Đai Vuong cung thanh đuong Giao tong Thanh Phero tai Vatican (tieng Y: Basilica Papale maggiore di San Pietro in Vaticano) hay đon gian la Vuong cung thanh đuong Thanh Phero (tieng Latinh: Basilica Sancti Petri) la mot nha tho Cong giao toa lac tai Thanh quoc Vatican, đat nuoc đoc lap nho nhat the gioi nam trong long thanh pho Roma.
Đuoc cac bac thay kien truc su Donato Bramante, Michelangelo, Carlo Maderno va Gian Lorenzo Bernini lan luot chiu trach nhiem thiet ke, vuong cung thanh đuong nay la kiet tac kien truc noi tieng nhat va vi đai nhat cua thoi Phuc Hung va la cong trinh nha tho lon nhat tren the gioi theo the tich khoi. Tuy đay khong phai la nha tho me cua Giao hoi Cong giao Roma va cung khong phai la nha tho chinh toa cua Giao phan Roma (nhung danh hieu nay thuoc ve Tong lanh vuong cung thanh đuong Thanh Gioan Laterano), Vuong cung thanh đuong Thanh Phero la mot trong nhung thanh đuong thieng lieng nhat cua Cong giao. Cong trinh nay đuoc nhan đinh la thanh đuong "nam giu vi tri đoc nhat trong the gioi Kito giao" va la "nha tho vi đai nhat trong cac nha tho thuoc Giao hoi Kito Hoan vu".
Nha tho hien nay đuoc xay dung tu ngay 18 thang 4 nam 1506 va hoan thanh ngay 18 thang 11 nam 1626. Truoc đo, vao the ky thu 4 cung đa co mot nha tho đuoc xay dung tren khu đat hien tai trong thoi đai cua Hoang đe La Ma Constantinus Đai đe. Truyen thong Giao hoi Cong giao Roma tin rang, khu vuc duoi ban tho cua vuong cung Thanh đuong nay la phan mo cua Thanh Phero - vi giam muc cua Roma va cung la giao hoang đau tien. Vi ly do đo, nhieu Giao hoang đau tien cung đa đuoc chon cat trong nha tho nay trong giai đoan so khai cua Kito giao.
Thanh đuong nay la noi tieng nhu la mot đia điem hanh huong va cho cac muc đich phung vu. Giao hoang thuc hien mot so nghi thuc phung vu tai đay hang nam, thu hut luong nguoi tham du tu 15.000 toi 80.000 nguoi tap trung trong đai thanh đuong hoac Quang truong Thanh Phero ngay phia truoc. Vuong cung thanh đuong Thanh Phero co nhieu moi lien he lich su voi nha tho Thien Chua giao so khai, Giao hoang, Cai cach Tin Lanh, Phong trao Phan Cai cach va nhieu nghe si, đac biet la Michelangelo. La mot kiet tac kien truc, cong trinh nay đuoc coi la mot trong nhung toa nha lon nhat trong thoi đai Phuc Hung. Vuong cung thanh đuong Thanh Phero la mot trong bon nha tho tai Roma co tuoc hieu Đai vuong cung thanh đuong. Nguoc lai voi quan niem sai lam pho bien, thanh đuong nay khong phai la mot nha tho chinh toa, boi vi đay khong phai la noi đat ngai toa cua mot giam muc; ngai toa cua giao hoang voi tu cach Giam muc Giao phan Roma la o Tong lanh vuong cung thanh đuong Thanh Gioan Laterano.


Ten goi Tong quan Thanh đuong thanh Phero la mot nha tho theo phong cach Phuc Hung nam tai thanh pho Vatican, phia tay cua song Tiber va gan đoi Janiculum va Lang Hadrian. Kien truc vom trung tam cua no noi bat tren đuong chan troi cua thanh pho Roma. Toi thanh đuong phai đi qua Quang truong Thanh Phero, mot san truoc co hai phan, ca hai phan đuoc mot day cot cao bao quanh. Khong gian đau tien co hinh bau duc va khong gian thu hai co hinh thang. Mat tien cua thanh đuong, voi mot so luong lon cot tru, trai dai tren phan cuoi cua quang truong va đuoc noi tiep bang cac bac them, o tren đo co hai buc tuong cua cac tong đo the ky 1 toi Rome, thanh Peter va Paul cao 5,55 m (18,2 ft).
Thanh đuong co hinh chu thap, voi mot gian giua thon dai duoi dang thanh gia nhung nhung thiet ke ban đau la mot cau truc tap trung o giua va đieu nay van con la bang chung trong kien truc ngay nay. Cac khong gian trung tam chi phoi ca ben ngoai va ben trong bang mot trong nhung mai vom lon nhat the gioi. Loi vao thong qua mot tien sanh keo dai suot toa nha. Mot trong nhung canh cua bang đong keo dai tu tien sanh la Cua Thanh, chi mo trong dip le Jubilees.

Noi that cua thanh đuong nay co kich thuoc rat lon khi so sanh voi cac nha tho khac. Mot tac gia đa viet: "Tu tu chung ta nhan ra - khi chung ta thay moi nguoi đen gan tuong đai nay, đieu ky la xuat hien khi cac khach tham quan co ve nho đi, tat nhien, nho so voi quy mo cua tat ca moi thu trong toa nha nay. Cam xuc nay đa lan luot chung ta."
Nha tho Thanh Phero la noi co nhieu tac pham nghe thuat, đang ke nhat la cac tac pham cua Michelangelo.

Nha tho nay đuoc khoi cong xay dung ngay 18 thang 4 nam 1506 tren nen mot nha tho khac. Chinh Giao hoang Giulio II đa ra lenh pha bo nha tho cu nay đe xay nha tho moi voi mong muon đay se la noi chon cat chinh minh sau khi mat. Do đo, ong đa chon hoa si noi tieng Michelangelo lam nguoi đung đau viec xay dung cong trinh nay. Tuy nhien, Michelangelo phai nhuong vi tri nay cho Donato Bramante do mot so tranh cai ve viec co nen pha bo nha tho cu hay khong. Bramante đa cho pha bo hau het nen nha tho 1.200 nam cung voi 4 cay cot.
Sau khi Giao hoang Giulio II va Bramante lan luot mat nam 1513 va 1514, cong trinh nay bi gian đoan nhieu lan va đuoc chi huy boi nhieu kien truc su khac nhau. Trong đo co Raffaello, nguoi đa thiet ke va xay dung nha tho voi hinh dang giong mot cay thap tu. Mot thoi gian sau, lan luot cac kien truc su Sangallo va Michelangelo tiep tuc viec xay dung. Đoi voi Michelangelo, đay la lan thu 2 ong chi huy cong trinh nay. Ong đa thiet ke mai vom noi tieng, mot ky tich cua ky thuat xay dung boi đay la cong trinh xay bang gach co khoang cach bac cau tu do lon nhat (dai 24 m, o đo cao 120 m). Tuy nhien, Michelangelo khong the hoan thanh mai vom nay (ong mat nam 1564) ma phai nho đen kien truc su Giacomo della Porta.
Nam 1626, tuc sau 120 nam xay dung, nha tho đuoc khanh thanh voi 187 m chieu dai va 45 m chieu cao voi suc chua tren 60.000 nguoi.


Xem them Quang truong Thanh Phero


Ghi chu Tham khao Lien ket ngoai Vaticanstate.va Luu tru ngay 22 thang 2 nam 2019 tai Wayback Machine ‒ official website with images and information about the Basilica
Vatican.va ‒ official website with contact details (tieng Y)
"Virtual Reality Tour of the Basilica of Saint Peter"
St Peter's Basilica.info ‒ unofficial website on the architecture of the basilica, with images and extracts of texts gathered from different books.
360 Degree Photographs Inside Saint Peter's Basilica
Google Maps: Vatican ‒ Satellite image of the Basilica
Vatican City, Piazza San Pietro Luu tru ngay 9 thang 5 nam 2007 tai Wayback Machine ‒ VR panorama with map and compass effect by Tolomeus
Vatican City, Piazza San Pietro Luu tru ngay 15 thang 6 nam 2007 tai Wayback Machine ‒ QTVR panorama hi-res (15 Mb) by Tolomeus