Chu tich Hoi đong Bo truong Ba Lan (Prezes Rady Ministrow), thuong goi la thu tuong Ba Lan (premier) la nguoi đung đau chinh phu cua Ba Lan. Chu tich Hoi đong Bo truong do tong thong bo nhiem. Chu tich Hoi đong Bo truong trinh danh sach cac thanh vien Hoi đong Bo truong len tong thong. Noi 14 ngay sau khi đuoc bo nhiem chu tich Hoi đong Bo truong trinh chuong trinh nghi su cua Hoi đong Bo truong cung đe nghi bo phieu tin nhiem len Ha vien. Quyen han cua chu tich Hoi đong Bo truong đuoc quy đinh tai Hien phap Ba Lan nam 1997.


Lich su = Đe nhi Cong hoa =
Sau Chien tranh the gioi thu nhat, Ba Lan khoi phuc nen đoc lap. Trong nuoc cac nhom tranh gianh chinh quyen. O Lublin, Ignacy Daszynski tuyen bo thanh lap chinh phu xa hoi chu nghia lam thoi. O Krakow co chinh quyen tu xung khac tuyen bo chu quyen đoi voi Tay Galicja. O Warszawa, Jozef Piłsudski đuoc Hoi đong Nhiep chinh chon lam quoc truong. Piłsudski moi Daszynski ve thu đo lam vi thu tuong đau tien cua Đe nhi Cong hoa. Tuy nhien, chinh phu cua Daszynski som đo do noi bo luc đuc. Piłsudski bo nhiem Jedrzej Moraczewski thay Daszynski, Moraczewski lap đuoc chinh phu on đinh.

Tieu Hien phap nam 1919 thanh lap che đo đai nghi nhung quy đinh nhieu quyen han cho quoc truong: quoc truong bo nhiem cac thanh vien Hoi đong Bo truong co nghi vien đong y, quoc truong va cac bo truong chiu trach nhiem truoc nghi vien, van ban cua quoc truong phai co bo truong tiep ky. Nam 1921, nghi vien thong qua hien phap moi phong theo hien phap cua Đe tam Cong hoa Phap đe giam quyen luc cua Piłsudski: quyen han đuoc tap trung vao tay ha vien; chuc quoc truong bi phe; chuc tong thong moi khong co thuc quyen, ke ca quyen phu quyet luat va nhung quyen han chien tranh.
Tren co so phap ly thi thu tuong va hoi đong bo truong dua vao ha vien ma nam quyen, khong can phai co tong thong đong y đe thi hanh chuong trinh nghi su. Tuy nhien, thuc te la chinh tri Đe nhi Cong hoa khac nghiet, cac đang phai trong nghi vien som nang chieu mua, đia vi cua thu tuong khong yen on: tu nam 1918 toi nam 1926 co 11 thu tuong, 14 hoi đong bo truong len nam quyen, noi 5 nam sau khi hien phap nam 1921 đuoc thong qua thoi co chin hoi đong bo truong. Nam 1926, Piłsudski cung nhung thanh phan trong quan đoi bat man đoi voi tinh hinh chinh tri hon loan lat đo chinh phu.
Piłsudski sua lai hien phap, quy đinh cho chuc tong thong đuoc quyen giai tan ha vien, ban hanh phap lenh va quyet đinh ngan sach nha nuoc. Tuy be mat thi van la che đo đai nghi do thu tuong đung đau, nhung su that la Piłsudski đung đang sau giat day. Nam 1935, Piłsudski ban hanh hien phap moi, thanh lap che đo "sieu tong thong": tong thong co quyen giai tan nghi vien, bo nhiem, mien nhiem thu tuong, thanh vien hoi đong bo truong, tham phan. Cho toi truoc khi bung phat Chien tranh the gioi thu hai, chinh phu Ba Lan do tong thong chi phoi, thu tuong phu thuoc vao tong thong.


= Cong hoa Nhan dan =
Vao thoi ky Cong hoa Nhan dan, Đang Lao đong Thong nhat Ba Lan lanh đao nha nuoc. Chuc thu tuong tuy van con nhung chu yeu la thua hanh lenh cua Bo Chinh tri Đang Lanh đao Thong nhat Ba Lan. Quyen han cua chuc thu tuong tuy theo the luc cua nguoi giu chuc chu khong phai hien phap. Đau nam 1989, Đang Lao đong Thong nhat Ba Lan hoi đam voi phong trao đoi lap do Cong đoan Đoan ket lanh đao. Hai ben đong y sua lai hien phap: thuong vien va chuc tong thong đuoc khoi phuc, ha vien đuoc them quyen han.


= Đe tam Cong hoa =

Sau cuoc bau cu quoc hoi nam 1989, Tadeusz Mazowiecki tro thanh vi thu tuong đau tien khong phai la đang vien Đang Lao đong Thong nhat Ba Lan ke tu nam 1946. Mazowiecki đoi mat voi kho khan đinh hinh nhung quyen han kha mo ho cua chuc thu tuong. Vao nhung nam đau cua nen Đe tam Cong hoa, mot loat chinh phu lien tiep đo. Vua phai quan ly chinh phu, thu tuong vua phai đoi đau voi chuc tong thong moi đuoc tai lap. Sau khi đac cu tong thong vao nam 1990, Lech Wałesa muon tap trung quyen han vao tay tong thong, ke ca quyen bo nhiem, mien nhiem thu tuong va cac thanh vien hoi đong bo truong. Ve sau Wałesa chiu nhuong bo ma chi chu truong thanh lap che đo ban tong thong phong theo nen Đe ngu Cong hoa cua Phap. Nam 1992, quoc hoi Ba Lan thong qua tieu hien phap moi, quy đinh tong thong co quyen đuoc hoi y ve viec bo nhiem, mien nhiem bo truong bo quoc phong, ngoai giao va noi vu. Thu tuong Hanna Suchocka co quan he lam viec tot voi Wałesa. Wałesa tiep tuc van đong quoc hoi tang cuong quyen han cho chuc tong thong. Tuy nhien, Wałesa that cu tong thong vao nam 1995.
Tu nam 1996 toi nam 1997, quoc hoi thong qua mot loat luat tap trung quyen han vao tay thu tuong. Nam 1997, quoc hoi thong qua hien phap hien hanh, hien đinh quyen han cua thu tuong. Tong thong mat quyen đuoc hoi y ve nhan su bo truong, quyen bac bo danh sach thanh vien hoi đong bo truong cua thu tuong, quyen đong y cai to hoi đong bo truong va quyen phu quyet ngan sach nha nuoc. Phu Chu tich Hoi đong Bo truong đuoc thanh lap lam co quan giup viec cua thu tuong, phoi hop voi cac bo chuan bi chinh sach. Thu tuong tro thanh nguoi đung đau chinh phu.


Bo nhiem va quyen han = Bo nhiem =

Thu tuong do tong thong bo nhiem. Tuy nhien, tong thong khong the tu y quyet đinh ma phai chon lanh đao cua đang hay lien minh nhung đang chiem đa so trong ha vien. Thu tuong trinh danh sach cac thanh vien hoi đong bo truong len tong thong. Noi 14 ngay sau khi đuoc bo nhiem, thu tuong trinh chuong trinh nghi su len ha vien cung đe nghi bo phieu tin nhiem. Truong hop hoi đong bo truong khong đuoc ha vien tin nhiem thi noi 14 ngay ha vien bau thu tuong va cac thanh vien hoi đong bo truong trong danh sach cua thu tuong len cho tong thong bo nhiem. Truong hop hoi đong bo truong van khong đuoc ha vien tin nhiem thi tong thong tu bo nhiem thu tuong va cac thanh vien hoi đong bo truong. Truong hop hoi đong bo truong khong đuoc tin nhiem lan thu ba thi tong thong phai giai tan ha vien va tuyen bo bau cu moi.
Theo nhu truyen thong, thu tuong va cac bo truong tuyen the nham chuc o Phu Tong thong truoc tong thong nhu sau:

"Nham chuc chu tich hoi đong bo truong [pho chu tich, bo truong], toi xin tuyen the se trung thanh voi hien phap, phap luat nuoc Cong hoa Ba Lan va hang lay quyen loi cua To quoc, phon vinh cua nhan dan lam nghia vu cao nhat cua toi."

Nguoi tuyen the co the noi them, "Xin Chua giup toi".


= Quyen han =
Thu tuong thay mat Hoi đong Bo truong, lanh đao cong tac cua Hoi đong Bo truong, ban hanh van ban phap luat va to chuc thi hanh chinh sach cua Hoi đong Bo truong. Thu tuong đuoc cac pho chu tich Hoi đong Bo truong giup viec. Thu tuong khong đuoc kiem chuc vu khac. Thu tuong co quyen tu lanh đao cong tac cua bo. Thu tuong co quyen bai bo van ban cua bo truong.
Thu tuong va cac bo truong tra loi cau hoi cua cac nghi si ha vien vao cac ky hop cua ha vien. Thu tuong va cac bo truong phai tra loi chat van cua cac nghi si ha vien noi 21 ngay.
Thu tuong tiep ky hau het cac van ban cua tong thong ma chiu trach nhiem truoc ha vien ve hanh vi cua tong thong.
Thu tuong co quyen đe nghi ha vien bo phieu tin nhiem đoi voi Hoi đong Bo truong. Co it nhat mot nua tong so nghi si tham gia bo phieu, qua nua so nghi si bo phieu tin nhiem thi xac đinh Hoi đong Bo truong đuoc tin nhiem. Ha vien co quyen bo phieu khong tin nhiem đoi voi tin nhiem theo đe nghi cua it nhat 46 nghi si. Truong hop co qua nua tong so nghi si bo phieu khong tin nhiem thi xac đinh Hoi đong Bo truong khong đuoc tin nhiem, ha vien bau thu tuong moi len cho tong thong bo nhiem. Thu tuong trinh đon xin tu chuc cua Hoi đong Bo truong len ha vien vao moi ky hop dau tien cua ha vien khoa moi. Truong hop thu tuong tu chuc hay qua đoi thi tong thong co quyen luu nhiem Hoi đong Bo truong.
Thu tuong bo nhiem tinh truong cua 16 tinh cua Ba Lan. Tinh truong kiem tra viec thi hanh phap luat o đia phuong va giam sat chinh quyen đia phuong. Thu tuong co quyen yeu cau ha vien giai the chinh quyen đia phuong vi pham hien phap hay phap luat.
Vao thoi chien, tong thong bo nhiem tong tu lenh Quan đoi Ba Lan theo yeu cau cua thu tuong. Truong hop an ninh quoc gia lam nguy thi tong thong ban hanh lenh đong vien theo yeu cau cua thu tuong. Thu tuong bo nhiem, mien nhiem nguoi đung đau nhung co quan an ninh, tinh bao. Truong hop roi loan trat tu cong cong thi thu tuong co quyen ra lenh nhung đon vi canh sat vu trang lap lai trat tu theo yeu cau cua bo truong bo noi vu, bang khong thi co quyen yeu cau tong thong huy đong quan đoi.


Phu Chu tich va dinh thu Phu Chu tich Hoi đong Bo truong la van phong cua thu tuong, nam tren Đai lo Ujazdow o Warszawa. Hoi đong Bo truong hop o Phu Chu tich. Phu Chu tich phoi hop voi cac bo chuan bi chinh sach, giup viec cho thu tuong va cung cap thong tin ve chinh phu. Phu Chu tich la tru so cua nhung co quan nha nuoc truc thuoc thu tuong.
Willa Parkowa la dinh thu cua thu tuong, cach Phu Chu tich mot vai phut đi bo, nam canh Cong vien Łazienki. Luc giu chuc thu tuong, Donald Tusk o thanh pho Sopot gan que Gdansk.


Danh sach cac thu tuong Ba Lan Hien tai nen Đe tam Cong hoa co 16 vi thu tuong. Thu tuong co nhiem ky ngan nhat la Waldemar Pawlak, chi giu chuc vu đuoc 35 ngay tu thang 6 toi thang 7 nam 1992. Pawlak cung la nguoi duy nhat giu chuc vu thu tuong hai lan. Thu tuong co nhiem ky lau nhat la Donald Tusk, giu chuc vu tu ngay 16 thang 11 nam 2007 toi ngay 22 thang 9 nam 2014. Co ba nu thu tuong: Hanna Suchocka, Ewa Kopacz, Beata Szydło. Suchocka, Tadeusz Mazowiecki va Jerzy Buzek la thanh vien cua Cau lac bo Madrid.
      Lien minh Dan chu       Đai hoi Dan chu Tu do       Lien minh Trung tam       Đang Nhan dan Ba Lan       Đang Dan chu Xa hoi Ba Lan / Lien minh Dan chu Ta khuynh
      Hanh đong Bau cu Đoan ket       Phap luat va Cong ly       Cuong linh Cong dan


Xem them Tong thong Ba Lan
Danh sach quan chu Ba Lan


Tham khao Đoc them Bernhard, Michael (2005). Institutions and the Fate of Democracy: Germany and Poland in the Twentieth Century. Pittsburgh: University of Pittsburgh Press. ISBN 9780822958703.
Brodecki, Zdzisław; Jankowski, Bartlomiej (2003). "The Political System of the Republic of Poland". Trong Zdzisław Brodecki (bien tap). Polish Business Law. The Hague: Kluwer Law International. ISBN 978-90-411-1992-6.
Cole, Daniel H. (ngay 22 thang 9 nam 1998). "Poland's 1997 Constitution in its Historical Context" (PDF). Indiana University School of Law. Luu tru (PDF) ban goc ngay 9 thang 10 nam 2022. Truy cap ngay 1 thang 4 nam 2013.
Enyedi, Gyorgy; Tozsa, Istvan (2004). The Region: Regional Development, Policy, Administration, E-government. Budapest: Akademiai Kiado. ISBN 978-963-05-8037-3.
Fijałkowski, Agata (2010). The New Europe: The Polish Struggle for Democracy and Constitutionalism. Farnham, England: Ashgate Publishing, Ltd. ISBN 978-1-4094-9708-0.
Garlicki, Lech (2005). "Constitutional Law". Trong Stanisław Frankowski (bien tap). Introduction to Polish law. The Hague: Kluwer Law International. ISBN 978-90-411-2331-2.
Goldman, Minton F. (1997). Revolution and Change in Central and Eastern Europe: Political, Economic and Social Challenges. Armonk, NY: M.E. Sharpe. ISBN 978-0-7656-3901-1.
Kochanski, Halik (2012). The Eagle Unbowed: Poland and the Poles in the Second World War. Cambridge, MA: Harvard University Press. ISBN 978-0-674-06816-2.
Lasok, Dominik. "The Polish Constitutions of 1947 and 1952: A Historical Study of Constitutional Law" (PDF). London School of Economics. Truy cap ngay 29 thang 3 nam 2013.
Lerski, Halina (ngay 30 thang 1 nam 1996). Historical Dictionary of Poland, 966–1945. Santa Barbara, CA: ABC-CLIO. ISBN 978-0-313-03456-5.
Lesnodorski, Bogusław (1947). Parlamentaryzm w Polsce (bang tieng Ba Lan). Krakow: M. Kot.
Linz, Juan J; Stepan, Alfred (2011). Problems of Democratic Transition and Consolidation: Southern Europe, South America, and Post-Communist Europe. Baltimore: Johns Hopkins University Press. ISBN 978-1-4214-0492-9.
Ludwikowski, Rett R. (1996). Constitution-Making in the Region of the former Soviet Dominance. Durham, NC: Duke University Press. ISBN 978-0-8223-1802-6.
Lukowski, Jerzy; Zawadzki, Hubert (2006). A Concise History of Poland. Cambridge, England: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-85332-3.
Osiatynski, Wiktor (1996). Jon Elster (bien tap). The Roundtable Talks and the Breakdown of Communism. Chicago: University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-20628-8.
Prokop, Krzysztof (2010). "The Institution of the President in the Visegrad Group States". Trong Jarosław Matwiejuk; Krzysztof Prokop (bien tap). Evolution of Constitutionalism in the Selected States of Central and Eastern Europe. Białystok: Wydawnictwo Temida 2. ISBN 978-83-89620-87-3.
Prokop, Krzysztof (2011). Białystok Law Books 7, Polish Constitutional Law. Białystok: Wydawnictwo Temida 2. ISBN 978-83-62813-13-1.
Schwartz, Herman (2002). The Struggle for Constitutional Justice in Post-Communist Europe. Chicago: University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-74196-3.
Simon, Maurice D. (1996). "Institutional Development of Poland's Post-Communist Sejm: A Comparative Analysis". Trong David M. Olson; Philip Norton (bien tap). The New Parliaments of Central and Eastern Europe. London: Frank Cass. ISBN 978-0-7146-4261-1.
Szczerbiak, Alek (2011). Poland Within the European Union. London: Routledge. ISBN 978-0-415-38073-7.
Van Hoorn, Judith L. (2000). "An Introduction to Poland". Trong Judith L. Van Hoorn; Akos Komlosi; Elzbieta Suchar; Doreen A. Samelson (bien tap). Adolescent Development and Rapid Social Change: Perspectives from Eastern Europe. Albany, NY: SUNY Press. ISBN 978-0-7914-9312-0.
Zubek, Radosław (2006). "Poland: A Core Ascendant?". Trong Vesselin Dimitrov; Klaus H. Goetz; Hellmut Wollmann (bien tap). Governing After Communism: Institutions And Policymaking. Lanham, MD: Rowman & Littlefield. ISBN 978-0-7425-4009-5.


Lien ket ngoai The Chancellery of the Prime Minister