Nhat Nam (chu Han: 日南) la mot đia danh cu o Viet Nam thoi Bac thuoc.


Tu nguyen Nhat Nam nghia la phia nam mat troi. Su ky viet: …南至北鄉戶 ("Nam chi bac huong [huong] ho"). Tam dich: "...phia nam đen mien cua nha quay mat ve huong bac". Su ky tap giai (史記集解) cua Bui Nhan (裴駰) thoi Luu Tong dan Ngo đo phu cua Ta Tu (左思, ~250 - ~305) viet: 開北戶以向日 ("Khai bac ho di huong nhat", nghia la Mo cua huong bac đe đon anh mat troi). Luu Quy (刘逵) thoi Tong Huy Tong giai nghia： 日南之北户，犹日北之南户也 ("Nhat nam chi bac ho, do nhat bac chi nam ho da" nghia la phia nam mat troi thi lam cua quay mat ve huong bac, cung nhu phia bac mat troi thi cua nha quay mat ve huong nam vay).


Vi tri Quan Nhat Nam co vi tri bat đau tu đeo Ngang (Quang Binh) đen đeo Ca (Phu Yen). Theo Han thu, quan nay thanh lap nam Nguyen Đinh thu 6 (111 TCN) thoi Han Vu Đe, bao gom 15.400 ho, 69.485 khau, chua bang nua Cuu Chan (35.743 ho, 166.013 khau) va chi bang 1/6 Giao Chi (92.440 ho, 746.237 khau). Toan quan chia lam 5 huyen: 

Tay Quyen (西捲) (Nay la bac Quang Binh, luu vuc song Gianh).
Ti Canh (比景) (Nay la nam Quang Binh, luu vuc song Nhat Le, Đai Giang).
Chu Ngo (朱吾) (Nay la Quang Tri, luu vuc song Thach Han).
Lo Dung (盧容) (Nay la Thua Thien-Hue, luu vuc song Bo va song Huong).
Tuong Lam (象林), thanh lap sau khi Ma Vien đanh xuong phia nam (Nay la Quang Nam-Quang Ngai, luu vuc song Thu Bon - song Tra Khuc, sau la nuoc Lam Ap).
Thoi Vuong Mang, quan Nhat Nam đoi thanh đinh Nhat Nam. Nam 192, Khu Lien noi day o huyen Tuong Lam đe thanh lap vuong quoc rieng goi la Lam Ap. Thoi Đong Ngo Nhat Nam đoi lam tinh. Đen nam Thai Khang thu 3 (282) thoi Tan Vu Đe lai đoi thanh quan. Đen thoi Luu Tong, quan Nhat Nam gom 7 huyen: Tay Quyen, Lo Dung, Tuong Lam, Tho Linh (tach tu Tay Quyen), Chu Ngo, Vo Lao (tach tu Bac Canh), Bac Canh.
Nam 111 TCN, nha Han chinh phuc Nam Viet. Hoc gia Aurousseau dan Thuy kinh chu cua Lich Đao Nguyen noi nam Nguyen Đinh 6 (111 TCN), Han Vu Đe đat quan Nhat Nam, quan tri la Tay Quyen. Nhung đen khi đan ap cuoc khoi nghia Hai Ba Trung (39-43), Ma Vien moi chi tien vao đen huyen Cu Phong (Thanh Hoa) la chang cuoi. Theo mot so hoc gia , ti tuong cua Ma Vien co the vuot xa hon chut it nhung chac cung chua vao đen song Gianh.
Cac nha nghien cuu hien nay dan cac y kien, cua H. Maspero (Phap), Vu Pham Khai (Viet Nam), Ta Ba Nghia Minh (Nhat Ban), thong nhat khang đinh: Tuong quan moi đuoc Tan Thuy Hoang mo trong cuoc Chien tranh Tan–Viet o phia nam Trung Hoa, trong đo quan Tan moi chi tien toi Quang Tay. Tuong quan thoi Tan thuoc Quang Tay, khong phai Nhat Nam thoi Han tu Quang Binh tro vao Binh Đinh. So di co su nham lan đong nhat Tuong quan thoi Tan va Nhat Nam thoi Han, vi quan Nhat Nam thoi Han co huyen Tuong Lam o cuc nam: Tuong quan la cuc nam cua đe che Tan va Tuong Lam o cuc nam đe che Han


Tham khao Phan Huy Le, Tran Quoc Vuong, Ha Van Tan, Luong Ninh (1991), Lich su Viet Nam, tap 1, Nha xuat ban Đai hoc va giao duc chuyen nghiep
Đao Duy Anh (2005), Lich su co đai Viet Nam, Nha xuat ban Van hoa thong tin
Đao Duy Anh (2005), Đat nuoc Viet Nam qua cac đoi, Nha xuat ban Van hoa thong tin
Cat Kiem Hung (2006), Buoc thinh suy cua cac trieu đai phong kien Trung Quoc, tap 1, Nha xuat ban Van hoa thong tin


Chu thich Xem them Giao Chi
Cuu Chan
Cuu Đuc
Tuong quan
Bac thuoc lan 1
Bac thuoc lan 2


Lien ket ngoai Tu binh minh lich su Luu tru ngay 21 thang 2 nam 2007 tai Wayback Machine