The Green Mile (tam dich: Dam xanh) la mot bo phim chinh kich nam 1999 cua My, do Frank Darabont đao dien dua tren cuon tieu thuyet cung ten cua Stephen King. Tac pham co su gop mat cua Tom Hanks (trong vai Paul Edgecomb), Michael Clarke Duncan (vai John Coffey) cung mot so dien vien ten tuoi khac nhu David Morse, Bonnie Hunt va James Cromwell. Phim ke ve cuoc đoi cua Paul, mot vien chuc coi nguc tu tu trong thoi ky Đai suy thoai tai Hoa Ky, cung voi nhung hien tuong sieu nhien ma anh chung kien.
Bo phim đuoc cong chieu vao ngay 10 thang 12 nam 1999 tai Hoa Ky va nhan đuoc nhung đanh gia tich cuc tu cac nha phe binh. Tac pham la mot thanh cong thuong mai khi thu ve 290 trieu USD so voi kinh phi bo ra 60 trieu USD. Phong cach hinh anh va dan dien vien phim đeu đuoc khen ngoi. Ngoai ra, The Green Mile con gat hai đuoc 4 đe cu Oscar: Giai Oscar cho nam dien vien phu xuat sac nhat (Michael Clarke Duncan), Giai Oscar cho phim xuat sac nhat, Giai Oscar cho hoa am hay nhat va Giai Oscar cho kich ban chuyen the xuat sac nhat.


Noi dung Trong mot vien duong lao o Louisiana vao nam 1999, nhan vat chinh Paul Edgecomb bat khoc khi xem bo phim Top Hat. Ban ong, Elaine, bat đau lo lang, va Paul giai thich voi ba rang bo phim lam cho ong nho lai nhung su kien xay ra vao nam 1935, khi ong la mot cai nguc, phu trach cai quan khu tu tu, noi thuong đuoc goi la "Dam xanh".
Nam 1935, Paul cung voi cac si quan Brutus Howell, Dean Stanton, Harry Terwilliger va Percy Wetmore đam nhiem vai tro cai quan khu tu tu. Paul, nguoi bi mac benh nhiem trung bang quang, nhan mot tu nhan moi ten la John Coffey, mot nguoi đan ong da đen to lon nhung co tinh cach trai nguoc voi ve ngoai. John bi ket an tu hinh vi toi cuong hiep va sat hai hai co be da trang. Mot trong nhung tu nhan khac la mot nguoi My ban đia ten Arlen Bitterbuck, bi buoc toi giet nhieu nguoi va la nguoi đau tien bi đua len ghe đien. Percy the hien minh la mot con nguoi đoc ac, nhung, voi tu cach la chau trai cua Đe nhat phu nhan Louisiana, han khong the bi trung tri. Percy thuong nguoc đai tu nhan Eduard Delacroix, đanh gay tay ong, dam chet Ngai Jingles (chuot cung cua Del) va lien tuc goi ong la "ten đong tinh". Paul noi voi Percy rang han phai lam đon chuyen đen mot benh vien tam than ngay sau khi han hanh quyet Del. Tai noi hanh quyet, Percy co tinh khong ngam mieng bot bien va giat đien Del, khien ong phai chiu mot cai chet đau đon va khung khiep.
John bat đau boc lo suc manh sieu nhien cua minh; anh chua chung nhiem trung bang quang cua Paul, hoi sinh Ngai Jingles va chua lanh khoi u nao cho Melinda Moores, vo cua truong cai nguc nha tu. Sau đo anh truyen lai noi đau nay cho Percy, duoi anh huong cua no han ta đa ban chet tu nhan William Wharton. Wharton truoc đo bi bat vi toi giet nguoi va la mot ke gay roi; han tan cong nhung bao ve khi đuoc đua đen nha tu, lam tro ngong hai lan ma sau đo khien Paul phai ra lenh nhot han vao phong biet giam cua khu, cung nhu đe doa Percy, xuc pham chung toc John, đong thoi chiu trach nhiem cho toi ac cua John. John sau đo truyen suc manh cho Paul đe anh hieu ro moi chuyen, va khi lam nhu vay, John cung truyen suc manh sieu nhien cua minh vao Paul. Percy sau đo bi đua đen nha thuong đien.
Mac du Paul phien muon ve su vo toi cua John, nhung John noi voi Paul rang anh ay muon chet, vi anh ay khong muon chung kien su tan nhan cua the gioi nay. John cung boc bach rang anh chua bao gio xem mot bo phim chieu rap nao truoc đay, nen anh đa đuoc đua đi xem tac pham Top Hat cung voi nhung bao ve khac nhu mot yeu cau cuoi cung. John bi tu hinh vao toi hom đo; khi ay, anh đe nghi khong đuoc trum khan len đau vi so bong toi.
Paul ket thuc cau chuyen bang cach noi voi Elaine rang John la vu hanh quyet cuoi cung cua ong va Brutus; ca hai sau đo đa xin nghi viec va chuyen đen trai cai huan thieu nien.
Elaine nhan ra rang, Paul đa co mot nguoi con trai lon vao nam 1935, the nen ong phai gia hon nhieu so voi ve be ngoai. Paul tiet lo rang ong đa 108 tuoi. Ong song lau nhu vay la nho suc manh ma John truyen lai. Chuot cua Del, Ngai Jingles, van con song khoe manh. Bo phim sau đo chuyen sang canh Paul tham du đam tang cua Elaine, va suy nghi rang neu suc manh cua John co the lam mot con chuot song đuoc bao lau, thi ong se song đuoc nhieu hon bay lau.


Dien vien Tom Hanks vai Paul Edgecomb
David Morse vai Brutus "Brutal" Howell
Bonnie Hunt vai Jan Edgecomb
Michael Clarke Duncan vai John Coffey
James Cromwell vai cai nguc Hal Moores
Michael Jeter vai Eduard Delacroix
Graham Greene vai Arlen Bitterbuck
Doug Hutchison vai Percy Wetmore
Sam Rockwell vai William "Wild Bill" Wharton
Barry Pepper vai Dean Stanton
Jeffrey DeMunn vai Harry Terwilliger
Patricia Clarkson vai Melinda Moores
Harry Dean Stanton vai Toot-Toot
Dabbs Greer vai Paul gia
Bill McKinney vai Jack Van Hay
Brent Briscoe vai Bill Dodge
Eve Brent vai Elaine Connelly
William Sadler vai Klaus Detterick
Paula Malcomson vai Marjorie Detterick
Evanne va Bailey Drucker vai Kathy va Cora Detterick
Gary Sinise vai Burt Hammersmith


San xuat Darabont đa chuyen the tieu thuyet cua Stephen King, Dam xanh, thanh kich ban trong vong 8 tuan.
Bo phim đuoc quay tai Warner Hollywood Studios, Tay Hollywood, California, va tai cac đia điem o Shelbyville, Tennessee, Blowing Rock, Bac Carolina cung nhu Nha tu bang Tennessee. Terence Marsh chiu trach nhiem thiet ke canh quan noi that.
Hon 30 con chuot đa đuoc huan luyen đe đong vai Ngai Jingles.


= Tuyen vai =
Hanks va Darabont đa gap nhau trong bua tiec chieu đai tai le trao Giai Oscar nam 1994. Stephen King noi rang ong đa hinh dung ra Hanks đong vai nay va rat vui khi Darabont nhac đen ten minh. Hanks ban đau đuoc cho la thu vai ca Paul Edgecomb luc ve gia, nhung nhung đo trang điem khong giup anh trong giong mot nguoi đan ong lon tuoi. Vi the nen Greer đa đuoc moi vao vai Edgecomb gia.
Duncan cho biet anh co đuoc vai dien cua minh nho Bruce Willis, nguoi ma anh cung lam viec trong bo phim Armageddon vao mot nam truoc đo. Theo Duncan, Willis đa gioi thieu anh voi Darabont sau khi nghe thay cuoc hoi thoai tuyen vai John Coffey. Cau thu bong ro Shaquille O'Neal tung đuoc can nhac cho vai John Coffey.
Morse khong he biet gi ve kich ban cho đen khi anh đuoc đe nghi tham gia bo phim. Morse noi rang anh đa roi nuoc mat sau khi đoc xong no. Darabont muon Cromwell thu vai nhan vat nay ngay tu đau, va sau khi đoc kich ban, Cromwell đa cam đong va đong y.


Nhac phim Ban nhac phim cua The Green Mile, Music from the Motion Picture The Green Mile, đuoc phat hanh vao ngay 19 thang 12 nam 1999 boi Warner Bros. No chua 37 ban nhac, chu yeu la cua Thomas Newman. Ban nhac cung chua bon ca khuc: "Cheek to Cheek" cua Fred Astaire, "I Can't Give You Anything but Love, Baby" cua Billie Holiday, "Did You Ever See a Dream Walking?" cua Gene Austin va "Charmaine" cua Guy Lombardo.


Đon nhan = Doanh thu =
Tai Hoa Ky, The Green Mile đuoc phat hanh vao ngay 10 thang 12 nam 1999 va thu ve 136 trieu USD. O tat ca cac lanh tho khac, bo phim thu ve 150 trieu USDP, voi tong doanh thu tren toan the gioi la 290,7 trieu USD.


= Phuong tien tai gia =
Bo phim đuoc phat hanh tren đia VHS va DVD vao ngay 13 thang 6 nam 2000. Phim đa thu ve 17,45 trieu USD tu DVD va VHS vao ngay 18 thang 6 nam 2000.


= Đanh gia chuyen mon =
The Green Mile đa nhan đuoc nhieu đanh gia tich cuc tu gioi chuyen mon. Tren Rotten Tomatoes, tac pham đat ti le đong thuan 78% dua tren 134 bai đanh gia, voi điem so trung binh la 6,8/10. "Mac du The Green Mile co thoi luong dai, nhung cac nha phe binh noi rang đo la mot trai nghiem du doi, đay cam xuc". Tac pham cung co so điem 61/100 tren Metacritic dua tren 36 nha chuyen mon, cho thay "nhung đanh gia chung thuan loi". Khan gia đuoc khao sat boi CinemaScore đa cho bo phim điem "A", tren thang điem tu A+ đen F.


= Giai thuong =


Tham khao Lien ket ngoai Website chinh thuc
The Green Mile tren Internet Movie Database
The Green Mile tai AllMovie
The Green Mile tai Rotten Tomatoes