Kinh đien Phat giao co so luong cuc ky lon, tham chi xua lay 84.000 đe uoc chung tuong trung ve so luong phap uan. Kinh van Phat giao truyen mieng hoac đuoc viet o tren giay muc đuoc chia theo noi dung lam ba loai la Kinh, Luat va Luan. Phat tu theo cac tong phai khac nhau đat cac bo kinh, luan nay o nhung vi tri khac nhau. Ho cho rang cac bo kinh, luan co tam quan trong khac nhau đoi voi ho va giu thai đo khac nhau đoi voi kinh đien: tu ton kinh mot loai kinh van nhat đinh cho đen bac bo, xem thuong mot vai kinh van nao đo, cho la nguy tao. The nen, cac bo kinh, luan kho co the đuoc goi la Thanh kinh (Sacred scripture) voi nghia đuoc hieu nhu thanh kinh cua Kito giao hoac cac ton giao khac.
Kinh van Phat giao co the chia ra hai loai dua tren nguon goc hinh thanh kinh nhu loai tieu chuan (hoac chu yeu, canonical) va loai ngoai tieu chuan (hoac thu yeu, non-canonical). Thuoc ve kinh van tieu chuan la cac bai Kinh (經, sa. sutra, pi. sutta), nguon goc tieng Phan, đuoc chep lai loi day cua chinh vi Phat lich su Thich-ca Mau-ni - "Phat lich su" o đay đuoc hieu mot cach chinh xac hoac nhu mot an du. Thuoc loai ngoai tieu chuan la cac bai luan giai nhung bo kinh hoac luan, cung nhu nhung van ban trich dan kinh, lich su hinh thanh kinh, van pham,... cua cac Đai su, Luan su.
Tuy nhien cung nen hieu la cach chia loai nhu the co phan tuy tien va mot vai kinh van co the đuoc xep vao mot trong hai loai neu tren, hoac co the đuoc xep vao nhieu hon mot trong nhung loai đuoc ke ben duoi.


Kinh đien loai tieu chuan Tuy co rat nhieu kinh van loai tieu chuan co nguon goc tu chinh đuc Phat Thich-ca Mau-ni, nhung cac truong phai Phat giao lai thuong khong nhat tri voi nhau ve mat the loai tieu chuan cua tung kinh van, va nhung lan duyet van ban cua cac Đai tang kinh cho thay rat nhieu khac biet ve so luong va the loai kinh van. Nhin chung, kinh van đuoc chia thanh ba loai theo noi dung: Kinh (nhung bai thuyet phap, sa. sutra, pi. sutta), Luat (sa., pi. vinaya, viet ve gioi luat cua Tang-gia) va Luan hoac A-ti-đat-ma (sa. abhidharma, pi. abhidhamma, mang tinh chat ban luan, giai thich, phan tich cac bai kinh, noi ve cac phap). Ba loai kinh nay đuoc goi chung la Tam tang (sa. tripitaka, pi. tipitaka). Rieng Kinh tang (sa. sutrapitaka) va Luat tang (sa. vinayapitaka) chua đung nhieu kinh van khac nhau, gom ca cac bai giang ve cac phap, cac ban luan, giai thich ve cac giao ly, kinh van noi ve vu tru, su tien hoa cua vu tru, noi ve tien than cua Phat-đa (Ban sinh kinh), va cac bang liet ke cac phap khac nhau.
Cac kinh van loai tieu chuan cua truong phai Thuong toa bo (pi. theravada) va cac truong phai Ni-ca-da (pi. nikaya) khac đuoc tin tuong la chep lai mot cach chan xac chinh loi day cua Phat Thich-ca. Đai tang kinh cua Thuong toa bo con đuoc goi la Đai tang kinh Pali vi tang kinh nay đuoc viet bang tieng Pali bao gom khoang 4 trieu chu.
Cac kinh van loai tieu chuan cua cac truong phai theo Đai thua ra đoi sau nay cung đuoc tin tuong la chep lai loi day cua đuc Phat, nhung đuoc luu truyen mot cach bi mat qua nhung linh vat nhu rong (long 龍, sa. naga) hoac chep loi day truc tiep cua nhung vi Phat hoac Bo Tat khac. Khoang 600 bo kinh Đai thua đuoc truyen lai bang tieng Phan hoac trong nhung ban dich tieng Han hoac tieng Tay Tang. Đai tang kinh Đai thua đay đu nhat hien nay co le la phien ban bang tieng Han, mac du đay chi la ban dich tu tieng Phan. Đai tang nay chua đung kinh van cua nhieu bo phai truyen thong xua (co 18 bo phai).
Cac bo kinh Đai thua som nhat đuoc viet bang tieng Trung ki An Nha-loi-an (en. Middle Indo-Aryan), sau đuoc Phan hoa vao thoi vuong trieu Cap-đa (sa. gupta), khi tieng Phan đuoc xem la ngon ngu chinh thuc tai trieu đinh. Phan lon kinh van Đai thua đuoc viet voi nhung net van hoa bat chuoc tieng Phan co đien bang Phat giao tap chung phan ngu (Buddhist Hybrid Sanskrit, BHS) đay la mot dang phuong ngu Trung ki An Nha-loi-an. Mot so kinh van sau nay, đac biet la nhung kinh van co goc tu đai hoc Phat giao Na-lan-đa (sa. nalanda), đuoc viet mot cach van hoa bang Phan ngu thuan tuy.
Voi cac truong phai Kim Cuong thua cua Tay Tang thi Đai tang kinh Tay Tang ngoai ba loai kinh van Kinh, Luat va Luan con chua đung cac bo Đat-đac-la (sa. tantra) ghi nhung phep tu luyen bi mat va cac bai chu giai ve chung.
Cach phan loai kinh van theo ba co xe (Tam thua 三乘, sa. triyana gom Đai thua, Tieu thua, va Kim cuong thua) truyen thong co the lam lu mo qua trinh hinh thanh kinh van. Vi du nhu co cac kinh van đuoc goi la "Tien đai thua" (proto-mahayana), vi nhu bai Vo Nang Thang Quan kinh (sa. ajitasenasutra), nhung chung hoan toan thieu nhung yeu to chu yeu cua kinh van Đai thua. Nguoc lai, mot so bai kinh van he Pali cua Thuong toa bo lai chua đung chinh nhung tu tuong sau nay đuoc xem la gan lien voi Đai thua. Mot so kinh van Đai thua khac - đuoc xem la hien giao - lai the hien ro rang ban chat mat giao Đat-đac-la, đac biet la nhung bai kinh ngan thuoc he Bat-nha-ba-la-mat-đa. Nhung cung co kinh van thuoc loai Đat-đac-la lai xuat hien rat som la Đai Ti-lo-gia-na thanh Phat than bien gia tri kinh (zh. 大毗盧遮那成佛神變加持經, sa. mahavairocanabhisambodhitantra), thuong đuoc goi tat la Đai Nhat kinh (sa. mahavairocanasutra).
Mot so bai kinh Phat giao qua qua trinh mo rong dan dan gan nhu tro thanh mot bo kinh rieng, đuoc goi la kinh "phuong đang" (方等) hoac "phuong quang" (方廣, sa. vaipulya, pi. vipula) la nhung bo kinh "rong lon bao quat". Nhu bo Kim Quang Minh Toi Thang Vuong kinh (zh. 金光明最勝王經, sa. suvarnaprabhasottamasutra) ma noi dung xoay quanh chuong trung tam la chuong thu ba cua bo Đai Phuong Quang Phat Hoa Nghiem kinh (zh. 大方廣佛華嚴經, sa. buddhavatamsaka-mahavaipulyasutra) - cung đuoc goi tat la kinh Hoa Nghiem - đuoc cac nha nghien cuu cho la mot truong hop đien hinh ve mot bo kinh đa đao sau va chat loc đuoc nhieu đao ly bao quat tu cac bo kinh khac nhau va nhieu phan trong bo Đai Phuong Quang Phat Hoa Nghiem kinh nay van đuoc xem nhu mot kinh van đoc lap, nhat la phan Hoa Nghiem (sa. gandavyuha). Kinh Hoa Nghiem va kinh Dieu Phap Lien Hoa (zh. 妙法蓮華經, sa. saddharmapundarika-sutra) nhac đen khai niem Nhat thua (zh. 一乘, sa. ekayana), theo hai bo kinh nay thi noi dung cua no la su tong hop va thong nhat tat ca nhung giao ly co truoc đo.
Mat tong tai Trung Hoa - con đuoc biet voi ten Chan ngon tong tai Nhat- thi phat trien mot he thong kinh van tren co so cho rang, cac bo kinh đau tien la loi cua đuc Phat Co-đam, đuoc thuyet giang duoi dang Hoa than (zh. 化身, sa. nirmanakaya); bo kinh thuoc he Nhat thua đuoc Phat thuyet duoi dang Bao than, va kinh van cua Mat giao đuoc truyen duoi dang Phap than (xem them Tam than).


Kinh đien loai ngoai tieu chuan Trong thoi ki đau cua Phat giao, kinh van ngoai tieu chuan, hoac ban tieu chuan, đa đong mot vai tro quan trong. Nhieu bo luan quan trong ton tai trong Đai tang kinh tieng Pali, tieng Tay Tang, Trung Hoa va nhung ngon ngu Đong A khac.
Kinh đien ngoai tieu chuan tieu bieu co the ke đen la bo Thanh tinh đao (pi. visuddhimagga), "con đuong dan đen thanh tinh" cua đai su Phat Am (zh. 佛音, pi. buddhaghosa), mot tac pham gan nhu bao gom tat ca giao ly cua Thuong toa bo (pi. theravada) voi rat nhieu trich dan tu Đai tang kinh Pali. Na-tien ti-khau kinh (zh. 那先比丘經, pi. milindapanha), con đuoc goi la Di-lan-đa van đao kinh, la mot kinh van rat noi tieng, đuc ket giao ly Thuong toa bo trong nhung cau hoi đap qua lai giua Ti-khau Na-tien (zh. 那先, pi. nagasena) voi mot ong vua nguoi Hi Lap ten la Di-lan-đa (zh. 彌蘭陀, pi. milinda, en. menander), cung la mot kinh van ngoai tieu chuan tieu bieu khac.
Tac pham Đai thua khoi tin luan (đuoc nhung nguoi ham mo xem la tac pham cua Ma Minh) đa anh huong rat lon đen giao ly Đai thua tai Đong A, đa đuoc chu giai rat nhieu qua cac bai luan cua nhieu vi đai su Trung Quoc, Nhat Ban va Han Quoc. Bo Nhap Bo-đe hanh luan cua luan su Tich Thien (zh. 寂天, sa. santideva) đa gay anh huong đen Đai thua lan Kim cuong thua. Mot tac pham khac cua su la Tap Bo Tat hoc luan (sa. siksasamuccaya) luu lai nhieu trich dan tu kinh sach Phan ngu ngay nay chua tim ra.
Phap bao đan kinh (zh. 法寶壇經) co the đuoc xem la mot tac pham ban tieu chuan, va no cung la mot trong nhung van ban đuoc goi la "kinh" mac du khong phai do Phat thuyet. Tuy nhien, cach phan chia "kinh" hay khong cung chi la gia đinh: Trong nguyen van Han, bai viet ve Luc to Hue Nang đuoc goi la "kinh" (經), nhung cach goi nay cung đuoc nguoi Hoa dung cho cac tac pham co đien khac nhu Đao Đuc kinh (zh. 道德經) hoac Thi kinh (zh. 詩經). Trong kinh Phap bao đan, Hue Nang trinh bay co duyen ngo đao va nhan y bat cung nhu giao ly thien. Truyen thong Thien tong đac biet lap co so tren nhung tac pham ngoai tieu chuan ghi lai cuoc đoi, co duyen hoang hoa va phap ngu cua cac vi To su, đuoc goi la Ngu luc. Mot trong nhung tac pham quan trong nhat cua Thien gia la Bich nham luc (zh. 碧巖錄)
Phat giao Tay Tang luu lai mot loai kinh van rat đac thu, đuoc goi la Tang luc (zh. 藏錄, bo. གཏར་མ་). Đay la nhung van ban đuoc viet ra, nhung lai đuoc chon giau đe nguoi đoi sau tim thay o mot thoi điem nhat đinh. Nguoi tim đuoc Tang luc đuoc goi theo tieng Tay Tang la Terton (bo. གཏར་སྟན་). Mot vai Tang luc đuoc cat giau trong cac hang đong hoac nhung cho an kin tuong tu, nhung cung co nhung bo đuoc xem la Tam tang luc, "cat trong tam", se đuoc phat hien boi Terton trong tam thuc cua chinh minh. Truong phai Ninh-ma co luu giu mot pho Tang luc to lon. Nhieu Tang luc đuoc xem la tac pham cua Đai su Lien Hoa Sinh, nguoi giu vi tri rat lon trong phai Ninh-ma. Bo Tang luc noi danh nhat co le la bo Tu thu (bo. བར་ད་ཐས་གྲལ་)
Cac loai van ban ngoai tieu chuan khac giu vai tro quan trong trong linh vuc lich su Phat giao tai Tich Lan la Đao su (zh. 島史, pi. dipavamsa) va Đai su (zh. 大史, pi. mahavamsa)


Đai tang kinh cua Thuong toa bo va nhung truong phai Nam Tong khac Co nhieu tranh luan ve cach goi nhung truong phai co va bao thu cua Phat giao cung nhu cac kinh van he thuoc. Thuat ngu đuoc dung nhieu nhat co le la "Tieu thua" (zh. 小乘, pi., sa. hinayana) nhung lai bi bai bac vi nhieu ly do. Nhieu nguoi đe nghi dung tu khac nhu Bo phai Phat giao (hoac Ni-ca-da) đe chi ngay đen nhung kinh van nhung truong phai nay xem la tieu chuan. Chung đuoc goi la Bo kinh (zh. 部經, pi. nikaya) hoac A-ham (zh. 阿含, pi., sa. agama).
Mac du co nhieu kinh van cua cac Bo phai đuoc viet bang tieng Phan, nhung chi con mot Đai tang kinh duy nhat đuoc luu lai toan ven, đo la Đai tang kinh tieng Pali cua Thuong toa bo. Kinh van Pali đuoc phan chia thanh ba thoi ki. Thoi ki đau, cung đuoc goi la thoi ki co đien, bat đau voi ba tang kinh va cham dut voi Na-tien ti-khau kinh khoang the ki thu nhat truoc CN. Sau mot thoi ki mai mot (thoi ky 2 bat đau tu the ky 1 TCN đen the ky 4 SCN), tieng Pali lai đuoc phuc hung o the ki thu 4 voi cuoc đoi va su nghiep cua đai su Phat Am, va keo dai đen the ki 12. Thoi ki thu ba nay (tu the ky 4 tro đi) trung hop voi nhung bien đoi chinh tri o Mien Đien.


= Luat tang =
Luat tang đe cap đen nhung van đe gioi luat trong Tang-gia. Tuy nhien, tu Luat (dich tu tieng Phan vinaya) cung đuoc dung voi tu Phap (pi. dhamma) nhu mot cap đi đoi, voi Phap la giao ly va Luat mang nghia thuc hanh, ung dung. Thuc te, Luat tang chua đung hang loat the loai kinh van khac nhau. Di nhien co nhung kinh van chuyen chu ve quy luat trong tang-gia, chung đuoc lap, đuoc phat trien va ung dung nhu the nao. Nhung Luat tang cung bao gom nhung bai giang ve giao ly, nghi le, nghi thuc thuc hien cac buoi le, tieu su va cac bai noi ve tien kiep (xem Ban sinh kinh).
Mot điem kha nghich ly la Ba-la-đe-moc-xoa (zh. 波羅提木叉, sa. pratimoksa), mot van ban tuong quan mat thiet voi gioi luat, đuoc dung nhieu nhat lai khong đuoc xep vao kinh van tieu chuan.
Co bay Luat tang đuoc luu lai:

Luat tang cua Thuong toa bo (pi. theravadin)
Luat tang cua Đai chung bo (sa., pi. mahasamghika), Thuyet nhat thiet huu bo (zh. 說一切有部, sa. sarvastivadin) va Can ban thuyet nhat thiet huu bo (zh. 根本說一切有部, sa. mulasarvastivadin), đuoc viet bang tieng Phan.
Luat tang cua Hoa đia bo (zh. 化地部, sa. mahisasaka), Ca-diep bo (zh. 迦葉部, sa. kasyapiya) va Phap tang bo (zh. 法藏部, sa. dharmaguptaka), nguyen đuoc viet bang tieng Phan, nhung hien chi con trong Han tang.
Tac pham Đai su (zh. 大事, sa. mahavastu) đuoc bien soan boi Thuyet xuat the bo (zh. 說出世部, sa. lokottaravadin), - mot nhanh cua Đai chung bo - von la tien van cua mot luat tang ma sau nay đa bi tach roi. The nen, thay vi noi ve luat, Đai su lai chu tam đen tieu su cua Phat, ghi that ro nhung tien trinh cua ngai qua Thap đia. Noi dung cua Đai su đa đuoc thau nhiep va đua vao bo Thap đia kinh (zh. 十地經, sa. dasabhumika-sutra) cua Đai thua.


= Kinh tang =
Kinh phan lon la cac bai giang cua đuc Phat hoac cua mot trong nhung Đai đe tu cua Ngai. Tat ca nhung gi đuoc ghi lai, ngay ca nhung gi khong phai Phat đich than thuyet, đuoc xem la Phat ngon, "loi Phat day" (sa., pi. buddhavacana). Ban đau, cac bai giang cua Phat đuoc sap xep theo dang chung đuoc truyen lai cho đoi sau chia ra lam 12 the loai:

Kinh (經, sa. sutra) hoac Khe kinh (契經), cung đuoc goi theo am la Tu-đa-la (修多羅), chi nhung bai kinh chinh Phat thuyet;
Trung tung (重頌, sa. geya) hoac Ung tung (應頌), am la Ki-da (祇夜), mot dang ke tung ma trong đo nhieu cau đuoc lap đi lap lai;
Thu ky (受記, sa. vyakarana), am la Hoa-gia-la-na (華遮羅那), chi nhung loi do Phat thu ky, chung nhan cho cac Bo Tat, đe tu mai sau thanh Phat, va nhung viec se xay ra...;
Phung tung (諷頌, sa. gatha), am la Ky chu (記註), Ke tung (偈頌), am la Ke-đa (偈陀), nhung bai thi ca khong co van xuoi đi truoc (truong hang), xem Ke;
(Vo van) Tu thuyet ([無問]自說, sa. udana) hoac Tan than kinh (讚歎經), am la Uu-đa-na (憂陀那), chi nhung bai kinh ma Phat tu thuyet, khong phai đoi nguoi thinh cau moi trinh bay;
Nhan duyen (因緣, sa. nidana) hay Quang thuyet (廣說), am la Ni-đa-na (尼陀那), chi nhung bai kinh noi ve nhan duyen khi Phat thuyet phap va nguoi nghe phap...;
Thi du (譬喻, sa. avadana) hoac Dien thuyet giai ngo kinh (演說解悟經), am la A-ba-đa-na (阿波陀那), chi nhung loai kinh ma trong đo Phat su dung nhung thi du, an du đe dung viec đoi ma goi mo viec đao lam nguoi nghe de hieu hon;
Nhu thi phap hien (如是法現, sa. itivrttaka) hoac Ban su kinh (本事經), am la Y-đe-muc-đa-gia (醫帝目多伽), chi nhung bai kinh noi ve su tu nhan chung qua cua cac vi đe tu trong qua khu, vi lai;
Ban sinh kinh (本生經, sa. jataka), am la Xa-đa-gia (闍陀伽);
Phuong quang (方廣), Phuong đang (方 等, sa. vaipulya) hoac Quang đai kinh (廣大經), am la Ti-phat-luoc (毗佛略);
Hi phap (希法, sa. adbhutadharma) hoac Vi tang huu (未曾有), am la A-phu-đa đat-ma (阿浮陀達磨), kinh noi ve than luc chu Phat thi hien, canh gioi ki dieu, hiem co ma nguoi pham khong hieu noi;
Luan nghi (論議, sa. upadesa), cung đuoc goi la Can su thinh van kinh (近事請問經), am la Uu-ba-đe-xa (優波提舍), chi nhung bai kinh co tinh cach van đap voi ly luan cho ro ngay thang, xien veo.
Cach sap xep ben tren đuoc cac truong phai ngoai Đai thua chap nhan, tuy nhien, Thuong toa bo loai bo ba phan 6., 7. va 12. ra. Cach phan loai tren cung đuoc tim thay trong Đai tang cua cac truong phai Đai thua.
Tuy nhien, Thuong toa bo đa tim cach sap xep Đai tang kinh theo cach khac, va kinh cua Thuong toa bo đuoc xep lai nhu sau:


 Truong bo kinh & Truong A-ham kinh  Bao gom cac bai kinh dai nhat trong cac loai kinh van he Pali. Truong bo (zh. 長部, pi. dighanikaya) van he Pali co 34 bai kinh ma trong đo, hai bai noi danh nhat la Đai Bat-niet-ban kinh (zh. 大般涅槃經, pi. mahaparinibbanasuttanta) va Pham vong kinh (zh. 梵網經, pi. brahmajalasutta). Truong A-ham (zh. 長阿含, sa. dirghagama) cua Phap tang bo chi con trong ban dich Han van, bao gom 30 bai kinh.


 Trung bo kinh & Trung A-ham kinh  Trung bo (zh. 中部, pi. majjhimanikaya) van he Pali co 152 bai kinh, Trung A-ham (zh. 中阿含, sa. madhyamagama) cua Thuyet nhat thiet huu bo co 222 bai, đuoc luu lai trong Đai tang kinh Han van.


 Tuong ung bo  Bo kinh nay bao gom nhieu kinh van ngan gon đuoc gom lai theo chu đe, nhom va nguoi noi chuyen. Tuong ung bo (zh. 相應部, pi. samyuttanikaya) van he Pali co khoang 2800 bai kinh, Truong A-ham (zh. 長阿含, sa. dirghagama) cua Thuyet nhat thiet huu bo chi co 1300 bai, đuoc luu lai trong Đai tang kinh Han van.


 Tang chi bo kinh & Tang nhat a-ham kinh  Bao gom nhung bai kinh co cung Phap so, Tang chi bo (zh. 增支部, pi. anguttaranikaya) van he Pali co hon 2.300 bai kinh. Đai tang kinh chu Han luu lai bo Tang nhat a-ham (zh. 增一阿含, sa. ekottaragama), đuoc xem la thuoc bo Đai tang kinh cua Đai chung bo.


 Tieu bo kinh & Tap kinh  Khong phai tat ca cac truong phai đeu co the loai nay, nhung Tieu bo (zh. 小部, pi. khuddakanikaya) van he Pali co nhieu bo kinh nho rat noi danh va đuoc ua chuong, bao gom:

Phap Cu kinh (zh. 法句; pi. dhammapada): gom 426 cau ke trong 26 chuong ve cac nguyen ly can ban đao Phat, đuoc luu truyen rong trong cac nuoc theo Thuong toa bo;
Tu thuyet (zh. 自說, pi. udana): gom 80 bai giang cua đuc Phat. Điem đac biet o đay la nhung loi cua đuc Phat tu nhien thot ra day, khong phai do đuoc nguoi khac hoi ma tra loi. The nen cung goi la Vo van tu thuyet.
Tap bo kinh (zh. 集部經, pi. sutta-nipata): mot trong nhung kinh đien co nhat, đac biet co gia tri van chuong cao;
Truong lao tang ke (zh. 長老僧偈, pi. thera-gatha): ghi lai 107 bai ke cua cac vi Thuong toa (pi. thera);
Truong lao ni ke (zh. 長老尼偈, pi. theri-gatha): gom 73 bai ke cua cac vi ni truong lao (pi. theri);
Ban sinh kinh (zh. 本生經, pi. jataka), ghi chep cac mau truyen ve nhung kiep truoc cua Phat.
Nhieu bo kinh ben tren con ton tai cac ban goc dang nguyen ngu cung nhu cac ban dich. Vi du nhu kinh Phap cu con ton tai duoi dang Pali, ba ban dich Han van, mot ban Tang van va mot ban tieng Khotan.


= A-ti-đat-ma =
A-ti-đat-ma co nghia la Thang phap hoac la Vo ti phap (zh. 無比法), vi no vuot (abhi) tren cac phap (sa. dharma), giai thich tri hue. A-ti-đat-ma co lien quan đen su phan tich cac hien tuong va co le xuat phat tu nhung bang liet ke so phap, vi nhu 37 Bo-đe phan. Mac du đuoc xep vao kinh van tieu chuan, đuoc xem nhu la loi cua đuc Phat nhung cac nha Phat hoc hien đai cho rang, kinh A-ti-đat-ma đuoc phat trien rat lau sau khi đuc Phat Thich ca nhap diet, va phan lon cua tang kinh A-ti-đat-ma la ket qua cua 200 nam sau do cong cua A-duc vuong (the ki 1) ket tap.
A-ti-đat-ma cua Thuong toa bo đuoc luu lai bang tieng Pali. A-ti-đat-ma cua Thuyet nhat thiet huu bo đuoc viet bang tieng Phan, đuoc luu truyen trong hai Đai tang kinh tieng Han va tieng Tang.
A-ti-đat-ma phan lon phan tich, xu ly cac hien tuong va moi quan he giua chung.
Khong phai truong phai Phat giao nao cung xem kinh A-ti-đat-ma la kinh van tieu chuan. Kinh luong bo (zh. 經量部, sa. sautrantika) cho rang, Đai tang kinh chi co Kinh va Luat tang. Viec choi bo cac phap that su ton tai - quan điem chinh cua A-ti-đat-ma - cua mot so truong phai, đuoc xem la mot nhan to quan trong cua su hinh thanh truong phai Đai thua sau nay.


= Kinh đien ngoai tieu chuan =
Kinh van ngoai tieu chuan quan trong đau tien co le la Na-tien ti-khau kinh hay kinh Mi Tien van đap (Milindapanha), noi ve mot cuoc đam thoai giua mot ong vua mo đao va mot vi Ti-khau tri hue sac ben. Bo nay chua đung mot loat giao ly chu yeu nhu vo nga, duyen khoi, v.v. Cac hoc gia sau nay xem tac pham nay la cua Thuyet nhat thiet huu bo, mot truong phai Tieu thua khac mac du no đuoc luu lai Đai tang cua Thuong toa bo.
Kinh đien viet bang tieng Pali co rat nhieu ban chu giai van chua đuoc phien dich. Chung đuoc xem la co nguon tu đau but cua vi Đai luan su Phat Am. Cung co rat nhieu ban giai thich cho nhung ban chu giai (ban chu giai cac ban chu giai).
Đai luan su Phat Am cung la tac gia cua bo Thanh tinh đao luan, "con đuong dan đen thanh tinh" đuoc xem la bo luan trinh bay tat ca giao ly Thuong toa bo mot cach tong quat.
Kinh Phap Bao Đan cung la kinh ngoai tieu chuan, bo kinh đa ghi chep ve phuong phap tu tap giac ngo qua nhung hanh đong va loi giang day cua thien su khong biet chu la Đai su Hue Nang


Kinh đien Đai thua Sau đay la mot so kinh đien Đai thua tieu bieu:


= Bat-nha-ba-la-mat-đa kinh =

Bo nay noi ve Bat-nha, Bat-nha-ba-la-mat-đa (sa. prajnaparamita). Trong he thong nay, Bat-nha đuoc xem la kha nang hieu đuoc "su that nhu no van la", khong chua bat cu mot luan cu triet hoc nao ca, chi nham thang ban chat cua su co, đac biet chi bang cach dung phuong phap noi nguoc. Co so quan trong o đay la su vat khong co hai mat, ma tren no, tat ca nhung phuong phap nhi nguyen đe nhin vao su vat đeu bi bac bo: Cac phap - cac hien tuong - khong ton tai ma cung khong khong ton tai, nhung lai mang dau an cua tinh Khong, voi su vang mat lau dai cua mot "ban chat khong biet". Nhat tu bat-nha kinh minh hoa quan điem Bat-nha-ba-la-mat-đa bang cach dung tiep đau am अ a tieng Phan. Chu अ khi gan vao đau mot tu thi se phu đinh no, cho no mot nghia nguoc lai.
Nhieu bo kinh Bat-nha đuoc biet voi ten la đo dai hoac so dong ke tung chung chua đung. Edward Conze, nguoi đa dich tat ca nhung bo kinh Bat-nha con đuoc luu lai bang Phan ngu sang tieng Anh, đa nhan ra bon thoi ki phat trien cua he kinh nay:

100 TCN-100: Bao đuc tich tu bat-nha (sa. ratnagunasamcayagatha) va Bat thien tung bat-nha (sa. astasahasrika).
100-300: Thoi ki phat trien voi Bat nha 18.000, 25.000, va 100.000 dong đuoc bien tap. Kim cuong bat-nha-ba-la-mat-đa kinh (sa. vajracchedikaprajnaparamita-sutra) co the đuoc viet trong thoi gian nay.
300-500: Thoi ki lang đong lai. Bat-nha tam kinh va Nhat tu bat-nha đuoc bien tap.
500-1000: Van ban thoi nay bat đau mang dau tich cua Mat giao, chiu anh huong cua Đat-đac-la.
Kinh đien he Bat-nha đa anh huong lon đen tat ca cac truong phai Phat giao Đai thua.


= Dieu Phap Lien Hoa kinh =

Dieu Phap Lien Hoa kinh (zh. 妙法蓮華經, sa. saddharmapundarika-sutra) cung đuoc goi tat la kinh Phap Hoa, co le đuoc bien tap vao thoi ki 100 TCN đen 100 CN. Trong kinh nay, đuc Phat đa chi ro co nhieu cach đe giac ngo, nhung chung chi la phuong tien nhat thoi va thuc chat chung chi la mot. Cac phuong tien khac nhau nhu Thanh Van thua, Đoc Giac thua, hay Bo Tat thua that ra chi khac nhau vi nhu cau phu hop voi can co cua hanh gia. Phat chi tuy co duyen, su dung cac Phuong tien (sa. upaya) ma noi Tam thua nhung thuc chat chi co Phat thua (sa. buddhayana) – đe dan đen Giac ngo, bao trum ca Đai thua lan Tieu thua.
Mot điem đang luu y o đay la su (tai) xuat hien cua Phat Đa Bao (zh. 多寳, sa. prabhutaratna) - von đa nhap diet nhieu kiep truoc - vi su viec nay goi y la chung sinh van co the cau Phat sau khi Phat nhap Niet-ban, va nhu vay Phat song vo luong kiep vi đa tich tu vo luong vo so cong đuc trong cac tien kiep. Quan điem nay, khong nhat thiet phai bat nguon tu kinh Phap Hoa, đa dan đen khai niem Tam than cua mot vi Phat. Trong thoi gian sau đo, kinh nay quan he mat thiet voi tong Thien Thai va tong Nhat Lien tai Nhat Ban.


= Tinh đo kinh =
Co ba bo kinh chinh đuoc xep vao loai nay, đo la: Vo Luong Tho kinh (zh. 無量壽經, sa. sukhavativyuha-sutra), Quan Vo Luong Tho kinh (zh. 觀無量壽經, sa. amitayurdhyanasutra) va A-di-đa kinh (zh. 阿彌陀經, sa. amitabhasutra, cung đuoc goi la Tieu Vo Luong Tho kinh 小無量壽經). Ba bo nay mieu ta nguon goc va ban chat cua Tay phuong Tinh đo, noi o cua Phat A-di-đa, liet ke 48 loi nguyen cua Phap Tang khi con la mot vi Bo Tat. Ngai phat nguyen dung nen mot Tinh đo, noi chung sinh voi tam thuc thanh tinh co the thac sinh, sua minh theo Phat phap ma khong gap chuong ngai. Chung sinh chi can niem ten, ngoi ca cong đuc cua Phat A-di-đa la co the tai sinh vao coi Cuc Lac. Ba bo kinh nay (Tinh đo tam bo kinh 淨土三部經) tro thanh co so cua Tinh đo tong ma niem tin đat het vao noi tha luc trong qua trinh tu tap.


= Duy-ma-cat so thuyet kinh =

Duy-ma-cat so thuyet kinh la mot bo kinh đoc lap, đuoc bien tap vao khoang đau the ki thu 2. Bo Tat Duy-ma-cat xuat hien duoi dang cu si đe thuyet phap, nhan manh đen viec tu tap cua hang cu si. Ve mat giao ly thi kinh nay giong kinh Bat-nha-ba-la-mat-đa. Mot chu đe lon khac trong kinh nay la cac Tinh đo cua chu Phat (Phat đo 佛土, sa. buddhaksetra), đa anh huong lon đen Tinh đo tong sau nay. Kinh nay rat pho bien tai cac nuoc theo Đai thua Phat giao tai Đong A nhu Trung Quoc, Nhat Ban, va Viet Nam, co le vi giao ly trong kinh thich hop voi Nho giao.


= Tam-ma-đia kinh =
Kinh van loai nay nay đuoc xem la nhung bo kinh Đai thua co nhat. Chung nhan manh viec thanh tuu cac cap Tam-ma-đia (zh. 三摩地, sa. samadhi), "đinh", trong luc ngoi thien, va nhu the goi thay la thien đinh đa giu mot vi tri quan trong trong Đai thua ban so. Thuoc loai kinh nay la Bat-chu-tam-muoi kinh (zh. 般舟三昧經, sa. pratyutpannabuddhasammukhavasthita-samadhi-sutra) va Thu-lang-nghiem-tam-muoi kinh (zh. 首楞嚴三昧經, sa. suramgamasamadhisutra).


= Sam hoi kinh =
Tam uan kinh (sa. triskandhasutra) va Kim quang minh toi thang vuong kinh (goi tat la Kim Quang Minh kinh) đat nang đen viec tu ke ve minh, sam hoi toi loi. Đac biet la bo kinh Kim Quang Minh đuoc vuong trieu Nhat Ban thoi ay chu trong. Mot chuong cua trang nay đuoc trieu đinh dung đe chinh thong hoa hinh thuc cai tri va dung lam co so cho mot đat nuoc phon thinh ly tuong.


= Đai Phuong Quang Phat Hoa Nghiem kinh =

La mot bai kinh tong hop nhieu thanh phan, cu the la Thap đia kinh (zh. 十地經, sa. dasabhumika-sutra) va Hoa Nghiem kinh. Co le bo kinh co đuoc dang nay vao khoang the ki thu 4, mac du cac thanh phan cua no, nhu nhung phan đuoc noi ben tren, đuoc xem la xuat hien o the ki thu 1 hoac thu 2. Kinh Hoa Nghiem đuoc xem la nguon cua su ton xung đuc Phat Đai Nhat, sau nay, kinh la co so phat trien cua bo Đai Ti-lo-gia-na thanh Phat than bien gia tri kinh (zh. 大毘盧遮那成佛神變加持經, sa. mahavairocanabhisambodhitantra), mot trong hai bo kinh trung tam cua Chan ngon tong, cung đuoc đua vao Đai tang kinh Tay Tang trong nhom Hanh đat-đac-la (sa. carya-tantra). Kinh Hoa Nghiem sau tro thanh bo kinh chinh cua tong mang cung ten, tong Hoa Nghiem tai Trung Quoc voi giao ly xoay quanh su xuyen suot cua van vat.


= Kinh thoi chuyen phap luan thu ba hay kinh he Duy thuc =

Đay la nhung bo kinh noi ve thuyet "duy tam", "duy thuc" co lien he voi Du-gia hanh tong (sa. yogacarin). Kinh Giai tham mat (~ the ki thu 2) đuoc xem la bo kinh co nhat cua loai nay. Kinh nay chia giao ly cua Phat thanh ba loai va goi la "ba thoi chuyen phap luan". Thuoc lan "quay banh xe phap" đau tien la nhung bai kinh he A-ham cua hang Thanh Van; thuoc loai kinh thoi chuyen phap luan thu hai la bo kinh Bat-nha-ba-la-mat-đa va cuoi cung, cac bo kinh liet ke chinh chung vao lan chuyen phap luan thu ba. Them vao đo, kinh thuoc hai thoi đau đuoc xem la vi lieu nghia, "chua đuoc giang ro rang", ma chi nhung bo kinh thuoc thoi thu ba nay đuoc xem la "lieu nghia", bao ham y nghia tron ven. Bo Nhap Lang-gia kinh cung đuoc xep vao loai nay mac du co ban chat tong hop nhieu giao ly, pha tron giao ly Du-gia voi he thong Nhu Lai tang va co ve nhu cac vi su khai sang Duy thuc tong khong nhac đen hoac khong luu y đen no. Kinh nay giu mot vi tri quan trong trong Thien tong.


= Nhu Lai Tang kinh =
Thuoc ve loai nay la cac bo Nhu Lai tang kinh (zh. 如來藏經, sa. tathagatagarbhasutra), Thang Man su tu hong nhat thua đai phuong tien phuong quang kinh (zh. 勝鬘師子吼一乘大方便方廣經, sa. srimalasimhanadasutra) va Đai bat-niet-ban kinh (zh. 大般涅槃經, sa. mahaparinirvanasutra) he Đai thua (rat khac voi bo kinh cung ten van he Pali). Ba bo kinh nay day rang, moi chung sinh đeu co Nhu Lai tang, đuoc dich va hieu la Phat tinh, Phat chung (hat giong Phat). Phat tinh o đay chinh la khia canh cua moi chung sinh von đa giac ngo va vi vay co kha nang lam chung sinh giac ngo. Đay la mot trong nhung ung đap quan trong nhat tu phia Phat giao cho van đe cua noi tai va sieu viet. Giao ly Nhu Lai tang gay anh huong rat lon cho nen Phat giao Đong A va tu tuong nay co the đuoc tim thay - duoi dang nay hay khac - trong tat ca cac truong phai Phat giao tai đay.


= Kinh tap hop =
Thuoc ve loai nay la hai bo kinh rat lon voi tinh cach tap hop nhung bo kinh khac. Kinh Đai bao tich (zh. 大寶積經, sa. maharatnakutasutra) bao gom 49 bai kinh rieng biet, va Đai tap kinh (zh. 大集經, sa. mahasamnipatasutra), gom 17 bai kinh tuong đoi ngan. Ca hai bo kinh đeu đuoc xem la đuoc bien tap vao the ki thu 5, mac du chua nhung bai kinh co hon nhieu.


= Kinh noi ve su thac sinh va noi thac sinh =
Mot so kinh tap trung vao cac nghiep dan đen su thac sinh vao nhung coi khac nhau, hoac đac biet chu trong đen giao ly duyen khoi voi 12 nhan duyen.


= Kinh noi ve gioi luat =
Thuoc ve loai nay la nhung bo kinh noi ve cac nguyen tac huong dan cac vi Bo Tat. Ba bo kinh tieu bieu cho loai nay la:

Pho Minh Bo Tat hoi (zh. 普明菩薩會, sa. kasyapaparivarta) nam trong bo kinh Đai bao tich (zh. 大寶積經, sa. maharatnakutasutra),
Bo Tat gioi ban (zh. 菩薩戒本, sa. bodhisattvapratimoksa) va
Pham vong kinh (zh. 梵網經, sa. brahmajalasutra).


= Kinh noi ve nhung nhan vat đuoc sung bai =
Co nhieu bo kinh noi ve ban chat va cong đuc cua mot vi Phat, Bo Tat, hoac cac Tinh đo đac thu cua chu vi, bao gom Van-thu-su-loi (zh. 文殊師利, sa. manjusri), Đia Tang (zh. 地藏, sa. ksitigarbha), Phat A-suc (zh. 阿閦, sa. aksobhya) va Phat Duoc Su (z. 藥師, sa. bhaisajyaguru).


= Tien Đai thua kinh =
Đau the ki 20, mot kho kinh đien đuoc tim thay trong mot go đat gan Gilgit, Afghanistan. Mot trong so kinh van đuoc tim thay la bo Vo nang thang quan kinh (sa. ajitasenasutra). Kinh nay duong nhu la mot su ket hop cua tu tuong Đai thua va Tien đai thua. Noi dung kinh dien bien trong pham vi ngoi chua cua cac tang-gia, giong nhu truong hop cac bo kinh van he Pali; kinh khong co nhung điem tuong phan giua hang Thanh Van (hoac Tieu thua) hoac nhac đen thanh qua A-la-han nhu truong hop cac kinh van Đai thua khac nhu kinh Phap Hoa hoac kinh Duy-ma-cat. Tuy nhien, kinh cung nhac đen mot A-la-han thay đuoc cac coi Phat. Kinh noi rang viec niem danh kinh se cuu đo chung sinh thoat khoi kho đau cung nhu cac đoa xu, va mot cach thien quan đuoc kinh van đe cao la se giup hanh gia thay voi cap mat Phat, va nhan giao ly tu chu vi. Nhung điem nay rat giong voi kinh van Đai thua sau nay.


= Kinh luan ngoai tieu chuan =
Luan van chu giai, dien giang cua Đai thua rat nhieu va rong, va trong nhieu truong hop, cac bai luan nay đuoc xem la quan trong hon ca kinh van tieu chuan.
Can ban trung quan luan tung (zh. 根本中觀論頌, sa. mulamadhyamikakarika) cua Long Thu (zh. 龍樹, sa. nagarjuna) la bo luan nen tang cua triet hoc Trung quan, co chu đe nhu cac bo kinh thuoc he Bat-nha-ba-la-mat-đa mac du khong han la luan van chu giai cac bai kinh nay.
Vao khoang the ki thu 9, Tich Thien (zh. 寂天. sa. santideva) tac pham hai luan van quan trong la Nhap bo-đe hanh luan (sa. bodhicaryavatara) va Tap hoc luan (sa. siksasamuccaya). Nhap bo-đe hanh luan co anh huong rat lon đen nhieu nhanh Đai thua va cung la bai luan vua y nhat cua đuc Đat-lai Lat-ma thu 14, Đang-chau Gia-muc-tho. Luan bat đau voi viec thuc hien nghi le ton kinh, sau đo tien đen phan giang giai sau Ba-la-mat-đa. Chuong thu 9 la mot cach trinh bay quan điem Bat-nha-ba-la-mat-đa cua truong phai Trung quan-Cu duyen (zh. 具緣派, sa. prasangika) cung nhu che trach nhung truong phai Phat giao khac tren co so Trung quan. Tap hoc luan, nhu ten cho thay, la mot bai luan tap hop cac giao ly tu nhieu bai kinh Đai thua. Nhieu bo kinh đuoc nhac đen trong luan đa khong con nua, chi biet đuoc qua nhung loi trich dan trong kinh.
Đai su Vo Truoc (zh. 無著, sa. asanga) la nguoi sang lap truong phai Duy thuc. Tuong truyen Đai su đa tiep nhan nhieu bo luan tu Bo Tat Di-lac tai cung troi Đau-suat (sa. tusita). Nhung bo luan đo la:

Bien trung bien luan tung (sa. madhyantavibhaga-karika)
Đai thua kinh trang nghiem luan tung (sa. mahayanasutralankara-karika)
Hien quan trang nghiem luan tung (sa. abhisamaya-lankara-namaprajnaparamita-upadesa-sastra [-karika] thuong đuoc viet tat la abhisamayalankara-sastra)
Đai su Vo Truoc cung đuoc xem la tac gia cua Nhiep đai thua luan (sa. mahayanasamgraha), Du-gia su đia luan (sa. yogacarabhumi-sastra) va Đai thua a-ti-đat-ma tap luan (sa. abhidharma-samuccaya). Đai thua a-ti-đat-ma tap luan co the đuoc xem la luan van tong hop giao ly A-ti-đat-ma va đa tro thanh bo luan tieu chuan trong nhieu truong phai Đai thua, đac biet la tai Tay Tang. Rieng Du-gia su đia luan co the la tac pham cua nhieu nguoi.
Em cua Đai su Vo Truoc la Luan su The Than (zh. 世親, sa. vasubandhu) đa viet nhieu bo luan Duy thuc nhu:

Tam tinh luan (sa. trisvabhava-nirdesa)
A-ti-đat-ma-cau-xa luan (sa. abhidharmakosasastra)
Duy thuc nhi thap luan (tung) (sa. vimsatikavijnaptimatratasiddhi-karika)
Duy thuc tam thap tung (sa. trimsika-vijnaptimatratasiddhi-karika)....
Tac pham co anh huong lon nhat cua Luan su The Than tai Đong A co le la Duy thuc tam thap tung. Theo mot vai nha nghien cuu thi co the co đen hai vi luan su cung ten The Than va nguoi truoc đa viet bo A-ti-đat-ma-cau-xa luan, nguoi sau đa soan nhung tac pham Duy thuc. Tuy nhien, nha Phat hoc Le Manh That đa chung minh trong The Philosophy of Vasubandhu rang chi co mot The Than va gia thuyet "hai The Than" co mot co so sai lam.
Tran-na (zh. 陳那, sa. (maha-)dignaga, dinnaga) đuoc xem la đai bieu cua truong phai Nhan thuc hoc (en. epistemology), goi theo thuat ngu nha Phat la Nhan minh hoc (sa. hetuvidya). Tap "đai thanh" cua Tran-na la Tap luong luan (sa. pramanasamuccaya), đuoc Phap Xung (zh. 法稱, sa. dharmakirti) bo sung them bai luan giai co ban, rat co gia tri la Luong thich luan (zh. 量釋論, sa. pramanavarttika-karika).
Đai thua khoi tin luan (sa. mahayanasraddhotpada-sastra) cua Đai su Ma Minh (zh. 馬鳴, sa. asvaghosa) co anh huong rat lon đen nen Phat giao Đong A, đac biet la truong phai Hoa Nghiem tai Trung Quoc va Nhat. Cac tac pham con lai cua Đai su Ma Minh cung rat đuoc ua chuong.


Kim Cuong thua kinh = Đat-đac-la Phat giao =

Đai tang kinh cua Kim cuong thua (zh. 金剛乘, sa. vajrayana) bao gom nhung kinh van A-ham cua mot so truong phai cung nhu kinh đien Đai thua. Tuy nhien, nhung bo kinh Kim cuong thua đac thu co chua cac Đat-đac-la moi chinh la tinh hoa cua Đai tang kinh nay. Chung đuoc xem la loi cua đuc Phat, Đai tang kinh Tay Tang co khoang 500 Đat-đac-la (zh. 怛特羅, sa. tantra) va hon 2000 bai luan giai he thuoc. Cac bo Đat-đac-la co nhung điem đac thu, vi nhu đac biet chu trong đen nghi le cung nhu cac phep thien quan.
Truyen thong Tay Tang sau nay phan chia kinh van Đat-đac-la thanh bon loai, cu the la:

Tac đat-đac-la (sa. kriya-tantra): chiem phan lon kinh van Đat-đac-la nhung co it tam quan trong, xuat hien giua the ki thu 2 va 6. Đat-đac-la nay chu y đen phep tu luyen thong qua cac hanh đong (nghi le v.v...). Moi Tat Đat-đac-la xoay quanh nghi thuc tho cung mot vi Phat hoac Bo Tat, va nhieu vi lai đung quanh nhung Đa-la-ni (sa. dharani). Kinh van tieu bieu cho nhom nay la Đai van kinh (sa. mahameghasutra), Van-thu-su-loi can ban nghi quy (zh. 文殊師利根本儀軌經, sa. aryamanjusrimulakalpa), Subhapariprcchasutra va Aparimitayurjnanahrdayadharani.
Hanh đat-đac-la (sa. carya-tantra): Co mot it kinh van thuoc the loai Hanh Đat-đac-la, loai kinh co le xuat hien vao the ki thu 6, phep tu luyen hoan toan huong đen viec ton xung đuc Phat Đai Nhat. Vi du tieu bieu la bo Đai Ti-lo-gia-na thanh Phat than bien gia tri kinh (zh. 大毘盧遮那成佛神變加持經, sa. mahavairocanabhisambodhitantra). Đat-đac-la nay sau đuoc xem la kinh van chinh cua tong Chan ngon.
Du-gia-đat-đac-la (sa. yoga-tantra): Phep tu luyen cung huong đen đuc Phat Đai Nhat, bao gom them hai bo Nhat thiet Nhu Lai chan that nhiep đat-đac-la (sa. sarvatathagatatattvasamgrahatantra) va Nhat thiet nghiep chuong thanh tinh đat-đac-la (sa. sarvadurgatiparisodhanatantra).
Vo thuong du-gia-đat-đac-la (sa. anuttarayoga-tantra): The loai Đat-đac-la cap cao nhat nay tap trung vao su chuyen hoa tam thuc, it luu y đen cac nghi le ben ngoai. Chung thinh thoang đuoc xep theo Than phu đat-đac-la va Than mau đat-đac-la:
Thu nhat la loai Du-gia vuot troi hon (sa. yogottara), cung đuoc goi la Than phu đat-đac-la hoac Phuong tien đat-đac-la (sa. upayatantra). Viec tu luyen nham đen đuc Phat A-suc va nu hanh gia tuy tong la Ma-ma-ki (sa. mamaki). Bo Bi mat tap hoi đuoc xem la thuoc loai nay, co le xuat phat tu the ki thu 8.
Thu hai la nhung Đat-đac-la thuoc he Bat-nha hoac he Than mau (cung đuoc goi la Du-gia-ni đat-đac-la, sa. yogini-tantra). Đuc Phat A-suc van la muc đich chu đao, nhung gio đay xuat hien duoi dang gian du la Than the He-ru-ka (sa. heruka). Cac vi Phat nu gio đay đong vai tro quan trong hon nhieu, ngang bang nhung vi Phat nam hoac khong chung la quan trong hon. Nhiep đat-đac-la (sa. samvaratantra) đuoc dich sang Tang ngu trong the ki thu 8. Nhung kinh van khac thuoc nhom nay, vi nhu Ho kim cuong đat-đac-la (sa. hevajratantra), xuat hien khoang the ki thu 10.
Thoi luan đat-đac-la thinh thoang đuoc xem la mot Bat nhi đat-đac-la (sa. advayatantra). Bo nay xuat hien rat tre trong qua trinh phat trien Mat giao - vao khoang giua the ki 11 - đuoc viet bang tieng Phan co đien rat chuan thay vi tieng Phan pha tron cung nhu loi van ngam chi(sa. samdhyabhasa) thuong thay trong nhung bo khac. Lan đau tien giao ly lai quay ve đuc Phat Ban So (sa. adibuddha).
Chung cu van ban cho thay rang, mot so Đat-đac-la co nguon tu Đat-đac-la he Thap-ba (sa. saiva), đuoc tiep thu, thay đoi cho phu hop cach tu luyen Phat giao va co nhieu điem giong nhau ve nghi le cung nhu hinh tuong cua Phat giao Đai thua ma chung van con ton tai đen ngay nay.


= Cac tac pham khac cua Kim cuong thua =
 
Thanh tuu phap man (sa. sadhanamala) la mot tap noi ve cac Thanh tuu phap.
Cac hanh gia Kim cuong thua, cung đuoc goi la Thanh tuu gia (sa. siddha) thuong day bang nhung bai ca. Nhung tuyen tap nhu So hanh ca (sa. caryagiti), bao gom nhung bai ca noi ve so hanh cua nhieu vi Thanh tuu gia rat pho bien. Đao-ba tap (sa. dohakosa) la mot tac pham tieu bieu khac cua Đai thanh tuu gia Sa-ra-ha (sa. saraha), the ki thu 9. Mat-lac-nhat-ba thap van ca (100.000 bai ca cua Mat-lac-nhat-ba, en. The Hundred Thousand Songs of Milarepa) cung rat noi tieng.
Tang luc (zh. 藏錄, bo. གཏར་མ་) la nhung van ban đuoc tac pham, nhung lai đuoc chon giau đe nguoi đoi sau tim thay o mot thoi điem nhat đinh. Lien Hoa Sinh đa viet, va giau nhieu Tang luc. Bo Tang luc noi danh nhat co le la bo Tu thu (bo. བར་ད་ཐས་གྲལ་). Nguoi tim đuoc Tang luc đuoc goi theo tieng Tay Tang la Terton (bo. གཏར་སྟན་).
Khong Hai co viet mot loat luan giai đac thu cho truyen thong Chan ngon tong Nhat Ban.


Xem them Tam tang
Tu dieu đe


Nguon Tham khao Lien ket ngoai The British Library: Discovering Sacred Texts - Buddhism Luu tru ngay 11 thang 11 nam 2021 tai Wayback Machine
Online Dharma Libraries
The Buddhist Text Translation Society
SuttaCentral
Pali Canon
Bibliography of Translations from the Chinese Buddhist Canon
Buddhist Canonical Text Titles and Translations in English
Tieng Viet
Thu vien Hoa Sen
Kinh Phat Tieng Viet