Nghien cuu la "hoat đong sang tao đuoc thuc hien mot cach co he thong nham lam giau tri thuc, bao gom tri thuc ve con nguoi, van hoa va xa hoi, va su dung von tri thuc nay đe tao ra nhung ung dung moi." Hoat đong nghien cuu đuoc dung đe thiet lap hay xac nhan cac du kien, tai xac nhan ket qua cua cong trinh truoc đo, giai quyet nhung van đe moi hay đang ton tai, chung minh cac đinh ly, hay phat trien nhung ly thuyet moi. Muc đich chinh yeu cua nghien cuu co ban (khac voi nghien cuu ung dung) la thu thap du kien, phat kien, dien giai, hay nghien cuu va phat trien nhung phuong phap va he thong vi muc tieu thuc đay su phat trien tri thuc nhan loai. Cac hinh thuc nghien cuu bao gom: khoa hoc, nhan van, nghe thuat, kinh te, xa hoi, kinh doanh, thi truong. Cach tiep can nghien cuu trong nhung linh vuc khac nhau co the rat khac nhau.


Đinh nghia Cuu co nhieu đinh nghia khac nhau ve nghien cuu. Martyn Shuttleworth cho rang: "Theo nghia rong nhat, đinh nghia cua nghien cuu bao ham bat cu su thu thap du lieu, thong tin, va du kien nao nham thuc đay tri thuc." Creswell đinh nghia: "Nghien cuu la mot qua trinh co cac buoc thu thap va phan tich thong tin nham gia tang su hieu biet cua chung ta ve mot chu đe hay mot van đe." No bao gom ba buoc: Đat cau hoi, thu thap du lieu đe tra loi cho cau hoi, va trinh bay cau tra loi cho cau hoi đo. Tu đien Truc tuyen Merriam-Webster thi chi tiet hon: Nghien cuu la "mot truy van hay khao sat can than; đac biet: su khao sat hay the nghiem nham đen viec phat hien va dien giai su kien, su thay đoi nhung ly thuyet hay đinh luat đa đuoc chap nhan dua tren nhung du kien moi, hay su ung dung thuc tien nhung ly thuyet hay đinh luat moi hay đa đuoc thay đoi đo."


Cac hinh thuc nghien cuu Nghien cuu khoa hoc dua vao viec ung dung cac phuong phap khoa hoc, khai thac tri to mo. Hinh thuc nghien cuu nay cung cap thong tin va ly thuyet khoa hoc nham giai thich ban chat va tinh chat cua the gioi. No co the giup tao ra nhung ung dung thuc tien. Hoat đong nghien cuu khoa hoc đuoc tai tro boi cac co quan chinh quyen, cac to chuc tai tro, va cac nhom tu nhan, bao gom nhieu cong ty. Hoat đong nghien cuu khoa hoc co the đuoc phan loai tuy theo linh vuc hoc thuat va ung dung. Nghien cuu khoa hoc la mot tieu chi đuoc su dung rong rai trong đanh gia vi the cua mot co so hoc thuat.
Nghien cuu trong cac nganh nhan van lien quan đen nhung phuong phap khac nhau, chang han chu giai van ban co va ky hieu hoc, va mot nhan thuc luan khac, mang tinh chat tuong đoi luan hon. Cac hoc gia trong cac nganh nhan van thuong khong tim mot cau tra loi đung toi hau cho mot cau hoi, ma khao sat nhung van đe va đac điem lien quan đen cau tra loi đo. Boi canh o đay rat quan trong, va no co the mang tinh xa hoi, lich su, chinh tri, van hoa, hay chung toc. Mot vi du ve nghien cuu trong cac nganh nhan van la nghien cuu lich su, bao ham trong phuong phap su hoc. Cac nha su hoc su dung nhung tai lieu goc va nhung bang chung khac đe khao sat mot cach he thong mot chu đe, va tu đo viet ra lich su theo hinh thuc ke lai qua khu.
Nghien cuu nghe thuat con goi la "nghien cuu dua tren thuc hanh", co the dien ra khi cong trinh sang tao đuoc xem vua la mot su nghien cuu vua la mot đoi tuong cua nghien cuu.


Lich su Thomas Kuhn, trong cuon sach cua ong co tua đe Cau truc cua cach mang khoa hoc, đa tim ra mot lich su thu vi va phan tich qua trinh phat trien cua nghien cuu.


= Nghien cuu co ban =

Nghien cuu co ban (hay nghien cuu nen tang, nghien cuu thuan tuy) đuoc thuc hien boi su to mo hoac đam me cua nha khoa hoc đe tra loi nhung cau hoi khoa hoc. Đong luc đe thoi thuc ho la mo rong kien thuc chu khong phai la kiem loi nhuan, do đo khong co mot loi nhuan kinh te nao tu ket qua cua nghien cuu co ban, vi du, muc đich khoa hoc co ban la tim cau tra loi cho nhung cau hoi đai loai nhu:

Vu tru hinh thanh nhu the nao? Cau truc cua proton, neutron, nucleon bao gom nhung gi?
Co gi đac biet trong cau truc gen di truyen cua loai ruoi giam?
Phan lon cac nha khoa hoc cho rang nhung hieu biet mot cach co ban, nen tang ve tat ca cac khia canh cua khoa hoc la thiet yeu cho phat trien. Noi mot cach khac, nghien cuu co ban đat nen tang cho nghien cuu ung dung tiep buoc. Neu coi Nghien cuu co ban la buoc đi truoc thi su tiep noi ung dung co the chinh la tu ket qua nghien cuu nay.
Chung ta đa đuoc biet đen nhieu vi du ma o đo nghien cuu co ban đa đong vai tro quan trong trong su tien bo cua khoa hoc. Duoi đay la mot vai vi du tieu bieu. Su hieu biet cua chung ta ve Gen va di truyen hoc đat đuoc la do thanh qua to lon trong viec nghien cuu Đau Ha Lan cua thay tu Gregor Mendel vao nhung nam 1860 va cac thi nghiem ve ruoi giam cua nha bac hoc T.H. Morgan nhung nam đau the ky 20. Viec su dung đau Ha Lan, ruoi giam - nhung sinh vat co cau truc đon gian se de lam thi nghiem hon so voi cac dang song cao hon. Ngay nay loai ruoi giam van đuoc su dung trong nghien cuu khoa hoc (vi du đe an Human Genome Project –Du an ve Gen nguoi)DNA đang đuoc xem nhu "chia khoa cuoc song". Ngay nay, cau truc xoan oc cua cap DNA đa đuoc giang day trong cac truong trung hoc, nhung vao đau nhung nam 1950, cau truc cua DNA moi đuoc xac đinh. Bang cach tap hop du lieu tu cac nghien cuu co ban cua cac nha khoa hoc khac, James Watson va Francis Crick đa kham pha ra cau truc tao nen phan tu DNA vao nam 1953. Viec xac đinh đuoc cau truc cua DNA la chia khoa quan trong đe chung ta hieu đuoc cach thuc hoat đong cua DNA. Ngay nay, rat nhieu thiet bi đien tu (vi du: đai radio, may phat đien...) đuoc phat trien tu nghien cuu co ban cua nha bac hoc Michael Faraday vao nam 1831. Ong ta kham pha ra nguyen ly đien tu truong, đo la moi lien he giua đien va tu.
Tai vien nghien cuu cao cap ve nguon sang LBNL, tia X đa đuoc su dung đe do ben trong mau vat lieu rat nho. Nhung hieu biet cua chung ta ve tinh chat cua tia X đa đuoc bat đau voi nhung nghien cuu co ban cua Wilhelm Rontgen vao nam 1895. Nam 1931, Ernest O. Lawrence đa phat minh ra nguyen ly đau tien cua may gia toc, đo la thiet bi cho phep cac nha khoa hoc gia toc cho cac nguyen tu đon toi toc đo rat lon. Khong lau sau đo, phong thi nghiem quoc gia Lawrence Berkeley (LBNL) đa đuoc thanh lap. Hang loat cac nghien cuu co ban tai LBNL đa kham pha ra nhieu loai đong vi phong xa. Mot so đong vi nhu cacbon-14, cobalt-60, hydrogen-3 (tritium), iot-131, va tecneti-99—sau đo đa tro thanh cac cong cu nghien cuu quan trong cho cac nha khoa hoc trong cac linh vuc sinh hoc, co sinh vat, va khao co hoc, hoac ho tro đac luc trong viec đieu che vacxin chong lai benh tat. Nghien cuu ve đong vi phong xa tai LBNL cung đa bao gom ca viec tao ra 15 nguyen to nang. Albert Ghiorso, nguoi đong phat minh tiep 12 nguyen to nang, đa giai thich rang qua trinh tim kiem cac nguyen to moi do con nguoi tu tao ra la mot cuoc phieu luu đang gia. Moi nha khoa hoc ke tren đa co gang nghien cuu cac nguyen ly co ban cua cac hien tuong ma ho đang tim. Chi đen ngay nay chung ta moi co the thay đuoc thanh qua thuc su cac nghien cuu cua ho!


= Nghien cuu ung dung =

Nghien cuu ung dung đuoc tien hanh đe giai quyet cac van đe thuc te cua the gioi đuong đai, khong phai chi la hieu đe ma hieu (kien thuc vi kien thuc). Co the noi mot cach khac rang ket qua cua cac nha nghien cuu ung dung la đe cai thien cuoc song con nguoi, vi du, cac nha nghien cuu ung dung co the đieu tra nghien cuu cac cach đe:

Nang cao nang suat cua san xuat luong thuc.
Xu ly hoac chua tri mot can benh nao đo.
Cai thien hieu qua su dung nang luong trong nha, van phong hoac cac mo hinh khac.
Mot so nha khoa hoc cho rang đa đen luc đe chung ta nen chuyen đoi trong tam tu nghien cuu co ban thuan tuy sang khoa hoc ung dung. Theo huong nay, ho cam thay, rat cap bach phai giai quyet cac van đe tu qua tai dan so toan cau, o nhiem moi truong, cho đen su su dung can kiet cac nguon tai nguyen tu nhien.
Co rat nhieu vi du trong qua khu o đo cac nghien cuu ung dung đa đong gop lon trong cuoc song hang ngay cua chung ta. Trong nhieu truong hop, ung dung đa co mot quang thoi gian dai chuyen hoa truoc khi cac nha khoa hoc co đuoc kien thuc tot va co ban ve van đe khoa hoc lien quan. (Co the hinh dung mot nha khoa hoc đung trong phong nghien cuu voi nhung suy nghi trong đau, anh ta tu hoi minh: "Toi biet la no chay đuoc, nhung toi chi chua thuc su hieu no chay nhu the nao!"). Duoi đay la mot so vi du:

Trong nhung nam 1950, đen chan khong đuoc su dung lam triode (đen ba cuc) trong cac thiet bi đien tu nhu trong đai phat thanh. Vao nam 1948, 3 nha nghien cuu tai cac phong thi nghiem Bell thuoc AT& T (John Bardeen, Walter Brattain va William Shockley) phat minh ra transistor, mot loai đen ba cuc ban dan, sau đo đa tro thanh cuoc cach mang trong nganh cong nghiep đien tu. Sau đo 10 nam, tu transistor ma nha nghien cuu Jack Kilby đa phat minh ra mach tich hop (thuong dung trong cac vi xu ly).
Vacxin giup chong lai cac loai benh tat va cuu song nhieu nguoi moi nam. Lan đau tien vacxin đuoc su dung đo la vao cuoi nhung nam 1790. Edward Jenner đa phat trien mot ky thuat đe tao ra vacxin cho nguoi giup chong lai benh đau mua, mot can benh đa giet chet hang trieu nguoi. Gan đay, Jonas Salk đa phat trien mot loai vacxin bai liet vao nam 1953; dang vien uong cua loai vacxin nay đa đuoc Albert Sabin cung cap vao nam 1961.
Mot truong hop may man noi tieng trong khoa hoc đuoc ghi nhan vao nam 1928. Ngai Alexander Fleming trong luc đang co tim cac chat hoa hoc phan ung nhu chat khang sinh co tac dung diet vi khuan. Mot mau Penicilin vo tinh roi vao mau thi nghiem cua ong ta. Ong ngay lap tuc nhin thay rang cac vi khuan xung quanh mau khong the lon len đuoc, co nghia la mau nay đa cung cap mot khang khuan tu nhien. Sau nhieu nam nghien cuu đe co lap va tinh che, lan đau tien thuoc khang sinh Penicilin đuoc đua vao thi truong. Fleming noi rang: "Tu nhien đa tao ra Pennicilin va toi chi la nguoi tim ra no".
Khoa Velcro (vai dan) đa đuoc su dung thuong xuyen trong vai nam gan đay. No đa thuc su đuoc kham pha tu nhung nam 1948 boi Georges de Mestral. Ong ta đe y thay rang cac hat giong cua cay Cocklebur chua nhung cai moc nho nham giup cac hat nay bam lai. Mac du san pham cua ong đa đuoc đang ky ban quyen trong nam 1957, nhung van phai mat nhieu nam sau đo đe cong nghe co the bat kip va đua khoa velcro ra thi truong voi gia khong qua đat.
Mot nguoi anh cua Earnest Lawrence nguoi sang lap LBNL, John Laurence, đa lap ra phong thi nghiem Donner o Đai hoc Berkeley nam 1936. Muc đich cua ong la su dung chat đong vi phong xa đe chua benh cho con nguoi nhu cac benh ung thu va cac benh lien quan toi tuyen giap. Ngay nay phong thi nghiem Donner đuoc xem la noi san sinh ra mon y hoc hat nhan. Thuc te nghien cuu co ban va ung dung co phai khac nhau nhu trang va đen khong?
Su khac biet giua nghien cuu co ban va ung dung khong phai luon luon ro rang. Đoi luc no phu thuoc vao hoan canh hay quan điem cua nguoi đanh gia. Theo TS. Ashok Gadgil o LBNL, mot cach đe nhin nhan đieu đo la hay tim cach tra loi cau hoi: "Khoang thoi gian can thiet truoc khi mot chuong trinh co ket qua thuc tien tu nghien cuu la bao lau?" Neu đe su dung đuoc chi can mot vai nam, thi no đo đuoc đinh nghia la nghien cuu ung dung thuan tuy. Neu đe co ung dung can keo dai trong khoang 20-50 nam, thi cong viec nay ve ban chat co khi la ung dung va co khi lai la co ban. Voi mot nghien cuu khong the nao nhin truoc đuoc la can bao nhieu thoi gian đe co the dung đuoc trong thuc te, thi no đuoc coi la nghien cuu co ban thuan tuy. Ngay nay mot so cac nghien cuu đat nen tang tren su phat trien ve lo phan ung hat nhan đe cung cap mot nguon nang luong đieu khien đuoc cho cac thanh pho. Đo la mot thanh qua ung dung ro rang trong cong viec, vi đa co qua nhieu cac ky thuat đuoc kiem nghiem chac chan tu khoang 30-50 nam truoc khi chung ta co the thay chuc nang cua lo phan ung hat nhan đuoc su dung. Su phat trien cua nang luong hat nhan co the noi la ket qua cua nghien cuu co ban va nghien cuu ung dung.
Vat lieu sieu dan la mot linh vuc nghien cuu khac ve vung chong lan nay. Phan lon cac chat dan đien la khong thuc su hieu qua; mot luong nang luong bi mat đe đot nong khi ma đien tu truyen qua vat dan (thuong la kim loai). Vat lieu sieu dan la cac loai vat lieu tieu ton rat it hoac khong tieu ton nang luong khi đien tu truyen qua chung. Tuy nhien, cac vat lieu sieu dan gan đay nhat đa đuoc lam lanh voi heli long đat tien toi nhiet đo duoi -2690C đa hoat đong đung. Cac vat lieu moi hon đuoc phat trien trong nhung nam gan đay cho thay tinh chat sieu dan tai nhiet đo cao hon, chi su dung ni-to long re tien đe lam lanh. Ro rang la, su phat trien cua vat lieu sieu dan thuc su la nghien cuu co ban. Tuy nhien, khi ma vat lieu sieu dan đuoc phat trien va co the đuoc su dung de dang nhu cac loai day đong, thi rat nhieu cac ung dung quan trong se som ap dung, bao gom ca viec cung cap đien hieu qua hon trong cac thanh pho.
Xu huong nghien cuu khoa hoc trong nhung nam gan đay: Co mot chuyen dich đang chu y trong "triet ly" đoi voi cac dang nghien cuu đang nhan đuoc đau tu trong nhung nam gan đay. Cac truong đai hoc nhan đuoc phan lon tien đau tu cua nha nuoc tu quy ho tro đau tu khoa hoc (NSF). Nghien cuu tai phong thi nghiem quoc gia nhu Phong thi nghiem Lawren Berkeley thi nhan tien đau tu chu yeu tu Bo Nang luong va Vien Nghien cuu suc khoe quoc gia. Quoc hoi co mot anh huong quyet đinh đinh huong đau tu cho cac dang nghien cuu nao, boi vi đay la noi phan bo ngan sach quoc gia. Mot so nghi si muon giam so tien đau tu cho cac nghien cuu co ban nao ma khong the đua đen cac ung dung sau mot thoi gian nhat đinh. "Triet ly" nay đa dan đen xoa so du an SSC (Super Conducting Super Collider-May gia toc sieu va đap) o Texas nam 1993. Tai LBNL kinh phi cung đa bi cat đoi voi 2 thiet bi đa co vai tro rat quan trong trong cac nghien cuu co ban truoc đay. Đo la may gia toc tuyen tinh ion nang đa tung giup cac nha khoa hoc tao ra kha nhieu cac nguyen to "nang", con thiet bi Bevatron đa tung đong vai tro chinh cho nganh y hoc hat nhan cua phong thi nghiem. Su chuyen dich trong uu tien quoc gia nay đa tao nen su lo lang lon cua nhieu nha khoa hoc. Cu the la mot nhom 60 nha khoa hoc đat giai Nobel đa đong ky vao mot giac thu gui đen tong thong Clinton va tat ca cac thanh vien quoc hoi.
Khong phai tat ca cac du an lon ve nghien cuu co ban đeu bi cat giam. Du an nghien cuu Gen o nguoi (Human Genome Project-HPG) la mot cuoc phieu luu dai o đo toan bo cac nhiem sac the o nguoi se đuoc tim hieu bang hai con đuong chinh. Huong thu nhat, moi nhiem sac the se đuoc phan tich theo con đuong hoa hoc đe xac đinh chinh xac chuoi phan tu di truyen, thuong đuoc goi la DNA. Huong thu 2, moi nhiem sac the se đuoc lap ban đo đe xac đinh chinh xac vi tri cua moi gen trong nhiem sac the. Tuy nhien, đe co đuoc hieu biet ve ban chat cua nhiem sac the nguoi, thi nhung nghien cuu cua HGP cung đuoc mo rong cho cac dang sinh vat đon gian hon (vi du: ruoi giam, giun va men). Muc tieu cuoi cung ma chuong trinh mong muon đat toi la co the chua tri cac can benh gay ra boi su di truyen nhu la chung xo hoa, u va benh bach cau bang nhung phuong phap moi trong y hoc nhu la lieu phap gen chang han.
Cac nganh cong nghiep ngay nay thuc hien it cac nghien cuu co ban. Xuat phat tu ban chat canh tranh cua kinh doanh tren the gioi, cac nghien cuu mang tinh thuong mai tap trung vao nhung nghien cuu co thoi gian phat trien duoi 10 nam đe tao ra san pham hoac quy trinh moi. Cac doanh nghiep khong the kham noi cac nghien cuu qua dai han. Ket qua la cac truong đai hoc, cac phong thi nghiem quoc gia (nhu LBNL) phai chiu trach nhiem ve cac nghien cuu co ban va ung dung dai han. Vi du, hien tai co kha nhieu nghien cuu ung dung đang đuoc trien khai tai LBNL. "Phan ban nang luong va moi truong" (that ra la no đa đuoc đoi ten tu "phan ban cac khoa hoc ung dung" trong nhung nam 1980) la mot vi du chuyen ve loai hinh nay. Cac hoat đong gan đay cua phan ban nay bao gom su phat trien he thong lam sach nuoc su dung buc xa cuc tim, nghien cuu tia radon xam nhap vao nha cua ra sao, phan tich su tich tu ozon trong nha cua va che tao cac vat lieu xay dung tiet kiem nang luong cao.


= Xu huong cho tuong lai =
Con nguoi đa tro thanh luc luong thong tri hanh tinh co quyen thay đoi hinh dang cung nhu hoat đong cua Trai Đat. Rat nhieu nha khoa hoc đa lo lang rang trong 40 nam toi su o nhiem cua Trai Đat se tang nhanh đen muc ma no khong con đu đe ho tro cho cuoc song binh thuong. Ngay cang nhieu thanh pho đuoc cong nghiep hoa, cac van đe phat sinh nay– su dung thai qua nguon tai nguyen, can kiet nguon nang luong, o nhiem moi truong se van tiep tuc tang. Cac nha khoa hoc lo lang rang hanh tinh cua chung ta se tien toi muc qua gioi han chiu đung.
Nghien cuu khoa hoc co the giup giai quyet nhung van đe nay. No se can đuoc tai tro cho nhung nghien cuu ung dung dai han – cac nghien cuu ma no se khong tao ra san pham cho nganh cong nghiep quoc gia ma no chi tap trung vao kha nang co the chiu đung cua viec su dung tai nguyen cua Trai Đat.
Giai quyet cac van đe tren can mot tien trinh đa nganh, đieu đo co nghia la cac nhom nha khoa hoc trong cac pham vi nghien cuu khac nhau se cung lam viec nghien cuu đa nganh se tan dung kha nang chuyen mon cua ho trong cac pham vi khac nhau (vi du:sinh hoc, đia ly, hoa hoc va vat ly). No cung mo ra mot con đuong moi trong cong đong cac nha nghien cuu. Tham gia đe tai nghien cuu thuoc dang nay se nhan đuoc nhieu kinh phi tai tro tu chinh phu nhu tu Bo Nang luong, Vien Nghien cuu suc khoe quoc gia, Vien To chuc tai tro khoa hoc quoc gia. Thuc te la tien trinh nay đa đuoc thuc hien trong nhieu phong nghien cuu.


Phuong phap nghien cuu Thong thuong nguoi ta chia ra ba dang nghien cuu:

Nghien cuu khao sat (Exploratory research), giup xac đinh cau hoi hoac van đe nghien cuu. Vi du: lap kinh thien van moi đe tham hiem khong gian, nghien cuu chung ve thuc trang beo phi tai Viet Nam đe đua ra cau hoi nghien cuu "an gao nhieu co gay beo phi khong?".
Nghien cuu xay dung (Constructive research), đua ra cac ly thuyet, kiem đinh ly thuyet đe nham giai thich cau hoi nghien cuu. Vi du: ap dung ly thuyet Tan co đien giai thich tai sao tang cung tien lai dan toi lam phat.
Nghien cuu thuc nghiem: kiem đinh loi giai ma mo hinh ly thuyet đa giai, xem co đung trong thuc te khong, su dung cac bang chung thuc te, vi du ly thuyet noi tang cung tien thi dan toi lam phat, chung ta kiem đinh lai bang cach thu thap du lieu cac lan tang cung tien tu truoc toi gio cua My, dung kinh te luong va thong ke hoc đe khang đinh lai gia thuyet: "tang cung tien se dan toi lam phat". Cau tra loi co the khang đinh ly thuyet đung, nhung cung co the phu đinh ly thuyet.
Con co the chia phuong phap nghien cuu thanh: 

Su dung du lieu so cap (primary research): luc tim cac tai lieu, du lieu goc chua co ai xu ly hoac tong hop chung. Vi du: nghien cuu cac tai lieu Han Nom đe phat hien cac su kien lich su.
Su dung du lieu thu cap (secondary research): su dung lai cac du lieu đa đuoc tong hop bien soan lai. Vi du: dung cac du lieu cua Tong cuc Thong ke đa đang tai (cac du lieu đa đuoc TCTK thu thap tu nguon so cap va tong hop thanh cac bang bieu) đe kiem đinh gia thuyet: Du an xoa đoi giam ngheo đa phat huy hieu qua, hay: tac đong cua chinh sach ke hoach hoa gia đinh la đang ke.
Co the chia phuong phap nghien cuu thanh:

Nghien cuu đinh tinh (qualitative research): nghien cuu mang tinh mo ta nhieu hon, chu yeu ve nghien cuu ung xu con nguoi, vi du trong xa hoi hoc, khong co nhieu con so thong ke.
Nghien cuu đinh luong (quantitative research): nghien cuu su dung nhieu so lieu thong ke, chay cac mo hinh kinh te luong (econometrics) đe đanh gia tuong quan giua cac bien so. Cung bao gom cac nghien cuu thi nghiem (lap đi lap lai nhieu lan mot thi nghiem đe khang đinh gia thuyet su dung quy luat so lon), đieu tra survey dien rong.


Qua trinh nghien cuu Đe nghien cuu đat đuoc ket qua đung đan, đang tin cay, nghien cuu can đuoc thuc hien theo mot quy trinh khoa hoc. Tat nhien so buoc trong quy trinh co the phu thuoc vao linh vuc khoa hoc va trinh đo cung nhu kinh nghiem cua nha nghien cuu. Tuy vay, quy trinh bao gio cung bao gom cac buoc sau: 

Quan sat va đinh hinh: tu cac quan sat ban đau đe phan đoan lieu co moi quan he giua cac nhan to hay khong, hoac đoc cac tai lieu đe xem đa co ai truoc đo đa nghien cuu ve van đe nay hay chua, ho con chua giai quyet đuoc van đe gi. Cung can đoc ky nguoi ta đa lam gi đe tranh lap lai nghien cuu đa tung lam tu truoc. Đong thoi đanh gia ban đau nghien cuu minh đinh lam co quan trong hay khong, co đong gop gi hay khong, co nen lam khong, co kha thi khong.
Neu gia thuyet (Hypothesis): đua ra mot phan đoan ve quan he giua hai hay nhieu bien so. Vi du: phan đoan rang an nhieu đuong se sau rang (2 bien so o đay la luong đuong an mot ngay va chat luong cua rang).
Đinh nghia: mo ta chi tiet cac khai niem bien so, gan voi cac khai niem khac hien co. Tim va mo ta bien so đo se đuoc đo, đanh gia the nao. Vi du: lam sao đo đuoc luong đuong an mot ngay cua mot nguoi trung binh (phai đinh nghia the nao la nguoi trung binh, hoac se phai đo o nhieu nhom nguoi khac nhau: gia tre, gai trai, dan toc, vung mien).
Thu thap du lieu: bao gom xac đinh tong the va mau minh se lay o tong the đo. Vi du: tong the o đay la nguoi Viet Nam, mau lay se la 100 nguoi o Ha Noi, 100 o Sai Gon. Thu thap thong tin su dung cac cong cu nghien cuu (vi du: bang hoi, phong van nhom). Cac cong cu phai tot, chinh xac, tin cay neu khong nghien cuu se đua ra ket luan sai lam.
Phan tich du lieu: tong hop du lieu, lam sach, chia thanh cac nhom khac nhau đe rut ra ket luan. Vi du: tap hop du lieu cua 1000 lan quan sat tiem thuoc len chuot, chia cac lan quan sat đo theo thoi gian, theo can nang cua chuot, theo gioi tinh, suc khoe cua chuot đe rut ra ket luan lieu thuoc co tac dung hay khong, tac dung len nhom chuot nao.
Dien giai du lieu: dien giai thong qua bang, hinh anh, va sau đo mo ta bang van viet.
Kiem tra, sua lai giai thuyet: sau cac buoc tren, co the khang đinh gia thuyet la đung, sai, hay can sua đe ro hon.
Ket luan, huong nghien cuu sau neu can.
Nha nghien cuu lau nam, hoac đung đau nganh, co the lam buoc 1 va 2 rat nhanh. Trong khi cac nha nghien cuu tre can phai lam buoc 1 va 2 rat can than do ho chua co hieu biet nhieu ve linh vuc đinh nghien cuu.


Cong bo Nghien cuu khoa hoc thuc thu can phai đuoc cong bo ket qua. Truoc het, nghien cuu thuong đuoc tai tro, vi vay theo yeu cau ket qua phai đuoc cong bo. Cong bo cung chung to minh la nguoi đau tien nghien cuu van đe nay, coi nhu khang đinh ban quyen. Cong bo cung la thuoc đo đe xac đinh nha nghien cuu co thuc su nghien cuu hay khong, co đang đuoc nhan luong hay khong. O cac nuoc, so bai cong bo la thuoc đo đanh gia len chuc, ve nang luc nghien cuu cua ca nhan va cua co quan nghien cuu, cua truong đai hoc. Cac truong danh tieng tren the gioi đeu la noi co nhieu nghien cuu đuoc cong bo tren cac tap chi nghien cuu (tat nhien la danh gia nhat). Cac nghien cuu truoc khi đuoc cong bo chinh thuc đeu phai đuoc binh duyet. Cac nha nghien cuu đoc lap khac se tham đinh đanh gia lai xem nghien cuu đung, đang tin cay hay khong.


Phuong phap nghien cuu cho sinh vien Khac voi nghien cuu o muc cao cua cac nha nghien cuu chuyen nghiep, sinh vien (đai hoc va cao hoc) cung phai tien hanh cac nghien cuu, duoi dang cac tieu luan hoac luan van cuoi khoa. Quy trinh nghien cuu khi đo hoi khac hon so voi quy trinh nghien cuu chinh quy. Quy trinh dua rat nhieu vao viec tim tai lieu trong thu vien hoac thu vien đien tu. Quy trinh bao gom:

Xac đinh van đe: đam bao hieu đuoc yeu cau cua nghien cuu (hoac đe bai tieu luan), đoc cac Tu đien, sach đe hieu đuoc tong quan chu đe
Lap ke hoach: Xay dung chien luoc tung buoc phai lam gi. Buoc đau tien phai tim đuoc danh sach tai lieu can đoc (reading list).
Tim tai lieu: Tra tren thu vien va muon cac tai lieu. Tra co so du lieu. Tap hop va tom tat. Nho ghi lai nguon lay tu đau đe lam chu thich sau nay.
Phan tich du lieu tim đuoc: đua ra cac ket luan tu du lieu
Viet mot ban bao cao
Viet chu thich (nguon cac y trong bai tu tai lieu nao)
Kiem tra đao van (neu can): nhieu truong tren the gioi cam sinh vien copy y nguyen cac cau trong cac tai lieu đa cong bo (vi du: tu tap chi, sach). Sinh vien muon su dung phai viet lai cac cau theo y cua minh.


Xem them Phuong phap khoa hoc
Phuong phap luan
Hoc tap


Tham khao Lien ket ngoai