Tran Okinawa (tieng Anh: Battle of Okinawa, tieng Nhat: 沖縄戦, Okinawa-sen), hay con goi la chien dich Iceberg (chien dich Bang Son) la tran đanh thuoc mat tran Thai Binh Duong trong Chien tranh the gioi thu hai giua quan Đong Minh (chu luc la Hoa Ky) va Đe quoc Nhat Ban tai đao Okinawa thuoc quan đao Ryukyu (Luu Cau). Đay cung la cuoc đo bo quan su lon nhat tai mat tran Thai Binh Duong trong Chien tranh the gioi thu hai.
Tran đanh nay keo dai trong 82 ngay, tu thang 3 đen thang 6 nam 1945 voi ket qua la Quan đoi Hoa Ky chiem đuoc Okinawa. Đay cung la tran đanh co so thuong vong cao nhat trong Chien tranh Thai Binh Duong: phia Nhat Ban ton that toan bo 106.000 quan tren đao (trong đo tu tran hon 77.000 quan), trong khi quan Đong Minh (chu yeu la linh My) thuong vong hon 75.000 nguoi, trong đo hon 20.000 nguoi chet (chua ke 26.000 linh khac bi benh hoac chan thuong tam ly). Ngoai ra con mot so luong lon dan thuong tren đao len đen hang nghin nguoi chet do bom đan, benh tat va tu sat.


Vi tri Okinawa va hoan canh tran đanh Quan đao Ryukyu nam ve phia nam đao Kyushu (Cuu Chau), mot trong bon đao lon nhat cua Quan đao Nhat Ban. Okinawa la hon đao lon nhat trong quan đao Ryukyu, dai gan 100 km nhung chi rong tu 2 đen 4 km, dien tich 2.255 km². Đao Okinawa rat ly tuong cho viec thanh lap san bay. Nuoc xung quanh cung rat sau, thuan loi đe xay dung cac quan cang. Khi hau can nhiet đoi, đuoc đieu hoa boi 2 dong hai luu lon la Kuro Shivo va Ogasa Wara. Đo am cao quanh nam, mua nhieu va thuong xuyen chiu anh huong cua bao nhiet đoi vao mua he.

Okinawa co mot vi tri chien luoc quan trong. No nam tren nga tu quoc te o Đong A, giua Trung Quoc, Đai Loan va Nhat Ban. Nam 1875, Minh Tri Thien hoang đa gui đen đay mot luc luong chiem đong thuong truc va 4 nam sau đao chinh thuc tro thanh mot phan lanh tho Nhat Ban. Tren nguyen tac nguoi dan tren đao binh đang ve quyen loi va nghia vu nhu nguoi Nhat o chinh quoc nhung nguoi Nhat van xem ho nhu dan thuoc đia. Mot đieu đac biet la đa so dan tren đao theo đao tho cung ong ba, rat it nguoi theo Than đao nhu tuyet đai đa so nguoi dan Nhat Ban khac.
Ngay 19 thang 2 nam 1945, thuy quan luc chien My bat đau cuoc đo bo len đao Iwo Jima. Tran Iwo Jima keo dai trong hon 1 thang đa ket thuc voi thang loi thuoc ve quan đoi Hoa Ky. Tuy nhien, Hoa Ky đa phai chiu ton that lon ve nguoi voi con so thuong vong cua linh Hoa Ky trong Tran Iwo Jima la hon 20.000 nguoi. Voi thang loi tren, quan đoi Đong minh do Hoa Ky dan đau đa tien sat đen hang rao phong thu cuoi cung cua Nhat Ban va muc tieu tiep theo cua ho la đao Okinawa. Chiem đuoc Okinawa, ho se co them mot can cu hai quan va đac biet la khong quan loi hai nham phuc vu cho cuoc đo bo len quan đao Nhat Ban đe ket thuc chien tranh.


Cac luc luong tham gia tran đanh = Luc quan =


 Nhat Ban  Suot 3 nam đau cua cuoc chien tranh Thai Binh Duong, quan so Nhat Ban nen quan đao Ryukyu chi co 600 nguoi. Đen ngay 01 thang 4 nam 1944, quan đoan 32 luc quan gom ba su đoan 9, su đoan 24 va su đoan 62 cung lu đoan hon hop 44 moi đuoc đua đen đay đe chuan bi chong lai cuoc đo bo cua quan đoi Hoa Ky
Su đoan 9 co 25.000 quan va su đoan 24 đuoc đua tu Man Chau đen voi 14.000 quan con su đoan 62 gom 12.000 quan đa co nhieu nam chien đau tren chien truong Trung Quoc. Rieng lu đoan hon hop 44 co 5.000 quan. Tuy nhien đen cuoi nam 1944, su đoan 9 đa bi đieu đi Đai Loan lam cho luc luong phong thu tren đao bi giam sut. Ngoai ra con co 9.000 linh hai quan Nhat Ban đong tai can cu hai quan Oroku nhung chi khoang vai tram nguoi trong so đo đuoc huan luyen quan su tac chien tren đat lien. Tren đao con co mot trung đoan thiet giap voi 14 xe tang hang trung va 13 xe tang hang nhe.
Đac biet, tren đao con co 39.000 nguoi ban xu Ryukyu (bao gom 24.000 dan ve moi nhap ngu goi la Boeitai va 15.000 nhan cong). Con lai la 1.500 hoc sinh trung hoc va 600 sinh vien lam nhiem vu cham soc quan linh bi thuong.
Chi huy truong luc luong phong thu tren đao la trung tuong Mitsuru Ushijima, tham muu truong la trung tuong Cho Isamu va truong phong tac chien la đai ta Hiromichi Yahara. Chi huy cac luc luong phia Bac cua đao la đai ta Takehido Udo. Cac luc luong linh hai quan Nhat Ban con lai do chuan đo đoc Minoru Ota chi huy.
Tuong Ushijima cho rang quan đoi Hoa Ky se đo bo len bo bien phia Tay o bai bien Hagushi. Tuy nhien, ong chu truong khong đanh quan Mi ngay tai bo bien ma tap trung quan o phia Nam hon đao, quanh thanh pho Naha, thu phu cua đao va cac vung phu can. Che ngu giua thanh pho Naha va thanh pho Shuri la day nui Shuri. Đay chinh la phong tuyen chinh cua quan đoi Nhat Ban. Nhung hang đong, hao sau va đia đao noi lien cac o khang cu. Hai su đoan 24 va 62 đuoc giao nhiem vu giu phong tuyen nay. Lu đoan hon hop so 44 đong o cuc Nam đao cung voi luc luong tuong đuong mot su đoan. O phia bac đao chi co hai tieu đoan tran giu. Đen thang 3 nam 1945, moi su bo phong đa đuoc chuan bi xong, trong tay tuong Ushijima co hon 100.000 quan linh chuan bi san sang cho đon cuoc đo bo cua quan đoi Hoa Ky.


 Hoa Ky  Luc luong Luc quan Hoa Ky tham gia chien đau la Tap đoan quan so 10 do Trung tuong Simon Bolivar Buckner chi huy. Tap đoan quan nay gom 2 quan đoan: Quan đoan đo bo III cua Thieu tuong Roy Geiger gom 2 su đoan thuy quan luc chien 1 va 6, quan đoan XXIV cua Thieu tuong John R. Hodge gom 2 su đoan bo binh 7 va 96. Su đoan 2 thuy quan luc chien la luc luong du phong. Ngoai ra con co su đoan bo binh 27 lam nhiem vu đon tru sau nay va su đoan bo binh 77. Tong cong Tap đoan quan co tong cong 102.000 luc quan, 88.000 thuy quan luc chien va 18.000 linh hai quan.
Đung nhu du tinh cua tuong Ushijima, ke hoach cua quan đoi Hoa Ky la se đo bo len bai bien Hagushi nam ve phia Tay cua Okinawa va do quan đoan XXIV va quan đoan đo bo 3 thuc hien. Su đoan thuy quan luc chien so 2 se thuc hien mot cuoc tan cong nghi binh tai bai bien Minatoga o bo bien phia đong nam đe lam boi roi luc luong phong thu ve y đinh tan cong chinh cua quan đoi Hoa Ky.


= Hai quan =


 Hoa Ky  Tong luc luong ham đoi Đong Minh tai Okinawa la 1,600 tau bao gom 40 hang khong mau ham, 18 thiet giap ham, 32 tuan duong ham va 200 khu truc ham. Luc luong Hai quan nhan nhiem vu ban pha don dep bai bien cho cuoc đo bo đong thoi phai van chuyen 183.000 quan đo bo va 747.000 tan quan nhu, quan cu, khi tai. Đe van chuyen het so luong nguoi va vat chat đo, quan Đong Minh đa su dung 430 tau van tai cat hang o nhieu noi khap Thai Binh Duong tu Seattle (Hoa Ky) hay tu đao Leyte (Philippines).
Hau het cac Luc luong Khong quan Hoa Ky tham gia tran đanh gom may bay tiem kich, may bay nem bom bo nhao va may bay cuong kich đeu xuat phat tu cac hang khong mau ham ngoai khoi. Đe chong lai cac ham đoi Hoa Ky, nguoi Nhat đa su dung chien thuat Than phong (Kamikaze) von đa bat đau tu tran Hai chien vinh Leyte nhung đen tran Okinawa thi đa tro thanh mot phan cua ke hoach phong thu. Tu khi quan đoi Hoa Ky bat đau đo bo tu ngay Le Phuc sinh (ngay 01 thang 4) cho đen ngay 25 thang 5, 7 cuoc tan cong Kamikaze bao gom 1,500 may bay đa đuoc thuc hien gay rat nhieu ton that cho Luc luong Hai quan Hoa Ky va quan Đong Minh.


 Khoi Thinh vuong chung Anh  Trong khi luc luong luc quan Đong Minh đa so la linh Mi thi ham đoi Thai Binh Duong cua Anh (BPF, đuoc xem nhu Luc luong Đac nhiem 57 cua Hai quan Hoa Ky) đa cung cap ¼ suc manh Khong quan va Hai quan (450 may bay). Ham đoi nay co 50 tau chien voi 17 trong so đo la cac hang khong mau ham. Đe chong lai chien thuat Kamikaze, quan đoi Anh su dung boong tau boc thep giup cho cac tau co kha nang chiu đung tot hon cac cuoc tan cong nhung bu lai phai mang it may bay hon. Mac du toan bo so hang khong mau ham tren đeu do Vuong quoc Anh cung cap nhung nhom cac mau ham nay lai co su gop mat cua tau va nhan luc cua ca Khoi Thinh vuong chung Anh: Anh Quoc, Canada, New Zealand va Australia. Nhiem vu cua ham đoi nay la khong che cac san bay Nhat Ban tren quan đao Sakishima va yem tro ve mat khong luc chong chien thuat Kamikaze.


Dien bien = Chuan bi đo bo =
Chien tranh bat đau đen voi Okinawa lan đau tien vao ngay 29 thang 9 nam 1944 khi cac may bay B-29 đen nem bom cac san bay va may bay trinh sat cua My thuc hien thu thap khong anh. Cuoc tan cong cua cac hang khong mau ham My đen ngay sau đo vao ngay 10 thang 10 nham yem tro cho cuoc đo bo vao Leyte. Mot tran khong chien đa dien ra tai Formosa va chi trong 3 ngay nguoi Nhat mat 500 may bay va 36 tau. Hon đao lai bi oanh tac vao ngay 3 va 10 thang 1 boi Luc luong Đac nhiem so 38 (TF 38), va vao ngay 1 va 31 thang 3 boi Luc luong Đac nhiem 58 (TF 58) sau khi luc luong nay đa tham gia oanh tac Tokyo. Hai quan Hoa Ky đa khong che hoan toan Ryukyu tu Formosa đen Nhat Ban. Vao cuoi thang 3, nguoi Nhat khong con bat ki mot may bay nao o Okinawa va nhieu thanh pho (trong đo co ca Naha va Shuri) đa bi tan pha nang ne.
Ngay 24 thang 3, nam thiet giap ham trang bi cac hai phao 16 in va 11 khu truc ham đa tham gia ban pha Okinawa. Mot tuan le sau, cac toan nguoi nhai đac biet boi vao bai bien Hagushi, thao go cac chuong ngai va pha huy cac thuy loi. Ngay 25 thang 3, 9 thiet giap ham, 10 tuan duong ham va 32 khu truc ham cung 177 phao ham ban pha Okinawa mot cach du doi tu đo cho đen ngay đo bo. Khoang 37.000 đan phao 5 in, 33.000 đan phao 4.5 in đa đuoc trut xuong hon đao. Ngoai ra con 3.100 cuoc khong kich vao bai bien va cac vi tri phong thu sau ben trong. Quan Nhat truoc nhung hanh đong đo van to ra im lang đe tiet kiem đan va cung đe nguoi My khong phat hien đuoc cac vi tri phong thu cua ho. Ngay 31 thang 3 la ngay ban pha du đoi nhat, 27.226 qua đan phao đa đuoc trut xuong hon đao. Tuy nhien, cung giong nhu o Iwo Jima truoc đay, cuoc ban pha nay cua nguoi My đa khong anh huong gi may đen he thong phong thu cua nguoi Nhat.


= Nhung cuoc hanh quan đau tien =

Nhung nguoi My đau tien đo bo len bo la su đoan bo binh 77. Noi đo bo cua ho la quan đao Kerama (Kerama Retto), 15 dam (24 km) phia tay Okinawa vao ngay 26 thang 3 nam 1945. Kerama đuoc tuyen bo an toan vao nam ngay sau. Trong cuoc hanh quan so khoi nay, su đoan 77 co 31 nguoi chet va 81 nguoi bi thuong trong khi so linh Nhat chet la 530 nguoi va 121 nguoi bi bat. Thanh cong cua cuoc hanh quan nay giup cho ham đoi Đong Minh co them mot vi tri tha neo chac chan va loai tru moi nguy hiem tu cac thuyen cam tu cua nguoi Nhat. 1.200 dan thuong chet trong cuoc tan cong va 150 nguoi khac tu sat. Nhung nguoi linh Nhat con song sot tiep tuc tru lai tai Tokashiki cho đen ngay chien tranh ket thuc.
Ngay 31 thang 3, thuy quan luc chien thuoc tieu đoan trinh sat đa đo bo len bo ma khong gap phai bat cu su khang cu nao tai Keise Shima, 4 hon đao nho cach 8 dam (13 km) phia tay thu phu Okinawa la Naha. Phao 155 mm Long Toms đa đuoc đua len cac đao nay đe yem tro cho cuoc tan cong Okinawa.


= Cuoc đo bo an toan =

Ngay đo bo tai Okinawa la ngay 1 thang 4, trung voi ngay le Phuc sinh va ngay Ca thang Tu trong nam 1945 va ten chinh thuc cua ngay nay la Ngay L. Luc luong My tham gia đo bo la quan đoan XXIV va quan đoan đo bo III va đia điem la bai bien Hagushi.
Tu 5 gio sang, hai phao đa ban pha hon đao mot cach manh liet va tap trung nhat la o vung bo bien. Ngoai khoi, hang tram tau đo bo đa dan hang ngang san va chuan bi vao bo. Đung 8 gio tau chay vao bo. Toan bo cac luc luong My khi đo bo len bo đa khong gap phai su chong cu nao, khac xa so voi nhung gi nguoi My tung gap phai tai Peleliu, Tarawa hay Iwo Jima. Ngay trong gio đau tien đa co 50.000 linh My đo bo len bo va đen toi ngay L, 60.000 linh My đa co mat tren bo bien mot vung rong 4,5 km va vao sau 1,5 km. Vu khi hang nang va xe thiet giap đa đuoc đua len bo luc 14 gio. Tong cong quan My chet 28 nguoi (trong đo co ba nguoi benh tim) va 27 nguoi mat tich (roi xuong bien).
Tap đoan quan so 10 tiep tuc tien ve phia nam va trung tam đao voi mot su de dang, chiem đuoc 2 san bay Kadena va Yomitan. Chi co mot su khang cu nho cua dan ve tai san bay Kadena. Đieu nay l bat thuong va cac chi huy quan My đeu lo lang cho nhung dien bien sap toi.
Het ngay thu 2 sang ngay thu 3 cua tran đanh, linh My tu bo Tay tien đen bo Đong va cat hon đao ra lam 2 phan. Ho đa chiem đuoc 2 trong so 5 san bay trong yeu tren đao. Đen lang Shimabuku, linh My đuoc hai nguoi Nhat cao tuoi ra đon, tu gioi thieu la thon truong va giao vien. Ho cho biet 1.300 dan lang van đang o tai nha minh.


= Cuoc hanh quan Ten-go =

Cuoc hanh quan Ten-go (Ten-go sakusen) la tran đanh cuoi cung cua Hai quan Đe quoc Nhat Ban trong cuoc chien. Sau that bai o Philippines, hai quan Nhat đa hoan toan kiet que va hau qua la khi quan My đo bo len Iwo Jima, khong mot chien ham nao cua hai quan Nhat đuoc phai đen yem tro. Nhung gio đay khi đen luot Okinawa bi tan cong thi gioi lanh đao hai quan Nhat đa cho ham đoi xuat kich đe thuc hien mot cuoc hanh quan đuoc xem la tu sat khi so sanh tuong quan luc luong giua ham đoi Nhat va ham đoi Đong Minh. That ra chuyen đi nay la mot nhiem vu nhu đich. Theo ke hoach, khi cac hang khong mau ham Đong minh đang ban đoi pho voi ham đoi Nhat thi tu phi truong Kanoya, nam o cuc nam Kyushu se cho xuat kich hang tram may bay Than phong tan cong Okinawa.
Ngay 5 thang 4, đo đoc Soemu Toyoda, tu lenh Ham đoi Lien hop ra lenh cho pho đo đoc Seiichi Ito, tu lenh ham đoi so 2 tien đanh ham đoi Đong minh đang tha neo tai Okinawa. Luc luong ham đoi Nhat tham gia cuoc hanh quan nay bao gom thiet giap ham Yamato, tuan duong ham nhe Yahagi va 8 khu truc ham. Chieu ngay 6 thang 4, ham đoi bat đau nho neo đi chien đau. Tuy nhien đen sang ngay 7 thang 4, ham đoi nay đa bi nguoi My phat hien.
Trua ngay 7 thang 4, trong khoang thoi gian hon 2 gio đong ho, ham đoi Nhat đa bi 386 may bay xuat phat tu cac hang khong mau ham My tan cong. Ket qua la phia My co 12 phi cong thiet mang va 10 chiec bi hoa luc phong khong ban roi trong khi ham đoi so 2 cua Nhat chi con 3 khu truc ham ton tai, sieu thiet giap ham Yamato va tuan duong ham Yahagi đa bi chim. Tong cong co 2.498 nguoi cua Yamato, 446 nguoi cua Yahagi va 721 nguoi cua cac khu truc ham khac thiet mang. Pho đo đoc Ito cung chim cung tau Yamato. Voi viec thiet giap ham Yamato bi đanh chim, hai quan Hoang gia Nhat xem nhu cung chim theo.


= Chien tran tai phia nam đao =

Sau 1 tuan hanh quan chiem đong cac vi tri xung yeu ma chua gap đuoc đoi phuong, hai su đoan bo binh 7 va 96 cua My đuoc lenh tien xuong phia nam đen chan day nui Shuri. Noi đay, đao rong đen 6 km, co nhieu day nui đa voi đay hang đong, hem sau va hep. Cac luc luong quan Nhat phong thu tai đay đang đon cho cuoc tan cong cua nguoi My. Ke hoach phong thu cua nguoi Nhat la su dung su đoan so 62 giu phong tuyen chinh, trong khi su đoan 24 lam luc luong du phong neu quan My đo bo ve phia nam. Su đoan 62 đa chon đuoc nhung vi tri chien đau vo cung thuan loi voi lu đoan 63 o canh phai va lu đoan 64 o canh trai.
Hai su đoan quan My đa bat ngo gap phai su khang cu manh me quanh đinh Cactus, Kiyaniku va Tombstone, khoang 5 dam ve phia tay bac Shuri. Mot vi tri then chot cua noi nay, goi la 'The Pinnacle' đa đuoc trung đoan so 184 chiem đuoc vao ngay 6 thang 4 va đay cung chinh la noi Pho đe đoc Matthew Calbraith Perry đa cam la co My nam 1853. Lu đoan 63 Nhat đa kien cuong chong tra suot tu ngay 6 đen 8 thang 4. Phai đen đem ngay 8 thang 4, quan đoan XXIV My moi chiem đuoc đinh nui sau khi tieu diet mot so vi tri phong thu manh cua quan Nhat. Thuong vong cua linh My la 1.500 nguoi trong khi co 4.500 linh Nhat bi bat va bi giet. Cuoc chien tai phong tuyen Shuri chi moi bat đau.
Muc tieu tiep theo cua nguoi My la đinh Kakazu. Trung đoan bo binh 383 (thuoc su đoan bo binh 96) bat đau tien cong noi nay vao ngay 9 thang 4. Nhung het đot nay đen đot khac, ho bi hoa luc manh me cua quan Nhat đay lui. Phai đen ngay 12 thang 4, quan My moi chiem đuoc đinh nui voi cai gia phai tra 451 nguoi chet trong khi lu đoan 63 Nhat mat 5.750 nguoi. Trong khi đo, su đoan 7 o phia đong tien rat cham chap vi đia hinh hiem tro va suc khang cu manh cua quan Nhat. Luc luong du phong cua tap đoan quan so 10, su đoan thuy quan luc chien so 2 roi Saipan ngay 11 thang 4 du tinh đo bo len đao vao thang 7 nhung cuoc đo bo nay đa khong bao gio dien ra.
Đen thoi điem nay, mot so chi huy Nhat hieu chien muon to chuc phan cong. Nhung đai ta Hiromichi Yahara đa tu choi y kien cua ho va chi ra rang neu cuoc phan cong co thanh cong tren cac đinh nui thi quan Nhat se van bi nghien nat o đong bang boi hoa luc My. Tuy nhien khi quan My ngay cang sa lay truoc phong tuyen Shuri, tuong Ushijima đa đua ra ke hoach phan cong: trung đoan bo binh 22 (thuoc su đoan 24) se di chuyen ve phia bac tu ban đao Okoru tan cong quan My đang o phia đong phong tuyen cua lu đoan 63. Phan con lai cua lu đoan 63 se phoi hop cung tieu đoan bo binh 272 (thuoc su đoan 62) tan cong tu phia tay. Cuoc phan cong đa bat đau vao luc 19.00 ngay 12 thang 4 sau 30 phut don bai bang phao binh. Tuy nhien do phoi hop tac chien khong đong bo cong voi hoa luc qua lon tu quan My nen cuoc phan cong đa khong thu đuoc nhieu ket qua. Trung đoan 22 Nhat do khong quen voi đia hinh nen cuoc tan cong nen đa phai rut lui. Trong khi đo tieu đoan 272 Nhat lai gay ra cho su đoan 96 My nhieu kho khan. Cuoc phan cong cua nguoi Nhat tiep tuc dien ra trong hai ngay 13 va 14 thang 4 đa ngan can đuoc buoc tien cua quan My nhung đong thoi khien cho hang nghin linh Nhat chet tran. Nhieu chi huy Nhat đa phai ra lenh cho quan linh minh rut lui va nhieu linh Nhat đung tan ngan vi truoc gio chua bao gio nghe lenh tren.
Trong luc giao tranh ac liet đang bat đau tai phong tuyen Shuri, Bo tu lenh toi cao Nhat quyet đinh mo cuoc tan cong moi vao ham đoi Đong Minh ngoai khoi Okinawa. 7 gio 30 phut sang ngay 13 thang 4 khi cac loa phong thanh cua quan đoi My đong loat bao tin tong thong Franklin D. Roosevelt đa tu tran chieu hom qua thi cung la luc 185 may bay Than Phong, đuoc 150 chien đau co Zero va 45 may bay phong ngu loi yem tro tan cong hai quan My ngoai khoi Okinawa. Đay cung la lan đau tien bom bay cam tu OKA cua Nhat xuat tran. Mot bom bay đanh trung khu truc ham Mannert L. Abele lam chiec nay bi no tung, cat lam hai va chim. Cac Kamikaze con đanh chim 1 tau LST, lam hu hai nang 1 thiet giap ham, 3 khu truc ham va 8 ham tau khac. Toi hom ay, loa phat thanh Nhat đa keu goi:
"Quan đoi Thien hoang chia buon cung quan My ve cai chet cua Tong thong Roosevelt. Cai chet cua ong ay mo man tan tham kich cua My va tan tham kich ay xay ra o đay, ngay đoi voi ban than cac nguoi. Luc luong đac biet cua Nhat Ban se lien tuc đanh chim tau be cua cac nguoi. Cac nguoi se lam ban voi cay co cua đao nay".


= Chien su phia bac Okinawa =

Trong khi o phia nam quan My dan bi sa lay thi o phia bac ho lai tien len de dang. Su đoan thuy quan luc chien 6 tien đen eo đat Ishikawa, mot khu vuc rung nui voi luc luong phong thu cua Nhat chi co hai tieu đoan đong tai đinh nui Yae-Take cao 400m tren ban đao Motobu. Đia hinh rung nui hiem tro đa khien cho viec su dung xe thiet giap la khong kha thi. Thuy quan luc chien My bat đau tan cong vao ngay 14 thang 4 va tran đanh tai đay đa keo dai 4 ngay cho đen khi thuy quan luc chien My chiem đuoc ban đao ngay 18 thang 4. Quan My đa đem đuoc xac 700 linh Nhat, trong khi so linh Nhat con lai chay ve phia nam hoac tiep tuc lan tron trong rung nui thuc hien chien tranh du kich. Nhieu cu dan Okinawa do anh huong cua bo may tuyen truyen Nhat Ban cung đa tham gia chien đau cung linh Nhat va pha hoai cac co so cua quan My. Cuoi cung, su đoan bo binh 27 My đa đen thay su đoan thuy quan luc chien 6 tiep tuc chien đau o bac đao ngay 4 thang 5. Tong cong, su đoan 6 thuy quan luc chien thuong vong 1.837 nguoi. Su đoan 27 tiep tuc tieu diet cac o khang cu cua quan Nhat trong thang 5 va đau thang 6 truoc khi tuyen bo khu vuc nay an toan vao ngay 4 thang 8.
Ben ngoai ban đao Motobu ve phia tay la hon đao Ie Shima dai 7 km, rong 1 km va tren đo co 1 san bay. Ngay 16 thang 4, su đoan 77 bo binh My đa đo bo len đay. Tai đay ho phai đoi đau voi mot su khang cu manh liet tu nhung cuoc tan cong cua may bay Than phong va ca nhung nguoi phu nu nguoi Nhat đuoc trang bi vu khi. Phai đen 3 ngay sau, ngay 21 thang 4, chien su tai Ie Shima moi cham dut va hon đao tro thanh mot can cu khong quan moi chong lai nguoi Nhat. 4.700 linh Nhat tu tran trong đo co 1.500 dan quan, khoang 1/3 dan cu tren đao chet. Thuong vong cua linh My la 1.118 nguoi (218 nguoi chet). Ernie Pyle, mot phong vien chien tranh noi tieng đa bi giet boi đan sung may vao ngay 18 thang 4. Su đoan bo binh 77 đa dung bia ki niem cho anh tai nghia trang cua su đoan. Tu ngay 25 đen 28 thang 4, su đoan 77 đuoc đua đen Okinawa. Cu dan tren đao Ie Shima đuoc đua ra khoi đao đe khong can tro cong viec xay san bay. Sau chien tranh ho đuoc đua tro ve.


= Quan My đanh chiem phong tuyen Shuri =

Sau hai tuan giao tranh, quan đoan 32 Nhat thiet hai 7.000 nguoi nhung phong tuyen day đoi Shuri van đuoc giu vung. Tu ngay 14 thang 4 nguoi My đa bat đau chuan bi cho cuoc tan cong vao phong tuyen Shuri, noi co 65.000 quan Nhat đang tru phong. Su đoan 62 Nhat giu viec phong thu tren toan phong tuyen, lu đoan 64 đao hao quanh khu vuc trung tam va phia tay con lu đoan 63 đon tru o phia đong, chu yeu quanh Urasoe-Mura va Tanabaru. Trung tuong John Hodge, tu lenh quan đoan XXIV du đoan cuoc chien se ac liet va quan My phai tien tung buoc mot.
Su đoan 27 thuc hien cuoc tan cong so bo vao đem ngay 18 thang 4, bi mat xay mot chiec cau bang ngang vinh Machinato noi lien Uchitomari va Machinato tai bo bien phia tay. Cuoc tan cong chinh thuc bat đau luc 06.40 ngay 19 thang 4 (tai lieu khac ghi la 5:40 ngay 20 thang 4) bang hoa luc tu hai phao tu cac chien ham My va 27 tieu đoan phao binh. Ngoai ra nguoi My con su dung ca khong quan yem tro. Trong cuoc ban phao chuan bi nay, quan My đa ban tong cong 19.000 đan trai pha. Sau đo, su đoan 7 tan cong o mat đong, su đoan 96 o phan giua va su đoan 27 tan cong vung nui yen ngua o phia tay phong tuyen Nhat. 

Mac du bi phao kich manh liet nhung quan Nhat van khong thiet hai bao nhieu va ra suc chong cu quyet liet. Su đoan 7 nham thang muc tieu la đinh Skyline an ngu phia đong phong tuyen nhung tien len khong đuoc bao nhieu. Su đoan 96 cung khong kha hon trong cuoc tan cong vao giua 2 đinh nui Tombstone va Nishibaru. Su đoan 27 đat đuoc mot so thanh cong tai Urasoe-Mura nhung that bai trong cuoc tan cong len đinh Kakazu khien cho tieu đoan tang 93 mat 22 xe tang. Suot bon ngay chien đau ac liet, quan My khong tien đuoc bao nhieu, noi sau nhat chi 900 m. Tong cong quan đoan XXIV ton that 720 nguoi.
Tuan le tiep theo tiep tuc chung kien cac no luc tan cong cua 3 su đoan My nhung khong mot đon vi nao tien sau đuoc hon 1,188 km. Tuy nhien cac đinh nui Kakazu, Nishibaru va Tanabaru cuoi cung cung đa bi nguoi My chiem nhung trung đoan bo binh 22 Nhat van tiep tuc cam chan su đoan 7 My o phia đong. Quan My đa cho tap hop toan bo cac luc luong du phong đe thanh lap Luc luong Đac nhiem Bradford, phoi hop cung xe thiet giap tan cong vao o khang cu con sot lai o Kakazu vao ngay 24 thang 4 nhung khi đen noi ho moi phat hien quan Nhat đa bo đi. Ngay 27 thang 4, nguoi My chiem đuoc day nui yen ngua Maeda nhung trien phia đong van con do quan Nhat chiem giu. Quan Nhat thuoc su đoan 24 lien cho phan cong. Nhiem vu chiem lai đinh đoi đuoc giao cho tieu đoan 7 bao gom cac hoc sinh trung hoc đia phuong tinh nguyen, do mot đai uy moi 22 tuoi ten la Tsune Shimura chi huy. Het đot nay đen đot no, ho leo len đoi duoi lan mua đan va cuoi cung chiem lai đuoc day đoi Maeda. 600 nguoi đi, kiem tra lai chi con 450 nguoi.
Trong nhung ngay cuoi cung cua thang tu, cac su đoan My chi đat đuoc mot it thanh cong. Su đoan 7 tien đen đinh Kochi nhung lan nua bi trung đoan 22 Nhat đay lui. Su đoan 96 tien len cham chap truoc suc khang cu cua trung đoan 32 Nhat tai Urasoe-Mura. Đen thoi điem nay ca ba su đoan nay đeu đa kiet suc va mat dan kha nang chien đau. Co y kien cho rang nen đe su đoan 77 đo bo len bo bien tay nam Minatogawa đe keo cac luc luong Nhat ra khoi phong tuyen Shuri nhung tuong Simon Bolivar Buckner đa tu choi y kien tren vi ong cho rang qua mao hiem neu đe mot su đoan nam sau sau phong tuyen đich, đieu nay dan đen kho khan ve hau can cung nhu can co tau chien yem tro. Sau cung, su đoan 1 thuy quan luc chien đa đuoc đua đen thay the su đoan 27 o phia tay chien tuyen. Su đoan nay đa chet 2.700 nguoi cung voi so bi thuong va mat tich qua lon khien no khong con kha nang chien đau. Su đoan 77 cung đen thay the su đoan 7. Nhung no luc tien cong cua nguoi My keo dai đen ngay 3 thang 5 thi tam dung khi quan Nhat bat đau cuoc phan cong lon cua ho tai Okinawa.


= Cuoc phan cong cua nguoi Nhat =

Sau mot thang chien đau, ngay 1 thang 5, mot cuoc hop quan trong cua quan Nhat tai Okinawa đuoc trieu tap trong hang đong duoi chan lau đai Shuri. Trong cuoc hop co mat tu lenh Mitsuru Ushijima, Tham muu truong la thieu ta Isamu Cho, truong phong tac chien đai ta Hiromichi Yahara va cac đon vi truong tu cap lu đoan tro len. Trong buoi hop nay đa dien ra cuoc tranh cai gay gat. Tuong tu lenh Ushijima quyet giu vung lap truong khong to chuc phan cong quyet tu va keo dai cuoc khang cu. Y kien nay cua ong đa đuoc đai ta Yahara ung ho. Tuy nhien tuong Cho va mot so chi huy su đoan, lu đoan hieu chien khac lai nhat quyet đoi mo mot cuoc phan cong. Cuoi cung hai ben đi đen mot thoa hiep la se tong tien cong nhung phai đoi 2 ngay nua moi co thoi gian lap ke hoach.
Theo ke hoach phan cong vach ra, quan Nhat se cho tien cong cung luc voi cac may bay xuat phat tu Nhat tan cong ham đoi My va yem tro cho bo binh. Cuoc tan cong se dien ra theo 2 canh: canh phia đong la hai trung đoan bo binh con canh phia tay la lu đoan hon hop so 44. Toan bo xe tang va phao binh cua quan đoan se yem tro cho ca hai canh quan đo. Moi canh lai co mot phan đoi đo bo o phia sau lung quan My đe quay roi. Con mot trung đoan nua se bang qua day Maeda tien toi nhung cao điem giua phong tuyen My.
Chieu ngay 3 thang 5, phao binh Nhat bat đau na đan vao quan Mi trong khi o ngoai khoi cac may bay Than Phong bat đau tan cong cac tau chien My. Khu truc ham Little, tau đo bo USS LSM-195 phat no va chim ngay, 5 tau khac boc chay. Vao giua khuya đen luot 60 may bay Nhat đen bo bom quan My trong luc hai đoan thuyen nho cho quan Nhat luon lach đo quan sau lung phong tuyen My. Phan đoi đo bo o phong tuyen phia đong gom khoang 100 nguoi đang di chuyen tren thuyen thi bi tau My đanh đam va chet chim gan het. Phan đoi đo bo o phia tay len bo ngay noi tru phong cua trung đoan thuy quan luc chien My. Vi co nguoi ho "Banzai" (Van tue) qua som nen chua kip xung phong đa bi nguoi My phat hien va tieu diet. Tong so 88 nguoi khong con ai song sot.
4 gio sang ngay 4 thang 5, cuoc tan cong chinh bat đau. Canh quan phia tay tien đanh phia ben phai phong tuyen quan My. 2.000 quan thuoc lu đoan hon hop so 44 xung phong bang ngang qua mot vung đat trong, bi phao binh va đan sung coi My đap tan nat nen khong chiem đuoc muc tieu đa đinh. O canh phia đong, hai trung đoan bo binh Nhat co xe tang yem tro thoc sau vao phong tuyen My. Phao binh My ban đan boc thep pha huy phan lon so xe tang ay. Mac du chi con 9 xe tang, đai uy Ito va 600 quan phoi hop cung xe tang van đen đuoc lang Tanabaru. Trung đoan tien qua day Maeda cung bi chan đanh quyet liet, khong toi đuoc muc tieu.
Đen trua ngay 5 thang 5, tin tuc cac noi bay ve cho chi huy so bao cao quan Nhat tham bai o nhieu noi nen tuong Ushijima ra lenh rut quan. Trong cuoc phan cong nay, nguoi Nhat đa tan dung moi kha nang van khong thang noi quan đoan XXIV cua tuong Hodge. Cuoc phan cong that bai lam quan Nhat ton that nang. Khoang 60.000 linh Nhat đa bi loai khoi vong chien ke tu khi tran đanh bat đau khien quan Nhat khong con đu suc giu phong tuyen nua. Tuy nhien quan My cung bi thiet hai nang ne, nhu tieu đoan 1 thuoc trung đoan bo binh so 307 mat hon mot nua quan so trong tam ngay va chi trong hai ngay mat 8 đai đoi truong. Day Maeda gio đay đa tro ve tay nguoi My.
Quan Nhat sau khi phan cong that bai đa cho cung co lai phong tuyen va đua them linh nghia vu tu cac vung lan can đe bo sung quan so, chuan bi cho cuoc chien đau đen cung voi nguoi My. Su đoan 62, gio chi con 1/3 quan so, phong thu phia tay phong tuyen con su đoan 24 (con khoang 2/3 quan so) phong thu cac vi tri con lai. Lu đoan hon hop 44 (con 4/5 quan so) se yem tro cho su đoan 62.


= Phong tuyen Shuri sup đo =

Quan đoan Đo bo III nam lai quyen chi huy su đoan thuy quan luc chien 1 vao ngay 7 thang 5. Ngay 8 thang 5, ngay Đuc Quoc xa chinh thuc đau hang Đong Minh o Chau Au, su đoan 96 đuoc đua đen thay the su đoan 7. Tin Đuc thua tran o chau Au đa co vu manh me tinh than quan My o đay. Ngay 11 thang 5, Tap đoan quan so 10 bat đau lai cuoc đot pha phong tuyen Nhat bang quan đoan Đo bo III (gom 2 su đoan thuy quan luc chien 1 va 6) o phia tay va quan đoan XXIV (gom 2 su đoan bo binh 77 va 96) o phia đong. Moi su đoan đeu co muc tieu rieng. Su đoan 96 se tan cong đoi Conical (đoi Hinh non), su đoan 77 la lau đai Shuri, su đoan 1 thuy quan luc chien la Dakeshi-Wana-Wana, he thong phong thu lien hop cua phong tuyen Shuri va cuoi cung su đoan 6 thuy quan luc chien la đoi Sugar Loaf. Nhiem vu chiem đoi Sugar Loaf đuoc xem la kho khan nhat. Ngon đoi cao khoang 15 m (50 feet) voi luc luong quan Nhat phong thu tai đay gom 5 tieu đoan, trung đoan hon hop 15 va lu đoan hon hop 44, 1 khau đoi phao phong khong 75mm.
Quan My tien len cham nhung vung chac, mac du vay hai su đoan o trung tam đa khong thanh cong nhu hai su đoan o hai canh. Su đoan thuy quan luc chien 6 sau đo đa gap phai thu thach lon la he thong phong thu cua quan Nhat tren đoi Sugar Loaf trong khi cac su đoan con lai cung lao vao cac tran đanh tren cac đoi va đinh nui, noi quan Nhat đon tru kien cuong chong tra. Hai trung đoan 22 va 29 cua su đoan thuy quan luc chien 6 đa tien đen vi tri phong thu chinh cua đoi vao ngay 14 thang 5 sau khi vuot song Ada. Cuoc tan cong đau đa bi đay lui du co xe tang yem tro. Cuoc tan cong thu hai do thieu ta Courtney chi huy va co su yem tro cua phao binh cung that bai khi thuy quan luc chien quyet đinh rut lui. Đoi Sugar Loaf tiep tuc đung vung truoc cac đot tan cong cho đen tan ngay 18 thang 5. Trong ngay nay, thuy quan luc chien đa quyet đinh chiem ngon đoi bang cach đua ba xe tang vao vi tri ma tu đo co the khai hoa vao quan Nhat khi ho xuat hien tu cac hang đong đe chiem cac vi tri phong thu tren đinh đoi. Xe tang đa tieu diet het nhung linh Nhat xuat hien tao đieu kien cho thuy quan luc chien chiem đuoc đinh đoi va sau đo tran xuong đanh chiem cac vi tri khac. Tuy nhien phai đoi đen 4 ngay sau thuy quan luc chien moi quet sach đuoc linh Nhat trong khu vuc. Su đoan 6 thuy quan luc chien sau tran đanh tai đoi Sugar Loaf đa phai chiu thuong vong 2.662 nguoi cung voi 1.289 nguoi khac o trong tinh trang kiet que. Muc tieu tiep theo cua ho la Naha, thanh pho thu phu cua Okinawa.

Su đoan thuy quan luc chien 1 cung hoan thanh đuoc muc tieu đa đinh la Dakeshi-Wana vao ngay 14 thang 5 va tien sat đen phong tuyen Shuri. Con su đoan bo binh 77 cung chiem đuoc he thong phong thu Chocolate Drop – đoi Wart Hill – đoi Flattop nam o trung tam đao sau nhieu ngay giao tranh ac liet voi quan Nhat đuoc trang bi sung may, sung coi va phao chong tang 47mm. Nhieu đai đoi cua su đoan nay đa mat đen 85% quan so. Muc tieu tiep theo cua su đoan nay la đinh Ishimmi, vi tri phong thu nam tren con đuong truc tiep vao Shuri.
Trong khi đo, ngay 13 thang 5, su đoan bo binh 96 va tieu đoan tang 763 đa chiem đuoc đoi Conical (đoi Hinh non). Ngon đoi cao 145 m (476 feet) voi 1000 quan Nhat tru phong nay la vi tri quan trong o phia đong phong tuyen Shuri. Ngay 19 thang 5, su đoan bo binh 7, tung đuoc su đoan 96 thay the bay gio tro lai nhiem vu va muc tieu cua ho la Yonabaru. Thi tran nay nhanh chong bi chiem truoc su ngac nhien cua quan Nhat. Ke hoach tiep theo cua nguoi My la bao vay va ngan khong cho quan Nhat o phong tuyen Shuri rut quan. Đen ngay 21 thang 5, thanh pho Shuri đa bi vay tu ba phia tuy nhien nhung tran mua nhu trut nuoc đa can buoc tien quan My.
Loi dung thoi co nay, tuong tu lenh Ushijima ra lenh cho rut dan quan ra khoi phong tuyen Shuri. Ong đa nhan đuoc tin tu trung tuong Miyazaki Suichi thuoc Bo tong tu lenh Luc quan tai Tokyo rang co hoi nhan them đuoc quan va đo tiep vien tu Nhat Ban đen Okinawa la rat kho. Ushijima gio đay co ba lua chon: 1 la tap trung toan bo quan luc giu phong tuyen Shuri cho đen nguoi cuoi cung, 2 la rut lui ve ban đao Chinen va 3 la rut lui ve ban đao Kiyan. Nhan thay rang phong tuyen Shuri đa sap sup đo, tuong Ushijima bo qua lua chon thu nhat đe bao toan luc luong keo dai thoi gian tran đanh. Lua chon thu 2 cung khong đuoc vi ban đao Chinen đa khong đuoc chuan bi cho cong cuoc phong thu. Cuoi cung, ong chon rut lui ve ban đao Kiyan, noi ma su đoan 24 đa co su chuan bi can thiet, đong thoi mot luong lon hang du tru va kho đan o đay đu suc cho quan Nhat chien đau đen cung. Duoi nhung con mua tam ta, quan Nhat cho to chuc rut lui. Su đoan 62 rut vao ngay 25 thang 5 va to chuc tan cong mot so đon vi cua quan đoan XXIV đe khien cho nguoi My tuong rang quan Nhat đang co y đinh chuan bi to chuc phan cong đe giu phong tuyen Shuri bang moi gia. Sau đo, su đoan nay thanh lap mot phong tuyen moi phia sau phong tuyen Shuri va tai đay ho đa bi quan My tan cong tu ngay 30 thang 5 đen 4 thang 6. Su đoan 24 rut vao ngay 29 thang 5 va thanh lap 1 phong tuyen moi phia nam Itoman tai bo bien phia tay con lu đoan hon hop 44 lai thanh lap phong tuyen o bo bien phia đong. Đem ngay 26 thang 5, bo tu lenh cua tuong Ushijima cung roi khoi hang đong duoi chan lau đai Shuri. Nhu vay, mac du quan Nhat tai thanh pho Shuri con chien đau them 1 tuan va o san bay Naha them 2 tuan nua, phong tuyen Shuri xem nhu đa sup đo.


= Chien cong cua cac Than phong =

Ngay 25 thang 5, phoi hop voi cuoc rut quan o phong tuyen Shuri, nguoi Nhat đa cho xuat kich đot tan cong thu 7 cua cac may bay Than phong (Kamikaze). Chien thuat Kamikaze ra đoi tu tran hai chien vinh Leyte nhung khi đen tran Okinawa no đa tro thanh quoc sach va la mot phan cua chien luoc, chien thuat trong tran đanh. Trong ngay nay, suot 12 gio lien, 176 may bay Than phong chia lam nhieu đot tu Nhat Ban bay đen Okinawa lao minh xuong ham đoi My. USS LSM-135 chim, 4 chien ham khac bi chay va hu hai nang. Chuan đo đoc C.R.Brown co mat trong ham đoi My tai Okinawa đa viet nhu sau:

Cung ngay hom đo, 5 chiec may bay hai đong co tu Nhat bay đen đa xuyen qua he thong phong khong, len loi vao khong phan san bay Youtan o giua đao. Bon chiec bi ban roi, mot chiec tu tu ha canh xuong đuong bang. May bay vua dung lai thi luc luong cam tu quan Nhat ua ra chay đen bai đau may bay va bon chua nguyen lieu cua My. Ho dung boc pha, luu đan va tieu lien pha huy 7 may bay My, lam hu hai 26 chiec khac va lam chay 2 bon chua 70.000 gallon xang may bay.
Trong khi cac may bay Than phong đang tan cong ham đoi Đong minh ngoai khoi, ham đoi Thai Binh Duong cua Hai quan Hoang gia Anh đa thuc hien thanh cong nhiem vu vo hieu hoa cac san bay cua nguoi Nhat tai quan đao Sakishima tu ngay 26 thang 3 đen 10 thang 4. Tu ngay 10 thang 4, ham đoi nay chuyen sang nhiem vu moi la cac san bay phia bac đao Đai Loan va tro ve vinh San Pedro ngay 23 thang 4. Đen ngay 1 thang 5, ham đoi nay tro lai nhiem vu đanh pha cac san bay nhu truoc kia, lan nay la bang hai phao va may bay. Nhieu cuoc tan cong Kamikaze đa gay ra nhieu thiet hai đang ke cho ham đoi nhung ke tu khi nguoi Anh su dung san bay boc thep tren cac hang khong mau ham thi nhung cuoc tan cong nay chi con gay ra mot it kho khan trong viec thuc hien ke hoach đa đinh.
Trong 3 thang tran Okinawa, cac may bay Than phong Nhat Ban đa xuat kich 1900 phi vu. Cac chien đau co My phoi hop voi mang luoi phong khong day đac đa ban roi gan 90% so may bay Than phong truoc khi so may bay nay lao đau xuong muc tieu. Tuy vay, mac du ti le thanh cong thap, luc luong Than phong phoi hop voi cac chien đau co va oanh tac co khac cung đa gay thiet hai nang ham đoi Đong Minh tai Okinawa. Ke tu ngay 6 thang 4 cho đen ngay tran đanh ket thuc, 30 ham tau cac lai cua hai quan Mi đa bi đanh chim (trong đo co 12 khu truc ham), 223 ham tau khac bi trong thuong (trong đo co 19 thiet giap ham, 8 hang khong mau ham bao gom 3 chiec cua hai quan Anh, 2 hang khong mau ham nhe, 2 hang khong mau ham ho tong). Trong so cac hang khong mau ham bi thuong nang nhat co cac chiec Franklin va Bunker Hill cua hai quan Mi, Victorious va Indefatigable cua hai quan Hoang gia Anh. So binh linh va si quan Đong minh tu tran len đen 4.907 nguoi va 4.824 nguoi khac bi thuong. So ton that nhan mang cua hai quan My (khong ke thuy quan luc chien) o Okinawa chiem tong so 1/7 tong so thiet hai tu đau chien tranh luc đo. Do phai chiu thiet hai nang ne nen ham đoi 5 Hai quan My cua đo đoc Raymond Spruance đa phai roi khoi chien truong va thay the bang ham đoi 3 cua đo đoc William Halsey.
Đe đat đuoc nhung ket qua tren, Nhat Ban đa mat 4.000 may bay cac loai (đa so la cac may bay Than phong) cung voi so phi cong tuong đuong. Tuy nhien, chien cong cua cac Than phong tuy lon nhung cung khong the giup nguoi Nhat xoay chuyen tinh the o Okinawa cung nhu toan bo cuoc chien.


= Tran đanh ket thuc =

Sau khi phong tuyen Shuri sup đo, tuong Mitsuru Ushijima ra lenh lui ve phia nam 15 km, đen mot day nui cao thang đung xuong bien. Đay la tuyen phong thu cuoi cung cua quan Nhat, đang sau ho la bien Đong Hai.
Ngay 29 thang 5, trung đoan 22 thuy quan luc chien chiem Naha. Trong khi đo tai lau đai Shuri, nguoi Nhat chi đe lai khoang 200 quan, phan lon la nhung thuong binh va mot luong lon cu dan tren đao Okinawa. Lau đai Shuri đa bi thiet giap ham USS Mississippi ban pha trong suot 3 ngay va thuy quan luc chen Hoa Ky đa de dang chiem đuoc lau đai. Thieu tuong Pedro del Valle, chi huy su đoan thuy quan luc chien so 1 đa đua tieu đoan 1 thuoc trung đoan 5 đen chiem lau đai mac du lau đai nam ngoai khu vuc hoat đong cua thuy quan luc chien (thuoc khu vuc su đoan bo binh 77). Del Valle sau đo đuoc trao tang Huan chuong Chien cong Xuat sac Hai quan.
Ngay 1 thang 6, quan My tien gan đen thanh luy cuoi cung cua quan Nhat. Ho bat đau tan cong vi tri yeu nhat cua he thong phong thu Nhat la mot trai nui đay hang đong thuoc can cu hai quan Okinawa tren ban đao Oroku noi co 2.000 linh hai quan đang đong giu. Ngay 11 thang 6, su đoan 6 thuy quan luc chien đa bao vay toan bo quan Nhat tai đay. Thieu tuong Minoru Ota, si quan cao cap nhat o đay đa gui đien tin vinh biet đen So chi huy Quan đoan 32 Nhat vao luc 16 gio ngay 12 thang 6. Ngay 13 thang 6, Ota đa cung 6 si quan tham muu tai đay tu sat kieu "Harakiri". Ngay 14 thang 6, quan My đa chiem đuoc noi nay sau khi chiu thuong vong 1.700 nguoi con phia Nhat chet het. Thi hai cua Ota cung 6 si quan khac cung đuoc tim thay. Ota sau đo đuoc truy phong quan ham chuan đo đoc.
Ngay 4 thang 6, quan đoan 32 Nhat Ban chi con khoang 30.000 nguoi trong tinh trang thieu hut vu khi (phan lon vu khi hang nang va ca vu khi ca nhan đa bi mat trong cuoc rut quan), trong đo co 20% la nhung cuu binh. Chieu ngay 15 thang 6, trong mot hang đong lon, đai ta Kanayama, trung đoan truong trung đoan 27 bo binh tap hop 102 nguoi con lai cua trung đoan. Ong ta lam le đot quan ki trung đoan va noi:

Đoan ong ta rut guom mo bung tu sat. Đai uy Sato chat đut đau đai ta Kanayama theo đung nghi thuc roi ho to Tennoheika banzai! (Thien Hoang van tue) roi chia sung luc vao đau bop co tu sat. Ngay 18 thang 6, bon ngay truoc khi tran đanh ket thuc, tuong Simon Bolivar Buckner, tu lenh quan My tai Okinawa đang tren đuong hanh quan thi bi quan Nhat phuc kich bang sung coi. Đan no vang manh vao nguoi lam ong chet truoc gio thang loi cuoi cung. Buckner la si quan quan đoi My co quan ham cao nhat chet trong khi chien đau trong Chien tranh the gioi thu hai. Ngay hom sau, đen luot tuong Claudius M. Easley cung bi giet chet boi đan sung may. 17 gio ngay 21 thang 6, Okinawa đuoc nguoi My tuyen bo an toan mac du mot so noi quan Nhat van con đang chien đau, trong đo co thi truong tuong lai cua Okinawa, Masahide Ota.
Cung trong ngay 21 thang 6, trong chi huy so cua minh tai Mabumi, tuong Ushijima va moi nguoi đeu hot toc, cao rau. Sau đo ong viet thu trinh len Thien hoang Hirohito bao cao ve tinh hinh chien su tai Okinawa va ta toi khong giu đuoc đao. Thu đuoc đien ve Bo tong tham muu quan đoi Hoang gia tai Tokyo. Cuoi cung, ong noi voi đai ta Yahara:

Yahara do đo la si quan cao cap ben phia Nhat song sot sau tran đanh va ve sau ong đa cho xuat ban cuon sach mang tua đe Tran đanh vi Okinawa. Chieu ngay 22 thang 6, tuong Ushijima va tuong Cho quy goi huong ve phia bac (huong Hoang cung) vai ba vai va tien hanh le tu sat. Tuong Cho đua co cho đai uy Sakaguchi chem đau. Tuong Ushijima lay guom tu mo bung, tiep theo đo bay si quan tham muu cung tu sat. Ngay 2 thang 7, tran Okinawa chinh thuc cham dut.


Ket qua Sau tran đanh keo dai gan 3 thang, thang loi cuoi cung đa thuoc ve nguoi My. Ca hai phia Nhat va Mi đeu phai chiu nhung ton that nang ne. Phia Mi chiu ton that hon 75.000 nguoi chet hoac bi thuong, chua ke 26.000 nguoi bi om benh hoac bi chan thuong tam ly. Trong đo rieng thuy quan luc chien chet va mat tich 2.938 nguoi, 16.017 nguoi bi thuong. Luc quan chet va mat tich 4.675 nguoi, bi thuong 18.099 nguoi trong khi hai quan sau nhung cuoc tan cong cua cac may bay Than phong cung chet 4.907 nguoi va 4.824 nguoi bi thuong. Okinawa vi the la chien truong tai Thai Binh Duong ma quan Mi chiu thuong vong nang nhat, va la tran đanh co so thuong vong cao thu hai trong Chien tranh the gioi thu hai cua quan Mi, chi sau tran Bulge o Chau Au. Ngoai ra quan Mi con mat 225 xe tang, 763 may bay bi roi, 36 tau bi chim (bao gom 12 khu truc ham, 15 tau đo bo va 9 tau cac loai khac) va 386 tau chien cac loai bi hu hai. Ham đoi Anh (TF 57) co 4 tau bi hu hai, mat 98 may bay voi 62 nguoi chet va 82 nguoi bi thuong.
Trong khi đo phia Nhat mat hon 100.000 quan (bao gom 77.166 tu tran) bao gom linh Nhat va dan quan Okinawa (Boeitai). Con so chinh xac rat kho đuoc đua ra do nhung kho khan trong cong tac thong ke. Ban đau quan Mi uoc tinh đa tieu diet đuoc khoang hon 142.000 linh Nhat, nhung con so nay ve sau bi coi la phong đai vi con cao hon ca tong so linh Nhat co tai Okinawa. 7.400 nguoi Nhat đa bi bat lam tu binh, trong đo co 3.400 nguoi la nhan cong khong co vu khi. Gan 20.000 linh Nhat an nup trong cac hang đong va chi chiu đau hang sau khi chien tranh ket thuc. Khoang 10.000 quan Nhat va 8.000 dan quan con song sot sau tran đanh. Đay cung la tran đanh đau tien trong Chien tranh Thai Binh Duong ma so nguoi Nhat bi bat lam tu binh len đen con so hang ngan. Nguyen nhan do phan lon tu binh Nhat la dan ban đia Okinawa va chi bi cuong buc vao quan đoi thoi gian ngan truoc tran đanh nen đa khong phai chiu anh huong cua tu tuong khong đau hang cua quan phiet Nhat. Quan Nhat con mat 27 xe tang, 1.430 may bay trong đo phan lon la may bay Than phong, 16 chien ham trong đo co sieu thiet giap ham Yamato. Hon 122.000 dan đao Okinawa chet do đau om, do anh huong chien tranh va do tu sat (tu nguyen va ca bi cuong buc). 90% so cong trinh xay dung tren đao bi tan pha hoan toan.
Co the noi qua nhung so lieu thong ke tren, tran Okinawa la tran đanh đam mau nhat cua cuoc Chien tranh Thai Binh Duong.


Y nghia Voi viec nguoi My chiem đuoc Okinawa, hang rao phong thu cuoi cung vao Nhat Ban đa bi choc thung. Gio đay quan My đa co mot can cu hai va khong quan quan trong chi cach đao Kyushu hon 500 km. Mot du an xay dung khong lo đa đuoc trien khai tren đao huy đong 87.000 cong binh đe xay dung 22 san bay cho Tap đoan khong quan so 8 tu chau Au chuyen qua va cho ca luc luong khong quan cua thuy quan luc chien va hai quan My. Ke tu đay nhung cuoc khong kich vao lanh tho Nhat Ban đa gia tang cuong đo rat nhieu. Mot can cu hai quan đa đuoc thiet lap tai Baten Ko tai cuc nam vinh Buckner (đoi ten tu Nakagusuku Wan) đe kiem soat cac cang tai Naha, Chimu Wan, Nago Wan va Katchin Hanto. Hai tran bao khung khiep vao thang 9 va thang 10 đa gay nhieu tan pha tren đao khien cho can cu hai quan phai doi ve cuc đong nam ban đao Katchin, noi bay gio van con đuoc goi la Bai bien Trang (White Beach). Okinawa đa tro thanh noi thuy quan luc chien va luc quan My chuan bi cho chien dich Downfall, chien dich đo bo vao nuoc Nhat ket thuc chien tranh.
Su kien My nem hai qua bom nguyen tu xuong Hiroshima va Nagasaki đa khien cho chien tranh ket thuc va ke hoach Downfall đa khong bao gio đuoc thuc hien. Trong Chien tranh Trieu Tien (1950 - 1953) va Chien tranh Viet Nam (1965 - 1973) sau nay, Okinawa đa tro thanh mot can cu quan trong ve hau can cho luc quan My va can cu hanh quan cho hai quan My. Trong khi đo, khong quan My lai bien san bay Kadena thanh can cu chu yeu. Đay la noi xuat phat cua cac may bay B29 đi oanh tac Bac Trieu Tien hay B52 đi nem bom Bac Viet Nam. Ngay nay, Kadena van la can cu khong quan lon nhat cua My tai Chau A. Ngoai ra, cac may bay trinh sat cua My xuat phat tu Okinawa con thuc hien cac phi vu do tham khap chau A.
Okinawa nam duoi quyen quan ly cua chinh quyen quan su My tu nam 1945 đen nam 1972. Bang nhung đieu khoan trong hoa uoc sau chien tranh, cac chu đat tren đao đong y cho quan đoi My thue đat. Tu đau thap nien 70, hoc sinh, sinh vien va nhung nguoi dan toc cuc đoan đa to chuc bieu tinh, phan đoi viec kiem soat Okinawa cua quan đoi My. Ho yeu cau quan My rut toan bo khoi đao mac du nguoi My đem lai 70% loi tuc cho đao. Cuoi cung, vao ngay 15 thang 3 nam 1972, chu quyen hon đao đa chinh thuc tro ve tay Nhat Ban va vinh Buckner phai đoi tro lai ten cu la Nakagusuku Wan. Tuy nhien cac can cu quan su cua quan My tren hon đao van đuoc giu nguyen, mot so can cu đuoc chia se chung voi Luc luong Phong ve Nhat Ban. Thang 9 nam 1995, su kien linh My cuong hiep mot be gai 12 tuoi đa lam day lai phong trao phan đoi su co mat cua quan My va nhieu chu đat đa tu choi cho quan My thue đat tiep. Thang 4 nam 1996, My đa phai đong y tra lai cho Nhat Ban 20% dien dich đao ma ho chiem đong, vao khoang 4,900 ha trong vong 7 nam.
Ngoai ra, mot so su gia con cho rang chinh tran Okinawa voi tinh chat ac liet cua no đa dan đen viec nguoi My phai su dung bom nguyen tu tai Hiroshima va Nagasaki đe ket thuc chien tranh ma khong can đo bo len nuoc Nhat. Mot trong nhung su gia noi tieng ung ho cho y kien nay la Victor Davis Hanson. Trong cuon sach Ripples of Battle cua minh, ong đa viet rang do quan đoi va ca thuong dan Nhat tai Okinawa chien đau qua kien cuong nen buoc long nguoi My phai tim mot giai phap khac đe ket thuc chien tranh thay cho viec đo bo len đat Nhat. Va voi viec su dung hai qua bom nguyen tu, nguoi My đa chung minh đuoc suc manh cua minh, buoc nuoc Nhat phai đau hang.
Nam 1995, chinh quyen Okinawa đa cho xay dung mot đai tuong niem mang ten "Nen mong cho Hoa binh" (Cornerstone of Peace) tai Mabumi, noi tung la chi huy so cuoi cung cua quan Nhat trong tran đanh. Tai đai tuong niem nay co danh sach tat ca nhung nguoi đa đuoc biet đen la chet trong cac tran đanh, bao gom dan thuong va quan linh, ca nguoi Nhat va nguoi nuoc ngoai. Đen thang 6 nam 2008, ban danh sach nay đa co 240.734 cai ten.


Phim Tran Okinawa đa đuoc dung thanh phim va xuat hien o phan 9 trong Series phim The Pacific do Tom Hanks va Steven Spielberg lam nha san xuat. Bo phim" Hacksaw Ridge" do đao dien Mel Ginson vao nam 2016 đe tuong nho Doss


Xem them Mitsuru Ushijima
Simon Bolivar Buckner, Jr
Tran Iwo Jima
Desmond Thomas Doss


Tham khao va đoc them Le Vinh Quoc-Huynh Van Tong (2000). Cuoc chien tranh Thai Binh Duong (1941-1945). Viet Nam: Nha xuat ban Giao duc.
Tameichi Hara Yamamoto (1974). Tameichi Hara Yamamoto va nhung tran đanh lich su tren Thai Binh Duong II. Viet Nam: Tu sach Khoa hoc Nhan van.
John, Toland (1970). The Rising Sun: The Decline and Fall of the Japanese Empire 1936-1945. New York: Random House. OCLC 105915.
Alexander, Joseph H. (1997). Storm Landings. Annapolis, MD: Naval Institute Press.
Alexander, Col Joseph H. (1996). The Final Campaign: Marines in the Victory on Okinawa Marines in World War II. Washington DC: Commemorative Series, Marine Corps Historical Centre.
John, Toland (1970). The Rising Sun: The Decline and Fall of the Japanese Empire 1936-1945. New York: Random House.
Feifer, George (2001). The Battle of Okinawa: The Blood and the Bomb. The Lyons Press. ISBN 1-58574-215-5.
Astor, Gerald (1996). Operation Iceberg: The Invasion and Conquest of Okinawa in World War II. Dell. ISBN 0-440-22178-1.
Appleman, Roy E. (1994). Okinawa. Konecky & Konecky Military Books.Appleman, Roy E. Okinawa, Konecky & Konecky Military Books, 1994.
Yahara, Hiromichi (1997). The Battle for Okinawa. London: John Wiley & Sons.
Spector, Ronald, Cassell, Hiromichi (2001). Eagle Against The Sun. London: Cassell Military.{{Chu thich sach}}:  Quan ly CS1: nhieu ten: danh sach tac gia (lien ket)
Leckie, Robert (1996). Okinawa: The Last Battle of World War Two. New York: Penguin Books.
Macdonald, John (1986). Great Battles of World War II. London: Guild Publishing (BCA).
Weinberg, Gerhard L (1994). A World at Arms: A Global History of World War II. Cambridge University Press.


Chu thich Lien ket ngoai Ban đo tran Okinawa Luu tru ngay 28 thang 5 nam 2009 tai Wayback Machine
Tran Okinawa Luu tru ngay 16 thang 12 nam 2018 tai Wayback Machine
Phim mau ve Kamikaze ngay 12 thang 4 nam 1945 tai Okinawa va Philippines
Kamikaze tan cong thiet giap ham Mi tai Okinawa
Quan đoi Mi trong tran Okinawa