Cac hanh đong cua Wikimedia Foundation nam 2022 đoi voi nguoi dung o khu vuc Trung Đong va Bac Phi bao gom mot loat cac bien phap đuoc Wikimedia Foundation thuc hien vao ngay 6 thang 12 nam 2022 đoi voi Wikipedia tieng A Rap va Wikipedia tieng Ba Tu, dan đen tong cong 16 nguoi dung bi cam, bao gom bay bao quan vien Wikipedia tieng A Rap. Wikimedia Foundation tuyen bo rang nhung nguoi dung Wikipedia nay đa tham gia vao hoat đong tuyen truyen xung đot loi ich, trong khi to chuc nhan quyen Democracy for the Arab World Now cao buoc nhung nguoi dung Wikipedia nay bi chinh phu A Rap Xe Ut kiem soat va hanh đong nay co lien quan đen viec tuyen an hai nguoi dung Wikipedia tieng A Rap lan luot la 32 va 8 nam tu tai A Rap Xe Ut vao nam 2020.


Boi canh Vao thang 9 nam 2020, chinh phu A Rap Xe Ut đa bat giu Osama Khalid va Ziyad al-Sofiani, cuu bao quan vien cua Wikipedia tieng A Rap, va vao cung ngay, buoc toi ho 'chi phoi du luan' va 'vi pham đao đuc cong cong'. Toa an Hinh su Chuyen biet cua đat nuoc nay đa ket an ho lan luot la nam va tam nam tu tai nha tu Al-Ha'ir o Riyadh. Vao thang 9 nam 2022, Toa an Hinh su Chuyen biet đa tang an tu cua Khalid len 32 nam cho cung nhung toi danh nay.


Hanh đong Vao ngay 6 thang 12 nam 2022, Wikimedia Foundation thong bao rang sau mot cuoc đieu tra noi bo bat đau vao thang 1 nam 2022, ho đa cam 16 nguoi dung vi nghi ngo co "sua đoi xung đot loi ich". Wikimedia Foundation tuyen bo, "Trong cuoc đieu tra đo, chung toi co the xac đinh mot so nguoi dung co quan he chat che voi cac ben ngoai, ho đa chinh sua nen tang theo cach phoi hop đe thuc đay muc tieu cua cac ben đo." Trong tuyen bo ngay 9 thang 1 nam 2023, Wikimedia Foundation phu nhan rang ca 16 ca nhan đeu o A Rap Xe Ut, nhung khong cong khai bat ky chi tiet nao ve nhung phat hien cua ho va "sua đoi xung đot loi ich". Wikimedia Foundation noi them rang truoc khi tien hanh cuoc đieu tra vao thang 1 nam 2022, ho nghi ngo co sua đoi co tinh xung đot loi ich o Wikipedia tu khu vuc MENA.
Trong so 16 nguoi dung bi cam, it nhat chin nguoi đen tu A Rap Xe Ut, bao gom bay bao quan vien, tat ca đeu la cong dan cua quoc gia nay. Mot nguoi la nguoi Kuwait, nhung chu yeu sua đoi cac trang lien quan đen A Rap Xe Ut. 10 nguoi dung bi cam co sua đoi chu yeu tren Wikipedia tieng A Rap, 3 nguoi dung bi cam co sua đoi chu yeu tren Wikipedia tieng Ba Tu va 3 nguoi dung bi cam co sua đoi tren ca Wikipedia tieng A Rap va tieng Ba Tu. Tat ca bao quan vien o A Rap Xe Ut đeu bi Wikimedia Foundation cam.
Cac nhom nhan quyen cao buoc nhung nguoi dung bi cam đa hanh đong hoac bi buoc phai hanh đong nhu nhung điep vien cua chinh phu A Rap Xe Ut bang cach "khuyen khich noi dung tich cuc ve chinh phu va xoa noi dung chi trich chinh phu". Cac sua đoi cua ho bao gom viec lam diu ngu đieu ve vu sat hai Jamal Khashoggi, mot muc quang ba Quy đau tu cong, ho so cua bo truong chinh phu Faisal Alibrahim, mot muc ve du an "The Line" cua Thai tu Mohammed bin Salman va mot muc ve vu bat giu tau Iran-Hy Lap nam 2022. Ve phan minh, Wikimedia Foundation cho biet "khong co kha nang ve truong hop nay" va khong tim thay bang chung nao ve su xam nhap, cho biet them rang mot so nguoi dung bi cam "co the la nguoi A Rap Xe Ut".


Phan ung "Viec xam nhap Wikipedia la mot vi du khac ve nhung no luc lien tuc cua chinh phu A Rap Xe Ut nham kiem soat viec tao ra thong tin truc tuyen va kien ​​thuc trong khu vuc cua chung toi", nha hoat đong nhan quyen Mohamed Najem cho biet. Mot nha hoat đong nhan quyen khac, Sarah Leah Whitson, tuyen bo, "Cac to chuc va tap đoan quoc te nao nghi rang cac chi nhanh cua ho co the hoat đong an toan, đoc lap voi su kiem soat cua chinh phu A Rap Xe Ut thi cuc ky vo trach nhiem".
Cong đong Wikipedia noi tieng A Rap bay to su phan no truoc tinh chat bi mat trong cuoc đieu tra cua Wikimedia Foundation va keu goi to chuc nay tao ra mot mo hinh minh bach hon, trong đo cong đong co the tu chiu trach nhiem.


Xem them Danh sach nguoi bi phat tu vi bien tap Wikipedia
Hanh đong cua Wikimedia Foundation voi Wikipedia tieng Trung nam 2021
Kiem duyet Wikipedia


Tham khao