Chinh phu (tieng Anh: government) la mot chu the co quyen luc đe thi hanh luat phap trong mot to chuc quoc gia hay mot nhom nguoi o tam quoc gia. Ngoai ra, Chinh phu con quan ly hoac chi đao trong mot khu vuc, trong mot nhom nguoi. Chinh phu con la co quan đuoc trao quyen hanh phap cung voi nguyen thu quoc gia. Mac du co kha nhieu thuat ngu khac nhau nhu Hoi đong Bo truong, Hoi đong Nha nuoc, Noi cac, Hoi đong Hanh chinh,... nhung thuat ngu "Chinh phu" co y nghia bao quat nhat, ham y co quan thuc hien quyen hanh phap trong mot co cau nha nuoc hoac tuong tu nha nuoc.
Tuy nhien, cach hieu thuat ngu nay con phu thuoc vao hinh thuc chinh the (to chuc nha nuoc) o moi nuoc. O cac nuoc cong hoa tong thong va quan chu tuyet đoi, quan chu nhi nguyen, chinh phu chu yeu đuoc coi la tap hop cac co van cho nguoi đung đau nha nuoc voi tham quyen xuat phat tu tham quyen cua nguoi đung đau nha nuoc, ma khong tao thanh mot tap the toan ven. Con o cac nuoc theo chinh the nghi vien, chinh phu la thiet che tap the thuc hien quyen hanh phap, chiu trach nhiem truoc nghi vien ve đuong huong chinh sach đa đe ra.


Tu nguyen Xung vi "chinh phu" (Trung van: 政府) trong tieng Viet bat nguon tu Trung Quoc. Thoi Đuong va Tong, noi te tuong xu ly chinh vu goi la "chinh phu". Ve sau tu "chinh phu" đuoc dung đe chi co quan thi hanh quyen luc quoc gia, tuc co quan hanh chinh quoc gia.
Tu "chinh phu" trong cac ngon ngu phuong Tay nhu tieng Anh (government), tieng Phap (gouvernement), tieng Đuc (Regierung) tu nay co goc tu tieng Hy Lap la Κυβερνητης (kubernites) voi nghia "thuyen truong" (steersman), chu quan (governor), phi cong hoac banh lai (rudder)


Cach thuc hinh thanh Cach thuc hinh thanh chinh phu o moi nuoc phu thuoc vao hinh thuc chinh the cua nuoc đo. O nhieu nuoc theo chinh the nghi vien nhu Singapore, Hy Lap, Y, Canada, An Đo, Uc, Anh, nguyen thu quoc gia bo nhiem lanh đao đang chiem đa so (hoac lien minh mot so đang) lam Thu tuong Chinh phu va bo nhiem cac bo truong khac theo gioi thieu cua Thu tuong. Nhung o nhieu nuoc khac theo chinh the nghi vien, nghi vien truc tiep bo phieu bau Thu tuong, sau đo nguyen thu quoc gia moi phe chuan. O mot so nuoc nhu Australia, New Zealand, cac nghi si thanh vien cua đang chiem đa so bo phieu bau cac thanh vien Chinh phu, con Thu tuong chi co quyen phan chia ghe giua cac thanh vien đo. O nhung nuoc nhu Ha Lan, Italy, Ao, Đan Mach, Bi thuong dien ra tinh trang khong mot đang nao hoac mot lien minh nao chiem đa so trong nghi vien, dan đen viec hinh thanh chinh phu chiem thoi gian kha lau, va nhieu khi thanh phan chinh phu khong phan anh ket qua bau cu, nghia la "thang cu nhung thua ghe".
O cac nuoc cong hoa tong thong, quan chu tuyet đoi va quan chu nhi nguyen, chinh phu hinh thanh chu yeu theo y chi cua nguoi đung đau nha nuoc. Chang han, o cac nuoc Nam My, Tong thong co toan quyen lua chon thanh phan chinh phu. O nhieu nuoc nhu My, Ecuador, viec Tong thong bo nhiem cac Bo truong phai co su phe chuan cua Thuong vien. Con o Philippines, mot Uy ban do Chu tich Thuong vien đung đau va moi vien cu 12 nghi si theo ty le cac chinh đang đe phe chuan viec Tong thong bo nhiem cac bo truong.
O cac nuoc theo chinh the cong hoa luong tinh, thong thuong nguyen thu quoc gia bo nhiem mot trong so cac lanh đao cua đang chiem đa so (hoac lien minh cac đang) lam Thu tuong Chinh phu va bo nhiem cac bo truong khac theo gioi thieu cua Thu tuong. O mot so nuoc nhu Nga, Han Quoc, viec bo nhiem nay phai đuoc nghi vien bieu quyet phe chuan. Con o Phap, trong truong hop Tong thong la nguoi cua đang chiem đa so trong nghi vien thi viec bo nhiem cac bo truong hau nhu do Tong thong quyet đinh, nhung neu Thu tuong la nguoi cua đang đa so thi vai tro cua Thu tuong se tang len, nhung đoi voi mot so ghe bo truong van phai co y kien cua Tong thong.
O nhieu nuoc nhu Hy Lap, Italy, Sec, Ba Lan, Tho Nhi Ky, Moldova, đe đuoc coi la đa hoan toan hinh thanh va co the bat tay vao hoat đong, trong vong mot thoi han nhat đinh (vi du 10 ngay, 14 ngay, 30 ngay) chinh phu phai nhan đuoc su ung ho cua đa so trong nghi vien qua viec bieu quyet tin nhiem đoi voi thanh phan va chuong trinh hanh đong cua chinh phu. O mot so nuoc nhu o Bac Au, Hien phap quy đinh Chinh phu co the lam viec ngay sau khi nguyen thu quoc gia bo nhiem Thu tuong. O mot so nuoc khac ket hop hai cach quy đinh noi tren.


Ban đo Viet Nam Theo Hien phap 1992 (sua đoi nam 2001), Chinh phu nuoc Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam la co quan chap hanh cua Quoc hoi, co quan hanh chinh cao nhat cua nuoc Cong hoa Xa hoi chu nghia Viet Nam.
Chinh phu la co quan thuc hien quyen hanh phap toi cao cua Nha nuoc.
Chinh phu do Chu tich nuoc thanh lap va Quoc hoi phe chuan, co nhiem ky theo nhiem ky cua Quoc hoi (5 nam). Khi Quoc hoi het nhiem ky, Chinh phu tiep tuc lam nhiem vu cho đen khi Quoc hoi khoa moi bau Chu tich nuoc va phe chuan chinh phu moi. Chinh phu gom Thu tuong Chinh phu, cac Pho Thu tuong, cac bo truong va cac thanh vien khac. Ngoai Thu tuong, cac thanh vien khac khong nhat thiet phai la đai bieu Quoc hoi.
Quoc hoi bau Thu tuong theo đe nghi cua Chu tich nuoc trong so cac đai bieu Quoc hoi va chi co Quoc hoi moi co quyen mien nhiem, bai nhiem Thu tuong truoc khi ket thuc nhiem ky.
Thu tuong Chinh phu đe nghi Quoc hoi phe chuan viec bo nhiem cac Pho Thu tuong, cac Bo truong va cac thanh vien khac cua Chinh phu. Can cu vao nghi quyet phe chuan cua Quoc hoi, Chu tich nuoc bo nhiem, mien nhiem, cach chuc cac Pho Thu tuong, Bo truong va cac thanh vien khac cua Chinh phu.
Chinh phu chiu su giam sat cua Quoc hoi, chiu trach nhiem truoc Quoc hoi, bao cao cong tac truoc Quoc hoi, Uy ban Thuong vu Quoc hoi, Chu tich nuoc.
Thu tuong Chinh phu đuong nhiem hien nay la ong Pham Minh Chinh.
Theo Đieu 112 Hien phap 1992, Chinh phu nuoc Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam co nhung nhiem vu va quyen han sau đay:

Lanh đao cong tac cua cac Bo, cac co quan ngang Bo va cac co quan thuoc Chinh phu, Uy ban nhan dan cac cap, xay dung va kien toan he thong thong nhat bo may hanh chinh Nha nuoc tu trung uong đen co so; huong dan, kiem tra Hoi đong nhan dan thuc hien cac van ban cua co quan Nha nuoc cap tren; tao đieu kien đe Hoi đong nhan dan thuc hien nhiem vu va quyen han theo luat đinh; đao tao, boi duong, sap xep va su dung đoi ngu vien chuc Nha nuoc;
Bao đam viec thi hanh Hien phap va phap luat trong cac co quan Nha nuoc, to chuc kinh te, to chuc xa hoi, đon vi vu trang va cong dan; to chuc va lanh đao cong tac tuyen truyen, giao duc Hien phap va phap luat trong nhan dan;
Trinh du an luat, phap lenh va cac du an khac truoc Quoc hoi va Uy ban thuong vu Quoc hoi;
Thong nhat quan ly viec xay dung, phat trien nen kinh te quoc dan; thuc hien chinh sach tai chinh, tien te quoc gia; quan ly va bao đam su dung co hieu qua tai san thuoc so huu toan dan; phat trien van hoa, giao duc, y te, khoa hoc va cong nghe, thuc hien ke hoach phat trien kinh te - xa hoi va ngan sach Nha nuoc;
Thi hanh nhung bien phap bao ve cac quyen va loi ich hop phap cua cong dan, tao đieu kien cho cong dan su dung quyen va lam tron nghia vu cua minh, bao ve tai san, loi ich cua Nha nuoc va cua xa hoi; bao ve moi truong;
Cung co va tang cuong nen quoc phong toan dan, an ninh nhan dan; bao đam an ninh quoc gia va trat tu, an toan xa hoi; xay dung cac luc luong vu trang nhan dan; thi hanh lenh đong vien, lenh ban bo tinh trang khan cap va moi bien phap can thiet khac đe bao ve đat nuoc;
To chuc va lanh đao cong tac kiem ke, thong ke cua Nha nuoc; cong tac thanh tra va kiem tra Nha nuoc, chong quan lieu, tham nhung trong bo may Nha nuoc; cong tac giai quyet khieu nai, to cao cua cong dan;
Thong nhat quan ly cong tac đoi ngoai cua Nha nuoc; ky ket, tham gia, phe duyet đieu uoc quoc te nhan danh Chinh phu; chi đao viec thuc hien cac đieu uoc quoc te ma Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam ky ket hoac tham gia; bao ve loi ich cua Nha nuoc, loi ich chinh đang cua to chuc va cong dan Viet Nam o nuoc ngoai;
Thuc hien chinh sach xa hoi, chinh sach dan toc, chinh sach ton giao;
Quyet đinh viec đieu chinh đia gioi cac đon vi hanh chinh duoi cap tinh, thanh pho truc thuoc trung uong;
Phoi hop voi Mat tran To quoc Viet Nam, cac đoan the nhan dan trong khi thuc hien nhiem vu, quyen han cua minh; tao đieu kien đe cac to chuc đo hoat đong co hieu qua.
Đe thuc hien chuc nang, nhiem vu va quyen han cua minh, Chinh phu co quyen ban hanh cac Nghi quyet, Nghi đinh. Cac quyet đinh cua Chinh phu phai đuoc qua nua tong so thanh vien Chinh phu bieu quyet tan thanh, trong truong hop bieu quyet ngang nhau thi thuc hien theo phia co y kien cua Thu tuong Chinh phu.


Xem them Ly thuyet mong ngua


Chu thich Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Chinh phu tai Wikimedia Commons
 Trich dan lien quan toi Chinh quyen tai Wikiquote