Xavier Bettel (phat am tieng Luxembourg: [ˈksɑvieː ˈbətəl]; sinh ngay 3 thang 3 nam 1973) la mot luat su va chinh khach nguoi Luxembourg hien la giu chuc Pho Thu tuong Luxembourg va Bo truong Bo Ngoai giao tu nam 2023. Ong tung giu chuc Thu tuong Luxembourg tu nam 2013 đen nam 2023. Ong tung la nghi si Ha vien (1999–2013) va Thi truong thanh pho Luxembourg (2011–2013).
Bettel cung la thanh vien Đang Dan chu (DP). Sau cuoc tong tuyen cu nam 2013, ong nham chuc Thu tuong va ke nhiem Jean-Claude Juncker cua Đang Nhan dan Xa hoi Kito giao (CSV). Bettel tro thanh thu tuong đong tinh cong khai đau tien tren the gioi tai đac cu nhiem ky thu hai vao nam 2018, khi nhiem vu cua ong đuoc gia han. Ong đuoc bo nhiem lam Pho Thu tuong vao nam 2023 trong Chinh phu Frieden-Bettel.


Đau đoi Bettel sinh ngay 3 thang 3 nam 1973 tai thanh pho Luxembourg. Cha ong Claude Bettel la mot nha buon ruou vang. Bettel cho biet ong co nguoi ong la nguoi Nga theo Chinh thong giao va nguoi ong la nguoi Do Thai goc Ba Lan, trong khi cha me ong la nguoi Cong giao. Me ong Aniela la chau gai cua nha soan nhac noi tieng Sergei Rachmaninoff. Sau khi tot nghiep trung hoc tai Lycee Helene Boucher o Thionville, Bettel nhan bang thac si ve Luat cong va chau Au va mot bang DEA ve Chinh tri hoc va Luat cong tu truong đai hoc Nancy 2 tai Nancy, Phap, ong cung nghien cuu luat hang hai va luat giao hoi tai đai hoc Aristotle o Thessaloniki, Hy Lap. Ong con la thanh vien tham du chuong trinh Erasmus. Trong bon nam vao đau thap nien 2000, ong đa to chuc Sonndes em 8, mot talkshow hang tuan tren kenh truyen hinh ca nhan hien đa dung hoat đong la T.TV. Nam 2017, ong cung nhan bang tien si danh du cua đai hoc Sacred Heart Luxembourg.


Su nghiep chinh tri = Chinh tri đia phuong =
Trong cuoc bau cu nam 1999, Bettel đuoc bau vao hoi đong thanh pho Luxembourg va đung thu sau trong danh sach cua DP. Hai nam sau khi đuoc bau vao hoi đong đia phuong, vao ngay 12 thang 7 nam 2001, ong đuoc chung nhan la luat su. Vao ngay 28 thang 11 nam 2005, sau cuoc bau cu thanh pho ma ong đung thu tu trong danh sach DP, Bettel đuoc bo nhiem lam echevin (uy vien) trong hoi đong thanh pho Luxembourg.
Sau cuoc bau cu thanh pho vao ngay 9 thang 10 nam 2011, Bettel tuyen the nham chuc Thi truong Luxembourg vao ngay 24 thang 11 nam 2011. Ong tu chuc lanh đao DP tai Ha nghi vien ma ong nam giu tu nam 2009.


= Chinh tri quoc gia =
Bettel tranh cu Ha nghi vien trong cuoc tong tuyen cu 1999, va ket thuc thu 10 trong cac ung vien DP tai khu tuyen cu Trung tam, voi bay nguoi đau đuoc bau. Tuy nhien, DP đa vuot qua Đang Cong nhan Xa hoi Chu nghia Luxembourg thanh đang lon thu hai, cac thanh vien cua đang chiem đa so trong chinh phu moi voi tu cach đoi tac lien minh cua Đang Nhan dan Xa hoi Kito giao. Do đo khi Lydie Polfer va Anne Brasseur roi ghe đe đam nhan vai tro trong chinh phu, va Colette Flesch cung khong nhan ghe đe tap trung lam thanh vien Nghi vien chau Au, Bettel đa đuoc bo nhiem vao Ha nghi vien bat đau tu 12 thang 8 nam 1999.
Vao thoi điem dien ra cuoc tong tuyen cu nam 2004, Bettel đa cung co đang ke vi tri cua minh; ong đung thu tu (trong so nam thanh vien DP đuoc bau), đam bao cho ong mot ghe trong Ha nghi vien.


= Thu tuong =


 Nhiem ky đau tien  Nam 2013, Bettel đuoc bau lam lanh đao Đang Dan chu. Trong cuoc tong tuyen cu nam 2013, ong lanh đao đang gianh vi tri thu ba trong cac ghe quoc hoi. Vao ngay 25 thang 10, Bettel đuoc Đai cong tuoc Henri chi đinh lam formateur cho chinh phu tiep theo. Ong nham chuc Thu tuong Luxembourg vao ngay 4 thang 12 nam 2013. Trong lien minh chinh phu gom Đang Dan chu (DP), Đang Cong nhan Xa hoi Chu nghia Luxembourg (LSAP) va Đang Xanh, ong lanh đao noi cac cung voi cac đong Pho Thu tuong Etienne Schneider va  Felix Braz. Trong nhiem ky đau tien, ong cung giu cac chuc vu Bo truong Bo Ngoai giao, Bo truong Bo Thong tin va Truyen thong, Bo truong Bo Van hoa va Bo truong Bo Ton giao.


 Nhiem ky thu hai  Sau cuoc bau cu nam 2018, ong tro thanh thu tuong đong tinh cong khai đau tien tren the gioi tai đac cu nhiem ky thu hai. Ong bat đau nhiem ky thu hai khi chinh phu cua ong đuoc thanh lap vao ngay 5 thang 12 nam 2018, ong hien đang lanh đao cung voi cac đong Pho Thu tuong Francois Bausch va Dan Kersch. Chinh phu la su tiep noi giua Đang Dan chu, Đang Cong nhan Xa hoi chu nghia Luxembourg va Đang Xanh tu chinh phu Bettel I, voi nhung thay đoi nho.
Vao ngay 16 thang 9 nam 2019, sau mot cuoc hop song phuong ngan ve tinh trang đam phan Brexit, Bettel tiep tuc hop bao ma khong co Thu tuong Anh Boris Johnson, sau khi Johnson đot ngot rut lui do cuoc bieu tinh chong Brexit cua cac cong dan Anh song o Luxembourg to chuc. Bettel chi ve phia buc trong cua Johnson va xac nhan rang Chinh phu Vuong quoc Anh đa khong đua ra bat ky đe xuat cu the nao ve viec sua đoi Thoa thuan rut cua Vuong quoc Anh, đac biet la "điem dung cua Ireland" ma Johnson muon thay the. Đieu nay xay ra bat chap nhung tuyen bo cong khai cua Thu tuong Johnson va ngay Anh roi EU đang đen rat gan. Phuong tien truyen thong Pro-Brexit Vuong quoc Anh bao cao van đe nhu mot cuoc phuc kich, trong khi cac co quan truyen thong khac cua Vuong quoc Anh va quoc te phan lon đa xem vu viec, cung nhu phan ung cua cac co quan truyen thong ung ho Brexit cua Vuong quoc Anh đoi voi no, nhu xac nhan su nhay cam ngay cang tang cua cac chuyen gia va chinh khach ung ho Brexit truoc nhung loi chi trich.
Vao ngay 29 thang 2 nam 2020, tat ca cac phuong tien giao thong cong cong cua Luxembourg đuoc mien phi do thoa thuan lien minh cua chinh phu Bettel II.


Đoi tu Bettel la mot nguoi đong tinh cong khai, tuyen bo rang o Luxembourg ngay cang "nhieu nguoi khong xem xet rang nguoi ta co đong tinh hay khong". Bettel la thu tuong đong tinh cong khai đau tien cua Luxembourg. Lanh đao chinh phu cong khai đong tinh thu ba tren the gioi, sau Thu tuong Iceland Johanna Sigurðardottir (2009–2013) va Thu tuong Bi Elio Di Rupo (2011–2014). Tinh đen nam 2020, ong la mot trong hai nha lanh đao the gioi đong tinh cong khai tai vi, nguoi con lai la Ana Brnabic, Thu tuong Serbia.
Bettel ket hon voi Gauthier Destenay tu nam 2015, cung nam ma hon nhan cung gioi đuoc thuc hien tai Luxembourg.


Xem them Noi cac Bettel–Schneider I (2013–2018)
Noi cac Bettel–Schneider II (2018–nay)
Danh sach nguyen thu quoc gia va chinh phu LGBT cong khai
Danh sach nguoi LGBT cong khai đau tien nam giu chuc vu o cac co quan chinh tri


Chu thich Lien ket ngoai BETTEL Xavier