Tao Thao (tieng Trung: 曹操; ; (155– 15 thang 3 nam 220), bieu tu Manh Đuc (孟德), tieu tu A Man (阿瞞) la nha chinh tri, nha quan su va con la mot nha tho noi tieng cuoi thoi Đong Han trong lich su Trung Quoc. Ong la nguoi đa đat co so cho the luc quan su cat cu o mien Bac Trung Quoc, lap nen chinh quyen Tao Nguy thoi Tam Quoc. Ong đuoc con trai truy ton la Thai To Vu Hoang đe (太祖武皇帝).


Than the Tao Thao la con trai cua Tao Tung. Cha ong von xuat than trong gia đinh binh thuong, khong co tieng tam, gia the khong đuoc su sach neu ro. Co y kien cho rang Tao Tung nguyen co ten la Ha Hau Tung, sau lam con nuoi hoan quan Tao Đang nen lay ho Tao.
Tao Đang la mot trong nhung Thai giam co the luc trong trieu đinh Đong Han, lan luot phuc vu 5 đoi vua Han An Đe, Han Thuan Đe, Han Xung Đe, Han Chat Đe, Han Hoan Đe va đuoc phong chuc Phi Đinh hau.
Tao Tung la con nuoi Tao Đang, nho cha nen tung đuoc giu cac chuc vu Tu Le hieu uy, Đai Tu nong, Đai hong lu. Vi trieu đinh hu bai cua Han Linh Đe cho mua quan ban tuoc nen sau đo Tao Tung con mua đuoc chuc quan Thai uy trong vai thang.


Thoi nien thieu Tao Thao sinh ra tai huyen Tieu, nuoc Bai trong gia đinh giau co, thuo nho thich choi boi phong tung, thich san ban, it chiu hoc hanh va to ra tinh ranh. Nguoi chu ruot thay Tao Thao nhu vay thuong mach voi Tao Tung ve cac viec lam cua chau. Tao Thao biet vay nghi cach, mot lan gia bi trung gio nga lan ra. Nguoi chu chay đi goi Tao Tung, nhung khi thay cha đen thi Tao Thao lai tuoi tinh nhu binh thuong. Tao Tung hoi nguyen do, Tao Thao noi rang: "Vi chu khong thich con nen bay đat đieu xau thoi.". Do đo Tao Tung khong tin loi nguoi chu mach toi cua Tao Thao nua.

Ve điem nay, Mao Ton Cuong khi binh Tam Quoc Dien Nghia cho rang Tao Thao "tu nho đa gian xao co muu", con Nguyen Tu Quang trong Tam Quoc binh giang lai cho rang: khuyet điem cung do ong chu cua Tao Thao von co thanh kien khong tot va it tinh cam voi chau; neu thay chau nga ma ong chu be ngay len mang vao nha gap cha thi Tao Thao khong co cach gi lua cha doi chu đuoc.
Khi lon, Tao Thao van thich choi boi, khac han voi nhung si phu trong danh tiet, tuy vay van co nhung nguoi kinh trong ong nhu Kieu Huyen, Hua Tu Tuong. Hua Tu Tuong đanh gia Tao Thao la nang than (quan gioi) thoi tri va gian hung thoi loan.


Nang than thoi tri Nam 20 tuoi, Tao Thao thi đo Hieu liem. Ong đuoc quan Kinh Trieu doan la Tu Ma Phong (cha cua Tu Ma Y) tien cu giu chac Bac bo Uy (coi giu phia bac) o kinh thanh Lac Duong đa noi tieng la nguoi nghiem tuc. Sau khi đen nhiem so, ong cho đat roi ngu sac truoc cua cong đuong, he ai pham toi đeu tri thang tay. Chu cua đai than Kien Thac la Kien Thuc pham toi vac dao đi đem, ong sai bat vao phu đanh roi thang thung khong vi ne. Vi gia the Tao Thao rat lon nen vu viec nay ong khong gap rac roi, tieng tam ong cung tu đo vang khap kinh thanh.
Sau đo, Tao Thao giu chuc tuong quoc nuoc Te Nam, ong lai lien tiep đung ra to cao cac quan tham pham phap; sau đo lai pha hon 600 ngoi mieu tho ma trieu đinh khong cho phep tho cung.


Gian than thoi loan = Bo tron =
Nam 184, cuoc khoi nghia Khan Vang do Truong Giac lanh đao bung no. Tao Thao cung cac quan phiet đia phuong cung cac tuong trong trieu đinh đan ap thanh cong, nen đuoc Han Linh Đe phong lam Đien quan hieu uy trong trieu. 
Khi đo mau thuan giua phe ngoai thich do Ha Tien đung đau va hoan quan ngay cang gay gat. Tao Đang đa mat, Tao Thao tuy xuat than trong gia đinh hoan quan nhung lai đung ve phia ngoai thich Ha Tien. Nam 189, Ha Tien bi hoan quan lua giet, Tao Thao hop suc voi mot thu ha khac cua Ha Tien la Vien Thieu đanh vao cung, giet chet cac hoan quan.
Sau đo Thu su Tay Luong la Đong Trac - von truoc đuoc Ha Tien trieu ve kinh - khong che trieu đinh, tu xung la Thai su. Nam 190, Tao Thao đuoc Đong Trac phong len chuc Kieu ky hieu uy. Sau đo khong ro ly do gi ong bo tron khoi Lac Duong.
Khi chay toi Thanh Cao phia bac Trinh Chau, Tao Thao ghe vao nha nguoi quen la La Ba Sa. Do hieu lam, thay nha La Ba Sa mai dao đinh giet lon, Tao Thao tuong la ho giet minh nen đa giet ca nha Ba Sa. 
Sau đo Tao Thao chay ve phia đong toi huyen Trung Mau. Co vien Bao truong thay ong co ve len lut, cho rang ong la đinh trang tron binh dich ben bat giu. Nhung sau đo Tao Thao đuoc mot vien Cong tao cuu giup, thuyet phuc đuoc Huyen lenh Trung Mau tha ong ra.

Tam Quoc Dien Nghia tuong thuat viec Tao Thao am sat Đong Trac khong thanh moi bo tron; đuoc Tran Cung tha o Trung Mau truoc va giet La Ba Sa khi đi cung Tran Cung xay ra sau; nhung thuc ra viec giet Ba Sa khong co mat Tran Cung va su khong chep ro vien huyen lenh Trung Mau co phai Tran Cung hay khong.


= Hop binh voi chu hau =
Tao Thao tu Trung Mau chay ve phia đong Tran Luu. Đung luc đo Vien Thieu phat hich đi cac tran keu goi đanh Đong Trac. Ong ban muu voi Thai thu Tran Luu la Truong Mao khoi binh chong Đong Trac. Ban than Tao Thao đuoc Ve Tu tang tien bac đe mo quan. Con chau ho Tao va ho Ha Hau đi theo Tao Thao rat đong. Ong mo đuoc 5000 nguoi, đi đanh Đong Trac duoi quyen Truong Mao; cung đi theo Truong Mao con co Bao Tin cung mo đuoc 2 van quan.

Tam Quoc Dien Nghia ke rang Tao Thao chinh la nguoi hieu trieu chu hau chong Đong Trac va khong o duoi quyen ai trong cac lo chu hau.
Cac chu hau hoi binh chong Đong Trac khi đo co 10 lo quan: Vien Thieu (đung đau), Vien Thuat, Han Phuc, Khong Do, Luu Đai, Truong Mao, Truong Sieu, Vuong Khuong, Vien Di, Kieu Mao. Thai thu Ngo quan la Ton Kien khong đen hoi binh cung huong ung tu ra quan. Tao Thao đuoc Vien Thieu cu lam Phan Vu tuong quan, ong lai xin voi Vien Thieu cu Bao Tin lam Pha lo tuong quan.
Trong khi Ton Kien đi tien phong đanh Đong Trac thi Vien Thieu van hop cac chu hau o Hoai Khanh khong he tiep ung, chi mo tiec uong ruou. Đong Trac so uy the cac chu hau nen thang 3 nam 191 cung bo Lac Duong, mang Han Hien Đe chay sang Truong An, đe Tu Vinh o lai đong quan canh Lac Duong yem ho.
Thay Đong Trac đot kinh thanh bo chay, Tao Thao kien nghi Vien Thieu ra quan truy kich nhung Thieu khong dam ra quan. Tao Thao lam am len trong hoi nghi chu hau đoi đi đanh. Truong Mao cung đong tinh, trach cu Vien Thieu truoc chu hau. Vien Thieu bat đac di cho Tao Thao vai ngan quan đi. Khi chua tien đen Thanh Quan, vi it quan nen ong bi Tu Vinh đanh bai, quan chet qua nua.
Tao Thao chay ve Toan Tao tim cac chu hau. Ong kien nghi chu hau chia quan: Vien Thieu thong suat đai quan đanh Thanh Cao, bao vay Lac Duong; con Vien Thuat thi ngam đanh tu Nam Duong đanh up vao cua Vu Quan, chiem lay Trang An, cat đut đuong tien lui cua Đong Trac. Nhung Vien Thieu va cac chu hau bo ngoai tai loi kien nghi cua ong. Tao Thao tuc gian bo đi, chieu mo đuoc them 4000 quan ma đi đanh Lac Duong. Tuy nhien giua đuong quan moi mo lam phan. Du Tao Thao ra suc tran ap, tuot guom giet chet vai chuc nguoi nhung so đong van tan đi, chi con lai 500 quan theo ong.
Tao Thao đanh bo viec đanh Đong Trac đe xay dung lai luc luong. Cac chu hau do Vien Thieu đung đau cung chia re va tan ra, đanh giet lan nhau.


Lam chu Duyen chau = Dep Khan Vang =
Truoc khi lien minh đanh Đong Trac tan vo, Tao Thao đa mang tan quan ve que, ra suc chieu nap hao kiet. Khi đo du 3 anh em Truong Giac đa chet nhung luc luong Khan Vang van con the luc kha manh, co hon 10 van nguoi tu tap o Hac Son, chiem linh Đong quan, trieu đinh chua dep đuoc.
Nam 191, Tao Thao mang quan đanh nhau voi quan Khan Vang tai Hac Son. Quan khoi nghia tuy đong nhung o hop, bi Tao Thao dung ke đanh bai, song luc luong con manh.
Nam 192, quan khoi nghia to chuc phan cong. Tao Thao dung so quan nho co thu o phia đong Vu Duong, tu ong mang quan chu luc tap kich can cu Đong quan cua đich. Ong đanh chiem Đong quan va đay tro thanh noi can cu đau tien cua ho Tao.
Khong lau sau, quan khoi nghia tu Thanh chau tan cong Duyen Chau, giet chet thu su Luu Đai. Theo loi đe nghi cua Bao Tin, Tao Thao mang quan đen cuu Duyen chau. Nhan si o Đong quan la Tran Cung đen theo Tao Thao, thuyet phuc đuoc cac thu ha cua Luu Đai nhat tri ton Tao Thao thay Luu Đai quan ly Duyen chau. Ong cung quan Khan Vang quyet chien tai Tho Duong. 
Bao Tin giao chien bi tu tran. Tao Thao mang 1000 quan tap kich doanh trai đich nhung quan Khan Vang đa đe phong khien ong suyt bi bat song. Thay khong the dung chien thuat đanh nhanh, Tao Thao đoi huong, đanh chac tung phan. Ong ap dung chien thuat tieu hao tung buoc, quan Khan Vang phai lui dan. Sau cung, Tao Thao don quan đich vao Te Bac va bao vay. Khi đo phia sau lung quan Khan Vang la Thanh chau va Ky chau do Vien Thieu chiem giu. Sau mot thoi gian, quan Khan Vang bi tuyet luong, khong con đuong chay nen phai đau hang. Tao Thao thu hang 30 van nguoi, chon ra 10 van nguoi đua vao quan đoi cua minh. Tu đo luc luong cua ong manh len đang ke.
Tao Thao lam chu Duyen chau. Chu cu cua ong la Truong Mao lam thai thu quan Tran Luu la mot quan thuoc Duyen chau cung rat ung ho ong. Vien Thieu o Ky chau, thu Truong Mao mang minh trong hoi nghi chu hau, ben gui thu cho Tao Thao khuyen ong giet Truong Mao đe tru hau hoa. Tao Thao khong nghe, mang viec đo noi lai voi Truong Mao, vi vay Mao rat cam phuc ong.


= Đanh Tu chau bao thu cha =
Giua nam 193, cha Tao Thao la Tao Tung tu Lac Duong toi Lang Nha đinh duong lao, mang theo hon 100 xe hanh ly chua nhieu vang bac chau bau; khi đi ngang qua Tu chau thi bi bo tuong cua Đao Khiem - thu su Tu chau – la Truong Cuong giet chet va cuop het đo. Đao Khiem von truoc khong tham gia lien quan chong Đong Trac; khi Trac bi giet (thang 4 nam 193), Đao Khiem van ung ho trieu đinh Trang An do thu ha cua Trac la Ly Thoi va Quach Di nam quyen. Vua luc đo o huyen Ha Bi thuoc Tu chau co quan khoi nghia cua Khuyet Tuyen noi day xung đe, Đao Khiem lai co lien he qua lai.
Tao Thao nghe tin cha bi hai o Tu chau, cho rang Đao Khiem đong muu sai khien thu ha, lai lay co Khiem ung ho Ly Thoi va nguy hoang đe Khuyet Tuyen, ben cat vai chuc van quan đi đanh Tu chau đe hoi toi. Ong cung muon nhan đo chiem luon đia ban Tu chau lien ke voi Duyen chau đe mo rong the luc nen thuc quan tan cong manh me. Quan Tao chiem linh hon 10 thanh, sau đo đanh bai quan Đao Khiem o Banh Thanh, chem hon 1 van quan Tu chau, nuoc song Tu Thuy vi vay khong chay đuoc.
Đao Khiem rut vao thanh Đan Duong co thu, sai nguoi đi cau cuu thu su Thanh chau la Đien Khai. Đien Khai luc đo đang bi Vien Thieu đanh, đa cau cuu tuong giu Binh Nguyen la Cong Ton Toan - nguoi co mau thuan voi Thieu. Toan sai Luu Bi cung Quan Vu va Truong Phi đi cuu Thanh chau. Nghe Đao Khiem cau cuu, Khai lai sai Luu Bi cam quan đi cuu Tu chau truoc.

Tam Quoc Dien Nghia mo ta đoan Luu Bi cuu Tu chau kha ly ky. Tac gia khong nhac viec Đien Khai đanh nhau voi Vien Thieu ma ke rang Đao Khiem cau cuu Đien Khai va Khong Dung; Dung sap đi cuu lai bi quan Khan Vang cua Quan Hoi vay đanh, lai phai cau cuu Luu Bi. Luu Bi muon quan Cong Ton Toan giai vay cho Khong Dung roi 2 nguoi cung Đien Khai đen cuu Đao Khiem.
Luu Bi co 4000 quan, chieu hang đuoc vai ngan nan dan O Hoan, roi lai đuoc Đao Khiem cap 4000 quan nua, co hon 1 van nguoi, cung Đao Khiem the thu o Đan Duong. Tao Thao vay đanh nhieu ngay khong sao pha đuoc, ben trut tuc gian len dan thuong đe tra thu cho cha. Ong ra lenh tan sat hon 10 van nguoi o 5 thanh Thu Lu, Tuy Lang, Ha Khau, Banh Thanh, Pho Duong cung cac huong tran so thuoc. Khong chi ban dan 5 thanh ma nhieu nguoi dan o Thiem Tay vi tranh nan Ly Thoi, Quach Di keo ve đo cung bi hai.
Nghe tin La Bo đanh chiem hau phuong Duyen chau, Tao Thao đanh mang quan tro ve cuu.


= Giao tranh voi La Bo =
Nam 194, Tran Cung va Truong Mao o Đong quan nghe tin Tao Thao co hanh đong tan sat, hai nguoi vo toi, khong phuc ong nua, quyet đinh phat đong binh bien o hau phuong o Duyen chau va theo La Bo đe chong lai ong. La Bo sau khi giet Đong Trac o Trang An, bi Ly Thoi va Quach Di đanh bat khoi kinh thanh, phieu bat qua cho Vien Thuat, Truong Duong va Vien Thieu đeu khong đuoc dung nap, ben chay đen quan Ha Noi. Truong Mao va Tran Cung đon La Bo ve ton lam thu su Duyen chau, giao cho 10 van quan.
La Bo lay Boc Duong lam ban doanh, mang quan chiem cac thanh tri cua Tao Thao o Duyen chau. Chi con 3 thanh con trung thanh voi Tao Thao la Yen Thanh do Tuan Uc giu, Đong A do Cuc Đe giu va Pham Huyen do Can Long giu, La Bo chua đanh chiem đuoc.
Tao Thao mang quan ve lay lai Duyen chau. Thay La Bo chi chiem lay Boc Duong ma khong đong quan ra cac noi hiem yeu nhu Khang Phu, Te Ninh va ben đo Hoang Ha, Tao Thao cho rang La Bo vo muu, co y coi thuong. Ong dan quan tan cong Boc Duong.
Quan Tao Thao phan đong la nguoi Thanh chau moi theo hang, khong đich noi quan La Bo. La Bo theo ke cua Tran Cung đanh tan quan Tao o Boc Duong. Đai quan Tao Thao bi thua lon, doanh trai bi đot chay, ban than ong bi bong canh tay trai va suyt bi La Bo bat song. Trong bong đem, quan ky cua La Bo đuoi đen noi nhung khong biet mat ong ben hoi Tao Thao o đau, ong nhanh tri chi tay phia truoc bao rang:

Nguoi cuoi ngua vang cho kia la Tao Thao
Quan La Bo tien len phia truoc truy đuoi, nho vay Tao Thao quay đau chay thoat nan.

Su kien Tao Thao gap nguy cap o Boc Duong đuoc La Quan Trung mo ta tuong tu trong Tam Quoc Dien Nghia, nhung chien su lai dien ra chu yeu trong thanh khi La Bo dung muu du Tao Thao tien vao.
Sau đo Tao Thao thu quan tro lai, cung La Bo giu nhau hon 100 ngay o Boc Duong khong đanh. Đen mua thu nam 194, o Duyen chau co nan chau chau hai lua nen bi mat mua, ca hai ben đeu bi thieu luong. Tao Thao phai rut quan ve Yen Thanh, con La Bo thu quan ve Son Duong.
Mua đong nam 194, Tao Thao mang quan ve Đong A. Trong tinh the kho khan, ong đinh phuc tung Vien Thieu theo loi du nhung muu si Trinh Duc khuyen can khong nen nghe theo ma nen tu lap.
Đau nam 195, Tao Thao quyet đinh thay đoi chien thuat đanh La Bo, duong đong kich tay khien La Bo met moi. Ong chia quan lam nhieu nga, mot mat đieu mot canh quan đi đanh Đinh Đao. La Bo đi cuu; đen mua ha ong lai tan cong Cu Da, bao vay hai tuong cua Bo la Tiet Lan va Ly Phong. Tran Cung va La Bo mang 1 van quan tu Đinh Đao đi cuu. Tao Thao loi dung đia hinh dung ke mai phuc đanh bai La Bo tren đuong roi thuc quan lay Đinh Đao. La Bo va Tran Cung rut quan ve Đong Man. Tao Thao ha thanh Cu Da, giet chet Phong va Lan. Trong khi La Bo va Tran Cung con lung tung chua biet cu đong ra sao thi Tao Thao đa đieu cac canh quan đanh chiem cac thanh tri nho o Duyen chau. La Bo nghe tin may thanh xung quanh bi ha, hoang mang tot đo ben chay ve Tu chau theo Luu Bi.
O Duyen chau chi con anh em Truong Mao, Truong Sieu o Ung Khau va Tang Hong o Đong quan. Truong Mao biet khong the chong đuoc Tao Thao, ben gui gia quyen cho Truong Sieu, sai giu Ung Khau, con minh đi Tho Xuan cau cuu Vien Thuat. Giua đuong, Truong Mao bi thu ha giet chet. Tao Thao mang quan vay đanh Ung Khau.
Tang Hong đuoc Vien Thieu cu lam thai thu Đong quan thay Tao Thao, suc yeu khong cuu đuoc Truong Sieu nen ngay đem sai nguoi đen Ky chau xin Vien Thieu cuu Ung Khau. Vien Thieu nhat đinh khong cuu Truong Sieu. Sau 4 thang, Tao Thao ha đuoc Ung Khau, Truong Sieu tu sat. Tao Thao giet het gia quyen ho Truong. Tang Hong vi viec nay cung tuyet giao voi Vien Thieu va bi Vien Thieu cu binh giet chet. 
Tao Thao tai chiem đuoc Duyen chau.


Giu lay thien tu, cung co the luc = Đua vua ve Hua Đo =
Sau khi Đong Trac bi Vuong Doan va La Bo giet (192), thu ha la Ly Thoi va Quach Di mang quan đanh bao thu, đanh chiem Trang An, giet Vuong Doan va đuoi La Bo. Hai nguoi chia nhau nam quyen o Trang An, vua Han Hien Đe van bi khong che nhu truoc.
Nam 194, trong khi cac chu hau o Son Đong giao tranh kich liet thi Ly Thoi va Quach Di cung phat sinh mau thuan đanh nhau o Trang An. Chien su keo dai sang nam 195, nhan dan bo kinh thanh chay, luc luong ca hai đeu bi yeu đi. Han Hien Đe tron khoi cho Ly va Quach cung cac can than chay ve phia đong. Tu đau nam 196 đen thang 7 nam đo, sau hanh trinh dai, Hien Đe đuoc đua tro ve kinh đo Lac Duong tung bi Đong Trac đot pha, o vao hoan canh rat thieu thon va co nguy co bi cac chu hau tranh đoat.
Trong khi Han Hien Đe đi tu Truong An sang Lac Duong thi Tao Thao lai mang quan tan cong quan Khan Vang o Du chau, đanh bai quan đich va lam chu them Du chau. Thay ong co thuc luc lon manh, mot vi Ve tuong quan duoi quyen Hien Đe ngam sai nguoi đen Duyen chau goi Tao Thao đen Lac Duong ho gia.
Tao Thao lap tuc sai nguoi nghenh đon vua Hien Đe. Vi Lac Duong đa đo nat, ong ben đua Hien Đe đen Hua Xuong, sai xay dung lai noi nay cho vua o. Đay la mot buoc chuyen rat quan trong trong su nghiep cua Tao Thao vi nha Han tuy suy nhung trong long moi nguoi van ton trong, viec Tao Thao nam đuoc thien tu se co co nhan danh vua ban ra chinh lenh đe sai khien chu hau.
Han Hien Đe đen Hua Xuong, phong Tao Thao lam Vu Binh hau, giu chuc Tu khong kiem Hanh Xa ky tuong quan. Hien Đe von muon phong cho ong chuc cao hon la Đai tuong quan nhung vi Tao Thao con e ngai the luc cua Vien Thieu, muon tranh xung đot ngay voi Thieu, vi vay ong đe nghi Hien Đe phong chuc Đai tuong quan cho Thieu. Muu si cua ong la Tuan Uc đuoc phong lam Thi trung kiem Thuong thu lenh, trong nom ve van thu. Phu Tu khong cua Tao Thao tu đo tro thanh noi thuc su ban ra moi sac lenh cua trieu đinh nha Han.


= Phat trien nong nghiep =
Chien tranh lien mien nhieu nam khien nong nghiep bi đinh đon, anh huong rat lon đen viec cung cap luong thuc cho quan đoi trong cac cuoc giao tranh giua cac chu hau. Trong hoan canh kinh te bi tan pha, Tao Thao đa nhan thuc đuoc tam quan trong cua viec khoi phuc nong nghiep. Ngay tu khi lam chu Duyen chau, Tao Thao đa rat tan thanh y kien cua Mao Gioi va Han Hao ve van đe nay, bat đau mang ra thao luan trong noi bo.
Tu Ma Lang đe nghi khoi phuc che đo "tinh đien" thoi Tay Chu, Tao Thao khong tan thanh vi cho đo la phuc co, thut lui. Cuc Đe đe xuat voi Tao Thao nen to chuc đon đien; sau khi thao luan ky ong quyet đinh cho thi hanh. Phuong phap cua Cuc Đe la chieu mo nhung nhom nong dan đang lang thang ve tap trung lai, xay dung đon đien. Ho se đuoc cap nong cu, trau bo, hat giong đe tu canh tac roi dua vao so thu hoach đe thu to cua ho. Nho ap dung chinh sach nay, vung Duyen chau ma ong cai quan co luong thuc đu dung. Nam 194, khi đai quan Tao Thao tu Tu chau tro ve đanh La Bo, hoan toan nho vao thanh Đong A do Cuc Đe tran thu cap quan luong.
Sau khi đua Han Hien Đe ve Hua Đo, Tao Thao tiep tuc thuc hien chinh sach nay. Ong nhan danh Hien Đe cong bo "Lenh đon đien", trong đo nhan manh:

Ong ap dung chinh sach đon đien trong toan bo vung ong cai quan, cu Nham Tuan lam Đien Nong trung lang tuong chu quan viec chan hung nong nghiep, Cuc Đe lam Đon đien đo uy, chu quan viec xay dung đon đien o Hua Xuong. Tu đo đon đien tro thanh "quoc sach" voi tap đoan ho Tao.
Che đo đon đien ma ong ap dung co 2 loai: đon đien quan su va đon đien dan su

Đon đien dan su la hinh thuc chu yeu, nhu mo hinh đe xuong cua Cuc Đe: huy đong nong dan mat ruong, tu binh chien tranh qua cac cuoc xung đot; cu 50 ho ghep thanh 1 Đon, do Đon đien Tu ma quan ly. Cac ho nong dan trong đon đien goi la Đon đien khach, canh tac tu 30-50 mau ruong, neu dung trau bo cua trieu đinh thi phai nop 6/10, neu dung trau bo cua minh thi nop 5/10. Ban đau, viec lao đong trong đon đien bi cuong bach va đia vi cua cac Đon đien khach rat thap kem nen nhieu nguoi bo tron. Tao Thao theo kien nghi cua Vien Hoan, bo lenh chieu mo Đon đien khach bang cuong che.
Đon đien quan su ra đoi muon hon, đuoc Tao Thao cho ap dung theo kien nghi cua Tu Ma Y: Cu cach 5 dam co 1 đoi 60 nguoi vua lam ruong vua canh phong khu vuc cua minh. Nguoi quan ly la cac tuong trong quan đoi.
Thuc thi chinh sach đon đien đa nhung thanh qua quan trong. Hang nam, khu vuc Cuc Đe quan ly cung cap hang trieu hoc quan luong. Đoi song cua nong dan đuoc giai quyet, gop phan on đinh khu vuc ma ong cai quan đe lo viec chinh phat nhung khu vuc khac.


Ba chiem trung nguyen Đia ban cua Tao Thao khi đo la đat tu chieng nam giua trung nguyen, tiep giap voi cac chu hau: phia bac co Vien Thieu o Ky chau, phia tay co Han Toai va Ma Đang o Luong chau, phia nam co Truong Tu o Nam Duong, phia đong nam co Vien Thuat o Hoai Nam, phia đong co La Bo va Luu Bi o Tu chau.
Đe lam chu trung nguyen, Tao Thao tinh tung buoc thon tinh cac chu hau. Ong tranh xung đot voi Vien Thieu la luc luong manh nhat o Ha Bac, chu truong diet cac luc luong yeu truoc. Ong chu tam dep Truong Tu la luc luong o gan Hua Xuong, co kha nang uy hiep ong; ke đo tinh đen cac chu hau phuong đong va đong nam. Đoi voi Ma Đang va Han Toai o xa, ong sai muu si Chung Do đen Tay Luong thuyet phuc hai nguoi trung thanh voi trieu đinh nha Han. Nho vay ong co the ranh tay thuc hien cac tinh toan cua minh.


= Dep Truong Tu =
Đau nam 197, Tao Thao đich than mang quan tan cong Nam Duong. Truong Tu lieu the khong chong noi nen đau hang. Tao Thao vui mung trieu tap cac tuong cua Tu đen uong ruou. Trong tiec, Tao Thao đi moi ruou, manh tuong Đien Vi đi cam riu lon đang sau, uy hiep moi nguoi, vi vay khong ai dam ngang mat nhin ong.
Đuoc hon 10 ngay, Truong Tu bat man voi Tao Thao ben bat ngo day binh lam phan, tap kich doanh trai Tao. Su viec qua đot ngot, ong khong kip tro tay. Quan Truong Tu san đen trai, luc đo Đien Vi khoe manh mot minh tran giu, giet rat nhieu quan cua Tu. Nho Đien Vi chen cua truoc nen Tao Thao dan khinh ky bo chay thoat bang cua sau. Đien Vi cuoi cung bi quan Truong Tu giet chet, con ca Tao Thao la Tao Ngang cung chau la Tao An Dan cung bi chet trong loan quan.

Tam Quoc Dien Nghia ke rang Truong Tu tro mat đanh Tao Thao vi ong đa an nam voi ba thim goa ho Chau cua Tu.
Tao Thao thu quan ve Hua Xuong. Rat may trong thoi gian đo Vien Thuat đang tranh gianh voi La Bo o phia đong nen khong gay kho khan gi cho ong.
Sau đo Tao Thao lai mang quan đanh Truong Tu. Sau 2 lan giao chien, Tu khong đich noi, bo chay ve Kinh chau theo Luu Bieu. Tao Thao ben lay danh nghia Han Hien Đe phong cho Ton Sach o Giang Đong - đia ban lien ke voi Luu Bieu - lam Ngo hau, Thao nghich tuong quan, goi y Ton Sach kiem che Luu Bieu, khong cho Bieu doc toan luc chi vien cho Truong Tu.
Sau vai nam, khi Tao Thao tap trung len chien truong phia bac voi Vien Thieu thi Truong Tu the yeu, nhan ra viec Luu Bieu dung nap minh chi đe lam vung đem voi Tao Thao; do đo sau khi phan tich loi hai, Tu tro lai đau hang Tao. Tao Thao chap nhan cho Tu hang, khong ke lai thu cu.


= Tieu diet La Bo =
Nam 195, La Bo bi Tao Thao đanh thua chay sang Tu chau nuong nho Luu Bi. Đuoc mot thoi gian, La Bo đanh up chiem lay thu phu Tu chau la Ha Phi cua Luu Bi, lam chu toan bo Tu chau. Luu Bi the yeu phai nhuong Tu chau cho La Bo va đem quan ra đong o Tieu Bai - mot quan thuoc Du chau, hai ben tam hoa hoan voi nhau.
Nam 196, khi Tao Thao nam đuoc Hien Đe, La Bo đa sai su đen lay long ong va xin lam Chau muc Tu chau nhung ong chua đong y.
Nam 197, Vien Thuat xung đe o Tho Xuan, ngang nhien chong lai nha Han. La Bo muon ket thong gia, giao con gai cho su cua Thuat la Han Dan mang ve Tho Xuan. Nhung nua chung thi La Bo đoi y, đuoi theo cuop con lai roi bat Han Dan mang đen Hua Xuong nop Tao Thao. Ong ben sai chem Han Dan va nhan danh Han Hien Đe phong La Bo lam Ta tuong quan.
Tao Thao muon đanh Vien Thuat truoc, nen sai nguoi đen giao hao voi Ton Sach, đe nghi khong chi vien cho Thuat. Sach vua ly khai khoi Thuat nen đong long voi Tao Thao. Ong mang quan đanh Tho Xuan, đanh cho Thuat thua to, giet chet tuong cua Thuat la Kieu Di.
Trong luc Tao Thao đinh đanh tiep thi o Tu chau lai co bien. Nam 198, La Bo lo ngai ve the luc cua Luu Bi đang dan phat trien, tu Ha Phi sai hai bo tuong Cao Thuan va Truong Lieu mang quan tan cong Tieu Bai. Luu Bi thua tran phai cau cuu Tao Thao. Ong sai Ha Hau Đon đen cuu nhung hai đao quan khong đich noi Cao Thuan va cung bi đanh bai. Luu Bi chay ve Hua Xuong nuong nho ong. 
Thang 9 nam 198, Tao Thao đich than cung Luu Bi mang quan toi đanh Tu chau. Thang 10 nam đo quan Tao đen Banh Thanh, giet chet tuong giu thanh la Ho Giai va lai tan sat dan Banh Thanh. Sau đo Tao Thao tien đen Ha Phi, La Bo mang quan ky ra nghenh chien. Tao Thao đanh cho La Bo đai bai, tuong Tao la Nhac Tien bat song đuoc vien manh tuong cua La Bo la Thanh Liem. La Bo thua lien tiep may tran, phai rut vao trong thanh Ha Phi co thu va sai nguoi cau cuu Vien Thuat va Truong Duong. 
Quan Tao vay đanh may thang khong ha đuoc, bat đau met moi. Tao Thao muon lui quan, nhung Tuan Du va Quach Gia khuyen nen đanh gap. Tao Thao theo ke, sai quan khoi song Nghi Thuy va song Tu Thuy đo nuoc vao thanh Ha Phi. Thanh ngap nuoc, La Bo nguy khon phai lui dan vao trong roi rut len co thu o lau Bach Mon, the cung luc kiet. Vien Thuat khong mang quan lai cuu.
Đung luc đo Truong Duong o Ha Noi phat binh cuu La Bo. Nhung sau đo Truong Duong bi thu ha la Duong Xu giet chet đe hang Tao Thao. Thu ha cua Truong Duong la Khue Co giet Xu bao thu cho chu. Tao Thao ben sai Su Hoan mang quan đon đanh, giet Khue Co va thu het thu ha cua Truong Duong.
Thu ha cua La Bo la Hau Thanh bi trach phat nen oan han, ben troi Tran Cung va Cao Thuan mang nop va mo cua ra hang Tao Thao. Ong cung Luu Bi thuc quan vao. La Bo tren lau Bach Mon bi don vao đuong cung, phai bo tay chiu troi. 
La Bo muon hang nhung Tao Thao theo loi khuyen cua Luu Bi, sai mang La Bo giet chet. Sau đo ong giet ca Cao Thuan va Tran Cung. Trong cac thuoc ha cua La Bo, ong thu dung Truong Lieu va Tang Ba.

Tam Quoc Dien Nghia chep: Nguy Tuc va Tong Hien đong muu voi Hau Thanh troi La Bo lai roi mo cua cho quan Tao vao.


= Pha Vien Thuat, đuoi Luu Bi =
Tao Thao cung Luu Bi thu quan ve Hua Xuong. Ong khong tra lai Tu chau von cua Luu Bi đuoc Đao Khiem (chet nam 194) giao cho ma sai thu ha la Xa Tru tran thu. Ong giu Luu Bi o lai Hua Xuong đe kiem che, phong lam Ta tuong quan (thay chuc cua La Bo).
Viec Tao Thao nam tron quyen hanh khien quoc cuu Đong Thua bat man, co y đinh tru khu Tao Thao. Nam 199, Đong Thua ngam lien ket voi Luu Bi đe hai ong. Khi chua co co hoi cho Đong Thua hanh đong thi Vien Thuat suc cung luc kiet đa bo Hoai Nam đinh len Ha Bac nhuong ngoi cho Vien Thieu. Tao Thao phai Luu Bi mang 1000 quan đi chan đanh. Thuat bi thua tran phai quay tro lai va kiet suc om chet.
Muu lat đo Tao Thao cua Đong Thua o Hua Xuong bi bai lo, Thua bi Tao Thao giet ca ho. Tao Thao tra ra viec Luu Bi đong muu voi Thua. Cung luc, Luu Bi đuoi đuoc Thuat ben chinh thuc ly khai khoi Tao Thao, mang quan chiem lai Tu chau, giet chet Xa Tru.
Tao Thao noi gian chia quan đi chuan bi đanh Tu chau. Luu Bi biet minh the yeu ben sai nguoi đi cau cuu Vien Thieu. Tao Thao cung sap quan o Quan Đo đe cho quan Ha Bac. Tuy nhien, sau mot thoi gian khong thay Vien Thieu cu đong, Tao Thao quyet đinh đanh Luu Bi truoc. Co nguoi khuyen ong nen canh giac keo bi hai ben đich đanh kep, nhung ong qua quyet rang Vien Thieu tru tru khong quyet đoan se khong ra quan gap đe cuu Luu Bi.
Tao Thao gap rut tien đanh Tu chau. Vai ngan quan cua Luu Bi khong chong noi, bi thua tan tac. Luu Bi bo chay sang Ha Bac theo Vien Thieu, Truong Phi tron ve Nhu Nam, gia quyen Luu Bi đeu bi bat; Quan Vu khong co đuong chay phai đau hang Tao Thao. 
Tao Thao chiem lai Tu chau. Sau khi dep đuoc 4 chu hau Truong Tu, La Bo, Vien Thuat, Luu Bi, ong đa lam chu đia ban rong lon o trung nguyen, chinh thuc o the đoi mat voi Vien Thieu hung manh o Ha Bac. Khi ong đanh đuoi đuoc Luu Bi thi Vien Thieu van chua chinh thuc phat binh.


= Đanh bai cha con Vien Thieu =


 Tran Bach Ma, Dien Tan  Trong khi Tao Thao đanh dep cac chu hau phia nam va phia đong thi Vien Thieu cung tap trung tieu diet Cong Ton Toan o Binh Nguyen, thon tinh U chau, Thanh chau va Tinh chau. Lam chu đia ban rong lon, co nhieu quan si va hao kiet, Vien Thieu tro thanh the luc manh me o phia bac ma Tao Thao chua tung dam đoi đich khi moi đen Hua Xuong.
Nam 200, Luu Bi thua tran đen cho Thieu xin hang. Thieu ben phat binh giao tranh voi Tao Thao. Vien Thieu mang theo Luu Bi đi đanh Tao Thao, đong đai quan o Le Duong, sai Tran Lam thao hich ke toi ong. Bai hich vua đien nha vua hung kien, đuoc coi la bai van noi tieng trong van hoc co đien.
Sau đo Vien Thieu chia quan, mot mat đanh thanh Bach Ma, mat khac đong o ben Dien Tan. Thang 4 nam 200, Tao Thao dan Truong Lieu va Quan Vu đi cuu Bach Ma va cung chia quan ra Dien Tan đe phan tan su chu y cua Thieu. Qua nhien Thieu tang cuong them quan cho Dien Tan ma khong chu y Bach Ma. Tao Thao nhan đo đot ngot thuc quan đanh manh o Bach Ma, sai Quan Vu ra tran giet chet manh tuong cua Thieu la Nhan Luong, giai vay thanh Bach Ma.
Thang 5 nam 200, ong cung Quan Vu va Truong Lieu đi men theo song Hoang Ha ve phia tay đen cuu Dien Tan. Vien Thieu cung Luu Bi va Van Xu mang quan đuoi theo. Tao Thao đanh bai Vien Thieu mot tran nua tai đay, giet chet Van Xu. Vi luc luong it hon đich nen sau đo ong lui quan ve phia nam Te Thuy, tuc la ben Quan Đo đong đon, con Vien Thieu đong lai o Dien Tan.


 Tran Quan Đo  Xem chi tiet: Tran Quan Đo
Sau tran Dien Tan, hai ben tam huu chien. Luu Bi thay Vien Thieu khong đu tai nang đe chong Tao Thao nen bo đi tim cach xay dung lai luc luong. Quan Vu o ben Tao sau khi lap cong tra on ong cung len tron đi tim Luu Bi va sau hai nguoi tai ngo voi Truong Phi o Nhu Nam.
Sau vai thang ngung nghi đieu quan, hai ben tai chien trong tran thu hung o Quan Đo ngay tu thang 8 nam đo, keo dai hon 100 ngay.

Tam Quoc Dien Nghia ke rang sau tran Dien Tan, hai ben lai thu binh ve cho. Tao Thao rut ve Hua Xuong, Vien Thieu tro ve Ky chau; La Quan Trung tap trung mo ta viec Quan Vu len đi khoi cho Tao Thao, ong con đi ra tien Vu o Hua Xuong. Vien Thieu con sai Tran Chan đen Giang Đong loi keo Ton Sach lien minh đanh Tao Thao nhung Ton Sach đot ngot qua đoi, Ton Quyen len thay theo chinh sach cua Truong Chieu, Gia Cat Can, theo Tao ma khong theo Vien. Vien Thieu thay su gia tro ve khong cau đuoc ho Ton ben tu minh khoi binh lan thu hai đi đanh. Dien bien trong tieu thuyet kha nhieu su kien va thu tha nhung tren thuc te hai ben Vien - Tao đoi luy tu thang 5 va ca Vien Thieu lan Tao Thao đeu bam sat khong roi chien truong, tiep tuc đieu đong binh luc.
Bi thua va mat hai tuong, Vien Thieu đieu đai quan đen Duong Vu, phia tay bac Trung Mau, men theo đoi cat doc bo song, dung vai chuc doanh trai keo dai tu đong qua tay, đinh trien khai hai canh bao vay quan Tao roi tieu diet.
Tao Thao khong lui binh, cung chia quan lam nhieu nhom chong cu, nhung vi it quan hon nhieu nen khong đu phan ra cac vi tri co đich.
Vien Thieu mang quan ra khoi luy, giao chien voi quan Tao. Quan Tao thua tran phai lui lai may lan. Tao Thao ra lenh tuong si co giu vung tran đia, quan đich khieu chien nhieu lan nhung khong ra đanh. 
Vien Thieu ben bay tran tren day nui đat, dung nhieu choi go, đung tren đo ban xuong doanh trai quan Tao. Quan Tao moi nguoi phai dung thuan go che đo ten ban. Sau đo Tao Thao dung xe ban đa ban sang, pha nat cac choi go cua đich.
Vien Thieu lai cho quan đao nhieu đia đao vao doanh trai quan Tao. Ong phat hien ben sai quan đao đuong ham theo chieu ngang nam phuc san, he quan Vien đen thi ban chet.
Hai ben giu nhau lau ngay, Tao Thao sap het luong, muon rut lui, ben hoi y kien Tuan Uc đang tran thu Hua Xuong. Tuan Uc viet thu tra loi, khuyen ong kien tri giu, nhat đinh khong đuoc rut lui, neu khong hau qua se rat xau. Tao Thao nghe theo, lenh cho cac tuong si co suc giu the tran.
Đanh lau ngay khong ha đuoc, Vien Thieu chua nghi ra ke nao khac. Thieu sai Thuan Vu Quynh mang 1 van quan đi ve nhan luong đe cho ra mat tran. Đung luc đo mot thu ha cua Thieu la Hua Du co nguoi nha bi toi vao nguc, xin Vien Thieu tha khong đuoc nen bat man, bo sang hang Tao Thao.
Đuoc tin bao cua Hua Du ve viec Thuan Vu Quynh, Tao Thao đich than mang 5000 quan ma đuoi đen kho luong cua Vien Thieu o O Sao. Đang đem, quan Tao bat ngo tap kich, Nhac Tien chem chet Quynh. Tao Thao đot sach kho luong cua Vien Thieu. Trong hon 1 van quan cua Quynh thi hon 1000 bi giet, so con lai đau hang. Tao Thao sai cat het mui xac chet, luoi cua bo ngua giao cho quan đau hang mang ve doanh trai Vien Thieu đe uy hiep tinh than, lam nhut y chi quan đich.
Vien Thieu thay lua chay tu xa, biet tin O Sao bi đanh, mot mat đieu quan cuu Quynh, mat khac sai Truong Cap, Cao Lam đi cuop doanh trai Tao. Nhung Tao Thao đa bo tri quan phong bi truoc, đung nhu du lieu cua Cap va Lam. Cap va Lam khong ha đuoc trai Tao, lai nghe tin Tao Thao pha tan O Sao tro ve, ben quyet đinh đau hang ong.
Vien Thieu lien tiep nghe tin thua tran, kho luong bi mat, tuong si nao loan, keo nhau bo chay. Tao Thao thua co dan quan tap kich khien quan Thieu đai bai tan nat. Thieu hot hoang, cung con la Vien Đam dan 800 quan ky chay mot mach, qua song Hoang Ha moi dam dung lai nghi.
Hon 7 van quan cua Vien Thieu khong theo kip chu, đeu xin hang Tao Thao. Trong so đo co mot vai nguoi khong hoan toan quy thuan, co bieu hien tra hang. Tao Thao so phat sinh hau hoa ben ra lenh chon song ca 7 van hang binh.

Nhung dien bien chinh cua tran Quan Đo nhu dung choi, đao đia đao, cuop luong O Sao... đuoc Tam Quoc Dien Nghia mo ta kha sat voi su sach.


 Tru anh em ho Vien  Sau mot thoi gian ngoi nghi, Tao Thao mang quan truy kich Vien Thieu. Thang 4 nam 201, hai ben gap nhau o Thuong Đinh (ven song Hoang Ha). Tao Thao đanh bai Vien Thieu mot tran lon nua. Vien Thieu thu quan ve, tinh than suy sup, mac benh nam mot cho.  
Trong luc ho Vien suy yeu, Tao Thao kip mang quan ve Hua Xuong (thang 6 nam 201) roi đieu quan tan cong Luu Bi đang lien ket voi tuong Khan Vang la Cung Đo o Nhu Nam. Ban đau ong sai Sai Duong đi đanh nhung Duong bi Luu Bi giet chet. Tao Thao ben tu cam đai quan đi đanh. Quan Tao giet chet Cung Đo, Luu Bi khong chong noi, phai bo chay ve Kinh chau theo Luu Bieu.

Tam Quoc Dien Nghia ke viec Sai Duong do Quan Vu giet trong qua trinh "qua 5 ai chem 6 tuong" sau khi chia tay Tao Thao truoc tran Quan Đo nhung thuc ra khong co viec qua ai chem tuong cua Quan Vu va Sai Duong bi giet o tran Nhu Nam.
Tam yen mat nam, Tao Thao quay tro lai đanh Ha Bac. Thang 5 nam 202, Vien Thieu om khong khoi, qua đoi. Khi quan Tao sap đanh, cac con Vien Thieu la Vien Đam (con ca) va Vien Thuong (con thu 3) chia nhau chong giu. Tao Thao đanh Vien Đam o Le Duong tu thang 2 đen thang 9 nam 203 khong ha đuoc. 
Nam đuoc noi tinh anh em ho Vien đang tranh gianh quyen thua ke, Tao Thao ben rut đai binh đe Đam va Thuong đanh nhau, tu suy yeu luc luong. Qua nhien hai anh em mang quan đanh nhau, Vien Đam bi thua chay len Binh Nguyen. Tao Thao ben mang đai quan tro lai, đe chia re ho Vien, ong lay danh nghia cuu Vien Đam. Vien Thuong hoang so bo đanh Binh Nguyen rut ve Nghiep Thanh, hai tuong cua Thuong la La Khoang, La Tuong đau hang ong. Sau khi hua ket thong gia voi Vien Đam, ong lai rut ve nam cho anh em ho Vien đanh nhau. Noi toc ho Vien lai tai chien.
Đau nam 204, Tao Thao mang quan đanh Nghiep Thanh. Luc đo Thuong len Binh Nguyen đanh Đam chua ve, thanh do Tham Phoi giu. Quan Tao tan cong khong noi. Thang 5 nam đo, Tao Thao sai đao mot hao lon, dan nuoc song Chuong Ha vao thanh. Nghiep Thanh bi nuoc bao vay co lap, đen thang 8 thi dan trong thanh chet đoi qua nua.
Vien Thuong nghe tin voi ve cuu, Tao Thao đieu quan chan đanh. Quan cua Thuong tan vo, cac tuong duoi quyen chay sang hang Tao. Thuong bo chay ve Trung Son. Tham Phoi van kien cuong phong thu, sai nguoi mang no cung ra ngoai thanh, phuc o cho Tao Thao hay đi tuan qua, co lan ong suyt bi no ban trung. Nhung sau đo chau Phoi la Tham Vinh phan ho Vien, mo cua thanh cho quan Tao. Tao Thao ha đuoc thanh, du hang Tham Phoi khong đuoc ben sai mang chem đe bao toan danh tiet cho Tham Phoi.
Trong khi đo ho Vien van đanh lan nhau. Vien Đam đen Trung Son đanh Thuong, chiem luon Ky chau. Thuong bo chay toi U chau theo anh hai la Vien Hy. 
Tao Thao gui thu tuyen bo cat đut thong gia voi Vien Đam, tra lai con gai Đam va tien đanh Binh Nguyen. Đam bo chay ve Nam An. Thang 1 nam 205, Tao Thao tien đanh Nam An. Đam bi thu ha giet chet đe hang Tao.
Anh em Vien Hy, Vien Thuong o U chau khong lau thi thu ha cua Hy la Tieu Xuc, Truong Nam lam phan, hai anh em phai bo chay sang Lieu Tay, nuong nho thu linh O Hoan la Đap Đon. Thang 10 nam 205, Tao Thao mang đai quan tan cong Lieu Tay, đanh đuoi bo lac O Hoan o 3 bo Lieu Tay, Lieu Đong va Huu Bac Binh ra khoi Truong Thanh. Anh em Hy va Thuong cung Đap Đon chay sang Lieu Đong voi Cong Ton Khang.
Chau Vien Thieu la Cao Can tran thu Tinh chau, truoc nghe tin ho Vien bai tran ben đau hang Tao Thao. Thay ong đi đanh O Hoan, Can lai lam phan. Thang 1 nam 206, ong dan quan tro ve đanh Can. Can thua chay đi cau cuu Hung No khong đuoc, tro ve đen Thuong Lac thi bi giet.

Tam Quoc Dien Nghia ke rang Cao Can la con re cua Vien Thieu.
Đau nam 207, anh em ho Vien đen Lieu Đong. Tao Thao đi chieu hang đen Lieu Thanh (Lieu Tay), khong mang quan truy đuoi anh em ho Vien đen Lieu Đong. Ong đoan biet neu tien đanh, Cong Ton Khang se lien hop voi ho Vien, vi vay ong chu y lui quan ve phia nam, to y khong truy buc, Khang se thanh trung ho Vien.
Tao Thao khong cho đong tinh tu phia Khang ma chu đong rut lui khoi Lieu Thanh ve nam trong hoan canh rat gian kho. Khi đo o phia bac rat lanh, quan đoi cua ong bi ret cong; toan quan đi 200 dam khong co nuoc; sau đo phai đao gieng sau toi 39 truong moi co nuoc. Luong thuc het, quan Tao phai giet ngua chien đe an. Quan Tao an het vai ngan con ngua moi ve toi khu vuc co lua cua nguoi Han. Cac nha su hoc Trung Quoc neu gia thiet, neu anh em ho Vien biet đuoc tinh canh the tham đo cua quan Tao ma dan tan quan truy kich thi chua biet tinh hinh se ra sao.
Đung nhu du lieu cua Tao Thao, Cong Ton Khang lap tuc bat chem anh em Hy, Thuong va Đap Đon ngay luc đen ra mat, sai nguoi mang 3 thu cap nop Tao Thao - khi đo ong đa ve đen Nghiep Thanh. Ong phong chuc Tuong Binh hau cho Khang đe thuong cong.


Nam tien that bai Sau khi diet ho Vien, Tao Thao hoan toan lam chu trung nguyen, tro thanh luc luong manh nhat Trung Quoc khi đo. Ong tien hanh cai cach trieu đinh Đong Han, khoi phuc lai chuc Thua tuong va tu minh đam nhiem, đua hang loat nguoi than tin nam nhung chuc vu quan trong trong trieu đinh cung nhu nhung noi hiem yeu.
Cac luc luong chu hau co đia phan lien ke voi ong khi ong moi ve Hua Xuong đeu đa bi dep. Khi đo trong toan quoc con lai Luu Bieu va Luu Bi o Kinh chau, Ton Quyen o Giang Đong, Truong Lo o Đong Xuyen, Luu Chuong o Tay Xuyen, Han Toai va Ma Đang o Tay Luong, Si Nhiep o Giao Chau. Tao Thao quyet đinh nam tien diet Luu Bieu va Ton Quyen la nhung luc luong đang ke nhat trong so cac chu hau con lai.


= Lay Kinh chau =
Luu Bi tu khi thua Tao Thao o Nhu Nam chay ve Kinh chau theo Luu Bieu, đuoc sai tran giu o Tan Da. 
Thang 7 nam 208, Tao Thao khoi binh nam tien, đanh Kinh chau. Thang 8 nam đo, khi quan Tao chua đen noi thi Luu Bieu đa om chet. Thang 9, Tao Thao tien đen Tan Da. Luu Bi tu khi nghe tin đai quan Tao Thao keo đen đa bo Tan Da ve Phan Thanh.
Quan Tao ap sat, con nho cua Luu Bieu la Luu Tong - nguoi đuoc quyen thua ke - so hai đau hang Tao Thao. Luu Bi nghe tin Luu Tong đau hang ben mang hon 10 van dan chay đen Giang Lang - noi chua luong thao va vu khi cua Kinh chau - đe the thu. Tao Thao chon 5000 quan ky khoe ngay đem đuoi theo, mot ngay đi 300 dam. Khi quan Tao toi Đuong Duong - Trang Ban thi bi manh tuong Truong Phi đanh chan, tam thoi phai dung lai.
Vua luc đo su gia cua Ton Quyen la Lo Tuc đen Trang Ban, gap đuoc Luu Bi. Theo loi khuyen cua Lo Tuc, Luu Bi quyet đinh lien minh voi Ton Quyen đe chong Tao, sai Gia Cat Luong sang Đong Ngo; ban than Luu Bi hop binh voi Quan Vu ve co thu o Giang Ha voi con lon cua Luu Bieu la Luu Ky.
Tao Thao thuc quan đuoi tiep đen Giang Lang nhung khong thay Luu Bi, ben chiem lay kho luong va vu khi o đo. Sau đo ong tap hop đai quan chuan bi tien đanh Ton Quyen.


= Thua tran Xich Bich =
Xem bai chinh: Tran Xich Bich
Tao Thao cung cac tuong Tao Nhan, Nhac Tien, Tao Thuan, Ly Thong, Man Sung va tuong cu cua Luu Bieu la Van Sinh dan khoang 22 van quan ap sat Giang Đong. Voi luc luong hung hau, ong to ra coi thuong luc luong nho yeu cua Ton Quyen, rat tin tuong vao thang loi o tran nay nen khong mang theo cac danh tuong khac. Ong gui thu cho Ton Quyen noi:

 
Ta vang menh hoang đe, đieu dan phat toi, tien quan xuong nam, Luu Tong con Luu Bieu đa troi tay xin hang; hien đa chinh đon 80 van quan thuy, chuan bi đanh nhau voi nguoi o Ngo quan..

Ton Quyen lien ket voi Luu Bi, sai Chu Du mang 3 van quan ra phoi hop voi Luu Bi chong lai. 
Thuy quan Ton-Luu nguoc dong Truong Giang tu Han Khau-Phan Khau toi Xich Bich, giao tranh voi tien quan cua Tao Thao. Quan Tao đi đuong xa, khong hop thuy tho, bi benh dich hanh ha nen khong the gianh đuoc loi the trong nhung tran giao tranh nho ban đau va buoc phai lui ve đong quan o O Lam (phia Bac Truong Giang).
Đe giam su trong tranh cua thuyen chien (quan Tao khong quen thuy chien hay bi say song), Tao Thao ra lenh dung xich sat noi nhieu thuyen lai voi nhau. Quan sat đong thai nay cua Tao Thao, tuong Hoang Cai ben Đong Ngo kien nghi Chu Du dung ke tra hang va đuoc Chu Du tan đong. Hoang Cai sai nguoi gui thu tra hang va Tao Thao tin theo.
Theo thoi gian đa hen, đoi "hang binh" cua Hoang Cai đen giua song thi cac hoa thuyen bat đau đuoc cham lua va chung theo gio Đong Nam lao thang vao ham đoi cua quan Tao. Cac thuyen chien cua Tao Thao nhanh chong bat lua khien mot so lon binh ma chet chay tren thuyen hoac chet đuoi duoi song. Trong luc quan Tao đang hoang hot vi đam chay thi lien quan Chu Du đa chiem linh tran đia va chia cat luc luong cua Tao Thao, buoc ong phai ra lenh rut lui sau khi pha huy mot phan so thuyen chien con lai.
Tao Thao cung bai binh rut lui ve phia đuong cai Hoa Dung xuyen qua vung đam lay lon phia Bac ho Đong Đinh. Chu Du va Luu Bi khong ngung đuoi theo ong cho toi tan Nam Quan. Cuoi cung, thiet hai nang ne khien Tao Thao phai bo mien Nam rut ve Nghiep Quan, đe lai Tu Hoang va Tao Nhan giu Giang Lang, Nhac Tien giu Tuong Duong va Man Sung giu Đuong Duong.


Cung co the đung phuong bac = Bai Thu sac =
Sau tran Xich Bich, ve co ban the đung cua ba ho Tao, Ton va Luu kha vung, luc luong kha can bang nen Tao Thao khong con thoi co nam tien thuan loi đe thong nhat Trung Hoa nhu truoc nua. The chan vac hinh thanh.
Trong khi Ton Quyen va Luu Bi ra suc gianh lay nhung vung đat đai phia nam thi Tao Thao an binh bat đong trong 2 nam 209 - 210. Ong đong quan o Nghiep Thanh, huy đong nguoi xay đai Đong Tuoc đe huong thu. Con thu 4 cua ong la Tao Thuc vi su kien nay moi lam bai phu Đai Đong Tuoc.

Tam Quoc Dien Nghia ke rang Tao Thao đa xay đai Đong Tuoc truoc tran Xich Bich voi muc đich sau khi binh đinh Giang Đong se bat hai my nhan Đai Kieu va Tieu Kieu (vo Ton Sach va Chu Du) ve đo huong lac. La Quan Trung con kheo leo đe Gia Cat Luong sua vai chu trong bai phu cua Tao Thuc nham kich đong Chu Du quyet tam đanh Tao.
Đe cung co thuc luc phuong bac, ong ha lenh chieu mo nhan tai; sau đo ban bo to "Thu sac" đe tu tran tinh. Bai Thu sac đai y noi ban y ban đau ong chi hy vong lap chut cong danh, nhung vi gap thoi loan nen tung buoc len đia vi Thua tuong; "neu khong co ta thi nha Han đa mat". Cuoi bai ong nhan manh viec nhung nguoi nghi ngo ong muon cuop ngoi nha Han đeu la nghi sai; ong cung muon roi bo chuc vu hien tai cung khong the, vi đa ket oan voi nhieu nguoi, so bi ham hai.
Đe cho moi nguoi thay đieu minh noi khong phai doi tra, ong tra lai 3 huyen 2 van ho đuoc phong, chi giu lai huyen Vu Binh 1 van ho.


= Chinh phat Tay Luong =

Tay Luong tuy o xa nhung Tao Thao luon quan tam đung muc. Ngay thoi Ly Thoi va Quach Di cam quyen, Han Toai va Ma Đang tung mang quan đanh vao kinh thanh Trang An voi danh nghia cuu vua Han (194), vi vay Tao Thao rat canh giac voi luc luong nay.
Truoc khi ra tay đanh dep chu hau o Trung nguyen, ong tung sai Chung Do viet thu tran an Đang va Toai khien hai nguoi khong gay han. Truoc khi xuong mien nam đanh Kinh chau, nam 208, Tao Thao đa nhan danh Han Hien Đe trieu Ma Đang ve Hua Xuong bo nhiem lam Thai uy, ngoai mat la phong chuc nhung ky thuc đe chia cat voi Han Toai; đong thoi ong phong con Đang la Ma Sieu lam Thien tuong quan, Đo Đinh hau, cho thay cha quan ly quan đoi duoi quyen.
Nam 211, Tao Thao phai Tu Le hieu uy Chung Do va Chinh tay Ho quan Ha Hau Uyen đi đanh Truong Lo o Đong Xuyen. Cac tuong o Tay Luong thay ong khong đanh ho o cho gan ma đanh Truong Lo o xa, nghi ngo rang Tao Thao dung ke "muon đuong Quac diet Ngu". Do đo, 10 tuong linh Tay Luong gom Han Toai, Ma Sieu, Hau Tuyen, Trinh Ngan, Duong Thu, Ma Ngoan, Truong Hoanh, Luong Hung, Thanh Nghi, Ly Kham cat 10 van quan lam phan. Ma Sieu va Han Toai cam đau trong so nay, chiem cu Đong Quan.
Thang 7 nam 211, Tao Thao đich than mang quan đanh Ma Sieu. Đen Đong Quan, ong bi mat phai Tu Hoang va Chu Linh mang 4000 quan vuot ben Bo Ban, đong trai o Ha Tay đe chan đuong lui cua Ma Sieu. Sieu ban voi Han Toai chia quan ra chan o bo bac ngan quan Tao nhung Toai khong nghe theo. Sieu ben tu minh hanh đong.
Tao Thao cho đai quan vuot song sang bo bac. Khi quan Tao đang qua song thi Ma Sieu bat than mang 1 van quan đen đanh up, ban ten đen nhu mua. Nguoi cheo thuyen cua Tao Thao bi trung ten chet, tuong Hua Chu mot tay cam yen ngua che cho Tao Thao, tay kia cheo thuyen. Cung luc đo Huyen lenh Vi Nam la Đinh Phi sai tha het trau ngua ra đuong khien quan Ma Sieu tranh nhau đi bat, sao nhang viec truy kich Tao Thao. Vi vay ong đuoc thoat nan, qua bo ben kia.
Theo ke cua Gia Hu, Tao Thao quyet đinh dung ke ly gian Toai va Sieu. Ong von quen biet voi Toai tu truoc, khi ra tran gap Toai khong co mat Sieu, ong tim cach bat chuyen, noi voi nhau kha than mat. Vi vay Sieu bat đau nghi ngo Toai. 
Sau đo Tao Thao lai viet thu gui Han Toai, co y gui nham ban nhap, co gach xoa sua chua nhung cho quan trong. Sieu thay Toai co thu, đen đoi xem. Thay thu bi gach xoa, Sieu cang nghi ngo la do Toai tu gach đi.
Biet noi bo quan Tay Luong đa nghi ngo nhau, Tao Thao ra quan tien đanh. Ong dung khinh binh nhu truoc cho đich đuoi theo roi moi dung quan tinh nhue giap cong. Quan Tay Luong dao đong, bi đanh đai bai. Han Toai bo chay ve Kim Thanh; Ma Sieu thua chay sang bo lac cua nguoi Nhung. Tao Thao dan quan truy kich Sieu đen tan Yen Đinh nhung chua bat đuoc Sieu thi co tin Ton Quyen mang quan đanh trung nguyen nen ong rut đai quan ve phia Đong, đe Ha Hau Uyen o lai tran giu.
Nam 212, Tao Thao ve đen Hua Xuong, nhan danh Hien Đe ha lenh giet chet Ma Đang, tru di tam toc, giet het nhung nguoi cung ho o kinh thanh.

Tam Quoc Dien Nghia ke rang do Tao Thao du Ma Đang ve kinh giet chet nen Ma Sieu moi khoi binh bao thu. Viec ong xoa thu ly gian Sieu va Toai đuoc ke tuong tu trong su sach.
Ve sau, Ma Sieu tap hop nguoi Khuong, nguoi Ho quay tro lai tan cong cac quan huyen Lung Thuong, giet Thu su Luong chau la Vi Khang. Thu ha cua Khang la Duong Phu khoi binh bao thu cho chu, hop binh voi Ha Hau Uyen đanh bai Ma Sieu. Sieu phai chay sang đau hang Truong Lo o Han Trung. Vung Tay Luong co ban thuoc quyen kiem soat cua Tao Thao.


= Đanh chiem Đong Xuyen =
Sau tran giao tranh voi Ton Quyen bat phan thang bai nam 213, Tao Thao nhan thay the chan vac đa vung, chua thon tinh Giang Đong hiem yeu đuoc. Sang nam 214, Luu Bi tu Kinh chau tien vao đanh chiem Tay Xuyen cua Luu Chuong khien ong phai gap rut hanh đong. Ong du đinh đanh chiem Han Trung (Đong Xuyen) cua Truong Lo, sau đo xuoi theo song Han Thuy xuong phia nam đanh Ich chau đe tru Luu Bi.
Thang 3 nam 215, Tao Thao xuat phat qua Tran Thuong, khong tien ngay ve phia nam ma truoc het ra khoi Tan Quan phia tay tru not Han Toai đang lien minh voi vua nguoi toc Chi (Đe) la Đau Mau. Thang 5, quan Tao đanh tan Đau Mau o Ha Tri, Han Toai bo chay tu Kim Thanh toi Tay Binh thi bi thu ha giet chet, mang đau nop cho Tao Thao.

Tam Quoc Dien Nghia chep: Han Toai bi Ma Sieu nghi ngo thong đong voi Tao Thao, chem đut mot canh tay, thanh nguoi tan phe. Khi Tao Thao đanh bai Sieu nam 211, Han Toai đau hang.
Tru xong Han Toai, Tao Thao moi quay tro lai đanh Han Trung. Thay quan Tao the manh, Truong Lo muon hang nhung em la Truong Ve phan đoi. Lo cho Ve mang vai van quan ra đich.
Truong Ve ra tran giu ai Duong Binh, Tao Thao đanh 3 ngay khong ha đuoc. Nhung sau đo bat ngo quan Tao chiem đuoc cua ai. Su sach chep ve su kien nay khong giong nhau.
Tam Quoc Chi chep rang Tao Thao cho quan tap kich ban đem va chiem đuoc ai. Nguy Tan the ngu chep rang: Tao Thao nan chi muon lui binh, Quach Kham khuyen nen kien tri; đung đem hom đo co chuyen phat sinh bat ngo: hang ngan con huou tran vao trai quan Truong Ve nen quan Ve nao loan; cung luc đo tien quan cua Tao Thao lai đi lac đuong, tien vao trai cua Ve. Vien trung ho quan cua Tao Thao la Cao To so quan chay rai rac trong trai đich se bi tieu diet, voi giong trong thoi tu va lam hieu; khong ngo đieu đo khien Truong Ve so hai, tuong quan Tao đa vao đong nen hot hoang bo chay, sau bi quan Tao bat giet.
Nghe tin Truong Ve thua tran, Truong Lo muon hang nhung lai nghe theo thu ha Diem Pho khuyen, chua hang ngay ma chay ra nui Đai Ba, dua vao cac thu linh bo toc co thu, sau đo moi sai nguoi đen xin Tao Thao xin giang hoa. Truoc khi đi, Truong Lo khong nghe theo loi khuyen đot kho tang khien quan Tao đoi ma khoa het kho tang, niem phong lai.
Tao Thao khen ngoi viec Truong Lo khong đot kho tang, chap nhan cho Truong Lo đau hang, phong lam Tran Nam tuong quan, Lang Trung hau; 5 con trai cua Lo va Diem Pho cung đuoc phong lam liet hau. Sau đo ong con ket thong gia voi Truong Lo, lay con gai Lo cho con trai minh.
Tuong Tay Luong cu la Ma Sieu bat man voi Truong Lo đa bo sang Tay Xuyen theo hang Luu Bi tu truoc, bo tuong cua Sieu la Bang Đuc om nam lai Đong Xuyen nen luc đo theo hang Tao Thao.
Thay quan Han Trung rong lon, ong chia lam 3: Trung tam van goi la Han Trung, đat them 2 quan Tay Thanh va Thuong Dung. Ong đe Ha Hau Uyen tong quan tran thu ca 3 quan, co them Truong Cap va Đo Tap tro giup, con minh cat đai quan ve Nghiep Thanh. Hai vien chu ba la Tu Ma Y va Luu Hoa đa khuyen ong nen thuan đuong đanh sang Tay Xuyen, chiem Ich chau khi Luu Bi chua vung chan nhung Tao Thao khong nghe theo, bo mat co hoi tot.
Trong khi Tao Thao đanh chiem Han Trung thi tuong Truong Lieu đuoc ong sai tran thu Hop Phi đa tu minh đay lui đuoc 10 van quan cua Ton Quyen đen xam pham trong tran Hop Phi.
Co y kien cho rang Tao Thao bo co hoi đanh Tay Xuyen vi ong khong đanh gia cao tai nang quan su cua Luu Bi va tro ve đe lo don đuong cho viec xung vuong.


= Xung vuong =
Ban đau, Tao Thao đuoc Han Hien Đe phong lam Vu Binh hau, an loc 1 van ho o huyen Vu Binh. Sau tran Xich Bich, Tao Thao chu trong xay dung Nghiep Thanh la thu phu cu cua Vien Thieu, thuong đong đai quan tai đay, it coi trong Hua Xuong nhu thoi ky đau. 
Do tu minh chuyen quyet viec trieu đinh, ong đa gap phai su chong đoi ngam ngam tu cac luc luong ung ho Han Hien Đe. Tuy nhien, cac luc luong nay khong đu manh va bi Tao Thao đan ap thang tay, ke ca nhung nguoi than thich cua Hien đe cung bi giet nhu: Phuc hoang hau, Đong Quy phi, Đong Thua, Phuc Hoan.
Nam 213, ong ep Hien Đe phong minh lam Nguy Cong, ban cho Cuu tich gom: xe ngua, y phuc, nha son, đoi nhac, nap be, cung ten, ho bon, viet vang. Ong cat Nguy quan va 9 quan khac o Ky chau vao lanh tho nuoc Nguy lam đat an loc. Nuoc Nguy cua Tao Thao voi tu cach la mot nuoc chu hau nam trong lanh tho nha Han bat đau hinh thanh.
Thang 11 nam 213, ong thiet lap mot bo may trieu đinh nuoc Nguy rieng biet, co Thuong thu lenh, Thi trung va 6 vien khanh.
Nam 216, sau khi đanh bai Truong Lo tro ve, Tao Thao sai Hoa Ham chuan bi va ep Han Hien Đe ra chieu phong minh lam Nguy Vuong. Ong lap con thu hai la Tao Phi lam the tu.


= Mat Han Trung =
Tao Thao giao Han Trung cho Ha Hau Uyen, Truong Cap va Đo Tap tran giu. Nam 216, Truong Cap mang quan vuot nui Đai Ba, tien sau vao 2 quan Ba Đong, Ba Tay, doi vai van dan ve Han Trung. Khi Cap tien đen Đang Cu thi gap quan cua Luu Bi do Truong Phi chi huy chan lai. Hai ben giu nhau 50 ngay, cuoi cung Cap bi Truong Phi đanh bai, chay ve Nam Trinh. Nghe tin Truong Cap bai tran, Tao Thao khong tri toi, van phong lam Đang khau tuong quan đe khuyen khich.
Thang 11 nam 217, Luu Bi sai Truong Phi đong đon o Co Son, Ngo Lan đong o Ha Bi. Tao Thao sai Tao Hong va Tao Huu ra đoi đich. Hong va Huu khong mac muu theo tin đon cua đich, đanh bai Ngo Lan khien Truong Phi phai rut lui khoi Co Son. Lan bo chay va bi nguoi toc Chi giet chet.
Nghe tin bai tran, Luu Bi cung muu si Phap Chinh khoi 10 van quan, keo đen ai Duong Binh. Quan Tao giu ai yeu nen khong giu noi.
Đau nam 219, Luu Bi qua song Mien Thuy, dua vao suon nui Đinh Quan đong quan. Ha Hau Uyen khong biet la ke, mang toan quan đen vay đanh, bi phuc binh cua tuong Hoang Trung tu tren nui đo xuong đanh ngang suon. Uyen va Thu su Ich chau la Trieu Ngung cung tu tran. Luu Bi chiem đuoc Han Trung.
Nguy vuong Tao Thao đuoc tin, đich than mang đai quan tu Trang An qua hang Ta Coc vao Xuyen đe quyet chien. Luu Bi giu the phong thu khong ra giao chien. Qua hon 1 thang khieu chien khong đanh đuoc tran nao, quan Tao met moi. Luu Bi lai sai nguoi lot vao hang ngu quan Tao lam noi ung, phao tin đon khien quan Tao chan nan.
Tao Thao luc đo tuoi đa cao, suc luc khong con trang kien; ong lieu the khong the thang đuoc Luu Bi, đanh ha lenh lui quan. Truoc khi rut lui, ong noi voi cac tuong:

Cac su gia Trung Quoc đanh gia cau noi nay la loi tu tran an tinh than cho minh theo kieu A.Q.
Tao Thao khong nhung triet thoai khoi Han Trung, ma lenh cho cac canh quan trong 3 quan Tay Thanh va Thuong Dung ma ong moi đat ra cung rut ve. Quan Thuong Dung va Tay Thanh đau hang Luu Bi. Toan Đong Xuyen ma Tao Thao đanh chiem nam 215 mat ve tay Luu Bi.

Tam Quoc Dien Nghia mo ta Tao Thao va Luu Bi giao tranh o Han Trung co kha nhieu tran đanh. Tao Thao bi Nguy Dien ban gay rang cua.


= Mat tran phia đong va phia nam =
Tu sau tran Xich Bich, đich thu ma Tao Thao giao tranh tai chien truong phia đong chu yeu la Ton Quyen chu khong phai Luu Bi, du khong phai lan giao tranh nao ong cung truc tiep ra tran.
Nam 209, Ton Quyen sai Chu Du tan cong rao riet vao Giang Lang, buoc Tao Nhan phai bo thanh nay chay ve Tuong Duong. Nam 213, Tao Thao đich than dan lien quan thuy luc giao tranh voi Ton Quyen tai cua Nhu Tu bat phan thang bai. Sang nam sau, hai ben đanh nhau mot tran nua o Nhu Tu cung khong nga ngu. Nam 214, quan Đong Ngo chiem đuoc Hoan Thanh. Nam 215 khi Tao Thao đi đanh Truong Lo, Ton Quyen đanh Hop Phi bi Truong Lieu đay lui. Nam 216, Tao Thao phat đong quan thuy va quan bo o at tu Cu Sao tan cong nhung đen thang 3 sang nam 217 van khong ha đuoc, phai lui ve bac.
Trong nhieu nam, Ton Quyen va Luu Bi duy tri su lien ket đe chong lai ong, giu the chan vac can bang. Nhung sau khi Tao Thao mat Han Trung thi phat sinh bien co moi.
Luu Bi va Ton Quyen ngoai mat la em re va anh vo nhung van tranh chap nhau vung Kinh chau ma Luu Bi mang tieng “muon” lau ngay khong tra. Khi vao Tay Xuyen, Luu Bi giao cho Quan Vu giu cac quan Kinh chau. Đe yen mat đong, Luu Bi phai nhan nhuong Ton Quyen, tra cho Đong Ngo 3 quan đe hoa hoan, đoi lai Ton Quyen cat 2 quan cho Quan Vu. Quan Vu sau đo van gay bat hoa voi Đong Ngo khien Ton Quyen quyet đinh nga theo Tao Thao đe lay toan bo Kinh chau.
Thang 6 nam 219, sau khi chiem đuoc Han Trung, Luu Bi xung lam Han Trung Vuong, đung ngang hang voi Tao Thao. Tren đa thang loi, Luu Bi sai Quan Vu đang tran thu Kinh chau đem quan bac tien, vay ham Tuong Duong, sau đo lai vay đanh Phan Thanh do Tao Nhan tran thu. Phan Thanh nguy cap. Tao Thao o Nghiep Thanh rat lo lang, toan tinh thien đo, roi Han Hien Đe tu Hua Xuong ve cung ong o đat Nghiep. Nghe loi Tu Ma Y phan tich loi hai, Tao Thao quyet đinh khong thien đo, sai Vu Cam va Bang Đuc mang quan đi cuu Phan Thanh. Nhac Tien ho tro Tao Nhan co giu lay Thanh Ne.
Đung luc đo thi Ton Quyen sai nguoi dang thu đen xin quy phuc, giup ong giap cong đanh Quan Vu o mat đong. Tao Thao mung ro, nhung van dung quyen thuat: mot mat ong nhan cho Ton Quyen đau hang, phong lam Nam Xuong hau, linh chuc Kinh chau muc; mat khac ong lai mang thu đau hang cua Quyen buoc vao ten, sai quan ban vao trai cua Quan Vu. Viec lam đo cua ong đay Quan Vu va Ton Quyen vao the khong đoi troi chung khien ong co the ngoi nhin hai ben đanh nhau ma van co the giai vay cho Phan Thanh, giu yen đuoc mat nam.
Tuy nhien, Quan Vu khong hoan toan tin vao thu đo, cho rang Tao Thao lam muu mo, phao tin sai đe lung lac minh. Nhan luc nuoc song Han Thuy len cao, Quan Vu khoi nuoc song đo vao ngoai thanh. Bay đao quan Vu Cam va Bang Đuc đong đon o phia bac Phan Thanh bi nuoc dim chet gan het, so it bo chay thoat. Ca hai tuong đeu bi bat, Vu Cam đau hang Quan Vu, con Bang Đuc khong chiu hang nen bi giet. Tao Thao nghe tin đo tho dai than:

Ta va Vu Cam biet nhau 30 nam, khong ngo luc nguy cap thi ong ta khong bang Bang Đuc!
Vien binh cuu Phan Thanh bi tieu diet, Tao Thao voi sai Tu Hoang mang quan đi cuu. Trong khi Quan Vu mai đanh Vu Cam thi Ton Quyen đa sai La Mong mang quan đanh up Kinh chau.
Tu Hoang mang quan đen cuu vien, duong đong kich tay, phao tin đanh đon Vi Trung nhung ky thuc đanh đon Tu Trung. Quan Vu mac muu nen bi thua nang, quan chet rat nhieu; khi thua tran chay ve moi biet Kinh chau đa mat. Quan Vu cung đuong chay ra Mach Thanh, cuoi cung bi quan Ton Quyen bat song mang ve giet chet.
Ton Quyen giet Quan Vu, sai nguoi mang đau đen Lac Duong nop cho Tao Thao. Ong khong mang đau Quan Vu đi beu ma sai lam le tang trong the theo nghi thuc an tang chu hau. Cac nha nghien cuu cho rang: Tao Thao đa phu nhieu nguoi, nhung chua tung phu Quan Vu; mat khac viec lam đo con mang y nghia chinh tri khong nho: Ton Quyen nop đau Quan Vu cho ong đe muon thien ha biet rang minh giet Vu theo lenh Tao Thao, khien Luu Bi chia mui nhon vao ong, nhung Tao Thao trong tang Quan Vu lai cho ra thong điep khac: Ton Quyen tu y giet Vu. Tao Thao đa giai toa đuoc su hiem nghi cua moi nguoi va ong đa lai đuoc mui nhon cua Luu Bi tro lai phia Ton Quyen. Sau nay Luu Bi vi moi thu Quan Vu đa doc toan quan đi đanh Ton Quyen.


Qua đoi Tao Thao đa mac benh đau đau trong nhieu nam. Ong đa sai nguoi trieu danh y Hoa Đa - la nguoi đong huong o huyen Tieu, nuoc Bai thuoc Du chau - đen chua tri. Do thuoc cua Hoa Đa hieu nghiem, ong đa giu Hoa Đa lai ben minh mot thoi gian. Nhung luc bi đau, ong nho Hoa Đa cham cuu cho mot vai mui kim thi benh tinh đo đi nhieu.
Sau nay Tao Thao co nguoi nha mac benh, lai goi Hoa Đa toi chua. Đuoc mot thoi gian chua xong, Hoa Đa xin ve nha tham vo co benh, lai xin nghi them it lau nua. Tao Thao nghi ngo, sai nguoi đen do xet thi thay vo Hoa Đa khong co benh gi, ben ha lenh bat Hoa Đa vao nguc hoi toi. Bi cai nguc tra tan, Hoa Đa chet trong nguc vao nam 208.
Nam 219, Tao Thao lai tai phat benh đau đau. Ong giao lai ban doanh Nghiep Thanh cua nuoc Nguy cho the tu Tao Phi quan ly, con minh ve Lac Duong duong benh. Hua Xuong luc đo chi con vua hu danh Han Hien Đe.
Bi benh đau đau hanh ha khong co ai chua đuoc, Tao Thao rat an han vi đa giet Hoa Đa. Thang gieng nam 220, Tao Thao qua đoi, tho 66 tuoi. Ong o ngoi Nguy vuong đuoc 5 nam.

Tam Quoc Dien Nghia ke rang: Tao Thao mo hop đung đau Quan Vu ra nhin, thay rau toc dung đung len, trung mat ra nhin; vi vay Tao Thao hoang so toi muc tai phat benh đau đau. Hoa Đa đuoc trieu đen chua benh, đe nghi bo đau ong ra đe phau thuat; ong nghi ngo Hoa Đa muon giet minh nen bat giam Hoa Đa vao nguc. Hoa Đa chet trong nguc khong lau sau thi Tao Thao cung chet.
The tu Tao Phi len noi ngoi Nguy vuong. Vai thang sau, Tao Phi ep vua Han Hien Đe nhuong ngoi, lap ra nha Nguy, đong đo o Lac Duong. Đo la vua Nguy Van đe. Tao Thao đuoc truy ton la Thai To Vu hoang Đe, thuong goi la Nguy Vu Đe.


Mo Tao Thao Tao Thao truoc khi chet đa dan nguoi duoi truong cua ong ngoai viec xay mo cho ong, con phai xay them 72 mo gia (đe phong nhung nguoi co thu oan voi ong đao mo), do đo rat kho tim đuoc mo that cua ong. Cuoi thang 12 nam 2009, cac nha khao co Trung Hoa tuyen bo vua tim thay mot ngoi mo lon va cho rang đay la noi yen nghi cua Tao Thao. Theo đai truyen hinh trung uong Trung Quoc, Tao Thao đuoc chon cat tai thon Tay Cao Huyet, xa An Phong, thanh pho co An Duong, tinh Ha Nam.
Trong cuoc hop bao o thu đo Bac Kinh vao thang 12 nam 2009, giam đoc uy ban hoc thuat cua Vien Khoa hoc xa hoi Trung Quoc la Luu Khanh Tru đa mo ta mot so chi tiet ve mo: dien tich cua mo la 740 m vuong, co gom hai ngan. Cac chuyen gia con phat hien ba quan tai chua thi hai cua mot nam gioi o đo tuoi 60 (Tao Thao qua đoi khi 66 tuoi) va hai phu nu. Đong thoi, cac chuyen gia cung tim thay van bia va mot dong chu, mang noi dung am chi Tao Thao.  Theo Tan Hoa Xa, cac nha khao co đa khai quat đuoc hon 250 đo vat lam bang vang, bac, gom. Cung theo ong Luu, ho đa đao đuoc 59 đia đa khac ten va so luong cua nhung đo vat trong mo, trong so đo co 7 chiec đia ghi ten cua nhung vu khi ma "Nguy vuong thuong su dung". Cac nha khai co cung khai quat đuoc rat nhieu buc tranh tac tren đa. Truoc khi qua đoi, Tao Thao đa viet di chuc: ong can dan rang ong chi mong muon co mot noi yen nghi đon gian. Theo Hach Ban Tinh, giam đoc Vien Khao co Ha Nam, ngoi mo cung kha đon gian. Trong mo co nhung buc vach khong co tranh, đong thoi so voi nhieu lang mo đe vuong khac, so đo vat đuoc chon theo cung it hon. Ngoai ra, ngoi mo co vi tri trung khop voi ghi nhan trong su sach thoi cua Tao Thao.


Sang tac tho Tao Thao khong chi la nha chinh tri, nha quan su ma con la nha tho. Hien nay con hon 20 bai tho cua ong đe lai, toan dung the co nhac phu nhung co phong cach sang tao rieng đoc đao. La mot nha tho gioi, ong đa noi ro ly tuong chinh tri cua minh trong nhieu tac pham. 
Ong phan đoi "nhung ong vua lam kho dan, bat dan đi phu đong thue nang" (bai Đo quan son - Vuot quan son); hy vong co nhung ong vua hien sang suot (bai Đoi tuu - Cung uong ruou); cam thong voi nhung noi đau cua dan chung chay loan cuoi thoi Đong Han (bai Cao ly hanh - Bai hanh theo đieu Cao ly) ma noi dung bai cho nguoi đoc thay mot hinh anh thu nho sinh đong cua hien thuc voi tham canh chien tranh, chien truong phoi xuong trang, ruong đong hoang vang. Bai Gioi lo hanh (bai hanh theo đieu Gioi lo) cung đuoc truyen tung ngang voi bai Cao ly hanh mieu ta canh hoang tan cua kinh đo Lac Duong sau khi bi Đong Trac đot pha, the hien mot niem bi ai.
Tho cua Tao Thao con bieu lo y chi quat cuong va tinh than tien thu tich cuc cua ong. Bai Quy tuy tho (Rua tuy tho) la tieng noi lac quan, tuy biet ro đoi nguoi huu han va ke anh hung nao roi cung ve voi cat bui. Bai Quan thuong hai (ngam bien xanh) noi tieng voi viec long canh vat thien nhien đe the hien y chi tung hoanh cua ban than. Tuy nhien, khong phai bai nao cung co tinh than lac quan. Trong su nghiep cua minh, tuy nhieu thang loi nhung Tao Thao cung gap khong it that bai. Ngoi nhin tuoi tac ngay cang cao ma chi lon chua thoa, ong viet trong tac pham noi tieng Đoan ca hanh (Bai hanh theo đieu đoan ca) đe lo noi buon "nhu suong buoi som, ngay qua ngay thay kho nhieu hon" khien bai tho mang am đieu u uat. Bai Thu ho hanh (Bai hanh theo đieu Thu ho) the hien tinh đieu sau tham con ro ret hon nua.
Tho Tao Thao ve can ban hoc tap Nhac phu đoi Han nhung cung the hien ca tinh sang tao cua thi nhan rat ro ret nen đuoc coi la lao tuong đat U Yen, khi van tram hung Nhung bai tho hay nhat cua ong su dung loi le thuan phac, it dung tu hoa mi, hinh anh tho ro rang va giong tho bi trang, hung hon, khien đoc gia cam thay phan chan nhu đuoc co vu khich le. Du vay, Tao Thao cung co mot so bai tho du tien, tin vao so menh, noi dung va nghe thuat tuong đoi it suc hap dan.


Gia quyen Tao Thao co nhieu vo, trong đo co 7 vi phu nhan va cac co thiep. Trong đo chinh that đau la Đinh phu nhan (丁夫人) khong co con la nguoi vo ma ong yeu thuong va kinh trong nhat,day dut đen luc chet vi khien ba đau long.Ong co 25 nguoi con trai va 8 nguoi con gai. 

Voi Bien phu nhan (卞夫人) tuc Vu Tuyen hoang hau

Tao Phi (曹丕)
Tao Tiet (曹節)
Tao Thuc (曹植)
Tao Chuong (曹彰)
Tao Hung (曹熊)
Tao Hoa (曹花）
Voi Luu phu nhan (劉夫人)

Tao Ngang (曹昂)
Tao Thuoc (曹鑠)
Voi Hoan phu nhan (環夫人)

Tao Xung (曹冲)
Tao Cu (曹据)
Tao Vu (曹宇)
Voi Đo phu nhan (杜夫人)

Tao Lam (曹林)
Tao Con (曹袞)
Voi Tan phu nhan (秦夫人)

Tao Tuyen (曹玹)
Tao Tuan (曹峻)
Voi Doan phu nhan (尹夫人)

Tao Cu (曹矩)
Voi nhung nguoi vo khac

Tao Can (曹幹)
Tao Thuong (曹上)
Tao Buu (曹彪)
Tao Can (曹勤)
Tao Thang (曹乘)
Tao Chinh (曹整)
Tao Kinh (曹京)
Tao Quan (曹均)
Tao Cat (曹棘)
Tao Huy (曹徽)
Tao Mau (曹茂)
Tao Ky Bang (曹崎硼）
Chau

Tao Đuc Kien (曹德耐)


Nhan đinh Khanh quan ma nhin nhan, Tao Thao la mot chinh tri gia loi lac, mot nha lanh đao gioi, nha quan su co tai. Ong la nguoi nang đong, dam noi dam lam. Nha lanh đao Đang Cong san Trung Quoc Mao Trach Đong kham phuc Tao Thao nhat trong cac đe vuong Trung Quoc va goi ong la "vua cua cac vua". Ve tinh cach, ong co thoi đa nghi, hung bao, hieu sat va cu xu nhieu luc xao tra, nen nguoi đuong thoi thuong khiep so chu khong yeu men ong.


= Thoi đa nghi va bien tra =
Đac điem noi bat nhat trong tinh cach cua Tao Thao la su đa nghi, bien tra. Co luc ong rat thoai mai, co luc lai hanh xu rat tan nhan. Trong lan tan cong Tu Chau, Tao Thao vay đanh nhieu ngay khong sao pha đuoc, ben trut tuc gian len dan thuong. Ong ra lenh tan sat hon 10 van dan thuong o 5 thanh Thu Lu, Tuy Lang, Ha Khau, Banh Thanh, Pho Duong cung cac huong tran so thuoc. Khong chi ban dan 5 thanh ma nhieu nguoi dan o Thiem Tay vi tranh nan Ly Thoi, Quach Di keo ve đo cung bi hai. Đay la vu tham sat dan thuong lon bac nhat vao thoi Tam Quoc. Trong tran Quan Đo, hon 7 van quan cua Vien Thieu khong theo kip chu, đeu xin hang Tao Thao, nhung Tao Thao nghi ngo co linh tra hang nen ra lenh chon song tat ca Cac vu tham sat nay la mot trong nhung nguyen nhan khien nguoi dan Trung Quoc sau nay đanh gia Tao Thao rat tieu cuc.
Tao Thao von đa nghi, khong yen tam voi bat ky ai. Đe nam ro dan chung va quan than co trung thanh voi minh hay khong, Tao Thao đa gai tai mat o khap noi. Trong "Tam Quoc Chi" tung nhac đen "Hieu su", chuc quan phu trach viec do tham ma Tao Thao lap ra, chinh la mot bo phan quan lai co tinh chat tuong tu co quan Cam y ve cua trieu Minh. Nguoi giu chuc vu chi huy "Hieu su" đau tien la Lo Hong va Trieu Đat, trong ngan ngu van luu truyen cau: "Khong so Tao cong, nhung so Lo Hong. Lo Hong chua xong, Trieu Đat giet toi". "Hieu su" co quyen đuoc lua chon quan lai, chung thuong muon danh trieu đinh đe doi lua, dung vu luc doa dam ke khac, o ep nguoi dan va ca quan lai. Co vi quan noi ve tac hai rat lon ma Hieu vu gay ra, nhung Tao Thao lai tra loi than nhien rang: "Khanh hieu sau biet rong nhung e la khong the bang ta. Muon nam đuoc moi viec trong thien ha ma lai giao nhiem vu nay cho ke quan tu thi đo la đieu khong the" (ham y rang Tao Thao can nhung ke gian tra nhu vay moi thich hop đe theo doi nguoi khac)
Trong "The thuyet tan ngu" co mot đoan ghi chep ve viec Tao Thao giet ca ky. Tao Thao tung co mot ca ky so huu giong ca tuyet voi, ky thuat hat vo cung cao. Nhung nguoi nay lai vo cung tu phu, phai vui moi chiu hat. Vay la Tao Thao chon ra mot tram co gai khac, moi nguoi day ho ca hat. Khi đa đao tao ra ca ky co trinh đo tuong đuong, Tao Thao lap tuc giet chet co ca ky kieu ngao kia.
Hoa Đa noi tieng la thay thuoc gioi đuong thoi. Tao Thao đa mac benh đau đau trong nhieu nam, sai nguoi trieu ong đen chua tri, thuoc cua Hoa Đa rat hieu nghiem. Sau nay Tao Thao co nguoi nha mac benh, lai goi Hoa Đa toi chua. Đuoc mot thoi gian chua xong, Hoa Đa xin ve nha tham vo co benh, lai xin nghi them it lau nua. Tao Thao nghi ngo, sai nguoi đen do xet thi thay vo Hoa Đa khong co benh gi, ben nghi ngo roi ha lenh bat Hoa Đa vao nguc hoi toi. Muu si Tuan Uc xin Tao Thao tha cho Hoa Đa nhung Tao Thao khong nghe. Bi nguc lai tra tan, Hoa Đa chet trong nguc vao nam 208. Nam 219, Tao Thao lai bi benh đau đau tai phat, nhung ngoai Hoa Đa thi khong co ai chua đuoc, đen đau nam sau thi Tao Thao benh chet. Vay la thoi đa nghi gop phan lam nen su nghiep Tao Thao, cuoi cung lai gian tiep hai chet chinh ong ta.


= Thu nap thuoc ha =
Tao Thao đa bo khuyet nhung kem coi cua minh trong chinh tri va quan su bang cach su dung kien nghi cua nhung nguoi khac. Nguoi ta thong ke đuoc so muu si trong suot đoi Tao Thao co đen 102 nguoi. Boi vi Tao Thao co nhieu thang loi ve vang đuoc ghi chep lai, thong nhat đuoc vung lanh tho rong lon nhat, nen Tao Thao cung đuoc mo ta la nguoi dung nguoi gioi. 
Tuy nhien, suy xet lai toan bo cuoc đoi cua Tao Thao thi thay, nhung lan Tao Thao that bai nang nhat thuong la do ong khong đanh gia đung con nguoi. Tao Thao đa tung nhin nhan sai nhieu nguoi, tieu bieu la vu Truong Mac ngam theo La Bo cuop đia ban Duyen Chau cua Tao Thao. Ong ta nghe tin nay, bao rang: “Chi co Nguy Chung la khong phan ta”, ai ngo Nguy Chung cung chay theo Truong Mac. Trinh Duc, Quach Gia đeu khuyen Tao Thao khong nen tha Luu Bi ra, nhung ong ta bo qua, con sai Luu Bi đi đanh Vien Thuat, rot cuoc Luu Bi lien ly khai va chiem Tu Chau, xui Vien Thieu đanh up huyen Hua. Vu Cam bi Quan Vu vay khon, lien bo đi hang Quan Vu. Tao Thao kinh ngac noi: “Ta biet Cam đa ba muoi nam nay, ngo đau luc lam nguy o cho gian kho, lai chang đuoc nhu Bang Đuc sao!”. Gia Cat Luong trong Xuat su bieu đa dan lai nhan đinh cua Luu Bi ve nhuoc điem nay cua Tao Thao:

Tao Thao nam lan đanh Xuong Hi khong đuoc, bon lan vuot Sao Ho khong xong, tin dung Ly Phuc ma Ly Phuc muu mo, uy thac Ha Hau ma Ha Hau bai vong. Tien đe thuong khen Thao la nguoi gioi, ma van co cho kem ay...
Su gia Truong Tung cua Luu Chuong đen to y đong tinh voi chien dich nam chinh cua Tao Thao, nhung Tao Thao thay Truong Tung tuong mao xau xi nen co y coi thuong Truong Tung coi đay la moi nhuc lon, sau nay tro ve Ich chau khuyen Luu Chuong khong nen lien minh voi Tao Thao ma chuyen sang Luu Bi Tap Tac Xi binh luan viec nay:

Xua Kia Te Hoan Cong mot lan kieu cang tu khoe cong va chin nuoc phan lai. Tao Thao bong choc tu khoe cong ma thien ha chia ba. Đay đeu la sieng nang phan đau suot may chuc nam ma vut bo trong khoanh khac, ha chang tiec sao!
To Đong Pha tung nhan xet: “Nguy Vu (Tao Thao) gioi lieu viec ma khong gioi lieu nguoi. Boi the nen co luc coi trong đoi phuong ma cong lao tieu tan, co luc coi nhe đoi phuong ma đi đen cho bai”
Cung boi Tao Thao đi theo con đuong ba đao, trong loi hon trong đuc; dung nguoi cot hieu qua khong tinh đen pham chat đa gay ra nhung "tac dung phu" co lien he mat thiet đen su suy vong nhanh chong cua trieu đai Tao Nguy sau nay.  
Trieu Duc trong cuon “Nhi thap nhi su trap ky” co binh luan ve su khac biet trong viec thu nap nhan tai giua Tao Thao - Luu Bi nhu sau: “Tao Thao dung nguoi lay quyen luc ma che ngu, Luu Bi thi lay tinh tinh lam trong con Ton Quyen thi lay y khi lam đau. Lay quyen thuat che ngu thi trong o cai cot yeu, lay tinh tinh đe ma tu hop thi trong o chu chan thanh...”. Co nghia la Tao Thao chuyen dung quyen luc đe ap che, nhieu thuoc ha phuc vu ong ta vi so uy quyen chu khong phai vi long trung thanh. Con Luu Bi thi lay tinh nghia chan thanh đe đoi đai, khien cac thuoc ha tu giac ma trung thanh chu khong lay quyen luc đe đe doa ho.
Tao Thao thu nap thuoc ha voi phuong cham “co tai la dung”, tuc la chi can co tai chu khong can biet liem si, tiet nghia cua nguoi đo the nao. Tao Thao đoi voi thuoc ha va binh si khong gay dung đuoc su trung thanh va tin tuong nhu la Luu Bi, ma Tao Thao dung quyen muu đe khong che ho, nen trong đam thuoc ha nhieu ke luon co y lam phan. Ve mat nay, ong kem hon nhieu so voi đoi thu cua minh la Luu Bi.
Đen cuoi đoi, Tao Thao sap xep đe con la Tao Phi cuop ngoi nha Han, moi viec het suc de dang. Nhung đe lam đieu đo, Tao Thao phai diet tru nhung thuoc ha trung nghia nhu Tuan Uc, Thoi Diem, Khong Dung, Bien Nhuong đe thay the bang nhung ke quen lam viec bat nghia (nhu Hoa Ham), chi mo mieng khi can thiet (nhu Gia Hu), hoac gioi thu đoan (nhu Tu Ma Y), hoac chi đon y chu nhan đe tau viec cho lot tai (nhu Luu Diep). Nha Han truyen đuoc 400 nam, quan niem chinh tri đe cao Thien menh, nhan manh trung nghia đa an sau vao tang lop si phu. Nhung Tao Thao đa pha bo truyen thong đo, ong chung minh rang chi can be toi co đu suc manh khong che trieu chinh la co the gianh ngoi. Nhu vay, Tao Thao đa mo ra thoi đai ma khong khi chinh tri đay ray nghi ki giua vua va quan, tao ra thong le quyen than cuop ngoi, be toi lam phan. Tu Tao Nguy cho đen đau thoi nha Đuong, suot gan 400 nam, chi can be toi co chut luc luong la lap tuc lam loan, khong trieu đai nao đuoc yen on qua 50 nam, "truyen thong" đo chinh la do Tao Thao mo đau. Chinh Tan Minh Đe khi nghe ke lich su tu trieu Tao Nguy toi trieu Tan đa phai om mat khoc, noi rang "nhu the thi nha Tan sao đuoc lau dai!"
Mam quyen luc đuoc cha con ho Tu Ma nhen nhom tu thoi Tao Thao, khong lau sau đa gianh lay ngoi cua con chau Tao Thao, giong het nhu cach ong đa dan dan lay ngoi cua nha Han. Nha Tan thong nhat đuoc toan thien ha sau nay, phan lon la thu huong co nghiep ma Tao Thao đa xay dung. Lu Bat noi rang: “Nguy lap quoc chua lau, Tan đa cuop mat, tuy đao troi co vay tra, nhung cung boi vi cha con Tao Thao đoi voi ke si cuong truc chang the dung nap, be gay si khi”. Nguoi đoi sau ngam ve co su đo, co lam bai tho binh rang:

Mot phut giang son đoi ho Tao,
Cong phu hai Han biet la bao?
Tao gia muon hoc viec Nghieu, Thuan,
Tu Ma ve sau co khac nao!


= Ve quan su =
Đoi voi tai quan su cua ong, Mao Ton Cuong, nha phe binh tac pham Tam Quoc Dien Nghia, du co thanh kien khong tot voi Tao Thao cung cong nhan rang:

Tao Thao đa van dung linh hoat cac phep tac quan su cua Trung Hoa co đai. Trong thoi gian 25 nam (196-220), Tao Thao đa binh đinh het cac lo chu hau phuong bac, xay dung chinh quyen Tao Nguy. Ngoai đong gop ve chinh tri va quan su, phai ke toi đong gop trong khoi phuc nong nghiep thoi loan lac cua Tao Thao. Thoi chien loan, nhieu chu hau khong nghi toi su song chet cua nong dan: khi can luong thuc thi lung suc đe gianh lay, nhung sau khi co đuoc lai phung phi, đen noi khi khong con luong thuc đe cuop đoat thi tu suy yeu tan ra - đien hinh trong so đo la Vien Thuat. Trong khi nhieu quan phiet chi dung chinh sach cuop đoat cua nong dan thi chinh sach đon đien cua Tao Thao đa gop phan khoi phuc nong nghiep bi tan pha, vua giai quyet đoi song nong dan, vua đam bao luong thuc cho quan đoi cua ong. Chinh đieu đo la mot trong nhung yeu to quan trong lam nen chien thang cua Tao Thao o trung nguyen. Đong Ngo, Thuc Han so di cung co đu thuc luc, giu đuoc the can bang voi Tao Thao va con chau ong sau nay nho som hoc tap chinh sach phat trien đon đien voi mo hinh tuong tu cua Tao Thao trong khu vuc ma ho quan ly.
Tuy nhien, cuoc đoi binh nghiep cua Tao Thao cung the hien su thieu sot cua ong ta ve mat chien luoc. Tao Thao chien thang lien tiep trong thoi ky Quach Gia lam muu si. Nhung khi Quach Gia chet roi, mot khi Tao Thao roi Trung Nguyen, su nghiep quan su cua ong lien gap trac tro, bi thua nhieu tran. Đieu nay lien quan đen so truong so đoan cua Tao Thao. Sau khi Tao Thao đi đanh thua tran Xich Bich quay ve, đen Ba Khau gap dich benh, đot thuyen, đa than rang:"Neu Quach Phung Hieu con, chang khien ta đen noi nay"
Tran Lam (?-217) đoi voi thoi ky đau cam quan cua Tao Thao đa nhan xet rang Thao “ngu cham muu can, tien lui bua bai, hao quan ton tuong, may lan tan quan”. Cho toi sau nay, ong van that bai kha nhieu lan, phong đo het suc troi sut, co luc ong chien thang vang doi nhu o Tran Quan Đo, co luc lai that bai vi may đoi thu nho nhu Xuong Hi, Truong Tu, Truong Lo
Mot khi khong co muu si gioi nhu Quach Gia giup đo, mot khi Thao roi đia ban quen thuoc, su nghiep quan su cua Tao Thao lien gap trac tro. Tao Thao quen su dung ki binh, nhung khi roi bo đia hinh bang phang, chuyen sang tac chien tren cac đia hinh ma ky binh khong the phat huy nang luc thi Tao Thao lien that bai. O tren mat nuoc, Tao Thao thua Chu Du, du co quan đong gap may lan (tran Xich Bich). Đi vao rung nui, Tao Thao đanh khong lai Luu Bi (tran Han Trung). Đay la mot trong nhung ly do khien cho Tao Thao khong the thong nhat thien ha ma chi thong nhat đuoc vung Trung Nguyen


Trong van hoc = Tam Quoc dien nghia =


 Vai tro lich su  Trong tieu thuyet Tam Quoc Dien Nghia, nha van La Quan Trung ca ngoi Luu Bi, va xem Tao Thao la vai phan dien. Trong tieu thuyet, Tao Thao đuoc mo ta co hinh dang "cao 7 thuoc", "mat nho rau dai". Tam Quoc Dien Nghia mo ta Tao Thao co nhung ca tinh kha noi bat: gian xao, đa nghi, tan bao nhung cung rat thong minh, nhieu muu meo quyen bien. Du khong ung ho Tao Thao, coi ong la "giac nha Han" nhung La Quan Trung - qua nhan xet cua nhung nhan vat trong truyen - khong phu nhan vai tro cua ong đoi voi giai đoan lich su loan lac, tham chi thua nhan ong đuoc nhan dan coi la ung voi "thien menh":

Hua Thieu - mot nguoi gioi tuong so nhan đinh Tao Thao:

Tao Hong lieu mang ho ve cho Tao Thao rut lui khi bi thua Đong Trac, trong luc nguy cap noi voi ong: "Thien ha co the khong co toi nhung khong the khong co ong!"
Tao Thao binh đinh Ha Bac cua Vien Thieu, cac bo lao ra đon xung tung rang: "Thoi vua (Han) Hoan Đe co nguoi gioi xem thien van la An Quy đoan rang: sau 50 nam se co vi chan nhan noi len o vung Luong Bai, cuu giup thien ha, tinh thoi gian đen nay thi nguoi đo chinh ung voi thua tuong. Tu nay thien ha thai binh roi"...


 Quan điem  Tao Thao co quan điem: 

Quan điem nay hoan toan trai nguoc voi chu truong cua Luu Bi: "tha chet chu khong lam đieu bat nghia", chinh vi vay Tao Thao luon e de va xem Luu Bi la ke thu nguy hiem nhat cua minh.
Voi quan niem nay, sau khi giet nham nguoi nha La Ba Sa vi thay ho mai dao giet lon thi tuong ho đinh giet minh, ong đa nhan tam giet not Ba Sa vi so Ba Sa đi to cao.


 Quyen thuat ve chinh tri  Dung toc thay thu cap
Do phai hanh quan qua mot ruong lua nen Tao Thao can dan khong ai đuoc lam ton hai du chi la mot nhanh lua tren canh đong. Nhung con ngua cua Tao Thao sau đo lai bi bay chim đang an tren ruong lua chot bay vut len khien no hoang so giam đat nat mot goc ruong, Tao Thao rut guom ke co minh trong tu the chuan bi tu sat thi quan quan xum lai can ngan, ong ben cat chom toc tren đau va noi "ta tam tha toi cho minh, nhung dung toc đe thay đau". Đay cung la mot trong nhung ky xao chinh tri cua Tao Thao.

Muon thu cap đe mua long quan
Đay la mot viec lam ba đao, trong mot lan đanh chiem thanh tri, do khong đu luong thuc nen ong đa sai nguoi cap phat luong thuc lam cai đau đong gao nho lai đe đong it so gao keo dai thoi gian, sau đo ong đo toi cho vien quan trong coi viec cap phat la Vuong Hau roi đo toi cho Hau, chem đau đe tran an long quan. Vi viec lam tren Tao Thao đa tra cong cho su hy sinh oan uong cua vien quan ngay đo bang cach nhan phung duong suot đoi gia đinh cua ong ta.

Khong nhac loi lam cua thu ha
Trong tran Quan Đo, Tao Thao pha tan đai quan Vien Thieu. Thieu thu tan quan bo chay qua song Hoang Ha, trong luc voi va hoang so, cong van giay to bo lai het. Tao Thao keo toi, bat đuoc đong cong van đo. Nghe bao cao cua cap duoi, ong biet trong đong cong van co nhieu thu tu cua nhung nguoi cap duoi minh tung tu thong voi Vien Thieu. Cac thuoc ha cua ong đe nghi nen đoi chieu ten tung nguoi đe ve Hua Xuong se bat tri toi. Nhung Tao Thao xua tay, ra lenh hay đot ca đi. Moi nguoi ngac nhien hoi vi sao, ong bao:

Su đo luong cua Tao Thao khien nhung nguoi cap duoi vo cung kham phuc, nhung nguoi tung manh tam phan ong cung het suc cam kich. Ve điem nay, nhieu chinh tri gia đuong thoi va sau ong chua the so sanh đuoc.

Chon điem dung thich hop
Nam 216, Tao Thao gan nhu lui han ve Bac cung co the luc roi dang bieu ep vua phai phong minh la Nguy Vuong đe co đu uy quyen ma tran ap quan Đong Ngo. Co tuong hoi sao ong "khong lap quoc va xung đe"? Tao Thao chi noi: 

Viec Tao Thao so minh voi Tay Ba Hau Co Xuong đoi nha Chu vi ong khong muon mang tieng soan ngoi nha Han, nhung đa sap đat cho con chau minh se la nguoi ke tuc su nghiep đe vuong sau nay.


 Lay long tuong si  Mot trong nhung uu điem cua Tao Thao la biet nhin nguoi va rat biet cach dung nguoi. Trong qua trinh chinh chien, Tao Thao đa thu phuc đuoc nhieu hao kiet ca van lan vo lam nguoi ho tro đac luc cho su phat trien co nghiep cua minh. So di nhu vay vi ong kheo lay long ho. So voi Ton Quyen va Luu Bi, hang ngu tuong si cua Tao Thao đong va manh hon. Ngoai nhung tuong trong ho co tai nhu Ha Hau Đon, Ha Hau Uyen, Tao Nhan, Tao Hong; con nhung nguoi ngoai ho, trong đo ben van co Tuan Uc, Tuan Du, Trinh Duc, Quach Gia, Luu Hoa, Gia Hu, Man Sung, Mao Gioi, Hua Du, Chung Dao; ben vo co Đien Vi, Hua Chu, Ly Đien, Nhac Tien, Vu Cam, Truong Lieu, Truong Cap, Tu Hoang... Luc luong hung hau đo giup Tao Thao luon o the manh hon trong nhung tran giao tranh voi phe Luu Bi va Ton Quyen.
Trong bai Tam Quoc dien ca cuoi tac pham, La Quan Trung viet ve ong:

Tao Thao moi gian hung quy quyet
Kheo dung nguoi, thu het anh hao
Đuong đuong tuong phu ngoi cao,
Uy quyen hong hach ai nao dam đuong?
Mot viec đien hinh la trong tran Uyen Thanh, Tao Thao mat con ca Tao Ngang, chau Tao An Dan va tuong Đien Vi; nhung toi khi nho toi tran nay, ong khoc Đien Vi nhieu hon ca. Trong tran Quan Đo, khi Hua Du bo Vien Thieu sang theo hang, ong khong kip xo giay ma đi chan đat ra đon.


 Anh huong tu tac pham  "Tam Quoc Dien Nghia" (ban dich cua Phan Ke Binh) co loi hanh van theo chu nghia "ung Luu phan Tao", tuc Luu Bi la tot - con Tao Thao la giac, ngay nay nguoi ta nhin Tao Thao voi cai nhin khach quan hon va co rat nhieu nhan đinh ve ong:

Tieu thuyet Tam Quoc Dien Nghia ban đay đu tu đoi nha Minh tro đi (ban cua Mao Ton Cuong) co xu huong ung ho Luu Bi va nuoc Thuc cung nhu qua đe cao Gia Cat Luong ma quen đi vai tro chinh cua Tao Thao trong viec ngan chan cuc dien đai loan cuoi thoi Đong Han. Tao Thao đa don nhieu tam huyet vao đo, ong tuyen chon nhan tai, chieu đai ke hien, tham chi lam nhieu viec tan bao nhu "chen ep vua Hien Đe", "giet thai y Cat Binh", "treo co Đong Quy Phi đang mang long thai", "đanh Phuc Hoang Hau đen chet",... tuy tan ac nhung đung ve goc đo chinh tri thi nhung viec nay khong the tranh khoi đoi voi Tao Thao khi ong muon cung co quyen luc cua minh.
Tao Thao đuoc rat nhieu nguoi ton sung, xem nhu than tuong, nhieu doanh nhan tren the gioi van dung tu tuong cua ong trong kinh doanh, chang han nhu hien tuong "Tam Quoc trong nganh cong nghe thong tin", su canh tranh cua ba hang vi xu ly danh cho may tinh la Intel, AMD va Cyryx (đanh gia cua Bill Gates ve cong nghe phan cung nhung nam cuoi thap nien 1990).


= Trong Tuong van Han =

Trong Tuong van Han (仲襄問漢) la tac pham van hoc khuyet danh tac gia, ke theo thuyet tien can bao hau kiep hay luan hoi qua bao tu thoi Han So tranh hung cho đen thoi Tam Quoc.
Tac gia xay dung noi dung đe hang loat nhan vat thoi Han So tai sinh, trong đo danh tuong Han Tin nhieu chien cong bi Luu Bang giet oan đau thai lam Tao Thao tung hoanh thien ha, lap nhieu chien cong o trung nguyen; con Luu Bang bi đau thai lam Han Hien Đe, kiep sau bi Tao Thao chen ep.


Thanh ngu Trong dan gian co cau thanh ngu:

Đa nghi nhu Tao Thao
Bi Tao Thao đuoi
He nhac Tao Thao la Tao Thao đen.


Xem them Tam Quoc
Tam Quoc Dien Nghia
Tao Nguy
Luu Bi
Ton Quyen
Ha Tien
Đong Trac
Vien Thieu
La Bo
Vien Thuat
Truong Tu
Luu Bieu
Ma Đang
Han Toai
Truong Lo
Luu Chuong
Han Hien Đe
Quan Vu
Tao Phi


Tham khao Cat Kiem Hung chu bien (2006), Buoc thinh suy cua cac trieu đai phong kien Trung Quoc, tap 1, NXB Van hoa thong tin
Le Đong Phuong (2007), Ke chuyen Tam Quoc, NXB Đa Nang
Le Đong Phuong, Vuong Tu Kim (2007), Ke chuyen Tan Han, NXB Đa Nang
Tao Hong Toai chu bien (2004), Thoi nien thieu cua cac bac đe vuong, NXB Van hoa thong tin
Nguyen Tu Quang (1989), Tam Quoc binh giang, NXB tong hop An Giang
Trinh Phuc Đien, Kha Vinh Quyet, Duong Hieu Xuan (2006), Tuong soai co đai Trung Hoa, tap 1, NXB Lao đong
Van hoc su Trung Quoc, GS. Huynh Minh Đuc dich, Nxb Tre, 1992


Chu thich Lien ket ngoai Ban mau:Link FA