Chua Xiem Can nam tai ap Bien Đong B, xa Vinh Trach Đong cu, thanh pho Bac Lieu cu, tinh Bac Lieu cu (nay la Đuong Huyen 31, khom Bien Đong B, phuong Hiep Thanh, tinh Ca Mau), la cong trinh kien truc noi bat va la noi to chuc cac le hoi hang nam cua nguoi Khmer. Chua co khuon vien rong 4 ha, la quan the kien truc ton giao lon bac nhat khu vuc Đong bang song Cuu Long.


Ten goi va vi tri Chua Xiem Can ban đau co ten tieng Khmer la Komphisako, khi nguoi Hoa đen đinh cu chu yeu la nguoi Trieu Chau ho đa goi chua la Xiem Can, trong tieng Tieu cua ho co nghia la "giap nuoc" dung đe chi ngoi chua nam canh bo bien.
Chua Xiem Can nam tai ap Bien Đong B, xa Vinh Trach Đong cu, thanh pho Bac Lieu cu, tinh Bac Lieu cu (nay la Đuong Huyen 31, khom Bien Đong B, phuong Hiep Thanh, tinh Ca Mau) va cach trung tam thanh pho Bac Lieu cu 7 km ve phia đong va cach bien 2 km.


Lich su Chua xay dung vao thang 4 nam 1887, Phat lich nam 2430, tru tri đau tien la Hoa thuong Thach Nam, va la nguoi đa cho khoi cong xay dung chua. Chua co dien tich ban đau la 4.500 m², khuon vien hien nay la 4 ha. Đay la ngoi chua co đa trai qua 9 đoi tru tri. Hon mot the ky hinh thanh va phat trien, chua Xiem Can la trung tam sinh hoat van hoa tam linh, van hoa nghe thuat cua nguoi Khmer.
Chua la noi luu giu bo sach Khmer co đuoc viet tren la cay day đen 70 trang.
Nam 2001, Uy ban nhan dan tinh Bac Lieu đa xep chua Xiem Can la Di tich kien truc nghe thuat.
Nam 2009, chua Xiem Can thinh nhan xa loi Phat, xay Bao thap Ngoc Xa Loi ton nghiem đoi dien voi giang đuong.
Ngay 29 thang 6 nam 2022, UBND tinh Bac Lieu ban hanh Quyet đinh so 247/QĐ-UBND cong nhan di tich lich su van hoa Chua Xiem Can la điem du lich tieu bieu cua khu vuc Đong bang song Cuu Long.


Kien truc Quan the kien truc chua quay mat ve huong đong va đuoc xay dung theo kien truc truong phai Phat giao Nam Tong. Mau xay dung pho bien cua chua giong nhu bao chua Khmer khac la mau vang va mau đo vang. Kien truc xay dung co rat nhieu phu đieu.


= Cong, tuong rao va khuon vien =
Cong chua xay theo kien truc Angkor, phia tren co tuong ran nhieu đau va nhieu hinh anh nhung thieu nu nhay mua, ben duoi bang ten cong co hai chim than Krut va hai con ran nam đau uon luon. Buc tuong rao bao boc xung quanh chua cham tro nhieu hoa van. Khuon vien chua rat rong voi nhieu cay sao, cay dau cao vut va xep thang hang.


= Chanh đien =
Chanh đien nam tai trung tam khuon vien chua, tren nen gach cao 1,5m voi 3 bac cap cung mot hanh lang bao quanh, đuoc xay theo hinh chu nhat, rong 18 m va chieu dai 36 m. Co 100 cay cot be tong tron tat ca, đuoc cham tro tinh xao.
Mai chua gom 3 lop so le hinh thap chong len nhau, goc mai cua moi đinh đeu đuoc đap khuc đuoi ran dai va uon cong. Hai khoang trong o hai đau hoi bit bang hai tam go hinh tam giac va đuoc cham khac, nguoi Khmer goi la "ho cheang". Tren cac bo day giap mi cua cac nep mai đap cac tuong rong Khmer, đau rong dang kep nam ngay cac goc đao cua mai, than rong nam xoai dai theo bo day voi hang vi lung tia ro, uon cong nguoc len nhu nhung ngon lua. Đau, than va đuoi rong ket hop voi nhau tao nen hinh anh nhung chiec ghe ngo. O moi điem tiep giap giua cac đau cot va mai đeu la đau ran than Nagar, ran la linh vat bao ve cho chua.
Ban tho chanh đien trang tri hoa van, hoa tiet đieu khac phong phu va tinh xao. Tren be đat nhieu tuong Phat, gom mot tuong Phat Thich Ca lon nhat o giua. Cac tuong Phat khac dien ta cac thoi ky hoa than cua Phat. Vach va tran đuoc trang tri phu đieu, bich hoa cau ky, cong phu va nhieu mau sac. Cac bich hoa ke lai cuoc đoi Đuc Phat va truong ca Ramayana.
Toa chanh đien co chieu cao 36,3 m đuoc xem la cao nhat trong quan the chua Khmer Nam Bo tai Viet Nam.


= Cot tru bieu =
Đoi dien chanh đien la cot tru bieu voi hinh tuong ran than Nagar 5 đau, cot dung đe thap nen vao nhung ngay le.


= Tang xa =
Phia sau cot tru bieu la tang xa, tang xa tru tri đuoc xay bang gach kien co, cham tro nhieu hoa van, hoa tiet voi mau sac sac so. Ben canh đo la tang xa co va tang xa tru tri co, kien truc hoan toan bang go quy, gom sao, cam xe, qua thoi gian dai sac go van đen ngoi, mai bang ngoi.


= Khu nha truyen thong sala =
Khu nha truyen thong sala co chuc nang la giang đuong va nha hoi, đuoc xay dung hoan toan bang go, trang tri kha cong phu voi cac hoa tiet đoc đao. Noi that ben trong co ban tho Phat va ban ghe, san van đe tin đo ngoi truoc khi len chanh đien. Vach va tran khu nha đuoc trang tri cac hoa tiet, bich hoa cong phu. O hanh lang co chiec chuong lon mau đen noi.


= Cong trinh khac =
Chua Xiem Can co nhieu buc tuong thai tu Sidatta cuoi tren lung ngua trang đuoc Xanac đua qua song đe đi tim đuong giac ngo. Hai ben chanh đien co nhieu thap cot va mot nha hoa thieu. Trong khuon vien co truong day chu Khmer, chu Pali, day kinh,... la noi luu giu cac tap truyen ke dan gian.


Hoat đong Chua Xiem Can la đia điem hoat đong van hoa tam linh, la noi to chuc cac le hoi hang nam cua nguoi Khmer. Chua cung la đia điem hoat đong van hoa nghe thuat cua nguoi Khmer, Đoi Van hoa - Van nghe Khmer chua Xiem Can đuoc ban quan tri chua thanh lap va hoat đong nham luu giu nhung gia tri van hoa von co cua nguoi Khmer, phuc vu nguoi dan đia phuong va du khach gan xa cac đieu mua Apsara, Rom vong, Sarawan, trong sa sam, mua gao mang đam ban sac dan toc Khmer.
Chua cung la noi hoc tap cua cac su sai, hien chua co 3 lop hoc, mo tu thu 2 đen thu 7, đuoc nghi 3 thang trong nam, thoi gian nghi do nha chua quy đinh. Hien thuong xuyen co 50 su theo hoc voi đu lua tuoi, chuong trinh hoc tu lop 1 đen lop 8. Noi dung giang day la chu Khmer, cac mon toan, tieng Viet va giao ly phat giao Khmer.


Xem them Nha may đien gio Bac Lieu
Quan Am Phat Đai


Chu thich = Sach =
Thich Nhat Tu (2020), Phat giao Nam tong cai vung Nam bo, NXB Hong Đuc.


Lien ket ngoai Huu Tho (ngay 10 thang 5 nam 2021). "Chua Xiem Can cho đon niem vui moi". bao Bac Lieu. Truy cap ngay 6 thang 9 nam 2021.
Nguyen Vu Thanh Đat (ngay 26 thang 9 nam 2014). "Long lay Xiem Can". vietnam.vnanet.vn. Truy cap ngay 6 thang 9 nam 2021.
"Video Long lay Xiem Can". bao Tien phong. ngay 22 thang 5 nam 2015. Truy cap ngay 6 thang 9 nam 2021.