Tran Ngoc Dien (1884 - 1944), tuc goi la co Ba Dien, la mot giao vien, mot nghe si nhieu tai nang. Ba la nguoi thanh lap Đong Nu Ban, ganh cai luong duy nhat quy tu toan dien vien nu o Viet Nam.


Cuoc đoi Tran Ngoc Dien sinh tai lang Vinh Kim, quan Chau Thanh, tinh My Tho (nay la xa Vinh Kim, huyen Chau Thanh, tinh Tien Giang), trong mot gia đinh co truyen thong am nhac. Tuy vay, ten ba bi nguoi trich luc viet nham la Tran Ngoc Vien. Vi the, nhieu tai lieu ghi chu ba la "Tran Ngoc Vien" va "Ba Vien", ten tren bia mo ba cung đuoc ghi la "Tran Ngoc Vien".
Ong Tran Van Khe, chau ruot cua ba Ba Dien, đa tung noi ve ten ba nhu sau:

Ong noi ba la Tran Quang Tho, von la mot nghe nhan noi tieng trong ban nhac cua cung đinh Hue, sau nay xin thoi viec roi di cu vao Nam vao khoang nam 1980. Cha ba la nhac si Tran Quang Diem (Nam Diem, 1853-1925), em ba la Tran Van Trieu (Bay Trieu, 1897-1931). Ba Ba Dien con la co ruot cua Tran Van Khe va Tran Van Trach (ca hai đeu la con cua ong Trieu).
Ba Ba Dien biet hat nhieu đieu hat, biet su dung nhieu nhac cu dan toc, nhung đieu luyen nhat la đan thap luc (đan tranh) va đan ty ba. Ngoai ra, ba con co tai theu thua may va, va chinh nho nghe nay, ba đa nuoi song ca gia đinh.
Ba co chong la con mot ong Phan me am nhac o My Tho, đuoc hon mot nam thi sinh con, nuoi đuoc ba thang thi mat, sau đo khong lau thi chong ba cung mat theo. Cam thuong tinh canh goa bua som, gia đinh ben chong cho ba ve lai que nha.
Loi nam 1915-1916, nho ong Diep Van Cuong gioi thieu, ba len Sai Gon day đon o truong nu sinh Ao Tim (tuc truong Gia Long cu, nay la truong Nguyen Thi Minh Khai).
O truong, ba đoc đuoc nhieu sach bao tien bo cua cac nha yeu nuoc. Roi ba bi tinh nghi lam "quoc su" cung voi em re la giao su Nguyen Van Ba (chu but to bao Than Chung), nhung mai đen nam 1926, sau lan đi du đam tang cu Phan Chu Trinh, ba moi bi nha truong đuoi viec va tu đo truong Ao Tim cung dep luon mon day đon.
Ve lai que nha Vinh Kim, ba tham gia hoat đong khang Phap. Luc bay gio, nhieu nguoi nghe tieng, thuong xuyen toi lui tham vieng ba, trong so đo Nguyen An Ninh, va ong nay đa xem ba nhu nguoi chi ruot.
Nam 1927, Tinh bo Viet Nam Thanh nien Cach mang Đong chi Hoi My Tho đuoc thanh lap, lien sau đo Chi bo xa Vinh Kim, thuoc to chuc tren cung đuoc thanh lap.
Đe tuyen truyen, kheu goi long yeu nuoc cua nhan dan, đong thoi đe tao ngan quy cho Chi bo xa, ba Ba Dien, co su gop suc cua nguoi em dau la Nguyen Thi Danh, ba hang hai đung ra thanh lap ganh hat Đong Nu Ban, đam nhiem mot luc nhieu vai tro, nhung noi troi hon ca la vai tro bau ganh va đao dien.
Biet đuoc y đo cua ba Ba Dien, thuc dan Phap va cac cong su đa tim đu moi cach can tro khong cho ganh hat cua ba cong dien. Nhung nho su khon kheo, tinh than dam đau tranh cua ba, nho su bao che cua dan chung nen ganh hat cung đuoc bieu dien nhieu noi va gay đuoc tieng vang tot.
Đen khoang giua nam 1929, do su khung bo gat gao cua đoi phuong, ganh hat Đong Nu Ban phai giai tan.
Khi khong con đoan hat nua, ba Ba Vien ve o nha nguoi em la ong Bay Trieu, song mot cuoc đoi thanh bach. O đay, ba đa het long nuoi day cac chau cua minh la Tran Van Khe, Tran Van Trach, Tran Ngoc Suong...
Ngay 25 thang 8 nam 1944, ba Tran Ngoc Dien mat, tho 60 tuoi.


Ganh hat Đong Nu Ban Sau gan 6 thang luyen tap khan truong, vao khoang giua nam 1928, lan đau tien ganh hat Đoan Nu Ban ra mat khan gia vo Giot mau chung tinh (noi dung la cau chuyen tinh cua hai nhan vat: Vo Đong So va Bach Thu Ha), tai cau Ba Lung, xa Vinh Kim, đuoc nhan dan hoan nghenh nhiet liet.
Trong mot bai viet, GS. Tran Quang Hai (con GSTS Tran Van Khe, goi Ba Vien la ba co), đa neu len nhung đac điem cua ganh Đong Nu Ban, đuoc tom gon nhu sau:

Ganh hat khong co kep nam (do vay ganh mang ten la Đong Nu Ban), quy tu con em tuoi tu 17 đen 20 co nhiet tinh cua nhung gia đinh nong dan, đien chu trong lang Vinh Kim va cac lang lan can Đong Hoa (tuc Binh Hoa Đong thuo ay) Rach Gam, Kim Son, Long Hung.
Cac dien vien song nhu nhung nu sinh noi tru, co thoi khoa bieu cac mon hoc: hoc chu, hoc nu cong, hoc vo thuat đe dung trong nhung lop tuong can phai đanh vo.
Khi đi luu dien, canh chiec ghe con chuyen cho thay đon, thay vo, ba Nam Vien cung tat ca dien vien o chung trong mot chiec ghe chai to chua đuoc may muoi nguoi. Ngoai tru luc bieu dien, tat ca dien vien đeu phai mac ao dai tim (vi co Ba Vien truoc kia la giao vien day đan cho truong Ao Tim, nen thich cho dien vien mac ao dai tim).
Tich tuong khong lua trong lich su Trung Quoc ma lay trong su Viet, nhu Hai Ba Trung, Tran Quoc Toan, Rach Gam - Xoai Mut, Mau chay ruot mem... trong so đo co vo dien chu luc la Giot mau chung tinh cua soan gia Nguyen Tri Khuong.
Ngoai nhung bai ban lay trong ca nhac tai tu thong thuong nhu Tay Thi Co ban, Luu thuy đoan, Luu thuy truong, Hanh Van, Tu đai Oan, Da co hoai lang, ganh Đong Nu Ban con su dung nhieu ban moi do ong Nguyen Tri Khuong đat them theo phong cach co truyen nhu Yen tuoc tranh ngon,Phong xuy trich lieu, That tri bi hung v.v….
Canh tri, trang phuc đeu do co Ba Vien thiet ke dan dung va may rap khong lay kieu theo hat boi.
Đong tac dien đeu do co Ba Vien sap đat, voi phuong cham dien xuat phai "nhap tam, nhap vai", dien xuat theo tinh cam chan that cua minh, khong "cuong đieu"...
Trong bai Đong nu ban - ganh cai luong toan phu nu đau tien va duy nhat o Viet Nam, TS. Nguyen Phuc Nghiep nhan xet: 


Tuong nho Ong Vuong Hong Sen vua cho biet, vua khen ngoi ba Ba Vien nhu sau:

Noi ve ba, trong bai ca tru Đia linh nhan kiet cua Hong Thuan Đang co đoan:

Nu si Đo Lien o Vinh Long viet ve ba bang mot bai tho Đuong luat:


Vinh danh Ten ba đuoc đat ten cho mot con đuong tai Thao Đien, Thu Đuc, Thanh pho Ho Chi Minh.


Chu thich Tham khao Vuong Hong Sen, Hoi ky 50 me hat, Nha xuat ban Tre, 2007, tr. 48.
Nguyen Q. Thang & Nguyen Ba The, Tu đien nhan vat lich su Viet Nam, Nha xuat ban KHXH, 1992, tr.876.
Nguyen Minh Phuc (Bao tang Tien Giang), Co Ba Vien va Đoan Nu Ban, in trong Nam Bo - Đat & Nguoi tap 2, Nha xuat ban tre, 20o4, tr.272-276.


Lien ket ngoai Đong nu ban - ganh cai luong toan phu nu đau tien va duy nhat o Viet Nam
Ve mot gia toc noi tieng am nhac o Viet Nam Luu tru ngay 26 thang 12 nam 2010 tai Wayback Machine