Georg Wilhelm Friedrich Hegel (tieng Đuc: [ˈɡeɔɐk ˈvɪlhɛlm ˈfʁiːdʁɪc ˈheːɡəl]; phien am tieng Viet: Heghen hoac Hegen; 27 thang 8 nam 1770 – 14 thang 11 nam 1831) la mot nha triet hoc nguoi Đuc. Ong đuoc coi la mot trong nhung triet gia quan trong nhat cua chu nghia duy tam Đuc va la mot trong nhung nhan vat thiet lap nen mong triet hoc phuong Tay đuong đai. Anh huong cua ong bao trum tat ca cac binh dien cua triet hoc đuong đai, tu nhan thuc luan, logic hoc, sieu hinh hoc đen my hoc, triet hoc lich su, triet hoc ton giao, triet hoc chinh tri va lich su triet hoc.
Hegel chao đoi tai Stuttgart trong giai đoan cac vung đat Đuc chuyen giao tu ky nguyen Khai sang sang chu nghia lang man. Binh sinh, ong chiu anh huong tu tuong cua cuoc cach mang Phap va cac cuoc chien tranh Napoleon. Ten tuoi cua ong gan lien voi cac danh tac nhu Hien tuong hoc tinh than, Khoa hoc Logic, va cac bai giang tai Đai hoc Berlin dua tren cac chu đe liet ke trong Bach khoa thu cac Khoa hoc Triet hoc.
Xuyen suot cac cong trinh hoc thuat cua minh, Hegel đa co gang kien giai va đinh chinh the luong phan đay trac tro cua triet hoc đuong đai, du chang la triet hoc Kant hoac khac, bang cach nhin ve qua khu va tai ap dung cac bien phap triet hoc co đai, nhat la cua Aristoteles. Hegel cho rang ly tinh va tu do la nhung thanh tuu mang tinh lich su, chu khong tu nhien ma co. Qua trinh bien chung – tu bien do ong đe xuong đuoc xay dung vung chac tren nen mong nguyen ly noi tai, tuc la nguyen ly phan xet sat sao cac tieu chi an chua ben trong cac khang đinh. Chu trong chu nghia hoai nghi, Hegel cho rang ta khong the ngo nhan bat ki mot su that nao ma chua đuoc toi luyen qua kinh nghiem; ke ca cac pham tru tien nghiem cua Logic cung phai đat đuoc "su xac tin" nhat đinh trong the gioi tu nhien va o thanh tuu cua nhan loai.
Tam đac cham ngon Delphi "biet minh", Hegel cho rang su tu-quy đinh tu do chinh la ban chat cua loai nguoi – mot ket luan rut ra tu an ban 1806-07 cua cuon Hien tuong hoc; sau đuoc ong tai khang đinh dua tren tuong thuat he thong cua su đoc lap logic, tu nhien, va tinh than trong cuon Bach khoa thu. Ong cho rang Logic bao toan va vuot bo the luong phan cua vat chat va tinh than – nghia la, no giai thich su lien tuc đong thoi voi su biet lap giua hai linh vuc tu nhien va van hoa – nhu mot su thiet yeu mang tinh sieu hinh va "tinh đong nhat cua su đong nhat va bat đong nhat" mach lac.
Hegel co mot suc anh huong cuc ky lon đoi voi đa dang cac trao luu triet hoc, tieu bieu la chu nghia Marx va chu nghia thuc dung Hoa Ky, cung nhieu phong cach va truyen thong triet hoc khac, vang vong cho đen tan ngay nay.


Tieu su = Stuttgart, Tubingen, Bern, Frankfurt: 1770–1800 =

Hegel chao đoi ngay 27 thang 8 nam 1770 tai Stuttgart, thu phu cong quoc Wurttemberg o Tay Nam nuoc Đuc. Cha ong, Georg Ludwig, la thu ky cua van phong thue vu tai trieu đinh cua Karl Eugen, Cong tuoc cua Wurttemberg. Me ong, Maria Magdalena Louisa (nhu danh Fromm), la con gai cua mot luat su tai Toa an Cong ly Cap cao truc thuoc toa an Wurttemberg. Ba qua đoi do sot bilirubin khi Hegel moi 13 tuoi. Hegel va cha ong cung mac benh tuong tu, nhung song sot qua khoi. Hegel co mot nguoi em gai ten la Christiane Luise (1773–1832); va mot nguoi em trai ten la Georg Ludwig (1776–1812), bo mang trong chien dich xam luoc Nga cua Napoleon nam 1812. Nam len ba, Hegel nhap hoc Truong Đuc roi hai nam sau vao hoc Truong Latinh. Nam 1776, ong theo hoc truong Eberhard-Ludwigs-Gymnasium o Stuttgart, danh thoi gian đoc ngau nghien sach vo, chep lai nhung đoan trich dai trong nhat ky cua minh. Cac tac gia ma ong đa đoc bao gom nha tho Friedrich Gottlieb Klopstock va cac nha van gan lien voi thoi ky Khai sang, chang han nhu Christian Garve va Gotthold Ephraim Lessing. Nam 1844, nguoi viet tieu su đau tien cua Hegel, Karl Rosenkranz, mieu ta nen giao duc thoi đo nhu sau: "[no] bi chi phoi hoan toan boi thoi ky Khai sang khi xet ve nguyen tac va boi co đai Hy-La khi xet ve chuong trinh giang day." Ket thuc khoa hoc, Hegel phat bieu bai dien van "Tinh trang nghe thuat va hoc thuat that bai o Tho Nhi Ky."

Nam 18 tuoi, Hegel chuyen toi sinh hoat tai Tubinger Stift, mot chung vien Tin lanh cua Đai hoc Tubingen, noi ong gap go nhung nguoi ban cung phong la thi si kiem triet gia Friedrich Holderlin va triet gia tuong lai Friedrich Schelling. Do ba nguoi ho đeu khong thich moi truong go bo cua Chung vien, ho tro thanh ban than va anh huong tu tuong lan nhau. (Hegel co le đa chon hoc tai đay vi no đuoc nha nuoc tai tro. Hon nua, Hegel cung tung giai bay rang ong co "mot su chan ghet sau đam đoi voi viec hoc than giao chinh thong" va chua bao gio muon lam muc su.) Ho đeu vo cung nguong mo nen van minh Hy Lap, đong thoi Hegel cung trau doi them cac tu tuong cua Jean-Jacques Rousseau va Lessing. Ho theo doi dien bien cua Cach mang Phap kha nhiet tinh. Mac du bao luc cua trieu đai Khung bo nam 1793 đa khien Hegel cuc ky that vong, song ong van kien nhan ung ho phai Girondin on hoa va khac ghi nhung nguyen tac nam 1789, đieu ma ong the hien bang cach nang ly chuc mung cuoc đot chiem nguc Bastille vao ngay 14 thang 7 hang nam. Schelling va Holderlin đam minh trong nhung cuoc tranh luan ve triet hoc Kant, thu triet hoc ma Hegel hoi đo thay xa la. Luc bay gio, ong muong tuong minh se tro thanh mot Popularphilosoph trong tuong lai (tuc mot "van nhan hoc gia"), voi su menh pho bien nhung y tuong triet hoc truu tuong cho cong chung đe ho co the thau hieu đuoc. Y tuong phan anh chu nghia Kant cua Hegel moi chom kha muon vao nam 1800.

Sau khi nhan chung chi than hoc cua Chung vien Tubingen, Hegel lam Hofmeister (gia su) cho mot gia đinh quy toc o Bern (1793–1796). Trong thoi ky nay, ong bien soan cuon Das Leben Jesu (Cuoc đoi cua Jesus) va mot ban thao co nhan đe "Tinh thuc đinh cua Kito giao". Moi quan he giua ong voi cac gia chu ngay cang cang thang, vay nen Hegel chap nhan loi ngo cua Holderlin sang lam gia su cho mot gia đinh buon ruou o Frankfurt vao nam 1797. Tai đo, Hegel đa chiu nhieu anh huong quan trong tu tu tuong cua Holderlin. Khi o Berne, Hegel tung phe phan kich liet Kito giao chinh thong; song khi toi Frankfurt, do chiu anh huong cua chu nghia lang man, quan điem cua Hegel đa bi đao nguoc hoan toan va ong bat đau tim hieu ve mat ki bi cua trai nghiem yeu nhu la ban chat thuc su cua ton giao. Cung trong nam 1797, ban thao khuyet danh voi nhan đe "Das alteste Systemprogramm des deutschen Idealismus" ra đoi nhung chua tung đuoc xuat ban hoac ky ten.Thu but trong tac pham la cua Hegel, song tac gia that su cua no nhieu kha nang la Schelling hoac Holderlin. Tai Frankfurt, Hegel soan "Nhung mau tieu luan ve ton giao va tinh yeu". Nam 1799, Hegel viet bai luan "Tinh than cua Kito giao va so phan cua no", song no khong đuoc xuat ban luc ong con song.


= Jena, Bamberg, Nurnberg: 1801–1816 =

Nam 1801, Hegel đen Jena theo su khuyen khich cua Schelling, nguoi đang giu chuc vu Giao su Đac biet (außerordentlicher Professor) tai Đai hoc Jena. Hegel gianh đuoc vi tri Privatdozent (giang vien khong đuoc tra luong) tai Đai hoc Jena sau khi nop luan an De Orbitis Planetarum (Ve quy đao hanh tinh), trong đo ong chi trich suc tich cac lap luan toan hoc khang đinh phai ton tai mot hanh tinh nam giua Sao Hoa va Sao Moc. Sau đo, Hegel hoan thanh cuon sach đau tay mang ten Su khac biet giua He thong triet hoc cua Fichte va Schelling. Ong giang ve "Logic hoc va Sieu hinh hoc" va thuyet trinh cung Schelling bai giang "Gioi thieu ve y tuong va gioi han cua triet hoc đich thuc". Nam 1802, Schelling va Hegel sang lap Kitische Journal der Philosophie (Tap chi Phe binh Triet hoc), cung nhau đong gop cac bai viet cho đen khi Schelling chuyen đen Wurzburg vao nam 1803. Nam 1805, Hegel đuoc nha truong thang chuc Giao su Đac biet khong luong sau khi ong viet mot la thu gui len bo truong van hoa Johann Wolfgang Goethe nham phan đoi viec lang xe đoi thu triet hoc cua ong la Jakob Friedrich Fries. Hegel cung co gang tranh thu su giup đo cua nha tho kiem dich gia Johann Heinrich Voß đe đam bao mot vi tri tai Đai hoc Heidelberg nhung bat thanh. Hegel that vong e che khi Fries đuoc phong lam Giao su Pho thong (ordentlicher Professor, co luong) cung nam đo. Thang 2 nam sau, con trai ngoai gia thu cua Hegel ten la Georg Ludwig Friedrich Fischer (1807–1831) chao đoi. Đua be la ket qua cua cuoc tinh giua Hegel va ba chu đat Christiana Burkhardt (nhu danh Fischer). Do nguon tai chinh khanh kiet, Hegel đanh khan truong hoan thien cuon sach đa hua hen bay lau dan nhap đoc gia vao he thong triet hoc cua ong, voi nhan đe Hien tuong hoc tinh than. Hegel hoan thien nhung dong cuoi cung cua cuon sach vao ngay 14 thang 10 nam 1806, đong thoi voi cuoc giao tranh giua Napoleon va quan Pho tren cao nguyen ben ngoai Jena. Sau khi tan mat chung kien canh Napoleon cuoi ngua đi tren đuong pho Jena mot hom truoc tran đanh, Hegel đa ta lai an tuong cua minh ve vi hoang đe Phap cho Friedrich Immanuel Niethammer nhu sau:

Toi đa thay vi hoang đe – thu linh hon the gioi ay [Weltseele] – cuoi ngua ra khoi thanh pho đe đi trinh sat. Qua la mot xuc đong phi thuong khi chiem nguong mot ca nhan nhu vay, nguoi ma, tap trung o đay tai mot điem duy nhat, ngoi tren yen ngua, dang tay ra the gioi va lam chu no.
Nha nghien cuu tieu su Hegel, Terry Pinkard, binh chu rang "[buc thu] con noi bat hon ca vi ong luc đo đa thao xong phan quan trong cua cuon Hien tuong hoc, trong đo ong nhan xet rang cuoc Cach mang hien đa chinh thuc lan sang mot vung đat khac (nuoc Đuc) ma se hoan thanh 'trong tu tuong' nhung gi Cach mang chi moi hoan thanh mot phan tren thuc te". Mac du Đai hoc Jena van kha nguyen ven trong khi đai bo phan thanh pho đa bi san phang boi tran đanh cua Napoleon, rat it sinh vien tro lai hoc va viec tuyen sinh cua truong cung bi anh huong xau, cang khien cho tinh hinh tai chinh cua Hegel tro nen tham te. Ong danh mua đong lu hanh đen Bamberg va o cung Niethammer, nham giam sat viec in thu cuon Hien tuong hoc đang tien hanh. No luc tim kiem vi tri giao su moi cua Hegel hoan toan vo vong. Ong tham chi tung viet thu xin Goethe đam bao cho ong mot vi tri lau dai thay the mot giao su Thuc vat hoc, đieu ma rot cuoc cung bat thanh. Nam 1807, ong đanh chuyen đen Bamberg vi von lieng tiet kiem lan nhuan but tu cuon Hien tuong hoc đa can kiet; muc tieu truoc mat cua Hegel la kiem mot cong viec đe co tien nuoi đua con trai Ludwig. Tai đay, nho su giup đo cua Niethammer, ong đuoc nhan lam bien tap vien cho to bao đia phuong Bamberger Zeitung. Ludwig Fischer va me cau be van song o Jena.

Voi tu cach la bien tap vien cua mot to bao than Phap, Hegel het loi ca ngoi Napoleon va thuong viet cac bai xa luan mang quan điem thien vi Phap cung nhu đa kich tuong thuat chien truong phia Pho. Trong khoang thoi gian nay, Hegel tro thanh mot nhan vat quan trong trong đoi song xa hoi Bamberg, lot vao cac cuoc chuyen tro phiem cua dan đia phuong. Ong thuong xuyen đen tham vi quan chuc Johann Hein­rich Liebeskind, choi bai tai tu gia Liebeskind cung nhieu nhan si than hao, đong thoi thuong thuc đo an ngon cung loai bia Bamberg hao hang. Tuy vay Hegel khinh thuong nhung gi ong coi la "Bayern cu", thuong xuyen goi miet thi no la "Barbaria" (vung đat ro) va lo ngai rang "nhung vung que" nhu Bamberg se mat quyen tu chu duoi su cai tri cua nha nuoc Bayern moi. Thang 9 nam 1808, chinh quyen Bayern đieu tra Hegel voi cao buoc xam pham an ninh quoc gia, theo đo ong đa xuat ban va lam lo đong thai tien quan cua Phap, song may man thoat toi. Sau lan đo, Hegel viet thu cho Niethammer, hien la mot quan chuc cap cao o Munich, thinh cau ong đam bao ho mot vi tri giang day. Nho cong lao cua Niethammer, Hegel đuoc bo nhiem lam hieu truong cua mot gymnasium o Nuremberg vao thang 11 nam 1808, chuc vu ma ong giu cho đen nam 1816. Khi o Nuremberg, Hegel hieu đinh cuon Hien tuong hoc tinh than đe phu hop cho viec thuyet giang tren lop. Mot phan trach nhiem cua ong tai đay la day khoa hoc "Dan nhap kien ​​thuc ve tinh thong nhat pho quat cua cac khoa hoc". Nam 1811, Hegel ket hon voi Marie Helena Susanna von Tucher (1791–1855), con gai ca cua mot Thuong nghi si. Trong giai đoan nay ong xuat ban cong trinh lon thu hai cua minh, Khoa hoc Logic (Wissenschaft der Logik; 3 tap, 1812, 1813 va 1816), va chao đon su ra đoi cua hai nguoi con trai, Karl Friedrich Wilhelm (1813–1901) va Immanuel Thomas Christian (1814–1891).


= Heidelberg, Berlin: 1816–1831 =
Sau khi nhan đuoc loi moi lam giang vien cua cac truong Đai hoc Erlangen, Berlin va Heidelberg, Hegel chon Heidelberg va cu tru luon o đo vao nam 1816. Nguoi con ngoai gia thu cua Hegel, Ludwig Fischer, nuong nau mot thoi gian tai trai mo coi sau khi ba Christiana Burkhardt qua đoi. Cau be đuoc Hegel cuu mang va chuyen toi song cung gia đinh ong vao thang 4 nam 1817. Cung nam, Hegel soan xong ban tom tat Bach khoa thu Khoa hoc Triet hoc Đai cuong đe phan phat cho cac sinh vien du giang tai Heidelberg. Cung trong khoang thoi gian nay, Hegel bat đau giang ve triet hoc nghe thuat tren lop. Nam 1818, Hegel chap nhan loi đe nghi giu ghe chu tich triet hoc đa đuoc hoan moi tai Đai hoc Berlin, vi tri bi bo trong ke tu khi Johann Gottlieb Fichte qua đoi vao nam 1814. Tai đay Hegel đa cho ra đoi tac pham Triet hoc Phap quyen (1821). Ong thuyet trinh ve nhieu chu đe tren giang đuong nhu triet hoc nghe thuat, triet hoc chinh tri, triet hoc lich su va lich su triet hoc, ve sau đuoc bien khao tu ghi chep cua cac sinh vien tung du giang. Mac du chung rat kho hieu, danh tieng Hegel van lan rong khap noi va thu hut luong lon sinh vien đen tu moi mien nuoc Đuc va xa hon nua. Hegel cung cac hoc tro, chang han nhu Leopold von Henning va Friedrich Wilhelm Carove, luc ay bi đat duoi su theo doi sat sao cua bo truong noi vu Wilhelm Ludwig Sayn-Wittgenstein va nhieu nhan vat co tu tuong phan đong trong trieu đinh Pho. Trong phan con lai cua su nghiep, Hegel đa hai lan đen Weimar, noi ong gap go Goethe, va thuc hien mot loat cac chuyen đi toi Brussels, Bac Ha Lan, Leipzig, Vien, Prague, va Paris.

Muoi nam cuoi đoi, Hegel khong xuat ban cuon sach nao nua ma chi chinh sua hai lan cuon Bach khoa thu (tai ban lan hai, 1827; lan ba, 1830). Ve mat triet hoc chinh tri, ong chi trich cac tac pham phan đong cua Karl Ludwig von Haller trong đo cho rang luat phap la đieu khong can thiet. Mot so tac pham khac ve triet hoc lich su, ton giao, my hoc va lich su triet hoc cua Hegel đuoc bien khao tu ghi chep cua cac hoc tro va xuat ban sau khi ong mat.
Hegel đuoc bo nhiem lam Hieu truong Đai hoc vao thang 10 nam 1829, nhung nhiem ky cua ong mau chong ket thuc vao thang 9 nam 1830. Hegel lo lang boi cuoc bao đong đoi cai cach o Berlin vao nam đo. Nam 1831, Friedrich Wilhelm III trao tang ong Huan chuong Đai bang Đo, Hang 3 vi cac đong gop cua ong cho nha nuoc Pho. Thang 8 nam 1831, mot tran dich ta tran đen Berlin, khien Hegel phai roi thanh pho đen Kreuzberg o tro. Thoi gian đo, suc Hegel đa yeu đi nhieu roi va ong rat hiem khi ra ngoai. Khi hoc ky moi bat đau vao thang 10, Hegel tro lai Berlin vi tin lam rang tran dich đa tat. Ngay 14 thang 11, Hegel qua đoi. Cac bac si tuyen bo nguyen nhan cai chet la do benh ta, nhung cung co kha nang la do mot can benh tieu hoa. Tuong truyen nhung loi trang troi cua ong la: "Chi co mot nguoi tung hieu toi, va ngay ca ong ta cung chang hieu toi." Theo đung y nguyen, di hai ong đuoc chon cat tai nghia trang Dorotheenstadt vao ngay 16 thang 11, ben canh noi yen nghi cua Fichte va Karl Wilhelm Ferdinand Solger.
Con trai ngoai gia thu cua Hegel, Ludwig Fischer, qua đoi truoc nguoi cha it lau khi con đang tong quan cho Ha Lan tai Batavia. Tin tuc ve cai chet cua anh khong kip toi đuoc nguoi cha. Đau nam sau, em gai Hegel la Christiane tu van. Hai nguoi con trai con lai cua Hegel – Karl theo nghiep su hoc; Immanuel theo nghiep than hoc – song nhung cuoc đoi tron ven, chung tay bao quan va xuat ban nhung di cao đe lai boi nguoi cha qua co.


Anh huong đen Hegel Theo triet gia H. S. Harris, thoi Hegel con hoc tap tai chung vien Tubingen nam 1788, "ong la san pham đien hinh cua ky nguyen Khai sang Đuc – mot đoc gia nhiet thanh cua Rousseau va Lessing, quen thuoc voi Kant (hoi đo Hegel moi chi nghe qua ve triet hoc Kant), nhung co le danh nhieu tam huyet cho trao luu kinh đien hon bat cu đieu gi đuong đai." Trong suot thoi ky moi chom đo, "[Cac triet gia] Nguoi Hy Lap – đac biet la Platon – đuoc uu tien [boi Hegel]." Mac du ve sau Hegel đe cao Aristoteles hon Platon, ong chua bao gio trut bo niem yeu thich triet hoc co đai, cai dau an ma xuat hien đo đay trong tu tuong cua ong.

Moi quan tam thuo som cua Hegel đoi voi cac nhat the van hoa khac nhau (Do Thai, Hy Lap, thoi trung co va thoi hien đai) đeo bam dai dang suot su nghiep triet hoc ve sau cua ong. Đieu nay minh chung rang ong cung chiu anh huong rat lon tu chu nghia lang man Đuc. The he cua Hegel thuong su dung cum tu "su thong nhat cua đoi song" đe dien ta khai niem cai thien cao thuong nhat. No bao tron su thong nhat "voi chinh minh, voi cai khac, va voi tu nhien. Moi đe doa chinh đen cai thong nhat ay cau thanh chu yeu tu su phan đoi (Entzweiung) hoac su tha hoa (Entfremdung)."
Theo đo, Hegel thay rat hop tinh hop ly khi cho rang hien tuong yeu la mot "su khac biet-ben trong-su thong nhat", nhu theo quan niem cua Platon va hoc thuyet agape cua Kito giao, khai niem ma luc bay gio theo ong "đa 'dua tren Ly tri pho quat' san roi." Moi quan tam nay, cung voi nhung nam thang hoc tap tai truong dong, se con điem xuyet tiep tu tuong cua Hegel, ngay ca khi cai tu tuong đo ve sau phat trien theo huong ly thuyet hoac sieu hinh nhieu hon.
Mac du thuong khong đuoc thua nhan trong cac van thu triet hoc, song tu tuong cua Hegel (đac biet la cau truc ba phan cua he thong triet hoc Hegel) cung bat nguon phan nao tu truyen thong chu nghia Hermes, nhat la tu nhung tac pham cua Jakob Bohme. Niem tin cua Hegel rang triet hoc phai co dang mot he thong bat nguon chu yeu tu tu tuong cua Schelling va Holderlin khi ho con la ban chung phong o Tubingen.
Hegel đoc rat rong va cung chiu anh huong cua nhieu nha kinh te chinh tri, đon cu nhu Adam Smith.
Triet hoc Phe phan cua Kant đa khoi goi thu Hegel cho la moi noi đuong đai toi hau giua cac đon vi triet hoc can phai vuot bo. Đieu nay đa dan ong đen voi cac he thong triet hoc cua Fichte va Schelling, roi khien ong chu y hon đen Spinoza cung voi tranh cai ve thuyet phiem than. Tuy vay, anh huong cua Johann Gottfried von Herder đa khien Hegel ve sau bac bo tinh pho quat trong tien đo triet ly cua Kant, nghieng hon ve su tuong thuat ly tinh đuoc boi duong ve mat van hoa, ngon ngu, va lich su.


He thong triet hoc He thong triet hoc cua Hegel đuoc chia thanh ba phan: khoa hoc logic, triet hoc tu nhien va triet hoc tinh than (hai phan sau đuoc gop thanh triet hoc hien ton). Cau truc nay đuoc Hegel tiep thu tu quan niem Tan Platon ve tam điem "'ton đong – dien bien – hoi quy' va tu Ba Ngoi cua Kito giao." He thong ba phan nay đa xuat hien trong cac ban thao cua Hegel som tan nam 1805, song no van chua hoan chinh cho toi khi tac pham Bach khoa thu ra mat vao nam 1817 (an ban lan thu nhat).
Vi tri cua logic hoc trong tuong quan voi triet hoc hien ton co the đuoc xac đinh neu ta nam ro su phan biet giua "trat tu giai thich" va "trat tu ton tai" cua Aristoteles, sau đuoc Hegel ke thua. Hegel la nguoi theo thuyet chinh the, vay nen khong tin vao thuc the logic truu tuong cua Platon va cung khong tin vao duy danh luan, tuc cai đac thu luon phai đuoc uu tien trong trat tu giai thich cung nhu trat tu ton tai. Thay vao đo, Hegel theo chinh the luan, tuc la đoi voi ong, cai pho quat luon phai đuoc uu tien trong trat tu giai thich ngay ca khi cai đac thu tu nhien đung nhat trong trat tu ton tai. Trong tuong quan voi toan bo he thong cua Hegel, cai pho quat đuoc cung co vung chai boi logic hoc.
Michael J. Inwood đa khang đinh ro rang: "Y tuong logic co tinh phi-thoi gian va do đo no khong ton tai trong thoi gian ngoai tru nhung hien than cua no." Hoi 'khi nao' no tach thanh tu nhien va tinh than chang khac nao đi hoi 'khi nao' 12 chia thanh 5 va 7. Đay la cau hoi khong co cau tra loi vi no đa đuoc đoan đinh dua tren su hieu lam co ban ve thuat ngu. Nhiem vu cua logic hoc (o cap đo he thong cao nay) la trinh bay ro rang thu ma Hegel goi la "tinh đong nhat cua su đong nhat va bat đong nhat" cua tu nhien va tinh than. Noi cach khac, no nham muc đich vuot bo luong phan luan giua chu the va khach the. Vay nen tham vong cua logic hoc Hegel chinh la thiet lap co so sieu hinh đe tuong thuat ve tinh than, thu lien tuc song biet lap voi the gioi tu nhien 'đon thuan'.
Them nua, phan cuoi cuon Bach khoa thu cua Hegel ngu y rang, uu tien bat ky mot trong ba bo phan nao cua he thong nay thi kien giai cua ta se "phien dien," khong hoan thien hoac khong chinh xac. Nhu Hegel đa noi, "Cai chan ly la cai toan bo."


= Hien tuong hoc tinh than =

Hien tuong hoc tinh than, cong trinh noi tieng nhat cua Hegel, đuoc xuat ban vao nam 1807. Đay la lan đau tien, o tuoi 36, ong đua ra "cach tiep can đac biet cua rieng minh" va ap dung "quan điem co the de dang nhan ra la mang 'chat Hegel' đoi voi cac van đe triet hoc hau Kant." Tuy nhien, cuon sach cua Hegel rat kho hieu ngay ca đoi voi nhung nguoi đong mon, khien no nhan phai nhieu đanh gia tieu cuc. Cho đen tan ngay nay, cuon Hien tuong hoc van khet tieng la kho đoc, boi le no day đac khai niem va an du, cung nhu đay ap cac thuat ngu do rieng tac gia đe ra, va co loi chuyen đoan khong muot ma. Bai binh luan toan dien nhat ve Hien tuong hoc la hai tap sach co nhan đe Hegel's Ladder (The Pilgrimage of Reason va The Odyssey of Spirit), đuoc viet boi hoc gia H. S. Harris, le the gap ba lan đo dai chu đe ma no ban.
O chuong thu tu cua Hien tuong hoc, Hegel lan đau tien trinh bay bien chung chu – no, va đay cung la phan đuoc biet đen nhieu nhat trong van hoa đai chung. Cai cot cua xung đot ma Hegel mieu ta o đay đo la su thua nhan hay cong nhan [Anerkennug, anerkennen] thuc hanh (khong phai ly thuyet) cua tinh pho quat – vi du, tinh ca nhan, tinh nhan loai – cua mot trong hai su tu-y thuc đoi lap. Đieu ma đoc gia tiep thu đuoc, song su tu-y thuc van chua nhan ra, đo la su thua nhan chi thanh cong va tro thanh hien thuc khi co su tuong ho qua lai. Đieu nay đon gian vi le, su thua nhan ai đo ma chua coi nguoi đo la mot con nguoi đich thuc thi khong the xem la su thua nhan thich đang. Hegel o đay cung đang chi trich quan điem duy ca nhan ve con nguoi va ve xa hoi nhu mot tap hop cac ca nhan bi nguyen tu hoa; thay vao đo, ong ung ho quan điem toan the luan ve su tu-y thuc cua con nguoi nhu đuoc bat nguon tu su thua nhan cua cac tha nhan, va quan điem cua ta ve ban than đuoc nhao nan boi quan điem cua tha nhan ben ngoai.

Hegel mo ta Hien tuong hoc vua la "phan mo đau" cho he thong triet hoc cua ong, vua la "phan đau tien" cua he thong voi tu cach "khoa hoc ve kinh nghiem cua y thuc." Tuy nhien thi tu lau nguoi ta đa tranh cai ve đo phu hop cua no cho hai vai tro đo; qua thuc, chinh thai đo cua Hegel cung bien thien suot cuoc đoi ong.
Tuy nhien, du cac chi tiet co phuc tap đen đau, thi chien luoc co ban ma cuon sach co gang lam cho that tron ven vai tro dan nhap cua no vao he thong triet hoc ay khong kho đe đuoc cong nhan. Khoi đau tu khai niem co ban nhat, "su xac tin ve chinh cai y thuc", "đieu cap bach nhat cua no la su xac tin cua khang đinh toi co y thuc ve đoi tuong nay, tai đay va ngay luc nay," Hegel muon chi ra rang nhung "su xac tin cua y thuc tu nhien" co quan điem logic tu bien theo he qua.
Tuy nhien, đieu nay khong khien cuon Hien tuong hoc tro thanh mot Bildungsroman. Ta phai hieu rang, khong phai y thuc nam duoi su quan sat hoc hoi tu kinh nghiem cua no; ma "chung ta," nhung nha quan sat hien tuong hoc, moi la nhung nguoi rut ra đuoc gi đo tu su phuc nguyen logic Hegel ve khoa hoc kinh nghiem.
Dau vay, phep bien chung đuoc trinh bay tiep sau rat ruom ra va kho hieu. Hegel vi no nhu mot "con đuong cua su tuyet vong", trong đo su tu y thuc thay minh mac phai loi lam, lap đi lap lai. Ban than su tu-khai niem ve y thuc đuoc thu thach trong linh vuc kinh nghiem, va khi khai niem đo khong phu hop, thi y thuc "phai chiu đung suc manh bao luc do chinh no gay ra; suc manh ay pha huy su thoa man bi gioi han cua chinh y thuc." Vi le, nhu Hegel đa chi ra, mot nguoi khong the hoc boi ma khong chiu xuong nuoc. Bang cach kiem tra tuan tien khai niem cua minh ve tri thuc, bang cach "đat kinh nghiem lam tieu chuan cua minh ve kien thuc, Hegel đang tren đuong huong toi mot suy dien dien dich sieu nghiem ve sieu hinh hoc."
Trong qua trinh bien chung, cuon Hien tuong hoc co y đo chung minh rang, boi vi y thuc luon bao ham su tu-y thuc, chang co khach the 'cho san' nao cua su nhan thuc truc tiep chua kinh qua tu tuong ca. Phan tich sau hon cau truc cua su tu-y thuc cho thay ca tinh on đinh ve mat xa hoi lan khai niem ve the gioi kinh nghiem cua chung ta đeu phu thuoc vao mang luoi thua nhan tuong ho. Do đo, nhung that bai trong thua nhan đoi hoi su phan tu ve qua khu nhu mot cach "đe hieu bon phan cua chung ta o hien tai." Đoi voi Hegel, đieu nay rot cuoc lien he voi su xet lai dien giai "ton giao nhu la su phan tu chung cua cong đong hien đai ve nhung gi toi thuong quan trong đoi voi no." Cuoi cung, ong cho rang "tuong thuat triet hoc hieu theo khia canh lich su, xa hoi ve toan bo qua trinh đo" soi to quan điem "hien đai" ca biet cua chung ta va can nguyen cua no.
Walter Kaufmann ca ngoi thanh tuu cua Hegel va binh rang cuon Hien tuong hoc khuyen nhu mot triet gia khong nen "chon chan trong nhung quan điem hien co ma hay tham nhap nhung quan điem nay vao thuc te con nguoi do chung phan anh." Noi cach khac, xem xet mot menh đe hoac noi dung cua y thuc thoi la chua đu; "đieu quan trong la ta phai đat ra nhung cau hoi nhu, loai tinh than nao thoa man nhung menh đe nhu vay, đung tren nhung quan điem nhu vay, va so huu mot y thuc nhu vay. Tuc la, moi goc nhin khong nen chi đuoc nghien cuu nhu mot kha nang hoc thuat ma con phai đuoc nghien cuu nhu mot thuc tai hien sinh."
Đieu ma đoc gia hoc đuoc tu cuon Hien tuong hoc tinh than, đo la: su kiem tim mot tieu chi khach quan ngoai tai ve chan ly chi la viec vo ich thoi. So di vi cac rang buoc đoi voi tri thuc đeu mang tinh noi tai tat yeu cua ban than tinh than. Tuy nhien, du rang cac gia thuyet va su tu-quan niem cua chung co the luon đuoc đanh gia lai, phan xu lai, va xet lai, đieu nay khong chi la mot bai tap tuong tuong đon thuan. Cac khang đinh ve tri thuc luon phai chung minh su thich đang cua ban than chung trong kinh nghiem lich su that su.
Mac du Hegel suot nhung nam thang o Berlin duong nhu đa đoan tuyet voi cuon Hien tuong hoc tinh than, song vao thoi điem ong đot ngot qua đoi, Hegel đa len ke hoach sua đoi va tai ban tac pham đo. Do bay gio chuyen tien bac đoi voi ong khong con quan trong nua, nen H. S. Harris cho rang "suy luan hop ly nhat co the đuoc rut ra tu quyet đinh tai xuat ban cuon sach đo... la ong van coi 'khoa hoc kinh nghiem' la mot cong trinh co gia tri"; cai gia tri ma he thong ve sau cua ong khong chua đung. Tuy nhien, chua co su đong thuan han lam nao ve vai tro cua Hien tuong hoc trong he thong triet ma Hegel khang đinh tai thoi điem xuat ban.


= Khoa hoc Logic =

Khai niem logic cua Hegel khong đong nghia voi khai niem logic thuong đuoc dung trong tieng Anh. Đieu nay co the đuoc thay ro, chang han, trong đinh nghia sieu hinh cua no, đo la "khoa hoc ve nhung su vat đuoc nam bat o trong tu tuong, tuc trong nhung gi đuoc xem la đe dien ta nhung tinh ban chat cua su vat." Theo triet gia Michael Wolff, logic cua Hegel chinh la su tiep noi chuong trinh logic cua Kant. Su giao thoa thinh thoang cua no voi quan niem ve logic cua Aristoteles quen thuoc hon chi la tinh co ma thoi. Cac thanh tuu logic cua cac nha toan hoc the ky 20 nhu Frege va Russell đeu thuoc ve linh vuc logic hinh thuc, vi vay chung khong lien quan đen triet hoc logic cua Hegel, thu logic ma chi quan tam đen su sieu hinh cua chan ly.
Co hai phien ban Logic cua Hegel. Ban thu nhat, Khoa hoc Logic (1812, 1813, 1816; bk.I sua lai 1831), con co ten la "Đai Logic." Ban thu hai chinh la tap thu nhat cua Bach khoa thu, đoi khi đuoc goi la "Tieu Logic." Ban Bach khoa thu Logic la su rut gon cua cung mot phep bien chung. Hegel soan ban nay đe tien cho viec giang day tren lop, chu khong co y đinh thay the toan bo cong trinh đo so hon.
Hegel cho rang logic la mot khoa hoc khong co tien gia đinh, co chuc nang tim hieu cac quy đinh tu duy [Denkbestimmungen] co ban nhat, hay cac pham tru Kantian, vay nen no cau thanh co so cua triet hoc. Viec đat nghi van ve mot van đe nao đo, chinh no đa tien gia đinh logic; ve điem nay, đay la linh vuc tham tra duy nhat ma lien tuc phai phan tu phuong thuc hoat đong cua chinh minh. Khoa hoc Logic la no luc cua Hegel nham đap ung nhu cau mang tinh nen tang nay. Theo loi Hegel, "logic trung khop voi sieu hinh hoc."
Tuy nhien, đieu quan trong can chi ra, đo la chuong trinh sieu hinh hoc cua Hegel khong phai la su tro lai voi chu nghia duy ly Leibniz-Wolff ma Kant phe phan. Cu the, Hegel bac bo bat cu dang sieu hinh hoc nao ma mang tinh tu bien ve su sieu nghiem. Qua trinh đuoc ong ap dung, von la mot su trung dung khai niem cua Aristoteles ve mo thuc, hoan toan mang tinh noi tai. Rong hon, Hegel đong y voi su bac bo cua Kant đoi voi tat ca cac dang chu nghia giao đieu, đong thoi cho rang bat cu sieu hinh hoc nao trong tuong lai cung phai vuot qua bai kiem tra ve su phe phan. Hoc gia Stephen Houlgate đanh gia rang, phuong phap va phe phan ve su phat trien logic noi tai cua Hegel kha đoc đao ve mat lich su.
Beatrice Longuenesse khang đinh rang du an nay co the đuoc hieu, trong tuong quan voi Kant, nhu la "mot dien dich mang tinh sieu hinh va sieu nghiem  bat phan biet ve cac pham tru cua sieu hinh hoc." Cach tiep can nay khang đinh, va tu nhan la bieu dien, rang cac thau hieu ve logic khong the đuoc đanh gia bang cac tieu chuan nam ngoai ban than tu tuong, tuc la "tu tuong... khong phai guong chieu cua tu nhien." Dau vay, ba bien luan rang đieu nay khong co nghia la nhung tieu chuan ay mang tinh vo đoan hoac chu quan. George di Giovanni cung kien giai Logic la mot tac pham sieu nghiem noi tai; cac pham tru cua no, theo Hegel, la mot phan cua ban than su song, va đinh nghia nhung thu ton tai nhu la "mot khach the theo tong quan."
Chuong 1 va chuong 2 cua Logic đe cap lan luot đen cac hoc thuyet ve "Ton tai" va "Ban chat," đuoc gop chung thanh Logic Khach the, quan tam đen viec vuot qua cac su mac đinh cua sieu hinh hoc truyen thong. Chuong ba la chuong cuoi cua cuon Logic, trong đo thao luan ve hoc thuyet "Khai niem," đam nhan nhiem vu tai hop cac pham tru khach quan vao mot trinh thuat duy tam luan thuan tuy ve thuc tai. Noi đon gian hon, Ton tai mieu ta cac khai niem đung theo cai cach ma chung bieu hien, Ban chat co gang giai thich chung voi su quy chieu toi cac luc khac, va Khai niem giai thich va thong nhat Ton tai va Ban chat khi xet ve mat muc đich luan noi tai. Cac pham tru cua Ton tai "vuot qua" dang nay sang dang khac nhu mot su ham chi toi cac cac quy đinh tu duy chi đoc lien ket ngoai tai voi nhau. Cac pham tru cua Ban chat "soi roi" tuong ho lan nhau. Cuoi cung, o phan Khai niem, tu tuong bieu lo ban than minh hoan toan co kha nang tu-quy chieu, va vi the cac pham tru cua no "phat trien" huu co tu dang nay sang dang khac.
Vi vay nen ro rang rang, neu hieu theo y Hegel thi tu Begriff (dich tieng Anh la "concept" hoac "notion;" mot so tac gia viet hoa) khong phai la mot khai niem tam ly. Khi no đi kem mao tu ("the") hoac tinh tu "logic[al]," Hegel đang chi toi cau truc kha niem cua thuc tai nhu đuoc trinh bay trong Logic Chu quan. (Khi dung o dang so nhieu, y cua Hegel gan hon voi y nghia trong tu đien.)
Su tra van trong tu tuong cua Hegel la nham đe he thong hoa su tu-di biet noi tai ban than cua tu tuong, tuc la, lam cach nao cac khai niem thuan tuy (cac pham tru logic) khac nhau đoi mot trong cac quan he ham chi va phu thuoc lan nhau đa dang cua chung. Vi du, trong phan bien chung mo đau cua Logic, Hegel khang đinh la đa bieu dien tu tuong ve "ton tai, ton tai thuan tuy – ma khong tu-quy đinh gi hon" kha khac biet so voi khai niem ve hu vo, va rang, trong su "qua lai" giua ton tai va hu vo nay, "moi cai ngay tuc khac bien mat trong đoi lap cua no." Van đong nay khong phai la khai niem đon nhat hay tha the kia, ma la pham tru cua su tro thanh. Khong ton tai su di biet nao o đay ma ta co the "quy chieu," thay vao đo chi ton tai mot bien chung ma ta co the quan sat va mieu ta.
Pham tru cuoi cung cua Logic la "cai y niem." Cung nhu "cai khai niem", y cua thuat ngu Hegel nay khong co tinh tam ly. Thay vao đo, bam theo Phe phan ly tinh thuan tuy cua Kant, cach dung cua Hegel gan voi nghia tu eidos tieng Hy Lap co, mot khai niem cua Platon ve mo thuc ton thuc toan bo va pho quat: "Idee cua Hegel (giong y niem cua Platon) la san pham cua mot no luc nham hop nhat ban the hoc, tri thuc luan, su đanh gia, v.v. thanh mot tap hop khai niem duy nhat."
Cuon Logic chua đung trong no su tat yeu ve lanh gioi cua tinh tuy co tu nhien-tinh than, đieu ma khong the đuoc đinh truoc: "Đe tien xa hon, no phai trut bo hoan toan tu duy va giai thoat cho chinh minh, khai mo ban than cho thu khac biet tu tuong ve tinh tiep thu thuan tuy." Noi đon gian hon, logic hien thuc hoa ban than chi trong linh vuc tu nhien va tinh than, trong đo no đat toi "su xac tin" ve chinh minh. Vi vay, ket luan cua cuon Khoa hoc Logic la "cai y niem buong tha [entlaßt] chinh minh" vao "su song ngoai tai va khach quan" – va, cung chinh vi vay, su qua đo mang tinh he thong vao phan Realphilosophie.


= Triet hoc hien ton =

Trai nguoc voi phan thu nhat, phan thu hai cua he thong, con co ten la triet hoc hien ton – triet hoc ve Tu nhien va Tinh than – la mot tien trinh lich su tiep dien. Theo loi cua Hegel, no la "viec thau hieu thoi đai cua chinh minh bang tu tuong." Hegel viet them nhu sau:

Xin noi them mot chut ve viec huong dan lam sao cho the gioi thanh cai no phai la: triet hoc, du sao, bao gio cung đen qua muon trong viec hoan thanh chuc nang ay! Voi tu cach la tu tuong ve the gioi, triet hoc chi xuat hien vao thoi điem khi hien thuc đa kinh qua het dien trinh đao luyen chinh minh va đat toi trang thai đa hoan tat [sich Fertig machen]. Bai hoc do Khai niem chi ra nay đa đuoc lich su minh chung mot cach tat yeu: chi mot khi hien thuc đa đat toi đo chin muoi thi cai ly tuong moi xuat hien ra nhu la cai đoi lap voi cai hien ton, nam bat the gioi hien ton trong ban the cua no va tai tao lai the gioi ay duoi hinh thai cua mot vuong quoc tri tue. Khi triet hoc ve mau xam cua minh len tren mau xam, thi mot hinh thai cua cuoc song đa tro nen gia coi, va hinh thai ay khong the nao đuoc lam cho tuoi tre lai boi mau xam len tren mau xam cua triet hoc chi co the đuoc nhan thuc ma thoi; con chim cu cua Minerva chi bat đau cat canh luc hoang hon

Đieu nay co the de dang đuoc hieu - va cung thuong xuyen đuoc hieu - la phat bieu thua nhan su bat luc cua triet hoc, tren binh dien chinh tri hoac binh dien khac, va la su hop ly hoa hien trang. Tuy nhien, Allegra de Laurentiis chi ra rang cum tu "sich Fertig machen" tieng Đuc khong đon thuan chi su hoan tat ma con co the chi su chuan bi. Y thu hai nay rat quan trong vi no phan anh chinh xac hon khai niem tinh thuc cua Aristoteles, trong đo, tinh thuc la ton tai-dang cong-giu nguyen-chinh no (being-at-work-staying-itself) ma khong the ket thuc hoac hoan thanh mot lan va mai mai.
Hegel mieu ta moi quan he giua cac bo phan triet hoc logic va triet hoc hien ton truc thuoc he thong cua ong nhu sau: "Neu triet hoc khong đung tren thoi đai cua no ve mat noi dung, thi no thuc hien đieu đo ve mat mo thuc, boi le, nhu tu duy va tri thuc ve cai ma đuoc coi la tinh than ban the cua thoi đai cua no, no lam cho tinh than đo tro thanh khach the cua chinh no."
Chinh xac hon, đieu khien cho triet hoc cua Hegel mang tinh khoa hoc theo net nghia cu the đuoc dung o đay, đo la dang logic mach lac he thong ma triet hoc đo phat lo trong vat chat tu nhien-lich su cua no – vay nen cung se boc lo trong bieu tuong cua no.


= Triet hoc Tu nhien =

Triet hoc tu nhien sap xep vat chat cua khoa hoc tu nhien theo cach co he thong; voi tu cach la mot phan cua triet hoc hien ton, khong đoi nao no đi "bao tu nhien rang no [tu nhien] phai trong nhu the nao." Ve mat lich su, rat nhieu nha dien giai đa đat nghi van ve su hieu biet cua Hegel đoi voi linh vuc khoa hoc tu nhien đuong thoi. Tuy nhien, nhung tuyen bo kieu vay cung đa bi thach thuc boi nhieu hoc gia khac.
Mot trong it cach ma triet hoc tu nhien co the đinh chinh cac khang đinh đuoc đua ra boi khoa hoc tu nhien đo la đau tranh chong lai cac kien giai đon gian hoa; tuc la bac bo kien giai ma van dung cac pham tru khong phu hop đe giai thich đo phuc tap cua hien tuong đang ban đen, chang han nhu kien giai su song chi bang cac thuat ngu hoa hoc.
Mac du Hegel va cac triet gia tu nhien khac muon hoi sinh su hieu biet mang tinh muc đich ve tu nhien, ho bien giai rang khai niem muc đich luan noi tai va sieu viet khat khe cua ho chi "gioi han o nhung muc đich kha kien nam trong chinh tu nhien." Do đo, ho khang đinh luan điem ay khong vi pham su phe phan cua truong phai Kant. Vung vang hon nua, Hegel va Schelling cho rang no luc cua Kant nham han đinh muc đich luan tai trang thai đieu hanh đa gop phan lam suy yeu chinh cai co đo ly luan cua ong ta ve su ly giai cac kha nang cua tri thuc. Ho luan rang "chi khi ta gia thiet ton tai mot sinh the thi ta moi co the giai thich su tuong tac thuc giua tinh chu quan va tinh khach quan, cai y the va cai thuc ton." Vay nen sinh the phai đuoc nhan thuc la o trong trang thai cau tao.
Khi dan nhap đoc gia the ky 21 voi Hegel, Dieter Wandschneider đa bay to rang "triet hoc khoa hoc đuong đai" đa lang quen "van đe ban the hoc đang lam nguy, đon cu nhu, cau hoi ve mot tu nhien co luat le theo ban chat": "Can nhac, chang han, van đe ve cai gi cau thanh luat tu nhien. Van đe nay la tam điem cua su hieu biet cua ta ve tu nhien. Ay the ma triet hoc khoa hoc van chua đua ra đuoc cau tra loi xac đang nao cho van đe nay tinh đen nay. Va ta cung chang nen qua ky vong vao mot cau tra loi đen tu chuyen nganh ay trong tuong lai." Quay ve voi Hegel, do vay, chinh la đieu ma Wandschneider muon cac nha triet hoc khoa hoc trong linh vuc triet hoc tu nhien noi theo.
Cac hoc gia gan đay cung ly le rang cach tiep can cua Hegel đoi voi triet hoc tu nhien cung cap cho ta cac tai nguyen quy gia đe ho tro qua trinh hinh thanh luan thuyet va giup ta đoi mat voi nhung thach thuc moi truong ma chua tung đuoc Hegel luong truoc. Nhung triet gia nay tap trung vao cac binh dien thuoc he thong triet hoc cua Hegel nhu nen tang sieu hinh đoc đao cua no va su lien tuc trong su hinh dung cua no ve quan he tu nhien – tinh than.


= Triet hoc Tinh than =

Nguyen ngu cua tu tinh than đuoc dung boi Hegel trong tieng Đuc la Geist, va no co the co nhieu y nghia khac nhau. Theo nghia rong nhat, Geist "bieu thi tinh than con nguoi va cac san pham cua no, tuong phan voi tu nhien va voi y niem logic."
Kha sang to trong phan Anthropologie, khai niem Geist cua Hegel đuoc lay cam hung tu khai niem tu tham chieu energeia cua Aristoteles. Tinh than khong phai la cai gi đo nam tren hoac nam ngoai tu nhien. No la "su to chuc va su phat trien cao nhat" cua quyen luc tu nhien.
Theo Hegel thi "ban chat cua tinh than la su tu do". Chuong Triet hoc Tinh than trong cuon Bach khoa thu lan theo dien trinh đa đuoc tien đinh cua su tu do nay cho đen khi tinh than thoa man hoan toan cau cham ngon Delphi ma Hegel đa neu ban đau, đo la "biet minh".
Khai niem tu do cua Hegel khong phai (hoac khong chi đon thuan) la kha nang đua ra lua chon vo đoan, ma la "quan niem cot loi" cho rang "đieu gi đo, nhat la mot ca nhan, la tu do khi, va chi khi, la đoc lap va tu-quy đinh, chu khong phai bi quy đinh hay phu thuoc vao đieu gi khac ngoai ban than minh." Noi cach khac (it nhat la chu yeu, ve mat bien chung), tu do la mot giai trinh ve đieu ma sau nay Isaiah Berlin goi la tu do thuc đinh.


 Tinh than chu quan  Nam tai phan chuyen tiep tu tu nhien sang tinh than, vai tro cua Triet hoc Tinh than Chu quan la phan tich "nhung yeu to can thiet cho, hoac tien gia đinh boi, nhung quan he kieu đo [cua tinh than khach quan], cu the la cac cau truc đac trung cua, va can thiet đoi voi, tac nhan duy ly ca nhan." Đieu nay đuoc thuc hien bang cach lam ro them "ban chat co yeu cua ca nhan con nguoi ve mat sinh hoc/tinh than cung voi cac đieu kien tien quyet ve tri nhan va thuc tien cua tuong tac xa hoi giua nguoi voi nguoi."
Phan nay, cu the la đoan đau cua no, co chua rat nhieu binh pham phan biet chung toc ma vao thoi Hegel kha pho bien, chang han nhu nhung khang đinh khong co co so ve su phat trien tri thong minh va cam xuc kem coi "thien bam" cua nguoi da đen. Trong nhan sinh quan cua Hegel, cac đac điem nhan chung khac biet la he qua cua khi hau: theo ong, đieu kien khi hau la yeu to quyet đinh nguoi dan mot noi co kha nang tu-quy đinh tu do hay khong. Tuy nhien, ong tin rang chung toc khong phai đinh menh: bat cu nhom nhan chung nao, tren ly thuyet, cung co the cai thien va bien đoi đieu kien cua minh bang cach di cu đen cac vung khi hau on hoa hon.
Hegel chia triet hoc ve tinh than chu quan cua minh thanh ba phan: nhan chung hoc, hien tuong hoc va tam ly hoc. Nhan chung hoc "giai quyet van đe 'linh hon', tuc la tinh than van sa lay trong tu nhien: moi thu ben trong ta ton tai truoc tri tue hoac tam tri tu-y thuc cua ta." Trong phan "Hien tuong hoc", Hegel xem xet moi quan he giua y thuc va khach the cua no va su nay no cua ly tinh lien-chu quan. Tam ly hoc "giai quyet nhieu van đe ngay nay goi la nhan thuc luan (hay 'ly thuyet tri thuc'). Hegel so thao ve ban chat cua su chu y, tri nho, tri tuong tuong va kha nang phan xet."
Suot chuong nay, nhat la o phan Nhan chung hoc, Hegel sung dung va phat trien thuyet hylomorph cua Aristoteles, hoc thuyet ma ngay nay thuong đuoc coi la nguon goc cua van đe tam-vat: "Loi giai cho van đe tam-vat [theo thuyet nay] phu thuoc vao su cong nhan rang, tam tri khong tac đong len vat the theo kieu nhan qua, ma tu tac đong len chinh minh nhu mot chu the đang song đuoc bieu hien. Vi vay, tam tri tu phat trien chinh no, dan dan đat len đen mot đac tinh tu-quy đinh."
Phan cuoi cua no, Tinh than Tu do, phat trien khai niem "y chi tu do," gop phan đat nen tang cho triet hoc phap quyen cua Hegel.


 Tinh than khach quan  Theo nghia rong nhat, triet hoc tinh than khach quan cua Hegel la "triet hoc cua ong ve xa hoi, triet hoc cua ong ve cach tinh than con nguoi khach quan hoa chinh no trong cac hoat đong va san xuat ve mat xa hoi va lich su." Noi cach khac, no la mot tuong thuat ve su thiet che hoa tu do. Besier cho hay đay la điem đuoc phan lon nha nghien cuu Hegel nhat tri, noi rang: "tat ca cac hoc gia đeu đong y rang chang co khai niem nao trong triet hoc chinh tri cua Hegel quan trong hon su tu do." So di boi no la nen tang cua phap quyen, la ban chat cua tinh than, va la telos cua lich su.
Bo phan triet hoc nay cua Hegel đuoc trinh bay lan đau tien trong cuon Bach khoa thu nam 1817 (tai ban vao nam 1827 va 1830) va đuoc them that trong cuon Cac Nguyen ly cua Triet hoc Phap quyen nam 1821 (giong cuon Bach khoa thu, von đuoc xuat ban lam giao trinh giang day). Phan cuoi cua no, triet hoc lich su the gioi, đuoc Hegel phan tich sau hon trong cac bai giang cung ten.
Cac Nguyen ly cua Triet hoc Phap quyen đa gay ra nhieu tranh cai ke tu khi đuoc xuat ban. Phai chu y rang tac pham nay khong phai la loi bao bien trang tron cho nha nuoc Pho chuyen che nhu theo cao buoc cua mot so nguoi, ma no thuc ra la mot loi benh vuc cho "nuoc Pho trong qua trinh đuoc hoach đinh duoi su quan ly cai cach."
Inwood xac đinh tu Recht tieng Đuc khong the đuoc chuyen ngu truc tiep sang tieng Anh (song no co quan he voi tieng Latinh ius va tieng Phap droit). Ong liet ke ba y nghia cua tu nay nhu sau (theo ban dich cua Bui Van Nam Son):

mot quyen han
cong ly (nhu trong 'thuc thi cong ly'...khong theo nghia cua mot đuc hanh...)
'phap luat' nhu mot nguyen ly, hay 'phap luat' theo nghia tap the.
Beiser thay rang thuyet cua Hegel la "no luc cua ong nham cai tao truyen thong quy luat tu nhien va đong thoi suy xet cac chi trich toi tu truong phai lich su." Ong them rang "neu thieu đi mot loi dien giai hop ly ve thuyet quy luat tu nhien cua Hegel, thi ta se co rat it su thau hieu đoi voi chinh cai nen tang cua tu tuong chinh tri va xa hoi cua ong." Đong thuan voi Beiser, Adriaan T. Peperzak cho rang lap luan cua Hegel chong lai thuyet khe uoc xa hoi, va ngoai ra ong cung nhan manh nen tang sieu hinh hoc cua triet hoc phap quyen Hegel.
Dua vao "su phan tich cau truc ly luan cua Hegel trong Triet hoc Phap quyen cho thay đat đuoc su tu tri chinh tri la đieu co ban trong loi phan tich cua Hegel ve nha nuoc va chinh phu," Kenneth R. Westphal đa đua ra ba điem tom tat sau đay:

"'Phap quyen Truu tuong,' ban ve cac nguyen tac quy đinh su so huu, su chuyen đoi cua no, va nhung cai sai chong lai su so huu."
"'Luan ly,' ban ve phap quyen cua chu the luan ly, trach nhiem cua mot nguoi ve hanh đong cua ho, va thuyet tien nghiem ve phap quyen."
"'Đoi song Đao đuc' (Sittlichkeit), phan tich cac nguyen tac va cac thiet che ma quy đinh cac khia canh trung tam cua đoi song xa hoi thuan ly, bao gom gia đinh, xa hoi dan su, va quoc gia theo goc đo tong the, bao gom ca chinh quyen."
Hegel mo ta nha nuoc thoi buoi bay gio, mot nen quan chu lap hien, nhu la hien than thuan ly cua ba nguyen to xung khac song lai hop tac nhau. Chung bao gom "che đo dan chu (so đong cai tri, đuoc phep tham gia lap phap), che đo quy toc (thieu so cai tri, co quyen ap dung, tao dung, va thuc thi phap luat), va che đo quan chu (mot nguoi cai tri, nam giu moi quyen hanh)." Aristoteles goi đay la dang chinh phu "hon hop", đuoc thiet ke nham tong hoa tat ca cac uu điem cua ba dang co đien. Su phan lap quyen hanh "ngan can mot quyen hanh duy nhat chi phoi so con lai." Hegel đac biet chu trong viec phai troi buoc quan chu voi hien phap va han đinh nhiem vu cua ong ta trong chung muc nhung gi cac bo truong cua ong ta đa quyet đinh.
Moi quan he giua triet hoc phap quyen cua Hegel voi chu nghia tu do kha phuc tap. Ong nhin nhan chu nghia tu do nhu mot bieu thuc đang gia va đac biet cua the gioi đuong đai. Tuy nhien, no chua đung su nguy khon trong ban than no nham bang hoai cai gia tri cua chinh no. Thien huong tu hoai nay co the đuoc phong tranh bang cach đong đo "cac muc đich chu quan cua cac ca nhan voi cai thien khach quan va toan the." Gia tri đao đuc, do đo, chi co mot "vi tri han che trong cai vi mo toan the." The nhung, mac du Hegel đuoc coi la mot trong nhung nguoi đe xuat khai niem ma Isaiah Berlin ve sau đat thuat ngu la tu do thuc đinh, ong thuc ra cung "khong lay chuyen va khong map mo" trong lap luan benh vuc tu do phu đinh.
Neu nen quoc chu ly tuong cua Hegel yeu hon đang ke nhung nen quan chu đien hinh luc bay gio, thi nguyen to dan chu cua ong cung yeu hon đang ke nguyen to dan chu đien hinh cua thoi đai chung ta. Mac du ong nhan manh tam quan trong cua viec cong dan tham gia vao cac van đe quoc su, Hegel chu truong han che quyen bau cu va noi theo che đo luong vien o Anh, theo đo chi nhung thanh vien thuoc ha vien, tuc tang lop dan đen va giai cap tu san, moi đuoc bau len lam quan chuc. Tang lop quy toc thuoc thuong vien, vi du quan vuong, thi thua ke san chuc vi.
Hegel đat tieu đe phan cuoi cua Triet hoc Tinh than Khach quan la "Lich su the gioi." O đay, ong cho rang "quy luat noi tai nay [khai niem logos cua phai Khac ky] san xuat voi su tat yeu logic mot su banh truong cac kha nang tu-quy đinh ('tu do') cua giong loai va mot su đao sau cai tu-giac tinh cua no ('su tu-biet')." Theo loi Hegel: "Lich su the gioi dien tien trong y thuc ve tu do – mot dien trinh ma ta phai linh hoi co tinh khai niem."


 Tinh than tuyet đoi  Cach dung tu "tuyet đoi" (tieng Đuc: absolute) cua Hegel co the khien nhieu đoc gia bi boi roi. Triet gia nguoi Anh Michael Inwood phan tran rang: tu nay bat nguon tu tieng Latinh absolutus, nghia la "khong phu thuoc vao, khong bi đieu kien hoa, khong lien quan hay bi gioi uoc boi bat cu cai gi khac; tu man tu tuc, hoan hao, hoan chinh." Theo Hegel, đieu nay nghia la tri thuc tuyet đoi chi đang so thi toi "mot 'quan he tuyet đoi' ma trong đo nen tang kinh nghiem va tac nhan trai nghiem đeu la cung mot thu: khach the đuoc biet chinh la khach the chu đong biet." Tuc la, "thu" duy nhat (đieu ma thuc chat la mot hoat đong) ma thuc su "tuyet đoi" đo chinh la cai thu hoan toan tu đieu kien hoa, va theo Hegel, đieu đo chi xay ra khi tinh than bat đau coi chinh no nhu mot khach the cua rieng no. Phan cuoi cua chuong Triet hoc Tinh than trinh bay ba dang cua tri thuc tuyet đoi: nghe thuat, ton giao, va triet hoc.
Nho su quy chieu đen cac phuong thuc khac nhau cua y thuc – truc quan, bieu tuong va tu duy thau hieu - ma Hegel moi co the phan loai ba dang thuc cua tri thuc tuyet đoi. Triet gia nguoi My Frederick Beiser tom tat y tuong cua Hegel nhu sau: "nghe thuat, ton giao va triet hoc đeu co chung mot đoi tuong, cai tuyet đoi hoac đich than cai chan ly; song cot cua chung phai nam o cac dang tri ​​thuc khac nhau ve no. Nghe thuat pho cai tuyet đoi o dang truc quan tuc thoi (Anschauung); ton giao pho no o dang bieu tuong (Vorstellung); triet hoc pho no o dang khai niem (Begriffe)."
Triet gia nguoi Đuc Rudiger Bubner noi them rang su tang truong cua su minh bach khai niem ma theo đo nhung linh vuc nay đuoc sap xep co he thong hoan toan khong mang tinh ton ti phan cap nao ca.
Tuy phan thao luan cua Hegel ve tinh than tuyet đoi trong cuon Bach khoa thu kha van tat, ong co ban luan them ve no trong cac bai giang ve triet hoc nghe thuat, ve triet hoc ton giao, va ve lich su triet hoc.


Triet hoc nghe thuat Trong cuon Hien tuong hoc, va ngay ca trong an ban nam 1817 cua Bach khoa thu, Hegel chi thao luan ve nghe thuat khi no đuoc the hien boi thu ma ong goi la "Nghe thuat – Ton giao" cua nguoi Hy Lap co đai. Chi tu nhung nam 1820 tro đi, Hegel moi bat đau giang ve triet hoc nghe thuat nhu mot linh vuc rieng.
Mac du su gia nguoi Đuc H. G. Hotho đat nhan đe cho cac bai giang cua Hegel trong linh vuc nay la Vorlesungen uber die Asthetik [Cac bai giang ve my hoc], Hegel đa tuyen bo ranh mach rang chu đe thao luan o đay khong phai "linh vuc rong rai cua cai đep", ma la "nghe thuat, hay đung hon la my thuat." Hegel nhan manh đieu nay o đoan tiep theo, phan biet tuong minh co đo triet hoc cua ong voi cac co đo triet hoc rong lon hon voi cai ten "my hoc" cua Christian Wolff va Alexander Gottlieb Baumgarten.
Mot so nha phe binh – nhat la Benedetto Croce, vao nam 1907 – cho rang luan đe ma Hegel muon truyen tai la nghe thuat đa "chet". Tuy nhien, Hegel chua bao gio phat bieu bat cu đieu gi nhu the, va quan điem kieu vay khong nen đuoc gan cho ong. Qua thuc, mot nha binh luan đa đat tranh luan nay vao tuong quan voi quan sat rang cau noi "nghe thuat khong con phung su cho muc đich cao ca cua ta nua" cua Hegel la "cuc đoan, khong phai vi ngu y rang nghe thuat hien nay khong con lam đuoc đieu đo, ma vi ngu y rang no đa tung lam đuoc đieu đo."
Phan tich cua Hegel ve cac loai hinh nghe thuat khac nhau trai dai tren nhieu phuong dien, rat ti mi va co he thong. Đieu nay đa khien Ernst Gombrich phai ca ngoi Hegel la "cha đe cua nganh lich su nghe thuat." That vay, cho đen gan đay, phan lon gioi triet gia phot lo Cac bai giang cua Hegel song gioi phe binh van hoc va su hoc nghe thuat lai bay to su quan tam đang ke đen chung.
Dau vay, co đo khai niem hep hon cua triet hoc nghe thuat la nham đe lam ro va bao ve "tinh tu tri cua nghe thuat, lam cho kha di mot tuong thuat ve cac cong trinh noi bat tinh ca biet đac trung ve su quy gia my hoc."
Theo Hegel, "'cai đep nghe thuat mac khai chan ly tuyet đoi thong qua tri giac.' Ong cho rang nghe thuat hay nhat khi no truyen tai tri thuc sieu hinh bang su mac khai, thong qua tri giac cam nhan, đieu ma chinh la chan ly vo đieu kien," nghia la, "cai thu ma thuyet sieu hinh cua ong khang đinh la vo đieu kien hoac tuyet đoi." Vi vay, tuy Hegel "ton vinh nghe thuat mien la no truyen tai tri thuc sieu hinh," song "ong kiem che su tham đinh cua minh theo quan niem rang moi truong cam tinh cua nghe thuat khong bao gio co the truyen tai mot cach hop ly thu hoan toan vuot tren tinh bat tat cua cam giac." Theo Hegel, đay la ly do tai sao nghe thuat chi co the la mot trong ba hinh thuc tuong ho lan nhau cua tinh than tuyet đoi.


Tu tuong Kito giao Mac du cach hieu ve đao Kito cua ong thay đoi theo thoi gian, Hegel tu nhan la nguoi theo Giao thuyet Luther. Ong đac biet tran trong su thau hieu cua Kito giao ve cai gia tri va su tu do an chua ben trong moi con nguoi.


= Cac ban thao Lang man chu nghia =
Hegel viet ve Kito giao vao khoang giua nhung nam 1783 va 1800. Ong moi chi phat trien so qua cac y tuong cua minh luc bay gio, va tat ca so ban thao thoi đo hoac chi la nhap hoac la chua bao gio đuoc ong hoan thien. Hegel khong hai long voi nhung su giao đieu va thuc đinh trong đao Kito, cung tu đo ma phan đoi ton giao tu phat cua nguoi Hy Lap co. Trong Tinh than cua Kito giao, ong đe xuat dung hoa tinh pho quat trong đao đuc hoc cua Kant va tinh pho quat trong giao huan cua Jesus; thuat lai loi Hegel: "Đao ly cua Phuc am la long khoan dung hoac tinh yeu, va tinh yeu la ve đep cua trai tim, mot ve đep tinh than ket tu tu Hon Hy Lap va Ly tinh Đao đuc cua Kant." Tuy ve sau ong đoan tuyet voi chu nghia Lang man, su hop nhat hai dong tu tuong Hy Lap – Kito se tiep tuc xuat hien đo đay trong triet ly cua Hegel.


= Tu tuong Kito trong Hien tuong hoc tinh than =
Ton giao la chu đe ban luan xuyen suot cuon Hien tuong hoc tinh than (1807), xuat hien tham chi truoc ca chuong thao luan ve Ton giao o gan cuoi. Đieu nay co the đuoc thay ro o khai niem "bat hanh" sieu hinh cua y thuc Augustino o chuong IV, cung nhu trong cac minh hoa cua Hegel ve su đoi khang giua giao dan ngoan đao cua Giao hoi va cac triet gia Thoi ky Khai sang o chuong VI.
Tuy nhien, quan điem cua Hegel ve Kito giao đuoc the hien ro nhat ngay truoc chuong ket cua cuon Hien tuong hoc – Y niem Tuyet đoi. No đuoc trinh bay duoi đe muc Ton giao Mac khai [die offenbare Religion]. Thong qua phuong phap phoi bay triet hoc cac hoc thuyet Kito vi du nhu Xuong the va Phuc sinh, Hegel khang đinh la đa bieu dien va lam "hien ra" cai chan ly khai niem cua đao Kito,


Ve lich su, chinh luan va triet luan "Lich su," theo Frederick Beiser, "la trung tam quan niem triet hoc cua Hegel." Triet hoc chi kha di "neu no mang tinh lich su, chi neu mot triet gia co nhan thuc ve nguon goc, boi canh, va qua trinh phat trien cac hoc thuyet cua chinh minh." Trong bai luan nam 1993 voi nhan đe "Chu nghia duy su Hegel," Beiser tuyen bo đieu nay "hoan toan la mot cuoc cach mang trong lich su triet hoc." Tuy nhien, trong chuyen khao nam 2011, Beiser lai loai Hegel khoi ban luan cua ong ve truyen thong duy su Đuc, so di vi ong cho rang Hegel quan tam nhieu hon đen triet hoc lich su chu khong phai du an tri thuc luan nham hop ly hoa no nhu mot nganh khoa hoc. Hon nua, chong lai cac ngu y tuong đoi tinh ma chu nghia duy su đa phan tich hep hoi, sieu hinh hoc tinh than cua Hegel lai cung cap mot telos, mot thu noi tai cua ban than lich su, theo đo ma su tien trien moi co the đuoc đanh gia. Đieu đo chinh la su tu-y thuc cua tu do. Theo Hegel, mot nen van hoa ma cang nhan thuc đuoc ve su tu do ban chat ay cua tinh than, thi no cang tien bo.
Boi le su tu do, theo Hegel, la ban chat cua tinh than, vay nen su tu-nhan thuc đang phat trien cua no vua la su phat trien trong chan ly, cung vua la su phat trien trong đoi song chinh tri. Tu duy la hanh đong tien gia đinh mot "niem tin ban nang" trong chan ly; va lich su triet hoc, theo Hegel, la mot chuoi tien trien cua khai niem "he thong-đong nhat hoa" cua chan ly.
Hegel co that la mot nha duy su luan khong con tuy vao đinh nghia cua tung nguoi. Tuy vay, tam quan trong cua lich su trong triet hoc Hegel khong the bi phu nhan.
Tieng Đuc co hai tu chi "lich su," Historie va Geschichte. Tu đau tien co the đuoc hieu la "su to chuc tu su ve vat chat thuc nghiem." Tu thu hai "bao gom mot trinh thuat ve logic phat trien an duoi ('co so noi tai') ve hanh đong va su kien." O đay, chi cach giai nghia thu hai moi co the dan đen mot lich su pho quat hoac triet ly hoan hao, va đay cung la cach giai nghia ma Hegel su dung trong tat ca cac ban thao lich su cua minh. Theo Hegel, con nguoi la nhung sinh vat lich su rat đac biet, boi le chung ta khong chi ton tai trong thoi gian, ma con co kha nang noi hoa cac su kien trong thoi gian đe chung tro thanh, theo nghia sau sac nhat, mot phan cua ban dang chung ta, "can thiet cho su tu-hieu va tu-kien thuc cua nhan loai." Đo la ly do tai sao lich su triet hoc, chang han, la can thiet đoi voi ban than triet hoc; cac triet gia tien boi khong the biet cac triet gia hau the, tiep thu tat ca cac tinh tuy tu cac triet gia đoi truoc, se nghi nhu the nao – va co le, voi khoang cach ay, cho ra nhung cong trinh triet đe hoac mach lac hon.
Trong phan dan nhap gian luoc vao Cac bai giang ve triet hoc lich su, Hegel chia lich su nhan loai thanh ba ky nguyen: O ky nguyen "Đong phuong", chi mot nguoi (pharaoh hoac hoang đe) tu do. O ky nguyen Hy-La, it nguoi (cong dan giau) tu do. O ky nguyen "Giec-manh" (tuc la, cac Kito quoc Au Chau) tat ca moi nguoi tu do.

Mot so nha binh luan – đang chu y la Alexandre Kojeve va Francis Fukuyama – cho rang, theo Hegel, mot khi khai niem pho quat ve tu do đuoc linh hoi, lich su se hoan tat va cham toi moc cuoi cung. Chong lai dien giai nay, tuy nhien, nguoi ta co the lap luan rang tu do chua the đuoc mo rong ve mat tam co va noi dung cua no. Chung ta đa, ke tu thoi Hegel, mo rong tam co cua tu do khai niem đe chap nhan viec bao ham rat đung đan ca phu nu, nhan dan tung bi no dich va bi thuoc đia hoa, nhung nguoi mac benh tam than, va nhung nguoi ma truoc đay tung bi coi la lech lac tinh duc hoac gioi tinh, v.v. Con đoi voi noi dung cua tu do, Bo luat Nhan quyen Quoc te cua Lien Hiep Quoc chang han, đa mo rong khai niem tu do ra ngoai đinh nghia cua Hegel. Them vao đo, tuy Hegel bieu dien nhat quan lich su triet luan cua ong nhu cac tuong thuat tu Đong-sang-Tay, mot so hoc gia nhu J. M. Fritzman cho rang, thien kien nay khong chi kha tinh co đoi voi ban the lap truong triet hoc Hegel, ma con – voi An Đo la mot trong nhung nen dan chu lon nhat hien nay, hoac no luc đang ne cua Nam Phi nham vuot bo apartheid – chung ta co the đang chung kien su van đong cua tu do tro lai phuong Đong.


Phep bien chung, su tu bien, thuyet duy tam = Bien chung va tu bien =
Hegel thuong đuoc coi la triet gia tam đac voi "phuong phap bien chung"; song tren thuc te, ban than Hegel mo ta triet hoc cua minh mang tinh "tu bien" (tieng Đuc: Spekulativ) nhieu hon, chu khong han la bien chung, va ong cung "kha hiem" khi su dung thuat ngu "bien chung" (tieng Đuc: Dialektik). So di boi "Dialektik đoi khi đai dien cho toan bo tien trien cua su tu-chap noi y nghia hoac tu tuong, thuat ngu nay đe cap cu the hon đen su tu-phu đinh cac quy đinh cua giac tinh (Verstand), khi chung đa đuoc tu duy thong suot qua tinh co đinh va tinh đoi lap cua chung."
Trai lai, "Hegel mieu ta tu duy đung đan nhu la su tac đong lan nhau mang tinh phuong phap giua ba mo-men[:] 

(a) cai truu tuong va cai giac tinh (verstandig),
(b) thuan ly bien chung hoac thuan ly phu đinh (negativvernunftig), va
(c) thuan ly tu bien hoac thuan ly thuc đinh (positivvernunfig)."
Vi du, su tu-y thuc la "khai niem ma y thuc co đuoc ve chinh no. Vi the o truong hop nay khai niem va vat so chi tuong đong nhau:... Y chi cua 'su tu-y thuc' la viec tam tri khoac len vai su tu-mau thuan (vi vay nen kem theo luon su tu-phu đinh) ve su ton tai khach the va chu the cua cung mot hanh đong thuc nhan – đong thoi va theo cung mot khia canh." Vi the ma no la khai niem mang tinh tu bien.
Theo Beiser, "neu Hegel that su co mot phuong phap luan nao đo, au la phan-phuong phap luan, tuc mot phuong phap đinh hoan moi phuong phap." Thuat ngu "(phep) bien chung" cua Hegel phai đuoc hieu la chi toi cai khai niem cua đoi tuong khao sat. Đieu can phai nam ro đo la "tinh tu to chuc" cua van đe ban luan, 'tinh tat yeu ben trong' va 'su van đong co huu' cua no." Hegel tu khuoc moi phuong phap ben ngoai nhu co the đuoc "ap dung" cho mot so van đe ban luan.


= Vuot bo/thai hoi =

Đac điem bien chung cua qua trinh tu bien cua Hegel thuong lam nhieu lap truong thuc su cua ong ve mot van đe đang ban toi. Thay vi tim cau tra loi cho mot cau hoi hoc bua hay truc tiep giai quyet mot van đe, ong thuong lat lai van đe bang cach chi ra, chang han, "rang ban chat nuoc đoi nam duoi tranh chap that ra sai lam, vi vay nen hoan toan co the tong hoa cac yeu to tu ca hai quan điem." Khi thanh cong, tu tuong tu bien bao luu nhung gi đung khoi cac ly thuyet ro rang đoi lap trong mot qua trinh ma Hegel goi la "aufheben".
Đong tu aufheben tieng Đuc co 3 nghia chinh:

'nang len, giu lay, đua len';
'huy bo, thu tieu, pha huy, đinh chi'; va,
'giu, luu, bao luu.'
Hegel thuong dung thuat ngu nay voi ca ba nghia, đac biet nhan manh hai y cuoi, trong đo cac mau thuan bieu kien đuoc vuot bo mot cach tu bien. Ong goi nhung thu đa đuoc thai hoi la "mo-men" (das Moment, giong ngu phap neuter), so thi "mot đac điem ban chat hoac binh dien cua mot toan the đuoc nhin nhan nhu mot he thong tinh, va mot giai đoan ban chat trong mot toan the đuoc nhin nhan nhu mot hoat đong hoac qua trinh bien chung." (Khi Hegel noi mot thu co tinh "mau thuan," tuc la ong noi thu ay chua the tu ton mot cach đoc lap tu than no, va vi vay, no chi co the đuoc hieu [begreifen] nhu la mot mo-men cua cai toan the lon hon.)
Theo Hegel, viec suy nghi coi su huu han nhu mot mo-men cua cai toan the, hon la mot thuc ton tu-quy đinh đoc lap, chinh la y nghia cua viec nam bat no nhu mot y the (das Ideelle). Thuyet duy tam, do vay, "la hoc thuyet cho rang cac thuc the huu han la co tinh y niem hay y the (ideel): su hien huu cua chung khong chi phu thuoc vao chinh ban than chung ma con phu thuoc vao thuc the tu ton o muc đo rong hon nao đo [tuc la cai toan the] đat nen tang hay bao ham chung."


= Chu nghia/Thuyet duy tam =
Nhung bieu thuc đai tu – mo-men, vuot bo thai hoi, va ly tuong hoa – la đac trung cho thuyet duy tam cua Hegel. Ta co the hieu chung nhu la cac giai đoan tu duy ma trong đo "khach the, ve mat khai niem, ban đau chi hien dien o dang điem bao, roi thuan theo cac hoan canh o ben trong lan ben ngoai cua no, va cuoi cung đung hoan toan tu than no." Phan tich nay, ve mat hien tuong hoc va mat khai niem, phan biet thuyet duy tam cua Hegel voi chu nghia duy tam sieu viet cua Kant va chu nghia duy tam tinh than luan cua Berkeley. Đoi nghich voi cac tu tuong duy tam đi truoc, thuyet duy tam cua Hegel phu hop voi duy thuc luan va tu nhien luan phi-co gioi. Lap truong nay bac bo duy nghiem luan trong vai tro cua no nhu mot tuong thuat tien nghiem cua tri thuc, song no khong xung khac voi tinh chinh đang triet hoc cua cac kien thuc lay tu kinh nghiem. Luan điem duy tam cua Hegel, đieu ma ong khang đinh la đa đuoc minh hoa, cho rang ton-tai chinh no co tinh thuan ly.
Tuy goi triet hoc cua Hegel la "chu nghia duy tam tuyet đoi" khong han sai, cai biet danh nay luc bay gio thuong đuoc lien he voi Schelling nhieu hon, va ban than Hegel su dung biet danh ay đe chi triet hoc cua minh co ba lan trong cac tu lieu đuoc khao cuu.
Hegel cho rang "tat ca triet hoc, ve ban chat, đeu la thuyet duy tam." Khang đinh nay dua tren gia thiet rang su khai niem hoa hien dien o tat ca cac cap bac tri nhan. Boi le neu choi bo gia thiet nay, thi niem tin cua ta vao cac kha nang khai niem can thiet cho su linh hoi kien thuc khach quan se bi lung lay – va vi vay se khien ta luon hoai nghi cac kien thuc đo. Chinh vi the, theo Robert Stern, thuyet duy tam cua Hegel, "chang khac gi mot dang duy thuc luan khai niem, cat nghia la 'niem tin rang cac khai niem la bo phan cau thanh thuc tai.'"


Phe phan va di san Anh huong cua Hegel đen truyen thong triet hoc Tay phuong hau the la cuc ky đang ke. O Anh cuoi the ky 19 va đau the ky 20, truong phai chu nghia duy tam Anh đa sang lap mot thuyet duy tam tuyet đoi rut ra truc tiep tu cac tac pham cua Hegel. Cac thanh vien noi bat cua phai nay bao gom J. M. E. McTaggart, R. G. Collingwood, va G. R. G. Mure. Đoc lap voi ho, cac triet gia nhu Marx, Dewey, Derrida, Adorno, va Gadamer đa chat loc cac y tuong cua Hegel va tich hop chung vao he thong triet hoc cua minh. So khac nhu Kierkegaard, Russell, G. E. Moore, va Foucault thi phat trien cac hoc thuyet chong lai he thong cua Hegel. Trong than hoc, dau vet anh huong cua Hegel co the đuoc tim thay trong cac tac pham cua Karl Barth va Dietrich Bonhoeffer. Nhung danh nhan tren, tuy vay, chi la mot phan nho trong vo van cac nha tu tuong đa tiep xuc voi triet hoc cua Hegel.


= Phai Hegel Huu va Ta =
Nhieu nha su hoc chia su anh huong hau the cua Hegel thanh hai phe đoi lap, Huu va Ta. Nhung nguoi theo phai Hegel Huu, tuc nhung mon đo truc tiep cua Hegel tai Friedrich-Wilhelms-Universitat, ung ho chu nghia chinh thong Tin lanh va chu nghia bao thu chinh tri cua thoi ky Khoi phuc hau-Napoleon. Nhung nguoi theo phai Hegel Ta, con đuoc goi la nhung nguoi Hegel Tre, dien giai Hegel theo chieu huong cach mang, thanh ra ung ho chu nghia vo than trong ton giao va dan chu tu do trong chinh tri. Tuy vay mot so nghien cuu gan đay lai nghi ngo su phan chia truyen thong nay.
Phai Hegel Huu "nhanh chong roi vao di vang" va "ngay nay chi đuoc biet đen boi nhung chuyen gia"; nguoc lai thi phai Hegel Ta "bao gom mot so nha tu tuong quan trong nhat cua thoi đai nay," va "nho viec nhan manh vao thuc tien, mot so nha tu tuong [thuoc truong phai nay] van co anh huong cuc ky lon," chu yeu thong qua chu nghia Marx.


= Chu nghia Marx =

Phai Hegel Tre la nhom nhung nguoi Đuc tien phong cua trao luu phe phan he thong triet hoc Hegel vao the ky 19. Nhom nay bao gom mot so nhan vat noi bat nhu Feuerbach, Marx va Engels. Trong tam phe phan cua nhom nay đuoc the hien ham suc trong "Luan cuong ve Feuerbach" thu 11, trich tu cuon He tu tuong Đuc (1845) cua Marx:

Cac triet gia tu co chi kim ly giai the gioi bang nhieu cach khac nhau, song mau chot la lam cach nao đe cai tao the gioi ay.

Mac du anh huong cua Hegel len tu duy triet hoc Marx thuong đuoc cho la chi gioi han o cac tac pham ong viet thoi nien thieu, nhu đuoc the hien trong cac ban thao kinh te – triet hoc nam 1844. Song bang chung ve anh huong cua no toi dan y tac pham Das Kapital van sang to trong cac ban thao Marx viet nhap tu nam 1857 đen nam 1858, đuoc bien khao thanh cuon Grundrisse va xuat ban sau khi ong mat.
Vao the ky 20, loi dien giai Marxist ve Hegel đuoc phat trien them boi truong phai Frankfurt. Trao luu nay phat sinh boi nhieu nguyen nhan, trong đo bao gom: (a) su tai kham pha va suy xet lai Hegel nhu la nhan vat triet hoc kha di khoi xuong chu nghia Marx; (b) su tai sinh su quan Hegel; va (c) tam quan trong cua phuong phap bien chung Hegel ngay cang đuoc nhieu nguoi cong nhan. Đac biet hon, tac pham Lich su va y thuc giai cap cua Gyorgy Lukacs (1923) đa gop phan tai hop Hegel vao kho tang tu tuong Marxist chinh thong.


= Đon nhan o Phap =

Ngay nay khi nhac đen "Hegel Phap", nguoi ta se lien tuong ngay toi nhung bai giang cua triet gia Alexandre Kojeve. Cac cong trinh cua ong rat chu trong vao bien chung chu – no va su quan triet hoc Hegel; goc nhin nay, tuy vay, lai bo qua lich su hon 60 nam phan tich Hegel khi truoc tai Phap, theo đo chu nghia Hegel đuoc đong nhat voi "he thong" đa trinh bay trong Bach khoa thu. Cac cach hieu sau đo ve Hegel (ke ca Kojeve), thi lai lay Hien tuong hoc tinh than lam xuat phat điem, do đo đay co the coi la mot trao luu phan ung chong lai cach đoc Hegel cu. Sau nam 1945, "thu chu nghia Hegel 'kich tinh' nay, tap trung vao chu đe su-tro-thanh mang tinh lich su thong qua xung đot, đuoc xem la tuong thich voi chu nghia hien sinh va chu nghia Marx."
Bang cach han đinh phep bien chung voi lich su, cac huong dien giai noi bat o Phap cua Jean Wahl, Alexandre Kojeve, va Jean Hyppolite cho hay triet hoc cua Hegel đa cung cap cho ta "mot nhan hoc triet hoc thay vi mot sieu hinh hoc pho bien." Huong dien giai nay xoay vao đe tai ham muon trong vai tro la tieu điem cua su can thiep. Mac du khong the quy toan bo cong trang nay cho rieng Kojeve, song loi đoc hieu Hegel cua ong đa đinh hinh tu tuong cua nhieu nha hien triet hau boi, chang han nhu Jean-Paul Sartre, Maurice Merleau-Ponty, Claude Levi-Strauss, Jacques Lacan, va George Bataille.
Kien giai cua Kojeve ve "bien chung chu – no" nhu la mo hinh co ban cua su phat trien lich su đa co mot suc anh huong rat lon đen tu tuong nu quyen cua Simone de Beauvoir va cong trinh chong phan biet chung toc va chong thuc dan cua Frantz Fanon.


= Phan biet chung toc =
Giua the ky thu 20 va đau the ky thu 21, voi su lon manh cua phong trao hau thuc dan luan, nhieu hoc gia quay tro lai cac phat bieu cua Hegel ve che đo no dich va nguon goc cua tinh than con nguoi va nhan ra rang ong ung ho nhieu gia thuyet phan biet chung toc giong nhu cac triet gia đuong thoi khac, đieu ma truoc đo chua ai đe tam ky đen.
Tuy nhien cung phai chu y rang, Hegel ung ho cuoc Cach mang Haiti cua no le da đen chong lai gioi chu no Phap, xem no nhu la vi du ve phep bien chung chu – no. Haiti la quoc gia hau no le đau tien gioi thieu cac quyen con nguoi pho quat, truoc ca Phap va Hoa Ky. Đieu nay, đoi voi Hegel, la mot buoc tien quan trong trong su hien thuc hoa tu do cua lich su the gioi.
Chu tich Hiep hoi Hegel Quoc te, Dina Emundts, đa phat bieu vao nam 2020 rang: "Vua phan biet chung toc vua đoi nhan quyen cho tat ca cac dan toc khong han la mot su mau thuan. Ca Kant va Hegel đeu lam the."


= Cao buoc ung ho chu nghia chuyen che =
O phan 2 cua tac pham Xa hoi mo va nhung ke thu cua no (1945), Karl Popper cao buoc he thong triet ly cua Hegel bien minh lo lieu cho chinh phu chuyen che đoi vua Friedrich Wilhelm III va rang  Hegel coi nha nuoc Pho nhung nam 1830 nhu la hinh thuc tot cung cua tien trinh lich su. Popper cho rang triet hoc Hegel la nguon con cua cac chinh phu toan tri theo he tu tuong cong san va phat xit vao the ky 20, theo đo phep bien chung la cong cu đe hop thuc hoa moi đuc tin. Tuy nhien, Kaufmann va Shlomo Avineri chi trich quan điem cua Popper ve Hegel.
Theo Benedetto Croce thi triet gia kiem chinh tri gia phat-xit nguoi Y Giovanni Gentile "đuoc vinh du la nguoi theo chu nghia tan-Hegel khat khe nhat trong toan bo lich su triet phuong Tay va nhuc nha do la nha triet hoc chinh thuc theo chu nghia phat-xit o Y."
Isaiah Berlin liet ke Hegel la mot trong sau "kien ​​truc su" cua chu nghia chuyen che hien đai, cung voi Rousseau, Claude Adrien Helvetius, Fichte, Henri de Saint-Simon va Joseph de Maistre.


= Chinh đe – phan đe – hop đe =

Ba thuat ngu nay đuoc phat trien phan lon nho cong lao cua Fichte, sau đuoc Heinrich Moritz Chalybaus pho bien thong qua nhung ban thao cua ong ve triet hoc Hegel. Chang han, Walter Kaufmann cho rang:

Fichte gioi thieu triet hoc Đuc voi qua trinh ba buoc chinh đe, phan đe, va hop đe, su dung đung ba thuat ngu ay. Schelling sau cung su dung theo. Hegel thi chua tung. Ong chua mot lan su dung ba tu nay cung nhau đe chi ba giai đoan cua ly le hoac tuong thuat trong bat cu mot truoc tac nao. Va ba thuat ngu ay khong tai nao giup ta hieu đuoc cuon Hien tuong hoc cua ong, cuon Logic cua ong, hoac triet hoc su quan cua ong; chung can tro su thong hieu phong khoang ve thu ong thuc su truyen tai bang cach xen lan vao mot he thong, [cai he thong] ma san co cho ong va bi ong co tinh trut bo.
Lap truong cua Beiser tham chi cuc đoan hon. Ong phu nhan moi lien he cua ba khai niem nay voi Fichte hoac Schelling, huong ho la Hegel.
Tuy nhien, cung co y kien cho rang đieu nay "chi la mot loi hieu hoi hot, can phai chan chinh." Điem ma no hieu đung đo la, theo Hegel, "chan ly sinh ra tu loi lam" trong dong phat trien lich su theo cach ham chi mot "thuyet toan the ma trong đo cac su that mot phan dan dan đuoc chan chinh đe su phien dien cua chung đuoc vuot bo." Đieu ma no bop meo đo la, su mo ta kieu vay chi kha thi khi qua trinh đo đa dien ra. Cai "chinh đe" va "phan đe" khong "xa la" voi nhau. Boi vi co the noi la ton tai mot "phep bien chung" nhu the, no khong phai la khai niem ben ngoai ma co the "ap dung" vao mot van đe đang ban.
Tuong tu, Stephen Houlgate lap luan rang, theo bat cu y hieu hep nao ve "phuong phap" ma Hegel so huu, thi no hoan toan la phuong phap noi tai; tuc la, no xuat phat tu su chim đam tu tuong ben trong ban than cai chu đe đang ban. Neu đieu nay dan đen bien chung phap, thi chac chan ton tai mot mau thuan ben trong ban than cai khach the, chu khong phai bat ky qua trinh phuong phap luan ben ngoai nao khac.


= Chu nghia thuc dung Hoa Ky =

Theo nha nghien cuu Richard J. Bernstein, anh huong cua Hegel đoi voi trao luu chu nghia thuc dung tai Hoa Ky co the đuoc chia thanh ba giai đoan: cuoi the ky 19, giua the ky 20 va hien tai. Giai đoan đau mo ra voi nhung an ban som cua Tap chi triet hoc tu bien (thanh lap nam 1867). Giai đoan hai gan lien voi nhung triet gia noi tieng nhu John Dewey, Charles Sanders Peirce va William James.
Ban than Dewey giai thich suc hut cua chu nghia Hegel nhu sau: "Tuy nhien, cung ton tai cac ly do 'chu quan' ve suc loi cuon cua tu tuong Hegel đoi voi toi; no cung cap yeu cau ve su thong nhat ma chac chan la mot khao khat xuc cam manh liet, song cung la con đoi ma chi mot chu đe tri thuc hoa moi co the thoa man." Ong chap thuan phan lon trinh thuat cua Hegel ve lich su va xa hoi, nhung choi bo (co le sai) su khai niem hoa dien trinh cua Hegel ve tri thuc tuyet đoi.
Hai nha triet hoc, John McDowell va Robert Brandom (đoi khi đuoc goi la "nhung nha Hegel chu nghia Pittsburgh"), cau thanh, theo Bernstein, đot thu ba trong anh huong cua Hegel len chu nghia thuc dung. Tuy nhien, du cong khai thua nhan tam anh huong cua Hegel, hai ong đeu khong dam khang đinh đo la quan điem cua Hegel ma chi la cach hieu cua rieng ban than minh. Hon nua, hai ong ro rang đeu chiu anh huong cua triet gia Wilfrid Sellars. McDowell đac biet quan tam đen viec đap đo van đe "myth of the given," hay cai luong phan giua khai niem va truc giac; trong khi đo, Brandom tap trung vao viec phat trien trinh thuat xa hoi cua Hegel ve su đua-ly-tinh va ngu y quy pham. Nhung vi du ve su trung dung tu tuong nay la hai trong so nhieu cach đoc "phi-sieu hinh" ve Hegel.


= Dien giai phi-sieu hinh =

Trong cac bai viet nam 2005 cho đoc gia Anh ngu, Frederick Beiser phat bieu rang tinh trang cua sieu hinh hoc Hegel "co the đuoc coi la cau hoi bi tranh cai gay gat nhat trong gioi hoc gia Hegel." Mot so hoc gia nghieng ve huong dien giai sieu hinh hoc Hegel co am huong ton giao nhu la mot no luc nham bien minh cac đuc tin Kito giao thong qua ly le.
Mot so hoc gia lai dien giai ong theo chieu huong phi-sieu hinh, cho rang triet hoc cua ong la "mot thuyet pham tru, mot tri thuc luan tan-Kant, mot thong dien hoc, hoac tham chi mot chu nghia nhan ban phan-Kito."
Neu triet hoc Hegel that su la mot sieu hinh hoc, thi Beiser cho hay nhung triet gia đay tin rang no "at loi thoi" va la mot "co đo pha san", boi le Kant tung lap luan trong truoc tac Phe phan cua ong rang viec rut ra tri thuc vo đieu kien tu ly tinh thuan tuy la đieu bat kha thi.
Tuy nhien, ke tu Kant, nguoi kien giai "phi sieu hinh [ve Hegel] co the coi la quan trong nhat hien nay", Robert B. Pippin, đa rut lai phat bieu truoc đo cua minh, nhu co the thay trong Pippin 2019. Ngay ca truoc đo, trong mot buoi dan nhap thuoc toa đam 2014 cua Hiep hoi Hegel Hoa Ky, Allegra de Laurentiis đa bao cao rang, moi hoc gia thuyet trinh ve van đe "Hegel ma khong can sieu hinh hoc?" [Hegel Without Metaphysics?] đeu xac nhan chieu kich sieu hinh hoc trong tu tuong cua Hegel.
Đieu ma van bi tranh cai, đo la lam the nao đe dien ta chinh xac quan điem cua Hegel (hau-Kant cong khai) ve sieu hinh hoc. Nhu Hegel tung noi so qua, "con nguoi la loai vat tu duy, va ho sinh ra đa la nhung nha sieu hinh hoc. Đieu quan trong duy nhat o đay đo la loai sieu hinh hoc ma đuoc su dung co đung chuan hay khong."


Truoc tac va ban thao Ngoac vuong đon bieu thi nhan đe đuoc đat boi nha bien tap; ngoac kep bieu thi bai viet đuoc xuat ban; chu in nghieng bieu thi sach đuoc xuat ban.
Bern, 1793–96

1793–94: [Nhung mau tieu luan ve Ton giao Dan gian va Kito giao]
1795–96: [Tinh thuc đinh cua Kito giao]
1796–97: [He thong-Cuong linh co nhat cua chu nghia duy tam Đuc] (khong ro tac gia that)
Frankfurt am Main, 1797–1800

1797–98: [Cac ban nhap ve Ton giao va Tinh yeu]
1798: Cac buc mat thu ve cac quan he hien phap truoc đo giua Wadtlandes (Pays de Vaud) va Thanh pho Bern. Vach tran hoan toan che đo đau so hoi truoc cua Đang cap Bern. Dich tu ban tieng Phap cua mot nguoi Thuy Si qua co [Jean Jacques Cart], them phan Binh chu. Frankfurt am Main, Jager. (Ban dich cua Hegel đuoc xuat ban khuyet danh)
1798–1800: [Tinh than cua Kito giao va Đinh menh cua no]
1800–02: Hien phap nuoc Đuc (ban nhap)
Jena, 1801–07

1801: De orbitis planetarum; 'Su khac biet giua he thong triet hoc cua Fichte va Schelling'
1802: 'Ve ban chat cua Phe phan Triet hoc noi chung va quan he cua no voi thuc trang Triet hoc noi rieng' (Dan nhap vao Tap chi Phe binh Triet hoc, bien tap boi Schelling va Hegel)
1802: 'Lam the nao Thuong thuc chiem lay Triet hoc, Minh hoa boi cac cong trinh cua Ngai Krug'
1802 'Quan he cua Chu nghia hoai nghi voi Triet hoc. Su pho dien ve nhieu su bien đoi va su so sanh giua đuong đai va co đai'
1802: 'Đuc tin va Tri thuc, hoac Triet hoc Phan anh tinh chu quan trong Su hoan thien cua cac dang thuc cua no nhu la Triet hoc Kant, Jacobi va Fichte'
1802–03: [He thong Đoi song Đao đuc]
1803: 'Ve cac Tiep can Khoa hoc đoi voi Quy luat Tu nhien, Vai tro cua no trong triet hoc thuc tien va quan he cua no voi khoa hoc quy luat chac chan'
1803–04: [Triet hoc ve Tinh than đau tien (Phan III cua He thong Triet hoc Tu bien 1803/4)]
1807: Hien tuong hoc tinh than
Bamberg, 1807–08

1807: 'Đe tua: Ve Tri nhan Khoa hoc' (Đe tua cho He thong Triet hoc cua ong, xuat ban cung cuon Hien tuong hoc)
Nurnberg, 1808–16

1808–16: [Cam nang Dan nhap Triet hoc]
Heidelberg, 1816–18

1812–13: Khoa hoc Logic, Phan 1 (Quyen 1, 2)
1816: Khoa hoc Logic, Phan 2 (Quyen 3)
1817: 'Binh luan ve cac cong trinh cua Friedrich Heinrich Jacobi, Tap 3'
1817: 'Đanh gia Tap bien chuyen đe cua Hoi đong Đang cap thuoc Cong quoc Wurttemberg vao nam 1815 va 1816'
1817: Bach khoa thu cac khoa hoc triet hoc, an ban thu nhat
Berlin, 1818–31

1820: Triet hoc phap quyen, hoac Quy luat Tu nhien va Khoa hoc Chinh tri đai cuong
1827: Bach khoa thu cac khoa hoc triet hoc, an ban thu hai duyet lai
1831: Khoa hoc Logic, an ban thu hai, them cac sua đoi lon o Quyen 1 (xuat ban nam 1832)
1831: Bach khoa thu cac khoa hoc triet hoc, an ban thu ba duyet lai


= Loat bai giang tai Berlin =
Logic hoc 1818–31: hang nam
Triet hoc Tu nhien: 1819–20, 1821–22, 1823–24, 1825–26, 1828, 1830
Triet hoc Tinh than chu quan: 1820, 1822, 1825, 1827–28, 1829–30
Triet hoc Phap quyen: 1818–19, 1819–20, 1821–22, 1822–23, 1824–25, 1831
Triet hoc Lich su the gioi: 1822–23, 1824–25, 1826–27, 1828–29, 1830–21
Triet hoc Nghe thuat: 1820–21, 1823, 1826, 1828–29
Triet hoc Ton giao: 1821, 1824, 1827, 1831
Lich su cua triet hoc: 1819, 1820–21, 1823–24, 1825–26, 1827–28, 1829–30, 1831


Chu thich = Cuoc chu =


= Dan nguon =


Tham khao = Tieng Viet =


= Ngoai ngu =
Nguon so cap

Nguon thu cap


Lien ket ngoai = Hiep hoi =
Hegel-Archiv (tieng Đuc)
Hiep hoi Hegel My
Hiep hoi Hegel Vuong quoc Anh


= Am thanh va video =
Terry Pinkard trinh bay cuon Hegel: A Biography, ngay 10 thang 5 nam 2000
Tac pham cua Georg Wilhelm Friedrich Hegel tren  LibriVox (sach audio thuoc pham vi cong cong) 


= Truc tuyen =
Hegel theo HyperText, luu tru tham khao tai Marxists.org
Tat ca truoc tac giua nam 1807 va 1850 cua Hegel o dang pdf (ban goc, tieng Đuc, tat ca an ban) tai hegel.net
Cac tac pham cua hoac noi ve Georg Wilhelm Friedrich Hegel tai Internet Archive
Cac tac pham cua Georg Wilhelm Friedrich Hegel tai Du an Gutenberg


= Tai nguyen khac =
Thu muc Hegel cua Andrew Chitty (Đai hoc Sussex)
German Idealism tai IEP
Georg Wilhelm Friedrich Hegel tai SEP
Hegel's Aesthetics tai SEP
Hegel: Social and Political Thought tai IEP