Sidney Carne Wolff (sinh nam 1941) la nha vat ly thien van, nha nghien cuu, nha giao duc cong cong va tac gia nguoi My. Ba la nguoi phu nu đau tien o Hoa Ky đung đau mot đai thien van lon va ba đa đong gop đang ke cho viec xay dung sau kinh vien vong. Wolff tung la Giam đoc Đai thien van quoc gia Kitt Peak (KPNO) va Đai quan sat thien van quang hoc quoc gia (NOAO). Ba la thanh vien cua Đon vi G: Stars and Stellar Physics, thuoc Hiep hoi Thien van Quoc te.


Tieu su Sidney Carne sinh ra tai Thanh pho Sioux, Iowa vao nam 1941, ba la con gai cua George Albert Carne va Ethel (Smith) Carne. Do su thang tien nghe nghiep cua cha co, ba thuong xuyen chuyen truong va đa hoc qua nam ngoi truong, ba tro nen quan tam đen thien van hoc o lop ba sau mot bai hoc chinh ta voi cac thuat ngu thien van. Wolff cung hoc tai ba truong trung hoc: mot o St. Louis, Missouri, hai truong con lai la Bensonville va York, đeu o ngoai o Chicago, Illinois. Mac du đa chuyen tiep, cha ba đa khuyen khich ba tham gia mot so khoa hoc toan o truong trung hoc cho phep ba hoc thien van hoc o truong đai hoc.
Sau khi tot nghiep trung hoc vao nam 17 tuoi, ba tiep tuc viec hoc tai Cao đang Carleton, mot truong cao đang nghe thuat tu do tu nhan o Northfield, Minnesota. Mac du ba hoc chuyen nganh tieng Latinh, Wolff đa nhan bang cu nhan thien van hoc nam 1962, sau đo thi ba ket hon voi Richard James Wolff vao thang 8.


Su nghiep = Nghien cuu tien si va sau tien si =

Sau khi tot nghiep, Wolff tiep tuc theo đuoi bang tien si thien van hoc tai Đai hoc California tai Berkeley nam 1966. Khi con o Berkeley, ba đa tien hanh nghien cuu ve cac ngoi sao nhi phan voi nha thien van hoc George Wallerstein. Ba cung đa lam viec trong mot du an nghien cuu voi co van chinh cua minh, nha thien van George Preston, lam viec cho luan an cua ba tap trung vao thien van hoc va sao loai A, mot chu đe tuong đoi moi cho cac nha thien van hoc vao thoi điem đo. Sau khi lay bang tien si, Wolff tiep tuc nghien cuu sao A, ve ban chat cua tu truong va tinh bien đoi cua chung, nghien cuu bat đau voi cac hoat đong tai Đai quan sat Lick tai Đai hoc California o Santa Cruz va Berkeley.
Ba som nhan đuoc co hoi viec lam cho mot chuong trinh moi va gia nhap Vien Thien van hoc tai Đai hoc Hawaii, noi ba lam tro ly va nha thien van hoc tu 1971-1976. Khi o Hawaii, Wolff đa danh 17 nam đe gop phan chuyen đoi Mauna Kea thanh mot trong nhung đia điem hang đau the gioi ve thien van hoc. O đo cao 14.000 feet (4.300 m), Mauna Kea la mot trong nhung đia điem hinh anh ro net nhat do chieu cao va đo kho cua no. Đieu nay đa thay đoi thien van hoc tren mat đat va thu hut su chu y cua cac to chuc thien van khac, cuoi cung dan đen viec lap đat Kinh vien vong Canada–France–Hawaii. Wolff cung đong gop vao viec xay dung kinh vien vong SOAR 4,1 met tai Đai thien van lien My Cerro Tololo gan La Serena, Chile.


= Lanh đao =

Vai tro lanh đao cua Wolff bat đau vao nam 1976, khi ba bat đau lam pho giam đoc cua Vien Thien van hoc tai Đai hoc Hawaii cho đen nam 1983 va sau đo tro thanh giam đoc chi đao cho đen nam 1984. Cuoi nam đo, Wolff roi Hawaii khi ba đuoc bo nhiem lam Giam đoc. thuoc Đai quan sat quoc gia Kitt Peak (KPNO) o Tucson, Arizona cho đen nam 1987. Trong thoi gian o Kitt Peak, ba đa đong gop cho su phat trien cua kinh vien vong 3,5 met WIYN.

Vao mua xuan nam 1987, Wolff đuoc bo nhiem lam Giam đoc Đai quan sat Thien van Quang hoc Quoc gia cho đen nam 2001. Đieu nay khien ba tro thanh nguoi phu nu đau tien trong lich su Hoa Ky lanh đao mot đai thien van lon va la giam đoc phuc vu lau nhat cua NOAO. Nam 1985 va 1986, Wolff tro thanh nguoi phu nu thu hai giu vi tri Chu tich Hiep hoi Thien van Thai Binh Duong va mot lan nua la Chu tich Hiep hoi Thien van Hoa Ky nam 1992.
Tu nam 1992 đen nam 1994, Wolff tung la Giam đoc đau tien cua Du an Gemini va đong vai tro chinh trong đe xuat cua Du an Kinh thien van 8 met cua Gemini.


= Vai tro thanh vien =
Wolff la mot thanh vien tich cuc cua Lien minh Thien van Quoc te (IAU) tu nhung nam 1980 va la thanh vien hien tai cua Đon vi G: Stars va Stellar Physics. Bo phan nay bao gom hon 3.000 thanh vien va tap trung vao viec tim hieu khoi luong cac ngoi sao, cach chung phat trien va tinh chat cua chung bang cach su dung cac ky thuat nghien cuu nhu quan sat, ly thuyet, đo luong va du đoan ve cac ngoi sao va vat ly sao. Wolff cung tung la thanh vien Ban to chuc cua Uy ban 29 Stellar Spectra tu 1982 đen 1988 va la thanh vien cua cac ngoi sao cua Phan khu IV (Division IV) cho đen nam 2012. Cho đen nam 2015, Wolff cung la thanh vien cua Uy ban 29 Stellar Spectra va Uy ban 36 Ly thuyet ve khi quyen sao. Ngoai viec la thanh vien cua IAU, Wolff con la thanh vien cua Hiep hoi Thien van Hoang gia va Hiep hoi Thien van hoc Hoa Ky.


An pham Nam 1987, Wolff bat đau viet sach giao khoa thien van hoc va gioi thieu tai đai hoc cung voi nha thien van hoc David Morrison va sau đo co them Andrew Fraknoi, cuu Giam đoc đieu hanh cua Hiep hoi Thien van Thai Binh Duong, vao nhom cua ho. Cung voi nhau, ba hoc gia đa tao ra cac chuyen đi đen cac vi sao va cac thien ha (Voyages to the Stars and Galaxies) va cac chuyen đi đen cac hanh tinh (Voyages to the Planets). Cac tac pham khac do Wolff sang tac bao gom Vu tru vo bien: Thien van hoc trong ky nguyen moi cua kham pha (The Boundless Universe: Astronomy in the New Age of Discovery) va Ngoi sao loai A - Cac van đe va quan điem (The A-Type Stars – Problems and Perspectives) (1983).
Nam 2002, Wolff đong sang lap Tap chi Giao duc Thien van hoc (Astronomy Education Review), tap chi thien van đanh gia ngang hang truc tuyen đau tien danh cho cac nha nghien cuu va nha giao duc. Tap chi đuoc xuat ban thong qua Hiep hoi Thien van hoc Hoa Ky va đuoc bien tap boi Wolff va nha thien van hoc đong nghiep Andrew Fraknoi. Wolff cung la đong tac gia cua mot so đe xuat, bao gom mot đe xuat bon tap cho Kinh thien van 8 met Gemini, mat hai nam đe hoan thanh.


Giai thuong Nam 2006, Hiep hoi Thien van hoc Hoa Ky đa trao tang Wolff giai thuong Giao duc nam 2006 vi su cong hien nhat quan cua ba cho thien van hoc va khoa hoc vu tru va ky nang lanh đao.


Tham khao Lien ket ngoai Sidney Carne Wolff Luu tru ngay 19 thang 1 nam 2018 tai Wayback Machine tren trang Kitt Peak
Sidney Carne Wolff tren trang IAU