Gieng bac thang la gieng hoac ao trong đo chua nuoc theo cach giam dan tung bac so voi muc nuoc. Chung co the co nhieu tang voi mot con bo keo quay guong nuoc đe lay nuoc gieng len tang mot hoac hai. Gieng pho bien nhat o mien tay An Đo va cung xuat hien o cac khu vuc khac kho can hon cua tieu luc đia An Đo, keo dai đen Pakistan. Xay dung cac gieng bac thang chu yeu mang tinh thiet thuc, mac du chung co the bao gom cac phan trang tri co y nghia kien truc va la be chua trong đen tho.
Gieng bac thang la vi du ve nhieu loai kho du tru va be tuoi đa đuoc phat trien o An Đo, chu yeu đe đoi pho voi su bien đong nguon nuoc san co theo mua. Mot điem khac biet co ban giua gieng bac thang voi cac loai be chua va gieng khac la no bac giup moi nguoi de dang tiep can nguon nuoc ngam đe duy tri va quan ly gieng.
Nguoi xay dung đa đao nhung ranh sau trong long đat đe co nguon nuoc ngam quanh nam đang tin dung. Ho lot tuong quanh cac con hao bang nhung khoi đa, khong co vua va tao ra nhung bac thang dan xuong mat nuoc. Phan lon cac gieng bac giang con ton tai theo ban đau phuc vu cho muc đich ranh roi cung nhu cung cap nuoc. Đieu nay la do phan đay gieng giup giam nhiet ban ngay va se gia tang neu gieng đuoc che phu. Gieng bac thang cung la noi to chuc tu hop xa hoi va nghi le ton giao.  Thong thuong, phu nu gan lien voi nhung gieng nay hon vi ho la nguoi lay nuoc. Ngoai ra, chinh ho la nhung nguoi đa cau nguyen va dang len vat pham cho nu than gieng đe đuoc ban phuoc lanh. Đieu nay dan đen viec xay dung mot so đac điem kien truc va trang tri quan trong, thuong đuoc ket hop voi nha o va trong khu vuc đo thi. No cung đam bao ton tai nhu di tich lich su.
Gieng bac thang thuong bao gom hai phan: mot truc thang đung đe tu đo nuoc đuoc hut ra va cac loi đi, buong va bac thang nam nghieng xung quanh cung cap loi vao gieng. Cac phong trung bay va buong xung quanh nhung gieng nay thuong đuoc cham khac ti mi voi cac chi tiet tinh xao va tro thanh noi nghi duong yen tinh, mat me trong mua he nong buc.


Ten Mot so ten rieng biet, đoi khi la ten đia phuong, van ton tai dung đe goi gieng bac thang. O cac vung noi tieng Hindi, chung đuoc đat ten theo goc tu baudi (bao gom ca bawdi (tieng Rajasthani: बावडी   ), bawri, baoli, bavadi va bavdi). Trong ngon ngu Gujarati va Marwari, chung thuong đuoc goi la vav hoac vaav (tieng Gujarat: વાવ). Cac ten khac bao gom kalyani hoac pushkarani (tieng Kannada), baoli (tieng Hindi: बावली) va barav (tieng Marathi: बारव).


Lich su Gieng bac thang co the khoi đau voi muc đich đam bao nguon nuoc trong ky han han. Bang chung khao co hoc som nhat ve gieng đuoc xay voi bac thang đe tiep can chung tim ra tai Dholavira trong khi đia điem nay cung co cac be chua hoac ho chua nuoc cung đuoc xay voi bac thang. Bon tam lon cua Mohenjo Daro cung đuoc xay voi bac thang theo cac huong nguoc nhau. Van bia cua Ashoka đe cap đen viec xay dung gieng bac thang doc theo cac tuyen đuong lon cua An Đo voi khoang cach 8 kos đe thuan tien cho du khach, nhung Ashoka noi rang đo la mot tap tuc đa co tu truoc ong va cung đuoc cac vi vua thuc hien truoc đay.

Vua Devanampriya Priyadarsin noi nhu vay. Tren cac tuyen đuong, nhung cay đa do ta trong, (đe) co the đem đen bong mat cho đan gia suc va nguoi dan, (va) nhung lum xoai đuoc trong nen. Va (theo khoang khong giang) gieng 8 kos do ta đao, cung cac bac thang (đe buoc xuong nuoc) đa đuoc xay dung. Luong lon điem uong nuoc đa đuoc ta lap ra, o đay va o đo, cho đan gia suc va nguoi dan vui ve sum vay. [Nhung] cai đuoc goi la vui ve nay [it he qua]. Vi voi nhieu tien nghi khac nhau, dan chung đa đuoc ca cac vi vua truoc đay lan chinh ta ban phuoc lanh. Nhung voi ta, đieu nay đuoc thuc hien vi muc đich sau: đe ho co the tuan theo thong le đao đuc.
Nhung gieng bac thang cat bang đa đau tien o An Đo co nien đai tu nam 200-400 Cong nguyen. Vi du som nhat ve mot cai ao giong nhu bon tam co the đat kich thuoc bang gieng bac thang tim đuoc tai hang đong Uperkot o Junagadh. Nhung hang đong nay co nien đai vao the ky thu 4. Navghan Kuvo, mot cai gieng bac thang tron o vung lan can, la mot vi du khac. No co the đuoc xay dung vao thoi Satrap mien tay  (200-400 CN) hoac Maitraka (600-700 CN), mac du mot so nguon cho rang no đuoc xay dung vao the ky 11. Adi Kadi ni Vav gan đo đuoc xay dung vao nua sau cua the ky 10 hoac the ky 15.
Nhung gieng bac thang tai Dhank o quan Rajkot co nien đai 550-625 Cong nguyen. Cac ao bac thang o Bhinmal (850-950 SCN) đuoc xay ve sau no. Gieng bac thang đuoc xay dung o khu vuc tay nam Gujarat vao khoang nam 600 Cong nguyen; tu đo chung mo rong ve phia bac đen Rajasthan va sau đo la mien bac va tay An Đo. Ban đau đuoc nhung tin huu An Đo giao su dung nhu mot loai hinh nghe thuat, viec xay dung nhung gieng bac thang nay đa đat đen đinh cao trong thoi ky cai tri cua Hoi giao tu the ky 11 đen the ky 16.
Mot trong nhung vi du som nhat hien co ve gieng bac thang đuoc xay dung vao the ky 11 o Gujarat, gieng bac thang cua Mata Bhavani. Mot day bac thang dai dan đen mat nuoc ben duoi mot chuoi tang gac mo cac leu rap đuoc bo tri doc theo truc đong/tay. Viec trang tri cac cot, gia đo va dam cau ky la mot vi du đien hinh cho thay gieng bac thang đa đuoc su dung nhu mot loai hinh nghe thuat.
Cac hoang đe Mughal đa khong pha vo van hoa đuoc thuc hien trong nhung chiec gieng nay va khuyen khich xay dung nhieu gieng hon. Cac nha cam quyen trong thoi Raj thuoc Anh nhan thay viec ve sinh gieng bac thang kem hon mong muon va đa lap đat he thong ong va may bom đe thay the muc đich cua chung.


Y nghia Gieng bac thang đam bao cung cap nuoc trong thoi ky han han. Cac gieng co y nghia xa hoi, van hoa va ton giao. Nhung gieng bac thang nay đa đuoc chung minh la nhung cau truc đuoc xay dung chac chan, sau khi chiu đuoc đong đat.


Hoa tiet Nhieu gieng bac thang đuoc trang tri va hoa tiet cau ky nhu nhung đen tho An Đo giao. Cac ty le lien quan voi co the con nguoi đa đuoc su dung trong thiet ke gieng, giong nhu nhieu cau truc khac trong kien truc An Đo.


O An Đo Mot so gieng bac thang con sot lai co the tim đuoc tren khap An Đo, bao gom o Rajasthan, Gujarat, Delhi, Madhya Pradesh, Maharashtra va Bac Karnataka (Karnataka). Nam 2016, mot du an lap ban đo hop tac, Stepwell Atlas, bat đau lap ban đo toa đo GPS va đoi chieu thong tin voi gieng bac thang. Hon 2800 gieng bac thang cho đen nay đa đuoc lap ban đo. Trong cuon sach Di san Delhi: Top 10 Baolis, Vikramjit Singh Rooprai đe cap rang chi rieng Delhi đa co 32 gieng bac thang. Trong so nay, 16 gieng mat, nhung co the lan ra vi tri cua chung. Trong so 16 gieng con lai, chi co 14 gieng la co the tiep can cong khai va muc nuoc tai đay lien tiep thay đoi, trong khi ba cai hien đa kho vinh vien.
Gieng bac thang đang ke bao gom:

Agrasen ki Baoli, New Delhi
Rajon ki baoli, New Delhi
Chand Baori o Abhaneri gan Jaipur, Rajasthan
Rani ki vav tai Patan, Gujarat
Adalaj ni Vav tai Adalaj, Gandhinagar, Gujarat
Dada Harir Stepwell, Ahmedbad
Navghan Kuvo va Adi Kadi vav, Phao đai Uparkot, Junagadh
Toor Ji Ki Baori, Jodhpur
Birkha Bawari, Jodhpur
Shahi Baoli, Lucknow
Raniji ki Baori o Bundi, Rajasthan; Bundi co hon 60 baolis trong va xung quanh thi tran.
Panna Meena ka Kund, Amer, An Đo
Udoji ki Baori, Mandholi, Rajasthan
Kalyani, Hulikere
Đen Bhoga Nandeeshwara, Karnataka
Đen Sree Peralassery, Kerala 


O Pakistan Nhung gieng bac thang tu thoi Mughal van ton tai o Pakistan. Mot so o trong đieu kien bao quan trong khi so khac thi khong.

Phao đai Rohtas, gan Jhelum
Wan Bhachran, gan Mianwali
Losar Baoli, gan Islamabad
Losar Baoli, Sher Shah Park Wah Cantt
Makli Baoli, gan Thatta


Ao bac thang Ao bac thang rat giong voi gieng bac thang ve muc đich nhung đieu quan trong la phai nhan ra su khac biet giua hai loai cau truc nay. Nhin chung, ao bac thang đi kem voi cac đen tho gan đo trong khi gieng bac thang bi co lap hon. Ngoai ra, gieng bac thang toi va hau nhu khong nhin thay tu be mat, trong khi ao bac thang đuoc anh sang mat troi chieu roi. Ngoai ra, gieng bac thang co thiet ke kha tuyen tinh so voi hinh dang chu nhat cua ao bac thang.


Anh huong Gieng bac thang anh huong đen nhieu cau truc khac trong kien truc An Đo, đac biet la nhung cong trinh ket hop nuoc vao thiet ke cua chung. Vi du, Aram Bagh o Agra la khu vuon Mughal đau tien o An Đo. No đuoc hoang đe Babur cua Mughal thiet ke va phan anh quan niem cua ong ve thien đuong khong chi thong qua nuoc va canh quan ma con thong qua su đoi xung bang cach bao gom mot ho boi phan chieu trong thiet ke. Ong đuoc truyen cam hung tu gieng bac thang va cam thay rang se tuyet voi khi hoang thanh khu vuon trong cung đien cua ong. Nhieu khu vuon Mughal khac bao gom ho boi phan chieu đe nang tam canh quan hoac phuc vu nhu mot loi vao tao nha. Cac khu vuon đang chu y khac o An Đo ket hop nuoc vao thiet ke bao gom:

Lang mo Humayun, Nizamuddin East, Delhi
Taj Mahal, Agra
Mehtab Bagh, Agra
Lang mo Safdarjung
Shalimar Bagh (Srinagar), Jammu va Kashmir
Vuon Nishat, Jammu va Kashmir
Vuon Yadvindra, Pinjore
Khusro Bagh, Allahabad
Roshanara Bagh


Xem them Đap kiem nuoc
Ghat
Lich su gieng bac thang o Gujarat
Johad
Liman
Subak (tuoi tieu)
Taanka
Gieng ong
Gieng nuoc


Tham khao = Nguon sach =
Rima Hooja: "Channeling Nature: Hydraulics, Traditional Knowledge Systems, And Water Resource Management in India – A Historical Perspective". At infinityfoundation.com
Livingston, Morna & Beach, Milo (2002). Steps to Water: The Ancient Stepwells of India. Princeton Architectural Press. ISBN 1-56898-324-7.
Vikramjit Singh Rooprai. Delhi Heritage: Top 10 Baolis (2019). Niyogi Books. ISBN 9-38913-611-3.
Jutta Jain Neubauer The Stepwells of Gujarat: An art-historical Perspective  (2001)
Philip Davies, The Penguin guide to the monuments of India, Vol II (London: Viking, 1989)
Christopher Tadgell, The History of Architecture in India (London: Phaidon Press, 1990)
Abhilash Shekhawat, "Stepwells of Gujarat." India's Invitation. 2010. Web. ngay 29 thang 3 nam 2012.<http://www.indiasinvitation.com/stepwells_of_gujarat/>.
Stepwells in India tren DMOZ
"Architecture of the Indian Subcontinent - glossary". Indoarch.org. Ban goc luu tru ngay 6 thang 3 nam 2012. Truy cap ngay 18 thang 12 nam 2006.


Lien ket ngoai Stepwell Atlas
Stepwells of India
Agrasen ki Baoli
Stepwell architecture
Stepwell on Oxfort Art Online
India's Forgotten Stepwells at ArchDaily