Hy Lap hoa (tieng Anh: Hellenisation; tieng My: Hellenization) la su truyen ba nen van hoa Hy Lap co đai trong lich su, va o mot muc đo thap hon la ngon ngu len nguoi nuoc ngoai bi Hy Lap xam chiem hoac đua vao pham vi anh huong cua minh, đac biet la trong thoi ky Hy Lap hoa sau cac chien dich cua Alexandros Đai đe (Vua xu Macedonia nam 336-323 TCN). Ket qua cua Hy Lap hoa la nhung yeu to goc Hy Lap ket hop cac hinh thuc va muc đo khac nhau voi cac thanh phan đia phuong. Trong thoi hien đai, Hy Lap hoa đa gan lien voi viec tiep nhan nen van hoa Hy Lap hien đai, đong nhat dan toc cung nhu van hoa cua Hy Lap.


Hy Lap hoa thoi xua = Thoi ky Co đai =
Khai niem nay đuoc ap dung cho mot so boi canh lich su co đai khac, bat đau voi tien trinh Hy Lap hoa cua nhung cu dan Hy Lap som nhat nhu nguoi Pelasgia, Lelege, Lemnia, Eteocypriot o Sip, Eteocreta va Minoan o Crete (truoc thoi Co đien), cung nhu nguoi Sicel, Elymia, Sicani o Sicilia va Oenotria, Brutii, Lucani, Messapii va nhieu nhom dan khac trong vung lanh tho tao thanh Magna Graecia.


= Thoi ky Hy Lap hoa =

 
Trong suot thoi ky Hy Lap hoa, tu sau cai chet cua Alexandros Đai đe, so luong đang ke nguoi Assyria, Do Thai, Ai Cap, Ba Tu, Parthia, Armenia va mot so dan toc khac cung khu vuc Balkan, Bien Đen, Đong Nam Đia Trung Hai, Anatolia, Trung Đong va Trung A đeu bi Hy Hap hoa. Nguoi Bactria, mot nhom dan toc Iran song o Bactria (mien bac Afghanistan) đa bi Hy Lap hoa duoi thoi Vuong quoc Hy Lap-Bactria va ngay sau khi cac bo lac khac nhau tai vung tay bac cua tieu luc đia An Đo (ngay nay la Pakistan) duoi thoi Vuong quoc An-Hy Lap. Cung co qua trinh Hy Lap hoa cac giong dan Thracia, Dardania, Paeonia va Illyria phia nam Lan ranh Jirecek va ngay ca Getae.
Hy Lap hoa trong thoi ky Hy Lap hoa tuy vay van co nhung gioi han cua no. Vi du, cac khu vuc o mien nam Syria chiu anh huong boi nen van hoa Hy Lap chu yeu keo theo cac trung tam đo thi Seleukos ma tieng Hy Lap đuoc su dung kha pho bien. Cac vung nong thon thi phan lon đeu khong bi anh huong vi hau het cu dan noi đay van noi tieng Syria va tiep tuc duy tri truyen thong ban đia cua ho. Ngoai ra, Hy Lap hoa khong nhat thiet phai lien quan đen su đong hoa cua cac dan toc khong thuoc Hy Lap ke tu khi nguoi Hy Lap bi Hy Lap hoa trong khu vuc chang han nhu Tieu A đa co y thuc ve dong doi to tien cua minh.


= Thoi ky Trung Co =

Hy Lap hoa cung co the lien quan đen Đe quoc Byzantine thoi Trung Co va viec thanh lap Constantinopolis cua Constantinus Đai đe (thuc chat đo chinh la Đe quoc Đong La Ma đa bi Hy Lap hoa). Ngoai ra, no co the dua vao tinh uu viet cua nen van hoa Hy Lap va tieng Hy Lap tu sau trieu đai cua hoang đe Heraclius (tri vi 610-641) vao the ky thu 7.


= Noi thuoc Ottoman =

Hy Lap hoa cung la ket qua cua tinh trang cao hon ma nen van hoa Hy Lap va Giao hoi Chinh Thong giao Hy Lap đuoc thua huong giua đam dan cu Kito giao Chinh Thong cua cac nuoc vung Balkan thoi noi thuoc Ottoman.


Hy Lap hoa thoi nay Nam 1909, mot uy ban do chinh phu Hy Lap bo nhiem đa bao rang mot phan ba cac ngoi lang cua Hy Lap đa thay đoi ten goi thuong la do nguon goc khong phai Hy Lap cua chung. Trong cac truong hop khac ten goi đa đuoc thay đoi tu mot cai ten hien đai co goc gac Hy Lap đen khai niem đia danh cua Hy Lap co đai. Mot so ten lang đuoc hinh thanh tu mot tu goc Hy Lap voi mot hau to nuoc ngoai, hoac nguoc lai. Phan lon viec thay đoi ten goi dien ra tai cac khu vuc co nguoi Hy Lap cu tru, noi ma mot tang lop xa hoi nuoc ngoai, hoac khac nhau ve đia danh đa tich luy qua nhieu the ky. Tuy nhien, trong mot so bo phan cu dan mien Bac Hy Lap lai khong noi tieng Hy Lap va nhieu đia danh cu phan anh nguon goc, ngon ngu va su khac biet ve nhan chung cua cu dan noi đay. Qua trinh thay đoi đia danh o Hy Lap hien đai đa đuoc mo ta nhu la mot qua trinh Hy Lap hoa. Viec su dung thoi nay nham ket noi voi cac chinh sach theo đuoi "hai hoa van hoa va giao duc cua cac ngon ngu dan toc thieu so trong long quoc gia Hy Lap hien đai" (Cong hoa Hy Lap), tuc la Hy Lap hoa nhom dan toc thieu so o Hy Lap ngay nay.
Nam 1870, chinh phu Hy Lap đa bai bo tat ca cac truong hoc Y tai quan đao Ionia đuoc sap nhap vao Hy Lap sau nam truoc đo. Đieu nay dan đen su suy giam cong đong nguoi Y Corfiot von đa cu ngu tai Corfu tu thoi Trung Co; vao nhung nam 1940 chi co bon tram dan Y Corfiot la con o lai.


Ep buoc Hy Lap hoa sac toc Macedonia o Hy Lap Theo mot bao cao nam 1994 cua To chuc Theo doi Nhan quyen dua tren mot su menh tim hieu thuc te trong nam 1993 tai huyen Florina va Bitola, Hy Lap đa ap buc nguoi thieu so Macedonia va thuc hien mot chuong trinh nham ep buoc Hy Lap hoa ho. Theo nhung kham pha cua to chuc nay, dan toc thieu so Macedonia đa bi chinh phu Hy Lap tu choi thua nhan su ton tai cua ho, tu choi viec giang day ngon ngu cua ho va nhung bieu hien khac cua van hoa dan toc Macedonia; nhung thanh vien cua sac toc nay "thuong bi phan biet đoi xu ve cong an viec lam trong khu vuc cong trong qua khu, va co the phai chiu đung nan phan biet đoi xu kieu nay nhu hien nay"; cac nha hoat đong dan toc thieu so "đa bi truy to va ket an ve su bieu lo on hoa trong quan điem cua ho" va thuong bi "quay nhieu boi chinh quyen, theo doi va bi đe doa boi luc luong an ninh, va phai chiu ap luc ve kinh te va xa hoi gay ra tu su sach nhieu cua chinh phu", dan đen mot bau khong khi lo so. Chinh phu Hy Lap van tiep tuc phan biet đoi xu voi dan ti nan sac toc Macedonia đa tron sang Nam Tu trong cuoc noi chien Hy Lap; trong khi nhung nguoi ti nan chinh tri Hy Lap đuoc phep đoi lai quyen cong dan cua minh thi ho lai khong.
Nha nuoc Hy Lap đa yeu cau cac đai phat thanh phai phat song bang tieng Hy Lap, do đo khong bao gom ngon ngu cac dan toc thieu so va vi vay ma phat ngon vien Slavo cua nguoi Hy Lap Macedonia (bi chinh đang Cau Vong coi la thuoc sac toc Macedonia) phai dung viec đua vao đai phat thanh tieng dan toc thieu so noi o Hy Lap chang han nhu tieng Macedonia.


Xem them Nguoi Hy Lap Đong La Ma
Van hoa Đong La Ma
Van hoa Hy Lap
Hy Lap hoa Kito giao
Chu nghia dan toc Hy Lap
Giao hoi Chinh Thong giao Hy Lap
Do Thai giao Hy Lap hoa
Triet hoc Hy Lap co đai va Kito giao
Lich su Hy Lap
Tieng Hy Lap Koine, ngon ngu Kinh Tan Uoc
Chu nghia cuong Hy Lap, nhat la tu giua the ky 19
Danh sach qua trinh giao luu va tiep bien van hoa tieu bieu
Tho Nhi Ky hoa


Chu thich Tham khao Đoc them Lien ket ngoai Vien Nghien cuu Waterloo ve Hy Lap hoa
Richard Bulliet – Lich su The gioi đen nam 1500 SCN (Phan 8) tren YouTube la mot đoan video 74 phut chu yeu khai thac cac van đe cua Hy Lap hoa.