Bot giay la mot vat lieu soi lignocellulose đuoc chuan bi bang cach tach biet hoa hoc hoac co hoc cac soi cellulose tu go, cay lay soi, giay tai che, hoac giay bong. Khi pha voi nuoc va cac chat phu gia hoa hoc hoac dua tren thuc vat khac, bot giay la nguyen lieu chinh đuoc su dung trong san xuat giay va san xuat cong nghiep cac san pham giay khac.


Lich su Truoc khi su phat minh đuoc cong nhan rong rai ve san xuat giay boi Thai Luan tai Trung Quoc vao khoang nam 105 sau CN, cac vat lieu viet giong nhu giay nhu papyrus va amate đa đuoc cac nen van minh co đai san xuat bang cac vat lieu thuc vat chu yeu chua qua xu ly. Cac dai vo cay hoac vat lieu soi ban đuoc det lai voi nhau, đanh thanh to tho, say kho va đanh bong bang tay. Bot giay đuoc su dung trong viec san xuat giay hien đai va truyen thong đuoc phan biet bang quy trinh ngam tao ra mot hon hop soi cellulose min, đeu hon đuoc rut ra khoi dung dich bang mot man va say kho đe tao thanh to hoac cuon. Giay som nhat san xuat tai Trung Quoc bao gom cac soi ban tu cay dau giay (kozo) cung voi rom va manh luoi. Vao the ky thu 6, cay dau đa đuoc nha nong Trung Quoc thuan hoa đac biet cho muc đich san xuat bot giay đe su dung trong qua trinh san xuat giay. Ngoai ra, bot giay cung đuoc lam tu tre, vo bong co, cay go moc lan xanh, rom, va bong. Viec san xuat giay su dung bot giay tu soi can sa va len tu quan ao rach, luoi cau ca va tui vai đa lan rong đen chau Au vao the ky 13, voi viec su dung rags ngay cang tang đa tro thanh yeu to then chot trong viec san xuat va gia ca phai chang cua giay rach, mot yeu to trong su phat trien cua in an.  Vao the ky 19, nhu cau san xuat tu nganh san xuat giay va in an moi cong nghiep hoa đa dan đen su thay đoi ve nguyen lieu tho, đang chu y nhat la viec su dung go dung đe san xuat bot giay va cac san pham tu cay khac ma ngay nay chiem hon 95% san luong bot giay toan cau.

Viec su dung bot giay tu go va su phat minh cua cac may san xuat giay tu đong vao cuoi the ky 18 va đau the ky 19 đa gop phan lam cho giay tro thanh mot mat hang gia re trong thoi đai hien đai. Mac du mot so vi du som nhat ve giay đuoc lam tu bot go bao gom cac cong trinh đuoc xuat ban boi Jacob Christian Schaffer vao nam 1765 va Matthias Koops vao nam 1800, san xuat giay tu go quy mo lon bat đau vao thap ky 1840 voi nhung phat trien đong thoi đoc đao trong qua trinh xu ly bot go co hoc đuoc thuc hien boi Friedrich Gottlob Keller o Đuc va boi Charles Fenerty tai Nova Scotia. Cac qua trinh hoa hoc nhanh chong theo sau, đau tien la viec su dung axit sunfuro đe xu ly go cua J. Roth, sau đo la bang sang che cua Hoa Ky ve viec su dung bisulfit canxi, Ca(HSO3)2, đe xu ly go trong nam 1867 cua Benjamin Tilghman. Gan mot thap ky sau, nha may san xuat bot giay sulfite thuong mai đau tien đuoc xay dung, o Thuy Đien. No su dung magnesium lam ion đoi trong va dua tren cong trinh cua Carl Daniel Ekman. Vao nam 1900, qua trinh xu ly bang sulfite đa tro thanh phuong phap chinh đe san xuat bot go, vuot qua cac phuong phap xu ly co hoc. Qua trinh xu ly hoa hoc canh tranh, qua trinh sulfate, hoac qua trinh kraft, đuoc phat trien boi Carl F. Dahl vao nam 1879; nha may kraft đau tien đuoc khoi đong, o Thuy Đien, vao nam 1890. Su phat minh cua lo hoi phuc hoi, boi G.H. Tomlinson vao đau thap ky 1930, cho phep cac nha may kraft tai che gan nhu tat ca cac hoa chat xu ly bot giay cua ho. Đieu nay, cung voi kha nang cua qua trinh kraft chap nhan nhieu loai go hon va tao ra cac soi manh hon, đa khien qua trinh kraft tro thanh qua trinh xu ly bot giay chu đao, bat đau tu thap ky 1940.
San luong bot giay tu go toan cau vao nam 2006 la 175 trieu tan (160 trieu tan). Trong nam truoc đo, 63 trieu tan (57 trieu tan) bot giay thi truong (khong đuoc che bien thanh giay tai cung mot co so) đa đuoc ban, voi Canada la nguon lon nhat chiem 21 phan tram tong so, tiep theo la Hoa Ky voi 16 phan tram. Cac nguon cung cap soi go can thiet cho qua trinh nau bot la "45% phe lieu tu xuong cua, 21% go va manh go, va 34% giay tai che" (Canada, 2014). Bot giay hoa hoc chiem đen 93% tong so bot giay thi truong.


Quy trinh san xuat Bot giay co the đuoc san xuat tu go, soi bong (dinh hot), giay tai sinh, vai va rom, ra, co, lanh, gai, đay, ba mia..., co the đuoc san xuat bang phuong phap co hoc, phuong phap hoa hoc va phuong phap nua hoa hoc.
Bot giay tu go: go đuoc boc vo, rua, chat thanh tung manh trong may bam, loc qua may sang roi phan loai manh dam theo kich co đong đeu. Dam go sau đo co the đuoc xu ly mai, nghien, nau (phuong phap co hoc) hoac bang hoa chat (phuong phap hoa hoc) tao thanh bot giay tho (chua tay). Sau đo bot nay moi đuoc đua đi tay trang voi muc đo tuy theo yeu cau, roi pha loang đe đua qua may xeo can thanh giay cuon.


Phan loai Theo nguyen lieu: Bot giay tu go va bot giay phi go; theo phuong phap che bien: co hoc, hoa hoc, ban co hoc; theo buoc thuc hien: đa tay trang va chua tay trang

Bot giay tay trang (bleached pulp): Bot giay đuoc tay trang trong qua trinh san xuat đe co đo trang o muc cao
Bot giay khong tay trang (unbleached pulp): Bot giay khong đuoc tay trang trong qua trinh san xuat.
Bot giay ban tay trang (semi-bleached pulp): Bot giay chi đuoc tay trang nhe va co đo trang o muc thap.
Bot giay go mem: go cua cac cay la kim nhu tung, bach, thong
Bot giay go cung: go cua cac cay la ban
Bot giay tu go, san xuat bang phuong phap co hoc
Bot giay tu go, san xuat bang phuong phap nua hoa hoc
Bot giay phi go (nonwood pulp): Bot giay đuoc san xuat tu cac loai nguyen lieu khong phai than go. Vi du: cac loai tre, nua; cac phu pham cua cay luong thuc (rom, ra...); ba mia; cac loai co (lau, say, co bang...); cac loai nguyen lieu cua nganh det (bong, lanh, gai...); cac loai vo cay (do, đay, dau...). Cac loai giay manila lam Tap tin folder chinh la đuoc san xuat tu cac nguyen lieu nay.
Bot giay khong hoa tan, anpha-xenluylo (alpha cellulose): Phan bot giay khong hoa tan trong dung dich NaOH 17,5% o nhiet đo 20 °C.
Bot giay hoa tan (dissolving pulp): Bot giay hoa hoc đa đuoc tay trang co ham luong anpha-xenluylo cao. Loai bot giay nay đuoc su dung đe hoa tan trong cac dung moi thich hop, che bien ra dang san pham nhu xenlophan, soi nhan tao... hoac ket hop voi cac loai hoa chat khac đe tao ra cac dan xuat cua xenluylo nhu axetat, nitrat...
Bot giay tu go, san xuat bang phuong phap hoa hoc, loai khong hoa tan
Bot giay tai che, tu bia giay, giay phe thai hoac phe lieu va cac chat lieu soi cellulose khac
Bot giay va do đo, giay thuong đuoc đanh gia chat luong qua thanh phan xo soi. Soi cang dai thi chat luong giay cang ben, dai. Ngoai ra, nguoi ta con phan biet bot giay theo ty le phan tram thanh phan bot tai che.


Thuoc tinh cua bot giay Phan tram tro
Đo trang
Đo sang
Tinh dan đien
Ty le rac thai
Đo dai soi
Chi so Kappa: Chi so Kappa la chi so đac trung cho đo cung, kha nang tay trang cua bot giay, đuoc mo ta trong TAPPI T236.
Đo ben xe
Đo nhot


Xem them Giay
Giay viet
Giay do
Giay điep
Giay in phun
Giay can
Giay in tien


Tham khao Lien ket ngoai Tieng Viet:

San xuat giay tu lau say Luu tru ngay 6 thang 10 nam 2007 tai Wayback Machine
Tay trang bot giay bang chat xuc tac
Tieng Anh:

Mot so thuoc tinh cua bot giay
Cac quy trinh san xuat va phan loai bot giay
Quy trinh san xuat bot giay Luu tru ngay 29 thang 9 nam 2007 tai Wayback Machine
Quy trinh san xuat giay Luu tru ngay 29 thang 9 nam 2007 tai Wayback Machine