Song Mackenzie (tieng Slavey: Deh-Cho [teh tʃʰo], nghia đen la song lon; Inuvialuktun: Kuukpak [kuːkpɑk] nghia đen la song lon; tieng Phap: Fleuve (de) Mackenzie) la mot con song nam trong rung phuong bac Canada. No cung voi Slave, Peace va Finlay, tro thanh he thong song dai nhat o Canada va la luu vuc thoat nuoc lon thu hai o Bac My, chi xep sau song Mississippi.
Song Mackenzie chay qua mot vung rung va vung lanh nguyen rong lon, dan cu thua thot, hoan toan nam trong Lanh tho Tay Bac cua Canada, mac du nhieu nhanh cua no chay vao 5 tinh va vung lanh tho khac cua Canada. Dong chinh cua con song dai 1.738 km (1.080 mi), chay theo huong Bac-Tay Bac tu Ho Slave Lon vao Bac Bang Duong, noi no tao thanh mot vung đong bang rong lon o cua song. Luu vuc song rong lon cua no chiem khoang 20% dien tich Canada. Đay la con song lon nhat chay vao Bac Cuc tu Bac My, va bao gom cac nhanh cua no co tong chieu dai 4.241 k, (2.635 mi), khien no tro thanh he thong song dai thu 13 tren the gioi.
Nguon cuoi cung cua song Mackenzie la Ho Thutade, o Noi đia phia Bac cua British Columbia. Thung lung Mackenzie đuoc cho la con đuong ma nguoi tien su đa đi trong cuoc di cu đau tien cua con nguoi tu chau A đen Bac My hon 10.000 nam truoc, mac du co rat it bang chung. Nguoi Inuvialuit, nguoi Gwich'in va cac dan toc ban đia khac song doc theo thung lung Mackenzie trong hang nghin nam. Con song cung cap tuyen đuong chinh vao noi đia phia Bac cua Canada cho nhung nha tham hiem chau Au đau tien.
Phat trien kinh te doc theo song van con han che. Trong the ky XIX, buon ban long thu đa tro thanh mot nganh kinh doanh sinh loi, nhung viec nay bi anh huong boi đieu kien thoi tiet khac nghiet. Viec phat hien ra dau mo tai Norman Wells vao nhung nam 1920 đa bat đau thoi ky cong nghiep hoa o thung lung Mackenzie. Khoang san kim loai đa đuoc tim thay doc theo ria phia Đong va phia Nam cua luu vuc; chung bao gom uranium, vang, chi va kem. Nganh nong nghiep van pho bien doc theo phia Nam, đac biet la o khu vuc song Peace. Nhieu nhanh va thuong nguon khac nhau cua song đa đuoc phat trien đe san xuat thuy đien, kiem soat lu lut va tuoi tieu.


Dong chay Khoi nguon tu vung đam lay o cuc tay cua ho Great Slave, song Mackenzie chay theo huong chung la tay-tay bac trong khoang 300 km (190 mi), qua cac lang nho cua Fort Providence va Brownings Landing. Tai Fort Simpson song Mackenzie hop luu voi song Liard, chi luu lon nhat cua no, sau đo chay huong ve Bac Cuc, song song voi day nui Franklin. Song Keele đo nuoc vao tu phia ta, 100 km (62 mi) phia tren Tulita, noi song Great Bear hop vao Mackenzie. Ngay truoc khi bang qua Vong Cuc Bac, Mackenzie chay qua Norman Wells, sau đo tiep tuc theo huong tay bac va nhan nuoc tu Arctic Red va Peel. Song Mackenzie cuoi cung đo ra bien Beaufort, mot phan cua Bac Bang Duong, qua mot đong bang Mackenzie rong lon.
Trong suot chieu dai, song Mackenzie la mot tuyen đuong thuy rong va chay cham; đo cao cua song chi ha 156 met (512 ft) tu nguon đen cua song. Đay la mot song co nhieu dai nuoc trong phan lon chieu dai, đac trung boi cac bai cat va co nhieu dong chay phu. Long song rong 2 đen 5 km (1,2 đen 3,1 mi) va sau 8 đen 9 m (26 đen 30 ft) o hau het cac đoan, va do đo tau be co the đi lai mot cach de dang ngoai tru khi song bi đong bang vao mua đong. Tuy nhien, co mot so noi long song bi thu hep chi con duoi nua km (0,3 mi) voi dong chay kha nhanh, nhu tai Sans Sault Rapids o điem hop luu voi song Mountain va "The Ramparts", mot hem nui sau 40 m (130 ft) o phia nam cua Fort Good Hope.


Luu vuc Voi 1.805.200 kilomet vuong (697.000 dam vuong Anh), luu vuc song Mackenzie la luu vuc song lon nhat tai Canada, chiem gan 20% dien tich đat nuoc. Tu đau nguon xa nhat o ho Thutade tren day nui Omineca đen cua song, Mackenzie trai dai 4.241 km (2.635 mi) qua mien Tay Canada, khien no tro thanh he thong song dai nhat Canada va đung thu 13 the gioi. Song đo ra bien 325 kilomet khoi (78 mi khoi) nuoc moi nam, chiem gan 11% tong luong nuoc ma cac song đo vao Bac Bang Duong. Luong nuoc ma Mackenzie chay ra giu mot vai tro quan trong trong khi hau đia phuong tren vung Bac Bang Duong khi ma mot luong lon nuoc ngot am hon se hoa lan vao nuoc bien lanh gia.
Nhieu luu vuc song lon cua Bac My co ranh gioi voi luu vuc song Mackenzie. Phan lon ria phia tay cua luu vuc song Mackenzie chay doc theo đuong phan thuy đai luc chau My. Đuong phan thuy nay tach biet luu vuc song Mackenzie voi va cac dong đau nguon cua cac song Pelly va Stewart thuoc luu vuc cua song Yukon, la song chay vao eo bien Bering; va cac he thong song song Fraser va Columbia, ca hai đeu chay vao Thai Binh Duong. Dai đat thap o phia bac phan tach luu vuc song Mackenzie voi cac luu vuc song cua Anderson, Horton, Coppermine va Back– tat ca đeu đo vao Bac Bang Duong. Phan luu vuc phia đong cua song Mackenzie giap voi luu vuc cac song Thelon va Churchill, ca hai đeu đo vao vinh Hudson. O phia nam, luu vuc song Mackenzie giap voi luu vuc song Bac Saskatchewan, mot phan cua he thong song Nelson đo ra vinh Hudson sau khi đa tieu nuoc cho hau het vung nam-trung Canada.

Thong qua nhieu chi luu, luu vuc song Mackenzie nam tren đia phan nam tinh va lanh tho cua Canada la British Columbia, Alberta, Saskatchewan, Cac Lanh tho Tay Bac va Lanh tho Yukon. Hai nhanh đau nguon lon nhat la Peace va Athabasca, chung co luu vuc chiem phan lon trung tam vung đong co Alberta va day nui Rocky o phia bac British Columbia sau đo hop luu vao song Slave tai đong bang Peace-Athabasca gan ho Athabasca, ho nay cung nhan đuoc cac dong chay tu tay bac Saskatchewan. Slave la song chinh cua ho Great Slave (chiem khoang 77% luong nuoc); cac dong chay vao ho khac la Taltson, Lockhart va Hay, song Hay cung co dong chay trai dai đen Alberta va British Columbia. Cac chi luu truc tiep cua song Mackenzie tu phia tay nhu Liard va Peel mang theo dong nuoc tu cac day nui o mien đong Yukon.
Phan phia đong cua luu vuc song Mackenzie đuoc thong tri boi cac rung taiga rong menh mong va co nhieu ho lon nhat tai Bac My. Ca ve dung tich va dien tich be mat, ho Great Bear la ho lon nhat trong luu vuc voi dien tich be mat la 31.153 km2 (12.028 dam vuong Anh) va dung tich la 2.236 km3 (536 mi khoi). Ho Great Slave nho hon mot chut, voi dien tich be mat la 28.568 km2 (11.030 dam vuong Anh) va gom 2.088 km3 (501 mi khoi) nuoc, mac du no co đo sau lon hon đang ke so voi ho Great Bear. Ho lon thu ba la Athabasca, ho nay chi nho hon mot phan ba ve dien tich so voi hai ho tren voi 7.800 km2 (3.000 dam vuong Anh). Sau ho khac trong luu vuc co tong dien tich be mat la 1.000 km2 (390 dam vuong Anh), chung gom ca ho Williston, ho nhan tao lon thu hai tai Bac My, nam tren song Peace.
Voi dong chay trung binh hang nam la 9.910 m3/s (350.000 cu ft/s), song Mackenzie co muc chay lon hon bat ky song nao tai Canada va lon thu 14 tren the gioi trong tieu chi nay. Khoang 60% nuoc đen tu nua phia tay cua luu vuc, bao gom cac day nui Rocky, Selwyn va Mackenzie voi cac chi luu chinh Peace va Liard, đong gop tuong ung la 23% va 27% tong luu luong dong chay. Con o nua phia đong thi nguoc lai, mac du vung nay bi chi phoi boi cac vung đam lay va ho nuoc rong lon, song lai chi cung cap 25% tong luu luong cho Mackenzie. Khi dong chay đat đen đinh vao mua xuan, su khac biet ve luu luong giua hai vung đau nguon nay tham chi con ro net hon, khi co luong tuyet va bang tan lon lam tang đang ke muc nuoc tai cac chi luu o phia tay cua Mackenzie. Viec cac đap bang bi vo se khien cho nhiet đo dong nuoc thay đoi đot ngot va khien cho tinh trang lu lut cang tram trong.


Cac chi luu = Lon nhat =


= Danh sach đay đu =


Tham khao Canoeing north into the unknown: a record of river travel, 1874 to 1974. Dundurn Press. 1994. ISBN 0-920474-93-4. Truy cap ngay 16 thang 9 nam 2011. {{Chu thich sach}}: Đa bo qua tham so khong ro |authors= (tro giup)
Pielou, E.C. (1991). After the Ice Age: The Return of Life to Glaciated North America. University of Chicago Press. ISBN 0-226-66812-6. {{Chu thich sach}}: |ngay truy cap= can |url= (tro giup)


Chu thich Lien ket ngoai Information and a map of the Mackenzie's watershed Luu tru ngay 6 thang 4 nam 2005 tai Wayback Machine
Canadian Council for Geographic Education page with a series of articles on the history of the Mackenzie River Luu tru ngay 20 thang 9 nam 2010 tai Wayback Machine.
Atlas of Canada's page devoted to Arctic rivers of Canada Luu tru ngay 7 thang 5 nam 2006 tai Wayback Machine.
MAGS: Daily Discharge Measurements.