Chua Chantarangsay, con co ten goi khac la chua Candaransi, đuoc biet đen o tai đia phuong voi ten goi khong chinh thuc  chua Khmer, la mot ngoi chua Phat giao Nam Tong tai Quan 3, Thanh pho Ho Chi Minh. Đuoc xay dung vao nam 1946, chua mang đam anh huong van hoa va kien truc cua nguoi Khmer, giao thoa giua truyen thong Phat giao va nghe thuat kien truc co Campuchia.
Hien chua toa lac tai so 164/235 đuong Tran Quoc Thao, phuong 7, Quan 3, ben bo kenh Nhieu Loc - Thi Nghe. Chua Chantarangsay
cung voi chua Chua Pothiwong đuoc xem la di san kien truc tieu bieu cua cong đong nguoi Khmer khu vuc Thanh pho Ho Chi Minh.


Lich su Chua Chantarangsay đuoc xay dung boi Đai đuc Lam Em, mot vi su nguoi Khmer que o Soc Trang, Viet Nam. Ong tung du hoc tai Campuchia va tung la Hieu truong cua truong Phat hoc o Phnom-penh, Campuchia. Sau khi du hoc, ong nhan thay nhu cau can thiet phai co mot ngoi chua danh cho cong đong nguoi Khmer đang tranh chien tranh ma luu tru tai Sai Gon. Ban đau, chua chi la mot can nha san đon gian đuoc dung len đe phuc vu cho viec tu hanh va nghi ngoi cua cac su sai nam tren mot khu vuc hoang vang cua Sai Gon.
Đen nam 1949, ngoi chanh đien đuoc xay dung bang be tong va hoan thanh vao nam 1953. Ten goi "Chantarangsay" trong tieng Khmer co nghia la "Anh Trang", bieu trung cho su sang suot va giac ngo. Vi vay đoi luc chua nay cung đuoc goi ten khong chinh thuc la chua Anh Trang. Ve sau cung cung muc đich đap ung nhu cau cua cu dan goc Khmer tranh chien tranh, mot ngoi chua khac co ten goi la chua Chua Pothiwong cung đuoc xay dung tai Tan Binh, Sai Gon.


Kien truc Ngoi chua co dien tich rong khoang 4.500 m², bao gom nhieu cong trinh kien truc Phat Giao nhu chanh đien, nha Sala (nha Tang), thap tho Phat, va ho nuoc nho. 
Chanh đien
Chanh đien cua chua la cong trinh lon nhat chua voi ket cau hai tang voi bon cong o hai mat truoc va sau, huong chinh ve phia Đong. Huong nay khong chi la huong cua Mat Troi ma con mang y nghia tuong trung cho Đuc Phat thanh đao vao đem Ram thang Vesak. Chanh đien đuoc thiet ke theo loi vuot cap, nen cao hon so voi cac cong trinh xung quanh, nham bieu trung cho ngon Nui Tu-di trong than thoai An Đo.
Mat truoc Chanh đien la minh chung ro net cho su hoa quyen giua cac yeu to Phat giao, Ba-la-mon giao va van hoa dan gian trong đoi song tam linh cua nguoi Khmer o Nam Bo. Đac biet, buc tranh khac noi trong chinh đien ke lai tich truyen Phat giao ve nam anh em, moi nguoi la mot vi Phat. Theo truyen thong Phat giao Nam tong Khmer, trong suot qua trinh hinh thanh va diet vong cua the gioi, chi co nam vi Phat nay xuat hien. Trong đo, bon vi đa thanh Phat, con mot vi se thanh Phat trong tuong lai, đo la Phat Di Lac – vi Phat cua tuong lai, nguoi se mang đen thoi ky an lac va giac ngo cho tat ca chung sinh.
Giua chanh đien, kim than Phat Thich Ca Mau Ni đuoc tao hinh tren 5 tang tang toa sen. Tu thap len cao, tu lon đen nho, moi tang nhu mot bac thang dan đen giai đoan giac ngo, khac hoa ro net tung tu the tu hanh cua Phat Thich Ca Mau Ni. Tren bon goc tuong va tran mai chanh đien, nhung buc tranh lon đuoc khac hoa cong phu nham ke lai toan bo hanh trinh tu tap cua Phat, tu khi Phat con la Thai tu Siddhartha cho đen khi đat đuoc canh gioi giac ngo.
Mai nha đuoc thiet ke voi ba tang, tren đinh la ba ngon thap tuong trung cho ngoi Tam Bao. Moi ngon thap đuoc xay dung theo hinh thuc tam cap, bieu trung cho Bat Chanh Đao, con đuong tu hanh đua đen giac ngo. Chop thap cao nhat tuong trung cho Niet Ban, trang thai toi cao cua su giai thoat va binh an.
Cac cong trinh phu khac
Cong chua đuoc xay dung chac chan bang xi mang, voi nen mong hinh hop va bon cot vung chai nang đo mai bang. Tren đinh moi cot la cac tuong trang tri, the hien su ket hop giua tham my va suc manh tinh than. Truoc cong chua la đoi tuong su tu, bieu trung cho tri tue va su giac ngo trong Phat giao.... Ben canh chanh đien, chua con co nha Sala – ngoi nha hai tang dung cho cac hoat đong ton giao va hoc thuat. Tang tret cua Sala to chuc cac buoi le, trong khi tang tren la noi giang day.
Thap Cot cua chua co hai tang, voi cau truc hinh vuong va bon canh đeu nhau. Tang duoi chua hai cot cua cac Phat tu, trong khi tang tren danh cho hai cot cua cac su.
Chua Chantarangsay con co nhieu chi tiet trang tri đoc đao cua Phat giao Nam Tong: tuong nu than Kayno, tuong chim than Kim Si Đieu, ran than Naga, va tuong Phat Thich Ca. Cac chi tiet đuoc cham khac tinh xao, hien huu khap noi quanh chua.


Hoat đong Chua Chantarangsay khong chi la noi tho tu linh thieng ma con la trung tam sinh hoat van hoa va tin nguong quan trong cua cong đong Khmer tai Thanh pho Ho Chi Minh. Chua chi tho duy nhat Đuc Phat Thich Ca Mau Ni, khong tho Bo Tat hay cac vi than linh khac, the hien su tuan thu giao ly cua Phat giao Nam tong.
Hang nam, chua to chuc nhieu le hoi Phat giao va dan gian, bao gom Le Miakha Bochia, Le Visakha Bochia (Phat đan), Le Chool Vossa (Nhap ha), Le Chenh Vossa (Ra ha), Le Kathan Na Tean (Dang y), Le Chol Chnam Thmay (Tet co truyen cua nguoi Khmer), Le Đon ta (tuong nho ong ba to tien), va Le Ok Oom Bok (cung trang).
Ngoai ra, Chua Chantarangsay đong vai tro quan trong trong viec bao ton van hoa Khmer thong qua cac hoat đong ton giao nhu xuat gia gieo duyen va giao duc van hoa. Chua to chuc cac lop day chu Khmer mien phi cho tre em va nguoi lon, giup bao ton ngon ngu va van hoa dan toc Khmer.


Su tru tri Tru tri Khai son Hoa thuong Lam Em: Nguoi sang lap chua Chantarangsay vao nam 1946. Ong la mot vi su nguoi Khmer que o Soc Trang, tung du hoc tai Campuchia va tung la Hieu truong cua truong Phat hoc o Phnom Penh.
Hoa thuong Brahmakesara Oul Srey: pho tru tri thoi ky Hoa thuong Lam Em. Quyen tru tri 1979-1992, tru tri 1992-1995.
Hoa thuong Danh Lung: Ong la mot vi Đai đuc tam huyet, đuoc biet đen voi đuong loi "Đep đao tot đoi" va đong gop vao viec bao ton kien truc cung nhu khong gian tho tu cua chua.


Tham khao Lien ket ngoai Pham Nguyen/TPO (ngay 25 thang 1 nam 2025). "Ngoi chua đoc đao voi nhieu tuong ran o Thanh pho Ho Chi Minh". Vien Nghien cuu Van Hoa Tin Nguong Viet Nam. Truy cap ngay 28 thang 2 nam 2025.