Truong Quyen (1844-1871), con co ten Truong Hue hay Truong Tue, la mot thu linh trong phong trao khang Phap o nua sau the ky 19 tai Nam Ky, Viet Nam. Ong đuoc nguoi dan suy ton Binh Tay Nhi lang Nguyen soai.


Cuoc đoi Truong Quyen sinh tai lang Gia Thuan, huyen Tan Hoa phu Hoa Thanh (tach tu phu Tan An) tinh Gia Đinh nha Nguyen; ve sau đoi thuoc tinh Go Cong (nay thuoc huyen Go Cong Đong, tinh Tien Giang).
Ong la con trai cua Binh Tay Đai nguyen soai Truong Đinh va ba Le Thi Thuong. Luc nho, nho ham tap ren vo nghe, nen khi vua lon len, Truong Quyen đa to ra la nguoi dung cam, co khi chi va tinh thong vo nghe.
Nam 1859, Truong Đinh khoi binh chong Phap. Nam 17 tuoi, Truong Quyen theo cha ra tran.
Ngay 20 thang 8 nam 1864, Truong Đinh bi thuong roi tuan tiet tai Ao Dinh (Go Cong). Noi chi cha, Truong Quyen dan quan đen vung Đong Thap Muoi va Tay Ninh (vung An Co cu) lap chien khu tiep tuc khang chien.
Danh si Nguyen Thong (1827-1884), nguoi cung thoi viet: 

Con (Truong Đinh) la Truong Quyen, tuy tuoi con tre, song biet cam quan, thuong đuoc goi la Nhi Lang quan (cau Hai). Sau khi Đinh chet thi Quyen tron đi...
O noi đo, ong đa lien ket voi luc luong cua: Thien Ho Duong, Phan Chinh , cung cac luc luong cua nguoi: Khmer (do Pokumpo lanh đao), Cham, Stieng, Mo Nong,...cung tham gia. Nho vay, luc luong lien quan Viet-Khmer đa to chuc đanh thang nhieu tran: Rach Vinh , Tra Vang (Tay Ninh), Thuan Kieu (Cho Lon), Cu Chi, Hoc Mon, Trang Bang, Tan An, Uđong (Oudong, Cam Bot)...gay đuoc thanh the lon.
Noi bat la tran đon Tay Ninh ngay 7 thang 6 nam 1866, giet chet chu tinh S. Larclause, si quan phu ta Lasage cung 11 linh. Phap đua vien binh tu Sai Gon len đanh tra, mot cuoc đung đo lon đa xay ra o rach Vinh ngay 14 thang 6 nam 1866, Thieu ta Marchaise tu tran.
Andre Baudrit ke: 

Sau tran đanh (đon Tay Ninh) 9 gio, co lan quan Phap lieu ra lay xac, Vien quan ba Pi-no keo quan qua cau, vua qua khoi cau, thoang thay bo nghia quan nup sau cay thi đam hoang, xo nhau chay ve đon, chi mang đuoc xac Lasage, vi xac nay nam ngay đau cau..
Paulin Vial viet: 

Tin tuc ve su thiet hai nang ne cua ta trong tran Rach Vinh đa lan tran trong nhan dan nhu mot ngon lua thuoc sung; cac lanh tu khoi nghia phai nguoi đi co vu cac noi, ca trong hang ngu chung ta, ca trong thanh pho Sai Gon va ho đang tim cach tan cong ta ngay tai phu cua ta.
Luc nay, lien quan Viet-Khmer đa kiem soat đuoc mot vung rong lon giua hai con song Vam Co Đong va Vam Co Tay, tu Xvay-rieng (Campuchia) đen Trang Bang (Tay Ninh). Lo ngai, thuc dan Phap ben huy đong mot luc luong lon, lien tiep mo nhieu cuoc hanh quan can quet vao can cu Tay Ninh. Đong thoi, ho con cho phong toa cac nguon tiep te, khien đoi song cua nghia quan gap vo van kho khan.
Ngay 2 thang 7 nam 1866, quan Phap to chuc tan cong can cu Tra Vong. Đe tieu diet bang đuoc đoi phuong, Phap tang vien binh tan cong lon vao rach Vinh lan nua. Lien quan ton that nang phai roi can cu .
Cuoi thang 7 nam 1866, Pokumpo đua quan ve Campuchia chien đau (sau trong mot tran kich chien, vi thu linh nay đa bi thuong, bi bat va bi beu đau ngay 3 thang 12 nam 1867).
Cuoi thang 6 nam 1867, thuc dan Phap chiem xong ba tinh mien Tay Nam Ky, phong trao khang chien o nhieu noi đa bi đoi phuong dap tat hay lam cho suy yeu, nen quan Truong Quyen vua thieu thon nhieu mat vua lam canh the co. Vi the, ong phai đua quan rut vao rung sau o Suoi Giay, mot noi ngheo nan, dan thua, lua it o phia bac rung Tay Ninh.
Ngay 28 thang 7 nam 1867, quan Phap bat ngo mo cuoc tan cong vao Suoi Giay. Nghia quan khang cu quyet liet, nhung truoc vu khi manh cua đoi phuong, Truong Quyen đanh phai chia linh ra tung toan nho, vua đanh vua rut lui, đinh ve phoi hop voi anh em Phan Ton, Phan Liem đang day quan khang Phap manh me o Ben Tre, Tra Vinh va Soc Trang...
Ve nguyen nhan mat va nam mat cua ong, cac sach chep rat khac nhau:

Truong Quyen bi benh sot ret nang, qua đoi khi moi 22 tuoi (tuc nam 1866. Theo website tinh Quang Ngai [1] Luu tru ngay 16 thang 12 nam 2009 tai Wayback Machine).
Nam 1867, trong mot tran bi giac phuc kich, Truong Quyen đa hy sinh. (Tu đien bach khoa toan thu Viet Nam, ban đien tu).
Nam 1870, khong the nao vay bat đuoc Truong Quyen, bo chi huy Phap phai thue nguoi am sat (Lich su Viet Nam [1858 - cuoi XIX], quyen 3, tap 1, phan 1, tr. 81). Tuy nhien, sach Hoi đap lich su (tap 4, tr. 133) lai ghi ong mat vi benh tai Cam Giang vao nam đo.
Nam 1871, Đen khi nghia quan tan ra vi thieu vu khi, luong thuc, thuoc men; Truong Quyen ve rung Ben Keo (nay thuoc xa Long Thanh Nam, huyen Hoa Thanh, tinh Tay Ninh) lap trai duong benh va mat nam (Lich su đia phuong tinh Tay Ninh, tr. 11).


Ghi cong GS. Tran Van Giau viet: 

Nha lanh đao tre tuoi Truong Quyen xung đang voi cha, xung đang voi dan toc. Ong đa vuot qua bao thanh kien cu ky đe bat tay voi cac dan toc lang gieng, khong ne phoi thay tren chien truong...
Hien nay tai Thanh pho Ho Chi Minh, o Phuong Vo Thi Sau, Quan 3 co con đuong mang ten ong, giao voi hai đuong la Đien Bien Phu va Vo Thi Sau. Tai Đa Nang, o phuong Man Thai, quan Son Tra co con đuong nho dai khoang 370m mang ten Truong Quyen. Tai tinh Đong Nai, o phuong Tan Mai, thanh pho Bien Hoa cung co đuong Truong Quyen. Tai tinh Tien Giang, o Phuong 5, thanh pho Go Cong cung co đuong Truong Quyen đi ngang qua Trung tam Van hoa - The thao Phuong 5.


Xem them Pu Kom Po


Tham khao Đoc them Tran Van Giau, Tong tap. Nha xuat ban QĐND, 2006.
Hoang Van Lan- Ngo Thi Chinh, Lich su Viet Nam (1858 - cuoi XIX), quyen 3, tap 1, phan 1. Nha xuat ban Giao duc, 1979.
Ca Van Thinh & Bao Đinh Giang, Nguyen Thong - Con nguoi & tac pham. Nha xuat ban TP. HCM, 1984.
Nhom Nhan Van Tre, Hoi đap lich su (tap 4). Nha xuat ban Tre, 2007..
Pham Viet Trung-Nguyen Xuan Ky-Đo Van Nhung, Lich su Campuchia. Nha xuat ban Đai hoc va Trung hoc chuyen nghiep, 1981.
Nhieu nguoi soan, Hoi đap ve cuoc khoi nghia Truong Đinh. Nha xuat ban QĐND, Ha Noi, 2008.
Nhieu nguoi soan (Nguyen Ngoc Dung chu bien), Lich su đia phuong tinh Tay Ninh. Nha xuat ban Giao duc, 2011.


Lien ket ngoai