenz. Ong đat huy hieu phi cong ach vao đau nam moi 1945, khi ban ha mot chiec Bf 109 tren Uelzen o tuoi 19, khien ong tro thanh phi cong tre nhat trong Quan đoi Hoa Ky đat đuoc huy hieu nay. Ngay 29 thang 1 nam 1945, ong đuoc bo nhiem lam Tro ly Si quan Tac chien va Phao binh cua Phi đoan Chien đau 336.
Trong The chien II, Chandler đuoc cong nhan la đa ban pha huy 5 may bay quan đich trong tran khong chien cong voi 4 chiec bi pha huy tren mat đat khi ban pha cac san bay cua quan đich. Khi phuc vu trong 4th FG, ong đieu khien chiec P-51 mang ten "Wheezy".


= Chien tranh Lanh =

Sau khi The chien II ket thuc, Chandler đuoc phan cong vao Phi đoan Chien đau so 76 (76th Fighter Squadron) o Guam, đen thang 12 nam 1948, ong đuoc phan cong đen Phi đoan Chien đau so 61 (61st Fighter Squadron).
Vao thang 9 nam 1951, ong đuoc thang quan ham thieu ta đen thang 12 cung nam, ong đuoc phan cong vao Phi đoan Chien đau so 25 (25th Fighter Squadron) thuoc Khong đoan Chien đau so 51 (51st Fighter Wing) tai Can cu Khong quan Suwon o Han Quoc trong Chien tranh Trieu Tien. Trong cuoc chien tranh, ong đuoc cong nhan khi đa ban ha ba chiec Mikoyan-Gurevich MiG-15 khi đieu khien chiec F-86 Sabre, nang tong so chien cong cua ong len tam.
Sau khi tro ve tu Han Quoc, Chandler phuc vu trong Bo Tu lenh Phong khong tai Can cu Khong quan Ent o Colorado va si quan giam sat Lockheed F-104 Starfighter tai Can cu Khong quan Edwards o California, tu nam 1952 đen nam 1956. Vao thang 3 nam 1958, ong theo hoc tai Đai hoc Tham muu Khong quan Hoang gia o Luan Đon, cung nam, ong tro thanh tu lenh Phi đoan Chien đau so 22 (22nd Fighter Squadron) tai Can cu Khong quan Bitburg o Tay Đuc. Nam 1961, ong đuoc chi đinh đen so chi huy Bo Tu lenh Khong quan Chien luoc tai Can cu Khong quan Offutt o Nebraska va vao thang 8 nam 1967, ong đuoc chi đinh đen so chi huy Khong quan Hoa Ky tai Lau Nam Goc.
Sau khi theo hoc tai Khoa Khong chien tu thang 8 nam 1968 đen thang 8 nam 1969, Chandler đuoc bo nhiem lam Pho Tu lenh Tac chien cua Khong đoan Chien đau so 31 (31st Fighter Wing) tai Can cu Khong quan Tuy Hoa thoi Viet Nam Cong hoa trong Chien tranh Viet Nam. Ong thuc hien cac nhiem vu tren chiec North American F-100 Super Sabre trong chien tranh cho đen thang 8 nam 1970.
Nhiem vu cuoi cua ong la tai San bay Quoc te Duluth o Minnesota, ong giu chuc vu Pho phu trach Tac chien cua Bo Chi huy Phong khong Bac My, tu thang 6 nam 1972 cho đen khi giai ngu khoi Khong quan Hoa Ky vao thang 8 nam 1974.


Gia đinh Chandler ket hon voi Mary Elizabeth, nhu danh Weber. Ho co mot con gai va ba nguoi chau.
Sau khi giai ngu khoi Khong quan Hoa Ky, Chandler cung gia đinh chuyen đen Greeley, Colorado. Ong tot nghiep voi bang kinh doanh tu Đai hoc Bac Colorado. Chandler mac benh ung thu va qua đoi vao ngay 11 thang 3 nam 1998, o tuoi 73. Theo nguyen vong cua Chandler, thi hai ong đuoc hoa tang va tro cot  rai tren Pawnee Buttes.


Thanh tich Huy chuong Huy chuong gom:

Congressional Gold Medal (2015)


Tham khao = Ghi chu =


= Chu thich =