Ngheu hay ngao la ten goi dung đe chi cac loai đong vat than mem hai manh vo (nhuyen the) thuoc ho Veneridae chuyen song o vung nuoc ven bien co đo man cao, nhieu đat cat soi, phan bo kha pho bien o vung bien nhiet đoi hoac can nhiet đoi. Ngheu co than hinh tron, mau trang hoac vang nhat. Đay la loai hai san co gia tri kinh te cao, de nuoi, khong ton nhieu cong cham soc. Du qua trinh truong thanh cua ngheu co rat nhieu rui ro, nhung voi so luong trung nhieu, nen loai ngheu hien đa tro thanh vat nuoi kha de dang, it ton kem.


Đac điem sinh hoc = Vung sinh song =
Ngheu thich song o bai trieu tren vung bien can. Chat đay noi ngheu phan bo la cat pha bun (ty le cat thich hop la 60 - 70%) hay song vui trong đay cat bun cua vung trieu, chu yeu o giai trieu giua va duoi trieu, co the gap o đo sau 4m. Trong tu nhien chua gap loai nay o vung đay bun, đay ran chac.


= Che đo dinh duong =
Ngheu la đong vat an loc, khong co kha nang chu đong san moi va chon loc thuc an, 90% thuc an la mun ba huu co, con lai la sinh vat phu du-chu yeu la tao silic, tao giap, tao lam, tao luc va tao kim. Ngheu an va tang truong manh tu thang thu hai đen thang thu nam. Mua lu lam giam đo man, khien ngheu it an va cham lon. Cac thang mua mua lu va sau mua lu co đo muoi nhat, chung phai ngam vo, khong an mot thoi gian dai trong ngay, đo no thap.
Trong ong tieu hoa cua ngheu thay: mun ba huu co 75-90%, con lai la sinh vat phu du chu yeu la tao Silic phu du: Bacillariopyceae (90-95%), tao giap Dinophyceae (3,3-6,6%), tao lam, tao luc, tao kim moi loai tu 0,8-1,0%.


= Sinh truong =
Ngheu sinh truong theo mua, đac biet la vao mua mua, chat huu co tu cac cua song đo ra nhieu, ngheu mau lon, sinh truong nhanh. Ngheu la loai phan tinh đuc cai rieng, chua gap hien tuong luong tinh. Khi tuyen sinh duc thanh thuc, no cang len nhu hai mui buoi, mau nau nhat. So trung trong noan sao con cai 3.168.000 - 8.650.000, trung binh 5.362.000 trung trong mot ca the.
Đay la loai sinh san quanh nam, nhung tap trung vao thang 1 đen thang 2 va thang 7 đen thang 8. Ty le đuc cai trung binh 1:1, 5. Mot con ngheu cai co the đe hang trieu trung mot lan. Đe trung binh 5 trieu trung/ca the. Au trung ngheu song troi noi trong nuoc mot thoi gian thi hinh thanh vo roi chim xuong đay. Con non se ruc xuong lop bun cat khoang 1 cm.
Ngheu "cam" be bang nua hat gao, vo mong, dep, nang 0,04-0,07 g (15.000-25.000 con/kg) vui sau xuong cat khoang 1 cm, len kiem an theo thuy trieu va thuong bi song cuon va dong trieu đua đi tuong đoi xa, co khi dat len cao, bi phoi kho ma chet. Sau khoang hon 1 thang, ngheu cam lon thanh ngheu giong, nang 0,16-0,20 g (5.000-6.000 con/kg), vo đa tuong đoi cung, co the đem uom o cac bai.
Khi ngheu tang truong, khoi luong thit tang cham hon so voi vo. Cu 100 kg ngheu co 35–37 mm (45-50 con/kg), ta thu đuoc 7,7-8,3 kg thit; nhung voi 100 kg ngheu to co 49–50 mm (19-21 con/kg) thi chi thu đuoc 6,7-7,3 kg thit.


= Ky luc ve tuoi tho =
Trong moi truong tu nhien, loai ngheu co the song toi 450 nam, gap 6 lan tuoi tho cua con nguoi. Cac nha khoa hoc đa can cu vao so vong tren nap vo cua chung đe xac đinh tuoi tho. Đa co phat hien truong hop mot con ngheu o ngoai khoi Iceland co tuoi tho tu 405 đen 410 tuoi nhung trong khi cac te bao chua co dau hieu lao hoa. No đuoc đat ten la Con ngheu nha Minh (đat ten nay la vi no đuoc sinh ra trong thoi gian nha Minh đang tri vi tai Trung Quoc). Cac nha nghien cuu cho biet can cu vao so luong vong tren vo, ho đa xac đinh đuoc tuoi cua con ngheu nay. Truoc đay ky luc Guinness cho mot con vat song lau nhat thuoc ve mot con ngheu Bac Bang Duong đuoc tim thay nam 1982 co tuoi đoi 220 nam.


Gia tri Thit ngheu la loai thuc pham co gia tri dinh duong cao, thom ngon đuoc nhieu nguoi ua thich (chiem 56% protein tinh theo trong luong kho). Ngheu sinh truong rat nhanh, suc sinh san lon, san luong khai thac hang nam tuong đoi cao, phuc vu tieu thu noi đia va xuat khau, chinh vi the chung tro thanh đoi tuong kinh te cua ngu dan vung ven bien Đong bang song Cuu Long lam cho nghe nuoi ngheu phat trien tuy vay cung can đat ra van đe khai thac hop ly đe bao ve nguon loi nay
Cac mon an tu ngheu rat co ich cho suc khoe (do co nhieu chat dinh duong). Trong 100 g thit ngheu co chua 10,8 g chat đam, 1,6 g chat beo, nhieu nguyen to vi luong nhu kem (180 mg), sat (24 mg), calcium, mangan, đong, iod, selen… va cac vitamin B1, B6, B12, C. Tuy nhien, nhung nguoi ti vi hu han (thuong đi tieu long, an uong kem, bung đay hoi, cham tieu) thi khong nen an ngheu.
Ngheu con giau gia tri dinh duong, giup co the bo sung nhieu chat va tang cuong kha nang chong benh. Ngheu giup Ngan chan benh Alzheimer va benh thieu mau, Chong benh viem khop, Tang cuong he mien dich, Giup đieu tiet nong đo đuong trong mau, Giup rang loi khoe manh, Tot cho tuyen giap, Giau chat riboflavin, Tang cuong hoat đong tinh ai, Giau kali, Tot cho nguoi an kieng va benh tim.
Ngheu dung lam nguyen lieu đe che bien nhieu mon an ngon nhu: bun ngheu chua cay thi la canh ga nau ngheu mot so mon an khoai khau nhu hap sa an choi, cham mam pha toi ot hay muoi tieu chanh, ngheu xot chua ngot.. Tuy vay cung can chu y đen yeu to ve sinh, che bien vi co thong tin cho rang ngheu va nhieu loai đeu tich luy ca ba loai đoc to tao ASP, PSP va DSP trong mo noi tang..


Cac loai An đuoc:

Ruditapes decussatus
Mercenaria mercenaria
Venerupis philippinarum
Mya arenaria
Spisula solidissima
Arctica islandica
Siliqua patula
Tivela stultorum
Panopea abrupta hoac Panope generosa
Ensis directus
Ngheu Ben Tre (Meretrix lyrata)
Ho So (chu yeu pho bien o Indonesia va Singapore)
Thuong khong coi la an đuoc:

Ho Nuculidae
Ho Mactridae
Ho Hen
Ho Limidae
So tai tuong (Tridacna gigas)
Chi Corbicula
Scrobicularia plana


Nuoi ngheu Mua vu va thoi gian nuoi: nuoi ngheu thuong pham gan nhu quanh nam, tap trung vao thang 1 đen thang 3. Thoi gian nuoi phu thuoc nhieu vao co giong, mat đo tha va đieu kien bai nuoi. Vao mua mua, di chuyen bai nuoi ngheu ra xa hon, vao mua nang thi di chuyen bai nuoi gan bo. Khi trieu xuong, đi thu bat oc mo tron (Polynices didyma Bottem) va oc mo hoa (Natica maculosa Lamarch) vi chung an ngheu nho. Nen thu hoach ngheu luc đat kich co vua, sau 8-10 thang nuoi. Chon thu hoach vao luc cuoi mua mua, la luc ngheu map, nang ky, ngon. Tien hanh thu hoach vao luc trieu rut, luc chung đa đuoc an no va thai ra cac thuc an thua thai, chi giu lai nuoc nen thit ngheu se rat sach (nguoc lai, luc trieu len, ngheu thuong ngam cat, bun).


Tham khao