Volodymyr Mykhailovych Dudka (tieng Ukraina: Володимир Михайлович Дудка; 30 thang 9 nam 1964) la mot si quan thuoc Luc luong Hai quan Ukraina. Ong la mot trong nhung tu nhan chinh tri cua đien Kremli bi cao buoc lien quan đen hoat đong pha hoai quan su ban đao Krym. Ong bi Tong cuc An ninh Lien bang Nga (FSB) bat giu vao ngay 9 thang 11 nam 2016 o thanh pho Sevastopol va bi ket an 14 nam tu giam duoi che đo nghiem ngat trong trai giam Simferopol vao ngay 4 thang 4 nam 2019. 
Dudka đuoc liet ke trong nhieu danh sach tu nhan chinh tri cua cac to chuc nhan quyen the gioi, cung nhu đuoc cac co quan chinh phu va nha hoat đong nhan quyen ung ho va keu goi tra tu do. Nam 2021, Dudka đuoc trao Huan chuong Cong trang hang III cua chinh quyen Ukraina.


Tieu su = Thoi nien thieu =
Dudka sinh ngay 30 thang 9 nam 1964 tai tinh Sumy cua Lien Xo, nay thuoc Ukraina. Ong theo hoc truong Sumy so 8 tren đuong Troitska (nay la truong Trung hoc Alexandrovskaya) va tot nghiep vao nam 1982. Theo loi cua giao vien chu nhiem Larisa Vasylivna, Dudka la mot nguoi cham hoc, tham gia tich cuc cac hoat đong the thao va luon co uoc mo tro thanh quan nhan trong tuong lai. Ong sau đo lam viec cho cong ty Hiep hoi Khoa hoc va San xuat che tao may Frunze tai Sumy.


= Hoat đong quan đoi =
Nam 1982, Dudka nhap ngu Luc luong Vu trang Lien Xo. Sau khi tot nghiep truong Hai quan so 41 o Mykolaiv, ong tham gia che đo quan dich bat buoc va phuc vu trong đon vi lien lac o Ham đoi Baltic. Nam 1983, Dudka theo hoc khoa Tinh bao tin hieu o truong Cao đang Hai quan Kalinigrad. Sau khi tot nghiep vao nam 1988, ong phuc vu trong Lu đoan trinh sat ham so 112 thuoc Ham đoi Bien Đen o thi xa Mirny tren vinh Donuzlav, ban đao Krym; trong đo, ong chi huy tau SRZK Odograph va Ocean (thuoc lop trinh sat ham Vishnya). Ke tu đo, ong nhieu lan tham gia cac nhiem vu trinh sat o Đia Trung Hai va Đai Tay Duong. Nam 1989, gia đinh cua Dudka gom nguoi vo Margarita Galushko va con trai Ilya Dudka Kavernikov chuyen đen Krym sinh song.
Nam 1996, sau khi Ham đoi Bien Đen tan ra, Dudka chuyen cong tac sang Luc luong Hai quan Ukraina o Krym. Tu nam 1997 đen nam 2001, ong đam nhiem vai tro chi huy tau kiem soat Simferopol duoi chuc vu đoi truong du bi cap 2. Sau khi chien ham nay bi ra lenh bo hoang vao nam 2001, Dudka phuc vu van hanh theo ca tai so chi huy cua tru so Hai quan Ukraina. Theo loi cua Maryna Koldina, ban thoi tho au cua Dudka, ong rat am hieu ve lich su quan đoi va cua Ukraina, va ong la nguoi duy nhat đuoc giao nhiem vu ho tong cac phai đoan đen cac đia điem quan trong o Sevastopol.
Nam 2009, sau khi phuc vu Hai quan suot 27 nam, Dudka nghi huu som vi li do suc khoe. Nam 2011, ong lam ki su an toan co đong cho Bo Quan ly Tinh huong Khan cap Ukraina va phu trach cong tac go min con sot lai sau Chien tranh the gioi thu hai tai cac chien truong va đuong ham Inkerman ben trong day nui Mekenziev. Theo Ilya Kavernikov, con trai cua Dudka, cac si quan FSB ngay tu đau rat quan tam đen đong tinh cua Dudka, ngay ca chiec xeng ong dung cung đuoc kham xet ki luong. Khi cong tac ngung hoat đong sau su kien Lien bang Nga sap nhap Krym nam 2014, Dudka lua chon o lai Sevastopol đe cham soc gia đinh thay vi quay ve Sumy o Ukraina; tai đay, ong đam nhan vi tri dan su cho Bo Quan ly Tinh huong Khan cap Lien bang Nga.


Vu an "nhom mat vu Ukraina" = Boi canh =

Sau su sap nhap cua ban đao Krym voi Lien bang Nga nam 2014, chinh quyen Moskva tien hanh dan dung cac "am muu mat vu Ukraina" đe co co bat giu nhung nguoi Ukraina con sot lai tren ban đao Krym nham muc đich "bao ve" dan toc Nga va bien minh chinh đang cho cuoc xam luoc. Truoc đo, Nga đa tien hanh ke hoach bat giu đoi voi nha lam phim Ukraina Oleg Sentsov va ba cong dan Ukraina khac trong vung chiem đong cua Nga, va co hanh vi tra tan hai trong ba nguoi nham ep quay video thu toi gia. Nam 2016, chinh quyen trien khai hai cuoc bat giu, trong đo ke hoach đau tien dien ra vao thang 8 bi cong đong quoc te chi trich gay gat do thieu chung cu buoc toi bon cong dan Ukraina khong co quan he gi voi nhau.


= Qua trinh bat giu va tra tan =

Ngay 9 thang 11 nam 2016, Dudka bi Tong cuc An ninh Lien bang Nga (FSB) bat giu tai thanh pho Sevastopol tren đuong đi đen benh vien chua benh viem loet da day. Dudka la mot trong ba nan nhan trong vu bat giu "nhom mat vu Krym" lan thu hai do Nga trien khai nam 2016; lan nay chinh quyen Nga nham vao ba nguoi co quen biet voi nhau. Theo loi ke cua Dudka va con trai ong Ilya Kavernikov, cac si quan cua FSB đa chan xe ong lai, dung gie va bang dinh đe bit mat va mieng, roi ap giai ong vao o to cho ve can ho noi ong sinh song đe kham xet. Tai đo, Dudka bi lay mau nuoc bot va cao bieu mo trai phep. Khi mot chiec đien thoai khong ro nguoi so huu, mot danh thiep gia va mot cay sung hoi bi "phat hien", ngay lap tuc cong tac đieu tra ket thuc va Dudka bi đua ve trai giam Bakhchisaray. Tung tich cua Dudka bi che giau trong nhieu ngay theo sau đo.
Ngay 10 thang 11, FSB tuyen bo Dudka la thanh vien cua "nhom khung bo pha hoai cua Tong cuc Tinh bao Chinh thuoc Luc luong Quoc phong Ukraina". Ong bi buoc toi lien quan đen hanh vi len ke hoach pha hoai co so ha tang quan su va phuong tien ho tro o Sevastopol. Ngay 12 thang 11, theo loi khai, Dudka bi di chuyen tu trai giam Bakhchisaray đen tru so FSB o Simferopol. Tren đuong đi, cac si quan FSB cong tay va bit mat Dudka va bat đau chich đien nham ep buoc ong đau thu va đe doa nguoi than cua ong. Qua trinh tra tan dien ra trong suot mot gio cho đen khi Dudka đuoc đua đen tru so FSB. Tai đay, ong đuoc yeu cau phai hoc thuoc noi dung tren mot manh giay va quay video thu toi, neu khong se bi tra tan lai nhu truoc. Trong video thu toi, Ilya mieu ta rang Dudka co "ve ngoai hoc hac va om yeu" va "cach dien đat bat thuong".
Luat su bao chua cho Dudka, Oksana Zheleznyak, phai đoi đen ngay 14 thang 11 moi đuoc cho phep lien lac voi ong. Cuoc thao luan voi luat su chi đuoc keo dai 17 phut voi li do Dudka phai nhanh chong chuyen sang khu vuc khac. Dudka kip chia se voi luat su rang ong hoan toan vo toi va đang bi đe doa thu toi. Ngoai ra, trong suot qua trinh bi tam giam, Dudka khong đuoc cho đieu tri benh viem loet da day, khien cho benh tinh ngay cang tien trien xau. Trong phien toa dien ra sau đo, Dudka va Oleksiy Bessarabov (nan nhan khac trong vu bat giu) lien tuc khai rang ho đa bi tra tan bang đien giat trong nhung ngay đau tien bi tam giam, nhung nhung cao buoc nay bi Ban Đieu tra Nga bac bo hoan toan.


= Truy to hinh su =

Trong ba nan nhan bi bat giu trong vu an, co hai nguoi la chuyen gia cua to chuc "Trung tam Ho tro Van đe Đia chinh tri va Hop tac Euro-Atlantic ve Nghien cuu Khu vuc Bien Đen" voi ten chinh thuc la "Nomos". Nomos bi buoc phai tan ra khi Nga xam luoc ban đao Krym do cac lo ngai chinh tri. Mac du Dudka khong thuoc to chuc Nomos. do ong co kinh nghiem ve min trong su nghiep, chinh quyen Nga quy ket ong voi hai nguoi con lai thanh mot "bang đang pha hoai" đe tien ket an.
Qua trinh xet xu Dudka va Bessarabov keo dai suot 2,5 nam do cac bi cao lien tuc choi toi. Sau phien toa đau tien, toa an thanh pho Sevastopol bi chiem đong va khong the đua ra phan quyet cuoi cung; do đo, ngay 6 thang 4 nam 2018, ho so vu an đuoc tra ve cho van phong cong to nham khac phuc nhung khuc mac con ton tai. Ngay 2 thang 8 nam 2018, toa an thanh pho Sevastopol mo lai phien toa xem xet noi dung vu an. Ngay 4 thang 4 nam 2019, toa an tuyen phat hinh su Volodymyr Dudka 14 nam tu trong trai giam thuoc đia va phat hanh chinh 350.000 rup Nga voi toi danh "Len ke hoach pha hoai co to chuc" va "Tang tru trai phep vat lieu no co to chuc". Đay đuoc xem la ban an nang nhat trong cac vu an lien quan đen nguoi Ukraina o Krym. Cac luat su bao chua cho Dudka va Bessarabov mieu ta bang chung ket toi cua FSB la "te hon ca tieu thuyet trinh tham do nhat". Ngoai ra, Toa an Toi cao Nga đa bac bo moi khang cao cua bi cao ve cac sai pham va hanh vi lam gia chung cu trong qua trinh buoc toi va bat giu.
Ngay 15 thang 10 nam 2019, Toa an Toi cao Lien bang Nga tien hanh thuc thi ban an. Cuoi thang 12 nam 2019, Dudka bi chuyen giao va giam giu tai trai giam thuoc đia so 11 o Stavropol trong vung Stavropol thuoc Nga. Theo trang Facebook cua Ilya, đen ngay 18 thang 1 nam 2020, suc khoe cua Dudka ngay cang suy giam. Ong bi mac chung loet da day, tang huyet ap, da noi man, ung thu bieu mo tuyen tien liet va soi tiet nieu, nhung ong van  khong đuoc cung cap dich vu y te đay đu.


= Phan ung =
Thang 6 nam 2018, Nghi vien chau Au thong qua nghi quyet yeu cau chinh quyen Nga ngay lap tuc tra tu do vo đieu kien cho cac cong dan Ukraina bi giam giu, trong đo co Volodymyr Dudka. Nha lam phim Oleg Sentsov, nguoi đa tung bi bat giu boi FSB, nhan xet rang viec Dudka lien tuc bi tra tan nhung van khong chiu đau hang đa khien ke hoach "cha đap va si nhuc" cua FSB trong vu an bia đat nay "that bai".
Nhan ngay sinh nhat thu 55 cua Dudka va ki niem nam thu ba ong bi bat giu boi chinh quyen Nga vao ngay 30 thang 9, nhieu nha hoat đong nhan quyen, cuu tu nhan va nguoi than cua ong tap trung tai Quang truong Đoc lap o Kyiv đa gap nhung chiec thuyen giay co dong chu "#FreeDudka" tuong trung cho trinh sat ham Odograph ma ong đa tung chi huy nham keu goi tra tu do cho Dudka. Ngay 18 thang 1 nam 2020, Tong lanh su Ukraina o Rostov tren song Đong Taras Malyshevsky đa đen trai giam thuoc đia so 11 o Stavropol đe tham hoi tinh hinh cua Dudka.


Cong nhan Bo Ngoai giao Ukraina đa len an manh me chinh quyen Nga tai Krym bat giam trai phep cong dan Ukraina, trong đo bao gom Volodymyr Dudka va Oleksiy Bessarabov. Trong ngay ky niem ba nam vu bat giu Volodymyr Dudka, Hiep hoi Cuu chien binh Luc luong Quan su va Hai quan Ukraina tuyen bo keu goi Tong thong va cong dan Ukraina khong đuoc lang quen su kien bat giu trai phep o Krym, va bat cu si quan Ukraina nao đang chiu đung trong trai tra tan cua Nga đeu đuoc chinh quyen hoan nghenh va bao ho.
Volodymyr Dudka đuoc liet ke trong nhieu danh sach nhung tu nhan chinh tri cua cac chien dich nhan quyen, trong đo bao gom danh sach cua Trung tam Nhan quyen Quoc te "Memorial" va chien dich Nhan quyen Quoc te "Let My People Go" keu goi tha tu do cho cac tu nhan chinh tri tai đien Kremli.
Ngay 24 thang 8 nam 2021, nhan ngay Đoc lap Ukraina, Volodymyr Dudka đa đuoc trao tang Huan chuong Cong trang hang III theo yeu cau cua Hiep hoi Nguoi than cua Tu nhan Chinh tri Đien Kremli, phe duyet boi Tong thong Ukraina Volodymyr Zelensky.


Chu thich = Ghi chu =


= Tham khao =