Cuu Long Trai Thanh (Phon the: 九龍寨城, Gian the: 九龙寨城, tieng Anh: Kowloon Walled City) la mot khu dan cu đong đuc ton tai o Tan Cuu Long, Hong Kong tu cuoi the ky 19 cho toi đau thap nien 1990 truoc khi bi chinh quyen Hong Kong cho di doi va pha bo đe thay the bang cong vien Cuu Long Trai Thanh (九龍寨城公園). Von la mot phao đai cua Nha Thanh, Cuu Long Trai Thanh bi chia cat ve mat đia ly voi Đai luc va roi vao tinh trang gan nhu khong co su quan ly chinh thuc cua chinh quyen sau khi Tan Gioi bi Nha Thanh nhuong lai cho Đe quoc Anh nam 1898. Trong Chien tranh the gioi thu hai duoi su chiem đong cua chinh quyen Đe quoc Nhat, khu vuc nay dan phat trien thanh mot khu dan cu đong đuc. Thong ke nam 1987 cho thay tren dien tich chi 2,6 hec ta cua Cuu Long Trai Thanh đa co toi 33000 nguoi cu ngu, voi mat đo dan so la 1,255,000/km², tung đuoc xem la noi co mat đo dan so cao nhat the gioi. Trong suot khoang thoi gian tu thap nien 1950 toi 1970, Cuu Long Trai Thanh gan nhu nam duoi su kiem soat cua cac bang nhom xa hoi đen va co ti le mai dam, co bac va nghien hut rat cao.
Thang 1 nam 1987, chinh quyen Hong Kong cong bo ke hoach do bo Cuu Long Trai Thanh. Sau qua trinh di dan phuc tap, viec pha huy Cuu Long Trai Thanh keo dai hon mot nam tu thang 3 nam 1993 toi thang 4 nam 1994, thay the vao đo mot cong vien lon đuoc mo cua tai đay tu thang 12 nam 1995. Mot so di tich cu cua Cuu Long Trai Thanh nhu Cong Nam van đuoc giu lai voi muc đich bao ton.


Lich su = Truoc 1945 =

Lich su cua khu vuc Cuu Long Trai Thanh co tu thoi Nha Tong khi mot điem đon tru nho đuoc mo o đay đe quan ly viec giao thuong muoi, nam 1668 so linh đong o đay đuoc ghi lai la vao khoang 30 nguoi. Mot tien đon ven bien đuoc mo tai đay vao khoang nam 1810 truoc khi đao Hong Kong bi hoang đe Đao Quang nha Thanh nhuong lai cho Đe quoc Anh theo đieu khoan cua Đieu uoc Nam Kinh. Đe tang cuong cho viec phong thu Đai luc sau khi đa mat Hong Kong vao tay nguoi Anh, nha Thanh đa cho cung co lai Cuu Long Trai Thanh voi he thong thanh luy kien co đuoc hoan thanh nam 1847. Trong thoi gian Thai Binh Thien Quoc hoat đong, Cuu Long Trai Thanh đa bi quan Thai Binh Thien Quoc chiem đong mot vai tuan truoc khi đuoc nha Thanh gianh lai.
Theo đieu khoan cua Cong uoc đieu chinh đia gioi Hong Kong nam 1898 Tan Gioi đuoc nhuong lai tiep cho Đe quoc Anh thue trong khoang thoi gian 99 nam nhung Cuu Long Trai Thanh, khi đo co so dan khoang 700 nguoi, van thuoc quyen quan ly cua Trung Quoc. Trung Quoc đuoc nguoi Anh cho phep cu quan chuc toi đay quan ly voi đieu kien ho khong đuoc dinh dang toi an ninh cua thuoc đia Hong Kong cua Anh. Do nghi ngo Tong đoc Quang Chau cu quan toi đong tai đay đe chong lai Cong uoc, quan đoi Anh đa tan cong Cuu Long Trai Thanh vao thang 5 nam 1899, khi đo trong thanh chi co 150 nguoi cung vai vien quan con o lai trong khi linh cua Tong đoc Quang Chau đa rut đi tu truoc. Tuy gianh lay quyen kiem soat nhung nguoi Anh khong quan tam may toi viec phat trien khu vuc nay. Ngoai mot nha duong lao do nha tho Tin lanh xay dung, mot truong hoc va nha te ban, khu vuc nay gan nhu khong đuoc phat trien them va toi nam 1933 thi chinh quyen Hong Kong bat đau len ke hoach pha bo dan dan khu thanh trai cu. Trong Chien tranh the gioi thu hai, nguoi Nhat đa pha bo not phan tuong thanh đe lay đa xay dung san bay Khai Đuc o gan đo.


= 1945-1993 =
Sau khi nguoi Nhat đau hang, Trung Quoc tuyen bo ho muon gianh lai quyen kiem soat Cuu Long Trai Thanh. Tan dung co hoi nay nguoi Trung Quoc đo vao đay cu ngu bat hop phap voi so luong len toi khoang 2000 nguoi vao nam 1947. Sau no luc bat thanh trong viec đuoi nhung nguoi nay ra khoi Cuu Long Trai Thanh nam 1948, chinh quyen Anh quyet đinh gan nhu bo long viec quan ly khu vuc dan cu nay. Do thieu su quan ly tu ca phia Trung Quoc va Hong Kong, Cuu Long Trai Thanh gan nhu nam duoi su kiem soat cua cac bang đang xa hoi đen nhu bang 14K, bang Tan Nghia An (新義安) voi cac hoat đong toi pham nhu to chuc mai dam, co bac va cac o thuoc phien. Tinh trang toi pham o đay nghiem trong toi muc canh sat Hong Kong khi tuan tra trong khu vuc nay đeu phai đi thanh nhung nhom lon.. Tinh trang toi pham chi dan giam bot tu giai đoan 1973-1974 khi canh sat to chuc cac chien dich truy quet lon va toi nam 1983 thi canh sat truong Cuu Long Thanh tuyen bo ti le toi pham o đay đa giam xuong nguong kiem soat đuoc. Tuy tinh trang toi pham co giam nhung Cuu Long Trai Thanh con đuoc biet toi nhu la đia điem hoat đong cua đoi ngu bac si va nha si khong co giay phep hanh nghe, vi chi co o đay ho moi co the hoat đong ma khong so su truy to cua phap luat.
Ve mat kien truc, Cuu Long Thanh Trai chung kien nhieu hoat đong xay dung tu bo lon trong giai đoan thap nien 1960 va 1970. Mat đo nha tap the cao tang o đay lon toi muc mot so con đuong đuoc thap sang ca ngay vi anh sang Mat Troi hiem khi roi đuoc xuong đen nhung tang duoi cung. Dan dan ca chinh quyen Anh va Trung Quoc đeu nhan thay rang đieu kien song o đay la khong the chap nhan đuoc va ho bat đau len ke hoach pha bo khu vuc nay sau Tuyen bo chung Trung-Anh nam 1984 voi quyet đinh chinh thuc đuoc đua ra ngay 14 thang 1 nam 1987. 350 trieu đo la My đuoc chi ra đe đen bu cho 33000 dan Cuu Long Trai Thanh đe ho chuyen khoi đay, mot so nguoi khong bang long voi khoan đen bu va ho bi buoc phai doi đi trong khoang thoi gian tu thang 11 nam 1991 toi thang 7 nam 1992. Thang 3 nam 1993 viec pha huy Cuu Long Trai Thanh đuoc bat đau va cong viec đuoc hoan tat thang 4 nam 1994 đe tao mat bang xay dung cong vien moi cung lay ten Cuu Long Trai Thanh.


Tham khao Sach tham khao Lambot, Ian, bien tap (thang 9 nam 2007). City of Darkness: Life in Kowloon Walled City. Watermark. ISBN 978-1-873200-13-1.


Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Cong vien Cuu Long tai Wikimedia Commons