Trong kinh te hoc, can benh Ha Lan la moi quan he nhan qua ro rang giua su gia tang phat trien kinh te cua mot linh vuc cu the (vi du tai nguyen thien nhien) va su suy giam trong cac linh vuc khac (nhu linh vuc san xuat hoac nong nghiep). Co che gia đinh la khi doanh thu tang len trong linh vuc đang phat trien (hoac dong vien tro nuoc ngoai), đong tien cua quoc gia nhat đinh tro nen manh hon (tang gia) so voi đong tien cua cac quoc gia khac (bieu hien o ty gia hoi đoai). Đieu nay dan đen viec cac mat hang xuat khau khac cua quoc gia tro nen đat hon đoi voi cac quoc gia khac mua, va hang hoa nhap khau tro nen re hon, lam cho cac linh vuc đo tro nen kem canh tranh hon. Trong khi no thuong đe cap đen viec kham pha tai nguyen thien nhien, no cung co the đe cap đen "bat ky su phat trien nao dan đen mot dong ngoai te lon, bao gom gia tai nguyen thien nhien tang manh, ho tro nuoc ngoai va đau tu truc tiep nuoc ngoai ".


Tu nguyen Thuat ngu nay đuoc The Economist đat ra vao nam 1977 đe mo ta su suy giam cua linh vuc san xuat o Ha Lan sau khi phat hien ra mo khi tu nhien Groningen lon vao nam 1959.


Ly luan Mo hinh can bang cuc bo cua Corden va Neary dua tren gia thiet rang nen kinh te quoc dan co 2 khu vuc xuat khau, trong đo 1 khu vuc đang bung no la khu vuc khai thac tai nguyen va 1 khu vuc đang tri tre (so voi khu vuc kia) la khu vuc che tao. Ngoai ra, nen kinh te con co 1 khu vuc khong xuat khau. Cac gia thiet khac la tong luc luong lao đong khong đoi, nen kinh te trong trang thai toan dung lao đong, va ty gia hoi đoai danh nghia co đinh.
Khi cac nganh khai thac bung no, luong cau ve lao đong cua khu vuc nay tang len, lao đong tu khu vuc che tao se chuyen sang khu vuc khai thac tai nguyen lam khu vuc che tao bi thieu cung lao đong va tro nen suy thoai. Khi thu nhap cua nguoi lao đong trong khu vuc khai thac tai nguyen tang len, ho tieu dung nhieu hon khien cho khu vuc khong xuat khau đuoc kich thich va mo rong. Khu vuc khong xuat khau se hut lao đong tu khu vuc che tao sang, cang lam cho khu vuc che tao bi bat loi. Tieu dung cac hang hoa khong xuat khau tang con lam gia ca cua cac mat hang nay tang, khien cho ty gia hoi đoai thuc te tang len neu ty gia hoi đoai danh nghia khong đoi, gay bat loi cho xuat khau cua khu vuc che tao. Khu vuc khai thac tai nguyen đay manh xuat khau cung lam tuong quan luong cung noi te va ngoai te trong nen kinh te thay đoi theo huong lam tang ty gia hoi đoai danh nghia, cang can tro xuat khau cua khu vuc che tao.
Sau nay De Silva (1991) va Nnadozie (1991) đa mo rong mo hinh len thanh gom 4 khu vuc. Mot so nghien cuu khac đa tim cach noi long cac gia thiet trong mo hinh cua Corden va Neary, chang han nhu gia thiet ve toan dung lao đong.


Tac đong Alan Greenspan (2008) cho rang can benh Ha Lan chu yeu xay ra o cac nuoc đang phat trien do ho khong đuoc chuan bi ky luong đe đoi pho. Nhung ong nay cung cho rang can benh Ha Lan đa xay ra o Anh trong thap nien 1980 va o Na Uy trong thap nien 1970, o Nga hien nay. Thuc te la su len gia cua Bang Anh khi co nguon thu ngoai te nho xuat khau khi đot đa lam len gia đong tien nay khien cho xuat khau noi chung cua Anh giam va lam tham hut tai khoan vang lai tang dan toi su kien đau co vi mo cua George Soros nam 1992 khien Anh phai quyet đinh pha gia bang Anh va khong tham gia Co che ty gia hoi đoai chau Au nua. Cac nha kinh te con chi ra nhieu quoc gia khac co the đa bi can benh Ha Lan.
Tai Viet Nam, nhieu hoc gia cung đat cau hoi lieu Viet Nam co bi nhiem can benh Ha Lan hay khong trong boi canh nen kinh te gap rat nhieu kho khan ke tu khung hoang tai chinh toan cau nam 2008. Hoc gia Huynh The Du trong mot bai viet cho rang, Viet Nam đa bi nhiem can benh Ha Lan. Trong đo, ong cho rang sau khi Viet Nam gia nhap WTO, dong von FDI đo vao nen kinh te kha o at, trong khi khu vuc trong nuoc đa tu bo viec tan dung loi the, tap trung cho san xuat kinh doanh sang đau co tai san. Chinh vi vay "can benh Ha Lan" đa lam ton hai nghiem trong suc canh tranh cua khu vuc san xuat, voi hau qua hon 50 ngan doanh nghiep pha san trong nam 2012.


Phong tranh Theo Joseph Stiglitz can benh Ha Lan co the tranh khoi, bang cach đau tu ngoai te du thua ra ngoai quoc. Bang phuong phap can thiep vao thi truong hoi đoai nay đong noi te khong bi len gia, tranh đuoc truong hop kinh te tap trung vao xuat khau tai nguyen thien nhien. Ngoai ra quoc gia con thu đuoc tien loi tren luong von đau tu ra ngoai. Tren thuc te, chinh sach nay la kho đuoc dan chung chap nhan, vi so tien đo khong đuoc đau tu hoac tieu thu trong nuoc. Tuy nhien tu nam 2001 Azerbaijan đa theo chinh sach nay. Cac nuoc khac tung bi can benh nay nhu Na Uy, Nga, Kuwait cung su dung nguon thu tu xuat khau tai nguyen đe thanh lap cac quy binh on.


Can benh Ha Lan chinh tri Lam, Ricky and Wantchekon, Leonard (2003) cho rang nguon tai chinh tu xuat khau tai nguyen đa giup chinh quyen đoc tai o mot so nuoc nhu Iraq va Libia duy tri lau hon. Ho goi tinh trang nay la Can benh Ha Lan chinh tri.


Ghi chu Tham khao Australian Chamber of Commerce and Industry, Chapter 3: The Dutch Disease and Manufacturing Luu tru ngay 22 thang 7 nam 2008 tai Wayback Machine. Truy cap ngay 27/1/2009.
Ebrahim-zadeh, Christine (2003), "Back to Basics - Dutch Disease: Too much wealth managed unwisely," Finance and Development, Volume 40, Number 1 (March). Truy cap ngay 27/1/2009.
De Silva, Migara (1994), Dutch diseace: Theory and Evidences Luu tru ngay 12 thang 6 nam 2007 tai Wayback Machine.
Greenspan, Alan (2008), "Chuong 12: Tinh toan cau cua tang truong kinh te", Ky nguyen hon loan, Nha xuat ban Tre.
Lam, Ricky and Wantchekon, Leonard (2003), Political Dutch Diseace.
McKinley, Terry (2005), "Why is the "Dutch diseace" always a diseace? The macroeconomic consequences of scaling up ODA Luu tru ngay 4 thang 10 nam 2007 tai Wayback Machine," UNDP International Poverty Center Working Paper No. 10, November.