Ve te nan sung bai ca nhan va nhung hau qua cua no (tieng Nga:О культе личности и его последствиях), thuong đuoc biet la Dien van bi mat hoac Bao cao cua Khrushchyov ve Stalin, la bai bao cao truoc Đai hoi Đang Cong san Lien Xo lan thu 20 ngay 25 thang 2 nam 1956 cua nha lanh đao Xo Viet Nikita Sergeyevich Khrushchyov ma trong đo ong đa phe phan nhung hanh đong đuoc thuc hien duoi che đo cua Stalin, đac biet la nhung vu thanh trung cac lanh đao cao cap cua Đang Cong san Lien Xo va quan đoi, trong khi van ra ve ung ho ly tuong cong san bang viec vien dan chu nghia Lenin.
Bai dien van la mot cot moc lich su chinh trong thoi ky tan bang Khrushchyov. No cung chinh la mot dau hieu tranh chap quyen luc nghiem trong trong hang ngu lanh đao Xo Viet ma Khrushchyov đa lam het suc minh đe tan cong uy the cua nhung nguoi con ton tai trong mot thoi ky thong tri cua chu nghia Stalin, đac biet la Lavrentiy Pavlovich Beria. Be ngoai thi bai dien van đuoc trinh bay nhu no luc keo Đang Cong san Lien Xo lai gan hon chu nghia Lenin. Tuy nhien muc tieu cua Khrushchyov chu yeu la thu hut su ung ho cua moi nguoi ve chuyen ong đa cho bat giu va hanh quyet Beria vao mua he nam 1953, cung nhu hop thuc hoa quyen luc moi gianh lai tu tay nhung nguoi trung thanh voi Stalin la Vyacheslav Mikhailovich Molotov va Georgy Maximilianovich Malenkov.
Bai dien van đuoc biet đen nhu la bai dien van bi mat vi no đuoc đoc tai mot phien hop kin, va bai viet thuc su cua no chi đuoc in ra vao nam 1989 trong tap chi Izvestiya TseKa KPSS (Cac bao cao cua Uy ban Trung uong Đang), so 3, thang 3 nam 1989, mac du nhieu đang vien đa đuoc thong bao ve bai dien van mot thang sau khi Khrushchyov đoc no.
Vao thang 4 nam 2007, to bao Anh The Guardian đa đua dien van nay vao loat bai "Nhung dien van quan trong nhat trong the ky 20" cua ho.


Lich su Cam hung cho bai "Dien van Bi mat" đen ca tu su hieu biet khon kheo ve chinh tri cua Khrushchyov va nhung su that đang he lo ve cac trai lao đong kho sai va cac tu nhan cua chung. Vien chuc cao cap cua Đang Cong san la Anastas Mikoyan, mot đong minh cua Khrushchyov, đa gap mat cac tu nhan trai lao đong kho sai vua moi đuoc tha ra va nhan thay rang hien tuong bat nguoi vo co cang ngay cang thinh hanh va rong khap hon la nguoi ta tuong; ong lap tuc chuyen cac thong tin nay đen cho Khrushchyov, nguoi đang chuan bi tao đong thai hanh đong chinh tri cua minh. Noi chuyen voi Mikoyan, mot trong cac tu nhan la Alexei Snegov phat bieu rang "neu ong [Mikoyan va Khrushchyov] khong tu ly khai voi Stalin tai Đai hoi Đang lan đau tien sau khi ong ta chet, va neu ong khong ke toi cua ong ay ra thi ong se tro thanh nguoi đong loa tu nguyen trong nhung toi ac nay". Mot tu nhan khac, Olga Shatunovskaya, ke lai cau chuyen ba gap mot điep vien cua Nhat Ban, nguoi đa noi voi ba rang "bon Bolshevik khon kiep cua ba o tu ma chang biet ly do vi sao" trong khi cong nhan toi cua minh la qua ro rang.

Bai dien van đuoc soan thao dua vao cac ket qua cua mot uy ban đac biet cua Đang Cong san (Petr Nikolaevich Pospelov - chu tich, P. D. Komarov, Averky Aristov, Nikolay Mikhailovich Shvernik), đuoc biet nhu la Hoi đong Pospelov, đuoc sap xep tai mot khoa hop cua đoan chu tich Uy ban Trung uong Đang Cong san Lien Xo vao ngay 31 thang 1 nam 1955. Muc đich truc tiep cua uy ban la đieu tra nhung vu tran ap cac đai bieu cua Đai hoi Đang Cong san Lien Xo lan thu 17 nam 1934.
Đai hoi đang lan thu 17 đuoc chon cho cac cuoc đieu tra la vi no đuoc biet đen nhu la "Đai hoi cua ke chien thang" trong đat nuoc cua chu nghia xa hoi "toan thang", va vi the con so to lon nhung "ke thu" trong so nhung nguoi tham du đai hoi can phai giai thich.
Van đe tran ap hang loat đa đuoc cong nhan truoc khi bai dien van đuoc đoc. Uy ban nay trung bang chung la trong thoi gian tu 1937–1938 (đinh điem cua thoi ky đuoc biet đen nhu la Đai thanh trung) tren 1,5 trieu ca nhan đa bi bat vi "cac hoat đong chong Xo Viet" trong so đo tren 680.000 bi hanh quyet.
Trong khi Khrushchyov khong do du chi ra nhung thu đoan xau xa cua chu nghia Stalin ve nhung vu thanh trung quan đoi, đang va ban lanh đao trong Chien tranh ve quoc vi đai, ong rat can than tranh ne bat cu loi chi trich nao ve chinh sach cong nghiep hoa cua Stalin hoac ly thuyet cua Đang Cong san. Khi thao luan ve nhung cuoc tran ap hang loat thi cung thay ro rang rang co su thieu vang, phai noi la co tinh, bat cu mot loi đe cap nao ve cac vu bat bo ngau nhien cac cong dan binh thuong, boi vi nhung su co nay cung giong nhu su tan bao cua viec tap the hoa đa phuc vu loi ich Đang va nha nuoc. Khrushchyov, noi cho cung, thi cung la mot nguoi trung thanh cua Đang Cong san, va ong luon mieng tan duong chu nghia Lenin va ly tuong cong san trong bai dien van cua minh nhu ong luon mieng ket toi cac hanh đong cua Stalin. Theo ly le cua Khrushchyov, Stalin la nan nhan chu yeu cua hieu qua đoc hai cua su ton sung ca nhan ma qua cac sai trai cua ong đa đua đay ong tu mot phan tu quan trong cua nhung chien thang cua Lenin thanh mot nguoi mang benh hoang tuong, de dang bi anh huong boi "ke thu đien dai cua Đang ta" đo la Beria.
Cho du co to cao cac cuoc tran ap chinh tri nhung viec xuc tien phuc hoi lai danh du cho cac nan nhan cua cac cuoc tran ap chinh tri thi lai cham chap tuy viec phong thich cac tu nhan chinh tri tu cac trai lao đong đuoc khoi su chang bao lau sau khi Stalin qua đoi. Tuy nhien, cac nan nhan cua Vu an Moskva chi đuoc giai oan tat ca moi toi loi vao nam 1988.


Cac bao cao cua bai dien van Khrushchyov mo đau bai dien van ngay sau khi nua đem; mat đen 4 tieng đong ho đe đoc bai dien van. Ngay sau đo, cac bao cao trong bai dien van đa đuoc chuyen ra Tay phuong boi thong tin vien John Rettie cua hang thong tan Reuters, nguoi đa đuoc Kostya Orlov cho biet ve bai dien van nay vai gio truoc khi Rettie đen gio roi Lien Xo đi Stockholm; vi the no đuoc tuong thuat trong he thong truyen thong cua phuong Tay vao đau thang 3. Rettie tin rang bai dien van nay la tu chinh Khrushchyov qua mot nguoi trung gian.
Ngay 5 thang 3 nam 1956, Đoan chu tich Đang ra lenh đoc Bao cao cua Khrushchyov tai cac cuoc hop cua cac to chuc cong san va Komsomol voi loi moi đen cac nguoi khong phai la thanh vien. Nhu the toan van bai bao cao đa đuoc biet đen rong rai tai Lien Xo vao nam 1956, va cai ten "Bai dien van bi mat" la mot cai ten nham lan. Nhung, toan van bai dien van khong đuoc chinh thuc pho bien ra cong chung cho đen nam 1989. Co the la, mac du khong co bang chung, Mikoyan va Khrushchyov la kien truc su cua nhung cuoc đoc lai bai dien van tai cac đia phuong cung nhu tiet lo bai dien van cho Rettie qua Orlov; con trai cua Mikoyan la Sergo, va con trai cua Khrushchyov la Sergi đa đua ra nhung loi lam chung mac du kho ma xac minh đuoc loi lam chung ve y đinh cua hai nguoi cha.
Tuy nhien, loi van cua bai dien van chi tu tu đuoc tiet lo tai cac quoc gia Đong Au. No cung chua bao gio đuoc nhung nguoi lanh đao tiet lo đen thanh vien cua cac đang cong san Tay phuong cua minh, va đa so nhung nguoi cong san Tay phuong chi đuoc biet đen chi tiet cua loi van sau khi mot to bao cua My xuat ban mot phien ban cua no vao giua nam 1956.
Noi dung cua bai dien van toi đuoc phuong Tay qua mot con đuong vong quanh. Nhu đa co noi o tren, mot vai ban cua bai dien van đuoc goi đi theo lenh cua Bo Chinh tri Lien Xo đen cac nha lanh đao cac quoc gia Khoi phia Đong. Ngay sau khi bai dien van đa đuoc pho bien, mot nha bao Ba Lan Viktor Grayevsky đen vieng tham ban gai cua minh la Lucia Baranowski đang lam viec voi tu cach la mot thu ky cap thap tai van phong cua đe nhat bi thu cua Đang Cong san Ba Lan Edward Ochab. Tren ban lam viec cua ba la mot sach nho day voi ria mau đo va dong chu: "Đai hoi đang lan thu 20, dien van cua Đong chi Khrushchyov". Grayevsky đa co nghe qua loi đon ve bai dien van va vi la nha bao nen ong rat hung thu đe đoc no. Baranowski cho phep ong mang tai lieu nay ve nha đoc.
That ngau nhien khi Grayevsky lai la nguoi Do Thai va vua thuc hien mot chuyen đi đen Israel đe tham nguoi cha đang bi benh cua minh. Ong đa co y di cu đen đo. Sau khi đoc xong bai dien van, ong mang no đen toa đai su Israel va đua cho Yaakov Barmor, nguoi đa giup Grayevsky thuc hien chuyen đi tham nguoi cha đang binh cua minh. Barmor la mot đai dien cua Shin Bet (co quan tinh bao Israel); ong chup hinh tai lieu va goi cac buc anh chup ve Israel.
Vao trua ngay 13 thang 4 nam 1956, Shin Bet tai Israel nhan đuoc cac buc anh chup. Truoc đo hai co quan tinh bao Israeli va Hoa Ky đa bi mat đong y hop tac ve cac van đe an ninh. James Jesus Angleton la truong ban phan gian cua CIA va đac trach lien he bi mat voi tinh bao Israel. Cac buc anh chup đuoc đua đen ong. Vao nay 17 thang 4 nam 1956, sau khi cac buc anh chup toi tay giam đoc CIA Allen Dulles, ong nay nhanh chong thong bao cho Tong thong Dwight D. Eisenhower. Sau khi xem xet bai dien van co phai la that hay khong, CIA tiet lo bai dien van nay cho bao The New York Times vao đau thang 6.


Tom luoc va trich đan Co cau co ban cua bai dien van nhu sau:

Bac bo su sung bai ca nhan Stalin
Trich dan cac loi kinh đien cua chu nghia Marx-Lenin len an "ton sung ca nhan":
"Trong buc thu gui chinh tri gia nguoi Đuc Wilhem Bloss, Mac viet: "Trong thoi ky hoat đong cua Quoc te, ac cam voi moi thu sung bai ca nhan đa khien toi khong bao gio cho đang tai vo so thu tu nhieu nuoc gui đen ca tung toi, chung chi khien toi buc minh. Toi khong bao gio tra loi, tru nhung quo trach đay, đo. Khi lan đau tien Angghen va toi gia nhap ‘‘Hoi nhung nguoi cong san bi mat’’, chung toi đat đieu kien phai xoa bo het thay trong Đieu le nhung gi co the thuc đay long tin me muoi vao uy quyen."
"Angghen viet: Ca Mac, ca toi đeu luon luon chong lai moi su bieu duong cong khai lien quan đen mot so ca nhan, tru truong hop co muc đich cao hon; va nhat la chung toi chong lai nhung loi bieu duong đoi voi ca nhan chung toi, ngay khi chung toi con song.
Di chuc cua Lenin va nhung nhan xet cua Nadezhda Konstantinovna Krupskaya (vo cua Lenin) ve đao đuc cua Stalin:
Đoan viet ve Stalin trong Di chuc cua Lenin: "Xtalin la nguoi co tinh tho lo thai qua va nhuoc điem nay - hoan toan co the chiu đung đuoc giua chung ta va trong quan he giua nhung nguoi cong san - khong the chap nhan đuoc trong cuong vi tong bi thu đang. Vi the, toi đe nghi cac đong chi hay suy nghi ve viec thuyen chuyen Xtalin khoi trong trach ay. Hay đe cu vao vi tri cua Xtalin mot đong chi khac, co tinh net tot hon so voi Xtalin: kien nhan hon, trung thuc hon, lich su hon va chu đao hon đoi voi cac đong chi, it that thuong hon v.v..."
Nadezhda Krupskaya, vo Lenin, gui cho Camenhep, luc ay đung đau Bo Chinh tri (23-12-1922): "Lev Borisovitch, Vi mot la thu ngan ma bac si đa cho phep Volađimia Ilich đoc cho toi chep, ngay hom qua Xtalin đa noi con thinh no tho bao nhat đoi voi toi. Đa kha lau roi toi la thanh vien cua đang. Nhung trong suot ba muoi nam ay, toi chua he nghe mot đong chi nao noi mot cau tho lo voi toi. Toi mang trong tim minh nhung loi ich cua đang va cua Ilich [Ilitch], it nhat cung nhu Xtalin. Luc nay, toi can tu chu cuc đo. Đieu gi can phai lam, đieu gi co the hay khong the đua ra ban luan voi Lenin, toi la nguoi hieu ro hon moi bac si. Boi toi biet đieu gi co the hay khong the gay ra su buc doc cho Lenin. Chi it, toi cung biet đieu đo hon Xtalin. Toi viet thu nay cho đong chi va đong chi Grigori [Gregory] (Dinoviep) - la nhung ban huu gan gui nhat cua Ilich - va toi yeu cau hai đong chi bao ve toi chong lai su can thiep tho bao vao đoi tu cua toi, chong lai nhung cuoc cai co khong đang co va nhung loi ham doa hen ha. Toi khong nghi ngo chut nao ve viec Uy ban Kiem tra ma Xtalin đa mang ra đe doa dam toi se đua ra quyet đinh thong nhat đe bao ve toi. Nhung toi khong đu suc va cung khong đu thi gio danh cho tro kien cao ngu xuan nay. Toi cung la nguoi va than kinh cua toi đa cang thang đen tot cung."
"Lenin viet cho Xtalin buc thu sau, va sao luc hai ban gui Dinoviep va Camenhep (5-3-1923): Đong chi Xtalin than men,Đong chi đa tu cho phep minh goi giay noi cho vo toi va mang mo vo toi mot cach tho bi. Mac dau vo toi đa noi voi đong chi la se bo qua nhung đieu đong chi noi, tuy nhien, qua vo toi, hai đong chi Dinoviep va Camenhep đa biet chuyen nay. Toi khong the de dang quen đuoc viec đo va chang can noi, đong chi cung hieu rang nhung gi chong lai vo toi, toi cung coi nhu chong lai toi. Vi the, toi yeu cau đong chi suy nghi ky xem đong chi co san sang rut lai nhung loi đa noi va xin loi vo toi, hay la chung ta đoan tuyet moi quan he."
Stalin đa vi pham cac noi qui Đang ve lanh đao tap the:
Nhan xet cua Khrushchyov ve Stalin: "Xtalin tuyet đoi khong chap nhan tinh tap the trong lanh đao va cong viec, va đa dung bao luc khong nhung đoi voi moi thu trai y minh ma - do tinh that thuong va đoc đoan cua đong chi - con đoi voi tat ca nhung gi bi đong chi coi la khong hop voi quan niem cua minh. Đoi voi moi nguoi, Xtalin khong dung phuong phap thuyet phuc bang ly luan va su hop tac kien nhan. Xtalin bat buoc ke khac phai theo y đinh cua minh va đoi ho phai phuc tung minh mot cach vo đieu kien. Ai dam cuong lai va tim cach chung to rang quan niem cua minh la đung, ke đo phai roi hang ngu lanh đao va sau đo se bi tieu diet ve tinh than va the xac. Đieu nay đa xay ra sau Đai hoi thu XVII cua đang, khi rat nhieu lanh tu xuat sac cua đang va cac đang vien nong cot - biet bao chien si trung thuc va ngay thang cua su nghiep cong san - đa la nan nhan cua su bao nguoc cua Xtalin."
Truoc Stalin, cuoc chien voi chu nghia Trotsky chi toan la ve ly tuong; Stalin đa gioi thieu khai niem "ke thu cua nhan dan" đuoc dung nhu "khau phao hang nang":
"Xtalin la nguoi đe xuong quan niem ‘‘ke thu cua nhan dan’’. Thuat ngu nay tu đong loai tru su can thiet phai chung to nhung sai lam ve tu tuong cua tung ca nhan hay đoan the. No tao đieu kien cho viec vi pham moi chuan muc cua phap luat cach mang, ap dung nhung bien phap khung bo tan bao nhat voi bat ky ai khong đong tinh voi Xtalin trong bat ky mot van đe nao, đoi voi nhung nguoi moi chi bi nghi van la đang chuan bi hoat đong chong pha cung nhu voi nhung ke vo tam tieng.
Tu ban than quan niem ‘‘ke thu cua nhan dan’’, trong thuc te, đa loai bo kha nang mo ra bat ky mot cuoc đau tranh tu tuong nao, hoac ngan can nguoi khac khong đuoc phat bieu y kien ve mot van đe nhat đinh, ngay ca khi van đe ay la thuc tien, chu khong mang tinh ly luan. Trai han voi moi nguyen tac phap ly, nguoi ta chi dua vao loi ‘‘thu toi’’ cua bi cao đe buoc toi, coi đo la bang chung chinh yeu va duy nhat trong thuc te. Cac cuoc tham tra sau nay đa chung to: bang nhuc hinh, nguoi ta đa cuong buc cac bi cao phai tuon ra nhung loi ‘‘thu toi’’.
Đieu nay dan đen cho phap ly cach mang bi vi pham tram trong, va nhieu nguoi hoan toan vo toi - trong qua khu tung bao ve đuong loi cua đang - đa tro thanh nan nhan. Phai nho rang ngay ca đoi voi nhung nguoi truoc kia đa chong lai đuong loi cua đang, lam luc, du chang co ly do gi chinh đang, ho cung bi giet hai. Quan niem ‘‘ke thu cua nhan dan’’ đuoc ap dung nhieu nhat chinh la đe sat hai the xac nhung nguoi nhu the."
Tran ap so đong cac lao thanh Bolshevik va đai bieu Đai hoi Đang XVII, đa so ho la cong nhan va đa gia nhap Đang Cong san truoc nam 1920. Trong so 1.966 đai bieu, co 1.108 bi gan cho toi "bon phan cach mang", 848 bi hanh quyet, va 98 trong 139 thanh vien va ung cu vien Uy ban Trung uong bi gan toi "ke thu cua nhan dan"
Sau cuoc tran ap nay, Stalin tham chi ngung xem xet y kien cua tap the
Cac thi du ve nhung vu tran ap mot so nguoi Bolshevik noi tieng đuoc trinh bay chi tiet
Stalin đa ra lenh gia tang viec khung bo hanh ha: "NKVD (cong an mat vu Lien Xo) co lich trinh tre đen 4 nam"
Am muu tien hanh nguy tao cho cac "ke hoach" vach mat so đong ke thu
Ngong cuong thoi phong vai tro cua Stalin trong Chien tranh Ve quoc Vi đai (Chien tranh the gioi thu hai)
Cac vu truc xuat toan bo cac dan toc:
"Xtalin đe xuong.... viec đay ai hang loat cac dan toc khoi manh đat que huong cua ho, trong so đo co ca nhung nguoi cong san, nhung đoan vien Comxomon, khong loai tru mot ai; khong mot quan điem quan su nao co the bien minh cho su đay ai đo.
Chang han, cuoi nam 1943, khi nhung cuoc tan cong lien tuc tren cac tran tuyen cua cuoc chien tranh ve quoc vi đai đa quyet đinh ket cuc cuoc chien, mot nghi quyet đuoc đua ra nham đay ai dan toc Karatchai1 khoi nhung manh đat ho đang cu tru. Quyet đinh nay đa đuoc thuc hien.
Cung vao thoi ky đo, khoang cuoi thang 12-1943, tat ca dan chung nuoc Cong hoa Tu tri Canmuc cung chiu chung mot so phan.
Thang 3-1944, tat ca dan Tchetchene va Ingouche bi xua đuoi, con nuoc Cong hoa Tu tri Tchetchene-Ingouche bi giai tan.
Thang 4-1944, tat ca dan Balkare bi đuoi khoi lanh tho nuoc Cong hoa Tu tri Kabardo-Balkare đen cac vung khac, ban than nuoc cong hoa nay bi đoi ten thanh Cong hoa Tu tri Kabardo.
Dan toc Ucoraina chi thoat đuoc so phan tren boi ho qua đong va khong biet đua ho đi đau. Neu khong thi ho cung bi đay ai roi."
Am muu cua cac bac si (cho la cac bac si nguoi Do Thai am muu giet cac nha lanh đao Xo Viet) va Vu viec Mingrelian (vu gan toi cho cac thanh vien cua Đang Cong san tinh Mingrelian thuoc Gruzia la ly khai va hop tac voi phuong Tay)
Cac bieu hien cua su sung bai ca nhan gom co: Cac bai hat, ten cac thanh pho,...


Trich dan khac Kiem điem viec sung bai ca nhan: "Sau khi Stalin mat, Ban chap hanh trung uong (BCHTW) đa nghiem khac va tung buoc tien hanh kiem điem viec đe cao vai tro cua mot ca nhan, bien ca nhan đo thanh ke sieu pham voi nhung pham chat sieu nhien, tuong tu nhu chua troi, la đieu khong the chap nhan đuoc va xa la voi tinh than hoc thuyet Mac-Lenin. Mot con nguoi duong nhu biet het tat ca, nhin thay het tat ca, suy nghi thay cho moi nguoi, co the lam đuoc tat ca va khong he sai lam trong moi hanh đong."
"Chung ta can nghiem tuc xem xet va phan tich mot cach đung đan van đe nay, nham loai bo moi kha nang tai dien duoi bat ki hinh thuc nao nhung viec tuong tu đa xay ra duoi thoi Stalin, mot nguoi đa the hien tinh than hoan toan bat phuc tung tinh tap the trong lanh đao va trong cong viec, đa su dung bao luc trang tron đe đan ap khong nhung đoi voi nhung quan điem đoi lap, ma con đoi voi tat ca nhung gi bi coi la khong phu hop voi quan điem cua minh, do tinh khi that thuong va đoc đoan. Stalin khong dung phuong phap thuyet phuc, giai thich, hop tac kien nhan, ma dung bien phap ap đat quan điem cua minh, đoi hoi moi nguoi phai phuc tung vo đieu kien. Ai dam chong lai va tim cach chung to quan điem cua minh, su đung đan cua minh, ke đo se bi loai tru khoi tap the lanh đao va sau đo se bi huy diet ve mat tinh than va the xac. Đieu nay đac biet nghiem trong vao thoi ki sau đai hoi lan thu XVII, khi rat nhieu nha hoat đong xuat sac trung thuc cua đang, trung thanh voi su nghiep cua chu nghia cong san, va hang loat cac đang vien nong cot đa la nan nhan cua su bao nguoc cua Stalin."
"Vladimir Lenin yeu cau đoi pho khong khoan nhuong voi ke thu cua Cach mang va cua tang lop lao đong va khi thay can thiet thi dung đen nhung phuong thuc tan nhan nhu the... Lenin đa dung nhung phuong thuc nhu the, tuy nhien, chi chong lai ke thu giai cap thuc su [va] chi trong nhung truong hop can thiet nhat khi giai cap boc lot van con hien huu va co tim cach chong đoi cach mang... Stalin thi khac, đa su dung nhung phuong thuc cuc đo va nhung cuoc tran ap hang loat vao luc ma Cach mang đa chien thang, khi ma nha nuoc Xo Viet đa đuoc cung co,...khi ma Đang ta đa vung manh chinh tri va đa cung co ca so luong va tu tuong."
"Nhieu ngan nguoi cong san vo toi va that tha đa chet nhu la ket qua cua nhung su xuyen tac ac đoc cac truong hop nhu the...nhu la ket qua cua viec thuc hien ep cung bat to cao chong minh va chong nguoi khac. Trong kieu cach tuong tu, nhieu truong hop đa đuoc nguy tao đe chong cac vien chuc noi bat cua nha nuoc va Đang -- Kosior, Chubar, Postyshev, Kosarev, va nhung nguoi khac... Viec hanh xu xau xa đo đa đuoc bo qua nho NKVD (cong an mat vu Nga) đa soan san danh sach cua nhung nguoi... ma su ket an đa đuoc đinh san tu truoc... Tran ap hang loat co mot anh huong tieu cuc đen đieu kien chinh tri đao đuc cua Đang, tao ra mot tinh hinh bat on, gop phan lam lan rong su nghi ngo khong lanh manh, va gieo mam nghi ki trong hanh ngu nhung nguoi cong san."
"Trong kieu tuong tu, chung ta hay lay cac bo phim quan su va lich su cua chung ta lam thi du va mot vai tac pham sang tac van chuong. Chung lam cho chung ta giong nhu phat binh. Muc tieu thuc su cua chung la tuyen truyen đe tai ca ngoi Stalin nhu la mot tai nang quan su. Chung ta hay nho lai bo phim, Su sup đo Ba Linh (The Fall of Berlin). Stalin đong chi co mot minh o đay. Ong ta ra lenh trong mot đai sanh ma trong đo co nhieu chiec ghe khong co ai ngoi. Chi co mot nguoi tien toi ong ta đe bao cao đieu gi đo -- nguoi đo chinh la Poskrebyshev, nguoi cam moc trung thanh cua ong. [cuoi pha len] Va bo tu lenh quan su đau roi? Bo chinh tri đau roi? Chinh phu đau roi? Ho đang lam gi, va ho đang ban cong viec gi? Khong co gi ve ho đuoc noi đen trong bo phim. Stalin đong cho moi nguoi, ong khong co tinh đen bat cu nguoi nao. Ong khong co tham do y kien cua ai. Moi thu đuoc trinh chieu cho nhan dan xem trong cac anh sang gia tao nay. Tai sao? Đe phu quanh ong cai hao quang vinh du - nguoc lai nhung đieu that va su that lich su."
"Tat ca nhung hanh đong quai ac ma nguoi khoi xuong ra chung la Stalin va nhung hanh đong đo la nhung su vi pham xac lao chong nhung nguyen ly can ban cua Chu nghia Lenin [đang sau] cac chinh sach danh cho cac dan toc cua nha nuoc Xo Viet. Chung ta muon noi đen nhung vu truc xuat hang loat toan bo dan toc tu noi goc gac cua ho, cung voi tat ca nhung nguoi cong san va Komsomol ma khong chua mot ai... Nhu the, đen cuoi nam 1943 khi ma đa co mot su thay đoi chac chan hoan canh tai mat tran theo chieu huong co loi cho Lien Xo, mot quyet đinh lien quan đen viec truc xuat tat ca nguoi Karachays khoi vung đat ma ho đa song đa đuoc đua ra va tien hanh. Cung giai đoan nay, luc cuoi thang 12 nam 1943, so phan cua nhung nguoi Kalmyks thuoc Cong hoa Tu tri Kalmyk cung đa đen. Thang 3 nam 1944, tat ca nguoi Chechen va Ingushetia bi truc xuat va Cong hoa Xa hoi Chu nghia Xo viet Tu tri Chechen-Ingushetia bi giai the... Nguoi Ukraina tranh đuoc so phan chi vi ho qua đong va khong co cho đe truc xuat ho. Nguoc lai neu co đu cho thi [Stalin] cung đa se truc xuat ho." [cuoi pha len]
"Toi nho lai nhung ngay đau tien khi cuoc xung đot giua Lien Xo va Nam Tu bat đau bung len. Co lan khi toi tu Kiev đen Moskva, toi đuoc moi đen tham Stalin. Ong đang chi mot ban sao cua la thu vua moi đuoc goi cho Tito va hoi toi, "đong chi co đoc la thu nay chua?" Khong đoi cho toi tra loi, ong noi tiep, "toi chi can lac ngon tay ut cua toi -- la Tito khong con nua. Han se đo ngay." Chung ta đa tra gia đat cho đieu nay "Lac ngon tay ut." Loi tuyen bo đo phan anh chung đien cuong ham danh cua Stalin, nhung ong ta đa tung hanh đong bang cach đo: "toi chi can lac ngon tay ut cua toi -- la khong con Kosior nua"; "toi chi can lac ngon tay ut cua toi mot lan nua thi Postyshev va Chubar se khong con nua"; "toi chi can lac ngon tay ut cua toi lan nua -- thi Voznesensky, Kuznetsov va nhieu nguoi khac se bien mat." Nhung chuyen nay khong xay ra đoi voi Tito. Khong can biet bao nhieu lan va manh yeu ra sao luc Stalin lac, khong chi ngon tay ut cua ong ta ma moi thu khac ma ong co the lac, Tito van khong đo. Tai sao? Ly do la, trong khoang khac bat đong nay cua cac đong chi Nam Tu cua chung ta, Tito co ca mot Nha nuoc va mot dan toc co mot su giao duc nghiem tuc ve tu do va đoc lap đang đung đang sau ong, mot dan toc ung ho cac nha lanh đao cua minh. Cac đong chi thay chung đien cuong ham danh cua Stalin đa đua ong ta đen đuoc gi. Ong ta hoan toan mat y thuc ve thuc te. Ong ta đa chung to su nghi ki va su kieu cang cua ong ta khong chi trong quan he voi ca nhan tai Lien Xo ma con trong quan he voi toan bo cac đang va quoc gia."


Hau qua Bai dien van cua Khrushchyov đa phoi bay nhieu su that va gay an tuong manh me đen hang trieu tam tri con nguoi. Theo nhu mot so tuong thuat, mot so nguoi co mat bi nhoi mau co tim, mot so nguoi khac sau đo đa tu tu. Bai bao cao đa lam thay đoi bau khong khi chinh tri cua Chien tranh Lanh bang su chung song hoa binh va đa anh huong đen su giai toa va hoa hoan, đuoc biet đen nhu la thoi tan bang cua Khrushchyov. Tuy nhien no cung gay ra mot cu soc trong tinh than cua mot so cong dan Xo Viet bi tuyen truyen ve kha nang sieu viet cua Stalin dan toi nhung cuoc bieu tinh va bao loan tai que huong Stalin, Gruzia, bi quan đoi Lien Xo dap tat ngay 9 thang 3 nam 1956.
Nam 1961, xac cua Stalin bi đua ra khoi lang Lenin va đuoc chon ben ngoai buc tuong cua Đien Kremli.
Nam 1956, mot vai thang sau đai hoi lan thu 20, bai dien van bi mat nay cua Khrushchyov đuoc xuat ban khap the gioi.
Vao luc đo, tuong Moshe Dayan, mot nha quan su chinh tri Israel, nguoi sau nay đa chien thang lien quan Ai Cap - Syria đa noi rang Lien Xo se bien mat trong vong 30 nam, va ong chi du đoan voi sai lech 5 nam ve su sup đo cua Lien Xo vao nam 1991.
Bai bao cao la mot trong nhung nguyen nhan chinh đua đen viec chia re giua Trung Quoc va Lien Xo, trong đo Trung Quoc (duoi thoi Mao Trach Đong) va Albania (duoi thoi Enver Hoxha) len an Khrushchev theo chu nghia xet lai. Đe tra đua, ho thanh lap phong trao chong chu nghia xet lai, chi trich cac lanh tu hau Stalin, cho la ho đa xa roi con đuong cua Lenin va Stalin.


Phan bac Grover Furr, mot giao su tai truong đai hoc Montclair, Hoa Ky, đa cho xuat ban mot cuon sach ten "Khrushchev Lied" (Khrushchev đa xuyen tac) vao nam 2009. Dua tren cac nguon nghien cuu va cac tai lieu trong kho luu tru cua Lien Xo, trong cuon sach, ong đa chi ra rang: trong toan bo bai dien van cua Khrushchev, thi 60 trong so 61 luan điem cua Khrushchev la xuyen tac (1 con lai la ong khong the chung minh nhung cung khong the phu nhan no).


Chu thich Xem them Sung bai ca nhan


Lien ket ngoai Ve sung bai ca nhan va nhung hau qua cua no Luu tru ngay 7 thang 10 nam 2009 tai Wayback Machine, Tu sach nghien cuu
Loi van co chu giai cua "Bai dien van bi mat"
Mot su bac bo "Chu nghia Stalin" trong "Bai dien van bi mat" cua Khrushchyov nam 1956 Luu tru ngay 4 thang 5 nam 2003 tai Wayback Machine
Ngay Khrushchyov to cao Stalin: cuu thong tin vien hang Reuters John Rettie nho lai cach ma ong đa tuong thuat bai dien van cua Khrushchyov đen the gioi
Chinh tri chet nguoi: Toi diet chung cua giet nguoi hang loat cua Xo Viet tu nam 1917 Luu tru ngay 14 thang 10 nam 2007 tai Wayback Machine