Miyamoto Musashi (宮本 (みやもと) 武蔵 (むさし) (宮本 武藏) (Cung Ban Vu Tang), Miyamoto Musashi ? thang ? nam 1584 – 13 thang 6 nam 1645), cung co ten Shinmen Takezo, Miyamoto Bennosuke hoac phap danh Niten Doraku (二天 (にてん) 道楽 (とうらく) (Nhi Thien Đao Lac), Niten Doraku) la mot kiem si bac thay, nha triet hoc vo thuat va la mot ronin nguoi Nhat Ban. Musashi, nhu ong thuong đuoc biet đen, đa tro nen noi tieng thong qua nhung cau chuyen ve kiem phap song kiem hoan hao va đoc đao cua ong, cung nhu ky luc bat kha chien bai trong 61 tran đau (so voi 33 tran cua Ito Ittosai). Ong la nguoi sang lap truong phai kiem thuat Hyoho Niten Ichi-ryu, hay Niten-ryu, va trong nhung nam cuoi đoi la tac gia cua Ngu Luan Thu va Đoc Hanh Đao. Ca hai tai lieu đeu đuoc trao cho Terao Magonojo, mon sinh quan trong nhat cua Musashi, bay ngay truoc khi Musashi qua đoi. Ngu Luan Thu đe cap chu yeu đen đac điem cua phai Niten Ichi-ryu cua minh theo y nghia cu the, vi du nhu vo thuat thuc hanh cua ong va y nghia tong quat cua no; Đoc Hanh Đao, mat khac, đe cap đen nhung y tuong đang sau no, cung nhu triet ly cuoc song cua ong trong mot vai cau cham ngon ngan.
Trung tam đao tao Musashi Budokan - trong mot kien truc đang chu y - nam o Mimasaka, tinh Okayama, Nhat Ban đa đuoc dung len đe ton vinh ten tuoi va huyen thoai cua ong.


Tieu su = Chao đoi =
Chi tiet ve nhung nam đau đoi cua Miyamoto Musashi rat kho đe xac minh. Ban than Musashi chi phat bieu trong Ngu luan thu rang ong đuoc sinh ra o tinh Harima. Niten Ki (mot cuon tieu su so khai ve Musashi) ung ho thuyet cho rang Musashi sinh nam 1584: "[Ong] sinh ra o Banshu, vao nam Tensho thu 12 [1584], nam Than." Nha su hoc Kamiko Tadashi khi binh luan ve van ban cua Musashi co ghi chu: "Munisai la cha cua Musashi... ong sinh ra o lang Miyamoto, o huyen Yoshino [cua tinh Mimasaka]. Musashi co le đa đuoc sinh ra o đay." Ten thuo nho cua ong la Bennosuke (弁之助 (Bien Chi Tro), Bennosuke).
Musashi ghi ten đay đu va ten hieu cua minh trong Ngu luan thu la Shinmen Musashi-no-Kami Fujiwara no Harunobu (新免武蔵守藤原玄信 (Tan Mien Vu Tang Thu Đang Nguyen Huyen Tin), Shinmen Musashi-no-Kami Fujiwara no Harunobu). Cha ong, Shinmen Munisai (新免無二斎 (Tan Mien Vo Nhi Trai), Shinmen Munisai) la mot vo su tai hoa, tinh thong kiem thuat va jutte (cung jitte). Munisai, ve phan minh, la con trai cua Hirata Shogen (平田将監 (Binh Đien Tuong Giam), Hirata Shogen), mot chu hau cua Shinmen Iga no Kami, lanh chua lau đai Takayama o huyen Yoshino cua tinh Mimasaka. Hirata đuoc Lanh chua Shinmen tin nhiem, va do đo đa đuoc phep su dung ten goi Shinmen. Voi "Musashi", Musashi no Kami la mot tuoc hieu cua trieu đinh, giup ong tro thanh thong đoc nho cua tinh Musashi. "Fujiwara" la dong truyen thua ma Musashi tuyen bo la hau due.


= Ngay sinh cua Munisai va Musashi =
Ngoi mo cua Munisai cho biet ong đa qua đoi nam 1580, mau thuan voi nam sinh 1584 thuong đuoc chap nhan cua Musashi. Them vao đo, gia he cua gia toc Miyamoto con sot lai lai ghi Musashi sinh nam 1582, khien su chinh xac cua nam sinh cua ong bi roi loan hon nua. Tokitsu Kenji đa goi y rang nam sinh đuoc chap nhan 1584 cua Musashi la sai, vi no chu yeu dua vao viec đoc nghia đen cua phan gioi thieu cuon Ngu luan thu, noi Musashi phat bieu rang so nam song cua ong đa "len đen 60" (cho thay moc thoi gian vao nam Tensho thu 12, hoac 1584, khi lan nguoc tro lai tu ngay bat đau viet tai lieu), khi ma no nen đuoc hieu theo mot y nghia mang tinh van chuong va khong chinh xac hon, chi ra khong phai mot thoi đai cu the ma chi đon gian la Musashi đa o tuoi luc tuan khi ong viet cuon sach.
Co mot su khong chac chan đang ke xung quanh Munisai, chang han nhu khi ong chet va lieu ong co thuc su la cha cua Musashi, va tham chi co rat it đieu đuoc biet ve me cua Musashi. Sau đay la mot vai kha nang:

Thong tin tren ngoi mo cua Munisai la chinh xac. Ong mat nam 1580, đe lai hai con gai va con trai Iori; vo ong đa nhan nuoi mot đua tre moi sinh, tu gia toc Akamatsu, du đinh ke vi Munisai o mon phai jitte cua ong. Omasa, goa phu cua Munisai, khong phai me ruot cua Musashi.
Thong tin tren ngoi mo la sai. Munisai đa song lau hon, co le toi sau nam 1590. Musashi, do đo, đa đuoc sinh ra boi nguoi vo đau tien cua Munisai, Yoshiko (con gai cua Bessho Shigeharu, nguoi truoc đay đa tung kiem soat lang Hirafuku cho đen khi ong thua trong mot tran chien vao nam 1578 duoi tay Yamanaka Shikanosuke). Munisai bo Yoshiko sau khi sinh Musashi, ba sau đo tron ve nha bo ruot, bo lai Musashi o cung Munisai. Musashi lon len va coi vo thu hai cua Munisai, Omasa (con gai cua Lanh chua Shinmen) nhu me minh. Kha nang thu hai nay đuoc trinh bay trong phan dan nhap vao gia he cua gia toc Tasumi. Con gai cua Bessho Shigeharu đau tien cuoi Hirata Muni va bo ong vai nam sau đo. Sau đo, ba cuoi Tasumi Masahisa. Nguoi vo thu hai cua Tasumi Masahisa la me cua Miyamoto Musashi. Ten thuo nho cua Musashi la Hirata Den. Trong suot thoi tho au, ong đa toi Hirafuku đe tim me that cua minh. Ong chuyen đen voi gia toc Tasumi.
Mot bien the cua ly thuyet thu hai nay dua tren thuc te la ngoi mo ghi rang Omasa đa sinh ra Musashi vao ngay 4 thang 3 nam 1584 va chet sau khi sinh. Munisai sau đo tai hon voi Yoshiko. Ho đa bo nhau, nhu trong ly thuyet thu hai, nhung Yoshiko đa đua Musashi, luc đo moi 7 tuoi đi cung co va cuoi Tasumi Masahisa.
Tokitsu Kenji ua thich gia đinh nam sinh vao nam 1581, tranh đuoc su can thiet phai gia đinh ngoi mo la sai lam (mac du đieu nay đat ra van đe cua nhung nguoi ma tu đo Musashi đa tiep nhan đuoc nhung bo mon vo thuat gia toc).


= Giao duc =
Bat ke su that ve to tien cua Musashi la gi, khi Musashi đuoc bay tuoi, cau be đa đuoc nuoi boi chu cua cau, Dorinbo (hoac Dorin), trong chua Shoreian, cach Hirafuku 3 km (~1.8 mi.). Ca Dorin va Tasumi, bac ben ho me cua Musashi, đa day do kinh đien Phat giao va nhung ky nang co ban cho cau nhu đoc va viet. Su giao duc nay co le la nen tang cua su giao duc tuong tuong ma Yoshikawa Eiji đat cho Musashi theo nha su Thien tong trong lich su la Takuan. Ong ro rang đa đuoc đao tao boi Munisai ve kiem thuat, va ve bo mon vo thuat jutte gia đinh. Viec đao tao nay đa khong keo dai trong mot thoi gian dai, khi nam 1589, Munisai đuoc phai boi Shinmen Sokan toi ha sat hoc tro cua minh, Honiden Gekinosuke. Gia đinh Honiden khong hai long, va Munisai buoc phai di chuyen 4 km (~2.5 mi.) toi lang Kawakami.
Nam 1592, Munisai qua đoi, mac du Tokitsu tin rang nguoi đa chet luc nay thuc su la Hirata Takehito.
Musashi mac benh eczema trong thuo thieu thoi, va đieu nay anh huong bat loi đen ngoai hinh cua ong. Mot cau chuyen khac khang đinh rang ?ong khong bao gio tam vi khong muon bi bat ngo khi khong vu trang. Trong khi loi xac nhan truoc đo co the co hoac khong co mot so co so tren thuc te, loi xac nhan sau co ve nhu khong the xay ra. Mot thanh vien khong tam goi tham gia giai cap chien binh se khong đuoc nhin nhan nhu la mot mon khach cua nhung gia toc nhu Honda, Ogasawara, va Hosokawa. Nhung chi tiet nay va nhieu chi tiet khac co the la nhung chi tiet trang tri đa đuoc them vao huyen thoai cua ong, hoac nhung giai thich sai cua van hoc ma mo ta ve ong.
So phan nguoi cha cua ong la khong chac chan, nhung nguoi ta nghi rang ong đa chet trong tay mot trong nhung ke thu sau nay cua Musashi, nguoi đa bi trung phat hoac tham chi bi giet chet vi đa đoi xu rat te voi cha cua Musashi. Tuy nhien, khong co chi tiet nao chinh xac ve cuoc đoi cua Musashi, vi nhung tac pham duy nhat cua Musashi la ve chien thuat va ky thuat.


= Ren luyen kiem thuat =

Cai ten "Musashi" đuoc cho la đuoc lay tu ten cua mot tang binh ten la Musashibo Benkei, nguoi phuc vu duoi quyen Minamoto no Yoshitsune, nhung đieu nay khong đuoc xac nhan.
Nguoi ta noi rang ong ta đa hoc tai mon phai Yoshioka-ryu, cung đuoc cho la noi ma Musashi bi đon thuong đoc ma đanh bai vao nhung nam cuoi cua minh, mac du đieu nay rat khong chac chan. Ong đa đuoc đao tao chinh thuc hoac tu cha minh cho đen khi đuoc bay tuoi, hoac tu chu cua minh bat đau tu luc bay tuoi.
Cuoi cung, cai ten nay đuoc lay tu cac ky tu kanji goc cua ong, 武蔵, co the đoc la Takezo hoac Musashi, nhu đa noi trong cuon Musashi cua Yoshikawa Eiji.


= Cuoc đau đau tien =
Tu thuo thanh xuan, ta đa doc tam don suc nghien cuu binh nghiep. Tran quyet đau đau tien la nam ta muoi ba tuoi, ta tung đanh bai mot kiem thu thuoc Than đao luu (Shinto-ryu) co ten la Arima Kihei. Nam muoi sau tuoi, ta đanh bai mot vo si tai ba la Tadashima Akiyama, nguoi toi tu tinh Tajima. Nam hai muoi mot tuoi, ta len kinh thanh Kyoto, giao đau voi đu loai kiem khach va chua tung nem mui that bai.

Theo loi gioi thieu cua cuon Ngu luan thu, Musashi phat bieu rang cuoc đau tay đoi thanh cong đau tien cua minh la o tuoi 13, chong lai mot samurai ten la Arima Kihei, nguoi chien đau bang cach su dung phong cach Kashima Shinto-ryu, đuoc sang lap boi Tsukahara Bokuden (s. 1489, m. 1571). Nguon goc chinh cua cuoc đau tay đoi nay la Hyoho senshi denki ("Giai thoai ve nhung bac thay đa qua đoi"). Ban tuong thuat tom tat co the dien ta nhu sau:

Nam 1596, Musashi muoi ba tuoi, va Arima Kihei, nguoi đang du ngoan khap noi de trau doi vo nghe cua minh, đa đang mot trat thach đau cong cong o Hirafuku-mura. Musashi đa đien ten minh vao muc thach đau. Mot nguoi đua tin đa đen ngoi chua cua Dorin, noi Musashi đang cu ngu, đe thong bao cho Musashi rang cuoc đau cua ong đa đuoc chap nhan boi Kihei. Dorin, chu cua Musashi, cam thay hoang hot boi đieu nay, ong co gang thay mat Musashi xin tha cho chau minh khoi cuoc đau nay, so tuoi tre cua chau trai con nong noi. Kihei kien quyet rang cach duy nhat ma danh du cua ong co the đuoc trong sach tro lai la neu Musashi ta loi voi ong truoc khi cuoc đau đuoc an đinh. Vi vay, khi thoi điem quyet đau đa toi, Dorin bat đau ta loi cho Musashi, nguoi chi tan cong Kihei voi mot cay bong dai sau xich (khoang 1.8 m), het len thach đau voi Kihei. Kihei đa tan cong voi mot thanh wakizashi, nhung Musashi đa nem Kihei xuong san, va trong khi Kihei co gang tro day, Musashi đanh vao giua hai mat cua Arima, va sau đo đanh ong toi chet. Arima đuoc cho la to ra kieu ngao, qua hang hai chien đau, chu khong phai la mot kiem si đac biet tai nang.


= Du ngoan va quyet đau =
Nam 1599, ba nam sau, Musashi roi lang, ro rang la o tuoi 15 (dua theo Tosakushi, "So đang ki cu tru vung Sakushu", mac du Tanji Hokin Hikki noi rang ong đa 16 tuoi vao nam 1599, đong y theo thoi gian voi so tuoi ghi lai vao cuoc đau đau tien cua Musashi). Nhung tai san gia đinh cua ong nhu đo đac noi that, vu khi, so gia he, va nhung ban thao giay to khac đuoc đe lai cho nguoi chi em va chong cua co, Hirao Yoemon.
Ong danh thoi gian đe đi du ngoan va tham gia vao cac cuoc đau tay đoi, chang han nhu voi mot kiem si tinh thong vo nghe la Akiyama tu tinh Tajima.
Vao nam 1600, khi cuoc chien giua Toyotomi va Tokugawa bat đau, Musashi duong nhu đa chien đau ben canh luc luong Tay quan cua Toyotomi, vi gia toc Shinmen (nguoi ma gia đinh cua anh ta mac no su trung thanh) la đong minh cua ho. Cu the, ong đa tham gia vao no luc đot kich vao lau đai Fushimi vao thang 7 nam 1600, đe bao ve lau đai Gifu bi tan pha vao thang 8 cung nam, va cuoi cung la trong tran Sekigahara. Mot so nghi ngo đa đuoc đat ra trong tran chien cuoi cung, khi Hyoho senshi denki ghi loi Musashi noi rang ong "khong phai la chu hau cua lanh chua nao" va tu choi chien đau voi cha minh (trong tieu đoan cua Lanh chua Ukita) trong tran chien. Tuy nhien, viec bo sot tran Sekigahara khoi danh sach nhung tran chien cua Musashi duong nhu mau thuan voi tuyen bo trong Ngu luan thu, rang Musashi đa chien đau trong sau tran đanh. Bat ke the nao, khi phe Toyotomi that bai, nguoi ta cung cho rang Musashi cung đa bo tron va danh thoi gian tap luyen tren nui Hiko.

Sau tran chien, Musashi đa bien mat trong mot thoi gian. Su đe cap toi tiep theo cua Musashi la ong đa đen Kyoto vao nam 20 tuoi (hoac 21 tuoi), noi ong bat đau loat quyet đau chong lai mon phai Yoshioka. Cha cua Musashi, Munisai, cung đa chien đau chong lai mot bac thay cua mon phai Yoshioka va đa thang 2 trong 3 tran đau truoc su chung kien cua shogun tai thoi điem đo, Ashikaga Yoshiaki, nguoi đa ban cho ong ta danh hieu "Thien ha vo song". Mon phai Yoshioka (hau due cua hoac Tenshin Shoden Katori Shinto-ryu hoac Kyo-hachi-ryu) la mon phai hang nhat trong so tam mon phai vo thuat chinh o Kyoto, "Kyo-ryu" / "Cac vo phai Kyoto". Truyen thuyet ke rang tam mon phai nay đuoc thanh lap boi tam nha su đuoc day boi mot vo si huyen thoai song tren nui thieng Kurama. Vao mot thoi điem nao đo, gia toc Yoshioka cung bat đau tu tao cho minh mot cai ten khong chi cho phai kiem thuat ma con danh cho viec kinh doanh hang det va cho mot loai thuoc nhuom đoc đao cua ho. Ho đa tu bo viec giang day kiem thuat vao nam 1614 khi ho chien đau trong luc luong Tay quan chong lai Tokugawa Ieyasu trong tran Osaka, noi ho đa that bai. Nhung vao nam 1604, khi Musashi bat đau đau voi ho, ho van con rat uu tu. Co nhieu tuong thuat ve nhung cuoc đau tay đoi — cac tai lieu cua gia toc Yoshioka xac nhan chi co mot cuoc đau, đoi đau voi Yoshioka Kenpo, ma Musashi, mot lan nua đa chien thang.
Musashi đa thach đau voi Yoshioka Seijuro, bac thay cua mon phai Yoshioka, mot tran quyet đau tay đoi. Seijuro đa chap nhan, va ho đong y mot tran quyet đau ben ngoai Rendaiji trong Rakuho-ku, o phia bac Kyoto vao ngay 8 thang 3 nam 1604. Musashi đa đen muon, khien cho Seijuro noi xung. Ho đa cham mat nhau, va Musashi đanh mot đon, theo thoa thuan cua ho. Đon đanh nay đanh vao vai trai cua Seijuro, đanh guc ong, va lam te liet vai trai. Ong duong nhu đa truyen lai vi tri chuong mon phai cho nguoi em trai ngang suc ngang tai cua minh, Yoshioka Denshichiro, nguoi đa nhanh chong thach đau Musashi đe tra thu. Cuoc đau dien ra tai Kyoto ben ngoai mot ngoi chua la Sanjusangen-do. Denshichiro đa su dung mot cay gay đuoc gia co bang cac vong thep (hoac co the kem theo mot qua chuy co day xich), trong khi Musashi lai đen muon mot lan nua. Musashi đa đanh bat vu khi cua Denshichiro va ha guc ong ta. Chien thang thu hai đa lam nan long gia toc Yoshioka, voi nguoi đung đau gia toc bay gio la Yoshioka Matashichiro moi 12 tuoi. Ho tap hop mot luc luong cung thu, ky binh va kiem si, va thach đau Musashi mot tran o ngoai o Kyoto, gan chua Ichijo-ji. Musashi đa pha vo thoi quen đen muon truoc đo, ong đen ngoi chua vai gio truoc thoi điem quyet đau. Nap vao mot goc, Musashi đa đot kich luc luong nay, giet chet Matashichiro, va tron thoat trong khi bi tan cong boi hang chuc ke ung ho nan nhan cua minh. Đe tron thoat va chien đau chong lai đoi thu cua minh, ong đa buoc phai rut ra thanh kiem thu hai va tu ve bang mot thanh kiem tren moi tay. Đay la khoi đau cua phong cach kiem thuat niten'ichi cua ong. Voi cai chet cua Matashichiro, nhanh cua mon phai Yoshioka đa bi pha huy.
Sau khi Musashi roi Kyoto, mot so nguon tin cho biet ong đa đi đen Hozoin o Nara, đe quyet đau va hoc hoi tu nhung nha su tai đo, von đuoc biet đen rong rai nhu la cac chuyen gia ve thuong thuat (vo thuat ve giao va thuong). O đo, ong o lai chua Enkoji tai Banshu, noi ma ong đa day cho em trai cua su tru tri (mot nguoi em trai cua Tada Hanzaburo). Chau trai cua Hanzaburo se sang lap nen vo phai Ensu-ryu dua tren giao ly cua Enmei-ryu va iaijutsu.
Tu nam 1605 đen nam 1612, ong đi du ngoan khap noi o Nhat Ban theo musha shugyo, mot cuoc hanh huong cua chien binh trong luc ong ren luyen ky nang bang cac tran quyet đau. Ong đuoc ke la đa su dung bokken hoac bokuto trong cac cuoc đau thuc te. Hau het nhung cuoc đau trong thoi gian nay khong nham lay mang đoi phuong tru khi ca hai đeu đong y, nhung trong hau het cuoc đau, nguoi ta đuoc biet Musashi khong quan tam đen vu khi ma ke thu cua ong su dung - đo la su lam chu tran đau cua ong ay.
Mot van kien ngay 5 thang 9 nam 1607, co đai y la mot su truyen đat boi Miyamoto Munisai truyen day giao ly cua minh, cho thay rang Munisai đa song it nhat cho đen ngay nay. Trong nam nay, Musashi roi Nara đe toi Edo, trong thoi gian đo ong đa chien đau (va giet chet) mot mon sinh hoc kusari-gama ten la Shishido Baiken. Tai Edo, Musashi đanh bai Muso Gonnosuke, nguoi se lap nen mot mon phai đao tao ve thuong co anh huong co ten Shinto Muso-ryu. Cac ban ghi chep cua tran đau đau tien nay co the tim thay trong ca truyen thuyet cua Shinto Muso-ryu va Hyoho Niten Ichi-ryu (mon phai cua Miyamoto Musashi). Truyen thuyet cua Shinto Muso-ryu ke rang, sau khi bi Musashi đanh bai, Muso Gonnosuke đa danh thoi gian phat trien ky thuat đanh gay chong lai kiem thuat va đa đanh bai Musashi trong mot tran tai đau. Khong co nguon đang tin cay ben ngoai truyen thuyet cua Shinto Muso-ryu xac nhan rang cuoc đau thu hai nay đa dien ra.
Musashi đuoc cho la đa đau tren 60 tran va khong bao gio bi đanh bai, mac du đay la mot uoc tinh mang tinh bao thu, rat co the khong tinh đen nhung cai chet do chinh tay ong gay ra trong nhung tran đanh lon.
Nam 1611, Musashi bat đau tap luyen zazen tai chua Myoshin-ji, noi ong gap Nagaoka Sado, chu hau cua Hosokawa Tadaoki; Tadaoki la mot lanh chua quyen luc, đa nhan đuoc phien Kumamoto o vung trung tam phia tay cua Kyushu sau tran Sekigahara. Munisai đa chuyen đen phia bac Kyushu va tro thanh thay cua Tadaoki, dan đen kha nang Munisai đa gioi thieu ca hai voi nhau. Nagaoka đe xuat mot cuoc đau voi mot kiem si chuyen nghiep ten la Sasaki Kojiro. Tokitsu tin rang cuoc đau tay đoi nay co đong co ve mat chinh tri, mot van đe cung co su kiem soat cua Tadaoki đoi voi quyen luc cua ong.


 Cuoc đau voi Sasaki Kojiro  Ngay 13 thang 4 nam 1612, Musashi (khoang 30 tuoi) đau tran quyet đau voi Sasaki Kojiro, nguoi đuoc biet đen nhu la "Con quy cua mien Tay", su dung mot thanh nodachi, loai kiem lon cua Nhat Ban. Musashi đa đen muon va vat va đen noi đuoc chi đinh — đao Funajima, o eo bien Kanmon ngan cach Honshu va Kyushu. Cuoc đau đa dien ra rat ngan. Musashi đa giet chet đoi thu cua minh bang mot thanh bokken, ma huyen thoai noi rang ong đa khac tu mot mai cheo tren chiec thuyen đua ong đen đao.
Su xuat hien muon cua Musashi đa gay nhieu tranh cai. Nhung nguoi khong ung ho su lang ma ma Sasaki đa phai nhan cho rang đieu đo la đang xau ho va thieu ton trong, trong khi nhung nguoi ung ho Musashi nghi đo la mot cach hop ly đe lam suy yeu đoi thu cua minh. Mot thuyet khac cho rang Musashi đa hen thoi điem quyet đau trung khop voi thoi điem thuy trieu len. Thuy trieu đa đua ong đen đuoc hon đao. Sau khi chien thang, Musashi ngay lap tuc nhay xuong thuyen cua minh va cuoc tau thoat cua ong khoi nhung đong minh thu đich cua Sasaki đa đuoc huong loi tu su thay đoi thuy trieu. Mot thuyet khac cho biet ong đa cho đoi mat troi vao đung vi tri. Sau khi tranh mot đon, Sasaki đa bi loa mat boi anh mat troi.
Musashi đa thanh lap mot truong day kiem thuat trong cung nam.


 Phuc vu  Trong nhung nam 1614–1615, Musashi tham gia vao cuoc chien giua Toyotomi va Tokugawa. Cuoc chien nay no ra vi Tokugawa Ieyasu thay gia toc Toyotomi nhu la mot moi đe doa đoi voi che đo cai tri cua ong tai Nhat Ban; hau het cac hoc gia tin rang, nhu trong cuoc chien truoc, Musashi đa chien đau ben phe Toyotomi. Lau đai Osaka la đia điem trung tam cua tran chien. Tran đau tien (Cuoc vay ham mua đong Osaka; cuoc chien thu tu cua Musashi) ket thuc voi mot thoa thuan đinh chien. Tran thu hai (Cuoc vay ham mua he Osaka; cuoc chien thu nam cua Musashi) đa dan đen that bai toan dien cua luc luong Tay quan cua Toyotomi Hideyori truoc Đong quan cua Ieyasu vao thang 5 nam 1615. Mot so tuong thuat tien xa hon khi cho biet Musashi đa tien vao mot cuoc đau voi Ieyasu, nhung ong đa đuoc tuyen mo sau khi Ieyasu cam thay that bai cua minh đang can ke. Đieu nay duong nhu khong the xay ra, khi ma Ieyasu đang trong đo tuoi 70 va đa o trong tinh trang suc khoe toi te, nhung nguoi ta van chua biet cach ma Musashi nhan đuoc su trong đai cua Ieyasu.
Cac tuyen bo khac khang đinh rang ong thuc su phuc vu ben phe Tokugawa van chua đuoc chung minh, mac du Musashi co moi quan he mat thiet voi mot so chu hau cua Tokugawa thong qua cuoc đau tay đoi voi Sasaki Kojiro, va trong nhung nam ke tiep, ong đa khong bo qua tam nhin nhu mong đoi neu ong đang bi lam hai vi thuoc phe that tran. Trong nhung nam sau đo, gia toc Ogasawara va Hosokawa đa cuc luc ung ho Musashi — mot hanh đong khong binh thuong đoi voi nhung nguoi trung thanh voi Tokugawa nay, neu Musashi thuc su đa chien đau nhan danh Toyotomi.
Nam 1615, ong tham gia phuc vu cho Ogasawara Tadanao (小笠原忠直) o tinh Harima, theo loi moi cua Ogasawara, nhu mot "nguoi giam sat thi cong," sau khi đa đat đuoc cac ky nang ve thu cong truoc đo. Ong đa giup xay dung lau đai Akashi, va vao nam 1621 đa thiet lap to chuc cua thi tran Himeji. Ong cung day vo thuat trong thoi gian luu tru cua minh, chuyen giang day thuat nem shuriken (phi tieu dang ngoi sao cua ninja). Trong thoi ky phuc vu nay, ong đa nhan nuoi mot đua con trai.
Nam 1621, Musashi đa đanh bai Miyake Gunbei va ba cao thu khac cua phai Togun-ryu truoc su chung kien cua lanh chua Himeji; sau chien thang nay ong đa giup lap ke hoach cho Himeji. Khoang thoi gian nay, Musashi đa phat trien mot so mon đe cho mon phai Enmei-ryu cua minh, mac du ong đa phat trien mon phai cua minh som hon rat nhieu; o tuoi 22, Musashi đa viet mot cuon giay ve cac bai giang cua Enmei-ryu goi la "Ghi chep ve quyen phap Enmei-ryu" (Enmei-ryu kenpo sho). "En" (円 (vien), "En") nghia la "vong tron" hoac "su vien man"; "mei" (明 (minh), "mei") nghia la "anh sang"/"su sang suot", va "ryu" (流 (luu), "ryu") nghia la "mon phai"; ten goi duong nhu đa đuoc bat nguon tu y tuong khi cam hai thanh kiem đua len anh sang đe tao thanh mot vong tron. Y tuong trung tam cua mon phai đuoc cho la viec luyen tap su dung song kiem cua samurai cung nhu su ket hop cua kiem va  jutte.
Nam 1622, con trai nuoi cua Musashi, Miyamoto Mikinosuke, tro thanh mot chu hau cua phien Himeji. Co the đieu nay đa thuc đay Musashi ra đi, bat đau mot loat chuyen du ngoan moi, toi Edo vao nam 1623, noi ong tro thanh bang huu voi hoc gia Nho giao la Hayashi Razan, nguoi la mot trong nhung quan su cua shogun. Musashi đa thinh cau đe tro thanh mot kiem khach cho shogun, nhung vi ong đa co hai kiem khach khac (Ono Jiroemon Tadaaki va Yagyu Munenori — nguoi sau cung la mot quan su chinh tri, ngoai vi tri cua la nguoi đung đau co quan mat tham cua Mac phu), thinh cau cua Musashi bi tu choi. Ong roi Edo theo huong Oshu, dung chan tai Yamagata, noi ong nhan nuoi đua con trai thu hai, Miyamoto Iori. Ca hai sau đo tiep tuc cuoc hanh trinh, cuoi cung dung chan tai Osaka.
Nam 1626, Miyamoto Mikinosuke, theo phong tuc cua junshi, đa thuc hien seppuku boi cai chet cua chu nhan. Trong nam nay, Miyamoto Iori gia nhap phung su cho Lanh chua Ogasawara. No luc cua Musashi đe tro thanh mot chu hau cua lanh chua cua Owari, giong nhu nhung no luc khac, đa that bai.
Nam 1627, Musashi lai bat đau du ngoan. Nam 1634, ong cu ngu tai Kokura voi Iori, va sau đo gia nhap phung su cho daimyo Ogasawara Tadazane, đong vai tro chinh trong Khoi nghia Shimabara. Iori phuc vu voi su biet đai trong viec dep yen cuoc noi day va dan dan thang tien len cap bac karo – mot vi tri tuong đuong voi mot bo truong. Musashi, tuy nhien đa bi thuong boi mot tang đa đuoc nem trong khi đi tham thinh o hang đau, va do đo khong đuoc chu y.


= Cuoc đoi sau nay va qua đoi =

Sau nam sau, vao nam 1633, Musashi bat đau o voi Hosokawa Tadatoshi, daimyo cua lau đai Kumamoto, nguoi đa chuyen đen thai ap cua Kumamoto va Kokura, đe luyen tap va ve tranh. Tro treu thay, vao thoi điem đo cac lanh chua cua Hosokawa cung la nhung nguoi bao tro cho đai cuu thu cua Musashi, Sasaki Kojiro. Trong khi o tai đay, ong tham gia rat it tran đau; mot tran se xay ra vao nam 1634 theo su sap xep cua Lanh chua Ogasawara, trong đo Musashi đa đanh bai mot chuyen gia thuong thuat co ten Takada Matabei. Musashi chinh thuc tro thanh nguoi hau can cua cac lanh chua Hosokowa o Kumamoto vao nam 1640. Niten Ki ghi nhan "[ong] đa nhan đuoc tu Lanh chua Tadatoshi: 17 nguoi hau can, mot khoan luong bong koku, cap bac okumigashira (大組頭), va lau đai Chiba o Kumamoto la noi cu ngu."
Thang thu hai nam 1641, Musashi đa viet mot tac pham co ten Hyoho Sanju Go ("Ba muoi lam huong dan binh phap") cho Hosokawa Tadatoshi; tac pham nay đa chong lap va tao nen nen tang cho tac pham Ngu luan thu sau nay. Đay la nam ma con trai thu ba cua ong, Hirao Yoemon, tro thanh binh phap gia (co van ve chien luoc binh thu) cho thai ap Owari. Nam 1642, Musashi chiu mot loat con đau day than kinh, bao truoc cho su đau om cua minh trong tuong lai. Nam 1643, ong cao quan ve huu, o tai mot hang đong ten la Reigando nhu mot an si đe viet Ngu luan thu. Ong đa hoan thanh vao thang thu hai nam 1645. Vao ngay thu 12 cua thang thu 5, cam nhan đuoc cai chet sap xay đen cua minh, Musashi viet di chuc đe lai gia tai trong the gian cua minh, sau khi đua ban thao cuon Ngu luan thu cho em trai cua Terao Magonojo, đe tu than can nhat cua ong. Ong mat o hang Reigando vao khoang ngay 13 thang 6 nam 1645 (nam Shoho thu ba, ngay thu 30 cua thang thu tu). Hyoho senshi denki mo ta khoanh khac ong qua đoi:

Vao thoi điem qua đoi, ong đa tu đung len. Ong that chat đai lung va cai thanh wakizashi vao đo. Ong tu ngoi voi mot đau goi dung đung len, giu thanh kiem trong ban tay trai va mot cay gay trong ban tay phai. Ong qua đoi trong tu the nay, o tuoi sau muoi hai. Nhung chu hau chinh cua Lanh chua Hosokawa va cac si quan khac tu tap lai, va ho cu hanh nghi le mot cach đay can trong. Sau đo, ho dung mot ngoi mo tren nui Iwato theo lenh cua lanh chua.

Miyamoto Musashi khong bi giet trong chien đau, ong đa chet vi nhung gi đuoc cho la ung thu nguc. Ong đa chet mot cach yen binh sau khi hoan thanh van ban Dokkodo ("Đoc hanh đao", "Con đuong đoc hanh" hoac "Con đuong tu ve"), gom hai muoi mot loi giao huan tu huan luyen đe huong dan cac the he trong tuong lai.
Than the cua ong đa đuoc chon trong bo giap trong lang Yuge, gan con đuong chinh gan nui Iwato, đoi dien voi huong ma cac lanh chua Hosokawa se đi toi Edo; ban than toc cua ong cung đuoc chon o nui Iwato (nui Iwato la mot phan cua day nui Kinpu o Kumamoto va that su la noi ma Musashi đa viet Ngu luan thu trong hang Reigando. Mo phan cua ong khong o đay, ma cach khoang 45 phut di chuyen ve phia đong va o mat kia cua Kumamoto, trong đia phan Musashizuka). Mot so di vat cua ong đa đuoc trao cho Mimasaka, đe ong co the đuoc chon (mot phan) voi cha me minh. Cac ngoi mo o Mimasaka nam trong khu vuc Đen Musashi.
Chin nam sau, mot nguon chinh ve cuoc song cua ong — mot buc tuong voi mot bai đieu ca tung Musashi — đuoc xay dung tai Kokura boi Miyamoto Iori; tuong đai nay đuoc goi la Kokura hibun. Mot tai lieu ve cuoc đoi cua Musashi, Niten-ki (二天記), đuoc xuat ban o Kumamoto nam 1776, boi Toyota Kagehide, dua tren hoi uc cua ong noi Toyota Masataka, nguoi đa tung la mot hoc tro đoi thu hai cua Musashi.


Su giang day Musashi đa tao ra va cai tien mot ky thuat song kiem kenjutsu goi la niten'ichi (二天一 (nhi thien nhat), niten'ichi "hai thien đuong nhu mot") hay nitoichi (二刀一 (nhi đao nhat), nitoichi "hai thanh kiem nhu mot") hay 'Niten Ichi-ryu' (mot sutra trong Phat giao Kongen vien dan hai thien đang nhu hai vi than canh giu cua Phat). Trong ky thuat nay, kiem si su dung mot thanh kiem lon, va mot "thanh kiem đong hanh" cung luc, chang han nhu katana cung mot thanh wakizashi.
Nhung chuyen đong hai tay cua nhung vi su phu trach viec đanh trong trong chua co the đa tao cam hung cho ong, mac du co the đo la ky thuat đa đuoc ren luyen qua kinh nghiem chien đau cua Musashi. Cac ky thuat ve jutte la do nguoi cha day cho ong — jutte thuong đuoc su dung trong tran chien ket hop voi kiem; jutte se đong vai tro du phong va vo hieu hoa vu khi cua ke thu, trong khi thanh kiem se ra đon hoac hoc vien se vat nhau voi ke thu. Phong cach kiem thuat ngay nay cua Musashi đuoc goi la Hyoho Niten Ichi-ryu.
Musashi cung la mot chuyen gia trong viec nem vu khi. Ong thuong xuyen nem thanh đoan kiem cua minh, va Tokitsu Kenji tin rang nhung phuong thuc cua shuriken cho wakizashi la nhung ky thuat bi mat cua Niten Ichi Ryu.
Musashi đa danh nhieu nam nghien cuu Phat giao va kiem thuat. Ong la mot nghe si, nha đieu khac va thu phap tai hoa. Nhung ghi chep cung cho thay ong co cac ki nang trong linh vuc kien truc. Ngoai ra, duong nhu ?ong co mot cach tiep can chien đau kha đon gian, khong co them đieu bo, kieu cach hay chu y ve tham my nao. Đieu nay co the la do kinh nghiem chien đau thuc te cua ong; mac du trong nhung nam cuoi đoi, Musashi co theo đuoi mot phong cach mang tinh tham my nhieu hon. Ong đa ve cac buc tranh bang but long ve Thien tong, viet thu phap, va đieu khac go cung nhu kim loai. Tham chi trong Ngu luan thu, ong nhan manh rang samurai cung nen hieu ve nhung nganh nghe khac. Nen hieu rang cac bai viet cua Musashi co y nghia rat mo ho, va viec dich chung sang tieng Anh lam cho chung tham chi con kho hieu hon; đo la ly do tai sao co rat nhieu ban dich khac nhau cua Ngu luan thu. Đe co them thong tin chi tiet ve cac nguyen tac song va nhan cach cua Musashi, ta co the đoc cac tac pham khac cua ong, nhu Dokkodo va Hyoho Shiji ni Kajo.


Nien bieu Dong thoi gian sau đay, theo trinh tu thoi gian (trong đo dua tren thong tin chinh xac nhat va đuoc chap nhan rong rai nhat), cho thay cac moc thoi gian trong cuoc đoi cua Miyamoto Musashi.


Tieu thuyet hoa Cuoc đoi cua Miyamoto Musashi đuoc tai hoa mot cach het suc sinh đong trong tieu thuyet 8 quyen, thuoc xu huong van hoc binh dan (heimin bungaku), mang ten Musashi cua van hao Yoshikawa Eiji.


Nghe thuat Miyamoto Musashi con đuoc biet đen la tac gia cua cuon sach ban ve kiem đao Gorin no sho (五輪書, Ngu luan thu), va la mot bac thay ve nghe thuat cham khac tuong go cung nhu hoi hoa thuy mac.


Van hoa đai chung Trong serie Kamen Rider Ghost, Musashi la mot trong 15 linh hon danh nhan ho tro cac Kamen Rider, trong đo Musashi mang so hieu 01. Ngoai ra, cuon tieu thuyet va tam bao ve tay cua ong cung xuat hien.
Trong tua game mobile Fate/Grand Order, Musashi co gioi tinh la nu va mang truong phai Saber.
Trong tieu thuyet The Young Samurai cua nha van Chris Bradford, nhan vat Masamoto Tekeshi đuoc dua tren Miyamoto Musashi, nguoi đa phat trien ky thuat Nhi Thien.
Trong bo truyen tranh Nhat (manga) Vagabond, Musashi la nhan vat chinh va bo manga nay ke ve cuoc đoi cua ong. Tac pham đuoc chuyen the tu tieu thuyet hu cau cua Eiji Yoshikawa boi mangaka Inoue Takehiko.


Muc lien quan Tieu thuyet Miyamoto Musashi
Miyamoto Musashi I (phim đien anh)


Tham khao Lien ket ngoai Tinh hoa kiem phap