An la hanh vi nap nang luong bang thuc an nham duy tri su song va tang truong cua đong vat noi chung, trong đo co con nguoi.


An o con nguoi Con nguoi thong thuong an ba bua vao cac thoi điem sang, trua va toi, tuy nhien vi nhieu ly do co the co nguoi an nhieu hay it hon con so nay, chang han nguoi co da day kem thuong an nhieu bua đe tranh ganh nang tieu hoa giup dung nap thuc an tot hon. An co tinh huong đoi tuong rat cao, tuc la tuy thuoc vao the trang, muc đo hoat đong. Tre em, thanh nien, trung nien va nguoi gia đeu co nhu cau dinh duong het suc khac nhau ve ca mat chat va luong. Nhu tat ca cac hanh vi khac, an cung can phai co phuong phap.


An o đong vat Đong vat hoang da thong thuong se đi kiem an vao 1 thoi điem trong ngay, ngoai viec an đu no, chung con biet cach du tru thuc an cho con cai, hoac du tru theo mua. Vi du nhu chung se kiem an vao mua thu nhieu hon đe du tru cho mua đong khan hiem thuc an. Co mot so nhung đong vat đac biet mot chut, chung co kha nang khong an gi ma van co the song sot: ay la loai gau Bac cuc, chung an 1 luong đu dung trong mua thu đe tich mo va nang luong, khi mua đong đen, chung se chi o mot cho khong đi đau va khong lam gi, thuong chung ta hay noi "gau ngu đong".


An đung cach = An đung gio =
An đung gio co nghia la an vao mot gio nhat đinh khong phai luc nao thich an thi an, hoan toan cam hung ma khong dua vao nhu cau cua co the. An đung gio đem lai hieu qua tieu hoa cao nhat boi vi khi đong ho sinh hoc đa đuoc thiet lap thi trong khoang thoi gian đo co the chuan bi đay đu nhat cho viec tieu hoa.


= An cham =
An cham la cum tu nham the hien su trai nguoc voi cach an uong co hai la an nhanh. Mot nguoi an nhanh la khi khong nhai ky, voi va va khong cam nhan đuoc huong vi cua thuc an. Tac hai cua viec nay cung de dang nhan thay, khi nhai khong đu nghien nat thuc an thi da day buoc phai lam viec nang ne hon, nuoc bot do vay ma cung mat đi chuc nang cua no. Viec khong cam nhan đuoc nhieu cung đuoc cho la đa đanh mat đi mot niem vui trong cuoc song. Nguyen nhan cua an nhanh thi co nhieu nhung chu yeu la vi hau het cam thay thieu thoi gian, thuc đay thoi quen xau nay con co su phu tro cua thuc an nhanh (fast food), va đe ham lai hanh vi nay tham chi nguoi ta đa phai noi đen loai thuc an cham (slow food). Khi an qua nhanh nguoi ta con kho cam thay minh đa an đu hay chua đieu nay co the dan đen 2 tinh trang tieu cuc, thu nhat la an thieu, hai la an qua no.


= An đa dang =
Đieu nay chi toi viec an nhieu loai thuc an, mot cach cu the hon co nghia la bua an khong đuoc co qua it mon va cac bua khac nhau can co nhung mon khac nhau. An đa dang lam cho co the phat trien tot hon vi no đuoc cung cap đay đu cac yeu to dinh duong von phan tan o rat nhieu loai thuc an, ngoai ra an cung thay ngon mieng hon vi đuoc thay đoi cam giac.


= An tap trung =
Đo la viec han che toi đa su phan tan trong khi an, mot thoi quen thuong thay hien nay la vua xem tivi hoac nghe nhac, xem bao... vua an. Hanh vi nay so di co hai la vi thu nhat su phan tan lam giam cuong đo tieu hoa, mau luc nay vua phai don len ca nao va da day voi luu luong lon, thu hai la an phu thuoc nhieu vao cam xuc, cac loai hinh giai tri nghe nhin thi lai lam chung ta de dao đong.


= Chi an khi tam trang thoai mai =
Co nghia la tranh an khi cam xuc thai qua, khong chi buon qua ma ngay ca vui qua ma an cung rat co hai, nguyen nhan la vi co the luc nay hoan toan chu y vao cam xuc viec tieu hoa bi xep vao hang thu hai. Mot thuc te ma nhieu nguoi đa tung trai qua đo la khi gian du rat kho đe an ngon mieng đuoc.


= Khong an qua no =
Qua muc trong van đe gi thuong cung khong tot va an cung khong nam ngoai quy luat nay, an qua no lam chuc nang tieu hoa cua da day giam đi, thoi gian đe lay lai hoat đong binh thuong lau, co the nang ne, đong thoi luong thuc an chua kip tieu hoa tiet se tiet ra đoc to, viec len men lam cho da day phinh to, kich thich da day tang tiet dich vi dan đen viem da day. Thuong xuyen an qua no dan đen cung cap thua nang luong cho co the sinh ra beo phi va nhieu benh nguy hiem khac. An qua no co nhieu nguyen nhan nhung thuong xuat phat tu ham muon đuoc thuong thuc tiep thuc an do thuc an che bien ngon, hap dan, đoi khi an no cung do viec ep bi an, đieu hay xay ra o tre nho hoac o nguoi lon khi tham gia tiec tung.


An kieng Đay la cum tu đuoc dung rat nhieu khi noi ve viec giam can nham chi đen viec han che an mot so loai thuc pham nao đo. Tuy nhien thi hanh vi an kieng con ap dung cho nhieu đoi tuong khac, đien hinh la nhung nguoi mac benh, nguoi trong thoi ky mang thai va cac van đong vien the thao.


= Cho nguoi bi benh =
Nguoi mac benh phai tranh an mot so thuc pham boi viec an chung co the dan đen benh nang them hoac xung khac voi cac hoa chat trong thuoc vi du nhu benh nhu tim, than, huyet ap cao, phai kieng muoi hoac an it muoi, đe phong bi phu ne; cac benh xo cung đong mach, nhieu mo trong mau thi kieng cac thuc an co nhieu cholesterol nhu thit mo, ca, long đo trung, phu tang đong vat đe tranh tang huyet ap va lam xo cung đong mach. Thuoc Aspirin co tac dung giam đau, giam xot va giam viem nhung co the gay kich thich da day. Tranh dung voi ruou cung khong nen uong thuoc voi nuoc hoa qua vi se co cam giac non nao.


= Cho phu nu co thai =
Con phu nu trong thoi ky mang thai do nhu cau dinh duong bien đoi nhieu nen neu khong can nhac thi co the dan đen giam suc khoe cua đua tre sau nay, nhung khong nen hieu lam, viec an kieng o phu nu mang thai khong phai la han che an noi chung nhu nguoi beo phi, nguoc lai ho phai an nhieu hon binh thuong va tich cuc an đa dang cac loai thuc pham đe cung cap đu dinh duong cho đua tre. Trong suot thoi ky co thai, nguoi me can tang đuoc tu 10 kg đen 12 kg va khong nen tang qua 18 kg, ngoai ra thi so luong can nen tang con phu thuoc vao viec truoc đo nguoi phu nu co thieu can hay khong. Ngu y trong tu an kieng cho ba bau o đay la huong đen viec loai tru tat ca cac loai thuc pham tac đong tieu cuc đen thai nhi, trong đo co:

Ruou va thuoc la ke ca viec hut thuoc thu đong.
Thuc pham che bien san: Thuong chua chat bao quan, pham mau va thieu vitamin.
Ca phe, tra va cac chat kich thich noi chung nhu hat tieu, ot, toi.
Muoi: Phu nu co thai nen an it muoi, vi khi lam dung muoi co the dan toi chung phu, tien san giat va cac trieu chung tim hoi hop, lam buon buc kho chiu.


Roi loan tam ly Mot so roi loan tam ly co lien quan đen hanh vi an uong, chang han chan an tam than la can benh do cam nhan sai lac ve ngoai hinh co the tu cho rang minh qua beo ma an rat it dan đen viec suy dinh duong tram trong va co kha nang dan đen tu vong. Nguoc lai la an qua đo thuong gap o nam gioi trong cac bua nhau nhet hoac trong giai đoan tap luyen the thao nham gia tang co bap. Tat ca chung đeu co đac điem chung la phai ep buoc minh đe an hoac khong an chu khong phai can cu tren nhu cau tu nhien cua co the. Noi chung thi viec an uong that thuong, an khong ngon la yeu to canh bao cho rat nhieu roi loan lien quan đen tam ly trong đo co tram cam, roi loan lo au, tram cam sau sinh.


Theo Phat giao Noi chung thi Phat giao khuyen an chay va han che toi đa an man, đieu nay bat nguon chu yeu tu viec gioi cam sat sinh va tranh moi kho đau cho chung sinh o ton giao nay. Tuy nhien đe khong qua cung nhac thi tin đo tai gia co the chi phai an chay mot so ngay đuoc quy đinh trong thang (con goi la an chay ky, nguoc lai an chay dai ngay thi goi la an chay truong). Nguoi xuat gia (ti-khuu) thi van co the an thit neu no thoa man tieu chuan goi la tam tinh nhuc (tinh nhuc nghia đen la thit thanh tinh):

Khong thay con vat đo bi giet
Khong nghe tieng con vat keu la khi bi giet
Nguoi ta giet con vat ay khong phai vi minh
Them vao đo thi thit con vat tu chet hoac thit con du cua đong vat an thit bo lai cung an đuoc (ngu tinh nhuc). Ngoai ra, co 10 loai thit đac biet khac ma cac vi Ti khuu khong đuoc su dung. Đo la thit nguoi, voi, ngua, cho, ran, su tu, cop, bao, gau va linh cau. Đuc Phat cung khuyen khong nen an sau gio ngo tuc 12 gio trua, con goi la "khong an phi thoi", ly giai đuoc đua ra la đe co the đuoc nhe nhang, than tam an tinh de thien đinh va ngu ngon hon. Ve so luong thuc an đua vao co the quan điem la an đe đu song chu khong nham muc đich gi khac, nguyen nhan thi co nhieu trong đo co viec tranh giet cac loai thuc vat mot cach vo ich (ve co ban đao Phat ton trong het thay cac hinh thuc song ke ca cua thuc vat, viec phai an chung đe song đoi voi nguoi Phat tu chan chinh cung chi la viec bat đac di ma thoi), tranh lang phi va tranh du thua nang luong co the dan đen nay sinh duc vong.


Xem them Bua an
Roi loan an uong
Chan an


Chu thich Lien ket ngoai Ingestion - tieu hoa tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)
An uong tai Tu đien bach khoa Viet Nam