"Tuyen bo Pakistan" (co tieu đe Bay gio hoac khong bao gio; Chung ta se song hay diet vong mai mai? (tieng Anh: Now or Never; Are We to Live or Perish Forever?) la mot cuon sach nho đuoc viet va xuat ban boi Choudhary Rahmat Ali, vao ngay 28 thang 1 nam 1933, trong đo tu Pakstan (khong co chu "i") đuoc su dung lan đau tien va đuoc luu hanh cho cac đai bieu cua Hoi nghi Ban tron thu ba vao nam 1932.


Thinh nguyen thu Cuon sach nho đuoc tao ra đe luu hanh cho cac đai bieu Anh va An Đo tham du Hoi nghi Ban tron thu ba tai Luan Đon nam 1933.
No đuoc gui cung voi mot la thu thinh nguyen bao gom ngay 28 thang 1 nam 1933 đuoc ky boi mot minh Rahmat Ali, va đuoc gui tu đia chi So 3 Humberstone Road. Noi dung:

Toi gui kem theo đay mot loi keu goi thay mat cho ba muoi trieu nguoi Hoi giao PAKSTAN, song o nam Đon vi phia Bac cua An Đo, bang Punjab, Tinh bien gioi Tay Bac (Afghan), Gujarat, Kashmir, Sind va Baluchistan. The hien nhu cau cua ho ve viec cong nhan tinh trang quoc gia cua ho, khac biet voi cac cu dan khac cua An Đo, bang cach cap mot Hien phap Lien bang rieng biet cho Pakstan tren co so ton giao, xa hoi va lich su.


Bay gio hoac khong bao gio; Chung ta se song hay diet vong mai mai? Cuon sach nho bat đau voi cau noi tieng nay:

Vao gio trong the nay trong lich su An Đo, khi cac chinh khach Anh va An Đo đang đat nen mong cua Hien phap Lien bang cho vung đat đo, chung toi gui loi keu goi nay đen ban, nhan danh di san chung cua chung ta, thay mat cho "ba muoi trieu anh em Hoi giao" cua chung ta nhung nguoi song o PAKSTAN, theo y chung ta la nam đon vi phia Bac cua An Đo, Viz: Punjab, Tinh bien gioi Tay Bac (Tinh Afghan), Kashmir, Sindh va Baluchistan.

Cuon sach nho yeu cau "nam đon vi phia Bac cua An Đo" — Punjab, Tinh bien gioi Tay Bac (tinh Afghan), Kashmir, Sindh va Baluchistan (hay Pakstan) tro thanh mot quoc gia đoc lap voi An Đo.
Cuon sach nho cua Ali đa co mot mo ta ro rang va co đong mong muon cua nguoi Hoi giao ve đe xuat 'Pakstan' nhu mot 'quoc gia', sau nay tao thanh nen tang cho ly thuyet hai quoc gia cua Lien đoan Hoi giao toan An Đo:

Ali tin rang cac đai bieu cua Hoi nghi Ban tron thu nhat va thu hai đa cam ket "mot sai lam khong the giai thich đuoc va mot su phan boi đang kinh ngac" bang cach chap nhan nguyen tac cua Lien bang An Đo. Ong yeu cau tinh trang quoc gia cua 30 trieu nguoi Hoi giao cua cac đon vi tay bac phai đuoc cong nhan va mot Hien phap Lien bang rieng biet đuoc cap cho ho.
Giao su KK Aziz viet rang "Mot minh Rahmat Ali đa soan thao ban tuyen bo nay. Tu Pakstan đuoc su dung lan đau tien trong cuon sach nho nay. Đe bien no tro nen "tieu bieu", ong tim kiem nhung nguoi se ky ten cung voi ong. Cuoc tim kiem kho khan nay trong su kim kep vung chac cua 'nhung nguoi theo chu nghia An Đo' trong tri thuc tre tai cac truong đai hoc Anh đa khien ong mat hon mot thang đe tim thay ba thanh nien o Luan Đon, nhung nguoi ma ong đe nghi ho tro va ky ten.
Sau khi xuat ban cuon sach nho, bao chi Hindu đa kich liet chi trich no, va chi trich tu "Pakstan" đuoc su dung trong đo. Vi vay, tu nay tro thanh mot chu đe tranh luan soi noi. Voi viec them chu "i" đe cai thien cach phat am, ten cua Pakistan ngay cang pho bien va dan đen su khoi đau cua Phong trao Pakistan, va sau đo la su thanh lap Pakistan nhu mot quoc gia đoc lap vao nam 1947.


Hau qua Trong nhung cuon sach nho sau nay, ngoai Pakistan, Chaudhry cung đe nghi thanh lap mot so quoc gia Hoi giao khac trong tieu luc đia nhu Bangistan va Osmanistan. Ong đe nghi cac tinh Hoi giao cu cua Đong Bengal va Assam o Đong An Đo tro thanh Bangistan, mot quoc gia Hoi giao đoc lap cho nguoi Hoi giao noi tieng Bengal, Assamese va Bihari. Ong cung đe nghi nha nuoc quan chu Hyderabad tro thanh mot che đo quan chu Hoi giao đuoc goi la Osmanistan.
Sau khi Lien đoan Hoi giao toan An Đo chap nhan ke hoach phan vung cua Anh vao ngay 3 thang 6 nam 1947, ong đa đua ra mot tuyen bo sau ngay sau đo goi la "Su phan boi vi đai" nham tu choi ke hoach cua Anh va yeu cau chap nhan ke hoach Pakistan cua ong. Ong ta khong hai long ve mot Pakistan nho hon so voi đieu ma ong đa nghi trong cuon sach nho nam 1933 cua chinh ong, Now or Never (Bay gio hoac khong bao gio). Ong len an Jinnah vi đa chap nhan mot Pakistan nho hon, va goi han la "Quisling-e-Azam". Cuoi cung, ke hoach cua Anh đa đuoc chap nhan va Ali bi tu choi. Ali đa bay to khong hai long voi viec thanh lap Pakistan ke tu đo.
Mian Abdul Haq, mot nguoi đuong thoi voi Rahmat Ali tai Đai hoc Cambridge, tuyen bo rang, sau nam 1935, quan điem tinh than cua Rahmat Ali đa thay đoi do mot nghien cuu ve "cac tac pham lon cua Đuc Quoc xa, trong đo ong biet nhieu đoan van đac nhan tam".


Tac gia Tac gia cua cuon sach nho noi tieng nay la Chaudhary Rahmat Ali (16 thang 11 nam 1897 - 3 thang 2 nam 1951), mot nguoi theo chu nghia dan toc Hoi giao tu Punjab, mot trong nhung nguoi đe xuong som nhat viec thanh lap nha nuoc Pakistan. Ong co cong tao ra cai ten "Pakistan" cho mot que huong Hoi giao rieng biet tu ten vung va cac tinh cua An Đo thuoc Anh. Ong đa tuyen truyen Đe an Pakistan voi long nhiet thanh truyen giao ke tu nam 1933. Sau đo, ong cung thanh lap Phong trao Quoc gia Pakistan đe tuyen truyen y tuong cua ong. La mot nha tu tuong chinh tri va mot nguoi duy tam, ong muon nhieu hon la chap nhan mot Pakistan nho hon vao nam 1947 va cuu moi nguoi Hoi giao An Đo khoi cai goi la "su thong tri cua An Đo giao".
Sau khi phan chia va thanh lap Pakistan vao nam 1947, Ali tro ve Lahore, du đinh o lai đat nuoc nay, nhung ong đa bi Thu tuong Liaqat Ali Khan truc xuat khoi Pakistan. Đo đac cua ong bi tich thu, va ong ve Anh tay trang vao thang 10 nam 1948.
Ali qua đoi vao ngay 3 thang 2 nam 1951 tai Cambridge. Theo Thelma Frost, ong ta "ngheo kho, tuyet vong va co đon" vao luc chet. Lo so (chinh xac) rang ong co the đa mat kha nang thanh toan, Master of Emmanuel College, Cambridge la Edward Welbourne đa chi thi rang Truong se trang trai chi phi cho tang le. Ong đuoc chon cat vao ngay 20 thang 2 tai Nghia trang Thanh pho Cambridge o Cambridge, Anh. Cac chi phi tang le va cac chi phi y te khac đa đuoc Cao uy Pakistan tra lai vao thang 11 nam 1953, sau viec trao đoi bang thu keo dai giua cac van phong Luan Đon va cac co quan huu quan o Pakistan.


Ghi chu Tham khao = Chu thich =


= Nguon =
Aziz, Khursheed Kamal (1987), Rahmat Ali: a biography, Steiner Verlag Wiesbaden, ISBN 978-3-515-05051-7
Jalal, Ayesha (2002), Self and Sovereignty: Individual and Community in South Asian Islam Since 1850, Routledge, ISBN 978-1-134-59937-0
Kamran, Tahir (2017), "Choudhary Rahmat Ali and his Political Imagination: Pak Plan and the Continent of Dinia", trong Ali Usman Qasmi; Megan Eaton Robb (bien tap), Muslims against the Muslim League, Cambridge University Press, tr. 82–108, ISBN 978-1-107-16663-9


Lien ket ngoai Tac pham lien quan đen Now or Never; Are We to Live or Perish Forever? tai Wikisource