Ada Ciganlija (tieng Serbia: Ада Циганлија) la mot hon đao tren song Sava o Beograd, đuoc bien thanh mot ban đao nhan tao. Ten nay cung đuoc đat cho toan khu vuc cong vien va ho Sava lan can, đuoc tao ra bang cach chia dong Sava voi bo ho. Đao thuoc khu Cukarica va do JP Ada Ciganlija quan ly.
Dien tich ban đao la 8 km² va ben canh ho Sava con co ho Ada Safari tu nhien.
Trong qua khu, Ada Ciganlija đai dien cho vung ngoai vi xa Beograd va co tam quan trong trong chien tranh, noi dien ra mot so tran chien. Trong cuoc bao vay Beograd nam 1789, quan đoi Ao đong trai lon nhat tren đao. Nam 1821, Ada Ciganlija đuoc Hoang than Milos Obrenovic ban cho đia vi thanh bang. Trong giai đoan 1920-1956, tai đay co mot nha tu, noi thi hanh an tu hinh.
Ban đao gom hon 70 nha hang va quan ca phe đe phuc vu an uong, co san hang ta be đi song. Mot so bieu tuong tren ban đao la thap cong ly, mach nuoc, tuong đa va Cau Ada.
Mot so luong lon cac loai chim, 450 loai thuc vat, 94 loai con trung va 250 loai nam đuoc tim thay tai Ada Ciganlija, moi truong sinh canh nay đuoc phap luat bao ve.
Ada Ciganlija co hinh dang nhu hien tai tu ngay 25 thang 5 nam 1959. Ngay nay goi la "Ngay Ada Ciganlija". Truoc đo, mat bac ban đao chi la mot đong co, ngay nay goi la khu Beograd Moi.
Voi vi tri, chat luong nuoc, co so trang bi xung quanh va chieu dai dong chay, ho Sava rat thich hop cho cac mon the thao tren mat nuoc nhu boi loi, cheo thuyen, bong nuoc, lan, luot van buom,... nen đuoc to chuc mot so giai vo đich the gioi va trong nuoc.
Ngay nay, Ada Ciganlija la trung tam van hoa the thao va giai tri lon nhat tai Beograd, co hon 50 san the thao ngoai troi va khu giai tri đa chuc nang cuc ky noi tieng cua Beograd. Hon 300 su kien va chuong trinh co đong đuoc to chuc hang nam tren Ada Ciganlija va trung binh khoang bon trieu du khach ghe tham moi nam. Ada Ciganlija noi tieng đen muc thuong đuoc goi thong dung la Bien Beograd (beogradskim morem), trong khau hieu quang cao chinh thuc nam 2008 đuoc cach đieu thanh Bien BeogrADA (More BeogrADA).
Ngay nay, Ada Ciganlija đuoc chinh quyen thanh pho quan ly thong qua Doanh nghiep nha nuoc JP Ada Ciganlija, chiu trach nhiem toan bo ve đia hinh sinh thai, khu giai tri, bai tam va ho Sava.


Đia ly = Vi tri đia ly =
Tren bo nam song Sava, gan nga ba song Sava va song Danube, cach trung tam Beograd khoang 4 km truoc đay co mot hon đao, nay chinh la ban đao Ada Ciganlija. Đuoc bao phu voi rung cay ram rap, rai rac xen ke voi cac đong co, Ada la khu da ngoai, ho boi va nghi mat lon nhat đuoc đuoc cu dan Beograd ua thich đen tan huong. Nam o phia bac khu Cukarica, ngang qua song Sava, giap Khu Beograd Moi va ban đao nhan tao Mala Ciganlija, đao Ada Medjica ngan cach toa nha Beograd Moi voi Ada Ciganlija. Phia nam ban đao la Banovo Brdo va Cukaricka Padina, phia đong la vung ngoai o Senjak, phia tay la rung Makis va vung ngoai thanh cung ten.
Nam 1967, nhanh song Sava đuoc ngan lai tao thanh mot ho nuoc đoc đao cho Beograd, dai 4,2 km, rong trung binh 200 m va sau 4–6 m goi la ho Sava. Phan con lai o phia đong bac cua nhanh song bien thanh vinh Cukarica. Vao he, moi ngay co toi 300.000 du khach đen tam hoac thu gian. Tong dien tich cua Ada Ciganlija va mat nuoc la 800 ha, dai 6,3 km va rong khoang 700 m.
Hinh thai đia chat đuoc boi đap tu phu sa cua song Sava tao nen cac ho sut lun va vet keo dai voi đo sau len toi 1,5 m. Nuoc tich tu trong nhung vung sut lun lau hon cac be mat khac. Trong khu vuc đuoc đanh gia, trang thai dong chay tu nhien va che đo nuoc ngam cho thay su khac biet rat lon ve thoi gian nuoc đong – tu 20 ngay (binh đo 73,5 m so voi muc nuoc bien) đen 170 ngay (binh đo 70,5 m). Hien tuong nay đieu hoa sinh thai, tang chat luong toan bo cac loai đat va tham thuc vat. Đia hinh Ada Ciganlija hinh thanh do tac đong cua dong chay (boi đap va xoi lo), tram tich va sat lo. Nguyen thuy la cac tham thuc vat ua nuoc phat trien rat manh. Sau nay, đo am suy giam do tac đong cua con nguoi tren đao, tham thuc vat ban đau tuy đuoc bao ton nhung khong the phong phu nhu ban đau.
Con nguoi đa tac đong đen Ada Ciganlija thay đoi che đo tu nhien cua dong chay va nuoc ngam, tu đo bien đoi moi truong canh quan. Ke, đap đuoc xay dung ngan nuoc tao nen ho Sava, cung voi 20 gieng tru nuoc đa che ngu đuoc hien tuong lu lut hang the ky, ngoai tru mot dien tich nho. Viec đieu hoa nuoc ngam va nuoc mat gop phan on đinh dien mao Ada Ciganlija.


= Khi hau =
Nhiet đo trung binh nam tren ban đao la 12,5 °C, trong khi trung binh thoi ky thuc vat sinh truong đat toi 19,2 °C. Nhiet đo cao nhat la vao thang 7, trung binh 23 °C, con thap nhat trong khi vao thang 1 khoang 1,4 °C. Luong mua trung binh la 690,9 mm va trong thoi ky thuc vat sinh truong la 391,9 mm.
Nho nhieu yeu to ket hop, Ada Ciganlija đuoc thua huong che đo vi khi hau. Co song chay qua, ho nuoc nhan tao, đao song va nhieu cay coi bao phu, đo am cao hon so voi khu vuc noi thanh, giup đieu hoa nen nhiet cua Beograd theo mua. 


= Ho Sava =

Ho Sava co hinh vong cung hoi cong, dien tich khoang 0,9 km², đo sau trung binh khoang 3 m va tong luong nuoc tru khoang 4.000.000 m³. Chieu rong trung binh cua ho khoang 250 m voi chieu dai ho 4,4 km. Ho đuoc chia thanh hai phan, phan phia nam co dien tich 181.000 m² lam be lang đe cap nuoc cho toan ho, phan con lai co dien tich 785.000 m² su dung cho giai tri va the thao. Đay ho Sava rat đa dang, ven bo soi đa cung chac, trong khi phan con lai la bun-cat va đat set duoi dang bun nhao.
Nhiet đo nuoc kha đong đeu, chenh lech toi đa giua mat nuoc va đay ho la khoang 1,4 °C. Nhiet đo nuoc trong nhung thang mua he đat 27 °C rat thich hop cho boi loi. Trong nhung thang mua đong, ho thuong bi đong bang day toi 30 cm. Mua xuan, nuoc trong co the nhin thau 4,7 m, con vao mua boi loi, nuoc đuc hon chi nhin sau khoang 0,8 m. Nuoc ho co tinh hoi kiem (8,2 – 8,72). Ho Sava, con đuoc goi la Ada, đuoc tao ra bang cach xay dung hai con đap tren song gan nhanh phia bac va phia nam cua đao vao nam 1967. Ho dai 4,2 km, co chieu rong trung binh 200 m va đo sau tu 4 đen 6 m, dien tich ho 0,86 km². Ho nam o đo cao 78 m, mot trong nhung khu vuc thap nhat o Beograd. Hai ben bo ban đao dai 7 km la bai đa cuoi. Nhiet đo nuoc thuong xuyen đat 24 °C suot mua he.
Ho Sava con đuoc goi trong cac chien dich quang cao la "Bien Beograd", "Bien BeogrADA" va "Ho Ada Ciganlija".

Thuyen may bi nghiem cam chay tren ho.
Co mot khu giai tri vui nhon tren mat ho Sava đuoc mo cua trong mua boi loi. Tu nam 2018, them mot cong vien giai tri khac khai truong o phia Makis cua Ada Ciganlija.
Trong ho pho bien la ca chep va ca tram co, ngoai ra con co ca tre ban đia lon nang hon 100 kg. Vao thang 3 nam 2019, mot con ca tre dai 2 m bi bat trong ho. Ca da tron co kich thuoc nay rat hiem va đuoc tha lai ho theo quy đinh cua phap luat. Thuong thi cac tho lan cung quan sat đuoc ca tre lon co nay duoi đay ho nhung chung thuong khong boi len mat nuoc.
Theo so lieu thong ke, trong ho co 25 loai ca, bao gom ca chep, ca cho, ca vuoc, ca ven, ca tre, ca ro, ca giec va ca thai duong. Ho cung la noi sinh song cua cua va tom hum đat, co the do nhung nguoi nuoi lam canh tha vao. Nam 1994 phat hien mau vat đau tien cua sua nuoc ngot trong ho. Ngoai ho Sava co the tim thay loai nay tren song Danube.
Thuc vat co mach đong vai tro chu đao trong tham thuc vat ho Sava va co vai tro chinh trong viec loc nuoc.
Bo ho Sava đuoc bo tri đay đu va trang bi cac co so ha tang can thiet, vi vay đay la mot trong nhung ho nhan tao co bai tam lon nhat va đep nhat o chau Au. Nuoc ho Sava am va sach hon nuoc song, thich hop đe phuc vu cong chung. Tong hop vi tri, kich thuoc, chat luong nuoc, co so trang thiet bi, ho Sava rat phu hop cho cac cuoc thi đau hang đau tren vung nuoc lang. O cuoi ho Sava, nguoc voi huong ve trung tam Beograd, co mot bai tam khoa than. Ada Ciganlija nhieu lan danh đuoc danh hieu quoc te Blue Flag cao nhat ve chat luong nuoc va an toan tai bai tam. Nam 2011, Virtualtourist đanh gia Ada Ciganlija la đao trong thanh pho đep thu ba tren the gioi. Nam 2012, theo cong thong tin đien tu "Lonely Planet", Ada Ciganlija la noi đau tien du khach nen đen khi ghe tham Beograd, xep thu 218 trong so 51.674 điem đen chau Au.


= Vinh Cukarica =

Khi Ada noi voi đat lien thong qua mot bo ke vao nam 1967, phan phia bac cua nhanh song Sava ket hop lai đe tao nen vinh Cukarica. Dai đat keo dai theo huong tay nam - đong bac, giap cuc bac Ada Ciganlija, ke va bo phai song Sava (khu Careva uprija va khu nam Bar Venecija). Đay la noi ma song Topciderska đo vao song Sava, gan đo co cau Ada.
Vinh la noi dien ra hoat đong the thao va giai tri, khu huan luyen cheo thuyen kayak va co mot ben đo cho du thuyen nho. Tren bo doc theo vinh la đuong danh cho xe đap. Vinh dai 1,3 km va rong 120 đen 160 m. Dien tich vinh la 16 ha, nhung quy hoach hanh chinh bao gom them 5,8 ha mat nuoc va 20,8 ha đat xung quanh.
Luong bun thai uoc tinh trong vinh nam 2011 la 120.000 m³. Bun khong đuoc phep đo truc tiep vao ha luu Sava đe ngan ngua chat thai đoc hai. Luc truoc đa co ke hoach xay dung mot nha may se khu bun tu đo san xuat phan bon nhung đa bi huy bo do chi phi cao. Ngay nay, luong bun va cay co thuy sinh trong vinh đuoc kiem soat tao đieu kien du thuyen nho co the ra vao ben.


= Ada Safari =

Ada Safari la mot ho nuoc tu nhien o Ada Ciganlija, nam giua song Sava va vinh Cukarica. Ho co hinh chu S, voi dien tich khoang 6 ha va đo sau trung binh khoang 2 m. Ho chu yeu danh đe cau ca thu gian, nhung cung mo cua phuc vu nhu cau khac. Quanh ho la khu rung đa đuoc mot the ky.
Truoc khi co ho Sava, Ada Safari von la mot đam lay tu nhien. Dan đia phuong goi la Savska bara. Cuoi thap nien 1970 va đau thap nien 1980, đam lay hoan toan kho can, mot cong vien giai tri đuoc xay dung tren đo nhung khong thu đuoc loi nhuan nen som bi đong cua. Khu vuc hoang phe tro lai thanh đam lay tran ngap lau say, coi va cay bui. Dan cu tap trung thanh mot khu ban hop phap o gan đo.
Mot du an lam sach ho đuoc trien khai vao thap nien 1990, cho đen nam 1994, ho đuoc sach se hoan toan va mang ten Ada Safari.
Ada Safari đuoc rung ram bao quanh. Quanh ho co đuong đi tan bo, co the đen bat ky khi nao trong nam. Ngoai ra con co mot so thu nho voi tho, de, tri, vit, thien nga, cong, ga, bo cau khien toan bo khu phuc hop giong nhu mot khu bao ton thien nhien. Canh đo co san choi Đao Robinson cho tre em hoat đong vao mua he.
Gan ho, mot khu tri lieu rong 0,1 ha mo ra cho tre em thieu nang va nguoi khuyet tat theo phuong phap tri lieu lam vuon. Co so trang bi bang ghe, san khau va vuon cay, do sinh vien Lam nghiep Beograd thiet ke. Muc đich la đe cai thien tinh trang tam sinh ly nguoi khuyet tat, khuyen khich hoa nhap xa hoi thong qua thoi gian đam chim trong moi truong tu nhien.
Nam 2004 khai truong mot nha hang ben bo ho voi kien truc đac trung, phuc vu am thuc va am nhac.

Ngoai vit va ngong nha, ho la moi truong song thuong xuyen hoac di tru cua cac loai chim hoang da, pho bien nhat la vit troi va diec xam, coc nho, chim boi ca. Cay ven ho la noi lam to cua qua đen, go kien xanh, go kien lon, bo cau, bac ma lon, se ngo xanh, treo cay, so luong it hon co son ca, bong lau, ac la, qua thong, vang anh, se khuou va cac loai chim khac.
O Ada Safari chu yeu la ca chep, rat nhieu ca da tron va cung co ca tram co, chep nhot va giec. Hoat đong cau ca phai co giay phep va tuan thu quy tac nghiem ngat đe bao ton nguon ca. Co the đat cho cau ca trong mot hay nhieu ngay. Ca cau đuoc phai tha lai ho, tat nhien tuy loai ca co the tra tien đe mua ve nhung chi đuoc toi đa 5 kg. Đay la ho đau tien o Serbia đat ra quy tac "bat va tha". Ho Ada Safari đa nhieu lan to chuc Giai vo đich cau ca. Gan ho la mot nha hang voi tuong go va trien lam nghe thuat tu the ky 18.
Nam 2007, cau lac bo cau ca o Ada Safari đuoc thanh lap, so luong thanh vien tang len hang nam. Muc tieu cau lac bo la co đong thu choi cau ca chep o Serbia, cung cap thong tin cho can thu, to chuc cac cuoc thi khac nhau va phuc hoi ho Sava.


Du lich va thang canh Vao mua he, ban đao đon hon 100.000 du khach hang ngay trong tuan va len toi 300.000 du khach vao ngay cuoi tuan. Ada Ciganlija la trung tam van hoa, giai tri cua Beograd, đac biet khi vao he. Noi đay to chuc nhieu su kien quy tu nhieu van nghe si, ban nhac, dan nhac noi tieng cung cac hoi van hoa the thao chuyen nghiep va nghiep du. Tai Ada co hang chuc nha hang theo phong cach thon da moc mac, nha hang noi tren mat nuoc, gin giu va phat huy truyen thong bohemian cua Beograd.
Du khach đen voi Ada Ciganlija co the mua sam, da ngoai, choi bowling, golf mini, đi xe ngua keo, đap thuyen, du ngoan bang ca no hoac thuyen đien sinh thai.
O đau loi đuong đi dao vao Ada Ciganlija co thap toa an la mot trong nhung đia danh tren ban đao. Duoi chan thap la khan đai co rao chan noi to chuc thi đau va su kien voi suc chua 2.000 nguoi. Canh khan đai la be boi phao noi lap đat vao nam 2009. Be co kich thuoc 25 x 50 m đuoc dung huan luyen va thi đau boi loi, bong nuoc, cung nhu đao tao nhan vien cuu ho trong mua boi loi. Chuong trinh Jeux sans frontieres (The thao khong bien gioi) chau Au đuoc to chuc nhieu lan tai be boi nay voi mot so mon thi đau. Khi mua boi ket thuc, be boi đuoc chuyen sang bo phai, đe lay cho dien ra cac cuoc thi đau khac tren ho Sava. Ngoai the thao, tai be boi cung to chuc mot so su kien am nhac. Nhieu thuyen be, nha hang va su kien keo theo mot luong rat lon du khach tren Ada Ciganlija vao ban đem ke ca ngoai mua boi loi.
Tu đau thap nien 1970, so luong be tai Ada Ciganlija bat đau tang len, va ngay nay so luong đat đen con so hon 70.
Mot trong nhung điem tham quan noi bat nhat tren đao la đai phun nuoc tren ho Sava đuoc xay dung vao nam 1996, nuoc đuoc phun toi đo cao 60 m. Đai phun nuoc hoat đong quanh nam tru truong hop khi suong gia hoac gio đac biet manh. Tu ngay 6 thang 9 nam 2010, bon mau anh sang đuoc bo tri khien thac nuoc thay đoi mau sac tuy theo huong gio thoi. Khi thac bien mau vang va đo nghia la gio đong nam va tay nam thoi, con khi co gio đong bac va tay bac thi thac bien mau xanh lam va xanh luc. 

Ngay 4 thang 10 nam 2011, Cong vien Khoa hoc đuoc dung len gan vong xoay đe trien lam cac thanh tuu khoa hoc noi tieng. Muc tieu cua cong vien la đua cac ly thuyet va ung dung khoa hoc đen gan hon voi du khach thong qua tro choi giai tri, bao trum cac linh vuc nhu vat ly, thien van hoc, toan hoc, đia ly va tam ly hoc. Gan Cong vien Khoa hoc va Cong vien Sinh thai la Trang trai Ada.
Tren ban đao co khu da ngoai trang bi hai muoi bep nuong, đai phun nuoc, ban ghe go, ben canh san the thao trung tam. Co rat nhieu san choi tre em, bao gom Cong vien sinh thai voi dien tich 300 m², đuoc xay dung vao nam 2014. Nam 2018, mot san choi tre em hien đai đuoc xay dung gan khu da ngoai.
Ada Ciganlija luon san sang cac dich vu cuu ho chuyen nghiep, xe cuu thuong y te, canh sat va cac dich vu khac.
Khu vuc Okruglog kupatila co trung tam nhay bungee cao nhat the gioi voi chieu cao can truc la 55 m. Ada Ciganlija cung so huu Cong vien Phieu luu (Avantura park) duy nhat o Serbia, noi to chuc cac cuoc thi vuot chuong ngai vat tren cay gom nhieu nen tang đia hinh nhu cau treo, lan can va cac cong trinh khac. Ada Ciganlija cung co mot khu truot tuyet Skitrack gom mot doc truot tuyet di đong đieu khien bang thuy luc đe thay đoi đo nghieng va toc đo, mo phong cac đieu kien đia hinh khac nhau tu đon gian cham rai phu hop voi tre em cho đen rat nhanh đap ung moi nhu cau.
Khoang 400 m tu loi chinh vao Ada Ciganlija ve phia go Sava la khu ban sung son, o giua la nhieu bao tai xep lam boongke. Khu nay chia lam hai loai đia hinh, phan rong co kich thuoc 40 × 60 m. Điem thu hut du khach o Ada Ciganlija chinh la đai phun nuoc tren cao. Ngoai ra con co mot to hop thuy sinh ve phia Makis voi dien tich khoang 50.000 m². To hop mo cua quanh nam va dung lam bai truot tuyet tu giua thang 4 đen giua thang 10.
O bo trai ho Sava, gan Okruglog kupatila co mot tang đa nhan tao cao 15 m, rong tuong đuong 15 con đuong mon, đuoc xay dung vao nam 1997. Vao mua he đe phuc vu nhu cau boi loi va nghi ngoi, ban đao thiet ke tuyen xe buyt 18 điem dung quanh ho Sava.

Nam 2012, "đuong nghe si" mo tren Ada Ciganlija, theo nguyen mau tu tieu thuyet Ada cua Momo Kapor xuat ban nam 1977. Thang 7 nam 2019, cong ty Skyline Beograd thiet lap mot bai xe đap o phia Makis. 


Đinh cu O phia bac tren ban đao la lang Partizan theo ten cua Cau lac bo cheo thuyen Partizan co tru so gan đo.
Dan so gia tang va so nha o cung tang theo. Nam 2016, lang Partizan co khoang 1.000 nguoi voi 260 noc nha chiem dien tich 14 ha. Phien hop Hoi đong Thanh pho Beograd thang 6 nam 2016 đa thong qua quy hoach chi tiet cho Ada Ciganlija, theo đo lang Partizan bi giai the vi nam tren vung bao ve moi truong.
O phia bac cua ban đao, gan lang Partizan la noi quy tu cac hoa si va nha đieu khac nhu Zuko Dzumhur, Pavle Vujisic, Momo Kapor va nhieu nghe si khac.


Lich su Tan tich cua bo toc Scordisci nguoi Celt cua đia danh co Singidunum va Taurunum đa đuoc tim thay o Ada Ciganlija. Cac di vat đuoc luu giu tai Bao tang Thanh pho Beograd va Bao tang Quoc gia Beograd la chung tich cac giai đoan lich su noi đay.


= Nguon goc ten goi =
Mot so hoc gia cho thay cai ten Ada Ciganlija đuoc cau thanh tu cac am trong tieng Celtic singa (đao) va lia (đat duoi nuoc) tao nen tu sinhala, sau phien am thanh ciganlija. Ada đuoc Karađorđe Petrovic va Hoang than Milos Obrenovic coi la di san tu nhien quy gia nen đuoc nang vi the mot thanh bang vao nam 1821. Mot so y kien thi lai cho rang ciganlija lai bat nguon tu cach goi nguoi Digan trong tieng Serbia la Cigana, nguoi Digan la cu dan tren đao cho đen khi Ao chiem Beograd. Hon đao luc bay gio co ten tieng Latinh la Isola degli Zingari, đuoc nhac đen lan đau tien vao nam 1688.
Ten tieng Đuc cua Ada Ciganlija la Zigeuner-Insel, đuoc su dung lan đau tien tren ban đo va trong sach vo vao nam 1714. Ten goc ban đau co the la singalia tu chu Singidunum. Trong Chien tranh the gioi thu hai, hon đao đuoc goi la Serbia Ada.
Cung co the nguoi Đuc va nguoi Y đeu đa nham ten đao Ada Ciganlija boi Zigeuner Insel hay Isola degli Zingari đeu mang nghia "đao cua nguoi Digan".


= 1688—1914 =

Mot trong nhung su lieu chien tranh lau đoi nhat chep ve Ada Ciganlija la tu nam 1688, khi Hoang than Eugene de Savoie-Carignan bi thuong nang tren đao trong cuoc chien Ao-Tho. Nam 1788, quan Ao đong trai chinh tren đao ket hop voi cac đon vi Serbia chong lai quan Ottoman.
Khu vuc Ostruznica gan cuc nam Ada Ciganlija co Cau Dai noi vao đat lien, đay la cay cau kien co đau tien trong lich su Beograd. O phia Srem đoi dien ben kia song Sava la mot đam lay khong lo vao thoi điem đo (Beograd Moi ngay nay) cung co mot cay cau doc theo đam lay chu đau cau khong đat ngay bo song, nen dan đia phuong goi la Cau vuot đam lay. Cau Dai đuoc quan Ao xay dung trong cuoc bao vay nam 1688 đe chiem Beograd tu Ottoman. Theo ghi chep con lai, chi trong vong mot thang, bac thay Djordjevic cua Beograd đa huy đong 400 nhan cong hoan thanh Cau Dai dung 2.000 cay go, 1.100 cot, 15.500 dam coc va 12.000 coc rao. Ngay ben canh, quan Ao cung dung mot cau phao khac doc theo Cau Dai.
Khu đinh cu Digan ton tai tren Ada Ciganlija trong the ky 17–18 đa đuoc chuyen huu ngan Sava o cua Topciderka, truoc khi Ao chiem đong Beograd 1717–1739 hoac trong chien cuoc 1716–1718. Mot ban đo thoi thuoc Ao cho thay khu đinh cu Digan voi 24 noc nha o cua Topciderka hien dien trong giai đoan 1788–1791.
The ky 18, khi quan Ao đanh Beograd, chinh quyen Ottoman truc xuat nguoi Serb khoi thanh pho, cho đinh cu tam thoi tren đao Ada Ciganlija. Ngay 7 thang 4 nam 1809, sau khi Beograd đuoc giai phong trong Cuoc noi day đau tien cua nguoi Serb, lanh tu cuoc khoi nghia Karađorđe Petrovic đa tang lai hon đao thi truong Beograd đau tien Mladen Milovanovic. Nam 1809, nha ngoai giao Konstantin Rodofinikin, nguoi đung đau phai bo Nga tai Serbia (1808-1813), thanh vien Hoi đong Nha nuoc cua Đe quoc Nga, đa to chuc mot le hoi quoc gia cho quan noi day tren Ada Ciganlija.
Sau khi Cuoc noi day đau tien cua nguoi Serb that bai, Mladen Milovanovic chay khoi Serbia, quan Tho quay lai Beograd va xoa bo tat ca nhung luat le va phan chia hanh chinh do quan khoi nghia đat ra.
Nam 1908, Ada Ciganlija la tam điem chu y khi dien ra hoi nghi cua Hiep hoi Nha bao Serbia do Branislav Nusic đung ra to chuc. Hoat đong bao chi đuoc to chuc tren đao đe gay quy huu tri cho cac nha bao gia va benh tat. Khi đo, đuong dao bo, rap, quan ca phe đuoc dung tren đao va đuoc su cho phep cua Co quan Bao chi Quoc hoi, đa lap buu đien voi may đien bao va đien thoai, cung voi Uy ban Canh sat Quoc hoi. Trong rap chua chua cac gian hang ban bao, thuoc la, đo choi tre em va banh keo, bo sua. Su kien lac quyen bao chi dien ra tu ngay 30 thang 5 đen ngay 1 thang 6 nam 1908. Khach khua đuoc đua tu Gospodarske Mehane (Khu khach Kinh te) đen đao bang thuyen va hai tau thuy Arad va Morava trong nen quan nhac ron ra. Trong thoi gian đo đong thoi dien ra cac cuoc thi boi loi, cheo thuyen va cau ca, hiep hoi cung xuat ban to Vodeni cvet (Hoa nuoc) theo ten goi ma Branislav Nusic đat cho đao vi ve đep no mang lai. Tu ngay 1 đen ngay 7 thang 6 nam 1908, Hiep hoi Nha bao Serbia to chuc tiep mot su kien van hoa va giai tri Trojicki sabor. Hoi nghi nay ve sau dien ra nhieu lan tren Ada Ciganlija cho đen truoc Chien tranh the gioi thu nhat.
Nam 1911, bo phim đien anh đau tien cua Serbia Cuoc đoi va su nghiep cua lanh tu bat tu Karađorđa đuoc quay tren đao. Phim do Ilija Stanojevic đao dien va Cira Manok viet kich ban.


= Chien tranh the gioi thu nhat va hau chien =

Khi Ao-Hung tuyen chien voi Vuong quoc Serbia mo man Chien tranh the gioi thu nhat, cac luc luong Serbia đuoc bo tri khap đao Ada Ciganlija đe ngan quan Ao chiem va su dung no lam ban đap tan cong Serbia. Sau đo, noi đay dien ra hai tran chien lon vao ngay 22-24 thang 9 nam 1914 va vao thang 9 nam 1915. Chop lay thoi co quan Serbia rut khoi Srem vao thang 9 nam 1914, tuong Ao-Hung la Kasimir von Lutgendorf quyet đinh vuot song Sava tan cong (Ciganlija va Medjica), roi đo bo tren bo ben kia, mo chien dich đanh chiem Banovo Brdo va Topciderka va tu phia tay đanh thang vao trung tam Beograd. Cuoc tan cong phat đong vao ngay 22 thang 9 nam 1914 khi mot toan quan Ao-Hung co gang đo bo vao điem cuc nam Ada Ciganlija, vi tri nay đuoc mot boongke trong rung Makis bao ve. Trong khi đo, quan Ao trang bi hoa luc manh tien vao tu phia bac, noi tham chi khong co quan Serbia phong thu vi khong tin quan Ao co the vuot qua đuoc đam lay tai đo. Do đo, quan Ao xam nhap đao thanh cong ma khong gap nhieu khang cu. Thieu ta Dobrivoje Mojsilovic chi huy phong thu Ada đa co gang đay lui quan Ao ve ben kia song. Mot đon vi Serbia đen tiep vien va Thieu ta Svetomir Đukic thay Thieu ta Mojsilovic đa bi thuong. Sau nhieu tran giao tranh, hai ben xap la ca va quan Ao bi don ve cuc bac Ada Ciganlija. Tuy nhien, quan Ao-Hung đa lam chu đuoc Ada Medjica, đanh va sau lung va ket hop bao vay quan Serbia lai. Quan Serbia co gang thoat vay nhung tiep tuc bi cac đon vi quan Ao moi đen tan cong tiep. Quan Serbia lui đen phan cuc đong hon đao va lap chien hao o đo. Quan Ao đanh vao chien hao nhung cuoi cung đa lui quan.
Khi quan Ao gap kho khan đanh mien tay Serbia va trong cuoc tan cong vao Sabac, tuong bo binh Ao-Hung Alfred Kraus đa yeu cau Chi huy truong mat tran Balkan, Oskar Potiorek, chi vien hai trung đoan cua Kasimir von Lutgendorf. Potiorek khong nhung chap thuan, ma con lenh cho Lutgendorf chuyen huong tat ca cac luc luong đen Sabac. Ngay 24 thang 9 nam 1914, quan đoi Ao-Hung rut khoi Ada trong su theo doi can trong cua quan Serbia đam bao đo khong phai mot am muu khac. Quan Serbia mat mot si quan va 17 binh si, trong khi quan Ao-Hung mat 4 si quan va 310 binh si.
Co mot so tran đanh nho tren đao sau nhung chu yeu van la khong khi binh yen, cho đen khi quan Đuc can thiep va tien hanh chien su khong ngung buoc quan Serbia phai rut khoi đao vao cuoi thang 9 nam 1915. Khi đo, Serbia bi thiet hai nang ne, đa so đeu tu tran, Ada Ciganlija sau đo đuoc goi la "Đao tu than".
Nam 1920, mot nha tu giam trong pham duoi quyen quan ly cua Toa an quan đuoc xay dung tren Ada Ciganlija. Trai giam nam o đau hon đao, gan toa nha ngay nay cua Co quan hanh chinh Ada Ciganlija va nha hang Jezero. Trai qua thoi gian, nha tu dan chuyen sang giam giu chu yeu tu nhan chinh tri, chu yeu la nguoi Cong san va thanh vien cua cac to chuc bat hop phap khac. Khi bat đau che đo đoc tai vao ngay 6 thang 1 nam 1929 va thanh lap Toa an Bao ve Nha nuoc, nha tu o Ada Ciganlija chuyen chuc nang thanh trai tam giam truoc khi xet xu. Nhung nguoi bi tam giam thuong la Đang vien Đang Cong san Nam Tu thoi đo thuoc dien bat hop phap, gian điep nuoc ngoai hoac mot so to chuc va hiep hoi bat hop phap khac. Trai tam giam đuoc giu chuc nang hoat đong nay cho đen nam 1941.
Sau Chien tranh the gioi thu nhat, Ada Ciganlija khong phai la khu vuc đuoc đau tu tai thiet vi Beograd tap trung ve phia bac tu Gospodarska Mehana va Senjak. Chu yeu Ada Ciganlija la noi cu dan Beograd đen tham quan boi loi. Nam 1930, chinh quyen thanh pho Beograd ra quy đinh ve viec tam song vao đem he, bai tam cung đuoc phan thanh cac khu danh cho nam va nu rieng biet. Nam 1936, chinh quyen thanh pho thong qua quy hoach đo thi moi du kien bien Ada thanh mot hon đao phuc vu the thao giai tri.
Nam 1938, Aleksandar Radivojevic đi vao huyen thoai cua cac mon the thao co đong co khi gan đong co vao thuyen the thao cua minh tren va chay tren song Sava.
Nam 1938, Bo Giao thong phe duyet khoan vay cho viec phan vung thuong nguon nhanh Ada va Cukarica đe tao nen khu nghi đong; sau đo, Međica đa len ke hoach hop nhat voi Ada. Thang 6 nam đo dung đuoc cap đien đuoc bac qua hai cot cao 40 met cach cua Topciderka khoang 200 met.


= Chien tranh the gioi thu hai va hau chien =
Trong Chien tranh the gioi thu hai, Ada Ciganlija chi la mot co so chuyen quan cho mat tran Srem.
Anh hung dan toc Nam Tu Pavle Jaksic, thuong tuong Quan đoi nhan dan Nam Tu JNA tung tham gia Cuoc đau tranh giai phong nhan dan Nam Tu va la đong sang lap Vien Vat ly viet trong hoi ky rang sau Chien tranh the gioi thu hai, Ada Ciganlija la bai tam yeu thich cua lanh đao cao cap.
Sau The chien II, nha tu đuoc su dung cho nhu cau cua Cuc Bao ve Nhan dan (OZNA) cho Serbia va mot lan nua đuoc su dung cho cac tu nhan chinh tri. Theo mot so tuyen bo, Draza Mihailovic, lanh đao cua phong trao Ravnogorski va Quan đoi Nam Tu Quoc noi JVuO, đa bi ban chet vao ngay 17 thang 7 nam 1946, mac du tuyen bo nay van chua đuoc xac nhan chinh thuc. Cac tu nhan chinh tri khac sau đo đa bi giam cam tai đay.
Nha tu bi đong cua nam 1954 va do bo nam 1956 đe chuan bi lay đat lam khu da ngoai va be boi vao nam 1957. Trong thoi gian hoat đong, nha tu đuoc goi la Tieu Alcatraz cua Serbia voi cac tu nhan nhu Milovan Djilas, Moshe Pijade, Borislav Pekic va nhieu nguoi khac.
Nam 1957, chinh quyen thanh pho quyet đinh cai tao nang cap tiem nang bi lang quen cua Ada Ciganlija. Bai tam đuoc mo rong bang cach đon chat cay coi duoi su kiem soat nghiem ngat cua cac chuyen gia tu Khoa Lam nghiep, Đai hoc Beograd. Cong cuoc cai tao chinh thuc bat đau vao nam 1960. Đen thang 9 nam 1961, mot bo ke dai 6 km rong 8 m đuoc dung len đe ngan song Sava gay lut vao mua xuan. Khi đo, Ada Ciganlija la khu vuc da ngoai va bai tam lon nhat va đuoc ghe tham nhieu nhat o Beograd. Ky su Milan Pecinar, thanh vien Vien Han lam Khoa hoc va Nghe thuat Serbia đe xuat mot giai phap kep bien Ada Ciganlija thanh noi cung cap nuoc sach đong thoi la mot trung tam the thao giai tri. Ke hoach đuoc thuc hien nam 1967 khi Ada Ciganlija đuoc noi voi đat lien, cung nhu đao lai ho Sava va xay sua be lang. Nam 1969 lap đat he thong đuong ong ngam dan nuoc song vao ho moi đao. Nuoc đuoc loc trong be lang roi tiep tuc dan toi he thong cap nuoc chinh cua Beograd o Makis.
Nam 1947 khai truong be boi cong cong "Be boi phia Bac" (Severni bazen) phia sau Cau lac bo cheo thuyen Sao Đo (Crvena zvezda). Be boi nhanh chong noi tieng vi khi đo Beograd chi co mot so it noi nhu vay, nhieu van đong vien đen tap luyen chuan bi cho The van hoi.
Truoc khi noi Ada Ciganlija voi đat lien, co the đen đao bang thuyen hoac cau phao. Tu nam 1957, quy hoach Ada Ciganlija đuoc thanh nien tham gia lao đong bien thanh hien thuc. Khoang 50.000 thanh nien đa tham gia cai tao đao, xay dung mot bo ke dai khoang 1.250 met va lap bang phan đam lay tren đao. Nam 1957, Tong cuc Bao tri Ada Ciganlija đuoc thanh lap. Nam 1967, bo ke hoan tat bien Ada Ciganlija thanh mot ban đao.


= 1970—2010 =
Trong thap nien 1970, Ada Ciganlija lai hoan toan xuong cap, bui ram khap noi, ho Sava o nhiem, cay go nhu lieu, duong heo tan va bi khai thac bat hop phap.
Nam 1973, Ada Ciganlija lan đau tien đuoc len buu thiep, in canh Kalemegdan, tuong đai Pobednik va Skadarlija.
Nam 1975, bai đo xe tren Ada Ciganlija bat đau mo cua va hoat đong theo mua.
Tu ngay 30 thang 6 đen ngay 9 thang 7 nam 1987 tai Ada Ciganlija dien ra hoi Huong đao Nam Tu lan đau tien sau sau Chien tranh the gioi thu hai cung la cuoi cung cua Nam Tu cu, le hoi thu 8 cua Nam Tu nay co đen hon 12.000 nguoi tham gia.
Cuoi thang 8 nam 2007 khai truong san truot bang tren bo Makis. Thang 4 nam 2008 mo bai đau xe hai tang cho phep "đo xe nhanh" voi hon 1.600 cho. Cuoi thang 10 nam 2008 hoan tat cong vien hon le đau tien o Serbia khai truong tren Ada Ciganlija nam ngay canh san golf. Nam 2009 mo Trim Park la cong vien sinh thai tre em đau tien o Serbia co dien tich 300 m².


Sinh canh Ada Ciganlija la mot trong nhung điem sinh thai quan trong boi yeu to mat nuoc va phuc hop rung, vi khi hau đac biet khac thuong, đac trung bang đo am cao hon va nhiet đo hang ngay thap hon mot chut so voi cac vung khac cua Beograd. Moi truong rung Ada Ciganlija chu yeu la rung lieu trang va duong moc tren nen đat ngap nuoc khong hoan toan. Cac quan xa rung co the ke ra tren Ada: đen sui, coi, tan bi, hoa ly, soi, lieu hanh nhan, lieu trang, duong đen va trang,... tham thuc vat đa dang. Dien tich rung tren đao vao nam 2010 la 1,79 km².
Trong the ky 20, tham thuc vat Ada Ciganlija đa phong phu hon đang ke voi viec du nhap duong va lieu My. Nhung khu vuc hoang da đuoc cay coi hoang so bao phu, đi lai kho khan nhung cung khuyen khich niem đam me phieu luu kham pha cua du khach. Ada Ciganlija cung đa dang đong vat, nhieu nhat la chim, co loai coc nho đang bi đe doa, vit troi va mong bien, ngoai ra con co tri đo va cut thuong. Ada Ciganlija thuc su la mot trong so rat it "đo thi" ma du khach van co the nhin thay nai hoac tho trong moi truong tu nhien. Nhung nguoi thich cau ca thi co the đen Ada Safari đe thoa thu đam me.
Tu thang 7 đen thang 12 nam 2013, 163 cay tan bi giong đa đuoc trong tren dien tich 0,40 ha cua Ada Ciganlija.
Tren Ada Ciganlija co the tim thay loai chim co nguy co tuyet chung, trong đo co coc nho thuong luu tru vao mua đong trong rang lieu. Đam lay Pancevo can kiet dan đen loai nay thuc te đa tuyet chung o cac khu vuc lan can Beograd, moi phat hien tro lai sau nua the ky. Đay la loai thuoc phan loai cao nhat trong cac loai đuoc bao ve đac biet tai chau Au. O Serbia, no la loai chim tu nhien quy hiem, moi truong song đuoc bao ve cam moi su xam pham theo theo Nghi đinh ve cac loai quy hiem tu nhien.

Ada Ciganlija co mot he sinh thai đoc đao, la mot oc đao giua thanh thi. Hau het ban đao la rung. Rung cay rung la nguyen so ban đau bao gom chu yeu la soi, du, bach duong va lieu. Đa phan rung tren đao đeu thuoc dien đuoc bao ve, bao gom toan bo phan trung tam, phia bac va phia tay. Nhung khu vuc nay hoan toan hoang da voi tham thuc vat hoang so, co rat it hoac khong co su hien dien cua con nguoi, đieu nay lam cho Ada Ciganlija tro nen đoc đao so voi cac đao va ban đao đo thi chau Au khac .
Mot phan cua khu rung o giua Ada đuoc quy hoach lam Moi truong song đuoc bao ve cho cac loai Nam o Ada Ciganlija. Khu vuc nay co dien tich 21,25 ha đuoc phan loai III la muc quan trong danh cho he sinh thai đia phuong. O Ada Ciganlija phat hien 250 loai nam, nhieu loai trong so đo đuoc xep loai quy hiem o Serbia va Ban đao Balkan. Ada Ciganlija la moi truong song duy nhat cua nam Myriostoma o Serbia, đuoc coi la di san tu nhien va bao ve nghiem ngat. Ngoai ra, nam Geastrum melanocephalum va Rhodotus palmatus cung la loai đuoc bao ton tren Ada Ciganlija. Vi du mot so loai nam tim thay o Ada Ciganlija: Agaricus arvensis, Agaricus bitorquis, Agrocybe dura, Boblican vitellinus, Bovista plumbea, Calocera comea, Climacodon septentrionalis, Dacrymysec stillatus, Entoloma ameides, Funalia trogii, Geastrum sessile, Helvella elastica bull., Inonotus hispidus, Kavinia himantia, Laccaria laccata va Lepista nuda.
Ngoai vo so đong vat luong cu va con trung, Ada Ciganlija con la noi sinh song cua mot so loai thu con sot lai khi ban đao chuyen minh thanh khu đo thi, nhu cao, tho va huou. Nam 2006, 60 con tho va 100 chim tri đuoc tha vao moi truong tu nhien. 

Cac loai chim pho bien tren ban đao co the ke đen te mao, vit troi, cut thuong va tri đo. Cac loai chim lam to o Ada Ciganlija bao gom bac ma lon, se ngo xanh, se dai đuoi, treo cay, go kien xanh, go kien nho, vang anh vang, bong lau, son ca, se khuou, qua xam, ac la, bo cau rung, bo cau nha, chia voi trang va nhan bung trang.
Theo co so du lieu truc tuyen ve chim eBird, thang 7 nam 2020, Ada Ciganlija bao gom ho Sava va moi truong xung quanh co 77 loai chim va 11 phan loai.
Ada Ciganlija la noi tru đong cua mot so loai chim di cu đang bi đe doa, pho bien nhat trong so đo la coc nho tap trung so luong lon vao mua đong o Beograd. Vao đau the ky 20, loai nay sinh song o đam lay Pancevacki phia bac Beograd nhung sau khi đam lay kho can va đo thi hoa dien ra, chung bien mat. Vao đau thap nien 1990, hang tram con chim bat đau tru đong tai đao Malo Ratno (đao Tran chien nho) tren song Danube. Khi so luong gia tang đen hang nghin, chung chuyen đen cac đia điem moi phia sau Hoi cho Beograd doc theo song Sava đen phia bac Ada Ciganlija va Ada Medjica. So luong ca the tang len hang nam, len đen 6750 trong nhung nam 2007-2008, nhung giam dan sau đo, đen nam 2015 chi con 3850 ca the, nhung chiem 5,4% so luong coc nho o chau Au va 2% tren toan the gioi. Đa co nhung quan ngai rang viec xay dung cau Ada se pha vo moi truong song cua chung nhung loai chim nay van o lai đay. Hai nam sau khi khoi cong cau Ada, Lien đoan Hanh đong Đieu cam Serbia voi su ho tro cua Co quan Phat trien Quoc te Hoa Ky đa đau tranh đe bao ve loai coc nho co the o lai bat chap viec xay dung. Moi truong song cua loai coc nho tren ban đao đuoc phap luat bao ve vao nam 2008.
Theo thong ke co 450 loai thuc vat, 94 loai con trung va 250 loai nam đuoc tim thay tren ban đao.


The thao Hang tram giai vo đich cac mon the thao duoi nuoc cap đo quoc gia, chau Au va the gioi đa đuoc to chuc tren ho Ada. Ada Ciganlija la trung tam the thao va giai tri lon nhat o Beograd, voi hon 50 san the thao (bong nem, bong đa, quan vot, bong ro, bong chay, bong đa My, bong bau duc, golf, bong chuyen bai bien...), the thao mao hiem (nhay bungee, vuot chuong ngai vat, bong son, truot nuoc, truot tuyet, lan..), cac chuong trinh cham soc suc khoe (the hinh the duc va spa), thu gian giai tri (đi bo, đi xe đap, truot patin, san golf mini, tap yoga...). Cung mot so luong lon san choi tre em, ngoai ra cung co the thue thuyen đap nuoc dao choi tren song.
Giai Ba mon phoi hop Beograd đau tien đuoc to chuc tren Ada Ciganlija va cung la cuoc thi ba mon phoi hop đau tien o Serbia.
Cuoi nam 2015, Lien đoan bong đa Beograd ky hop đong voi JP Ada Ciganlija ve viec su dung to hop bong đa tren Ada Ciganlija. Tu nam 2016, Lien đoan bong đa Beograd co hai san bong đa, cung nhu san bong đa trong nha. Ada Ciganlija co đieu kien đe phat trien bong đa nghiep du cung nhu cong tac đao tao trong tai cho Beograd. O bo trai cua ho Sava co bon san bong đa trong nha.
Tren ban đao co bon san bong ro voi kich thuoc khong đat chuan nam giua khu lien hop bong đa va cau lac bo golf Beograd, cung nhu bay san bong ro tieu chuan, nam giua khu lien hop bong đa va san quan vot. Trong chien dich Mozzart "Tram san choi cho moi mon the thao" nam 2018, hai san bong ro be tong đuoc cai tao lai, be mat san đuoc phu đac biet, ro va bang ro chuyen nghiep. Nam 2018, JP Ada Ciganlija lai nang cap moi hai san bong ro nua.
Gan toa nha Hladno kupatilo co san bong chuyen bai bien voi hai san bong chuyen co rao chan xung quanh, co the choi bong chuyen bai bien o nhieu noi khac nhau. O khu the thao trung tam ben bo trai ho Sava co sau san bong chuyen danh cho tat ca du khach. Nam 2018, JP Ada Ciganlija cai tao be mat moi cho hai san bong chuyen. Gan san bong chuyen bai bien co mot san bong chay, noi to chuc nhieu cuoc thi cac cap đo khac nhau.
Tren Ada Ciganlija co cac khu phuc hop quan vot nam giua khu da ngoai, san the thao ngoai troi va đuong xe đap. Co tong cong nam san quan vot ngoai troi va mot san trong nha, khai truong vao nam 2010 voi dien tich 1.000 m². Ben canh quan vot, con co to hop nam san cau long chuyen nghiep.

Ada Ciganlija cung la tru so cua Hiep hoi cheo thuyen kayak Serbia, tung to chuc nam giai vo đich the gioi va vai giai vo đich chau Au. Mot trong nhung mon the thao noi bat nhat tren ho Sava la cheo thuyen, nam 1932, vua Aleksandar Karađorđevic to chuc Giai vo đich cheo thuyen chau Au tai đay.
Nam 1934, cau lac bo cheo thuyen Beograd la cau lac bo cheo thuyen lau đoi nhat cua Begrad đuoc thanh lap tren Ada Ciganlija.
Ngay nay, Ada Ciganlija la tru so cua Lien đoan cheo thuyen Serbia va cac cau lac bo bong nuoc Graficar, Partizan va Crvena zvezda.
Gan toa nha Hladno kupatilo co san bong bau duc tieu chuan, noi dien ra nhieu giai thi đau cung nhu cac khoa đao tao cua cau lac bo bong bau duc Beograd "Crvena zvezda" va cau lac bo Bong bau duc My Vukovi Beograd. San van đong Ada Ciganlija đuoc FC Seceranac Ada su dung.
Ngoai ra con co mot khu phuc hop đanh golf trai rong tren 16 ha voi 9 san, đap ung cac tieu chuan the gioi nghiem ngat. Cau lac bo golf Beograd cung nhu Hiep hoi Golf Serbia đong tai đay.
Ada Ciganlija co the truot patin hoac thue xe đap dao quanh ho Sava tren đuong mon dai 11,2 km.
Cau ca giai tri la mot trong nhung mon the thao pho bien nhat o Ada Ciganlija va co the dien ra tren toan bo mat nuoc ho Sava, ngoai tru nhung noi choi cac mon the thao duoi nuoc hoac mua boi loi. Khi đo, khu vuc cau ca se co rao chan lai. Ada Safari cung phuc vu nhu cau cau ca giai tri.

Khoang mot tram met tu trung tam Ada Ciganlija co mot khu the duc va vuot chuong ngai vat rong 1.200 m² xay dung vao nam 2009. Bao quanh la rang tan bi va đuong chay bo, khu vuc nay bo tri 24 điem the duc đe tap quanh nam. Tu nam 2016, ca khu đuoc bo tri anh sang đe co the tap ca ban đem. Tren Ada Ciganlija con co mot san golf mini.
Co mot he thong đuong mon phuc vu đi lai tren ban đao, trong đo phai ke đen đuong mon Holmer, nam gan khu the duc, giua Ada Safari va song Sava rong khoang 5,5 ha. Đuong đuoc phu đay mun cua va cat day. Ngoai đuong Holmer va đuong quanh Ho Sava con co đuong đi xe đap quanh cau lac bo golf.
Nam 2018, Ada Ciganlija to chuc Giai vo đich the gioi ve boi co chan nhai va lan toc đo, Giai vo đich cheo thuyen the gioi, Giai vo đich cau ca chep the gioi, Giai vo đich cheo thuyen kayak va cheo thuyen chau Au va nhieu cuoc thi đau khac.
Ben huu ngan ho Sava la trung tam lan Sdt "The gioi lan" thanh lap nam 2008.
Nam 2010, Trung tam Nguoi khuyet tat đa đuoc mo tai Ada Ciganlija. Nam 2012, bat đau mot khu tap yoga duoi su hop tac voi Hiep hoi Yoga Serbia.


Van hoa va le hoi Hon 300 le hoi va chuong trinh co đong khac nhau đuoc to chuc hang nam tren ban đao. Su kien thu hut đong đao nguoi tham gia nhat do cong ty Red Bull to chuc tren Ada Ciganlija tu nam 2013. 
Le hoi am nhac đang chu y nhat la Vuon Bia bat đau đuoc to chuc tu nam 2015. Su kien hang nam nay dien ra vao mua he voi hon 100.000 nguoi tham du. To chuc nhan đuoc su ho tro cua Thanh pho Beograd, Bo Thuong mai, Du lich va Vien thong Serbia, To chuc Du lich Beograd va chu quan JP Ada Ciganlija. Trong nam đau tien, le hoi đa đuoc hon 100.000 nguoi ghe tham trong 34 ngay voi hon 70 buoi hoa nhac. Ngay 26 va 27 thang 6 nam 2015 dien ra Lien hoan am nhac Rockaway Lake tren cac san van đong Ada Ciganlija. Ho Sava thi co giai boi truyen thong Bogojavljenje đa to chuc nhieu nam.
Nam 1986-2001, Đai Phat thanh Truyen hinh Beograd phat song chuong trinh am nhac "Mua he tren Ada" voi su tham gia cua Lepa Brena, Nada Topcagic, Jay Ramadanovski, Ksenija Pajcin, Svetlana Raznatovic va nhieu nhac si khac.

Đai Ky niem Hoat đong Thanh nien Hanh đong đe ghi nho ve ngay thanh lap Ada Ciganlija đuoc sua lai tai khu da ngoai Beograd nam 2010. Nam 2011, tren bo ke Sava gan "Bai tam Beograd" dung tuong đai Daphne mang hinh anh phu nu cao bon met theo thiet ke cua Momo Kapor, mot nguoi danh tinh yeu sau đam do Ada Ciganlija. Đay la noi tieu bieu tu hop gioi nghe si cung nhu la noi to chuc cac su kien van hoa nhu le hoi Momin krug do Quy Momcilo Momo Kapor tai tro.
Nam 1970, o đau Ada Ciganlija, gan nha hang Jezero, mot đai tuong niem cua nha đieu khac Milorad Tepavac dung len đe luu giu ky uc ve cac tu nhan chinh tri bi giam cam trong giai đoan 1920–1941.
O loi vao ho, bo suu tap "Thi tran Đa" cua nha đieu khac Ratko Vulanovic thu hut nhieu du khach. Ngoai ra tren ban đao con co tac pham đieu khac ve Chim se va Ca chep đat gan Ada Safari.
Trong hang thap ky, Ada Ciganlija rat noi tieng đoi voi nhung nguoi đoc than, gioi can thu va nghe si nhu nam dien vien nguoi Serbia Pavle Vujisic. Sau khi ong qua đoi nam 1988, đa co đe xuat đat ten ong cho con đuong vao Ada Ciganlija nhung sau đo ten ong đuoc đat cho mot đuong khac tai khu moi Altina o Zemun. Nhung nguoi theo chu nghia Bohemian noi tieng khac đoi luc o lai Ada Ciganlija sau nam 1960 la dien vien Dragan Nikolic va Bora Todorovic, kien truc su Pedja Ristic, nha van Momo Kapor va Zuko Dzumhur, ca si opera Zivan Saramandic va Milka Stojanovic, Dusko Radovic, Dejan Medakovic, Bogdan Tirnanic va nhieu nguoi khac. Nha van đoat giai Nobel Ivo Andric goi Ada Ciganlija la "Vinh Kotor cua Beograd" va "Vien luc bao cua nhung dong song Pannonia chung ta".


Giao thong Đa so phuong tien giao thong đen Ada Ciganlija Cong ty Giao thong Thanh pho Beograd (Gradsko saobracajno preduzece Beograd - GSP Beograd) cung cap. Cac tuyen xe buyt 23, 37, 51, 52, 53, 55, 56, 56L, 57, 58, 85, 87, 88, 89, 91, 92, 511, 551, 553, 860, 860e va tuyen 861A đi qua ban đao. Đuong xe đien 12 va 13 cung chay tuong đoi gan. Do luong khach ngay cang tang, GSP Belgrade đa tang cuong cac tuyen buyt theo mua, chuyen chay Ada Ciganlija tu ngoai vi Beograd nhu tuyen Ada 1 (Trg Republike - Vidikovac), Ada 2 (Zemun - Ada Ciganlija), Ada 3 (Konjarn - Ada Ciganlija), Ada 4 (Mirijevo - Ada Ciganlija) va Ada 5 (Bezanijska kosa - Ada Ciganlija). Tu Block 70 va Block 45 tai Beograd Moi co the đen Ada Ciganlija bang thuyen vao mua he. Cung co the đap xe đen ban đao doc bo phai Sava tu Usce va trung tam kinh doanh the thao va giai tri "Milan Gale Muskatirovic", hoac tu Beograd Moi.
O loi vao Ada Ciganlija co bai đo xe suc chua hang ngan chiec va ben Cukarica danh cho cac du thuyen nho. Trong ben con co đai phun nuoc, quay nuong thit, san choi cho tre em, hien tai co the cho 520 chiec neo đau cung luc. O phia Makis cua ban đao cung co mot bai đo xe lon.
Nam 1922, cong ty "Cavlina va Sladoljev" tu Zagreb thuc hien du an cap treo noi hai bo song Sava. Nam 1928, cong ty xay dung "Sumadija" mot lan nua đe xuat cap treo nhung du an nay đuoc len ke hoach noi Zemun voi Kalemegdan tai Phao đai Beograd, qua đao Veliko ratno (đao Đai chien). Cac cabin cach nhau 2 phut va toan bo hanh trinh keo dai 5 phut. Tuy nhien, du an khong bao gio đuoc thuc hien. Ky su Mirko Radovanac – tong giam đoc Vien đo thi va nha o Nam Tu Juginus – đa hoi sinh y tuong nay vao nam 2010. Sau khi tien hanh nghien cuu sau rong (phan tich giao thong, khi hau, đia chat, đo thi,...), Juginus trinh bay mot du an ket noi Beograd Moi va Cukarica thong qua Ada Ciganlija. Đe xuat rang tram cuoi đat o Trung tam the thao Kosutnjak va Block 44 thuoc Beograd Moi, ben kia song Sava. Tong cong 5 tram đeu nam o mang luoi giao thong chinh noi Banovo Brdo, Makis va Ada Ciganlija, va đuoc coi la "tuyen đuong toi uu". Ke hoach cung bao gom viec xay dung khong gian thuong mai 2.000 m² xung quanh tram giup sinh loi cho du an. Ngoai viec than thien voi moi truong va thu hut du khach, thoi gian di chuyen uoc tinh se đuoc rut ngan con khoang 45 phut. Chinh quyen thanh pho đua du an vao Quy hoach đo thi chung cua Thanh pho Beograd chia thanh tung giai đoan du kien. Giai đoan đau la tuyen Block 44 - Ada Ciganlija dai 1.000 m dung 8 cot tru thep o đo cao 35 m, hanh trinh mat 3 phut. Theo ke hoach, cap treo hoat đong ca nam va cac cabin se van chuyen đuoc ca xe truot tuyet va van truot. Cuoi cung, du an khong bao gio đi vao thuc hien.
Thang 9 nam 2019, chinh quyen thanh pho cong bo thong tin di doi cau Sava ket noi Ada Ciganlija voi Beograd Moi. Tuy nhien, tren trang web thanh pho Beograd, nguoi dan binh chon di doi cau Sava đen vuon Usce va dung mot cau moi cho nguoi đi bo va xe đap noi giua Block 70 va Ada Ciganlija. Ngay 15 thang 4 nam 2020, kien truc su truong Beograd Marko Stojcic trinh bay y tuong cay cau moi, thiet ke danh cho nguoi đi bo va xe đap, ket noi Beograd Moi hoac Block 70a toi Ada Ciganlija. Du kien khoi cong vao nua cuoi nam 2021 hoac đau nam 2022 va hoan tat vao cuoi nam 2022.
Thang 6 nam 2002, sau khi sap xep bai đo xe lon gan "Kupatila Beograd", JP Ada Ciganlija hop tac voi thanh pho Beograd cung cap bon xe đien đe van chuyen du khach mien phi toi ban đao.


= Cau Ada =

Nam 2008 khoi cong xay dung cau đuong bo va đuong sat ket noi cac khu đo thi Beograd va Cukarica tu đau mui Ada Ciganlija. Cau đuoc len ke hoach la mot phan cua Vanh đai Cao toc Noi thanh (Unutrasnjeg magistralnog poluprstena - UMP) Beograd ket noi Beograd Moi voi Zvezdara. Hinh dang cau do cong ty Ponting cua Slovenia thiet ke, chien thang 11 ung vien khac cuoc thi thiet ke nam 2004, voi nha thiet ke chinh Viktor Markelj va kien truc su Peter Gabrijelcic. Ket qua nay đuoc nhat tri boi ban giam khao chuyen gia đung đau la Nikola Hajdin, chu tich Vien Han lam Khoa hoc va Nghe thuat Serbia va nha thiet ke Cau đuong sat moi Beograd.
Cau day vang dai 929 met, voi sau lan, hai loi danh cho nguoi đi bo va hai đuong ray danh cho tau đien ngam tuong lai. Cau rong 45,04 met. Thap cau cao 200 met. Chieu dai nhip chinh la 376 met. Cau đuoc chinh thuc khai truong vao giao thua giua đem 31 thang 12 nam 2011 va ngay 1 thang 1 nam 2012. Tu ngay 5 thang 7 nam 2019, tau đien bat đau chay qua cau Ada.


Trong van hoa đai chung Nam 1911, bo phim đien anh đau tien cua Serbia Cuoc đoi va su nghiep cua lanh tu bat tu Karađorđa do Ilija Stanojevic đao dien va Cira Manok viet kich ban đa đuoc quay tren Ada Ciganlija.
Nam 1977, Momo Kapor xuat ban tieu thuyet Ada viet rieng cho Beograd va Ada Ciganlija.
Nam 2001, ban nhac rock alternative Beograd Block Out, phat hanh bai hat Leto na Adi (Mua he Ada) trong album Crno, belo i srebrno (Đen, trang va bac).
Nam 2007, nha tho Dragan Lazarevic xuat ban tap tho Prolazak ispod duge: Ada Ciganlija (Quang canh duoi cau vong: Ada Ciganlija).
Nam 2012, nhom nhac Sve Barabe phat hanh mot video cua ban phoi lai Na Adi (Tren Ada). Ban goc ca khuc la cua rapper Bvane trong album Na nivou prosecne cigle (O tang gach giua).
Nam 2014, ban nhac pop rock Serbia Amadeus Band phat hanh phim tai lieu Pet dusa jedna zemlja (Nam hon mot nuoc) ve mot buoi hoa nhac tai Ada Ciganlija.
Nam 2014, nha van Serbia Spomenka Krajcevic phat hanh tuyen tap Setnje Adom (Đi qua Ada) gom ba phan: Velike adske ture (Chuyen tham Đai đia nguc), Male adske ture (Chuyen tham Tieu đia nguc) va Oko jezera (Quanh ho).
Nam 2015, Kosta Nikolic, Srđan Cvetkovic va Zorica Marinkovic xuat ban sach Ada Ciganlija.
Nam 2017, phat hanh phim ngan Podvodni svet Ade Ciganlije (The gioi duoi nuoc o Ada Ciganlija) nhan dip ky niem 60 nam JP Ada Ciganlija.


Hinh anh Chu thich Đoc them Mala enciklopedija Prosveta [Bach khoa Khai sang bo tui] (bang tieng Serbia) (an ban thu 3). Beograd: Просвета. 1985. ISBN 978-86-07-00001-2.
Beograd - plan grada [Ke hoach thanh pho Beograd] (bang tieng Serbia). M@gic M@p. 2006. ISBN 978-86-83501-53-3.
Markovic, Jovan Đ. (1990). Enciklopedijski geografski leksikon Jugoslavije [Tu đien bach khoa đia ly Nam Tu] (bang tieng Serbia). Sarajevo: Svjetlost. ISBN 978-86-01-02651-3.
"Beograd u Prvom svetskom ratu" [Beograd trong Chien tranh the gioi thu nhat]. Istorija Beograda [Lich su Beograd] (bang tieng Serbia). Beograd: Balkanoloski institut SANU, Draganic. 1995. tr. 314–318. ISBN 978-86-7179-021-5.
Popovic, Nikola B. (2000). Srbi u Prvom svetskom ratu 1914—1918 [Nguoi Serb trong Chien tranh the gioi thu nhat 1914-1918] (bang tieng Serbia). Novi Sad: Drustvo istoricara Juznobackog i Sremskog okruga. ISBN 978-86-8151-188-6.
Autora, Grupa (2018). Agonija Beograd u svetskom ratu [Noi đau Beograd trong Chien tranh the gioi] (bang tieng Serbia). Brodolomac. ISBN 978-86-81118-00-9.


Lien ket ngoai Trang web chinh thuc
Trang Facebook chinh thuc cua Ada Ciganlija
Trang chinh thuc cua Ada Ciganlija tren YouTube
Trang chinh thuc cua Ada Ciganlija tren Instagram
Ada Ciganlija tren WikiMap