Unforgiven (tam dich: Khong dung thu) la mot bo phim Vien Tay xet lai nam 1992 cua My, do Clint Eastwood đao dien kiem san xuat va David Peoples viet kich ban. Tac pham theo chan William Munny, mot ke giet nguoi song ngoai vong phap luat gia nua quyet đinh thuc hien them mot phi vu nua sau khi gac sung nghi huu. Phim co su tham gia cua Eastwood trong vai chinh, ben canh cac dien vien Gene Hackman, Morgan Freeman va Richard Harris. Eastwood noi rang đay se la tac pham cao boi cuoi cung cua ong, do lo rang cac bo phim tiep theo se lap lai nhung tinh tiet tu cac tac pham cua chinh minh va nhung nguoi khac.
Unforgiven đa gianh đuoc bon giai Oscar, gom Phim hay nhat va Đao dien xuat sac nhat cho Clint Eastwood, Nam dien vien phu xuat sac nhat cho Gene Hackman, va Dung phim xuat sac nhat cho Joel Cox. Trong khi đo, Eastwood nhan đuoc đe cu o hang muc Nam dien vien chinh xuat sac nhat cho dien xuat cua minh, nhung đa đe thua Al Pacino trong Scent of a Woman. Ngoai ra, đay cung la tac pham đe tai Vien Tay thu ba gianh giai Oscar cho Phim hay nhat, sau Cimarron (1931) va Khieu vu voi bay soi (1990).
Eastwood đa danh tang Unforgiven cho cac đao dien va co van đa qua đoi Sergio Leone va Don Siegel. Nam 2004, Unforgiven đuoc đuoc luu tru vao Vien luu tru phim quoc gia vi đuoc coi la "co y nghia ve mat van hoa, lich su hoac tham my".


Noi dung Vao nam 1881 tai Big Whisky, Wyoming, hai tay cao boi — Quick Mike cung "Davey-Boy" Bunting — tan cong va lam bien dang khuon mat cua co gai điem Delilah Fitzgerald bang mot con dao, sau khi co ta cuoi nhao duong vat be cua Quick Mike. Đe trung phat ho, canh sat truong đia phuong "Little Bill" Daggett ra lenh cho ca hai phai mang theo vai con ngua đe đen bu cho chu nha tho, Skinny Dubois. Nhung co gai mai dam con lai to ra phan no truoc quyet đinh cua canh sat truong, roi sau đo đua ra phan thuong 1.000 đo la cho bat ky ai giet đuoc hai ga cao boi.
Tai Quan Hodgeman, Kansas, mot thanh nien khoe khoang tu xung la "Nhoc Schofield" đen tham trang trai lon cua William Munny, roi tim cach tuyen mo ong nham giup cau giet nhung tay cao boi đe lay phan thuong. Truoc đay, Munny la mot ke giet nguoi mau lanh khet tieng, nhung gio đay ong đa tro thanh nguoi goa vo, hoi han ve nhung viec lam cua minh va đang nuoi day hai đua con. Sau khi tu choi, Munny nhan ra rang viec nuoi lon cua minh đang tren đa that bai va se anh huong đen tuong lai cua cac con minh, vi vay ong đa can nhac lai loi đe nghi cua Nhoc. Munny chieu mo cong su cu cua minh, Ned Logan, roi ho đuoi kip Nhoc Schofield.
Tro lai Wyoming, tay sung nguoi Anh "English Bob", mot nguoi quen cu va la đoi thu cua Little Bill, cung đang tim kiem phan thuong. Ong đen Big Whiskey cung voi nha viet tieu su W. W. Beauchamp, nguoi ngay tho tin nhung cau chuyen phong đai cua Bob ve nhung chien cong cua ong ta. Đe thi hanh đao luat cam mang sung vao thi tran, Little Bill cung cong su cua ong tuoc vu khi cua Bob roi sau đo đanh đap Bob mot cach tan nhan, voi hy vong se ngan can nhung sat thu san tien thuong khac. Bill tong Bob ra khoi thi tran vao sang hom sau, nhung Beauchamp quyet đinh o lai đe viet ve Bill, do ong đa đap tan nhieu suy nghi lang man cua Beauchamp ve the gioi mien tay hoang da. Little Bill giai thich voi Beauchamp rang đieu tot nhat cua mot tay sung la phai to ra binh tinh truoc nguy hiem, hon la co ban tay nhanh nhen.
Munny, Logan va Nhoc đen thi tran trong mot tran mua bao, roi buoc vao quan ruou. Trong luc Logan cung Kid đang noi chuyen va lam tinh voi gai mai dam tren lau, thi Munny ngoi mot minh o tang duoi va run len do sot. Sau đo, Little Bill cung cac cap pho cua y buoc vao đe tim ba nguoi. Khong nhan ra danh tinh cua Munny, nen Bill đanh ong va đuoi ong ra khoi quan ruou vi mang theo mot khau sung luc. Logan va Nhoc tron thoat bang mot cua so phia sau, roi ca ba tap hop lai tai mot nha kho ben ngoai thi tran, noi ho cham soc cho Munny khoe manh tro lai.
Vai ngay sau, bo ba phuc kich va giet Bunting truoc su chung kien ​​cua ban be han. Truoc đo, Logan đa ban trung ngua cua Bunting, roi khi nham lai muc tieu, ong tro nen mat tinh than khi co gang ket lieu han ta va quyet đinh quay tro ve nha. Ve phan Munny, ong cam thay ho can phai hoan thanh cong viec. Munny va Nhoc sau đo đi ve phia trang trai cua nhung tay cao boi, noi Nhoc Schofield phuc kich va giet Quick Mike. Sau khi hai nguoi tron thoat, Nhoc quan tri thu nhan rang cau chua bao gio giet ai truoc đay va quyet đinh bo nghe. Khi mot co gai đen đe đua tien thuong cho hai nguoi, thi ho biet rang Logan đa bi Bill bat va tra tan đen chet. Nhoc đua cho Will khau sung luc o quay cua minh va quay tro lai Kansas cung voi phan thuong; trong khi đo, Munny quay tro lai Big Whiskey đe tra thu cho Logan.
Đem đo, Munny đen thi tran va nhin thay thi the cua Logan bi beu ngoai quan ruou, trong chiec quan tai khong nap dung đung, cung mot tam bang canh bao rang đay la nhung gi se xay ra voi nhung ten sat thu o thi tran Big Whiskey. Ben trong quan ruou, Little Bill đa tap hop mot nhom nguoi đe truy tim Munny va Nhoc. Munny buoc vao cung voi khau sung san hai nong va ket lieu Dubois, roi đe doa Bill. Little Bill noi voi nhung nguoi trong quan bar rang hay giet Munny sau khi tay sat thu gia ban phat thu hai, đong thoi cung la phat cuoi cung cua khau sung. Munny bop co nhung lai ban hut, tao đieu kien cho bon tay sai rut sung ra va na đan vao ong (nhung do hoang loan nen chung khong ban trung Munny vien nao). Ngay lap tuc, Munny rut khau sung luc cua minh ra va binh tinh giet chet mot vai ten, truoc khi ra lenh cho nhung nguoi ngoai cuoc roi khoi quan ruou. Trong luc hap hoi, Bill hen gap Munny duoi đia nguc, truoc khi Munny ban chet y. Sau đo Munny roi Big Whiskey, đong thoi khong quen canh bao nguoi dan thi tran rang ong se quay tro lai neu Logan khong đuoc chon cat tu te, hoac neu bat ky co gai điem nao bi hai.
Trong phan ket, mot dong chu chay cho biet Munny va cac con cua ong đa roi khoi trang trai lon va ho đuoc cho la đa chuyen đen San Francisco, lam an phat đat nho kinh doanh hang kho.


Dien vien San xuat Kich ban phim đuoc chap but boi David Webb Peoples, nguoi tung bien kich cho bo phim đuoc đe cu giai Oscar The Day After Trinity cung nhu đong sang tac Blade Runner voi Hampton Fancher. Y tuong cho bo phim đa co tu nam 1976, khi tac pham đuoc phat trien duoi nhung tua đe The Cut-Whore Killings va The William Munny Killings. Theo hoi uc cua Eastwood, vi đao dien đa nhan đuoc kich ban vao "đau nhung nam 80", mac du ong khong thuc hien no ngay lap tuc, vi theo ong, "toi nghi minh can lam mot so viec khac truoc". Đuoc biet, Clint Eastwood tam hoan du an nay vi cam thay rang minh van chua đu gia đe đong phim.
Phan lon cac phan canh cua bo phim đuoc quay o Alberta vao thang 8 nam 1991 boi đao dien hinh anh Jack Green. Qua trinh ghi hinh dien ra tu ngay 26 thang 8 đen ngay 12 thang 11 nam 1991. Nha thiet ke san xuat Henry Bumstead, nguoi tung lam viec voi Eastwood trong High Plains Drifter, đa đuoc thue đe tao ra "mot cai nhin kho khan, tan ta" cua the gioi mien Tay hoang da.


Đon nhan = Phong ve =
Phim ra mat voi vi tri quan quan trong tuan đau cong chieu. Con so 15.018.007 USD (trung binh 7.252 USD tu 2.071 rap) vao dip cuoi tuan la doanh thu mo man lon nhat tung co đoi voi mot bo phim cua Eastwood tai thoi điem đo. Trong 3 tuan, phim la tac pham an khach so 1 o Bac My. Trong tuan thu 35 (2–4 thang 4 nam 1993), nho chien thang tai giai Oscar, bo phim tiep tuc lot vao Top 10, xep o vi tri thu 8 voi tong doanh thu 2,538,358 USD (trung binh 2,969 USD tu 855 rap), tang 197% so voi cuoi tuan truoc khi phim thu ve 855.188 USD (trung binh 1.767 USD tu 484 rap). Unforgiven ngung phat hanh vao ngay 15 thang 7 nam 1993, sau gan mot nam ra rap (343 ngay/49 tuan), thu ve 101.157.447 USD o Bac My va 58.000.000 tren thi truong quoc te, voi tong doanh thu tren toan the gioi la 159.157.447 USD.


= Đanh gia chuyen mon =
Unforgiven nhan đuoc su tan duong nhiet liet tu gioi chuyen mon lan khan gia. Trang tong hop phe binh Rotten Tomatoes cho tac pham luong đong thuan 96% dua tren 104 bai phe binh, voi điem trung binh la 8,82/10. Cac phe binh gia đong thuan rang, "Voi tu cach vua la đao dien vua la ngoi sao, Clint Eastwood đa pha vo lop vo ma Hollywood phu len cac bo phim Vien Tay trong hang chuc nam troi, đong thoi noi len voi mot loat tuyen bo hung hon nhung gay gat ve ban chat cua su bao luc." Tren Metacritic, phim nhan đuoc so điem 85/100 dua tren 33 bai đanh gia, cho thay "nhung đanh gia thuan loi".
Jack Methews cua Los Angeles Times đa mo ta Unforgiven la "Bo phim Vien Tay co đien hay nhat tung đuoc phat hanh, ke tu The Searchers nam 1956 cua John Ford." Richard Corliss tren to Time đa viet rang tac pham la "su suy ngam cua Eastwood ve tuoi tac, danh tieng, long dung cam, chu nghia anh hung — tat ca nhung ganh nang ma ong đa chap nhan ganh vac trong nhieu thap ky." Gene Siskel va Roger Ebert đa chi trich tac pham, mac du Ebert đa cho mot đanh gia tich cuc, vi qua dai va co qua nhieu nhan vat thua (chang han nhu Harris' English Bob, nguoi xuat hien trong phim nhung khong gap go nhan vat chinh). Bat chap nhung loi chi trich ban đau, Ebert cuoi cung đa đua bo phim vao danh sach "Nhung bo phim vi đai" cua minh.
Unforgiven vinh du nam trong danh sach "muoi bo phim đien anh hay nhat nam" cua 76 phe binh gia, theo mot cuoc tham do cua 106 nha đanh gia phim hang đau quoc gia.


= Thanh tuu =


= Di san =
Phan nhac trong trailer cua Unforgiven, xuat hien tai rap va tren mot so đia DVD, đuoc sang tac boi Randy J. Shams va Tim Stithem vao nam 1992. Bai hat chu đe chinh, "Claudia's Theme," do Clint Eastwood sang tac.
Nam 2004, Unforgiven đuoc Thu vien Quoc hoi Hoa Ky xem la "co y nghia ve mat van hoa, lich su hoac tham my" va đuoc chon đe luu giu trong Vien luu tru phim quoc gia.
Nam 2013, Hiep hoi Nha van Hoa Ky đa xep kich ban cua Unforgiven đung thu 30 trong so nhung kich ban hay nhat tung đuoc viet.

Su cong nhan cua Vien phim My
Vao thang 6 nam 2008, Unforgiven đuoc xep thu tu trong danh sach phim My hay nhat, thuoc the loai vien tay (sau The Searchers, High Noon va Shane) nam trong "Danh sach 10 phim hay nhat thuoc 10 the loai" cua Vien phim My.

Danh sach 100 phim hay nhat cua Vien phim My - #98
Danh sach 100 phim hay nhat cua Vien phim My (phien ban ky niem 10 nam) - #68


Phuong tien tai gia Unforgiven đuoc phat hanh duoi dang DVD va VHS vao ngay 24 thang 9 nam 2002. Phim đuoc phat hanh Blu-ray Book (mot đia Blu-ray đong goi chung voi sach) vao ngay 21 thang 2 nam 2012. Cac tinh nang đac biet bao gom phan binh luan bang am thanh cua nha viet tieu su cua Clint Eastwood, Richard Schickel; bon đoan phim tai lieu bao gom "All on Accounta Pullin 'a Trigger", "Eastwood & Co.: Making Unforgiven", "Eastwood... A Star", cung "Eastwood on Eastwood". Unforgiven đa đuoc phat hanh đinh dang 4K UHD Blu-Ray vao ngay 16 thang 5 nam 2017.


Phien ban lam lai Mot bo phim chuyen the Nhat Ban cua Unforgiven, do Lee Sang-il đao dien va Watanabe Ken đong chinh, đuoc phat hanh vao nam 2013. Cot truyen cua phien ban 2013 rat giong voi ban goc, nhung no dien ra o Nhat Ban vao thoi Minh Tri, trong đo nhan vat chinh la mot samurai thay vi mot ten cuop.


Tham khao = Thu muc =


Lien ket ngoai Unforgiven tren Internet Movie Database
Unforgiven tai AllMovie
Unforgiven tai Rotten Tomatoes
Unforgiven tai Metacritic
Unforgiven tai Box Office Mojo
Unforgiven tai Filmsite.org
Unforgiven tai Arts & Faith Top100 Spiritually Significant Films list
Clay Motley: "It’s a Hell of a Thing to Kill a Man": Western Manhood in Clint Eastwood’s Unforgiven. In: Americana: The Journal of American Popular Culture (1900–nay) 3:1, 2004. 2004.
Đanh gia Unforgiven
Bai luan ve phim