Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu la mot toa an đac biet cua Lien Hop Quoc co nhiem vu truy to, xet xu cac toi ac chien tranh trong Chien tranh Nam Tu, hoat đong tu nam 1993 đen nam 2017.
Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu đuoc thanh lap theo Nghi quyet 827 cua Hoi đong Bao an Lien Hop Quoc. Toa an co tham quyen đoi voi vi pham nghiem trong cac Cong uoc Geneve, vi pham luat chien tranh, diet chung va toi ac chong lai loai nguoi xay ra tren lanh tho Cong hoa Lien bang Xa hoi chu nghia Nam Tu cu tu nam 1991. Muc phat cao nhat la tu chung than. 14 quoc gia ky ket thoa thuan voi Lien Hop Quoc đe thi hanh ban an cua Toa an.
Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu truy to, xet xu tong cong 161 nguoi. Cong to vien ban hanh ban cao trang cuoi cung vao thang 12 nam 2004. Goran Hadzic la toi pham bo tron cuoi cung bi bat giu vao ngay 20 thang 7 nam 2011. Toa an tuyen an lan cuoi cung vao ngay 29 thang 11 nam 2017 va chinh thuc ngung hoat đong vao ngay 31 thang 12 nam 2017.
Co che du quoc te ve cac Toa an hinh su tiep quan nhung chuc nang du cua Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu, bao gom giam sat thi hanh an va xet xu phuc tham nhung thu tuc khang cao đuoc tien hanh tu ngay 1 thang 7 nam 2013.


Lich su = Thanh lap =

Ngay 22 thang 2 nam 1993, Hoi đong Bao an Lien Hop Quoc thong qua Nghi quyet 808, quyet đinh thanh lap mot toa an quoc te đe truy to nhung nguoi chiu trach nhiem ve nhung vi pham nghiem trong luat nhan đao quoc te tren lanh tho Cong hoa Lien bang Xa hoi chu nghia Nam Tu tu nam 1991 va đe nghi tong thu ky Lien Hop Quoc trinh Hoi đong xem xet mot bao cao ve van đe nay.
Ngay 25 thang 5 nam 1993, Hoi đong Bao an Lien Hop Quoc thong qua Nghi quyet 827, chinh thuc thanh lap Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu. Toa an co tham quyen đoi voi bon toi pham xay ra tren lanh tho cua Cong hoa Lien bang Xa hoi chu nghia Nam Tu cu tu nam 1991:

Vi pham nghiem trong cac Cong uoc Geneve
Vi pham luat chien tranh
Diet chung
Toi ac chong lai loai nguoi
Muc phat cao nhat la tu chung than.


= Hoat đong =

Nam 1994, Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu ban hanh ban cao trang đau tien truy to chi huy trai tap trung Susica nguoi Serbia goc Bosnia Dragan Nikolic. Ngay 13 thang 2 nam 1995, Toa an ban hanh hai ban cao trang truy to 21 ca nhan nguoi Serbia goc Bosnia ve toi ac đoi voi cac tu nhan thuong dan theo Hoi giao va nguoi Croatia. Tuy nhien, khong co bi cao nao bi bat giu.
Dusko Tadic la bi cao đau tien đuoc đua ra xet xu truoc Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu. Tadic bi bat giu tai Munchen, Đuc vao nam 1994 voi cao buoc pham toi giet nguoi, hiep dam, đoi xu tan ac va tra tan o trai giam Omarska. Ngay 26 thang 4 nam 1995, Tadic ra hau toa truoc Toa so tham va khong nhan toi đoi voi tat ca cac cao buoc trong ban cao trang.


= Giai the =
Nghi quyet 1503 va Nghi quyet 1534 cua Hoi đong Bao an Lien Hop Quoc yeu cau Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu va Toa an Hinh su Quoc te ve Rwanda hoan tat truy to, xet xu truoc nam 2010.
Thang 12 nam 2010, Hoi đong Bao an Lien Hop Quoc thong qua Nghi quyet 1966, thanh lap Co che du quoc te ve cac Toa an hinh su đe tiep quan nhung nhiem vu cua Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu va Toa an Hinh su Quoc te Rwanda khi hai toa an ket thuc hoat đong. Nghi quyet 1966 yeu cau Toa an hoan thanh nhiem vu truoc ngay 31 thang 12 nam 2014.
Thang 5 nam 2011, Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu đat muc tieu hoan tat xet xu so tham vao cuoi nam 2012 va hoan tat xet xu phuc tham vao nam 2015, ngoai tru vu an cua Radovan Karadzic, Ratko Mladic va Goran Hadzic: phien toa so tham cua Karadzic du kien đuoc hoan tat vao nam 2014, trong khi Mladic va Hadzic đang bo tron vao thoi điem đo.
Ngay 22 thang 11 nam 2017, Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu hoan tat xet xu so tham vu an cuoi cung cua Ratko Mladic. Ngay 29 thang 11 nam 2017, Toa an hoan tat xet xu phuc tham vu an cuoi cung cua sau ca nhan.


To chuc Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu gom cac Toa, Van phong Cong to vien va Van phong Thu ky.


= Cong to vien =
Cong to vien la nguoi đung đau Van phong Cong to vien, co nhiem vu khoi to, đieu tra, truy to vu an va thu thap chung cu. Cong to vien do Hoi đong Bao an Lien Hop Quoc bo nhiem theo đe cu cua tong thu ky Lien Hop Quoc.
Serge Brammertz la cong to vien cuoi cung cua Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu.


= Toa =
Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu co ba Toa so tham va mot Toa phuc tham. Moi Toa so tham gom toi đa ba tham phan thuong truc, Toa phuc tham gom bay tham phan thuong truc. Chu tich Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu la tham phan chu toa Toa phuc tham.
Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu gom toi đa 16 tham phan thuong truc va 12 tham phan đac biet. Vao thoi điem ngung hoat đong, Toa an co bay tham phan thuong truc va mot tham phan đac biet. Tong cong co 86 tham phan tu 52 quoc gia, bao gom 51 tham phan thuong truc va 37 tham phan đac biet.
14 tham phan thuong truc do Đai Hoi đong Lien Hop Quoc bau trong danh sach đe cu cua Hoi đong Bao an Lien Hop Quoc. Moi quoc gia thanh vien, quan sat vien Lien Hop Quoc đe cu toi đa hai ung cu vien co quoc tich khac nhau. Tong thu ky Lien Hop Quoc trinh danh sach đe cu truoc Hoi đong Bao an Lien Hop Quoc va Hoi đong Bao an chon tu 28 đen 42 ung cu vien đe trinh truoc Đai Hoi đong Lien Hop Quoc. Nhiem ky cua tham phan la bon nam va tham phan co the đuoc tai cu. Trong truong hop khuyet tham phan thi tong thu ky Lien Hop Quoc bo nhiem tham phan moi.
Carmel Agius tu Malta la chu tich cuoi cung cua Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu, đuoc bau vao ngay 21 thang 10 nam 2015.


 Danh sach tham phan  = Van phong Thu ky =
Van phong Thu ky chiu trach nhiem quan ly, cung cap dich vu cua Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu, bao gom luu giu ho so toa an, phien dich tai lieu, van chuyen, bo tri noi o cua nhan chung, đieu hanh Bo phan thong tin cong cong, quan ly bang luong, nhan su, mua sam, quan ly Đon vi giam giu va van hanh chuong trinh tro giup phap ly. Thu ky Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu do tong thu ky Lien Hop Quoc bo nhiem. Nhiem ky cua thu ky la bon nam.


= Trai giam =

Đon vi giam giu cua Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu nam trong khuon vien cua Nha tu Haaglanden o quan Scheveningen, Den Haag. Phong giam co nha ve sinh, voi sen, radio, truyen hinh ve tinh, may tinh (khong co ket noi internet) va nhung tien nghi khac. Nguoi bi giam giu đuoc phep goi đien cho gia đinh va ban be hang ngay va co the tham hoi vo chong. Đon vi giam giu con co mot thu vien, mot phong tap the duc va nhung phong cho cac nghi le ton giao. Tu nhan đuoc phep tu nau an va khong bi tach biet. Trai giam cua Toa an tung đuoc goi la "Hilton cua Den Haag" vi nhung tien nghi xa xi so voi nhung nha tu khac.


Tong ket truy to, xet xu Tu nam 1997 đen nam 2004, Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu truy to, xet xu 161 ca nhan nhu sau:

111 ca nhan bi truy to ra truoc Toa an:
21 bi cao đuoc trang an:
18 ban an trang an đuoc chap nhan;
1 bi cao ban đau đuoc trang an, nhung bi ket an, tuyen phat tu tai cap xet xu phuc tham sau khi khang cao
2 bi cao ban đau đuoc trang an, nhung bi huy bo quyet đinh trang an tai cap xet xu phuc tham khi cong to vien khang nghi va đang đuoc xet xu lai; va
90 bi cao bi ket an:
87 ca nhan đuoc chuyen giao cho 14 quoc gia đe chap hanh an phat tu:
20 ca nhan đang chap hanh an phat tu
58 ca nhan đa chap hanh xong an phat tu;
9 ca nhan qua đoi trong khi đang chap hanh an phat tu hoac sau khi bi ket an cho chuyen giao
2 ca nhan bi ket an đang cho chuyen giao; va
1 ca nhan bi ket an, nhung đang khang cao ban an
13 ca nhan đuoc chuyen giao cho:
Bosna va Hercegovina (10);
Croatia (2); va
Serbia (1)
37 ca nhan đa cham dut thu tuc to tung vi:
cong to vien thu hoi ban cao trang (20); hoac
ca nhan qua đoi truoc hoac sau khi chuyen đen Toa an (17).
Cac bi cao bao gom Slobodan Milosevic, nguyen thu quoc gia đuong nhiem đau tien bi truy to vi toi ac chien tranh, cuu tong thong Cong hoa Serbia Krajina Milan Babic, cuu thu tuong Kosovo Ramush Haradinaj, cuu tong thong Cong hoa Srpska Radovan Karadzic, cuu tu lenh Quan đoi Cong hoa Srpska Ratko Mladic va trung tuong Luc quan Croatia Ante Gotovina.
23 ca nhan khac bi xem xet xu phat vi can tro hoat đong tu phap cua Toa an.


Xem them Toa an Hinh su Quoc te
Toa an Hinh su Quoc te Rwanda


Ghi chu Tham khao Đoc them Lien ket ngoai Website chinh thuc