Pescennius Niger (tieng Latinh: Gaius Pescennius Niger Augustus; khoang 135/140 – 194) la Hoang đe La Ma tu nam 193 đen 194 trong suot thoi ky đong loan Nam ngu đe. Ong đa tu minh xung đe nham đap lai su muu sat Pertinax va viec len ngoi cua Didius Julianus, nhung lai bi đoi thu tranh gianh ngoi vi Septimius Severus đanh bai va giet chet tren đuong chay tron khoi Antiochia.


Su nghiep luc đau Du cho Niger đuoc sinh ra trong mot gia toc thuoc tang lop ky si goc Y vao khoang nam 135, ong la thanh vien đau tien trong dong ho leo len đuoc thu hang nguyen lao nghi vien. Do nguon tu lieu it oi nen kho long ma biet đuoc su nghiep ban đau cua Niger; kha nang la mot chuc quan hanh chinh o Ai Cap, va tung phuc vu trong mot chien dich quan su o Dacia vao đau trieu đai cua Commodus. Trong thoi gian cuoi nhung nam 180, Niger đuoc bau lam quan chap chinh roi sau Commodus con phong ong lam Legatus Augusti pro praetore (Kham sai quyen Phap quan cua Hoang đe) xu Syria vao nam 191.
Ong van đang đuong chuc tai Syria ngay khi biet đuoc tin tuc moi nhat ve vu muu sat cua Pertinax, tiep theo la viec ban đau gia danh hieu hoang đe chuyen sang cho Didius Julianus. Niger la mot nhan vat đuoc cong chung kinh trong nhat o Roma va mot cuoc bieu tinh cua nhan dan La Ma chong đoi Didius Julianus đa som no ra, cac tang lop thanh Roma ai ai cung keu goi trao ngoi vi hoang đe cho Niger. Qua thuc, khap noi đon len rang chinh Julianus đa phai mot centurion đuoc lenh đi ve phia đong am sat Niger o Antiochia.
Hau qua tinh trang bat on o Roma la chung kien canh Niger đuoc cac binh đoan le duong mien Đong ton lam Hoang đe vao cuoi thang 4 nam 193. Ngay khi vua len ngoi, Niger lay them biet hieu Justus, hay "Cong minh". Mac du su tuyen truyen tu phia trieu đinh đuoc phan phat nhan danh Septimius Severus sau đo noi rang Niger la nguoi đau tien noi loan chong lai Didius Julianus, thuc su la chinh Severus đa đanh bai Niger đang luc tu xung đe vao ngay 9 thang 4. Du Niger co gui đoan su gia toi Roma đe loan bao viec minh len ngoi hoang đe, su gia cua ong van bi Severus tim cach ngan chan. Vi vay ma Niger đa bat đau ra mat ung ho phe canh cua minh o cac tinh mien Đong, Severus lien hanh quan vao Roma ma ong vua tien vao đau thang 6 nam 193 sau khi Julianus bi sat hai.


Chien tranh voi Septimius Severus Severus chang muon lang phi thoi gian cho viec cung co đia the cua minh o Roma, đa ra lenh cho vien thai thu vua moi bo nhiem la Gaius Fulvius Plautianus đi toi bat giam con cai cua Niger va giu chung lai lam con tin. Trong khi đo, Niger đang ban viec tim kiem su ung ho cua tat ca cac thong đoc tai cac tinh thuoc ve chau A, gom quan tran thu đang kinh cua chau A, Asellius Aemilianus, đa thua co đe quoc hon loan mang quan chiem đong Byzantium nhan danh Niger. Niger sau đo tien hanh bao đam su kiem soat truc tiep Ai Cap, trong khi Severus co het suc bao ve nguon cung cap lua mi, va ra lenh cho quan đoi trung thanh voi ong quan sat đong tinh tren vung bien gioi phia tay cua Ai Cap va ngan chan đao quan le duong đong o đo Legio II Traiana Fortis chi vien cho Niger.
Du nhung vung đat nay kha la phon thinh, nguon luc quan su cua ong lai co phan thua kem Severus. Trong khi Severus co toi trong tay muoi sau binh đoan le duong vung song Danube san sang tuan theo hieu lenh, thi Niger chi co sau binh đoan le duong: ba đao o Syria, hai đao đong o Arabia Petraea, va mot đao nam o Melitene. Niger đa quyet đinh hanh đong mot cach xong xao va đieu binh ma tien vao xu Thracia đanh bai mot phan đai quan cua Severus duoi su chi huy cua tuong Lucius Fabius Cilo tai Perinthus. Severus gio đay đa hanh quan roi khoi Roma tien ve phia đong, phai thuoc tuong Tiberius Claudius Candidus xung phong len truoc. Niger sau khi bien Byzantium thanh tong hanh dinh cua minh roi moi giao cho Asellius Aemilianus nhiem vu bao ve duyen hai phia nam cua vung Bien Marmara. Toi khi Severus đen noi, ong đe nghi cho Niger co hoi đau hang va chiu đi đay, nhung Niger tu choi vi het muc tin tuong vao ket qua cua mot cuoc giao tranh quan su. Vao mua thu nam 193, Candidus đoi mat voi Aemilianus trong tran đanh o Cyzicus dan đen ket qua quan cua Niger đai bai cung nhu viec bat giu va cai chet cua Aemilianus. Byzantium gio đay đang bi vay ham ngat ngheo, buoc Niger phai tu bo thanh pho va rut quan ve Nicaea. Tuy vay, thanh pho nay van mot muc trung thanh voi Niger, đen noi Severus phai hao binh ton tuong mai đen nam 195 moi chiem đuoc Byzantium.
Mot tran kich chien giua hai ben đa dien ra ben ngoai Nicea vao cuoi thang 12 nam 193, ma con đua đen mot that bai nua ve phia Niger. Tuy vay, ong đa co the rut phan lon quan đoi cua minh van con nguyen ven đen day nui Taurus, va co the cam cu noi đay đuoc mot vai thang cho đen luc Niger tro ve Antiochia. The nhung, van đe bay gio đoi voi Niger la phe phai ung ho cua ong o chau A đang dan roi rung. Mot so thanh pho truoc đay con trung thanh voi ong quyet đinh rang đa đen luc phai thay đoi long trung thanh cua ho, nhat la Laodicea va Tyros. Đen ngay 13 thang 2 nam 194, Ai Cap đa tuyen bo quy thuan Severus nhu Legatus Augusti pro praetore vung Arabia tung lam, giam bot them co hoi cua Niger. Sau khi Severus đa thay the Candidus bang mot vien tuong khac goi la Cornelius Anullinus, luc luong Niger cham tran quan đoi cua Anullinus trong tran đanh o Issus vao thang 5 nam 194, hai ben đa trai qua mot cuoc đau tranh keo dai va chien đau gian kho. Sau cung Niger đai bai, mat phan binh luc. Khong con cach nao khac đanh phai rut quan ve Antiochia, Niger trong luc co gang chay tron đen Parthia đa bi binh linh cua Severus bat song. Niger bi đem ra xu tram ngay lap tuc va thu cap đuoc đua đen cho Byzantium, nhung thanh pho kien quyet tu choi đau hang. Cuoi cung, Severus keo quan tan cong o at va pha huy hoan toan Byzantium truoc khi ong cho xay dung lai tren đong tro tan. Thu cap cua Niger cuoi cung cung đuoc đua đen Roma beu truoc ban dan thien ha. Sau chien thang lay lung o mien Đong, Severus lien trung phat tat ca nhung ke ung ho Niger. Ngay ca vo con cua Niger cung khong thoat khoi cai chet tan khoc, trong luc moi cua cai gia san cua ong đeu bi tich thu sung cong quy.


Ten goi Cai ten "Niger" co nghia la "Đen", tuong phan bat ngo voi ten cua mot đoi thu ma ong đa chien thang đe len ngoi nam 194, Clodius Albinus, ma ten goi co nghia la "Trang". Theo bo su co tieng la khong đang tin cay Historia Augusta thi biet hieu "Niger" đuoc đua ra do phan co cua ong tren thuc te co mau da đen.


Tham khao = Chinh yeu =
Cassius Dio, Su La Ma, Quyen 74 & 75
Herodianus, Su La Ma, Quyen 2 & 3 Luu tru ngay 8 thang 7 nam 2015 tai Wayback Machine
Historia Augusta, Cuoc đoi cua Pescennius Niger


= Thu yeu =
Southern, Pat. The Roman Empire from Severus to Constantine, Routledge, 2001
Potter, David Stone, The Roman Empire at Bay, AD 180-395, Routledge, 2004
Bowman, Alan K., The Cambridge Ancient History: The Crisis of Empire, A.D. 193-337, Cambridge University Press, 2005
Canduci, Alexander (2010), Triumph & Tragedy: The Rise and Fall of Rome's Immortal Emperors, Pier 9, ISBN 978-1-74196-598-8
http://www.roman-emperors.org/pniger.htm Meckler, Michael L, "Pescennius Niger (193-194 A.D.)", De Imperatoribus Romanis] (1998)


Chu thich Lien ket ngoai Herbermann, Charles, bien tap (1913). "Pescennius Niger" . Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company.
Pescennius Niger tai trang Livius.Org Luu tru ngay 9 thang 2 nam 2007 tai Wayback Machine