Bao cao su, cung đuoc goi bao duong vat, tui cao su, ca pot (tu capote trong tieng Phap) hay condom theo tieng Anh, hay ao mua theo tieng long, la mot dung cu đuoc dung đe giam kha nang co thai va nguy co lay benh đuong tinh duc (nhu lau mu, giang mai va HIV) khi quan he tinh duc va thuc hien cac hanh vi tinh duc khac.
Nhieu nguoi co suy nghi sai lam rang: bao cao su se cung cap "su bao ve an toan tuyet đoi" khi quan he tinh duc, khi đa su dung đung cach thi khong can lo lang ve viec mang thai ngoai y muon hoac lay benh hoa lieu. Nhung thuc ra, bao cao su chi giam bot chu khong ngan chan đuoc rui ro mot cach tuyet đoi, tuc la du co su dung bao cao su đung cach thi rui ro van co the xay ra. Ke ca khi su dung đung cach va dung trong moi lan quan he tinh duc, ti le xay ra mang thai ngoai y muon van vao khoang 2% mot nam. Đoi voi HIV/AIDS, kha nang ngan chan lay nhiem cua bao cao su vao khoang 67-85% (tuc xac suat lay nhiem van con khoang 15-33%) trong moi lan dung. Đoi voi mot so benh hoa lieu lay qua đuong tiep xuc hoac nuoc bot, bao cao su khong co tac dung ngan chan.
Bao cao su đuoc trum len duong vat đa cuong cung va chan tinh dich khong cho tham nhap vao co the ban tinh. Đuoc su dung trong ke hoach hoa gia đinh, bao cao su nam gioi co loi the la gia re, de su dung, it tac dung phu. Vi bao cao su la chat deo khong tham nuoc va ben, chung cung đuoc dung vao mot so muc đich khac nhu đung tinh dich khi chua tri vo sinh cung nhu mot so muc đich khong lien quan toi tinh duc nhu tao micro khong tham nuoc, boc nong sung truong đe khoi bi ket.

Bao cao su đa đuoc su dung cach đay it nhat 400 nam, khi đo no lam bang ruot hoac da đong vat (mot so kham pha khao co con cho thay no co tu thoi Ai Cap co đai). Tu the ky 19, su dung bao cao su la mot trong cac phuong phap ngua thai pho bien nhat. Bao cao su hien đai hau het đuoc lam bang nhua, nhung đoi khi cung đuoc lam bang nhua tong hop, polyisoprene hoac ruot cuu. Bao cao su nu gioi thuong đuoc lam bang nhua tong hop. Hau het bao cao su đeu co mot phan du ra tren đau đe chua tinh dich. Bao cao su co nhieu kich co va be mat khac nhau đe kich thich nguoi dung. Bao cao su thuong đuoc tam chat boi tron đe giup duong vat tham nhap de dang con bao cao su co mui vi thi dung cho lam tinh bang mieng.
Đo pho bien cua bao cao su tuy thuoc nhieu vao tung quoc gia. Hau het cac thong ke ve muc đich tranh thai đuoc thuc hien voi phu nu co chong hoac phu nu trong cac to chuc. Nhat Ban co ti le dung bao cao su cao nhat the gioi: chiem 80% trong ngua thai cua phu nu co chong. Trung binh o cac nuoc phat trien, bao cao su la phuong phap ngua thai pho bien nhat: 28%. Trung binh o cac nuoc kem phat trien, bao cao su la phuong phap ngua thai it pho bien nhat: 6-8%. Đuoc chap nhan rong rai trong lich su hien đai, bao cao su gay ra nhieu tranh cai chu yeu ve cach dung chung trong giao duc gioi tinh.
Su dung bao cao su đe ngan ngua lay benh cung khac nhau. Đoi voi nguoi đong tinh nam o Hoa Ky, mot thong ke cho thay 35% tung su dung hai bao cao su cung luc. Mac du co muc đich la tang kha nang bao ve, dung hai bao cao su cung luc thuc ra lai lam tang kha nang hong bao cao su.


Rui ro khi su dung Bao cao su co the bi tuot ra khoi duong vat sau khi xuat tinh, bi rach do khong su dung đung cach hoac bi xe khi mo goi, bi rach hoac tuot vi chat lieu nhua bi hong (thuong do qua han su dung, cat giu khong đung cach hoac bi dinh dau). Ti le rach bao cao su la tu 0,4% đen 2,3%, ti le tuot la 0,6% va 1,3%. Mot tong ket tu 10 nghien cuu voi nhieu loai bao cao su khac nhau đa cho ti le that bai trung binh (ca rach hoac tuot) la 8,04%.
Tuy theo loai that bai khi dung bao cao su ma co cac muc đo tham nhap tinh dich khac nhau. Mot nghien cuu cho thay khi bi rach bao, tinh dich se bi tham nhap mot nua so voi khong dung bao. Con khi bi tuot thi chi 1/5 tinh dich bi tham nhap. Mac du neu bao cao su khong bi rach hoac tuot, 1–2% phu nu đuoc kiem tra la van co tinh dich sau khi quan he tinh duc dung bao cao su, do bi tham thau qua lop mang cao su. Su dung hai bao cao su cung luc cung tang kha nang hong bao cao su.
Đac biet, ngay ca khi mang bao cao su đung cach, nguy co lay nhiem AIDS van con khoang 20-25% vi kich thuoc virus rat nho (chi 0,1 micromet), nhieu khi co the lot đuoc qua lop mang bao cao su va truyen sang ban tinh. Mot nghien cuu khac con cho ty le lay nhiem trong moi lan dung len đen 33%. Neu biet ve ti le nay, tat nhien khong ai dam bo qua khi AIDS la mot can benh chet nguoi chua co thuoc chua. Đieu nay cang tro nen nguy hiem khi nhieu nguoi tuong rang chi can su dung bao cao su thi se ngan ngua đuoc tuyet đoi nguy co lay nhiem HIV.
Bao cao su tieu chuan vua cho hau het kich co duong vat mac du nhieu nha san xuat ban loai khit hoac loai lon. Vai nha san xuat cung ban cac loai bao cao su vua kich co duong vat khach hang va đam bao rang chung tin cay va tang khoai cam hon. Vai nghien cuu cho thay su tuong quan giua duong vat lon va bao cao su nho voi ti le rach cao va ti le tuot thap (va nguoc lai), nhung nhung nghien cuu khac thi khong thay đieu nay.
Đo day khong lien quan đen viec rach, bao cao su loai mong thi hieu qua hon loai day. Tuy vay, cac nha san xuat đuoc khuyen cao tranh san xuat loai qua day hoac qua mong vi chung kem hieu qua hon. Nhieu tac gia con khuyen khich dung loai mong vi "đo ben, khoai cam va thoai mai", nhung nhung tac gia khac canh bao rang "bao cao su cang mong thi can mot luc nho hon đe lam rach chung".
Nguoi dung bao cao su co kinh nghiem thi kha nang bi rach hay tuot thap hon nhieu so voi nguoi dung lan đau, mac du nhung ai tung bi tuot hoac rach mot lan thi kha nang bi rach hoac tuot lan hai la cao hon. Mot bai bao tren Bao cao Dan so (Population Reports) cho thay chi day ve cach su dung bao cao su se giam nhung thao tac lam tang kha nang rach va tuot bao cao su.
Trong so nhung nguoi su dung phuong phap tranh thai bang bao cao su, mot nguoi co the het bao cao su, hoac đang đi du lich va khong co mang bao cao su hoac chi đon gian muon thu cam giac la va quyet đinh khong su dung mot lan. Hanh vi kieu nay la nguyen nhan chu yeu dan đen viec that bai khi dung bao cao su.
Mot nguyen nhan that bai khac la do pha hoai ngam cua ban tinh. Mot trong nhung đong co la muon co con trai voi mong muon hoac su đong y cua ban tinh. Vai nguoi ban dam Nigeria bao cao rang khach hang ngam pha hoai bao cao su đe tra thu cho viec bi ep buoc dung bao cao su. Dung mot chiec kim nho đam nhieu lo o đau bao cao su đuoc cho la giam đang ke hieu qua cua bao cao su.


Su dung đung = Kiem tra bao cao su =
Chu y: Buoc nay rat hay bi nhieu nguoi bo qua.
Bao cao su phai con han su dung, con nguyen goi, khong quan goi, van con mem, mau khong loang lo, khong bi rach.


= Đeo =
Bao phai đuoc su dung ngay sau khi boc goi. Su dung ngay tu khi duong vat bat đau cuong cung. Chu y nen dung đong tac tu tu, nhe nhang (nhat la khi lam cho nguoi khac), tranh lam rach bao. Xem ky huong vong tron đe trong vong bao cao su cho đung huong, đam bao bao se che đuoc duong vat. Bop tui phinh nho o đau bao cho khong khi ra het (lay cho chua tinh dich, đe phong thung, be bao khi phong tinh), mot tay con lai cuon vong tron bao len đe bao phu đau duong vat va vuot cho bao phu đen tan goc.


= Thao =
Luu y sau khi giao hop: Nen rut bao ra ngay luc duong vat con cuong cung. Mot tay nen giu chat bao cao su, đe tranh truong hop bao hoac tinh dich co the rot vao am đao luc đa het cuong. Đe phong tranh co thai va ve sinh triet đe, chu y rua tay va bo phan sinh duc nhieu lan voi nuoc am va xa phong, sau đo lau kho bang khan rieng. Luu y khong đe duong vat lai gan bo phan sinh duc nu gioi nua, vi tinh dich van tiet ra trong vong hai gio đong ho sau khi xuat tinh.


Bao cao su cho nu gioi Loai bao cao su am đao Reality (Reality vaginal condom): la mot ong dai 17 cm, đuoc che tao bang chat deo polyurethan, co hai vong mem o hai đau. Dung cu đuoc đat vao am đao giong nhu cach đat mot mang ngan, vong o đau trong khop voi co tu cung, vong o đau ngoai phu len cac moi cua am ho, do đo co the hung toan bo tinh dich cua nam gioi phong ra khi giao hop, khong cho lot vao đuong sinh duc nu.
Loai bao cao su am đao thu hai (Women's choice female condom): co cau tao giong nhu bao cao su nam kem theo mot que nhua đe đay vao, đau trong day hon khop voi đau tren am đao, đau ngoai la mot vong che phu len cac moi cua am ho. Dung cu đuoc che tao bang latex va day hon bao cao su cua nam đe tang đo ben. Qua thu nghiem nguoi dung thay thoai mai, de lap va de thao.
Con mot loai bao cao su dung cho nu nua, co cau tao gan giong nhu chiec quan lot bang latex voi mot tui nho o đung vi tri lo am đao. Truoc khi giao hop, nguoi phu nu đay cai tui nho nay vao trong am đao. Dung cu nay che phu đuoc toan bo tang sinh mon va bo phan sinh duc ngoai cua nguoi phu nu, do đo co kha nang bao ve tranh cac benh lay theo đuong tinh duc cao.


= Đat bao =
Xe vo, lay bao ra nhe nhang. Van ve nhe cho dich tron đam het bao. Bop hep hinh vong nho, cam bao chac chan.
Tay cam bao đua vao am đao, tay kia vach moi sinh duc dan đuong. Đua bao vao sau het muc co the đua đuoc.
Đua ngon tay vao trong bao, tim cham vong nho, đay bao sau len đen het am đao. Tranh đung đe bao bi xoan.


= Thao bao =
Xoan mieng bao đe giu tinh dich o trong, keo nhe bao ra.


Pho bien tai Viet Nam Đe phong lay nhiem HIV qua đuong tinh duc, UBND Thanh pho Ho Chi Minh tuyen bo ngay 05.03.2013, nhat tri mo rong "chuong trinh 100% bao cao su" va trien khai viec đat bao cao su trong tat ca phong khach san tren đia ban.


Chu thich Tham khao Boston Women's Health Book Collective, 2005.Our Bodies, Ourselves: A New Edition for a New Era. New York: Touchstone.
MacPhail, Catherine and Campbell, Catherine (2001 Jun). "I think condoms are good but, aai, I hate those things: condom use among adolescents and young people in a Southern African township." Social Science and Medicine, 2001, 52, 11, 1613-1627
Kulczycki, Andrzej. "The Sociocultural context of condom use within marriage in rural Lebanon. Studies in Family Planning 35.4 (Dec 2004): 246(15).
Crossley, Michele L. (2004). "Making sense of 'barebacking': Gay men's Narratives, unsafe sex and the 'resistance habitus'. British Journal of Social Psychology, 43, 225-244.
Watt, Emily (2005 April 24). "Older Adults Shy Away From Safe Sex Advice". The Sunday Star-Times (Auckland, New Zealand).
Semple, S.J., Patterson, T.L., & Grant, I. (2004). Determinants of condom use stage of change among heterosexually-identified methamphetamine users. AIDS & Behavior, 8 (4), 391-400.


Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Condoms tai Wikimedia Commons
Condom (contraceptive) tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)
Planned Parenthood of America — Provides information and training for all forms of birth control from their website and locations across the U.S.
Condom Research from FHI - Family Health International's topic page on condoms.
Fact sheet on condoms and sexually transmitted diseases - from the US Center for Disease Control