Tom yum hoac tom yam (UK:  , US: ;  tieng Thai: ตมยำ, RTGS: tom yam [tom yam] ) la mon sup chua cay đuoc xem nhu mon an quoc dan cua Thai Lan, thuong đuoc nau voi tom.
Tu "tom yum" co nguon goc tu hai tu tieng Thai. Tom đe cap đen qua trinh đun soi, trong khi yum co nghia la 'hon hop'. Tom yum mang net đac trung o huong vi chua va cay rieng biet, voi cac loai gia vi thom va thao moc đuoc nem đieu hoa trong nuoc dung. Mon sup nay cung đuoc them nguyen lieu tuoi nhu sa, la chanh Thai, rieng, nuoc cot chanh, nuoc mam va ot đo nghien nhuyen.
Bot tom yum thuong mai đuoc che tao bang cach nghien nhuyen tat ca cac thanh phan thao moc va xao trong dau. Sau đo, gia vi va cac thanh phan bao quan khac đuoc them vao. Bot đuoc đong hop hoac đong goi va ban tren khap the gioi. Vi bot tom yum co the mang đac điem khac voi mon đuoc nau tu nguyen lieu thao moc tuoi. Mon sup nay thuong bao gom cac loai thit nhu tom, ga hoac lon.


Tong quan Mon tom yum gan lien voi su gian di truyen thong cua loi song nong nghiep doc theo he thong song ngoi va kenh rach tren đong bang mien trung Thai Lan, noi cac truyen thong am thuc gan bo mat thiet voi thien nhien.
Mac du xuat hien tu lau va tro nen rat pho bien trong đoi song, nhung hien cac hoc gia Thai Lan cung chua xac đinh chinh xac nguon goc cua mon nay, cung nhu lam the nao mon tro thanh bieu tuong dan toc nhu ngay nay. Co rat it thong tin ve tom yum đuoc ghi chep lai trong cac tai lieu co. Cho đen nay, ban ghi chep som nhat ve mon tom yum duoi dang cong thuc đuoc luu lai tu thap nien 1890 duoi cai ten "tom yum pla chon". Mon nay su dung ca qua lam nguyen lieu chinh thay vi tom nhu cach nau hien đai. Con cuon sach đau tien đe cap đen tom yum su dung tom lam nguyen lieu la cuon “Tu đien đo an” do mot nha truyen giao My viet nam 1897, trong mot cong thuc co ten la “tom yum kung voi gia vi bo sung”.
Tom yum bo sung them vi cay cua ot tu the ky 17, khi nhung nha truyen giao Bo Đao Nha mang đen chau A. Mon nau đung vi bat buoc phai co la chanh, gung hoac rieng, sa. Nhung gia vi nhu ca ri, ot cay, he tay, ca chua, nam đuoc xem la phu gia, tuy phong cach nguoi nau. Trong đo, ca chua đuoc xem la nguyen lieu anh huong tu My, con nam xuat hien trong cach nau tom yum vao the ky 20. Nuoc cot dua đuoc them vao mon tu thap nien 1980.
Ngay 23 thang 3 nam 2021, chinh phu Thai Lan đa phe chuan ke hoach cua Bo Van hoa Thai Lan ve viec đe trinh len UNESCO đe xuat đua mon "tom yum" vao danh sach di san van hoa phi vat the the gioi.


Nguyen lieu Huong vi tom yum dua tren vi chua va cay. Mot loai bot đuoc goi la nam prik pao chuan bi lam cot loi cua sup, cho nuoc, rau thom va thit vao. Nam prik pao đuoc che tao tu ot nuong, he tay, toi; nguyen lieu tot nhat đuoc nuong tren lua than.
Thanh phan co ban cua tom yum la tom hoac thit lon. Nguyen lieu nau tom yum pho bien nhat la tom song, đuoc goi la tom yum goong.
Nguyen lieu can thiet cua mon tom yum la cac loai thao moc nhu sa, rieng, la chanh. Cac thanh phan khac cung rat quan trong, đac biet la ot Thai, nam, la ngo, ca chua, hanh trang, nuoc cot chanh, đuong va nuoc mam. Tom yum nam khon la mot loai voi nuoc cot dua hoac sua đac.


Bien the Tom yam nam sai ( tieng Thai: ตมยำนำใส), sup tom yam voi nuoc dung trong.
Tom yam nam khon ( tieng Thai: ตมยำนำขน) la mot bien the gan đay tu thap nien 1980. Thuong dung tom lam thanh phan chinh, sua đac hoac bot kem khong sua, đuoc them vao nuoc dung nhu mot thanh phan hoan thien.
Tom yam kathi (tieng Thai: ตมยำกะทิ) - mon tom yum lam tu nuoc cot dua — mon nay thuong bi nham lan voi mon tom kha kai ("sup ga rieng"), trong đo rieng la huong vi chu đao cua mon sup nau voi nuoc cot dua.
tom yam kung (tieng Thai: ตมยำกง) - phien ban cua mon an đuoc du khach yeu thich nhat, dung tom lam thanh phan chinh.
Tom yam pla (tieng Thai: ตมยำปลา) la mon sup ca trong suot đuoc an kem com theo truyen thong. Đay tung la dang pho bien nhat cua tom yam truoc khi nganh du lich Thai Lan phat trien, vi ca tuoi co san hau nhu o khap moi noi tren song, kenh, rach va ho cua khu vuc cung nhu o bien. Thuong ca co tho thit san chac, khong bi nat sau khi luoc se đuoc ua chuong cho mon an.
Tom yam gai (tieng Thai: ตมยำไก) la phien ban thit ga cua mon.
Tom yam po taek (tieng Thai: ตมยำโปะแตก) hoac tom yam thale (tieng Thai: ตมยำทะเล) la mot bien the voi cac loai hai san hon hop, nhu tom, muc, ngheu va cac mieng ca.
Tom yam kung maphrao on nam khon (tieng Thai: ตมยำมะพราวออนนำขน), mot phien ban cua mon tom yum tom voi com dua non va chut nuoc cot dua.
Tom yam kha mu (tieng Thai: ตมยำขาหม), lam bang chan gio. Mon nay đoi hoi thoi gian nau lau duoi lua nho.
Trong cac phien ban pho bien hien đai, mon nau voi nam - thuong la nam rom hoac nam so. Nuoc sup thuong đuoc phu len tren mot luong lon la ngo thai nho. Đoi khi nem ca ot Thai (nam phrik phao, tieng Thai: นำพริกเผา) đuoc them vao: đieu nay lam cho sup co mau cam tuoi va lam đam vi ot hon.


Mon tuong tu It đuoc biet đen ben ngoai Thai Lan la tom khlong (ตมโคลง) tai đong bac Thai, mot loai canh chua cay, tuy nhien, vi chua khong bat nguon tu nuoc cot chanh ma la do su dung me.Tom som (tieng Thai: ตมสม) la nhung mon sup cung rat giong voi tom yum nhung hau het thuong khong co sa hoac la chanh. Tuy thuoc vao loai tom som, đo chua co the đuoc lay tu nuoc chanh hoac trai me.


Đon nhan ngoai Thai Lan Tom yum (hay theo cach viet đia phuong la tomyam) rat đuoc nguoi Malaysia đon nhan ke tu khi mon đuoc gioi thieu tu truoc thap nien 1980. Am thuc hien nay đuoc xem la thu phai co trong thuc đon hau het cac nha hang o Malaysia, đac biet o cac bang ban đao. Tinh đen nam 2018, su pho bien cua tom yum va cac mon an Thai khac đa đem đen viec lam cho toi thieu 120.000 đau bep mien Nam Thai Lan lam viec tai cac nha hang chu yeu o bang Selangor va thu đo Kuala Lumpur voi khoang 5000 đen 6000 nha hang Thai do ho lam chu.
Tom yum đung thu 8 trong top 50 mon an ngon va pho bien nhat the gioi do CNN bau chon.


Xem them Canh chua
Canh chua Campuchia


Tham khao Lien ket ngoai Cuisine of Thailand tren DMOZ
Tom Yam Fish Eggs (Tom Yam Kai Pla) - Appon's Thai Food Recipes Luu tru ngay 30 thang 3 nam 2012 tai Wayback Machine