Vuong quoc Bo Đao Nha va Algarve (tieng Bo Đao Nha: Reino de Portugal e dos Algarves; tieng Latinh: Regnum Portugalliae et Algarbia), la ten goi chung cua Bo Đao Nha duoi chinh the quan chu. Vuong quoc nam o phia tay ban đao Iberia thuoc chau Au va ton tai tu nam 1139 đen 1910. Che đo quan chu o Bo Đao Nha đa bi bai bo va thay the bang nen Đe nhat Cong hoa Bo Đao Nha tu sau cuoc Cach mang ngay 5 thang 10 nam 1910.


Lich su = Nguon goc =
 
Vuong quoc Bo Đao Nha co nguon goc tu Ba quoc Bo Đao Nha (1093–1139). Ba quoc Bo Đao Nha la mot tinh ban tu tri cua Vuong quoc Leon. Viec gianh đoc lap tu Leon đa dien ra trong ba giai đoan: 

Lan đau tien la vao ngay 26 thang 7 nam 1139 khi Afonso Henriques đuoc binh si va quan than ton lam Vua cua nguoi Bo Đao Nha.
Lan thu hai la vao ngay 5 thang 10 nam 1143, khi Alfonso VII cua Leon va Castile chiu cong nhan Afonso Henriques la vua thong qua Hiep uoc Zamora.
Lan thu ba la vao nam 1179 khi Giao hoang Alexander III đa ban sac lenh Manifestis Probatum chinh thuc cong nhan nen đoc lap cua Bo Đao Nha.
Sau khi Bo Đao Nha gianh đuoc đoc lap, con chau cua Afonso I, cac thanh vien cua nha Burgundy đa cai tri Bo Đao Nha cho đen nam 1383. Ngay ca sau khi thay đoi trieu đai, tat ca cac vi vua cua Bo Đao Nha đeu xung la hau due cua Afonso I du ho mang tinh hop phap hay bat hop phap đi chang nua.


= Quan chu sup đo =
 
Vao đau the ky 20, chu nghia cong hoa lon dan ve so luong va su ung ho tu cac chinh tri gia tien bo va gioi bao chi co anh huong tai Lisboa. Tuy nhien mot thieu so đoi voi phan con lai cua đat nuoc, đinh điem cua chu nghia cong hoa đuoc huong loi ve mat chinh tri tu vu am sat nha vua o Lisboa vao ngay 1 thang 2 nam 1908. Khi tro ve tu Cung đien Ducal o Vila Vicosa, vua Carlos I va Hoang thai tu Luis Filipe đa bi nhung nguoi cong hoa sat hai tai quang truong Terreiro do Paco o Lisboa. Voi cai chet cua nha vua va nguoi thua ke cua ong, nguoi con thu hai cua Carlos đa len ngoi vua lay hieu la Manuel II cua Bo Đao Nha. Tuy nhien trieu đai cua Manuel chi ton tai trong mot thoi gian ngan roi sau ket thuc bang vu luc voi cuoc cach mang ngay 5 thang 10 nam 1910, Manuel II buoc phai thoai vi va song luu vong o Anh nhuong cho cho su thanh lap nen Đe nhat Cong hoa Bo Đao Nha. 
Ngay 19 thang 9 nam 1919, nen quan chu mien Bac đuoc lap lai o Porto. Che đo quan chu nay cung bi lat đo mot thang sau đo va ke tu đo khong con xay ra cuoc phan cach mang nao cua phe bao hoang o Bo Đao Nha nua.


Đe quoc Bo Đao Nha Theo thoi gian, Vuong quoc Bo Đao Nha đa xay dung nen nhung gi đuoc goi la Đe quoc Bo Đao Nha. Bat đau voi cuoc chinh phuc Ceuta nam 1415, đe che dan mo rong voi viec bo sung them nhieu thuoc đia, lon nhat trong so đo la Brasil (thanh lap nam 1500 va giai the vao nam 1822). Tu sau cuoc cach mang cong hoa nam 1910, cac thuoc đia con lai cua đe che đa tro thanh cac tinh hai ngoai cua nuoc Cong hoa Bo Đao Nha cho đen cuoi the ky 20, khi cac vung lanh tho o nuoc ngoai cuoi cung cua Bo Đao Nha đa đuoc ban giao (đac biet la xu chau Phi thuoc Bo Đao Nha bao gom cac tinh hai ngoai Angola va Mozambique vao nam 1975, va cuoi cung Macau vao nam 1999).
Sau nhieu the ky Bo Đao Nha thong tri tai Angola, Vuong quoc Kongo đa bi bien thanh mot nuoc chu hau cua vuong quoc Bo Đao Nha, quoc vuong Kongo phai hua trung thanh voi vua Bo Đao Nha.


Vua Bo Đao Nha Xem them Vuong quoc Algarve
Vuong quoc Brasil
Vuong quoc Lien hiep Bo Đao Nha, Brasil va Algarves
Danh sach tuoc vi va huan chuong cua Vua Bo Đao Nha
Quy toc Bo Đao Nha


Chu thich Tham khao