Đen long đo treo cao (chu Han gian the: 大红灯笼高高挂; chu Han phon the: 大紅燈籠高高掛; binh am: Da Hong Denglong Gaogao Gua; Han-Viet: Đai hong đang lung cao cao quai) la mot bo phim cua Trung Quoc phat hanh nam 1991.
Lay boi canh la nhung nam 1920, noi dung chinh cua phim xoay quanh co gai Tung Lien, mot co sinh vien 19 tuoi phai bo hoc đe lam vo le cho mot gia đinh giau co.
Bo phim đuoc cac nha phe binh đanh gia cao ve nghe thuat quay phim cung nhu noi dung, va đuoc đe cu Giai Oscar cho phim ngoai ngu hay nhat nam 1992. Mac du đuoc quay tai Trung Quoc, bo phim đuoc cac nha cam quyen tai đai luc xep vao the loai "phim Hong Kong" va ngoai ra cung đuoc chinh quyen Đai Loan tai tro đang ke. Tai Trung Quoc đai luc, mac du đuoc đanh gia cao, nhung bo phim co mot thoi tung bi cam chieu.


Noi dung Bo phim lay boi canh vao mua ha nam 1920 tai Trung Quoc. Tung Lien la mot co gai 19 tuoi va la sinh vien đai hoc. Nhung tro treu thay, cha co bi pha san va tu tu, gia đinh khong đu đieu kien cho co đi hoc tiep. Duoi su thuc giuc cua nguoi me ke, co bo hoc va lam vo tu (hay "Tu phu nhan") cho Tran Ta Thien, mot ong gia ho Tran giau co. Khi moi đen nha ho Tran, Tung Lien đuoc nhan su đoi đai rat tu te, ke hau nguoi ha xung quanh, đuoc mat-xa chan moi toi va đuoc treo đen long đo truoc nha.
Sau mot thoi gian, Tung Lien biet đuoc rang khong phai luc nao co cung đuoc đoi đai tu te nhu vay. Moi ngay, ong chu Tran se tu y quyet đinh xem trong so bon nguoi vo, ai se la nguoi ma minh muon ngu đem hom ay. He ai đuoc ong ung y se đuoc treo đen long đo, đuoc mat-xa chan, đuoc tuy y chon mon an va đuoc nhung nguoi hau ke ha cung phung. Do đo, ca ba nguoi vo le đeu tranh gianh voi nhau đe đuoc ong chong sung ai. Rieng ba vo ca (Nhat phu nhan), von đa sinh mot nguoi con trai va cung đa gia ca, co ve khong may quan tam đen đieu đo, va quyet đinh nhuong lai cho nhung co vo le.
Ba vo thu hai, Trac Van (Nhi phu nhan) ban đau to ve than thien voi Tung Lien, ket ban voi co va con tang xap lua tu Quang Chau đe lam qua. Ba vo thu ba, Mai San (Tam phu nhan) tung la mot co đao hat, luc đau co mau thuan voi Tung Lien. Sau nay, Tung Lien kham pha ra rang thuc chat Trac Van moi la nguoi can than trong, mot nguoi khau phat tam xa, luon co y ham hai nhung nguoi khac. Mai San khuyen Tung Lien do con đang tre đep nen hay sinh ha con trai cho ong Tran đe đuoc sung ai.
Tung Lien sau đo gia vo co thai đe đuoc chong cung phung, đong thoi cung co gang co thai that trong luc đuoc huong su an ai cua ong chong. Tuy nhien, nguoi hau cua Tung Lien la Yen Nhi phat hien ra đuoc rang viec co thai cua Tu phu nhan la gia, sau đo đa bao voi Nhi phu nhan (hai nguoi von lien ket voi nhau chong lai Tung Lien). Trac Van sau đo moi Cao đai nhan, von la bac si than thiet cua gia đinh va cung đang co mot moi tinh vung trom voi Tam phu nhan, đen kham cho Tung Lien, va cong khai voi ong Tran rang cai thai la gia.
Qua phan no, ong Tran lenh cho che phu het tat ca đen long đo o nha Tu phu nhan bang cac bao thung mau đen. Tung Lien sau đo trut gian len Yen Nhi, cong khai rang nguoi hau cua minh đa nuoi mong lam phu nhan bay lau, va loi het tat ca cac đen long đo trong phong cua A Giang ra va đot. Co hau Yen Nhi bi phat quy duoi tuyet va chung kien canh tuong đen long cua minh bi đot. Quy suot đem duoi troi tuyet roi, co ta ngat đi va sau đo lia đoi. Sau nhung bien co xay đen voi minh, Tung Lien cho rang tot hon het co nen o mot minh va tranh xa cuoc tranh gianh chong voi cac ba vo khac, vi co quan niem rang lam vo cung nhu lam ao cho đan ong, thich mac thi mac, thich thay thi thay.
Đen sinh nhat thu hai muoi, Tung Lien uong ruou đe quen đi so phan nghiet nga cua minh. Trong con say, co vo tinh tiet lo moi tinh vung trom cua Tam phu nhan voi Cao đai nhan cho Nhi phu nhan biet. Sau đo, Nhi phu nhan đa tan mat bat gap hai nguoi đang len lut yeu nhau, va ket cuc la Tam phu nhan bi nguoi trong nha troi đem len tren tang thuong va giet chet.
Mua ha nam 1921, ong Tran lai lay vo moi (Ngu phu nhan). Luc nay, Tung Lien do qua đau kho vi cuoc đoi do dang nen đa hoa đien loan.
Ket thuc phim mo.


Dien vien Cung Loi vai Tu phu nhan Tung Lien (颂莲)
Ha Tai Phi vai Tam phu nhan Mai San (梅珊)
Tao Thuy Phan vai Nhi phu nhan Trac Van (卓云)
Khong Lam vai Yen Nhi (燕儿)
Chau Ky vai Quan gia Tran Bach Thuan (陈百顺)


Phat hanh Đen long đo treo cao đuoc phat hanh duoi cac đinh dang VHS, đia laser, va DVD, đuoc phan phoi boi nhieu hang khac nhau.
Ban đau, cac ban DVD khong đuoc đanh gia cao vi chat luong am thanh va hinh anh qua te. Tuy nhien, sau nay, cac ban DVD moi đuoc cai tien am thanh va hinh anh nen đuoc đanh gia cao.


Đanh gia cua cac nha phe binh Đen long đo treo cao la mot bo phim đuoc cac nha phe binh đien anh khen ngoi ca ve hinh thuc lan noi dung. Tren trang web Rotten Tomatoes, phim đat so điem 96%, dua tren tong cong 29 bai phe binh khac nhau. Nha phe binh Rob Nelson tu tap chi The Village Voice khen ngoi canh quay "tuyet đep" va noi dung "lanh lung" cua bo phim. Janet Maslin đen tu to bao The New York Times đanh gia cao viec su dung nhung mau sac đon gian nhung lai ro rang va mang tinh goi hinh cao, tu mau đo cua nhung chiec đen long cho toi mau xanh cua mai nha luc chang vang. Ngoai ra, Janet cung đanh gia cao dien xuat cua nu chinh Cung Loi, "vai dien vua the hien nhung net sau sac khong ngo, vua cho thay nhung khia canh an giau cua nhan pham va noi buon." James Berardinelli tu trang web Reel Reviews cho rang bo phim la mot "vi du đien hinh" cho nghe thuat lam phim Trung Hoa va "mot trong nhung bo phim hay nhat cua thap nien 90." Duy nhat chi co mot nha phe binh khong may co thien cam voi Đen long đo treo cao: Hal Hinson tu to bao The Washington Post, cho rang bo phim chi la mot "phien ban te nhat" cua bo phim The Women (1939).
Mot vai nha phe binh cho rang phim Đen long đo treo cao la mot tac pham phe phan hien thuc xa hoi Trung Quoc đuong thoi, song đao dien Truong Nghe Muu đa phu nhan đieu nay. Đia điem quay phim chinh la o Khu nha o cua gia toc Kieu, gan Binh Dao, tinh Son Tay, Trung Quoc. Chinh đia điem quay phim đep cung la mot trong nhung nguyen nhan lam cho bo phim tro nen noi tieng.


Cac giai thuong va đe cu Ghi chu Lien ket ngoai Đen long đo treo cao tai AllMovie
Đen long đo treo cao tren Internet Movie Database
Đen long đo treo cao tai Rotten Tomatoes