Georgy Konstantinovich Zhukov (tieng Nga: Георгий Константинович Жуков; , 1 thang 12 nam 1896 – 18 thang 6 nam 1974) la mot si quan cap tuong va la Nguyen soai Lien Xo. Ong cung tung la Tong Tham muu truong, Bo truong Bo Quoc phong, va la Uy vien Đoan Chu tich Đang Cong san (sau nay la Bo Chinh tri). Trong Chien tranh the gioi thu hai, Zhukov đa lanh đao mot so chien dich quan trong cua Hong quan.
Sinh ra trong mot gia đinh nong dan ngheo o mien trung nuoc Nga, Zhukov gia nhap Quan đoi Đe quoc Nga va tham chien trong Chien tranh the gioi thu nhat. Ong phuc vu cho Hong quan trong cuoc Noi chien Nga. Dan dan thang tien qua cac cap bac, đen nam 1939, Zhukov đuoc trao quyen chi huy mot tap đoan quan va đa gianh chien thang trong tran chien quyet đinh truoc quan Nhat tai Khalkhin Gol, tran đanh đem lai cho ong danh hieu Anh hung Lien Xo đau tien trong tong so bon danh hieu Anh hung Lien Xo ma ong nhan đuoc. Thang 2 nam 1941, Zhukov đuoc bo nhiem lam Tong Tham muu truong Hong quan thay cho Nguyen soai Boris Mikhailovich Shaposhnikov.
Sau khi Đuc xam luoc Lien Xo, Zhukov yeu cau tu chuc Tong Tham muu truong đe ra tien tuyen. Sau đo, ong đuoc cu đen to chuc phong thu tai Leningrad, Moskva va Stalingrad. Ong đa tham gia len ke hoach cho mot so cuoc tan cong lon, bao gom Tran Kursk va Chien dich Bagration. Nam 1945, Zhukov chi huy Phuong dien quan Belorussia 1; tham gia vao Chien dich Wisla–Oder va Tran Berlin, dan đen su that bai cua Đuc Quoc xa va ket thuc chien tranh o Chau Au. Đe ghi nhan cong lao cua Zhukov trong cuoc chien, ong đuoc chon la nguoi tiep nhan su đau hang cua Đuc Quoc xa va chu tri Le duyet binh Chien thang o Moskva nam 1945.
Sau chien tranh, su thanh cong va noi tieng cua Zhukov va viec ong thuong xuyen lien lac voi cac nguyen thu phuong Tay khien Joseph Stalin nghi ngo ong. Stalin đieu ong xuong chi huy cac quan khu it co y nghia chien luoc. Sau cai chet cua Stalin vao nam 1953, Zhukov đa ung ho viec Nikita Khrushchev gianh đuoc quyen lanh đao Lien Xo. Nam 1955, ong đuoc bo nhiem lam Bo truong Quoc phong va lam Uy vien Đoan Chu tich. Nam 1957, do can thiep qua nhieu vao chinh tri nen Zhukov lai bi mat uu ai va buoc phai nghi huu. Ong khong bao gio tro lai chinh truong va qua đoi vao nam 1974.


Tieu su = Thoi tho au va thanh nien =

Georgy Zhukov sinh ngay 1 thang 12 nam 1896 (hay 19 thang 11 trong lich Julius), con ong Konstantin Zhukov va ba Ustiniya Artemievna Zhukova trong mot gia đinh ngheo tai lang Strenkovka, tinh Kaluga; lang nay nam o phia nam Moskva khoang 160 km. Thuo nho, phai song rat cuc kho trong ngoi nha chat choi vua lam nha o, vua lam nha bep nhung ong rat ham hoc. Ong thuong trich dan mot cau ngan ngu Nga lam phuong cham song cho minh.

Nam 7 tuoi, ong đuoc cha cho đi hoc tai truong dong. Điem cac mon thi cua ong rat cao va ba nam lien đuoc nhan phan thuong cua nha tho. Nam len 9 tuoi, trong mot lan theo cha len Moskva phu giup viec đong giay, ong đuoc chung kien tan mat cac cuoc bieu tinh cua cong nhan tai thanh pho nay đe ung ho cuoc Cach mang 1905 tai thu đo St.Peterburg. Nam 11 tuoi, do viec lam an kho khan, gia đinh khong con đieu kien cho ong đi hoc. Ong đuoc gui len Moskva lam tho hoc viec trong mot cua hang đo da. Trong thoi gian lam tho hoc viec, ong van theo hoc hai nam so hoc vao ban đem.
Ngay 1 thang 8 nam 1914, The chien thu nhat bung no. Anh ho cua ong la Alexandr (cung la con trai nguoi chu xuong thue anh) đa nhap ngu va tro ve nha sau hai thang vi bi thuong nang. Mot nguoi đong nghiep cua Zhukov la bac tho gia Fyodor Ivanovich Coliosov khuyen ong khong nen nhap ngu vi cuoc chien tranh nay chang giup gi cho viec cha cua Zhukov bi xua đuoi khoi Moskva va me ong se phai "gong minh" cuu đoi cho gia đinh. Tuy nhien, Zhukov co suy nghi khac. Ong cam thay nuoc Nga đang trong con nguy khon va tra loi rang:

Co đieu, trong hoi ky, Zhukov cung ghi nhan ve nhung bat cong va đau kho cua cuoc chien, ve "nhung nguoi tan tat tu mat tran tro ve, trong khi đo van thay bon con nha giau song phong luu, nhan nha nhu xua." Zhukov cung ke lai tam trang bat man cua binh si cung nhu thai đo vo cam, hach dich cua tang lop si quan cao cap. Trong khi đo, Zhukov đanh gia cao nhung ha si quan va nhung nguoi chi huy cap thap, theo ong chi co nhung vien chi huy nay hieu, yeu thuong binh si, va đuoc binh si ung ho, tin tuong.
Ngay 7 thang 8 nam 1915, Zhukov nhap ngu. Ong đuoc đieu vao luc luong ky binh, mot đieu ma ong cam thay rat vui vi lau nay Zhukov luon đam me binh chung "đay lang man" nay. Sau khoa tap huan tai Truong ha si quan ky binh trong Trung đoan Ky binh Du bi so 106, cuoi thang 8 nam 1916 Zhukov đuoc đieu đen phuc vu tai Trung đoan long ky binh 10 mang ten "Novgorod" (Новгородский 10-й драгунский полк) thuoc Mat tran Tay Nam nuoc Nga. Trong thoi gian chien đau, ong đuoc tang Huan chuong Chu thap Thanh Georgy hang 4 (Георгиевский крест, 4-й степени). Thang 10 nam 1916, ong bi thuong trong mot tran đanh va đuoc tang Huan chuong Chu thap Thanh Georgy lan thu 2 (Георгиевский крест, 3-й степени) vi đa bat song đuoc mot si quan Đuc. Thang 2 nam 1917, cuoc Cach mang Thang Hai no ra, Hoang đe Nikolai II thoai vi, Aleksandr Kerensky thanh lap Chinh phu lam thoi. Ngay 27 thang 2 nam 1917, Zhukov va cac si quan phan đoi lenh đan ap cua vien Đai uy chi huy nguoi Đuc Von der Goltz đoi voi đoan bieu tinh cua nguoi lao đong Moskva. Nhung nguoi linh trong Trung đoan long ky binh 10 đa bau Zhukov vao Ban Đai bieu Xo viet cua Trung đoan. Ngay 7 thang 11 nam 1917, Cach mang Thang Muoi no ra. Chinh quyen Bolshevik cua Lenin tuyen bo rut khoi cuoc chien tranh. Do tu choi đi theo chinh quyen cua Semyon Petlyura o Ukraina, thang 11 nam 1917, Đai đoi long ky binh cua Zhukov bi giai the. Ngay 30 thang 11 nam 1917, Zhukov tro ve que huong, đem theo giay chung nhan giai ngu va benh sot phat ban (typhus) bi mac tu mat tran.


= Truong thanh trong Hong quan =

Thang 8 nam 1918, Hong quan Cong nong đuoc thanh lap. Thang 1 nam 1919, Zhukov gia nhap Hong quan va đuoc bo tri vao Trung đoan 4 thuoc Su đoan ky binh Moskva 1. Trong cuoc Noi chien Nga giua Hong quan va cac luc luong Bach ve cua Denikin, Kolchak, Yudenit va Wrangel, Zhukov đa chien đau o cac mat tran phia Đong, phia Tay va phia Nam, tham gia cac chien dich Ural va Tsaritsyn (Царицын, nay la Volgograd). Thang 5 va thang 6 nam 1919, Su đoan ky binh Moskva 1 đa đen Ural, chien đau chong lai luc luong chong đoi Colchak tai khu vuc nha ga Sipovo. Tu thang 6 đen thang 8 nam 1919, ong đa cung Su đoan chuyen quan tu Ural đen tham gia cac tran đanh tai cac thanh pho Vladimirovka va Nikolaevsk o mien Nam nuoc Nga. Sau tran đanh nay, ong gia nhap Đang Cong san Nga (Bolshevik).
Thang 10 nam 1919, ong tham gia cac tran đanh tai Tsaritsyn. Sau đo trong tran đanh chiem cac thi tran Zaplavnev (Заплавнев) va Srednei Akhtuba (Средней Ахтубa) thuoc vung Privolzhe, ong đa bi thuong do manh đan phao. Sau khi tot nghiep khoa hoc đao tao si quan chi huy trung cap tai Truong Ky binh Ryazan, thang 8 nam 1920, ong đa tham gia vao tran chien voi quan Kulac tai Ekaterinodar. Tu thang 12 nam 1920 đen thang 8 nam 1921, ong tham gia vao viec tran ap cuoc noi day cua luc luong phi Antonov o Tambov. Nam 1922, ong đuoc tang thuong Huan chuong Co đo vi:


= Thoi ky truoc Chien tranh the gioi thu hai =


 1923 đen 1939  Tu cuoi thang 5 nam 1923, Zhukov đuoc giao chuc vu Trung đoan truong Trung đoan 39 cua Su đoan ky binh 7 mang ten "Samara" (7-й Самарской кавалерийской дивизии). Nam 1924, ong đuoc cu đi đao tao bac si quan cao cap tai Truong ky binh cao cap Ryazan. Ong đa lan luot hoc tiep lop tu nghiep si quan chi huy ky binh Leningrad va cac khoa hoc quan su o Hoc vien Quan su Frunze (tieng Nga: Военная академия им. М. В. Фрунзе). Trong thoi gian tu hoc nay, Zhukov đa tiep nhan quan điem chien thuat tan cong chop nhoang dua tren to chuc luc luong co gioi hoa cua Quan đoi Đuc. Hoc thuyet nay gay an tuong lon đoi voi ong, va ong đa tro thanh mot trong nhung nguoi ung ho viec co gioi hoa Hong quan.
Nam 1929, ong tot nghiep khoa hoc. Chi mot nam sau, thang 5 nam 1930, ong đuoc giao chi huy Lu đoan 2 cua Su đoan ky binh 7 "Samara" (Lu đoan nay sau đo đa đuoc Rokossovsky chi huy). Sau đo, ong đuoc đieu ve cong tac tai Bo Tu lenh Quan khu Bach Nga. Nam 1932, ong đuoc giao chuc vu Pho chanh Thanh tra ky binh, duoi quyen chi huy cua Ieronim Petrovich Uborevich, Tong Thanh tra Hong quan Lien Xo. Tiep đo, ong đuoc giao chi huy Su đoan ky binh 4. Trong thoi gian ong lam Su đoan truong, cuoc Noi chien Tay Ban Nha bung no. Nam 1936, ong la mot trong so cac thanh vien quan sat quan su chu chot cua Lien Xo đuoc phai toi đo. Tro ve nuoc, ong lan luot đuoc bo nhiem chi huy cac Quan đoan ky binh 3 va 6. Thang 7 nam 1938, ong đuoc phong cap bac Su đoan truong (tuong đuong Thieu tuong), đuoc giao chuc vu pho Tu lenh Quan khu đac biet mien Tay. Zhukov đuoc Nguyen soai S. M. Budiony đanh gia la mot si quan ky binh uu tu. Ong chi huy đon vi nghiem minh, quan ly đung phuong phap, cac đon vi đuoc giao cho ong phu trach bao gio cung la đon vi tien tien, lap nhieu thanh tich xuat sac trong huan luyen. Rieng Su đoan ky binh 4 trong thoi gian ong chi huy đa đuoc tang thuong Huan chuong Co đo.
Trong thoi gian cua cuoc Đai thanh trung 1937-1938 cua Stalin nham vao Hong quan, ong bi vien Chinh uy Su đoan ky binh so 4 S. P. Tikhomirop to cao ve mot loat khiem khuyet "vun vat" nhu hay noi nong voi cap duoi khi ho khong hoan thanh nhiem vu, đa cung an toi voi I. P. Uborevich, mot trong cac tuong linh cao cap cua Hong quan bi buoc toi la "ke thu cua nhan dan" va đa bi xu tu. Tuy nhien, Zhukov đa gui đien cho Stalin va Voroshilov đe noi ro moi chuyen, trong đo co moi quan he xa giao thong thuong voi I. P. Uborevich ma Tikhomirop đa co tinh buoc cho ong. Nhung kien giai cua Zhukov đuoc chap nhan va ong van tiep tuc giu vi tri cua minh.


 Trong Chien dich Khalkhin Gol  Thang 5 nam 1939, quan đoi Nhat Ban tien hanh khieu khich vu trang tai vung Khalkhin Gol (Mong Co). Ngay 5 thang 6 nam 1939, Zhukov đuoc bo nhiem chuc vu Tu lenh Quan đoan đac biet so 57, tren thuc te chi huy Cum quan so 1 lien quan Lien Xo - Mong Co (tuong đuong cap Tap đoan quan), chi huy lien quan Xo-Mong tren chien truong, voi cap bac Quan đoan truong (tuong đuong Trung tuong). Tu ngay 20 đen ngay 31 thang 8 nam 1939, ong đa to chuc chien dich bao vay, tieu diet cum quan Nhat cua tuong Komatsubara Michitaro tai Khalkhin Gol. Trong chien dich nay, Zhukov đa su dung hieu qua luc luong xe tang - co gioi hoa, phoi hop voi khong quan va hoa luc yem ho cua phao binh đe bao vay, chia cat cac đon vi Nhat. Phuong phap tac chien nay ve sau đuoc goi la phuong phap hiep đong binh chung, ra đoi truoc phuong phap tuong tu ma quan Đuc ap dung trong cuoc tan cong Ba Lan sau nay. Trong tran đanh chia cat va bao vay cac tap đoan quan đuoc trang bi nang cua Nhat, Quan đoi Lien Xo đa đuoi đuoc quan Nhat ra khoi khu vuc Khalkhin Gol, loai khoi vong chien đau hon 61.000 quan Nhat.. Đay la lan đau tien Zhukov the hien tai nang ve mat chi huy va hiep đong tac chien binh chung.
Chien thang o Khalkhin Gol khong chi co y nghia ve mat chien thuat va ngoai giao. Trong chien dich nay, Zhukov đa thu nghiem va su dung thanh cong nhieu chien thuat moi ma sau nay Hong quan se ap dung đe đanh bai phat xit Đuc trong cuoc chien tranh ve quoc, ti nhu viec su dung cau ngam duoi nuoc, hay phien che cac tan binh chung đon vi voi nhung binh si kinh nghiem đe bo tuc kinh nghiem chien đau cho nhau. Đong thoi, viec nghien cuu hieu qua tac chien cua cac xe tang BT trong chien dich nay đa khien Hong quan thay the cac đong co xang bang đong co diesel trong xe tang cung nhu cung cap nhieu kien thuc can thiet cho viec phat trien cac xe tang T-34. Cac binh si thien chien tung tham gia tran Khalkhin Gol cung đuoc phien che sang cac đon vi tan binh nham bo tuc kinh nghiem cho ho.
Tuy nhien, chien thang Khalkhin Gol va chien thuat cua Zhukov khong đuoc biet đen nhieu ben ngoai Lien bang Xo viet. Ket qua la tham bai cua cac nuoc Đong minh phuong Tay tai Tran chien nuoc Phap nam 1940 truoc chien thuat Chien tranh chop nhoang cua Đuc. Chinh vi the, Zhukov cho rang tran Khalkhin Gol la mot buoc chuan bi can thiet cho Lien Xo truoc cuoc chien tranh giu nuoc vi đai. Sau chien dich nay, Zhukov đuoc trao tang danh hieu Anh hung Lien bang Xo viet theo Quyet đinh so 435/MPR ngay 28 thang 8 nam 1939. Thang 6 nam 1940, ong đuoc bo nhiem chuc vu Tu lenh Quan khu đac biet Kiev. Trong cuoc cai to he thong cap ham quan đoi Lien Xo, voi quan ham cu la Quan đoan truong, ong đuoc phong vuot cap len quan ham Đai tuong (thang 5 nam 1940) theo che đo quan ham moi (tuong đuong voi cap bac Tu lenh Tap đoan quan bac 1 cu, tuc vuot 2 cap).
Ngoai nang luc to chuc tac chien. Zhukov con đuoc đanh gia cao trong viec nang cao kha nang chien đau hop đong quan chung cua quan đoi. Ngay 9 thang 6 nam 1940, ong đuoc kiem nhiem chuc vu Tu lenh Quan khu Odessa theo cac chi thi so 583/OU va 584/OU cua Bo truong Dan uy Quoc phong đe trien khai cac ke hoach phong thu bien gioi quoc gia (KOVO), trong đo co nhiem vu phong thu bien gioi tai vung Bessarabia. Ngay 28 thang 6 nam 1940, Phuong dien quan Nam voi 460.000 quan do ong lam Tong Tu lenh, Trung tuong N. F. Vatutin lam Tham muu truong đa vuot bien gioi cu tan cong va lay lai vung Bessarabia. Khi quan đoi Romania to chuc phan cong, Zhukov đa đieu đong cac Lu đoan đo bo đuong khong 201 va 204, phoi hop voi luc luong hai quan đanh bo va hai lu đoan thiet giap đay lui quan Romania. Ngay 2 thang 9 nam 1940, Xo viet Toi cao Lien Xo đa thong qua sac lenh thanh lap nuoc Cong hoa Xa hoi Chu nghia Xo viet Moldavia tren vung đat Bac Bukovina va ba huyen thuoc vung Bessarabia voi dan so 776.000 nguoi tren dien tich 50.762 km vuong.


 Ngay truoc khi Chien tranh Xo-Đuc no ra  Mua thu nam 1940, Zhukov bat tay vao thuc hien cac ke hoach dien tap phong thu bien gioi Lien Xo, gio đay đa đuoc đay sang phia Tay tai cac vung tiep giap Ba Lan - Đong Pho (phia Tay) va Hungary - Romania (phia Tay Nam), co ten goi la "Huan luyen quan su va chinh tri cho quan đoi trong mua he nam 1940".. Trong cuoc dien tap nay, Zhukov đuoc giao chi huy quan "Xanh" (quan đoi xam luoc gia đinh) va Đai tuong xe tang Dmitry Pavlov đuoc giao chi huy quan "Đo" (Hong quan Lien Xo). Nhung su kien co the xay ra tai bien gioi phia Tay trong truong hop Đuc tan cong Lien Xo đa đuoc lay lam co so cho tinh huong chien luoc. Phuong dien quan "Xanh" cua Zhukov đuoc gia đinh đong tren tuyen song Vistula co nhiem vu tan cong tu Ba Lan va Đong Pho voi binh luc du kien 60 su đoan. Phuong dien quan "Đo" cua Pavlov phai bao ve Bach Nga va Litva voi binh luc du kien 50 su đoan. Hai ben đeu co trong tay nhung luc luong khong quan va xe tang manh tuong đuong nhau. Tuy nhien, trai voi ke hoach du kien la quan "Đo" phong ngu, con quan "Xanh" tan cong; Pavlov lai cho quan cua minh tan cong truoc tu ngay 1 thang 8 nam 1940 voi y đo đen ngay 3 thang 9, se đoat đuoc tuyen song Vistula. Hanh đong nay cua Pavlov boc lo nhieu thieu sot va đa đuoc Zhukov khai thac triet đe trong cuoc tap tran. Bang cac đon đot kich sau cua cac luc luong xe tang manh vao hai ben suon, Zhukov khong nhung khong đe cho Pavlov thuc hien đuoc y đinh bao vay quan "Xanh" cua ong o bo Đong song Vistula ma con hop vay quan "Đo" tai bo Tay song Neman ngay 13 thang 8, đua quan "Xanh" đot kich vao sau lanh tho Lien Xo tu 110 đen 120 km. Sau ba ngay dien tap, quan "Đo" bi Zhukov đanh bai. Stalin đac biet kho chiu ve that bai cua quan "Đo". Khi đuoc Stalin hoi ve nguyen nhan that bai cua quan "Đo", Pavlov đanh trong lang rang: "Đo la viec van thuong xay ra khi dien tap". Pavlov khong he luong truoc rang, chi mot nam sau, ong đa gap that bai cay đang nhat va la that bai cuoi cung cua cuoc đoi binh nghiep trong mot tran chien thuc su voi cac dien bien tuong tu truoc Cum Tap đoan quan Trung tam (Đuc) cung su dung nhung phuong phap đot kich giong nhu Zhukov đa dien tap trong mua thu nam 1940 cung tai khu vuc Belarus. Tat ca nhung tinh huong dien ra trong cuoc dien tap so voi thuc te chien truong 10 thang sau đo giong nhau đen noi P. N. Bobylev đa phai lam mot cuoc so sanh giua "Dien tap" va "Tham hoa".
Trong cuoc dien tap thu hai tai Quan khu đac biet Kiev, vai tro đuoc thay đoi, Zhukov đuoc giao chi huy quan "Đo". Nguyen soai Grigory Kulik cam quan "Xanh". Ngay ngay đau xuat quan, ong đa cho trien khai tan cong tu lanh tho cua Ukraina va Bessarabia vao lanh tho cua đoi phuong o phia tay tren chinh dien 90–180 km o khu vuc bien gioi cua Lien bang Xo viet voi Slovakia (phia Bac) va Romania (phia Nam). Lan nay thi quan "Đo" thang. Cuoc dien tap thu hai ket thuc voi viec quan "Đo" đanh chiem Budapest sau mot tran đot pha đen ho Balaton va vuot song Danube. Bon nam sau, bang nhung cuoc hanh binh tuong tu, cac Phuong dien quan Ukraina 2 cua Nguyen soai Rodion Malinovsky va 3 cua nguyen soai Fyodor Tolbukhin đa đanh sap toan bo canh Nam cua quan đoi Đuc Quoc xa tai mat tran Xo-Đuc. Ket thuc cuoc tap tran he-thu nam 1940, Zhukov đuoc chi đinh vao chuc vu Tong Tham muu truong quan đoi Lien Xo.
Co the noi Zhukov đa hoi đu moi to chat đe tro thanh mot vi tuong tai ba: Gioi quan sat va phan đoan đich tinh; du kien tinh huong phat trien mot cach chinh xac; biet xu tri linh hoat, ung pho huu hieu voi su thay đoi cua tinh hinh; đieu chinh bo tri binh luc mot cach hop ly, luon giang cho đich nhung đon đich đang. Ong bao gio cung chon đung điem đot pha khau, biet su dung binh đoan xe tang, chia cat va đanh vu hoi, nhanh chong đay đoi thu vao the bi đong. Zhukov con la mot nha chien thuat tai nang, hieu ro tam quan trong cua yeu to đia hinh va khi hau. Truoc khi no ra chien dich, bao gio ong cung tien hanh thi sat va đo đac đia hinh, tinh toan can nhac can than so sanh luc luong giua hai ben, dua vao suc manh tong hop cua cac quan binh chung, luon chu y viec yem ho co hieu qua cua khong quan, phao binh, su đam bao cac đon vi cong binh cong trinh, thong tin va hau can tiep lieu. Ong khong bao gio chap nhan mot cuoc giao tranh ma khong nam chac phan thang.
Tu thang 2 nam 1941, tren cuong vi Tong Tham muu truong, Thu truong Bo Dan uy Quoc phong Lien Xo, ong tham gia soan thao tai lieu "Ke hoach chien luoc cho viec trien khai cua Lien Xo trong truong hop chien tranh voi Đuc va cac đong minh cua no"  Ban ke hoach đa hoan thanh khong muon hon ngay 15 thang 5 nam 1941. Trong tai lieu nay, co đoan chi ro:

Mot so nha nghien cuu cho rang, vao toi 14 thang 5 nam 1941, Bo truong Dan uy Quoc phong Semyon Timoshenko va Tong Tham muu truong Zhukov đa bao cao voi Stalin mot tai lieu đe nghi trien khai tan cong truoc cua quan đoi Lien Xo qua lanh tho mien Nam Ba Lan (voi muc tieu đanh chiem tuyen phan gioi Vistula) sau đo, co the phat trien đen Katowice hoac Berlin (trong truong hop cac cum quan chu luc cua Đuc rut lui đen Berlin), hoac vung bo bien Baltic, khi cac luc luong chinh cua Đuc khong kip rut va phai co gang giu lanh tho Ba Lan va Đong Pho. Cuoc tan cong tren canh trai cua Mat tran phia Tay theo huong du kien se đen Siedlce, Deblin, đen cac cum quan tai Warsawa; đanh chiem Warsawa va tan cong o huong Tay Nam cua mat tran đe đanh bai đoi phuong tai Lublin..
Hien nay, cac nha su hoc hoan toan khong co tai lieu goc đe xac đinh co hay khong ban ke hoach noi tren, va neu co thi lieu no co đuoc Stalin thong qua hay khong vi khong co mot bang chung nao ve viec ky tai lieu nay, mac du khoang danh cho chu ky trong đo đa đuoc đanh dau. Theo mot ban ghi lai cuoc phong van Zhukov ngay 26 thang 5 nam 1965, ke hoach nay đa khong đuoc Stalin chap thuan. Tuy nhien, Zhukov đa khong xac đinh đuoc vao thoi điem ngay 22 thang 6 nam 1941, lieu ke hoach co đuoc thong qua va đuoc đem ra thuc hien. Cho đen thoi điem hien nay, co the xac đinh Lien Xo khong co ke hoach nao khac cho cuoc chien voi Đuc co chu ky cua Stalin ma khong đuoc cong bo.
Trong giai đoan 1930-1940, voi su chap thuan cua lanh đao Lien Xo, cac nha nghe si, nha van đa co mot so tac pham gia tuong ve mot cuoc tan cong nhu vay. Do đo, no lam cho nguoi ta de hieu lam rang ke hoach noi tren duong nhu đa đuoc thong qua. Đieu nay con đuoc nhan manh boi nhung nguoi cuc đoan luon tin rang ke hoach hanh đong cua Hong quan chi co the la "tan cong". Tu đo, nguoi ta cho rang Zhukov đa co san mot ke hoach tan cong vao "đem truoc" cuoc xam luoc Lien Xo cua nuoc Đuc Quoc xa voi suy ly rang neu ke hoach nay khong đuoc thuc hien thi đo la do su khong chap thuan cua Stalin. Tuy nhien đieu can luu y la moi ke hoach tac chien đeu phai can cu vao tinh hinh thuc te tren mat tran vao thoi điem đo, chu khong the tuy tien đat ra cho du nhung hanh đong giang tra cua quan đoi Lien Xo đoi voi quan Đuc ngay 22 thang 6 nam 1941 co ve nhu gian tiep hoac truc tiep trien khai tan cong.. Ban than Zhukov cung khong he nhac đen ke hoach nay trong hoi ky cua minh, ke ca tai ban đay đu đuoc cong bo nam 1992. Theo nguyen soai Aleksandr Vasilevsky, trong khi ket qua cuoc tap tran tai Quan khu đac biet mien Tay khong đuoc pho bien rong rai, thi ket qua cuoc tap tran tai Quan khu đac biet Kiev lai đuoc khuech truong qua muc boi cac co quan tuyen truyen va cac van nghe si, lam lan rong ao tuong co the gianh thang loi de dang trong chien tranh bang đon tan cong sang lanh tho đoi phuong.
Co đieu chac chan la Zhukov đa nhan đinh rang Chien tranh Xo-Đuc la khong the tranh khoi, nen ve mat xay dung quan đoi, ong đa đe xuat thanh lap cac đon vi thiet giap đoc lap đe đap ung nhu cau cua chien tranh. Tuy nhien y kien đung đan cua ong đa khong đuoc gioi lanh đao Lien Xo coi trong. Đieu nay chi đuoc chung thuc vao thang 6 nam 1941, khi Chien tranh Xo-Đuc no ra, thuc te chien truong đa chung minh hau het cac luan điem cua ong ve su dung tap trung xe tang trong chien tranh hien đai la chinh xac.


= Trong Chien tranh Xo-Đuc =


 Nam 1941  Ngay 22 thang 6 nam 1941, Đuc Quoc xa bat ngo tan cong Lien Xo. Tren cuong vi Tong Tham muu truong, ong đa đe nghi Stalin ban hanh Chi thi so 1 (luc 0 gio 25 phut ngay 22 thang 6). Đen 7 gio 15 phut ngay 22 thang 6, ong đe nghi Bo Tong tu lenh ra Chi thi so 2 ban hanh lenh tong đong vien tren toan bo phan lanh tho chau Au cua Lien Xo đe chong lai cuoc tan cong xam luoc cua nuoc Đuc Quoc xa. 13 gio cung ngay, theo lenh cua Stalin, ong bay đen Phuong dien quan Tay Nam đe thi sat tinh hinh va chi đao tai cho. Hoi 23 gio 50 phut ngay 22 thang 6. Stalin ra lenh cho Pho Tong tham muu truong Nikolay Vatutin thao Chi thi so 3 yeu cau cac phuong dien quan chuan bi tong phan cong. Tu Tarnopol, Zhukov đien ve Moskva noi ro rang ong khong the đong y vi chua nam đuoc tinh hinh đoi phuong. Tuy nhien, khi Vatutin noi rang Stalin đa tu quyet đinh thi ong moi mien cuong bao Vatutin ghi chu ky cua ong ben canh chu ky cua Timoshenko. Do khong nam đuoc tinh hinh quan Đuc, khong can cu vao thuc te chien truong va khong đuoc chuan bi chu đao, đac biet ve khong quan yem ho mat đat va hau can tiep lieu, cac cuoc phan cong cua cac Phuong dien quan Tay, Tay Bac, Tay Nam va Nam đa that bai. La đai dien Bo Tong tu lenh toi cao tai Phuong dien quan Tay Nam, Zhukov đa co gang het suc đe chi đao cac hoat đong tac chien va thu đuoc mot so ket qua, thiet lap đuoc tuyen phong thu nhieu lop đe lam cham đang ke buoc tien cua Cum Tap đoan quan Nam (Đuc) trong khi Phuong dien quan Tay Bac đa chiu nhung ton that lon va Phuong dien quan Tay đa bi ton that đac biet nghiem trong.


 = Ke hoach rut khoi Kiev va tran Yelnya  =

Zhukov nhin thau toan bo cuc dien tran chien, lai hieu ro tu tuong quan su cua nguoi Đuc. Sau khi nghien cuu su bo tri luc luong cua quan Đuc tren chien truong, ong va cac đong su ket luan rang luc luong thiet giap Đuc đa bi tieu hao trong cac đot tan cong vua qua, nen muc tieu kha di truoc mat la cac vi tri tuong đoi yeu cua Hong quan. Ong cho rang quan Đuc se khong đanh ngay vao thu đo Moskva, ma se nham vao Phuong dien quan Trung tam đe tu đo tap kich vao hong va canh phai cua Phuong dien quan Tay Nam đang giu Kiev. Sau đo, Zhukov đe xuat mot ke hoach tao bao: đieu quan tran thu phia Tay Moskva đen tang cuong cho Phuong dien quan Trung tam, rut phuong dien quan Tay Nam khoi Kiev, lui ve phia Tay song Dnepr đe tranh bi bao vay. Phuong dien quan Tay se tan cong vao cho loi Yelnya đe xoa so nguy co quan Đuc dung ban đap nay đe đanh vao Moskva.
Tuy nhien, Stalin khong chap thuan rut khoi Kiev. Đem 29 thang 7, trong mot cuoc tranh luan nay lua, Stalin goi chu truong bo Kiev đe giu quan đoi cua Zhukov la ho đo. Voi ca tinh boc truc, Zhukov coi thai đo cua Stalin la su phu đinh đoi voi tri thuc, kinh nghiem cua bao nhieu nguoi trong Bo Tham muu. Khong chap nhan cach phu đinh đo, Zhukov đe nghi đuoc thoi giu chuc vu Tong Tham muu truong va xuong chi huy cac đon vi đang chien đau:

Stalin đong y va phai ong đen lam Tu lenh Phuong dien quan Du bi. Tuy nhien Stalin nhan manh la Zhukov van la mot thanh vien trong Bo Tong Tu lenh toi cao. Vao giai đoan cuoi Chien dich Smolensk 1941, tu ngay 30 thang 8 đen ngay 8 thang 9 nam 1941, ong chi huy Phuong dien quan Du bi to chuc thanh cong tran phan kich vao Yelnya, xoa bo mot ban đap quan trong cua quan Đuc truoc cua ngo Moskva, bien Yelnya thanh mo chon cua 5 van quan Đuc trong đo co ca su đoan "Đai Đuc" cua Đang phat xit Đuc.
Trong khi đang chi huy Phuong dien quan Du bi, Zhukov van nghien cuu tinh hinh quan Đuc va chu y đen cac mat tran khac. Ngay 19 thang 8 nam 1941, khi phat hien Tap đoan quan xe tang 2 (Đuc) chuyen huong tan cong xuong phia Nam vao Glukhov, Chernigov, Konotop, Lokhvitsa, ong đa gui cho Stalin mot buc đien du bao quan Đuc se tap trung cong kich sau lung Phuong dien quan Tay Nam, tieu diet Phuong dien quan nay đe xoa bo nguy co Cum tap đoan quan Trung tam bi đanh thoc suon, tu đo se tan cong Donbass. Cac muc tieu nay hoan thanh, thi đai bo phan luc luong thiet giap se lai tap trung vao huong Moskva. Ong yeu cau thanh lap cang som cang tot mot cum quan manh o tuyen Glukhov, Chernigov, Konotop đe ngan chan y đo bao vay Phuong dien quan Tay Nam cua quan Đuc. Ba tuan sau, ngay 5 thang 9, quan Đuc đa thuc hien cuoc tan cong nay. Mac du Bo Tong tu lenh quan đoi Lien Xo đa to chuc cac Phuong dien quan Trung tam va Bryansk nhung do khong đu luc luong, phuong tien, do su thu đong cua cac tuong F. I. Kuznetsov va A. I. Yeriomenko va do Stalin quyet đinh rut quan qua muon; nen quan Đuc voi uu the binh luc vuot troi đa hop vay va tieu diet Phuong dien quan Tay Nam, chiem Kiev.


 = Leningrad  =

Ngay 14 thang 9, Zhukov đuoc giao chi huy Phuong dien quan Leningrad giua luc Cum Tap đoan quan Bac cua Đuc đa vay chat va co chiem lay thanh pho. Trong tuan đau tien, ong đa cung Bo Tu lenh Phuong dien quan to chuc lai tuyen phong ngu, ngan chan va đanh bai nhieu cuoc tan cong cua quan đoi Đuc. Nhung si quan chi huy kem coi cung nhu nhung binh si bo chay khoi tran tuyen đeu bi xu tu. Zhukov ra lenh bo tri nhung tran đia phao mat đo cao che chan nhung huong chu yeu va rai min day đac o nhung khu vuc co nguy co cao, đong thoi tang cuong he thong phong khong, đe phong nguy co quan Đuc nhay du. Ong con ha lenh cho thuy quan cua Ham đoi Baltic bo chien ham len bo tac chien, yeu cau binh si phai tan dung moi co hoi du la nho nhat đe to chuc phan kich, lien tuc quay roi o moi noi, ngan can quan Đuc tap trung binh luc tan cong manh vao thanh pho. Sau đo ong tap hop mot luc luong gom 5 van binh si mo mot đot tan cong du đoi vao mui tan cong vuon xa nhat cua quan Đuc vao Leningard. Đuoc su yem ho tich cuc cua phao mat đat va hai phao, đot tan cong nay đa tuoc mat hon mot nua binh luc tan cong cua quan Đuc tai khu vuc đo.
Đong thoi, Zhukov cung nhan ra rang, bi kich thich boi tran thang lon tai Kiev, Hitler se tranh thu mo ngay mot đot tan cong nham vao Moskva đe ket thuc som chien tranh. Nhu the, Tap đoan quan thiet giap o khu vuc Leningrad se đuoc chuyen đen chien truong Moskva, va cum Tap đoan quan Bac khi mat luc luong thiet giap se phai ngung cac cuoc tan cong. Moi chuyen xay ra nhu phan đoan cua ong, va Thong che chi huy Cum quan Bac Wilhelm von Leeb bi mat chuc khi ngung tan cong trai y voi Hitler. Ngay 21 thang 9, Hitler đanh ra lenh ngung cong kich Leningrad va chuyen sang bao vay phong toa thanh pho. Trong mot thoi gian ngan sau su kien, Zhukov đa kip cung co cac tuyen phong ngu bang luc luong cua Phuong dien quan va Ham đoi Baltic, bien Leningrad thanh mot phao đai vung chac. Trong khoang thoi gian sau đo, Zhukov van tiep tuc giam sat tinh hinh mat tran, bi mat bay ra bay vao thanh pho va tham gia vao viec to chuc so tan dan chung, di tan cac nha may cong nghiep, tai to chuc lai luc luong sau khi Tap đoan quan Xung kich cua tuong Vlaslov bi tieu diet, cung nhu phoi hop mot so đot tan cong nham giai vay Leningrad.


 = Moskva  =

Sau khi mat tran Leningrad tam binh on, đu suc chong tra cuoc vay ham, ngay 8 thang 10, Zhukov đuoc đieu ve lai Phuong dien quan Du bi. Luc nay, Phuong dien quan nay va Phuong dien quan Tay đang bi ba Tap đoan quan xe tang va 3 tap đoan quan da chien Đuc bao vay tai khu vuc Rzhev - Vyazma, con Tu lenh Budyonny cua Phuong dien quan khong co mat o Chi huy so, cac si quan trong Bo tu lenh hoan toan khong biet chuyen gi đang xay ra. Zhukov co gang lien lac voi Budyonny va đich than ra mat tran đe nam tinh hinh chien su. Đe thong nhat hoat đong, ong đa đe nghi voi Stalin hop nhat hai phuong dien quan nay va tro thanh nguoi to chuc phong thu Moskva tren thuc te.
Sau mot thoi gian ngan, Zhukov bat lien lac đuoc voi luc luong cua Phuong dien quan Tay đang bi bao vay. Ong phan tich cho ho thay cho manh yeu cua quan Đuc va huong dan ho to chuc chong tra. Duoi su chi đao cua Zhukov, Hong quan đa cung co đuoc tran đia va tieu hao nang sinh luc cua quan đich, khien suc tan cong cua quan Đuc cang luc cang suy yeu.
Ngay 15 thang 11, quan Đuc lai mo mot đot tong cong kich Moskva. Trong khu vuc Krasnaia Poliana (Красная поляна) va Kriukovo (Крюково) o phia Tay Bac, quan Đuc chi con cach Moskva 20 km. Duoi ap luc nang ne, Zhukov van binh tinh nhan ra mot sai lam quan trong trong ke hoach tan cong cua quan Đuc: nguoi Đuc chu truong bao vay Moskva nen doc toan luc đanh manh o hai canh, nhung 6 quan đoan bo tri o chinh dien hau nhu khong lam gi ca. Vi vay ong đe xuat mot ke hoach tao bao: rut bot mot phan lon luc luong o trung tam đe tang cuong cho hai canh. Nho vay ma Hong quan đa khong phai tung luc luong du bi vao tran ma "đe danh" cho đot phan cong mo man vao ngay 6 thang 12 cung nam.
Tuy nhien, viec rut bot quan o khu vuc chinh dien đa khien luc luong tran thu noi đay tro nen het suc mong. Vi vay Zhukov ra lenh cho bo đoi tai khu vuc nay phai canh phong het suc can mat, ngua truong hop quan Đuc mo mot đot tan cong tai đay. Đung nhu ong du đoan, sau cung quan Đuc đa nhan thay sai lam cua minh va bat đau tan cong vao khu vuc chinh dien. Tuy nhien su phong thu het suc ky luong cua Hong quan đa chan đung tat ca cac đot tan cong cua quan Đuc.
Mac du ca ba Phuong dien quan cua Lien Xo khong chiem uu the ve binh luc so voi Cum tap đoan quan Trung tam cua quan đoi Đuc Quoc xa: ve nguoi 1,1 trieu/1,7 trieu, ve xe tang 774/1.170 chiec. G. K. Zhukov van quyet tam phan cong. Ngay 1 thang 12, ong đa chi đao Phuong dien quan Tay phoi hop voi Phuong dien quan Briansk va Phuong dien quan Kalinin tien hanh chien dich phan cong tai khu vuc Moskva. Sau hai thang phan cong đa tieu diet 581.900 quan Đuc, đanh bat quan Đuc khoi khu vuc Moskva va cac vung phu can tu 100 đen 250 km. Đay la lan đau tien trong chien tranh the gioi thu hai, quan Đuc bi đanh bai trong mot tran đanh chien luoc, co quy mo lon voi hang trieu quan moi ben tham gia. Sau tran nay, Ke hoach Barbarossa cua nuoc Đuc Quoc xa hoan toan pha san. Tran đanh nay đa cung co niem tin cua lien minh chong phat xit toan the gioi chong lai Hitler va cac đong minh trong phe Truc.
Va Zhukov, voi tu cach la nguoi cuu Moskva, tro nen noi tieng vang doi. Trong buoi le mung cong ngay 25 thang 5 nam 1945 sau khi chien tranh ket thuc, Stalin đa het loi khen ngoi Zhukov. Ong đa phat bieu nhu sau:


 Nam 1942  Trong nam nay, voi tu cach đai dien Đai ban doanh Bo Tong tu lenh toi cao Lien Xo, G. K. Zhukov chi đao quan đoi Lien Xo thuc hien bon hoat đong quan su lon, gom co: 

Đot 2 chien dich phan cong Moskva tu ngay 7 đen ngay 17 thang 1 nam 1942;
Chien dich phan cong Rzhev-Vyazma (1942) tu ngay 8 thang 1 đen ngay 28 thang 2 nam 1942;
Chien dich Rzhev - Sychevka lan 1 tu 30 thang 7 đen 1 thang 10 nam 1942;
Chien dich Rzhev - Sychevka lan 2 tu 25 thang 11 đen 20 thang 12 nam 1942.


 = Ke hoach Sao Hoa  =

Đen thang 2 nam 1942, anh huong tu cuoc phan cong thang loi cua quan đoi Xo Viet gan Moskva bat đau suy giam vi quan đoi Đuc đa chuyen mot so binh đoan tu Tay Au sang va tang suc đe khang. Mac du thieu quan tiep vien va thieu đan duoc nhung G. K. Zhukov van tiep tuc tan cong quan Đuc đang hoi phuc phan nao sau khi that bai tai Moskva. Do ket qua hanh đong nong voi cua Phuong dien quan Kalinin, mua he nam 1942 tap đoan quan 33, quan đoan ky binh can ve 1 va quan đoan đo bo đuong khong 4 đa bi quan Đuc bao vay tai Rzhev. Ong đat ra nhiem vu phai giai vay cho cac đon vi quan doi Lien Xo đang bi bao vay tai "cho loi" Rzhev - Viazma. Hai chien dich đuoc to chuc tu thang 1 đen thang 4 va tu thang 7 đen thang 10 nam 1942 đa giai vay đuoc quan đoan ky binh can ve 1, quan đoan đo bo đuong khong 4 va mot phan tap đoan quan 33. Phan lon tap đoan quan 33 bi đanh tan voi quan so bi ton that la 193.683 nguoi, chiem 24,93% tong quan so cua Phuong dien quan Tay va bang 56,1% so quan bi vay luc ban đau. Trai voi nhan xet cua mot so tuong linh Lien Xo cho rang cac cuoc tan cong tren huong Rzhev - Sychevka la khong can thiet, tuong Đuc Kurt von Tippelskirch đanh gia:

Chien dich "Sao Hoa", đuoc tien hanh đong thoi voi giai đoan đau tien cua Chien dich Sao Thien Vuong nhung khong do G. K. Zhukov chuan bi va truc tiep chi huy mat tran. Vao thoi điem đo, ong đang thuc hien nhiem vu Pho Tong tu lenh toi cao, đai dien Đai ban doanh Bo tong tu lenh chi đao mat tran Stalingrad. Tuy nhien, G. K. Zhukov van phai chiu mot phan trach nhiem đieu phoi cac hoat đong tan cong cua Phuong dien quan Tay do I. S. Konev chi huy va Phuong dien quan Kalinin do M. A. Purkayev chi huy. Trong chien dich nay, muc tieu bao vay va tieu diet Cum tac chien tap đoan quan 9 (Đuc) đa khong đat đuoc. Trong vong 25 ngay, quan đoi Lien Xo đa ton that 215.000 nguoi chet, bi thuong va bi bat, 1. 315 xe tang, xe boc thep va phao tu hanh bi pha huy. Ty le thuong vong trung binh ngay con cao hon tai mat tran Stalingrad. Bang viec cung cap chi tiet ve cac menh lenh cua Bo Tong tu lenh quan đoi Lien Xo, đac biet la viec "lam gia" thong tin ve chuan bi tan cong tai khu vuc Rzhev đe phan tan su chu y cua đoi phuong vao huong tan cong chinh; M. A. Gareev đa phan bac lai y kien cua David Glantz va mot so nha su hoc phuong Tay. Ong cho rang: "Cac chien dich "Sao Hoa" va Sao Thien Vuong đeu nam trong mot tam nhin chien luoc va muc tieu chien luoc cot loi cua Chien dich "Sao Hoa" la nham chuyen huong binh luc tang vien cua quan Đuc cung nhu giam chan cac luc luong co ban cua quan Đuc tai đay, khong cho quan Đuc đieu đong luc luong bo sung cho mat tran Stalingrad đe đam bao chac chan cho su thanh cong cua cuoc phan cong cua quan đoi Lien Xo tai Stalingrad. Do đo,"khong co ly do thuyet phuc cho đe đanh gia Chien dich "Sao Hoa" that bai hay la "that bai lon nhat cua Nguyen soai Zhukov" nhu David Glantz va mot so nha su gia phuong Tay mo ta"..
Chinh David Glantz cung đa dan ra trong loi noi đau cuon sach "That bai lon nhat cua Nguyen soai Zhukov" (ban tieng Nga. Moskva. 2006) noi ve chien dich Sao Hoa 1942, đoan binh luan sau đay cua A. V. Isaev:

Theo nhung tiet lo cua Trung tuong tinh bao P. A. Sudoplatov, trong mot "tro choi đien đai" mang ten "Tu vien", co quan tinh bao Lien Xo đa co tinh đe lo thong tin ve chien dich Sao Hoa cho quan Đuc biet đe thu hut binh luc quan Đuc ve đay, đam bao cho su thanh cong cua Chien dich Sao Thien Vuong sap dien ra o Stalingrad. Tuy nhien, G. K. Zhukov cung nhu cac tuong linh duoi quyen cua I. V. Stalin hoan toan khong biet gi va ho đa tro thanh nan nhan cua "tro choi" nay:


 = Chien su tai Stalingrad va Ke hoach Sao Thien Vuong  =

Ngay 27 thang 8 nam 1942, trong khi đang chi đao chien su o khu vuc Pogoreloye Gorodishchye, G. K. Zhukov đuoc bo nhiem lam Pho Tu lenh Toi cao va đuoc trieu hoi ve Moskva. Tai Đai ban doanh, I. V. Stalin thong bao van tat tinh hinh tai khu vuc Stalingrad va đieu Zhukov toi Stalingrad đe xu ly chien su. Ngay 29 thang 8 Zhukov toi Stalingrad. Sau khi nghien cuu tinh hinh, G. K. Zhukov va Tong Tham muu truong A. V. Vasilevsky quyet đinh to chuc mot đot phan cong manh vao canh suon quan Đuc, bat đau khong muon hon ngay 6 thang 9. I. V. Stalin đong y va yeu cau cuoc phan cong phai dien ra vao ngay 2 thang 9, nhung G. K. Zhukov đa thuyet phuc I. V. Stalin doi lai ngay 5 thang 9 do du tru đan duoc chua đay đu. Do nhieu nguyen nhan, đot tan cong khong dien ra nhu mong đoi va cac mui tan cong cua quan đoi Lien Xo đeu bi chan đung, mac du ho đa thanh cong trong viec buoc quan Đuc phan tan luc luong khoi Stalingrad. Zhukov ket luan rang quan đoi Lien Xo tai Stalingrad chua đu manh đe to chuc phan cong va trong cuoc hop tai Đai ban doanh ngay 12 thang 9, ong trinh bay voi I. V. Stalin can phai tang cuong luc luong cho khu vuc chung quanh Stalingrad va trong thoi gian cho đoi, nen to chuc phong ngu tich cuc đe tieu hao dan luc luong cua quan Đuc. Y kien nay đuoc A. M. Vasilevsky tan đong va sau đo I. V. Stalin đa yeu cau Zhukov cung Vasilevsky nghien cuu them ve ke hoach phan cong moi tai Stalingrad.
Va the la bat đau qua trinh thai nghen ke hoach phan cong mang ten "Sao Thien Vuong" tai mat tran Stalingrad do G. K. Zhukov va A. M. Vasilevsky cung soan thao, đuoc đanh gia la "voi mot nhiem vu chinh xac, voi mot y nghi tao bao va voi mot pham vi rong lon, đa lam cho moi nguoi phai chu y". Suot tu thang 9 đen thang 11 nam 1942, Zhukov va Vasilevsky ngoai viec soan thao ke hoach phan cong co mot khong hai nay con truc tiep tham gia chi đao chien su o phia Nam, bao cao tinh hinh tu mat tran ve STAVKA, va xem xet tinh hinh chuan bi binh luc phan cong. Ke hoach đuoc I. V. Stalin phe chuan vao cuoi thang 9, vao ngay 3 thang 11 tat ca cac chi huy Phuong dien quan đuoc trieu tap đe thong bao ke hoach hanh đong. K. K. Rokossovsky đa đanh gia cao su huong dan cua G. K. Zhukov trong cac buoi thong bao nay: "Đai tuong Zhukov đa the hien hoc van vo cung uyen bac va su am hieu sau rong ve tinh hinh mat tran."
Tran phan cong Stalingrad cuoi cung cung đuoc phat đong ngay 19 thang 11 nam đo va ket thuc ngay 2 thang 2 nam 1943. Trong chien dich, nguyen soai G. K. Zhukov chi huy phoi hop hanh đong cua cac Phuong dien quan Đong Nam va Stalingrad, nguyen soai A. M. Vasilevsky chi huy phoi hop hanh đong cac phuong dien quan Tay Nam va Song Đong. Thang loi to lon cua quan đoi Lien Xo tren song Volga đa tro thanh buoc ngoat cua cuoc chien tranh the gioi thu hai tren chien truong chau Au. Tran Stalingrad đa tro thanh mot trong cac tran đanh co quy mo lon nhat trong lich su chien tranh hien đai. Khong mot nuoc Đong minh nao trong cuoc chien tranh nay khong tu hao ve mot chien thang vi đai nhu the. Do co nhieu cong lao đong gop tu viec vach ke hoach chien dich đen truc tiep chi huy quan đoi, G. K. Zhukov đuoc tang thuong Huan chuong Suvorov hang nhat cung voi A.M.Vasilevsky, N.N. Voronov, N.F.Vatutin, A.I.Yeryomenko va K.K.Rokossovsky. Rieng huan chuong cua Zhukov đuoc đuc ro chu "hang nhat".


 Nam 1943   = Giai vay Leningrad  =
Tieng đai bac duoi chan thanh Leningrad van con no, va Zhukov lai đen đo đe tham gia chi huy mat tran. Ong cung voi Voroshilov phoi hop hanh đong cua cac phuong dien quan Leningrad, phuong dien quan Volkhov va ham đoi Baltic trong chien dich Tia Lua. Ngay 18 thang 1 nam 1943, đung vao ngay đau tien đot pha đuoc su bao vay cua quan Đuc, Chu tich đoan Xo Viet toi cao đa phong cho G. K. Zhukov quan ham Nguyen soai Lien bang Xo Viet. Ong la Tu lenh chien truong đau tien đuoc phong ham Nguyen soai Lien Xo trong cuoc chien tranh nay.


 = Tran Vong cung Kursk  =

Ngay 17 thang 3, G. K. Zhukov chi đao tac chien tai phia Nam Kursk va gap rut thanh lap Phuong dien quan Voronezh do tuong N. F. Vatutin chi huy đe đoi pho voi cuoc phan cong mua xuan cua Cum tap đoan quan "Song Đong" (Đuc) do thong che Erich von Manstein chi huy vao khu vuc Belgorod - Kharkov. Theo lenh cua G. K. Zhukov, phuong dien quan Voronezh đa nhan đuoc tu luc luong du bi cac tap đoan quan bo binh 21, 64 va tap đoan quan xe tang 1. Duoi su chi đao cua ong, phuong dien quan Voronezh đa chan đung đuoc cuoc phan cong cua quan Đuc tai phia khu vuc Bac Kharkov ma sau nay, tro thanh mat chinh dien phia Nam cua "Vong cung Kursk". Ngay 8 thang 4, dua tren du lieu tu cac co quan tinh bao thu thap đuoc, ong gui đien bao cho I. V. Stalin:

Đieu thu vi la tai thoi điem nay, Bo Tong tu lenh quan đoi Đuc van chua xay dung xong mot ke hoach cho "Chien dich Thanh tri". Chi mot tuan sau, ngay 15 thang 4 nam 1943, Hitler moi ra chi thi ve viec nay nen đieu đo đuoc hieu nhu mot su du bao chinh xac cua G. K. Zhukov. Cung trong bao cao ngay 8 thang 4, G. K. Zhukov viet tiep:

Do nhung du bao co can cu tu su phan tich tinh huong va van dung nhung kien thuc quan su phong phu cua ong, quan đoi Lien Xo co thoi gian ba thang truoc khi xay ra tran tran Kursk đe to chuc phong thu chu đao va con co mot đoi du bi manh (Phuong dien quan Thao Nguyen) co the đuoc su dung đe phan cong hoac tang them chieu sau phong ngu tuy theo tinh huong. Thuc te đa chung minh nhung du bao đo la chinh xac. Khong giong nhu nhung nam 1941-1942, ngay trong tuan le đau tien (5 đen 12 thang 7 nam 1943), quan đoi Lien Xo đa chan đung "Ke hoach Thanh tri" cua Hitler, đanh bai cac binh đoan xe tang cua cac thong che Gunther von Kluge va Erich von Manstein hung manh hon nhieu so voi cac binh đoan xe tang Đuc trong chien dich Barbarossa.
Truoc khi giai đoan phong ngu cua chien dich Kursk dien ra, mac du ong khong đong y tan cong truoc nhu cac tuong N. F. Vatutin va K.K.Rokossovsky đa yeu cau trong khi nong long cho đoi nhung ong van đong y voi đe xuat cua ho ve tiec tien hanh đon "phan chuan bi" bang phao binh, ten lua Katyusha va may bay nem bom vao đoi hinh xe tang Đuc đang chuan bi tan cong tai tuyen xuat phat. Chinh cac đon "phan chuan bi" nay đa lam suy yeu đang ke suc tan cong cua quan đoi Đuc tai mat tran Kursk va la mot trong nhung nguyen nhan lam cho quan Đuc chi tien đuoc khong qua 12 km o mat Bac va 35 km o mat Nam "vong cung Kursk".


 = Chien dich ta ngan song Dniepr  =

Ngay 28 thang 8 nam 1943, G. K. Zhukov đuoc goi ve Moskva. Ngay hom sau, ong đa bao cao ngay voi I. V. Stalin ve mot ke hoach moi. Nhan luc cac đon vi quan đoi Đuc vua bi thiet hai nang sau tran Kursk, can mo ngay mot cuoc tong tan cong tren toan bo canh Nam cua mat tran Xo-Đuc tu Kharkov đen bien Azov đe đanh bai toan bo Cum tap đoan quan Nam (Đuc) tai đay. Tuy nhien, đe nghi nay khong đuoc I. V. Stalin chap thuan. Trong thang 8 va thang 9 nam 1943, ong đieu phoi hanh đong cua hai phuong dien quan Voronezh va Thao nguyen tien hanh mot hoat đong tan cong han che hon, truy kich canh Bac cua Cum tap đoan quan Nam (Đuc) đen song Dniepr va chiem đuoc mot so đau cau co loi cho viec vuot song Dniepr.
Tu ngay 12 thang 10 đen ngay 23 thang 12 nam 1943 Phuong dien quan Voronezh (ngay 20 thang 10 đoi ten thanh Phuong dien quan Ukraina 1) đa mo cuoc tan cong Kiev. Vao giai đoan đau, Phuong dien quan Ukraina 1 do N. P. Vatutin chi huy co gang huong cac đon tan cong chinh vao khu vuc đau cau Bukrin phia nam cua Kiev, noi thuan loi đe tap trung luc luong. Tuy nhien, quan đoi Đuc voi binh luc yeu hon đa keo quan tu nhung huong thu yeu đen đay va chan đuoc cuoc vuot song cua quan đoi Lien Xo. Tu ngay 25 thang 10 đen ngay 3 thang 11, G. K. Zhukov ra lenh dung cuoc cong kich tai Bukrin va bi mat đieu tap đoan quan xe tang can ve 3 cua tuong P. S. Rybalko, tap đoan quan can ve 7 cua tuong M. X. Sumilov ra khoi Bukrin va chuyen đen can cu đau cau Lyutezh o phia bac Kiev. Bi mot đon bat ngo tu huong đau cau Lyutezh, quan Đuc buoc phai bo Kiev đe tranh nguy co bi hop vay.
Ngay 23 thang 12, quan Đuc đa to chuc mot cuoc phan cong manh nham chiem lai Kiev nhung khong the vuot qua tuyen mat tran cua Phuong dien quan Ukraina 1. Tu ngay 29 thang 12, Phuong dien quan Ukraina 1 bat đau tan cong tren huong Zhytomyr - Berdichevsk.


 Nam 1944   = Chien dich Korsun-Shevchenko  =

Nam 1944 mo đau bang chien dich Korsun-Shevchenko ngay sau khi trien khai tan cong tren huong Zhitomir-Berdichevsk do Phuong dien quan Ukraina 1 do N. F. Vatutin chi huy va Phuong dien quan Ukraina 2 do I. S. Koniev chi huy duoi su chi đao cua G. K. Zhukov voi tu cach la đai dien Đai ban doanh tai cac phuong dien quan Ukraina 1 va 2. Tai khu vuc Korsun-Shevchenko, quan đoan xe tang 42 thuoc tap đoan quan xe tang 1 va quan đoan bo binh 8 thuoc tap đoan quan 11 (Đuc) đa lot vao vong vay cua cac phuong dien quan ngay tren huu ngan song Dniepr. Voi su phoi hop giua Phuong dien quan Ukraina 1 cua N. F. Vatutin va Phuong dien quan Ukraina 2 cua I. S. Koniev tai tam giac Shenderovka - Khilki - Komarovka, quan Đuc đa mat 55.000 linh va si quan chet va bi thuong, 18.200 tu binh cung mot so luong lon cac loai vu khi va trang thiet bi chien đau gom 271 xe tang, 32 xe boc thep, 110 phao tu hanh, 944 phao, 536 sung coi, 1.689 sung may.
Ngay sau khi ket thuc chien dich Korsun-Shevchenko, ngay 17 thang 3, tu lenh Phuong dien quan Ukraina 1, đai tuong N. F. Vatutin đa bi quan phi Bandera ban bi thuong tren đuong đi cong tac va qua đoi ngay 15 thang 4 nam 1944 tai quan y vien o Kiev. Ngay 10 thang 4, I. V. Stalin chi đinh Nguyen soai G. K. Zhukov giu chuc vu tu lenh Phuong dien quan Ukraina 1. Duoi su lanh đao cua G. K. Zhukov, trong thang 3 va thang 4 nam 1944, Phuong dien quan Ukraina 1 đa mo chien dich Chernovtsy - Proskurov thanh cong va tien đen chan nui Karpat 


 = Chien dich Bagration  =

Thang 6 nam 1944, G. K. Zhukov chiu trach nhiem phoi hop hanh đong cua cac phuong dien quan Belorussia 1 do đai tuong I. D. Chernyakovssky chi huy va phuong dien quan Ukraina 1 do đai tuong I. S. Koniev chi huy. Cuoc tong tan cong mua he nam 1944 cua quan đoi Lien Xo dien ra tren chinh dien 1.300 km o phia Bac va hon 900 km o phia Nam day nui Karpat. Cac phuong dien quan duoi su chi đao cua G. K. Zhukov va A. M. Vasilevsky đa tien xa 350-400, co noi đen hon 550 km. Quan đoi Lien Xo đai thang trong Chien dich Bagration, bao vay va tieu diet 30 su đoan Đuc, giai phong hoan toan Bach Nga, khoi phuc bien gioi quoc gia va bat đau tac chien tren đat Ba Lan, Đong Pho, Slovakia. Sau chien dich, ngay 8 thang 7 nam 1944, G. K. Zhukov đa ra lenh bi mat đieu đong tap đoan quan xe tang 5 do tuong P. A. Rotmistrov chi huy tu Phuong dien quan Belorussia 3 sang Phuong dien quan Pribaltic 1 đa tao nen nhung bat ngo lon cho quan Đuc trong chien dich Memen (Klaipeda) tu 14 thang 9 đen 2 thang 10 nam 1944 va chien dich Đong Pho sau đo. Thang 7 nam 1944, G. K Zhukov đa chi đao cac cuoc tien cong cua Phuong dien quan Ukraina 1 tai Lvov va Rava-Russkaya, đay mat tran ra khoi bien gioi Lien Xo đen tuyen Stanislavsk - Sandomirsk - Đong Pho.


 = Chien dich Yashy - Kishinev  =

Thang 8 nam 1944, G. K. Zhukov phoi hop hanh đong cua Phuong dien quan Ukraina 2 do đai tuong R. Ya. Malinovsky chi huy va Phuong dien quan Ukraina 3 do đai tuong F. I. Tolbukhin chi huy mo chien dich Yashy - Kishinev, đanh bai Cum tap đoan quan Nam Ukraina (Đuc); giai phong Romania, Bulgaria, phat trien sang Nam Tu va Hungaria, tao mot mui tan cong thu hai ve phia nuoc Đuc tu huong Đong Nam. Trong chien dich Yashy - Kishinev, ong đa yeu cau cac phuong dien quan Ukraina 2 va 3 thu hep chinh dien đot pha khau tu 22 km xuong con 16 km đe tang mat đo phao binh tu 220 khau/km len 240 khau/km, bao đam nhanh chong pha vo tuyen phong thu cua quan Đuc.. Tai Bulgaria, ong đa giup đo chinh quyen moi cua Đang Cong nhan Bulgaria (sau nay la Đang Cong san Bulgaria) xay dung quan đoi gom 2 tap đoan quan va 5 quan đoan đoc lap, tham gia chien đau ben canh quan đoi Lien Xo chong phat xit Đuc.


 = Vistula va Đong Pho  =

Cuoi thang 9 nam 1944, G. K. Zhukov tro ve Đai ban doanh va lai đuoc cu đen khu vuc Đong Ba Lan đe đieu phoi hoat đong cua cac phuong dien quan Belorussia 1 va 2. Tai đay, ong đa cuong quyet ung ho đe nghi cua Tu lenh phuong dien quan Belorussia 1, đai tuong K. K. Rokossovsky yeu cau Đai ban doanh cho dung cac cuoc tan cong vuot song Vistula vi khong đu luc luong. Theo ong, do tien quan tien qua nhanh, hau can va cac can cu khong quan khong theo kip đa lam cho viec tiep te va yem ho bi gian đoan. Quan đoi Lien Xo sau ba thang tan cong lien tuc, vuot qua chang đuong dai tu 400 đen 600 km can đuoc cung co, tai trang bi va bo sung quan so. Quan Đuc cang bi đay lui ve gan nuoc Đuc thi cang rut ngan cu ly giua tuyen đau va tuyen sau, giua mat tran voi cac can cu khong quan va hau can tiep lieu, do đo, suc khang cu tang len. Neu khong tich cuc tich luy vat chat, bo sung đay đu ve quan so va đan duoc thi cac cuoc tan cong nhu vay se lam cho quan đoi Lien Xo lien tuc bi tieu hao va sa lay ben ta ngan song Vistula voi nhung ton that lon. Tuy cho ngung tien cong nhung G. K. Zhukov van yeu cau phai kien quyet giu cac ban đap Saldomirsk (Phuong dien quan Ukraina 1), Pulava (Phuong dien quan Belorussia 1) va Nareva (Phuong dien quan Belorrusia 2) đe trien khai tan cong sau nay.
Trong chien dich Đong Pho bat đau tu thang 12 nam 1944, G. K. Zhukov đa đe nghi khong nen tung cac luc luong xe tang vao chien đau trong đia ban chat hep cua thanh pho Konigsberg ma phai dung khong quan va phao binh keo quan Đuc ra khoi cac toa nha kien co bang đa ra tran đia tren canh đong đe giao chien. Tuy nhien, y tuong nay đa khong đuoc chap nhan. Sau nay, G. K. Zhukov đa nhan xet:


 Nam 1945   = Chien dich Vistula-Oder  =

Ngay 15 thang 1 nam 1945, G. K. Zhukov đen Lublin đe lam viec voi Uy ban giai phong dan toc Ba Lan do Bolesław Bierut lanh đao. Ong chap nhan đe nghi cua Uy ban ve viec đua hai tap đoan quan Ba Lan 1 va 2 do cac tuong Stanislav Gilyarovich Poplavsky va Zygmunt Henryk Berling (đeu la nguoi Ba Lan) chi huy vao chien đau ben canh quan đoi Lien Xo tai cac phuong dien quan Belorussia 1 va Ukraina 1. Ong cung đe nghi va đuoc I. V. Stalin chap thuan ve viec chuyen giao cho Quan đoi nhan dan Ba Lan mot khoi luong lon vu khi, khi tai gom 3.500 khau phao, 1.200 may bay, 1.000 xe tang, 700.000 khau tieu lien va sung truong, 18.000 o to cac loai. Ban than Zhukov đa đi thi sat ky luong tat ca cac can cu đia tan cong. Khi mot si quan chi huy to ra thac mac truoc quy mo to lon va truoc qua trinh chuan bi ky cang cua chien dich, Zhukov đa tra loi:

Ngay 17 thang 1, G. K. Zhukhov phoi hop hanh đong cac phuong dien quan Belorussia 1 va Ukraina 1 mo Chien dich Vistula-Oder. Muc tieu ban đau cua chien dich la đua quan đoi Lien Xo vuot song Vistula tien ra tuyen cu song Vistula - Bromberg (Bytgot) - Poznal - Breslaw (Vroslav). Tuy nhien, ngay trong ngay 17 thang 1, Tap đoan quan Ba Lan 1 cua tuong Stanislav Poplavsky đa giai phong Warsawa. Chi đen ngay 2 thang 2, cac phuong dien quan Belorussia 1 va Ukraina 1 đa đanh tan cac binh đoan chu luc cua Cum tap đoan quan Trung tam cua Đuc (sau đoi thanh Cum tap đoan quan Vistula), tien đen bien gioi nuoc Đuc tren tuyen song Oder - Neisse. Trong so cac đon vi thiet giap Lien Xo tien xa nhat, co đon vi chi con cach thu đo Berlin co 68 cay so. Đoi voi quan Đuc, đieu nay cha khac gi mot tieng set giua troi trua.


 = Chien dich Berlin  =

Truoc nhung thang loi nhanh chong tren huong Berlin va dua tren cac bao cao lac quan cua đai tuong V.I.Chuikov - tu lenh tap đoan quan can ve 8 - I. V. Stalin lenh cho Tong tham muu truong, đai tuong A. I. Antonov soan thao mot ke hoach đanh chiem Berlin ngay trong thoi gian cuoi thang 2, đau thang 3 nam 1945. Tuy nhien, G. K. Zhukov cho rang moi viec khong đon gian nhu Tong tu lenh toi cao nghi. Tu kinh nghiem Chien dich phong thu phan cong tai khu vuc Moskva nam 1941, G. K. Zhukov cho rang quan Đuc se khong chiu mat Berlin mot cach de dang va se to chuc phan cong tu hai ben suon vao cua ba phuong dien quan Lien Xo luc nay đa lam thanh mot đoi hinh keo dai nhu mot mui nhon tren huong Berlin. Ong hieu ro: đanh thang vao Berlin khong kho, nhung quan Đuc co the cat đut va hop vay luc luong Hong quan tien qua nhanh ve phia truoc, khien cho Hong quan ton that nang. Them vao đo, Hong quan chua co kinh nghiem đanh chiem mot thanh pho rong lon va co su phong thu kien co nhu Berlin. Chinh vi vay, ong yeu cau quan đoi phai cung co that chat tran đia tren bo tay song Oder. Đong thoi Zhukov cung tien hanh trinh sat mot cach ky luong: ong ra lenh cho khong quan chup 6 kieu anh ve thanh pho Berlin va cac phong tuyen cua quan Đuc xung quanh đay, roi dua vao đo cung voi nhung tai lieu bat đuoc va loi khai cua tu binh Zhukov cho bien soan mot ban bao cao tong hop đuoc thuyet minh ro rang đinh kem voi nhung tam ban đo chi tiet, phat hanh xuong cac cap chi huy tu tu lenh đen chi huy đai đoi.
Va thuc te đa dien ra đung nhu G. K. Zhukov du đoan. Trong khi phong ngu tich cuc tren tuyen song Oder - Neisse, tu thang 2 nam 1945, Bo Tong tu lenh quan đoi Đuc đa đieu đong tap đoan quan xe tang 6 SS va tap đoan quan 5 tu mat tran phia Tay ve khu vuc Budapest, đieu đong cac tap đoan quan xe tang 3 va tap đoan quan 11 đen khu vuc Đong Pomerania đe to chuc phan cong. Nam đuoc chinh xac tinh hinh, G. K. Zhukov đe nghi I. V. Stalin cho hoan ngay chien dich Berlin, đieu Phuong dien quan Belorussia 2 cua Nguyen soai K. K. Rokossovssky quay len huong Tay Bac mo Chien dich Đong Pomerania chan truoc cuoc phan cong cua quan Đuc. Ngay 20 thang 2, Phuong dien quan Belorussia 2 su dung cac tap đoan quan xe tang can ve 1 va 2 đot kich vao Gonnof - Stagag - Colberg, chia cat va bao vay cum quan Đong Pomerania khoi chu luc cua Cum tap đoan quan Vistula (Đuc). Ngay 4 thang 3, 14 su đoan cua cum quan nay bi đanh tan. Tai huong Nam, G. K. Zhukov cung yeu cau Nguyen soai K. E. Voroshilov chi đao cac phuong dien quan Ukraina 2 va 3 thiet lap tran đia phong thu vung chac tai khu vuc Budapest - Velense - Balaton, mo chien dich phong ngu Balaton, đanh bai cuoc phan cong cua 31 su đoan Đuc, trong đo co 11 su đoan xe tang đuoc trien khai ngay 6 thang 3. Ngay 15 thang 3, cuoc phan cong cua quan Đuc tai khu vuc Balaton bi chan đung, hai phuong dien quan Ukraina 2 va 3 chuyen sang tan cong thang qua Budapest đen Vien. O giua mat tran, Phuong dien quan Ukraina 1 tien hanh chien dich Ha Silesia quet sach quan Đuc khoi khu vuc Glogau, thu tieu moi đe doa ben suon trai cua phuong dien quan va vung tien ra tuyen Neisse. Mot so chi huy quan su Lien Xo qua hang hai đa coi su cham tre cong pha Berlin la mot khuyet điem cua ong. Tuy nhien, su that đa chung minh G. K. Zhukov đung. Voi cuoc phan kich cua quan Đuc tu hai ben suon (tu khu vuc Đong Pomerania xuong phia Đong Nam, tu khu vuc Budapest vong len phia Đong Bac, phoi hop voi Cum tap đoan quan A tu Silesia vong len phia Tay Bac), cac Phuong dien quan Lien Xo co the se phai chiu nhung thiet hai nang ne nhu quan Đuc truoc cua ngo Moskva cach đo gan 4 nam truoc hoac nhu Hong quan Nga Xo Viet truoc cua ngo Warsawa nam 1920.

Cuoc tong cong kich sau cung vao Berlin cung bat đau. Sau hai ngay su dung cac tran đanh trinh sat đe buoc quan Đuc phai đieu đong luc luong bo tri o huong chu yeu đi huong khac, 5 gio sang ngay 16 thang 4, G. K. Zhukov phat lenh mo man Chien dich Berlin, chien dich quan su cuoi cung trong cuoc đoi binh nghiep cua ong. Sau gan 1 gio phao binh, ten lua Katyusha ban chuan bi, hon 140 ngon đen pha phong khong cong suat lon roi thang vao phong tuyen cua quan Đuc đa lam loa mat toan bo cac đai quan sat, cac đoi kinh phao, kinh tiem vong... Xe tang va bo binh Lien Xo trong ngay đau đa vuot qua hai tuyen phong thu vong ngoai.
Khi tien vao noi đo Berlin, Zhukov nhan thay đuong sa trong thanh pho qua chat hep đoi voi cac tap đoan quan xe tang tung phat huy uy luc manh me tren thao nguyen trong trai. Vi vay ong đieu cac luc luong xe tang xuong cung thanh lap cac to hiep đong tac chien cung voi bo binh, phao binh va cac binh chung khac - voi quan so moi to thuong chi gom mot trung đoi. Cac to hiep đong đo đa chien đau rat linh hoat giua cac đuong pho chang chit nhu me cung cua thu đo nuoc Đuc.
Sau mot tuan tan cong, Tap đoan quan xe tang can ve 1 cua Phuong dien quan Ukraina 1 va Tap đoan quan xe tang can ve 2 cua Phuong dien quan Belorussia 1 đa gap nhau tai khu vuc Ketshino - Potsdam - Brandenburg, phia tay Berlin. Cac đon vi khac cua ba phuong dien quan Lien Xo đa gap go voi quan Đong Minh Anh, Hoa Ky tren bo song Elbe. 8 van Hong quan đa hy sinh trong tran Berlin đam mau, nhung vao ngay 30 thang 4, la co chien thang đuoc cam len noc nha Quoc hoi Đuc. Hitler va Goebbels tu sat. 0 gio ngay 9 thang 5, tao Karlhorst, đai dien nuoc Đuc va quan đoi Đuc Quoc xa ky bien ban đau hang vo đieu kien truoc đai dien 4 nuoc đong minh Anh, Hoa Ky, Lien Xo va Phap. Thay mat nha nuoc, quan đoi va nhan dan Lien Xo, nguyen soai G. K. Zhukov ky bien ban nay. Do co cong đanh chiem Berlin, Zhukov đuoc phong tang Huan chuong Sao vang - Anh hung Lien Xo lan thu ba.


= Nhung nam sau chien tranh =

Sau chien thang tai Berlin, G. K. Zhukov đuoc Chinh phu Lien Xo cu lam Tong tu lenh quan đoi Lien Xo tai phan lanh tho Đuc bi Lien Xo chiem đong. Ngay 10 thang 6, G. K. Zhukov ve Moskva đe chuan bi cho cuoc duyet binh mung chien thang tren Quang truong Đo. Ngay 20 thang 6, ong cho đem la co Lien Xo đa cam tren noc nha Quoc hoi Đuc tu 30 thang 4 ve Moskva. Ngay 24 thang 6, G. K. Zhukov đuoc I. V. Stalin chi đinh la Tong chi huy duyet binh, nhan bao cao cua Nguyen soai K.K.Rokossovsky. Ong cuoi con bach ma A Rap "Tspeki" đen du Le mung chien thang đuoc to chuc tai Đien Kremli toi hom ay, va sau khi chao hoi tuong si ong đa đen ben Stalin o chan tuong lang Lenin va đoc dien van ca ngoi thang loi cua Hong quan truoc phat xit Đuc. Hom ay mua tam ta khien co luc ong đinh ngung đoc dien van va lau mu nhung khi thay Stalin khong he co đong tinh gi, ong đoc tiep. Sau đo Zhukov chi huy cuoc duyet binh va giua đuong, binh si Lien Xo đa nem 200 la co phat xit Đuc xuong chan lang Lenin ben tuong đien Kremlin, nhu the cac binh si Nga ha cac hieu ky Phap xuong chan Hoang đe Aleksandr I sau khi đanh bai cuoc xam luoc cua Napoleon nam 1812. Theo Geoffrey Roberts, khong thoi khac chien thang nao trong đoi Zhukov đang sanh voi ngay nay, va viec Stalin chon Zhukov lam Tong chi huy duyet binh khong he gay ban tan: ong đuoc nhin nhan rong rai la kien truc su truong cua thang loi cua Lien Xo truoc phat xit Đuc - mot thang loi đa cuu ca chau Au va nuoc Nga khoi ach no dich cua Đuc Quoc xa. Phim thoi su ve buoi duyet binh nay phat song khap the gioi, chi cang tang them vi the cua Zhukov la vi tuong gioi nhat cua Lien Xo thoi Chien tranh the gioi thu hai. Sau le, ong quay lai Berlin tiep tuc nhiem vu cua minh.
Trong thang 5 nam 1945, ong đa ky ba quyet đinh quan trong ve đam bao đoi song cho nhan dan Đuc o khu vuc do quan đoi Lien Xo chiem đong. Đo la Quyet đinh so 063 ngay 11 thang 5 nam 1945 ve viec cung cap luong thuc cho nguoi dan o Berlin, Quyet đinh so 064 ngay 12 thang 5 ve viec khoi phuc vao bao đam hoat đong binh thuong cua cac nganh dich vu cong cong tai Berlin va Quyet đinh so 080 ngay 31 thang 5 ve viec cung cap sua cho tre em o Berlin. Ong cung đe nghi Chinh phu Lien Xo khan cap chuyen đen Berlin 96.000 tan ngu coc, 60.000 tan khoai tay, gan 50.000 gia suc, hang van tan thuc pham khac nhu mo đong vat, đuong. Theo lenh cua ong, tat ca cac đon vi quan đoi Lien Xo đong tai nuoc Đuc, cac uy ban quan quan đeu phai tap trung vao viec on đinh đoi song cho nhan dan Đuc. Ong yeu cau cac quan nhan duoi quyen phai thuc hien đung phuong cham: "Cam thu chu nghia phat xit nhung phai ton trong nhan dan Đuc".
Ngay 16 thang 7 đen ngay 2 thang 8, G. K. Zhukov tham gia phai đoan Lien Xo trong Hoi nghi Potsdam. La mot trong bon vi tong tu lenh quan đoi cac nuoc đong minh thuc hien che đo quan quan tai nuoc Đuc trong "Hoi đong kiem soat cua đong minh", ong đa gay dung cac moi quan he tot voi Thong tuong Hoa Ky Dwight David Eisenhower, Thong che Anh Bernard Law Montgomery va Thong che Phap Jean de Lattre de Tassigny. Hai ben thuong trao đoi voi nhau ve cac van đe xu ly toi pham chien tranh, van đe tai thiet nuoc Đuc, van đe quan he giua cac nuoc đong minh va van đe Lien Xo tham chien chong phat xit Nhat o Vien Đong. Trong qua trinh lam viec Thong tuong Dwight David Eisenhower rat hai long va tran trong tinh ban giua ong va G. K. Zhukov. Nguoi thay the ong tu nam 1946, đai tuong Lucius Dubignon Clay cung đe cao moi quan he nay, ong cho rang:

Ban than Eisenhower cung đen Lien Xo cung voi Zhukov trong mot chuyen tham nuoc nay sau chien tranh.

Co the cac moi quan he nay đa lam cho I. V. Stalin nghi ngo G. K. Zhukov nen vao thang 4 nam 1946, I. V. Stalin trieu tap G. K. Zhukov ve Moskva. Cac chuc vu Tong tu lenh quan đoi Lien Xo tai Đuc, Chu tich Uy ban quan chinh vung chiem đong cua Lien Xo tai Đuc va Thanh vien Hoi đong kiem soat cua đong minh đuoc trao lai cho nguoi pho cua ong la đai tuong V. D. Sokolovsky. Truoc đo, hoi thang 11, 12 nam 1945, cap pho cua L. P. Beria la V. S. Abakumov đa bay sang Berlin tien hanh bat giu mot so cap duoi cua G. K. Zhukov vi bi nghi ngo la phan boi nhung thuc chat la nguy tao chung cu đe chong lai ong. Khi biet viec nay. G. K. Zhukov đa bao V. S. Abakumov nen quay ve Moskva ngay neu khong muon bi "ve binh" cua ong "cham soc". Tai Moskva, trong cuoc hop cua Hoi đong Quan su Trung uong, Zhukov bi chi trich du doi ve cac "toi" khong đang tin tuong ve mat chinh tri va co thanh kien voi Ban Chap hanh Trung uong Đang; vi vay nguoi ta đa cat bo chuc vu Pho chu tich thu nhat Hoi đong quoc phong nha nuoc cua ong , trong khi A. M. Vasilevsky duoc chi đinh la Bo truong Bo Quoc phong va N. A. Bulganin đuoc cu lam Pho Chu tich hoi đong nay. Thang 7 nam 1946, G. K. Zhukov đuoc đieu đong đen nhan chuc vu tu lenh quan khu Odessa, mot chuc vu thuong chi giao cho cap thuong tuong la đu. Ngoai ra, ong cung bi đua ra khoi Ban Chap hanh trung uong Đang Cong san Lien Xo.

Cuoi nam 1947, G. K. Zhukov bi mac benh đau tim va ong đa phai chua benh gan 3 thang tai Krym. Thang 2 nam 1948, ong đen Sverdlovsk nhan mot chuc vu "nho nhat" khac la tu lenh quan khu Ural. Đen nam 1951, so phan cua Zhukov tro nen it u am hon khi su tam soat cua Stalin đoi voi ong giam bot. Mot nha may san xuat xe gan may o đia phuong đa bau Zhukov lam đai dien cua minh tai Xo Viet toi cao. Thang 6 nam 1951, ong đuoc phep tham du ngay quoc khanh Ba Lan tai Warszawa voi tu cach la thanh vien cua phai đoan Lien Xo. Trong Đai hoi Đang lan thu XIX dien ra vao thang 10 nam 1952, Zhukov đuoc đe cu lam ung cu vien cua chuc Uy vien Ban chap hanh Trung uong.
Thang 2 nam 1953, I. V. Stalin cho ong thoi chuc vu Tu lenh quan khu Ural va goi ong ve Moskva. Mot so nguon tin cho rang ong đuoc goi ve đe tham gia cuoc chien o Trieu Tien, nhung thuc te la trong suot mot thang. I. V. Stalin khong giao cho ong mot cong viec nao ca. Hoi 9 gio 50 phut sang ngay 5 thang 3 nam 1953, I. V. Stalin qua đoi va cuoc đoi G. K. Zhukov đa sang mot thoi ky moi.


= Vai tro cua Zhukov trong vu xu ly Lavrenty Beria =


 Nhung am muu nham ham hai Zhukov  Mot trong nhung tai hoa cuoi cung ma Beria gay ra cho đat nuoc Lien Xo la am muu ha be G.K. Zhukov. Hai cap duoi cua ong la Nguyen soai tu lenh khong quan Aleksandr Novikov va trung tuong Konstantin Telegin (Uy vien Hoi đong quan su phu trach chinh tri Phuong dien quan Belorussia 1) đa bi bat giam, bi tra tan trong nha tu Lefortovo tu cuoi nam 1945. Tai cac cuoc đoi chat, G. K. Zhukov đa lat tay cac loi mom cung cua Cuc truong tinh bao F.I. Golikov vu khong ong phung phi cac chien loi pham va thoi phong suc manh cua quan đoi Đuc Quoc xa. Mot so nguoi ghen ty voi ong con buoc toi ong theo chu nghia Bonapart.
Vao thang 6 nam 1946, nguoi ta con to chuc mot cuoc đieu tra nham vao ong (sau nay đuoc gioi quan su Lien Xo mia mai goi la "cuoc đieu tra ve chiec coc"). Mot so xe hang cua Zhukov co nhiem vu cho cac đo vat tu Đuc ve Lien Xo bi chan lai va tich thu. Nam 1948, nha cua Zhukov bi luc soat va cac bao cao đieu tra noi rang đa "phat hien" ra nhieu chien loi pham quy gia lay tu Đuc. Trong cuoc đieu tra nay. L. P. Beria đa bia ra ca nhung chuyen khong the tuong tuong đuoc nhu G. K. Zhukov đa giu 17 nhan vang, 3 vien đa quy, 15 mat day chuyen vang, va hon 4.000 met vai, 323 tam da long thu, 44 tam tham lay tu cung đien cua Đuc, 55 buc tranh, 55 bo đo an, 20 sung san..... Va G. K. Zhukov đa viet ve đieu nay trong bien ban ghi nho đe giai thich cho Bi thu Uy ban Trung uong Đang Cong san Lien Xo (b) A. A. Zhdanov nhu sau:

Khi đuoc biet ve nhung đieu "khong may" xay ra voi G. K. Zhukov, mac du khong the nam đuoc thuc chat van đe nhung Dwight David Eisenhower đa to ra thong cam voi nguoi "ban chien đau" cua minh.


 Xu ly Beria  Mot thang sau cai chet cua Stalin, G. K. Zhukov đuoc bo nhiem lam Thu truong Bo Quoc phong. Duoi su lanh đao cua Nikita Khrushchev, ong đa tham gia vao viec bat giu va xu ly L. P. Beria.
Ngay 26 thang 6 nam 1953, mot phien hop đac biet mo rong cua Bo Chinh tri trung uong Đang Cong san Lien Xo đuoc Georgy Malenkov to chuc. L. P. Beria đen cuoc hop voi tam trang ban khoan vi no đuoc to chuc mot cach voi va va khong ngo rang đo la buoi hop Bo Chinh tri cuoi cung cua ong ta. N. S. Khrushchev phat bieu truoc: "Cuoc hop hom nay chi co mot noi dung duy nhat, đo la thao luan ve viec lam gian điep cho nuoc Anh, chong Đang, chong chu nghia xa hoi, gay chia re cua phan tu theo chu nghia đe quoc la Beria". Tiep đo la mot loat cac liet ke ve cac toi ac cua Beria. Cuoi cung, N. S. Khrushchev đe nghi khai tru Beria ra khoi Đang va đua ra toa an binh. Beria chua kip phan ung gi thi đoi si quan can ve do trung tuong Kirill Moskalenko theo lenh cua G. K. Zhukov đa xong vao. G. K. Zhukov đen truoc mat Beria ho lon: "Gio tay len ! Đi theo toi". Beria noi voi ho: "Cac đong chi, co viec gi the, ta hay ngoi xuong đa". G. K. Zhukov quat: "Cam mieng, anh khong phai la chi huy o đay. Cac đong chi, hay bat giu ten phan boi". Đoi si quan can ve đa tuan lenh ong ngay tuc khac. Ngay 18 thang 12 nam 1953, tai Toa an quan su cua Toa an toi cao Lien Xo, Chanh an I. S. Konev đa tuyen L. P. Beria chiu an tu hinh. Ban đau, viec thi hanh an đuoc giao cho trung ta V. P. Yuriev nhung anh nay khong đu can đam thuc hien. Cuoi cung, trung tuong Pavel Batitsky, mot trong nhung nguoi thuc hien bat giu Beria rut sung buoc len: "Đe han đo cho toi". Va P. F. Batitsky đuoc phep thi hanh ban an. Luc đua Beria vao quan tai đem đi chon cat, trong khi Nguyen soai I. S. Koniev noi: "Cai ngay ma ten nay sinh ra that đang nguyen rua." thi G. K. Zhukov chi phat bieu: "Toi coi nghia vu cua toi la phai đong gop phan nho be cua minh vao viec nay".


= Quan he giua Zhukov voi Stalin va Khrushchev =


 Voi I. V. Stalin  Trong Chien tranh the gioi thu hai, G. K. Zhukov la mot trong so it nguoi biet ro ve I. V. Stalin. Voi tu cach Tong tham muu truong trong thoi ky đau va sau nay la Pho Tong tu lenh toi cao. Giua ong va I. V. Stalin đa co khong duoi 100 lan gap rieng va hang tram cuoc hop chung voi cac thanh vien cua Đai ban doanh. Vi vay, ong nam ro phong cach lam viec, tam trang, tinh khi cua I. V. Stalin. Vi ca hai nguoi đeu nong tinh nen phai co su nhuong bo khi thi cua nguoi nay, khi thi cua nguoi kia đa lam cho ho moi co the cong tac voi nhau. Theo G. K. Zhukov, I. V. Stalin la mot con nguoi manh me, kin ke, nhung de cau kinh va đa nghi. Tham chi G. K. Zhukov con biet đuoc khi tau thuoc đuoc I. V. Stalin đuoc rit manh va chay đo len la luc ong đang vui; va khi tau thuoc ay tat ma khong đuoc cham lai thi co the "dong to" se noi len o Đai ban doanh. Viec nam bat đuoc nhung net tinh cach đac trung cua I. V. Stalin khien cho G. K. Zhukov co the dam đuong đau voi con thinh no cua Stalin trong khi nhieu nguoi khac lai ne tranh no.
Chieu quan he giua G. K. Zhukov va I. V. Stalin hoan toan mang tinh cong vu trong khi chieu quan he nguoc lai giua I. V. Stalin va G. K. Zhukov lai thoang chut ghen ti. Mac du cung la mot nha chi huy quan su nhung I. V. Stalin thuoc ve the he cua tac chien phoi hop phao binh - ky binh, trong khi G. K. Zhukov thuoc the he cua tac chien binh chung hop thanh hien đai. Chinh su chenh lech ve tuoi tac va khac nhau ve kinh nghiem thuc te đa lam cho giua hai nguoi đoi khi co nhung cuoc tranh cai nay lua. Tuy nhien, G. K. Zhukov lai thua I. V. Stalin ve kinh nghiem hoat đong chinh tri, đac biet la kinh nghiem trong quan he đoi noi. Đieu nay đuoc chung minh ro ret sau nhung that bai cua G. K. Zhukov khong phai tren chien truong ma o tren chinh truong Lien Xo. Trong hoat đong lanh đao cua minh I. V. Stalin quy trong tai nang cua G. K. Zhukov nhung chi ve mat quan su. Va đay cung co the la mot ly do khien ong trieu hoi Zhukov tu Berlin ve.
Mot điem quan trong nua khien hai nguoi co the tuong hop trong su tuong khac voi nhau tai nhieu van đe la o cho giua ho, khong ai mac no ai. Mac du co luc, I. V. Stalin đa khong it lan noi phai noi thang, tham chi đa viet ra giay rang: "Nhung loi ca tung Stalin that la choi tai, đoc thi that bat tien"; nhung xung quanh ong luc nao cung co nhung nguoi xu ninh, bo đo ong nhu Beria, Yezhov, Mekhlis va nhieu nguoi khac. Mot so nguoi co long tu trong cung thuong xuoi theo theo y kien cua I. V. Stalin đe tranh su rac roi. G. K. Zhukov thi khac, ong khong nhung kien tri bao ve quan điem cua minh va san sang hy sinh chuc vu đe đuoc tu do tim cong viec thuc te ma ong cho la co ich nhat đoi voi quan đoi va đat nuoc minh. Viec ong đe nghi cho thoi chuc vu Tong tham muu truong đe xuong cac đon vi truc tiep chi huy chien đau la mot vi du đien hinh.
Nhung net ca tinh đoc lap trong tu duy cua G. K. Zhukov khien I. V. Stalin luon phai chu y đen ong. Mac du no đem lai nhieu bat loi cho ong nhung lai chinh la nguyen nhan lam cho viec ra cac quyet đinh ve quan su trong nhung nam chien tranh tro nen co can cu khach quan va do đo, co đo chinh xac cao hon. Nhung đen khi chien tranh ket thuc thi vi the cua hai nguoi khac han nhau. Va khi đo thi chinh ca tinh đoc lap, tu than van đong cua G. K. Zhukov đa lam hai ong. Trong co che sung bai ca nhan, co che cua su xo cung ca ve ly thuyet va thuc tien, cua su tri tre trong tu duy va te quan lieu; nhung nguoi nhu Zhukov rat kho co cho chen chan tren chinh truong.


 Voi Nikita Khrushchev  Sau khi I. V. Stalin chet, chinh truong Lien Xo roi vao khung hoang lanh đao. Theo Đieu le cua Đang thi Georgy Maximilianovich Malenkov tam quyen Bi thu thu nhat. Tuy nhien, ong nay khong đu can đam đe loai bo te "sung bai ca nhan" va hon nua, "ong ban" L. D. Beria cua G. M. Malenkov luc nao cung co the ra tay. Mot lan nua, nguoi ta lai phai nho đen suc manh va uy tin cua cac nha quan su. Nguoi đuoc Nikita Sergeyevich Khrushchev chon khong ai khac la G. K. Zhukov. N. S. Khrushchev chiu on ong khong chi mot lan. Truoc het, voi tu cach Uy vien hoi đong quan su huong Tay Nam, N. S. Khrushchev chinh la nguoi đe nghi cho dung tran phan cong tai "cho loi" Izyum - Barvenkovo hoi mua he nam 1942 khi biet rang no co nguy co that bai. Sau nay, G. K. Zhukov va A. M. Vasilevsky đa chung minh rang chinh Tong tu lenh toi cao đa bac bo đe nghi nay cua N. S. Khrushchev va ra lenh tiep tuc tan cong. Ngay 17 thang 3 nam 1944, trong đoan xe ho tong đai tuong N. F. Vatutin đi cong tac va bi phuc kich co xe cua N. S. Khrushchev. Co nguoi to cao voi I. V. Stalin rang N. S. Khrushchev đa lenh cho lai xe quay đau bo chay nhung G. K. Zhukov voi tu cach la Pho Tong tu lenh toi cao, truc tiep chi đao cac Phuong dien quan Ukraina 1 va 2 đa bac bo đieu nay. Ong chung minh cho I. V. Stalin thay rang N. S. Khrushchev đa lam moi cach đe cuu N. F. Vatutin. Trong qua trinh giu chuc vu Tu lenh Quan khu đac biet Kiev, G. K. Zhukov co moi quan he tot voi N. S. Khrushchev luc bay gio đang giu chuc vu Bi thu thu nhat Uy ban trung uong Đang Cong san Ukraina.
Tai Hoi nghi đac biet đe xu ly Berya, G. K. Zhukov đa co tieng noi quan trong cua mot nguoi co uy tin nhat trong quan đoi. Tren thuc te, chinh ong đa yeu cau tuong S. K. Moskalenko bi mat chuan bi đoi đac nhiem va cung voi Bulganin cho đoi nay su dung hai chiec xe đac biet cua hai ong (loai co lap kinh đen) đe vao đien Kremly ma khong bi phat hien. Đen gio khoi su, đoi ve binh canh gac cua NKVD cung đuoc thay the bang đoi ve binh cua quan khu Moskva theo lenh cua G. K. Zhukov.
Moi quan he quan he giua N. S. Khrushchev phat trien tot đep nhat trong thoi ky dien ra Đai hoi lan thu 20 Đang Cong san Lien Xo. Sau khi đuoc bau giu cuong vi Bi thu thu nhat, N. S. Khrushchev đa lam mot viec ma tu truoc đen nay khong ai dam nghi đen. Đo la viec phe phan "chu nghia sung bai ca nhan", đua thi hai I. V. Stalin ra khoi Lang Le Nin va chon cat ben tuong thanh Kremly nhu nhung nha lanh đao khac. It ai biet rang đe lam đuoc viec đo, N. S. Khrushchev phai đuoc su đong y (hay it nhat cung la đung ngoai cuoc) cua gioi quan nhan ma nguoi đung đau la G. K. Zhukov luc nay đa o cuong vi Bo truong Bo Quoc phong. Tai Hoi nghi trung uong Đang Cong san Lien Xo thang 6 nam 1957, nhung nguoi theo phai Stalinism đa tim cach loai bo N. S. Khrushchev bang "đa so phieu co hoc" voi mot du thao nghi quyet ve viec cach chuc Bi thu thu nhat cua ong nay. Tuy nhien, du thao nghi quyet nay đa bi bac bo va mot trong nhung nguoi ung ho N. S. Khrushchev nhiet thanh nhat la G. K. Zhukov. Nhu đa giup cho S. K. Timoshenko thoat khoi su trung phat cua I. V. Stalin hoi thang 7 nam 1942, lan nay, G. K. Zhukov cung chung minh su vo can cu cua nhung loi cao buoc đoi voi N. S. Khrushchev. Ong tuyen bo:

.
Tuy nhien, khong lau sau đo, G. K. Zhukov đa phai tra gia cho cau noi đo. Ong bi đua ra khoi Đoan chu tich Uy ban trung uong Đang, bi mien nhiem chuc vu Bo truong Bo Quoc phong va cho nghi huu o tuoi 62. Tat ca moi viec đeu dien ra sau lung ong, khi ong đa "roi khoi nhung đoan xe tang cua minh" đe đi tham Nam Tu theo loi moi cua Nguyen soai Josip Broz Tito. N. S. Khrushchev đa khong lam gi đe giup đo ong. Quan đoi va nhan dan Lien Xo cung khong nhan đuoc mot loi giai thich nao ve su ra đi cua ong. Theo nhieu nha phan tich, chinh gioi lanh đao Lien Xo va ca ban than N. S. Khrushchev đa mac mot noi so co tinh truyen thong: "So ke co suc manh"..


= Nhung nam thang cuoi cung =


 Hoat đong chinh tri  Truoc khi that sung, G. K. Zhukov đa tham gia vao nhieu hoat đong đoi noi va đoi ngoai vua voi tu cach thanh vien Chinh phu Lien Xo vua voi tu cach ca nhan. Nam 1955, tai mot cuoc hop Hoi đong ly luan quan su, G. K. Zhukov cho rang trong chien tranh, cac chi huy quan đoi phai co quyen cao nhat, con cac nha lanh đao Đang nen đong vai tro ly luan va phai đung đang sau, đon gian la vi ho khong phai la nha quan su chuyen nghiep. Chinh luan điem nay cua ong đa chan đung y tuong lap lai che đo chinh uy trong Quan đoi Lien Xo von đa bi bai bo tu nam 1943. Cho đen nam 1955, ong van co vai lan trao đoi thu tu rieng voi Tong thong Hoa Ky Dwight Eisenhower va ca hai đeu nhat tri ung ho viec chung song hoa binh giua cac cuong quoc.
Thang 7 nam 1955, ong cung voi N. S. Krushchev, N. A. Bulganin, V. M. Molotov va A. A. Gromyko du Hoi nghi thuong đinh tai Geneva sau khi Lien Xo ky hiep uoc hoa binh voi Ao va rut quan khoi Ao. Nam 1956, voi tu cach Bo truong Bo Quoc phong, G. K. Zhukov đa ra lenh đua quan đen ho tro quan đoi nuoc so tai tran ap cac cuoc noi day o thu đo Budapest. Ong cho rang, neu Hungary nam ngoai tam kiem soat cua Moskva thi toan bo vai tro cua Lien bang Xo viet o Đong Au se khong con. Phat bieu ve viec nay, Nguyen soai J. B. Tito đa coi viec dung quan đoi Xo Viet o Hungaria la loi lam tai hai ve chinh tri. Cung trong nam 1956, cuoc khung hoang kenh đao Suez no ra. Mac du Hoa Ky het suc khuyen can nhung lien quan Anh, Phap va Israel van tan cong Ai Cap. G. K. Zhukov đa đung ve phia Ai Cap va coi cuoc chien cua nguoi Ai Cap la su phong ve chinh đang. Triet gia Bertrand Russell coi ca hai su kien tren đay la hai su kien bat hanh nhat trong nam 1956. Vao thang 10 nam 1957, Zhukov vieng tham Nam Tu va Albania tren mot chiec tau tuan duong lop Chapayev mang ten Kuibyshev trong mot no luc nham han gan lai moi quan he Lien Xo-Nam Tu. Trong chuyen hai hanh đo, phai đoan Lien Xo gap cac thanh vien cua Ham đoi 6 Hoa Ky va hai ben đa co mot buoi chao hoi mang tinh nghi thuc.
Vao dip sinh nhat lan thu 60, G. K. Zhukov đuoc nhan danh hieu Anh hung Lien Xo lan thu tu. Ong tro thanh nha quan su chuyen nghiep cao nhat co mat trong Đoan chu tich Uy ban trung uong Đang Cong san Lien Xo. Hang tram trieu nguoi dan Xo Viet đat niem tin vao ong va quan đoi Lien Xo va coi đo la bieu tuong cho su vung manh cua quoc gia, con hon ca Đang hay cac co quan an ninh, canh sat. Đieu đo đa gay lo ngai hay it nhat cung tao ra su ghen ty trong hang ngu lanh đao cua Lien Xo. Va su lo ngai ay khong phai khong co ly do. Đi xa hon N. S. Khruchev, ong yeu cau cac co quan chinh tri trong quan đoi phai bao cao voi ong truoc khi bao cao voi Đang. Ong muon co mot su len an chinh thuc đoi voi cac cuoc thanh trung cua I. V. Stalin nham vao cac si quan cao cap trong quan đoi. Ong đa van đong het minh cho viec phuc hoi danh du cua M. N. Tukhachevsky, V. K. Blyukher, A. I. Yegorov va nhieu nguoi khac. Nhu ong tung noi, cai chet cua Tukhachevsky la "su lang phi to lon nhat cua quan đoi va toan the chinh phu Lien Xo cua chung ta". Nhieu vi lanh đao đa buoc toi ong theo "chu nghia cai luong", "chu nghia Bonapart" va hau qua đa xay ra. Sau cuoc đi tham huu nghi tai Lien Bang Cong hoa xa hoi chu nghia Nam Tu theo loi moi cua Nguyen soai J. B. Tito, ong bi cat bo moi chuc vu trong Đang, chinh quyen va nhan quyet đinh nghi huu.. Sau đo, trong mot cuoc hop cua Ban Chap hanh Trung uong Đang Cong san Lien Xo, Zhukov bi buoc phai "nhan khuyet điem" va hung chiu nhieu loi chi trich nang ne, trong đo đen tu mot so tuong linh tung la đong chi cua ong trong cuoc chien tranh ve quoc vi đai. Nang ne hon ca van la chi trich tu phia Nguyen soai I. S. Koniev, nguoi lau nay luon giu moi hiem thu va ganh ghet sau sac đoi voi Zhukov. Duong nhu Koniev khong biet rang chinh G. K. Zhukov đa cuu ong ta khoi bi I. V. Stalin trung phat vao nam 1941 khi Stalin khong hai long ve ket qua tac chien cua Koniev.
Viec bi cho nghi huu som nhu vay la mot su si nhuc lon đoi voi vi Nguyen soai, vi theo le thuong, cac Nguyen soai Lien Xo sau khi roi nhiem so thuong đuoc trao chuc vu Thanh tra hay mot so chuc vu thap hon khac - tuc la van tiep tuc co hoat đong o mot muc đo nao đo trong binh nghiep. Tham chi, sau khi Zhukov bi cat bo het moi chuc vu, qua trinh thu tieu anh huong va ten tuoi cua Zhukov khong dung lai. Nhieu nguoi khong ua thich Zhukov cung đuoc dip "dau đo bim leo". Bao Pravda đa cho đang mot bai viet cua Nguyen soai Koniev voi noi dung chi trich vai tro cua Zhukov trong cuoc chien tranh ve quoc vi đai. Thang 3 nam 1964, tuong Chuikov xuat ban quyen sach "Su ket thuc cua Đe che Thu Ba", mot phan noi dung trong đo đa cong kich nang ne quyet đinh tri hoan tan cong vao Berlin cua Zhukov hoi thang 2 nam 1945. Ngay 10 thang 8 nam 1961, to Ivestiya đa đang bai viet chi trich thai đo khong coi trong cua Zhukov đoi voi binh chung ten lua chien luoc, tau ngam va vu khi hat nhan. Tren thuc te, Zhukov chua bao gio phu nhan vai tro cua vu khi hat nhan, ong chi nhan xet rang mac du no quan trong nhung khong đen muc đong vai tro then chot quyet đinh.
Co the noi, đoi voi Zhukov, viec bi đot ngot cat bo chuc vu va bi si nhuc cong khai nhu vay la mot đa kich lon. Ong đa phai su dung thuoc ngu đe tran an tinh than cua minh suot 15 ngay lien. Theo tu thuat cua Zhukov, trong suot nhung ngay đo, ong gan nhu chi ngu, thuc day mot thoi gian ngan, roi ngu tiep. Tat ca moi su đan đo, suy tu, đau kho, khuay khoa cua ong đeu dien ra trong giac mo. Otto Chaney đa nhan xet rang, Zhukov đa phai no luc rat nhieu trong viec co giu vung y chi va su binh tinh cua minh.


 Nguyen soai giua đoi thuong  Sau khi ra khoi vang hao quang ma nhung nguoi ton vinh ong đa khoac cho ong, G. K. Zhukov cung lanh xa tat ca cac hoat đong chinh truong. Tuy nhien, nhieu nguoi van khong quen ong. Cac tuong linh duoi quyen ong trong Chien tranh the gioi thu hai thuong đen tham nha rieng cua ong, đi san voi ong va goi lai nhung ky niem vui đe cho ong khuay khoa. Ban than Nguyen soai Konev cung đen tham Zhukov, xin loi ong ve bai bao chi trich Zhukov hoi đo; hanh đong hoa giai nay đuoc Zhukov đon nhan mot cach chan thanh. Thang 9 nam 1959, khi đuoc N. S. Khrushchev đang trong chuyen đi tham Hoa Ky cho biet G. K. Zhukov đa nghi huu va thich cau ca, Thong tuong Dwight D. Eisenhower, luc đo đa la Tong thong Hoa Ky đa qua Đai su quan Hoa Ky tai Moskva gui tang ong mot bo đo cau ca va ong đa su dung bo đo cau nay đen cuoi đoi.
Trong giai đoan nay, ten tuoi Zhukov thuc su bien khoi lich su chien tranh. Theo tac gia Hoa Ky Chaney thi tuy ong đa chiu ton thuong lon, nhung nen su hoc Lien Xo con la mot nan nhan lon hon. Nhieu nguoi xot cho tinh canh ay, trong đo co Đai su An Đo toi Lien Xo tu nam 1951 đen 1962 - K. P. S. Menon đa viet trong nhat ky cua minh ngay 5 thang 11 nam 1957:

Nam 1964, N. S. Khrushchev bi ha be. L. I. Brezhnev len cam quyen va đa lai mot lan nua phai nho đen uy tin cua G. K. Zhukov đe lam noi bat vai tro cua minh trong cuoc chien tranh Xo-Đuc. Ten tuoi G. K. Zhukov xuat hien tro lai ngay 8 thang 5 nam 1965 khi L. I. Brezhnev nhac đen ten ong trong dien van ky niem 20 nam ngay chien thang phat xit Đuc. Ngay 9 thang 5 nam 1965, ong lai đuoc moi len Le đai tren lang Le Nin đe xem duyet binh tai Quang truong Đo.
Nhung nam cuoi đoi, ong danh phan lon thoi gian đe tap trung viet bo hoi ky Nho lai va suy nghi (tieng Nga: Воспоминания и размышления), tac pham ma ong khoi thao hoi nam 1958. Vi tuoi đa cao va lam viec cang thang, thang 12 nam 1967, benh tim cua ong tai phat tram trong hon đa lam ong bi đot quy. Ong phai nam vien va đieu duong đen thang 6 nam 1968 moi tro ve nha va tiep tuc đuoc đieu tri bang phuong phap tri lieu boi nguoi vo thu hai cua ong, ba Galina Semyonova. Đen khoang giua thap nien 1960, mot nha xuat ban Phap ngo loi muon xuat ban mot tac pham cua Zhukov nhu la mot phan trong bo sach 20 cuon cua cac nha quan su trong the chien thu hai. Ket qua cua loi đe nghi nay la, vao thang 4 nam 1968, cuon hoi ky cua Zhukov đuoc xuat ban. Bat chap viec no khong đuoc cac co quan truyen thong quang ba rong rai, "Nho lai va suy nghi" nhanh chong tro thanh mot thanh cong vang doi ve mat doanh thu. Trong vong vai thang, ong đa nhan đuoc hon 10.000 la thu cua cac đoc gia ca ngoi ong, cam on ong, đe nghi chinh sua va binh luan. Tat ca nhung viec nay la mot su ung ho to lon ve mat tinh than đoi voi vi Nguyen soai va cung la đong luc đe ong tiep tuc chinh sua hoi ky, chuan bi cho viec xuat ban lan thu hai.
Đai hoi Đang Cong san Lien Xo lan thu 24 hop thang 3 nam 1971 đa moi ong lam đai bieu danh du. Do gap phai may su ngan can đuoc vien le tu nhieu ly do khac nhau, nguoi ta đa lam cho ong mat đi co hoi cuoi cung xuat hien truoc cong chung trong mot hoat đong chinh tri quan trong. Ban than Brezhnev đa noi thang rang ong ta khong hy vong Zhukov se tham du, mot đieu khien Zhukov het suc that vong.
Ngay 18 thang 6 nam 1974, trai tim cua Georgy Konstantinovich Zhukov vinh vien ngung đap sau con đot quy cuoi cung, khong lau truoc khi cuon hoi ky cua ong đuoc xuat ban lan thu hai. Thi hai cua ong đuoc hoa thieu. Hop tro thi hai cua ong đuoc an tang tren buc tuong đien Kremli tai Quang truong Đo o Moskva, ben canh tro thi hai nhieu tuong linh khac cua Lien Bang Xo Viet va Lien Bang Nga. Tang le cua vi nguyen soai đuoc to chuc trong the theo nghi le quoc gia, va gan mot trieu nguoi đa tham gia buoi le tien đua ong ve noi an nghi cuoi cung.


Gia đinh Cha đe: Ong Konstantin Zhukov, sinh nam 1851. Thuo nho, ong lon len trong mot trai tre mo coi. Nam 2 tuoi, ong đuoc nhan lam con nuoi ba Anna Zhukova. Khi truong thanh, ong lam nghe đong giay. Ong mat nam 1921.
Me đe: Ba Ustiniya Artemievna Zhukova (ho thoi con gai la Pilikhina), sinh nam 1866, cung lon len trong mot gia đinh ngheo nhung co suc khoe tot va theo nghe nong. Theo G. K. Zhukov ke lai, ba co the vac đuoc mot bao lua my nang 5 put (80 kg). Ong ngoai cua Zhukov, Artemiy, cung la nguoi rat khoe, co the nhac bong mot con ngua tren vai. Zhukov đuoc thua huong su di truyen ve suc khoe tu nguoi me cua ong.
Chi: Maria Kostantinovna Zhukova; sinh nam 1894.
Em trai: Alexei Konstantinovich Zhukov, sinh nam 1901; chet khi con nho tuoi.
Vo (ket hon lan thu nhat): Ba Alexandra Dievna, ket hon voi G. K. Zhukov nam 1920 tai Voronezh; ly di nam 1954, mat nam 1967 tai Moskva
Vo (ket hon lan thu hai): Ba Galina Alexandrovna Semyonova, sinh nam 1926, Đai ta quan y Quan đoi Lien Xo; lam viec tai benh vien Burdenko, bac si chuyen khoa tri lieu, ket hon voi G. K. Zhukov nam 1955. Ba qua đoi vao thang 11 nam 1973.
Con gai ca: Era Georgievna Zhukova, sinh nam 1928, con ba Alexandra Dievna
Con gai thu hai Margarita Georgievna Zhukova, sinh nam 1929, con ba Alexandra Dievna
Con gai thu ba: Ella Georgievna Zhukova, sinh nam 1937, con ba Alexandra Dievna
Con gai thu tu: Maria Georgievna Zhukova, sinh nam 1957, con ba Galina Semyonova.


Luoc su quan ham Ha si quan (унтер-офицер/untjer-ofitsjen) 1916
Trung đoan truong (полком/polkom) 1923
Lu đoan truong (комбриг/kombrig) 1930
Su đoan truong (комдив/kombiv) 1938
Quan đoan truong (комкор/komkor) 1939
Đai tuong (генерала армии/gjenerala armii) 1940 (vuot cap)
Nguyen soai Lien Xo (Маршал Советского Союза/marshal Sovjetskogo Sojuza) 1943


Cac chuc vu đa nam giu = Truoc chien tranh Xo-Đuc =
Đai đoi truong ky binh thuoc Trung đoan Samara 7: thang 6 nam 1922.
Trung đoan truong Trung đoan ky binh Buzuluk 39: thang 4 nam 1923.
Lu đoan truong Lu đoan ky binh 2: thang 5 nam 1930.
Su đoan truong Su đoan ky binh 4: thang 3 nam 1933
Tu lenh Quan đoan ky binh 3: nam 1937
Tu lenh Quan đoan ky binh 6: nam 1937
Pho tu lenh Quan khu đac biet mien Tay: thang 7 nam 1938
Tu lenh Quan đoan đac biet 57: thang 6 nam 1939
Tu lenh Quan khu đac biet Kiev: thang 6 nam 1940
Tong tham muu truong quan đoi Lien Xo: thang 2 nam 1941.


= Trong Chien tranh Xo-Đuc =
Tru Stalin, Zhukov va Đo đoc Kuznetsov la 2 thanh vien xuyen suot cua Đai ban doanh (Stavka) trong thoi gian Chien tranh giu nuoc vi đai, ke tu khi thanh lap vao ngay 23 thang 6 nam 1941 cho đen khi giai the vao ngay 3 thang 8 nam 1945. Trong thoi gian nay, ong đa trai qua cac chuc vu:

Đai dien đai ban doanh Bo Tong tu lenh toi cao: tu 10 thang 7 nam 1941
Pho uy vien nhan dan Quoc phong (nhu thu truong): tu 19 thang 7 nam 1941
Tu lenh Phuong dien quan Du bi.
Tu lenh Phuong dien quan Tay.
Tong tu lenh cac mat tran huong Tay
Pho tong tu lenh toi cao: tu 26 thang 8 nam 1942
Tu lenh Phuong dien quan Ukraina 1
Tu lenh Phuong dien quan Belorusia 1


= Sau chien tranh =
Thu truong Bo Quoc phong Lien Xo
Bo truong Bo Quoc phong Lien Xo


Danh hieu va giai thuong = Đe quoc Nga phong tang =
Huan chuong chu thap Thanh Georgy hang ba
Huan chuong chu thap Thanh Georgy hang tu.


= Lien Bang Xo Viet phong tang =

4 lan phong tang Huan chuong Sao vang Anh hung Lien Xo (29-8-1939, 29-7-1944, 1-6-1945, 1-12-1956)
6 Huan chuong Lenin, (16-8-1936, 29-8-1939, 21-02-1945, 01-12-1956, 01-12-1966, 01-12-1971)
2 Huan chuong Chien thang, (11-4-1944, 30-3-1945)
1 Huan chuong Cach mang thang Muoi, (22-2-1968)
3 Huan chuong Co Đo, (31-8-1922, 3-11-1944, 20-6-1949)
2 Huan chuong Suvorov hang nhat, (28-1-1943 va 28-7-1943)
Vu khi danh du: Thanh kiem vang co cham hinh Quoc huy Lien Bang Xo Viet, (22-2-1968)
16 huy chuong va ky niem chuong khac...


= Cac nuoc khac phong tang =
Huan chuong Sao vang Anh hung nuoc Cong hoa nhan dan Mong co (1972)
Huan chuong Cuu chien binh danh du, hang danh cho tu lenh cua Hoa Ky (1945)
Huan chuong Chu thap hiep si Bath hang nhat (Knights Grand Cross of the Order of the Bath) cua Vuong quoc Anh (1945)
Huan chuong Cuu chien binh danh du hang nhat cua Phap (1945)
Huan chuong Garibaldi cua Y (1956)
Huan chuong Du kich quan danh du cua Y (1954)
Huan chuong huu nghi Trung-Xo cua Trung Quoc (1950)
3 Huan chuong Sukhe Bator cua nuoc Cong hoa nhan dan Mong Co (1968, 1969, 1971)
2 Huan chuong Co đo cua nuoc Cong hoa nhan dan Mong Co (1939)
Huan chuong ngoai hang cua Cong hoa xa hoi chu nghia Lien Bang Nam Tu (1956)
Huan chuong chu thap Grunwald hang nhat cua Cong hoa nhan dan Ba Lan (1945)
Huan chuong Danh du quan nhan hang nhat cua Cong hoa nhan dan Ba Lan (1945)
Huan chuong Phuc hung Ba Lan hang nhi cua Cong hoa nhan dan Ba Lan (1968)
Huan chuong Phuc hung Ba Lan hang ba cua Cong hoa nhan dan Ba Lan (1973)
Huan chuong Su tu trang hang nhat cua Cong hoa xa hoi chu nghia Tiep Khac (truy tang nam 1974)
Huan chuong Chu thap quan nhan cua Tiep Khac (1939)
Huan chuong Chu thap lon cua Ai Cap (1956)
8 Huy chuong va Ky niem chuong khac.


Nhung hoat đong tuong nho G. K. Zhukov 20 nam sau khi ong mat, ngay 5 thang 9 nam 1994, Tong thong Lien bang Nga B.N. Yeltsin đa ky sac lenh ve viec thiet lap mot huan chuong va mot huy chuong mang ten Georgy Zhukov đe ky niem nhung thanh tich xuat sac cua ong trong cuoc chien tranh Xo-Đuc.
Ngoi nha cu cua gia đinh ong tai quan Kaluga tro thanh nha luu niem ve ong. Trung tam hanh chinh cua quan Kaluga đuoc đat ten la thanh pho Zhukovsky.
Nam 1995, Luat so № 80-ФЗ đuoc Duma quoc gia Nga thong qua ngay 19 thang 5 nam 1995 đa quy đinh thanh lap Giai thuong Nha nuoc hang nam cua nuoc Nga mang ten "Nguyen soai Zhukov" cho cac cong trinh nghien cuu xuat sac ve khoa hoc quan su, che tao cac thiet bi quan su va cac tac pham van hoc, nghe thuat xuat sac nhat viet ve cuoc Chien tranh Xo-Đuc.
Nam 1979, đe ky niem lan thu 40 Chien thang Khalkhyn-Gol, đai ky niem G. K. Zhukov đa đuoc xay dung tai thu đo Ulan Bator (Mong Co). Mot đuong pho cua Ulan Bator cung đuoc mang ten ong.
Đai tuong niem G. K. Zhukov va cac tuong toan than va ban than cua ong đa đuoc dung len tai mot so thanh pho Nga. Nam 1995, mot tuong đai đuoc dung len tai Quang truong quan ngua o Moskva. Cung trong nam đo, mot cong vien va mot đuong pho tai Moskva đa đuoc mang ten ong; tai nha ga xe đien ngam tren tuyen bac Kashira (gan Moskva) cung đa dung mot buc tuong ban than cua ong.
Mot so ga xe đien ngam thuoc cac thanh pho Kharkov (Ukraina), Moskva, Sankt Peterburg, Volgograd, Irkutsk đa đuoc đat ten "Nguyen soai Georgy Zhukov".
Hoc vien quoc phong Nga va Hoc vien hang khong quan su tai thanh pho Tver đa đuoc mang ten Zhukov.
Trong thien van hoc, tieu hanh tinh thu 2.132 đuoc phat hien nam 1975 đa đuoc đat ten "Zhukov".
Mot chiec tau cho dau cua Cong ty van tai đuong bien Novorossysk đa đuoc đat tren "Nguyen soai Zhukov".


Tac pham ve quan su cua Zhukov = Hoi ky quan su =

Khong ke đen hang chuc bo giao trinh quan su, hang tram bai viet cho cac tap chi quan su trong va ngoai nuoc va hang chuc bai dien van thi tac pham quan su đang ke nhat ma G. K. Zhukov đe lai cho hau the la cuon "Nho lai va suy nghi" viet theo the loai hoi ky. Cuon sach đuoc ong khoi thao tu nam 1958 va mai 10 nam sau, no moi đuoc xuat ban sau hang chuc lan kiem duyet o cap cao. Mac du la cuon hoi ky cua ban than nhung trai voi le thuong, nhan vat chinh trong hoi ky lai khong phai la ban than ong ma la cac tuong linh, si quan, binh si Lien Xo cung nhu nhung tuong linh cung chien đau voi ong trong phe đong minh chong phat xit. Phan cua ong chi chiem chuong đau trong tap thu nhat, khi ong tu thuat ve xuat than cua minh. Sau đo, hinh anh cua ong dan dan hoa vao hinh anh cua cong đong, cac đon vi ma ong đa tham gia, cac cuoc tap tran, cac tran đanh va cac chien dich. Ong cung khong danh phan ket cuon hoi ky đe noi ve minh ma tong ket ve tinh hinh chinh tri, quan su the gioi sau chien tranh the gioi thu hai. Cuon hoi ky cua ong la mot trong cac tai lieu lich su quan trong ve cuoc chien tranh nay.
Cuon hoi ky cua Zhukov nhanh chong tro thanh mot thanh cong vang doi ve mat doanh thu. 600.000 ban in phat hanh vao nam 1969 đa nhanh chong ban het veo. Tu nam 1969 đen nam 1989, đa co hon 7 trieu ban in đuoc phat hanh. Cuon sach cung đa đuoc dich sang nhieu thu tieng va an hanh o nhieu quoc gia khac nhau. Trong vong vai thang, ong đa nhan đuoc hon 10.000 la thu cua cac đoc gia ca ngoi ong, cam on ong, đe nghi chinh sua va binh luan.
Theo Otto Chaney, cuon hoi ky cua Zhukov đa gap phai nhieu su kiem duyet đen tu cac co quan chuc nang. Nhieu đoan van ban, co khi toi ca chuong (vi du chuong noi ve giai đoan Đai Thanh trung) đa bi cat bo khoi ban thao cuon hoi ky cua Zhukov. Tu 150-175 trang đa bi "gach bang cay viet xanh" ra khoi cuon hoi ky. Cong viec viet hoi ky cua Zhukov cung thuong xuyen bi can thiep boi nhung "đong tac gia" va "co van", đen muc Zhukov đa than phien rang chi co mot nua cuon hoi ky nay la do ong viet. Tham chi, nhieu thanh vien trong Bo Chinh tri (nhu M. A. Suslov) đa phan đoi kich liet viec xuat ban cuon hoi ky cua Zhukov. Nhung viec lam Zhukov đau long nhat la chuyen ong bi ep buoc phai them nhung đoan viet khong co that ve Brezhnev nham thoi phong vai tro cua ong ta trong cuoc chien tranh ve quoc vi đai. Vi viec nay, Zhukov đa mat an mat ngu suot nhieu ngay lien va bi hanh ha boi nhung con đau nua đau du doi. Tuy nhien ong chiu đung tat ca nhung đieu nay, "giong nhu mot nguoi chi huy thuc thu, bo cai nho đe cuu cai lon, cho rang viec mat nhung mau nho khong lam mat ca cuon hoi ky". Sau khi Zhukov qua đoi, cac nhan vien cap cao cua chinh phu đa tim đen nha rieng cua vi Nguyen soai đe thu hoi nhung van ban khong đuoc cong bo cua ong, tuy nhien gia đinh cua Zhukov đa đe phong truoc viec nay vi vay cac tai lieu đo đa đuoc cat giau ky luong. Cuoi cung, vao cuoi the ky XX, cuon hoi ky phien ban đay đu, khong kiem duyet cua Zhukov đa đuoc phat hanh o Nga.
Ngoai cuon hoi ky 3 tap noi tren, G. K. Zhukov con co mot so tac pham quan su đuoc cong bo sau khi ong qua đoi.


= Nghien cuu quan su =
"Chien luoc quan su cua Lien Xo 1941-1942";
"Phan tich tom luoc ve hoat đong quan su trong Chien tranh the gioi thu hai";
"Nghien cuu ve Stavka".


= Tieu luan quan su =
"Hiep đong tac chien giua cac phuong dien quan";
"To chuc va lap ke hoach phan cong trong khung gioi han thoi gian";
"To chuc hoat đong nguy trang va nghi binh";
"Kursk";
"Su that bai cua quan đoi Đuc Quoc xa tai Belarus";
"Chien dich Berlin".


Cac tac pham viet ve Zhukov Cho đen nam 2003, G. K. Zhukov chi đuoc 5 tac gia viet tac pham chuyen khao ve cuoc đoi va su nghiep cua ong. Đo la cac cuon:

Nguyen soai Zhukov, chien luoc gia vi đai cua nha su hoc quan su An Đo, đai ta A. I. Sethi, xuat ban tai New Dehli nam 1988.
Zhukov va nhung buoc thang tram cua nha chi huy vi đai cua tac gia nguoi Anh William J. Spahr xuat ban tai Luan Đon nam 1993.
Zhukov cua hoc gia Hoa Ky Otto Chaney xuat ban tai Oklahoma nam 1996.
Nguyen soai Zhukov, nguoi chien thang Hitler cua tac gia Albert Axell xuat ban nam 2003 tai Luan Đon.
Cuoc đoi mot nguoi linh cua Davis Dragunsky xuat ban tai Moskva nam 1977.
Co hai cuon sach viet rieng ve vai tro cua ong trong mot hoac nhieu chien dich quan su:

Zhukov ben song Oder, tran đanh quyet đinh gianh Berlin cua Tony Le Tissier xuat ban tai Luan Đon nam 1996.
That bai lon nhat cua Nguyen soai Zhukov cua tac gia David Glantz xuat ban tai Kanssas nam 1999; ban dich tieng Nga xuat hien nam 2003 tai Moskva.
Ngoai ra, ten tuoi va cac hoat đong cua ong đuoc đe cap đen trong nhieu cuon chuyen khao ve cac su kien va nhan vat lich su trong va sau chien tranh the gioi thu hai. Mot so cuon sau đay đe cap đen nhieu nhat:

Cac Chinh uy, Tu lenh va chinh quyen quan su. Cau truc cua nen chinh tri quan su Xo Viet cua Stephen Cohen. Massachusetts. 1979.
Cuoc thap tu chinh o chau Au cua Thong tuong Dwigth Eisenhower xuat ban tai New York nam 1947.
Mot con nguoi nghiem khac cua John Eisenhower (con trai thong tuong Dwigth Eisenhower) xuat ban tai New York nam 1969.
Nhung vi tu lenh vi đai cua Phil Grabsky xuat ban tai Luan Đon nam 1993.
Nhung danh tuong cua Stalin cua Harold Shukman xuat ban tai Luan Đon nam 1993.
Nghia vu quan nhan cua K. K. Rokossovsky xuat ban tai Moskva nam 1965, tai ban nam 1970.
Su nghiep ca cuoc đoi cua A. M. Vasilevsky, xuat ban tai Moskva nam 1975, tai ban nam 1984.
Bo Tong tham muu Xo Viet trong chien tranh cua S. M. Stemenko, xuat ban tai Moskva nam 1981, tai ban nam 1984.
Chien tranh đa bat đau nhu the cua I. K. Bagramian xuat ban tai Moskva nam 1983, tai ban nam 1986.


Hinh tuong G. K. Zhukov trong van hoc, nghe thuat va van hoa đai chung = Đieu khac =
Tuong G. K. Zhukov đuoc dung o cac thanh pho Moskva, Sankt Peterburg, Yekaterinburg, Omsk, Sverdlovsk, Krymskaya, Irkutsk, Stary Oskol (Nga), Kharkov (Ukraina), Minsk (Belarus), Uralsk (Kazakstan), Ulan Bator (Mong co). Tai Kursk (Nga) co mot buc phu đieu khac hinh Zhukov. Đong tien 2 rub Nga phat hanh nam 1995 đe ky niem 50 nam ngay chien thang phat xit Đuc co khac hinh ong o mat truoc.


= Tem thu =
Cac quoc gia Lien Xo va Nga (1976, 1995, 2004), Belarus (1996), Kyrgystan (2006) đa phat hanh cac con tem in hinh Nguyen soai G. K. Zhukov.


= Tho van =
Nha tho Iosif Aleksandrovich Brodsky - nguoi đuoc giai thuong Nobel van hoc đa sang tac bai tho ve cai chet cua ong (На смерть Жукова). Bai tho nay đuoc cac nha phe binh đanh gia la mot trong cac bai tho hay nhat ve chu đe Chien tranh the gioi thu hai.


= Am nhac =
Nam 1982, nhac si E. Kolmanovsky đa soan phan nhac va nha tho, nha van E. Dolmatovsky đa viet phan loi cho bai hat "Nguyen soai Zhukov va chien thang".
Hinh anh cua Zhukov xuat hien trong bai hat Attero Dominatus thuoc album cung ten cua nhom nhac Thuy Đien Sabaton voi noi dung noi ve tran Berlin.


= Đien anh =


 Voi vai tro la nhan vat trong phim  Nhan vat Nguyen soai Georgy Zhukov do nghe si Fedor Blazhevic the hien trong phim "Đanh chiem Berlin" (Xuong phim tai lieu trung uong Lien Xo thuc hien nam 1949).
Nhan vat Nguyen soai Georgy Zhukov do nghe si nhan dan Lien Xo Mikhail Ulyanov the hien trong cac phim "Giai phong" (Освобождение), 1969-1972; "Bien lua" (Море в огне), 1971; "Phong toa" (Блокада) 1973-1977; "Nhung chien si cua tu do" (Солдаты свободы), 1977; "Neu đoi phuong khong đau hang..." (Если враг не сдается...), 1982; "Mot ngay cua chi huy su đoan" (День командира дивизии), 1983; "Chien thang" (Победа), 1984; "Cuoc chien o Moskva" (Битва за Москву), 1985; "Đon phan kich" (Контрудар), 1985; "Quy luat" (Закон), "Stalingrad" (Сталинград), 1989; "Cuoc chien o phia Tay" (Война на западном направлении), 1990; "Tan tham kich cua the ky" (Трагедия века), 1993; "Georgy Zhukov, vi tu lenh vi đai" (Великий полководец Георгий Жуков), 1995 va "Ngoi sao thoi đai" (Звезда эпохи), 2005.
Nhan vat Nguyen soai Georgy Zhukov do nghe si nhan dan Nga Vladimir Valentinovich Menshov the hien trong cac phim "Tuong linh" (Генерал), 1992; "Cuoc tieu tru" (Ликвидация), 2007.
Phim bo 12 tap "Georgy Zhukov – Mot Nguyen soai kiet xuat, Mot so phan bi hung" tai hien hinh anh Nguyen soai G.Zhukov trong giai đoan tu thang 6 nam 1945 đen nam 1974. Vai G.Zhukov do nghe si Aleksandr Baluev đong, phim đuoc san xuat cuoi nam 2011, cong chieu nhan ky niem Ngay Chien thang nam 2012. (Co phu đe tieng Viet)


 Đe cap đen voi vai tro khac  Trong phim Star Trek: The Next Generation, mot chiec tau vu tru co nhiem vu cho cac phai đoan ngoai giao đuoc đat ten la "Zhukov".
Nam 1967, G. K. Zhukov lam co van chuyen mon ve quan su cho bo phim "Nhung nguoi ban cung chi huong" do Konstantin Smonov viet kich ban, Lev Indenborn đao dien.


= Khac =
Cong ty bia Cigar City tai Tampa, Florida đa san xuat mot loai bia đen kieu Nga mang ten Zhukov.


Ve mot so đanh gia trai nguoc nhau đoi voi Zhukov Sau chien tranh, uy tin cua G. I. Zhukov it đuoc the gioi biet đen vi ong la nguoi bi đoi xu khong cong bang ngay tren chinh đat nuoc ma ong đa chien đau đe bao ve no. Ngay ca sau khi Nha nuoc Nga ton vinh ong nam 1995, cung van con mot so nguoi khong nhin nhan ong. Nha su hoc tre tuoi Nga Konstantin Zaleski tin rang trong cuon hoi ky, Zhukov đa phong đai vai tro cua minh trong chien tranh. Nguyen soai K. K. Rokkosovsky thi khang đinh rang Zhukov khong tham gia vao bat cu viec gi trong ke hoach cua tran Vong cung Kursk. Mot nha su hoc Nga khac la Andrei Mertsalov thi lap luan rang ong đa co "tinh nguyen tac đen nghiet nga trong viec đat đuoc cac muc tieu" bang bat ky gia nao va tinh "tho lo, su uong nganh va su hay thay đoi la hanh vi đac trung cua Zhukov". Cung ve tinh tho lo cua ong, mot so tai lieu ve su kien G. K. Zhukov tham gia vu bat giu va xu ly Beria tai đien Kremlin co ghi rang ong đa quat lon: "Nhan danh nhan dan Lien Xo, may đa bi bat, ten đong chi cho đe." Su chinh xac lich su cua cac tai lieu nay bi nghi ngo. Va Nikita Khrushchev đa xac nhan trong cuon hoi ky cua minh rang G. K. Zhukov khong bao gio su dung thu ngon ngu đac sac nhu vay. Mot so tac gia khac thi luu y đen "su đoc tai" cua Zhukov. Thieu tuong P. G. Grigorienko trong cuon tieu thuyet tu truyen cua minh đa cho rang Zhukov "luon bat buoc nguoi khac phai phuc tung vo đieu kien". Ho đua ra vi du ve viec trong thang 9 nam 1941, tai Leningrad, ong đa ra lenh xu tu bat cu ai roi bo vi tri chien đau ma khong đuoc phep. Đac biet, hoc gia Anthony Beevor trong cuon "Berlin: Su sup đo" ("Berlin: The Downfall") xuat ban tai Luan Đon nam 2002 đa chi trich Zhukov ve viec ong đa đe cho linh Nga thoai mai lam nhung gi ma ho thich trong 2 tuan truoc khi quan lenh cua Uy ban quan quan Berlin co hieu luc. Ngay sau khi ra đoi, cuon sach nay đa gap phai phan ung cua tien si Joachim Fest, mot hoc gia Đuc chuyen nghien cuu ve Hitler va Berlin tai thoi điem cuoi cua cuoc chien tranh the gioi thu hai. Theo tien si Fest, khi đua ra nhung thong tin nay đe roi quy ket trach nhiem cho G. K. Zhukov, Anthony Beevor quen mat rang G. K. Zhukov rat nhay cam voi su vo ky luat cua nhung binh linh duoi quyen va rat khac nghiet khi xu ly cac vi pham ay. Joachim Fest cho rang Anthony Beevor đa gieo rac nhung sai lech ve su that lich su. Cuon sach nay cung bi vap phai su chi trich cua Đai su Nga tai Luan Đon, ong Grigori Karasin va la cuon sach cho đen nay van gay nhieu tranh cai.
Phan bac lai mot so y kien cho rang G. K. Zhukov la "tuong nuong quan", la bang quan truoc ton that nhan mang; cac hoc gia Nga nghien cuu ve ong đa dan ra mot so menh lenh cua ong trong chi huy chien đau đuoc Bo Quoc phong Nga va chinh quyen thanh pho Moskva cong bo tu cac kho luu tru tu lieu:
Ngay 27 thang 1 nam 1942, ong đa viet cho Bo tu lenh Tap đoan quan 49 nhu sau:

Menh lenh tiep theo cua ong đe ngay 7 thang 3 nam 1942 gui tuong Zakharkin:

Va trong ban menh lenh ngay 15 thang 3 nam 1942, ong viet:

Ben canh nhung đanh gia tieu cuc hoac gay tranh cai ve G. K. Zhukov, nhung đanh gia tich cuc hau het đen tu cac tuong linh cua phe đong minh cung thoi voi ong va cac ban be cua ong trong quan đoi Lien Xo truoc đay cung nhu gioi quan su Nga hien nay. Trong cuon Cuoc thap tu chinh o chau Au xuat ban nam 1948, Thong tuong Dwight D. Eisenhower (sau nay tro thanh Tong thong Hoa Ky) đa thua nhan ong la nguoi ma Lien Hop Quoc "mac no" lon hon bat ky nhan vat quan su noi tieng nao khac tren the gioi vi nhung chien cong chong phat xit Đuc. Ong viet trong hoi ky chien tranh cua minh kem theo loi tien đoan:

Phai mat gan nua the ky sau, loi tien đoan cua Thong tuong Dwigth Eisenhower moi tro thanh hien thuc.
N. S. Khrushchyov, nguoi đa "bo mac" so phan cua G. K. Zhukov hoi nam 1957, cung danh nhung loi nhan xet tich cuc ve Zhukov:

Thieu tuong Sir Francis de Guingand, tham muu truong cua Thong che Bernard Montgomery đa mo ta G. K. Zhukov la mot nguoi than thien va vui ve. Nha van Hoa Ky John Gunther đa tung gap go G. K. Zhukov nhieu lan sau chien tranh đa mo ta ong la con nguoi "than thien, vui ve va chan that nhat, hon bat ky mot nha lanh đao nguoi Nga nao ma toi đa gap". Con John Eisenhower, con trai cua tong thong Dwight Eisenhower thi cho rang. G. K. Zhukov la nguoi rat soi noi va tam đau y hop voi minh. Tac gia Hoa Ky Martin Caidin cung ghi nhan rang ong la mot vi "Nguyen soai ky dieu". Cuon Zhukov cua Chaney o phan "Loi mo đau va nhung nhin nhan" (Preface and acknowledgements) co cho ghi nhan ong la nguoi linh xuat sac nhat cua Lien Xo, va la mot "quan nhan đuoc kinh ne va tang thuong nhieu nhat cua Nga". Tac gia Geoffrey Roberts trong cuon Stalin's General: The Life of Georgy Zhukov xem ong la vi tuong gioi nhat Chien tranh the gioi thu hai. Axell, tac gia cuon "Zhukov, Nguoi chien thang Hitler" cung tin rang Zhukov la mot thien tai quan su mang tam co cua Alexandros Đai đe va Napoleon. Cung theo Axell, "Giong nhu tat ca cac vi tuong linh cao cap, Zhukov la mot nguoi cong san trung thanh. Ong coi ban than la mot đang vien tot nhung ong cung la mot nha quan su va tren tat ca, ong la mot nguoi ai quoc".
Tai nuoc Nga, nha su hoc Vasily Morozov cho rang "G. K. Zhukov đa phai trai qua mot quang dai cua cuoc đoi khi ma lich su bi bop meo mot cach tham hai do su bat cong lon cua cac the luc chinh tri. Trong khi cac nha chinh tri Lien Xo khi thi đua ong len, khi thi ha ong xuong tuy theo đong co vu loi cua ho thi gioi van nghe si lai het suc nguong mo ong. Nha tho Iosif Aleksandrovich Brodsky - nguoi đuoc Giai Nobel Van hoc đa sang tac bai tho ve cai chet cua ong (На смерть Жукова) đuoc cac nha phe binh đanh gia la mot trong cac bai tho hay nhat ve chu đe Chien tranh the gioi thu hai. Khi so sanh voi su sang tao cach đieu hoa cua nha tho Gavrila Romanovich Derzhavin trong khuc bi trang "Con chim se uc đo" noi ve cai chet cua Tong tu lenh quan đoi Nga Aleksandr Vasilyevich Suvorov nam 1800, chac chan Brodsky đa tim ra mot su tuong đong ve su nghiep cua hai nha chi huy nay. Duoi thoi Tong thong Boris Nikolayevich Yeltsin, co hai nguoi đat giai thuong va hai su gia Nga noi tieng khac viet thu cho Yeltsin, đe nghi Tong thong thua nhan đay đu cong tich cua "Nguoi linh so mot" cua Nga. Theo đo, ten tuoi cua Zhukov "gan lien voi nhung chien thang lich su tren cac chien đia trong cuoc phong ve To quoc đa sac toc cua chung ta". Ngay nay, dan Nga van ton vinh ong la mot anh hung dan toc.
Cuoi tac pham nghien cuu ve Zhukov cua minh, Otto Preston Chaney đa ket luan:


Xem them Chien tranh Xo-Đuc
Iosif Vissarionovich Stalin
Lavrentiy Pavlovich Beria
Nikita Sergeyevich Khrushchyov


Tham khao = Chu thich =


= Thu muc tham khao =


 Tieng Anh  Eisenhower, Dwight D. Crusade in Europe. New York.1948.
Sir Francis de Guingand. Generals at War. London. 1972.
John Gunther. Inside Russia Today. New York. 1958
Eisenhower, John. Strictly Personal. New York. 1974.
William J. Spahr. Zhukov, The Rise and Fall of a Great Captain. Presidio Press. 1993.
Bertrand Russell. The Autobiography. Vol 3. London. 1971.
Sergei Khrushchev. The secret of Khrushchev and his era. Boston. 1990.
Chaney, Otto Preston. Zhukov. Revised ed. Norman: University of Oklahoma Press, 1996, ISBN 0-8061-2807-0
Tony Le Tissier. Zhukov on river Oder - Berlin won the battle decided. London. 1996
Harold Shukman, Stalin's Generals, Grove Press, New York City, 1993
Chaney, Otto Preston. Zhukov. Revised ed. Norman: University of Oklahoma Press, 1996, ISBN 0-8061-2807-0
Coox, Alvin D. Nomonhan; Japan Against Russia, 1939. 1985; Two volumes. Stanford University Press. ISBN 0-8047-1160-7.
Sergei Khrushchev, Khrushchev on Khrushchev – An Inside Account of the Man and His Era, by His Son, Sergei Khrushchev, edited and translated by William Taubman, Little, Brown, and Company, 1990, ISBN 0-316-49194-2
Geoffrey Roberts, Stalin's General: The Life of Georgy Zhukov, Random House (June 5, 2012). ISBN 1400066921.


 Tieng Nga  Жуков Г К. Воспоминания и размышления. В 2 т. М.: Олма-Пресс, 2002. Luu tru ngay 26 thang 11 nam 2020 tai Wayback Machine
А. В. Исаев. «Георгий Жуков: Последний довод короля».
«Г. К. Жуков в битве под Москвой». Сборник документов. М.: Мосгорархив, 1994.
Русский архив. «Великая Отечественная». Т. 15(4(1). М.:»Терра» 1997
Пётр Григорьевич. «В подполье можно встретить только крыс». «Детинец», Нью-Иорк, 1981.
Андрей Николаевич Мерцалов, О Жукове», Родина, № 6, 2004.
Залесский К. А. «Империя Сталина. Биографический энциклопедический словарь. Москва, Вече, 2000; Жуков Георгий Константинович». Хронос, биографии
Герои Страны
Статут и описание ордена, тексты указов президента России Luu tru ngay 2 thang 3 nam 2006 tai Wayback Machine
К. С. Москаленко, «Арест Берия», Московские новости, 23, 1990.
Конев И. С., «Записки командующего фронтом». — М.: Воениздат, 1991
К. К. Рокоссовский. «Воинская обязанность». — М.: Воениздат, 1965.
К. К. Рокоссовский. «Солдатский долг». — М.: Воениздат, 1988
Освобождение Белоруссии и Украины
I. С. Koniev. «Сталинград Dnievpr набережной». Военное издательство. Москва. 1965.
И. Б. Мощанский. «1944 год. От Корсуни до Белграда». Вече. 2007.
M. A. Гареев. Операция «Марс» и современные «марсиане» // Военно-исторический журнал № 10, 2003.
Курт фон Типпельскирх. «История второй мировой войны». Военное издательство. Москва. 1956.
Г. Ф. Кривошеев, В. М. Андроников, П. Д. Буриков. «Гриф секретности снят: Потери Вооруженных Сил СССР в войнах, боевых действиях и военных конфликтах: Стат. исслед.» — М.: Воениздат, 1993.
Великая Отечественная война 1941—1945: Энциклопедия, -М.: Сов. энциклопедия, 1985
Мельтюхов М. И. «Упущенный шанс Сталина. Советский Союз и борьба за Европу: 1939—1941.» М., 1999
П. Н. Бобылев. Репетиция катастрофы.
Константин Тарновский. «Краткая история Советского Союза». Novosty. Москва. 1984.


 Tieng Viet  Albert Axell. Nguyen soai Zhukov, nguoi chien thang Hitler. Nha xuat ban Cong an nhan dan. Ha Noi. 2006
Yu. N. Afanasiev (chu bien). Khong co con đuong nao khac. Nha xuat ban Khoa hoc xa hoi va Nha xuat ban Su That. Ha Noi. 1989
A. M. Vasilevsky. Su nghiep ca cuoc đoi. Nha xuat ban Tien Bo. Moskva. 1984.
S. M. Stemenko. Bo Tong tham muu Xo Viet trong chien tranh. Nha xuat ban Tien Bo. Moskva. 1985.
Grigori Doberin. Nhung bi mat cua chien tranh the gioi thu hai. Nha xuat ban Su That. Ha Noi. 1986 (dich tu ban tieng Nga cua Nha xuat ban Tien Bo. Moskva.1972)
I. K. Bagramian. Chien tranh đa bat đau nhu the. Nha xuat ban Tien Bo. Moskva. 1986
G. K. Zhukov. Nho lai va suy nghi. Tap 1. Nha xuat ban Quan đoi nhan dan. Ha Noi. 1987
Co Van Tham (chu bien) (2003). Thap đai tung thu: 10 Đai tuong soai the gioi. Thanh pho Ho Chi Minh: Nha xuat ban Van hoa Thong tin. {{Chu thich sach}}: Đa bo qua tham so khong ro |đong tac gia= (tro giup)


 Ngon ngu khac  ए मैं सेठी. मारशल Zhukov - महान रणनीतिजञ. नई दिलली. 1988 (tieng Hindu)
Karol Sverchevsky. Walka "Solidarnosci". Armii Publishing. Warszawa. 1956 (tieng Ba Lan)


Lien ket ngoai Georgy Zhukov (Soviet marshal) tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)
Chan dung ban than Nguyen soai G. K. Zhukov
Cac huan huy chuong cua Lien Xo va cac nuoc tang G. K. Zhukov
Phim "Georgy Zhukov – Mot Nguyen soai kiet xuat, Mot so phan bi hung" 12 tap, Viet sub https://www.youtube.com/watch?v=kywJEhb20_M
Борзунов. С. М. Верный сын России. М., 2007
Карпов В. «Маршал Жуков, его соратники и противники в годы войны и мира»
Он же. Маршал Жуков: опала
Гареев М. А. «Маршал Жуков»
Гордиенко А. Н. Маршал Жуков. Мн., 1999
Гранвилл, Джоанна (Johanna Granville), Первый Домино The First Domino: International Decision Making During the Hungarian Crisis of 1956, Texas A & M University Press, 2004. ISBN 1-58544-298-4.
Жуков Г. К. «Воспоминания и размышления» Luu tru ngay 21 thang 1 nam 2021 tai Wayback Machine
Исаев А. В. «Георгий Жуков: Последний довод короля» Luu tru ngay 2 thang 6 nam 2008 tai Wayback Machine
Межирицкий П. «Читая маршала Жукова»
Соколов Б. В. Неизвестный Жуков: портрет без ретуши в зеркале эпохи, Мн.: Родиола-плюс, 2000
Виктор Суворов «Тень Победы» Luu tru ngay 25 thang 11 nam 2005 tai Wayback Machine
Виктор Суворов «Беру свои слова обратно или Тень Победы-2»
Яковлев Н. Н. «Маршал Жуков»
Фотогалерея наград
Разумный В.А. Воспоминания современника о Г. К. Жукове Luu tru ngay 6 thang 6 nam 2009 tai Wayback Machine
Послушать Г. К. Жуков, «Речь на параде Победы» Luu tru ngay 22 thang 12 nam 2008 tai Wayback Machine
Фансайт о Георгии Жукове http://marshal-jukov.narod.ru/
referat Luu tru ngay 15 thang 1 nam 2010 tai Wayback Machine http://allreferat.org.ua/referat/61384/%C3%E5%EE%F0%E3%E8%E9_%C6%F3%EA%EE%E2.html Luu tru ngay 13 thang 1 nam 2012 tai Wayback Machine
MARSHAL GEORGY ZHUKOV from the Voice of Russia website (bang tieng Anh)
Shadow of Victory
Take Words Back, books by Viktor Suvorov, highly critical of Zhukov
Иосиф Бродский. На смерть Жукова (On the Death of Zhukov by Joseph Brodsky), 1974
Georgy Zhukov Luu tru ngay 21 thang 1 nam 2007 tai Wayback Machine
Central Intelligence Agency, Office of Current Intelligence. Party–Military Relations in the USSR and the Fall of Marshal Zhukov Luu tru ngay 25 thang 6 nam 2008 tai Wayback Machine, 8 thang 6 nam 1959.