Mot hanh tinh lang thang (con đuoc goi la hanh tinh troi noi tu do, hanh tinh mo coi, hanh tinh lien thien ha, hanh tinh khong co sao, hoac hanh tinh co khoi luong lon) la mot hanh tinh co khoi luong lon quay truc tiep quanh thien ha cua no. Nhung thien the nay co the đa bi đay ra he hanh tinh cua chung hoac hinh thanh ma chua bao gio bi anh huong tu luc hap dan cua cac ngoi sao. Rieng dai Ngan Ha co toi hang ti hanh tinh lang thang.
Mot so hanh tinh lang thang hinh thanh theo cach tuong tu voi sao, nen Lien đoan Thien van Quoc te (IAU) đe xuat goi cac vat the nay la sao duoi lun nau. Mot vi du la Cha 110913-773444, co the bi đay ra khoi he hanh tinh cua no hoac tu hinh thanh tuong tu nhu cac sao duoi lun nau. Hanh tinh tu do gan Trai Đat nhat đuoc phat hien, WISE 0855−0714, nam cach Trai Đat khoang 7 nam anh sang, mac du no rat co the la mot sao duoi lun nau.
Cac quan sat gan đay ve mot hanh tinh tu do, OTS 44 cua Kinh thien van khong gian Herschel va Kinh thien van rat lon thay rang su hinh thanh cua cac hanh tinh the nay bi co lap. Cac quan sat hong ngoai cua kinh Herschel cho thay vat the nay đuoc bao quanh boi mot đia gap it nhat la 10 lan khoi luong Trai Đat, va co the tao thanh mot he hanh tinh nho. Cac quan sat quang pho đoi voi OTS 44 bang SINFONI cua Kinh thien van rat lon cho thay đia nay co chua nhieu vat chat, tuong tu voi cac ngoi sao tre. Vao thang 12 nam 2013, mot gia thuyet ve ngoai mat trang cua mot hanh tinh lang thang (MOA-2011-BLG-262) đa đuoc cong bo.
Vao thang 10 nam 2020, OGLE-2016-BLG-1928, mot hanh tinh lang thang co khoi luong Trai Đat, đuoc phat hien trong dai Ngan Ha.


Quan sat Hau het cac phuong phap tim kiem cac ngoai hanh tinh dua vao quy đao cua cac hanh tinh qua ngoi sao chu, nhung vi hanh tinh lang thang khong co sao chu nen khong the dung cac phuong phap nhu vay đe tim cac hanh tinh nay. Hai phuong phap đuoc su dung la tim kiem luc hap dan va hinh anh truc tiep. Hinh anh truc tiep cho phep cac nha thien van hoc quan sat no lau dai. Tuy nhien chi co cac vat the lon va tre moi co the đuoc quan sat bang cach nay vi nhung vat the nho hon hoac gia hon khong co đu buc xa đe cho cac kinh vien vong tren Trai Đat nhin thay. Mat khac, do khong co anh sang cua sao chu nen cac hanh tinh lang thang rat kho tim thay. Khi mot vat the đi qua mot ngoi sao, luc hap dan cua vat the tam thoi lam thay đoi bat thuong luc hap dan cua ngoi sao đo. No đuoc phat hien boi cac phep đo luc hap dan. No khong the đuoc quan sat lien tuc vi vat the nay đang đi qua ngoi sao, nhung no giup phat hien nhanh cac hanh tinh lang thang hon la cac hinh anh truc tiep.
Nha thien van hoc Takahiro Sumi cua Đai hoc Osaka, Nhat Ban va cac đong nghiep tai nhom quan sat Khuech đai sieu nho thuoc Vien Vat ly hoc thien the (MOA) va cac nghien cuu ve chieu xa quang hoc (OGLS), đa xuat ban nghien cuu cua ho vao nam 2011. Ho su dung kinh thien van MOA-II dai 1,8 met tai Đai Quan sat Nui John, New Zealand va kinh thien van dai 1,3 met cua Đai hoc Warsaw tai Đai Quan sat Las Campanas, Chile đe quan sat hon 50 trieu ngoi sao trong dai Ngan Ha. Ho đa phat hien 474 vat the bang khuech đai sieu nho, trong đo co 10 hanh tinh co kich thuoc tuong đuong voi Sao Moc ma khong quay quanh sao chu. Cac nha nghien cuu uoc tinh tu quan sat cua ho la trung binh co hai hanh tinh lang thang tren so ngoi sao trong Ngan Ha. Cac uoc tinh khac cho ra con so lon hon, so hanh tinh lang thang nhieu hon 100.000 lan so ngoi sao trong Ngan Ha, mac du nghien cuu nay bao gom cac vat the gia đinh nho hon nhieu so voi Sao Moc. Vao thang 11 nam 2012, cac nha khoa hoc đa phat hien mot hanh tinh lang thang cach Trai Đat khoang 100 nam anh sang. Mot nghien cuu vao nam 2017 cua Przemek Mroz thuoc Đai quan sat Đai hoc Warsaw va cac đong nghiep, voi so lieu thong ke lon hon gap sau lan so voi nghien cuu nam 2011, chi ra gioi han tren đoi voi cac hanh tinh bay tu do hoac quy đao rong co khoi luong Sao Moc la 0,25 hanh tinh tren moi sao day chinh trong dai Ngan Ha.
Cac hanh tinh lang thang khong xac đinh gan Trai Đat bao gom WISE 0855−0714 o khoang cach 7,27 ± 0,13 nam anh sang.
Vao thang 9 nam 2020, cac nha thien van hoc su dung ky thuat khuech đai sieu nho đa bao cao lan đau tien viec phat hien mot hanh tinh lang thang co khoi luong Trai đat (ten la OGLE-2016-BLG-1928) khong bi rang buoc voi bat ky ngoi sao nao va troi noi tu do trong dai Ngan Ha.


Giu nhiet trong khong gian giua cac sao Cac hanh tinh nam giua cac sao thuong phat ra it nhiet luong cung nhu chung khong nong bang mot ngoi sao. Nam 1998, David J. Stevenson đa ly thuyet hoa rang cac vat the co kich thuoc tuong đuong mot hanh tinh bay vao khong gian lanh rong lon giua cac ngoi sao co the duy tri mot bau khi quyen day đac ma khong bi đong bang. Ong cho rang cac bau khi quyen nay đuoc bao ve boi buc xa hong ngoai gay ra tu mot bau khi quyen chua đay hydro.
Nguoi ta con uoc tinh rang trong qua trinh hinh thanh he hanh tinh, mot so thien the tien hanh tinh nho co the bi đay ra khoi he hanh tinh. Voi su giam đi tia cuc tim ma thong thuong se chiem đa so trong cac thanh phan nhe hon cua bau khi quyen, do khoang cach voi sao chu tang, bau khi quyen se chu yeu la hydro va heli, se de dang han che anh huong tu luc hap dan cua mot vat the co kich thuoc tuong đuong Trai Đat.
Nguoi ta tinh toan rang, đoi voi mot vat the co kich co Trai Đat voi mot kilobar ap suat khi quyen la hydro, trong đo mot qua trinh đoan nhiet hinh thanh, nang luong đia nhiet phan ra đong vi phong xa cot loi con lai se duy tri nhiet đo be mat bang voi điem nong chay cua nuoc. Do đo, nguoi ta đe xuat rang nhung hanh tinh nay van co the hoat đong đia chat trong mot thoi gian dai, tao ra mot bau khi quyen bao ve hanh tinh tuong tu nhu tu quyen cua Trai Đat, co kha nang cac nui lua duoi đay bien cung cap mot nguon nang luong toi thieu cho su song duoi nuoc. Ve mat ly thuyet, con nguoi co the song tren mot hanh tinh ma khong can anh sang mat troi, du cho cac nguon luong thuc kha han che. Cac nha khoa hoc thua nhan cac thien the nay kho phat hien do buc xa nhiet va buc xa nano cuc tim tu tang thap hon cua khi quyen yeu, mac du cac nghien cuu sau đo cho rang buc xa Mat Troi co phan xa nhiet va cac phat xa nhiet hong ngoai xa len mot vat the co the đuoc phat hien neu vat the đo nam cach Trai Đat khoang 1000 đon vi thien van (AU). Mot nghien cuu cho thay 5% hanh tinh lang thang voi kich co Trai Đat se co the giu lai ve tinh tu nhien. Mot ve tinh lon đong vai tro quan trong trong khoa thuy trieu.


Đia tien hanh tinh cua sao duoi lun nau? Gan đay, nguoi ta đa phat hien mot so ngoai hanh tinh nhu 2M1207b quay quanh sao lun nau 2M1207, co mot đia manh vun. Neu mot so vat the giua cac sao lon goi la sao (sao duoi lun nau), thi cac manh vun nay co the hop lai thanh mot hanh tinh, co nghia đia nay la đia tien hanh tinh. Con neu nhung vat the nay xem la hanh tinh thi cac manh vun hop lai lam ve tinh. Thuat ngu "sao lun nau" chi cac ngoi sao co khoi luong nam giua sao va hanh tinh.


Danh sach nhung vat the đa biet hoac co the la hanh tinh lang thang Bang duoi đay liet ke cac hanh tinh lang thang, đa xac nhan hay con đang nghi ngo, đeu đa đuoc phat hien. Chua ro lieu nhung hanh tinh nay đa tung co quy đao quanh mot ngoi sao nao đo, hay co quy đao quanh thien ha va hinh thanh rieng le duoi dang sao duoi lun nau. Hien van chua ro cac hanh tinh lang thang co khoi luong đac biet thap (chang han nhu OGLE-2012-BLG-1323 va KMT-2019-BLG-2073) co kha nang tu hinh thanh hay khong.


Hanh tinh lang thang trong van hoc Cuon tieu thuyet cua Geogre R. R. Martin nam 1977 Dying of the Light voi cot truyen tap trung vao mot hanh tinh lang thang ten la Worlorn khi no đi vao mot he sao gan đo.
Bo phim khoa hoc vien tuong cua My Star Trek: Enterprises đa phat song mot tap phim vao ngay 20 thang 3 nam 2002 voi tua đe Rogue Planet, noi mot phi hanh đoan gap mot hanh tinh lang thang trong vu tru. Do luong gio tan xich đao cua hanh tinh đo, đu nhiet va oxi cho phi hanh đoan song sot va kham pha kham pha khu vuc ma khong can EVA phu hop.
Cuon tieu thuyet Dark Eden nam 2012 cua tac gia nguoi Anh Chros Beckett co noi ve mot hanh tinh lang thang ten la "Eden" co hau due cua mot nguoi phu nu va mot nguoi đan ong mac ket o đo hon 200 nam truoc đo.
Trong phim Melancholia cua Lars von Trier, voi cot truyen la mot hanh tinh lang thang pha huy Trai Đat.


Xem them Sao lang thang, ngoi sao khong bi rang buoc boi luc hap dan voi bat ky thien ha nao
A Pail of Air, truyen khoa hoc vien tuong co lien quan
Sao choi lien sao, mot sao choi khong bi rang buoc boi luc hap dan voi bat ky ngoi sao nao
Hanh tinh lang thang nam ngoai dai Ngan ha
Đia Cau luu lac
Sao lun nau
Sao duoi lun nau


Chu thich Tham khao Stevenson, D. (1999). "Life-sustaining planets in interstellar space?". Nature. Quyen 400 so 6739. tr. 32. Bibcode:1999Natur.400...32S. doi:10.1038/21811. PMID 10403246.
Article by Stevenson similar to the Nature article but containing more information, titled: "Possibility of Life Sustaining Planets in Interstellar Space"


Lien ket ngoai Definition of a "Planet" Luu tru ngay 9 thang 10 nam 2022 tai ghostarchive.org  (Resolution B5 - IAU)
Strange New Worlds Could Make Miniature Solar Systems Robert Roy Britt (SPACE.com) ngay 5 thang 6 nam 2006 11:35 am ET
The IAU draft definition of "planet" and "plutons" press release (International Astronomical Union) 2006