Joseph Carey Merrick (5 thang 8 nam 1862 – 11 thang 4 nam 1890) la mot nguoi Anh thuong đuoc biet toi voi biet danh "The Elephant Man" ("Nguoi voi") vi be ngoai di tat bam sinh. Ve ngoai di thuong va so phan bat hanh cua Merrick đa gay đuoc su chu y lon cua gioi thuong luu Anh va sau nay tro thanh đe tai cua nhieu tac pham nghe thuat.


Tieu su Joseph Merrick la con cua ba Mary Jane Potterton va ong Joseph Rockley Merrick. Do mot sai sot cua bac si Frederick Treves trong quyen sach The Elephant Man and Other Reminiscences cua ong nen Merrick đoi khi bi nham ten thanh John Merrick. Theo loi Merrick thi nhung dau hieu di tat bat đau xuat hien khi Joseph len 3 tuoi, đo la nhung buou lon xuat hien o phan ben trai co the. Nam len 12 tuoi thi me cua Joseph Merrick qua đoi. Theo tu lieu cua gia đinh Merrick thi ba cung la nguoi tan tat. Ong Joseph Rockley sau đo tai gia, bi nguoi me ke ghe lanh, Joseph Merrick buoc phai tu kiem song bang viec ban hang rong tren pho. Ve ngoai khien cau be thuong xuyen bi lu tre o khu vuc treu choc, nhung kho khan cua cuoc song muu sinh va su uc hiep khien Merrick bo nha ra đi.
Ngay 29 thang 8 nam 1884, Merrick bat đau tham gia trinh dien o cac hoi cho noi anh đuoc đoi xu kha tu te va kiem đuoc đu tien sinh song. Trong mot buoi bieu dien cua Merrick, bac si giai phau Frederick Treves nhin thay anh va đe nghi Joseph toi benh vien đe ong kham benh. Sau khi viec trinh dien bi cam o Anh nam 1886, Merrick toi Bi đe tim viec. Anh bi mot ong bau nguoc đai va an cap so tien lon ma Joseph đa danh dum đuoc. Buoc phai quay ve Anh trong hoan canh kho khan va benh tat đe doa, Merrick bi canh sat giu lai. Voi cuong vi bac si tai Benh vien Luan Đon, Treves thuong luong đe Merrick co the toi song ngay tai benh vien. Ve ngoai bat thuong va so phan bat hanh cua Merrick đa thu hut đuoc su chu y cua xa hoi thuong luu Anh. Joseph đuoc cong chua xu Wales la Alexandra cua Đan Mach (sau la Hoang hau Anh) bao tro va tro thanh mot nhan vat đuoc yeu quy trong gioi quy toc Anh. Tuy nhien theo bac si Treves sau nay ke lai thi Merrick van luon muon co mot nguoi phu nu song voi minh, anh tham chi tung toi cac benh vien danh cho nguoi khiem thi đe tim cac phu nu co the song cung anh ma khong bi ve ngoai cua anh lam so hai. Trong nhung nam cuoi đoi, Merrick song thanh than tai benh vien, anh tham gia viet lach va che tao mo hinh nha tho.
Von co mot cai đau qua kho, Merrick khong the ngu nhu nhung nguoi binh thuong vi neu nam ngu theo tu the thong thuong, co anh se lap tuc bi gay duoi suc nang cua đau. Trong mot lan co gang ngu theo cach cua nguoi binh thuong, Joseph đa gap tai nan va anh qua đoi o tuoi 27 vao ngay 11 thang 4 nam 1890.


Ho so benh an Theo chan đoan ban đau, Joseph Merrick bi nghi mac chung chan voi (elephantiasis). Đen nam 1971, Ashley Montagu trong tac pham The Elephant Man: A Study in Human Dignity cua minh đa đua ra y kien moi cho rang Merrick mac benh u xo than kinh loai I (neurofibromatosis type I). Toi nam 1986, mot gia thuyet moi du đoan Joseph mac hoi chung Proteus (Proteus syndrome), mot hoi chung roi loan bam sinh. Nam 2001, Paul Spiring trong mot bai bao viet cho to Biologist chan đoan Merrick mac phai ca hai chung u xo than kinh loai I va hoi chung Proteus syndrome. Gia thuyet nay đuoc Peter Evans ung ho trong bai viet Two Wrongs don't make a right - until someone joins them up... tren to The Daily Telegraph. Nam 2002, mot nhom truyen hinh cua BBC cung cac nha pha he hoc đa tim đuoc mot nguoi ho hang xa cua Joseph Merrick song o Leicester. Nhom đieu tra cung phat hien ra rang em gai cua Joseph la Marion Eliza bi mac chung viem cot song (myelitis) va qua đoi o tuoi 23 vi ngo đoc thuc pham.


Di san Sau khi cuon sach cua Montagu đuoc xuat ban, cuoc đoi Joseph Merrick đa mot lan nua tro thanh đe tai đuoc quan tam cua xa hoi. Vo kich The Elephant Man lam ve cuoc đoi Merrick đa gianh Giai Tony nam 1979 cho tac pham san khau xuat sac nhat, vai Joseph Merrick đuoc Philip Anglim, sau đo la David Bowie thu vai. Mot nam sau, đao dien David Lynch hoan thanh bo phim The Elephant Man cung ve cuoc đoi Merrick. Vai Joseph Merrick do John Hurt thu vai con vai bac si Frederick Treves đuoc giao cho Anthony Hopkins. Bo phim đa thanh cong lon ve mat thuong mai va đuoc đe cu 8 giai Oscar.


Tham khao Treves, Sir Frederick (1923). The Elephant Man and Other Reminiscences. Cassell and Co. OCLC 1546705.
Montagu, Ashley (1971). The Elephant Man: A Study in Human Dignity. E. P. Dutton. ISBN 0876900376.
Howell, Michael (1980). The True History of the Elephant Man. Peter Ford. Allison & Busby. ISBN 0850313538. OCLC 7280384.
Drimmer, Frederick (1985). The Elephant Man. Putnam. ISBN 0399212620. OCLC 11599107.
Graham, P.W. (1992). Articulating the Elephant Man: Joseph Merrick and His Interpreters. F.H. Oehschlaeger. Johns Hopkins University Press. ISBN 080184357X. OCLC 24430978.


Lien ket ngoai Hinh anh tren Discovery.com