Giai bong đa Ngoai hang Anh (tieng Anh: Premier League), thuong đuoc biet đen voi ten goi English Premier League hoac EPL, la hang đau cao nhat cua he thong cac giai bong đa o Anh. Gom 20 cau lac bo, giai đau su dung he thong thang hang va xuong hang voi English Football League (EFL). Mua giai keo dai tu thang 8 đen thang 5 voi moi đoi choi 38 tran đau (đau voi 19 đoi khac tren san nha va san khach). Đa so cac tran đau đuoc dien ra vao chieu Thu 7 va Chu Nhat.
Giai đau đuoc thanh lap vao ngay 20 thang 2 nam 1992 voi ten goi FA Premier League sau quyet đinh cua cac cau lac bo tham du Football League First Division tach khoi Football League, 1 giai đau khoi nguon tu nam 1888, nham tan dung loi the ve cac thoa thuan ban quyen truyen hinh. Thoa thuan trong nuoc tri gia 1 ti bang/nam đuoc ky cho mua 2013–14, voi viec BSkyB va BT Group gianh quyen phat song lan luot 116 va 38 tran đau. Giai đau thu ve 2,2 ti euro/nam tien ban quyen truyen hinh trong nuoc va quoc te. Tinh đen mua 2014–15, cac cau lac bo đuoc chia khoan loi nhuan 1,6 ti bang, va 2,4 ti bang vao mua 2016–17.
Hien tai, Premier League la giai đau bong đa đuoc xem nhieu nhat tren the gioi, phat song tren 212 vung lanh tho toi 643 trieu ho gia đinh va khoang 30 ti luong xem truyen hinh. Trong mua giai 2024–25, trung binh 1 tran đau tai Premier League thu hut khoang 40.430 khan gia toi san, cao thu 2 trong cac giai bong đa chuyen nghiep sau Bundesliga voi 43.500 khan gia. Phan lon cac san bong đeu đuoc lap đay khan gia. Premier League xep thu 1 trong He so UEFA danh cho cac giai đau dua theo thanh tich cua cac cau lac bo tai cac giai đau chau Au trong 5 mua giai, tinh đen nam 2021.
Đa co tat ca 51 cau lac bo tham du ke tu mua giai đau tien cua Premier League nam 1992, nhung moi chi co 7 trong so đo gianh đuoc chuc vo đich: Manchester United (13), Manchester City (8), Chelsea (5), Arsenal (3), Liverpool (2), Blackburn Rovers, Leicester City.


Lich su hinh thanh = Boi canh =
Sau thanh cong tai chau Au nhung nam 1970 va đau 1980, đen cuoi nhung nam 80 đanh dau nhung buoc lui cua bong đa Anh. Cac san van đong xuong cap, nhung co đong vien phai su dung co so vat chat ngheo nan, nan con đo tran lan, va cac cau lac bo Anh bi cam thi đau tai cac giai chau Au trong 5 nam sau tham hoa Heysel nam 1985. Football League First Division, giai đau cao nhat cua nuoc Anh ra đoi nam 1888, xep sau Serie A cua Italia va La Liga cua Tay Ban Nha ve so luong khan gia cung nhu doanh thu, mot vai cau thu Anh noi bat chuyen ra nuoc ngoai thi đau.
Đau thap nien 1990, tinh the dan đao nguoc: tai World Cup 1990, Anh lot toi vong ban ket; UEFA, co quan quan ly bong đa chau Au, do bo lenh cam cac cau lac bo Anh thi đau tai cac giai đau chau Au cung trong nam đo, ket qua la Manchester United gianh chuc vo đich UEFA Cup Winners' Cup mot nam sau đo, cung voi đo Lord Justice Taylor đua ra ban bao cao vao thang 1 nam đo sau tham hoa Hillsborough, đe nghi cac san van đong phai nang cap tro thanh nhung san van đong gom tat ca cac khan đai ngoi.
Vao thap nien 1980, nhung cau lac bo lon o Anh bat đau chuyen dich thanh nhung du an kinh doanh khi ap dung cac co che thi truong vao quan ly cau lac bo đe toi đa hoa loi nhuan. Martin Edwards cua Manchester United, Irving Scholar cua Tottenham Hotspur va David Dein cua Arsenal la nhung nguoi dan đau trong su chuyen dich nay. Đieu nay đem lai cho cac cau lac bo lon nhieu quyen luc hon. Bang cach đe doa se ly khai, cac cau lac bo o Division One đa co gang lam tang quyen chi phoi bieu quyet cua ho. Ho con chiem 50% co phan tu thu nhap truyen hinh va tai tro vao nam 1986. Doanh thu ve truyen hinh cung dan tro nen quan trong hon: Football League nhan đuoc 6,3 trieu bang trong mot thoa thuan hai nam nam 1986, nhung khi gia han hop đong moi nam 1988, gia tri đa tang len 44 trieu bang cho bon nam, voi cac đoi bong lon chiem 75% so tien. Theo Scholar, nguoi truc tiep tham gia nhung cuoc đam phan ve thoa thuan truyen hinh, cac đoi bong o giai Hang Nhat chi nhan đuoc khoang 25.000 bang tu tien ban quyen truyen hinh, nhung con so đo đa tang len vao khoang 50.000 bang trong đam phan nam 1986 va 600.000 bang vao nam 1988. Nhung cuoc đam phan nam 1988 la nhung dau hieu đau tien cua mot giai đau ly khai: 10 cau lac bo doa roi khoi va thanh lap mot "sieu giai đau", nhung cuoi cung đa đuoc thuyet phuc đe o lai, khi cac đoi bong lon chiem phan lon nhat cua thoa thuan. Khi ma cac san van đong đuoc tu bo, luong khan gia va doanh thu tang len, cac cau lac bo hang đau lai mot lan nua can nhac viec roi khoi Football League đe tan dung dong tien chay vao cac mon the thao.


= Thanh lap =
Nam 1990, giam đoc đieu hanh cua London Weekend Television (LWT), Greg Dyke, đa gap mat đai dien cua nhung đoi bong "Big 5" o Anh (Manchester United, Liverpool, Tottenham, Everton va Arsenal) trong 1 bua toi. Muc đich cua cuoc gap la su mo đuong cho cuoc ly khai khoi Football League. Dyke tin rang viec nay se đem lai loi ich cho LWT neu chi co nhung đoi bong lon hon trong nuoc xuat hien tren truyen hinh quoc gia, đong thoi muon xac minh lieu cac cau lac bo co quan tam đen co phan tien ban quyen truyen hinh lon hon hay khong. Tuy nhien giai đau se khong co uy tin neu nhu khong co su ung ho cua Lien đoan bong đa Anh (FA), vi the David Dein cua Arsenal đa đam phan voi FA đe tiep nhan y tuong. FA von đang khong co moi quan he tot voi Football League vao thoi điem đo nen coi đo nhu la mot cach lam suy yeu đi vi the cua Football League.
Ket thuc mua bong 1991, mot loi đe nghi đa đuoc đua ra ve viec tao ra giai đau moi se mang ve nhieu tien hon. Ban hiep đinh cac thanh vien sang lap do cac cau lac bo cua giai đau cap cao nhat luc đo ky ngay 17 thang 7 nam 1991, nham lap ra cac nguyen tac co ban ve viec thanh lap FA Premier League. Giai đau cap cao nhat moi đuoc thanh lap nay se đoc lap tai chinh voi Hiep hoi bong đa Anh va Football League, giup cho FA Premier League tu chu ve viec thoa thuan cac hop đong tai tro va ban quyen truyen hinh. Ly le đuoc đua ra khi đo la viec tang thu nhap se giup cac cau lac bo Anh tang kha nang canh tranh voi cac đoi bong khac o chau Au. Mac du Dyke đong vai tro quan trong trong viec thanh lap giai bong đa Ngoai hang Anh, Dyke va ITV lai that bai trong cuoc đau thau ban quyen phat song khi BSkyB la đon vi gianh goi thau voi tri gia 304 trieu bang trong 5 nam, con BBC nhan goi phat song cac chuong trinh tong hop vong đau tren Match of the Day.
Nam 1992, cac cau lac bo Hang Nhat đong loat tu bo Football League va toi ngay 27 thang 5 nam 1992, FA Premier League thanh lap 1 cong ty trach nhiem huu han lam viec tai van phong cua Hiep hoi bong đa Anh sau đo đat tru so chinh o Lancaster Gate. Đieu đo co nghia Football League cham dut 104 nam hoat đong voi 4 giai đau; Premier League se hoat đong nhu 1 hang đau rieng con Football League chi con 3 hang. Khong co su thay đoi nao ve the thuc; van giu nguyen so đoi o hang đau cao nhat, viec len xuong hang giua Premier League va Hang Nhat moi van giu nguyen nhu giua Hang Nhat va Nhi cu voi 3 đoi len hang va 3 đoi xuong hang.
Mua giai đau tien dien ra vao 1992–93 va co 22 đoi tham du. Ban thang đau tien tai Premier League đuoc ghi boi Brian Deane cua Sheffield United trong tran thang 2 – 1 truoc Manchester United. 22 đoi bong đau tien cua Premier League la Arsenal, Aston Villa, Blackburn Rovers, Chelsea, Coventry City, Crystal Palace, Everton, Ipswich Town, Leeds United, Liverpool, Manchester City, Manchester United, Middlesbrough, Norwich City, Nottingham Forest, Oldham Athletic, Queens Park Rangers, Sheffield United, Sheffield Wednesday, Southampton, Tottenham Hotspur, va Wimbledon. Luton Town, Notts County va West Ham United la 3 đoi bi xuong hang o giai hang nhat cu mua 1991 – 92, nen khong đuoc tham du mua giai đau tien cua Premier League.


= Big 4 thong tri (thap nien 2000) =

Mot dau hieu noi bat cua Ngoai hang Anh vao giua thap nien 2000 la su thong tri cua nhom "Big 4" gom 4 cau lac bo: Arsenal, Chelsea, Liverpool va Manchester United. Trong thap ky đo, ca biet la tu 2002 toi 2009, ho thong tri 4 vi tri đau, noi co suat tham du UEFA Champions League. Ho gop mat ca trong 4 vi tri nay 5 trong 6 mua giai tu 2003 – 04 toi 2008 – 09, cung voi đo la viec Arsenal gianh chuc vo đich ma khong thua tran nao mua 2003 – 04, lan duy nhat dien ra tai Premier League.
Trong thap nien 2000 co 4 đoi bong ngoai "Big 4" đa gianh đuoc 1 suat trong top 4 Ngoai hang Anh va gianh ve toi đau truong UEFA Champions League. Đo la Leeds United (1999 - 2000), Newcastle United (2001 - 02 va 2002 - 03), Everton (2004 - 05) va Tottenham Hotspur (2009 - 10) – moi đoi đeu đung o vi tri thu 4 va gianh suat cuoi cung du Champions League, rieng Newcastle o mua bong 2002 - 03, ho ket thuc o vi tri thu 3.
Thang 5 nam 2008, Kevin Keegan phat bieu rang viec thong tri cua "Top 4" đe doa đen giai đau: "Giai đau nay co nguy co tro thanh mot trong nhung giai đau lon nhung nham chan nhat the gioi." Giam đoc đieu hanh Premier League, Richard Scudamore phan bien lai rang: "Co nhieu su canh tranh khac nhau o Premier League tai cac vi tri đau bang, giua bang hay cuoi bang xep hang. Đieu đo lam nen su thu vi cua giai đau."
Tren đau truong chau Au, tu nam 2005 đen nam 2012, cac đoi bong trong Big 4.
O cac cup chau Au khac (UEFA Cup va Europa League sau nay), 4 đoi bong Anh đa tien đen cac tran chung ket cua UEFA Cup (hay Europa League sau nay), trong đo chi Liverpool đoat cup vao nam 2001. Arsenal (2000), Middlesbrough (2006) va Fulham (2010) đeu thua tran chung ket.


= Tu Big 4 toi Big 6 =
Tu sau nam 2009, đanh dau su thay đoi cau truc "Big 4" voi viec Tottenham Hotspur va Manchester City cung lot vao top 4. Trong mua giai 2009 - 10, Tottenham ket thuc o vi tri thu tu, qua đo tro thanh đoi bong đau tien lot vao top 4 ke tu sau Everton nam 2005. Tuy nhien, nhung chi trich ve khoang cach giua nhom cac "sieu cau lac bo" va phan con lai cua Premier League thi van tiep dien, do ho chi tieu nhieu hon so voi cac cau lac bo khac o Premier League. Ke tu khi lien tuc co su hien dien cua Manchester City va Tottenham Hotspur o cac vi tri đau bang xep hang, khong co đoi bong nao bao ve thanh cong chuc vo đich Ngoai hang Anh cho đen mua 2018 - 19 khi Manchester City lam đuoc đieu nay. Ngoai ra, Premier League la giai vo đich quoc gia duy nhat tai cac quoc gia thuoc UEFA ma khong co cau lac bo nao bao ve thanh cong chuc vo đich. Manchester City vo đich mua 2011 - 12, tro thanh cau lac bo đau tien ngoai "Top 4" vo đich ke tu mua 1994 - 95. Đo cung la mua đau tien 2 trong 4 đoi Top 4 (Chelsea va Liverpool) ket thuc ngoai top 4 ke tu 1994 - 95. 

Chi voi 4 vi tri đau tien cua giai đau co đuoc suat du UEFA Champions League ma hien nay co su canh tranh lon hon 4 suat đo, mac du chi moi mo ra đen 6 đoi bong. Neu cac đoi bang điem va hieu so ban thang, mot tran đau phan đinh suat du cup Chau Au se đuoc choi o san trung lap. Trong 5 mua giai tiep theo sau mua bong 2011 - 12, Manchester United va Liverpool đeu đung ngoai top 4 voi 3 lan trong khi Chelsea ket thuc o vi tri thu 10 trong mua giai 2015–16. Arsenal khep lai giai đau o vi tri thu 5 vao mua bong 2016–17, ket thuc ky luc cua ho voi 20 lan lien tiep ket thuc trong top 4.
Mua bong 2015 - 16, Big 4 đa bi pha vo boi 1 đoi bong nam ngoai nhom Big 6 lan đau tien ke tu sau Everton nam 2005. Leicester City viet thanh cong cau chuyen co tich khi gianh đuoc chuc vo đich Premier League va đuoc tham du vong bang Champions League.
Ngoai san co, "Top 6" nam giu suc manh va tam anh huong ve tai chinh, cac đoi bong nay cho rang ho nen đuoc huong phan doanh thu lon hon do tam voc cua cau lac bo cua ho tren toan cau va thu bong đa hap dan ma ho nham đen. Nhung nguoi phan đoi đieu đo cho rang co cau doanh thu binh đang o Premier League giup duy tri tinh canh tranh cua giai đau, đieu đo rat quan trong cho su thanh cong trong tuong lai.


= Qua trinh phat trien =

Do yeu cau cua Lien đoan bong đa the gioi (FIFA), co quan quan ly bong đa quoc te, rang cac giai đau trong nuoc phai giam so tran đau, so cau lac bo giam xuong con 20 nam 1995, voi viec 4 đoi xuong hang va chi co 2 len hang. Va cao nhat chi co 22 đoi vao nam đau tien cua mua giai.
Ngay 8 thang 6 nam 2006, FIFA yeu cau tat ca cac giai đau lon cua chau Au, gom ca Serie A cua Italia va La Liga cua Tay Ban Nha giam xuong con 18 đoi bat đau tu mua 2007–08. Premier League phan ung bang cach đua ra cac y đinh cua ho đe phan đoi viec cat giam. Cuoi cung, mua 2007–08 van khoi tranh voi 20 đoi.
Giai đau đuoc đoi ten FA Premier League đon gian hon thanh Premier League nam 2007.


= 2020 - nay =

Tu mua giai 2019–20, cac Tro ly trong tai video (VAR) đa đuoc su dung trong giai đau. Vao thang 10 nam 2020, Du an Big Picture đuoc cong bo, mo ta ke hoach tai hop cac cau lac bo hang đau Premier League voi Giai bong đa Anh. Du an nay do cac cau lac bo Manchester United va Liverpool đe xuat, voi muc tieu cai thien tinh hinh tai chinh cua cac cau lac bo nho va tang cuong suc canh tranh cua giai đau.
Mua giai 2022–23 cua Premier League ghi dau an voi mot lich thi đau đac biet. Giai đa phai tam nghi toi 6 tuan, tu thang 11 đen thang 12 nam 2022, đe nhuong cho cho ky FIFA World Cup lan đau tien đuoc to chuc vao mua đong. Ngay sau khi giai vo đich the gioi khep lai, cac tran đau cua Premier League đa tro lai vao dip Boxing Day truyen thong, mang đen khong khi bong đa tung bung cho khan gia ham mo. Cau thu quyet đinh quy goi truoc tran đau đe the hien su đoan ket va cam ket xoa bo phan biet chung toc. Mua giai đo cung đang chu y khi co nhieu bat ngo. Newcastle United va Brighton & Hove Albion đa lot vao top 6, trong khi Tottenham va Chelsea đa tut hang. Leicester City, nha vo đich mua giai 2015-2016, đa xuong hang, tro thanh cau lac bo vo đich thu hai phai xuong hang ke tu nam 1992.


Co cau to chuc Football Association Premier League Ltd (FAPL) đuoc to chuc nhu 1 cong ty va đuoc so huu boi 20 thanh vien cau lac bo. Moi cau lac bo la 1 co đong, voi 1 phieu moi khi bieu quyet ve cac van đe nhu thay đoi quy tac va hop đong. Cac cau lac bo lua chon ra 1 chu tich, giam đoc đieu hanh, va cac thanh vien ban giam đoc đe giam sat cac hoat đong cua giai đau.
Chu tich hien tai la Sir Dave Richards, đuoc bo nhiem vao thang 4 nam 1999, va giam đoc đieu hanh la Richard Scudamore, đuoc bo nhiem thang 11 nam 1999. Cuu chu tich va giam đoc đieu hanh, John Quinton va Peter Leaver, bi buoc tu chuc vao thang 3 nam 1999 sau khi trao hop đong tu van cho cuu giam đoc Sky Sam Chisholm va David Chance. Lien đoan bong đa Anh khong truc tiep tham gia vao viec đieu hanh Premier League, nhung co quyen phu quyet voi tu cach co đong đac biet trong viec lua chon chu tich va giam đoc đieu hanh va khi cac luat moi đuoc đua ra ap dung cho giai đau.
Premier League co đai dien tai Hiep hoi cac Cau lac bo chau Au cua UEFA, so cau lac bo va nhung cau lac bo đuoc lua chon theo he so UEFA. Mua giai 2012–13, Premier League co 10 đai dien trong Hiep hoi: Arsenal, Aston Villa, Chelsea, Everton, Fulham, Liverpool, Manchester City, Manchester United, Newcastle United va Tottenham Hotspur. Hiep hoi cac Cau lac bo chau Au co trach nhiem lua chon ra 3 thanh vien tham gia Uy ban cac giai đau cap cau lac bo cua UEFA, noi tham gia đieu hanh cac giai đau cua UEFA nhu Champions League va UEFA Europa League.


The thuc giai đau = Giai đau =
Co 20 cau lac bo tai Premier League. Trong mot mua giai (tu thang 8 toi thang 5), moi cau lac bo se thi đau voi cac đoi thu khac 2 lan (vong tron 2 luot) bao gom 1 tran san nha va 1 tran san khach, tinh ra co 38 tran đau. Cac đoi se gianh đuoc 3 điem/tran thang, 1 điem/tran hoa va khong co điem khi thua tran. Cac đoi se đuoc xep hang theo tong so điem gianh đuoc, roi sau đo moi xet toi hieu so ban thang va thanh tich đoi đau. Neu van bang điem nhau, cac đoi se đuoc tinh la xep cung vi tri. Neu viec bang nhau đo quyet đinh toi chuc vo đich, xuong hang hay gianh quyen tham du 1 giai đau khac, 1 tran play-off se đuoc dien ra tren san trung lap đe xac đinh thu hang. 3 vi tri thap nhat se xuong choi tai Football League Championship, con 2 đoi đung đau Championship, cung voi đoi thang vong play-off danh cho cac đoi xep tu thu 3 toi thu 6 Championship, se gianh quyen len hang.
Nam 2008 đa tung co đe xuat them vong đau 39 nhung y tuong nay đa bi huy bo.


= Tu cach tham du cac giai đau chau Au =

Mua giai 2009–10, suat tham du UEFA Champions League thay đoi, 4 đoi đung đau Premier League gianh quyen tham du UEFA Champions League, voi viec 3 đoi dan đau lot truc tiep vao vong bang. Truoc đo chi co 2 đoi dan đau lot truc tiep. Đoi xep thu 4 tham du Champions League o vong play-off danh cho cac đoi khong vo đich va phai thang sau 2 luot tran moi đuoc vao vong bang.
Đoi xep thu 5 Premier League se truc tiep tham du UEFA Europa League, đoi thu 6 va thu 7 đuoc tham du hay khong, phu thuoc vao đoi vo đich 2 cup quoc noi la FA Cup va League Cup. Hai suat Europa League se đuoc danh cho đoi vo đich cua giai đau đo; neu đoi vo đich FA Cup hoac League Cup đa gianh quyen tham du Champions League, thi suat đo se danh cho đoi co vi tri ket thuc o vi tri cao hon tai Premier League. Mot suat tham du UEFA Europa League khac cung co the gianh đuoc nho giai Fair Play. Neu Premier League la mot trong ba giai đung bang xep hang Fair Play cua chau Au, đoi xep cao nhat trong bang xep hang Fair Play Premier League neu chua gianh quyen tham du cup chau Au se đuoc tham du tu vong loai thu nhat UEFA Europa League.
Mot ngoai le xay ra nam 2005, khi Liverpool vo đich Champions League nam truoc đo, nhung ho khong gianh đuoc quyen tham du Champions League tai Premier League mua giai đo. UEFA danh cho Liverpool quyen đac biet tham du Champions League, giup Anh co 5 đoi tham du. UEFA sau đo đua ra quy đinh đoi đuong kim vo đich mac nhien đuoc tham du vao mua sau bat chap ket qua cua ho tai giai quoc noi. Tuy nhien, đoi voi nhung quoc gia co 4 suat tham du Champions League, neu nha vo đich Champions League ket thuc o vi tri ngoai đoi đung đau o giai quoc noi, đoi đo se lay suat tham du cua đoi xep thu 4. Tai thoi điem đo, khong co mot lien đoan nao co hon 4 đai dien tham du Champions League. Đieu nay dien ra vao nam 2012, khi Chelsea – đoi vo đich Champions League nam truoc đo nhung xep thu 6 tai giai trong nuoc – gianh suat tham du Champions League cua Tottenham Hotspur, đoi phai tham du Europa League.
Bat đau tu mua 2015–16, đoi vo đich Europa League se đuoc tham du Champions League mua giai tiep theo, suat toi đa tham du Champions League cho moi quoc gia đuoc nang len 5. Mot quoc gia co 4 suat Champions League, nhu Anh, se chi kiem đuoc suat thu 5 neu mot cau lac bo khong gianh đuoc quyen tham du Champions League thong qua giai quoc noi ma vo đich Champions League hoac Europa League.
Nam 2007, Premier League tro thanh giai đau đung đau bang xep hang Cac giai đau chau Au dua theo thanh tich cua cac cau lac bo Anh tai cup chau Au trong giai đoan 5 nam. Đieu nay đa pha vo su thong tri 8 nam cua giai vo đich quoc gia Tay Ban Nha, La Liga.


= Cac cau lac bo Premier League tai cac giai quoc te =
Tu mua 1992–93 toi 2021–22, cac cau lac bo Premier League đa 6 lan gianh chuc vo đich UEFA Champions League (va 8 lan gianh a quan), xep sau La Liga cua Tay Ban Nha voi 12 lan va Serie A cua Italia voi 5 lan, va Bundesliga cua Đuc voi 4 lan vo đich. FIFA Club World Cup (hay FIFA Club World Championship, theo ten goi ban đau) tung 4 lan đuoc cac cau lac bo Premier League gianh đuoc (Manchester United nam 2008, Liverpool nam 2019, Chelsea nam 2021, Manchester City nam 2023), ho cung 2 lan gianh chuc a quan (Liverpool vao 2005, Chelsea vao 2012), xep sau La Liga cua Tay Ban Nha voi 12 lan, va Brasileirao cua Brazil voi 4 lan.


= Len, xuong hang =
Cac cau lac bo cua Giai Ngoai hang va Giai bong đa hang nhat Anh co su chuyen đoi hang thi đau sau moi mua giai. Cu the, ba đoi bong đung cuoi bang xep hang cua giai Ngoai hang Anh se truc tiep xuong choi tai Giai bong đa hang nhat Anh. Con 2 đoi đung đau bang cua giai hang nhat Anh se truc tiep thang hang len Ngoai hang Anh, mot cau lac bo con lai se len hang sau chien thang trong tran play-off giua cac đoi đung thu 3, thu 4, thu 5 va thu 6 giai hang nhat Anh. So luong cac cau lac bo co su chuyen đoi hang thi đau đuoc the hien nhu sau:


Cau lac bo Co tong cong 51 cau lac bo tung tham du Premier League tu khi thanh lap nam 1992, tinh đen mua 2024–25.


= Cac đoi vo đich =


 So lan vo đich theo cau lac bo  = Cac cau lac bo theo giai đoan =
Do viec len xuong hang, chi co 6 thanh vien sang lap Premier League chua tung xuong hang, trong khi đo 6 đoi sang lap khac chua the tro lai sau khi xuong hang. Co 25 cau lac bo gianh đuoc quyen thang hang, chi co 3 đoi khong xuong hang trong mua tiep theo, trong khi đo co 7 đoi xuong hang ngay sau 1 giai đoan. So con lai 15 cau lac bo len xuong nhieu lan, nhu truong hop cua Norwich City voi 6 giai đoan khac nhau.


= Mua 2024–25 =
Duoi đay la 20 cau lac bo tham du Premier League mua 2024–25:

Luton Town, Burnley va Sheffield United xuong choi tai Championship mua giai 2024–25, trong khi đo Leicester City, Ipswich Town va Southampton, lan luot la đoi vo đich, a quan va đoi thang trong tran chung ket playoff, len thi đau tu Championship mua giai 2023–24.
Brighton & Hove Albion, Brentford la 2 cau lac bo van tiep tuc tai Premier League sau lan len hang đau tien voi mua giai thu 8, 4 (trong tong cong 33 mua).
a: Thanh vien sang lap Premier League
b: Chua tung xuong hang tu Premier League
c: Mot trong 12 đoi Football League ban đau


= Cac cau lac bo ngoai Anh =
Wales
Nam 2011, cau lac bo cua Wales tham du Premier League lan đau tien, khi Swansea City gianh suat len hang. Tran đau đau tien cua Premier League dien ra ben ngoai nuoc Anh la tran đau san nha cua Swansea City o San van đong Liberty gap Wigan Athletic ngay 20 thang 8 nam 2011. Mua 2012–13, Swansea gianh quyen tham du Europa League khi vo đich League Cup. So cau lac bo cua Wales tai Premier League đuoc tang len 2 lan đau tien mua 2013–14, khi Cardiff City gianh quyen thang hang, nhung Cardiff City đa xuong hang ngay mua đo. Cardiff đuoc quay lai vao 2017-18 nhung so luong đoi cua Xu Wales van tuong tu.
Vi ho la thanh vien cua Hiep hoi bong đa Wales (FAW), van đe la nhung cau lac bo nhu Swansea nen đai dien cho Anh hay Wales o cac giai đau chau Au đa đat ra nhung cuoc thao luan keo dai tai UEFA. Swansea gianh mot trong ba suat cua Anh tham du Europa League mua 2013–14 sau khi vo đich League Cup 2012–13. Quyen cua cac cau lac bo Wales thi đau duoi danh nghia đai dien cua Anh đuoc tranh cai cho toi khi Welsh UEFA lam ro van đe thang 3 nam 2012.

Scotland va Ireland
Viec tham du Premier League cua mot vai cau lac bo Scotland hay Ireland đuoc đua ra thao luan vai lan nhung khong co ket qua. Y tuong kha thi nhat la vao nam 1998, khi Wimbledon đuoc Premier League chap thuan di chuyen toi Dublin, Ireland, nhung cuoi cung bi chan lai boi Hiep hoi bong đa Cong hoa Ireland. Them vao đo, gioi truyen thong thi thoang lai đua ra y tuong ve viec hai đoi bong lon nhat Scotland, Celtic va Rangers, nen hoac se gia nhap Premier League, nhung khong co gi ngoai cac cuoc thao luan.


Cac nha tai tro Tu 1993 toi 2016, Premier League đa ban quyen tai tro giai đau cho hai cong ty; Barclays la nha tai tro gan nhat, ho tai tro cho Premier League tu nam 2001 toi 2016 (truoc 2004, tai tro thong qua thuong hieu Barclaycard truoc khi tro lai voi nhan hieu ngan hang chinh nam 2004).

Hop đong cua Barclays voi Premier League ket thuc vao cuoi mua giai 2015–16. FA thong bao vao ngay 4 thang 6 nam 2016, rang se khong con bat cu nha tai tro nao gan ten voi Premier League nua, ho muon xay dung mot thuong hieu "sach" cho giai đau giong nhu cac giai đau the thao nha nghe My.
Ngoai nha tai tro chinh cua giai đau, Premier League con co mot so đoi tac chinh thuc va cac nha cung cap. Bong chinh thuc đuoc cung cap boi Puma tu mua giai 2025–26, truoc đo Nike co hop đong tai tro tu mua 2000–01 khi ho gianh đuoc quyen tu tay Mitre.


Tai chinh Premier League la giai đau bong đa co doanh thu cao nhat the gioi, voi tong doanh thu cac cau lac bo la 2.48 ti Euro mua 2009–10. Mua 2013–14, do doanh thu truyen hinh đuoc cai thien va kiem soat chi phi, Premier League đa co loi nhuan rong vuot tren 78 trieu bang Anh, vuot qua tat ca cac giai bong đa khac. Nam 2010 Premier League gianh Giai thuong Nu hoang danh cho doanh nghiep trong hang muc Thuong mai quoc te ton vinh nhung đong gop xuat sac cua ho đoi voi thuong mai quoc te va gia tri ma no mang lai cho bong đa Anh va nganh cong nghiep truyen hinh cua Vuong quoc Lien hiep Anh va Bac Ireland.
Premier League co mot vai cau lac bo giau nhat the gioi. Bang xep hang "Football Money League" cua Deloitte co bay cau lac bo Premier League nam trong top 20 trong mua giai 2009–10, va ca 20 cau lac bo nam trong top 40 toan cau toi cuoi mua 2013–14, phan lon la ket qua cua viec tang doanh thu ban quyen truyen hinh. Tu nam 2013, giai đau thu ve 2.2 ti Euro mot nam tien ban quyen truyen hinh noi đia va quoc te.
Cac cau lac bo tai Premier League đa đong y ve nguyen tac trong thang 12 nam 2012, đe kiem soat chi phi moi mot cach triet đe. Hai đe xuat bao gom quy tac hoa von va mot muc tran ma cac cau lac bo co the tang quy luong cua ho theo tung mua.


Ban quyen truyen hinh = Vuong quoc Anh va Ireland =
Tu nam 1992, sau khi 20 CLB hang đau nuoc Anh roi he thong Football League, Ngoai hang Anh ra đoi va hoat đong nhu mot tap đoan. No đuoc đieu hanh boi chinh cac đoi bong tham du, đoc lap voi Lien đoan bong đa Anh. Sky la kenh phat song chu yeu giai đau nay tai Vuong quoc Anh va Ireland, sau nay co them cac kenh khac cung phat nhu ESPN, Setanta Sports, hien nay la BT Sport, BT Sport bat đau nhay vao tranh chap mieng banh ngon nay voi Sky, kenh truyen hinh tu truoc đen nay von đoc quyen giai đau tren lanh tho Anh tu nam 2013. Khi ay, nho luat "đau thau mu" cua Ngoai hang Anh, hang nay bat ngo lan đau tien gianh quyen phat song 38 tran moi mua. Tu khi BT Sport nhay vao, gia ban quyen truyen hinh trong lanh tho Anh tang đot bien, tu 1,5 ty đola moi mua trong khoang thoi gian 2013–2016 len 2,6 ty đola trong giai đoan 2016–2019. Tinh ra, moi tran đau tu nam 2016 se co gia 15 trieu đola chi rieng tren đat Anh.


= Toan the gioi =
Premier League la giai đau bong đa đuoc xem nhieu nhat tren the gioi, phat song tren 212 vung lanh tho toi 643 trieu ho gia đinh va khoang 4,7 ti khan gia truyen hinh. Tai Viet Nam, tu hon 20 nam truoc, nguoi ham mo van đuoc thuong thuc mien phi EPL tren truyen hinh khi giai phat tren song VTV3. Nhung sau đo, mot so đai truyen hinh tra tien tai Viet Nam muon tang thi phan nen đa san sang bo ra hang nui tien đe mua đoc quyen ban quyen phat song EPL. Cuoc đua giua cac nha đai luon dien ra rat cang thang khien gia ban quyen EPL tang voi toc đo phi ma. Ke tu nam 2010 đen nay, cong ty truyen hinh so ve tinh VSTV (K+ - lien doanh giua VTV va Canal Plus) đa đanh bat cac đoi thu khac trong nuoc va tro thanh đon vi duy nhat so huu tat ca cac tran đau cua moi mua giai.


Khoang cach voi cac giai đau thap hon Khoang cach giua Premier League va Football League ngay cang tang. Ke tu khi tach khoi Football League, nhieu cau lac bo sang lap Premier League phai vat lon o cac giai thi đau thap hon. Do mot phan lon la su chenh lech ve doanh thu ban quyen truyen hinh giua cac giai đau, nhieu cau lac bo moi len hang rat kho khan đe tru lai sau mua giai đau tien cua ho tai Premier League. O moi mua bong tru 2001–02, 2011–12 va 2017–18 co it nhat mot đoi bong moi len Premier League phai quay tro lai voi Football League. Mua 1997–98, ca ba đoi moi len hang đeu phai xuong hang vao cuoi mua bong.
Premier League van phan chia mot phan doanh thu ban quyen truyen hinh cho cac cau lac bo phai xuong hang. Bat đau tu mua 2013–14, khoan nay đa vuot qua 60 trieu bang cho bon mua bong. Mac du đa co ke hoach đe giup cac đoi bong đieu chinh su khong can đoi ve doanh thu truyen hinh (trung binh cac đoi Premier League nhan 55 trieu bang trong khi đo cac cau lac bo Football League Championship chi nhan 2 trieu), nguoi ta cho rang chinh cac khoan đuoc chia nay đa lam gia tang khoang cach giua cac đoi tung đuoc tham du Premier League voi cac cau lac bo khac, dan đen viec cac cau lac bo thuong tro lai sau khi xuong hang. Mot vai cau lac bo khong the quay tro lai ngay voi Premier League, cac van đe ve tai chinh, bao gom mot vai truong hop bi chinh quyen tiep quan hoac tham chi la pha san.


Cac san van đong Tinh toi mua 2017–18, Premier League đa đuoc dien ra tren 58 san van đong ke tu mua giai đau tien cua Premier League. Sau tham hoa Hillsborough nam 1989 va ket qua cua Bao cao Taylor đe nghi loai bo khan đai đung; ket qua la cac san van đong tai Premier League đeu la khan đai ngoi. Tu khi thanh lap Premier League, cac san bong o Anh đa đuoc nang cap suc chua va co so vat chat, mot so cau lac bo con chuyen toi nhung san van đong xay moi. 9 san van đong tung dien ra Premier League đa bi pha huy. Cac san đau cua mua 2010–11 san co suc chua lon nhat la Old Trafford, san nha cua Manchester United voi suc chua 75,957 con nho nhat la Vitality stadium, san nha cua 
Bournemouth, voi suc chua 11464. Tong suc chua cua cac san van đong Premier League mua 2017–18 la 806,033 trung binh la 40,302 mot san.
Khan gia toi san la mot nguon thu đang ke cua cac cau lac bo Premier League. Mua 2016–17, trung binh co 35,838 khan gia toi xem mot tran đau tai Premier League trong tong so 13,618,596. Con so nay tang 13,089 so voi so 21,126 khan gia ghi nhan trong mua giai đau tien (1992–93). Tuy nhien, sau mua bong 1992–93, suc chua cua cac san giam xuong do phai loai bo khan đai đung va đen han chot la mua 1994–95 cac san phai bao gom toan bo khan đai ngoi. Ki luc trung binh khan gia toi san tai Premier League la 36,144 đuoc thiet lap vao mua giai 2007–08. Ki luc đo sau đo bi pha mua 2013–14 voi 36,695 khan gia, cao nhat ke tu nam 1950.


Huan luyen vien Huan luyen vien tai Premier League phu trach đoi bong ngay qua ngay bao gom tap luyen, lua chon đoi hinh va mua ban cau thu. Tam anh huong cua ho thay đoi tu cau lac bo nay đen cau lac bo khac va co lien quan toi chu so huu đoi bong va moi quan he voi cac co đong vien. Cac huan luyen vien phai đat chung chi UEFA Pro Licence bang cap cao nhat, sau khi hoan thanh ca UEFA 'B' va 'A' Licences. UEFA Pro Licence la yeu cau can thiet đoi voi nhung nguoi muon huan luyen lau dai tai Premier League (nghia la duoi 12 tuan la thoi gian huan luyen vien tam quyen đuoc cho phep huan luyen đoi bong). Vi tri tam quyen se đuoc bo nhiem trong khoang thoi gian trong cho đoi huan luyen vien chinh thuc moi. Mot vai huan luyen vien đa đuoc bo nhiem lam huan luyen vien chinh thuc sau thoi gian tam quyen; vi du nhu truong hop cua Paul Hart o Portsmouth hay David Pleat o Tottenham Hotspur.
Huan luyen vien co thoi gian lam viec dai nhat la Alex Ferguson, nguoi nam quyen Manchester United tu thang 11 nam 1986 toi khi nghi huu mua 2012–13, nghia la ong huan luyen ca 21 mua đau tien cua Premier League. Arsene Wenger hien la huan luyen vien co thoi gian lam viec dai nhat, khi dan dat Arsenal tai Premier League tu 1996.. Hien tai ong đa khong con dan dat Arsenal F.C.


= Cac huan luyen vien gianh chuc vo đich =


= Cac HLV hien tai =


Cau thu = So lan ra san. =


= Cau thu nuoc ngoai va quy đinh chuyen nhuong =

Trong mua giai Premier League đau tien 1992–93, o vong đau mo man chi co 11 cau thu ra san trong đoi hinh xuat phat đen tu ben ngoai cua Vuong quoc Anh hoac Ireland. Toi mua 2000–01, so cau thu nuoc ngoai tham du Premier League la 36%. Mua 2004–05 con so tang len 45%. Ngay 26 thang 12 nam 1999, Chelsea tro thanh đoi bong đau tien tai Premier League ra san voi toan cau thu nuoc ngoai, con ngay 14 thang 2 nam 2005, Arsenal tro thanh đoi bong đau tien đang ky ca 16 cau thu cho 1 tran đau la nguoi nuoc ngoai. Toi nam 2009, chi con duoi 40% cau thu tham du Premier League la nguoi Anh.
Đe đoi pho voi nhung lo ngai rang cac cau lac bo ngay cang bo qua cac cau thu tre Anh đe su dung cac cau thu nuoc ngoai, nam 1999, Cuc Xuat nhap canh Vuong quoc Anh that chat quy đinh cua cap giay phep lao đong cho cau thu đen tu ngoai Lien minh chau Au. Mot cau thu ngoai EU chi đuoc cap giay phep lao đong khi thi đau 75% so tran đau hang 'A' ma cau thu đo đuoc lua chon trong vong 2 nam, va quoc gia cua cau thu đo trung binh phai xep it nhat la thu 70 trong bang xep hang FIFA trong vong 2 nam. Neu 1 cau thu khong đat đuoc nhung tieu chi đo, cau lac bo muon ky hop đong voi cau thu đo co the đua ra loi yeu cau.
Cac cau thu se chi đuoc chuyen nhuong khi thi truong chuyen nhuong mo cua boi Hiep hoi bong đa. Se co 2 ky chuyen nhuong bat đau tu ngay cuoi cung cua mua giai toi 31 thang 8 va tu 31 thang 12 toi 31 thang Gieng. Cau thu đa đuoc đang ky se khong đuoc thay đoi trong ki chuyen nhuong đo tru khi co giay phep đac biet tu FA, thuong la trong truong hop khan. Toi mua 2010–11, Premier League đua ra luat moi ve viec cac cau lac bo chi đuoc phep đang ky toi đa 25 cau thu tren 21 tuoi, cung voi đo la danh sach đoi hinh chi đuoc phep thay đoi trong ki chuyen nhuong hoac trong truong hop đac biet. Cung voi đo la khai niem 'home grown' cung đuoc ap dung, theo đo cung tu nam 2010 it nhat la 8 trong so 25 cau thu đang ky phai la 'cau thu home-grown'.


= Luong cau thu va phi chuyen nhuong =

Khong co muc luong tran danh cho mot ca nhan hay mot đoi bong nao tai Premier League. Đay la ket qua cua nhung ban hop đong ban quyen truyen hinh ngay cang hap dan, luong cac cau thu tang manh ke tu khi Premier League ra đoi khi ma muc luong trung binh cua cau thu chi la 75.000 bang Anh mot nam. Muc luong trung binh vao mua 2008–09 la 1,1 trieu bang. Toi nam 2015, trung binh luong cua Premier League cao nhat trong cac giai bong đa tren the gioi.
Ky luc chuyen nhuong danh cho mot cau thu Premier League tang đeu đan qua tung nam. Truoc khi bat đau mua giai Premier League đau tien Alan Shearer moi tro thanh cau Anh co muc chuyen nhuong tren 3 trieu bang. Cac ky luc tang đeu đan trong vai mua giai đau tien o Premier League, cho đen khi Alan Shearer đa pha vo ky luc 15 trieu bang khi chuyen toi Newcastle United vao nam 1996. Ba ki luc chuyen nhuong cao nhat lich su the thao thi đeu la cac cau lac bo Premier League ban đi, khi Tottenham Hotspur ban Gareth Bale cho Real Madrid voi gia 85 trieu bang nam 2013, Manchester United ban Cristiano Ronaldo cho Real Madrid voi muc gia 80 trieu bang nam 2009, va Liverpool ban Luis Suarez cho Barcelona thu ve 75 trieu nam 2014.


= Gia tri chuyen nhuong =


= Cau thu ghi ban hang đau =

Tinh đen 18 thang 1 nam 2025.

Chiec giay vang đuoc trao cho cau thu ghi nhieu ban thang tai Premier League vao cuoi moi mua bong. Cuu tien đao Blackburn Rovers va Newcastle United Alan Shearer đang giu ki luc ghi nhieu ban thang nhat tai Premier League voi 260. Ba muoi tu cau thu đa đat cot moc 100 ban thang.
Ke tu mua giai Premier League đau tien 1992–93, hon 26 cau thu đen tu 12 cau lac bo khac nhau đa gianh hoac chia se danh hieu vua pha luoi giai đau. Thierry Henry gianh danh hieu vua pha luoi thu tu voi 27 ban vao mua 2005–06. Erling Haaland  giu ki luc ghi nhieu ban thang nhat trong mot mua giai (36) – cho Manchester City. Ryan Giggs cua Manchester United giu ki luc ghi ban trong nhieu mua lien tiep nhat, voi viec ghi ban trong ca 21 mua giai đau tien.


Giai thuong = Cup =

Premier League co 2 chiec cup – mot chiec cup that (đuoc giu boi nha đuong kim vo đich) va mot ban sao du tru. Hai chiec cup se đuoc su dung trong truong hop hai cau lac bo co the co co hoi vo đich o ngay thi đau cuoi cung cua mua giai. Trong truong hop co nhieu hon hai đoi cung canh tranh nhau chuc vo đich trong ngay thi đau cuoi cung cua mua giai – thi mot ban sao tung đuoc gianh boi mot cau lac bo truoc đo se đuoc su dung.
Chiec cup Premier League hien tai đuoc tao ra boi Royal Jewellers Asprey of London. Chiec cup bao gom than cup voi chiec vuong mien bang vang va chiec đe bang malachit. Chiec đe nang 33 pound (15 kg) con than cup nang 22 pound (10,0 kg). Ca than va đe cao 76 cm (30 in), rong 43 cm (17 in) va sau 25 cm (9,8 in).
Than chinh đuoc lam tu bac đac that va bac ma vang, trong khi đo đe đuoc lam tu malachit, mot loai đa quy. Đe co mot dai bac xung quanh chu vi cua no, noi ghi ten cac nha vo đich giai đau. Malachit mau xanh cung la tuong trung cho mau xanh cua co tren san. Chiec cup đuoc thiet ke dua tren huy hieu cua Tam Su ket hop voi bong đa Anh. Hai con su tu đuoc đat o hai ben chiec cup phia tren tay nam– con thu ba đuoc bieu tuong chinh la nguoi đoi truong cua đoi vo đich nguoi nang cao chiec cup, va khi ay chiec vuong mien vang se o tren đau cua anh ta. Cac ruy bang treo len tay nam đuoc the hien bang mau cua đoi vo đich giai đau nam đo.
Nam 2004, mot phien ban vang đac biet đuoc trao cho Arsenal khi ho gianh chuc vo đich ma khong đe thua mot tran đau nao.


= Cac giai thuong cho cau thu va huan luyen vien =
Ben canh viec cup danh cho đoi vo đich va huy chuong danh cho cac ca nhan cau thu, Premier League cung trao cac giai Huan luyen vien xuat sac nhat thang va Cau thu xuat sac nhat hang thang. Co ca cac giai Huan luyen vien xuat sac nhat mua giai, Cau thu xuat sac nhat mua giai.
Hang nam co giai Chiec giay vang va Gang tay vang hang nam.


= Giai thuong 20 nam =

Nam 2012, Premier League ki niem thap nien thu hai bang le trao Giai thuong 20 nam:

Đoi hinh tieu bieu
Chuyen gia binh chon: Peter Schmeichel, Gary Neville, Tony Adams, Rio Ferdinand, Ashley Cole, Cristiano Ronaldo, Roy Keane, Paul Scholes, Ryan Giggs, Thierry Henry, Alan Shearer
Khan gia binh chon: Peter Schmeichel, Gary Neville, Tony Adams, Nemanja Vidic, Ashley Cole, Cristiano Ronaldo, Steven Gerrard, Paul Scholes, Ryan Giggs, Thierry Henry, Alan Shearer


Chu thich = Ghi chu =


= Tham khao =

Tai lieu tham khao


Lien ket ngoai Website chinh thuc (tieng Anh) (tieng Indonesia) (tieng Bo Đao Nha) (tieng Tay Ban Nha) (tieng Thai) (tieng Trung)
Giai bong đa Ngoai hang Anh tren DMOZ