Qua dua la qua an đuoc va co nhieu thit cua cac loai thuc vat thuc Ho bau bi. Ve mat thuc vat hoc, dua (tieng Anh: melon) la mot loai qua mong, cu the la "pepo". Tu melon bat nguon tu tu tieng Latinh melopepo, ma no la tu Latinh hoa cua tu tieng Hy Lap μηλοπεπων (melopepon), nghia la "dua", chinh la mot tu ghep cua μηλον (melon), co nghia la "qua tao", trai cay co mui (bat ky loai nao)" va πεπων (pepon), bao gom "loai bau hoac dua hau". Nhieu giong cay trong khac nhau đa đuoc tao ra, đac biet la dua vang.


Lich su Dua co nguon goc tu Chau Phi hoac trong cac thung lung nong buc cua Tay Nam A, đac biet la Iran va An Đo, tu đay chung dan dan bat đau xuat hien o Chau Au vao cuoi thoi Tay La Ma. Dua đuoc biet la đa đuoc trong boi nguoi Ai Cap co đai. Tuy nhien, nhung phat hien gan đay ve hat dua co nien đai tu nam 1350 đen 1120 truoc Cong nguyen trong gieng thieng Nuragic cho thay rang dua lan đau tien đuoc đua đen chau Au boi nen van minh Nuragic tai Sardinia trong Thoi đai đo đong. Dua la mot trong nhung loai thuc vat som nhat đuoc thuan hoa o ca Cuu The gioi va la mot trong nhung loai cay trong đau tien đuoc nguoi phuong Tay mang đen Tan The gioi. Nhung nguoi Chau Au đinh cu som o Tan The gioi đuoc ghi nhan la đa trong dua le va dua casaba som nhat vao nhung nam 1600. Mot so bo lac tho dan chau My o New Mexico, bao gom Acoma, Cochiti, Isleta, Navajo, Santo Domingo va San Felipe, duy tri truyen thong trong cac giong dua đac trung cua rieng ho, co nguon goc tu dua ban đau do nguoi Tay Ban Nha du nhap. Cac to chuc nhu Native Seeds/SEARCH đa no luc thu thap va bao ton nhung hat nay cung nhu cac hat di san khac.


Cac thu dua = Benincasa =
Bi đao (B. hispida) la thanh vien duy nhat cua chi Benincasa. Bi đao truong thanh la mot loai rau an qua đuoc su dung rong rai o chau A, đac biet la o An Đo. Nhung qua bi non đuoc su dung nhu mot loai trai cay (che bien lam thuc uong). Tuy co ten tieng Anh la winter melon, tai viet Nam, chung khong đuoc goi la dua ma đuoc xep vao nhom bi.


= Citrullus =
Dua Egusi (C. lanatus) la mot loai dua hau dai, co be ngoai tuong tu nhu dua hau. Phan thit cung va co vi đang, nhung hat la nguon thuc pham quan trong o chau Phi. Cac loai khac co cung vai tro am thuc, cung đuoc goi la egusi bao gom Citrullus mucosospermus, Cucumeropsis mannii va Lagenaria siceraria.
Dua hau (C. lanatus) co nguon goc tu Chau Phi, noi co bang chung cho thay rang no đa đuoc trong trong hon 4.000 nam. No la mot loai trai cay mua he pho bien o moi noi tren the gioi.


= Cucumis =

Cac loai dua trong chi Cucumis la loai trai cay am thuc, va bao gom phan lon cac loai dua. Tat ca tru mot so it cac giong dua thuoc loai Cucumis melo L.

Dua sung (C. metuliferus), mot loai cay luong thuc truyen thong o Chau Phi voi nhung chiec gai đac biet. Hien nay, no đuoc trong o California, Chile, Uc va New Zealand.
Dua chuot, hay dua leo (Cucumis sativus), loai rau an qua thuong mai quan trong, no đuoc trong lau đoi tren the gioi va tro thanh thuc pham cua nhieu nuoc
Muskmelon (C. melo)
C. melo cantalupensis, co da san sui va nhan nheo, khong co luoi.
Dua vang chau Au, co gan nhe, da xanh nhat, đuoc thuan hoa vao the ky 18, o Cantalupo in Sabina, Y, boi nguoi lam vuon cua Giao hoang. No con đuoc goi la 'dua đa' o Uc va New Zealand. Cac giong bao gom Charentais cua Phap va Burpee Seeds lai Netted Gem, đuoc gioi thieu vao the ky 19. Yubari King la mot giong dua vang đuoc đanh gia cao cua Nhat Ban.
Dua Ba Tu giong voi dua vang lon voi vo xanh đam hon va luoi min hon.
C. melo inodorus, casaba, dua le, va cac loai dua chau A
Dua Argos, qua to, thuon dai, da nhan nheo mau cam, thit qua mau cam, mui thom nong. Mot đac trung la cac đau nhon cua no. Phat trien o mot so khu vuc cua Hy Lap, tu đo no đuoc đat ten.
Dua hoang yen, mot loai dua qua lon, mau vang tuoi voi phan thit ben trong mau xanh nhat đen trang.
Casaba, mau vang tuoi, da nhan, co ranh. It huong vi hon cac loai dua khac, nhung giu đuoc lau hon.
Dua Hami, co nguon goc tu Kumui, Tan Cuong, Trung Quoc. Thit ngot va gion.
Dua le, co vi ngot, mong nuoc, thit mau xanh luc. Đuoc trong nhu dua Bach Lan o Lan Chau, Trung Quoc. Co mot giong thu hai co da vang, thit trang va co vi nhu qua le am.
Dua Kolkhoznitsa, co vo mau vang, min va cui day, mau trang.
Dua Nhat Ban (bao gom dua Sprite).
Dua Trieu Tien, loai dua co mau vang voi cac soc trang chay doc qua va thit ben trong co mau trang. Co the gion va hoi ngot hoac mong nuoc khi đe chin lau hon.
Dua ngam muoi phuong đong
Piel de Sapo (Da coc) hay con goi la dua ong gia Noel, co vo xanh, thit mau trang, vi ngot.
Dua đuong mot loai qua tron, nhan, mau trang.
Dua Tigger, mot loai dua co mau cam, vang va soc đen tu Tho Nhi Ky voi cui mem.
C. melo reticulatus, loai dua bo thuc thu, da co luoi.
Dua vang Bac My, khac biet voi dua vang chau Au, voi kieu da giong luoi pho bien o cac giong C. melo reticulatus khac.
Dua Galia (hoac Ogen), nho va rat ngon ngot voi thit co mau xanh nhat hoac hong phot.
Dua Sharlyn, co huong vi giua dua le va dua vang, vo co van, mau xanh cam va thit mau trang.
C. melo agrestis, dua chuot Armenia, cac giong dua dai, co vo min va vi chua hoac nhat. Thuong bi nham lan voi dua chuot (Dosakai, Lemon Cucumber, Pie Melon).
C. melo conomon, dua gang, dua ngam muoi, co vo min va co vi tu chua hoac nhat (dua ngam muoi) đen ngot nhe (dua Trieu Tien). Chung co ho hang gan voi cac loai dua dai (C. melo var. agrestis).
Cac giong lai hien đai, vi du: Crenshaw (Casaba × Persian), Crane (dua Nhat Ban × N.A.).


San xuat Nam 2018, san luong dua tren the gioi (tru dua hau) la 27 trieu tan, dan đau la Trung Quoc voi 47% tong san luong (bang). Tho Nhi Ky, Iran va An Đo moi nuoc san xuat hon 1 trieu tan.


Hinh anh Xem them Chi Bi
Danh sach trai cay am thuc
Danh sach cac loai bau bi
Danh sach cac mon an tu qua dua


Chu thich Tham khao Đoc them Mabberley, D.J. (1987). The Plant Book. A portable dictionary of the higher plants. Cambridge University Press. tr. 706. ISBN 0-521-34060-8. Truy cap ngay 20 thang 10 nam 2014.
Magness, J.R., G.M. Markle, C.C. Compton (1971). "Food and feed crops of the United States". IR Bulletin. Quyen 1 so 828. New Jersey Agricultural Experiment Station. OL 14117370M.{{Chu thich tap chi}}:  Quan ly CS1: nhieu ten: danh sach tac gia (lien ket) Interregional Research Project IR-4


Lien ket ngoai "Cucumis melo L." Purdue University, Center for New Crops & Plant Products. Truy cap ngay 20 thang 10 nam 2014.
"Sorting Cucumis names". Multilingual multiscript plant name database. Truy cap ngay 20 thang 10 nam 2014.