Lich su cua Hoi giao o Bac Cuc bat đau tuong đoi muon trong nien đai cua lich su Hoi giao, do Vong Bac Cuc nam o mot khoang cach rat xa so voi cac thanh tri quyen luc va khu đinh cu truyen thong cua nguoi Hoi giao. "Đieu kien khi hau, su xa xoi cung đac điem cong nghiep nang" cua cac thanh pho phia bac đa dan đen su thay đoi van hoa đoc đao đoi voi nhung nguoi Hoi giao song trong khu vuc nay, bao gom ca xu huong đa nguyen, trong đo cac giao phai Hoi giao Sunni va Shia khong tach biet nhau. O khu vuc nay co mat troi luc nua đem am chi viec nam loi cau nguyen hang ngay khong the gan lien voi hoang hon va binh minh đuoc, cac giao đo thong thuong su dung thoi gian giong khu vuc phia nam, nhu thanh pho thieng Mecca hay que huong cua ho.


Cac van đe chung ve Bac Cuc Giao su Ai Cap MG El-Fandy cho rang ayat (đoan cau trong kinh) Quran trong Surah al-Kahf (chuong thu 18 trong Kinh Qur'an) đe cap đen viec Dhu al-Qarnayn toi vung đat noi mat troi tru ngu sau khi lan, co the la mot am chi ky dieu đen Vong Bac Cuc.
Nam 2018, mot phai đoan tu Cac Tieu vuong quoc A Rap Thong nhat đa thap tung Adnan Amin, Tong Giam đoc Co quan Nang luong Tai tao Quoc te co tru so tai Abu-Dhabi, đen Hoi nghi Vong tron Bac Cuc lan thu nam o Reykjavik, Iceland. Ziad Reslan cua Truong Chinh tri Kennedy va Marwa Maziad cua khoa Nghien cuu Bac Cuc tai Đai hoc Washington luu y rang The gioi A Rap va Bac Cuc co moi lien he tu nhien, do tam quan trong cua viec quan ly thu nhap nang luong hoat đong o cac nha nuoc cho thue (rentier state), va khung hoang nhap cu dan ti nan chong cheo voi nhu cau gia tang lao đong nhap cu o vung cuc bac.


Nga Mot nghien cuu co tu nam 2019 đa mo ta cac cong đong Hoi giao o Bac Cuc cua Nga la "đang phat trien nhanh chong" trong hai thap ky qua. Ban đau la viec xay dung mot nha tho Hoi giao o mot thanh pho lon (Yakutsk, cach Vong Bac Cuc ve phia nam 450 kilomet (280 mi)) đa that bai khi Chien tranh the gioi thu nhat va Cach mang thang Muoi bung no. Tuy nhien, vao nam 1996 noi đay đa tro thanh đia điem cua nha tho Hoi giao lon nhat the gioi o vung cuc bac, co suc chua 3000 tin đo.
Ke tu the ky 19, nhung nguoi Mullah o Siberia đa do du khi cong nhan cac quyen luc xa xoi. Sau khi Lien bang Xo viet sup đo vao nam 1991, ba nhanh đao Hoi trung uong canh tranh đe gianh quyen kiem soat dan so Hoi giao o Siberia, Vien Đong va Vien Bac; mot trong ba to chuc nay bi cuon vao mot to chuc khac, đe lai 2 to chuc la CDUMR va Hoi đong Muftis, ma Hoi đong Muftis đuoc coi la co moi quan he chat che voi chinh phu Nga. Nam 1998, nha tho Hoi giao đau tien đuoc xay dung o thanh pho cong nghiep Norilsk, đen nam 2007, nguoi Hoi giao trong thanh pho đuoc uoc tinh chiem 20% dan so, ho đen tu Dagestan, Trung A va Azerbaijan.
Gan nhu moi thanh pho Bac Cuc o Nga hien dien Hoi giao, vao nam 2019, 59 nha tho va musalla Hoi giao đuoc xay dung tren khap Bac Cuc, ton tai o moi khu vuc tru Khu tu tri Nenets va Chukotka. Mot tap chi đinh ky co ten Hoi giao o Yakutia đuoc in o Neryungri. Vao nam 2014, nguoi ta ghi nhan rang mot so luong lon nguoi dan toc Nga o Tyumen, noi co 30 nha tho Hoi giao phia bac, duong nhu đang chuyen đoi sang đao Hoi.
Nhung thach thuc đoi voi su hien dien cua nguoi Hoi giao thuoc nhieu kieu khac nhau. Thanh pho Vorkuta o Bac Cuc tung co phong trao chu nghia dan toc da trang va phong trao đau troc manh me trong nhung nam 1990 va 2000, va mot nhom chu nghia dan toc Nga đa bieu tinh chong lai nha tho Hoi giao o đo. O ban đao Yamal co mot co so kinh doanh che bien thit tuan loc halal cua Nyda-Resurs, nhung phai tranh gianh thi truong voi cac loai thit truyen thong nhu thit cuu. Ngoai ra, hai to chuc Hoi giao con canh tranh voi nhau ve quyen kiem soat cac cong đong Hoi giao moi; su canh tranh nay đuoc goi la canh tranh y thuc he (voi Hoi đong Muftis ung ho quyen cua nguoi Hoi giao Nga nhieu hon), canh tranh chinh tri (vi hoi đong co lien he chat che voi Moskva, va đoi khi bi to cao la mot to chuc đuoc nha nuoc hau thuan tim cach mo rong quyen kiem soat cua Moskva đoi voi nguoi Hoi giao o Nga), va canh tranh sac toc (vi nguoi Bac Capca thong tri hoi đong, trong khi nguoi Tatars va Bashkirs theo truyen thong kiem soat CDUMR).

Ti le phan tram nguoi Hoi giao o cac vung Bac Cuc thuoc Nga:


Tieu bang Alaska Nguoi Hoi giao o chau My co tai san o Alaska đa bi nhieu chi trich, mac du ho đa giai thich moi quan tam cua ho la canh tac nong nghiep huu co, sinh hoat cong đong va chan nuoi thit huu co. Trung tam cong đong Hoi giao Anchorage o Alaska la nha tho Hoi giao đuoc xay dung đau tien o tieu bang, viec xay dung bat đau vao nam 2010 đe thay the cho musalla trong mot trung tam mua sam dai truoc đo co suc phuc vu 3.000 nguoi dan theo đao Hoi. Mot giao dan đuoc VICE News phong van đa giai thich rang anh ta đa chon Alaska vi trong khi nop đon xin nhap cu vao Hoa Ky, voi tu cach la mot bac si se de dang hon neu ke hoach đinh cu nam trong mot cong đong thieu nhan vien bac si. 35 nguoi Hoi giao o Fairbanks, Alaska đa chuyen đoi Nha nguyen North Post cu thanh mot phong cau nguyen.


Khu vuc Bac Cuc thuoc Canada Nam 1905, Ali Abouchadi tham gia Con sot vang Yukon cung voi nguoi chu va mot nguoi ban, ca ba nguoi đa di cu tu Liban tham gia vao viec tim kiem cua cai o phia bac Canada, mac du ho chua bao gio đi xa hon ve phia bac Lac La Biche, Alberta, nhung đieu nay đa khoi đau "su nhap cu dan dan tung buoc cua nguoi Hoi giao Liban đen Lac La Biche". Hai muoi nam sau, Ali mot minh đi ve phia bac đen Bac Bang Duong khi ong la mot thuong gia, ong dung lai o Aklavik roi cuoi cung tro ve Alberta.
Sau Chien tranh the gioi thu nhat, mot nguoi Hoi giao Liban la Peter Baker đa cung voi John Morie bat đau viec kinh doanh kha thanh cong khi van chuyen nguon cung cap hang ve phia bac tu Edmonton đen song Mackenzie, đe cung cap cho cac nha khao sat dau mo trong khu vuc. Moi quan he than thiet cua ong voi cac bo lac ban đia o Bac Cuc (ong đa hoc noi tieng Dogrib va Slavey) khien cac đoi thu canh tranh cua ong kho chiu. Khi phan lon cac bo lac ban đia đuoc trao quyen bau cu vao nam 1960, mot trong nhung cuoc bau cu đau tien cua ho la cho Baker đua ong len vi tri Thanh vien Hoi đong Lap phap khu Bac Mackenzie vao nam 1964, va nguoi ta cho rang ong la nguoi đe xuat lap Yellowknife lam thu phu cua lanh tho.
Đot nhap cu o at đau tien cua nguoi Hoi giao vao Cac Lanh tho Tay Bac dien ra sau cuoc bung no khai thac dau khi o Bac Cuc nhung nam 1970. Đen nam 1995, co 5 gia đinh Hoi giao song o Inuvik. Nha tho Hoi giao cuc Bac cua Tay Ban Cau la Nha tho Hoi giao Mat troi luc nua đem đuoc xay dung vao nam 2010 cho cong đong 100 nguoi Hoi giao cua thanh pho; no đuoc lap rap o Manitoba kha xa ve phia nam boi Zubaidah Tallab Foundation (ZTF) roi đuoc van chuyen đen Bac Cuc đe giam chi phi. Amier Suliman nhan xet rang "đay la toa thap đau tien đuoc dung len o Bac Cuc...mot so nguoi se noi rang đo la mot bien gioi moi cho đao Hoi." Tai Inuvik, no đuoc rap vao mot ngon thap cao 10 met (33 ft) đa đuoc xay dung tai đia phuong. No thay the cong trinh cu truoc đay tung phuc vu nhu mot musallah, va chi đu suc chua cho hai muoi nguoi. Sau khi hoan thanh nha tho Hoi giao, Trung tam Phuc loi Hoi giao o Toronto đa cung cap kinh phi đe mua mot bat đong san lien ke đe thanh lap "Ngan hang Thuc pham Bac Cuc". No phan phoi hang tap hoa cho nguoi dan thi tran va hien la to chuc tu thien lon nhat cua Inuvik. Thu phu Yellowknife tren lanh tho co khoang 300 nguoi Hoi giao.
Nha tho Hoi giao Iqaluit đuoc xay dung, mot lan nua viec xay thuc hien boi ZTF vao nam 2015 đe phuc vu 80 nguoi Hoi giao o thanh pho 7000 dan cua Nunavut. Vao nam 2018, no đa mo mot nhuong quyen tuong tu "Ngan hang Thuc pham Bac Cuc" đuoc thanh lap truoc đo o Inuvik.
Vao nam 2018, mot nha kho van tai đuong bo o Whitehorse, Yukon đa đuoc chuyen đoi thanh nha tho Hoi giao chu yeu boi Fathallah Farajat tu thanh pho phia nam Hamilton, Ontario. Viec khoi cong xay dung nha tho Hoi giao duoi su đong gop tai chinh cua ZTF, đanh dau lan đau tien co mot phong cau nguyen Hoi giao o moi tinh va vung lanh tho cua Canada. Hussein Guisti, nguoi đa giam sat viec xay dung hai nha tho Hoi giao phia bac truoc đo cua ZTF, đa menh danh nha tho Hoi giao dat bac la "nha tho Hoi giao Star Trek", lien quan đen no luc cua nguoi Hoi giao Canada trong viec đua Hoi giao ra bien gioi vung cuc. Vao nam 2019, toa nha đa bi pha bo đe cung cap khong gian cho viec xay dung mot nha tho Hoi giao moi lon hon, co thu vien va truong hoc Hoi giao.


Khu vuc Bac Cuc thuoc Chau Au Vao đau the ky 20, Phan Lan la quoc gia duy nhat o Bac Au co nguoi Hoi giao ban đia, voi khoang mot nghin "nguoi Tatars Phan Lan". Nguoi Vepsia o Phan Lan la mot trong nhung dan toc cuc bac ma cac thuong nhan Hoi giao đa tiep xuc trong nhung the ky khoi đau xuat hien va lan truyen cua Hoi giao, cac thuong nhan Azeri đa buon ban kiem đe đoi lay long thu. Vao nam 2018, mot nghien cuu ve nhung nguoi Hoi giao o Phan Lan song ben trong Vong Bac Cuc cho thay nhung nguoi nhap cu Palestine, Iraq, Ba Tu, Tho Nhi Ky, Bengali, Somali, Pakistan va Afghanistan hau het đeu theo đao Hoi Sunni.
Nhung nguoi Hoi giao đau tien nhap cu đen vung Bac Cuc cua cac nuoc Bac Au truoc nam 1976, ho la nhung nguoi lao đong di cu bao gom ca nguoi Hoi giao tu Nam Tu, Pakistan va Tho Nhi Ky đi len phia bac đe tim viec lam.
Nha tho Hoi giao lon nhat Bac Cuc cua Na Uy nam o Tromso, đuoc xay dung vao nam 2006 boi mot nguoi cai đao sang Hoi giao va đuoc tai tro boi mot khoan quyen gop tu mot doanh nhan nguoi A Rap Xe Ut an danh. Co hai nha tho Hoi giao xa hon ve phia bac o Alta va Hammerfest.
Tinh đen nam 2013, nguoi Hoi giao duy nhat đuoc biet đen song o Greenland la mot cong dan Liban đang đieu hanh mot nha hang o Nuuk.


Tham khao