K-pop (tieng Han: 케이팝; Romaja: keipap), viet tat cua cum tu tieng Anh Korean popular music tuc nhac pop tieng Han hay nhac pop Han Quoc, la mot the loai am nhac bat nguon tu Han Quoc nhu mot phan cua van hoa Han Quoc. No bi anh huong boi cac phong cach cung nhu the loai tu khap noi tren the gioi, chang han nhu pop, experimental, rock, jazz, phuc am, hip hop, R&B, reggae, EDM, dan gian, đong que va co đien dua tren nguon goc am nhac truyen thong Han Quoc. Hinh thuc hien đai hon cua the loai nay xuat hien voi su hinh thanh cua mot trong nhung nhom nhac K-pop đoi đau, nhom nhac nam Seo Taiji and Boys, vao nam 1992. Viec ho thu nghiem cac phong cach va the loai am nhac khac nhau va tich hop cac yeu to am nhac nuoc ngoai đa giup đinh hinh lai va hien đai hoa nen am nhac đuong đai cua Han Quoc.
Van hoa "than tuong" K-pop hien đai bat đau tu nhung nam 1990, khi K-pop phat trien thanh mot nen van hoa phu thu hut rat nhieu cong đong nguoi ham mo cua thanh thieu nien va thanh nien. Sau mot thoi gian sa sut trong giai đoan đau cua K-pop, tu nam 2003, TVXQ va BoA đa bat đau mot the he than tuong K-pop moi, pha vo the loai am nhac nay vao thi truong lang gieng Nhat Ban va tiep tuc pho bien K-pop ra quoc te ngay nay. Voi su ra đoi cua cac dich vu mang xa hoi truc tuyen va cac chuong trinh truyen hinh Han Quoc, su lan rong hien nay cua K-pop va giai tri Han Quoc, đuoc goi la Lan song Han Quoc, khong chi đuoc nhin thay o Đong A va Đong Nam A, ma con o Pakistan, Bangladesh, An Đo, My Latinh, Bac Phi, Nam Phi va Đong Phi, Trung Đong va khap the gioi phuong Tay, thu hut đuoc khan gia quoc te.
Thuat ngu "K-pop" tro nen pho bien vao nhung nam 2000. Truoc đay, nhac pop cua Han Quoc đuoc goi la gayo (가요), con o Viet Nam quen goi la nhac Han. Trong khi "K-pop" la mot thuat ngu chung cho am nhac pho bien o Han Quoc, no thuong đuoc su dung voi nghia hep hon cho the loai đuoc mo ta o đay. Trong nam 2018, K-pop đa co su tang truong đang ke va tro thanh mot "nguoi choi quyen luc", đanh dau muc tang truong doanh thu 17,9%. Tinh đen nam 2019, K-pop đuoc xep o vi tri so 6 trong so 10 thi truong am nhac hang đau tren toan the gioi theo "Global Music Report 2019" cua Lien đoan Cong nghiep Ghi am Quoc te, voi BTS va Blackpink đuoc coi la nghe si dan đau thi truong. Vao nam 2020, K-pop đa trai qua mot nam ky luc khi tang truong 44,8% va khang đinh vi the la thi truong lon phat trien nhanh nhat trong nam.


Đac điem = Noi dung nghe nhin =
Mac du K-pop thuong dung đe chi nhac pop cua Han Quoc, nhung mot so nguoi coi đay la mot the loai tong hop the hien nhieu yeu to am nhac va hinh anh. Vien Nghe nhin Quoc gia Phap (Institut national de l'audiovisuel) đinh nghia K-pop la "su ket hop cua am nhac tong hop, cac đieu nhay sac net va nhung bo trang phuc thoi trang, đay mau sac". Cac bai hat thuong bao gom mot hoac hon hop the loai pop, rock, hip hop, R&B va nhac đien tu.


= Đao tao nghe si co he thong =
Cac cong ty quan ly Han Quoc đua ra nhung hop đong rang buoc voi cac nghe si tiem nang, đoi khi o đo tuoi con tre. Cac thuc tap sinh song cung nhau trong mot moi truong quy đinh va danh nhieu gio moi ngay đe hoc hat, nhay, noi ngoai ngu va cac ky nang khac đe chuan bi cho su ra mat cua ho. He thong đao tao kieu "robot" nay thuong bi cac hang truyen thong phuong Tay chi trich. Vao nam 2012, The Wall Street Journal bao cao rang chi phi đao tao mot than tuong Han Quoc boi SM Entertainment đuoc uoc tinh trung binh khoang 3 trieu USD.


= The loai ket hop va gia tri xuyen quoc gia =

K-pop la mot san pham van hoa co "gia tri, ban sac va y nghia vuot ra ngoai gia tri thuong mai nghiem ngat cua chung." No đuoc đac trung boi su pha tron giua am thanh hien đai cua phuong Tay va anh huong cua nguoi My goc Phi (bao gom am thanh tu hip-hop, R&B, jazz, black pop, soul, funk, techno, disco, house va afrobeats) voi khia canh bieu dien cua Han Quoc (bao gom cac buoc nhay đong bo, thay đoi đoi hinh va cai goi la "điem nhan vu đao" bao gom cac chuyen đong chinh noi tiep va lap đi lap lai). Nguoi ta nhan xet rang co mot "tam nhin hien đai hoa" von co trong van hoa đai chung Han Quoc. Đoi voi mot so nguoi, cac gia tri xuyen quoc gia cua K-pop la nguyen nhan dan đen thanh cong cua no. Mot nha binh luan tai Đai hoc California, San Diego đa noi rang "van hoa đai chung Han Quoc đuong đai đuoc xay dung dua tren... dong chay xuyen quoc gia... dien ra xuyen suot, xa hon va ben ngoai ranh gioi quoc gia va the che." Mot so vi du ve cac gia tri xuyen quoc gia von co trong K-pop co the thu hut nhung nguoi tu cac nguon goc dan toc, quoc gia va ton giao khac nhau bao gom su cong hien cho chat luong đau ra va trinh bay than tuong, cung nhu đao đuc lam viec va thai đo xa hoi lich su cua ho, co đuoc nho thoi gian đao tao.


= Tiep thi =
Nhieu cong ty đa gioi thieu cac nhom nhac than tuong moi voi khan gia thong qua mot "debut showcase", bao gom tiep thi truc tuyen va quang ba tren truyen hinh thay vi phat thanh. Cac nhom đuoc đat ten va "concept", cung voi mot cau chuyen tiep thi. Nhung khai niem nay la loai chu đe hinh anh va am nhac ma cac nhom nhac than tuong su dung khi ra mat hoac tro lai. Cac khai niem co the thay đoi giua cac lan ra mat va nguoi ham mo thuong phan biet giua khai niem nhom nhac nam va nhom nhac nu. Cac khai niem cung co the đuoc chia thanh khai niem chung va khai niem chu đe, chang han nhu de thuong hoac tuong tuong. Cac nhom nhac than tuong moi thuong se ra mat voi concept noi tieng tren thi truong đe đam bao mot man ra mat thanh cong. Đoi khi cac đon vi nho hoac nhom nho đuoc hinh thanh giua cac thanh vien hien co. Hai nhom nho vi du la Super Junior-K.R.Y., bao gom cac thanh vien Kyuhyun, Ryeowook va Yesung cua Super Junior, va Super Junior-M, sau nay tro thanh mot trong nhung nhom nho K-pop ban chay nhat o Trung Quoc.
Tiep thi truc tuyen bao gom cac video am nhac đuoc đang len YouTube đe tiep can khan gia tren toan the gioi. Truoc video thuc te, nhom đa phat hanh anh teaser va trailer. Cac chu ky khuyen mai cua cac đia đon tiep theo đuoc goi la comeback ngay ca khi nhac si hoac nhom đuoc đe cap khong bi gian đoan.


= Vu đao =

Vu đao la mot phan khong the thieu cua K-pop. Khi ket hop nhieu ca si, cac ca si thuong chuyen đoi vi tri cua ho trong khi hat va nhay bang cach thuc hien cac chuyen đong nhanh chong đong bo, mot chien luoc đuoc goi la "thay đoi đoi hinh" (tieng Han Quoc: 자리바꿈, đa Latinh hoa: Jaribaggum). Vu đao K-pop (tieng Han Quoc: 안무, đa Latinh hoa: Anmu) thuong bao gom cai goi la "điem nhan vu đao" (tieng Han Quoc: 포인트 안무), đe cap đen mot đieu nhay đuoc tao thanh tu cac chuyen đong noi tiep va lap đi lap lai trong vu đao phu hop voi đac điem cua loi bai hat. "Sorry Sorry" cua Super Junior va "Abracadabra" cua Brown Eyed Girls la nhung vi du ve nhung bai hat co "điem nhan" vu đao đang chu y. Đe dan dung mot đieu nhay cho mot bai hat, bien đao phai tinh đen nhip đo. Theo Ellen Kim, mot vu cong kiem bien đao mua o Los Angeles, kha nang thuc hien cac buoc nhay tuong tu cua mot nguoi ham mo cung phai đuoc xem xet. Do đo, cac bien đao mua K-pop phai đon gian hoa cac đong tac.

Viec đao tao va chuan bi can thiet đe cac than tuong K-pop thanh cong trong nganh va vu đao thanh cong la rat kho khan. Cac trung tam đao tao nhu Def Dance Skool o Seoul phat trien ky nang nhay cua thanh thieu nien đe giup ho tro thanh than tuong. Huan luyen the chat la mot trong nhung trong tam lon nhat tai truong, vi phan lon thoi gian bieu cua hoc sinh dua tren khieu vu va tap the duc. Cac cong ty giai tri co tinh chon loc cao, vi vay rat it nguoi noi tieng. Hoc sinh tai truong phai danh ca cuoc đoi cua minh cho viec thuan thuc vu đao đe chuan bi cho nhung hoat đong soi noi do cac nhom nhac K-pop bieu dien. Đieu nay, tat nhien, co nghia la khoa đao tao phai tiep tuc neu ho đuoc ky ket. Cac cong ty co cac trung tam đao tao lon hon nhieu cho nhung nguoi đuoc chon.
Mot cuoc phong van voi bien đao mua K-pop Rino Nakasone cho thay cai nhin sau sac ve qua trinh tao ra cac thoi quen. Theo Nakasone, trong tam cua co ay la tao ra cac bai nhay phu hop voi cac vu cong nhung cung bo sung cho am nhac. Y tuong cua co đuoc gui đen cong ty giai tri duoi dang ban ghi video do cac vu cong chuyen nghiep thuc hien. Nakasone đe cap rang cong ty va ban than cac nghe si K-pop đa đong gop y kien ​​ve vu đao cua bai hat. Bien đao mua May J. Lee đua ra mot goc nhin khac, noi rang vu đao cua co ay thuong bat đau bang viec the hien cam xuc hoac y nghia cua loi bai hat. Đieu gi bat đau khi nhung chuyen đong nho bien thanh mot đieu nhay hoan chinh đe co the lot ta tot hon thong điep cua bai hat.


= Thoi trang =
Su xuat hien cua Seo Taiji and Boys vao nam 1992 đa mo đuong cho su phat trien cua cac nhom nhac K-pop đuong đai. Nhom đa cach mang hoa nen am nhac Han Quoc bang cach ket hop cac quy uoc nhac rap va hip hop cua My vao am nhac cua ho. Viec ap dung phong cach phuong Tay nay đa mo rong sang thoi trang cua nhom nhac nam: cac thanh vien ap dung gu tham my hip hop. Seo Taiji va trang phuc cua cac thanh vien trong ban nhac cho chu ky quang ba cua "Nan Arayo" (난 알아요, I Know) bao gom thoi trang dao pho soi đong nhu ao phong va ao ni qua kho, ao gio, quan yem mac mot day, quan yem xan len mot ong quan va ao thi đau cua đoi the thao My. Phu kien bao gom mu bong chay đeo nguoc, mu xo va do-rags.
Nhu K-pop "đuoc sinh ra tu cac xu huong hau Seo Taiji", nhieu nghe si theo sau Seo Taiji and Boys đa ap dung cung mot phong cach thoi trang. Deux va DJ DOC cung co the đuoc nhin thay mac quan ao thoi trang hip hop theo xu huong nhu quan baggy đay xe, đo the thao va quan khan trong cac buoi bieu dien cua ho. Voi viec am nhac đai chung cua Han Quoc tro thanh phuong tien truyen thong chiem uu the trong gioi tre, cac nhom nhac than tuong tuoi teen đuoc san xuat bat đau ra mat vao giua va cuoi thap nien 1990, mac trang phuc phoi hop, đieu đo phan anh xu huong thoi trang thinh hanh cua gioi tre vao thoi điem đo. Thoi trang hip hop, đuoc coi la phong cach pho bien nhat vao cuoi thap nien 90, con lai, voi cac nhom nhac than tuong H.O.T. va Sechs Kies mac phong cach cho cac bai hat đau tay cua ho. Viec su dung phu kien nang tam phong cach cua than tuong tu thoi trang hang ngay đen trang phuc bieu dien, nhu kinh truot tuyet (đeo quanh đau hoac co), tai nghe đeo quanh co va gang tay qua kho đeo đe lam noi bat cac đong tac vu đao đa đuoc su dung rong rai. Ban hit "Candy" nam 1996 cua H.O.T. the hien muc đo phoi hop co tinh đen trang phuc cua than tuong, vi moi thanh vien đeu mac mot mau đuoc chi đinh va trang bi phu kien bang son mat, gang tay qua kho mo, kinh che mat, mu xo, bit tai va thu nhoi bong đa qua su dung, ba lo va tui xach lam đao cu.

Trong khi trang phuc cua cac nhom nhac than tuong nam đuoc thiet ke voi cach phoi mau, chat lieu vai va phong cach tuong tu nhau thi trang phuc cua moi thanh vien van giu đuoc ca tinh rieng. Mat khac, cac nhom nhac nu cua thap nien 90 mac trang phuc đong nhat, thuong đuoc tao kieu giong het nhau. Trang phuc cua cac nu than tuong trong thoi gian đau quang ba thuong tap trung vao viec khac hoa hinh anh ngay tho, tre trung. Lan ra mat đau tien cua S.E.S. vao nam 1997, "I'm Your Girl", va album thu hai cua Baby Vox nam 1998, "Ya Ya Ya", co cac co gai mac trang phuc mau trang, "To My Boyfriend" cua Fin.KL the hien than tuong trong trang phuc mau hong trang phuc nu sinh, va "One" va "End" cua Chakra trinh bay trang phuc theo phong cach An Đo giao va chau Phi. Đe khac hoa hinh anh tu nhien va co phan ma mi, cac phu kien chi gioi han o nhung chiec no lon, đo trang tri tren toc va day buoc toc. Voi su truong thanh cua cac nhom nhac nu va su loai bo cua bubblegum pop vao cuoi thap nien 1990, cac nhom nhac nu tap trung vao viec chay theo xu huong thoi trang bay gio, trong đo co nhieu bo trang phuc ho hang. Cac hoat đong quang ba moi nhat cua cac nhom nhac nu Baby Vox and Jewelry the hien cac xu huong đang hot nay cua quan dai, vay ngan sieu nho, ao crop top, ao canh nong dan, hang may mac trong suot va ao canh o phan tren cua than ao.
Khi K-pop tro thanh su ket hop hien đai giua van hoa phuong Tay va chau A bat đau tu cuoi thap nien2000, xu huong thoi trang trong K-pop cung phan anh su đa dang va khac biet. Cac xu huong thoi trang tu cuoi thap nien 2000 đen đau thap nien 2010 phan lon co the đuoc phan loai theo cac muc sau:

Đuong pho: tap trung vao tinh ca nhan; co mau sac tuoi sang, kieu dang ket hop va ket hop, hinh in đo hoa va cac nhan hieu the thao nhu Adidas va Reebok.
Retro: nham muc đich goi lai "hoai niem" tu nhung nam 1960-1980; co hoa tiet dau cham va hoa van chi tiet. Cac mat hang quan ao pho bien bao gom ao khoac denim, quan ong rong, quan ong rong, bang đo, khan quang co va kinh ram.
Goi cam: lam noi bat su nu tinh va nam tinh; co trang phuc ho hang lam bang sa tanh, ren, long thu va da. Cac mat hang quan ao pho bien bao gom vay mini, ao nit nguc, tat luoi, giay cao got, ao vest coc tay va ao so mi xuyen thau.
Đen & Trang: nhan manh su hien đai va sang trong, tuong trung cho su sang trong va loi cuon, chu yeu đuoc ap dung cho trang phuc trang trong.
Tuong lai: thuong mac voi cac the loai nhac đien tu va hip hop; co cac mat hang mau noi bat, cac chi tiet kim loai va ban in; thuc đay mot trien vong tuong lai.

K-pop co anh huong đang ke đen thoi trang o chau A, noi bat đau xu huong cua cac than tuong va đuoc khan gia tre theo đuoi. Mot so than tuong đa tro thanh bieu tuong thoi trang, chang han nhu G-Dragon, va CL, nguoi tung nhieu lan lam viec voi nha thiet ke thoi trang Jeremy Scott, đuoc goi la "nang tho" cua anh.
Theo giao su Ingyu Oh, "K-pop nhan manh ve ngoai gay, cao va nu tinh voi bieu cam khuon mat tuoi vi thanh nien hoac đoi khi rat de thuong, bat ke ho la ca si nam hay nu."


Lich su = Thap nien 1980: Ky nguyen nhac ballad =

Thap nien 1980 chung kien ​​su noi len cua cac ca si ballad sau khi album You're Too Far Away to Get Close to (가까이 하기엔 너무 먼 당신, Gakkai Hagien Neomu Meon Dangsin) nam 1985 cua Lee Gwang-jo, đa ban đuoc hon 300,000 ban. Cac ca si ballad noi tieng khac bao gom Lee Moon-se (이문세) va Byun Jin-sub (변진섭), co biet danh la "Hoang tu cua nhung ban ballad". Mot trong nhung nha soan nhac ballad đuoc tim kiem nhieu nhat trong thoi đai la Lee Young-hoon (이영훈), nhung bai hat cua ho đa đuoc bien soan thanh mot vo nhac kich hien đai vao nam 2011 voi ten Gwanghwamun Yeonga (광화문 연가, Gwanghwamun's Song).
Asia Music Forum đuoc ra mat vao nam 1980, voi đai dien cua nam quoc gia chau A khac nhau tranh tai trong su kien nay. Ca si Han Quoc Cho Yong-pil đa gianh đuoc vi tri đau tien va tiep tuc co mot su nghiep thanh cong, bieu dien o Hong Kong va Nhat Ban. Album đau tien Chang bakkui yeoja (창 밖의 여자, Woman outside the window) cua ong đa thanh cong va giup ong tro thanh ca si Han Quoc đau tien bieu dien tren san khau tai Carnegie Hall o New York. Cac san pham am nhac cua Cho Yong-pil bao gom rock, dance, trot va folk-pop. Mac du co trai nghiem som voi nhac rock voi tu cach la mot tay guitar đien tu trong mot ban nhac rock, su noi tieng ban đau cua Cho Yong-pil đen tu nhung bai hat nhac trot cua ong đuoc yeu thich o ca Han Quoc va Nhat Ban. Vi du, vao nam 1976, bai hat nhac trot cua ong, "Please Return to Pusan ​​Port" la mot ban hit lon. Bat chap that bai tam thoi do dinh liu đen mot vu can sa vao nam 1977, ong đa co gang tro lai voi bai hat "The Woman Outside the Window" va đat doanh thu ky luc 1 trieu ban vao nam 1980. Vao nam 1988, ong đa bieu dien "Seoul Seoul Seoul" bang ba thu tieng (tieng Han, tieng Anh va tieng Nhat) đe chao mung The van hoi Mua he 1988.


= Thap nien 1990: Su phat trien cua nhac K-pop hien đai =

Trong thap nien 1990, cac nghe si nhac pop Han Quoc đa ket hop mot phan nhac pop chau Au va phan lon cac dong nhac đai chung Hoa Ky nhu hip hop, rock, jazz va nhac dance đien tu vao trong tac pham cua minh. Vao nam 1992, su noi len cua nhom nhac Seo Taijiwa aideul đa đanh dau mot thoi khac mang tinh cach mang trong lich su K-pop. Bo ba đa ra mat tren chuong trinh tai nang cua MBC voi bai hat "Nan Arayo" (난 알아요, I Know) va bi ban giam khao đanh gia thap nhat; tuy nhien, bai hat va album cung ten tro nen thanh cong đen muc mo đuong cho cac bai hat khac o cung dang thuc. Thanh cong cua bai hat đuoc cho la nho vao nhip đieu lay cam hung tu dong nhac new jack swing va phan điep khuc de nho, de thuoc cung nhu phan loi moi me đong cham đen nhung van đe nhuc nhoi trong xa hoi Han Quoc. Theo sau su thanh cong cua ho la mot lan song nghe si hip hop va R&B thanh cong nhu Yoo Seung-jun, Jinusean, Solid, Deux, 1TYM va Drunken Tiger.
Vao nam 1995, nha san xuat am nhac nguoi Han Quoc Lee Soo-man, nguoi đuoc đao tao o Hoa Ky va tiep xuc voi cac xu huong am nhac Hoa Ky, đa thanh lap cong ty giai tri SM Entertainment. Cuu thanh vien cua Seo Taiji & Boys, Yang Hyun-suk đa thanh lap YG Entertainment vao nam 1996 va Park Jin-young đa thanh lap JYP Entertainment vao nam 1997.
Su noi tieng cua Seo Taiji & Boys trong gioi thanh thieu nien đa chuyen trong tam cua nganh cong nghiep am nhac Han Quoc sang nhac pop lay thanh thieu nien lam trung tam. Cac ban nhac than tuong gom cac chang trai hoac co gai tre đuoc thanh lap đe phuc vu cho luong khan gia đang ngay cang tang o lua tuoi thanh thieu nien. H.O.T. la mot trong nhung nhom nhac nam than tuong đau tien, ra mat vao nam 1996 sau qua trinh đao tao nghiem ngat khong chi bao gom ky nang ca hat va vu đao ma con ca nghi thuc, thai đo, ngon ngu va kha nang đoi pho voi gioi truyen thong. Bai hat "Candy" do H.O.T. the hien đa trinh bay mot dang nhac pop nhe nhang va nhe nhang hon voi nhung giai đieu lac quan va vui tuoi kem theo nhung buoc nhay đay nang luong – mot cong thuc đuoc nhieu nhom nhac than tuong tiep theo ap dung. Nhom đa thanh cong ruc ro va cac fan đa sao chep kieu toc va thoi trang cua nhom. Cac mat hang lien ket voi nhom tu keo đen nuoc hoa cung đuoc ban. Tiep noi thanh cong cua ho la cac nhom nhac than tuong nam va nu tre nhu Sechs Kies, S.E.S., Fin.K.L, NRG, Baby Vox, Diva, Shinhwa va g.o.d, nhung nhom cung tro nen pho bien trong the he tre.
Vao cuoi thap nien 1990, cac cong ty quan ly tai nang bat đau quang ba cac ngoi sao K-pop bang cach trien khai mo hinh kinh doanh than tuong đuoc su dung trong J-pop, noi cac tai nang đuoc lua chon va đao tao đe thu hut khan gia toan cau thong qua cac bai hoc chinh thuc hoac thong qua cac chuong trinh cu tru. Ho đuoc đao tao thong qua mot qua trinh sau rong va chuyen sau bao gom ren luyen the chat va ngon ngu (mot chuong trinh đoi khi đuoc goi la lam dung) va ho cung đuoc lua chon ve chieu cao, trung binh cao hon nhieu so voi cac đong nghiep Nhat Ban cua ho. Ve ngoai hinh, "K-pop nhan manh ve ngoai gay, cao va nu tinh voi bieu cam khuon mat tre trung hoac đoi khi rat de thuong, bat ke ho la ca si nam hay nu", theo giao su xa hoi hoc Ingyu Oh. Theo thoi gian, cac nghe si nguoi My goc Han đa tro nen thanh cong nho kha nang ngon ngu troi chay cua ho. Nhung no luc nay lam tang tinh thi truong cua K-pop đong thoi tang cuong quyen luc mem cua Han Quoc, von đa tro thanh mot phan quan trong trong chinh sach chinh thuc.
Thap nien 1990 đa chung kien ​​mot phong trao phan đong chong lai van hoa đai chung chinh thong voi su gia tang cua cac cau lac bo am nhac ngam bat hop phap va ban nhac punk rock chang han nhu Crying Nut. Cuoc khung hoang tai chinh chau A nam 1997 đa thuc đay cac nghe si Han Quoc tim kiem thi truong moi: H.O.T. phat hanh mot album tieng Quan Thoai, va Diva phat hanh mot album tieng Anh o Đai Loan.


= The ky 21: Su troi day cua lan song Hallyu =

Su pho bien ngay cang tang cua K-pop tao nen mot phan cua Hallyu, hoac Lan song Han Quoc: su pho bien cua van hoa Han Quoc o cac quoc gia khac. K-pop ngay cang xuat hien nhieu tren cac bang xep hang phuong Tay nhu Billboard. Su phat trien cua mang xa hoi truc tuyen đa la mot cong cu quan trong cho nganh cong nghiep am nhac Han Quoc trong viec tiep can nhieu khan gia hon. Nhu mot phan cua Lan song Han Quoc, K-pop đa đuoc chinh phu Han Quoc coi la mot cong cu đe quang ba quyen luc mem cua Han Quoc ra nuoc ngoai, đac biet la đoi voi gioi tre nuoc ngoai. Vao thang 8 nam 2014, tap chi tin tuc noi bat The Economist cua Anh goi van hoa đai chung Han Quoc la "Nguoi dan đau xu huong hang đau chau A".

 
Vao đau the ky 21, thi truong K-pop đa xuong doc va cac nhom nhac than tuong K-pop ban đau thanh cong trong thap nien 1990 đang suy giam. H.O.T. tan ra vao nam 2001, trong khi cac nhom nhac khac nhu Sechs Kies, S.E.S., Fin.K.L, Shinhwa va g.o.d lai ngung hoat đong vao nam 2005. Cac nghe si solo nhu BoA va Rain phat trien thanh cong. Tuy nhien, thanh cong cua nhom nhac nam TVXQ sau khi ra mat vao nam 2003 đanh dau su troi day cua cac nhom nhac than tuong trong lang giai tri Han Quoc va su phat trien cua K-pop nhu mot phan cua Hallyu. Su ra đoi cua K-pop the he thu hai đuoc noi tiep voi su ra mat thanh cong cua SS501 (2005), Super Junior (2005), Big Bang (2006), Wonder Girls (2007), Girls' Generation (2007), Kara (2007), Shinee (2008), 2NE1 (2009), 4Minute (2009), T-ara (2009), f(x) (2009) va After School (2009).
Vao đau the ky 21, cac than tuong K-pop bat đau nhan đuoc thanh cong o nhung noi khac o chau A: vao nam 2002, đia đon "Coincidence" cua Baby Vox đa tro nen pho bien o nhieu nuoc chau A sau khi no đuoc phat hanh va quang ba trong World Cup o Han Quoc. BoA tro thanh ca si K-pop đau tien đat vi tri so 1 tren bang xep hang am nhac Oricon cua Nhat Ban, va ngay sau đo, Rain đa co mot buoi bieu dien chay ve truoc 40,000 nguoi ham mo tai Bac Kinh. Vao nam 2003, Baby Vox đung đau bang xep hang am nhac Trung Quoc voi đia đon tieng Trung "I'm Still Loving You" tu album thu ba Devotion, la nhom nhac than tuong đau tien lam đuoc đieu nay, tao ra mot luong fan khong lo o Trung Quoc. Ho cung đa lot vao cac bang xep hang am nhac khac nhau o Thai Lan. TVXQ đanh dau su troi day cua cac nhom nhac nam K-pop tai Nhat Ban. Vao nam 2008, đia đon "Purple Line" cua ho đa đua TVXQ tro thanh nhom nhac nam nuoc ngoai đau tien va nghe si Han Quoc thu hai sau BoA đung đau bang xep hang am nhac Oricon.
Ke tu giua thap nien 2000, mot phan lon thi truong am nhac Đong A đa bi thong tri boi K-pop. Vao nam 2008, xuat khau van hoa cua Han Quoc (bao gom ca phim truyen hinh va tro choi may tinh) đa tang len 2 ty USD, duy tri toc đo tang truong hang nam tren 10%. Vao nam đo, Nhat Ban chiem gan 68% tong doanh thu xuat khau K-pop, truoc Trung Quoc (11,2%) va Hoa Ky (2,1%). Viec ban ve cho cac buoi hoa nhac đuoc chung minh la mot cong viec kinh doanh beo bo; Tohoshinki Live Tour cua TVXQ tai Nhat Ban đa ban đuoc hon 850,000 ve voi chi phi trung binh la 109 USD moi ve, tao ra tong doanh thu 92,6 trieu USD.
O nhung noi khac tren the gioi, the loai nay đa nhanh chong phat trien thanh cong, đac biet la sau khi video am nhac "Gangnam Style" cua Psy tro thanh video YouTube đau tien đat 1 ty luot xem, đat đuoc muc đo phu song rong rai tren cac phuong tien truyen thong chinh thong. Tinh đen thang 12 nam 2020, video đa co 3,9 ty luot xem. Mot so no luc that bai đa đuoc thuc hien boi cac cong ty giai tri đe tham nhap vao thi truong noi tieng Anh, bao gom BoA, Wonder Girls, Girls' Generation va CL. BTS đa gianh đuoc giai thuong Nghe si mang xa hoi hang đau tai le trao giai Billboard Music Awards nam 2017, khien ho tro thanh nhom nhac K-pop đau tien gianh chien thang giai BBMA. San khau bieu dien bai hat "DNA" cua ho tai American Music Awards, buoi bieu dien AMA đau tien cua mot nhom nhac K-pop, cung dan đen viec bai hat đat vi tri so 67 tren Billboard Hot 100. Vao nam sau, BTS tro thanh nhom nhac K-pop đau tien đat vi tri so 1 tren Billboard 200 voi Love Yourself: Tear. Map of the Soul: Persona cua BTS sau đo tro thanh album ban chay nhat tai Han Quoc, voi hon 3,2 trieu ban tieu thu trong vong chua đay 1 thang. Vao ngay 15 thang 5 nam 2019, BTS cung đa khoi đong "Summer Concert Series" cua Good Morning America voi tu cach la nguoi mo man tai Central Park o Manhattan. Vao đem ngay 31 thang 12 nam 2019, BTS đa bieu dien tai Quang truong Thoi đai cua thanh pho New York cho đem giao thua nam 2020 trong chuong trinh Dick Clark's New Year's Rockin' Eve, truoc 1 trieu khan gia va hon 1 ty khan gia xem truyen hinh.


Van hoa Cac nghe si K-pop thuong đuoc goi la than tuong hoac nhom nhac than tuong. Cac nhom nhac thuong co mot nhom truong, nguoi nay thuong la thanh vien lon tuoi nhat hoac co kinh nghiem lau nhat va la nguoi phat bieu thay cho nhom. Thanh vien tre nhat trong nhom đuoc goi la maknae (막내). Viec su dung pho bien thuat ngu nay o Nhat Ban bi anh huong boi nhom nhac nam SS501 khi ho mo rong hoat đong cua minh trong nuoc vao nam 2007. Ban dich tieng Nhat cua no, man'ne (マンネ) thuong đuoc dung đe đat ten cho thanh vien nho tuoi nhat cua nhom Kim Hyung-jun đe phan biet anh voi truong nhom bang ten va cach viet tuong tu, Kim Hyun-joong.


= Suc hut va cong đong nguoi ham mo =

Khong phai tat ca nguoi ham mo K-pop đeu la phu nu tre; vao nam 2018, tap chi Metro đa phong van nhung nguoi ham mo K-pop nam o cac quoc tich khac nhau, ho đa noi ve viec theo doi cac nhom nhac pop nam va tro thanh mot phan trong cong đong nguoi ham mo cua ho đa giup ho hieu ban than va khai niem nam tinh hon nhu the nao.
Nhieu nguoi ham mo đi du lich nuoc ngoai đe xem than tuong cua ho trong chuyen luu dien, va khach du lich thuong đen Han Quoc tu Nhat Ban va Trung Quoc đe xem cac buoi hoa nhac K-pop. Mot nhom du lich K-pop đen tu Nhat Ban voi hon 7,000 nguoi ham mo đa bay đen Seoul đe gap go nhom nhac nam JYJ vao nam 2012, va trong buoi bieu dien cua JYJ tai Barcelona vao nam 2011, nguoi ham mo tu nhieu noi tren the gioi đa cam trai qua đem đe đuoc vao cua. Mot cuoc khao sat nam 2011 do So Van hoa va Thong tin Han Quoc thuc hien đa bao cao rang co hon 3 trieu thanh vien tich cuc cua cac cau lac bo nguoi ham mo Hallyu.
Mot bai bao cua The Wall Street Journal chi ra rang suc manh ton tai trong tuong lai cua K-pop se đuoc đinh hinh boi nguoi ham mo, nhung nguoi co cac hoat đong truc tuyen đa phat trien thanh "doanh nghiep vi mo". Cac nhom nhac K-pop thuong co cac cau lac bo nguoi ham mo danh rieng voi ten tap the va đoi khi la mot mau sac rieng, ma ho se phat hanh hang hoa. Vi du, nguoi ham mo cua TVXQ đuoc goi la Cassiopeia, va mau sac chinh thuc cua ho la mau đo ngoc trai. Mot so nhom noi tieng hon đa ca nhan hoa gay anh sang đe su dung tai cac buoi hoa nhac; vi du: nguoi ham mo cua Big Bang cam gay anh sang hinh vuong mien mau vang. 

Cac cau lac bo nguoi ham mo đoi khi tham gia cac su kien tu thien đe ung ho than tuong cua ho, mua nhung vong hoa gao đe the hien su ung ho. Nhung bao gao đuoc quyen gop cho nhung nguoi kho khan. Theo Time, cho mot trong nhung buoi bieu dien cua Big Bang, 12,7 tan gao đa đuoc quyen gop tu 50 cau lac bo nguoi ham mo tren khap the gioi. Co nhung doanh nghiep o Han Quoc chuyen van chuyen gao tu nong dan đen đia điem. Mot cach khac ma cac cau lac bo nguoi ham mo the hien su tan tam cua ho la gui bua trua cho than tuong trong lich trinh cua ho va co nhung cong ty cung cap dich vu an uong o Han Quoc danh rieng cho muc đich nay.
Mot tinh nang đoc đao cua fandom K-pop la "fan chant". Khi mot nhom nhac than tuong phat hanh mot bai hat moi, nhung cau ho, thuong bao gom ten cua cac thanh vien trong nhom, đuoc thuc hien boi khan gia cua buoi hoa nhac truc tiep trong nhung phan nhac cua bai hat.


 Su am anh  Mot so than tuong va nhom nhac than tuong đa phai đoi mat voi van đe tu nhung nguoi ham mo qua khich, nhung nguoi thich hanh vi rinh rap hoac xam pham. Nhung nguoi ham mo nay đuoc goi la sasaeng, tu tieng Han co nghia la "cuoc song rieng tu", am chi xu huong xam pham quyen rieng tu cua than tuong va thanh vien cua cac nhom nhac than tuong. Đa co nhung loi ke ve nhung hanh vi qua khich cua nguoi ham mo khi co gang thu hut su chu y cua than tuong. Cac quan chuc Han Quoc cong nhan đay la mot moi quan tam duy nhat nhung nghiem tuc.
Mot so than tuong đa phan ung gian du đoi voi sasaeng fan, vi ho đa nhan đuoc hanh vi qua khich; bao gom cac thanh vien cua JYJ, thanh vien Kim Hee-chul cua Super Junior va Jang Keun-suk.
Đe đoi pho voi van đe nay, mot luat moi đuoc thong qua vao thang 2 nam 2016 o Han Quoc cho thay hinh phat cho hanh vi rinh rap tang len khoang 17,000 USD va cung co the la 2 nam tu.


= Truyen thong xa hoi =
Cac trang web truyen thong xa hoi nhu YouTube, Twitter va Facebook cho phep cac nghe si K-pop tiep can khan gia toan cau va tuong tac de dang voi nguoi ham mo cua ho. Khi doanh thu thi truong am nhac truc tuyen toan cau tang 19% tu nam 2009 đen nam 2014 voi phuong tien truyen thong xa hoi, nguoi tieu dung am nhac tren khap the gioi co nhieu kha nang tiep xuc voi K-pop hon. Cac nhom nhac than tuong K-pop đuoc huong loi tu cac phuong tien truyen thong xa hoi dua tren video nhu YouTube vi cac yeu to hinh anh nhu vu đao va thoi trang la nhung yeu to thiet yeu trong hoat đong cua ho. So luong tim kiem "K-pop" tren YouTube tang 33 lan tu nam 2004 đen nam 2014. Thong qua quang cao tren mang xa hoi, cac cong ty giai tri Han Quoc đa thu hep khoang cach van hoa đe K-pop co the tham nhap thi truong toan cau va đuoc nguoi tieu dung nuoc ngoai cong nhan. Xuat khau cua K-pop tang đang ke tu 13,9 trieu USD len 204 trieu USD tu nam 2007 đen 2011. Mang xa hoi cung thay đoi cach tieu dung nhac K-pop. Truoc ky nguyen ky thuat so, moi nguoi se mua va tieu thu cac san pham am nhac tren co so ca nhan. Nguoi tieu dung hien nay tich cuc tham gia chia se cac san pham am nhac va quang cao cac nghe si ho yeu thich, đay la mot loi the cho K-pop.


 YouTube  Ke tu khi nganh cong nghiep K-pop bat đau lan rong ra ngoai Han Quoc, cac nghe si K-pop đa lap nhieu ky luc đang chu y tren YouTube. Trong tong so 2,28 ty luot xem YouTube K-pop tren toan the gioi vao nam 2011, 240 trieu đen tu Hoa Ky, cao hon gap đoi so voi con so cua nam 2010 (94 trieu). Vao thang 12 nam 2011, K-pop tro thanh the loai am nhac danh rieng cho tung quoc gia đau tien co trang chu tren YouTube. Vao thang 12 nam 2012, video am nhac cua Psy cho "Gangnam Style" đa tro thanh video YouTube đau tien đat đuoc 1 ty luot xem. Vao nam 2016, video am nhac cho "TT" cua Twice đa tro thanh video đau tien cua mot nu ca si Han Quoc đat hon 400 trieu luot xem tren YouTube. Vao ngay 21 thang 1 nam 2019, video am nhac cua nhom nhac nu Blackpink cho "Ddu-Du-Ddu-Du" đa tro thanh video am nhac cua nhom nhac K-pop co luot xem cao nhat tren YouTube. Vao ngay 12 thang 4 nam 2019, video am nhac cua BTS cho "Boy with Luv" đa lap ky luc cho video am nhac truc tuyen đuoc xem nhieu nhat trong 24 gio đau tien, thu ve hon 74 trieu luot xem.


 Twitter  Twitter cung la mot nen tang truyen thong xa hoi quan trong đe cac ngoi sao K-pop co đuoc ket noi va quang ba. Bai hat lan truyen "Gangnam Style" đa tro nen pho bien nho nhung đe cap cua nhung nguoi dung Twitter noi bat. Bang Si-hyuk, nha san xuat cua BTS, cho rang su phat trien nhanh chong cua cong đong nguoi ham mo la nho vao cac phuong tien truyen thong xa hoi nhu Twitter. Vao ngay 13 thang 11 nam 2017, BTS đa tro thanh nghe si Han Quoc đau tien đat 10 trieu nguoi theo doi tren Twitter. Vao nam 2017, BTS la nghe si đuoc tweet ve nhieu nhat ca o Hoa Ky va tren toan cau. Cac nhom nhac K-pop khac, chang han nhu Seventeen va Monsta X, cung xuat hien trong top 10 toan cau. EXO, mot nhom nhac nam Han Quoc, la nguoi noi tieng gia nhap Twitter vao nam 2017 đuoc theo doi nhieu nhat. Tai le trao giai Billboard Music Awards nam 2017, 2018 va 2019, BTS đa gianh đuoc giai thuong Nghe si mang xa hoi hang đau dua tren su binh chon cua nguoi ham mo tren Twitter. Theo Sin Chang Seob, CEO cua Twitter Han Quoc, viec su dung Twitter cua cac nghe si K-pop đa lam tang muc đo pho bien cua Twitter đoi voi nguoi dan Han Quoc.


 Facebook  Nhieu cong ty giai tri Han Quoc su dung cac nen tang truyen thong xa hoi, đac biet la Facebook, đe quang ba va phat đong cac buoi thu giong toan cau cua ho. Cac nhom nhac K-pop su dung cac trang Facebook đe quang ba am nhac va cac noi dung khac cua ho toi so luong lon nguoi ham mo. Nguoi ham mo K-pop su dung Facebook đe bay to su tan tam cua ho, giao tiep voi cac thanh vien khac cua cong đong K-pop va tieu thu noi dung K-pop.


Nhac Han loi Viet = Nhung nam 1980 - 2000 =
Lan song Han Quoc lan toa ra khap chau A tu đau the ky 21, bat đau voi nhung bo phim truyen hinh tam ly tinh cam danh cho cac ba noi tro trung nien, đa anh huong manh me đen nen giai tri Viet Nam. Nhieu ca si V-pop luc bay gio đa hat lai hoac phoi lai nhac Han bang tieng Viet, trong đo co ca nhung ca khuc nhac phim đinh đam:


= Tu 2008 - nay =
Tu khoang nam 2008 tro đi voi nhung ban hit K-pop nhu "Nobody" (Wonder Girls), "Haru Haru" (Big Bang) hay "Mirotic" (TVXQ), va đac biet la tu khi bo phim truyen hinh than tuong "Boys Over Flowers" len song vao nam 2009 đa tao nen con sot ham mo cuong nhiet tren toan chau A, giup cho lan song Han Quoc hoi sinh theo huong tre trung hoa, nang đong hoa. Cung tu nam 2009 la su bung no cua dong nhac K-pop va su ra đoi cua hang loat nhom nhac than tuong Han Quoc moi. Nhieu ca khuc đinh đam đa đuoc hat lai hay phoi lai bang tieng Viet nhu:


Danh sach nghe si K-pop Xem them Tham khao Đoc them Hartong, Jan Laurens (2006). Musical Terms Worldwide: A Companion for the Musical Explorer. Semar Publishers. ISBN 978-88-7778-090-4.
Holden, Todd Joseph Miles; Scrase, Timothy J. (2006). Medi@sia: Global Media/tion In and Out of Context. Taylor & Francis. ISBN 978-0-415-37155-1.
Jung, Sun (2011). Korean Masculinities and Transcultural Consumption: Yonsama, Rain, Oldboy, K-Pop Idols. Hong Kong University Press. ISBN 978-988-8028-66-5.
Kim, Myung Oak; Jaffe, Sam (2010). The New Korea: An Inside Look at South Korea's Economic Rise. AMACOM Div American Mgmt Assn. ISBN 978-0-8144-1489-7.
K-Pop: A New Force in Pop Music (PDF) . Korean Culture and Information Service; Ministry of Culture, Sports and Tourism. 2011. ISBN 978-89-7375-166-2.


Lien ket ngoai 《 360° KPOP 》K-POP Forum For Vietnamese. Luu tru ngay 13 thang 12 nam 2007 tai Wayback Machine