Thu vien cong cong la thu vien ma cong chung co the truy cap va thuong đuoc tai tro tu cac nguon cong cong, chang han nhu thue. No đuoc đieu hanh boi thu thu va nhan vien thu vien, ma cung la cong chuc.
Co nam đac điem co ban đuoc chia se boi cac thu vien cong cong: chung thuong đuoc thue tai tro (thuong la đia phuong, mac du bat ky cap chinh phu nao cung co the va co the đong gop); chung đuoc đieu hanh boi mot hoi đong đe phuc vu loi ich cong cong; chung đuoc mo cho tat ca moi nguoi va moi thanh vien trong cong đong đeu co the truy cap vao kho sach; chung hoan toan tu nguyen o cho khong ai bi buoc phai su dung cac dich vu đuoc cung cap; va chung cung cap cac dich vu co ban mien phi.
Thu vien cong cong ton tai o nhieu quoc gia tren the gioi va thuong đuoc coi la mot phan thiet yeu đe co mot luong dan so co hoc thuc va biet chu. Thu vien cong cong khac voi thu vien nghien cuu, thu vien truong hoc va cac thu vien đac biet khac o cho nhiem vu cua cac thu vien cong cong la phuc vu nhu cau thong tin chung cua cong chung hon la nhu cau cua mot truong, to chuc hoac mot cong đong nghien cuu cu the. Thu vien cong cong cung cung cap cac dich vu mien phi nhu thoi gian ke chuyen o truong mam non đe khuyen khich tre biet chu som, khu vuc hoc tap va lam viec yen tinh cho hoc sinh va cac chuyen gia hoac cac cau lac bo sach đe khuyen khich su đanh gia cao ve van hoc o nguoi lon. Thu vien cong cong thuong cho phep nguoi dung muon sach va cac tai lieu khac, tuc la tam thoi lay sach ra khoi thu vien; chung cung co cac bo suu tap tham chieu khong luu hanh va cung cap truy cap Internet va may tinh cho khach hang.


Tong quan Đinh cao phat trien trong nhieu the ky voi tien bo trong bao in, nha xuat ban, giay, muc, xuat ban va phan phoi, ket hop voi tang lop trung luu huong thong tin ngay cang phat trien, tang cuong hoat đong thuong mai va tieu dung, y tuong cap tien moi, tang dan so lon va cao hon ty le biet chu đa tao ra thu vien cong cong voi hinh thuc nhu ngay nay.
Cho phep moi nguoi đeu đuoc đoc sach khong phai la moi. Nguoi La Ma đa tao ra cac cuon giay trong cac phong kho danh cho cac khach quen cua nha tam, va đa co gang thanh cong đe thiet lap cac thu vien trong đe che cua ho.

Vao giua the ky 19, su thuc đay tao ra cac thu vien cong cong thuc su, đuoc tra tien lay tu tien thue va đuoc nha nuoc đieu hanh đa co đuoc ho tro lon. Matthew Battles tuyen bo rang:  Chinh trong nhung nam xung đot giai cap va khung bo kinh te, phong trao thu vien cong cong đa quet qua nuoc Anh, khi gioi tinh hoa tien bo cua quoc gia nhan ra rang anh sang cua nang luong van hoa va tri tue đang thieu thon trong cuoc song cua nguoi dan.  Cac thu vien cong cong thuong đuoc bat đau bang viec quyen gop, hoac đuoc trao lai cho cac giao xu, nha tho, truong hoc hoac thi tran. Cac thu vien xa hoi va to chuc nay đa hinh thanh nen co so cua nhieu bo suu tap sach cua thu vien cong cong va hoc thuat ngay nay. 

Viec thanh lap cac thu vien luu hanh vao the ky 18, boi cac nha sach va nha xuat ban đa cung cap mot phuong tien đe kiem loi nhuan va tao ra cac trung tam xa hoi trong cong đong. Cac thu vien luu hanh khong chi cung cap mot noi đe ban sach, ma con la noi cho muon sach voi mot muc gia nhat đinh. Cac thu vien cho muon sach nay cung cap nhieu loai tai lieu bao gom cac tieu thuyet ngay cang pho bien. Mac du cac thu vien luu hanh đong mot vai tro quan trong trong xa hoi, cac thanh vien cua tang lop trung luu va thuong luu thuong xem thuong cac thu vien nay,  do chung thuong ban tai lieu tu cac bo suu tap sach cua minh va cung cap cac tai lieu it tinh vi hon.
Cac thu vien cho muon sach cung tinh phi đang ky, tuy nhien cac khoan phi đuoc đat đe loi keo khach hang quen cua ho, cung cap đang ky tren co so hang nam, hang quy hoac hang thang ma khong mong muon nguoi đang ky mua co phan trong thu vien luu hanh. Đieu nay đa giup nhung khach hang quen khong đu kha nang mua sach, co the muon sach đe đoc va sau đo tra lai sach. Đieu nay cung tao ra mot nhu cau pho bien hon, vi chi phi mua sach ngay cang tang va nhieu sach đuoc sao chep. Cac thu vien cho muon sach rat pho bien, thu vien đau tien đuoc thanh lap vao nam 1725, tai thi tran Edinbrough, Scotland cua Allan Ramsay.

Cac thu vien cho muon sach khong phai la cac to chuc cho muon đoc quyen va thuong cung cap mot noi cho cac hinh thuc hoat đong thuong mai khac, co the co hoac khong lien quan đen in an. Đieu nay la can thiet boi vi cac thu vien luu hanh đa khong tao ra đu tien thong qua phi thue bao đuoc thu thap tu nhung nguoi vay. La mot lien doanh thuong mai, đieu quan trong la phai xem xet cac yeu to đong gop nhu cac hang hoa hoac dich vu khac co san cho cac khach thue bao.
Thu vien Malatestiana (tieng Y: Biblioteca Malatestiana), con đuoc goi la Thu vien Malatesta Novello, la mot thu vien cong cong co tu nam 1452 tai Cesena, Emilia-Romagna (Y). Đo la thu vien cong dan chau Au đau tien, tuc la thuoc ve Cong xa va mo cua cho moi nguoi. No đuoc uy quyen boi Lord of Cesena, Malatesta Novello. Cong viec xay dung đuoc Matteo Nuti cua Fano (mot hoc gia cua Leon Battista Alberti) chiu trach nhiem va keo dai tu 1447 đen 1452.


Lich su Nha su hoc Yahya ibn Said al-Antaki (mat nam 1066) đa bao cao rang Fatimid Caliph Al-Hakim bi-Amr Allah (996-1021) tai tro cho cac thu vien va mo cua cho cong chung, noi ma bat ky ai, ngay ca nhung giao dan đon gian, đeu co the chon bat ky cuon sach nao ho muon va đuoc ho sao chep mien phi cho ho boi nhung nguoi ghi chep cong khai, mien phi. Tuy nhien, cung nhu nhieu quyet đinh khac cua ong, Al-Hakim sau đo đa ra lenh đao nguoc chinh sach nay.
O Cesena, Y, thu vien cong cong do cong đong đieu hanh đau tien, Thu vien Malatestiana, đuoc thanh lap nam 1447, cung cap ca van ban the tuc va ton giao bang tieng Latin, tieng Hy Lap va tieng Do Thai, va hoan toan mo cua cho tat ca moi nguoi.
Mot thu vien ban đau khac cho phep tiep can cong chung la Kalendars hoac KalWikiies, mot nhom anh em giao si va giao dan gan bo voi Nha tho All-Hallowen hoac All Saints o Bristol, Anh. Cac ho so cho thay vao nam 1464, mot đieu khoan đa đuoc lap cho mot thu vien đuoc dung len trong nha cua Kalendars, va tham khao đuoc thuc hien theo mot chung thu cua ngay đo theo đo "đuoc chi đinh rang tat ca nhung ai muon vao vi muc đich huong dan se co "quyen truy cap va giai lao mien phi" vao nhung gio giac nhat đinh ".
Trong nhung nam đau cua the ky 17, nhieu thu vien trong truong đai hoc va thi tran noi tieng đuoc thanh lap o Anh. Thu vien thanh pho Norwich đuoc thanh lap vao nam 1608  (sau nam sau khi Thomas Bodley thanh lap Thu vien Bodleian, mo cua cho "toan bo nen cong hoa cua nhung nguoi co hoc") va Thu vien Chetham o Manchester, noi tu nhan la thu vien cong cong lau đoi nhat o The gioi noi tieng Anh, mo cua nam 1653.


= Thu vien thoi ky khai sang =

Claude Sallier, nha triet hoc va nha tho nguoi Phap, đa van hanh mot hinh thuc thu vien cong cong đau tien o thi tran Saulieu tu 1737 đen 1750. Ong mong muon lam cho van hoa va hoc tap co the tiep can đuoc voi tat ca moi nguoi.
Thu vien Załuski (tieng Ba Lan: Biblioteka Załuskich, tieng Latinh: Bibliotheca Zalusciana) đuoc xay dung tai Warsaw 1747, 1717 boi Jozef Andrzej Załuski va anh trai cua ong, Andrzej Stanisław Załuski, ca hai đeu la cac giam muc Cong giao La Ma. Thu vien mo cua cho cong chung va thuc su la thu vien cong cong đau tien cua Ba Lan, lon nhat o Ba Lan va la mot trong nhung thu vien cong cong som nhat o chau Au.
Trong Thoi ky Khai Sang vao đau the ky 18, cac thu vien ngay cang tro nen cong khai va cac thu vien cho muon thuong xuyen hon. The ky 18 chung kien su chuyen đoi tu cac thu vien đia phuong khep kin sang cac thu vien cho vay. Truoc thoi điem nay, cac thu vien cong cong co tinh chat đon sac va cac thu vien thuong xuyen xau chuoi sach cua ho vao ban lam viec. Thu vien cung khong đuoc cong khai cho tat ca cong chung. Nam 1790, Đao luat Thu vien Cong cong se khong đuoc thong qua trong sau muoi bay nam nua. 

Mac du Bao tang Anh ton tai vao thoi điem nay va chua hon 50.000 cuon sach, thu vien quoc gia nay khong mo cua cho cong chung, hoac tham chi cho phan lon nguoi dan. Truy cap vao Bao tang phu thuoc vao viec cho đen luot, đoi khi co thoi gian cho đoi tu ba đen bon tuan. Hon nua, thu vien khong đuoc mo đe tim sach. Khi đen luot vao thu vien đa đuoc cap, nguoi đoc đuoc đua đi tham quan thu vien. Nhieu đoc gia phan nan rang chuyen đi tham quan nay qua ngan. Tuong tu, Bibliotheque du Roi o Paris yeu cau cac vi khach tiem nang phai đuoc sang loc can than, va ngay ca sau khi quy đinh nay đuoc đap ung, thu vien chi mo hai ngay moi tuan va chi đe xem huy chuong va cac ban khac, chu khong phai xem sach.
Tuy nhien, cho đen giua the ky 19, hau nhu khong co thu vien cong cong theo nghia ma bay gio chung ta hieu thuat ngu nay, tuc la cac thu vien đuoc cung cap tu cac quy cong cong va co the truy cap tu do cho tat ca moi nguoi. Chi co mot thu vien quan trong o Anh, đo la Thu vien cua Chetham o Manchester, co the truy cap đay đu va tu do cho cong chung.  O Đuc, co mot su xuat hien khac cua mot thu vien cong cong co the truy cap. Thu vien Ducal tai Wolfenbuttel đa mo cua vao moi buoi sang va buoi chieu trong tuan va cho cong chung muon sach cua minh. Tu nam 1714 đen 1799, thu vien đa cho muon 31.485 cuon sach cho 1.648 nguoi dung khac nhau. Nhung loai thu vien cong cong nay, gan voi khai niem thu vien cong cong ngay nay, la cuc ky hiem vi hau het cac thu vien van kho truy cap.
Vao nam 1820, Thu vien Trung uong Bang, Kerala bat đau hoat đong o Trivandrum, An Đo, đay khong chi la thu vien cong cong đau tien cua An Đo ma con la to chuc đau tien nhu vay ben ngoai chau Au. Tuy nhien, đa co mot mang luoi cung cap thu vien tren co so tu nhan hoac to chuc. Cac thu vien đang ky, ca tu nhan va thuong mai, đa cung cap cho tang lop trung luu đen thuong luu voi nhieu loai sach voi muc phi vua phai.
Su gia tang cua van hoc the tuc tai thoi điem nay đa khuyen khich su lan rong cua cac thu vien cho vay, đac biet la cac thu vien đang ky thuong mai. Thu vien đang ky thuong mai bat đau khi cac nha sach bat đau thue them cac ban sao sach vao giua the ky 18. Steven Fischer uoc tinh rang vao nam 1790, co "khoang sau tram thu vien cho thue va cho vay, voi luong khach hang khoang nam muoi ngan". Giua the ky 18 đen cuoi the ky 18 chung kien mot dich benh ao cua viec đoc cua nu gioi khi tieu thuyet ngay cang tro nen pho bien. Tieu thuyet, trong khi bi xa hoi coi thuong, la cuc ky pho bien. O Anh, co nhieu nguoi than tho ve "nhung cuon sach tuc tiu va bay ba" va su phan đoi cua ho đoi voi cac thu vien cho muon sach, van con ton tai trong the ky 19. Tuy nhien, nhieu co so phai luu hanh nhieu lan so luong tieu thuyet nhu bat ky the loai nao khac.
Nam 1797, Thomas Wilson đa viet trong Su dung cac thu vien luu hanh: "Hay xem xet, đe mot thu vien luu hanh thanh cong, bo suu tap sach phai chua 70% sach hu cau". Tuy nhien, ty le phan tram tong the cua tieu thuyet chu yeu phu thuoc vao chu so huu cua thu vien luu hanh. Trong khi mot so thu vien luu hanh gan nhu chua hoan toan tieu thuyet, nhung thu vien khac co it hon 10% bo suu tap tong the cua ho duoi dang tieu thuyet. Khoi đau trung binh quoc gia cua the ky 20 co ty le tieu thuyet chiem khoang 20% tong so sach. Tieu thuyet đa dang tu cac loai sach khac theo nhieu cach. Ho đuoc đoc chu yeu đe thuong thuc thay vi đe nghien cuu. Ho khong cung cap kien thuc han lam hoac huong dan tam linh; do đo chung đuoc đoc nhanh va it hon rat nhieu lan so voi nhung cuon sach khac. Đay la nhung cuon sach hoan hao cho cac thu vien thue bao thuong mai đe cho khach muon. Vi sach đuoc đoc đe thuong thuc thuan tuy hon la cho cong viec hoc thuat, nen sach can phai tro nen re hon va nho hon. Cac an ban duodecimo nho cua sach đuoc ua thich hon cac phien ban folio lon. Cac phien ban Folio đa đuoc đoc tai ban lam viec, trong khi cac phien ban duodecimo nho co the de dang đoc nhu bia mem ngay nay. Nha bao nguoi Phap, Louis-Sebastien Mercier đa viet rang cac cuon sach cung đuoc tach thanh nhieu phan đe đoc gia co the thue mot phan cua cuon sach trong vai gio thay vi ca ngay. Đieu nay cho phep nhieu đoc gia co the co quyen truy cap vao cung mot tac pham cung mot luc, lam cho no co loi hon cho cac thu vien luu hanh.
Giong nhu bia mem ngay nay, nhieu tieu thuyet trong cac thu vien luu hanh khong bi rang buoc. Vao thoi ky nay, nhieu nguoi đa chon đong sach bang da. Nhieu thu vien luu hanh đa bo qua qua trinh nay. Thu vien luu hanh khong phai la trong kinh doanh bao quan sach; chu so huu cua ho muon cho muon sach nhieu lan nhat co the. Cac thu vien luu hanh đa mo ra mot cach đoc hoan toan moi. Đoc sach khong con đon gian la mot su theo đuoi hoc thuat hay mot no luc đe co đuoc su huong dan tam linh. Đoc sach tro thanh mot hoat đong xa hoi. Nhieu thu vien luu hanh đa đuoc gan vao cac cua hang xay xat hoac nong nghiep. Thu vien phuc vu đe lam noi trao đoi trong xa hoi va gap go ban be nhu cac cua hang ca phe ngay hom nay. 

Mot yeu to khac trong su phat trien cua cac thu vien thue bao la chi phi sach ngay cang tang. Trong hai thap ky cuoi cua the ky, đac biet, gia thuc te đa tang gap đoi, do đo, mot tac pham tu tau co gia mot guinea, mot shtavo 10 shilling hoac 12 shilling, va mot duodecimo co gia 4 shilling tren moi tap. Ngoai ra, gia ca, sach rat kho mua ngoai Luan Đon, vi cac nha sach đia phuong khong đu kha nang đe mang cac co phieu lon. Cac thu vien thuong mai, vi chung thuong đuoc lien ket voi cac nha ban sach va cung vi ho co so luong khach hang quen nhieu hon nen co the tich luy so luong sach lon hon. Thu vien cong cong Hoa Ky đuoc cho la co mot bo suu tap khoang 52.000 tap - nhieu gap đoi so voi bat ky thu vien đang ky rieng nao o nuoc nay trong thoi ky đo. Cac thu vien nay, vi chung hoat đong nhu mot doanh nghiep, cung cho muon sach cho nhung nguoi khong đang ky tren he thong.
Bat chap su ton tai cua cac thu vien đang ky nay, chung chi co the truy cap đuoc mac du ai co the tra phi va cho nhung nguoi co thoi gian đoc vao ban ngay. Nhu James Van Horn Melton đa tuyen bo, mot nguoi khong nen noi qua ve muc đo ma cac thu vien cho vay 'dan chu hoa' khi đoc sach ke tu khi ho co le it quan trong hon trong viec tao đoc gia moi hon la cho phep nhung nguoi đa đoc đoc nhieu hon. " Đoi voi nhieu nguoi, cac thu vien nay, mac du de tiep can hon cac thu vien nhu Thu vien Anh, phan lon van la mot to chuc danh cho tang lop trung luu va thuong luu.


= Thu vien thue bao rieng =

Cac thu vien thue bao rieng hoat đong theo cach tuong tu nhu cac thu vien thue bao thuong mai, mac du chung khac nhau theo nhieu cach quan trong. Mot trong nhung phien ban pho bien nhat cua thu vien đang ky rieng la thu vien "chi danh cho quy ong". Cac thu vien đang ky cua cac quy ong, đoi khi đuoc goi la thu vien đoc quyen, gan nhu đuoc to chuc theo mot mau chung. Tu cach thanh vien đuoc gioi han trong cac chu so huu hoac co đong, va dao đong tu 10-20 đen tu 400-500 nguoi. Phi vao cua, tuc la gia mua co phan, trong nhung ngay đau thuong la mot guinea, nhung tang manh sau đo, thuong cao toi bon hoac nam guinea trong cac cuoc chien tranh cua Phap; thue bao hang nam, trong cung thoi gian, đa tang tu khoang sau shilling len muoi shilling tro len. Cac kho sach, theo tieu chuan hien đai, la nho (Liverpool, voi hon 8.000 cuon vao nam 1801, duong nhu la lon nhat), va ngay tu đau, trong cac co so tam thoi, rat thuong xuyen o mot cua hang sach, voi nguoi ban sach đong vai tro la thu thu va nhan đuoc mot bang danh du cho nhung noi vat va cua minh.
Thu vien đang ky Liverpool la mot thu vien chi danh cho quy ong. Nam 1798, no đuoc đoi ten thanh Athenaeum khi no đuoc xay dung lai voi mot phong tin tuc va quan ca phe. No co mot khoan phi vao cua cua mot guinea va đang ky hang nam cua nam shilling. Mot phan tich ve cac ghi chep trong muoi hai nam đau tien cung cap cai nhin thoang qua ve thoi quen đoc sach cua tang lop trung luu trong mot cong đong trong thuong trong giai đoan nay. Cac phan lon nhat va pho bien nhat cua thu vien la Lich su, Co vat va Đia ly, voi 283 cuon sach va 6.121 lan cho muon, va Belles Lettres, voi 238 cuon sach va 3.313 lan cho muon. Tac pham duy nhat pho bien nhat la Account of Voyages... in the Southern Hemisphere (3 vols) đuoc muon 201 lan. Cac ho so cung cho thay vao nam 1796, so thanh vien đa tang 1/3 đen con so 198 nguoi đang ky (trong đo co nam nguoi la phu nu) va cac cuon sach tang gap nam lan len 4.987. Đieu nay phan anh su gia tang loi ich đoc. Mot danh sach nguoi bao tro tu Thu vien thanh pho Bath cho thay tu nam 1793 đen 1799, thu vien co 30% khach quen cua ho la nu.
Cac thu vien nay cung khong pho bien khi co cac toa nha đuoc chi đinh la toa nha thu vien trong nhung nam 1790, mac du trong the ky 19, nhieu thu vien se bat đau xay dung cac khu dan cu phuc tap. Bristol, Birmingham va Liverpool la mot vai thu vien co toa nha rieng cua ho. Cac cho o khac nhau, tu ke cho vai chuc tap trong cua hang cua nha ga hoac nha cua, đen viec mo rong sang phong sau, đen cac khu vuc thanh lich rong rai cua Hookham hoac nhung nguoi o cac khu nghi mat nhu Scarborough, va bon cua hang lien tiep tai Margate.
Cac thu vien đang ky tu nhan nam giu nhieu quyen kiem soat hon đoi voi ca tu cach thanh vien va cac loai sach trong thu vien. Gan nhu chung đa loai bo hoan toan tieu thuyet re tien trong cac xa hoi tu nhan. Thu vien đang ky tu hao ve su ton trong. Ty le cao nhat cua cac thue bao thuong la chu so huu đat đai, cac quy ong, va cac chuyen gia trong nghe.
Đen cuoi the ky 18 va trong nhung thap ky đau tien cua the ky 19, nhu cau ve sach va giao duc pho thong đa đuoc cam nhan trong cac tang lop xa hoi đuoc tao ra boi su khoi đau cua Cach mang Cong nghiep. Cuoi the ky 18 đa chung kien su gia tang cac thu vien đang ky danh cho viec su dung thuong nhan. Nam 1797, đuoc thanh lap tai Kendal, noi đuoc goi la Thu vien kinh te, "đuoc thiet ke chu yeu cho viec su dung va huong dan cua cac tang lop lao đong."  Ngoai ra con co thu vien cua Artizans đuoc thanh lap tai Birmingham vao nam 1799. Phi vao cua la 3 shilling va thue bao la 1 shilling 6 pence moi quy. Đay la mot thu vien cua van hoc noi chung. Tieu thuyet, luc đau bi loai tru, sau đo đuoc chap nhan voi đieu kien chung khong chiem hon mot phan muoi thu nhap hang nam.


Tham khao