Nguyen Xuan Huy (sinh nam 1972) la mot nghe si vi cam Viet Nam. Ong đuoc xem la mot trong nhung tai nang tre vi cam cua am nhac Viet Nam thap nien 1980 va 1990. Ngoai viec bieu dien, Xuan Huy cung gay đuoc su chu y voi vai tro la nghe nhan lam đan. Ong la nguoi Viet Nam đau tien che tac ra  mot cay vi cam lam tu su.


Than the Nguyen Xuan Huy sinh nam 1972 tai Ha Noi. Xuan Huy co bo la nghe si vi cam nguoi Trung Quoc Nguyen Bao Đoan tot nghiep tai Nhac vien Thuong Hai. Me ong la mot nguoi phu nu Viet Nam ten Pham Thi Đong tung tham gia Thanh nien xung phong va theo nganh thanh nhac. Ong co ten ho la Nguyen đe song o Viet Nam, nhung cung co nguon noi ong la ho Ngo. Xuan Huy la anh trai cua nu vu cong Khanh Thi.
Ngay be, Xuan Huy khong đuoc vui choi binh thuong nhu nhieu đua tre khac. Bo ong day ong tap đan. Neu hom nao khong tra bai tot, ong se bi phat. Luc đuoc gui sang nuoc ngoai đi du hoc ma khong co hoc bong, thoi gian đau ong song bang tien bo me cop nhat gui sang.


Su nghiep = Su nghiep bieu dien =
Khi 13 tuoi, Huy cung cac ban la Đo Phuong Nhu, Duong Minh Chinh duoi su dan dat cua giao su, nha giao uu tu Nguyen Bich Ngoc - Truong đoan Viet Nam sang Ba Lan du cuoc thi Tai nang vi cam tre. Tai cuoc thi nay, Huy vuot qua 2 vong đau va đung thu 16 trong tong so hon 100 thi sinh du thi. Xuan Huy đoat giai phu (giai cao nhat trong đoan Viet Nam) voi phan trinh tau tac pham hay nhat cua Georg Philipp Telemann. Nam 1986 Xuan Huy la nguoi đau tien o lua tuoi thieu nhi trinh dien ban concerto viet cho Dan nhac Nhac vien Ha Noi. Hai nam sau, Xuan Huy đo thu khoa tai Nhac vien Ha Noi (nay la Hoc Vien Am nhac Quoc gia Viet Nam) va đuoc hoc bong du hoc tai Lien Xo.
Vao thoi điem 18 tuoi sau khi đuoc cac giao su gioi thieu thi vao Dan nhac Giao huong Century do cong nuong Diana tai tro, Xuan Huy đa vuot qua hang tram thi sinh đe lot vao top 15 nguoi cua dan nhac. Mot lan nua, Xuan Huy lai vuot qua hon 20 cuoc sat hach trong 8 nam tu 1990 - 1997 cua Dan nhac Century đe tru lai thanh cong. Hoc xong trung cap vi cam vao nam 1992, ong đa khong đu tien đong hoc phi đe hoc tiep đai hoc nen phai kiem viec lam them. Xuan Huy đa chon viec đi day vo kiem tien. Mon Vinh Xuan quyen ma ong day o ki tuc xa Truong Đuong sat đa đem lai so tien cho Huy đong hoc phi, sau đo ong thi vao Nhac vien Tchaikovsky va đo điem uu. Ngay 31 thang 8 nam 1997 trong chuyen bay tu Moskva sang Nha hat Con so o Sydney, Uc đe bieu dien, Dan nhac Century nhan đuoc tin cong nuong Diana tu nan. Su kien nay đa khien cho dan nhac, trong đo nhieu nghe si nhu Xuan Huy bi soc va mat tinh than. Cung luc, ong nhan đuoc tin rang bo mac benh hiem ngheo nen phai tro ve Viet Nam.
Sau su kien Lien Xo sup đo, ong viet thu ke lai ve viec nhieu ngay phai nhin đoi. Cac luu hoc sinh nhu ong bi cat giam hoc bong, phai lan lon kiem song va sau đo bi buoc phai ve nuoc. Ong ve cong tac tai Nha hat nhac Vu kich Viet Nam nhung chi đuoc 7 thang, sau đo ong chuyen qua Dan nhac Giao huong Viet Nam nhung cung chi lam viec trong thoi gian ngan. Sau đo, Xuan Huy nhan day hoc. Tu khoang nam 2000, Xuan Huy dan dan im lang voi su nghiep trong nuoc. Thoi gian nay, theo chia se cua nguoi than, ong song an dat, che tac va ban đan kiem song.
Nam 2007, mot bac si nguoi Ha Lan tim đen Huy sau khi nghe nhung nghe si vi cam gioi thieu. Sau đo. Xuan Huy đuoc moi vua la thay day vua la nguoi phu trach chuyen mon cho dan nhac. Sau đo, mot hang thoi trang voi ong chu ten Minh Đo đa moi Xuan Huy lam co van cho Luala Concert, mot du an am nhac cong đong thu hut nhieu nghe si noi tieng tham gia.


= Su nghiep che tac đan =
Xuan Huy con noi tieng la mot nghe nhan che tac đan vi cam co tieng. Voi von am hieu cay vi cam, ong đa che tac đuoc rat nhieu cay đan gia tri, trong đo co 5 cay vi cam ma ong ung y nhat. 2 cay trong so đo đang nam o Hoc vien am nhac Paris, 1 cay o Hoc vien am nhac Berlin. O Viet Nam co 2 cay, mot cay do Truong khoa day hoc vien Am nhac Quoc gia Viet Nam su dung va mot cay do Giao su Ta Bon su dung.
Nhieu lan chu nhan cay đan đa phai vut đan đi, nhung qua tay ong lai đuoc khoi phuc mot cach đang ke. Co thoi gian ong tung bi rung het toc vi mun go đeo đan ban len toc. Co lan ong con bi dao đuc đam vao tay gay chan thuong trong vai thang. Tuy vay, nhieu nghe si đan vi cam đeu biet ve cach lam đan đuoc xem la "la lung" va noi tieng cua Xuan Huy. Nhung nam hoc o nuoc ngoai, ong thuong đi đen cac xuong san xuat đan. Su hieu biet ve am nhac va su kheo leo cua đoi ban tay đuoc xem la li do giup Huy thanh cong va noi tieng trong nghe che tac đan cua minh. Đe che tac ra nhung cay vi cam, tham chi la chi chinh đan, ong cung dung dao đe lam. Tuy vay, nhung san pham cua ong lai mang gia tri lon, co nhung cay đan len toi hang ngan đo la My. Thong thuong đe lam thu cong mot cay đan phai mat hon hai nam tu cong đoan chon mua go, ep, uon go đen che tac. Nhung cung co lan ong lam mot cay đan vi cam chi trong vong 14 ngay voi trung binh lam trong 18 tieng. Nam 2014, ong lam day vi tu toc that va bieu dien lien tuc trong 4 gio. Sau phan trinh dien nay, nhieu nghe si va khan gia đa bi thuyet phuc.
Trong vong 10 nam tu 1999 đen 2009, Xuan Huy che tac đuoc 15 cay đan vi cam go va đuoc xem la "hien tuong hiem hoi" vua choi đan lai vua lam đan o "đang cap cao". Sau đo, ong co mong muon tim ra cach che tao mot cay vi cam lam tu su. The gioi tung co nhung cay đan su nhung chi đe bay, con Xuan Huy mong muon đuoc cay đan lam tu su van choi đuoc. Cuoi nam 2015, ong bat đau len y tuong. Ban đau ong tinh chi tham gia qua trinh gia cong nguoi, con lai đe nghe nhan. Nhung sau đo ong đa tu tay nghien cuu va che tac. Trong hai nam 2017 va 2018, Huy che tac thanh cong 4 cay đan lam tu su. Cay đan su do ong che tac đa đuoc bieu dien tai Tokyo nhan ky niem 45 nam quan he ngoai giao Viet Nam - Nhat Ban. Trong le ky niem nay, ong choi tac pham Meditation (Thais) cua Jules Massenet duoi su bieu dien cua cung dan nhac day Yokohama Sinfonietta dien ra truoc su chung kien cua Cuu Nhat hoang Akihito va Hoang hau Michiko cung nhieu quan chuc cao cap cua Nhat Ban va Viet Nam. Cay đan sau đo đuoc đoan Viet Nam tang Nhat Hoang, hien tai đuoc trung bay trong Hoang cung Tokyo.


= Hoat đong khac =
Trong tap 8 chuong trinh "Sieu tri tue Viet Nam" (mua 1), Xuan Huy tham gia tro choi voi kha nang cam am đac biet. Vong 1, ong phai bit mat cam nhan am thanh roi cho biet chinh xac vi tri nguoi choi vi cam thuoc gioi tinh nao. Vong 2, ong phai dung tai cam nhan đe len day đan ma khong co bat ky dung cu ho tro nao. Vong 3, ong phai cho biet am thanh vi cam đuoc phat ra tu nguoi choi đan o vi tri so may. Ong đa hoan thanh va chien thang 3 vong choi thanh cong.
Ong cung thuc hien y tuong dung mui huong bo ket khu khuan, lam sach khong khi trong thoi gian Đai dich COVID-19 dien ra.


Thanh tuu Nam 2019, trong su kien "Ky luc Viet Nam 15 nam - Mot hanh trinh" tai thanh pho Ho Chi Minh, Xuan Huy đa đuoc trao bang xac lap ky luc "Nguoi che tac va bieu dien đan vi cam bang su đau tien tai Viet Nam".


Nhan đinh Voi nhung thanh tich đat đuoc, ong thuong đuoc xem la mot "tai nang va niem đam me am nhac hiem co". Viec che tac ra vi cam su đe bieu dien đa khien Xuan Huy đuoc bao Tien phong coi la "mot ky nhan". To bao nay cung cho biet cho biet ong tro thanh hien tuong hiem hoi vua co the choi đan lai vua co the lam đan o "đang cap cao". Đanh gia ve kha nang cam am cua nghe si Xuan Huy, nhac si Le Minh Son cung cho rang: "Anh [Xuan Huy] co sieu tai. Đay phai la nguoi song chet voi violin moi cam đuoc nhu the". Xuan Huy cung la nguoi tiep niem đam me va co anh huong lon toi em gai la vu cong Khanh Thi. Bao The thao & Van hoa cho rang Xuan Huy la su đoi lap hoan toan ve tinh cach va quan điem song cua Khanh Thi khi ong "chi quan quanh voi đan, voi dan nhac rieng cua minh roi tro ve cham soc gia đinh."
Khi Xuan Huy chien thang đuoc 3 vong choi trong chuong trinh "Sieu tri tue Viet Nam", nha bao Lai Van Sam đa nhan xet: “No qua ghe gom, vuot qua khoi moi su hinh dung tuong tuong cua moi nguoi. Mot nghe si rat ca tinh”.


Tham khao