Gabrielle d’Estrees, Nu Cong tuoc xu Beaufort va Verneuil, Nu Hau tuoc xu Monceaux (1571 – 1599) la nguoi tinh cua Henri IV cua Phap. Gabrielle chao đoi trong Chateau de la Bourdaisiere o Montlouis-sur-Loire, thuoc Tinh Indre-et-Loire, Phap.


Nguoi tinh cua Quan vuong Gabrielle d’Estrees tro thanh ban va nguoi yeu cua Henri trong nam 1591, khi co hai muoi tuoi. Luc ay đang xay ra cuoc tranh chap gay gat giua Henri va Lien minh Cong giao. Mac du đa chinh thuc ket hon voi Marguerite cua Phap, Henri cong khai bay to tinh cam voi Gabrielle. Tuyet đoi trung thanh voi nguoi tinh, Gabrielle luon co mat ben canh Henri trong cac chien dich quan su. Ngay ca luc gan ngay sinh no, co kien quyet theo Henri, song trong trai cua ong canh mat tran, cham soc nguoi tinh tung mieng an cai mac khi ong tu mat tran tro ve. Luc Henri chinh chien noi xa, moi ngay co đeu viet thu cho ong. La mot phu nu thong minh va thuc tien, Gabrielle đuoc long tin cua Henri, va ong thuong lam theo loi khuyen cua co.
Đuoc giao duong trong đuc tin Cong giao, Gabrielle nhan thay phuong cach tot nhat đe cham dut cac cuoc chien tranh ton giao la khuyen Henri cai đao sang Cong giao. Chap nhan loi khuyen nay, ngay 25 thang 7 nam 1593, Henri tu bo đuc tin Khang Cach sau khi tuyen bo "Paris xung voi mot le Misa", va đuoc ton lam vua nuoc Phap ngay 27 thang 2 nam 1594. Henri sap xep đe cuoc hon nhan cua Gabrielle voi M. de Liancourt bi huy bo, va ban cho ba tuoc hieu Nu Hau tuoc Monceaux va Nguoi tinh Vua Phap.
Tin tuc ve moi quan he giua Henri va Gabrielle khong lam hai long mot so nguoi thuoc gioi thuong luu Paris, nhieu truyen đon đuoc tung ra nham boi nho Gabrielle. Mot trong so ay mieu ta ba la la duchesse d'Ordure ("Nu Cong tuoc ban thiu").
Trong nhung nam ke tiep, Gabrielle la nha ngoai giao quan trong nhat cho Henri, ba van đong bang huu cua minh la nhung nguoi thuoc cac gia toc khac nhau trong Lien minh Cong giao nham thuyet phuc ho chap nhan su hoa giai. Thang 3 nam 1596, Henri ban cho Gabrielle va Catherine thanh thien, chi gai cua Gabrielle, bo chia khoa vang bieu trung cho vi tri cua ho tai hoi đong tu van. Mon qua đa lam Gabrielle vui thich đen noi ba thuong xuyen mang chung o co nhu mot mon đo trang suc.
Gabrielle va Henri thuong vui thu ben nhau khi cuoi ngua san ban, va dao choi trong nhung vung que xung quanh Paris. Trong bay nam, ba sinh cho nha vua ba nguoi con đuoc ong thua nhan. Nam 1597, Henri ban tuoc hieu Cong tuoc xu Beaufort cho Gabrielle.
Nam 1598, Henri ra Chi du Nantes, ban cho nguoi Huguenot mot so quyen han, trong khi han che bot đac quyen cua nguoi Cong giao. Hai chi em Catherine va Gabrielle, mot nguoi la tin huu Huguenot, nguoi kia la tin huu Cong giao, hop tac mat thiet voi nhau đe đoi pho voi nhung chong đoi tu hai phia, va van đong cho viec thuc thi chi du. Nhung no luc cua Gabrielle đa gay an tuong sau sac đoi voi Henri đen noi ong đa viet, "Nang la mot nha hung bien voi kha nang phi thuong, nhung luan cu cua nang ung ho chu truong cua chi du that la sac ben."
Sau khi xin Giao hoang Clement VIII huy bo hon nhan voi Marguerite nha Valois va cho phep tai hon, thang 3 nam 1599, Henri tang nguoi tinh chiec nhan đang quang. Do qua tin chac ve hon le sap đen, Gabriell thot len, "Chi co Chua hoac cai chet cua nha vua moi co the cham dut van may cua toi."
Song, chi vai ngay sau, vao đau thang 4, Gabrielle mac chung đong kinh va sinh non. Tin xau đen tai nha vua khi ong đang o Chateau de Fontainebleau. Hom sau, ngay 10 thang 4 nam 1599, luc nha vua đang tren đuong ve, Gabrielle tu tran tai Paris do say thai.
Henri het suc đau buon, nhat la khi co tin đon lan ra khap noi cho rang Gabrielle đa bi đau đoc. Trong thoi gian thuong tiec Gabrielle, nha vua mac trang phuc đen, chua co quan vuong nao cua nuoc Phap tung lam nhu the. Tang le đuoc cu hanh theo nghi thuc danh cho hoang hau; cac hoang tu, cong chua, va cac nha quy toc đua quan tai cua ba đen Basilique de Saint-Denis đe lam le cau sieu. Gabrielle đuoc an tang tai Abbaye Notre-Dame-la-Royale de Maubuisson, Saint-Ouen-l'Aumone (Val-d'Oise, Ile-de-France).


Hau due Gabrielle co bon con voi Henri:

Cesar de Bourbon, Cong tuoc Vendome (1594–1665), ket hon voi Francoise of Mercoeur. Nam 1626, ong tham gia mot am muu chong Hong y Richelieu, bi bat giu va cam tu trong ba nam. Nam 1641, bi cao buoc muu phan, lan nay ong tron thoat sang Anh.
Catherine-Henriette de Bourbon (1596–1663), ket hon voi Charles II, Cong tuoc Elbeuf.
Alexandre, Chevalier de Vendome (1598–1629).
Mot con trai (thai chet luu) (1599).


Bat tu trong nghe thuat Gabrielle d'Estrees đuoc cho la mot trong hai phu nu trong tac pham Gabrielle d'Estrees et une de ses soeurs cua mot hoa si vo danh ve khoang 1594. Nguoi kia la chi cua ba, nu cong tuoc Villars. Gabrielle khoa than trong phong tam, tay cam chiec nhan đang quang. Henri trao nhan cho ba nhu la dau chung tinh yeu cua hai nguoi, chi mot thoi gian ngan truoc khi ba tu tran.
Cu chi cua nguoi chi ngu y ve nguon sua me khi Gabrielle đang mang thai Cesar. Phia sau la hinh anh nguoi hau gai đang ngoi đan ao cho đua be, va ngon lua trong lo suoi bieu trung cho giai đoan kho khan nguoi me phai trai qua khi sinh no.
Tac pham hien đuoc trung bay tai Bao tang Louvre, Paris.


Xem them Henri IV cua Phap


Chu thich Tham khao Herman, Eleanor. Sex with Kings.
Berce, Yves-Marie. The Birth of Absolutism: A History of France, 1598-1661.