Đao Khiem (chu Han: 陶謙; 132–194), ten tu la Cung To (恭祖), la tuong cuoi thoi Đong Han trong lich su Trung Quoc.


Dep Khan Vang Đao Khiem la nguoi huyen Đan Duong thuoc quan Đan Duong (nay la đong bac huyen Đang Đo, đia cap thi Ma An Son, tinh An Huy). Thoi tre, Đao Khiem ham đoc sach, đuoc cu lam Hieu liem. Sau đo ong đuoc giu chuc Huyen lenh o huyen Thu.
Đao Khiem co tai kiem van vo, tro thanh Tu ma cua Xa ky tuong quan Truong On. Khi Bien Nhuong va Han Toai o Luong chau noi day chong nha Han, ong theo Truong On đanh dep khien hai canh quan nay phai quy phuc trieu đinh.
Nam 184, Truong Giac cam đau khoi nghia Khan Vang noi day chong trieu đinh. Han Linh Đe bo nhiem ong lam Thu su Tu chau. Đao Khiem đen nhiem so, nhanh chong đanh tan quan Khan Vang. Quan Khan Vang phai rut khoi Tu chau, cac quan huyen đuoc yen on tro lai.


Giup Chu Tuan Nam 189, Han Linh Đe mat, Thieu Đe len thay. Đong Trac tu Ha Đong vao Lac Duong phe Thieu đe, lap Hien Đe va thao tung trieu đinh khien nhieu nguoi bat binh. Nam 190, Vien Thieu cam đau 10 tran chu hau noi day chong Đong Trac. Đao Khiem tuoi đa cao, khong tham gia lien minh nay ma co thu o Tu chau.
Sau đo, tuong Chu Tuan đuoc Đong Trac sai o lai tran thu Lac Duong ben chong lai Trac, mang quan ve đong o huyen Trung Mau. Đao Khiem ben giup cho Chu Tuan luong thuc va tang vien cho 3000 quan, đong thoi ong tien cu Chu Tuan lam Hanh Xa ky tuong quan su.
Đong Trac sai Ly Thoi, Quach Di đi đanh Chu Tuan. Chu Tuan bi đanh bai phai bo chay, nhung Đao Khiem van giup đo cho Tuan. Nam 192, Đong Trac bi giet o Truong An, Ly Thoi va Quach Di len nam quyen. Đao Khiem lien ket voi cac chu hau nhu Thu su Duong chau la Chu Can, Tuong quoc Bac Hai la Khong Dung, Thai thu quan Thai Son la Ung Thieu cung va Bac si Trinh Huyen gui thu cho Chu Tuan, ton Tuan lam Thai su, hua cap phat binh ma va quan luong trong nua nam đe Chu Tuan đi đanh Ly Thoi va Quach Di o Truong An.
Truoc nguy co đo, Ly Thoi va Quach Di tiep nhan y kien cua Gia Hu, tim cach lung lac Chu Tuan. Nhan danh Han Hien đe, Ly Thoi đua thu moi Chu Tuan vao trieu lam Thai uy. Tuan ben tu ta Đao Khiem đe vao Truong An nhan chuc.


Tran giu Tu chau = Dep Khuyet Tuyen =
Tu khi Chu Tuan hoa giai voi Ly Thoi, Đao Khiem vi tuoi cao suc yeu, cung khong muon đoi đich voi trieu đinh Truong An, ben khoi phuc lai quan he voi Ly Thoi. Ly Thoi cung muon yen on phia đong ben nhan danh Han Hien đe thang ong lam Chau muc Tu Chau.
Thang 4 nam 193, trong huyen Ha Bi thuoc Tu chau co vien tuong Khuyet Tuyen khoi binh chong trieu đinh, tu xung lam hoang đe. Đe lung lac Khuyet Tuyen, Đao Khiem ban đau cho nguoi đi lai giao hao đe Tuyen mat canh giac. Thang 6 nam đo, ong ra quan đanh dep. Khuyet Tuyen lo la phong bi nen bi Đao Khiem giet chet.


= Chong cu Tao Thao =
Xem them: Tao Tung
Trong khi đo cac chu hau trong lien minh đanh Đong Trac đa tan ra va đanh lan nhau, cat cu o cac chau quan. Tao Thao đa đanh đuoc quan Khan Vang va lam chu Duyen chau, giap ranh Tu chau cua Đao Khiem.
Cung thoi điem Đao Khiem ra tay đanh Khuyet Tuyen thi xay ra vu an mang Tao Tung – cha Tao Thao. Giua nam 193, Tao Tung tu Lac Duong toi Lang Nha đinh duong lao, mang theo hon 100 xe hanh ly chua nhieu vang bac chau bau; khi đi qua Tu chau thi bi giet chet.
Tam Quoc Chi chep rang Đao Khiem sai thu ha la Truong Cuong đi ho tong cho Tao Tung; Truong Cuong vi thay nha Tao Tung nhieu cua cai khong kim đuoc long tham đa giet chet Tao Tung đe cuop đo. Sach Hau Han thu thi khong noi ro vien tuong nao giet Tao Tung, chi noi rang do quan si cua Đao Khiem đong o huyen Am Binh.
Tao Thao nghe tin cha bi hai o Tu chau, cho rang Đao Khiem đong muu sai khien thu ha, ben cat vai chuc van quan đi đanh Tu chau đe tra thu. Tao Thao cung muon nhan đo chiem luon đia ban Tu chau lien ke voi Duyen chau đe mo rong the luc nen thuc quan tan cong manh me. Tao Thao chiem linh hon 10 thanh.
Đao Khiem ra quan chong lai, hai ben đung đo o Banh Thanh. Quan Tu chau bi quan Tao đanh bai, bi giet hon 1 van nguoi, nuoc song Tu Thuy vi vay khong chay đuoc.
Đao Khiem rut vao thanh Đan Duong co thu, sai nguoi đi cau cuu thu su Thanh chau la Đien Khai – thu ha cua Cong Ton Toan o U chau. Đien Khai luc đo đang bi Vien Thieu đanh, ben bao cao cho Cong Ton Toan – nguoi đang tranh gianh Ha Bac voi Thieu. Toan sai Luu Bi cung Quan Vu va Truong Phi đi cuu Thanh chau. Nghe Đao Khiem cau cuu, Khai lai sai Luu Bi cam quan đi cuu Tu chau truoc.
Luu Bi co 4000 quan, chieu hang đuoc vai ngan nan dan O Hoan, roi lai đuoc Đao Khiem cap 4000 quan nua, co hon 1 van nguoi, cung Đao Khiem the thu o Đan Duong. Tao Thao vay đanh nhieu ngay khong sao pha đuoc, ben trut tuc gian len dan thuong đe tra thu cho cha, ra lenh tan sat hon 10 van nguoi o 5 thanh Thu Lu, Tuy Lang, Ha Khau, Banh Thanh, Pho Duong cung cac huong tran so thuoc. Khong chi ban dan 5 thanh ma nhieu nguoi dan o Thiem Tay vi tranh nan Ly Thoi, Quach Di keo ve đo cung bi hai.
Khong lau sau, chinh thu ha cua Tao Thao la Tran Cung hop tac voi Truong Mao ton La Bo lam chu, đanh chiem Duyen chau cua Tao Thao. Tao Thao buoc phai ngung vay Tu chau, mang quan tro ve cuu.


= Ban giao Tu chau =
Qua tran binh hoa, Đao Khiem rat cam phuc Luu Bi đa cuu giup. Khong lau sau khi Tu chau đuoc giai vay, Đao Khiem om nang.
Ong quyet đinh tien cu Luu Bi lam Tu chau muc thay minh, ben dang bieu len Han Hien đe. Luu Bi khiem nhuong, so minh suc yeu khong giu đuoc nen tu ta, đe nghi Đao Khiem trao Tu chau cho Vien Thuat la nguoi co danh vong cao hon. Đao Khiem ben hoi y kien Khong Dung. Khong Dung cho rang Vien Thuat khong he co thuc luc, khong lau se diet vong. Đao Khiem va Khong Dung cung thuyet phuc Luu Bi may lan, cuoi cung Luu Bi nhan loi tiep quan Tu chau, nhan chuc Tu chau muc.
Đuoc it lau, Đao Khiem qua đoi tai Tu chau. Nam ay ong 63 tuoi. Chien tranh quan phiet o Tu chau noi rieng va trung nguyen noi chung sau đo tiep tuc trong nhieu nam nua.


Gia đinh Con trai:
Đao Thuong (陶商)
Đao Ung (陶應)
Con gai:
Đao Chi (陶芷)


Trong van hoc Trong tieu thuyet noi tieng Tam quoc dien nghia cua La Quan Trung, Đao Khiem xuat hien tu hoi 4 đen hoi 12, trong giai đoan cuoc chien quan hung o trung nguyen bat đau. Khi Tao Thao hieu trieu chu hau đanh Đong Trac, Đao Khiem đa đen du cung 16 chu hau khac; tren thuc te Đao Khiem khong đen hoi quan voi chu hau duoi co Vien Thieu.
Tam Quoc dien nghia mo ta ong la nguoi nhan tu, đuc đo; khi Tao Thao tan sat dan Tu chau, ong tung co y đinh đen nop mang đe cuu dan.


Xem them Đong Trac
Ly Thoi
Chu Tuan
Tao Thao
Luu Bi


Tham khao Le Đong Phuong (2007), Ke chuyen Tam Quoc, Nha xuat ban Đa Nang
Le Đong Phuong, Vuong Tu Kim (2007), Ke chuyen Tan Han, Nha xuat ban Đa Nang


Chu thich