Nam A (con goi la tieu luc đia An Đo) la thuat ngu dung đe chi khu vuc mien nam cua chau A, gom cac quoc gia ha Himalaya va lan can. Ve mat đia hinh, mang An Đo chi phoi Nam A, nam ve phia nam day Himalaya va Hindu Kush. Nam A co An Đo Duong bao quanh o phia nam, con tren đat lien thi giap voi Tay A, Trung A, Đong A va Đong Nam A.
Nam A bao gom cac lanh tho hien tai cua Afghanistan, An Đo, Bangladesh, Bhutan, Maldives, Nepal, Pakistan va Sri Lanka. Hiep hoi Nam A vi su Hop tac Khu vuc (SAARC) la mot to chuc hop tac kinh te trong khu vuc, co cau nay đuoc thanh lap vao nam 1985 va bao gom toan bo tam quoc gia thuoc Nam A.
Nam A co dien tich khoang 4,5 trieu km², chiem 11,71% dien tich chau A va chiem 3,5% dien tich be mat đat lien cua Trai Đat. Dan so Nam A la khoang 1,749 ti nguoi vao nam 2013, chiem khoang mot phan tu dan so the gioi, va đay la khu vuc đia ly đong dan nhat cung nhu co mat đo dan so cao nhat tren the gioi. Ve tong the, Nam A chiem khoang 39,49% dan so chau A, hon 24% dan so the gioi, va co nhieu dan toc.
Nam 2010, Nam A đung đau the gioi ve so luong tin đo An Đo giao, Jaina giao va Sikh giao. Khu vuc cung la noi co so luong tin đo Hoi giao đong đao nhat tai chau A-Thai Binh Duong, ngoai ra con co hon 35 trieu tin đo Co Đoc giao va 25 trieu tin đo Phat giao tai Nam A.


Đinh nghia Tong dien tich cua Nam A va pham vi đia ly cua khu vuc van chua ro rang vi đinh huong chinh sach đoi ngoai cua cac quoc gia trong khu vuc kha bat đong. Ngoai phan trung tam cua Nam A, von tung la bo phan cua Đe quoc Anh, thi con nhieu khac biet ve van đe cac quoc gia khac thuoc Nam A.
Cac đinh nghia hien đai ve Nam A bao gom cac quoc gia Afghanistan, An Đo, Pakistan, Bangladesh, Sri Lanka, Nepal, Bhutan va Maldives. Myanmar đuoc mot so hoc gia xep vao Nam A, song nhung nguoi khac lai đua quoc gia nay vao trong pham vi cua Đong Nam A. Mot so nguoi khong tinh đen Afghanistan, nhung nguoi khac đat van đe ve viec nen nhin nhan Afghanistan la bo phan cua Nam A hay Trung Đong.
Lanh tho hien nay cua An Đo, Bangladesh va Pakistan thuoc ve Đe quoc Anh truoc nam 1947, va ho tao thanh phan trung tam cua Nam A, ben canh Afghanistan von la mot lanh tho đuoc Anh bao ho cho đen nam 1919, sau khi nguoi Afghanistan that bai truoc nguoi Anh trong Chien tranh Anh-Afghanistan lan thu hai. Cac quoc gia vung nui la Nepal va Bhutan, va cac đao quoc Sri Lanka va Maldives cung thuong đuoc xep vao Nam A. Myanmar (truoc goi la Mien Đien) cung thuong đuoc đua vao Nam A, va theo mot so đinh nghia lech lac khac nhau thi Lanh tho An Đo Duong thuoc Anh va Khu tu tri Tay Tang cung đuoc xep vao Nam A.
Khai niem pho bien ve Nam A phan lon đuoc ke thua tu ranh gioi hanh chinh cua An Đo thuoc Anh, cung mot so ngoai le. Thuoc đia Aden, Somaliland thuoc Anh va Singapore mac du co thoi gian thuoc quyen quan ly cua An Đo thuoc Anh song khong đuoc đe xuat thuoc ve Nam A. Ve mat cai quan, Mien Đien thuoc ve An Đo thuoc Anh truoc nam 1937, song hien đuoc nhin nhan la bo phan cua Đong Nam A va la mot thanh vien cua ASEAN. 562 than vuong quoc đuoc chinh quyen An Đo thuoc Anh bao ho nhung khong cai quan truc tiep, ho tro thanh bo phan cua Nam A khi gia nhap An Đo hoac Pakistan. Ve mat đia chinh tri, Nam A hinh thanh toan bo lanh tho cua Đai An Đo,
Hiep hoi Nam A vi su Hop tac Khu vuc (SAARC) hoat đong tu nam 1985 voi bay thanh vien la An Đo, Bangladesh, Bhutan, Maldives, Nepal, Pakistan va Sri Lanka, đen nam 2007 thi Afghanistan tro thanh thanh vien thu tam. Trung Quoc va Myanmar cung đa nop đon xin quyen thanh vien đau đu trong SAARC.. The World Factbook dua tren co so đia chinh tri, dan cu va kinh te đa đinh nghia rang Nam A gom co Afghanistan, An Đo, Bangladesh, Bhutan, Lanh tho An Đo Duong thuoc Anh, Maldives, Nepal, Pakistan va Sri Lanka. Hiep đinh Thuong mai Tu do Nam A ket nap Afghanistan vao nam 2011, va Ngan hang The gioi nhom toan bo cac quoc gia nay vao Nam A, giong nhu Quy Nhi đong Lien Hop Quoc (UNICEF).
Sap xep phan vung cua Co quan Thong ke Lien Hop Quoc nhom toan bo cac quoc gia SAARC cung Iran thuoc ve Nam A chi ap dung cho muc đich thong ke. Mang luoi thong tin dan so (POPIN) xep Afghanistan, An Đo, Bangladesh, Myanmar, Nepal, Pakistan va Sri Lanka thuoc Nam A. Maldives theo quan điem cua ho đuoc xep vao thanh vien cua mang luoi phan vung Thai Binh Duong POPIN. Chi so Hirschman–Herfindahl cua Uy ban Kinh te va Xa hoi Lien Hop Quoc ve chau A va Thai Binh Duong xep bay thanh vien ban đau SAARC vao khu vuc Nam A.
Lanh tho An Đo Duong thuoc Anh đuoc lien ket voi khu vuc trong mot an pham cua Jane's vi nguyen nhan an ninh. Khu vuc cung co the bao gom lanh tho tranh chap Aksai Chin, no tung la bo phan cua than vuong quoc Jammu va Kashmir, song nay đuoc quan ly duoi quyen khu tu tri Tan Cuong cua Trung Quoc.
Viec đua Myanmar vao khu vuc Nam A khong nhan đuoc su nhat tri, do nhieu nguoi nhan đinh quoc gia nay thuoc ve Đong Nam A va co nhung nguoi khac cho rang đay la quoc gia Nam A. Afghanistan co y nghia quan trong đoi voi Đe quoc Anh, đac biet la sau Chien tranh Anh-Afghanistan lan thu hai vao nam 1878–1880. Afghanistan duy tri la mot lanh tho bao ho đuoc Anh bao ho cho đen nam 1919, khi mot hiep đinh voi Vladimir Lenin co đieu khoan trao đoc lap cho Afghanistan. Sau phan chia An Đo, Afghanistan thuong đuoc xep vao Nam A, song mot so nguoi cho rang quoc gia nay thuoc ve Tay Nam A. Trong Chien tranh cua Lien Xo tai Afghanistan (1979–1989), chinh sach ngoai giao cua Hoa Ky nhin nhan Pakistan va Afghanistan thuoc Tay Nam A, trong khi nhung nguon khac xep ho vao Nam A. Khong co nhat tri tong the trong gioi hoc gia ve cac quoc gia thuoc Nam A.
Trong qua khu, viec thieu mot đinh nghia nhat quan ve Nam A dan đen viec khong chi thieu nghien cuu han lam, ma con khien thieu quan tam ve cac nghien cuu nhu vay. Su map mo ton tai cung do thieu mot ranh gioi ro rang ve đia ly, đia chinh tri, van hoa-xa hoi, kinh te va lich su giua Nam A va cac bo phan khac thuoc chau A, đac biet la voi Trung Đong va Tay Nam A. Nhan dang mot ban sac Nam A cung it quan trong theo mot khao sat khap An Đo, Bangladesh, Nepal, Pakistan va Sri Lanka. Tuy nhien, cac đinh nghia hien nay ve Nam A rat thong nhat trong viec xep Afghanistan, An Đo, Pakistan, Bangladesh, Sri Lanka, Nepal, Bhutan va Maldives la cac quoc gia cau thanh.


= Tieu luc đia An Đo =
Theo tu đien tieng Anh Oxford, thuat ngu "tieu luc đia" nghia la "phan vung cua mot luc đia von co mot ban sac đia ly, chinh tri hoac van hoa rieng biet" va cung la mot "đai luc lon hay nho hon mot chut so voi mot luc đia". Cac su gia Catherine Asher va Cynthia Talbot cho rang thuat ngu "tieu luc đia An Đo" mo ta mot đai luc vat chat tu nhien tai Nam A, tuong đoi co lap khoi phan con lai cua đai luc A-Au. Tieu luc đia An Đo cung la mot thuat ngu đia ly đe chi đai luc troi giat ve phia đong bac tu sieu luc đia Gondwana co đai, va cham voi mang A-Au gan 55 trieu nam truoc, vao cuoi The Paleocen. Khu vuc đia chat nay xet theo pham vi lon gom co An Đo, Bangladesh, Bhutan, Maldives, Nepal, Pakistan va Sri Lanka.
Viec su dung thuat ngu tieu luc đia An Đo bat đau tu thoi Đe quoc Anh, va đa la mot thuat ngu đac biet thong dung trong cac quoc gia ke thua no. Khu vuc cung đuoc đinh danh la "An Đo" (trong boi canh co đai va tien hien đai), "Đai An Đo", hoac la Nam A.
Theo nha nhan loai hoc John R. Lukacs, "Tieu luc đia An Đo chiem phan lon đai luc cua Nam A", trong khi giao su khoa hoc chinh tri Tatu Vanhanen cho rang "bay quoc gia Nam A ve mat đia ly tao thanh mot khu vuc ket tu quanh tieu luc đia An Đo". Theo Chris Brewster, An Đo, Pakistan, Bangladesh, Sri Lanka, Nepal va Bhutan tao thanh tieu luc đia An Đo; con khi đua Afghanistan va Maldives vao thi thuong đuoc goi la Nam A. Bien gioi đia chinh tri cua tieu luc đia An Đo, theo quan điem cua Dhavendra Kumar, bao gom "An Đo, Pakistan, Bangladesh, Sri Lanka, Nepal, Bhutan va cac đao nho khac tren An Đo Duong". Maldives la quoc gia gom mot quan đao nho o phia tay nam ban đao An Đo, va đuoc nhin nhan la thuoc tieu luc đia An Đo.
Thuat ngu "tieu luc đia An Đo" va "Nam A" đoi khi đuoc su dung thay the cho nhau. Thuat ngu Nam A đac biet pho bien khi cac hoc gia hoac quan chuc tim cach phan biet khu vuc nay voi Đong A. Theo cac su gia Sugata Bose va Ayesha Jalal, tieu luc đia An Đo đuoc goi la Nam A "theo cach noi gan đay va trung lap hon." Quan điem "trung lap" nay la chi đen moi quan tam cua Pakistan va Bangladesh, đac biet la voi cac xung đot giua An Đo va Pakistan, do "An Đo" trong ten goi co the xuc pham mot so tinh cam chinh tri .
Khong ton tai đinh nghia đuoc toan cau chap thuan ve cac quoc gia thuoc Nam A hoac tieu luc đia An Đo. Afghanistan khong đuoc cho la mot phan cua tieu luc đia An Đo, song quoc gia nay thuong đuoc xep vao Nam A. Tuong tu, Myanmar đuoc mot so hoc gia xep vao Nam A song khong đuoc cho la thuoc tieu luc đia An Đo.


Lich su = Thoi ky co đai =
Lich su cua vung loi Nam A bat đau cung voi bang chung ve hoat đong mang tinh con nguoi cua Homo sapiens tu 75.000 nam truoc, hoac la voi cac loai thuoc ho Nguoi truoc đo nhu Homo erectus tu khoang 500.000 nam truoc. Van minh luu vuc song An đuoc truyen ba va hung thinh tai phan tay bac cua Nam A tu khoang nam 3300 đen nam 1300 TCN tai khu vuc nay thuoc Bac An Đo, Pakistan va Afghanistan, va la nen van minh lon đau tien tai Nam A. Mot nen van hoa đo thi phuc tap va tien bo ve cong nghe đuoc phat trien trong giai đoan Mature Harappan tu nam 2600 đen nam 1900 TCN.
Nen van hoa tien su som nhat co nguon goc trong cac di chi thoi ky đo đa giua, đuoc chung minh thong qua cac buc hoa tren đa trong cac hang đa Bhimbetka co nien đai trong giai đoan 30.000 TCN hoac tu truoc đo; cung nhu tu thoi ky đo đa moi. Theo nha nhan loai hoc Possehl, nen van minh luu vuc song An tao ra mot su logic, neu co chut tuy tien thi co the xem la điem khoi đau cac ton giao Nam A, song cac lien ket giua ton giao song An voi cac truyen thong Nam A sau nay la chu đe tranh chap mang tinh hoc thuat.
Giai đoan Ve-đa đuoc đat ten theo ton giao Ve-đa cua nguoi An-Arya, keo dai tu khoang 1900 đen 500 TCN. Nguoi An-Arya la nhung muc dan di cu đen tay bac An Đo sau khi nen van minh luu vuc song An sup đo, Cac du lieu ngon ngu hoc va khao co hoc the hien mot thay đoi ve van hoa sau nam 1500 TCN, vi du lieu ngon ngu va ton giao the hien ro cac lien ket voi ngon ngu va ton giao cua nguoi An-Au. Đen khoang nam 1200 TCN, van hoa va phuong thuc sinh hoat nong nghiep Ve-đa đuoc hinh thanh tai phan tay bac va bac cua đong bang song Hang tai Nam A. Cac hinh thuc nha nuoc so khai xuat hien, trong đo lien minh Kuru-Pancala co anh huong nhat. Xa hoi cap đo nha nuoc đau tien đuoc xac nhan tai Nam A ton tai vao khoang 1000 TCN. Trong giai đoan nay, theo loi Samuel, đa xuat hien cac tang Brahmana va Aranyaka cua van ban Ve-đa, hop nhat voi Upanishad tu luc so khoi. Cac van ban nay bat đau hoi ve y nghia cua mot nghi le, tang them muc đo ve nghien cuu triet hoc va sieu hinh, hay la "su tong hop Hindu".
Qua trinh đo thi hoa tai An Đo tang len trong khoang tu 800 đen 400 TCN, va co kha nang la do cac benh dich đo thi lay lan nen qua trinh nay co đong gop khien troi day phong trao kho hanh va cac tu tuong moi thach thuc Ba-la-mon giao chinh thong. Cac tu tuong nay dan đen cac phong trao Sramana, cac nhan vat xuat chung nhat trong đo la nguoi đe xuong Jaina giao Mahavira (khoang 549–477 TCN), va nguoi sang lap Phat giao la Tat-đat-đa (khoang 563-483 TCN).
Quan đoi Hy Lap duoi quyen Alexandros Đai đen tru tai khu vuc Hindu Kush cua Nam A trong vai nam va sau đo chuyen đen khu vuc thung lung song An. Sau đo, Đe quoc Maurya banh truong ra hau het Nam A vao the ky 3 TCN. Phat giao đuoc truyen ba ra ngoai tieu luc đia An Đo, theo huong tay bac đen Trung A. Cac tuong Phat tai Bamiyan cua Afghanistan va cac chi du cua Ashoka goi y rang cac hoa thuong truyen ba Phat giao (Dharma) tai cac khu phia đong cua Đe quoc Seleucos, va tham chi co the xa hon đen Tay A. Phat giao Theravada (Nam tong) truyen ba tu An Đo ve phia nam đen Sri Lanka vao the ky 3 TCN, sau đo truyen sang Đong Nam A. Đen the ky cuoi TCN, Phat giao đa tro nen noi bat tai khu vuc Himalaya, Gandhara, Hindu Kush va Bactria.
Tu khoang 500 TCN đen 300 CN, su tong hop Ve-đa-Ba-la-mon hay "su tong hop An Đo giao" van tiep tuc. Cac tu tuong An Đo giao co đien va Sa Mon (đac biet la Phat giao) truyen ba trong tieu luc đia An Đo, cung nhu ra ben ngoai Nam A. Đe quoc Gupta cai tri mot lanh tho lon tren tieu luc đia tu the ky 4 đen the ky 7, trong giai đoan nay dien ra viec xay dung cac ngoi đen, tu vien va đai hoc quy mo lon nhu Nalanda. Trong giai đoan nay, va suot the ky 10, nhieu tu vien va đen tho trong hang đong nhu quan the hang đong Ajanta, đen tho hang đong Badami va cac hang đong Ellora đuoc xay dung tai Nam A.


= Thoi ky trung đai =
Hoi giao tro thanh mot the luc chinh tri tai vung ria cua Nam A vao the ky 8 khi Tuong quan nguoi A Rap Muhammad bin Qasim chinh phuc Sindh va Multan tai mien nam Punjab nay thuoc Pakistan. Đen nam 962, cac vuong quoc An Đo giao va Phat giao tai Nam A phai đuong đau voi mot lan song tan cong tu cac đoi quan Hoi giao đen tu Trung A. Trong so nay co Mahmud cua Ghazni, ong tan cong va cuop boc cac vuong quoc tai mien bac An Đo nam tu phia đong song An đen phia tay song Yamuna trong 17 lan tu nam 997 đen nam 1030. Mahmud cua Ghazni tan cong vao ngan kho song sau đo đeu rut đi, chi mo rong quyen cai tri cua Hoi giao đen mien tay Punjab.
Cac lan song tan cong cua chien binh Hoi giao vao cac vuong quoc mien bac va mien tay An Đo van tiep tuc sau thoi Mahmud cua Ghazni, ho cuop boc cac vuong quoc nay. Cac cuoc tan cong khong tao thanh hoac mo rong bien gioi co đinh cua cac vuong quoc Hoi giao. Ghurid Sultan Mu'izz al-Din Muhammad bat đau mot cuoc chien tranh co he thong nham banh truong đen mien bac An Đo vao nam 1173. Ong tim cach tao ra mot lanh đia cho minh bang cach banh truong the gioi Hoi giao. Mu'izz no luc đe vuong quoc Hoi giao Sunni cua minh banh truong ve phia đong cua song An, nho đo ong đat nen mong cho mot vuong quoc Hoi giao ma sau nay tro thanh Vuong quoc Hoi giao Delhi. Mot so su gia ghi vao bien bien su ve Vuong quoc Hoi giao Delhi tu nam 1192 do tu khi đo co su hien dien va yeu sach đia ly cua Mu'izz al-Din tai Nam A. Vuong quoc Hoi giao Delhi bao phu nhieu phan khac nhau cua Nam A, thuoc quyen cai tri cua nhieu trieu đai la Mamluk, Khalji, Tughlaq, Sayyid va Lodi. Muhammad bin Tughlaq len nam quyen vao nam 1325, ong phat đong mot cuoc chien nham banh truong lanh tho, ket qua la Vuong quoc Hoi giao Delhi đat đen pham vi lanh tho lon nhat tren tieu luc đia An Đo trong thoi gian tri vi 26 nam cua ong. Mot sultan theo Hoi giao Sunni la Muhammad bin Tughlaq tien hanh nguoc đai nhung nguoi khong theo Hoi giao nhu tin đo An Đo giao, cung nhu nguoc đai nhung nguoi Hoi giao khong theo he Sunni nhu tin đo Shia va Mahdi.
Cac cuoc khoi nghia chong lai Vuong quoc Hoi giao Delhi no ra tai nhieu noi cua Nam A trong the ky 14. Sau khi Muhammad bin Tughlaq qua đoi, Vuong quoc Hoi giao Bengal troi day vao nam 1352 do Vuong quoc Hoi giao Delhi bat đau tan ra. Vuong quoc Hoi giao Bengal duy tri đuoc the luc đen đau the ky 16. Quoc gia nay bi quan đoi cua Đe quoc Mughal chinh phuc. Quoc giao cua Vuong quoc Hoi giao Bengal la Hoi giao, va khu vuc nam duoi quyen cai quan cua quoc gia nay, nay la Bangladesh, đa phat trien mot dang Hoi giao ho lon. Trong khu vuc Deccan, Đe quoc Vijayanagara theo An Đo giao hinh thanh vao nam 1336 va duy tri nam quyen đen the ky 16, sau đo no cung bi Đe quoc Mughal chinh phuc.
Khoang nam 1526, Thong đoc Punjab la Dawlat Khan Lodi lien he voi Babur tai Trung A va moi ong ta tan cong Vuong quoc Hoi giao Delhi. Babur đanh bai va giet chet Sultan cua Delhi la Ibrahim Lodi trong tran Panipat vao nam 1526. Cai chet cua Ibrahim Lodi đanh dau cham het cho Vuong quoc Hoi giao Delhi, the cho cua no la Đe quoc Mughal.


= Thoi ky hien đai =
Giai đoan lich su hien đai cua Nam A bat đau tu the ky 16, cung voi quyen cai tri cua trieu đai Mughal đen tu Trung A, ho co nguon goc Tho-Mong Co va theo than hoc Hoi giao Sunni. Babur cai tri mot đe quoc mo rong ve phia tay bac va đong bang An-Hang cua Nam A. Con khu vuc Deccan va đong bac cua Nam A phan lon van nam duoi quyen cac quan chu theo An Đo giao nhu Đe quoc Vijayanagara va Vuong quoc Ahom, con mot so khu vuc thuoc Telangana va Andhra Pradesh ngay nay nam duoi quyen cai tri cua cac vuong quoc Hoi giao đia phuong nhu Golconda.
Đe quoc Mughal tiep tuc cac cuoc chien tranh nham banh truong lanh tho sau khi Babur qua đoi. Đen khi cac vuong quoc Rajput cung nhu Vijayanagara that thu, bien gioi đe quoc vuon đen toan bo phan phia tay, cung nhu cac khu vuc noi tieng Marathi va Kannada cua ban đao Deccan. Đe quoc Mughal ghi dau an voi mot giai đoan giao luu nghe thuat va mot su tong hop kien truc Trung A va Nam A, voi cac cong trinh xuat chung nhu Taj Mahal. Đe quoc con ghi dau an bang mot giai đoan nguoc đai ton giao keo dai. Hai trong so cac thu linh cua Sikh giao la Guru Arjan va Guru Tegh Bahadur bi bat giu theo lenh cua cac hoang de Mughal, bi yeu cau đoi sang Hoi giao, va bi hanh quyet khi ho tu choi. Đe quoc ap đat cac khoan thue ton giao voi nguoi khong theo Hoi giao, co ten la jizya. Cac đen tho Phat giao, An Đo giao va Sikh giao bi mao pham. Tuy nhien, khong phai tat ca cac quan chu Hoi giao đeu nguoc đai nguoi khong theo Hoi giao, nhu Akbar đa theo đuoi khoan dung ton giao va bai bo jizya. Sau khi ong mat, viec nguoc đai nguoi khong theo Hoi giao tai Nam A đuoc khoi phuc. Nguoc đai va bao luc ton giao tai Nam A đat đinh điem trong giai đoan Aurangzeb cai tri, ong ban hanh cac sac lenh vao nam 1669 đe yeu cau thong đoc cac tinh pha huy cac truong hoc va đen tho cua nguoi ngoai đao. Trong thoi ky Aurangzeb cai tri, hau nhu toan bo Nam A đeu bi Đe quoc Mughal yeu sach lanh tho. Tuy nhien, yeu sach nay gap phai thach thuc manh liet tai nhieu khu vuc cua Nam A, đac biet la Guru Gobind Singh theo Sikh giao tai tay bac, va tu Shivaji tren cac khu vuc Deccan.
Mau dich hang hai giua cac thuong nhan Nam A va chau Au bat đau sau khi nha tham hiem nguoi Bo Đao Nha Vasco de Gama tro ve chau Au. Sau khi Aurangzeb qua đoi va Đe quoc Mughal sup đo, Nam A nam duoi quyen cai tri cua nhieu vuong quoc nho theo Hoi giao hoac An Đo giao. Thuc dan Anh, Phap va Bo Đao Nha đat đuoc hiep uoc voi cac quan chu nay, va lap nen cac thuong cang cua ho. Tai phia tay bac cua Nam A, mot khu vuc lon đuoc hop nhat thanh Đe quoc Sikh duoi quyen Ranjit Singh. Sau khi nguoi nay qua đoi, Đe quoc Anh banh truong loi ich cua ho đen khu vuc Hindu Kush. Ve phia đong, khu vuc Bengal bi Đe quoc Anh phan chia thanh Đong Bengal theo Hoi giao va Tay Bengal theo An Đo giao vao đau the ky 20, song sau đo bi đao nguoc. Tuy nhien, sau Chien tranh the gioi thu hai, truoc khi An Đo đoc lap, khu vuc Bengal lai đuoc phan chia thanh Đong Pakistan va Tay Bengal. Đong Pakistan tro thanh Bangladesh vao nam 1971.


Đia ly Theo Saul Cohen, cac nha chien luoc thoi ky đau thuc dan xep chung Nam A voi Đong A, song tren thuc te khu vuc Nam A ngoai tru Afghanistan la mot khu vuc đia chinh tri rieng biet so voi cac đia hat đia chinh tri lan can. Khu vuc co nhieu đac điem đia ly, nhu cac song bang, rung mua, thung lung, hoang mac va đong co, la đien hinh cua cac luc đia lon hon nhieu. Bao quanh Nam A la ba vung bien  – vinh Bengal, An Đo Duong va bien A Rap – va co cac đoi khi hau rat khac nhau. Mui cua ban đao An Đo co ngoc trai chat luong cao nhat.
Ranh gioi cua Nam A thay đoi tuy theo đinh nghia ve khu vuc. Ranh gioi phia bac, đong va tay co khac nhau, con An Đo Duong la gioi han phia nam. Hau het khu vuc nam tren mang An Đo va co lap voi phan con lai cua chau A qua cac chuong ngai vat la nui. Phan lon Nam A nam tren mot ban đao kha giong voi mot vien kim cuong, gioi han boi Himalaya ve phia bac, Hindu Kush ve phia tay va Arakan ve phia đong, va keo dai ve phia nam nho ra An Đo Duong.
Theo Robert M. Cutler, cac thuat ngu Nam A, Tay Nam A va Trung A la rieng biet, song co lan lon va bat đong nay sinh do van đong đia chinh tri đe mo rong khong gian cua Đai Nam A, Đai Tay Nam A va Đai Trung A. Ranh gioi cua Đai Nam A, theo loi Cutler, trong giai đoan 2001–2006 đa đuoc mo rong ve mat đia chinh tri đen mien đong Iran va mien tay Afghanistan o phia tay, va tai phia bac đa mo rong đen đong bac cua Iran, mien bac Afghanistan, va mien nam Uzbekistan.
Hau het khu vuc la mot tieu luc đia nam tren mang An Đo, la phan phia bac cua mang An-Uc, tach biet voi phan con lai cua mang A-Au. Mang An Đo tao thanh mot đai luc trai dai tu Himalaya đen mot phan cua bon đia ben duoi An Đo Duong, bao gom mot so phan cua Hoa Nam va Đong Indonesia, cung nhu cac day Con Luan va Karakoram, va mo rong toi song khong bao gom Ladakh, Kohistan, day Hindu Kush va Balochistan. Co the luu y rang ve mat đia vat ly thi song Yarlung Tsangpo tai Tay Tang nam ngoai ranh gioi cua cau truc tieu luc đia, trong khi day nui Pamir tai Tajikistan nam trong ranh gioi nay. Tieu luc đia An Đo tung la mot luc đia rieng biet truoc khi va cham voi mang A-Au vao khoang 50-55 trieu nam truoc, tao ra day Himalayan va cao nguyen Thanh-Tang.


= Khi hau =

Khi hau cua Nam A khac biet đang ke giua cac đia phuong, tu nhiet đoi gio mua o phia nam đen on đoi tai phia bac. Su đa dang nay chiu anh huong khong chi boi đo cao, ma con do cac yeu to khac nhu khoang cach voi bo bien va tac đong theo mua cua gio mua. Phan phia nam hau het se nong vao mua he va co mua vao cac giai đoan gio mua. Dai đong bang An-Hang o phia bac cung nong vao mua he, song mat hon vao mua đong. Vung nui phia bac lanh hon va co tuyet o nhung noi co đo cao lon tren day Himalaya. Do day Himalaya ngan gio lanh Bac A nen nhiet đo tai cac đong bang on hoa hon đang ke. Hau het cac đia phuong co khi hau gio mua, duy tri am trong mua he va kho trong mua đong, va tao thuan loi đe trong đay, tra, lua gao va cac loai cay khac.
Nam A nhin chung đuoc phan thanh bon đoi khi hau lon:

Ria bac cua An Đo va vung cao phia bac Pakistan co khi hau can nhiet đoi luc đia kho
Vien nam cua An Đo va phan tay nam cua Sri Lanka co khi hau xich đao
Hau het phan ban đao co khi hau nhiet đoi voi cac bien the:
Khi hau can nhiet đoi am tai phan tay bac cua An Đo
Khi hau nhiet đoi nong co mua đong mat tai Bangladesh
Khi hau ban kho han nhiet đoi tai trung tam
Day Himalaya co khi hau nui cao
Đo am tuong đoi cao nhat la tren 80%, đuoc ghi nhan tai vung đoi Khasi va Jaintia thuoc Đong Bac An Đo, va Sri Lanka, trong khi khu vuc Pakistan va mien tay An Đo ghi nhan đuoc muc duoi 20%–30%. Khi hau Nam A phan lon co đac điem do gio mua. Nam A phu thuoc rat nhieu vao mua do gio mua. Hai he thong gio mua ton tai trong khu vuc:

Gio mua mua he: Gio thoi tu phia tay nam đen hau het cac đia phuong cua khu vuc. No gay ra 70%–90% luong giang thuy thuong nien.
Gio mua mua đong: Gio thoi tu phia đong bac, chiem uu the tai Sri Lanka va Maldives.
Giai đoan am nhat trong nam la truoc mua gio mua (thang 3 đen giua thang 6). Trong mua he, ap thap tap trung tren đong bang An-Hang va gio ap cao tu An Đo Duong thoi vao trung tam. Gio mua la mua mat thu nhi trong nam vi no co đo am cao va co suong mu bao phu. Tuy nhien, vao đau thang 6 cac dong tia bien mat tren cao nguyen Thanh-Tang, ap thap tren thung lung song An giam sau va đoi hoi tu nhiet đoi (ITCZ) chuyen đen. Dien ra su thay đoi du doi. Cac ap thap gio mua kha manh hinh thanh tren vinh Bengal va đo bo tu thang 6 đen thang 9.


Du lieu thong ke = Dan so qua khu va trong tuong lai =


Nhan khau Dan so Nam A đat khoang 1,749 ti nguoi vao nam 2013, la khu vuc đong dan nhat the gioi. Đay la mot khu vuc co xa hoi rat hon tap, co nhieu nhom ngon ngu va ton giao, va hoat đong xa hoi trong mot ton giao co the khac biet lon giua cac đia phuong.
Nam A co mot so thanh thi thuoc nhom đong dan nhat the gioi, trong đo Delhi, Karachi, Mumbai va Dhaka la bon sieu thanh pho thuoc hang lon nhat the gioi. 


= Ngon ngu =

Nam A co nhieu ngon ngu, ngon ngu noi phan lon phan chia theo đia ly va vuot qua ranh gioi ton giao, song chu viet đuoc phan chia ro rang theo ranh gioi ton giao. Cu the, nguoi Hoi giao tai Nam A nhu tai Afghanistan va Pakistan su dung chu cai A Rap-Ba Tu. Truoc nam 1971, nguoi Hoi giao Bangladesh (khi đo la Đong Pakistan) tung đuoc yeu cau chi su dung chu cai Nastaliq Ba Tu, song sau đo chon cac chu cai trong khu vuc va cu the la Bengal. Nguoi khong theo Hoi giao tai Nam A, cung mot so nguoi Hoi giao tai An Đo lai su dung cac chu viet la di san tu truyen thong co xua, nhu cac kieu chu viet bat nguon tu chu Brahmi đoi voi cac ngon ngu An-Au va cac chu cai phi Brahmi đoi voi cac ngon ngu Dravida va cac ngon ngu khac.
Chu Nagari mang tinh đai dien trong cac chu viet Nam A truyen thong. Chu Devanagari đuoc su dung cho hon 120 ngon ngu Nam A, nhu Hindi, Marath, Nepal, Pali, Konkan, Bodo, Sindh va Maithil, do đo no la mot trong cac he thong chu viet đuoc su dung va chap nhan nhieu nhat tren the gioi. Chu Devanagari cung đuoc dung trong cac van ban Sanskrit co đai.
Ngon ngu noi lon nhat trong khu vuc Nam A la Hindi, tiep đen la Bengal, Telugu, Tamil, Gujarat va Punjab. Trong thoi hien đai, cac ngon ngu ho lon moi đa đuoc phat trien trong khu vuc, nhu Urdu đuoc nguoi Hoi giao tai mien bac tieu luc đia An Đo su dung (đac biet la tai Pakistan va cac bang phia bac An Đo). Tieng Punjab đuoc tin đo ba ton giao la Hoi giao, An Đo giao va Sikh giao su dung, ngon ngu noi tuong đong giua ho, song moi cong đong lai dung mot kieu chu viet. Nguoi theo Sikh giao su dung chu Gurmukhi, nguoi Punjab theo Hoi giao tai Pakistan su dung chu Nastaliq, con nguoi Punjab theo An Đo giao tai An Đo su dung chu Gurmukhi hoac chu Nagari. Cac chu Gurmukhi va Nagari la rieng biet song than can ve cau truc, song chu Nastaliq Ba Tu rat khac biet.
Tieng Anh theo chinh ta Anh Quoc đuoc su dung pho bien trong cac khu vuc đo thi, va la mot ngon ngu chung trong kinh te tai Nam A o muc đo lon.


= Ton giao =

Tinh đen nam 2010, Nam A co so luong tin đo An Đo giao, Jaina giao va Sikh giao đong đao nhat the gioi, cung khoang 510 trieu nguoi Hoi giao, cung hon 25 trieu tin đo Phat giao va 35 trieu tin đo Co Đoc giao. Tin đo An Đo giao chiem khoang 63% hay khoang 1 ti nguoi, con nguoi Hoi giao chiem 31% dan so Nam A,. Tin đo An Đo giao, Phat giao, Jaina giao, Sikh giao va Co Đoc giao tap trung tai An Đo, Nepal, Sri Lanka va Bhutan, con tin đo Hoi giao tap trung tai Afghanistan (99%), Bangladesh (90%), Pakistan (96%) va Maldives (100%).
"Cac ton giao An Đo" đuoc dung đe chi cac ton giao co nguon goc tu tieu luc đia An Đo; gom An Đo giao, Jaina giao, Phat giao va Sikh giao. Cac ton giao An Đo khac biet song chia se thuat ngu, khai niem, muc tieu va tu tuong, va tu tieu luc đia An Đo chung đuoc truyen ba sang Đong A va Đong Nam A. Co Đoc giao va Hoi giao ban đau đuoc đua đen cac khu vuc ven bien cua Nam A, tu cac thuong gia đen đinh cu trong cong đong đia phuong. Sau đo Sindh, Balochistan, va nhieu noi cua Punjab bi chinh phuc boi cac đe quoc cua nguoi A Rap, cung voi đo la mot dong nguoi Hoi giao đen tu Ba Tu va Trung A, ket qua la truyen ba ca Hoi giao Shia va Sunni đen nhieu noi thuoc phan tay bac cua Nam A. Tiep đen, duoi anh huong cua cac quan chu Hoi giao trong cac vuong quoc Hoi giao va Đe quoc Mughal, Hoi giao đuoc truyen ba khap Nam A.


Kinh te Đen nam 2015, An Đo la nen kinh te lon nhat va tang truong nhanh nhat trong khu vuc, chiem khoang 82% kinh te Nam A; đay la nen kinh te lon thu bay the gioi xet theo GDP danh nghia va đung thu 3 neu tinh theo suc mua tuong đuong. An Đo la quoc gia Nam A duy nhat la thanh vien cua nhom cac nen kinh te lon G-20 va BRICS. An Đo la nen kinh te lon co muc tang truong nhanh nhat the gioi, va thuoc vao hang cao nhat the gioi voi 7,3% trong nam tai chinh 2014–15. Pakistan la nen kinh te lon thu hai trong khu vuc va co GDP/nguoi đung thu 5, tiep đen la Bangladesh. Sri Lanka la nen kinh te lon thu tu, co GDP/nguoi đung thu nhi trong khu vuc. Theo mot bao cao cua Ngan hang The gioi vao nam 2015, nho thuc đay tu tang truong manh me tai An Đo, cong voi gia dau mo thuan loi, tu quy cuoi cua nam 2014 Nam A tro thanh khu vuc tang truong nhanh nhat tren the gioi
Cac thi truong chung khoan lon trong khu vuc la san chung khoan Bombay (BSE), san giao dich chung khoan quoc gia An Đo (NSE), va san giao dich chung khoan Karachi.
Theo du lieu tu Quy Tien te quoc te, vao thang 4 nam 2017:.


Y te Theo To chuc Y te The gioi, Nam A co hai trong ba quoc gia tren the gioi van chiu tac đong tu benh bai liet la Pakistan va Afghanistan. Cac no luc nham diet tru benh bai liet chiu anh huong nang ne tu phan đoi cua cac chien binh tai hai quoc gia vi so bi do tham.
Theo bao cao cua Ngan hang The gioi vao nam 2011, co khoang 24,6% cu dan Nam A song duoi nguong ngheo quoc te la 1,25 USD moi ngay. Afghanistan va Bangladesh co ty le cao nhat voi lan luot la 30,6% va 43,3%. Bhutan, Maldives va Sri Lanka co ty le cu dan song duoi muc ngheo thap hon, lan luot la 2,4%, 1,5% va 4,1%. An Đo đa đua khoang 140 trieu nguoi len tren nguong ngheo trong giai đoan tu nam 2008 đen nam 2011. Tinh đen nam 2011, 21,9% dan so nguong ngheo, so voi 41,6% vao nam 2005.
Ngan hang The gioi uoc tinh An Đo la mot trong cac quoc gia xep hang cao nhat tren the gioi ve so luong tre em bi kem dinh duong. Ty le tre em thieu can tai An Đo nam vao hang cao nhat tren the gioi, va gan gap đoi so voi ty le cua chau Phi ha Sahara, gay ra hau qua nghiem trong đen tinh luu đong, ty le tu, san xuat va tang truong kinh te. Cung theo Ngan hang the gioi, 70% cu dan Nam A va 75% nguoi ngheo Nam A song tai cac khu vuc nong thon va hau het dua vao nong nghiep đe sinh song theo To chuc Luong nong Lien Hop Quoc. Nam 2015, khoang 281 trieu nguoi trong khu vuc bi suy dinh duong. Bao cao cho biet rang Nepal tiep can đuoc muc tieu cua WFS cung nhu cua MDG va đang huong đen giam so luong nguoi thieu an xuong duoi 5% dan so.) Bangladesh đat đuoc muc tieu cua MDG voi chi 16,5% dan so thieu an. Tai An Đo, so nguoi suy dinh duong chiem hon 15% dan so. Tai Pakistan, so nguoi suy dinh duong trong khu pho giam trong thap nien qua, song so luong nguoi thieu an lai co chieu huong gia tang. Trong thap nien 1990, Pakistan co 28,7 trieu nguoi đoi, va tang dan đen 41,3 trieu nguoi vao nam 2015 tuc 22% dan so bi suy dinh duong. Khoang 194,6 trieu nguoi bi thieu an tai An Đo.
Bao cao vao nam 2006 cho biet "vi the thap kem cua nu gioi tai cac quoc gia Nam A va viec ho thieu kien thuc ve dinh duong la cac yeu to quyet đinh dan đen muc đo pho bien cua tre thieu can trong khu vuc". Tham nhung va thieu sang kien trong mot bo phan chinh phu la mot trong cac van đe lon co lien quan đen dinh duong tai An Đo. Ty le mu chu trong cac lang đuoc cho la mot trong cac van đe lon ma chinh phu can chu y hon. Bao cao cho rang mac du đa co su suy giam ve suy dinh duong do Cach mang xanh tai Nam A, song co lo ngai rang Nam A "thuc hien nuoi duong va cham soc khong đay đu đoi voi tre nho".


Chinh quyen Đinh nghia mo rong

An Đo va Pakistan la cac the luc chinh tri chiem uu the trong khu vuc. An Đo la quoc gia rong lon vuot troi, chiem khoang ba phan tu dien tich cua tieu luc đia. An Đo co dan so đong nhat, gap khoang ba lan tong dan so cua cac quoc gia con lai tren tieu luc đia. An Đo cung đuoc nhin nhan la nen dan chu lon nhat the gioi Ngan sach quoc phong cua An Đo trong nam 2013–14 la 39,2 ti USD bang voi tong ngan sach lien bang cua Pakistan la 39,3 ti USD vao nam 2014–15.
Bangladesh la mot nha nuoc đon nhat va co the che dan chu nghi vien. Bangladesh cung đuoc nhin nhan la mot trong so it quoc gia Hoi giao co chinh the dan chu, đay la mot quoc gia on hoa va noi chung la the tuc va khoan dung. Mac du phap luat Bangladesh mang tinh the tuc, song nhieu cong dan theo đuoi mot the thuc Hoi giao bao thu, va mot so thuc đay luat sharia. Cac chuyen gia cho rang su troi day cua chu nghia bao thu cho thay anh huong cua cac to chuc tu thien Hoi giao do nuoc ngoai tai tro va nguoi dan đi xuat khau lao đong tai vung vinh Ba Tu mang theo the thuc Hoi giao khat khe hon khi ho hoi huong.
Quan he ngoai giao giua cac quoc gia Nam A chu yeu đuoc thuc đay boi chinh tri dan tuy, voi boi canh trung tam la xung đot An Đo-Pakistan tu khi hai quoc gia gianh đuoc đoc lap vao nam 1947, va sau đo la thanh lap Bangladesh trong tinh huong cang thang vao nam 1971. Vao đinh cao cua Chien tranh lanh, cac nha lanh đao chinh tri tinh hoa cua Pakistan lien ket voi Hoa Ky, con An Đo giu vai tro chu chot trong viec thanh lap Phong trao khong lien ket va duy tri quan he huu hao voi Lien Xo.
Chinh truong Pakistan thuoc vao hang co tranh chap nhieu nhat trong khu vuc. Quan đoi cai tri va chinh phu bat on đinh tai Pakistan tro thanh mot moi quan tam đoi voi khu vuc Nam A. Tai Nepal, chinh truong phai đau tranh đe đi đen dan chu, va đen the ky 21 đa co cac bieu hien ung ho he thong dan chu. Tinh hinh chinh tri tai Sri Lanka chiu chi phoi tu chu nghia dan toc Sinhala ngay cang quyet đoan, va su troi day cua phong trao ly khai Tamil duoi quyen LTTE, song no đa bi dap tat vao nam 2009.


Tham khao Lien ket ngoai World Bank, South Asia Region Luu tru ngay 16 thang 7 nam 2012 tai archive.today
BBC News South Asia Luu tru ngay 6 thang 5 nam 2017 tai Wayback Machine
Birding in South Asia
South Asian Awareness Network Conference Website Luu tru ngay 8 thang 10 nam 2011 tai Wayback Machine
Digital South Asia Library