kaengreg/wikifacts-bench huggingface dataset:
Mary Lucas, Nam tuoc Lucas thu 1 xu Crudwell (tieng Anh: Mary Lucas, 1st Baroness Lucas of Crudwell; The ky 17 – 1 thang 11 nam 1702), cung goi la Mary Grey, Ba tuoc phu nhan xu Kent (tieng Anh: Mary Grey, Countess of Kent), la mot nu quy toc nguoi Anh.


Than the Mary Lucas la con gai duy nhat cua John Lucas, Nam tuoc Lucas thu 1 xu Shenfield, Essex (1606–1671) va Anne Nevill. Mary co mot nguoi anh trai ten John, sinh vao nam 1633 nhung mat som. Vi the, Mary la nguoi thua ke duy nhat cua Nam tuoc Lucas xu Shenfield.


Hon nhan va hau due Ngay 2 thang 3 nam 1662/1663, Mary Lucas ket hon voi Anthony Grey, Ba tuoc thu 11 xu Kent. Thong qua hon nhan, Mary tro thanh Ba tuoc phu nhan xu Kent. Mary va chong co voi nhau hai nguoi con:

Henry Grey, Cong tuoc thu 1 xu Kent (1671 – 5 thang 6 nam 1740), ket hon lan thu nhat voi Jemima Crew, con gai cua Thomas Crew, Nam tuoc Crew thu 2 va Anne Airmyn, vao ngay 26 thang 3 nam 1695 va co muoi mot nguoi con; tai hon voi Sophia Bentinck, con gai cua William Bentinck, Ba tuoc thu 1 xu Portland va Jane Temple, vao ngay 24 thang 3 nam 1728/1729 va co hai nguoi con.
Amabella Grey, khong ket hon.


Nam tuoc Lucas xu Crudwell Ngay 7 thang 5 nam 1663, the theo mong muon cua John Lucas, Nam tuoc Lucas thu 1 xu Shenfield, cha cua Ba tuoc phu nhan xu Kent,  nguoi đa cong hien cho Vuong that, Mary đuoc Charles II cua Anh tan phong lam Nu Nam tuoc Lucas xu Crudwell thuoc Đang cap quy toc Anh. Tuoc hieu cua Mary co đieu khoan ke vi đac biet la se đuoc ke thua truoc tien boi nam due cua Mary voi chong la Anthony Grey, Ba tuoc thu 11 xu Kent, sau đo se đuoc thua ke boi cac nu due boi Mary va ngai Ba tuoc ma khong bi lam vao tinh trang tranh chap. Đay la đieu khoan thua ke đoc đao đoi voi gioi quy toc Anh vi tuoc hieu se khong bi tranh chap giua cac nu thua ke ma chi đuoc thua ke boi nu thua ke lon nhat.


Qua đoi Mary Lucas, Ba tuoc phu nhan xu Kent va Nam tuoc Lucas, qua đoi vao ngay 1 thang 11 nam 1702 va đuoc ke vi boi con trai ca la Henry Grey, Ba tuoc thu 12 xu Kent. Truoc đo, Henry đa ke vi tuoc hieu Ba tuoc xu Kent cua cha vao ngay 19 thang 8 nam 1702 va đuoc phong lam Cong tuoc xu Kent vao ngay 28 thang 4 nam 1710. Mary va chong đeu đuoc chon cat o Flitton.


Gia pha Ghi chu Tham khao Nguon tai lieu Cokayne, George Edward (1893). The Complete Peerage (Edition 1, Volume 5).
Cokayne, George Edward (1892). The Complete Peerage (Edition 1, Volume 4).
Walter, John (ngay 23 thang 9 nam 2004). "Lucas, John, first Baron Lucas of Shenfield (1606–1671), royalist landowner". Oxford Dictionary of National Biography (bang tieng Anh). doi:10.1093/ref:odnb/51215. Truy cap ngay 1 thang 11 nam 2024.
Burke, Bernard; Burke, Ashworth Peter (1910). A Genealogical and Heraldic History of the Peerage and Baronetage, the Privy Council, Knightage and Companionage (bang tieng Anh). Harrison & Sons.
Harvey, William (1868). The Visitation of Suffolke (bang tieng Anh). S. Tymms.
The Court Magazine & Monthly Critic and Lady's Magazine: & Museum of the Belles Lettres, Music, Fine Arts, Drama, Fashions. & c. united ser (bang tieng Anh). Dobbs & Company. 1836.
Duoi đay la danh sach cac vuong hau va vuong phu Tay Ban Nha tu nam 1526 đen hien tai. Vuong hau hien tai cua Tay Ban Nha la Letizia Ortiz Rocasolano, la vo cua Vua Felipe VI va tro thanh Vuong hau vao ngay 19 thang 6 nam 2014 sau khi Vua Juan Carlos I thoai vi. Francisco de Asis, Cong tuoc xu Cadiz la Vuong quan duy nhat voi tu cach la chong cua Nu vuong Isabel II.


Nha Hasburgo Nha Borbon Nha Bonaparte Nha Borbon (phuc tich lan thu nhat) Nha Saboya Nha Borbon (phuc tich lan thu hai va ba) Xem them Danh sach vua Tay Ban Nha


Chu thich
Vinh Algoa la mot vinh o Đong Cape, Nam Phi. No nam o bo bien phia đong, 425 dam (683 km) ve phia đong cua Cape of Good Hope.
Vinh Algoa đuoc bao boc o phia tay boi Mui Recife va o phia đong cua Mui Padrone. Vinh sau toi 436 m (1.430 ft). Thanh pho cang cua Cang Elizabeth nam lien ke vinh, cung nhu co so cang nuoc sau Coega moi.


Lich su Nha tham hiem nguoi Bo Đao Nha Bartolomeu Dias la nguoi chau Au đau tien đen vinh Algoa vao nam 1488, noi ong đa trong mot cay thanh gia bang go tren mot hon đao nho bay gio goi la đao St Croix hoac đao Santa Cruz. Ong đat cho vinh mot cai ten co nghia la "Vinh đa", đuoc đoi o Bo Đao Nha thanh Bahia de Lagoa hoac Vinh đam pha, va cuoi cung tro thanh Vinh Algoa.
Hai đo cua vinh  canh bao cac thuy thu rang "cac vat phong va cac vat chua mu tat bi an mon o khu vuc giua Mui St Francis va Đao Chim đen đo sau 400 m. Nhung nguoi buon ban nen than trong nhat. "
vu khi hoa hoc đa bi đo xuong vinh sau hau qua cua The chien II. Trong cuoc xung đot đo, Cang Elizabeth đa đuoc su dung lam noi nghien cuu, san xuat va luu tru khi đoc cua quan Đong minh. Tinh trang cua cac hop va đan hien chua đuoc biet.


Tham khao
Đang cong san Indonesia (tieng Indonesia: Partai Komunis Indonesia, PKI) tung la đang cong san khong cam quyen lon nhat tren the gioi truoc khi bi tran ap nam 1965 va bi cam hoat đong tu nam 1966.


Nhung nguoi tien phong Mot to chuc quan trong đa som đuoc thanh lap boi hai nha xa hoi chu nghia nguoi Ha Lan la Henk Sneevliet va Pak Yahya nam 1914 voi ten goi Hoi Lien hiep Dan chu Xa hoi Đong An (tieng Ha Lan: Indische Sociaal-Democratische Vereeniging, ISDV). Ve ban chat ISDV đuoc thanh lap boi 85 thanh vien cua hai đang xa hoi Ha Lan, Đang Cong nhan Dan chu Xa hoi va Đang Cong san Ha Lan, hoat đong tai Đong An Ha Lan. Cac thanh vien nguoi Ha Lan truyen ba ly tuong Mac xit đen nhung tri thuc nguoi Indonesia đang tim kiem con đuong chong lai ach thuc dan.
Thang 10 nam 1915, ISDV bat đau cho in an ban bang tieng Ha Lan: Het Vrije Woord (Loi tu do), nguoi bien soan la Adolf Baars. ISDV đa khong đoi hoi nen đoc lap tai thoi điem no ra đoi. Khi ISDV co khoang 100 thanh vien, chi co 3 trong so đo la nguoi Ha Lan. Tuy nhien, no nhanh chong chuyen sang huong cap tien va chong tu ban.


Tham khao Lien ket ngoai
Tran Tuong co ten đay đu la Tran Ba Tuong (1955 – 2022) la dien vien kich noi va đien anh nguoi Viet Nam. Ong tung giu cac chuc vu Chu tich Hoi Nghe si san khau Hai Phong, Truong Đoan Kich noi Hai Phong.
Tran Tuong đuoc biet đen la nguoi đau tien đong vai Canh sat hinh su cua đien anh Viet Nam. Ong co khoang 40 vai dien Cong an ca o linh vuc san khau va phim anh. Nam 1997, ong đuoc phong Nghe si uu tu.


Cuoc đoi Tran Tuong sinh nam 1955 tai Hai Phong.
Nam 1974, mac du Tran Tuong trung tuyen lop dien vien Truong Đien anh Viet Nam khoa 2, nhung ong khong theo hoc ma xin ve Đoan kich Hai Phong.
Nam 1978, Xuong phim Bo Noi vu san xuat bo phim đien anh Ke hoach P76 do Chau Hue đao dien, đoan lam phim đa đen Đoan Kich noi Hai Phong đe tuyen dien vien, dien vien Hoai Thu - vo cua Tran Tuong - đuoc chon vao vai nu chinh Thanh Tam, sau nay đuoc đoi sang vai phan dien Le Dung. Khi thay Tran Tuong đen đon vo, đao dien Chau Hue đa an tuong voi ve ngoai cua ong va cho ong thu vai. Tran Tuong luc nay la hoc vien cua Đoan kich Hai Phong nhung đang trong thoi gian thuc hien nghia vu, la lai xe quan đoi đong quan o Ha Noi.
Ong tung giu chuc Chu nhiem Cau lac bo san khau "Bien hen" thuoc Hoi nghe si San khau Hai Phong. Cau lac bo đuoc thanh lap vao thang 4 nam 2017, vo kich "Hoan Thu ghen" do ong đao dien, voi dien xuat cua cac thanh vien Cau lac bo đa gianh đuoc mot Huy chuong Bac cho tiet muc va mot cho dien vien nu chinh, nghe si Hoai Thu, tai Lien hoan San khau kich noi toan quoc nam 2021.
Tran Tuong đot ngot qua đoi vi bao benh ngay 3 thang 12 nam 2022.


Gia đinh Tran Tuong ket hon voi ban dien, nghe si Hoai Thu (Quan Hoai Thu). Ong tinh co thay ba qua buc hinh cua mot tiem anh va nhan ra ba la dien vien trong mot lan đi xem kich. Tran Tuong sau đo xin vao Đoan kich Hai Phong cung đe đuoc theo đuoi ba.
Sau khi ve huu, hai ong ba đuoc cac đoan lam phim trong nuoc moi tham gia, hai nguoi tung đong chung trong mot so bo phim nhu: Noi trai tim o lai, Chuyen xu dua, Ban di chuc bi an, My nhan Sai thanh.


Cac vai dien = Đien anh =


= San khau =


Giai thuong Trong su nghiep cua minh, Tran Tuong đa gianh đuoc 3 huy chuong vang Hoi dien san khau chuyen nghiep toan quoc, 4 huy chuong vang Lien hoan San khau chuyen nghiep mien Duyen hai phia Bac.


Tham khao
Cong vien may ban hang tu đong Sagamihara (相模原レトロ自販機, Sagamihara Retoro Jihanki) la bo suu tap may ban hang tu đong theo phong cach phuc co tai thanh pho Sagamihara o Kanagawa, Nhat Ban. Bo suu tap nay do chinh chu tiem lop xe cu Rat Sunrise ten la Saito Tatsuhiro (齋藤辰洋, Trai Đang Than Duong) tao ra, von luc đau đe cho nhung khach hang giai tri trong luc cho đoi. Noi đay co hon 100 may xep thanh hai day canh bai đo xe cua tiem. Ngoai ra con co mot can phong nho gan van phong cua tiem chua may tua game arcade co đien. Tat ca cac may ban hang tu đong đeu hoat đong va cung cap đu loai hang hoa tu thuc pham, chang han nhu mi ramen va đo uong, cho đen đo choi va que boi bang giay. Nhung may nay đeu đuoc bo sung hang ngay, thuc an nong danh cho mot so may đuoc nau tai cho, va nhung may khac do nha cung cap chuan bi. Trong khi cua tiem lop xe co gio lam viec thong thuong thi nhung may ban hang tu đong nay chay lien tuc suot ngay đem.

Saito bat đau cong viec suu tap vao nam 2016. Ong bo tien ra mua va so huu nhung chiec may cho bo suu tap thong qua đau gia truc tuyen va truyen mieng. Phan lon nhung co may nay đeu đuoc san xuat tu thap nien 1970 va 1980, cuoi thoi ky Showa cua Nhat Ban. Saito tu minh sua chua va bao duong nhung chiec may nay vi chung khong con đuoc nha san xuat ho tro nua. Thang 9 nam 2021, co ke pha hoai lam hong mot nut bam tren mot trong nhung chiec may nay va đuoc mot nha san xuat phu tung nhua tao ra chiec may thay the mien phi bang CAD.
Bo suu tap nay ton nhieu thoi gian hon cua tiem lop xe, va Saito co nhieu nhan vien đe bo sung them hang va đo an cho nhung may ban hang tu đong y nhu cua hang cua chinh minh vay. Bep nau hon 600 bua an moi ngay. Nam 2022, Saito uoc tinh rang bo suu tap đa thu hut 300–400 khach hang vao cac ngay trong tuan va 1.000 khach hang vao cac ngay cuoi tuan. Noi đay tung đuoc coi la "đia điem hanh huong" danh cho nhung nguoi ham mo may ban hang tu đong theo phong cach phuc co.


Tham khao Lien ket ngoai Website chinh thuc (bang tieng Nhat)
Scolopsis bilineata la mot loai ca bien thuoc chi Scolopsis trong ho Ca luong. Loai ca nay đuoc mo ta lan đau tien vao nam 1793.


Tu nguyen Tu đinh danh bilineata đuoc ghep boi hai am tiet trong tieng Latinh: bi ("hai") va lineata ("co soc"), ham y đe cap đen hai soc cong mau sam, song song tren đau cua loai ca nay.


Phan bo va moi truong song Tu Maldives va An Đo, S. bilineata co phan bo trai dai ve phia đong đen Tonga, nguoc len phia bac đen mien nam Nhat Ban, gioi han phia nam đen Uc (gom ca đao Lord Howe).
O Viet Nam, S. bilineata đuoc ghi nhan tai cu lao Cham (Quang Nam), Ninh Thuan, Phu Yen, Binh Thuan, quan đao Ha Tien (Kien Giang), cung quan đao Hoang Sa va quan đao Truong Sa.
S. bilineata truong thanh sinh song tren cac ran san ho, ca con thuong song gan bo hoac trong đam pha, đo sau đen it nhat la 25 m.


Mo ta Chieu dai co the lon nhat đuoc ghi nhan o S. bilineata la 25 cm.
Phan đau va mot phan than tren co mau o liu hoac nau xam, phan than con lai mau trang. Mot dai mau trang tuoi vien đo sam keo dai tu mieng nguoc len phan goc vay lung. Co 2 soc vang tuoi hep tren đau. Mot dai vang doc theo song lung, them mot đom trang tuoi ngay duoi goc cac tia vay lung phia cuoi. Phan gai vay lung co mau vang, phan vay lung mem phia truoc co mau đo sam đen đen, phan vay con lai trong suot. Vay hau mon tuong tu nhu mau sac vay lung mem. Vay đuoi trong suot, cac tia ngoai cung co mau đo.
Ca S. bilineata con đuoc biet đen kha nang bat chuoc kieu hinh cua nhieu loai ca mao ga Meiacanthus, bao gom Meiacanthus grammistes, Meiacanthus oualanensis, Meiacanthus lineatus va Meiacanthus smithi. Meiacanthus đa phan đeu co tuyen noc đoc o rang nanh. Do đo, nhung loai khong mang đoc, nhu S. bilineata, nguy trang thanh loai co đoc đuoc goi la bat chuoc kieu Bates.
So gai vay lung: 10; So tia vay lung: 9; So gai vay hau mon: 3; So tia vay hau mon: 7; So tia vay nguc: 14–16; So gai vay bung: 1; So tia vay bung: 5.


Sinh thai hoc S. bilineata an cac loai thuy sinh khong xuong song tang đay, nhu giun nhieu to, sao bien đuoi ran, giun bien nganh Sa sung va Nemertea, cung nhu giap xac nho. Theo quan sat o ran san ho Great Barrier, ca con kiem an vao ban ngay, tap trung o moi truong đay cat va đa vun, con ca truong thanh kiem an ve đem, tru an vao ban ngay.
S. bilineata la loai luong tinh tien nu (protogynous hermaphroditism), co nghia la tat ca ca đuc truong thanh đeu trai qua giai đoan la ca cai. Ca đuc va ca cai thuong song thanh đoi. S. bilineata co the song toi 16 nam.
S. bilineata co the phat huynh quang sinh hoc mau xanh luc. Huynh quang sinh hoc co the ho tro giao tiep cung loai va đe nguy trang, giup S. bilineata an minh vao cum san ho Acropora cung phat huynh quang mau xanh luc.


Thuong mai S. bilineata đoi khi đuoc đanh bat va bay ban voi so luong nho o cac cho ca. O Philippines, loai nay đuoc đanh bat đe xuat khau trong nganh thuong mai ca canh.


Tham khao
Meiacanthus la mot chi ca bien thuoc phan ho Blenniinae cua ho Ca mao ga. Chi nay đuoc lap boi Norman vao nam 1944. Duy nhat mot loai la M. anema sinh song o vung nuoc ngot va nuoc lo.


Tu nguyen Ten chi đuoc ghep boi hai am tiet trong tieng Hy Lap co đai: meion (μειων; “it, kem”) va akantha (ακανθα; “gai”), ham y đe cap đen vay lung cua cac loai trong chi nay chi co 4 gai, so voi 10–12 gai nhu cac loai Petroscirtes.


Cac loai Hien co 31 loai đuoc ghi nhan trong chi nay, bao gom:


Phan loai Meiacanthus co 3 phan chi đa đuoc cong nhan: Allomeiacanthus (M. ditrema va M. urostigma), Holomeiacanthus (chi co M. anema) va Meiacanthus (cac loai con lai).

Allomeiacanthus: tuyen đoc nam o vi tri phia duoi va đuoc bao boc boi xuong rang (thay vi o hai ben nhu Meiacanthus), khong co đuong ben va chi co 2 hoc (3 o cac phan chi khac) o xuong ham duoi va xuong sau thai duong.
Holomeiacanthus: co tu 6 gai vay lung tro len, song o moi truong nuoc ngot.
Meiacanthus: thuoc Meiacanthus sensu stricto.


Sinh hoc Meiacanthus co ranh sau phia truoc o rang nanh ham duoi lien ket voi tuyen noc đoc đa tao ra kha nang phong thu hieu qua cho chung. Noc đoc cua Meiacanthus gay đoc tinh thong qua tuong tac voi cac thu the opioid, dan đen ha huyet ap manh.
Nho vao cap rang nanh co đoc nay ma cac loai san moi khac gan nhu ne tranh Meiacanthus. Do đo, mot so loai ca mao ga khac, ca son va ca con cua mot so loai ca luong đa bat chuoc kieu hinh cua Meiacanthus, goi la bat chuoc kieu Bates.


Tham khao
Hien phap nuoc Cong hoa Nhan dan Trung Hoa la bo luat co ban cap cao nhat cua Cong hoa Nhan dan Trung Hoa, đuoc quy đinh co tinh quy pham toi cao.Hien phap cua Cong hoa Nhan dan đuoc phat trien theo thoi gian, hien phap hien hanh đuoc ban hanh nam 1982 cua Khoa 5 Đai hoi Đai bieu Nhan dan Toan quoc, va qua 4 lan sua đoi cac nam 1988, 1993, 1999 va 2004,2007, 2012, 2017, 2018.


Cac ban Hien phap Cong hoa Nhan dan Trung Hoa đuoc thanh lap,đem truoc khi trieu tap Hoi nghi thu nhat Hoi nghi Toan the Chinh tri Hiep thuong Nhan dan Trung Quoc đa thong qua "Cuong linh cong đong Hoi nghi Chinh tri Hiep thuong Nhan dan Trung Quoc" 29 thang 9 nam 1949 ban bo, voi vai tro la ban Hien phap tam thoi.Qua thoi gian phat trien va chinh sua, voi ban Hien phap hien hanh la ban Hien phap đuoc cong bo nam 1982 va đuoc chinh sua lan cuoi la nam 2004.


= Hien phap Ngu Tu =
La ban hien phap đuoc ban hanh vao ngay 20 thang 9 nam 1954 tai ky hop thu nhat Đai hoi Đai bieu Nhan dan Toan quoc khoa nhat, voi 4 chuong va 106 đieu đuoc goi la Hien phap Ngu Tu.


= Hien phap That Ngu =
La ban hien phap thu 2 đuoc cong bo va ban hanh ngay 17 thang 1 nam 1975 tai Hoi nghi thu nhat Đai hoi Đai bieu Nhan dan Toan quoc khoa 4, voi 30 đieu. Do ban hien phap đuoc ban hanh trong thoi gian Cach mang van hoa, nen van mang am huong tuong đoi manh trong cuoc Cach mang van hoa đuoc goi la Hien phap That Ngu. 


= Hien phap That Bat =
La ban hien phap thu 3 đuoc ban hanh ngay 5 thang 3 nam 1978 tai Hoi nghi thu nhat Đai hoi Đai bieu Nhan dan Toan quoc khoa 5,voi tong 4 chuong 60 đieu đuoc goi la Hien phap That Bat.


= Hien phap Bat Nhi =
La ban Hien phap hien hanh cua Cong hoa Nhan dan Trung Hoa đuoc ban hanh ngay 4 thang 12 nam 1982 tai Hoi nghi thu 5 Đai hoi Đai bieu Nhan dan Toan quoc khoa 5. Hien phap đuoc tu chinh 4 lan 1988, 1993, 1999, 2004 đuoc goi la Hien phap Bat Nhi.


Noi dung ban Hien phap Hien phap hien tai co 4 chuong voi 138 đieu 


Xem them Tinh truong Chinh phu Nhan dan
Bi thu Tinh uy (Trung Quoc)


Tham khao Lien ket ngoai Van ban Hien phap Cong hoa Nhan dan Trung Hoa ke tu ngay 11 thang 3 nam 2018 Luu tru ngay 6 thang 7 nam 2020 tai Wayback Machine (tieng Anh)
Wikipedia tieng A Rap la mot phien ban Wikipedia, mot bach khoa toan thu mo.
No bat đau vao ngay 09 thang 7 nam 2003. Tinh đen thang 4 nam 2015, no đa co hon 350.000 bai viet, 974.500 nguoi dung đang ky va hon 23.000 hinh anh. Wikipedia tieng A Rap hien la phien ban lon thu 21 cua Wikipedia tinh theo so bai viet, va la ngon ngu Semitic đau tien vuot qua 100.000 bai viet.
Thiet ke cua Wikipedia tieng A Rap khac mot chut đoi voi cac phien ban Wikipedia khac. Đang chu y nhat, tu tieng A Rap đuoc viet tu phai sang trai, vi tri cua lien ket la mot hinh anh phan chieu cua nhung Wikipedia trong cac ngon ngu đuoc viet tu trai sang phai. Truoc khi cap nhat cua Wikipedia len MediaWiki 1.16, Wikipedia tieng A Rap đa co mot nen trang mac đinh cua trang lay cam hung tu đa op lat A Rap/Hoi giao hay phong cach trang tri. Chuyen tu moi bo tri Vector mac đinh cua MediaWiki đe bo tri MonoBook goc co the khoi phuc lai trang nen nay. Vao thoi điem 15 thang 8 nam 2025, Wikipedia tieng A Rap co tong cong 1.275.863 bai viet.


Kiem duyet Vao thang 9 nam 2020, hai bao quan vien tinh nguyen cua Wikipedia đa bi bat cung ngay: Osama Khalid bi ket an 32 nam tu, trong khi Ziyad al-Sofiani bi ket an tam nam tu, theo Smex, mot to chuc phi chinh phu cua Liban nham thuc đay cac xa hoi thong tin tu quan o cong đong noi tieng A Rap, va Democracy for the Arab World Now. Mot cuoc đieu tra sau đo cua Wikimedia Foundation đa xac đinh 16 nguoi dung duong nhu thuong xuyen tham gia vao viec sua đoi co tinh xung đot loi ich—bi bao cao la gom ca viec lam gian điep cho chinh phu Xe Ut.


Xem them Wikipedia
Wikipedia tieng Anh
Wikipedia tieng Viet


Tham khao Lien ket ngoai
Cong quoc Saxe-Altenburg (tieng Đuc: Sachsen-Altenburg) la mot trong nhung cong quoc Sachsen do nhanh Ernestine cua Nha Wettin nam giu o Thuringia, Đuc ngay nay. Đay la mot trong nhung nha nuoc nho nhat cua Đe quoc Đuc voi dien tich 1.323 km vuong va dan so 207.000 nguoi (1905), trong đo khoang 1/5 cu tru tai thu đo Altenburg. Lanh tho cua cong quoc bao gom hai lanh tho khong tiep giap đuoc ngan cach boi vung đat thuoc Than vuong quoc Reuss. Nen kinh te cua no dua tren nong nghiep, lam nghiep va cong nghiep nho. Nha nuoc la mot quan chu lap hien voi mot quoc hoi bao gom ba muoi thanh vien do nhung nguoi nop thue nam tren 25 tuoi lua chon.


Lich su Cac cong tuoc xu Sachsen-Altenburg Nhung nhan vat đung đau Nha cong tuoc xu Sachsen-Altenburg hau che đo quan chu Chu thich Tham khao Chisholm, Hugh, bien tap (1911). "Saxe-Altenburg" . Encyclopædia Britannica (an ban thu 11). Cambridge University Press.


Lien ket ngoai Herzogtum Sachsen-Altenburg Luu tru ngay 3 thang 5 nam 2021 tai Wayback Machine
Bi tich Rua Toi, Bi tich Thanh Tay hay Phep Rua Toi la mot trong 7 Bi tich trong Giao hoi Cong giao Roma, cung nhu trong Chinh thong giao va Anh giao. Trong ca ba Giao hoi nay đeu su dung chung cong thuc Chua Ba Ngoi, rieng o cac he phai Tin Lanh van co cu hanh nghi thuc nay, nhung tuy theo he phai co hoac khong su dung cong thuc Chua Ba Ngoi, do đo Giao hoi Cong giao Roma cung tuy theo đo ma cong nhan tinh cach Bi tich o tung he phai nay.
"Bi tich Thanh Tay la nen tang cua toan bo đoi song Kito huu, la cua ngo dan vao đoi song than linh va moi Bi tich khac". Voi đinh nghia đo cua Giao hoi Cong giao thi nghi thuc nay đuoc cu hanh nhu la dau chi ket nap mot nguoi vao ton giao. Do đo, bat cu ai chua lanh nhan cung co the lanh Bi tich nay đe tro thanh mot Kito huu (Bi tich nay chi đuoc lanh nhan mot lan).


Tu nguyen Nguon goc ten cua Bi tich nay đuoc dich tu Baptizein trong tieng Hy Lap. Tu nay co nghia la "dim xuong": đay la nghi thuc chinh yeu trong bi tich Thanh Tay. Dim xuong nuoc tuong trung cho viec nguoi du tong chiu mai tang trong cai chet cua Đuc Kito, va tu đo cung song lai voi Nguoi (x. Rm 6,3-4; Cl 2,12), tro thanh "thu tao moi" (x. 2Cr 5,17; Gl 6,15).


Nghi thuc Nghi thuc cua Bi tich la dim xuong hoac đo nuoc len đau nguoi lanh nhan, đong thoi đoc loi sau: "(Ten Thanh cua nguoi lanh nhan), toi rua (đai tu xung ho) nhan danh Chua Cha, Chua Con va Chua Thanh Than." Khi cu hanh Bi tich nay thi moi nguoi lanh nhan can mot hoac hai nguoi đo đau đe huong dan va neu guong trong đoi song giao ly cua minh. Nghi thuc nay do Giam muc, linh muc hoac pho te cu hanh nhung trong truong hop khan thiet thi moi nguoi – mien la co y huong đung đan va theo nghi thuc cua Hoi Thanh – cung co the cu hanh.
O cac giao hoi Cong giao Đong phuong theo nghi le Bidantino, viec rua toi đuoc thuc hien bang cach dim hoac ngam minh xuong nuoc ba lan, đong thoi đoc cong thuc: "Toi to Thien Chua la (ten), đuoc rua toi nhan danh Cha, va Con, va Thanh Than."


An hue Theo đuc tin Kito giao, Bi tich Rua Toi ban cho nguoi lanh 4 on sau đay:

Tha toi nguyen to va moi toi rieng nguoi ay pham truoc khi rua toi, cung moi hinh phat do toi gay ra.
Sinh lai vao đoi song moi, tro thanh con cai Chua Cha, chi the Chua Kito va đen tho Chua Thanh Than.
Sap nhap vao Hoi Thanh la than the Chua Kito, cho ta tham du vao chuc tu te cua Chua Kito.
Ghi vao trong linh hon mot dau an thieng lieng vinh vien, khong the xoa đuoc.


Xem them Thanh tay
Gioan Tay Gia


Tham khao