Van hoc Viet Nam nen van hoc cua nguoi Viet Nam, bao gom tat ca cac tac pham van hoc đuoc sang tac boi nguoi Viet Nam, khong ke quoc tich va thoi đai.


Lich su O hau ky trung đai, phan lon cac tac hai  thanh van cua van hoc nguoi Viet đuoc viet bang chu Han va so it bang chu Nom. Ve sau, van hoc Viet Nam đuoc thong nhat viet bang chu quoc ngu.
Van hoc dan gian la nen tang cua van hoc viet, la chang đau cua nen van hoc dan toc. Khi chua co chu viet, nen van hoc Viet Nam chi co van hoc dan gian; khi co chu viet, nen van hoc Viet Nam moi bao gom hai bo phan: van hoc dan gian va van hoc viet.
Van hoc viet chiu anh huong cua van hoc dan gian ve nhieu phuong dien truyen thong ngoai xa hoi thoi lac hau, tu noi dung tu tuong đen hinh thuc nghe thuat. Van hoc viet cung co tac đong tro lai đoi voi van hoc dan gian tren mot so phuong dien. Moi quan he giua van hoc dan gian voi van hoc viet cung nhu vai tro, anh huong cua van hoc dan gian đoi voi van hoc the hien tron ven hon ca o linh vuc sang tac va o bo phan tho van quoc am.
Van hoc dan gian Viet Nam cung nhu van hoc dan gian cua nhieu dan toc khac tren the gioi co nhung the loai chung va rieng hop thanh mot he thong. Moi the loai phan anh cuoc song theo nhung noi dung va cach thuc rieng. He thong van hoc dan gian Viet Nam gom co: su thi, truyen thuyet, than thoai, truyen co tich, truyen ngu ngon, truyen cuoi, tuc ngu, cau đo, ca dao, ve, tho, cheo,...


Van hoc dan gian Van hoc dan gian la sang tac nghe thuat truyen mieng cua cac tang lop dan chung, phat sinh tu thoi cong xa nguyen thuy, phat trien qua cac thoi ky lich su cho toi ngay nay.
Ba thuat ngu sau đay đuoc xem la tuong đuong: Van hoc dan gian, sang tac nghe thuat truyen mieng cua nhan dan, folklore ngon tu (folklore van hoc).

Tinh nguyen hop: Bieu hien o su hoa lan nhung hinh thuc khac nhau cua y thuc xa hoi trong cac the loai. Van hoc dan gian khong chi la nghe thuat ngon tu thuan tuy ma la su ket hop cua nhieu phuong tien nghe thuat khac nhau, ton tai duoi 3 dang: an (ton tai trong tri nho cua tac gia dan gian), co đinh (ton tai bang van tu) va hien (ton tai thong qua dien xuong).
Tinh tap the: Van hoc dan gian la sang tac cua nhan dan, nhung khong phai tat ca nhan dan đeu la tac gia. Tinh tap the the hien chu yeu trong qua trinh su dung tac pham.
Tinh truyen mieng: Van hoc dan gian đuoc luu truyen tu đoi nay qua đoi khac thong qua hinh thuc truyen mieng (ke chuyen).
Tinh di ban: Van hoc dan gian la sang tac tap the va no khong đuoc co đinh trong mot van ban, nen khi luu truyen sang cac vung khong gian khac nhau thi no dan da thay đoi.
Cac đac trung tren co lien quan chat che voi nhau. Tao ra net đac trung cua Van hoc dan gian so voi van hoc viet.


Van hoc viet Xem them bai Lich su cac loai chu viet Viet Nam
Khac voi van hoc dan gian, van hoc viet hinh thanh đa "mo ra mot thoi ky lich su moi, oanh liet, ruc ro" (Đang Thai Mai). Su va cham gan 10 the ky giua nen Han hoc va van hoa dan gian Viet tuy co phan lam van hoa, tin nguong, phong tuc cung nhu nghe thuat cua dan toc Viet bi "sut me, mat mat" nhung cung tac đong khong nho đen su ra đoi va phat trien cua van hoc viet.
Nhieu phat hien moi cua khao co hoc chung minh tu thoi đai Hung Vuong, nguoi Viet đa co nen van hoa voi nhieu net ca tinh kha ro ret, the hien qua nhieu than thoai va truyen thuyet. Tiep theo mot thoi gian dai tiep xuc voi nen van hoa Trung Quoc tien tien hon nhieu mat, nguoi Viet đa biet cach chuyen hoa chu Han tren nen tang van hoa Viet, đoc theo thanh đieu cua tieng Viet ma van hieu đuoc mot cach chinh xac cac gia tri tu tuong, van hoa, triet hoc cua Trung Quoc lan cua nguoi Viet.
Tu truyen thong van hoa co san, Han hoc tiep suc cho nguoi Viet hinh thanh nen van hoc đoc lap cua dan toc va la nen tang, co so đe sang tao ra chu viet đau tien: chu Nom.
Su thinh vuong cua Han hoc thoi ky nuoc Viet gianh đuoc quyen tu chu so voi thoi ky noi thuoc cho thay tinh trang trong, tham tram cua loai chu viet nay rat phu hop voi kieu nha nuoc phong kien va y thuc he Nho giao luc bay gio. Thoi ky nay, truong hoc, khoa thi đeu dung chu Han nhu "phuong tien giao te tao nha" đe ghi chep lich su, truyen đat y chi, the hien quan he, tinh cam vua-toi va cac tang lop nho si. Cung voi nhung thang tram cua lich su, van hoc viet dan co đuoc nhung van hoi moi, tao đuoc vi tri đoc lap cua minh sau thoi gian dai van-su-triet bat phan. 3 dong tu tuong Nho-Phat-Lao tro thanh nguon cam hung cho van chuong hoc thuat. Ben canh đo, đoi song tich cuc gan thien nhien cua con nguoi thoi ky nay con mang lai cho van hoc nhieu an du cao nha nhung cung rat nhan tinh.
Ve mat the loai, hinh thuc; van hoc viet thoi ky đau chu yeu la tho voi hai loai: co the va can the – ton trong khuon phep mau muc cua tho ca Trung Quoc; ngoai ra theo Duong Quang Ham (trong quyen Van hoc Viet Nam) thi van viet trong thoi ky đau "co nhieu the, nhung co the chia ra lam ba loai lon" gom:

Van van: tuc loai van co van
Bien van: tuc loai van khong co van ma co đoi (nhu cau đoi)
Tan van hoac van xuoi: tuc loai van khong co van ma cung khong co đoi.
Cuoi the ky 18 tro đi, khi chu Nom hinh thanh thi van hoc viet co vai chuyen bien trong sang tac: van hoc tu chieu cung đinh dan tham nhap vao đoi song thuong nhat (van chuong binh dan) va cai toi ca nhan bat đau đuoc đe cap đen. "Ba chua tho Nom" Ho Xuan Huong va Truyen Kieu (cua Nguyen Du) đuoc xem la nhung thanh tuu noi bat cua chu Nom trong van hoc Viet Nam.
Tu khi co viec truyen ba chu quoc ngu vao Viet Nam thi dien mao van hoc co nhung thay đoi sau sac va toan dien. Ngoai anh huong cac dong tu tuong truyen thong phuong Đong thi su tham nhap cua phuong Tay mang đen cho van hoc viet con đuong "hien đai hoa" tu hinh thuc, the loai đen tu tuong va noi dung sang tac. Rieng ve the loai neu so sanh van hoc viet Viet Nam giua hai thoi ky lon: Van hoc Trung đai va Van hoc Hien đai thi co the hieu mot cach tong quat ve cac the loai chinh nhu sau:

Thoi ky van hoc Trung đai (tu the ky 10 đen cuoi the ky 19) gom: tu su va tru tinh.
Thoi ky van hoc Hien đai (tu đau the ky 20 đen nay) gom: tu su, tru tinh, kich.


Tham khao Hop tuyen van hoc trung đai Viet Nam (The ky 10 - 19). Tap 1, Van hoc the ky 10 - 15/ Bui Duy Tan (chu bien); Nha xuat ban Giao duc, 2004
Viet Nam van hoc su yeu. Duong Quang Ham; Nha xuat ban Hoi Nha van, 2002.
Van hoc Viet Nam. Duong Quang Ham, Bo Giao duc/ Trung tam hoc lieu xuat ban, 1938.
Tim hieu Con nguoi Qua Nhan Tuong Hoc Va Van Hoc Dan Gian Viet Nam. Luong Trong Nhan; Nha xuat ban Van hoa Thong tin-2010.