Lich Holocen, con đuoc goi la Ky nguyen Holocen hay Ky nguyen Loai nguoi (tieng Anh: Human Era - HE), la mot he thong đanh so nam them vao cach đanh so nam pho bien hien nay (AD/BC hay CN/TCN) đung 10.000 nam, đat nam đau tien gan thoi điem bat đau the đia chat Holocen va cuoc Cach mang Thoi đai đo đa moi (hay Cach mang Nong nghiep lan thu nhat), khi loai nguoi chuyen tu loi song san bat sang loi song dua vao nong nghiep va đinh cu co đinh. Nam 2025 trong lich Holocen la nam 12.025 HE. Cach đanh so nam HE đuoc đe xuat lan đau boi Cesare Emiliani vao nam 1993.


Tong quan Đe xuat cai cach lich cua Cesare Emiliani nham giai quyet mot so van đe gap phai voi ky nguyen Cong Nguyen hien tai đang đanh so cac nam trong bo lich the gioi đuoc chap nhan pho bien. Nhung van đe nay bao gom: 

Cong Nguyen đuoc dua tren cach uoc tinh sai lech nam sinh cua Gie-su. Ky nguyen nay xep nam sinh cua Gie-su la nam 1 CN, nhung cac hoc gia hien đai đa xac đinh rang ong co the đuoc sinh ra vao hoac truoc nam 4 TCN. Emiliani cho rang thay the moc nay bang nam uoc tinh bat đau the Holocen se hop ly hon.
Ngay sinh cua Gie-su la mot su kien it mang tinh toan cau hon nam uoc tinh bat đau the Holocen.
Cac nam TCN đuoc tinh nho dan khi đi tu qua khu toi tuong lai, khien cho viec tinh khoang thoi gian tro nen kho khan.
Cong Nguyen khong co nam khong; ngay sau nam 1 TCN la nam 1 CN, cang khien viec tinh toan khoang thoi gian phuc tap.
Thay vao đo, HE dung "khoi đau cua ky nguyen con nguoi" lam moc khoi đau cho ky nguyen; moc nay đuoc xac đinh nhu sau: nam 10.000 TCN tuong ung voi nam 1 HE, đe cho nam 1 CN tuong ung voi nam 10.001 HE. Đay la thoi điem uoc tinh bat đau cua the đia chat hien tai, the Holocen (con goi la the Toan Tan). Ly do su dung thoi điem nay la do nen van minh nhan loai (vd: nhung cong đong đinh cu đau tien cua con nguoi, nen nong nghiep, v.v) đuoc tin la đa bat đau vao thoi gian nay. Emiliani sau đo đe xuat rang khoi đau the Holocen nen đuoc đat co đinh cung voi ngay bat đau ky nguyen ma ong đua ra truoc đo.


= Loi ich =
Nhung nguoi ung ho Ky nguyen Loai nguoi khang đinh rang he thong nay khien cho viec xac đinh tuoi trong cac nganh đia chat, khao co, đinh tuoi theo vong cay va xac đinh thoi gian trong lich su de dang hon, đong thoi dua tren mot su kien đuoc khap noi coi la thich hop hon so voi su kien sinh ra Gie-su. Toan bo nhung dau moc thoi gian chinh trong lich su loai nguoi co the đuoc liet ke theo thang tang dan đon gian, trong đo nhung nam nho hon luon xay ra truoc nhung nam lon hon. Mot loi ich nua la Ky Holocen bat đau truoc cac he thong đanh so nam khac. Vi vay no co the co ich trong viec so sanh va chuyen đoi nam tu cac lich khac.


= Đo chinh xac =
Khi Emiliani thao luan ve lich nay vao nam 1994 ong co noi rang chua co su thong nhat nao ve ngay bat đau the Holocen, cac uoc tinh hien tai cua su kien nay o vao khoang 12.700 toi 10.970 nam BP. Ke tu đo, cac nha khoa hoc đa co nhieu nhung hieu biet hon, va xac đinh đuoc chinh xac hon ngay bat đau the Holocen. IUGS đa chinh thuc cong nhan mot y kien đuoc nhieu nguoi chap thuan vao nam 2013, uoc tinh su kien nay dien ra 11.700 nam truoc nam 2000 (nam 9701 TCN), gan đay hon khoang 300 nam so voi luc bat đau lich Holocen.


Chuyen đoi Cac nam CN trong lich Julius hay Gregorius co the đuoc chuyen đoi sang lich Holocen bang cach them vao 10.000 nam. Nam 2025 CN hien tai co the chuyen thanh nam Holocen bang cach them chu so "1" o đau thanh 12.025 HE.  Cac nam TCN đuoc chuyen đoi bang cach tru đi 10.001 nam. Đe kiem tra cach chuyen đoi nay, lay chu so cuoi trong nam TCN va nam HE tuong đuong, neu hai chu so cuoi nay co tong la 1 hoac 11 thi chuyen đoi đung.


Xem them After the Development of Agriculture - he thong lich them 8000 nam vao Cong Nguyen.
Anno Lucis – he thong lich them 4000 nam vao Cong Nguyen.
Before Present, cach ghi chu đuoc dung rong rai nhat ngay nay trong cac bai viet khoa hoc đoi voi cac nam trong thoi tien su.
Cai cach lich


Tham khao Đoc them David Ewing Duncan (1999). The Calendar. tr. 331–332. ISBN 1-85702-979-8.
Duncan Steel (2000). Marking Time: The Epic Quest to Invent the Perfect Calendar. John Wiley and Sons. tr. 149–151. ISBN 978-0-471-29827-4.
Gunther A. Wagner (1998). Age Determination of Young Rocks and Artifacts: Physical and Chemical Clocks in Quaternary Geology and Archeology. Springer. tr. 48. ISBN 978-3-540-63436-2.


Lien ket ngoai "A New History for Humanity – The Human Era"  - YouTube video explaining the Holocene Calendar by Kurzgesagt
"News and comment", Geology Today, 20/3 (2004) 89–96.
Timeline of World History Luu tru ngay 11 thang 8 nam 2017 tai Wayback Machine
Geologic TimeScale Foundation: GSSP Table, engineering.purdue.edu
Comparison of some historic dates in the gregorian and the Holocene calendar