Soi Thao Nguyen (tua goc Der Steppenwolf) la cuon tieu thuyet thu muoi cua tac gia nguoi Thuy Si goc Đuc Hermann Hesse.
Sach đuoc xuat ban lan đau tien o Đuc vao nam 1927 va dich sang tieng Anh nam 1929. Sach ket hop yeu to tu truyen voi phan tam hoc va đuoc đat ten theo ten tieng Đuc cua loai soi thao nguyen. Cau chuyen phan lon phan anh mot con khung hoang sau sac trong the gioi tinh than cua Hesse suot nhung nam 1920, đong thoi mieu ta sinh đong su luong phan giua hai ban tinh cua nhan vat chinh: tinh nguoi va tinh hieu chien, bat đinh giong soi.
Soi Thao Nguyen tro nen noi tieng va khong ngung gat hai thanh cong qua nhieu thap nien, nhung ve sau, Hesse lai khang đinh cuon sach đa bi hieu lam mot cach ghe gom, đac biet la đoi voi nhung nguoi ham mo tac pham.


Boi canh va lich su xuat ban Nam 1924, Hermann Hesse ket hon voi ca si Ruth Wenger. Tuy nhien, ong roi Basel chi sau vai tuan va đen gan cuoi nam moi quay tro lai. Khi tro lai, ong thue mot can ho rieng va khien minh them bi co lap. Sau mot chuyen đi ngan đen Đuc voi Wenger, Hesse gan nhu khong con gap ba nua. Hau qua la cam giac bi cach ly va mat kha nang tiep xuc lau dai voi the gioi ben ngoai đa khien su đau kho lan suy nghi muon tu van cua Hesse lan nua tang cao.
Hesse bat đau viet Soi Thao Nguyen o Basel va hoan thanh cuon sach tai Zurich. Nam 1926, ong xuat ban Khung hoang: Tu nhat ky cua Hermann Hesse (The Crisis: From Hermann Hesse's Diary) la tap tho mo đuong cho cuon tieu thuyet (ve sau đuoc ra mat nam 1927). An ban tieng Anh đau tien đuoc Martin Secker xuat ban o Anh Quoc va Henry Holt and Company xuat ban o My nam 1929. Phien ban nay đuoc dich boi Basil Creighton.


Tom tat Cuon sach đuoc trinh bay duoi dang mot tap ghi chep viet boi nhan vat chinh, mot nguoi đan ong trung nien ten Harry Haller. Ong đe lai tap ghi chep nay cho nguoi ong tinh co quen la chau trai cua chu nha tro ma ong thue. Nguoi nay viet them mot loi gioi thieu ngan va cho xuat ban tap ghi chep. Tap sach rieng biet trong Soi Thao Nguyen nay la tap sach "that", co tua đe "But ky cua Harry Haller (Danh rieng cho nhung nguoi đien)".
Khi cau chuyen bat đau, nhan vat chinh bi vay nghet boi nhung suy nghi rang minh khong hop voi the gioi cua nguoi thuong, cu the la xa hoi truong gia phu phiem. Trong luc lang thang vo đinh trong thanh pho, ong bat gap mot nguoi đang cam bien quang cao cho mot hi vien ma thuat. Nguoi nay tang ong mot tap sach mong voi tua "Luan thuyet ve Soi Thao Nguyen". Luan thuyet nay đuoc chep đay đu trong tieu thuyet va goi thang ten cua Harry, khien ong đac biet chu y boi mo ta cua no giong ong mot cach ky la. Tap sach nay la luan van ve mot nguoi đan ong tin minh co hai ban chat: mot nua la ban chat tinh than con nguoi, nua kia la nua thu, la "mot con soi tu thao nguyen". Nguoi nay vuong vao mot cuoc đau tranh kho giai quyet: han khong hai long voi ca hai ban chat vi khong the du đoan va hieu thau thu khai niem do chinh minh đat ra nay. Tap sach giai thich ban chat đa dien va khong the đinh nghia cua linh hon moi con nguoi, nhung Harry hoac khong the, hoac khong co y đinh nhin nhan đieu nay. Tap sach cung ban ve nhung y đinh tu sat cua Harry, mieu ta han nam trong so "nhung ke tu tu": nhung nguoi tu sau trong tam can biet chac minh se tu sat mot ngay khong xa. Nguoc lai, no cung tan duong han vi tiem nang tro nen vi đai, tro nen mot "ke bat tu" cua han.
Harry tinh co gap lai nguoi đan ong đa cho minh tap sach tai mot đam ma va hoi tham ong ta ve hi vien ma thuat. Nhung, truoc su ky vong cua Harry, nguoi nay chi gioi thieu cho ong toi mot phong khieu vu.
Sau khi roi khoi đam ma, Harry gap mot vi hoc gia ma ong tung ket ban va cung đam luan ve than thoai phuong Đong. Ong nay moi Harry toi nha an toi. Tai bua an toi, Harry chan ghet tu tuong mang chu nghia dan toc cua ban minh sau khi ong nay phe phan mot ke phan quoc đuoc viet trong bao ma khong biet đo chinh la Harry. Đoi lai, Harry lam mat long ong giao su va vo ong bang cach chi trich buc khac đong dien ta Goethe ma ba rat quy, vi ong tin rang no qua uy mi va xuc pham chan dung thuc su cua Goethe. Su kien nay khien Harry them chac chan minh la mot ke xa la giua chinh xa hoi ma ong sinh song.
Harry tranh ve nha vi so rang vien canh tu van đang cho đoi minh o đo. Ong lang thang vo đinh ngoai pho suot đem, sau đo dung chan o phong khieu vu ma nguoi đan ong o đam ma đa chi truoc đo. Ong gap mot thieu nu ten Hermine, nguoi nhanh chong nhin ra su tuyet vong cua ong, va cung co tro chuyen hoi lau. Co che gieu khi Harry tu thuong hai ban than va nghe ong giai thich quan điem cua ong ve cuoc song, khien ong ngac nhien đong thoi khuay khoa. Hermine hua gap Harry lan nua, cho ong cai co đe tiep tuc song va ong hang hai chap thuan.
Trong nhung tuan tiep theo, Hermine huong dan cho Harry tiep can loi song buong tha ma ong von coi la "truong gia". Co day ong khieu vu, cho ong dung thuoc phien, tim cho ong mot co nguoi tinh (Maria), quan trong hon la bat ong chap nhan coi nhung thu nay la nhung khia canh đung đan va xung đang cua mot cuoc song tron ven.
Hermine cung gioi thieu cho Harry mot nguoi thoi ken saxophone ten Pablo. Y la su đoi lap hoan toan voi hinh anh mot ke nghiem tuc, biet suy nghi trong đau Harry. Sau khi tham du mot vu hoi hoa trang xa hoa, Pablo đua Harry toi "Hi vien Ma thuat": o đay, nhung moi lo va quan niem tung khien Harry phien muon tan bien khi ong tuong tac voi cac ao anh. Hi vien Ma thuat la noi ong trai nghiem nhung tuong tuong ton tai trong đau minh. Hi vien nay đuoc mieu ta la mot hanh lang dai hinh mong ngua, mot ben đat mot cai guong, ben kia đat vo so cua tren viet nhung cau mo ta khac nhau. Harry buoc qua nam cua, moi canh bieu trung cho mot phan cuoc đoi ong.


Nhan vat Harry Haller: nhan vat chinh, mot nguoi đan ong tuoi trung nien
Pablo: mot nhac cong choi ken saxophone
Hermine: thieu nu ma Haller gap o phong khieu vu
Maria: ban cua Hermine


Phan tich tu gioi phe binh Trong loi bat cua an ban nam 1960, Hesse co viet Soi Thao Nguyen "bi hieu lam ghe gom" hon bat ky tac pham nao khac trong cac truoc tac cua ong. Hesse nhan thay nguoi đoc chi tap trung vao khia canh đau kho va cung quan đuoc mieu ta qua cuoc đoi Haller, do đo bo qua kha nang cuon sach dien ta su trac viet va su chua lanh.

Khong ai ro Haller co thuc su giet Hermine khong hay đo chi la mot ao giac trong Hi vien Ma thuat. Co luan điem cho rang Hesse khong đinh nghia thuc tai dua tren nhung gi dien ra trong thoi gian va khong gian vat ly, ma thuc tai đon thuan chi la mot chuc nang cua nguyen nhan va ket qua sieu hinh. Viec Haller co thuc su giet Hermine hay khong khong quan trong, đieu quan trong la trong khoanh khac đo ong co y đinh giet Hermine. Khi dien giai theo nghia nay, tam trang cua Haller co tam quan trong hon la hanh đong.
Mot viec đang luu y khac la su ton tai cua Hermine chua bao gio đuoc xac nhan trong cuon tieu thuyet. Cau chuyen đuoc phan anh trong tap ghi chep ma Harry Haller đe lai hoan toan xoay quanh nhung trai nghiem ca nhan cua ong. Tham chi khi Harry hoi ten cua Hermine, co con hoi nguoc lai ong. Khi phai đoan ten co gai, ong noi co goi cho ong nho ve mot nguoi ban thoi tho au ten Hermann va do đo ket luan ten co la Hermine. Noi mot cach tuong trung, Harry tao nen Hermine nhu the mot manh linh hon ong đa tach roi ra va tao thanh ban sao cua ong, nhung mang gioi tinh nu.


Đon nhan Ngay tu đau, gioi phe binh đa to ra gay gat voi cuon sach; no trai qua mot lich su thang tram voi nhung y kien nhan xet khac nhau. Truoc đo, cac nha hoat đong chinh tri va nguoi yeu nuoc đa that vong voi cuon Siddhartha cua Hesse nen len an ong va Soi Thao Nguyen kich liet, nhung mong lam ong mat uy tin. Ngay ca ban be than thiet va nhung đoc gia lau nam cung quay sang chi trich cuon sach vi no đuoc nhin nhan la thieu đao đuc qua nhung mieu ta phong khoang ve tinh duc va thuoc phien. Chi trich nay van đuoc xem la li do chinh khien cuon sach bi choi bo trong nhieu nam. Tuy nhien, khi xa hoi thay đoi va nhung chu đe tung đuoc coi la cam ky nhu tinh duc hay thuoc phien đuoc ban luan theo huong coi mo hon, gioi phe binh lai chuyen sang cong kich cuon sach vi nhung li do khac, chu yeu la vi no qua bi quan va noi ve hanh trinh cua mot ke tam than – nhan loai đuoc the hien qua cai nhin meo mo, khong on đinh cua ong ta. Hesse khong tranh luan điem nay nhung co hoi đap gioi phe binh rang cuon sach cua ong van khep lai voi chu đe ve mot hi vong moi.
Tieu thuyet gia nguoi My Jack Kerouac bac bo cuon sach trong tac pham Big Sur (1962) cua minh, nhung đo noi tieng cua no lai đuoc phuc hoi trong nhung nam 1960 – đac biet la trong phong trao thuoc phien (psychedelic movement) – chu yeu vi no đuoc xem la mot tac pham phan van hoa cung nhu vi nhung mieu ta ve yeu đuong tu do va su dung ma tuy. Cuon sach cung đuoc gioi thieu o nhieu truong cao đang đe nghien cuu. Su quan tam danh cho cuon sach va ca Hermann Hesse o My tang cao suot hon mot thap ky sau đo.


Trong van hoa đai chung Truyen ngan Harry, con Soi Thao Nguyen (1928) cua Hesse la tac pham đi đoi voi cuon sach. Truyen noi ve mot con soi ten Harry bi nhot trong so thu va giai tri cho đam đong bang cach pha cac hinh anh tuong trung cho van hoa Đuc nhu Goethe va Mozart.
Cai ten Soi Thao Nguyen co tieng trong van hoa đai chung nho nhieu to chuc va co so khac nhau. Nam 1967, ban nhac Steppenwolf voi nhom truong John Kay đat ten giong cuon tieu thuyet. Ban nhac Bi DAAU (Die Anarchistische Abendunterhaltung) lay ten theo mot trong nhung khau hieu quang cao cho Hi vien Ma thuat cua cuon sach. Cong ty Magic Theatre thanh lap nam 1967 o Berkeley – sau nay chuyen đen San Francisco – cunng đat ten theo Hi vien Ma thuat nay. Bai hat "Steppenwolf" trong album Astounding Sounds, Amazing Music cua nhom nhac rock Hawkwind lay cam hung truc tiep tu cuon sach, trong đo co nhac đen Hi vien Ma thuat va ban chat kep soi nguoi-nguoi soi.
Zbigniew Brzezinski trich mot đoan trong Soi Thao Nguyen o đau cuon Between Two Ages (1970) cua ong.
Album The United States of America cua ban nhac cung ten co bai hat "The American Metaphysical Circus". Loi bai hat co nhac đen cuon tieu thuyet ("And the price is right/The cost of one admission is your mind").
Tac pham Song trong hien tai (Be Here Now) xuat ban nam 1971 cua tac gia Richard Alpert (Ram Dass) co hinh minh hoa mot canh cua viet dong chu "Hi vien Ma thuat – Danh rieng cho nhung ke đien – Phi vao cua – Ly tri ban".
Ca si nguoi Phap Alizee hat bai "Gourmandises" cho "le loup des steppes", tuc "con soi cua thao nguyen" (2001).


Chuyen the Tieu thuyet đuoc chuyen the thanh phim vao nam 1974 voi cac dien vien Max von Sydow va Dominique Sanda, do Fred Haines len kich ban va đao dien.


Ban dich tieng Viet Cuon sach đuoc Le Chu Cau dich sang tieng Viet, do Nha Nam va Nha xuat ban Van hoc an hanh nam 2013.


Chu thich Tham khao Cornils, Ingo and Osman Durrani. 2005. Hermann Hesse Today. University of London Institute of Germanic Studies. ISBN 90-420-1606-X.
Freedman, Ralph. 1978. Hermann Hesse: Pilgrim of Crisis: A Biography. New York: Pantheon Books. ISBN 0-394-41981-2. OCLC 4076225.
Halkin, Ariela. 1995. The Enemy Reviewed: German Popular Literature Through British Eyes Between the Two World Wars. Greenwood Publishing Group. ISBN 0-275-95101-4.
Mileck, Joseph. 1981. Hermann Hesse: Life and Art. University of California Press. ISBN 0-520-04152-6.
Poplawski, Paul. 2003. Encyclopedia of Literary Modernism. Westport, Connecticut: Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-313-01657-8.
Hesse, Herman. 1963. Steppenwolf. 19th edition. New York: Henry Holt and Company. ASIN: B0016RPX3K
Ziolkowski, Theodore. 1969. Foreword of The Glass Bead Game. New York: Henry Holt and Company. ISBN 0-8050-1246-X.
Malik, Hassan M. 2014. Steppenwolf: Genius of Suffering. Amazon Digital Services. ASIN: B00IMTX0O4


Lien ket ngoai Steppenwolf: The Genius of Suffering cua Hassan M. Malik
Steppenwolf tren Internet Movie Database
Ban mau:Hermann Hesse