Lang Nguyen Đinh Chieu la noi an tang va tho nha tho Nguyen Đinh Chieu, cung voi vo ong la ba Le Thi Đien va con gai la nu si Suong Nguyet Anh. Khu di tich hien thuoc ap 3, xa An Đuc, huyen Ba Tri, tinh Ben Tre, đuoc Thu tuong Chinh phu Viet Nam xep hang di tich quoc gia đac biet vao cuoi nam 2016.


Nguyen Đinh Chieu tai Ba Tri Nam 1862, sau khi trieu đinh Hue ky Hoa uoc Nham Tuat nhuong han ba tinh mien Đong Nam Ky la Bien Hoa, Gia Đinh va Đinh Tuong cho Phap, Nguyen Đinh Chieu đa đua gia đinh roi Can Giuoc xuong Ba Tri (bay gio thuoc tinh Vinh Long). Vung đat Ba Tri khi đo đuoc xem la noi xa xoi, con nhieu rung ram hoang vu, dan cu con thua thot. Ong cat đuoc mot ngoi nha la tai lang An Binh Đong (nay thuoc thi tran Ba Tri). Tai đay, ong tiep tuc day hoc, boc thuoc chua benh cho nguoi dan. Ben canh đo, Nguyen Đinh Chieu van lien lac voi cac nha tho Phan Van Tri, Huynh Man Đat va đac biet ong thuong viet thu tu lien he voi Truong Đinh. Giai đoan nay, Nguyen Đinh Chieu sang tac nhieu bai tho đieu khi hay tin nhung nguoi quen, ban be nhu ra đi nhu khi Truong Đinh hy sinh (1864), Phan Thanh Gian uong thuoc đoc tu tu (1867), thu linh khoi nghia Phan Ngoc Tong hy sinh (1868). Hai tac pham Van te nghia si tran vong Luc tinh va Ngu Tieu y thuat van đap cung đuoc ong sang tac trong thoi ky nay. Nguyen Đinh Chieu qua đoi ngay 24 thang 5 nam Mau Ty (3 thang 7 nam 1888). Tuong truyen, ngay đua tang ong, ca canh đong lang An Binh Đong rop trang mau khan tang.


Lich su khu lang mo Khu lang mo Nguyen Đinh Chieu ban đau thuoc lang An Binh Đong, tong Bao An. Ve sau, lang An Binh Đong sap nhap voi lang Vinh Đuc Tay ke can thanh lang (sau đoi thanh xa) An Đuc nen ngay nay khu lang thuoc đia ban xa An Đuc, gan thi tran Ba Tri. Noi đay von la đat cua nguoi hoc tro than tin cua Nguyen Đinh Chieu la ong Nhut Xuoc, cung la phan đat la do đich than nha tho chon truoc khi qua đoi.
Giai đoan đau, mo cua Nguyen Đinh Chieu va ba Le Thi Đien chi la mo đat, xung quanh ghep đa ong. Nam 1958, chinh quyen Viet Nam Cong hoa sua sang lai mo cua hai ong ba bang xi mang. Mot nam sau, mo cua nu si Suong Nguyet Anh cung đuoc cai tang tu lang My Nhon ve đay. Nam 1972, chinh quyen cho xay dung đen tho Nguyen Đinh Chieu trong khu lang mo.
Ngay 27 thang 4 nam 1990, Bo Van hoa – Thong tin (nay la Bo Van hoa, The thao va Du lich) quyet đinh cong nhan khu lang mo la di tich lich su van hoa cap quoc gia. Tu nam 2000 đen nam 2002, khu di tich đuoc mo rong, xay dung them cac cong trinh đen tho moi va nha bia. Ngay 22 thang 12 nam 2016, Thu tuong Chinh phu ban hanh Quyet đinh so 2499/QĐ-TTg xep hang Mo va Khu luu niem Nguyen Đinh Chieu la di tich quoc gia đac biet.


Kien truc Khu lang Nguyen Đinh Chieu co tong dien tich 14.187,9 m², gom cac hang muc quan trong la: khu mo, đen tho cu, đen tho moi va nha bia.


= Khu mo =
Khu mo hien nam phia sau khu luu niem. Phan mo Nguyen Đinh Chieu va ba Le Thi Đien đuoc ton tao nam 1958, nam tren mot nen cao va đuoc dung chung mot tam bia mo bang xi mang o chinh giua phia tren đau. Bia khac dong chu "Nguyen Đinh Trong Phu chi mo", hai hang chu nho hai ben ghi ngay thang; hai ben ngoai cung cua bia mo la hai cau đoi. Tren chan mo Nguyen Đinh Chieu co cham chu Nhat (日), con mo ba Le Thi Đien thi cham chu Nguyet (月).

Mo nu si Suong Nguyet Anh nam rieng le ben canh mo ong ba, tren bia mo đe dong chu: "Nu si Suong Nguyet Anh, nhu danh Nguyen Ngoc Khue, huong tho 58 tuoi, tu tran ngay 12 thang 12 nam Tan Dau 1922" cung hai cau tho: "Long suon dau rach con keu long/O bit vang rong cung tieng o". Tuy nhien, moc thoi gian "Tan Dau 1922" đuoc cho la khong chinh xac do theo Nguyen chi the pho (Gia pha dong ho) thi ba mat ngay 12 thang 12 nam Canh Than. Mat sau cua bia co khac bai tho "Khoc co mau" do ba Nguyen Thoai Long, con gai ong Nguyen Đinh Chiem (goi Suong Nguyet Anh bang co), sang tac, noi dung nhu sau:

Tuy nhien, ve sau do quet voi nen bai tho đa bi che lap. Theo ba Au Duong Thi Yen (chau noi ba Nguyen Thoai Long) thi cau đau va cau cuoi cua bai tho nay phai đoi vi tri cho nhau moi chinh xac. Ong Vu Hong Thanh, thanh vien thuoc Lien hiep cac Hoi Khoa hoc va Ky thuat tinh Ben Tre, đa nhan đinh đay la bai tho kha hay, du co hoan đoi cau đau va cau cuoi van phu hop.


= Đen tho cu =
Đen đuoc xay dung nam 1972 tren dien tich 84 m². Kien truc đen gom hai tang mai, lop ngoi am duong, mau nau. Bo noc đen trang tri cac hoa van rong, may cach đieu. Chinh giua la ban tho bang be tong dan gach men. Hai cot chinh đap noi hai cau tho: "Cho bao nhieu đao thuyen khong kham/Đam may thang gian but chang ta" trong tac pham Duong Tu – Ha Mau viet theo kieu thu phap. Noi that đen trung bay nhung hinh anh, tu lieu ve cac vi thu linh va phong trao chong Phap tai Nam Ky cuoi the ky XIX.


= Đen tho moi =

Đen tho moi đuoc xay dung trong cac nam 2000–2002 theo mau kien truc trung thiem điep oc. Đen cao 21 m, dung bang be tong cot thep, mai dan ngoi am duong mau xanh. Cac cua ra vao đuoc đap noi mot so hoa van cach đieu nhu: hoa sen, cuon thu, ngoi but, hoa la... con tren tran thi đap noi hoa van trong đong. Đen tho nay co hai tang, tang duoi trung bay hinh anh cac lanh đao, nguoi dan, du khach đen vieng con tang tren la noi đat tuong Nguyen Đinh Chieu bang đong cao 1,6 m, nang 1,2 tan. Bon cot tru co bon lien ap cot bang go cham tro hoa van tinh xao, trong đo cung co hai cau tho trong Duong Tu – Ha Mau tuong tu nhu o đen tho cu. Ngoai ra con co cau đoi cua ong Nguyen Van Chau, mot nguoi dan Ben Tre ca tung ong: "Nhan nghia sang ngoi vang nhat nguyet/Van chuong to rang anh sao Khue". Hai ben tuong nha tho la hai mang phu đieu, trong đo phu đieu ben trai mieu ta hinh anh ong đoc bai van te Luc tinh si dan tran vong tai cho Đap, con phu đieu ben phai ta hinh anh tran đanh đau tien ma nguoi giao lang Phan Ngoc Tong lanh đao khoi nghia voi vu khi tho so tai Giong Gach khi nguoi Phap chiem Ba Tri vao đem 17 thang 11 nam 1868.


= Nha bia =

Nha bia cung đuoc xay dung trong giai đoan 2000–2002 bang be tong cot thep theo kien truc truyen thong, cao 12 m, hai tang mai dan ngoi. Mat ngoai cong trinh đap noi hoa la cach đieu, mat trong đap noi tu linh. Tren đinh mai la bieu tuong but long đap noi. Chinh giua nha la tam bia bang đa xanh, nguyen khoi, kich thuoc 2,65 m x 2,7 m x 1,8 m. Mat truoc tam bia khac bai van ca ngoi cong đuc cua nha tho, con mat sau tom tat tieu su cua ong.


Van hoa Hang nam vao ngay 1 thang 7 va 3 thang 7 (ngay sinh va ngay mat cua Nguyen Đinh Chieu), chinh quyen tinh Ben Tre va huyen Ba Tri to chuc le hoi truyen thong van hoa dan gian goi la le hoi Nguyen Đinh Chieu voi nhieu hoat đong nhu: boc thuoc mien phi, thi nau an, keo co, đap nieu, trien lam anh, Lien hoan đon ca tai tu, Lien hoan hoa trang cac nhan vat trong truyen Luc Van Tien, ngam tho, mua lan, thi đau vo thuat,...
Toi ngay 30 thang 6 nam 2022, tai lang Nguyen Đinh Chieu, UNESCO Viet Nam, Bo Van hoa, The thao va Du lich va chinh quyen tinh Ben Tre phoi hop to chuc Le ky niem 200 nam ngay sinh danh nhan Nguyen Đinh Chieu (1822–2022). Đen du buoi le co Chu tich Nguyen Xuan Phuc cung cac nguyen Chu tich Nguyen Minh Triet, Truong Tan Sang, nguyen Thu tuong Nguyen Tan Dung va nguyen Chu tich Quoc hoi Nguyen Thi Kim Ngan.


Chu thich