Auguste Jean-Marie Pavie (sinh tai Dinan 31 thang 5 nam 1847 - Thourie 7 thang 5 nam 1925) la cong chuc dan su thuoc đia nguoi Phap, nha tham hiem va ngoai giao, nguoi đong vai tro trong yeu trong viec thiet lap quyen kiem soat cua Phap tai Lao trong hai thap ky cuoi cua the ky 19. Sau mot đoi phuc vu lau dai tai Campuchia va Nam ky, Pavie tro thanh pho cong su Phap tai Luang Prabang nam 1885, va cuoi cung la Thong đoc va Đac nhiem Toan quyen Phap tai Lao.


Su nghiep thoi tuoi tre Sinh ra tai Dinan, thuoc Brittany, con trai mot nguoi tho đong tu, Auguste Pavie khong co đuoc nhung to chat cua mot nha ngoai giao. Ong khong đuoc đao tao đe tro thanh si quan hoac trong cac truong đai hoc lon. Thay vao đo, ong bi cuon hut boi vien canh đuoc phieu luu mao hiem noi vien xu, ong gia nhap quan đoi nam 1864 khi moi 17 tuoi.
Nam 1869, ong bi đieu sang Nam ky cung luc luong Hai quan đanh bo. Toi nam sau, ong bi goi tro lai Phap đe thuc hien nghia vu quan su trong cuoc Chien tranh Phap-Pho, va đuoc phong ham thuong sy (sergeant-major). Nam 1871 ong quay lai Nam ky phuc vu trong chinh quyen ngach buu chinh vien thong, va gan nhu ngay tuc khac đuoc phan nhiem vu truong mot tram đien bao nho o xu Cambodia heo lanh, noi cang Kampot, va phuc vu tai đo trong mot thap nien. 

Nhiem so tai Kampot mang lai cho Pavie co hoi hieu biet sau sac ve nguoi Đong Duong, van hoa va ngon ngu cua ho. La mot trong so rat it nguoi Au song tai khu đinh cu ben bo song Kampot duoi rang nui Voi, ong "tro thanh nguoi ban xu", noi thanh thao tieng Campuchia, đi chan đat, đoi mot cai mu rong vanh, kham pha đuong đi loi lai tai cac vung xa xoi o Campuchia, ghi chep tat ca nhung gi ma ong thay thu vi. Cac hanh vi cua Pavie mang lai nhung phan ung khac nhau: viec ong hoa minh vao cuoc song cua nguoi Campuchia bi cac vien chuc Phap o Nam ky chi trich; tuy nhien, mot si quan Phap khi đo đa nhan xet: "ben duoi cai ve ngoai yeu đuoi, la ca mot kho tang tri thuc hoat đong voi mot nguon nang luc va suc manh y chi co mot khong hai." Thoi ky nay, ong chi đao viec xay dung tuyen đien bao giua Phnom Penh va Kampot.


Su nghiep ngoai giao Nam 1879, Pavie đuoc Thong đoc Nam Ky Charles Le Myre de Vilers - la nguoi co quan he chat che voi nhung nguoi ung ho tu tuong thuoc đia o Phap - đe mat toi. Pavie đuoc Le Myre de Vilers bao tro, đuoc tin tuong giao nhiem vu dan đau chuyen khao sat keo dai 5 nam đe tham hiem khu vuc trai rong tu vinh Thai Lan cho toi vung đai ho nuoc ngot Tonle Sap o Campuchia va xa hon toi tan song Me Kong. Trong qua trinh nay, ong trau ren ky nang quan sat, se het suc co ich cho ong trong cac nhiem vu trong tuong lai voi vai tro nha tham hiem va nha ngoai giao. Đo la nhung chuyen khao sat sau nay mang ten "Chuyen khao sat Pavie" (hay Phai đoan Pavie), thuc hien trong giai đoan keo dai 16 nam 1879-1895, ma trong đo Pavie, đuoc su giup suc cua cac phu ta, se tham hiem toan bo vung ban đao Đong Duong. Ket thuc chuyen khao sat thu nhat, Pavie đuoc giao nhiem vu co tam co lon la xay dung mot tuyen đien bao noi lien Phnom Penh and Bangkok.
Cap tren cua ong to ra rat co an tuong ve ky nang cua ong trong viec đieu hanh cong trinh lon nay, nen Pavie đuoc chuyen sang ngach ngoai giao, voi chuc vu pho cong su tai Luang Prabang nam 1886. Viec bo nhiem Pavie phan anh mong muon cua Phap tiep tuc banh truong thuoc đia tai Đong Duong va su ganh đua cua ho voi nuoc Anh, cung la mot cuong quoc thuoc đia trong vung. Nguoi Anh von đa ngan can Phap banh truong vao Mien Đien bang cuoc Chien tranh Anh-Mien lan thu ba; nhiem so ngoai giao cua Phap tai Luang Prabang la nhuong bo tu phia Xiem trong so nhung đoi hoi lien tuc chia cat cac lanh tho doc song Mekong. Pavie to ra say me voi chuc vu moi:

Pavie tro thanh cong su nam 1889 va tong cong su nam 1891. Nam 1887, Luang Prabang bi Quan Co đen va giac cuop nguoi Thai (Viet Nam) đanh cuop va đot pha, nham giai thoat cho cac em lanh tu Đeo Van Tri cua ho, bi quan Xiem bat giu; Pavie cuu vi vua gia yeu Oun Kham khoi bi bat giu bang cach cho ong tren pha xuoi dong ve Bangkok, Xiem, qua đo nhan đuoc long biet on va tin tuong cua nha vua voi ke hoach thuoc đia cua Phap, va đay cung se la moi ban tam lon nhat cua Pavie tu nam 1888 tro đi. Pavie tiep đo thiet lap moi quan he huu nghi voi Đeo Van Tri, đam phan đe tha cac em trai cua ong ra; ket qua la mot hiep uoc bao ho đuoc ky ket nam 1889, thiet lap đia vi Đeo Van Tri la Chua vung Lai Chau, thi tran lon nhat vung song Đa thuoc Bac ky ma ong kiem soat. Pavie goi su mang ngoai giao nay la la conquete des coeurs - thu phuc nhan tam, va đo cung la tua đe cuon tu truyen cua ong.
Nam 1892 ong tro thanh cong su thuong tru tai Bangkok, va đong mot vai tro quan trong trong vu ngoai giao chien ham trong cuoc Chien tranh Phap-Xiem nam 1893, ket qua la Phap thiet lap nen bao ho tai Lao. Ong cung la Tong cao uy đau tien cua nuoc Cong hoa Lao thanh lap nam 1894, truoc khi tro thanh Đai dien toan quyen. Tai thoi điem đo, Lao la mot bo phan cua Đong Duong thuoc Phap, cung voi Trung ky, Bac ky, Nam ky va Vuong quoc Campuchia. Song Me Kong, von đuoc coi la "con song cua chung ta" boi cac nha chinh tri va van đong hanh lang cho chu nghia thuoc đia, hoan toan nam duoi quyen kiem soat cua Phap.


Cac Phai đoan Pavie Trong khi tien hanh rat nhieu chuyen đi, Pavie thuc hien khao sat mot vung rong toi 676.000 km², du hanh 30.000 km tai cac vung cao o phia đong va bac song Mekong, bang cach đi bo, cuoi voi hay xuoi dong song bang be, thu thap mot luong lon thong tin khoa hoc. Ong đuoc mot đoan đong toi 40 nguoi lam phu ta, gom mot dai rong ve chuyen mon, tu khao co cho toi con trung hoc, co ca bac si-nha ngoai giao Pierre Lefevre-Fontalis va bac si nghien cuu mon mien dich hoc Alexandre Yersin noi tieng. Nhieu nguoi trong so đo đuoc đao tao tai Ecole Cambodgienne o Paris, la đai hoc ma Pavie gop phan xay dung tu nam 1885; sau nay tro thanh Ecole Coloniale nam 1889, va nay la Ecole Nationale de la France d'Outre-Mer. Pavie danh nhieu cong suc đe bao đam rang Ecole (truong đai hoc) cung đao tao nhieu phu ta nguoi ban xu, ong tu minh đua nhung sinh vien đau tien nguoi Campuchia sang Phap.
Chuyen khao sat (hay Phai đoan Pavie) đau tien, tu nam 1879 toi 1885, trai rong tren khap Cambodia va mien nam Siam toi tan Bangkok. Chuyen thu hai, tu 1886 toi 1889, khao sat mien đong bac Lao va song Đa tai Bac ky, toi tan Ha Noi. Chuyen thu ba, tu 1889 toi 1891, bao gom viec khao sat song Mekong tu Sai Gon toi Luang Prabang. Chuyen thu tu, tu 1894 toi 1895, bao gom cac vung lanh tho Lao giap gioi voi Trung Quoc va Mien Đien tai ta ngan song Mekong, toi tan song Hong


Nghi huu Khi khong con đam nhiem cac vi tri cao cap, ong nghi huu tro ve Phap nam 1904 va bat đau viec soan thao hoi uc va cac quan sat đe xuat ban. Trong khoang giua nhung nam 1898 va 1921, ong cho xuat ban tap sach gom nhieu quyen La mission Pavie, A la conquete des coeurs va Contes du Cambodge, du Laos et du Siam rat co gia tri


Tac pham Mission Pavie en Indochine, 1879-1895. 7 vols. Paris: Leroux, 1898-1919.
A la conquete des coeurs: Le Pays des millions d'Elephants. Paris, Presses Universitaires de France, 1942.
Contes populaires du Cambodge, du Laos et du Siam. Paris: Leroux, 1903.


Thu vien hinh anh Chu thich Tham khao Pavie, Auguste (1995), Au royaume du million d'elephants: exploration du Laos et du Tonkin, 1887-1895 (presente par Chantal Edel), Harmattan, ISBN 2-7384-3520-3
"Biographical notes on Auguste Pavie". French Diplomatic Service.
Paul Le Boulanger: Histoire du Laos francais, Essai d'une etude chronologique des principautes laotiennes. Librairie Plon, Paris, 1931
Grant Evans: A short history of Laos
Guillebaud, Jean-Claude (2003), "L'Explorateur aux pieds nus" in "Aventuriers du Monde. Les grands explorateurs francais au temps des premiers photographes." (edite par Pierre Fournie), L'iconoclaste, tr. 100–115, ISBN 2-923366-07-4
Simon, Helene (1997), Auguste Pavie: explorateur en Indochine, Editions Ouest-France, ISBN 2-7373-1540-9
Martin Stuart-Fox: Historical Dictionary of Laos
Osborne, Milton (2006), The Mekong: Turbulent Past, Uncertain Future, Allen & Unwin, tr. 129-134, ISBN 1-74114-893-6
Ooi, Keat Gin (2004), Southeast Asia: A Historical Encyclopedia, from Angkor Wat to East Timor, ABC-CLIO, tr. 1038–1039, ISBN 1-57607-770-5, Entry for Auguste Pavie by Milton Osborne
Houghton Mifflin (2003), Dictionary of Biography, Houghton Mifflin Reference Books, tr. 1183, ISBN 0-618-25210-X
Deydier, Henri (1952), Introduction a la connaissance du Laos, Imprimerie Francaise d'Outre-Mer, Saigon
Larcher-Goscha, Agathe (2003), On the trail of an itinerant explorer: French colonial historiography on Auguste Pavie's work in Laos, Contesting Visions of the Lao Past: Laos Historiography at the Crossroads, Nordic Institute of Asian Studies, tr. 209–238, ISBN 87-91114-02-0
Michaud, Jean; Ovesen, Jan (2000), Turbulent Times and Enduring Peoples: Mountain Minorities in the South-East Asian Massi, Routledge, tr. 51–78, ISBN 0-7007-1180-5, "A Historical Panorama of the Montagnards in Northern Vietnam".