Neu đi het bien la mot cuon sach cua đao dien Tran Van Thuy, xuat ban lan đau nam 2003. Sach la tap hop nhung bai phong van cua tac gia voi cac tri thuc Viet Nam tai hai ngoai. Thoi điem moi ra mat, tac pham đa vap phai nhieu tranh cai trong cong đong nguoi Viet tai My. Sach tiep tuc tai ban sau đo vao nam 2004.


Mieu ta Cuon sach đi sau vao tim hieu nhung khia canh tinh than, cau hoi ve lich su sau Chien tranh Viet Nam thong qua viec phong van cac nha van, tri thuc đa sang My tu sau nam 1975, gom Nhat Tien, Nguyen Mong Giac, Truong Vu, Nguyen Thi Hoang Bac, Hoang Khoi Phong, Wayne Karlin cung hai nhan vat nua mang ten Tuyet va Chris. Nhung phat hien, suy ngam cua chinh tac gia cung đuoc đua vao sach trong nhung chuong đau tien.


Phat trien, xuat ban Giua nam 2002, Tran Van Thuy đa đuoc William Joiner Center (WJC) thuoc Truong Đai hoc Massachusetts Boston moi sang lam nghien cuu sinh đot ba chuong trinh "Nghien cuu ve cong đong nguoi Viet", duoi su tai tro cua Quy Rockefeller. Lan đau tien nhan đuoc su đong vien cua ban be, ong tu choi. Đen lan tiep theo vao khoang thang 8 cung nam, đao dien đa chap nhan loi moi roi sang My trong 6 thang, tu thang 10 nam 2002 đen thang 4 nam 2003, đe thuc hien cong trinh nghien cuu. Đay la du an thu hai cua ong tim hieu ve cong đong nguoi Viet hai ngoai, sau hai tap phim video truoc đo Thay mu xem voi, cung la nhung cuoc phong van boi đao dien voi tri thuc Viet Nam tai chau Au.
Trong qua trinh lam viec, đao dien Tran Van Thuy chia se đong luc đe ong hoan thanh cong trinh nay la boi su am anh ve nhung than phan phai tha huong sau 1975. Khi moi viet đuoc khoang 40–60 trang đau, ong đa bi "khung lai hoan toan". Sau đo, Tran Van Thuy quyet đinh chuyen huong tiep can đe tai tu goc nhin ca nhan sang phong van cac tri thuc, ban huu o hai ngoai. Mot cau chuyen cua nguoi phu nu Viet Nam viet khi đang song tai My tu 1968 cung đuoc đua vao, thuat lai so phan rieng ben le cuoc chien. Đe tranh gap phai rac roi, ong đa thuat lai "y nhu ban chinh" nhung noi dung ghi lai tu cac buoi phong van.
Sau khi hoan thanh xong nghien cuu dai tren 200 trang, hai tuan truoc khi ve nuoc, Tran Van Thuy đa gap nha van Nguyen Ngoc va đua cho ong ban thao đe đoc thu. Nguyen Ngoc thoi điem đoc xong đa hoi thuc Tran Van Thuy mau chong in cong trinh nghien cuu thanh sach vi cho rang no "rat can va co ich". Đay la ly do cho su ra đoi cua quyen sach sau đo, đuoc đao dien đat ten la Neu đi het bien.
Voi đo dai khoang 193 trang, sach đuoc Nha xuat ban Thoi Van an hanh tai My vao thang 12 nam 2003. Neu đi het bien phat hanh voi tu cach la tu lieu chinh thuc cua chuong trinh nghien cuu ve cong đong nguoi Viet hai ngoai cua WJC. Tai loi gioi thieu tap sach, giam đoc trung tam Kevin Bowen đa cong nhan tam quan trong cua tap phong van khi xem đay la "thu nghiem đau tien no luc tim toi đe khoi phuc mot ngon ngu chung cua nguoi Viet, nhung nguoi đa con ton tai sau mot loat nhung cuoc chien tranh do ngoai bang ap đat [...] đe lai cho ho mot dan toc cuon loc trong nhung bong bong cua chan ly va nhung đieu gia doi".


Tiep nhan Tai thoi điem ra mat, cuon sach đa gay nen nhung tranh cai đac biet, co luc gay gat trong cong đong nguoi Viet hai ngoai. Nhung theo Tran Van Thuy, sach van đuoc nhieu nguoi tim mua va nhanh chong ban het, sau đo tiep tuc tai ban lan hai nam 2004. Nhieu tieng noi trong cong đong nguoi Viet o My, đa so la ti nan chinh tri va nguoi theo chu nghia chong cong, đa phe phan cuon sach theo huong nang ne. Khong chi tac gia bi chi trich ma ca nhung nhan vat tham gia phong van trong sach cung vuong vao vo so loi tan cong, quy chup tu nhieu phia. Ca biet, tac gia Tran Nghi Hoang đa viet mot cuon sach xuat ban nam 2004 voi tua đe Tran Van Thuy: Chuyen khong tu te đe phan bac toan bo cong trinh va chi trich đao dien. Nhung y kien cao buoc nay đeu cho rang sach phat hanh co chu đich trong hoan canh mot nghi quyet cua Bo Chinh tri Đang Cong san Viet Nam đang đuoc trien khai tai cong đong nguoi Viet hai ngoai, cung voi đo la viec hau het nhan vat đuoc phong van la nhung nguoi ti nan cong san.
Viet trong mot bai phe binh dai đang tren bao nam 2005, nha bao Đinh Tu Thuc nhan xet cuon sach la "mot co gang van đong hoa giai", nhung van đe đat ra va đe cap đen đa "cho thay co gang nay kho thanh cong [...] huong dan nguoi đoc hieu khong đung ve van đe hoa giai". Trong đo, ngoai danh loi khen cho mot so khia canh cua sach, ong đa chi ra nhung sai lam trong nhan đinh cua Tran Van Thuy ve chinh quyen Viet Nam sau 1975 va tinh dan toc Viet. Tac gia cung phan tich quan điem cua mot so nha van đuoc phong van trong tac pham đe lien he, đong thoi lam ro cac van đe hoa giai dan toc Viet Nam va can nguyen cua su xung đot bat nguon tu tang lop chinh tri thay vi nguoi dan hai mien.
Cuon sach đa khong đuoc chinh quyen chap nhan va pho bien trong nuoc. Tung co nha xuat ban tai Viet Nam muon in sach, nhung Tran Van Thuy yeu cau phai giu "đung tung dau cham, dau phay". Tuy nhien, nhung trich đoan trong sach van đuoc cac to bao tai Viet Nam trich dan va su dung thuong xuyen. Trong cuon sach Chuyen nghe cua Thuy hoan thanh 10 nam sau đo, Tran Van Thuy đa đua mot so chuong cua Neu đi het bien vao sach đe gioi thieu ban đoc Viet Nam trong nuoc.
Tieu đe cua quyen sach tung đuoc chuong trinh Ngay tro ve cua Đai Truyen hinh Viet Nam lay lam tieu đe cho mot chu đe phat song nam 2014. So len song nay do Ta Quynh Tu đao dien va đa đoat giai B giai Bao chi Quoc gia lan thu VIII nam 2013.


Xem them Chuyen nghe cua Thuy


Chu thich = Ghi chu =


= Tham khao =


Nguon Tran Van Thuy (2004). Neu đi het bien (an ban thu 2). Hoa Ky: Thoi Van. OCLC 808653869.
Tran Nghi Hoang (2004). Tran Van Thuy: Chuyen khong tu te. Virginia: Kien Van. OCLC 224782776. Ban goc luu tru ngay 6 thang 5 nam 2023. Truy cap ngay 8 thang 6 nam 2025.
Tran Van Thuy; Le Thanh Dung (2013). Chuyen nghe cua Thuy. Thanh pho Ho Chi Minh: Nha xuat ban Hoi nha van. Luu tru ban goc ngay 7 thang 5 nam 2023. Truy cap ngay 8 thang 6 nam 2025.
Nhieu tac gia (2010). Chien tranh Viet Nam nhin tu phia ben kia. Nha xuat ban Dan tri. OCLC 746784920. Luu tru ban goc ngay 2 thang 5 nam 2023. Truy cap ngay 8 thang 6 nam 2025.


Lien ket ngoai Neu đi het bien tren Goodreads
Neu đi het bien tren Thoi Van