Thep đa toi the đay! (tieng Ukraina: Як гартувалася сталь !, tieng Nga: Как закалялась сталь !, Kak zakalyalasy staly) la mot tieu thuyet cua nha van Nikolai Alekseyevich Ostrovsky.


Lich su Pavel Korchagin la nhan vat chinh cua tac pham. Ostrovsky đa nhap thanh cong nhan vat nay (chinh la hoa than cua tac gia), khien cho nhieu đoc gia yeu quy nhan vat Pavel va phuong cham song cua Pavel cung đa tro thanh phuong cham song cua nhieu thanh nien the he Pavel: Cai quy nhat cua con nguoi ta la su song. Đoi nguoi chi song co mot lan. Phai song sao cho khoi xot xa, an han vi nhung nam thang đa song hoai, song phi, cho khoi ho then vi di vang ti tien va hen đon cua minh, đe khi nham mat xuoi tay co the noi rang: tat ca đoi ta, tat ca suc ta, ta đa hien dang cho su nghiep cao đep nhat tren đoi, su nghiep đau tranh giai phong loai nguoi.... Ngay nay, khi đoc tac pham theo quan điem rong hon, nhieu nguoi cho rang, cuoc đau tranh giai phong nhan loai con la cuoc đau tranh voi boc lot, đoi ngheo va benh tat, voi dot nat va vo chinh phu, voi ap buc va bat cong, voi chien tranh va xung đot... Cuon tieu thuyet đa đuoc dich ra hon 70 thu tieng va in ra o hon 80 nuoc.


Noi dung Pavel Korchagin (thuong đuoc goi la Pavlusha, Pavka) la mot thanh nien lon len trong khi đieu kien đat nuoc đang gap nhieu kho khan. Thuo be, anh choi than voi Sergei Bruzzhak va Klimka Marshenko. Tung đi hoc tai truong lang, song sau mot lan nem thuoc la vao au bot lam banh thanh cua lao co đao Vasily, anh bi đuoi hoc va phai đi rua bat thue kiem song, sau nay tro thanh tho đien. Trong mot lan đi tam song, tinh co anh gap đuoc Tonya, tro chuyen than mat voi co, va tu đo hai nguoi tro nen than thiet. Nhung cuoc đoi that tro treu, que huong  Shepetivka cua anh bi Bach ve chiem đong, gia đinh tan tac, Artem-anh trai Pavel-phai đi lai tau cho đich va đa anh dung nhay khoi tau cung cu Stanyslav Polytovskyi va bac Zakhar Bruzzhak-cha Sergei-đe tron khoi bon Đuc. Ban than Pavel cung phai ngoi tu sau khi đanh thao cho Fedor Zhukhrai-anh linh thuy Bolshevik, đong nghiep voi Pavel tai nha may đien-tron thoat.
Sau nay, đuoc Zhukhrai giac ngo, Pavel gia nhap Hong quan va tham gia chien đau trong Trung đoan Puzurevsky. Nhung sau nay, vien co “cot đanh hang la đuoc”; anh tu y chuyen sang chien đau cho Quan đoan ki binh so 1 do Semyon Mikhailovich Budyonny chi huy, tien cong vao Berdishev va Zhytomyr. Giai phong Zhytomyr, pha nha lao, Pavel đuoc gap Samuil Lekher va đuoc cho hay rang Valya (em gai Sergei) đa bi bon Bach ve hanh quyet. Chinh Samuil cung suyt bi hanh hinh, may đuoc giam an xuong con 10 nam kho sai.
Noi ve Sergei, anh cung tro thanh mot nguoi Bolshevik giong nhu Pavel. Khi Hong quan tien cong vao Shepetivka, anh xin gia nhap Hong quan va đuoc chap thuan. Anh đuoc gap Dolinik- Chu tich Uy ban Quan su Cach mang, Ignatieva Medvedeva va co chinh uy Rita Ustynovich va đuoc giac ngo. Anh tro thanh Chu tich Đoan thanh nien va quyet đinh ket nap Mykhailo Levchuk (sau nay hi sinh khi đang vuot song chien đau), Klimka va Valya. Viec nay đa khien anh bi me phan đoi gay gat. Hoat đong o que nha Shepetivka mot thoi gian, nghe tin bon Bach ve đang quay lai, Sergei va cac đong đoi đanh rut khoi que huong, nhung anh van chao va hen gap lai que huong than quy. Sau nay, Sergei co gap lai Pavel mot lan nua, roi hi sinh trong mot tran đanh. 
Khi tien cong vao vung Lviv , Pavel đa bi thuong vao tran va phai vao vien. O đo, anh đuoc y ta Nina Volodymyrivna va Frosya-nguoi quen cu cua anh- cham nom va cuu chua. Ra vien, anh đuoc Zhukhrai gioi thieu va lam viec tai Cheka, va nhanh chong nghi đen ngay viec giac ngo Tonya va đua co vao cong tac chung. Nhung thai đo va cach an mac cua Tonya đa khien anh phat y (do co an mac qua diem dua khi đi du mot hoi nghi toan nhung nguoi an mac xuenh xoang va nhin nhung nguoi Bolshevik voi anh mat khinh thuong). Du Tonya rat yeu Pavel nhung co khong the đoi anh va theo anh, khong dam yeu mot ly tuong. Nha Tonya lai thuoc giai cap tu san. Pavel noi: "Anh truoc het la nguoi cua Đang - sau đo moi la nguoi cua em va nhung nguoi than khac. Em co gan yeu mot cong nhan, nhung lai khong co gan yeu mot ly tuong".
Pavel đa chia tay Tonya ma theo ly tuong minh đa xac đinh. Anh hang hai, ho hoi cong hien suc tre thanh nien cua minh cho nhung cong viec phuc vu cho nhan dan, cho To quoc. Trong thoi gian xay dung con đuong sat nho noi khu rung voi thanh pho, tinh co Pavel đa gap lai Tonya. Cong viec o đay rat cuc nhoc, ngay đem chiu đoi ret, gian kho đe gap rut hoan thanh cho ky đuoc con đuong sat cho kip truoc khi mua đong toi. Neu khong kip thi tat ca moi nguoi trong thanh pho nay se chet cong vi khong đu go đe suoi am. Do vay, Tonya đa suyt khong nhan ra anh vi trong anh đa hoan toan khac, rach ruoi, tim tai vi gia lanh, gay go nhu mot nguoi an xin va đang xuc tuyet, tuy co đoi mat thi van la Pavlusha ngay nao. Tuy nhien, co đa khong dam bat tay anh khi anh đua tay ra va anh hieu rang, tinh cam cu giua hai nguoi vinh vien khong con nua. Co gio đay đa co chong va "sac mui bang phien".
Sau nay, trong qua trinh lao đong va sinh hoat trong to chuc Đang, Pavel đa gap Rita va đuoc co quy men. Nhung tinh cam giua hai nguoi chi giu o tinh đong chi... Pavel cung đa tham gia đau tranh loai tru nhung đang vien khong tot nhu: Koshka Fidyn, Razvalikhin, Failo,…; đau tranh chong bon Trotskyist, tham gia cong tac tieu phi,… Cung thoi điem đo, anh Artem lay vo la Shchyosha, con gai mot gia đinh nong dan ngheo. Artem luon no luc cho gia đinh ngheo tung nay, sang lam viec o nha may đien, chieu ve lai lam ruong; song anh thay nguong voi em Pavel va me ve buoc đuong đi cua minh- tieu tu san hoa. Pavel tham gia giac ngo cho anh va sau nay, Artem cung gia nhap Đang. Pavel lai tiep tuc hoat đong phat trien tu tuong XHCN va tieu phi. 
Nhung đoi that bat cong voi anh, Pavel bi benh sot thuong han va bi bai liet, voi hoa cot song, phai ngoi xe lan, co mot y ta cham soc va đong vien, don het tinh thuong cho anh. O nha duong thuong, anh gap va ket than voi mot đong chi gia nguoi Nga ten la Innokentiy Pavlovich Ledenev. Ong đa khuyen khich anh đung len va vuot len so phan. Anh đuoc gap Taya Kyutsamm, con gai mot nguoi ban cua me, ket duyen voi co; va Taya đa tro thanh hau phuong  vung chac cho anh sau nay, khi anh bi mu va bai liet, khong con kha nang lao đong. Anh cam thay minh khong đuoc quyen lui buoc truoc kho khan, tin tuong vao tinh yeu moi va chuyen sang lam nha van. 
Pavel viet cuon sach “Sinh ra trong con bao” ve nhung nguoi đong đoi ky binh, nhung buu đien đa đanh mat ban thao. Khong nan chi, Pavel viet mot cuon sach moi ve cuoc đoi minh, nhung khi viet xong va đa gui đi, ngay qua ngay cho đoi chua co hoi am, Pavel dan mat niem tin va noi voi vo va me rang neu cuon sach bi bac đi thi đoi anh the la het, anh chang con muon song lam gi nua. Khi ban thao đuoc Ban tuyen huan Đang uy khu Leningrad chap thuan, Pavel no nu cuoi man nguyen vi đa thanh cong tro lai vi tri trong đoi ngu va tim đuoc cach đe đoi anh con co ich. Va cuoc song va cong viec cua Pavel lai tiep tuc, van voi ngon lua va chat thep đa đuoc toi luyen ngay nao.


= Nhan vat =


Anh huong Yury Belychenko - nha van Nga, đa viet: "... Ngay nay, đoc lai "Thep đa toi the đay", toi cang thay ro hon bao gio het: đo la mot cuon sach đoc nhat vo nhi va đay suc thuyet phuc. Trong tat ca nhung đieu ma ngay hom nay mot so nguoi thi đe doa chung ta, con so khac thi to ra kham phuc cuoc đau tranh giai cap, noi chien va đac biet la kham phuc su lao đong vo cung cuc nhoc nhung tu nguyen cua tac gia. Bi voi hoa cot song, bi bai liet ca hai chan, bi mu han vi vet thuong, cuoc song vat chat qua thieu thon sau noi chien, the ma ong van đem ngay lam viec bang het ca phan cuoc đoi con lai cua minh...".
Phan đau  Thep đa toi the đay!  đuoc đang tren tap chi Molodaya Gvardiya vao nam 1932. Phan thu hai cung trong tap chi nay tu thang Gieng đen thang 5, nam 1934. Cuon tieu thuyet đuoc xuat ban thanh sach vao nam 1936 sau khi đa chinh sua lai nhieu lan đe phu hop voi cac quy tac cua chu nghia hien thuc xa hoi. Tac gia mo ta cac cuoc thao luan soi noi giua nhung nguoi theo chu nghia Trotsky va nhung nguoi đoi lap, dan đen su chia re trong cong nhan, hoac nhung sinh vien gia tao va nhung ke truc loi kinh te. Tat ca nhung đieu nay đa khong xuat hien trong an pham nam 1936 va trong cac an ban sau đo. Mot ban dich tieng Nhat cua cuon tieu thuyet đa đuoc thuc hien boi Ryokichi Sugimoto, nguoi đa bi ket an tu hinh voi toi "gian điep" sau khi vuot bien trai phep qua bien gioi Lien Xo cung voi vo - nu dien vien noi tieng Yoshiko Okada, voi hy vong gap đuoc Vsevolod Meyerhold va tham gia hoat đong tuyen truyen chu nghia xa hoi.


= Tai Viet Nam =
Trong cuon Mai mai tuoi hai muoi, Nguyen Van Thac đa viet: "Pavel la mot nguoi chan chinh, mot Đang vien chan chinh. Di nhien roi, đo phai la con nguoi cua giai cap, suot đoi trung thanh voi Đang, va cong hien ca đoi minh cho cach mang. Ma minh, duong nhu van con nho lam, tre con lam, chua la nguoi lon đau. Minh con ca nhan lam, nho nhen va ti tien. So bi thiet hon, đoi hoi bao nhieu thu. Cuoc song cua minh khong bang 1% cuoc song cua Pavel... Đung luoi nua. Song say me va don ep lai, đung đe nhung thang ngay troi qua vo vi nua... Cuoc song cua Pavel la mot dong mua xuan bat tan giua cuoc đoi. Đo la cuoc song cua nguoi Đang vien tre tuoi, cuoc song cua 1 chien si hong quan. Minh them khat đuoc song nhu the. Song tron ven cuoc đoi danh cho Đang, cho giai cap. Song vung vang truoc nhung con bao tap cua cach mang va cua cuoc đoi rieng..."
Trong cuon Nhat ky Đang Thuy Tram, Đang Thuy Tram đa viet đai y rang tren manh đat mien Nam hau nhu khong luc nao ngung tieng sung no nay, 100% cac gia đinh đeu co tang toc, chet choc đau thuong đe nang len moi nguoi dan. Vay ma, o giua cai noi su "gian nan, chet choc, hy sinh con de dang hon an mot bua com" ay, co nhung nguoi linh nhu chi nam duoi cong su nghe giac đao o tren ma van ke cho nhau nghe chuyen ve anh chang Pavel Corsaghin trong "Thep đa toi the đay".


= Chuyen the =
Tai Lien Xo, ba bo phim đuoc san xuat dua tren cuon tieu thuyet nay :

Thep đa toi the đay! 1942
Pavel Korchagin, 1956 (Korchagin đuoc đong boi Vasily Lanovoy)
Thep đa toi the đay!, 1975 (phim truyen hinh 6 tap; Korchagin đuoc đong boi Vladimir Alekseyevich Konkin)
Tai Trung Quoc, cuon tieu thuyet đa đuoc chuyen the thanh mot bo phim truyen hinh cung ten vao nam 2000; tat ca cac dien vien đeu đen tu Ukraine.


Xem them Nikolai Alekseyevich Ostrovsky
Đuong Pavel Korchagin
Thep đa toi the đay! (phim)
Ruoi trau


Tham khao = Tai lieu =
How the Steel Was Tempered, English translation: Part 1 Luu tru ngay 17 thang 3 nam 2019 tai Wayback Machine, Part 2 Luu tru ngay 25 thang 10 nam 2019 tai Wayback Machine
Елена Толстая-Сегал, К литературному фону книги: 'Как закалялась сталь', Cahiers du Monde Russe  Annee 1981  22-4  pp. 375–399, https://www.persee.fr/doc/cmr_0008-0160_1981_num_22_4_1923
Лев Аннинский, Обрученные с идеей (О повести 'Как закалялась сталь' Николая Островского), http://www.rulit.me/books/obruchennye-s-ideej-o-povesti-kak-zakalyalas-stal-nikolaya-ostrovskogo-read-122693-1.html
Раиса Островская, Николай Островский, серия ЖЗЛ, Молодая гвардия, 1984
Евгений Бузни, Литературное досье Николая Островского
Тамара Андронова, Слишком мало осталось жить... Николай Островский. Биография. – М.: Государственный музей – Гуманитарный центр «Преодоление» имени Н.А. Островского, 2014. http://www.rgbs.ru/tiflology/tiflonews/vechera/2015-v/prezentatsiya-monografii-t-i-andronovoy-slishkom-malo-ostalos-zhit-nikolay-ostrovskiy-/ Luu tru ngay 23 thang 7 nam 2019 tai Wayback Machine


= Tu lieu =
Nhung đieu chua biet ve "Pavel"
"Thep đa toi the đay" van nong hoi sau 80 nam