Tran Thuong Đuc la mot tran đanh trong Chien tranh Viet Nam giua Quan Giai phong mien Nam Viet Nam va Quan luc Viet Nam Cong hoa tai quan Thuong Đuc, tinh Quang Nam, Viet Nam Cong Hoa, (khu vuc nay la huyen Đai Loc, tinh Quang Đa theo cach chia cua Quan Giai phong mien Nam Viet Nam, hien nay la vung phia Tay cua huyen Đai Loc, tinh Quang Nam) vao nam 1974 voi ket qua la Quan Giai phong kiem soat hoan toan can cu Thuong Đuc.


Boi canh Sau khi Hiep đinh Paris 1973 đuoc ky ket, Quan luc Viet Nam Cong Hoa lien tuc co nhung hanh đong vi pham Hiep đinh nhu lan đat, chiem dan trong vung kiem soat cua Quan Giai phong mien Nam Viet Nam. Tai chien truong Quang Nam - Quang Đa, chi hai gio sau khi lenh ngung ban co hieu luc, Quan luc Viet Nam Cong hoa đa tap trung can quet cac vung tay Duy Xuyen, vung B Đai Loc va cac vung tranh chap giua hai ben. Trong noi thanh Đa Nang, Quan luc Viet Nam Cong hoa thanh lap luc luong canh sat da chien đuoc trang bi đay đu thay the cho quan đoi đe tan cong quan Giai phong, don dan chiem đat.
Truoc tinh hinh đo, Quan Giai phong mien Nam Viet Nam tien hanh đap tra bang cach đieu Su đoan 304 tu Cam Lo, Quang Tri vao phoi hop voi cac đon vi trong Quan khu 5 tu thang 5/1974, nham diet mot so vi tri Quan luc Viet Nam Cong hoa lan chiem sau vao vung giai phong, xoa bo cac lom, tao the cho chien truong Khu 5 va ca nuoc, trong tam la tieu diet can cu Thuong Đuc.


Đia hinh tac chien Ve đia hinh: Thuong Đuc o phia Tay tinh Quang Nam, (thuoc huyen Đai Loc, tinh Quang Đa theo cach phan chia cua Quan Giai phong mien Nam Viet Nam), cach thanh pho Đa Nang 40 km, la tieu đon bao ve can cu Lien hiep Quan su Đa Nang. Tai đay Quan luc Viet Nam Cong hoa dua vao the hiem yeu cua đia hinh, xay dung he thong phong thu lien hoan vung chac, co chieu sau. Toan bo co quan chi huy thong tin, he thong kho đeu nam sau trong long đat boi be tong cot thep bao boc day 20 cm. Cac nam 1968, 1969, roi nam 1970, Quan Giai phong Khu 5 đa 3 lan tien cong Thuong Đuc đeu bat thanh, cu sau moi lan bi đanh, Quan luc Viet Nam Cong hoa lai rut kinh nghiem va tang cuong, he thong phong thu kien co, lien hoan hon.
O Thuong Đuc, Quan luc Viet Nam Cong hoa to chuc luc luong bo phong bao gom: Tieu đoan 79 biet đong; 1 đon bien phong; 1 đai đoi bao an; 17 trung đoi dan ve; 1 trung đoi phao binh 105mm; 1 trung đoi canh sat da chien va 1 trung đoi tham bao. Toan bo luc luong la 950 linh, do Thieu ta Quan truong Nguyen Quoc Hung chi huy.
Bao ve ben ngoai he thong phong thu chi khu Quan ly Thuong Đuc con co 1 tran đia phao 105mm 2 khau; 2 khau coi 106,7mm; 5 khau ĐKZ 81mm, 2 khau coi 81mm; 7 khau coi 60mm; 27 khau đai lien M30 - M60. Tren cac huong tay, bac tay bac đe phong bi tan cong, Quan luc Viet Nam Cong hoa bo tri day đac min chong tang va chong bo binh. Khu trung tam Thuong Đuc co 7 lop hang rao rong tu 70 đen 200m xen ke la rao bung nhung, rao đon, rao mai nha, rao cui lon, rao chong tang, rao phan xung phong. Phia xa hon Thuong Đuc la cac tran đia phao 105mm o Nui Đat, Ai Nghia san sang chi vien. Khi can yem tro bang khong quan thi trong mot ngay o Đa Nang may bay A37, truc thang vu trang tan suat cat canh 30 đen 40 lan chiec len Thuong Đuc oanh tac khu vuc nghi co đoi phuong, hoac đoi phuong tien cong chi khu. Ngoai ra, Su đoan 3 va Su đoan du Quan luc Viet Nam Cong hoa la luc luong du bi san sang tang cuong chien đau bao ve chi khu Quan ly Thuong Đuc.
Noi ve cu điem nay, Tong thong Nguyen Van Thieu cua Viet Nam cong hoa đat cho ten goi "Mat ngoc cua đau Rong" đe nhan manh tam quan trong cua no. Con Tinh truong Quang Nam truoc tran đanh khang đinh chac nich đay chinh la "canh cua thep" bat kha xam pham, mot điem chien luoc de thu kho cong, la cho dua đang tin cay cua Vung I chien thuat, cua can cu quan su lien hop mien Trung. Nho "mat ngoc" nay, Quan luc Viet Nam Cong hoa de dang quan sat va đanh pha đuong tien quan cua Quan Giai phong tu Bac vao Nam theo đuong mon Ho Chi Minh. Hon nua, đe tien quan vao giai phong Đa Nang buoc quan Quan Giai phong mien Nam Viet Nam phai pha đuoc can cu nay vi đay la tien đon chien luoc bao ve can cu quan su va san bay Đa Nang.


Dien bien = Đot 1 =
Đem 28, rang sang 29/07/1974, Quan Giai phong mien Nam Viet Nam bat đau trien khai tran đia phao 85mm tai cao điem 118 đe na phao vao lo cot me va cu điem tien tieu. Cung trong đem 28/07, Quan Giai phong mien Nam Viet Nam tien hanh so tan dan thuong đe tranh gay thuong vong dan su, han che kha nang Quan luc Viet Nam Cong hoa su dung dan thuong lam la chan song.. Do thuc luc cua Quan luc Viet Nam Cong hoa con manh, he thong lo cot rat kien co nen đot tan cong đau tien cua Quan Giai phong khong co hieu qua du keo dai trong 3 ngay. Sau đot 1, QGP chuyen tu tap kich don dap sang đanh lan tung buoc.


= Đot 2 =
Toi nua đem 05/08, sau khi trien khai xong tran đia phao toi rang sang 7-8-1974, khi lop suong mu day đac tren cac suon nui vua tan,QGP tiep tuc na phao vao cac muc tieu tu cac điem cao tren đoi. Voi hoa luc manh hon va chinh xac hon lan truoc, luc luong Quan luc Viet Nam Cong hoa tro nen roi loan, mat phuong huong dan toi mat can cu Thuong Đuc. Rieng Quan truong Nguyen Quoc Hung bi trung đan, biet khong the thoat nen đa tu sat tai cho. Thieu ta, Tieu đoan truong 79 biet đong quan Ha Van Lau va quan pho Vu Trung Tin bi bat. Đe cuu van tinh the, tuong Ngo Quang Truong buoc phai đieu 2 may bay Cessna A-37 Dragonfly đe nem bom Quan Giai phong, tham chi nem bom vao ca dan thuong đe buoc QGP rut lui do QGP đang tao hanh lang đe nguoi dan di tan khoi vung chien su.


= Đot 3 =
Đe tai chiem Thuong Đuc, Quan luc Viet Nam Cong hoa tien đanh cao điem 1062. Luc luong linh du VNCH (mot trong nhung đon vi tru bi chien luoc) đuoc huy đong đe tham chien. Quan Giai phong mien Nam Viet Nam va QLVNCH giang co tu cuoi thang 10 đen đau thang 11 nam 1974, đac biet tai cac cao điem 700, 383 va 1062. Đe ho tro bo binh, QLVNCH đieu may bay cuong kich va phao binh yem ho. Đau thang 10, QLVNCH chiem đuoc cao điem 1062, nhung toi cuoi thang 11 thi Quan Giai phong mien Nam Viet Nam đa tai chiem thanh cong cao điem 1062.
Cuoi nam 1974, sau 3 đot giao tranh, Quan Giai phong mien Nam Viet Nam lam chu hoan toan can cu Thuong Đuc con su đoan du VNCH đa bi đanh quy va phai rut khoi mat tran Thuong Đuc.


Ket qua Tran Thuong Đuc gay nhieu ton that cho ca hai phia, nhung cuoi cung thi quan Giai phong đa chiem đuoc can cu Thuong Đuc. Theo y kien cua mot chi huy Quan luc Viet Nam Cong hoa, muc tieu cua Quan giai phong mien Nam la bao ve canh trai cua Quan đoan I đe tiep tuc xay dung hanh lang phia đong cua Đuong mon Ho Chi Minh, trong khi mot so khac tin rang neu khong co su đoan du thi Đa Nang co le đa that thu vao nam 1974.
Chien thang nay co y nghia rat quan trong voi Quan Giai phong khi tao ban đap tien toi tieu diet cac cu điem: Hon Chieng, Nui Gai, Đong Mong, Lac Son, Đa Ham, ep đich lui ve Cam Doi va quan ly Que Son. Nho su giup suc manh me cua Su đoan 2, luc luong vu trang Quang Nam, Quang Đa tieu diet 70 cu điem, mo rong vung giai phong o huyen Đien Ban, tay Tam Ky, Que Son, buc hang trung đoi dan ve Go Đa, pha sap cau Thuy Tu, Giao Thuy, Ba Bau, ban pha san bay, đanh chim tau quan su tai quan cang Đa Nang, thanh pho cua thu phu mien Trung trong tinh the bi co lap, uy hiep. Chien thang nay đa pha vo hoan toan he thong phong thu quanh Đa Nang, tiep tuc cung co quan điem cho rang suc manh cua QGP đa vuot troi QLVNCH, tao tien đe đe QGP chiem the chu đong hoan toan tren chien truong trong nam 1975.


Tham khao