Cau Traianus (tieng Romania: Podul lui Traian; tieng Serbia: Трајанов мост / Trajanov most), con goi la Cau Apollodorus tren song Danube, la mot cau vom La Ma, la cay cau đau tien đuoc xay dung bac qua song Danube, va cung la mot trong nhung thanh tuu vi đai nhat cua kien truc La Ma. Mac du no chi đuoc su dung trong vai thap ky, nhung trong hon 1.000 nam đay la cay cau vom dai nhat ve tong chieu dai cau va chieu dai nhip.
Cau đuoc xay dung vao nam 105 CN boi kien truc su Hy Lap Apollodorus cua Damascus theo chi thi cua Hoang đe Traianus truoc khi bung no Chien tranh Dacian lan thu hai, nham phuc vu cho quan đoi La Ma vuot song.


Mo ta Cay cau nam o phia đong cua Cong Sat, gan cac thanh pho ngay nay la Drobeta-Turnu Severin o Romania va Kladovo o Serbia. Cong trinh cua no đuoc Hoang đe Traianus ra lenh xay đe lam tuyen đuong tiep te cho cac quan đoan La Ma chien đau o Dacia.
Cau truc dai 1.135 m (3.724 ft) (song Danube rong 800 m (2.600 ft) trong khu vuc đo), rong 15 m (49 ft) va cao 19 m (62 ft), đuoc đo tu be mat nuoc cua con song. O moi đau la mot castrum La Ma, moi ben đuoc xay dung mot loi vao, do đo viec đi qua cay cau chi co the bang cach đi bo ngang qua cac trai quan đoi.
Cac cong su kiem soat đuoc goi la Pontes va Drobeta (Drobetis). O bo phai, ngay nay la thanh pho Kostol gan Kladovo, mot khu Pontes voi khu đinh cu dan su đuoc xay dung vao nam 103. No chiem vai ha đat va đuoc xay dung cung luc voi cay cau. Hien nay van con co the nhin thay phe tich cua khu nay dai 40 m (130 ft) cung voi thanh luy day. Nhung manh gom su, gach va tien xu La Ma đa đuoc tim thay. Mot cai đau bang đong cua Hoang đe Traianus cung đa đuoc phat hien o Pontes. Đo la mot phan cua buc tuong đuoc dung o loi vao cau va ngay nay đuoc luu giu tai Bao tang Quoc gia o Belgrade. O bo trai co mot khu Drobeta. Ngoai ra con co mot buc tuong Traianus bang đong khac o phia ben kia cua cay cau.

Ky su xay cau la Apollodorus cua Damascus, ong đa su dung cac vom go, moi vom dai 38 m (125 ft) đat tren hai muoi cot tru lam bang gach, vua va xi mang pozzolana. No đuoc xay dung nhanh mot cach bat thuong (trong khoang tu nam 103 đen nam 105), viec xay dung su dung mot gieng chim go cho moi cau tau.

Apollodorus đa ap dung ky thuat di doi dong chay cua song, su dung cac nguyen tac do Thales cua Miletus đat ra truoc đo khoang sau the ky. Cac ky su đa cho muc nuoc thap đe đao mot con kenh, phia tay trung tam thanh pho Kladovo hien nay. Nuoc đuoc chuyen huong 2 km (1,2 mi) ve phia ha luu tu cong truong xay dung, qua vung đat thap cua vung Kljuc region, đen vi tri cua ngoi lang Mala Vrbica hien nay. Cac cot go đuoc cam xuong long song theo bo cuc hinh chu nhat, phuc vu lam cac tru đo đuoc xay phu bang vat lieu đat set. Cac tru rong đuoc lap đay bang đa va đuoc to bang vua, trong khi phan ben ngoai chung đuoc xay dung boc quanh bang gach La Ma. Nhung vien gach van co the đuoc tim thay khu vuc xung quanh ngoi lang Kostol, van giu nguyen cac đac tinh vat ly ma chung đa co cach đay 2 thien nien ky. Cac tru cau cao 44,46 m (145,9 ft), rong 17,78 m (58,3 ft) va cach nhau 17,78 m (58,3 ft). Ngay nay, viec xay dung cau đuoc lap rap truoc roi moi đuoc lap đat tren cac tru cot. Mot tinh huong de dang cho qua trinh xay la nam ma cac kenh đao chuyen huong tro nen kho va muc nuoc kha thap. Long song đa gan nhu hoan toan thoat nuoc khi bat đau đat mong. Co tong cong 20 cot trong khoang cach 50 m (160 ft). Go soi đa đuoc su dung va cay cau đu cao đe cho phep tau đi qua tren song Danube.

Nhung vien gach cung co mot gia tri lich su, nhu cac thanh vien cua quan đoan La Ma va cac Cohort cua ho đa tham gia vao viec xay dung cay cau, ho khac ten cua đon vi minh vao nhung vien gach. Do đo, nguoi ta biet rang cong viec đa đuoc thuc hien boi cac quan đoan IV Flavia Felix, VII Claudia, V Macedonica va XIII Gemina va cac Cohort I Cretum, II Hispanorum, III Brittonum va I Antiochensium.

Viec xay dung cay cau la mot phan cua du an rong hon, bao gom viec đao kenh chuyen huong đe tranh dong chay cua Danube, an toan hon cho viec đieu huong, xay dung mot ham đoi song va đon phong thu hung manh, va phat trien cac Dich vu tren bien gioi. Cong viec ban đau kho khan vi khong the đieu huong trong vung nuoc thap, khi long song đay đa chan dong tau tren toan bo mat song Danube. Dung thiet bi nang la can thiet đe nang nhung tang đa lon tu long song va keo chung vao bo tai thoi điem đo, cac ky su La Ma đa quyet đinh cat kenh đao qua cac suon đa o bo phia tay. No bat đau tu Cong Sat, đi nguoc dong đen điem ghenh bat đau, mot chut xuoi dong tu ngoi lang Novi Sip hien nay. Phan con lai cua ke bao ve o khu vuc nay trong qua trinh xay dung kenh cho thay đo lon cua cong trinh. Con kenh dai 3,2 km (2,0 mi) đa chuyen huong dong song cho cong trinh xay dung thuan loi. Cac kenh đao cu chua đay cat va ke rong thuong đuoc tim thay trong long song.
Tat ca cac cong viec nay, đac biet la cay cau, phuc vu muc đich chuan bi cho cuoc xam luoc cua nguoi La Ma o Dacia, ket thuc voi chien thang cua La Ma vao nam 106 sau Cong nguyen. Hieu qua cua viec cuoi cung đanh bai nguoi Dacian va co đuoc vung đat giau quang cua ho la rat lon đen noi cac chuong trinh san khau La Ma ky niem cuoc chinh phat keo dai trong 123 ngay, voi 10.000 đau si tham gia chien đau va 11.000 thu bi giet trong thoi gian đo.


Tabula Traiana Mot tam bia tuong niem La Ma ("Tabula Traiana"), rong 4 met va cao 1,75 met, ky niem viec hoan thanh con đuong quan su cua Trajan nam o phia Serbia đoi dien voi Romania gan Ogradina. Nam 1972, khi Nha may thuy đien Iron Gate I đuoc xay dung (khien muc nuoc dang cao khoang 35m), mang đa đuoc di chuyen khoi vi tri ban đau va đuoc nang len vi tri hien tai. No ghi:

IMP. CAESAR. DIVI. NERVAE. FNERVA TRAIANVS. AVG. GERMPONTIF MAXIMUS TRIB POT IIII PATER PATRIAE COS IIIMONTIBVS EXCISI(s) ANCO(ni)BVSSVBLAT(i)S VIA(m) F(ecit)
Van ban đuoc Otto Benndorf giai thich co nghia la:

Hoang đe Caesar con trai than Nerva, Nerva Trajan, Augustus, Germanicus, Pontifex Maximus, đa đau tu lan thu tu voi tu cach la Tribune, Cha cua To quoc, Consul cho lan thu ba, pha nui va dam go.
Tabula Traiana đuoc tuyen bo la Đai tuong niem van hoa co tam quan trong đac biet vao nam 1979 va đuoc Cong hoa Serbia bao ve.


= Di doi =

Khi ke hoach cho nha may thuy đien trong tuong lai va ho chua cua no đuoc thuc hien vao nam 1965, xac đinh nhieu khu đinh cu doc theo bo o ca Nam Tu va Romania se bi ngap lut, bao gom nhieu mang phe tich lich su. Hoc vien Khoa hoc va Nghe thuat Serbia keu goi bao ton va chinh phu đa chap nhan đieu nay nay. Doanh nghiep đuoc giao nhiem vu di doi la cong ty khai thac "Vencac", ho tung giu vai tro cac chuyen gia di doi ngoi đen Abu Simbel o Ai Cap.
Y tuong đau tien la doi cac mang phe tich tu vi tri cua no va xay dung tuong boc xung quanh no nhung cac tinh toan cho thay đieu nay se khong hieu qua. Y tuong cat cac mang thanh nhieu manh nho hon đe di chuyen đa bi tu bo do chat luong cua đa đuoc tao ra. Đe xuat nang no bang thang may noi "Veli Joze" cung bi loai bo. Chuyen đong cat ban thanh mot manh va đat no o mot noi khac đa bi tu choi vi mang bam se mat tinh nguyen ven.
Cuoi cung, nguoi ta quyet đinh đao mot be moi vao tang đa cao 22 m (72 ft) nay, phia tren vi tri ban đau cua no. Cac mang sau đo đuoc cat thanh mot manh voi cac đuong xung quanh. Sau khi đuoc cat bang cua cap, khoi nang 350 tan đa đuoc nang len be moi. Cong trinh bat đau vao thang 9 nam 1967 va hoan thanh vao nam 1969.


Pha huy va phan con sot lai Cau truc thuong tang bang go cua cay cau đa bi thao do boi nguoi ke nhiem cua Trajan la Hadrianus, co le la đe bao ve đe che khoi nhung cuoc xam luoc cua toc man ro tu phia bac. Cau truc thuong tang đa bi pha huy boi phong hoa.
Phan con lai cua cay cau xuat hien tro lai vao nam 1858 khi muc nuoc song Danube đat muc thap ky luc do han han keo dai. Hai muoi tru cot van nguyen ven cho đen đau the ky 20.
Nam 1906, Uy ban song Danube quyet đinh pha huy hai trong so nhung tru cot gay can tro giao thong đuong thuy.
Nam 1932, co 16 cay cot con lai duoi nuoc, nhung nam 1982 chi co 12 cay đuoc cac nha khao co hoc lap ban đo; bon cot kia co le đa bi nuoc cuon troi. Hien tai chi co cac tru cot vao đuoc nhin thay tren bo song Danube, mot o Romania va mot o Serbia.
Nam 1979, Cau Trajan đa đuoc them vao Điem Van hoa Quan trong Đac biet, va nam 1983 tren Danh muc Quan trong Đac biet ve Đia điem Khao co, va đuoc bao ve boi Cong hoa Serbia.


Xem them Danh sach cau La Ma
Cuoc chien Dacian cua Traianus
Cau Constantine (Danube)
Luigi Ferdinando Marsili


Tham khao Đoc them Bancila, Radu; Teodorescu, Dragos (1998), "Die romischen Brucken am unteren Lauf der Donau", trong Zilch, K.; Albrecht, G.; Swaczyna, A.; va đong nghiep (bien tap), Entwurf, Bau und Unterhaltung von Brucken im Donauraum, 3. Internationale Donaubruckenkonferenz, 29–30 October, Regensburg, tr. 401–409{{Chu thich}}:  Quan ly CS1: đia điem thieu nha xuat ban (lien ket)
Galliazzo, Vittorio (1994), I ponti romani. Catalogo generale, quyen 2, Treviso: Edizioni Canova, tr. 320–324 (No. 646), ISBN 88-85066-66-6
Griggs, Francis E. (2007), "Trajan's Bridge: The World's First Long-Span Wooden Bridge", Civil Engineering Practice, 22 (1): 19–50, ISSN 0886-9685
Gusic, Sima (1996), "Traian's Bridge. A Contribution towards its Reconstruction", trong Petrovic, Petar (bien tap), Roman Limes on the Middle and Lower Danube, Cahiers des Portes de Fer, quyen 2, Belgrade, tr. 259–261{{Chu thich}}:  Quan ly CS1: đia điem thieu nha xuat ban (lien ket)
O’Connor, Colin (1993), Roman Bridges, Cambridge University Press, tr. 142–145 (No. T13), 171, ISBN 0-521-39326-4
Serban, Marko (2009), "Trajan's Bridge over the Danube", The International Journal of Nautical Archaeology, 38 (2): 331–342, doi:10.1111/j.1095-9270.2008.00216.x
Tudor, D. (1974a), "Le pont de Trajan a Drobeta-Turnu Severin", Les ponts romains du Bas-Danube, Bibliotheca Historica Romaniae Etudes, quyen 51, Bucharest: Editura Academiei Republicii Socialiste Romania, tr. 47–134
Tudor, D. (1974b), "Le pont de Constantin le Grand a Celei", Les ponts romains du Bas-Danube, Bibliotheca Historica Romaniae Etudes, quyen 51, Bucharest: Editura Academiei Republicii Socialiste Romania, tr. 135–166
Ulrich, Roger B. (2007), Roman Woodworking, Yale University Press, tr. 104–107, ISBN 0-300-10341-7
Vuckovic, Dejan; Mihajlovic, Dragan; Karovic, Gordana (2007), "Trajan's Bridge on the Danube. The Current Results of Underwater Archaeological Research", Istros (14): 119–130
Ранко Јаковљевић (2009). "Трајанов мост код Кладова". Rastko.


Lien ket ngoai Trajan's Bridge - 3D Animation
Danube Virtual Museum: Trajan’s Road – Trajan’s Canal- Trajan’s Bridge Luu tru ngay 5 thang 9 nam 2019 tai Wayback Machine
Lost in the Danube - Trajan's Road
Bridge of Apollodorus over the Danube tren trang Structurae
Romans Rise from the Waters – Excavations
Trajan's bridge near Kladovo (Serbian)
Gallery 2003
Gallery 2005
Ban mau:Crossings navbox