Giai thuong Vien Han lam (tieng Anh: Academy Awards), thuong đuoc biet đen voi ten giai Oscar (tieng Anh: Oscars) la giai thuong đien anh hang nam cua Vien Han lam Khoa hoc va Nghe thuat Đien anh (tieng Anh: Academy of Motion Picture Arts and Sciences, viet tat la AMPAS) (Hoa Ky) voi 74 giai thuong danh cho cac dien vien va ky thuat hinh anh trong nganh đien anh Hoa Ky. Ke tu nam 1929, giai Oscar đuoc trao hang nam tai thanh pho Los Angeles đe ghi nhan nhung thanh tuu xuat sac cua đien anh trong nam cua cac đao dien, dien vien, kich ban va nhieu linh vuc khac qua cuoc bo phieu kin cua cac thanh vien Vien Han lam.
Giai Oscar lan đau đuoc phat thanh tren radio vao nam 1930 va phat hinh lan đau nam 1953. Hien nay, giai thuong đuoc phat song truc tiep tren 200 quoc gia va phat truc tiep tren mang. Giai Oscar la le trao giai lau đoi nhat the gioi trong nganh nghe thuat.
Chiu trach nhiem bau chon va trao giai Oscar la AMPAS, mot to chuc nghe nghiep danh du cua nhung nguoi lam đien anh Hoa Ky. Cho đen nam 2007, so nguoi đu tieu chuan tham gia bau chon la 5830 nguoi, trong đo co 1311 dien vien (ty le cao nhat, chiem 22%). Tinh cho đen nam 2007, đa 72 nam qua trinh bau chon nay đuoc thong ke boi cong ty kiem toan PricewaterhouseCoopers va cong ty tien nhiem cua no la Price Waterhouse. Đen nay đa co 3140 tuong vang đa đuoc trao trong suot 94 nam ton tai.
Le trao giai Oscar gan đay nhat, giai Oscar lan thu 96, đa đuoc trao vao nam 2024, ton vinh cac bo phim hay nhat nam 2023, se đuoc to chuc vao ngay 10 thang 3 nam 2024 tai nha hat Dolby, Los Angeles, California. Nguoi dan chuong trinh tai buoi le lan nay la Jimmy Kimmel, va đuoc truc tiep tren đai ABC cua My.


Lich su Giai thuong Vien Han lam đau tien đuoc trao vao ngay 16 thang 5 nam 1929, trong mot buoi da tiec chieu tai Khach san Roosevelt Hollywood voi 280 khach moi. Gia tri tam ve vao thoi đo la 5 USD (tuong đuong 71 USD ngay nay). 15 buc tuong vang đa đuoc trao cho cac dien vien, đao dien va to lam phim cho cac bo phim tu nam 1927-1928 va le trao giai keo dai chi trong 15 phut. Nguoi chien thang luc ay đuoc bao truoc 3 thang đe chuan bi. Nhung sau đo, dip trao giai nam 1941 ve sau, ket qua đuoc giu kin trong phong bi va khong mot ai biet đuoc ket qua ngoai tru giam đoc va pho giam đoc cong ty san xuat Tuong vang Oscar R. S Owen.


= To chuc =
Dien vien xuat sac nhat lan đau tien cua giai la Emil Jannings trong bo phim The Last Command va The Way of All Fresh. Vi anh phai tro ve chau Au truoc le trao giai va do đo Vien Han lam đong y trao giai thuong truoc cho anh.
Vao le trao giai lan thu 29 đuoc to chuc vao ngay 27 thang 3 nam 1957, giai Oscar danh cho phim nuoc ngoai hay nhat đuoc cong bo. Tai le trao giai lan thu 74 vao nam 2002, giai Oscar danh cho phim hoat hinh hay nhat đuoc trao thuong. Tu nam 1973, tat ca le trao giai đeu ket thuc voi giai Oscar danh cho bo phim xuat sac nhat.


Đieu kien đe cu va qua trinh bau chon Tu nam 2004, ket qua đe cu đuoc Vien Han lam cong bo cho cong đong vao cuoi thang Gieng. Truoc đo, ket qua đe cu đuoc cong bo vao đau thang 2.


= Đieu kien đe cu =
Ngay nay, theo đieu so hai va so ba trong quy đinh chinh thuc cua giai Oscar, mot phim muon đu đieu kien tranh giai phai đuoc trinh chieu trong nam truoc đo, tuc la tu nua đem ngay 1 thang 1 đen nua đem ngay 31 thang 12, tai quan Los Angeles, California. Đieu so hai con noi ro cac bo phim nop du giai phai la phim dai (feature-length), tuc la co đo dai it nhat 40 phut, tru cac phim tham gia hang muc phim ngan, va phai su dung phim 35 mm hoac phim 70 mm, toc đo 24 hoac 48 hinh tren giay, đo phan giai khong đuoc thap hon 1280x720.


= Qua trinh bau chon =


 Thanh vien bau chon  Tat ca cac thanh vien cua AMPAS đeu phai co loi moi chinh thuc moi đuoc tham gia qua trinh lua chon đe cu va bau ra nguoi thang giai. Cac loi moi đuoc đua ra boi Hoi đong quan tri (Board of Governors) thay mat cho cac Uy ban nhanh cua Vien Han lam (Academy Branch Executive Committee). Nhung nguoi đuoc moi đuoc lua chon cung qua mot qua trinh đe cu hoac đuoc xet dua tren su cong hien cua ho cho nganh cong nghiep đien anh. Tuy rang nhung nguoi tung đuoc trao giai Oscar thuong la đuoc moi tham gia bau chon vao cac nam sau đo, nhung đieu nay khong nam trong quy đinh cua Hoi đong.
Viec đe cu cac thanh vien moi cho viec tuyen chon đuoc tien hanh hang nam. Tuy rang AMPAS khong chinh thuc cong bo danh tinh nhung nguoi đuoc tham gia bau chon, nhung bao chi van đua ra ten tuoi cua nhung nguoi nay, theo đo nam 2012 co 5783 nguoi đuoc moi tham gia qua trinh xet giai. Nhung nguoi nay nam trong 15 nhanh cua Vien Han lam, viec phan chia dua vao cac qua trinh va bo phan khac nhau cua viec lam phim. Nhung nguoi khong nam trong nhanh nao đuoc xep vao nhom Thanh vien chung (Members At Large).
Cac thanh vien thuoc cac nhanh khac nhau se bau chon ung cu vien cho cac hang muc thuoc nhanh minh, rieng hang muc Phim hay nhat (Best Picture) thi tat ca đeu co quyen tham gia đe cu. Nhung nguoi thang giai se đuoc lua chon bang vong bo phieu thu hai, trong đo moi thanh vien đeu đuoc phep bau cho hau het cac hang muc, ke ca hang muc Phim hay nhat.
Vao nam 2012, theo ket qua đieu tra cua to thoi bao Los Angeles, so luong thanh vien bau chon cua AMPAS chiem 88%, trong đo 94% la nguoi Caucasia, 77% la đan ong, 54% con lai la cac thanh vien bau chon la hon 60 tuoi.


Giai thuong = Tuong vang Oscar =
Phan thuong cua giai Oscar la mot buc tuong nho co ten chinh thuc la Giai thuong cua Vien Han lam cho đong gop xuat sac (tieng Anh: Academy Award of Merit) hay thong thuong đuoc biet đen la Tuong vang Oscar. Buc tuong bao gom phan goc bang kim loai đen đuoc ma vang va britannium, cao 34.3 cm va nang 3,856 kg co hinh dang cua mot hiep si đuoc đieu khac theo phong cach Art Deco, nguoi hiep si nay cam guom va đung tren mot cuon phim co nam canh. Nam canh nay tuong trung cho cac nhanh goc cua Vien Han lam bao gom dien vien, bien kich, đao dien, nha san xuat va ky thuat vien.
Hinh mau buc tuong lay cam hung tu dien vien nguoi Mexico Emilio "El Endio" Fernandez Nguoi nghi ra y tuong cho buc tuong Oscar la chi đao nghe thuat cua hang MGM, Cedric Gibbons, mot trong cac thanh vien đau tien cua Vien Han lam. Nhung nguoi cu the hoa y tuong cua Gibbons la nha đieu khac George Stanley, nguoi đa tao ra mot ban tuong bang đat set truoc khi Alex Smith che ra ban tuong bang thiec va đong đuoc ma vang 24 karat voi ti le 92,5 phan tram thiec va 7,5 phan tram đong. Ngay nay, moi nam co khoang 40 buc tuong Oscar đuoc san xuat boi cong ty R.S. Owens voi su kiem soat chat luong rat nghiem ngat, cac ban tuong loi trong qua trinh san xuat lap tuc đuoc cat đoi va nung chay. Tuy nhien tu nam 1943 đen nam 1945, do luong kim loai bi thieu hut cho san xuat trong chien tranh the gioi lan thu hai, buc tuong khi ay bat buoc phai dung thach cao thay cho va sau khi chien tranh ket thuc thi tuong Oscar tro ve chat lieu truyen thong.


= Ten goi =
Nguon goc cai ten "Oscar" hien van con gay tranh cai. Trong cuon tu truyen cua minh, Bette Davis cho rang chinh minh la nguoi nghi ra cai ten nay, co đat no theo ten nguoi chong đau tien, chi huy dan nhac Harmon Oscar Nelson. Mot nguoi khac đuoc coi la nguoi khai sinh ra cai ten Oscar, đo la Margaret Herrick, mot thu ky cua Vien Han lam, khi lan đau tien nhin thay buc tuong nam 1931, co đa noi rang buc tuong nay trong giong "ong chu Oscar" (ten bi danh cua ong la Oscar Piere), nha binh luan bao Sidney Skolsky cung co mat o đo đa lap tuc chop lay cai ten đo đe lam tua đe cho bai bao cua ong co ten: "Mot nhan vien đa yeu men đat ten cho buc tuong noi tieng la 'Oscar'". Ngay nay ca hai cai ten Oscar va Giai thuong Vien Han lam (Academy Award) đeu đuoc AMPAS đang ky ten thuong mai đe tranh cac vu kien tung hoac tranh chap co the xay ra.
Tinh cho đen Giai Oscar lan thu 79 to chuc vao nam 2007, đa co tong cong 2671 buc tuong Oscar đuoc trao. Co 290 dien vien khac nhau đa đuoc trao giai Oscar ve dien xuat (bao gom ca cac giai Oscar danh du va giai Oscar cho tre em), trong so nay 144 nguoi van con song cho đen nam 2007.


= Nguoi so huu tuong vang Oscar =
Ke tu nam 1950, AMPAS đa ra quy đinh ve viec chu nhan cua cac buc tuong Oscar va nguoi thua ke cua ho khong đuoc phep ban buc tuong, tru truong hop ban lai cho chinh Vien Han lam voi gia 1 USD. Neu nguoi đuoc chon trao giai tu choi vinh du nay, Vien Han lam se giu lai buc tuong. Quy đinh nay đa gay ra nhieu tranh cai, vi no đong nghia voi viec nguoi đuoc trao tuong vang Oscar lai khong đuoc so huu hoan toan giai thuong cua minh. Đa co truong hop chau trai cua nha san xuat phim Michael Todd đa co ban buc tuong Oscar cua ong minh cho mot nha suu tap, AMPAS đa ngan can đuoc viec nay bang mot lenh cua toa an. Vao thang 12 nam 2011, Orson Welles gianh đuoc giai Oscar danh cho kich ban goc xuat sac nhat cho bo phim Citizen Kane, nguoi thua ke ong co đuoc quyet đinh cua toa an nam 2004 cho phep ban đau gia buc tuong nay tren mang voi gia 861542 USD.
Vao nam 1992, Harold Russell can tien cho cac chi phi y te cho vo ong. Trong mot quyet đinh gay tranh cai, ong đa đong y ban lai cho dien vien phu xuat sac nhat nam 1946 la Herman Darvick Autograph Auctions cho bo phim The Best Years of Our Lives va vao ngay 6 thang 8 nam 1992 tai thanh pho New York, giai Oscar đuoc ban lai cho nha suu tap voi gia 60500 USD. Russell đa bao ve quyet đinh cua minh va noi rang: "Toi khong biet li do vi sao moi nguoi đeu chi trich toi. Suc khoe cua vo toi quan trong hon rat nhieu so voi giai thuong nay. Bo phim se van con mai, tham chi la ca giai Oscar"


Le trao giai = Đia điem to chuc =
Le trao giai đau tien cua AMPAS dien ra tai khach san Roosevelt o Hollywood. Trong thap nien 1930 va đau thap nien 1940, cac buoi le đuoc to chuc tai khach san The Ambassador Hotel hoac Millennium Biltmore Hotel o Los Angeles.
Tu nam 1944 đen nam 1946, Nha hat Trung Hoa Grauman o Hollywood la noi to chuc le trao giai truoc khi no doi ve thinh phong Shrine Auditorium cho đen nam 1948. Le trao giai lan thu 21 nam 1949 dien ra tai Nha hat Giai thuong Vien Han lam ma sau nay la tru so chinh cua AMPAS tren đai lo Melrose o Hollywood.
Tu nam 1950 đen nam 1960, đia điem đuoc lua chon la Nha hat Pantages. Tu nam 1961, đen luot thinh phong Santa Monica Civic Auditorium o Santa Monica, California đuoc to chuc le trao giai Oscar. Nam 1968, mot lan nua le trao giai tro ve Los Angeles, lan nay la tai rap Dorothy Chandler Pavilion nam trong Trung tam Am nhac Los Angeles. Rap The Dorothy Chandler Pavilion la noi to chuc 20 đem trao giai lien tiep cho đen tan nam 1988, sau đo giai Oscar lai đuoc trao luan phien o Trung tam Am nhac va thinh phong Shrine Auditorium. Ke tu nam 2002, Nha hat Kodak (tu nam 2012 đoi ten la Trung tam Hollywood va Highland, sau đo la Nha hat Dolby) cua Hollywood tro thanh đia điem to chuc lau dai đau tien cua giai thuong.


= Truyen hinh =
Tai Hoa Ky, le trao giai Oscar đuoc truyen hinh truc tiep o hau het lanh tho Hoa Ky (ngoai tru Alaska va Hawaii), Vuong quoc Anh cung hang trieu khan gia khap the gioi trong khi đo le trao giai Emmy, Qua cau vang va Giai Grammy chi đuoc truyen truc tiep o Bo Đong va phat tre hon o Bo Tay.
Le trao giai Oscar lan đau đuoc ghi hinh nam 1953 boi hang NBC. Đen nam 1960 thi quyen truyen hinh roi vao tay hang ABC (trong đo co buoi truyen hinh truc tiep co mau lan đau nam 1966) cho đen nam 1970. Nam 1970, NBC gianh lai quyen phat song trong 5 nam nhung roi tu nam 1976, chi co ABC đuoc ghi hinh buoi le nay, hop đong cua ABC voi AMPAS hien keo dai đen nam 2028. Le trao giai lan đau phat song truc tiep tren toan the gioi vao nam 1970 qua ve tinh nhung chi co 2 quoc gia Nam My la Chile va Brazil mua đuoc ban quyen phat song. Sau đo, ban quyen phat song đuoc ban cho 50 quoc gia. Mot thap ky sau, ban quyen đa đuoc ban cho 60 quoc gia va tiep tuc tang, đen nam 1984, ban quyen giai Oscar đuoc cap phep o 76 quoc gia. Trong buoi phat song truc tiep, cac hang phim bi nghiem cam phat quang cao.
Cac hang muc chinh cua giai Oscar se đuoc trao trong mot buoi le trang trong đuoc truyen hinh truc tiep. Sau tuan sau khi cac ung cu vien đuoc cong bo, buoi le đuoc to chuc rat hao nhoang theo phong cach Hollywood khi cac khach moi buoc tren tam tham đo voi nhung bo đo thoi trang nhat. Trong vai nam tro lai đay, Vien Han lam thuong tuyen bo le trao giai cua ho co toi hang ti nguoi xem truc tiep, tuy nhien thong tin nay chua he đuoc kiem chung boi cac nguon đoc lap va ban than AMPAS cung khong đua ra ly do tai sao so nguoi xem lai co the đat toi con so lon nhu vay.
Giai Oscar phat lan đau nam 1953 boi đai NBC đen nam 1960 va sau đo đuoc phat ABC thay the. NBC gianh lai quyen truc tiep trong 5 nam (1971-1975), va ABC lai phat song tro lai vao nam 1976 va se tiep tuc truc tiep hang nam cho đen nam 2028 sau khi het hop đong voi Vien Han lam.
Sau hon 60 nam đuoc to chuc vao cuoi thang 3 hoac đau thang 4, ke tu nam 2004, buoi trao giai đuoc dich som len cuoi thang 2 hoac đau thang 3 đe rut ngan qua trinh van đong hanh lang va quang cao. Viec to chuc som hon cung đem lai thuan loi cho hang ABC vi thang 2 la thang co luong nguoi xem lon va de đem lai loi nhuan hon. Mot li do khac la do su tang truong ve luot xem giai bong ro NCAA lam anh huong đen khan gia Vien Han lam. Va viec chuyen ngay phat song tu thu Ba sang thu Hai đem lai nhieu loi ich cho đai ABC vi đem lai tien lai nhieu. Mot vai nam, le trao giai đuoc doi thanh ngay Chu nhat đau tien cua thang Ba đe tranh gay xung đot voi The van hoi Mua đong. Ngoai ra mot ly do khac nua la vi đe tranh le trao giai qua gan voi ngay le ton giao la le Passover va le Phuc sinh, ma trong nhieu thap ki bi phan đoi boi cac thanh vien va cong chung. Tuy nhien, viec doi ngay trao giai lam giam so luong quang cao. Vao nam 2010, Vien Han lam con muon chuyen buoi le qua ca thang Gieng. Tuy nhien neu ke hoach to chuc som nhu vay thi se lam anh huong đen thoi gian bo phieu bi rut ngan, lam cho chat luong đe cu giam đi đang ke, đong thoi, viec to chuc som se trung voi giai Bong bau duc quoc gia.
Sau nhieu nam to chuc vao ngay thu Hai luc 9 gio toi (bo Đong), tu nam 1999, no đuoc chuyen sang ngay Chu Nhat luc 8 gio 30 (bo Đong). Nguyen nhan la do no tranh đuoc viec ket xe vao gio cao điem o Los Angeles va giup cho khan gia bo Đong co the ngu som. Trong nhieu nam, nhieu hang phim phan đoi viec phat song vao ngay Chu Nhat boi vi ho phai cat đi gio phim cuoi tuan (thuong đem lai cho ho rat nhieu loi nhuan).
Vao le trao giai lan thu 40, buoi le phai tam hoan trong 2 ngay nguyen nhan la do Martin Luther King bi am sat. Ngay 30 thang 3 nam 1981, buoi le trao giai đa bi lui lai mot ngay sau su kien tong thong Ronald Reagan bi am sat hut.
Ve chieu dai phat song, buoi le thuong keo dai ba tieng ruoi. Giai Oscar đau tien vao nam 1929 keo dai 15 phut. Vao buoi le nam 2002 keo dai 4 gio 23 phut. Trong nam 2010, cac nha to chuc Giai thuong Vien han lam đa cong bo nhung bai phat bieu tam chap nhan cua nguoi đoat giai thuong khong đuoc vuot qua 45 giay. Đieu nay, theo nha to chuc Bill Mechanic, la đe đam bao loai bo nhung gi ong goi la "đieu ghet nhat trong chuong trinh". Trong le trao giai nam 2018, dan chuong trinh Jimmy Kimmel đa thong bao rang anh se tang mot chiec cano nuoc hoan toan moi va hien đai nhat cho nhung nguoi co bai phat bieu ngan nhat cua đem (mot phan thuong ma Mark Bridges nhan đuoc khi gianh giai Oscar danh cho Thiet ke trang phuc xuat sac nhat cua anh trong phim Phantom Thread).


= So luong nguoi xem =
Ve mat lich su, giai Oscar đa thu hut đuoc mot so luong lon nguoi xem khi cac bom tan cua phong ve đuoc ua chuong đe tranh danh hieu Giai Oscar cho Phim xuat sac nhat. Hon 57,25 trieu nguoi xem đa theo doi chuong trinh truyen hinh cho Giai thuong Hoc vien 70 nam 1998, nam Titanic thu đuoc gan 600 trieu đo la My tai cac phong ve truoc giai Oscar o Bac My. Le trao giai Academy Awards lan thu 76, trong đo The Lord of the Rings: Su tro lai cua nha vua (thu đuoc 368 trieu đo la My) nhan đuoc 11 giai thuong bao gom giai cho phim xuat sac nhat đa thu hut đuoc 43.56 trieu nguoi xem. Tuy nhien, le trao giai  đuoc đanh gia cao nhat dua tren xep hang cua Nielsen cho đen nay la giai thuong cua Vien Han lam lan thu 42 voi rating 43,4% vao ngay 7 thang 4 nam 1970.
Nguoc lai, cac buoi le ton vinh cac bo phim khong đat đuoc nhieu thanh cong tai cac phong ve co xu huong ti le nguoi xem thap hon. Giai thuong Vien Han lam lan thu 78, phim Crash (voi tong doanh thu truoc giai Oscar la 53,4 trieu USD) voi 38,64 trieu khan gia, ti le ay tuong đuong 22,91%, thap hon so voi giai Oscar 2 nam truoc đo. Trong nam 2008, giai thuong Giai thuong Vien han lam lan thu 80 đuoc theo doi boi 31,76 trieu nguoi xem voi ty suat nguoi xem 18,66%, đuoc đanh gia la le trao giai đuoc xem la ti le thap nhat cho đen nay, mac du đay la buoi le 80 nam giai thuong cua Hoc vien.
Mac du van chiem uu the trong xep hang, luong nguoi xem cua giai đa giam dan qua tung nam. Sau buoi trinh chieu, Variety khuyen khich ABC đam phan mo rong hop đong voi AMPAS đe tim kiem ra su sang tao hon đoi voi chuong trinh. Hien tai, AMPAS chiu trach nhiem ve hau het cac phan cua chuong trinh, bao gom ca viec lua chon nhan vien san xuat va ABC đuoc phep co mot so y kien ​​ve quyet đinh cua ho. [65] Vao thang 8 nam 2016, AMPAS mo rong hop đong voi ABC đen nam 2028: hop đong khong co bat ky thay đoi đang chu y nao, cung nhu khong cho ABC bat ky su sang tao nao đoi voi buoi le.


Danh sach giai thuong = Giai thuong cho đong gop xuat sac =


 Cac hang muc hien hanh  Phim hay nhat (Best Picture)
Đao dien xuat sac nhat (Best Director)
Kich ban goc xuat sac nhat (Best Original Screenplay)
Kich ban chuyen the xuat sac nhat (Best Adapted Screenplay)
Nam dien vien chinh xuat sac nhat (Best Actor)
Nu dien vien chinh xuat sac nhat (Best Actress)
Nam dien vien phu xuat sac nhat (Best Supporting Actor)
Nu dien vien phu xuat sac nhat (Best Supporting Actress)
Quay phim xuat sac nhat (Best Cinematography)
Thiet ke san xuat xuat sac nhat (Best Production Design) (đuoc đoi ten tu Chi đao nghe thuat xuat sac nhat - Best Art Direction)
Nhac phim hay nhat (Best Original Score)
Ca khuc trong phim hay nhat (Best Original Song)
Thiet ke trang phuc đep nhat (Best Costume Design)
Dung phim xuat sac nhat (Best Film Editing)
Hoa trang xuat sac nhat (Best Makeup and Hairstyling)
Hoa am hay nhat (Best Sound)
Hieu ung hinh anh xuat sac nhat (Best Visual Effects)
Phim noi tieng nuoc ngoai hay nhat (Best Foreign Language Film)
Phim hoat hinh hay nhat (Best Animated Feature Film) (giai Oscar moi nhat, chi moi đuoc trao tu nam 2001)
Phim hoat hinh ngan hay nhat (Best Animated Short Film)
Phim tai lieu hay nhat (Best Documentary Features)
Phim tai lieu ngan hay nhat (Best Documentary Short Subject)
Phim ngan hay nhat (Best Live Action Short Film)


 Hang muc đa ngung trao  Tro ly đao dien xuat sac nhat (Best Assistant Director): trao tu nam 1932 đen nam 1937
Đao dien phim hai kich xuat sac nhat (Best Director, Comedy Picture): 1927, 1928
Đao dien phim chinh kich xuat sac nhat (Best Director, Dramatic Picture): 1927, 1928
Chi đao mua xuat sac nhat (Best Dance Direction): trao tu 1935 đen 1937
Hieu ung ky thuat (Best Engineering Effects): chi trao nam 1928
Am thanh trong phim ca nhac hoac hai kich xuat sac nhat (Best Original Musical or Comedy Score): trao tu 1995 đen 1999
Phim ca nhac xuat sac nhat (Best Original Musical): 1984
Phim mau ngan hay nhat (Best Short Film - Color): trao tu 1936 đen 1937
Phim ngan dai hai cuon xuat sac nhat (Best Short Film - Live Action - 2 Reels): trao tu 1936 đen 1956
Phim ngan moi la (Short Film—Novelty): trao tu 1932 đen 1935
Truyen goc hay nhat (Best Original Story): trao tu 1928 đen 1956
Chat luong nghe thuat đoc đao nhat (Best Unique and Artistic Quality of Production): chi trao nam 1928
Bien tap am thanh xuat sac nhat (Best Sound Editing): trao tu 1963 đen 2019
Trong nam đau tien, giai Oscar đao dien xuat sac nhat đuoc chia thanh hai the loai phim chinh kich va phim hai kich. Trong mot thoi gian dai, giai Oscar am thanh cung đuoc chia lam hai the loai chinh kich va hai kich phim ca nhac. Hien nay chi co duy nhat mot giai Oscar cho am thanh. Tu thap nien 1930 đen thap nien 1960, cac giai Oscar ve quay phim, chi đao nghe thuat va thiet ke trang phuc đuoc chia thanh hai the loai cho phim trang đen va phim mau.


 Hang muc đuoc đe nghi  Hang nam Hoi đong quan tri cua AMPAS đeu hop lai đe xem xet cac đe nghi ve hang muc giai Oscar moi. Cho đen nay nhung hang muc sau van bi tu choi đua vao danh sach giai thuong chinh thuc:

Tuyen chon dien vien tot nhat (Best Casting): tu choi nam 1999
Đong the xuat sac nhat (Best Stunt Coordination): tu choi moi nam tu 1991 đen 2012
Ten phim hay nhat (Best Title Design): tu choi nam 1999


= Giai thuong đac biet =
Cac giai nay đuoc bau chon boi nhung uy ban đac biet chu khong phai toan bo thanh vien Vien Han lam. Ho luon luon khong đuoc gioi thieu trong le trao giai


 Hang muc hien hanh  Giai danh du (Academy Honorary Award): tu nam 1929
Cong hien đac biet (Academy Special Achievement Award): tu nam 1972 đen nam 1995 va nam 2017
Giai khoa hoc ky thuat (Academy Award, Scientific or Technical): tu nam 1931
Giai Tuong niem Irving G. Thalberg: tu nam 1938
Giai thuong nhan đao Jean Hersholt: tu nam 1957
Giai Gordon E. Sawyer: tu nam 1981


 Hang muc đa ngung trao  Giai cho thieu nhi (Academy Juvenile Award): trao tu 1934 đen 1960


Qua tang Đay đa tro thanh mot truyen thong, nhung mon qua đuoc tang cho cac dien gia va nguoi bieu dien tai Oscar sau buoi le. Trong nhung nam gan đay, nhung mon qua nay cung đa đuoc mo rong đe trao cho nhung ung cu vien va nguoi chien thang. Gia tri cua moi tui qua tang nay co the len đen hang chuc nghin đo la. Vao nam 2014, gia tri đuoc bao cao len đen 80.000 USD. Gia tri mon qua đa tang len đen muc Dich vu Doanh thu Noi đia Hoa Ky đa ban hanh mot đieu luat ve qua tang va kha nang đanh thue ho. Cac mon qua tang cua Oscar bao gom goi du lich đen Hawaii, Mexico va Nhat Ban, bua tiec rieng cho nguoi đuoc nhan va ban be tai nha hang, đien thoai video, bon đem o khach san sang trong, đong ho, vong tay, spa, ruou vodka, va keo giam can.


Luong nguoi theo doi va tien quang cao Tu nam 2006 tro đi, thong tin ve luong nguoi xem va tien quang cao se đuoc cap nhat.


Thong ke = Phim xep theo so đe cu =
14 đe cu
All about Eve, 20th Century Fox, 1950 (đoat 6 giai)
Titanic, 20th Century Fox va Paramount Pictures, 1997 (đoat 11 giai)
La La Land, 2017 (đoat 6 giai)
13 đe cu
Cuon theo chieu gio, Metro-Goldwyn-Mayer, 1939 (đoat 8 giai, them 1 giai đac biet va 1 giai ky thuat)
From Here to Eternity, Columbia Pictures, 1953 (đoat 8 giai)
Mary Poppins, Buena Vista Distribution Company, 1964 (đoat 5 giai)
Who's Afraid of Virginia Woolf?, Warner Bros., 1966 (đoat 5 giai)
Forrest Gump, Paramount Pictures, 1994 (đoat 6 giai)
Shakespeare đang yeu, Miramax Films, 1998 (đoat 7 giai)
Chua te cua nhung chiec nhan: Hiep hoi Nhan than, New Line, 2001 (đoat 4 giai)
Chicago, Miramax Films, 2002 (đoat 6 giai)
The Shape of Water, 2017 (đoat 4 giai)
12 đe cu
Mrs. Miniver, Metro-Goldwyn-Mayer, 1942 (đoat 6 giai)
The Song of Bernadette, 20th Century Fox, 1943 (đoat 4 giai)
Johnny Belinda, Warner Bros., 1948 (đoat 1 giai)
Chuyen tau mang ten duc vong, Warner Bros., 1951 (đoat 4 giai)
On the Waterfront, Columbia Pictures, 1954 (đoat 8 giai)
Ben-Hur (phim 1959), Metro-Goldwyn-Mayer, 1959 (đoat 11 giai)
Becket, Paramount Pictures, 1964 (đoat 1 giai)
My Fair Lady, Warner Bros., 1964 (đoat 8 giai)
Reds, Paramount Pictures, 1981 (đoat 3 giai)
Khieu vu voi bay soi, Orion Pictures, 1990 (đoat 7 giai)
Ban danh sach cua Schindler, Universal Studios, 1993 (đoat 7 giai)
Benh nhan nguoi Anh, Miramax Films, 1996 (đoat 9 giai)
Vo si giac đau, DreamWorks va Universal Studios, 2000 (đoat 5 giai)
11 đe cu
Mr. Smith Goes to Washington, Columbia Pictures, 1939 (đoat 1 giai)
Rebecca, United Artists, 1940 (đoat 2 giai)
Sergeant York, Warner Bros., 1941 (đoat 2 giai)
The Pride of the Yankees, RKO Radio, 1942 (đoat 1 giai)
Sunset Boulevard, Paramount Pictures, 1950 (đoat 3 giai)
Judgment at Nuremberg, United Artists, 1961 (đoat 2 giai)
Cau chuyen phia tay, United Artists, 1961 (đoat 10 giai)
Oliver!, Columbia Pictures, 1968 (đoat 5 giai, them 1 giai danh du)
Chinatown, Paramount Pictures, 1974 (đoat 1 giai)
Bo gia phan II, Paramount Pictures, 1974 (đoat 6 giai)
Julia, 20th Century Fox, 1977 (đoat 3 giai)
The Turning Point, 20th Century Fox, 1977 (khong đoat giai nao)
Gandhi, Columbia Pictures, 1982 (đoat 8 giai)
Terms of Endearment, Paramount Pictures, 1983 (đoat 5 giai)
Amadeus, Orion Pictures, 1984 (đoat 8 giai)
A Passage to India, Columbia Pictures, 1984 (đoat 2 giai)
The Color Purple, Warner Bros., 1985 (khong đoat giai nao)
Out of Africa, Universal Studios, 1985 (đoat 7 giai)
Giai cuu binh nhi Ryan, DreamWorks/Paramount Pictures, 1998 (đoat 5 giai)
Chua te cua nhung chiec nhan: Su tro lai cua nha vua, New Line, 2003 (đoat 11 giai)
The Aviator, Miramax Films, Initial Entertainment Group va Warner Bros., 2004 (đoat 5 giai)


= Phim xep theo so giai gianh đuoc =
11 giai
Ben-Hur (phim 1959), Metro-Goldwyn-Mayer, 1959 (12 đe cu)
Titanic, 20th Century Fox va Paramount, 1997 (14 đe cu)
Chua te cua nhung chiec nhan: Su tro lai cua nha vua, New Line, 2003 (11 đe cu)
10 giai
Cau chuyen phia tay, United Artists, 1961 (11 đe cu)
9 giai
Cuon theo chieu gio, Metro-Goldwyn-Mayer, 1939 (13 đe cu)
Hoang đe cuoi cung, 1987 (9 đe cu)
Benh nhan nguoi Anh, Miramax Films, 1996 (12 đe cu)
Gigi, Metro-Goldwyn-Mayer, 1958 (9 đe cu)
8 giai
From Here to Eternity, Columbia Pictures, 1953 (13 đe cu)
On the Waterfront, Columbia Pictures, 1954 (12 đe cu)
My Fair Lady, Warner Bros., 1964 (12 đe cu)
Cabaret, Metro-Goldwyn-Mayer, 1972 (10 đe cu)
Gandhi, Columbia Pictures, 1982 (11 đe cu)
Amadeus, Orion Pictures va Warner Bros., 1984 (11 đe cu)
Slumdog Millionaire, Fox Searchlight Pictures, 2008 (10 đe cu)


= Phim đoat 5 giai quan trong =
It Happened One Night, 1934
Đao dien: Frank Capra
Nam dien vien chinh: Clark Gable
Nu dien vien chinh: Claudette Colbert
Kich ban: Robert Riskin
Bay tren to chim cuc cu (One Flew over the Cuckoo's Nest), 1975
Đao dien: Milos Forman
Nam dien vien chinh: Jack Nicholson
Nu dien vien chinh: Louise Fletcher
Kich ban: Lawrence Hauben va Bo Goldman
Su im lang cua bay cuu (The Silence of the Lambs), 1991
Đao dien: Jonathan Demme
Nam dien vien chinh: Anthony Hopkins
Nu dien vien chinh: Jodie Foster
Kich ban: Ted Tally


Chi trich = Cac bo phim =
Cung nhu nhieu giai thuong danh gia khac, giai Oscar thuong xuyen gap phai chi trich. Nhung nguoi chi trich cho rang co nhieu bo phim gianh giai Phim hay nhat trong qua khu khong con nhieu gia tri theo thoi gian. Mot so phim nhu 80 ngay vong quanh The gioi, Grand Hotel hay The Greatest Show on Earth thuong đuoc coi la co tuoi tho ngan ngui va it co anh huong trong lan trinh chieu ra mat. Trong khi đo mot so phim khac đuoc coi la rat xung đang đe trao giai thi lai chua bao gio vuon toi đuoc danh hieu Phim hay nhat. Vi du tieu bieu nhat phai ke toi bo phim kinh đien Cong dan Kane von đuoc gioi phe binh ung ho nhiet liet, đuoc đe cu toi 9 giai Oscar nhung chi mang ve duy nhat mot giai cho Kich ban goc xuat sac nhat. Sau nay Cong dan Kane đuoc coi la mot trong nhung bo phim xuat sac nhat trong lich su Đien anh Hoa Ky. Mot bo phim xuat sac khac la The Shawshank Redemption đuoc đe cu 7 giai Oscar nhung tham chi con khong gianh đuoc giai nao, mac du no van luon đuoc xep vao hang nhung bo phim hay nhat cua moi thoi đai tren trang web uy tin IMDb. Đe canh tranh trong hang muc danh gia nhat nay, cac hang phim cung tien hanh rat nhieu cuoc van đong hanh lang, va nhieu nguoi cho rang đoi khi nhung đe cu cho hang muc Phim hay nhat lai la ket qua cua nhung cuoc van đong hanh lang hon la chat luong thuc su cua nhung bo phim đo.
Nhieu chi trich con nham vao mot su that la cac đe cu hau nhu chi danh cho cac bo phim noi tieng Anh, tru đe cu cho hang muc Phim noi tieng nuoc ngoai hay nhat. Cho đen nam 2013, moi chi co 9 bo phim noi tieng nuoc ngoai đuoc đe cu cho hang muc Phim hay nhat, đo la cac phim Grand Illusion (tieng Phap, 1938), Z (tieng Phap, 1969), The Emigrants (tieng Thuy Đien, 1972), Cries and Whispers (tieng Thuy Đien, 1973), Il Postino (tieng Y va tieng Tay Ban Nha, 1995), Cuoc song tuoi đep (tieng Y, 1998), Ngoa ho tang long (tieng Quan thoai, 2000), Letters from Iwo Jima (tieng Nhat Ban, 2006) va Amour (tieng Phap, 2012). Cho đen thoi điem hien tai, Ky sinh trung la bo phim nuoc ngoai duy nhat đat giai thuong nay.
Trong so it cac phim san xuat tai nuoc ngoai gianh giai Phim hay nhat, gan đay nhat co Slumdog Millionaire (Anh va An Đo, 2008), The King's Speech (Anh, 2010) va The Artist (Phap, 2011).


= Quang cao thuong mai =
Sau khi nhan đuoc đe cu cac bo phim, cac xuong phim danh hang trieu USD va thue chuyen gia quang cao đac biet đe gioi thieu cho bo phim cua minh trong thoi gian đuoc goi la "mua giai Oscar". Đieu nay đa gay ra cao buoc Vien Han lam bi anh huong nhieu hon boi tiep thi nhieu hon la chat luong phim. William Friedkin, đao dien bo phim tung đoat giai Oscar va la cuu nha san xuat cua buoi le, đa phat bieu tai mot hoi nghi o New York vao nam 2009, mo ta no nhu la "ke hoach quang ba lon nhat ma bat ky nganh cong nghiep nao đa tung thuc hien".


= Su thien vi =
Nhung loi chi trich đien hinh cua Giai Oscar cho phim xuat sac nhat, nhung nguoi đoat giai va đe cu co su thien vi trong ban bau chon.


= Phan biet chung toc =
Vien Han lam đa nhan đuoc nhieu loi chi trich ve viec phan biet chung toc trong so nhung nguoi đuoc đe cu. Le trao giai lan thu 88 đa tro thanh đinh điem cua mot cuoc tay chay, dua tren viec bau chon cua cac nha phe binh rang danh sach cac ung cu vien toan la nguoi da trang. Đap lai, Vien Han lam đa khoi xuong nhung thay đoi trong lich su "co tinh lich su" vao nam 2020.


= Tu choi giai thuong =
Mot so nguoi chien thang cua Giai Oscar đa tay chay cac buoi le va do đo tu choi nhan giai Oscar cua ho.
Nguoi đau tien lam nhu vay la nha bien kich Dudley Nichols (cho giai Oscar danh cho Kich ban goc xuat sac nhat nam 1935 cua phim The Informer). Nichols tay chay le trao giai Academy Awards lan thu 8 vi cuoc xung đot giua Hoc vien va Hiep hoi Nha van [89] Nichols cuoi cung đa chap nhan giai thuong nam 1935 ba nam sau đo, tai le 1938. Nichols đa đuoc đe cu ba giai Academy Awards khac trong su nghiep cua minh.
George C. Scott đa tro thanh nguoi thu hai tu choi nhan giai cho Nam dien vien xuat sac nhat vao nam 1970 trong phim Patton) tai le trao giai lan thu 43.
Nguoi thu ba tu choi nhan giai la Marlon Brando cho Nam dien vien xuat sac nhat trong phim Bo gia nam 1972), ong noi rang co su phan biet đoi xu va nguoc đai cua nguoi My ban đia trong nganh cong nghiep đien anh Hoa Ky. Tai le trao giai Oscar lan thu 45 đo, Brando đa gui mot nu dien vien va nha hoat đong vi quyen cong dan Sacheen Littlefeather đoc bai phat bieu gom 15 trang chi ro nhung loi chi trich cua ong.


Thuong hieu Thuat ngu "Oscar" la mot nhan hieu đa đang ki ten thuong mai boi AMPAS; tuy nhienvoi tieng Y, no đuoc su dung rong rai đe tham khao bat ky giai thuong hoac le trao giai, bat ke truong hop nao.


Xem them Danh sach binh chon cua Vien phim My


Tham khao K. Gail & J. Piazza, The Academy Awards the Complete History of Oscar, Black Dog & Leventhal Publishers, Inc., 2002.
Jon Wright, The Lunacy of Oscar; The Problems with Hollywood's Biggest Night, Thomas Publishing, Inc, 2007.


Lien ket ngoai Giai Oscar lan thu 83, 2011
Giai Oscar tren Internet Movie Database
Trang web chinh thuc cua Giai Oscar
Du lieu ve cac giai Oscar Luu tru ngay 13 thang 9 nam 2008 tai Wayback Machine
Oscar 2006 - Mot Oscar chia đeu cac giai