Edamame (枝豆 (Ky Đau), Edamame ) la mot mon an cua Nhat Ban đuoc che bien tu nhung hat đau tuong con nguyen vo. Vo đo tuong đuoc luoc hoac ninh len va co the đuoc don len kem voi muoi hoac cung voi nhung gia vi khac. Mon an nay đa tro nen pho bien khap the gioi vi gia tri dinh duong doi dao tu no nhu vitamin, chat xo, va chat isoflavone. Khi nhung hat đo đa đuoc tach vo, chung đoi khi se đuoc goi theo tieng Nhat la mukimame. Edamame la mot mon an thuong ngay trong am thuc Nhat Ban va la mot mon khai vi đuoc thuong thuc kem đo uong chua con nhu bia hay ruou shochu. Nhu mot nguyen lieu che bien mon an, edamame thuong đuoc tim thay trong cac mon an co vi ngot va cay man nhu takikomi gohan, tempura, va zunda-mochi.


Ten goi Tai Nhat Ban, ten goi edamame thuong đuoc dung đe chi mot mon an đon le. No co nghia đen la "đau bam vao goc" (đuoc ghep tu hai chu 枝 eda = "nhanh" hoac "than" + 豆 mame = "đau"), vi nhung hat đau thuong đuoc ban khi chung van con dinh vao than.
O Trung Quoc va Đai Loan, thuat ngu mao đau thuong đuoc dung đe chi mon an, tu nay co nghia đen la "hat đau phu đay long " (la to hop cua hai tu 毛  mao = "long" + 豆 dou = "đau").


Lich su Đau nanh đuoc trong lan đau tien o Trung Quoc vao khoang 7000 nam truoc, trong khi tai lieu tham khao som nhat ve thuat ngu "edamame" xuat hien tu nam 1275, khi nha su Nhat Ban Nichiren viet mot buc thu cam on mot giao dan ve mon qua "edamame" ma vi giao dan đo đa đe lai tai đen tho. Vao nam 1406, duoi trieu đai nha Minh o Trung Quoc, la đau nanh đa đuoc dung lam thuc an, va trong thoi ky nan đoi bung phat, nguoi dan đa su dung ca hat đau đe nau an hoac nghien chung ra thanh bot. Trong nhieu the ky sau o Trung Quoc (1620), hat đo tuong lai đuoc nhac đen mot lan nua voi ten goi khac la mao đau, co nghia la "hat đau co long". Chung đuoc tim thay trong ghi chep ve cac vuon rau thoi co đai va đuoc cho la co tac dung chua benh, cung nhu la mot mon an nhe. Con tai Nhat Ban, edamame lan đau đuoc nhac đen trong tho đuoc sang tac theo loi haikai vao thoi ky Edo (1603–1868), voi bai tho đuoc sang tac som nhat la vao nam 1638.
Edamame lan đau tien đuoc cong nhan o Hoa Ky vao nam 1855, khi mot nguoi nong dan nhan xet ve nhung kho khan khi ong ta phai tach vo cua nhung hat đau sau khi thu hoach. Vao thang 3 nam 1923, đo tuong non lan đau đuoc nhac đen trong van ban o Hoa Ky thuoc ve mot cuon sach co ten goi la "The Soybean" cua CV Piper va Joseph W. Morse. Trong cuon sach nay, lan đau tien chung đuoc hinh dung va chung ta co the thay la nhung hat đau co the đuoc an khi chung con đang mo vo. Thong tin dinh duong đau tien ve chung đa đuoc xuat ban va mot so cong thuc nau an đuoc đua vao, vi chung la mot loai thuc pham moi me đoi voi cong chung thoi bay gio. Cach su dung som nhat đuoc ghi lai bang tieng Anh cua tu edamame la vao nam 1951 tren tap chi Nghien cuu van hoa dan gian. Edamame xuat hien nhu mot thuat ngu moi trong Tu đien tieng Anh Oxford nam 2003 va trong tu đien Merriam-Webster nam 2008.
Nam 2008, đau nanh đau tien đuoc trong o chau Au đa đuoc ban trong cac cua hang tap hoa voi ten goi edamame va đuoc an nhu mot nguon thuc an thay the đe bo sung protein .


Thu hoach, che bien va cat tru = Thu hoach =
Edamame thuong đuoc thu hoach thu cong đe tranh lam hong than va la cua cay trong. Vo đau tuong xanh đuoc hai truoc khi chung chin hoan toan, thuong la 35 đen 40 ngay sau khi cay ra hoa lan đau tien. Đau nanh đuoc thu hoach o giai đoan nay co vi ngot hon vi chung chua nhieu đuong sacarose hon so voi đau nanh đuoc thu hoach vao cuoi mua sinh truong. Cac yeu to khac gop phan tao nen huong vi cua edamame bao gom cac axit amin tu do nhu axit glutamic, axit aspartic va alanine . Thuong thi cac axit amin khong lien ket nay se giam đi khi vo qua no ra va chin hoan toan.


= Che bien =
Vo qua co the đuoc đun soi trong nuoc, hap hoac cho vao lo vi song. Cac đau cua qua đoi khi đuoc cat truoc khi luoc hoac hap. Cac che pham pho bien nhat cua mon an nay thuong su dung muoi đe tao vi, co the cho muoi vao hoa tan trong nuoc soi truoc khi cho vo đau nanh vao hoac them vao sau khi nau.
Edamame la mot mon an phu pho bien tai cac nha hang izakaya cua Nhat Ban voi nhu cau ve cac bien the đia phuong va bien the  theo mua cua mon an nay. Muoi va toi la nhung gia vi edamame đien hinh. O Nhat Ban, nguoi ta thuong chuong nuoc muoi co đac nhu mot phu gia them vao mon đau tuong ma vo cua no co the an truc tiep.


= Cat tru =
Edamame đuoc mua khi con tuoi nen phai an ngay trong ngay, vi huong vi cua mon đau tuong nay co the bi suy giam chi trong vong 10 gio sau khi thu hoach. Tuy nhien, edamame tuoi se an đuoc trong ba ngay khi đuoc bao quan trong tu lanh. Tuy nhien, nhung qua bi hu thuong chuyen sang mau nau nhanh hon chu yeu la do enzym polyphenol oxidase. Neu muon đuoc bao quan tuoi, vo đau phai đuoc giu am đe tranh bi đoi mau va heo . Đieu nay co the đuoc thuc hien bang cach boc vo trong nhua hoac vat lieu khac đe giu am.
Đong lanh edamame tuoi cung la mot lua chon đe duy tri chat luong tot cua mon an trong vai thang. Edamame tuoi nen đuoc chan truoc khi đem đi đong lanh.


Thuong thuc Edamame co the đuoc an theo hai dang: vo đau hoac hat đau khong. Đau edamame rat de an va co the nau chin nhu bat ky loai đau nao khac. Neu thuong thuc chung bang đua thi nguoi an phai co ky nang. Vo qua edamame yeu cau phai su dung rang hoac ngon tay đe truot hat edamame vao mieng, sau đo vo se bi bo đi.


Gia tri dinh duong Bo Nong nghiep Hoa Ky tuyen bo rang đau edamame la mot loai "đau nanh co the an tuoi va đuoc biet đen nhieu nhat nhu mot mon an nhe giau chat dinh duong". Đau edamame đa che bien va đuoc đong lanh chua toi 73% nuoc, 12% protein, 9% carbohydrate va 5% chat beo. Mot khau phan 100g edamame đien hinh cung cap cho chung ta khoang 507 kilojun (121 kilo ca-lo) nang luong thuc pham va mot luong phong phu (20% hoac nhieu hon Gia tri hang ngay, DV) cua protein, chat xo va vi chat dinh duong, đac biet la folate (78% DV), mangan (49% DV) va vitamin K (26% DV) (bang). Ham luong chat beo trong edamame cung cap 361 mg axit beo omega-3 va 1794 mg axit beo omega-6.


Tham khao Lien ket ngoai The Soybean Piper, C. V. (Charles Vancouver)., Morse, W. Joseph. (1923). New York: McGraw-Hill Book Company, Inc.