Stephano Tri Buu Thien (sinh 1950) la mot Giam muc cua Giao hoi Cong giao tai Viet Nam. Ong tung đam trach vai tro Giam muc chinh toa cua Giao phan Can Tho va đam nhiem vai tro nay tu nam 2010 đen nam 2025 thi nghi huu. Khau hieu Giam muc cua ong la "Ðen voi muon dan". Trong Hoi đong Giam muc Viet Nam, giam muc Tri Buu Thien giu chuc Chu tich Uy ban Thanh Nhac trong hai nhiem ky lien tiep, tu nam 2004 đen nam 2010. Hien nay, ong phu trach van đe Đoi thoai Lien ton truc thuoc Hoi đong Giam muc Viet Nam, nhiem ky 2019-2022 (tu nhiem ky 2022 đuoc goi la "Van phong").
Giam muc Tri Buu Thien sinh ra tai Soc Trang, tu thuo thieu thoi đa đi theo con đuong tu hoc trong cac Chung vien Cong giao. Sau khoang thoi gian dai tu hoc cung nhu gian đoan, nam 1987, ong đuoc truyen chuc linh muc. Sau khi lan luot đam nhan nhieu chuc vu khac nhau nhu quan giao ho Xuan Hoa, giao su Chung vien, ong đuoc cu đi du hoc Roma va tot nghiep Tien si Than hoc Luan Ly. Tro ve Viet Nam, ong tiep tuc cong viec giang day tai Đai chung vien.
Thang 11 nam 2002, Toa Thanh bo nhiem linh muc Stephano Tri Buu Thien lam giam muc pho Can Tho. Le tan phong dien ra sau đo vao thang 2 nam 2003. Ong ke vi chuc giam muc Can Tho vao thang 10 nam 2010, sau khi giam muc Le Phong Thuan tu tran. Giam muc Tri Buu Thien đuoc ghi nhan ve phong cach song cung nhu hanh xu binh dan đoi voi moi nguoi. Tran tro cua ong trong vai tro giam muc la loan truyen Kinh Thanh trong đoi song giao dan va đao tao hang giao si. Ong cung tich cuc tham gia cac hoat đong lien quan đen van đe đoi thoai lien ton.


Tu nghiep va thoi ky linh muc Giam muc Stephano Tri Buu Thien sinh ngay 15 thang 2 nam 1950 tai Tra Long, Tan Long, Soc Trang (nay thuoc xa Tan Long, huyen Thanh Tri, tinh Soc Trang), thuoc Giao phan Can Tho. Song than la ong Remi Tri Van Hien va ba Anna Huynh Kim Khoa. Ban than Giam muc Tri la mot trong bay nguoi con trong gia đinh co nam trai va hai gai. Cau be Thien nhan Bi tich Rua Toi cung vao nam 1950, trong khi nhan Bi tich Them Suc vao nam 12 tuoi, tuc nam 1962. Tai gia đinh, truoc khi đi theo con đuong tu tri, ong thuong cay lua phu giup gia đinh. Noi ve ban than, ong cho biet Toi la Hai lua, mot nong dan cua Mien Tay Nam bo cung nhu thua nhan minh la giam muc nha que. Noi ve mon an yeu thich tu thuo au tho, ong cho biet la mon Sup xa bau, von la mot mon an chi gom mon cu cai đuoc muoi man theo cach thuc cua nguoi Hoa va nau voi suon heo.
Gia đinh cau be Tri Buu Thien cu ngu phia sau nha dong Chua Cuu The. Thuo thieu thoi, cau Thien đam nhan cong viec giup le o Đen Đuc Me Hang Cuu Giup. Nguoi dan dat cau đen voi con đuong tu tri la thay Fidel, theo cach goi cua cau. Hang nam, Tri Buu Thien đeu ve noi đay đe cam ta Me Maria va tri an nguoi thay Fidel cua minh. Thay Fidel cua cau be Thien von la nguoi ho tro trong phong thanh cua đen Đuc Me Hang Cuu Giup.
Chung sinh Thien hoan thanh chuong trinh Tieu chung vien tai Tieu chung vien Can Tho, sau đo tiep tuc viec hoc cac mon triet va than hoc tai Giao hoang Hoc vien Thanh Pio X Đa Lat trong khoang tu nam 1971 đen nam 1977. Theo nguon tin Giao phan Can Tho, chung sinh Thien theo hoc tai Hoc vien Pio tu nam 1972 đen nam 1977, va nhan chuc Pho te nam 1980 tai Đai chung vien Thanh Quy, Cai Rang. Pho te Stephano Tri Buu Thien đuoc thu phong linh muc vao ngay 22 thang 7 nam 1987, thuoc linh muc đoan Giao phan Can Tho, boi Giam muc Emmanuel Le Phong Thuan. Sau khi đuoc truyen chuc linh muc, tan linh muc Thien đuoc bo nhiem đam nhiem vai tro linh muc quan ho Xuan Hoa. Sau khoang thoi gian đau thoi ky linh muc tai Xuan Hoa, nam 1991, ong đuoc thuyen chuyen lam Giao su Đai chung vien Thanh Quy. Ba nam sau đo, linh muc Tri Buu Thien đuoc chon cu đi du hoc tai Giao hoang Ðai hoc Urbaniana o Roma va tot nghiep Tien si Than hoc Luan Ly. Ong hoan thanh viec du hoc vao nam 1998 va tro ve Viet Nam đam nhan vai tro giao su than hoc tai Đai chung vien Thanh Quy Can Tho. Theo thong tin tu Giao phan Can Tho, linh muc Thien đam trach vai tro tai Xuan Hoa trong tu cach chinh xu cho đen nam 1992, sau đo lam linh muc giao su Đai chung vien cho đen nam 1994. Linh muc Thien theo hoc tai Roma tu nam 1994 cho đen nam 1999. Tu nam 1999 cho đen nam 2007 (ke ca sau khi la giam muc), ong la linh muc giao su thuong truc cua Đai chung vien Thanh Quy va la chinh xu Cai Rang, giao phan Can Tho.


Giam muc pho Can Tho Ngay 26 thang 11 nam 2002, Toa Thanh thong bao bo nhiem linh muc Stephano Tri Buu Thien giam muc pho giao phan Can Tho. Cung trong đot bo nhiem nay, Toa Thanh con bo nhiem tan giam muc Giao phan Hai Phong Giuse Vu Van Thien. Viec bo nhiem nay la ket qua cua cuoc gap thu 12 cua phai đoan Toa Thanh va chinh phu Viet Nam.
Ngay 18 thang 2 nam 2003, le tan phong cho tan giam muc Stephano Tri Buu Thien đuoc cu hanh voi nghi thuc tan phong boi chu phong la giam muc chinh toa Can Tho Emmanuel Le Phong Thuan, tai Đai chung vien Thanh Quy Can Tho. Hai vi phu phong la giam muc Giuse Ngo Quang Kiet, giam muc chinh toa Giao phan Lang Son va Cao Bang va Giam muc Phero Nguyen Van Nho, giam muc pho Giao phan Nha Trang. Le tan phong co su tham gia cua Tong giam muc Tong giao phan Thanh pho Ho Chi Minh Gioan Baotixita Pham Minh Man va 17 giam muc khac, khoang 300 linh muc tu khap cac giao phan cung tham gia đong te. Khoang 8.000 giao dan đa tham gia le truyen chuc cho tan giam muc. Khau hieu cua giam muc Tri Buu Thien la Đen voi muon dan, lay tu tua đe cua Sac lenh Truyen giao cua Cong đong Vatican II.
Tu nam 2004, giam muc Thien giu chuc Chu tich Uy ban Thanh Nhac truc thuoc Hoi đong Giam muc Viet Nam va đuoc tai cu chuc vu nay trong nhiem ky thu hai, đam nhan vai tro nay đen nam 2010. Cuoi thang 9 nam 2004, giam muc Stephano Thien viet thu ngo voi tu cach Chu tich Uy ban Thanh Nhac đe noi len mot so bat cap trong viec su dung cac bai hat trong cu hanh nghi le Cong giao: thanh nhac bi lang quen, thieu đong bo va thieu tinh cong đong. Đong thoi, ong đe nghi cac giam muc khac thuc hien mot so cong viec lien quan đen thanh nhac nhu: thanh lap uy ban phu trach thanh nhac o cac giao phan, phe chuan cac bai hat su dung trong phung vu nghi le cung neu len mot so tieu chuan cua thanh nhac.
Thang 6 nam 2008, giam muc Tri Buu Thien co bai thuyet giang tai Đai hoi Thanh The tai Tong giao phan Atlanta, Hoa Ky. Trong mot cuoc gap go truoc khi du le tan phong tan giam muc giao phan Bac Ninh Cosma Hoang Van Đat, mot it nguoi cung du bua an cung ong ghi nhan viec vi giam muc Can Tho viec di chuyen cua minh khi can ve Thanh pho Ho Chi Minh đo la đi xe đo cao toc. Ong cho biet viec đi xe đo thuan loi, đung gio va tiet kiem chi phi hon so voi viec dung phuong tien la xe hoi ca nhan. Trong truong hop ket xe, ong co the chon phuong an di chuyen bang xe om hoac đi bo. Trong thoi gian tu ngay 21 thang 6 đen ngay 4 thang 7 nam 2009, Tri Buu Thien cung cac giam muc Cong giao Viet Nam thuc hien chuyen đi hanh huong nghia vu giam muc Ad Limina. Trong chuyen đi nay, ong đuoc phan cong đam nhan vai tro phu ta linh vuc ngoai giao.


Giam muc chinh toa Can Tho = Giai đoan 2010 – 2014 =
Ngay 17 thang 10 nam 2010, giam muc Tri Buu Thien ke nhiem lam Giam muc chinh toa Giao phan Can Tho sau khi giam muc chinh toa Emmanuel Le Phong Thuan qua đoi. Ngay sau khi chinh thuc quan ly giao phan, giam muc Thien quan niem đieu hanh giao phan theo tinh đong đoan – tap the nen ong quyet đinh bo nhiem linh muc Carolo Ho Bac Xai, giam đoc Đai chung vien Thanh Quy lam Tong đai dien Giao phan Can Tho, đong thoi thiet lap Ban co van gom 7 linh muc quan hat cung linh muc Tong đai dien va thiet lap Hoi đong linh muc, theo quy đinh cua Giao luat. Ngoai 20 uy ban giao phan co san ong cho thiet lap Ban Muc vu Giao phan đe đinh huong va ho tro Hoi đong linh muc.
Trong giai đoan tu nam 2010 đen nam 2012, giam muc Tri Buu Thien quan ly giao phan theo cac chu đe "Thang tien Giao phan": thang tien hang giao si (2010), thang tien cac hoi đoan (2011) va thang tien đoi song Kito huu (2012). Trong giai đoan ba nam sau đo, tu nam 2013 đen nam 2016, ong quan ly giao phan theo chu đe Tan phuc am hoa: Tan phuc am hoa gia đinh (2014), tan phuc am hoa Cong đoan Giao xu – Dong tu (2015) va tan phuc am hoa Xa hoi (2016).
Khoang cuoi thang 4 nam 2011, giam muc Tri Buu Thien va giam muc Phaolo Nguyen Thai Hop đa ky ban kien nghi xin chinh quyen trao tra co so tu thien cua cac nu tu Cong giao, von xay tren khu đat rong 3.200 m². Theo cac giam muc nay, cac nu tu co quyen hop phap tai manh đat nay vao nam 1876, chuyen dung đe thuc hien cong tac tu thien cho đen khi chinh quyen đe nghi muon nam 1976 đe su dung lam truong hoc va benh vien. Thang 2 nam 2010, nhan thay cac co so đa xuong cap va khong con đuoc su dung, cac nu tu lam đon xin lai co so nay, tuy vay đon nay bi bac bo vi phia chinh quyen Viet Nam cho rang đay la tai san cua Nha nuoc. Truoc đo, thang 10 nam 2010, chinh quyen thong bao ve viec se đap bo co so cu xay mot ngoi truong moi, đong thoi cung cap quyen so huu cho cac vien chuc cua truong nay. Hai giam muc cho rang luat phap đa khong đuoc tuan thu va nhung viec nay gay mat uy tin chinh quyen, lam ro len lan song khieu kien đat đai tai Viet Nam.
Ngay 5 thang 1 nam 2012, giam muc Tri Buu Thien khoi su an tuyen phong Chan phuoc cho linh muc Phanxico Xavie Truong Buu Diep va khoi đong tien trinh đieu tra tai cap giao phan. Ngay 21 thang 7 cung nam, ong chu su nghi thuc đat vien đa đau tien cong trinh Trung tam muc vu Giao phan Can Tho, von la viec mong muon cua nhieu đoi giam muc tien nhiem. Hien tuong mao danh cac giao si Cong giao, giao phan, dong tu xuat hien tren Facebook, email gay anh huong đen cac ca nhan, to chuc bi mao danh. Nham tranh cac hieu lam, Toa giam muc Can Tho ra thong cao cuoi thang 9 nam 2015 nham khang đinh giam muc Tri Buu Thien khong su dung va co bat cu tai khoan Facebook nao.
Ngay 31 thang 10 nam 2014, bo phong thanh thuoc Giao trieu Roma gui thu xac nhan voi giam muc Tri Buu Thien ve tien trinh tuyen phong chan phuoc cho linh muc Truong Buu Diep rang khong co gi ngan tro ho so.


= Giai đoan 2015 - nay =

Nham thuc hien thong điep Laudato si' cua Giao hoang Phanxico ve chu đe moi truong, giam muc Stephano Tri Buu Thien trien pho bien đen cac giao hat chuong trinh "Nguoi tin huu Cong giao co y thuc va co hanh vi tich cuc bao ve moi truong, lam giam bien đoi khi hau". Ngay 20 thang 9 nam 2015, giam muc Thien chu su le ky niem 60 nam thanh lap Giao phan Can Tho. Trong dip nay, ong cung thuc hien nghi thuc lam phep mot so co so thuoc Trung tam Muc vu Giao phan Can Tho. Truoc đo, ong chu su nghi thuc đat vien đa đau tien cho cong trinh nay nam 2012 va cong trinh hoan thanh thang 7 nam 2014.
Ngay 27 thang 10 nam 2015, Stephano Tri Buu Thien tham gia đai hoi Lien ton lan V voi chu đe Boi đap van hoa gap go, cuoc gap nay to chuc tai Trung tam Muc vu Tong giao phan Thanh pho Ho Chi Minh. Tu ngay 16 đen 20 thang 11 nam 2015, giam muc Stephano Thien – phu trach Đoi thoai lien ton va Đai ket cua Hoi đong giam muc Viet Nam đen trung tam Dong Chua Cuu The, Pattaya, Thai Lan, Van phong Đai ket va Lien ton (OEIA) cua Lien Hoi đong Giam muc A chau đe tham gia Hoi nghi Giam muc ve Lien ton lan thu sau (BIRA VI) đe ky niem 50 nam Tuyen ngon Nostra Aetate tai chau A.
Ngay 30 thang 11 nam 2015, phai đoan đai dien chinh quyen do Pho chu tich Uy ban Trung uong Mat tran To Quoc Viet Nam Tran Thanh Man cung đoan cong tac cua Ban chi đao Tay Nam bo, Thanh uy Can Tho va Tinh uy Hau Giang, Soc Trang, Bac Lieu, Ca Mau đa đen tham va chuc mung giao phan Can Tho nhan dip giao phan Can Tho ket thuc Nam Thanh Tam ky niem 60 thanh lap giao phan. Tai cuoc gap, ong Man đanh gia cao su đong gop cua giao phan voi viec phat trien kinh te, xa hoi trong khu vuc va mong rang giao phan tiep tuc van đong giao dan song tot đoi đep đao, tham gia phat trien kinh te xa hoi. Giam muc Tri Buu Thien bay to su cam on chinh quyen cac cap quan tam, tao đieu kien thuan loi đe giao phan sinh hoat ton giao va ho tro giao dan thoat ngheo, on đinh cuoc song. Chieu cung ngay, linh muc Tong đai dien Ho Bac Xai gioi thieu Ky yeu Giao phan Can Tho va sang ngay 1 thang 12, le be mac chinh thuc do Hong y Gioan Baotixita Pham Minh Man chu te đuoc cu hanh.
Trong hai ngay 19 va 20 thang 12 nam 2015, Tri Buu Thien tham gia hop mat Be tren cac hoi dong thuoc Giao tinh Sai Gon tai Trung tam Muc vu Tong giao phan Thanh pho Ho Chi Minh. Cung tham du cuoc hop co mot so giam muc khac cung cac linh muc đac trach tu si va hon 300 tu si nam nu thuoc 187 dong tu, tu đoan va tu hoi. Thang 3 nam 2016, giam muc Thien ky vao ban thong cao cua Toa giam muc Can Tho voi noi dung lam ro mot so chi tiet lien quan đen viec xin ton phong Chan phuoc cho linh muc Truong Buu Diep.
Cac van đe muc vu duoi thoi giam muc Tri Buu Thien đat đuoc mot so thanh tuu nhat đinh: hoan thanh ban đo giao phan va 7 giao hat, thong ke ve so luong giao dan. Viec to chuc ton kinh Thanh Tam va chau Thanh The tai nhieu giao xu; phat hanh tu lieu hoc hoi giao ly 5 phut vao moi Chua nhat; ket nghia cac ho đao đe ho tro ve tinh than, vat chat va nhan su, tai hien thoi quen đoc kinh toi trong gia đinh cua giao dan; phat đong phong trao lam song lai đuc tin Cong giao cua cac giao dan roi xa giao hoi va tham hoi, moi nguoi ngoai Cong giao tham gia cac buoi le nhu le giang sinh va truyen giao. Ngoai ra, van đe giao ly cung đuoc chu trong: phat hanh sach giao ly cac cap hoc, nhieu sach giao ly ve cac chu đe khac nhau: Hoc Hoi Đe Gap Go Đuc Giesu Kito, Kinh Tin Kinh gia đinh, Nghi thuc sam hoi Nam Đuc Tin, 12 đe tai ve Nam Đuc Tin, Youcat – Giao ly Hoi thanh Cong giao cho nguoi tre. Ngoai ra, giam muc Thien tran tro ve van đe tac đong cho giao dan am hieu them ve Kinh Thanh, ung dung vao cuoc song. Ong keu goi cac linh muc chinh so mo cac lop ve Thanh Kinh cho giao dan tai giao xu cua minh.
Giam muc Tri Buu Thien đong te le be mac ky niem 50 nam phong trao Cursillo hoat đong tai Viet Nam vao ngay 21 thang 10 nam 2017. Sau ngay sau đo, ong tham gia Hoi ngo Lien ton lan VII voi chu đe Đong tam kien tao nhan hoa. Đung mot nam sau đo, ngay 27 thang 10 nam 2018, ong tham gia Hoi ngo Lien ton lan VIII to chuc tai Trung tam Muc vu Tong giao phan Thanh pho Ho Chi Minh voi chu đe Hieu biet phung su nhan sinh. Tai chuong trinh hoi ngo lan nay, ong gop phan voi loi phat bieu khai mac chuong trinh.
Tu ngay 19 đen ngay 21 thang 2 nam 2019, giam muc Tri Buu Thien tham gia hoi nghi Ðai hoi Kinh Thanh toan quoc. Tai đai hoi, giam muc Thien co bai chia se voi chu đe Loi Chua trong viec day Giao ly.
Ngay 1 thang 1 nam 2025, Van phong Bao chi Toa Thanh cong bo chap thuan đon tu nhiem cua Giam muc Tri Buu Thien, đong thoi thong tin viec ke nhiem chuc Giam muc chinh toa cua Giam muc Phero Le Tan Loi. Ong đa cu hanh le ta on ket thuc su vu giam muc chinh toa vao chieu ngay 2 thang 1 tai Nha tho chinh toa Can Tho.


Nhan đinh Xuan Thai viet trong bai viet Nguoi mon đe Hai Lua, va mot lan gap mat, rat ngan đua ra đoi loi nhan đinh ve giam muc Tri Buu Thien:

Linh muc Van Chinh, S.D.B. viet trong bai viet đe cap đen chu đe Linh muc uoc mong gi noi chu chan va Giam muc mong tao tinh than the nao voi cac linh muc cua minh? đa đua ra nhan đinh:


Tong truyen Linh muc Tri Buu Thien đuoc tan phong Giam muc nam 2003, thoi Giao hoang Gioan Phaolo II, boi:

Chu phong: Emmanuel Le Phong Thuan, Giam muc chinh toa Giao phan Can Tho.
Hai vi Phu phong: Giam muc Giuse Ngo Quang Kiet, Giam muc chinh toa Giao phan Lang Son va Cao Bang va Giam muc Phero Nguyen Van Nho, Giam muc Pho Giao phan Nha Trang.
Giam muc Stephano Tri Buu Thien la Chu phong trong nghi thuc truyen chuc cho Giam muc:

Nam 2023, Giam muc Phero Le Tan Loi, hien đang la Giam muc chinh toa Giao phan Can Tho.
Giam muc Stephano Tri Buu Thien la Phu phong trong nghi thuc truyen chuc cho cac Giam muc:

Nam 2007, Giam muc Giuse Đang Đuc Ngan, hien đang la Tong Giam muc Tong giao phan Hue.
Nam 2008, Giam muc Phero Nguyen Van Kham, hien đang la Giam muc chinh toa Giao phan My Tho.
Nam 2014, Giam muc Giuse Tran Van Toan, hien đang la Giam muc chinh toa Giao phan Long Xuyen.
Nam 2015, Giam muc Phero Huynh Van Hai, hien đang la Giam muc chinh toa Giao phan Vinh Long.
Nam 2016, Giam muc Emmanuel Nguyen Hong Son, hien đang la Giam muc chinh toa Giao phan Ba Ria.
Duoi đay la so đo tinh Tong truyen tu Giam muc Viet Nam đau tien đuoc Giam muc ngoai quoc chu phong cho đen đoi Giam muc Tri Buu Thien.


Tom tat chuc vu Ghi chu Thu muc Tran Anh Dung (2009), Thoang Nhin Giao hoi Cong giao Viet Nam (1533-2010), Đac Lo Tung Thu, Ban goc luu tru ngay 17 thang 5 nam 2024, truy cap ngay 15 thang 5 nam 2024


Xem them Danh sach giam muc nguoi Viet.
Danh sach giam muc Viet Nam con song theo tuoi


Lien ket ngoai