Ca tim (danh phap hai phan: Solanum melongena) la mot loai cay thuoc ho Ca voi qua cung ten goi, noi chung đuoc su dung lam mot loai rau trong am thuc. Ca tim co quan he ho hang gan gui voi ca chua, khoai tay, ca dua, ca phao va co nguon goc o mien Nam An Đo va Sri Lanka. Ca tim la cay mot nam, cao toi 40 – 150 cm (16 - 57 inch), thong thuong co gai, voi cac la lon co thuy tho, dai tu 10–20 cm va rong 5–10 cm. Hoa mau trang hay tia, voi trang hoa nam thuy va cac nhi hoa mau vang.
Qua ca tim la loai qua mong nhieu cui thit, đuong kinh nho hon 3 cm o cay moc hoang dai, nhung lon hon rat nhieu o cac giong trong. Qua chua nhieu hat nho va mem. Cac giong hoang dai co the lon hon, cao toi 225 cm (84 inch) va la to (dai toi tren 30 cm va rong tren 15 cm). Ten goi ca tim khong phan anh đung loai qua nay, do co nhieu loai ca khac cung co mau tim hay qua ca tim co mau đoi khi khong phai tim. Tuy nhien, ten goi ca dai de cung khong phan anh đung hinh dang cua qua, do qua cua nhieu giong ca tim (ca dai de) khong phai ovan thuon dai nhu dai de ma lai tron, co đuong kinh tu 5 cm đen 8 cm..


Lich su Ca tim la mot loai rau an quan trong đuoc trong đe lay qua lon co mau tim hay trang, moc ru xuong. No đuoc trong tai mien Nam va mien Đong chau A tu thoi tien su, nhung chi đuoc the gioi phuong Tay biet đen khong som hon khoang thap nien 1500. Hang loat cac ten goi trong tieng A Rap va cac ngon ngu Bac Phi cho no, nhung lai thieu cac ten goi Hy Lap va La Ma co đa chi ra rang no đuoc nhung nguoi A Rap đua toi khu vuc Đia Trung Hai vao đau thoi Trung co. Ten khoa hoc melongena co nguon goc tu mot ten goi trong tieng A Rap vao the ky 16 cho mot giong ca tim. Ca tim đuoc goi la "eggplant" tai Hoa Ky, Australia va Canada. Ten goi nay co tu mot thuc te la qua cua mot so giong ban đau co mau trang va trong giong nhu qua trung ga. Do quan he ho hang gan cua no voi ca đoc duoc, nen đa co thoi nguoi ta tin rang no la mot loai cay co đoc tinh.


Cac giong trong Phan lon cac giong trong hien nay tai chau Au va Bac My co qua dang trung thuon dai, kich thuoc khoang 12–25 cm dai va 6–9 cm rong voi lop vo mau tim sam. Cac giong trong o An Đo va Đong Nam A co hinh dang, kich thuoc va mau sac đa dang hon. Tai khu vuc nay, cac giong trong tuong tu nhu qua trung ga ve ca kich thuoc lan hinh dang đuoc trong rong rai; mau sac cung đa dang, tu trang toi vang, luc hay tia đo va tia sam.
Cai ten aubergine la ten goi cua nguoi Anh đe chi qua ca tim. Ten goi nay co tu tieng Phap aubergine, xuat phat tu tieng Catalan alberginia, đen tu tieng A Rap al-badhinjan الباذنجان, nguyen goc tu tieng Ba Tu بادنجان Badinjan. Hang loat cac ten goi khac cung đuoc su dung, nhieu ten goi trong so nay co nguon goc tu tieng Phan vatinganah, đa tao ra nhieu ten goi cho loai thuc vat nay trong cac ngon ngu khac nhau: brinjal, badingan, melongena, melanzana, berenjena, alberginia, aubergine, brown-jolly, va mad-apple (dich sai cua tu trong tieng Y melanzana thanh mela insana).
Trong tieng Anh, nguoi ta goi cac giong hinh ovan hay ovan thuon dai, vo đen la: Harris special hibush, Burpee hybrid, Black magic, Classic, Dusky hay Black beauty con cac giong dang qua dai, thon voi vo mau tia-đen la: Little fingers, Pingtung long va Tycoon; voi vo xanh luc la: Lousisiana long green va Thai (Long) green; voi vo trang: Dourga. Cac giong truyen thong vo trang, hinh trung co Casper va Easter egg. Cac giong hai mau voi su chuyen dai mau co Rosa bianca, va Violetta di Firenze. Cac giong hai mau voi cac soc mau co Listada de Gandia va Udumalapet. Matti Gulla hay Matti brinjal la thu duy nhat cua brinjal trong tai lang Matti o Udupi, qua cua no co mau luc nhat va hinh dang tron. Mot so qua cua giong brinjal nay can nang tren 1 kg.


Am thuc Qua tuoi co mui vi hoi khong hap dan, nhung khi che bien roi thi no tro thanh de chiu hon va co ket cau ran chac, giau huong vi. Viec ngam qua nuoc pha muoi va sau đo rua lai cac mieng ca tim đa thai se lam no mem hon va loai bo gan het vi đang cua no. No đac biet huu ich trong nau an, nho đo no co kha nang hap thu nhieu dau an/mo hon, tao đieu kien đe che bien đuoc cac loai thuc an giau dinh duong hon. Cui thit cua qua ca tim tron muot; cac hat mem va (giong nhu hat ca chua) co the an đuoc cung voi cac phan con lai cua qua. Vo qua cung co the an đuoc, mac du nhieu nguoi thich got bo no đi.
Ca tim đuoc su dung trong am thuc cua nhieu quoc gia, tu Nhat Ban toi Tay Ban Nha. No thuong đuoc che bien duoi dang thuc an ham, chang han nhu trong mon ratatouille cua nguoi Phap, hay mon moussaka o Đong Nam chau Au, va nhieu mon an khac nua trong khu vuc Nam A va Đong Nam A. No cung đuoc đem nuong nguyen vo cho đen khi lop vo hoa than, sau đo lay ra lop cui thit va phuc vu lanh bang cach tron lan voi cac thanh phan khac, chang han nhu trong mon baba ghanouj cua khu vuc Trung Đong hay mon melitzanosalata tuong tu nhu vay cua nguoi Hy Lap. No cung co the đuoc thai, đap va nuong ky đe che bien mot so loai nuoc xot tren nen sua chua (yoghurt), tahini (mot loai bot nhao che bien tu hat vung trong khu vuc Trung Đong), hay nuoc qua me. No cung co the nhoi voi thit, gao hay cac loai thuc pham khac, sau đo đem nuong.
La mot loai thuc vat ban đia, nen no đuoc su dung rong rai trong am thuc o mien Nam An Đo, chang han cac mon sambhar, tuong ot, ca ri hay kootus. Do ban chat đa nang va su dung rong rai, ca hang ngay lan khi co le hoi trong am thuc Nam An, nen ca tim cung hay đuoc coi la 'Vua rau co' tai khu vuc nay. Ca tim bo vo đem nuong va tron lan voi hanh, ca chua cung mot so gia vi đe tao huong vi tao thanh mon Baingan ka bharta (hay vangyacha bharta tai Marathi) trong am thuc An Đo. O Viet Nam, ca tim thuong đuoc nau cung tia to va co trong cac mon an nhu: ca bung, ca tim xao can toi, ca tim om tom thit, ca tim nhoi thit om ca chua, ca tim tam bot ran, ca tim lam dua muoi xoi... Đoi voi mot so mon an, ham luong nuoc cao cua qua ca tim can phai lam kho hay cho hap thu gan het khi nau an. ca tim cai thien san xuat sat.


Trong trot Tai khu vuc nhiet đoi va can nhiet đoi, ca tim co the trong truc tiep trong vuon. Tai cac khu vuc on đoi, viec trong cay ca tim giong ra vuon chi thich hop khi đa het suong muoi. Viec gieo hat thuong bat đau khoang 8-10 tuan truoc khi het suong muoi. Nhieu loai sau benh pha hoai cac loai thuc vat ho Ca khac nhu ca chua, khoai tay, ot v.v cung gay ra phien toai cho ca tim. Vi ly do nay, khong nen trong ca tim tai cac khu ruong truoc đo đa trong cac loai cay kia. Nguoi ta cung khuyen cao nen canh tac tro lai ca tim tren cung mot thua ruong chi sau khoang 4 nam đe co the co mua mang voi thu hoach tot.
Cac loai sau hai pho bien tai Bac My la: bo canh cung pha khoai tay, bo chet, cac loai rep va ve bet. Nhieu loai sau benh nay co the đuoc kiem soat bang cach su dung Bacillus thurengensis (Bt), mot loai vi khuan tan cong cac phan mem tren co the cua au trung. Sau truong thanh co the kiem soat bang cach bay bat. Cac loai bo chet la rat kho kiem soat. Ve sinh tot khi quay vong canh tac la cuc ky quan trong trong viec kiem soat benh nam đoi voi ca tim, trong đo nguy hiem nhat la cac loai Verticillium. Khoang cach gieo trong la khoang 45–60 cm (18-24 inch) giua cac cay, phu thuoc vao giong va tu 60–90 cm (24-36 inch) giua cac luong, phu thuoc vao cac loai cong cu gieo trong đuoc su dung. Lop phu boi la can thiet đe giu am va chong co dai cung nhu nam. Qua thuong đuoc thu hoach truoc khi đai hoa chuyen thanh dang nua go hoa. 


Hinh anh Xem them Solanum gilo - mot loai ca co qua an đuoc voi vo mau xanh luc, vi đang hon, trong tai Brasil.
Ca Thai
Mot so mon an:
Baba ganoush (Am thuc Trung Đong)
Caviar d'aubergine (Am thuc Provence-Alpes-Cote d'Azur cua Phap)
Escalivada (Am thuc Catalan)
Moussaka (Am thuc Hy Lap)
Mutabal (Am thuc Liban)
Salata de vinete (Am thuc Romania)


Tham khao Lien ket ngoai Aubergine: Ca tim trong www.pfaf.org