Louis Germain David de Funes de Galarza (31 thang 7 nam 1914 - 27 thang 1 nam 1983), noi tieng voi ten Louis de Funes (phat am: Lu-i đo Fuy-nex) la mot dien vien, bien kich va đao dien noi tieng cua đien anh Phap. Voi hon 100 bo phim đa đong trong su nghiep, Louis de Funes đuoc biet đen nhieu nhat la qua cac vai hai đac sac nhu thanh tra Paul Juve trong loat phim Fantomas cua đao dien Andre Hunebelle hay vai canh sat truong Ludovic Cruchot trong loat phim "canh sat" (Gendarme) cua đao dien Jean Girault. Ong la dien vien an khach nhat cua đien anh Phap thap nien 1960 va 1970 khi cac bo phim co Funes tham gia đa thu hut toi hon 150 trieu luot khan gia chi trong hai thap nien nay.


Tieu su Louis de Funes sinh ngay 31 thang 7 nam 1914 tai Courbevoie, ong la con thu 3 cua ong Carlos Luis de Funes de Galarza (1871-1934) va ba Leonor Soto Reguera (1879-1957) von la mot cap vo chong nguoi Tay Ban Nha di cu đen Phap nam 1904.
Ong Carlos von la mot luat su o que huong nhung khi luu vong o Phap ong phai hanh nghe buon ban ngoc trai, đo trang suc va it khi gan gui voi con vi tinh cach co phan lap di cua minh. Nguoi truyen cho Louis tinh yeu nghe thuat la ba Leonor, ba cung la nguoi day Louis de Funes nhung bai hoc piano vo long khi cau be moi len 5.
Nam 16 tuoi, sau khi hoc xong cap II, Louis de Funes nghe theo loi khuyen cua anh trai vao hoc tai truong day nghe thuoc da Ecole Professionnelle de la Fourrure nhung chua kip tot nghiep đa bi đuoi hoc vi hay choc pha. Sau khi lam nhieu nghe khac nhau nhung đeu bi som cho thoi viec vi thieu tinh ky luat, nam 1932 Louis de Funes đuoc gia đinh gui vao hoc nghe đien anh tai truong Ecole Technique de Photographie et de Cinema (ETPC - Truong đien anh va ky thuat đien anh, nay la Ecole Nationale Superieure Louis Lumiere). Trong so cac ban hoc cua ong tai ETPC co Henri Decae, nguoi sau nay đa quay rat nhieu phim co su tham gia cua de Funes. Nhung ngay ca lan nay de Funes cung lai bi đuoi hoc chi sau mot thoi gian vi vo y gay hoa hoan.
Sau đo Louis de Funes lien tuc thay đoi nhieu cong viec khac nhau, tu ban hang đen nhan vien ke toan nhung đeu chi lam đuoc mot thoi gian thi bi sa thai. Nam 1936, ong cuoi nguoi vo đau tien Germaine Louise Elodie Carroyer. Hai nguoi co mot đua con truoc khi ly di nam 1942.


Su nghiep = Khoi đau =
Nam 1942, khi đa 28 tuoi, Louis de Funes quyet đinh tro thanh mot dien vien va thi đo vao khoa hoc dien xuat noi tieng Cours Simon o Paris sau khi dien mot trich đoan trong vo Les Fourberies de Scapin cua Moliere. Ben canh nhung vai dien nho tren san khau, de Funes con kiem song bang viec trinh dien piano. Nam 1943 ong lap gia đinh lan thu hai voi ba Jeanne Augustine Barthelemy. Hai nguoi song voi nhau đen khi de Funes qua đoi, ho co hai nguoi con la Patrick (sinh nam 1944) va Olivier (sinh nam 1949, sau nay cung đong phim va kich cung bo).
Nam 1945, Louis de Funes co vai dien đien anh đau tien trong bo phim La Tentation de Barbizon cua Jean Stelli. Sau vai dien nho đau tien nay la hang loat cac vai dien khong thoai hoac vai dien quan chung khac, tham chi trong bo phim Du Guesclin (1948), Louis de Funes con tham gia mot luc vai vai phu.


= Dien vien trien vong =
Tu đau thap nien 1950, Sacha Guitry giao cho de Funes cac vai nho trong nhieu bo phim, đang chu y co La Poison (1951), Je l'ai ete trois fois (19521952), Si Paris nous etait conte (1955) va nhat la La Vie d'un honnete homme (1953). Bo phim cuoi đa mang lai cho Louis chut it tieng tam. Tu nam 1952 Louis de Funes tham gia đoan dien vien Les Branquignols cua Robert Dhery. Vai dien đau tien cua ong cho Les Branquignols la trong vo tap kich Bouboute et Selection. Nam 1953 Louis tham gia vo Ah ! Les belles bacchantes, vo dien đa thanh cong va nguoi ta bat đau biet toi de Funes.
Nam 1956, Louis de Funes co vai dien đien anh đang chu y đau tien trong phim La Traversee de Paris cua đao dien Claude Autant-Lara. Mot nam sau đo vai chinh đau tien trong su nghiep đong phim đen voi Louis khi đao dien Maurice Regamey chon ong cho bo phim Comme un cheveu sur la soupe. Cung trong nam 1957 de Funes con co vai chinh khac trong phim Ni vu... Ni connu... cua Yves Robert..


= Thanh cong lien tiep =

Pouic-Pouic la bo phim mo đau cho su cong tac thanh cong giua Louis de Funes va đao dien Jean Girault (Girault đa đao dien toi 13 bo phim co su gop mat cua de Funes). Nam 1964 hai nguoi thuc hien tac pham đau tien cua loat phim "canh sat" (Gendarme), bo phim Canh sat o Saint-Tropez (Le Gendarme de Saint-Tropez. Canh sat o Saint-Tropez lap tuc thanh cong va de Funes co bo phim đau tien đung đau bang xep hang phim an khach. Chi hai thang sau khi hoan thanh bo phim nay, Louis tham gia quay Fantomas cung ngoi sao Jean Marais va tiep tuc thanh cong khi Fantomas cung rat an khach. Nam 1967, de Funes va ban dien quen thuoc Bourvil cung tham gia bo phim La Grande Vadrouille cua đao dien Gerard Oury. Voi 17 trieu luot nguoi xem, cho đen nay đay van la bo phim Phap an khach nhat trong lich su.


= Quay tro lai san khau =
Cuoi thang 11 nam 1971 tai Nha hat Palais-Royal, Louis de Funes quay tro lai san khau khi tham gia dien trong vo Oscar moi toi cho đen tan thang 9 nam 1972. Tu thang 3 nam 1973 ong tap trung quay bo phim Les Aventures de Rabbi Jacob va quay tro lai san khau ngay sau khi bo phim cong chieu ngay 18 thang 10 cung nam. Vo dien san khau cuoi cung cua Louis la La Valse des toreadors cua Jean Anouilh. Sau 200 buoi dien cho vo kich nay, ong ve nghi tai Lau đai Clermont nam o Le Cellier thuoc vung Loire-Atlantique. Tai đay ong danh nhieu thoi gian lam vuon va tham gia rat it phim.


= Suc khoe sa sut =

Thang 3 nam 1975 Louis de Funes bi nhoi mau co tim hai lan lien tiep va bat đau phai giam cuong đo lam viec. Tuy van co nhung bo phim hai thanh cong nhu La Zizanie (1978) hay Canh sat va nguoi ngoai hanh tinh (Le Gendarme et les extra-terrestres, 1979) nhung Louis đa bat đau thay đoi phong cach dien hai dung nhieu cu chi manh bao cua ong. Nam 1980 Louis de Funes thuc hien đuoc giac mo tu lau cua ong, chuyen the mot tac pham cua Moliere len man anh, đo la bo phim Lao ha tien (L'Avare), tuy vay tac pham nay lai khong đuoc cong chung đon nhan nong nhiet nhu cac bo phim truoc đo cua de Funes.
Le Gendarme et les gendarmettes (1982) la bo phim cuoi cung cua Louis de Funes. Ngay 27 thang 1 nam 1983 ngoi sao lon cua đien anh Phap mot lan nua len con nhoi mau co tim va ong đa khong qua khoi lan nay. Louis de Funes đuoc chon cat tai nghia trang Le Cellier ngay 29 thang 1 nam 1983 trong mot đam tang trong the voi su co mat cua nhieu dien vien noi tieng nhu Jean Carmet, Michel Galabru, Claude Gensac, Guy Grosso, Michel Modo, Jacques Villeret, Annie Girardot, Christian Marin, Jean Lefebvre, Coluche, Jacques Francois, Yves Montand, Alice Sapritch, Noelle Adam, Paul Preboist, Bernard Blier va Jean Marais.


Dien xuat = Ky thuat gay hai =
Dien xuat hai huoc cua Louis de Funes phan lon nho vao kha nang dien bang đieu bo xuat sac, đac biet la nhung cu chi nhan nho cua khuon mat đa tro thanh đac trung trong dien xuat cua ngoi sao hai nay. Ngoai ra ong cung dien nhung đoan thoai hai huoc rat tot va co kha nang cuong đieu hoa cam xuc vui, buon, that vong, lo so,... cua nhan vat ma minh hoa than đe tao ra cac pha gay cuoi. Louis de Funes co biet tai the hien su gian du cua nhan vat bang nhieu cach khac nhau, cau nhau, rit len, tat lien hoi vao nguoi khac, khoa chan mua tay,... Cac vai dien cua ong cung thuong tao rat nhieu đat cho de Funes the hien kha nang cua minh, đo thuong la nhung ke đao đuc gia, đang ghet, đoc ac. Voc dang be nho cua Louis de Funes (ong cao 1,64m) so voi cac ban dien to lon nhu Bourvil, Yves Montand cung la mot loi the gay hai khac cua dien vien nay.


= Nang khieu am nhac va khieu vu =
Theo nu dien vien va bien đao mua Colette Brosset thi Louis de Funes co nang khieu am nhac va khieu vu bam sinh. Ong co the nhanh chong nam bat cac vu đieu do bien đao đua ra cho nhan vat, đien hinh la cac canh khieu vu trong Ah ! Les belles bacchantes, Le Grand Restaurant, L'Homme orchestre hay Les Aventures de Rabbi Jacob. Louis de Funes cung choi piano trong Je n'aime que toi, Ah ! Les belles bacchantes hay tham chi la hat trong La grosse valse, Le Petit baigneur va mot so phim khac.


= Ngoai le =
Bo phim Papy fait de la resistance (1983) cua đao dien Jean-Marie Poire đuoc du đinh san xuat đe tang cho chinh Louis de Funes voi vai chinh danh rieng cho ong. Tuy vay ngoi sao phim hai Phap đa qua đoi truoc khi phim đuoc thuc hien vi vay vai chinh cua phim phai thay bang nguoi ban dien cua de Funes trong loat phim "canh sat" la Michel Galabru. Đe tuong nho Louis de Funes, rat nhieu dien vien thuong đong voi ong nhu Jacqueline Maillan, Jacques Villeret, Jean-Claude Brialy, Jean Carmet, Jacques Francois va Julien Guiomar đa cung tham gia dien xuat trong bo phim nay.
Sau khi Louis de Funes đa tro nen noi tieng, mot so bo phim co su gop mat cua ong đa đuoc phat hanh lai voi mot cai ten moi. Thang 1 nam 1969, bo phim Le Gentleman d'Epsom (1962) cua đao dien Gilles Grangier đuoc cong chieu voi tua đe Les grands seigneurs, bo phim Certains l'aiment froide (1959) cua Jean Bastia thi mang cai ten moi Les raleurs font leur beurre.
Trong ca su nghiep cua minh, Louis de Funes chi đong canh hon moi mot lan duy nhat, đo la nu hon voi nu dien vien Lino Noro trong bo phim Dortoir des grandes (1953) cua đao dien Henri Decoin.


Giai thuong va đanh gia Giong nhu cac dien vien hai noi tieng khac, Louis de Funes khong phai la dien vien gianh đuoc nhieu giai thuong đien anh (von thuong chi danh cho cac dien vien phim chinh kich). Giai thuong đien anh lon nhat ma de Funes đuoc nhan co le la Giai Cesar danh du (Cesar d'honneur) nam 1980 cho su nghiep cong hien. Ben canh đo ong cung đuoc trao Huan chuong Bac đau Boi tinh (Legion d'honneur) nam 1973.
Mot con tem co in hinh Louis de Funes đa đuoc Buu đien Phap (La Poste) phat hanh nam 1998 trong loat tem ki niem cac ngoi sao đien anh cua nuoc nay. Trong bang xep hang 100 nguoi Phap vi đai nhat moi thoi (100 plus grands francais de tous les temps) đuoc đai truyen hinh France 2 cong bo thang 3 nam 2005, de Funes đung thu 17. Mot giong hoa hong o Le Cannet-des-Maures thuoc vung Var đa đuoc đat theo ten Louis de Funes.


Ky luc gia thu hut khan gia Louis de Funes la dien vien an khach nhat cua đien anh Phap thap nien 1960 va 1970 khi cac bo phim co Funes tham gia đa thu hut toi hon 150 trieu luot khan gia chi trong hai thap nien nay. Tu nam 1964 đen nam 1979 ong co toi 7 phim an khach nhat trong nam cua nganh cong nghiep phim Phap (cac nam 1964, 1965, 1966, 1967, 1970, 1973 va 1979). Hon the vao nam 1967 Louis de Funes con lap ky luc hiem co khi trong 10 phim an khach nhat nam co toi 3 phim cua ong, đo la Les Grandes Vacances (thu 1), Oscar (thu 2) va Fantomas contre Scotland Yard (thu 5). Cho đen nay bo phim La Grande Vadrouille do Louis de Funes thu vai chinh van la bo phim Phap an khach nhat trong lich su đien anh nuoc nay.
Duoi đay la danh sach 10 phim an khach nhat cua Louis de Funes:


Phim tham gia Kich tham gia 1926: Le royal Dindon
1944: L’Amant de paille
1945: La Maison de Bernarda Alba
1946: Winterset
1948: Thermidor
1949: Un tramway nomme Desir
1951: Dominique et Dominique
1952: La Puce a l'oreille
1952: Bouboute et Selection
1952: Sans ceremonie
1953: Ah ! Les belles bacchantes
1955: Ornifle
1955: Nekrassov
1955: Poppi
1957: Faisons un reve
1959: Oscar
1961: Oscar
1962: La Grosse Valse
1971: Oscar
1972: Oscar
1973: La Valse des toreadors


Tham khao Lien ket ngoai Website chinh thuc
Louis de Funes tren IMDb 
Tom tat cuoc đoi va su nghiep cua Louis de Funes