Ho Nguyen Trung (chu Han: 胡元澄 1374–1446) bieu tu Manh Nguyen (孟源), hieu Nam Ong (南翁), sau đoi ten thanh Le Trung (黎澄) la mot nha chinh tri, quan su, ton that hoang gia Đai Ngu, con truong cua vua Ho Quy Ly va la hoang huynh vua Ho Han Thuong. Ong lam te tuong trieu Ho, co nhieu đong gop ve khoa hoc quan su va la chi huy chinh cua quan đoi Viet trong khang chien chong Minh (1406–1407).
Cuoi thoi Tran, Ho Quy Ly lam Phu chinh Thai su, nam moi viec trong trieu, Nguyen Trung nhan chuc Tu đo. Sau khi nha Ho thanh lap, ong nhan chuc Ta Tuong quoc, cung voi chu la Huu Tuong quoc Ho Quy Ty đung hang Te tuong. Cuoi nam 1406, Nha Minh xam luoc Đai Ngu, vua Ho Han Thuong sai Ta Tuong quoc Trung cam quan chong lai. Đai Viet Su ky Toan thu, bo quoc su Đai Viet thoi Le, ke Ho Nguyen Trung đa truc tiep chi huy nhieu tran đanh lon nhu tran Lanh Kinh (1406), tran phong thu Đa Bang, cung cac tran phan cong song Lo va cua Ham Tu (1407). Tru tran Lanh Kinh la thang loi kho nhoc cua quan Đai Ngu, cac tran đanh do Ho Nguyen Trung chi huy đeu that bai. Thang 5 am lich nam 1407, Ho Nguyen Trung bi bat ve Trung Quoc cung voi Thuong hoang Ho Quy Ly, vua Ho Han Thuong, Huu Tuong quoc Ho Quy Ty. Ve sau, ong đuoc Nha Minh sung vao Cong bo lam quan, đuoc nha Minh goi la '''Hoa khi chi than''' (火器之神). Ngoai ra ong con la nha van Viet Nam o the ky XV, voi tac pham tu ke Nam Ong mong luc.


Su nghiep ban đau Ho Nguyen Trung, truoc đe ho Le, nguoi huyen Vinh Phuc, lo Thanh Hoa (nay thuoc tinh Thanh Hoa). Ong la con trai ca cua Ho Quy Ly va la anh cua Le Han Thuong cung Le Thanh Ngau. Me ong co the la mot nguoi thiep, vi vo ca cua Quy Ly la Huy Ninh Cong chua Tran thi chi sinh mot nam mot nu, đo la Han Thuong va Thanh Ngau. Trong tap Nam Ong mong luc ong co noi ngoai to phu ten Nguyen Thanh Huan (阮聖訓), von la mot nguoi rat hay tho đoi Tran, nen me cua ong co le la Nguyen phu nhan. Tuy nhien, cau viet trong bai la "Trung thai phu chi ngoai to viet: Nguyen Cong", co le chua chac ngoai to phu cua Trung ho Nguyen, ma la ngoai to cua ong noi Trung moi la ho Nguyen (con ton nghi van).
Tu thoi vua Tran Nghe Tong (giu ngoi 1370–1372, Thuong hoang 1372–1394), Le Quy Ly la em ho ben ngoai cua nha vua, nen đuoc cat nhac lam quan. Le Quy Ly thang tien rat nhanh, đen nam 1387 đuoc bo lam Đong binh chuong su, tuc Te tuong. Đuoc su tin tuong va chong lung cua Thuong hoang Tran Nghe Tong, Le Quy Ly nam quyen luc gan nhu tuyet đoi; cac ton that va quan lai trung thanh voi trieu Tran đa nhieu lan lam chinh bien nham lat đo Le Quy Ly, nhung đeu that bai va nhieu nguoi bi giet, trong đo co vua Tran Phe Đe.
Sau khi giet Tran Phe Đe nam 1388, Thuong hoang Nghe Tong lap con ut la Chieu Đinh vuong Ngung len ngoi, tuc vua Tran Thuan Tong. Le Quy Ly tiep tuc nam quyen quyet đinh trong trieu. Thang 11 am lich nam 1394, trieu đinh bo co quan Đang van kiem phap vien, đat Thuong lam tu, bo Le Nguyen Trung lam Phan tu su. Thang 12 am lich nam nay, Thuong hoang chet. Nam 1395, Le Quy Ly ep Thuan Tong phong minh lam Nhap noi Phu chinh Thai su binh chuong quan quoc trong su, Tuyen Trung Ve quoc đai vuong, đeo lan phu vang.
Nam 1399, Le Quy Ly giet vua Tran Thuan Tong, lap Thai tu An 3 tuoi len thay, tuc Tran Thieu Đe. Thang 6 am lich nam nay, Quy Ly tu phong lam Quoc to Chuong Hoang, mac ao mau bo hoang, ra vao cung Nhan Tho co 12 chiec long vang, theo le cua thai tu. Quy Ly phong con truong la Nguyen Trung lam Tu đo, con thu la Han Thuong lam Nhiep thai pho.
Mua xuan nam 1400, du vua Tran Thieu Đe con tai ngoi, Le Quy Ly lap con thu la Le Han Thuong lam Thai tu, đay la mot buoc quan trong trong qua trinh thau tom ngoi vua cua Quy Ly.
Theo Đai Viet su ky toan thu, tuy Le Nguyen Trung la con ca nhung me khong phai Huy Ninh Cong chua, ma Han Thuong lai la con cua cong chua, nen Quy Ly muon chon Han Thuong lam thai tu, nhung y mai chua quyet, moi muon cai nghien đa ma noi rang: "Thu nhat quyen ky thach, huu thi vi van vu di nhuan sinh dan" (Hon đa la bang nam tay nay, co luc lam may lam mua đe nhuan tham sinh dan), bao con truong la Trung đoi lai đe xem chi huong ra sao. Trung đoi lai rang: "Gia tam thon tieu tung, tha nhat tac đong tac luong di phu xa tac" (Cay thong nho moi ba tac kia, ngay sau lam ruong cot đe chong nang xa tac). Bay gio, Le Quy Ly y moi quyet đinh.
Ngay 28 thang 2 am lich nam 1400, Le Quy Ly buc Tran Thieu Đe nhuong ngoi. Le Quy Ly đoi sang ho Ho, len ngoi Hoang đe, lay nien hieu Thanh Nguyen, đoi ten nuoc thanh Đai Ngu. Nha Ho thanh lap. Khong lau sau, nha vua phong Ho Nguyen Trung lam Ta Tuong quoc (左相國), tuoc hieu Ve vuong (衞王).
Thang 12 am lich nam 1401, Ho Quy Ly nhuong ngoi cho Thai tu Ho Han Thuong. Han Thuong len ngoi Hoang đe, ton vua cha lam Thai thuong hoang. Ho Nguyen Trung tiep tuc lam Ta Tuong quoc, cung chu la Huu Tuong quoc Ho Quy Ty coi viec nuoc.
Theo Minh thuc luc, toan tuoc vi cua Ho Nguyen Trung khi bi bat la: Thoi Thanh Thu Chanh Duc Tan Hoang Hoa cong than, Van Truan Tran Kiem Quy Hoa Tran Gia Hung đang Tran Chu quan su Tiet Đo đai su, Thao Giang Quan noi Quan sat xu Tri đang su, Su Tri Tiet Van Truan Quy Hoa Gia Hung Đang Tran Chu quan su, Linh Đong Lo Thien Truong Phu Lo Đai Đo đoc phu, Đac tien, Khai phu nghi đong tam ti, Nhap noi Kiem giao, Ta tuong quoc, Binh chuong quan quoc su, Tu Kim Ngu Đai, Thuong tru quoc, Ve Quoc Đai Vuong.


Chien tranh Minh – Đai Ngu Trong khi nha Ho cai tri Đai Ngu, o phuong Bac, đe quoc Minh – Trung Quoc đa phat len rat manh duoi su cai tri cua Minh Thanh To. Minh Thanh To nhieu lan boc lo y muon xam chiem Đai Ngu, qua viec cu nguoi do tham, ep vua Ho Han Thuong phai cat đat o bien gioi, va chi vien thuy quan cho Chiem Thanh o phia Nam chong Đai Ngu. Thang 9 am lich nam 1405, vua Ho Han Thuong chan chinh quan đoi, xay dung thanh luy, đong coc tren song,... đe đe phong quan Minh. Nha vua con moi An phu su cac lo ve Tay Đo cung trieu đinh ban nen đanh hay hoa. Trong cuoc thao luan, co nguoi noi đanh, co nguoi nhu Tran thu Bac Giang Nguyen Quan muon tam hoa, rieng Ta Tuong quoc Ho Nguyen Trung phat bieu:

Thuong hoang Ho Quy Ly nghe vay, moi ban thuong cho ong mot hop trau bang vang. Su quan đoi Le so Ngo Si Lien trong bo Đai Viet Su ky Toan thu du khong đe cao nha Ho nhung cung phai ca ngoi loi phat bieu cua Ho Nguyen Trung:


= Đanh quan Minh lan thu nhat =
Thang 4 am lich nam 1406, Minh Thanh To vien co phuc ngoi cho Tran Thiem Binh (ten that Nguyen Khang, gia mao lam con thu ba cua Tran Nghe Tong), sai Chinh Nam tuong quan Huu quan đo đoc đong tri Han Quan va Tham tuong đo đoc đong tri Hoang Trung mang 10 van quan tu Quang Tay đanh Đai Ngu. Ta Tuong quoc Ho Nguyen Trung đem đai quan đon đanh o ai Lanh Kinh. Theo Đai Viet Su ky Toan thu, quan Đai Ngu thay đich it quan nen khinh suat, đe bi tham bai. Bon đai tuong Đai Ngu la Pham Nguyen Khoi (nhi ve đai tuong), Chu Binh Trung (chi huy quan Chan Cuong), Tran Huyen Huyen (chi huy quan Tam Phu) va Tran Thai Boc (chi huy quan Ta Than Duc) đeu chet tran. Ho Nguyen Trung bo thuyen len bo, suyt bi quan Minh bat, co nguoi thay vay lien diu ong xuong thuyen, nho vay ong thoat. Sau tuong Ho Van bat ngo đem quan Ta Thanh Duc tu Vu Cao toi, đanh quan Minh thua to. Hoang Trung đoi đen trong canh hai nua đem thi bo chay. Vua Ho Han Thuong đa sai tuong Ho Xa chi huy quan Huu Thanh Duc, tuong Tran Đinh chi huy quan Thanh Duc Bac Giang khoa chan đich tai cua ai Chi Lang. Quan Minh đanh giao nop Tran Thiem Binh cho Đai Ngu đe đuoc rut ve nuoc. Sau vua Ho xu lang tri Tran Thiem Binh.


= Đanh quan Minh lan thu hai =
Thang 9 am lich nam 1406, Minh Thanh To lai sai Chinh Di pho tuong quan Tan Thanh hau Truong Phu, Tham tuong Huynh Duong ba Tran Huc đem 40 van quan đanh ai Pha Luy, cung luc Chinh Di ta pho tuong quan Tay Binh hau Moc Thanh, Tham tuong huu quan đo đoc đong tri Phong Thanh hau Ly Ban đem 40 van quan đanh ai Phu Lenh. Quan Minh nhanh chong vuot qua bien gioi. Đen thang 11, hai canh quan Minh gap nhau o Bach Hac, bay doanh trai o bo bac song Cai đen tan Tru Giang. Ho Han Thuong sai đai quan đong đoi dien voi doanh trai quan Minh, quan o song Cai do Ho Nguyen Trung chi huy, quan o Tru Giang do Thiem van trieu chinh Ho Đo chi huy. Phia ngoai lien ket chien ham cua thuy quan, tren bo thi quan bo đong. Viec ong lap mot phong tuyen chong giac bat đau bang cu điem then chot Đa Bang (Ba Vi) keo dai theo bo nam song Đa, song Hong cho đen song Ninh (Nam Ha) roi lai tiep tuc theo bo song Luoc, song Thai Binh đen Binh Than dai tren 400 km. Ho Nguyen Trung cung sang tao ra cach đanh đoc đao: ong cho đuc nhieu day xich lon chang qua nhung khuc song hiem tro, ket hop voi quan mai phuc trang bi bang hoa luc manh. Ho Nguyen Trung to chuc nhung xuong đuc sung lon. Ong đa phat minh, che tao ra nhieu loai sung co suc cong pha manh. Tu viec cai tien sung, che thuoc sung, hieu ro suc no cua thuoc đan Ho Nguyen Trung phat minh ra phuong phap đuc sung moi goi la sung "than co".
O Bach Hac, Truong Phu va Moc Thanh lam bang van ke toi nha Ho, hua hen khoi phuc nha Tran. Sau đo quan Minh chia nhau viet lai loi bang van nay vao nhieu mieng van go, roi tha troi song. Quan Đai Ngu trong thay, nhieu nguoi mat niem tin vao hoang gia, khong con muon chien đau. Cac tuong Mac Đich, Mac Thuy, Mac Vien va Nguyen Huan đau hang nha Minh va đuoc trao quan tuoc. Ho Nguyen Trung va cac tuong đanh co thu noi hiem tro, đoi quan Minh moi met roi moi ra đanh. Thang 12 am lich nam 1406, Moc Thanh ban voi Truong Phu: "Nhung hang rao go ma ben đich dung len đeu sat lien song, quan ta khong the tien len đuoc; chi co Đa Bang la noi đat cat bang phang co the đong quan, cho ay tuy thanh đat kha cao, ben duoi co may tang hao, nhung khi gioi đanh thanh cua ta đeu đay đu, đanh ma chiem lay cung co phan de". Truong Phu nghe theo, ngay đem đo ha lenh cho Đo đoc Hoang Trung tan cong mat tay bac, Đo đoc Tran Tuan tan cong mat đong nam. Quan Minh bac thang may treo len thanh. Quan Ho Nguyen Trung khong đo noi va lui vao thanh. Hom sau, quan Đai Ngu khoet thanh cho voi ra đanh. Quan Minh lay nhung buc ve hinh su tu trum len minh ngua, lai huy đong đai bac ban voi. Voi chay vao thanh, quan Minh ao len đuoi thanh, tran vao trong thanh. Thanh Đa Bang that thu, cac đon vi khac cua Đai Ngu đong ven song cung tan vo. Ta Tuong quoc Ho Nguyen Trung thuc quan chay ve Hoang Giang, bo lai Đong Đo trong tay quan Minh. Nguoi Minh vao Đong Đo, đat quan cai tri, tich tru luong thuc, chieu tap dan phieu tan, chuan bi đo ho lau dai.
Thang 2 am lich nam 1407, Moc Thanh biet tin Ho Nguyen Trung đa ve Hoang Giang, ben đua quan thuy bo toi song Moc Pham, ha trai đoi dien voi quan Trung o Hoang Giang. Ngay 20 thang 2 am lich nam 1407, Ho Nguyen Trung đem 300 chiec thuyen phan cong lon. Quan Minh tu 2 ben bo song đanh kep lai, Ho Nguyen Trung that tran, chay ve giu cua Muon. Hai vua Ho đeu lui ve Tay Đo. Cac tuong Ho Đo, Ho Xa roi Binh Than qua Thai Binh, Đai Toan toi cua Muon giup Ho Nguyen Trung dung chien luy, che tao hoa khi, thuyen chien va keu goi dan gop tien, ai lam theo se đuoc ga con gai ton that va đuoc thuong 10 mau ruong. Quan Minh keo đen đanh cua Muon Hai, quan Trung lai thua phai chay ve cua bien Đai An. Mot so quan lai nhu Thi trung Tran Nguyen Chi, Trung thu lenh Tran Su Hien đau hang nguoi Minh.
O cua Đai An, Ho Nguyen Trung cho quan dung chien luy, ngay đem giao chien du doi voi đich. Bay gio, thoi tiet nang mua that thuong nen quan Minh bi benh tat, ton that nhieu. Nguoi Minh thay đat cua Muon Hai am thap, khong o đuoc lau, ben gia vo rut lui. Toi cua Ham Tu, ho lap doanh trai phong bi rat nghiem mat. Ta Tuong quoc Ho Nguyen Trung sai nguoi đon hai vua tu Tay Đo ra Bac, roi tien quan tro lai Hoang Giang. Thang 3 am lich, ong va Ho Đo mo tran phan kich lon dung 7 van quan thuy bo – noi phao la 21 van – tu Hoang Giang đanh vao cua Ham Tu. Ong giao cho Ho Xa, Tran Đinh chi huy canh quan bo o bo phia nam; Đo Nhan Giam, Tran Khac Trang chi huy canh quan bo o bo bac; Đo Man va Ho Van chi huy thuy quan, đich than Ho Nguyen Trung va Ho Đo đi cung canh quan nay. Nguoi Minh em quan mai phuc san, nhan luc quan Đai Ngu so ho, quan thuy bo Minh ao len đanh. Quan bo Đai Ngu bai the tham, nhieu nguoi đau hang, so khac roi xuong song chet đuoi. Ho Nguyen Trung cung thuy quan chay thoat, nhung hau het so thuyen tai luong cua ong đeu bi đanh chim. Sau tham bai nay, ong cung hai vua đem lieu thuoc theo đuong bien chay vao Thanh Hoa.
Ngay 23 thang 4 am lich, quan Minh ruot toi Loi Giang, quan Đai Ngu tan vo. Đen ngay 29, quan Minh ao len đanh cua bien Đien Canh, quan Đai Ngu tu tan. Cha con vua Ho chay vao Nghe An. Truong Phu cung Moc Thanh dan quan bo, Lieu Thang dan quan thuy đuoi theo. Ngay 5 thang 5 am lich nam 1407, quan Minh toi Vinh Ninh (nay thuoc huyen Ky Anh, Ha Tinh). Ho Quy Ly bi bat o bai Chi Chi, Ta Tuong quoc Trung bi bat o cua bien Ky La. Hom sau, mot nhom nguoi Viet theo nha Minh bat Ho Han Thuong va Thai tu Nhue o nui Cao Vong (cung thuoc Ky Anh, Ha Tinh ngay nay). Tat ca đeu bi ap giai ve Kim Lang (Nam Kinh, Trung Quoc). Ke tu đo, nha Ho mat, nha Minh sap nhap nuoc Viet lam quan Giao Chi. Minh Thanh To sau khi hoi toi cha con Ho Quy Ly truoc trieu, đa tha toi cho Ho Nguyen Trung va cac con nho trong gia đinh.


Lam quan nha Minh Ngay 17 thang 3 am lich nam 1409, ton that nha Tran la Tran Quy Khoang xung lam Hoang đe o Chi La (nay la huyen Đuc Tho, Ha Tinh), lay nien hieu Trung Quang. Vua Trung Quang nhieu lan cat quan ra Bac đanh Minh. Nam 1411, Trung Quang sai Hanh khien Ho Ngan Than, Tham hinh Bui Not Ngon đem bieu van, cong vat va hai tuong nguoi bang vang, bac sang Minh cau phong. Đen Yen Kinh, Minh Thanh To sai Ho Nguyen Trung, lay than phan la nguoi đong huong, ra ve hoi tham, ma that ra la tham do tinh hinh Đai Viet. Ngan Than đem tinh hinh ke het cho Nguyen Trung, Not Ngon thi khong noi. Vua Minh gia cach phong Trung Quang lam Giao Chi Bo chinh su, Ngan Than lam Tri phu Nghe An. Ve nuoc, Bui Not Ngon hac toi Ho Ngan Than tiet lo viec nuoc cho Ho Nguyen Trung va nhan quan chuc cua Minh. Vua Trung Quang bat Ngan Than xu tu.

Nam 1426, đoi Minh Tuyen Tong, Le Trung 黎澄 (tuc Ho Nguyen Trung sau khi đuoc nha Minh tha toi, dung lai ten Le Trung) lam viec cho bo Cong cua nha Minh. Ong bi vach toi len vua Minh vi lam viec 9 nam ma khong khai bao ly lich. Vua Minh cho rang ong đa đuoc Minh Thanh To tha toi nen khong truy cuu. Nam cuoi nam 1427, đau nam 1428, ong đuoc thang toi chuc Ta Thi lang cua bo Cong, đuoc tra luong bang gao.Nam 1427 ... Thang Le Trung (黎澄 ), Lang trung Ty Thanh lai Doanh Thien Bo Cong tai hanh tai, lam Huu Thi lang ban bo, huong loc quang nhung khong đam nhiem cong viec. Nam 1428 ... Ngay At Dau (乙酉), sac cho Le Trung (黎澄), Huu Thi lang Bo Cong tai hanh tai, đuoc cap bong loc hang thang bang gao nguyen phan. Trung la anh cua Le Thuong (黎蒼 Ho Han Thuong), nguyen nguy chu An Nam, bi bat giai ve kinh. Thai Tong Hoang đe xa toi va dung, ban đau bo lam Chu su Bo Cong. Khi Thuong len ngoi, thang lam Lang trung. Co noi than tau rang Trung ngheo, nen đuoc thang lam Thi lang. Đen nay lai đuoc sac cho cap đu bong loc bang gao hang thang.Biet đuoc Ho Nguyen Trung (va Ho Nhue) co tai nang, vua Minh Anh Tong cho an xa, nhung buoc phai đoi ho khac (vi khong thua nhan gia đinh ong la dong doi Ngu Thuan). Vi vay o sach Nam Ong mong luc, tac gia đe ten la Le Trung (黎澄, đoi lai ho Le nhu cu).


= Giup nha Minh cai tien sung =
Sau khi chinh phuc nha Ho nam 1407, nhung tu binh Viet Nam gioi lam sung đuoc đua ve thu đo Nam Kinh cung voi cac tho thu cong khac. Khoang 17.000 nguoi Viet đuoc đua ve Trung Quoc, trong đo co Ho Nguyen Trung. Vi la nguoi phu trach quan co duoi trieu Ho, lai gioi lam vu khi nen ong đuoc vua Minh trong dung. Thoi Minh Thanh To, hoa khi Trung Quoc đuoc cai thien nho hoc hoi them nhung ky thuat moi tu Đai Viet. Nha Minh thu đuoc mot loai mui ten cua nguoi Viet goi la "than tien", ho che tao hang loat tu 1415. Ho con hoc đuoc cach cai tien lay co sung đe khong bi uot nuoc mua, ky thuat nay dung đe che tao sung ngan tu nam 1410. Vi ong gioi che tao hoa khi nen lai đuoc lam quan o bo Cong, thang đen chuc Ta Thi lang nhu loi ong đe o cuoi bai Tua trong quyen Nam Ong mong luc. Trong Van đai loai ngu, Le Quy Đon nhac đen mot tinh tiet: "quan Minh khi lam le te sung đeu phai te Trung".

Sach Thu vuc chu tu luc (quyen 6) chep:Theo sach Co Thu Bao Đam (《孤樹褒談》) chep:
Vao thoi Vinh Lac, Le Quy Ly (黎季犛) nuoc An Nam đau hang, ba nguoi con đeu theo vao trieu.

Con truong ten Trung (澄 Ho Nguyen Trung), đuoc ban ho Tran (陳), lam quan đen Ho bo Thuong thu. Trung gioi che tao sung, sang tao ra than thuong 神槍 cho trieu đinh. Sau bi giang chuc, con ong đuoc cho the tap chuc Chi huy Cam y ve. Trung nguyen theo đuong van, nen đuoc phep cho mot nguoi trong dong ho lam sinh vien Quoc tu giam. Nay moi khi te binh khi đeu te ca Trung.
Con giua ten khong ro, đuoc ban ho Đang (鄧), cung lam quan Thuong thu, sau bi giang lam lai vien o huyen Giang Am. Co ba con trai, mot nguoi đuoc cho the tap chuc Chi huy Cam y ve, lai đuoc ban ruong o Giang Am rat nhieu, mien thue vinh vien, đen nay van giu nghiep nha.
Con thu ba ten khong ro, lam quan Chi huy. Sau lau ngay xin ve te mo, roi tu lap lam vua. Le Quy Ly chet, đuoc chon o kinh su, con ong sau cai tang ben nui Chung Son 鍾山.
Nguoi chep sach (Nghiem Tong Gian) cho rang: Le Quy Ly la nghich than, su chep bi giet, khong phai chet tu nhien. Con ut tu lap lam vua, thi An Nam con cho nao dung chua? Cung chua tung nghe co vi vua ay. Loi chep nay phan nhieu la hu cau, tam ghi lai cho khao chung.Sach Hoang Minh đai su ky cung dan lai sach Co Thu bao đam nhung co chut khac biet:Sach Co Thu bao đam viet:"Vao thoi Vinh Lac (永樂), ba nguoi con cua Le Quy Ly (黎季犁) theo cha vao trieu.
Con lon la Nhat Trung (日澄), đuoc ban ho Tran (陳), lam Thuong thu bo Ho, gioi che tao sung, sang tao ra “than thuong” cho trieu đinh. Sau bi giang chuc, con đuoc the tap lam Chi huy Cam y ve, nhung Nhat Trung muon theo van nghiep, nen đuoc cho lam Quoc tu sinh. Nay moi khi te khi gioi đeu te Trung.
Con giua khong ro ten, đuoc ban ho Đang (鄧), cung lam quan Thuong thu, sau bi giang lam tro ly huyen Giang Am (江陰), chua ro la thua hay ba. Co ba con, mot nguoi đuoc the tap lam Chi huy Cam y ve, đuoc ban ruong o Giang Am rat hau, mien thue đoi đoi, nay van giu nghiep cu.
Con ut khong ro ten, lam Chi huy lau nam, xin ve te mo, roi tu lap lam vuong.
Le Quy Ly chet, tang o kinh su, con sau cai tang ben nui Chung Son (鍾山)."

Quy Ly cuop ngoi, giet Tran Thien Binh (陳天平), khoi loan khien trieu đinh phai đong binh nhieu lan, bat đuoc roi giam vao nguc, khong phai la hang. Con chau đuoc tha, trong đo co Nhat Trung, gioi che tao than thuong, đuoc dung, theo ho goc (la Le Trung), khong nghe goi la ho Tran. Sau lam Thi lang bo Cong, ve gia ngheo, đuoc cap bong loc nhu Thuong thu suot đoi, khong bi tru, chua nghe noi bi giang tu Thuong thu.
Theo Minh thuc luc, thoi Minh Anh Tong:Nam 1436, ngay Đinh Dau, thang hanh tai Cong bo Huu Thi lang Le Trung (黎澄 ) lam Bon bo Ta Thi lang, van phuc vu tai Noi phu, do đa man han khao hach 9 nam. Nam 1443, Cong bo Huu Thi lang Le Trung 黎澄, tuoi 70, le ra nen ve huu, nhung dang so xin đuoc luu dung. Hoang Thuong thuong tinh ong la nguoi phuong xa Giao Chi 交阯, nen chap thuan. Nam 1444, Hong Lo Tu Tu ban Song Binh 雙秉 cung tau rang Cong bo Ta Thi lang Le Trung 黎澄 lam roi mu ao va đo ruou, đeu xin tri toi. Thuong cho rang Hanh va nhung nguoi khac chi boi moc loi nho, nen khong chap thuan. Nam 1445, Thang Cong bo Ta Thi lang Le Trung 黎澄 lam Bon bo Thuong thu, van phuc vu tai Noi phu, do đa man han chuc vu 9 nam. Chinh Thong nam thu 11, ngay 10 thang 7 am lich (tuc ngay 02 thang 8 nam 1446 duong lich), ngay Binh Ty, Cong bo Thuong thu Le Trung 黎澄 qua đoi, trieu đinh sai quan đen te, lenh cho huu ty lo viec mai tang.Theo Minh su, thi Ho Nguyen Trung đuoc thang chuc Cong bo Thuong thu (1445) đuoc mot nam thi mat, tho 73 tuoi. Nam 1446 (Tuc nam thu 4 Thai Hoa vua Le Nhan Tong, nam 11 Chinh Thong vua Minh Anh Tong), Le Trung mat. Nguyen van trong sach nhu sau (dich):
Nam thu 10 (Chinh Thong), Ky Suu (đung ra la At Suu, 1445), Le Trung, vuong tu An Nam, nham chuc [Cong bo Thuong thu] vao thang 6, chuyen lo cung cap cac thu đo dung cho noi phu. Binh Dan (1446), nam thu 11, thang 7, Trung chet.


= Hau due =
Sau khi Le Trung mat, trieu Minh cho con ong la Le Thuc Lam (黎叔林), truoc đo đang lam Chuyen van su o Diem van ty tinh Son Đong, lam Trung thu xa nhan, tiep tuc lo viec che tao quan khi cho đen khi ve huu nam 1470. Cho mai đen nam 1489, con chau cua nhung nguoi nay van con lam quan phuc vu trong trieu Minh. Hien mo phan Le Trung (tuc Ho Nguyen Trung), Le Thuc Lam va Le The Vinh (黎世榮 con cua Thuc Lam, cung lam quan cho trieu Minh) đeu o tai thon Nam An Ha, thuoc thanh pho Bac Kinh (Trung Quoc) ngay nay.

Theo Minh thuc luc, thoi Minh Anh Tong va Minh Hien Tong:Nam 1452 (Anh Tong), Le Thuc Lam (黎叔林) đuoc thang chuc tu Lang trung Bo Cong len lam Huu Thi lang cua bo nay, đong thoi tiep tuc phu trach viec quan ly xuong quan khi. Nam 1461, vao nam Đinh Mao truoc đay, Thuong thu Bo Cong tai Nam Kinh la Vuong Vinh Tho (王永壽) va Thi lang Bo Cong la Le Thuc Lam (黎叔林) đeu đa hoan thanh ky khao hach 9 nam. Hoang thuong ra lenh phuc chuc cho ca hai.
Nam 1469 (Hien Tong), Le Thuc Lam (黎叔林), Huu Thi lang Bo Cong, co con la Le The Vinh (黎世榮) đuoc bo nhiem lam Trung thu Xa nhan. Thuc Lam la nguoi Giao Chi 交趾, con cua Le Trung (黎澄). Le Trung la con cua Le Quy Ly 黎季𤛆 va la em cua Le Thuong (黎蒼). Ca bon tung bi bat lam tu binh. Đai Tong Van Hoang đe (Chu Đe) đa tha toi va bo nhiem lam quan, giao chuyen trach giam sat xuong che tao binh khi, đac biet la ten nhon (nhue tien 銳箭) (truoc kia chep nham la 銃箭 “sung tien”, đa đuoc hieu đinh). Viec che tao hoa duoc cung do Bo Cong đam nhiem, Thuc Lam ke tuc chuc Thuong thu Bo Cong, tiep tuc giam sat viec che tao quan khi. Đen luc nay, ong xin cho con la The Vinh đuoc bo nhiem lam quan tai kinh đo đe tien phung duong. Hoang thuong thuong tinh nguoi phuong xa, đa chap thuan loi thinh cau. Nam 1470, Le Thuc Lam (黎叔林), Huu Thi lang Bo Cong, sau chin nam man han chuc vu, tu trinh rang tuoi đa 70, theo le nen ve huu. Tuy nhien, vi la nguoi Giao Chi, xa que, khong co nha đe tro ve, nen xin đuoc phuc chuc đe tiep tuc cong hien va bao đap trieu đinh. Hoang thuong đa chap thuan loi thinh cau ay. Duong lich ngay 31-05-1470, Le Thuc Lam (黎叔林), Huu Thi lang Bo Cong, qua đoi. Trieu đinh ban le tang va te le theo đung nghi thuc quy đinh.


Đong gop Khi song cuoc đoi luu vong o Trung Quoc, Ho Nguyen Trung đa soan ra cuon Nam Ong mong luc (Chep lai nhung giac mong cua Nam Ong) gom 31 thien, nhung hien chi con 28 thien. Đay la tap hoi ky chu Han đau tien va la tac pham đau tien mo đuong cho khuynh huong viet ve "nguoi thuc, viec thuc" trong van xuoi tu su Viet Nam.
Ben canh đo, ong con la nha ky thuat quan su tai ba. Theo su lieu, khi con o trong nuoc, do nhu cau quan su, ong đa sang che va chi đao che tac sung than co (hoa thuong cai tien) va thuyen co lau (thuyen chien lon co hai tang) Cho nen sau nay ong đuoc vua Minh thu dung đe lo viec che tao sung.
Ngoai ra, ong con la nguoi lo viec đap nhung con đe lon, đao mot so kenh va vet lai mot so con song nham phuc vu cac hoat đong ve giao thong, thuy loi va quan su. Đac biet, nhung cong trinh kien truc o thoi nha Ho, chang han nhu thanh Tay Đo đo so,... đeu do ong chi huy xay dung.
Ten Ho Nguyen Trung đa đuoc đat cho mot con đuong o thi tran Phong Đien (tinh Thua Thien Hue) va o hai quan Hai Chau, Cam Le (thanh pho Đa Nang).


Xem them Nha Ho
Nam Ong mong luc
Ho Quy Ly


Chu thich Sach tham khao chinh