Ho Ca hay con đuoc goi la ho Khoai tay (danh phap khoa hoc: Solanaceae) la mot ho thuc vat co hoa, nhieu loai trong so nay an đuoc, trong khi nhieu loai khac la cac cay co chua chat đoc (mot so loai lai co ca cac phan an đuoc lan cac phan chua đoc).
Ten goi khoa hoc cua ho nay co nguon goc tu tieng Latinh Solanum nghia la "cay ca duoc", nhung tu nguyen xa hon nua thi khong ro rang; nguoi ta cho rang no co nguon goc tu mot đong tu trong tieng Latinh la solari, mang nghia "lam diu". Đieu nay co le la chi toi cac tinh chat lam diu cua mot so loai co tinh chat duoc pham trong ho nay. Tuy nhien, rat co the la ten goi nay đen tu su tuong tu thay đuoc cua hoa mot so loai luon nghieng ve phia mat troi va cac tia nang cua no, va tren thuc te mot loai cua chi Solanum la Solanum nigrum đuoc biet đen duoi ten goi sunberry (qua mong mat troi). Ho nay bao gom ca đoc duoc (chi Datura), ca tim, khoai ma, ca duoc (benlađon), ot, khoai tay, thuoc la, ca chua va co da yen. Ho Ca la mot ho co quan he chat che voi con nguoi trong phuong dien đuoc con nguoi su dung. No la mot nguon quan trong trong cung cap luong thuc, thuc pham, gia vi va mot so loai thuoc. Tuy nhien, cac loai ho Ca thuong chua nhieu glucozit dang ancaloit co the gay ra ngo đoc đoi voi con nguoi va đong vat tu muc di ung nhe toi tu vong chi voi mot luong nho. Theo he thong APG II nam 2003 thi ho nay chua 102 chi voi 2.460 loai.


Đac điem Hoa cua chung co dang hinh non hay pheu voi 5 canh hoa, thong thuong la hoa lan. La moc so le, thuong co long hoac be mat hoi dinh. Cac loai trong ho nay sinh ra qua hoac la qua mong (ca chua) hay qua nang de nut nhu trong truong hop cua chi Datura. Hat thuong la tron va bet, đuong kinh 2–4 mm. Cac nhi hoa la boi so cua 4 (thuong la 4 hoac 8). Cac bau nhuy o phia duoi. Nhuy hoa duoi bau la loai qua tu nam xien so voi điem giua.


= Ancaloit =
Ho Ca đuoc biet đen vi chung co đuoc mot loat cac glocozit dang ancaloit đa dang. Khi lien quan toi con nguoi, chung co the la huu ich ma cung co the la chat đoc hoac đong ca hai vai tro, mac du chung co le đuoc tien hoa đe lam giam su thich an cac loai cay nay cua đong vat.
Mot trong cac nhom quan trong nhat la nhom cac ancaloit tropan. Thuat ngu "tropan" đen tu ten goi khoa hoc cua mot chi la Atropa (chi chua cay benlađon), trong đo cac ancaloit nay đuoc tim thay. Chi chua cay benlađon đuoc đat theo ten goi cua mot vi than Hy Lap lien quan đen so menh la nu than Atropos, nguoi cat soi chi cua su song. Danh phap nay lien quan toi đoc tinh va kha nang gay tu vong đac trung cua cac hop chat nay ma nguoi ta đa biet đen tu lau. Cac ancaloit tropan cung co mat trong cac chi Datura, Mandragora va Brugmansia, cung nhu trong nhieu loai khac thuoc ho Ca. Ve mat hoa hoc, cac phan tu cua cac hop chat nay co cau truc hai vong đac trung va bao gom atropin, scopolamin va hyoscyamin. Ve mat duoc hoc, chung la nhung chat chong cholin manh nhat hien co, nghia la chung ngan can cac tin hieu than kinh đuoc cac chat truyen tai tin hieu than kinh noi sinh la axetylcholin (ACh) truyen tai. Cac trieu chung cua viec su dung qua lieu co the la kho mieng, gian đong tu, mat đieu hoa, bi tieu, ao giac, co giat, hom me va tu vong. Mac du la chat cuc đoc, nhung cac tropan van la mot loai duoc pham quan trong khi su dung đung lieu chi đinh (mot luong cuc nho). Chung co the giai ngo đoc cholin, co the do su phoi nhiem qua muc truoc cac thuoc tru dich hai va cac tac nhan cua chien tranh hoa hoc, chang han nhu sarin va VX. Thong dung hon thi chung co the ngan chan nhieu loai hinh di ung. Scopolamin, thong thuong đuoc su dung nhu mot tac nhan trong nhan khoa, co tac dung lam gian đong tu va vi the lam cho viec kiem tra mat đuoc thuan tien hon. Chung cung co the dung lam chat chong gay non đoi voi nhung nguoi bi hoi chung say tau xe hoac nhung nguoi đang dung hoa hoc tri lieu. Atropin co hieu ung kich thich len he than kinh trung uong va tim, trong khi scopolamin co tac dung giam đau.
Cocain cung đuoc coi la mot dang ancaloit tropan do su tuong tu ve cau truc voi cac hop chat neu tren. Tuy nhien, thuoc tinh duoc hoc cua no la hoan toan khac va no hoan toan khong co mat trong cac loai thuoc ho Ca.
Ancaloit noi tieng nhat trong cac cay ho Ca co le la nicotin. Giong nhu cac tropan, tac đong duoc hoc cua no la tren cac noron cholin, nhung voi cac hieu ung nguoc lai. No co đac trung cao hon cho cac thu quan axetylcholin nicotin (nAChRs) so voi cac protein ACh khac. Cac hieu ung cua no đuoc biet kha ro. Nicotin trong tu nhien co mat trong chi Nicotiana tuc chi Thuoc la.
Capsaicin ve mat cau truc thi khong lien quan gi voi nicotin va cac tropan, no đuoc tim thay trong chi Capsicum, bao gom cac loai ot, chang han nhu Tabasco peppers va ot Habana. Hop chat nay khong phai la mot chat đoc đang ke voi đong vat. Tuy nhien, no kich thich cac thu quan cam nhan cam giac đau đon đac biet o phan lon cac đong vat co vu, cac thu quan nay cam nhan nhiet o cac mang nhay trong mieng cung nhu o cac mo bieu mo khac. Đieu nay gay ra cam giac cay (nong) khong giong nhu do nhiet thuc su hoac bong do hoa chat. No đuoc dung duoi dang qua tuoi, ngam dam hoac dang bot cung nhu đuoc them vao trong nhieu mon an voi vai tro cua mot chat gia vi. Nguoi ta cho rang nguyen nhan ma mot nguoi cam thay cay va nong khi an ot la su giai phong cac morphin noi sinh (endormorphin) ma no gay ra. "Đo cay" cua cac san pham chua capsaicin đuoc bieu dien theo thang Scoville. Mot đon vi scoville la he so ma theo no thi cac chat chua capsaicin phai đuoc hoa loang đe dung dich nhan đuoc khong gay ra cam giac gi cho nguoi thu nghiem (vi du, mot thia tra cua loai nuoc cham cay 5.000 đon vi Scoville can phai đuoc hoa tan voi 4.999 thia tra nuoc đuong đe lam mat đi kha nang cua no trong viec tao ra cam giac khau vi).


Phan bo Cac loai trong ho ca đuoc tim thay khap moi noi tren hau het cac luc đia, tru Nam Cuc. Phan lon cac loai đuoc tim thay o Trung My va Nam My. Cac khu vuc tap trung nhieu khac nhu Australia va Chau Phi. Ho Ca chiem huu nhieu he sinh thai khac nhau tu hoang mac đen rung nhiet đoi, va thuong đuoc tim thay tring cac tham phu thu cap o nhung vung đa bi khai pha. Nhin chung, cac cay trong ho nay phan bo o vung nhiet đoi va on đoi.


Phan loai Ho Ca Solanaceae
Phan ho Browallioideae (hay Cestroideae)
Tong Benthamielleae
Tong Browallieae
Tong Cestreae
Tong Salpiglossideae
Tong Unassigned Browallioideae
Phan ho Goetzeoideae
Phan ho Nicotianoideae
Phan ho Petunioideae
Phan ho Schizanthoideae
Phan ho Schwenckioideae
Phan ho Solanoideae
Tong Capsiceae
Tong Datureae
Tong Hyoscyameae
Tong Jaboroseae
Tong Juanulloeae
Tong Lycieae
Tong Mandragoreae
Tong Nicandreae
Tong Nolaneae
Tong Physaleae
Tong Solandreae
Tong Solaneae
Tong Incertae sedis


Mot so chi Acnistus
Atropa (ca duoc)
Browallia
Brugmansia
Brunfelsia
Calibrachoa
Capsicum (ot)
Cestrum (da lan huong)
Chamaesaracha
Combera
Crenidium
Cuatresia
Cyphanthera
Cyphomandra
Datura (ca đoc duoc)
Hyoscyamus (ky nham)
Iochroma
Juanulloa
Lycium (cau ky)
Mandragora (khoai ma)
Nicandra
Nicotiana (thuoc la)
Nierembergia
Nolana
Petunia
Physalis (tam bop)
Scopolia
Solandra
Solanum (ca chua, khoai tay, ca tim)
Streptosolen
Withania


Tam quan trong dinh duong Loai co tam quan trong toan cau trong ho nay co le la khoai tay (Solanum tuberosum). Mac du loai cay nay noi chung đuoc coi la đoc, nhung cac phan phinh ra duoi đat cua than đa bien đoi, đuoc goi la cu noi chung lai khong đoc. Thay vi the, phan than cu nay la noi chua luong cacbohyđrat du thua ma ca loai cay nay va con nguoi đeu co the su dung đe thu nap them nang luong. Tuy nhien, cu khoai tay co the tro thanh chua chat đoc neu no đang nay mam. Cac vung vo co mau xanh chi ra rang cu khoai tay đang chuan bi nay mam, đong thoi no cung la chi thi cua su co mat cua cac chat nhu chaconin hay solanin. Cac hop chat glycozit nay khi tich luy nhieu trong cu co the gay ngo đoc cho con nguoi. O nhieu chi, qua la nguon cung cap dinh duong đang ke khi dung lam rau an, chang han ca chua, ca chua vo kho Trung My (Physalis ixocarpa), ca tim (ca dai de) hay ca bat, ca phao hoac ot. Tuy vay, mot so nguoi de bi cac trieu chung di ung hoac man cam voi cac loai trong ho nay.


Tham khao Lien ket ngoai Ca tai Tu đien bach khoa Viet Nam
Solanaceae tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)
Ho Ca tai Encyclopedia of Life
Ho Ca tai trang Trung tam Thong tin Cong nghe sinh hoc quoc gia Hoa Ky (NCBI).
Ho Ca 30411 tai He thong Thong tin Phan loai Tich hop (ITIS).
He thong bo gen cua ho Ca
Solanaceae Network - Hinh anh mot so loai Luu tru ngay 7 thang 3 nam 2005 tai Wayback Machine
Ho Ca (Solanaceae) Luu tru ngay 26 thang 10 nam 2007 tai Wayback Machine trong L. Watson va M.J. Dallwitz (1992 tro đi). Cac ho thuc vat co hoa: Mieu ta, minh hoa, nhan dang, thong tin tra cuu. Luu tru ngay 3 thang 1 nam 2007 tai Wayback Machine http://delta-intkey.com Luu tru ngay 3 thang 1 nam 2007 tai Wayback Machine
Ho Ca (Solanace) trong co so du lieu cua USDA.
D'Arcy, William G. (1986). Solanacea. An ban cua Đai hoc Columbia. ISBN 0-231-05780-6.