Hon Đat (hay nui Đong Tho) la mot ngon nui ven bien thuoc xa Tho Son, huyen Hon Đat, tinh Kien Giang, Viet Nam, cung voi Hon Me va Hon Queo tao thanh quan the nui goi la Ba Hon. Vi tri nui nam cach thi tran Hon Đat khoang 9 km ve huong nam, chech huong tay nam theo đuong chim bay. Con đuong tu thi tran Hon Đat đen nui Hon Đat dai khoang 13 km. Quan the ba ngon nui truoc đay la vung can cu cach mang Ba Hon va hien tai la Khu di tich lich su cap quoc gia.


Vi tri Nui nam tren đia phan cua huyen cung ten, thuoc tinh Kien Giang, ben bo vinh Thai Lan voi xung quanh la đong bang. Tu thanh pho Rach Gia theo đuong Quoc lo 80 khoang 30km ve phia tay bac, đen thi tran Hon Đat thi re ve huong tay nam, đay la con đuong đi ngang nui Hon Soc, đoan đen nui Hon Soc la đuong nhua, tu đo đi tiep se la đuong be tong voi be ngang rat rong, nhung van chua xay dung hoan thanh.
Nui nam ve phia đong nam cua quan the ba hon nui canh nhau. Chan nui cach bien tam 300 met va đuoc boc ngang qua boi mot tuyen đe ven bien va mot con đuong nhua chay song song tuyen đe. Mat phia tay va phia đong la cac khu nuoi trong thuy san, phia bac la khu vuc canh đong lua. Nui ket noi voi nui Hon Me o tay bac, voi khoang cach chi 100 m. Co mot con đuong bao boc quanh nui, hau het la đoan đuong be tong, mot đoan phia bac la đuong nhua.


Tu nhien Nui Hon Đat cao 260 m, nam sat bien cau tao chu yeu la đa granit. Rung bao phu nui, nguoi dan đia phuong song tap trung vong quanh duoi chan nui, voi nhieu vuon xoai, dua,... quanh nha.
Nui nam trong khoi đia chat Hon Me–Hon Đat, voi đo tuoi 114 trieu nam khi phan tich tuoi đong vi K-Ar, đuoc xep vao tuoi Jura muon–Creta som. Cac ngon nui trong vung, bao gom Hon Đat la nui sot tren đia hinh bang phang đuoc tao nen tu cac thanh mac ma xam nhap khoi đia chat nay.
Nen đia chat cua nui hien nam trong khu vuc sut lun. Nguyen nhan do ket cham cua lop đat set yeu bao hoa nuoc, toc đo sut 20,6 mm/nam.
Hon Đat co 9 hang đong.


Lich su Khoang tu đau the ky 19, vung nui Hon Đat đuoc Xiem La quoc lo trinh tap luc mo ta la rung bao phu cay coi sum sue, co nhieu thao duoc, nguoi dan đia phuong lam dau rai, đot than, lay to ong.
Nui Hon Đat cung hai ngon nui Hon Me, Hon Queo trong quan the Ba Hon nam trong Khu di tich lich su cap quoc gia, khu di tich đuoc cong nhan vao nam 1989. Trong thoi ky chien tranh, khu vuc nay la vung can cu cach mang Ba Hon.
Duoi chan nui giua Hon Đat va Hon Me co khuon vien Khu di tich lich su Hon Đat, ben trong co mo va noi tho chi Su. Khu vuc co bac thang cao dan len nui, co cac buc phu đieu bang đa hoa cuong khac ten 967 liet si quan Cach mang trong thoi ky chien tranh chong Phap, roi My. Khuon vien Khu di tich lich su Hon Đat xay dung tu nam 2002, co dien tich 22.000 m2.
Cac đia điem noi bat khac tai nui gom: hang Quan Y, Đien mat trang, đinh than Nguyen Trung Truc, Thien Son co tu mieu.
Ngay 30 thang 4 nam 2015, Thu tuong Nguyen Tan Dung cung phu nhan, đai dien Bo Tu lenh Quan khu 9, lanh đao tinh Kien Giang, hon 250 cuu quan dan y, cuu thanh nien xung phong cac tinh, thanh tren khap mien Tay Nam Bo đa tung song, chien đau tai vung Ba Hon ve du le khanh thanh Bia luu niem Quan dan y tinh Kien Giang. Cong trinh xay dung tren dien tich hon 1.000 m2, gom co nha bia, phu đieu, cong–hang rao, đuong len hang quan y, cay xanh,... Khu khuon vien nay nam kha gan khu mo chi Su.


Kinh te Nguoi dan đia phuong song chu yeu bang nong nghiep, voi trong trot ruong lua, chan nuoi trau, trong xoai, nuoi thuy san. Cuoc song thuan nong ban đau đa dan đa dang linh vuc hoat đong, đia điem mo chi Su va he thong hang đong cua nui tro thanh điem tham quan du lich. Hang nam, khu mo chi Su va cac điem tham quan tren nui Hon Đat, cung cac điem tham quan o hai ngon nui lan can cua quan the nui Ba Hon đon 90.000 luot khach du lich. Co mot so điem ban qua luu niem.
Trong cac nam 2021–2022 chinh quyen đia phuong đa hoan thanh viec trung tu, nang cap va trung bay hien vat Nha trung bay tai di tich lich su–thang canh quoc gia Ba Hon tai nui. Du kien cac nam 2023–2025 se trung tu he thong Hang Hon, la cac hang đong đuoc quan cach mang truoc đay su dung trong thoi ky chien tranh. Nui cung voi cac nui lan can cua vung Ba Hon đuoc đanh gia la co tiem nang du lich lon van chua khai thac. Chinh quyen huyen Hon Đat đang keu goi cac doanh nghiep đau tu du lich, du đinh xay dung cap treo.
Truong Phong Van hoa va Thong tin huyen Hon Đat la ba Tran Thi Le Hien cho biet: "Huyen duy tri to chuc va nang cap cac le hoi truyen thong tren đia ban, trong đo chon Le hoi ky niem Ngay hy sinh Anh hung luc luong vu trang nhan dan Phan Thi Rang lam le hoi chu đao đe tao điem nhan thu hut khach du lich hang nam".
Cho xa Tho Son nam duoi chan nui, giua nui Hon Đat va nui Hon Me.


Xem them Hon Me
Hon Queo


Ghi chu Tham khao = Sach =
Anh Đong (2010), So tay đia danh Kien Giang, Nha xuat ban Đai hoc quoc gia Ha Noi.
Le Phat Quoi (2010), Lop thuc vat cua tinh Kien Giang, Nha xuat ban Kien Giang.
Luu Minh Tri (2002), Tim trong di san van hoa Viet Nam: Thang Long–Ha Noi, Nha xuat ban Van hoa–thong tin.
Nguyen Van Au (2000), Mot so van đe ve đia danh hoc Viet Nam, Đai hoc quoc gia Ha Noi.