Chung nghien ruou hay con goi la nghien ruou hay nat ruou la mot benh nghien man tinh. Bang phan loai benh quoc te ICD-10 liet chung nghien ruou vao loai "roi loan hanh vi va tam than do su dung cac chat tac đong tam than". Chat gay ra la ruou, chinh xac hon la etanol hinh thanh khi len men ruou.
Chung nghien ruou co the bat đau ngay khi uong đeu đan mot luong nho. Khong phai luc nao nguoi nghien ruou cung o trong trang thai say sua. Chung nghien ruou dien tien mot cach tuong đoi cham chap va kho nhan thay. Nhung nguoi mang chung benh nay thuong khong y thuc đuoc tinh nghiem trong cua chung benh. Uong qua nhieu ruou la nguyen nhan gay ra cac benh co the va tam than tram trong va lau dai khac (xo gan, nhoi mau co tim, mat tri nho...).
Vi tiem nang gay nghien cua ruou rat lon nen kha nang đieu tri duy nhat la tu bo mot cach triet đe cac thuc uong, mon an hay thuoc uong co con. Đe đat đen muc đich nay cac bien phap đieu tri tam ly la khong the bo qua đuoc.


Nguyen nhan = Nguyen nhan ca nhan =
Nguyen nhan chinh cua chung benh duong nhu nam trong dien bien ve tam ly xa hoi. Ruou – noi chung la cac chat gay nghien – thuong đuoc dung đe lam giam bot cang thang noi tam. Nhung cang thang nay xuat hien khi cac tu nhan thuc cua mot con nguoi (thi du nhu rat la đan ong hay rat la thanh cong) bi đe doa boi nhung kinh nghiem trai nguoc lai trong thuc te. Viec dung cac chat gay nghien vi the hay đuoc quan sat thay o nhung nguoi thuoc ve tip qua tu yeu minh (tieng Anh: narcissism).
The nhung cac khac biet khac co nguyen nhan tu di truyen cung đang đuoc thao luan, thi du nhu viec phan huy ruou trong co the hay trao đoi cac chat dan truyen than kinh (neurotransmitter). Ve nguyen tac, cung nhu o nhieu chung benh tam ly, nguoi ta cho rang viec hinh thanh chung benh nay co nhieu yeu to va cung phu thuoc vao tinh de bi ton thuong ve tam ly cua tung nguoi.
Cac yeu to di truyen đong mot vai tro quyet đinh trong nhieu truong hop. Rat nhieu nguoi nghien ruou đa hoac đang co nguoi nghien trong gia đinh. The nhung cac nha khoa hoc va bac si van chua ket luan đuoc la viec nghien trong nhung truong hop nay that su la đuoc di truyen lai hay chi la bat chuoc. Qua mot so nghien cuu (thi du nhu o nhung nguoi sinh đoi) nguoi ta phong đoan la rat co the co kha nang di truyen cua tiem nang nghien.
Cac thieu hut cua mot benh nhan nghien ruou thuong đuoc nguoi chung song ganh vac hay bu đap. Tu nhung giup đo nay nguoi chung song thuong nhan đuoc tan thuong tu xa hoi hay nhung nguoi khac va vi the co the tu đanh gia minh cao hon. Nhung nguoi chung song lam vao co che nay đuoc goi la nguoi cung le thuoc (codependence).


= Nguyen nhan xa hoi =
Ruou trong nhieu nen van hoa la mot chat gay nghien đuoc xa hoi cong nhan, co the de dang kiem đuoc va re tien va ngay trong mot so truong hop viec uong ruou đuoc du kien truoc. Trong nhieu dan toc ruou đa hoan toan đi vao đoi song hang ngay. Nhung nguoi đan ong co tuu luong cao thuong đuoc xem la co tinh khi đan ong, đang kham phuc va tung trai. Viec nay gay rat nhieu kho khan cho cac thao luan ve van đe nay va khuyen khich cho viec lam dung ruou cung nhu nghien ruou.


Muc đo pho bien Su pho bien cung nhu cac hau qua cua chung nghien ruou thuong đuoc coi nhe. Theo đanh gia moi đay, o Đuc co 4,3 trieu nguoi nghien ruou, trong đo 30% la phu nu. Them vao đo la khoang 5 trieu nguoi uong ruou o muc đo nguy hiem (co the nghien). Tong cuc Thong ke Đuc đa ghi nhan trong nam 2000 co 16.000 nguoi chet vi uong ruou, trong so đo co 9.550 truong hop chet la do xo gan. 
Tham chi vao nam 2004 thanh tra ve cac chat gay nghien cua chinh phu lien bang (Drogenbeauftragte der Bundesregierung) đa bao cao co 40.000 truong hop chet tai Đuc ma hau qua la do uong qua nhieu ruou, trong so đo 17.000 nguoi la do xo gan. Them vao đo la hang nam co vao khoang 2.200 tre sinh ra co khuyet tat vi nguoi me lam dung ruou. Ngoai ra con du đoan la khoang 250.000 thanh thieu nien va nhung nguoi truong thanh con tre tuoi co nguy hiem nghien ruou hay đa nghien ruou. Nguoi nghien ruou co trong moi tang lop cua xa hoi. Đac biet la khong it nguoi nghien ruou tre tuoi la tu cac tang lop tren. Nhung nguoi nay thuong la thieu thon tinh cam cua cha me luon luon ban biu.


Hau qua xa hoi Phi ton cho cac hau qua cua chung nghien ruou la rat lon, vi ben canh ganh nang cua he thong y te la cac phi ton gian tiep nhu mat nang suat kinh te quoc dan vi mat kha nang lao đong va huu non, cac phi ton do tai nan giao thong co nguyen nhan la ruou, toi pham va ty le ly di cao cua nhung nguoi nghien ruou. Trung tam Đuc ve cac hiem nguy tu nghien (Deutsche Hauptstelle fur Suchtgefahren) du tinh thiet hai cho nen kinh te quoc dan hang nam la 20 ti euro, cac du tinh khac o trong khoang tu 15 đen 40 ti euro. Đoi lai, thu nhap cua nha nuoc tu thue ruou trong thoi gian nay la hon 3,5 ti euro mot it. Doanh so cua cong nghiep ruou o Đuc nam khong đoi o muc giua 15 đen 17 ti euro voi 85.000 lao đong.
Ben canh nhung phi ton ve vat chat nay tat nhien la phai tinh đen nhung mat mat ve tinh cam do phai chiu đung cac hau qua cua chung nghien ruou.


Dien tien va bieu hien = Dien tien chung benh =
Bac si nguoi My E. M. Jellinek đa đua ra vao nam 1951 mot mo hinh ve dien bien cua chung nghien ruou ma van con pho bien cho đen ngay nay. Ong phan biet thanh 4 giai đoan:


 Giai đoan trieu chung  Viec bat đau uong cac loai đo uong co chua con bao gio cung co đong co xa hoi. Nguoc voi nhung nguoi uong binh thuong, nguoi ma sau nay se tro thanh nghien ruou co "cam giac nhe nhom thoa man". Đo hoac la vi cac cang thang noi tam lon them, hoac la nguoi nay, nguoc lai voi nhung nguoi khac, đa khong hoc đuoc cach đoi pho voi cac cang thang noi tam nay. Luc đau nguoi uong ruou cho rang noi nhe nhom nay xuat phat tu tinh huong chu khong phai la do uong ruou va "tim đen cac co hoi" ma qua đo nhan tien cung co uong ruou.
Trong thoi gian tu nhieu thang cho đen nhieu nam suc chiu đung cac ap luc noi tam giam đi nhieu đen muc nguoi nay thuc te la tim cho "tranh hang ngay" o ruou. Vi nguoi nay khong hay say nen viec uong ruou khong gay ra nghi ngo o ngay chinh nguoi nay va o nhung nguoi chung quanh. Suc chiu đung đuoc ruou tang theo thoi gian. Nguoi nghien ruou bat đau co mot "nhu cau ngay cang tang". Sau nhieu thang hay nhieu nam tiep theo đo, trang thai chuyen tu uong thinh thoang sang "uong lien tuc đe đuoc nhe nhom cat ganh nang" va ngay cang can dung nhieu ruou hon cho cung mot tac dung khong đoi.


 Giai đoan tien nghien  Trong giai đoan tien nghien (prodromal), nghien đuoc bieu hien qua nhung lo hong ky uc hay chung quen (amnesia) xuat hien đot ngot ma khong can phai co dau hieu say ruou. Nguoi nghien ruou co the noi chuyen va lam viec nhung qua ngay hom sau that su la khong co the nho lai đuoc nua. Bia, ruou vang hay ruou manh khong con la thuc uong nua ma tro thanh "thuoc" het suc can thiet. Nguoi nghien ruou dan dan nhan thuc đuoc la minh uong ruou khac voi nhung nguoi khac, bat đau cam thay xau ho va so su phe binh cua nhung nguoi khac. Nguoi nay uong len lut trong nhung dip giao tiep xa hoi va cat dau mot luong lon ruou đe du tru. Nguoi nghien ruou luc nao cung nghi đen ruou. Vi ngay cang phu thuoc nhieu hon nen cach uong "them khat" bat đau xuat hien, doc het ca ly hay nhieu ly đau tien. Nguoi nghien ruou cam thay co đieu gi khong đung va bat đau co cam giac co loi va xau ho vi cach uong ruou cua minh. Nguoi nay tranh cac am chi ve ruou va cach uong ruou trong khi noi chuyen.
Luong ruou uong o thoi điem nay đa la rat nhieu nhung chua đuoc chu y đen vi chua dan đen say sua thay ro. Giai đoan nay ket thuc voi nhung lo hong ky uc ngay mot nhieu. Kha nang lam viec cua co the va suc đe khang giam dan, thuong bi cac benh cam lanh va roi loan luu thong mau nhieu hon.


 Giai đoan nguy kich  Nghien ruou bat đau voi giai đoan nguy kich. Nguoi nghien ruou mat kha nang tu chu. Ngay sau khi uong mot luong ruou nho la xuat hien mot đoi hoi manh liet muon uong nhieu hon nua va chi cham dut khi nguoi nghien ruou qua say hay qua benh đe co the uong tiep tuc. Mot phan tu chu van con sot lai. Nguoi nghien ruou tim cach lam chu ban than, hua se khong uong nua va cung tim cach giu su tu kiem che nay nhung lai that bai lien tuc. Nguoi nay tim cach bien ho cho viec uong ruou. Moi mot lan that bai trong viec tu chu đeu co mot ly do chinh đang tu ben ngoai.
Cac co gang giai thich cho thai đo cua chinh minh rat la quan trong đoi voi nguoi nghien ruou vi ngoai ruou ra nguoi nay khong biet đen cac bien phap giai quyet khac cho nhung van đe cua ban than. Cac ly luan giai thich đuoc mo rong tro thanh ca mot he thong giai thich cho tat ca cuoc song cua nguoi nghien ruou. Nguoi nghien ruou dung he thong nay đe chong lai nhung ap luc xa hoi. Tu nhung thay đoi ve tinh cach ma cac xung đot voi ban be, gia đinh va trong nghe nghiep xuat hien ngay cang nhieu. Nguoi nghien ruou bu tru lai cho cam nhan gia tri cua ban than ngay cang giam đi bang cach bieu lo mot su tu tin qua muc.
He thong giai thich va cac xung đot ngay cang co lap nguoi benh. Nhung nguoi nay khong tim loi lam o chinh minh ma la o nhung nguoi khac va bat đau co mot thai đo hung han (aggressive). Đe phan ung lai ap luc xa hoi, nguoi benh co nhung thoi ky hoan toan khong uong ruou. Nguoi benh tim mot phuong phap khac đe kiem soat viec uong ruou, thay đoi cach uong va đua ra quy đinh (chi uong mot loai ruou nhat đinh o mot cho nhat đinh vao mot thoi gian nhat đinh). Đe đoi pho lai voi su khong thong cam cua nhung nguoi chung quanh cho chung benh cua minh, nguoi benh ngay cang tu co lap đoi voi xa hoi. Nguoi benh xa lanh ban be hay thay đoi cho lam. Nguoi nghien ruou khong quan tam đen moi nguoi chung quanh nua, thu xep cac hoat đong theo viec uong ruou va bat đau phat trien tinh tu thuong hai lay chinh minh. Su co lap xa hoi va cac lung tung trong noi doi cung nhu trong giai thich tro thanh khong the chiu đung đuoc nua. Nguoi nghien ruou tron tranh bang cach tram tu suy nghi hay thay đoi cho o.
Cuoc song gia đinh bat đau thay đoi. Gia đinh cua nguoi nghien ruou, thuong la con che đay nguoi nghien, tu co lap đoi voi xa hoi hay hoan toan nguoc lai tron tranh canh song gia đinh bang nhieu hoat đong ben ngoai. Nguoi nghien ruou phan ung bang su mien cuong khong co ly do. Khi thieu ruou nguoi nay tim đu moi cach đe co ruou, bao ve cac "kho du tru" bang cach dau ruou o nhung noi khong binh thuong. Cac hau qua cho co the bat đau xuat hien nhu run tay, đo mo hoi va roi loan tinh duc (liet duong). Cac hau qua nay lai cang tram trong them do sao lang van đe an uong. Nguoi benh bat đau uong ruou tu buoi sang, say sua hang ngay tro thanh thong le.


 Giai đoan man tinh  Giai đoan man tinh chi cham dut voi su pha huy con nguoi. Nguoi nghien ruou xuong doc ve mat đao đuc, cac con say sua ngay cang dai hon. O mot so nguoi xuat hien cac chung roi loan tam than vi ruou nhu benh tam than phan liet. Nguoi nghien ruou uong voi nhung nguoi duoi muc cua minh nhieu. Trong truong hop khong co cac loai đo uong co chua con nguoi nay cung uong ca nhung loai ruou đa bi lam bien tinh nhu con đe đot. Đang chu y la kha nang chiu đung ruou giam đi. Trang thai so hai hay run ray khong xac đinh xuat hien. Nguoi nghien ruou phan ung lai cac trieu chung thieu ruou bang cach uong nhu bi am anh. O nhieu nguoi nghien ruou con hinh thanh nhieu đieu mo uoc ve ton giao khong xac đinh. Cac co gang đe giai thich yeu đi va đen mot thoi điem nao đo thi he thong giai thich ngung hoat đong. Nguoi nghien ruou chap nhan su that bai va hoan toan sup đo, đa co khong it nguoi bo be cong viec khong chiu lam.
Khi tiep tuc uong ruou cac chung roi loan than kinh xuat hien nhu ao giac, nghe thay tieng nguoi noi, so hai hay mat phuong huong. Hau qua nghiem trong nhat la chung Delirium tremens nguy hiem đen tinh mang, co the xuat hien khi bo ruou đot ngot. O thoi điem nay benh tam than phan liet hay đong kinh đa ro ret. Trong giai đoan cuoi nay nguoi nghien ruou moi san sang nhan su giup đo. Viec chuyen vao mot benh vien chuyen mon la mot viec co the cuu song tinh mang cua nguoi nay va cung la mot khoi đau cho viec đieu tri cai nghien. Ty le thanh cong rat nho va cac bien phap chua tri lau dai nhieu lan lai thuong la thong le.


= Bieu hien =
Cung xuat phat tu Jellinek la cach phan loai thong dung cua cac bieu hien chung nghien ruou:

Tip alpha: Nguoi nay uong ruou đe giai quyet cac cang thang noi tam va mau thuan. Luong ruou tuy thuoc vao tung tinh huong stress. Đac biet nguy hiem la su le thuoc tam ly vao ruou vi su le thuoc cua co the vao ruou chua xay ra. Tip nguoi nay khong nghien ruou nhung co nguy co nghien.
Tip beta: Nguoi nay uong mot luong lon trong cac buoi giao tiep xa hoi nhung van binh thuong ve mat xa hoi cung nhu tam than. Nguoi thuoc tip beta co loi song gan ruou. Do thuong uong ruou nen chiu nhieu hau qua cho suc khoe, tuy vay nhung nguoi nay khong bi le thuoc ca ve co the lan tam than nhung co nguy co nghien.
Tip gamma: Nguoi thuoc tip nay co nhung thoi ky khong uong ruou xen ke voi nhung giai đoan uong that say sua. Đac trung la mat su tu chu: Nguoi nay khong the ngung khong uong nua, ngay ca khi đa co cam giac la đa đu roi. Mac du la nguoi nay cam thay an toan vi co kha nang khong uong ruou mot thoi gian nhung that ra la đa nghien ruou.
Tip delta khong gay su chu y cua xa hoi trong mot thoi gian dai vi rat it khi nhan thay đuoc nguoi nay say ruou. Mac du vay đa co mot su le thuoc cua co the manh đen noi phai uong ruou lien tuc đe tranh cac trieu chung cua su thieu ruou. Xuat hien nhieu tac hai len co the la hau qua cua viec lien tuc uong ruou. Nguoi uong ruou tip delta khong the kieng ruou va đa nghien ruou.
Tip epsilon co nhung chu ky voi nhung luc uong that nhieu ruou va mat tu chu co the keo dai nhieu ngay hay nhieu tuan. Giua nhung giai đoan nay nguoi thuoc tip epsilon co the hang thang khong uong ruou. Tip epsilon thuoc ve nhung nguoi nghien ruou.


= Di chung =
Cac benh hau qua cua chung nghien ruou la xo gan, gian tinh mach thuc quan, chay mau da day, viem tuyen tuy, đong kinh, ung thu thuc quan, viem co tiem, viem co, yeu đe khang cong voi nhieu kha nang nhiem benh viem phoi va lao, cac benh than kinh va roi loan chuc nang nao nhu hoi chung Korsakoff.
O trang thai nhung nguoi nghien ruou thuong phai chiu đung canh co the suy nhuoc noi chung vi nhung benh nay cung nhu canh bi co lap trong xa hoi (mat ban be, gia đinh, viec lam).
Chung nghien ruou ngoai ra con anh huong đen toan gia đinh. Viec dung vu luc đoi voi nguoi chung song hay con cai co the la ap luc rat lon len cuoc song gia đinh. Thuong hay dan đen ly di hoac chia tay. Con cai cua nhung nguoi nghien ruou sau nay thuong hay co nhung kieu cach hanh vi nhat đinh va đac biet la co nhieu hiem nguy tro thanh nghien hay gan bo voi mot nguoi nghien ruou.


Đieu tri Ruou phai đuoc tu bo mot cach đot ngot trong luc đieu tri cai ruou. Vi trong luc nay co the xuat hien nhung phan ung rat manh hoac nguy hiem đen tinh mang nen nguoi benh can đuoc đieu tri trong benh vien. Thoi gian đieu tri trong benh vien keo dai 8-14 ngay. Trong thoi gian nay thuong xuat hien nhung trieu chung nhu buon non, bi xuc đong, roi loan trong giac ngu, buc tuc va tram uat. Neu nhu co the đa bi le thuoc nhieu vao ruou thi them vao đo la run ray (nhat la hai tay) va trong nhung truong hop rat nang la co giat va ao giac (Delirium tremens).
Đe nguoi nghien ruou co the bo ruou đuoc lau dai nen can đen su giup đo chuyen mon ve tam ly. Co the đieu tri tam ly hoac la trong mot nha đieu duong hoac la ngoai tru.
Tu nhieu nam nay cac nhom tu giup đo cung rat la huu ich. Tai đay nhung nguoi đa tung nghien ruou gap go nhau thuong ky đe trao đoi ve van đe chung cua ho. Cac nhom tu giup đo co tac đong tro giup cho viec đieu tri đi đen thanh cong rat nhieu, trong mot so truong hop co the xem đo la mot su lua chon khac cho cac đieu tri co đien. Nhung đieu nay chi co the co khi nguoi benh co đuoc cho dua đung muc tu gia đinh va ban be.
Viec đieu tri co thanh cong hay khong thuong phu thuoc vao suc manh y chi cua nguoi benh nhieu hon la vao cach thuc va thoi gian đieu tri. Mac du vay, chua tri chung nghien ruou cang som thi trien vong thanh cong cang nhieu. Neu benh nhan đa nhin nhan đuoc va co long mong muon cai ruou cao đo thi co hoi bo đuoc ruou rat tot. Du sao thi cung khoang 50% benh nhan cai đuoc ruou lau dai.
Trong truong hop lai uong ruou tro lai thi khong the bo qua đuoc cac bien phap cai ruou va đieu tri tam ly sau đo. Nhieu benh nhan chi cai đuoc ruou mot cach on đinh lau dai sau nhieu lan đieu tri. Benh nhan co the lai uong ruou tro lai sau nhieu nam hay ngay ca sau nhieu thap nien, tuc la khong co su lanh benh theo đung nghia cua no. Benh chi đuoc lam dung lai bang cach cai nghien nhung khong đuoc chua tri lanh han.


Xem them Say ruou
Delirium tremens
Hoi chung Wernicke-Korsakoff


Tham khao Lien ket ngoai Tieng Anh:

Chung nghien ruou o iqhealth.com Luu tru ngay 21 thang 8 nam 2006 tai Wayback Machine
Mental Health Matters: Chung nghien ruou Luu tru ngay 3 thang 2 nam 2006 tai Wayback Machine
Alcoholics Anonymous Luu tru ngay 16 thang 5 nam 2014 tai Wayback Machine (Hoi nguoi cai ruou)