Tran Khanh (1931 – 1981) la mot ca si nhac đo va la mot nghe si nhan dan nguoi Viet Nam. Ong la mot trong nhung ca si the hien thanh cong nhieu bai hat nhac đo cua Viet Nam va la mot trong nhung nghe si co ten tuoi cua quoc gia nay trong the ki 20.  
Tran Khanh thuong đuoc bao chi va cong chung menh danh la "giong ca vang". Ong qua đoi vi tai nan giao thong o đo tuoi 50. Ong đuoc Nha nuoc Viet Nam truy tang danh hieu Nghe si nhan dan vao nam 2007.


Than the Tran Khanh co ten khai sinh la Tran Huu Khanh, theo so luoc ly lich, ong sinh ngay 15 thang 3 nam 1931 tai Hai Phong, que quan o huyen My Loc, tinh Nam Đinh. Cha me ong la nguoi Nam Đinh đen lap nghiep o Hai Phong va truong thanh tai đay. Tran Khanh đuoc xem la co giong hat đang chu y tu khi con nho. Ong co chi va anh ruot.
Thang 10 nam 1944, ong tham gia hoat đong cach mang tai thanh pho Hai Phong. Thang 5 nam 1945, nan đoi xay ra tai mien bac Viet Nam. Đang cong san Viet Nam phat đong phong trao cuu đoi, đuoc đong đao cac tang lop nhan dan huong ung. Trong mot lan chuan bi cho đot tuyen truyen cuu đoi, nguoi anh ruot cua Tran Khanh la Tran Lien chuan bi hat 3 bai, trong đo co bai "Bach Đang giang" cua nhac si Van Cao. Sau khi nghe anh trai bieu dien bai nay, Tran Khanh rat thich nen đa hat theo. Van Cao đa đe nghi Tran Lien nhuong lai cho em hat đe chi hat 2 bai. Sau đo, đich than Van Cao đa đem đan vi cam cho Khanh hat. Đay la lan đau tien, Tran Khanh bieu dien truoc cong chung. Ong bat đau noi tieng o Hai Phong tu đo.


Su nghiep = Nhung nam đau =
Ngay tu luc 13 tuoi, Tran Khanh đa lam lien lac cho mot to chuc cach mang o Hai Phong, đam nhiem viec mang tai lieu, truyen đon, vuot qua mang luoi mat vu day đac. Sau đo ong roi xa gia đinh đe đi hoat đong o Đe tu chien khu Tran Hung Đao (con goi la chien khu Đong Trieu).


= Hoat đong Cach mang =
Ngay nay, nhung su lieu o Hai Phong con ghi lai đuoc nhung đong gop cua Tran Khanh trong thanh tich cua đoi danh du đoi đau Viet gian. Nam 1945, o Hai Phong co mot nguoi bi cho la Viet gian ten Đo Đuc Phin. Cong viec ban ha Đo Đuc Phin đuoc giao cho Van Cao. Tran Khanh lam tro thu. Cuoi thang 6 nam 1945, Tran Khanh đuoc giao nhiem vu quan sat noi o, tim hieu ky quy luat đi lai, hoat đong cua Đo Đuc Phin đe Van Cao ha thu. Ong bao cho Van Cao biet chinh xac Phin đang co mat tai mot song bac đuong Đong Kinh (nay la pho Phan Boi Chau). Nhan đuoc am hieu, Van Cao đen ngoi nha ma tren gac đang co song bac. Van Cao noi Tran Khanh ra ve vi khong muon ong chung kien canh ban giet. Nhung ong to ra lo lang cho Van Cao nen chan chu o lai quan sat tu duoi đuong. Cho đen luc Van Cao no sung ban chet Đo Đuc Phin mot cach rat nhanh chong, bi mat, Tran Khanh moi yen tam la minh đa hoan thanh nhiem vu. 
Theo Tran Khanh ke lai, trong tran pha vay tai km so 34 tren đuong đi Buon Ma Thuot, tiep đo la tran đanh quyet liet o Đeo Ca suot ca mot tuan đon vi quan nhau voi quan đich đe rut quan ve Tuy Hoa, nhieu nguoi hy sinh va bi thuong, trong so thuong binh co Tran Khanh, va ong đuoc đua ve Hai Phong đieu tri. Thang 6 nam 1947, sau khi co the phuc hoi, to chuc giao cho ong hoat đong trong vung tam chiem tai Hai Phong.
Sau Cach mang Thang Tam, Tran Khanh lai tinh nguyen len đuong tham gia chien đau trong đoan quan Nam tien. Luc ay, ong la nguoi be nhat đon vi. Trung tuong Nguyen Binh to ra rat quy ong, khong đe ong lam bat cu viec gi ngoai ca hat đe đong vien nhung nguoi linh. Nam 1951, Tran Khanh đuoc đieu ra hoat đong bi mat trong long Ha Noi tam chiem duoi su chi đao cua So Cong an Ha Noi. Mot lan, ong bi bat giam o nha tu Hoa Lo va phai chiu đung nhung đon tra tan, nhung mot muc khong khai hoat đong cua minh. Khong khai thac đuoc thong tin gi, ong đuoc tha tu do va tiep tuc hoat đong cach mang.
Sau đo, Tran Khanh len Bac Giang đe tim cach lien lac ve So Cong an Ha Noi. Đe hoat đong cach mang thuan loi, cap tren đa mua cho Khanh mot giay thong hanh cua Phong Nhi Phap cho phep đi lai o thanh pho. Chinh nho giay nay ma ong đa qua mat thuc dan Phap va hoat đong co hieu qua trong vung tam chiem. Nhung khi len đen Bac Giang, ong bi Cong an Viet Nam bat giam vi bi nghi la gian điep cho phe đoi lap, bang chung chinh la giay thong hanh cua Phong Nhi kia. Ong bi xu phat 8 nam tu.
Đem ngay 26 thang 12 nam 1972, ca khuc "Ha Noi niem tin va hy vong" đa đuoc phat thanh khap Viet Nam. Ong la nguoi the hien bai hat. Nhieu nam troi qua nhung moi lan nghe lai, ca khuc van gay đuoc su "dat dao xuc cam" cho thinh gia. Nam 1973, nhac si Chu Minh sang tac ca khuc "Ta tu hao đi len, oi Viet Nam", Tran Khanh la nguoi đau tien trinh dien thanh cong bai hat.


= Lam viec tai Đai Tieng noi Viet Nam =
Sau khi mien Bac Viet Nam hoa binh, Tran Khanh cung voi nhieu nguoi bi giam khac đuoc tha. Suot mot thoi gian dai ong khong tim đuoc viec lam. Van Cao đa cung voi Nguyen Xuan Khoat xin cho Tran Khanh vao lam viec tai Đai Tieng noi Viet Nam cho đen khi qua đoi. Gan 30 nam lam viec o Đai, Tran Khanh chi đuoc lam viec thong qua hop đong ma khong đuoc vao bien che chinh thuc. Viec nay sau đo đa đuoc nhung nguoi co trach nhiem o So Cong an Ha Noi chung thuc do ong luon bi đanh gia la "thieu y thuc to chuc, ky luat". Đieu nay bat nguon tu viec ong thuong đuoc khan gia ham mo yeu cau o lai bieu dien them sau moi đot cong tac.
Tran Khanh luon tre hen va bi cho la vo ky luat. Đai Tieng noi Viet Nam tu choi nhung la thu tu cac noi gui ve đe giai trinh cho su "vo to chuc" cua ong. Thoi bay gio, nghe si bieu dien phan lon chi co chut qua bang hien vat, khong đang gi ve vat chat. Tran Khanh bay to quan điem ca hat đe phuc vu nguoi lao đong la niem vui duy nhat cua ong khi ay. Đo đuoc xem la ly do gan 30 nam ong van khong đuoc vao bien che chinh thuc.


Qua đoi Su viec Tran Khanh nhieu nam phai lam hop đong đa khien Thu tuong Viet Nam Pham Van Đong biet đuoc. Pham Van Đong đa ngay lap tuc can thiep voi Đai Tieng noi Viet Nam. Qua đo, Tran Khanh moi đuoc vao bien che. Chi mot thoi gian ngan đuoc vao bien che, ong qua đoi vi tai nan giao thong ngay 15 thang 6 nam 1981 o đo tuoi 50. Ngay hom đo, Tran Khanh nhan loi đi Quang Ninh đe lo tien tram cho mot đot bieu dien cua Đoan Ca nhac Đai Tieng noi Viet Nam. Viec cu Tran Khanh đi moi thuan loi, vi nguoi dan noi đay chi ham mo ca khuc "Toi la nguoi tho lo" noi tieng do ong hat truoc đo. Khi ong ra ben đe mua ve thi co mot nguoi lai xe tre tu tuyen Hai Phong nhan ra. Nguoi đan ong nay chao Tran Khanh va bay to su nguong mo ong. Biet Tran Khanh đi Quang Ninh, nguoi nay đa moi nghe si ve Hai Phong đe đuoc đon tiep roi se cho ong ve Quang Ninh sau. Tran Khanh đa nhan loi. Troi toi, nguoi lai xe mai noi chuyen voi Tran Khanh nen đa phanh gap mot xe đi nguoc chieu khien xe bi lat đo va lam ong bi thuong nang. Tran Khanh gay nhieu rang, gay xuong suon, thung da day va bi giap la lach. Ong đuoc đua vao benh vien cap cuu nhung đa khong qua khoi.


Đanh gia Tran Khanh la nguoi the hien thanh cong ca khuc cua Phan Nhan, Chu Minh, Bui Cong Ky cung nhieu nhac si Cach mang đuong thoi. Bao đien tu VOV nhan đinh rang Tran Khanh so huu mot chat giong "sang, đep, am ap". Ong so huu giong nam cao (tenor), đac biet co am vuc rat rong, toi hon hai quang 8. Tran Khanh cung tung the hien nhieu ca khuc noi tieng nhu "Tinh ca" (Hoang Viet), "Moi anh đen tham que toi" (Nguyen Đuc Toan), "tieng hat gui dong song que huong", "Ha Noi niem tin va hy vong", "Tinh ca đat nuoc" (Phan Nhan), Tieng chieng đong (Van An)… Ong con the hien ky thuat hat đac biet khi linh xuong hop xuong va song ca. Tran Khanh thuong đuoc bao chi va cong chung menh danh la "giong ca vang".
Tran Khanh thuong co tinh đang tri nen thuong xuyen khong mang theo tien ben nguoi khi ra khoi nha. Co lan, ong tung mua chiu mot bo xoi đe an tam tai mot hang xoi nhung quen tra tien mot thoi gian lau sau đo. Cau chuyen nay đen tai nhac si Le Loi. Ngay lap tuc, Le Loi ra quan đe tra tien cho Tran Khanh. Tu đo, nghe si lam viec o Đai Tieng noi Viet Nam thuong co mot cau noi: “Tran Khanh an xoi, Le Loi tra tien”.


Vinh danh Nam 1988, Tran Khanh đuoc Nha nuoc Viet Nam truy tang danh hieu nghe si uu tu. Nam 2007, ong cung voi phat thanh vien Viet Khoa va hoa si thiet ke san khau Bui Huy Hieu đuoc truy tang danh hieu Nghe si nhan dan.
Nghe si uu tu Đang Duong tung co nguyen vong đuoc song ca cung Tran Khanh. Ngay tren san khau cua chuong trinh "Khong khoang cach" phat song tren VTV1 bang cong nghe hien đai, đoan thuc hien chuong trinh đa giup Đang Duong thuc hien đuoc uoc muon nay.


Tham khao = Nguon sach =
Tu Ngoc (2000). Am nhac moi Viet Nam : tien trinh va thanh tuu. Ha Noi: Vien Am nhac. OCLC 682149444. Ban goc luu tru ngay 9 thang 8 nam 2022. Truy cap ngay 24 thang 9 nam 2022.
Nguyen Thuy Kha (2017). The ky am nhac Viet Nam: mot thoi đan bom. Nha xuat ban Van hoc. OCLC 993430779. Ban goc luu tru ngay 22 thang 7 nam 2022. Truy cap ngay 28 thang 8 nam 2022.