Nimrata Nikki Randhawa Haley (sinh ngay 20 thang 1 nam 1972) la mot chinh tri gia Hoa Ky, Đai su thu 29 cua Hoa Ky tai Lien Hop Quoc, tung la Thong đoc thu 116 cua bang Nam Carolina. Ba la đang vien cua Đang Cong hoa, tung la đai dien Quan Lexington trong Nghi vien Nam Carolina tu nam 2005 đen nam 2010.
Haley la nguoi phu nu đau tien, cung nhu nguoi khong phai da trang đau tien lam thong đoc Nam Carolina. Nham chuc nam 38 tuoi va nay o tuoi 53, Haley la thong đoc tre nhat hien nay o Hoa Ky. Ba la mot trong hai thong đoc Hoa Ky đuong nhiem co nguon goc An Đo, nguoi kia la đong đang Cong hoa Bobby Jindal cua bang Louisiana. Ba cung la nguoi thu ba khong phai la goc Au-My đa đuoc bau lam thong đoc mot tieu bang mien Nam Hoa Ky, sau Douglas Wilder cua bang Virginia va Jindal cua bang Louisiana.


Tieu su Haley sinh ra voi ten Nimrata Nikki Randhawa tai Bamberg, Nam Carolina, vao ngay 20 thang 1 nam 1972, trong mot gia đinh nguoi An Đo theo đao Sikh. Cha me co, Ajit Singh Randhawa va Raj Kaur Randhawa, la nguoi nhap cu tu huyen Amritsar, An Đo. Cha co la mot giao su sinh hoc, me co đa thanh lap mot cua hang ban quan ao. Co co hai anh em trai, Mitti va Charan, va mot chi/em gai, Simran, sinh ra o Singapore. Haley tot nghiep truong trung hoc Orangeburg Preparatory Schools va Đai hoc Clemson voi van bang cu nhan ke toan.
Co đa giup me trong kinh doanh; tu nam 13 tuoi co bat đau phu cham soc so sach ke toan. Sau khi tot nghiep, co lam viec cho Tong cong ty FCR, mot cong ty quan ly chat thai va tai che, truoc khi co quay tro lai cong viec kinh doanh cua me vao nam 1994 va tiep quan viec quan ly tai chinh. Co cung voi me xay dung cua hang thanh cong ty quan ao cao cap Exotica International, voi doanh so ban hang đat hang trieu My kim (USD).
Haley đuoc bo nhiem vao ban giam đoc Phong Thuong mai Quan Orangeburg nam 1998  va ban quan tri Phong Thuong mai Quan Lexington nam 2003. Haley đa tro thanh thu quy cua Hiep hoi quoc gia cua Phu nu kinh doanh (National Association of Women Business Owners) nam 2003 va chu tich vao nam 2004. Ba tung chu tri Gala gay quy tai Lexington cho cac benh vien đia phuong, cung nhu hoat đong trong nhieu hoi đoan tai Lexington ve y te, kinh doanh va thien nguyen, va la thanh vien Cau lac bo Rotary (Rotary International) tai Lexington.

Ngay 6 thang 9 nam 1996, ba ket hon voi Michael Haley, mot si quan Quan đoi Hoa Ky va co hai con la Rena va Nalin. Nikki Haley xac đinh ban than minh ngay hom nay la mot tin huu Kito giao theo Phong trao Giam ly, nhung van tham gia cac buoi le ton giao cua đao Giam Ly va ca đao Sikh vi "ton trong van hoa cua cha me".
Haley đa đuoc bau vao Nghi vien Nam Carolina tu nam 2004 va đuoc bau chon lai nhiem ky 2 vao nam 2006 va nhiem ky 3 nam 2008.


= Tranh cu thong đoc =
Trong cuoc bau cu thong đoc Nam Carolina nam 2010, Haley đa đuoc cuu Thong đoc bang Massachusetts Mitt Romney va cuu Thong đoc Alaska Sarah Palin đe cu va đuoc phong trao Tea Party ung ho. Vao ngay 8 thang 6 nam 2010, trong cuoc bau cu so bo cua đang Cong hoa, ba đat đuoc 49% so phieu, nhung khong đu so 50% can thiet đe tranh mot cuoc bau cu đoi đau. Halley thang vong ket cua Đang vao ngay 22 thang 6 voi 65%, đe đuoc đai dien Đang Cong hoa ra tranh cu va gianh chien thang trong cuoc tong tuyen cu chuc vu thong đoc ngay 2 thang 11 nam 2010, voi ti le 51-47%, thang Vincent Sheheen cua Đang Dan chu.


Đai su Hoa Ky tai Lien Hop Quoc Ngay 23 thang 11 nam 2016, Tong thong đac cu Donald Trump đa tuyen bo y đinh đe cu Haley cho vi tri Đai su Hoa Ky tai Lien Hop Quoc. Vao ngay 20 thang 1 nam 2017, Tong thong Trump đa gui đe cu cua Haley cho Thuong vien Hoa Ky. Co thong tin cho biet Tong thong Trump ban đau muon chon Haley vao vi tri cua Bo truong Ngoai giao, nhung ma ba tu choi.
Vao ngay 24 thang 1 nam 2017, Haley đa đuoc Thuong vien xac nhan voi so phieu 96-4 đe tro thanh Đai su Hoa Ky tai Lien hop quoc. Haley la nguoi My goc An đau tien giu mot vi tri cap noi cac. Ngay sau đo, ba đa tu chuc thong đoc Nam Carolina va pho Thong đoc Henry McMaster len lam thong đoc bang thay the.
Haley đa tuyen the nham chuc voi pho tong thong Mike Pence vao ngay 25 thang 1 nam 2017. Ba đa gap Tong thu ky Lien hop quoc Antonio Guterres vao ngay 27 thang 1 nam 2017, tai tru so Lien hop quoc tai thanh pho New York.


Tranh cu tong thong nam 2024 Haley bat đau chien dich tranh cu tong thong nam 2024 cua minh trong mot video chien dich vao ngay 14 thang 2 nam 2023. Haley la nguoi phu nu da mau đau tien tro thanh ung cu vien chinh cho đe cu tong thong cua Đang Cong hoa. Ba la cuu thong đoc nu đau tien ra tranh cu tong thong.
Vao ngay 3 thang 3 nam 2024, ba tro thanh nguoi phu nu đau tien va la nguoi My goc A đau tien trong lich su Hoa Ky gianh chien thang trong cuoc bau cu so bo tong thong cua Đang Cong hoa voi chien thang cua ba trong cuoc bau cu so bo tai Quan Columbia; va sau đo gianh chien thang trong cuoc bau cu so bo tai Vermont. Tuy vay, ba đa đinh chi chien dich tranh cu vao ngay 6 thang 3, 2024, sau khi Donald Trump danh chien thang trong Sieu Thu ba.


Quan điem chinh tri Ba ung ho viec giam thue cho nguoi dan, giam luong huu cua cong chuc, va su dung hieu qua hon kinh phi cho giao duc cong cong. Haley đa noi rang kinh phi cho giao duc cong cong co the đuoc su dung hieu qua hon va đa đe xuat mot ke hoach ma se quyet đinh muc luong cua giao vien, khong chi dua tren tham nien va trinh đo chuyen mon ma con ve hieu suat ket qua cong viec.
Haley la mot đoi thu chong lai su pha thai, ung ho su song va bac bo hon nhan đong tinh. Ba tung noi: "Toi ung ho su song vi co nguoi đa cuu mang chong toi" (Thang 4 nam 2012) va "Moi cuoc song la đa đuoc ban phuoc boi Đuc Chua Troi" (Thang 11 nam 2010).
Ba cung chong lai cac cai cach y te Obamacare. Haley ung ho đe nghi bo sung sua đoi thu 2 vao Hien phap Hoa Ky, cho phep quyen so huu vu khi. Tuy ung ho viec nhap cu nhung ba cho la can giam sat chat che viec nhap cu bat hop phap.


Chu thich Lien ket Governor Nikki Haley official state website
Nikki Haley for Governor
Nikki Haley tren DMOZ
Articles
Nikki Haley – The First Indian-American Woman Governor, SpeakBindas