USS Batfish (SS/AGSS-310) la mot tau ngam lop Balao cua Hai quan Hoa Ky, va la con tau đau tien đuoc đat theo ten cua loai ca thuoc ho Ca doi. Batfish noi tieng voi chien tich đanh chim ba tau ngam cua Hai quan Đe quoc Nhat Ban vong 76 gio vao thang 2 nam 1945 trong Chien tranh The gioi thu hai. Con tau tiep tuc phuc vu sau chien tranh trong mot thoi gian ngan truoc khi đuoc hoan cai thanh mot tau ngam huan luyen o New Orleans. Sau hon 26 nam phuc vu, Batfish đuoc cho ngung hoat đong va xoa ten khoi Danh sach Đang ba Hai quan vao nam 1969. Voi su giup đo cua cac nhom cuu chien binh, Batfish đuoc đua ve lam tau bao tang o Muskogee, Oklahoma, va đon nhieu du khach đen tham moi nam.


Thiet ke va che tao Lop Balao đuoc nguoi My co nhieu điem tuong đong thiet ke cua lop Gato truoc đo. Cai tien noi bat nhat cua lop Balao la viec su dung thep cuong đo cao HTS, co đo day va đo đan hoi cao hon han so voi loai thep đuoc dung lam vo tau cua cac tau ngam lop Gato, đe lam vo tau cua cac tau ngam lop Balao. Chinh nho đieu nay ma cac tau ngam lop Balao co the lan xuong đo sau toi đa khoang 200 met, sau hon khoang 30 met so voi đo sau toi đa ma nhung tau ngam lop Gato co the lan xuong, nhung đuoc ha xuong con 120 met đe đam bao su an toan cua thuy thu đoan.
Hinh dang ben ngoai cua lop Balao cung đuoc thay đoi đang ke. He thong đao thuong tang va cot kinh tiem vong đa đuoc toi gian đe giam kha nang tau bi phat hien khi noi tren mat nuoc. Toan bo mai che đa đuoc thao bo khoi đao thuong tang cua cac tau ngam lop Balao đe giam đo nang cua tau, va co the lap đat them cac khau phao phong khong va mo rong he thong radar va ang ten phu.
Batfish co chieu dai tong the la 95 met, va co muc choan nuoc la 1.526 tan Anh (1.550 tan) khi noi va 2.040 tan Anh (2.070 tan) khi lan. Con tau su dung bon đong co diesel chin xi lanh co piston đoi đinh Fairbanks-Morse 38D8-1⁄8, ket hop voi bon đong co đien Ellitott, va hai ac quy Sargo 126 cell. He thong ket hop nay co uu điem lon la cac đong co co the tu hoat đong mot cach đoc lap voi nhau trong bat ky tinh huong nao, bao gom truong hop dung chung lam đong co dan đong may phat đien va đong co dan đong truc chan vit. Đong co đay cua tau co the tao ra muc cong suat toi đa la 5.400 shp khi noi, 2.740 shp khi lan, đong thoi giup con tau đat đuoc toc đo di chuyen toi đa la 20,25 knot khi noi va 8,75 knot khi lan. Batfish co tam hoat đong la 11.000 hai ly khi noi o van toc 10 knot/gio va co the tac chien tuan tra lien tuc trong vong 75 ngay.
Batfish đuoc lap đat 10 ong phong ngu loi 21-inch (sau ong o mui tau va bon ong o đuoi tau) va mang tong cong 24 qua ngu loi Mark 14 (đuoc thay the bang ngu loi đien Mark 18). Con tau đuoc lap đat he thong đien tu TDC (Torpedo Data Computer), co the xu ly du lieu thu đuoc tu kinh tiem vong hoac sonar cua tau va cho ra nhung thong so chinh xac ve khoang cach toi cac muc tieu, goc ban va toc đo di chuyen cua tau đoi phuong. Ban đau, Batfish đuoc trang bi mot khau hai phao 4-inch (102 mm)/50 caliber o phia sau đao thuong tang, hai phao Oerlikon 20 mm o phia truoc va sau cua đai chi huy, va hai khau sung may hang nang M3 Browning khong co đinh (khi can se mang len boong tau su dung). Đen cuoi cuoc chien, con tau đuoc lap đat phao 5-inch/25 caliber hien đai hon, va phao Oerlikon dan đuoc thay the boi phao phong khong Bofors 40 mm. Cam bien đien tu cua tau bao gom he thong Sonar QC, radar do tim mat bien SJ, radar canh gioi bau troi SD (sau đuoc thay the boi radar SV), va kinh tiem vong cua tau đuoc tich hop radar đo khoang cach ST.


Lich su hoat đong Ban đau, SS-310 đuoc đat ten la Acoupa, nhung sau đo đuoc đoi thanh Batfish vao ngay 24 thang 9 nam 1942, ba ngay truoc khi con tau chinh thuc đuoc đat luon. Batfish đuoc đong tai Xuong Hai quan Portsmouth o Kittery, Maine va ha thuy ngay 5 thang 5 nam 1943. Con tau đuoc đo đau boi Ba Nellie W. Fortier va nhap bien che vao ngay 21 thang 8 nam 1943, duoi su chi huy cua Thieu ta Wayne R. Merrill.


= Chien tranh The gioi thu hai =
Sau khi đuoc đua vao hoat đong, thuy thu đoan cua Batfish bat đau trai qua mot loat bai tap huan luyen ve quy trinh van hanh tau ngam khi lan/noi, cach tan cong, an minh va kiem soat thiet hai, cung nhu cac đot nang cap nho le khac. Batfish roi Portsmouth vao giua thang 9 nam 1943, va dung chan o Newport trong mot thoi gian ngan đe tien hanh thuc hien cac bai tap ve cac su dung ngu loi, sau đo di chuyen đen New London, Connecticut vao ngay 26 thang 9 nam 1943. Sau mot đot bao tri nho, con tau roi New London vao ngay 15 thang 10 nam 1943 va gia nhap Ham đoi Thai Binh Duong Hoa Ky o Tran Chau Cang vao ngay 19 thang 11. Tai đay, Batfish đuoc bien che vao Hai đoi 201, Hai đoan Tau ngam 20.


 Chuyen tuan tra đau tien, Thang 12 nam 1943 - Thang 1 nam 1944  Sau khi hoan thanh cac buoi huan luyen tang cuong, Batfish roi Tran Chau Cang vao ngay 11 thang 12 va bat đau chuyen tuan tra đau tien cua tau o vung bien phia nam Honshu. Sau khi tiep nhien lieu o Midway, con tau bat đau tien vao vi tri đe thuc hien nhiem vu, vao ngay 28 thang 12.

Ngay 14 thang 1 nam 1944, khi đang tien hanh sac ac quy cho tau trong mot con mua o phia nam Quan đao Izu, radar cua Batfish bong nhien bat đuoc tin hieu cua ba muc tieu, trong đo co mot muc tieu rat lon. Sau khi gui thong tin ve tru so Van phong Tinh bao Hai quan, Batfish no may va tien sat ve phia muc tieu lon kia. Batfish sau đo đuoc thong tin rang muc tieu ma ho bat đuoc tren radar la thiet giap ham Yamato - mot trong hai thiet giap ham lon nhat the gioi đuoc biet đen tai thoi điem đo, đuoc ho tong boi hai khu truc ham Fujinami va Asagumo. Du hai chiec khu truc ham bi Yamato bo lai phia sau rat xa do thoi tiet rat xau, nhung thuyen truong cua Batfish, Thieu ta Wayne R. Merrill, lai cho rang viec thu hep khoang cach voi thiet giap ham đoi phuong đe tan cong se rat nguy hiem. Theo Merrill, ong lo ngai se bi hai phao cua Yamato ban tra, du đieu kien thoi tiet tai thoi điem đo la rat xau (troi toi, mua to va song lon) đoi voi mot thiet giap ham đe co the tan cong tau chien đoi phuong. Bat chap menh lenh phuc kich tieu diet Yamato tu Bo Chi huy, su phan đoi va loi giai thich cua Thieu ta Peter G. Molteni - thuyen pho cua Batfish, Merrill đa ra lenh tu bo viec bam đuoi Yamato sau khi ho đa thu hep khoang cach con khoang nam kilomet.
Sau buoi trua ngay 19 thang 1, Batfish phat hien mot đoan van tai gom bon tau o phia đuong chan troi, va khi man đem buong xuong, Batfish bat đau noi len va ap sat đoan van tai đo. Con tau phong tong cong sau qua ngu loi ve phia hai con tau cho hang, ban chim mot chiec va lam hu hai nang chiec thu hai. Thay vi truy đuoi hai con tau con lai đang tron thoat, Batfish đa o lai đe tieu diet not con tau cho hang thu hai. Tuy nhien, sau khi Hai quan Hoa Ky đoi chieu bao cao thiet hai cua Nhat Ban sau chien tranh, Batfish chi đuoc ghi nhan ban chim tau cho quan Hidaka Maru co tai trong 5.486 tan. Ngay 24 thang 1, Batfish ket thuc chuyen tuan tra đau tien cua minh va quay tro ve Midway vao ngay 30 cung thang.


 Chuyen tuan tra thu hai va ba, Thang 2 - Thang 7 nam 1944  Ngay 22 thang 2, Batfish roi Midway va bat đau chuyen tuan tra thu hai o khu vuc cu la vung bien phia nam Honshu. Tuy nhien, dien bien thoi tiet trong khu vuc ngay mot xau đi, bien đong manh cung gio lon đa khien toan bo tau chien va tau hang cua Nhat Ban khong the ra khoi, nen Batfish khong the tan cong. Sau 53 ngay tuan tra khong thu đuoc ket qua gi, Batfish quay tro ve Tran Chau Cang vao ngay 15 thang 4, ket thuc chuyen tuan tra thu hai cua tau.
Sau mot thoi gian bao duong tau, Batfish khoi hanh đen Midway vao ngay 10 thang 5 đe chuan bi cho chuyen tuan tra thu ba. Đai uy James M. Hingson, thuyen pho moi cua Batfish, nhan đinh rang Merrill khong thich hop đe chi huy mot con tau ngam do tam ly bat on cua ong, nen đa bao cao viec nay len Bo chi huy Luc luong Tau ngam Thai Binh Duong khi Batfish cap ben Midway vao ngay 14. Mot ngay sau, Thieu ta Merrill bi bai chuc thuyen truong cua Batfish va đuoc thay the boi Trung ta John K. "Jack" Fyfe. Merrill sau đo đuoc trao thuong Huan chuong Sao Bac vi thanh tich trong đot tuan tra đau tien nhung khong bao gio đuoc bo nhiem chuc vu chi huy nao nua.
Ngay 26 thang 5, Batfish roi Midway va bat đau chuyen tuan tra thu ba o vung bien phia nam Kyushu, Shikoku, va Honshu. Ngay 10 thang 6, con tau bao cao đa tan cong va ban chim mot tau cho hang đuoc dung lam tau huan luyen cua Nhat Ban, nhung bao cao hau chien khong the xac đinh đuoc ten cua con tau nay. Ngay 18 thang 6, Batfish phat hien ra mot tau tuan tra ven bo đang ho tong mot tau cho dau ra khoi Honshu, va ghi nhan ban chim chiec tau cho dau. Bon ngay sau, Batfish phat hien ra mot ham đoi van tai lon đang tien vao vung bien Nhat Ban. Ba qua ngu loi đau tien ban truot, nhung bon qua tiep theo đa ban chim tau cho hang Nagaragawa Maru. Tau tuan tra sau đo nhanh chong ap sat Batfish va tha min chong ngam nham tieu diet chiec tau ngam. Sau hon tam gio truy quet voi hon 50 qua bom chim, nhom tau tuan tra roi đi va Batfish noi len đe kiem tra thiet hai. Du khong gay hu hai đang ke cho con tau, nhung truc quay va chan vit cua Batfish đa bi cong mot phan do ap luc cua vu no. Batfish tiep tuc tuan tra nhu thuong le va phat hien ra mot ham đoi nua vao ngay 28 thang 6, nhung khong the tan cong do bi may bay Nhat tan cong va phai lan khan cap đe tranh ngu loi đuoc phong tu cac nhom khu truc ham lam nhiem vu ho tong. Ngay 29 thang 6, Batfish phong ba qua ngu loi ve phia mot tau cho hang Nhat, nhung đeu truot va nhom tau van tai tron thoat binh an vo su.
Ngay 2 thang 7, Batfish roi khu vuc tuan tra va quay tro ve Midway. Tren đuong đi, hoa tieu cua tau phat hien ra hai tau phao co nho cua Nhat Ban. Thieu ta Fyfe quyet đinh cho tau tan cong bang phao ham cua ho. Sau mot tran kich chien, Batfish ghi nhan ban chim tau phao Kamoi Maru va Isuzugawa Maru so 5 va mot thuy thu cua Batfish bi thuong do bi trung đan vao đau goi. Batfish cap ben Midway vao ngay 7 thang 7, ket thuc chuyen tuan tra thu ba keo dai 43 ngay.


 Chuyen tuan tra thu bon va nam, Thang 8 - Thang 12 nam 1944  Sau 16 ngay bao tri va nang cap, cung voi khoa huan luyen su dung loai ngu loi Mark 18 đoi moi, Batfish roi Midway vao ngay 1 thang 8 đe bat đau chuyen tuan tra thu tu o vung bien Quan đao Palau. Ngay 23 thang 8, Batfish bao cao ban chim mot khu truc ham cua Nhat Ban o toa đo 08°09' Bac, 134°38' Đong, nhung bao cao sau nay chi ra rang đo la tau quet min W22. Ngay 26 thang 8, Batfish phat hien ra khu truc ham Samidare đang bi mac can tren Ran san ho Velasco, o phia tay nam cua Đao Galarugul. Samidare bi mac can vao ngay 17 thang 8 khi quay tro ve Palau voi tuan duong ham Kinu va khu truc ham Uranami. Batfish phong hai qua ngu loi ve phia Samidare, mot qua ban trung giua than tau khien con tau gay đoi va phan đuoi tau chim ngay tuc khac. Phan mui tau cua Samidare sau đo bi quan đon tru Nhat Ban pha huy bang thuoc no. Batfish đuoc lenh roi Velasco va tien ve Peleliu đe lam nhiem vu canh gioi cho cac phi vu nem bom cua may bay My tu ngay 27 toi ngay 29 thang 8 nam 1944. Sau đo Batfish quay tro lai Ran san ho Velasco đe tuan tra mot lan cuoi cung truoc khi roi khu vuc vao ngay 3 thang 9 đe tien ve Fremantle, Uc, noi con tau ket thuc chuyen tuan tra thu tu keo dai 43 ngay.
Ngay 8 thang 10, Batfish tien hanh chuyen tuan tra thu nam va khoi hanh ve Bien Đong, nhung bat ngo gap su co khi kinh tiem vong cua tau bat ngo bi ket o tu the nang. Con tau sau đo phai quay ve Darwin đe sua chua khan cap truoc khi quay tro lai nhiem vu vao ngay 17 thang 10. Hai ngay sau, Batfish bat gap mot tau cho dau Nhat Ban đuoc ho tong boi hai tau co nho khac, nhung tan cong that bai do phan lon so ngu loi đeu chay tat qua ben duoi muc tieu. Do su co o Uc, con tau đa khong kip tham gia chien dich tai chiem Phillippines va thay vao đo, đuoc giao nhiem vu tuan tra o Bien Sulu va khu vuc tu Đao Mindanao, Negros toi phia tay Luzon đen ngay 4 thang 11. Tu ngay 6 toi ngay 7 thang 11, Batfish tham gia truy đuoi va tan cong mot nhom gom 13 tau chien Nhat Ban, trong đo co tuan duong ham Kumano va Aoba; nhung that bai do toan bo so ngu loi đeu bi phong truot va Batfish buoc phai lan xuong đe tranh cac đot rai bom chim cua tau ho tong Nhat Ban. Ngay 15 thang 11, Batfish cung hai tau ngam khac la Ray va Raton, tham gia tan cong mot nhom van tai gom tam tau. Con tau ghi nhan ban chim mot tau van tai va mot tau ho tong, nhung khong đuoc xac nhan chinh xac sau chien tranh. Batfish sau đo quay ve Tran Chau Cang ve ket thuc chuyen tuan tra thu nam vao ngay 1 thang 12 nam 1944.


 Chuyen tuan tra thu sau, Thang 12 nam 1944 - Thang 3 nam 1945 - Đon vi Tuyen duong Tong thong  Sau khi trai qua mot đot nang cap thiet bi, Batfish nho neo vao ngay 30 thang 12 nam 1944 va huong ve Quan đao Mariana đe bat đau chuyen tuan tra thu sau. Tren đuong đi, Batfish, cung voi hai tau ngam khac la Blackfish va Archerfish, đa phoi hop voi nhau thanh mot nhom tac chien. Nhom nay cap Cang Apra o Guam vao ngay 9 thang 1 nam 1945, va tiep tuc chuyen tuan tra vao ngay hom sau tai khu vuc phia đong bac Đao Hai Nam tai Bien Đong.
Trong khoang thoi gian nay, Nhat Ban đang to chuc mot loat cac chien dich di tan cac đon vi khong quan o Luzon ve Nhat Ban. Tuy nhien, đen ngay 15 thang 1 nam 1945, van con hon 1.000 phi cong va nhan vien mat đat van bi ket lai o Aparri, phia bac Luzon. Do uu the tren khong va su hien huu cua tau chien Đong Minh, Bo Tu lenh Nhat Ban quyet đinh dung tau ngam đe thuc hien cac nhiem vu rut lui, va Pho Đo đoc Miwa Shigeyoshi, Chi huy truong Ham đoi 6, đa phat đong chien dich di tan bang tau ngam vao ngay 4 thang 2 nam 1945. Tuy nhien, chien dich nay nhanh chong bi Van phong Tinh bao Hai quan Hoa Ky phat hien tu truoc.
Đe đoi pho voi tinh hinh tren, nhieu đon vi tau ngam cua Hai quan Hoa Ky đa đuoc đieu đong ve khu vuc Philippines đe phuc kich tau ngam Nhat. Toi ngay 3 thang 2, Batfish đuoc đieu đong ve khu vuc Quan đao Babuyan va Calayan o phia bac Luzon. Vao luc 22:50 ngay 9 thang 2, radar SJ cua Batfish phat hien ra tin hieu cua mot tau chien đoi phuong cach đo gan 11 kilomet va đang di chuyen theo huong 310°. Đen 23:31, Batfish tiep can muc tieu va ban bon qua ngu loi, nhung đeu truot va khien tau chien đoi phuong đoi huong rut lui. Vao 00:01 sang ngay 10 thang 2, Batfish kheo leo bam sat muc tieu o khoang cach hon 900 met va hien đang noi tren mat nuoc. Vai phut sau, Batfish phong bon qua ngu loi, qua thu hai ban trung muc tieu va khien chiec RO-115 phat no. Luc 19:51 ngay 11 thang 2, Batfish bat gap đuoc tin hieu cua mot tau ngam Nhat RO-112 tren radar va bat đau tien hanh tan cong. Sau mot hoi truy đuoi, luc 22:02, Batfish ban bon qua ngu loi ve phia tau ngam đoi phuong. Mot qua trong so đo ban trung muc tieu, khien Ro-112 gay đoi va chim o toa đo 18°53' Bac, 121°50' Đong, voi toan bo 61 thanh vien tren tau. Batfish noi len đe tim kiem nguoi song sot nhung khong tim đuoc ai. Luc 02:15 ngay 13 thang 2, radar cua Batfish tiep tuc phat hien ra tau ngam RO-113 đang di chuyen ve phia nam giua Quan đao Calayan va Daupin, va cach Batfish khoang muoi kilomet. Luc 02:41, muc tieu bien mat tren man hinh radar, nhung xuat hien tro lai vao luc 03:10, luc nay cach Batfish khoang chin kilomet. Sau mot thoi gian bam đuoi, luc 04:48, o khoang cach 1,3 kilomet, Batfish phong ba qua ngu loi ve phia muc tieu. Qua ngu loi đau tien trung tau chien đoi phuong luc 04:49, lam con tau phat no va chim voi toan bo 59 thanh vien thuy thu đoan o toa đo 19°10′ Bac, 121°25′ Đong. RO-113 chim nhanh đen muc hai qua ngu loi phia sau đa chay tat qua tren đau.
Batfish tiep tuc chuyen tuan tra o khu vuc Luzon đen khi quay tro ve Tran Chau Cang vao ngay 3 thang 3 nam 1945, ket thuc chuyen tuan tra keo dai 61 ngay. Vi thanh tich ban chim ba tau ngam cua Nhat Ban trong chuyen tuan tra nay, Batfish đuoc trao thuong danh hieu Đon vi Tuyen duong Tong thong va thuyen truong cua tau, Thieu ta John K. Fyfe, đuoc trao thuong Huan chuong Chu Thap Hai quan. Trong thoi gian neo đau o Tran Chau Cang, Thieu ta Walter L. Small - cuu thuyen truong cua Flying Fish, thay the Thieu ta Fyfe đam nhiem chuc vu thuyen truong cua Batfish.


 Chuyen tuan tra thu bay, Thang 6 - Thang 8 nam 1945  Ngay 26 thang 6, Batfish bat đau chuyen tuan tra thu bay tai vung bien Nhat Ban. Vao thoi điem nay, so luong tau chien Nhat Ban khong con nhieu va nhung tau con lai đang bi giu lai trong cang do su thieu hut tram trong ve nhien lieu, nhan luc, su hong hoc va bi cua bien bi gai thuy loi phong toa nang ne. Batfish khong tan cong bat ky tau chien đoi phuong nao trong chuyen tuan tra nay, ngoai tru viec phao kich mot so co so tren đat lien o Yakushima vao toi ngay 24 thang 7. Ngay 30 thang 7, Batfish giai cuu thanh cong ba thanh vien phi hanh đoan cua mot chiec may bay nem bom hang trung B-25 o ngoai khoi Bien Nhat Ban. Batifsh sau đo đua ba nguoi nay ve Iwo Jima truoc khi quay tro ve tuan tra o khu vuc Honshu. Ngay 15 thang 8, Nhat Ban đau hang va Batfish quay tro ve Tran Chau Cang vao ngay 26 thang 8, ket thuc chuyen tuan tra keo dai 58 ngay.


= Hau chien =

Batfish roi Tran Chau Cang va cap ben San Francisco vao ngay 9 thang 9 nam 1945. Con tau sau đo đuoc đua ve Xuong Hai quan Mare Island đe hoan thanh giai đoan đai tu cuoi cung. Batfish ngung hoat đong vao ngay 6 thang 4 nam 1946 va đuoc đua vao Ham đoi Tru bi Đai Tay Duong voi vai tro tau ngam huan luyen.
Khi Chien tranh Trieu Tien co dien bien ngay mot cang thang, Batfish chinh thuc đuoc tai bien che vao thang 3 nam 1952, duoi quyen chi huy cua Thieu ta Robert J. Jackson. Sau sau tuan huan luyen, con tau khoi hanh ve Key West, Florida va đuoc bien che vao Hai đoan Tau ngam 122 cua Ham đoi Đai Tay Duong Hoa Ky. Batfish danh phan lon thoi gian con lai đe huan luyen o vung Caribe va doc bo bien phia đong truoc khi đuoc bien che vao Ham đoi Tru bi Đai Tay Duong vao thang 8 nam 1958. Vao mua he nam 1959, Batfish đuoc đua ve New Orleans voi vai tro la tau ngam phu tro, co ma hieu moi la AGSS-310.
Sau 26 nam phuc vu, Batfish đuoc cho ngung hoat đong va đuoc xoa ten khoi Danh sach Đang ba Hai quan vao ngay 1 thang 11 nam 1969. Con tau sau đo đuoc keo ve Co so Bao tri Tau Ngung hoat đong Hai quan (NISMF) o Orange, Texas đe cho đuoc thao do.


Tau bao tang = Nhan lai tau =
Trong nam 1969, an tuong voi tau bao tang USS Drum o Mobile, Alabama, luc đo đang đon hon 300.000 du khach toi tham moi nam, Hoi Cuu chien binh Tau ngam o Thanh pho Oklahoma va Tulsa đa lien lac toi Hai quan Hoa Ky va hoi rang lieu ho co the thu nhan mot chiec tau ngam đa đuoc nghi huu hay khong. Hai quan Hoa Ky đong y se tang lai chiec tau ngam USS Piranha, luc đo đang neo đau o Xuong Hai quan New Orleans đe cho đuoc thao do, voi đieu kien rang Oklahoma phai hoan thanh đu cac thu tuc can thiet. Voi mong muon co mot chiec tau ngam bao tang đat tai bang cua minh, Thuong nghi si Tieu bang James Inhofe đa đong y đe xuat mot du luat moi đe co the đua Piranha ve Oklahoma.
Tuy nhien, bao cao cho rang đua mot con tau ngam toi mot noi nhu Tulsa la bat kha thi do Kenh đao Song Arkansas khong đu sau tai khu vuc Muskogee đe tau ngam co the đi qua. Uy ban chiu trach nhiem lam hop đong nhan con tau ngam nay sau đo đa hop voi ben Hai quan đe len ke hoach so bo cho viec chuyen giao Piranha. Ben Hai quan se khong giu chiec Piranha mot khi uy ban phai gui đon yeu cau so huu chinh thuc cho ho, va quyen so huu se co hieu luc ngay sau khi hop đong đuoc hoan tat. Ngoai ra, He thong Đuong thuy Song Arkansas đang đuoc ngung hoat đong toi it nhat mot nam, nen se phat sinh phi cap cang tam thoi rat lon. Do đo, Uy ban đa quyet đinh cho đoi va tim kiem mot chiec tau ngam khac thay the.
Thang 9 nam 1970, nhom uy ban đa đi kiem tra tau ngam Batfish, hien đang neo đau o Co so Bao tri Tau Ngung hoat đong Hai quan tai Texas cung voi Piranha. Hai con tau đang o trong tinh trang khac nhau ro ret, chiec Piranha gan nhu đa bi cat xen đe lay cac bo phan thay the, trong khi Batfish van đuoc bao quan tot hon. Ngoai ra, thanh tich thoi chien cua Batfish đa gay an tuong manh đoi voi đoan kiem tra, nen vao nam 1971, ho đa nop đon xin nhan lai chiec Batfish. Hai quan chap nhan va hop đong trao tang tau đuoc ky ket vao ngay 24 thang 6 nam 1971. Hop đong sau đo đuoc Bo truong Bo Hai quan John H. Chafee chap thuan va Batfish chinh thuc đuoc chuyen giao cho Oklahoma vao ngay 8 thang 11 nam 1971.


= Đua ve Oklahoma =

Ngay 9 thang 12 nam 1971, quyen so huu tau đuoc chuyen giao cho Ban Co van Hang hai Oklahoma. Viec keo tau đuoc chia lam hai giai đoan. O giai đoan đau tien, ho se keo tau truc tiep tu Orange toi Nha may Đong tau Avondale o New Orleans. Tai đay. nha may se lap đat mot he thong dam nang bang thep, đuoc kep giua hai cap chiec xa lan, giup nang con tau len đu cao truoc khi bat đau giai đoan hai, keo con tau qua mot quang đuong dai 1.350 dam đen khu vuc tap ket. Tuy nhien, truoc khi viec keo tau đuoc tien hanh, Batfish đa đuoc đua đen Xuong Đong tau Bethlehem Beaumont o Beaumont, Texas sau khi co mot cuoc bieu tinh no ra o xuong Orange. O Bethlehem Steel, sau khi kiem tra tong the than va cac khoang tau, toan bo cac van khi đeu đuoc mo hoat đong; nhien lieu, dau va phan lon dan cua tau đa bi thao bo; va toan bo thung chua nhien lieu đuoc don sach. Sau khi cac lo ho tren than tau đuoc bit kin, ngay 1 thang 3 nam 1971, Batfish đa san sang đe đuoc keo ve Avondale.
Khi Batfish cap ben Avondale, cong nhan nha may phat hien ra rang bon xa lan khong đu đe giam mon nuoc cua chiec tau ngam nay. Nen ho đa len ke hoach su dung sau chiec xa lan co lon (36,6 x 9,8 m), đuoc gan dan o ben ngoai va lien ket voi nhau bang day cap thep. Sau khi tap hop nhung chiec xa lan lai voi nhau, Batfish bat đau di chuyen tu tu tren song o van toc bon hai ly/gio, voi su tro giup cua hai tau keo. Ngay 3 thang 5, con tau đi qua Đap/Au tau so 6 o Winconsin, nhung gap phai van đe khi đao thuong tang cua Batfish bi vuong vao mot cay cau khi đang tren đuong đi vao Little Rock, Arkansas. Sau khi đuoc Cong binh Luc quan Hoa Ky ha muc nuoc song xuong 0,91 met, Batfish tiep tuc chuyen hai trinh ve Fort Smith voi su giup đo cua mot tau keo. Batfish cap Cang Muskogee vao ngay 7 thang 5 nam 1972, va đuoc luu lai tai đo toi khi nhom xay dung đao xong mot con ranh rong 37 met, dai 40 kilomet toi noi neo đau co đinh cua tau. Ngay 4 thang 7 nam 1972, Batfish đuoc mo cua tam thoi đe đon du khach toi tham.
Vao ngay 4 thang 4 nam 1973, đuong hao dan đen ranh đuoc hoan thanh va Batfish tiep tuc di chuyen voi su tro giup cua bon xe ui đat va mot tau keo cua Cang Muskogee. Trong tuan tiep theo, Batfish đuoc đua vao noi an nghi cua tau, noi bay gio la Cong vien Tuong niem Chien tranh Muskogee: Que huong cua USS Batfish (Muskogee War Memorial Park: Home of the USS Batfish). Vao ngay 1 thang 5, cho nay đuoc xay dung lai đe con tau co the nhin ra Song Arkansas. Bao tang Batfish chinh thuc đuoc khai truong vao cuoi thang 8 nam 1973, va thu hut hon mot nghin du khach moi tuan.


= Hu hai, sua chua va ke hoach trong tuong lai =

Tran lut Song Arkansas vao giua thang 5 nam 2019 uoc tinh đa gay thiet hai khoang 150.000 USD cho chiec Batfish. Trong thoi gian dien ra tran lut, nuoc song Arkansas đa dang cao va khien u đat xung quanh Batfish ngap nuoc, lam con tau noi len lan đau tien sau hon nhieu thap ki yen nghi tren mat đat. Du than cua Batfish van kin nuoc, nhung con tau van bi nghieng đang ke trong tran lut, toi khi đuoc co quan cuu hoa đia phuong bom nuoc vao dan tau đe lam can bang tro lai. Trong khi cong vien tiep tuc mo cua tro lai, chiec tau ngam đa đuoc đong cua đe sua chua hu hong.
Ngay 19 thang 11 nam 2019, Wargaming - nha phat hanh tro choi World of Warships, thong bao ho đang gay quy đe ung ho cho Bao tang Batfish. Vao ngay đau tien cua chien dich gay quy, nguoi choi co the ung ho quy bang cach tham gia chien dich "Save USS Batfish" va mua mot goi vat pham tri gia 10 USD trong cua hang tro choi. 100% so tien thu đuoc trong chien dich nay se đuoc quyen gop thang toi quy "Save the Batfish".
Vao thang 11 nam 2021, đai dien bao tang cong bo ke hoach di doi Batfish toi Cang Three Forks o Fort Gibson, Oklahoma, va uoc tinh se keo dai trong khoang ba đen nam nam.


Khen thuong Batfish đa thuc hien tong cong bay chuyen tuan tra o Mat tran Thai Binh Duong trong Chien tranh The gioi thu hai, va đuoc tang thuong chin Ngoi sao Chien tran. Batfish va toan bo thuy thu đoan cua tau cung đuoc trao thuong danh hieu Đon vi Tuyen duong Tong thong "vi su dung cam trong tran đanh chong lai tau ngam Nhat Ban trong chuyen tuan tra thu sau". Trong chien tranh, con tau đuoc ghi nhan ban chim 15 tau chien đoi phuong, voi tong tai trong la 37.484 tan. Tuy nhien, viec đoi chieu bao cao sau chien tranh cua Uy ban Đanh gia Luc quan-Hai quan (JANAC) đa giam thanh tich cua Batfish xuong con sau tau, voi tong tai trong 10.230 tan.


Tham khao = Ghi chu =


= Chu thich =


= Sach tham khao =
Bauer, K. Jack; Roberts, Stephen S. (1991). Register of Ships of the U.S. Navy, 1775–1990: Major Combatants. Westport, Connecticut: Greenwood Press. ISBN 0-313-26202-0.
Blair, Clay,Jr. (1975). Silent Victory: The U.S. Submarine War against Japan. Naval Institute Press. ISBN 9781557502179.{{Chu thich sach}}:  Quan ly CS1: nhieu ten: danh sach tac gia (lien ket)
Friedman, Norman (1995). U.S. Submarines through 1945: An Illustrated Design History. Annapolis. ISBN 978-1-55750-263-6.


= Tai lieu tham khao =
Historic Naval Ships Association (1) (1978). "USS Batfish (SS-310), Submarine War Patrol Reports, Part 1".{{Chu thich web}}:  Quan ly CS1: ten so: danh sach tac gia (lien ket)
Historic Naval Ships Association (2) (1978). "USS Batfish (SS-310), Submarine War Patrol Reports, Part 2".{{Chu thich web}}:  Quan ly CS1: ten so: danh sach tac gia (lien ket)


Lien ket ngoai Photo gallery of Batfish at NavSource Naval History
Historic Naval Ships Association: USS Batfish
www.ussbatfish.com
Hiep hoi Lich su U.S.S. Batfish
Thu vien anh lich su cua USS Batfish SS-310 o trang Maritimequest
Thong tin, hinh anh va video ve U.S.S. Batfish & Cong vien Tuong niem Chien tranh tren trang web TravelOK.com