Gia đinh hay nha la mot cong đong nguoi song chung va gan bo voi nhau boi cac moi quan he tinh cam, quan he hon nhan, quan he huyet thong, quan he nuoi duong va/hoac quan he giao duc. Gia đinh co lich su tu rat som va đa trai qua mot qua trinh phat trien lau dai. Thuc te, gia đinh co nhung anh huong va tac đong manh me đen xa hoi. Gia đinh đuoc cho la te bao cua xa hoi. No tao thanh nen tang cho trat tu xa hoi. Ve mat ly tuong, gia đinh cung cap tinh du đoan đuoc, tinh cau truc va su an toan khi cac thanh vien truong thanh va hoc cach tham gia vao cong đong. Ve mat lich su, hau het cac xa hoi loai nguoi đeu coi gia đinh mang muc đich co ban la su gan bo, nuoi duong va hoa nhap xa hoi.


Khai niem Ngay tu thoi nguyen thuy cho toi hien nay, khong phu thuoc vao cach kiem song, gia đinh luon ton tai va la noi đe đap ung nhung nhu cau co ban cho cac thanh vien trong gia đinh. Song đe đua ra đuoc mot cach xac đinh phu hop voi khai niem gia đinh, mot so nha nghien cuu xa hoi hoc đa đua ra su so sanh giua gia đinh loai nguoi voi cuoc song lua đoi cua đong vat, gia đinh loai nguoi luon luon bi rang buoc theo cac đieu kien van hoa xa hoi cua đoi song gia đinh o con nguoi. Gia đinh o loai nguoi luon bi rang buoc boi cac quy đinh, cac chuan muc gia tri, su kiem tra va su tac đong cua xa hoi; vi the theo cac nha xa hoi hoc, thuat ngu gia đinh chi nen dung đe noi ve gia đinh loai nguoi.
Thuc te, gia đinh la mot khai niem phuc hop bao gom cac yeu to sinh hoc, tam ly, van hoa, kinh te... khien no khong giong voi bat ky mot nhom xa hoi nao. Tu moi mot goc đo nghien cuu hay moi mot khoa hoc khi xem xet ve gia đinh đeu co the đua ra mot khai niem gia đinh cu the, phu hop voi noi dung nghien cuu phu hop va chi co nhu vay moi co cach tiep can phu hop đen voi gia đinh.
Đoi voi xa hoi hoc, gia đinh thuoc ve pham tru cong đong xa hoi. Vi vay, co the xem xet gia đinh nhu mot nhom xa hoi nho, đong thoi nhu mot thiet che xa hoi ma co vai tro đac biet quan trong trong qua trinh xa hoi hoa con nguoi. Gia đinh la mot thiet che xa hoi đac thu, mot nhom xa hoi nho ma cac thanh vien cua no gan bo voi nhau boi quan he hon nhan, quan he huyet thong hoac quan he con nuoi, boi tinh cong đong ve sinh hoat, trach nhiem đao đuc voi nhau nham đap ung nhung nhu cau rieng cua moi thanh vien cung nhu đe thuc hien tinh tat yeu cua xa hoi ve tai san xuat con nguoi.


Phan loai Co nhieu co so đe phan loai gia đinh thanh cac loai khac nhau.
Xet ve quy mo, gia đinh co the phan loai thanh:

Gia đinh hai the he (hay gia đinh hat nhan): la gia đinh bao gom cha me va con.
Gia đinh ba the he (hay gia đinh truyen thong): la gia đinh bao gom ong ba, cha me va con con đuoc goi la tam đai đong đuong.
Gia đinh bon the he tro len: la gia đinh nhieu hon ba the he. Gia đinh bon the he con goi la tu đai đong đuong.
Duoi khia canh xa hoi hoc va ve quy mo cac the he trong gia đinh, cung co the phan chia gia đinh thanh hai loai: 

Gia đinh lon (gia đinh ba the he hoac gia đinh mo rong) thuong đuoc coi la gia đinh truyen thong lien quan toi dang gia đinh trong qua khu. Đo la mot nhom nguoi ruot thit cua mot vai the he song chung voi nhau duoi mot mai nha, thuong tu ba the he tro len, tat nhien trong pham vi cua no con co ca nhung nguoi ruot thit tu tuyen phu. Dang co đien cua gia đinh lon la gia đinh truong lon, co đac tinh to chuc chat che. No lien ket it nhat la vai gia đinh nho va nhung nguoi le loi. Cac thanh vien trong gia đinh đuoc xep đat trat tu theo y muon cua nguoi lanh đao gia đinh ma thuong la nguoi đan ong cao tuoi nhat trong gia đinh. Ngay nay, gia đinh lon thuong gom cap vo chong, con cai cua ho va bo me cua ho nua. Trong gia đinh nay, quyen hanh khong o trong tay cua nguoi lon tuoi nhat.
Gia đinh nho (gia đinh hai the he hoac gia đinh hat nhan) la nhom nguoi the hien moi quan he cua chong va vo voi cac con, hay cung la moi quan he cua mot nguoi vo hoac mot nguoi chong voi cac con. Do vay, cung co the co gia đinh nho đay đu va gia đinh nho khong đay đu. Gia đinh nho đay đu la loai gia đinh chua trong no đay đu cac moi quan he (chong, vo, cac con); nguoc lai, gia đinh nho khong đay đu la loai gia đinh trong no khong đay đu cac moi quan he đo, nghia la trong đo chi ton tai quan he cua chi nguoi vo voi nguoi chong hoac chi cua nguoi cha hoac nguoi me voi cac con. Gia đinh nho la dang gia đinh đac biet quan trong trong đoi song gia đinh. No la kieu gia đinh cua tuong lai va ngay cang pho bien trong xa hoi hien đai va cong nghiep phat trien.


Ke hoach hoa gia đinh O cac nuoc đang phat trien, vi ti le sinh cao lam dan so tang cao, chinh phu thuc hien cac chinh sach đe nguoi dan giam so con trong gia đinh. O Trung Quoc, chinh sach mot con lam giam đang ke toc đo tang dan so cua nuoc nay. O Viet Nam, chinh quyen khuyen khich moi gia đinh chi nen co mot đen hai con. Trong khi đo, o nhieu nuoc phat trien nhu nhieu nuoc Au chau va Han Quoc, Nhat Ban, chinh phu co bien phap khuyen khich gia đinh co them con nham tranh giam dan so.
Mac du đa co nhung chinh sach nhat đinh ve Ke hoach hoa sinh con, nhung nhieu ho gia đinh van co tam ly khac nhau: 
- Mot mat do gia đinh co đieu kien, sinh cho vui cua vui nha 
- Mat khac do sinh con 1 be & muon co nguoi noi doi


Xa hoi Mot trong nhung chuc nang co ban cua gia đinh bao gom viec cung cap mot khuon kho cho viec hinh thanh va san sinh ra con nguoi ve mat sinh hoc va xa hoi. Đieu nay co the xay ra thong qua viec chia se nen tang vat chat (nhu thuc pham); viec cho va nhan su cham soc va nuoi duong (nuoi duong boi quan he ho hang); quyen va nghia vu phap ly; cung nhu cac moi quan he đao đuc va tinh cam. Do đo, trai nghiem cua mot nguoi ve gia đinh thay đoi theo thoi gian.
Co nhieu quan điem khac nhau ve thuat ngu "gia đinh", theo quan điem cua tre em, gia đinh la mot "gia đinh cua su đinh huong": gia đinh phuc vu cho viec đinh vi tre em ve mat xa hoi va đong vai tro chinh trong viec giup tre ve tiep thu van hoa va qua trinh xa hoi hoa. Theo quan điem cua cha me, gia đinh la mot "gia đinh cua su sinh san", muc tieu la sinh ra tre, giup tre ve tiep thu van hoa va qua trinh xa hoi hoa. Tuy nhien, sinh ra con cai khong phai la chuc nang duy nhat cua gia đinh; trong cac xa hoi co su phan cong lao đong theo gioi tinh, hon nhan va he qua la moi quan he giua hai nguoi, la can thiet đe hinh thanh mot ho gia đinh co nang suat kinh te.


Xem them Hon nhan
Xa hoi hoc gia đinh
Gia đinh Viet Nam


Tham khao = Chu thich =


= Nguon =


Lien ket ngoai Gia đinh tai Tu đien bach khoa Viet Nam
UN.org, Families and Development