Vi pham ban quyen, an cap ban quyen hay lau la viec su dung cac tac pham đuoc bao ve boi luat ban quyen mot cach trai phep, tru khi co su cho phep, do đo vi pham mot so quyen đoc quyen đuoc cap cho chu ban quyen, nhu quyen sao chep, phan phoi, hien thi hoac thuc hien cong viec đuoc bao ve, hoac đe thuc hien cac tac pham phai sinh. Chu ban quyen thuong la nguoi tao ra tac pham hoac nha xuat ban hoac doanh nghiep khac đuoc giao ban quyen. Chu ban quyen thuong xuyen vien dan cac bien phap phap ly va cong nghe đe ngan chan va xu phat vi pham ban quyen.
Tranh chap vi pham ban quyen thuong đuoc giai quyet thong qua đam phan truc tiep, thong bao va xu ly, hoac kien tung tai toa an dan su. Vi pham thuong mai tong hop hoac quy mo lon, đac biet la khi lien quan đen hang gia, đoi khi bi truy to thong qua he thong tu phap hinh su. Thay đoi ky vong cua cong chung, tien bo trong cong nghe ky thuat so va su tiep can ngay cang tang cua Internet đa dan đen su vi pham an danh, pho bien đen muc cac nganh cong nghiep phu thuoc ban quyen hien nay it tap trung vao viec theo đuoi cac ca nhan tim kiem va chia se noi dung đuoc bao ve ban quyen truc tuyen, ma tap trung vao viec mo rong ban quyen phap luat cong nhan va xu phat, voi tu cach la nguoi xam pham gian tiep, cac nha cung cap dich vu va nha phan phoi phan mem đuoc cho la tao đieu kien va khuyen khich cac hanh vi xam pham ca nhan cua nguoi khac.
Uoc tinh tac đong kinh te thuc te cua viec vi pham ban quyen rat khac nhau va phu thuoc vao nhieu yeu to. Tuy nhien, chu ban quyen, đai dien cua cac nganh va cac nha lap phap tu lau đa mo ta hanh vi vi pham ban quyen la  trom cap - ngon ngu ma mot so toa an Hoa Ky hien nay coi la mang tinh miet thi hoac gay tranh cai.


Đong co Mot so đong co đe tham gia vi pham ban quyen la nhu sau:

Gia ca   - khong san sang hoac khong co kha nang tra gia theo yeu cau cua nguoi ban hop phap
Kiem tra va đanh gia   - thu truoc khi tra tien cho nhung gi co the la gia tri xau
Khong co san   - khong co nguoi ban hop phap cung cap san pham bang ngon ngu hoac quoc gia cua nguoi dung cuoi: chua đuoc tung ra o đo, đa rut khoi ban hang, khong bao gio đuoc ban o đo, han che ve đia ly đoi voi phan phoi truc tuyen va van chuyen quoc te
Huu ich   - san pham hop phap đi kem voi phuong tien khac nhau (DRM, khoa vung, ma vung DVD, Blu-ray ma vung) cua viec han che su dung hop phap (ban sao luu, su dung tren cac thiet bi cua cac nha cung cap khac nhau, su dung ngoai tuyen) hoac đi kem voi quang cao khong the bo qua va chong tu choi trach nhiem phap ly, đuoc loai bo trong san pham trai phep lam cho no tro nen hap dan hon đoi voi nguoi dung cuoi
Kinh nghiem mua sam   - khong co nguoi ban hop phap cung cap san pham voi chat luong can thiet thong qua phan phoi truc tuyen va thong qua he thong mua sam voi muc đo than thien voi nguoi dung can thiet
Nac danh   - tai xuong tac pham khong yeu cau nhan dang trong khi tai xuong truc tiep tu trang web cua chu so huu ban quyen thuong yeu cau đia chi email hop le va/hoac thong tin đang nhap khac
Tu do thong tin   - Khong tin rang y tuong ve luat ban quyen co the hoac nen ton tai.
Đoi khi nguyen nhan la chi tuan thu mot phan voi thoa thuan cap phep. Vi du, vao nam 2013, Quan đoi Hoa Ky đa giai quyet mot vu kien voi cong ty Apptricity co tru so tai Texas, noi san xuat phan mem cho phep quan đoi theo doi binh linh cua ho trong thoi gian thuc. Nam 2004, Quan đoi Hoa Ky đa tra 4,5 trieu đo la My cho giay phep 500 nguoi dung, trong khi bi cao buoc cai đat phan mem cho hon 9000 nguoi dung; vu viec đa đuoc giai quyet voi đen bu 50 trieu đo la My. Cac to chuc chong vi pham ban quyen lon, nhu BSA, thuong xuyen tien hanh kiem toan cap phep phan mem đe đam bao luat ban quyen đuoc tuan thu đay đu.
Cara Cusumano, giam đoc cua Lien hoan phim Tribeca, tuyen bo vao thang 4 nam 2014: "Vi pham ban quyen it hon đoi voi nhung nguoi khong muon tra tien va vi pham nhieu hon đoi voi nhung nguoi muon co san pham ngay lap tuc- moi nguoi noi, 'Toi muon xem Nguoi nhen ngay bay gio' va tai xuong ". Tuyen bo xay ra trong nam thu ba ma le hoi đa su dung Internet đe trinh bay noi dung cua minh, trong khi đo la nam đau tien no gioi thieu mot chuong trinh gioi thieu cac nha san xuat noi dung ma chi lam viec truc tuyen. Cusumano giai thich them rang hanh vi tai xuong khong chi đuoc thuc hien boi nhung nguoi chi muon lay noi dung mien phi:


Cac dang vi pham ban quyen = Vi pham ve ban quyen mot tac pham =
Sao chep nguyen van mot phan hay toan bo tac pham đa co tu truoc nhung khong co giay cho phep cua nguoi hay gioi co ban quyen.
Luu truyen trai phep mot phan hay toan bo tac pham khong thuoc ve quyen tac gia cua minh
Ban van khong bi sao chep nguyen van nhung toan bo y tuong chi tiet cung nhu thu tu trinh bay cua mot tac pham bi sao chep. Dang vi pham nay kho phat hien hon nhung van co the cho la mot dang vi pham ban quyen neu nhu co bang chung la "ban sao" bat chuoc theo nguyen mau. Co the thay vi du o nhung luan an cao hoc khong ghi ro nguon va tac gia chinh.
Ban van khong bi sao chep nguyen van nhung bi thong dich lai cac y tuong sang tao (thanh ngon ngu khac hay thanh cac dang khac).
Luu y:Mot tac pham se khong bi xem la vi pham ban quyen neu no la su tong hop co tinh sang tao rieng tu nhieu he thong tac pham khac ve y (y van, y nhac, y tuong) va co thong tin ro rang ve nguon va tac gia chinh. Tuy nhien, đe ket luan rang mot tac pham la khong hay co vi pham ban quyen, truong hop nay, thuong rat phuc tap va đoi khi phai co su can thiep cua cac luat su va toa an.


= Vi pham ban quyen cua mot sang che =
Su dung lai y tuong đa đuoc cong bo la sang che va bang sang che nguyen thuy van con đang trong vong hieu luc cua luat phap. O đay can luu y, mot bang sang che tai mot quoc gia hay đia phuong nay, se kho co the dung đe chung minh rang: mot ung dung nao đo (dua tren sang che đo) tai mot quoc gia khac la vi pham ban quyen, tru khi bang sang che đo co su cong nhan cua quoc te.
Mo phong lai, hay viet lai (bang mot ngon ngu khac hay cach viet khac) mieu ta cua mot y kien sang tao đa đuoc cong nhan la mot sang che con trong thoi han đinh nghia boi chu quyen cung la mot dang vi pham ban quyen. Dang nay tuong đoi kho phat hien nhung nhung dau tich ve cau truc y tuong hay phuong cach dan dung ky thuat se co the la nhung dau tich chung minh rang mot sang che đa bi đanh cap hay khong. Vi du: viec sao chep lai cac sang che trong phan mem bang cach dung ngon ngu lap trinh khac hon ngon ngu cua sang che nguyen thuy van thuong bi xem la vi pham ban quyen neu nguoi viet lai đo mo phong theo y tuong đa đuoc cap bang sang che.
Luu y:

Co rat nhieu truong hop hai sang che co the tuong tu nhau va khong the xem la an cap cua nhau. Viec chung minh rang hai sang che la tu cac y tuong đoc lap thuong đuoc dua vao cac chi tiet nhu la ngay thang, nguoi chung kien (lam chung) va, quan trong hon, cac chi tiet chung to co su khac nhau ve nguon goc, đong luc, hay cach cau truc cua sang che.
Tuy theo quoc gia, cac bang sang che se chi co hieu luc trong mot thoi gian phap đinh nao đo. Cac bang sang che co tinh quoc te thuong chi co hieu luc toi đa la 20 nam. Sau thoi han phap đinh nay, thi cac y tuong sang tao se mac nhien đuoc xem la kien thuc chung cua nhan loai va moi nguoi se đuoc su dung no ma khong phai xin phep tac quyen.


= Cac dang vi pham khac =
Cac dang vi pham ban quyen khac co the bao gom tu viec sao chep, mo phong lai cac thuong hieu (trade mark) hay cac bieu hieu (logo) cua mot to chuc, cho đen viec sao chep cac chi tiet co tinh he thong ma phai qua mot trinh tu thoi gian dai moi chung minh đuoc. Nhung vi pham nay thuong rat kho phan đinh va nhieu luc phai ton nhieu thoi gian cung nhu tai luc đe chung minh truoc toa an rang co hay khong co su vi pham ve ban quyen.
Trong tieng Viet con co tu đao van chi viec an cap ban quyen cac van ban. Mot tu tuong tu la đao nhac, an cap cac giai đieu nhac sang tac boi nguoi khac, đao hinh, an cap hoac chinh sua hinh anh trai phep hoac khong thuoc ve minh.

Ngoai tru truong hop ngoai le trong cac Ton-giao: Viec sao chep Tam tang Kinh đien thi khong the goi la đao van trong kinh đien. Vi du: Ban sao chep kinh, Luat, Luan cua Thay, to xuat the gian hay cua cac co Tang Ni, hoac ban đuoc quyen sao chep noi dung kinh cua Tac-gia (La khong chep van Tac-gia) hien nay .
Ngoai le 2: Co nhung bai van cua cac Tang si viet ra la đe truyen ba ve van hoa tam linh thi đa so la tu do sao chep, Hoac chinh nhung Tac-gia, soan-gia Tang si đo con khuyen khich san tren bai van cua ho. Xem thu Vi du nay: Cua soan-gia Thien Nhat. Neu viec sao chep cua ban, co viet ro noi xuat xu, an pham, va ten cua soan-gia hay Tac-gia đo.


Vi du va chien thuat O Viet Nam, tinh trang đao van va đao nhac nhung nam cuoi the ky 20, đau the ky 21 đa xay ra trong nhieu truong hop. Vu đuoc biet nhieu trong cong chung la vu nhac si Bao Chan đao nhac khi viet bai Tinh thoi xot xa, vu nhac si Quoc Bao đao nhac khi viet bai Tuoi 16. Truyen ngan "Mau cua la" cua nha van Vo Thi Hao đuoc cho la bi đao đen 99% boi tac gia Pham Minh Phong
O Hoa Ky, nam 1993 Microsoft đa bi kien vi toi an cap ban quyen phat minh cua mot hang nho hon nhieu la hang Stac Electronics. Cac ky su cua Microsoft đa dung ky thuat phan tich nguoc (reverse engineering) đe mo phong lai phat minh cua Stac Electronic ve ky thuat phan mem lam o đia nen (compressed drive) ten la Stacker tu 1991 ma khong tra phi ton cho Stac. Ket qua vu kien la Microsoft phai huy bo cac phien ban MS-DOS 6.0 va 6.2 cua minh thay vao đo la phien ban 6.21 khong ho tro o đia nen va boi thuong thiet hai. Tuy nhien, mot đieu đang neu len la cho toi khi toa an phan quyet rang Microsoft co vi pham ban quyen thi hang Stac Electronic đa bi pha san vi khong the ban đuoc san pham ma minh đa phat minh; hang nho nay cung bi loai khoi thuong truong. Trong thoi gian vu kien đuoc xu ly, thi Microsoft cung đa co đu thi gio đe phat trien mot ky thuat nen o dia moi khong vi pham ban quyen cho cac phien ban MS-DOS 7.0 va Windows 95. Đay cung la mot chien thuat ma cac hang lon co the dung đe tieu diet cac đoi thu nho. Tuy nhien, phuong cach nay chi đuoc it hang lon ap dung đuoc vi no co mot so gioi han (ve tai chinh va đao đuc chang han) va quan trong hon la đieu kien ve vong phat trien cua san pham phai thay đoi rat nhanh (nhu la truong hop cua ky nghe phan mem).
Mot chien thuat khac kha pho bien o thi truong canh tranh la mua lai toan bo hang nho hon đang co cac phat trien manh ve nhung ky thuat ma minh chua co. Voi chien thuat nay thi cac hang ky nghe se tranh đuoc moi kien tung gay ra do vi pham ban quyen. Sau khi nam đuoc cac yeu to ky thuat hay cong nghe can thiet thi ho se tien hanh tai cau truc va sa thai bot cac nhan su nao khong can thiet hay khong co tinh canh tranh. Chien thuat nay co khi dan đen thanh cong nhung co khi cung đem lai that bai. Nhu truong hop cua hang Compaq đa mua lai hang DEC nhung sau đo khong the tai cau truc đe tu đung vung va cuoi cung dan toi viec sap nhap vao hang HP. Ve phan HP, voi kha nang quan ly tot, sau nhieu cuoc tai cau truc, tu no đa đung vung dan va lay lai vi tri hang đau trong ky nghe may tinh.
Sau đay lai la mot phan vi du: O thi truong Hoa Ky hien rat pho bien tinh trang hang hoa Thai Lan nhung mang nhan hieu cau chung co ten hoan toan Viet Nam. Vi nhieu cong ty va hiep hoi nganh nghe tai Viet Nam khong chu y va cham tre trong viec đang ky thuong hieu, cac co quan quan ly cung khong co huong dan phap ly kip thoi nen nhieu thuong hieu cua Viet Nam đa bi đang ky va đuoc su dung hop phap (đoi voi quoc gia so tai) boi nhung cong ty nuoc ngoai. Đien hinh nhu: Nuoc mam Phan Thiet, nuoc mam Phu Quoc, ca phe Trung Nguyen, thuoc la VINATABA, Petro Vietnam, banh phong tom Sa Giang, keo dua Ben Tre, vong xep Duy Loi, ca phe Buon Ma Thuat... Nha nuoc Viet Nam cung rat cham tre trong viec luat hoa ban quyen va bao ho quyen tac gia, đen nam 2005 moi co Luat so huu tri tue Viet Nam chinh thuc .


Tai Viet Nam = Cac quy đinh phap ly =

Tai Viet Nam, viec bao ho quyen tac gia đuoc đieu chinh boi nhieu van ban phap ly. Mot so van ban phap quy đuoc liet ke duoi đay:

Cong van 2209/TM-QLTT ngay 7 thang 6 nam 2002 ve nhiem vu cua quan ly thi truong trong viec chong hang gia xam pham so huu tri tue.
Mot so đieu trong Luat Hai quan, Phap lenh An ninh nhan dan, Phap lenh Bo đoi bien phong.
Luat so huu tri tue Viet Nam so: 50/2005/QH11, ban hanh ngay 21 thang 12 nam 2005: http://www.cov.org.vn/Vietnam/viewNew.asp?newId=155&rd=20051223pu1116 Luu tru ngay 11 thang 2 nam 2007 tai Wayback Machine
Luat So huu tri tue sua đoi 2009 
Nghi đinh 131/2013/NĐ-CP quy đinh xu phat vi pham hanh chinh ve quyen tac gia, quyen lien quan 
Nghi đinh 28/2017/NĐ-CP sua đoi Nghi đinh 131/2013/NĐ-CP 


= Cong uoc Berne =
Viet Nam gia nhap Cong uoc Berne thang 10 nam 2004. Viec xuat ban cua cac to chuc, ca nhan tai Viet Nam ke tu ngay nay tro đi se đuoc đieu chinh theo cac quy đinh tren đay voi uu tien ap dung cac quy đinh cua Cong uoc Berne neu cac quy đinh phap luat hien hanh mau thuan voi quy đinh cua Cong uoc.


= Đang ky quyen tac gia =


Xem them Quyen tac gia va Cong uoc Berne
Quy đinh ve Vi pham ban quyen tai Wikipedia.
Quy đinh ve Quyen tac gia tai Wikipedia


Chu thich Lien ket ngoai Luat so 50/2005/QH12 (Luat So huu tri tue Viet Nam) Luu tru ngay 16 thang 1 nam 2020 tai Wayback Machine — Van ban Luat So huu tri tue nam 2005. Cuc Ban quyen tac gia
Luat so 36/2009/QH12 Luu tru ngay 16 thang 1 nam 2020 tai Wayback Machine — Van ban Luat So huu tri tue (sua đoi), ngay 19 thang 6 nam 2009, Quoc hoi khoa XII, ky hop thu 5 ve sua đoi, bo sung mot so đieu cua Luat So huu tri tue. Cuc Ban quyen tac gia