Trong chinh tri va lich su, thuoc đia la mot vung lanh tho chiu su cai tri truc tiep ve chinh tri cua mot quoc gia khac. Trong thoi ky co đai, cac thanh bang thuong co xu huong tim cho minh cac thuoc đia rieng. Mot so thuoc đia trong lich su tung la mot hay nhieu quoc gia, trong khi mot so khac la nhung vung đia hat khong xac đinh đuoc thoi điem hinh thanh quoc gia hay khong phai la mot quoc gia. Quoc gia hay đe che so huu thuoc đia đuoc goi la mau quoc, đay cung la ten thuong đuoc nguoi dan cua thuoc đia hay goi. Trong thoi Hy Lap co đai, thanh pho so huu mot thuoc đia đuoc goi la thu phu cua đe che chiu su anh huong chinh tri cua chinh no. Ngay nay, nhung thuat ngu tuong đuong nhu lanh tho phu thuoc hay vung phu thuoc thuong hay đuoc dung đe chi nhung lanh tho chiu su anh huong chinh tri cua nuoc khac.
Nhung nguoi co nguon goc tu mot mau quoc cu tru va lam viec tai thuoc đia cua nuoc đo đuoc goi la thuc dan.
Thuoc đia khac voi nuoc bu nhin hay nuoc chu hau vi thuoc đia khong đoc lap nen khong co đai dien quoc te, va nhung chuc trach cao nhat đeu chiu su chi đao truc tiep tu mau quoc.
Thuat ngu "thuoc đia khong chinh thuc" đuoc dung boi mot so nha su hoc đe goi mot quoc gia chiu su cai tri theo kieu de facto cua mot quoc gia khac, mac du cach goi nay thuong de gay tranh cai.


Thuoc đia thoi co đai Carthage đuoc hinh thanh nhu mot thuoc đia Phoenicia.
Cadiz đuoc hinh thanh nhu mot thuoc đia Phoenicia.
Cyrene la thuoc đia cua nguoi Hy Lap cua Thera.
Sicilia la thuoc đia Phoenicia.
Durres đuoc hinh thanh nhu mot thuoc đia cua Hy Lap.
Sardegna la mot thuoc đia Phoenicia.
Marseille đuoc hinh thanh nhu thuoc đia cua Hy Lap.
Malta la mot thuoc đia Phoenicia.
Cologne đuoc hinh thanh nhu mot thuoc đia cua La Ma, va ten hien đai cua no đe cap đen chu Latinh "Colonia".
Kandahar đuoc hinh thanh nhu mot thuoc đia cua Hy Lap trong thoi ky Hy Lap boi Alexandros Đai đe nam 330 TCN.


Thuoc đia thoi hien đai Alaska: mot thuoc đia cua Nga tu giua the ky XVIII cho đen khi đuoc ban cho Hoa Ky vao nam 1867. No tro thanh tieu bang thu 49 cua My vao nam 1959.
Angola: mot thuoc đia cua Bo Đao Nha ke tu the ky XVI. Đoc lap tu nam 1975.
Argentina gianh đuoc đoc lap tu Tay Ban Nha nam 1810.
Uc đuoc thanh lap nhu mot quoc gia đoc lap vao nam 1901 tu lien bang 6 thuoc đia rieng biet cua Anh đuoc thanh lap tu 1788-1829.
Barbados: la thuoc đia quan trong cua Vuong quoc Anh ve thuong mai no le Đai Tay Duong. No gianh đuoc đoc lap vao nam 1966.
Brazil: mot thuoc đia cua Bo Đao Nha ke tu the ky XVI. Đoc lap ke tu nam 1822.
Canada: thuoc đia lan đau tien boi nguoi Phap o New France (1534-1763) va Anh o Newfoundland (1582) sau đo duoi su cai tri cua Anh (1763-1867), truoc khi đat đuoc trang thai dominion va khong con la "thuoc đia".
Cong hoa Dan chu Congo: thuoc đia cua Bi (1908-1960); truoc đay thuoc so huu tu nhan cua Vua Leopold.
Đong Duong thuoc Phap: đuoc thanh lap vao thang 10/1887 tu Trung Ky, Bac Ky, Nam Ky (cung hinh thanh Viet Nam hien đai) va Vuong quoc Campuchia; Lao đa đuoc them vao sau khi Chien tranh Phap-Xiem (1893). Lien bang keo dai cho đen nam 1954. Trong 4 nuoc bao ho, nguoi Phap đa chinh thuc roi bo cac nha cam quyen đia phuong, la cac hoang đe Viet Nam, cac vua cua Campuchia va cac vua cua Lao, nhung trong thuc te tap hop tat ca cac quyen luc trong tay cua ho, cac nha cai tri đia phuong chi hanh đong nhu la bia đo đan.
Ghana: Lien he giua chau Au va Ghana (đuoc goi la Bo bien Vang) bat đau vao the ky XV voi su xuat hien cua nguoi Bo Đao Nha. Đieu nay som dan đen viec thanh lap mot so thuoc đia boi quyen luc chau Au: Bo Đao Nha Bo Bien Vang (1482-1642), Bo bien Vang Ha Lan (1598-1872), Bo bien Vang Thuy Đien (1650-1663), Bo bien Vang Đan Mach (1658-1850), Brandenburger va Pho Bo Bien Vang   (1685-1721) va Bo bien Vang Anh (1821-1957). Nam 1957, Ghana la thuoc đia chau Phi đau tien o phia nam Sahara đoc lap.
Greenland la thuoc đia cua Đan Mach-Na Uy tu nam 1721 va la thuoc đia cua Đan Mach tu 1814-1953. Nam 1953, Greenland đuoc thuc hien mot phan binh đang chinh tri voi Vuong quoc Đan Mach. Nha cai tri đuoc cap vao nam 1979 va mo rong quyen tu tri trong nam 2009.
Guine-Bissau: mot thuoc đia cua Bo Đao Nha ke tu the ky XV. Đoc lap tu nam 1974.
Hong Kong la thuoc đia cua Anh tu 1841-1997. Nam 1997, Anh trao tra Hong Kong lai cho chinh quyen Trung Quoc. Hien nay la khu vuc hanh chinh đac biet cua Trung Quoc.
Raj thuoc Anh la mot thuc the chinh tri hoang gia bao gom An Đo, Pakistan, Bangladesh, Mien Đien va Cac Tieu vuong quoc A Rap thong nhat hien nay voi cac vung duoi quyen kiem soat truc tiep cua chinh phu Vuong quoc Anh tu 1858-1947. Tu the ky XV cho đen nam 1961, Bo Đao Nha An Đo (Goa) la thuoc đia cua Bo Đao Nha. Pondicherry va Chandernagor la mot phan cua An Đo thuoc Phap tu 1759-1954. Cac thuoc đia nho cua Đan Mach la Tharangambadi, Serampore va Quan đao Nicobar tu 1620-1869 đuoc goi la Đan Mach An Đo.
Indonesia la mot thuoc đia cua Ha Lan trong 350 nam, tu nam 1600 đen đoc lap hoan toan vao nam 1949.
Jamaica la mot phan cua Tay An thuoc Tay Ban Nha trong the ky XVI va XVII. No tro thanh thuoc đia cua Anh vao nam 1655; đoc lap vao nam 1962.
Liberia la mot thuoc đia đuoc thanh lap vao nam 1821 boi cac cong dan tu nhan My cho su di cu cua nguoi da đen tu do. Tuyen bo đoc lap Liberia cua Hiep hoi thuc dan Hoa Ky vao ngay 26/7/1847. Đay la nuoc cong hoa da đen lau đoi thu hai tren the gioi sau Haiti.
Ma Cao la mot thuoc đia cua Bo Đao Nha tu 1557-1999. Nam 1999, 2 nam sau Hong Kong đuoc trao tra, Ma Cao đa tro thanh mot khu vuc hanh chinh đac biet cua Trung Quoc.
Malta la mot nuoc bao ho cua Anh va sau đo la thuoc đia Phap gianh đoc lap vao nam 1964.
Mozambique: mot thuoc đia cua Bo Đao Nha ke tu the ky XV. Đoc lap tu nam 1975.
Philippines: truoc đay la thuoc đia cua Tay Ban Nha tu 1565 đen nam 1898 la mot phan cua Đong An Tay Ban Nha, la thuoc đia cua Hoa Ky tu 1898-1946. Đa đat đuoc trang thai thinh vuong chung tu quan vao nam 1935; đoc lap vao nam 1946.
Somalia la thuoc đia cua Y va Anh tu cuoi nhung nam 1800 đen 1960. Ngay 6/7/1960, Lanh tho tin cay Somaliland (cuu Somaliland cua Y) thong nhat theo ke hoach voi cuu Somaliland cua Anh đe thanh lap Cong hoa Somali (Somalia).
Nam Phi bao gom cac vung lanh tho va thuoc đia boi nhieu cuong quoc chau Phi va chau Au khac nhau, bao gom ca nguoi Ha Lan, Anh va Nguni. Lanh tho bao gom quoc gia hien đai đuoc cai tri truc tiep boi nguoi Anh tu 1806-1910; tro thanh thong tri tu tri cua Lien minh Nam Phi nam 1910.
Sri Lanka: thuoc đia cua Anh tu 1815-1948. Đuoc goi la Ceylon. La mot dominion cua Anh cho đen nam 1972. Cung la mot thuoc đia cua Bo Đao Nha trong the ky XVI va XVII, va mot thuoc đia cua Ha Lan trong the ky XVII-XVIII.
Đai Loan la mot thuoc đia cua Ha Lan (1624-1662) thuoc vung Tainan ngay nay; ngay sau đo, mot thuoc đia Tay Ban Nha (1626-1642) đuoc thanh lap đong thoi o mien bac Đai Loan, khong xa thanh pho Đai Bac ngay nay. Su cai tri cua thuc dan Trung Quoc đuoc thiet lap khi cac luc luong Han trung thanh voi trieu đai nha Minh đanh bai nguoi Ha Lan nam 1662. Nhung nguoi trung thanh cua nha Minh sau đo đa đau hang Đai Loan duoi thoi trieu đai nha Thanh, Đai Loan sap nhap vao lanh tho Trung Quoc va sau đo thanh mot tinh. Quy che trieu đai nha Thanh cham dut sau Chien tranh Trung-Nhat lan thu nhat khi nha Thanh nhuong Đai Loan sang Nhat Ban, đat Đai Loan duoi su kiem soat cua Nhat Ban (1895-1945). Sau that bai cua Nhat Ban trong The chien II, Đai Loan đa đuoc trao cho Cong hoa Trung Quoc, tro thanh can cu cua ho sau khi that bai trong cuoc noi chien Trung Quoc.
My đuoc thanh lap tu mot lien minh cua 13 xu thuoc đia Anh. Virginia la thuoc đia đau tien trong so 13 thuoc đia. Tat ca 13 xu tuyen bo đoc lap vao thang 7/1776 va truc xuat cac thong đoc Anh.


Thuoc đia hien tai Uy ban đac biet ve phi thuc dan hoa duy tri danh sach cua vung lanh tho khong tu quan Lien Hop Quoc, trong đo xac đinh khu vuc Lien Hop Quoc (mac du khong can ban cai) tin la thuoc đia. Do ngay nay, cac vung lanh tho phu thuoc co muc đo tu chu va quyen luc chinh tri khac nhau trong cac van đe cua nha nuoc kiem soat, dan đen bat đong ve viec phan loai "thuoc đia".


Tham khao Lien ket ngoai Non-self governing territories as listed by the United Nations General Assembly in 2002
Non-Self-Governing Territories Listed by the United Nations General Assembly in 2012
Siberia: History (covers Siberia as Russian colony)