Am muu 20 thang 7 la mot am muu am sat quoc truong Đuc Adolf Hitler vao ngay 20 thang 7 nam 1944 tai can cu tu lenh khu Rastenburg, Đong Pho. Trong nhom am muu co mot so cac si quan trong quan đoi Đuc Quoc xa voi ke hoach đao chinh lat đo the luc cua Đang Quoc Xa. Hitler may man song sot va sau đo luc luong mat vu Gestapo truy bat gan 7.000 nguoi. Nhieu si quan quan đoi bi ket an va tu hinh. Hitler đong thoi ngam giet hoac buc tu nhieu tuong ta trong hang ngu cua quan đoi Đuc. Theo bao cao Noi vu hai quan tai hoi nghi Quoc truong thi co 4.980 nguoi bi tu hinh.


Boi canh Tu nam 1938 cac nhom am muu lat đo chinh phu Đuc Quoc Xa đa hinh thanh bi mat trong hang ngu si quan luc quan va tinh bao Đuc. Nhung lanh tu am muu đau tien gom co Hans Oster (thieu tuong chi huy pho phong tinh bao quan su), Ludwig Beck (cuu tong tu lenh luc quan) va Erwin von Witzleben (thong che cuu chi huy truong Tap đoan quan 1 va tu lenh tham muu quan đoi phia tay OB West).
Cac nhom am muu lien lac nhau, noi ket voi thuong dan, hoc gia va chinh tri gia trong vong bi mat goi la Kreisauer Kreis (vong Kreisau) thuong hop mat tai biet thu cua Helmuth von Moltke tai khu Kreisau, thuoc Krzyzowa, quan Swidnica. Moltke khong đong y voi am muu am sat Hitler. Ong noi "chung ta toan la thu tai tu khong ranh va se lam hong chuyen". Ong muon bat va đem Hitler ra toa xu toi. Ong cho viec giet Hitler la đao đuc gia. Hitler đem he thong hoa hanh đong sai trai, va nhom phan khang phai co tranh lam chuyen sai trai.
Ke hoach đao chinh va ngan chan khong đe Hitler tan cong cac nuoc lang gieng bat đau hinh thanh tu nam 1938-1939 nhung bi tri hoan vi hai tuong Franz Halder va Walther von Brauchitsch do du khong nhat quyet va vi cac the luc Tay Au cung khong len tieng phan đoi viec Đuc tan cong Ba Lan manh me. Tiep theo đo la cuoc tan cong vao Phap thanh cong ruc ro lam uy tin cua Hitler tang vot. Do vay, nhom am muu đao chinh phai đinh hoan ke hoach.

Đen nam 1941, cac si quan Đuc ngam tao mot nhom am muu đao chinh khac, cam đau la đai ta Henning von Tresckow mot si quan thuoc bo chi huy cua Fedor von Bock trong chien dich Barbarossa. Tresckow chieu mo thanh vien đau nao cua nhom tu bo chi huy nay nhung khong lam gi đuoc vi luc luong bao ve Hitler qua day đac. 

Trong nam 1942, Oster va Tresckow thiet lap đuoc mot he thong moc noi nhom si quan đao chinh, trong đo co Friedrich Olbricht la tuong đung đau phong tu lenh chi huy luc quan trung uong tai Berlin. Olbricht kiem soat cac lien lac đoc lap giua cac đon vi tru bi cua quan luc Đuc Quoc xa. Lien ket giua nhom trung uong Olbricht va nhom ngoai ung Tresckow tao mot the luc đao chinh voi nhieu co hoi thanh cong.
Thang 3 nam 1943, Tresckow va Olbricht cai bom vao may bay cua Hitler khi ong bay ra tham quan bo chi huy Đuc trong tran chien tai Smolensk nhung may cho Hitler la bom khong no. Sau đo, am muu am sat Hitler trong cuoc trien lam vu khi thu đuoc tu quan Lien Xo tai Berlin cung khong thanh cong. Nhung that bai nay khien cac thanh vien cua nhom đao chinh nan long.
Tresckow co gang chieu du cac tuong lanh khac nhu cac thong che Erich von Manstein va Gerd von Rundstedt nhung khong thanh cong. Cap tren cua Tresckow la thong che Gunther von Kluge cung đuoc chieu du nhung ong nay do du khong quyet đoan.


Von Stauffenburg tham gia Đen giua nam 1943, cuc dien chien tranh đang chuyen huong xau cho Đuc. Mot so tuong quan đoi va cac đong minh dan su tin rang Hitler nen bi am sat đe co the thanh lap mot chinh phu đuoc phe Đong minh phuong Tay chap nhan, va mot nen hoa binh đuoc đam phan kip thoi đe ngan chan su xam luoc cua Lien Xo vao Đuc. Vao thang 8 nam 1943, Tresckow lan đau tien gap mot si quan tham muu tre ten la Trung ta Claus von Stauffenberg. Bi thuong nang o Bac Phi, Claus von Stauffenberg la mot nguoi Đuc theo chu nghia dan toc bao thu va nhiet thanh.
Tu đau nam 1942, ong đa chia se hai niem tin voi nhieu si quan quan đoi: rang nuoc Đuc đang bi dan đen tham hoa va viec Hitler bi loai khoi quyen luc la can thiet. Sau Tran Stalingrad vao thang 12 nam 1942, bat chap nhung ly tuong ton giao cua minh, ong ket luan rang viec phai am sat Quoc truong con tot hon so voi viec đe Hitler con nam quyen.
Stauffenberg đa mang đen mot su quyet đoan moi cho hang ngu cua phong trao khang chien. Khi Tresckow bi giao nhiem vu o Mat tran phia Đong, Stauffenberg phu trach lap ke hoach va thuc hien am muu am sat.


Ke hoach moi Olbricht đua ra mot chien luoc moi đe dan dung mot cuoc đao chinh chong lai Hitler.  Quan Du bi (Ersatzheer) co mot ke hoach đuoc goi la Chien dich Valkyrie, đuoc su dung trong truong hop gian đoan gay ra boi cuoc nem bom cua Đong minh vao cac thanh pho cua Đuc, gay ra tinh hinh mat trat tu, hoac mot cuoc noi day cua cac lao đong cuong buc tu cac nuoc bi chiem đong. Olbricht goi y rang ke hoach nay co the đuoc loi dung đe huy đong Quan đoi Du bi cho muc đich đao chinh.
Vao thang 8 va thang 9 nam 1943, Tresckow soan thao ke hoach Valkyrie "sua đoi" va cac lenh bo sung moi. Mot tuyen bo bi mat bat đau bang nhung tu sau: "Quoc truong Adolf Hitler đa chet! Mot nhom lanh đao đang phan boi đa co gang khai thac tinh hinh bang cach tan cong nhung nguoi linh đang bi mac ket cua chung toi tu phia sau đe gianh lay quyen luc cho chinh ho."  đuoc viet đe chiem đong cac bo chinh phu o Berlin, tru so cua Heinrich Himmler o Đong Pho, đai phat thanh va van phong đien thoai, va cac bo may khac cua Đuc Quoc xa thong qua cac quan khu va trai tap trung.
Truoc đay, nguoi ta tin rang Stauffenberg chiu trach nhiem chinh ve ke hoach Valkyrie, nhung cac tai lieu do Lien Xo thu hoi sau chien tranh va cong bo vao nam 2007 cho thay ke hoach nay đuoc Tresckow phat trien tu mua thu nam 1943. Tat ca thong tin bang van ban đuoc xu ly boi vo cua Tresckow, Erika, va Margarethe von Oven, thu ky cua ong. Ca hai nguoi phu nu đeu đeo gang tay đe tranh đe lai dau van tay. Trong it nhat hai lan khac, Tresckow đa co gang am sat Quoc truong.  Ke hoach đau tien la ban ong ta trong bua an toi tai can cu quan su, nhung ke hoach nay đa bi huy bo vi nguoi ta tin rang Hitler mac ao chong đan. Nhung ke chu muu cung tinh đen viec đau đoc ong ta, nhung đieu nay la khong the vi thuc an cua Hitler đuoc che bien va nem nem rat đac biet.  Ho ket luan rang bom hen gio la lua chon duy nhat.
Chien dich Valkyrie chi co the đuoc thuc hien boi Tuong Friedrick Fromm, chi huy cua Quan đoi Du bi, vi vay Tresckow phai bi vo hieu hoa Fromm.


Chuan bi (tu Stauffenburg)
Yeu to thoi gian đe nam quyen kiem soat thu đo. Hai tieng đong ho đau se la gay can nhat. Trong khoang thoi gian ngan nay, Quan đoi phai chiem đong trung tam phat song toan quoc va hai đai truyen thanh cua thanh pho, cac trung tam đien tin va đien thoai, Phu Thu tuong, cac bo va tong hanh dinh cua SS-Mat vu. Phai bat giu Bo truong Tuyen truyen Joseph Gobbels, nhan vat Quoc xa hang đau it khi roi khoi Berlin, cung voi nhung si quan SS. Cung luc, ngay sau khi ha sat Hitler, phai co lap tong hanh dinh Rastenburg hau ngan chan bat ky ai chiem lay va huy đong canh sat hoac quan đoi tiep tuc ung ho che đo Quoc xa. Tuong Cuc truong Thong tin Fellgiebel, đong ban doanh gan tong hanh dinh cua Hitler, đuoc chi đinh thuc hien nhiem vu nay.
Chi khi ay, sau khi nhung nhiem vu ke tren đa đuoc hoan tat trong vong vai tieng đong ho đau tien, moi truyen đi thong cao qua song phat thanh, đien tin va đien thoai đen cac chi huy luc luong quan đoi o nhung thanh pho khac, đen cac tuong linh chi huy mat tran va vung chiem đong, cho biet Hitler đa chet va mot chinh phu moi chong Quoc xa đa đuoc thanh lap o Berlin. Cuoc đao chinh se xong xuoi trong vong 24 gio, va chinh phu moi se đuoc yen vi. Neu khong lam đung ke hoach nhu the, nhung tuong linh con hoang mang co the suy đi nghi lai. Hermann Goring (Tu lenh Khong quan) va Heinrich Himmler (Lanh tu Luc luong SS, Chi huy truong Canh sat Đuc) se co the huy đong ho, va noi chien co the xay ra. Khi ay, cac mat tran se lung lay, roi khong tranh khoi hon loan va sup đo.
Moi chuyen đeu tuy thuoc vao kha nang cua nhom am muu trong viec đieu đong luc luong quan du bi trong va chung quanh Berlin voi toc đo va nang luc o muc cao nhat. Co mot van đe gut mac trong viec nay: chi co Tuong Tu lenh luc luong du bi Friedrich Fromm la nguoi co tham quyen ra chi thi đe trien khai Phuong an Walkure. Trong truong hop ong luong lu vao thoi điem quyet đinh, nguoi thay the ong se la Tuong Erich Hoepner, vi chi huy thiet giap tai ba đa bi Hitler cach chuc sau tran đanh o Moskva nam 1941 va bi cam mac quan phuc.
Stauffenberg va Tresckow soan chi thi san cho cac tu lenh quan khu nam lay quyen đieu hanh tren đia phuong cua ho, dap tat đam SS, bat giu cac nhan vat Quoc xa hang đau, chiem lay cac trai tap trung. Con co them nhung ban tuyen cao voi loi le dut khoat đe vao thoi điem thich hop gui đen quan đoi, dan Đuc, bao đai. Vai ban tuyen cao mang ten Beck voi cuong vi tan Tong thong, mot so ban khac mang ten Thong che tan Tong tham muu truong Quan luc Job-Wilhelm von Witzleben va tan Thu tuong Carl Goerdeler. Nhung ban chi thi va tuyen cao nay đuoc giau trong ket sat cua Tuong Olbicht.
The la, cac ke hoach đa san sang tu cuoi nam 1943. Nhung trong nhieu thang, nhom am muu khong lam đuoc gi nhieu. Đen thang 6/1944, ho thay thoi gian cang luc cang cap bach. Co mot ly do: Mat vu đang cang ngay cang thu hep manh luoi. Nhung vu bat bo nguoi am muu đang tang tung tuan, va đa co nhieu cuoc hanh quyet.


Hanh đong Xem them Phong trao chong đoi Hitler
Claus von Stauffenberg


Chu thich Lien ket ngoai