Xoe Thai hay xoe, xe, hay it pho bien hon la mo, mua xoe, mua then, hat then la loai hinh van hoa dan gian cua nguoi Thai tai Viet Nam. Ngay 15/ 12/2021 tai Phien hop Uy ban Lien Chinh phu Cong uoc 2003 ve bao ve di san van hoa phi vat the lan thu 16 cua UNESCO dien ra tai Paris, thu đo nuoc Cong hoa Phap, di san Nghe thuat Xoe Thai cua Viet Nam chinh thuc đuoc UNESCO ghi danh vao Danh sach Di san van hoa phi vat the đai dien cua nhan loai.

Nguoi Thai co cau:

Khong xoe, khong tot lua
Khong xoe, thoc can bo
Khong xoe, hoa se tan heo
Khong xoe, trai gai khong thanh đoi


Nguon goc Trong qua trinh di cu cua nguoi Thai tu phuong Bac xuong phuong Nam, mot so bo phan đinh cu o vung Tay Bac Viet Nam, ho đa mang theo nhung cau chuyen than thoai, truyen co tich, nhung bai dan ca, trang phuc truyen thong va nhung đieu Xoe so khai tu thoi xa xua. Qua nhieu the ki, nguoi Thai đa khong ngung phat trien va xay dung cho bo toc minh mot nen nghe thuat xoe dan gian truyen thong.
Ban đau la cac đieu mua tuong tu hoac mo phong cac hoat đong trong cong cuoc lao đong san bat, hai luom hay nhung bien phap chong choi voi mua bao, lu lut, voi manh thu đe vua phai tu ve vua kiem song. Sau đo, nguoi Thai đa sang tao ra nhung nhip xoe, nhung đong tac nhay mua kem theo cac dung cu lao đong va sinh hoat ca nhan nhu non, gay, khan, quat, đan tinh.
Nguoi dan o Muong Lo (Nghia Lo) va vung lan can thuong goi nghe thuat mua cua minh la Xe Cau Ke (Xoe co).
Tu 1945 tro ve truoc, xa hoi ban muong bi phan hoa: ben tren la tang lop quy toc Thai nam trong tay bo may quan ly, thong tri. Vi vay, trong sinh hoat cong đong cung co su phan biet, dan Xoe voi dan, quan Xoe voi quan. Ngay đo, cac đoi Xoe đeu do ban than hoac cac con chau Phia (đau muong) đuoc quan chuc chinh quyen Phap cho phep đung ra to chuc. Nguoi xoe goi la Gai Xoe (Xao Xe). Gai Xoe đuoc tuyen chon rat ky luong, phai la nhung co gai con trinh, đep nguoi, co khieu Xoe o đo tuoi tu 13 đen 17. Nguoi đem đan goi la Bao Khoa, ho co chuc nang đem đan cho Gai Xoe (Xao Xe) luyen tap va bieu dien. Tu nam 1954 đen nay, sinh hoat Xoe đuoc thuc hanh tai hau het cac buoi sinh hoat cong đong ban lang, nhung ngay le tiet trong nam.


Mo ta Xoe nghia la nhay mua trong tieng Thai. Xoe co ba loai chinh la Xoe tin nguong, Xoe giai tri va Xoe bieu dien. Sau nay, mot so đieu Xoe ket hop voi đao cu va mang ten đao cu nhu Xoe khan, Xoe non, Xoe quat, Xoe sap, Xoe nhac, Xoe gay, Xoe chai, Xoe tinh tau. Xoe vong pho cap trong cac su kien van hoa quan trong cua cong đong va gia đinh voi su tham gia cua đong đao moi nguoi. Cac đieu Xoe co nhung đong tac co ban la: vung tay, mo tay, cam tay, buoc chan, nhac chan, nhun chan, nghieng phai, nghieng trai. Voi Xoe o Muong So (Phong Tho, Lai Chau), đong tac mua đuoc the hien bang cach nhun nam đau ngon chan, tay vung cao, cac buoc chuyen luot nhanh hon.
Nhac cu đem cho Xoe gom trong lon, trong nho, cong, chieng, tinh tau, qua nhac, ken, chum choe. Tiet tau giai đieu khac nhau o su nhanh, cham cua đong tac mua. Am đieu pho bien mang tinh đac trung đuoc the hien o quang hai truong, quang ba, quang bon truong va thu, quang nam đung. Nhip đieu thuong nhan manh o khuon nhac 2/4, 4/4, phu hop voi đong tac buoc tien, ky, buoc lui, ky, tay vung len xuong đeu đan.
Đong tac Xoe va cac đieu Xoe hien nay co đuong net moi do bien hoa cua nhung đong tac chu đao von co trong Xoe truyen thong. Mot so đong tac đuoc cai bien, đao cu đuoc su dung ngoai khan con quat trong xoe quat, non trong Xoe non, la hoa trong đieu Xoe hoa. Moi ban hinh thanh cac đoi Xoe bieu dien, đuoc cac nghe nhan trong ban, muong huong dan tap luyen, đe đi bieu dien giao luu voi cac đia phuong khac. Đac biet nam 2017, o thi xa Nghia Lo đa thanh lap đuoc mot đoi Xoe len toi 1.500 nguoi, tap hop/huy đong tu đoi Xoe o cac ban, voi muc đich chu yeu đe đi bieu dien phuc vu nhung dip le tet va nhung ngay hoi van hoa lon.
Cach thuc the hien cua Xoe nguoi Thai đuoc gan voi hoan canh sinh hoat xa hoi. Cho đen nay, nguoi Thai chu yeu thuc hanh 6 đieu Xoe co ban, dien ra pho bien trong moi cuoc sinh hoat van hoa cua cong đong:


= Đieu Xoe Kham khan moi lau - Nang khan moi ruou =
Đong tac 1: Hai tay nang khan mo tay, hai tay nang hai chen ruou. Nhun đua chan buoc nhip 1-2 chan phai buoc sang phai, sang trai chan ben canh ky sat đong thoi nhun xuong. Phan tay đua truoc mat sang hai ben nhe nhang. Hai hang hai ben đi ra va tien len.
Đong tac 2: Phan tay van nhu đong tac 1 nhip nhang đua sang trai sang phai, cung chieu voi buoc chan, nhun mem chan. Luc nay hai hang co su di chuyen, hang thu 2 đung tai cho, hang thu nhat ngoi xuong, phan tay van nhu vay.
Đong tac 3: Phan tay va phan chan khong thay đoi, o đong tac nay di chuyen ve đoi hinh hai hang tren co so phan tay va phan chan nhu đong tac 1 di chuyen hai hang đoi cho cho nhau, len xuong.
Đong tac 4: Hai hang nhap vao 1 hang ngang, tung đoi di chuyen đi len giua trung tam. Tren co so phan tay va chan nhu đong tac 1. Tung đoi tien len, quy xuong, nang cao khan cui đau xuong moi ruou, khi nao nguoi đuoc moi uong xong thi nguoi Xoe lai tiep tuc Xoe đi xuong va đoi cho cho đoi khac len moi, cu the tung đoi len moi ruou đen khi ket thuc, tan cuoc.


= Đieu Xoe Pha xi - Bo bon =
Đong tac 1: Tung đoi đan ban tay vao nhau đua sang trai, sang phai, chan buoc nhip 1-2-3-4. O nhip 4 chan ben canh ky sat chan tru đong thoi nhun xuong, tay đua luong sang ngang cao. đong tac đuoc lap đi lap lai nhieu lan.
Đong tac 2: Bon nguoi nhap vao nhau, tay van đan vao nhau, buoc chan nhu đong tac 1, phan tay đat sat than nguoi cheo nhau, bo bon huong cu the xoay chuyen bo bon.
Đong tac 3: Tach tung đoi mot nhu đoi hinh cua đong tac 1, đan tay vao nhau lon vong, ket hop đong tac 1 cu the lon vong tay nhau ben trai va ben phai.
Đong tac 4: Chuyen ve đong tac 1 di chuyen đi vao ket thuc đieu Xoe.


= Đieu Xoe Đon hon - Tien lui =
Đong tac 1: Hai tay nang khan đung đua cheo hai ben suon theo nhip buoc chan. Buoc chan kep nhip 4, buoc đi set chan 1-2-3-4 nhip 4 rut chan ve ky mui chan ben canh đong thoi nhun mem. Hai hang hai ben đi ra tao thanh hinh tron.
Đong tac 2: Mat huong tren đuong tron, tung đoi đoi cho qua nhau, phan tay va phan chan nhu đong tac 1.
Đong tac 3: Phan tay va phan chan nhu đong tac 1, di chuyen tren vong tron đi vao ket thuc đieu Xoe.


= Đieu Xoe Nhom khan - Tung khan =
Đong tac 1: Chan buoc đon, khan quang co, buoc chan set đi nhip 2 nhun xuong, chan ky ben canh đong thoi cam hai đau khan tung len, di chuyen vao vong tron.
Đong tac 2: Quay mat vao vong tron di chuyen tren vong tron, phan tay va phan chan nhu đong tac 1.
Đong tac 3: Đan xen tien lui tao thanh mot vong chon nho ben trong vong tron lon, phan tay va phan chan nhu đong tac 1. Cu the đoi cho qua nhau, vong tron di chuyen đi vao ket thuc đieu xoe.


= Đieu Xoe Om lom top mu - Vong tron vo tay =
Đong tac 1: Hai hang hai ben đi ra tao vong tron, chan buoc kep nhip 4. Hai tay đua đeu hai ben, nhip 4 vo tay, chan đong thoi nhay nhe len 1 chan gio chech 45o.
Đong tac 2: Di chuyen tren vong tron, phan chan va tay nhu đong tac 1.
Đong tac 3: Xen ke vao vong tron tao thanh mot vong chon nho ben trong, phan chan va tay nhu đong tac 1. Cu the đan xen nhau tao thanh 2 vong tron (1 nho - 1 to ben ngoai). Xoe xong di chuyen vong tron ra ngoai ket thuc đieu xoe.


= Đieu Xoe Om lom kham khan - Nam tay vong tron =
Nguoi tham gia xep hang đung mua thanh vong tron nam tay nhau, vong Xoe ban đau hep va dan đuoc mo rong. Khi nhieu nguoi tham gia se đung thanh hai vong hoac ba vong, nam nu đung xen ke nhau đe Xoe, cac vong tron chuyen đong nguoc chieu nhau. Đong tac cua Xoe vong gom 2 buoc chinh va 2 buoc phu. Buoc thu nhat tien, chan sau buoc len ngang voi ban chan truoc dam nhe roi lui chan sau, chan truoc rut ve ngang voi ban chan sau dam tiep theo nhip. Cung voi nhip chan, ban tay đuoc nam chat vao nhau roi nang len ha xuong tien hanh đong thoi phu hoa voi buoc chan dam, luc tien, luc lui theo nhip trong, chieng, tinh tau. Cac đong tac đuoc lap đi lap lai nhieu lan va vong Xoe dan dan đuoc mo rong boi moi luc moi nguoi đen Xoe mot đong.


Trang phuc Trang phuc cua dan toc Thai trong Xoe vong noi bat voi chiec com (ao nu) đu mau sac đinh hang khuy bac hinh buom, hinh nhen, hinh ve sau… chay tren đuong nep xe nguc, bo sat than ket hop voi chiec vay vai mau tham, hinh ong dai tha thuot; eo lung đuoc that bang dai lua mau xanh la cay; day xa tich bac đinh hinh luc lac, con buom, ve, ca đeo ngoai cap vay. Vao nhung ngay le trong, phu nu Thai con mac them ao dai đen, xe nach hoac kieu chui đau, ho nguc co hang khuy buom cua ao canh, chiet eo, vai phong đinh vai trang tri o suon nach va đoi vai o phia truoc nhu cua nguoi Thai Trang. Phu nu Thai Đen đoi pieu (khan), noi bat voi cac hinh hoa van theu nhieu mau sac ruc ro, toc bui nguoc bao hieu đa co chong. Trang phuc nam: quan đuoc cat theo kieu chan que co cap đe that lung; ao canh xe nguc co tui o hai ben gau vat, ao nguoi Thai trang co them mot tui o nguc trai; cai khuy tet bang day vai, ao co đung chi co chan thap khong co ve. Mau quan ao pho bien la mau cham. Ngay le mac ao đen dai, xe nach, ben trong mac mot lan ao trang.
Truoc đay, viec xoe trong le hoi ban muong (xen ban, xen muong…) gan voi phan nghi le đeu do cac ong Mo (thay cung) chu tri,  nhung nguoi tham gia vao cuoc Xoe đuoc coi la "co can so" do Then Mo (thay cung) lua chon đe cung Xoe theo nhung nghi thuc bai ban đa đinh. Xoe gan voi tin nguong huong đen tam thuc the hien su biet on đoi voi troi, đat voi cac vi than linh - nhung nguoi đa tao ban, tao muong, phu ho cho dan ban, muong đuoc am no, hanh phuc, tieu tru benh dich, lua, ngo đuoc mua, thoc gao đay bo, mua thuan gio hoa, khong thien tai, nan dich…


Đao cu Truoc đay, mua Xoe chu yeu tap trung vao may đieu mua khan. Dan dan, đa them nhieu đieu mua Xoe co su dung cac phuong tien quen thuoc cua nguoi Thai đe lam đao cu dien xuong. Ten cac loai đao cu đo tro thanh ten goi cho tung loai mua Xoe, theo nhung noi dung dien xuong mang y nghia nghe thuat va gia tri van hoa khac nhau: Xoe cup (mua non), Xoe vi (mua quat), Xoe khan (mua khan), Xoe mak hinh (mua qua nhac), Xoe pooc (mua bang nhung bong hoa), Xoe may (mua gay), Xoe tinh tau (mua đan tinh). Đi theo nhung đieu mua cua tung loai đao cu nay con la đoi ngu phuc vu nhac đem voi nhung Khen be, Đan tinh, Qua nhac, Trong to - nho, Ong tang bang (ong go che tac nhu mo).


= Xoe khan (mua khan) =
Chiec khan la san pham cua lao đong, no mang ca gia tri vat chat va tinh than, do nguoi Thai noi đay sang tao ra. Hau het cac cuoc Xoe đeu gan voi viec su dung chiec khan theo tung dang thuc nang khan moi ruou (đieu Kham khan moi lau) hay đieu Xoe Đon hon (bat cheo khan theo cac buoc tien - lui, hoac đieu Nhom khan (tay mua tung khan len tren đau hoac ra cac phia). Nguoi Xoe su dung khan chuyen đong voi than nguoi, cung su van đong cua chan voi nhung tu the, goc đo, net mat, anh mat tao nen nhung đuong net Xoe voi khan thuc su đoc đao. Ngoai ra, đao cu khan con la vat trang điem cho mot so đong tac Xoe khac. Khi cuoc Xoe dien ra truoc ban tho do thay cung chu tri, chiec khan qua cac dang đieu thuc hanh cua cac co gai Thai uyen chuyen bien đoi theo cac lop lang nghi le khac nhau. Khi hai tay nguoi mua bat cheo ve tung ben, chiec khan bieu tuong cho mai cheo đua thuyen huong ve thuong nguon song Hong tim ve đat To. Khi chiec khan đuoc giang cheo va gio cao tren đau, bieu tuong cho chiec thang dung ra đe đon linh hon nhung nguoi đa khuat ve du le cung con chau. Khi chiec khan đuoc xoan lai, quay theo nhip mua, tro thanh bieu tuong cho chiec roi ngua giong ngua tien đua linh hon nguoi đa khuat ve thuong gioi.
Phu nu Thai Trang khong đoi khan pieu thuong su dung khan lua dai đe mua con phu nu Thai Đen su dung chiec khan pieu thuong đoi đau co theu nhung hoa van rat đep đe mua.


= Xoe non (mua non) =
Mua non Muong Lay (Đien Bien) tiep thu nhung đong tac mua non Phong Tho (Lai Chau) nhu: Đua non sang hai ben nguoi, nhun ngang, đua non sau gay, nghieng non hai ben đau, lao non, xoay non tren đau, ngoi chong non truoc mat va sang tao nhung đong tac rieng nang non, ngua non, nang non sau lung, đo non, xoay non truoc nguc.


= Xoe quat (mua quat) =
Co hai kieu, mua mot quat va mua hai quat. Mua mot quat thuong đi đoi voi khan, nguoi mua cam quat Xoe o tay phai, khan (gap đoi) o tay trai. Con mua hai quat thi cam quat Xoe o hai tay, quat cung co khi Xoe khi gap. Voi đieu mua nay tao ra đuoc su duyen dang, uyen chuyen, linh hoat cua nguoi bieu dien.


= Xoe sap (mua sap) =
Ban đau Xoe sap chi thuc hanh đoi voi so it nguoi cung tham gia vi chi co hai cay tre hoac hai cai chay đe go. Sau đo con nguoi dan sang tao su dung nhieu cay tre danh cho nhieu nguoi ngoi go đe phuc vu cho nhieu nguoi cung tham gia mua. Thong thuong mua sap ngay nay chuan bi đao cu can thiet phai co hai cay tre to, thang va dai lam sap cai va nhieu cap sap con bang tre nho hay nua (đuong kinh khoang 3 – 4 cm, dai 3 – 4 m). Khi mua, đat hai sap cai cach nhau vua đu đe gac hai đau cac cay sap con, tung cay sap con đat song song voi khoang cach đeu nhau chung 30 – 40 cm tao thanh dan sap. Nguoi mua chia ra mot top đap san va mot top mua, moi top co đoi hinh la nhung đoi trai gai, cang nhieu cap tham gia cang khien đoi hinh them phong phu, sinh đong.


= Xoe nhac (mua qua nhac - Xoe mak hinh) =
Nguoi mua đeo chum nhac (tu 3 - 5 qua), đeo vao ngon giua, co the đeo ca hai tay nhung thong thuong đeo mot tay phai. Qua nhac nam huong tren mu ban tay. Trong mua nhac su dung buoc chan Phong Tho, Muong Lay va buoc voi. Khi mua, hai ban tay xap chong len nhau, tay phai o tren; tu tu the nay hai tay đanh nhac ra hai ben mo xe gan 45 đo, sau đo hai tay vuot vao ve tu the ban đau. Qua trinh đanh ra - vao nhac co tieng keu, khi đanh su dung mu ban tay đe bat cho nhac keu la chinh, khong dung ban tay nam vao mo ra, mat nhin theo tay.


= Xoe chai =
Đay la đieu mua su dung đao cu la chiec chai thuong đuoc giu can bang tren đinh đau cua nguoi mua ket hop voi nhung đong tac uyen chuyen, kheo leo ma khong bi roi, y nghia cua đieu mua nay la đe moi ruou.


Khong gian thuc hanh Xoe đuoc to chuc tai cac ban cua nguoi Thai o 4 tinh Tay Bac Viet Nam, trong đo co cac huyen Van Chan, Mu Cang Chai, Tram Tau, thi xa Nghia Lo thuoc Yen Bai; huyen Phong Tho, Sin Ho, Nam Nhun, Tan Uyen, Than Uyen, Muong Te, Tam Đuong va thanh pho Lai Chau thuoc tinh Lai Chau; cac huyen Muong La, Thuan Chau, Mai Son, Song Ma, Yen Chau, Sop Cop, Bac Yen, Van Ho, Phu Yen, Quynh Nhai, Moc Chau, thanh pho Son La thuoc tinh Son La; cac huyen Đien Bien, Muong Cha, Đien Bien Đong, Tuan Giao, Muong Ang, Tua Chua, Muong Nhe, Nam Po, thi xa Muong Lay, thanh pho Đien Bien Phu thuoc tinh Đien Bien. Nhung đia ban đuoc coi la trung tam Xoe la  Muong Lo (Yen Bai), Muong So (Lai Chau), Muong Lay va Muong Thanh (Đien Bien).
Chu the cua Nghe thuat Xoe Thai la cong đong nguoi Thai (Thai đen va Thai trang) tap trung đong nhat o cac tinh thuoc Tay Bac Viet Nam (Yen Bai, Lai Chau, Son La va Đien Bien) va rai rac o cac tinh Hoa Binh, Thanh Hoa, Nghe An. Nhung nguoi thuc hanh Xoe Thai la cong đong cu dan nguoi Thai khong phan biet gioi tinh, tuoi tac, nghe nghiep, đia vi cong tac, mien la co suc khoe va đu đieu kien hinh the tham gia sinh hoat Xoe. Nhung nguoi nam giu va thuc hanh sinh hoat Xoe cua cong đong nguoi Thai truoc het la nhung thay cung (con goi la nhung thay Tao, thay Mo, thay Phut, ong Then, ba Then) va nhung nguoi dan von la nhung con benh, đuoc thay cung chua khoi, nhan lam cac "con nuoi", hang nam tu tap ve nha thay đe dang le va tra on. Thay cung la nguoi co "can so" tu than hoac đuoc đao tao tu gia đinh (tu ong ba, cha me), voi kha nang giao tiep đuoc voi than linh, hieu biet thong thao cac thuc hanh nghi le, biet cach thuc mua dang le va trao truyen cho cac con nhang đe tu thuc hanh tai cac buoi le đuoc to chuc tai đien tho cua minh hoac tai nha con nhang đe tu can chua benh, cuu nan. Cac con nhang thuong la nhung nguoi đuoc chua khoi benh, đuoc cuu nan do tho cung, đuoc day cach mua Xoe dang le qua cac đong tac mang nhung y nghia khac nhau voi than linh.
Nhung nguoi nam giu cach thuc thuc hanh Xoe va co kha nang truyen day cua cong đong nguoi Thai chiem so luong khong nhieu, thuong la nguoi đuoc hoc hanh, co tri tue, am hieu phong tuc tap quan toc nguoi va co nang khieu van nghe, co kha nang thuc hanh, gin giu va sang tao cac đieu mua tu tien nhan truyen lai, đuoc cong đong quy trong va tin theo. Đo con la nhung nguoi von đuoc đao tao tu cac truong van hoa nghe thuat chuyen nghiep, ve đia phuong suu tap, nghien cuu nghe thuat Xoe va nam vung ky nang mua Xoe, đu kha nang sang tao, ky nang thuan thuc đu kha nang truyen day cho cong đong cach thuc thuc hanh Xoe cua dan toc minh. Thuc hanh Xoe Thai luon mang tinh tap the, toi thieu phai co tu 8 nguoi tro len (đu mot đoi Xoe), thuong hinh thanh theo nhom hoac đoi van nghe, cau lac bo hay cac to chuc hoi đoan (Hoi phu nu, Hoi nguoi cao tuoi, Hoi nghe nghiep, Hoi đong nien, Đoan Thanh nien, hay tung lop hoc tai nha truong cac cap).
Thuc hanh Xoe Thai khong gioi han trong cong đong mot đia phuong (lang/ban), ma luon san sang thu nap nguoi ngoai đia phuong theo cac quan he xa hoi khac nhau hoac tu nguoi cua cac dan toc khac cung tham gia thuc hanh. Nhung nguoi thuc hanh Xoe Thai khi gan voi sinh hoat tin nguong thuong do cac thay cung to chuc voi su tham gia cua cac con nhang đe tu cung cong đong dan cu (chu yeu la nguoi Thai) co niem tin vao than linh phu ho chua đuoc benh tat, ngheo kho. Nhom nguoi thuc hanh nay thuong gan bo voi nhau thanh ban hoi, nhom nguoi cung canh ngo,tu nguyen cung nhau thuc hanh Xoe trong cac nghi le tho cung, tham gia le hoi tai cac di tich tam linh hoac tai nha thay cung (thay Tao, thay Phut, thay Mo) hoac đoi khi tai chinh nha cua con benh hay nguoi gap hoan canh hoan nan trong lang/ban. Nhung cuoc Xoe trong cong đong/nhom nguoi thuong đuoc to chuc trong phan ket thuc cho cac su kien, le hoi hay cac hinh thuc sinh hoat thuong nhat cua mot tap the nguoi nhat đinh (ngay le, sinh nhat, tan gia, cuoi xin,…).
Nghe thuat Xoe Thai o Tay Bac Viet Nam chu yeu danh cho nu, nu mua la chinh; tinh chat mua nhe nhang, uyen chuyen nhung linh hoat. Nguoi tham gia thuc hanh Xoe Thai noi chung khong phan biet lua tuoi, thanh phan nghe nghiep, chinh tri, gioi tinh, đia vi xa hoi va niem tin ton giao. Voi cac cuoc Xoe gan cung thuc hanh nghi le do Thay/Ba Then to chuc, nguoi tham gia chu yeu la cac con benh đuoc chua khoi, đen đe ta on than linh/Then hoac nhung nguoi đang gap hoan nan, om đau đen dang le va tham du đe cau cung.
Đia điem to chuc Xoe thuong tai Nha cong đong, Nha van hoa thon/ban hoac tai mot trong nhung ngoi nha to đep cua nguoi dan trong ban. Khi thuc hanh Xoe gan voi nghi le thuong to chuc tai nha cua thay cung hoac tai nha cua con benh hay nguoi gap hoan canh hoan nan can than linh cuu giup. Ngoai ra, Xoe con đuoc thuc hanh tai cac đia điem vui choi, cac khong gian phu hop tai noi lao đong hoac du lich.


Vinh danh Di san nghe thuat Xoe Thai đa đuoc đua vao Danh muc di san van hoa phi vat the quoc gia cua Viet Nam:

Nghe thuat Xoe Thai o tinh Đien Bien theo Quyet đinh so 3820/QĐ-BVHTTDL nam 2013
Nghe thuat Xoe Thai o tinh Yen Bai theo Quyet đinh so 1877/QĐ-BVHTTDL nam 2015.
Nghe thuat Xoe Thai o tinh Lai Chau theo Quyet đinh so 1877/QĐ-BVHTTDL nam 2015.
Nghe thuat Xoe Thai o tinh Son La theo Quyet đinh so 1877/QĐ-BVHTTDL nam 2015.
Thang 11 nam 2020, ho so di san Nghe thuat Xoe Thai cua cac tinh Tay Bac Viet Nam (do  Vien Van hoa Nghe thuat quoc gia chu tri) đa hoan thien xong ho so trinh To chuc Giao duc, Khoa hoc va Van hoa Lien Hop Quoc (UNESCO) xem xet đua vao Danh sach di san van hoa phi vat the đai dien cua nhan loai.
Nam 2013, man đai xoe co voi 2.013 dien vien quan chung tham gia tai đem khai mac Le hoi Van hoa- Du lich Muong Lo va Kham pha danh thang quoc gia Ruong bac thang Mu Cang Chai đa xac lap Ky luc Guiness Viet Nam.
Nam 2019, man trinh dien nghe thuat Xoe Thai trong chuong trinh nghe thuat tai Le hoi Van hoa- Du lich Muong Lo la vong đai xoe lon nhat tinh đen thoi điem đo voi su tham gia cua 5.000 nghe nhan va dien vien quan chung.
Ban to chuc Le hoi du đinh đang ky xac lap Ky luc Guinness the gioi cho tiet muc nay. Tuy nhien, viec đang ky nay đa đuoc dung lai sau khi co nhung y kien lo ngai le xoe khi đo se bien thanh hoat đong giai tri va dan đen tam ly so sanh nhat - nhi, anh huong đen ho so di san cua xoe Thai đang trinh UNESCO xet duyet đe tro thanh di san van hoa phi vat the đai dien cua nhan loai.
Nam 2020, man đai xoe đoan ket co su tham gia cua 2.020 dien vien quan chung, trinh dien 6 đieu xoe co ket hop bieu dien trong chuong trinh dieu dien đuong pho nhieu ngay truoc Le hoi Van hoa- Du lich Muong Lo.


Tham khao