Phim hoat hinh hay phim hoat hoa la mot hinh thuc su dung ao anh quang hoc ve su chuyen đong do nhieu hinh anh tinh đuoc chieu tiep dien lien tuc. Trong phim va trong ky nghe dan dung, hoat hoa am chi đen ky thuat trong đo tung khung hinh cua phim (frame) đuoc che tac rieng re. Nguoi ta co the dung may tinh, hay bang cach chup tung hinh anh đa ve hay nhung mo hinh đuoc tao thu cong mot cach lien tuc, đa đuoc to mau, hoac bang cach chup nhung cu đong rat nho cua cac mo hinh đe tao nen nhung hinh anh nay (xem them ve hoat hoa dung mo hinh đat set va hoat hinh tinh vat. Nhung hinh anh sau đo đuoc chup bang mot may quay phim hoat hoa chuyen nganh. Khi tat ca cac hinh anh đuoc ghep vao voi nhau, tao nen mot đoan phim va đuoc chieu len man anh, chung gay nen ao giac la cac cu đong đuoc chuyen đong lien tuc. Ao giac nay gay ra do hien tuong goi la su luu anh. Đe lam đuoc nhung phim nhu vay đoi hoi phai ton rat nhieu cong suc va suc chiu đung dai dang nhung cong viec te nhat. Hien nay, nho su phat trien trong hoat hoa may tinh, toc đo qua trinh san xuat phim đa đuoc tang len rat nhieu.
Nhung đinh dang tap tin hinh anh nhu GIF, MNG, SVG va Flash (SWF) cho phep phim hoat hoa đuoc chieu tren may tinh thong qua đuong Internet.


Cac ky thuat lam phim hoat hoa Hoat hoa truyen thong bat đau voi tung hinh anh đa đuoc ve va to mau roi sau đo moi chup chung vao phim. Trong thap nien ky 1910, hai ong John Randolph Bray (1879-1978) va Earl Hurd (1880-1940) đa tao dung nen ky thuat hoat hinh tren phim xenluloit (celluloid) đe tang nhanh toc đo qua trinh lam phim bang cach ve cac nhan vat phim tren cac mieng nhua trong, hau cho nhan vat co the đuoc chuyen đong ma khong can phai ve lai canh đang sau cho moi hinh mot. Gan đay, phong cach lam phim hoat hoa dua tren co so cua viec to mau va ve hinh đa đuoc tien bo hoa. Bo phim hoat hoa đon gian Simpsons hay bo phim phac thao Nguoi tuyet (The Snowman) la nhung vi du.
Hoat hoa may vi tinh đuoc tien bo mot cach nhanh chong va hien nay, cac nhan vat co the đuoc tao hinh giong nhu nguoi that, đen noi nguoi xem kho co the phan biet chung voi dien vien. Ky thuat hoat hoa nay đuoc thuc hien bang cach chuyen hinh ve tu chi co hai chieu (2D) sang hinh ba chieu (3D). Cai khac nhau giua chung la trong hoat hoa hinh ve hai chieu, hieu ung ve chieu sau đuoc sang tao tuy theo cam hung nghe thuat, song trong hoat hoa ba chieu, cac đoi tuong ba chieu đuoc mo hinh trong mot khong gian ba chieu do may tinh kien tao, va chung đuoc 'chieu sang' va 'quay' tu mot goc đo chon truoc, tuong tu nhu tren hien truong, truoc khi chung đuoc 'dien hinh' (tao ra hinh anh tu cong thuc) ra tung hinh đo hoa bitmap hai chieu mot. Nhung du đoan cho rang cac dien vien noi tieng đa qua đoi co the đuoc 'tai sinh' đe dien trong cac bo phim moi, hien nay gay khong it suy xet đen cac van đe đao đuc va van đe ve ban quyen co lien quan. Viec su dung hoat hoa may tinh đe đat đuoc nhung hieu ung, hau nhu bat kha di trong loi quay phim truyen thong, đa dan đen thuat ngu "tao hinh may tinh", song thuat ngu nay khong giup nguoi ta phan biet đuoc su khac nhau giua hoat hoa dung may tinh, voi viec am chi đen nhung bo phim ba chieu hoan toan su dung ky thuat hoat hoa.
Hoat hoa may tinh bao gom viec tao mo hinh, tao đong tac, sau đo cho them be mat va cuoi cung la ket xuat. Be mat cua cac mo hinh đuoc bo tri đe chung co the tu co gian va tu be cong, thich ung voi nhung chuyen đong cua mot 'mo hinh khung luoi'. Viec dien hinh sau cung bien đoi nhung đong tac nay thanh mot hinh anh đo hoa bitmap. Nhung phat trien gan đay trong ky thuat dien hinh nhung be mat phuc tap, nhu long va cac chat lieu be mat khac đa cho phep nguoi ta tao nen nhung moi truong va nhung mo hinh nhan vat het suc giong voi canh that, bao gom ca cac be mat nhap nho, gap lai va bay trong gio, voi tung soi toc mot đuoc tinh toan trong khi dien hinh.
Ben canh đo, nhung chuyen đong giong nhu that lai phai do cac nghe si đieu luyen sang tao thi moi thanh cong, va ho co the lam viec nay voi ngay ca nhung mo hinh đon gian nhat. May tinh khong khac gi mot dung cu ve hinh phuc tap va đat tien, tuong tu nhu mot cai but chi ma nguoi ta dung đe ve, va ngay ca trong truong hop neu nguoi ta co mot chuong trinh ung dung mo phong vat ly phuc tap đuoc kien tao hoan hao đen muc no co the mo phong cuoc song thuc tren the gioi mot cach hoan thien đi chang nua, song neu khong co ban tay cua cac nghe si hoat hoa đieu huong, thi cac hinh anh đuoc tao ra co le cung chang co tac đong gi vao tinh cam nguoi xem ca. Anh huong nay phan lon la do cac nghe thuat trong phim hoat hoa đuoc phat sinh bat nguon tu chinh su lua chon đay tinh nghe thuat cua cac nghe si lam phim hoat hoa ma ra, va may tinh hoan toan khong the tu no quyet đinh đuoc viec gi.


Lich su Phim hoat hoa von đuoc su dung voi muc đich đe giai tri la chinh. Song, hien nay no con đuoc phat trien va su dung nhu nhung cong cu giang day va hoc tap, nhu su phat trien cua hoat hoa đieu huong va hoat hoa giang day chang han. Phim hoat hoa con la mot hinh thuc nghe thuat đuoc cong chung tan tung (đoi khi chung con đuoc chinh phu tai tro, nhu hien tuong thuong thay o cac nuoc Đong Au trong thoi ky cua Chu nghia Cong san), va con đuoc quang cao, gioi thieu trong nhung đai hoi phim tren toan the gioi.
Hinh thuc truyen thong nhat cua phim hoat hoa, "hoat hinh" (animated cartoon), đuoc phat trien trong nhung nam đau 1900 va đuoc ong Ubbe Ert Iwwerks, Walt Disney va nhung nguoi khac tinh luyen, đen muc ho phai dung nhung 24 hinh ve rieng biet cho mot giay đong ho cua phim hoat hoa. Ky thuat nay đuoc dien ta chi tiet trong bai Hoat hoa truyen thong.
Nguyen do viec lam phim hoat hoa la mot cong viec rat ton thoi gian va thuong đoi hoi kinh phi lon đe san xuat, phan lon cac phim hoat hoa danh cho TV va cho phim đien anh la do cac xuong phim san xuat. Tuy vay, nganh phim hoat hoa đoc lap cung ton tai va bat đau som nhat tu nhung nam 1910 (chang han nhu ong Ladislas Starevich, nguoi tien phong hoat hinh tinh vat trong thoi ky Đe che Nga hoang, voi nhieu phim hoat hinh đuoc cac xuong phim tu lap (đoi khi chi boi mot nguoi duy nhat) san xuat. Mot so nha san xuat phim hoat hoa tu lap sau nay đa phat trien va sat nhap voi cong nghiep phim hoat hoa chuyen nganh. Ong Bill Plympton la mot trong nhung nguoi lam phim hoat hoa đoc lap noi tieng hien nay. Hien tai, voi su phat trien cua cac chuong trinh ung dung hoat hinh re tien nhu Macromedia Flash, cung voi su co mat cua cac tuyen phan phoi mien phi nhu Newgrounds va deviantART, viec tro thanh mot hoa si hoat hoa va viec cho nguoi xem (co kha nang hang trieu) xem nhung phim hoat hoa cua minh, la mot viec de dang hon truoc rat nhieu.
Phuong phap su dung ky thuat Hoat hoa gian the la mot hinh thuc đe nang cao nang luong san xuat, song đong thoi giam chi phi trong viec lam phim hoat hoa, bang cach dung nhung "đuong tat" trong qua trinh hoat hoa. Phuong phap nay đa đuoc UPA (United Productions of America - Xuong phim lien hiep cua My) tien phong va tro nen noi tieng bang su xuat hien cua xuong phim Hanna-Barbera. Phuong phap đa đuoc nhieu xuong phim ap dung đe bien cac phim hoat hoa tu nhung hinh thuc chi danh cho cac rap chieu phim sang cac phim danh cho vo tuyen truyen hinh.


Cac xuong phim hoat hoa Cac xuong phim hoat hoa, cung giong nhu cac cong ty phim, co the hoac la nhung noi cung cap cong cu dan dung song cung co the la cac chu the tai chinh. Trong mot vai truong hop, đac biet la truong hop cua Anime, chung co nhung điem giong nhau, tuong tu nhu cac xuong ve cua cac hoa si, noi mot hoa si bac thay, hoac mot nhom hoa si tai ba cham nom cong viec cua nhung hoa si va nhung nhan vien thu cong co trinh đo kem hon, hong giup ho thuc hien vien tuong cua minh.


Phong cach va ky thuat hoat hoa Ghi chu Xem them Hoat hinh
Phim hoat hoa nhieu tap
Anime (アニメ) (Phim hoat hoa cua Nhat Ban)
Avar (bien thien hoat hoa)
Biem hoa
Hoat hoa may vi tinh
Tao hinh may vi tinh
Nhung ten tuoi lung danh trong nganh phim hoat hoa
Danh sach cac tap phim hoat hoa tren TV
Danh sach cac truong quay phim hoat hoa
Danh sach cac đe tai lien quan đen phim anh
Danh sach cac loai phim
Nam bat chuyen đong
Mo hinh khung luoi
Hoat hoa truyen thong


Tham chieu Frank Thomas va Ollie Johnston, Disney animation: The Illusion Of Life, Abbeville 1981
Walters Faber, Helen Walters, Algrant (Ed.), Animation Unlimited: Innovative Short Films Since 1940, HarperCollins Publishers 2004
Trish Ledoux, Doug Ranney, Fred Patten (Ed.), Complete Anime Guide: Japanese Animation Film Directory and Resource Guide, Tiger Mountain Press 1997
The Animator's Survival Kit, Richard Williams
Animation Script to Screen, Shamus Culhane
The Animation Book, Kit Laybourne
CG101: A Computer Graphics Industry Reference. Terrence Masson  Unique and personal histories of early computer animation production, plus a comprehensive foundation of the industry for all reading levels.


Lien ket ngoai The making of an 8-minute cartoon short
"Animando", a 12-minute film demonstrating 10 different animation techniques (and teaching how to use them).
Phim hoat hinh tren DMOZ