Dubrovnik (phat am tieng Croatia: [dubroːʋniːk] ; ten cu tieng Latinh: Ragusa) la mot thanh pho cua Croatia nam tren bo Bien Adriatic thuoc vung Dalmatia. Thanh pho la mot trong nhung điem thu hut khach du lich noi bat nhat tai Đia Trung Hai, cang bien va trung tam cua hat Dubrovnik-Neretva. Dan so tong cong cua thanh pho la 42.615 (thong ke dan so nam 2011). Nam 1979, pho co Dubrovnik co mat trong danh sach Di san the gioi cua UNESCO.
Su thinh vuong cua thanh pho trong lich su dua tren thuong mai hang hai; la thu đo cua Cong hoa hang hai Ragusa, no đat toi đo phat trien cao, đac biet trong the ky 15 va 16, khi no tro nen noi tieng voi su giau co va ngoai giao kheo leo.
Nam 1991, sau su tan ra cua Nam Tu, Dubrovnik bi vay ham boi quan linh Serbia va Montenegro cua Quan đoi Nhan dan Nam Tu (JNA) trong bay thang va bi thiet hai nang ne boi cac cuoc phao kich. Sau cong viec sua chua va phuc hoi trong nhung nam 1990 va đau nhung nam 2000, Dubrovnik noi bat tro lai la mot trong nhung đia điem du lich hang đau o Đia Trung Hai.


Ten goi Hai ten Dubrovnik va Ragusa đong ton tai trong hang the ky. Ragusa, đuoc ghi chep trong nhieu dang it nhat ke tu the ky thu 10, vc la ten chinh thuc cua Cong hoa Ragusa cho toi nam 1808, va la ten cua thanh pho trong Vuong quoc Dalmatia cho toi nam 1918, trong khi Dubrovnik, đuoc ghi chep lan đau vao the ky 12, đuoc su dung rong rai tu cuoi the ky 16 hoac đau the ky 17.
Ten Dubrovnik cua thanh pho đuoc ghi chep lan đau trong Hien chuong Ban Kulin (1189). No đuoc giai thich nhieu nhat la "dubron", mot tu trong ngu toc Celt cho nuoc (tieng Gaul dubron, tieng Ireland dobar, tieng Wales dubr/dwfr, tieng Cornwall dofer), gan giong cac ten đia danh Douvres, Dover, va Tauber.
Ten cu Ragusa đuoc ghi chep trong dang tieng Hy Lap Ραουσιν (Rhaousin, La tinh hoa Ragusium) trong the ky thu 10. No đuoc ghi chep trong nhieu dang khac nhau trong thoi trung co, Rausia, Lavusa, Labusa, Raugia, Rachusa. Đa co nhieu co gang trong viec tim nguon goc ten goi nay. Nhung goi y bao gom bat gom tu tieng Hy Lap ραξ, ραγος "nho"; ρωξ, ρωγος "loi đi hep"; ρωγας "go ghe (đa)", ραγη (ραγας) "khe nut"; tu ten cua bo lac Epirote Rhogoi, tu mot chat nen khong xac đinh tieng Illyria. Co y kien cho rang no co lien quan đen Ragusa, Y. Putanec (1993) đua ra mot đanh gia ve nguon goc ten goi, va ung ho giai thihc ve ten tien-Hy Lap ("tieng Pelasgia"), tu goc tieng Hy Lap ραγη "khe nut", voi hau to -ussa cung đuoc tim thay trong ten tieng Hy Lap cua Brac, Elaphousa.


Lich su = Nguon goc =
Theo De Administrando Imperio (k. 950) cua Konstantinos VII, Ragusa đuoc thanh lap vao the ky thu 7, đuoc đat ten theo "hon đao nhieu đa" Lausa, boi nguoi ti nan đen tu Epidaurum (Ragusa Vecchia), mot thanh pho Hy Lap nam o khoang 15 km ve phia nam, khi thanh pho đo bi pha huy trong cuoc tan cong cua nguoi Slav.
Nhung khai quat nam 2007 cho thay mot vuong cung thanh đuong Đong La Ma tu the ky thu 8 va nhung phan cua tuong thanh thanh pho.
Kich thuoc cua vuong cung thanh đuong co cho thay co mot khu dan cu kha lon vao thoi gian đo.
Cung co bang chung ve su ton tai cua mot khu dan cu thoi ky tien Cong giao.
Antun Nicetic, trong cuon sach Povijest dubrovacke luke ("Lich su cang Dubrovnik") cua ong nam 1996, giai thich ly thuyet rang Dubrovnik đuoc thanh lap boi thuy thu nguoi Hy Lap, la mot tram giua hai khu dan cu cua Hy Lap la Budva va Korcula, cach nhau 95 hai ly (176 km; 109 mi).


= Cong hoa Ragusa =

Sau su sup đo cua Vuong quoc Ostrogothic, thi tran nay thuoc su bao ho cua Đe quoc Đong La Ma. Nguoi dan Dubrovnik trong nhung the ky trung co đo la nguoi La Ma. Sau Thap tu chinh, Dubrovnik thuoc chu quyen cua Venice (1205–1358). Sau tran hoa hoan pha huy gan nhu toan bo thanh pho vao toi ngay 16 thang 8 nam 1296, mot quy hoach moi đuoc phat trien. Theo Hoa uoc Zadar nam 1358, Dubrovnik nhan đuoc trang thai đoc lap la nuoc chu hau cua Vuong quoc Hungary.
Giua the ky 14 va nam 1808, Dubrovnik tu cai quan no voi tu cach la mot nuoc tu do, mac du no la nuoc chu hau tu nam 1382 đen nam 1804 cua Đe quoc Ottoman va phai cong nap hang nam cho hoang đe. Nuoc cong hoa nay đat đen thoi ky vang son trong the ky 15 va 16, khi nha nuoc nay co the canh tranh voi nuoc cong hoa Venice va cac nuoc cong hoa hang hai Y khac.
Trong hang the ky, Dubrovnik la đong minh cua Ancona, mot đoi thu cong hoa hang hai khac o vung Adriatic la đoi thu cua Venice, la đoi thu chinh cua Đe quoc Ottoman trong viec quan ly vung Adriatic. Lien minh nay cho phep hai thi tran nam tren hai bo canh đoi dien cua bien Adriatic chong lai nhung no luc cua nguoi Venice lam cho Adriatic tro thanh mot "Vinh Venice", cung kiem soat truc tiep hoac gian tiep tat ca cac cang Adriatic. Ancona va Dubrovnik đa phat trien mot tuyen thuong mai thay the cho Venice (Venice - Ao - Đuc: bat đau tu Dubrovnik, đi đen Ancona, qua Florence va ket thuc tai Flanders nhu co the thay tren ban đo nay.
Cong hoa Ragusa nhan đuoc đao luat rieng cua no tu nam 1272, nhung đao luat nay co đieu le thuc thi phong tuc La Ma. Đao luat nay bao gom cac quy đinh ve quy hoach thi tran va quy đinh kiem dich (vi ly do ve sinh).
Nuoc cong hoa nay la mot nuoc thuc thi som nhung gi hien nay đuoc coi la luat va the che hien đai: mot dich vu y đe đuoc đua ra nam 1301, voi hieu thuoc đau tien đuoc mo cua nam 1317, van van hanh cho toi ngay nay. Mot nha te ban đuoc mo cua nam 1347, va benh vien kiem kich đau tien (Lazarete) đuoc thanh lap nam 1377. Trao đoi no le bi bai bo nam 1418, va trai tre mo coi mo cua nam 1432. mot he thong cung cap nuoc dai 20 km (12 mi), thay cho mot be chua, đuoc xay dung nam 1438 boi kien truc su va ky su nguoi Napoli Onofrio della Cava. Ong hoan thanh cong dan nuoc voi hai đai phun nuoc cong cong. Ong cung xay dung mot so coi xay doc theo mot trong cac chi nhanh cua no.
Thanh pho nay bi cai tri boi tang lop quy toc Latinh-Dalmatia va hinh thanh hai hoi đong thanh pho. Nhu thuong le trong thoi gian đo, ho đa duy tri mot he thong giai cap nghiem ngat. Nuoc cong hoa nay đa bai bo trao đoi no le som tu the ky 15 va coi trong su tu do. Thanh pho đa can bang thanh cong chu quyen cua no giua loi ich cua Venice va Đe quoc Ottoman trong nhieu the ky.
Cac ngon ngu đuoc noi boi nguoi dan o đay la tieng Dalmatia La Ma va tieng Croatia. Tieng Croatia dan dan thay the tieng Dalmatia tung ti mot ke tu the ky thu 11 boi nguoi dan đinh cu tai đay. Tieng Y va tieng Veneto tro thanh nhung ngon ngu quan trong trong van hoa va thuong mai tai Dubrovnik. Cung luc đo, Dubrovnik tro thanh cai noi cua van hoc Croatia.

Nen kinh te giau co cua nuoc cong hoa nay mot phan la ket qua cua phat trien đat đai, nhung đac biet la do giao thuong hang hai. Voi su ngoai giao gioi, cac thuong gia Dubrovnik đa đi lai tu do tren bien, thanh pho co mot đoi tau cho hang lon (argosy) di chuyen khap the gioi. Tu nhung chuyen đi nay, ho đa thanh lap mot so khu đinh cu, tu An Đo đen My, va mang mot phan van hoa va thuc vat cua que huong voi ho. Mot trong nhung chia khoa thanh cong cua no khong phai la chinh phuc, ma la giao dich va đi thuyen duoi co trang voi tu tieng Latinh: Libertas (tu do) noi bat tren đo. La co đuoc thong qua khi giao dich no le bi bai bo vao nam 1418.
Nhieu Conversos, nguoi Do thai tu Tay Ban Nha va Bo Đao Nha bi hap dan toi thanh pho nay. Thang 5 nam 1544, mot con tau cap ben tai đay chua đay nguoi ti nan Bo Đao Nha. Nam 1571 Dubrovnik ban quyen bao ho mot so khu đinh cu Cong giao tai mot so phan cua Đe quoc Ottoman cho Phap va Venice. Trong thoi gian nay cung co mot thuoc đia cua Dubrovnik tai Fes tai Maroc. Giam muc cua Dubrovnik la nguoi bao ho ton giao nam 1571. Trong thoi gian nay that chi co 16 quoc gia khac co nguoi bao ho ton giao; bao gom Phap, Tay Ban Nha, Ao, Bo Đao Nha, Ba Lan, Anh, Scotland, Ireland, Napoli, Sicily, Sardinia, Savoy, Lucca, Hy Lap, Illyria, Armenia va Liban.

Nuoc cong hoa nay dan dan suy thoai do su ket hop cua khung hoang hang hai Đia Trung Hai va tran đong đat khung khiep nam 1667 khien hon 5.000 nguoi chet va di chuyen hau het nhung toa nha cong cong, va do đo lam anh huong đen toan bo chat luong cuoc song cua nuoc nay. Nam 1699, nuoc cong hoa nay bi bac buoc ban hai vung lanh tho đat lien cua no cho nguoi Ottoman đe tranh chien tranh voi quan Venice đang phat trien. Ngay nay phan đat nay thuoc ve Bosna va Hercegovina va la noi duy nhat đe tiep can bien Adriatic cua quoc gia nay. Mot su noi bat cua ngoai giao cua Dubrovnik la su lien quan vao Cach mang My.
Nam 1806, thanh pho nay đau hang quan Napoleon, vi đo la cach duy nhat đe cham dut cuoc bao vay keo dai mot thang boi cac ham đoi Nga-Montenegro (trong đo 3.000 khau phao đa đuoc nem vao thanh pho). Ban đau, Napoleon chi yeu cau cho phep quan đoi cua minh đuoc đi lai tu do, hua hen se khong chiem lanh tho va nhan manh rang nguoi Phap la ban cua Dubrovnik. Tuy nhien, sau đo, quan đoi Phap đa chan đung cac ben cang, buoc chinh phu phai nhuong bo va đe quan đoi Phap vao thanh pho. Vao hom đo, tat ca co va phu hieu tren tuong thanh cua thanh pho đuoc son mau đen đe the hien su đau buon. Nam 1808, Nguyen soai Auguste de Marmont đa bai bo nuoc cong hoa va ban đau sap nhap no vao Vuong quoc Y cua Napoleon va sau đo la cac tinh Illyria duoi su cai tri cua Phap. Đieu nay keo dai cho đen ngay 28 thang 1 nam 1814 khi thanh pho đau hang quan đoi Anh va Ao do thuyen truong William Hoste dan đau bao vay, nhung nguoi đa bao vay phao đai bao vay phao đai.


= Ngon ngu =
Ngon ngu chinh thuc cho toi nam 1472 la tieng Latinh. Sau đo, Thuong nghi vien cua nuoc nay quyet đinh ngon ngu chinh thuc la phuong ngu Dubrovnik cua tieng Dalmatia La Ma, va ngan cam viec su dung tieng Croatia trong tranh luan thuong nghi vien. Gospari (tang lop quy toc) giu đuoc ngon ngu cua ho hang the ky, nhung dan dan bien mat.
Tieng Y đuoc su dung tai nuoc nay bi anh huong lon boi Tieng Veneto va phuong ngu Toscana. Tieng Y bat nguon tu cac tang lop thuong gia noi tieng Dalmatia, la ket qua cua su anh huong tu Veneto.


= 1918–1991 =
Voi su sup đo cua Đe quoc Ao-Hung nam 1918, thanh pho đuoc sap nhap vao Vuong quoc moi cua nguoi Serbia, Croatia, va Slovenia (sau nay la Vuong quoc Nam Tu). Dubrovnik tro thanh mot trong 33 vung cua vuong quoc nay. Nam 1929 Yugoslavia đuoc chia thanh 9 Banovina, thanh pho nay tro thanh mot phan cua Banovina Zeta. Nam 1939 Dubrovnik tro thanh mot phan cua Banovina Croatia.
Trong The chien thu II, Dubrovnik tro thanh mot phan cua Nha nuoc Đoc lap Croatia la chinh phu bu nhin cua Quoc xa, ban đau bi chiem boi quan đoi Y, va boi quan đoi Đuc sau ngay 8 thang 9 nam 1943. Vao thang 10 nam 1944 Quan đoi vien đoi biet đong Nam Tu chiem Dubrovnik, bat tro hon 300 cong dan va hanh hinh 53 nguoi khong qua xet xu; su kien nay đuoc biet đen theo ten goi cua hon đao nho noi no xay ra Daksa Massacre. Lanh đao cong san trong vai nam sau đo tiep tuc cac cuoc truy to chinh tri, len toi đinh điem vao ngay 12 thang 4 nam 1947 voi viec bat giu va giam cam hon 90 cong dan Dubrovnik.
Duoi thoi cong san Dubrovnik đa tro thanh mot phan cua Cong hoa Xa hoi chu nghia Croatia va Cong hoa Xa hoi chu nghia Nam Tu. Nam 1979, thanh pho gia nhap danh sach Di san the gioi cua UNESCO.


= Tu nam 1991: Su tan ra cua Vuong quoc Nam Tu va hau qua =

Nam 1991 Croatia va Slovenia, trong thoi gian đo la cac nha nuoc cong hoa thuoc Cong hoa Lien bang Xa hoi chu nghia Nam Tu, tuyen bo đoc lap. Khi đo, Cong hoa Xa hoi chu nghia Croatia đuoc đoi ten thanh Cong hoa Croatia.
Mac du co su phi quan su hoa cua pho co tu đau nhung nam 1970 đe co gang ngan no tro thanh nan nhan cua chien tranh, sau su đoc lap cua Croatia nam 1991 Quan đoi Nhan dan Nam Tu (JNA) cua Nam tu, khi đo bao gom chu yeu la nguoi Serbia, tan cong thanh pho. Chinh phu Croatia moi thiet lap tien đon quan su trong chinh thanh pho. Montenegro, dan đau boi tong thong Momir Bulatovic, va thu tuong Milo Đukanovic, len nam quyen trong cach mang chong quan chuc va la đong minh cua Slobodan Milosevic tai Serbia, tuyen mo rang Dubrovnik se khong thuoc ve Croatia vi ho cho rang trong lich su no chua bao gio la mot phan cua Croatia. Mac du thuc ra phan lon nguoi dan o đay la nguoi Croatia, rat it nguoi Montenegro va nguoi Serbia chi chiem 6,8 phan tram dan so.
Vao ngay 1 thang 10 nam 1991 Dubrovnik bi tan cong boi JNA voi cuoc vay ham Dubrovnik keo dai bay thang. Cuoc tan cong bang phao lon nhat xay ra vao ngay 6 thang 12 voi 19 nguoi bi giet va 60 nguoi bi thuong. So luong thuong vong đang bi tranh cai, va Chu thap đo Croatia, la 114 nguoi dan bi giet, trong đo co nha tho Milan Milisic. Bao chi nuoc ngoai đa bi chi trich vi đat su chu y nhieu hon vao nhung thiet hai cua pho co thay vi thuong vong cua nguoi dan. Tuy nhien, cac cuoc tan cong phao binh vao Dubrovnik đa pha huy 56% cac toa nha cua thanh pho o cac muc đo khac nhau, vi thanh pho co tuong thanh bao quanh, mot di san the gioi đuoc UNESCO cong nhan, no van ton tai sau khi trung 650 đan phao binh. Quan đoi Croatia pha bo vong vay vao thang 5 nam 1992, va giai phong khu vuc xung quanh Dubrovnik vao cuoi thang 10, nhung su đe doa co the bi tan cong bat cu luc nao boi JNA trong ba nam sau đo.
Sau ket thuc tran chien, thiet hai gay ra boi cuoc na phao vao pho co đuoc tu sua. Dua theo cac huong dan cua UNESCO, viec sua chua đuoc tai hien theo phong cach ban đau. Hau het cong viec phuc dung đa đuoc thuc hien tu nam 1995 đen nam 1999. Thiet hai gay ra co the đuoc nhin thay tren mot bieu đo gan cong thanh pho, cho thay tat ca cac điem bi trung phao trong cuoc bao vay, va co the nhin thay ro rang tu nhung điem cao quanh thanh pho duoi dang nhung mai nha moi mau sang hon. Ban cao trang cua ICTY đa đuoc ban hanh toi cac tuong linh JNA va cac si quan lien quan đen vu đanh bom.
Tuong Pavle Strugar, nguoi đieu phoiphoi tran tan cong thanh pho, bi ket an tu bay nam ruoi boi Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu vi vai tro cua ong trong tran tan cong nay.
Vu roi may bay USAF CT-43 Croatia 1996, gan san bay Dubrovnik, khien gan nhu tat ca moi nguoi tren Khong quan Hoa Ky thiet mang bao gom Bo truong Thuong mai Hoa Ky Ron Brown, vu truong The New York Times Frankfurt Nathaniel C. Nash va 33 nguoi khac.


Đia ly = Khi hau =
Dubrovnik co khi hau can nhiet đoi am (Cfa) va Khi hau Đia Trung Hai (Csa) trong Phan loai khi hau Koppen, vi chi mot thang he co it hon 40 mm (1,6 in) giang thuy, khien no khong đuoc phan loai la hoan toan can nhiet đoi am hay Đia Trung Hai. No co mua he nong, oi, kho vua phai va mua đong am uot, mat me đen am vua. Gio bora thoi gio lanh xuong bo bien Adriatic giua thang Muoi va thang Tu, va sam set pho bien quanh nam, ngay ca trong mua he, khi chung lam gian đoan nhung ngay nang am. Nhiet đo khong khi co the hoi khac nhau, tuy thuoc vao khu vuc. Thong thuong, vao thang 7 va thang 8, nhiet đo toi đa vao ban ngay đat 28 °C (82 °F) va vao ban đem giam xuong khoang 23 °C (73 °F). Vao mua xuan va mua thu, nhiet đo toi đa thuong la giua 20 °C (68 °F) va 28 °C (82 °F). Khi hau mua đong nam trong so nhung thanh pho m nhat trong cac thanh pho Croatia, voi nhiet đo ban ngay vao khoang 13 °C (55 °F) trong nhung thang lanh nhat. Tuyet o Dubrovnik rat hiem.

Nhiet đo khong khi
trung binh hang nam: 16,4 °C (61,5 °F)
trung binh khoang thoi gian lanh nhat: thang 1, 10 °C (50 °F)
trung binh khoang thoi gian am nhat: thang 8, 25,8 °C (78,4 °F)
Nhiet đo nuoc bien
trung binh thang 5–thang 9: 17,9–23,8 °C (64,2–74,8 °F)
Đo man
khoang 3,8%
Giang thuy
trung binh hang nam: 1.020,8 mm (40,19 in)
trung binh nhung ngay mua hang nam: 109,2
Nang
trung binh hang nam: 2629 gio
trung binh hang ngay: 7,2 gio


Di san Le hoi mua he Dubrovnik hang nam la mot su kien keo dai 45 ngay voi kich, hoa nhac va cac tro choi. No đa đuoc trao tang Cup Vang Quoc te ve Chat luong (2007) boi Editorial Office ket hop voi Trade Leaders Club.
Thanh quan thay cua thanh pho la Sveti Vlaho (Thanh Blaise), tuong cua ong co the đuoc thay o khap thanh pho. Su quan trong cua ong ay giong nhu Thanh su Macco voi Venice. Mot trong nhung nha tho to trong thanh pho đuoc đat ten theo Thanh Blaise.
Ngay 3 thang 2 la ngay le Thanh Blaise. Hang nam thanh pho Dubrovnik ky niem ngay le voi dieu thanh va le hoi keo dai vai ngay.

Pho co Dubrovnik đuoc mo ta tren mat sau cua to tien 50 kuna cua Croatia, đuoc phat hanh nam 1993 va 2002.
Thanh pho tu hao co nhieu toa nha co, nhu la vuon cay go Trsteno, vuon cay go đau tien tren the gioi, co nien đai tu truoc nam 1492. Hieu thuoc co thu 3 chau Au cung nam o thanh pho nay, co nien đai tu nam 1317 (va la cai duy nhat con hoat đong đen ngay nay). No nam o tu vien Little Brothers tai Dubrovnik.
Trong lich su, nhieu Converso (Marrano) bi thu hut đen Dubrovnik, truoc đay la mot cang bien quan trong. Thang 5 nam 1544, Mot con thuyen đuoc lap đau boi nguoi Bo Đao Nha ti nan cap ben, theo Balthasar de Faria bao cao voi Vua John. Mot nguoi nguong mo Dubrovnik khac, George Bernard Shaw, ghe tham thanh pho nay nam 1929 va noi rang: "Neu ban muon xem thien đuong tren trai đat, hay đen Dubrovnik."
Tren vinh Dubrovnik con co mot đao rung 72 hecta (180 mau Anh) ten la Lokrum, theo truyen thuyet, Richard I cua Anh, dat vao đay sau khi bi đam tau nam 1192. Hon đao nay bao gom mot phao đai, vuon bach thao, tu vien va bai bien khoa than.
Trong cac đia điem du lich co mot so bai bien. Banje, bai bien cong cong chinh cua Dubrovnik, la tru so Cau lac bo Bien Đong Tay. Ngoai ra con co bien Copacabana, mot bien đa tren ban đao Lapad, đuoc đat ten theo bai bien noi tieng tai Rio de Janeiro.


= Tuong thanh Dubrovnik =

Mot net đac biet cua Dubrovnik la tuong thanh cua no (1,2 du khach ghe tham nam 2017) chay gan 2 kilomet (1,2 dam) xung quanh thanh pho. Tuong thanh day 4 đen 6 met (13–20 foot) tren phia đat lien nhung mong hon nhin o phia bo bien. He thong thap phap đuoc xay đe bao ve thanh pho. Tuong thanh cua Dubrovnik con la đia điem quay phim noi tieng cua thanh pho vien tuong King's Landing trong bo phim Game of Thrones cua HBO.


Nhan khau hoc Tong dan so cua thanh pho la 42.615 nguoi (đieu tra dan so nam 2011), trong cac khu dan cu sau:

Dan so la 42.615 nguoi nam 2011, giam xuong tu 49.728 nguoi nam 1991 Trong cuoc đieu tra dan so nam 2011, 90,34% dan so la nguoi Croatia.


Giao thong van tai Dubrovnik co mot san bay quoc te. No nam o khoang 20 km (12 mi) ve phia đong nam trung tam thanh pho Dubrovnik, gan Cilipi. Co xe buyt ket noi san bay voi ben xe buyt co chinh tai Gruz. Ngoai ra, co mot he thong xe buyt đia phuong hien đai ket noi tat ca cac khu tai Dubrovnik chay thuong xuyen tu binh minh đen nua đem. Tuy nhien, Dubrovnik, khong nhu cac thanh pho lon khac cua Croatia, khong tiep can đuoc bang tau; cho toi nam 1975 Dubrovnik đuoc ket noi voi Mostar va Sarajevo boi mot đuong sat kho hep (760 mm) đuoc xay trong thoi ky Ao-Hung cai tri Bosnia va Hercegovina.
Đuong cao toc A1, đuoc su dung đe ket noi giua Zagreb va Ploce, đuoc du kien se mo rong toi tan Dubrovnik. Boi vi vung nay khong tiep giap voi phan con lai cua lanh tho Croatia, đuong cao toc se đi qua cau Peljesac, nhung viec xay dung cau đang bi đinh tre, hoac đi qua Neum tai Bosna va Hercegovina va keo dai toi Dubrovnik.


Giao duc Dubrovnik co mot so co so giao duc. Bao gom Đai hoc Quoc te Dubrovnik, Đai hoc Dubrovnik, Truong Cao đang Hang hai, Truong Cao đang Du lich, Trung tam sau đai hoc cua Đai hoc Zagreb, Truong Cao đang Quan ly va Cong nghe My, Trung hoc Giao khu Co đien "Ruđer Boskovic" tai Dubrovnik va Vien Lich su cua Hoc vien Khoa hoc va Nghe thuat Croatia.


Nguoi noi tieng Franco Sacchetti (Ragusa, 1332 – San Miniato, 1400), nha tho va tieu thuyet gia
Benedetto Cotrugli (Ragusa, 1416 – L'Aquila, 1469), nha nghien cuu nhan van va kinh te hoc.
Bonino de Boninis (Lastovo, Ragusa, 1454 – Treviso, 1528), nha nghe thuat chu va ban sach.
Rajmund Zamanja (Ragusa, 1587 – Ragusa, 1647), nha than thoai hoc, triet gia va ngon ngu hoc.
Elio Lampridio Cerva (Ragusa, 1463 – 1520), nha nhan van hoc, nha tho, va nha tu đien hoc tieng Latinh
Marin Drzic (Ragusa, 1508 – Venice, 1567), nha soan kich, nha tho va nha soan kich
Nicolo Sagri (Ragusa, ? – Manfredonia, 1573), nha toan hoc va thien van hoc
Marino Ghetaldi (Ragusa, 1568 – 1626), nha toan hoc
Giorgio Raguseo (Ragusa, 1580 – 1622), triet gia, nha than hoc va nguoi dien thuyet
Francesco Giovanni Gondola (Djivo, Gundulic) (Ragusa, 1588 – 1638), nha van va nha tho, tai Shtokavian
Ivan Gundulic (Ragusa, 1589 - 1638), nha tho
Anselmo Banduri (Ragusa, 1671 – Paris, 1743), nha hoa te hoc va nha khao co
Ruđer Josip Boskovic (Dubrovnik, 1711 - Milan, 1787) nha vat ly hoc, thien van hoc, toan hoc, triet hoc, ngoai giao, nha tho, than hoc
Ante Tomic (Dubrovnik, 1987), van đong vien bong ro
Bozo Boskovic (Dubrovnik, 1815 - 1879)
Matija Ban (Dubrovnik, 1818), nha tho, nha viet kich
Mato Vodopic (Dubrovnik, 1816), giam muc Dubrovnik
Medo Pucic (Dubrovnik, 1821), nha van va chinh tri hoc
Konstantin Vojnovic (Dubrovnik, 1832), chinh tri gia, giao su đai hoc va, muc su tai Vuong quoc Dalmatia va Vuong quoc Croatia-Slavonia cua Quan chu Habsburg
Ivo Vojnovic (Dubrovnik, 1857), nha van
Mario Hezonja (Dubrovnik, 1995), van đong vien bong ro
Ana Konjuh (Dubrovnik, 1997), van đong vien tennis
Alen Halilovic (Dubrovnik, 1996), van đong vien đa bong
Emir Spahic (Dubrovnik, 1980), van đong vien đa bong
Nikola Prkacin (Dubrovnik, 1975), van đong vien bong ro
Luksa Andric (Dubrovnik, 1985), van đong vien bong ro
Hrvoje Peric (Dubrovnik, 1985), van đong vien bong ro
Andro Knego (Dubrovnik, 1956), van đong vien bong ro, quan quan Olympic va The gioi
Niksa Dobud (Dubrovnik, 1985), van đong vien polo nuoc, quan quan Olympic va The gioi
Sandro Sukno (Dubrovnik, 1990), van đong vien polo nuoc, quan quan Olympic va The gioi
Paulo Obradovic (Dubrovnik, 1986), van đong vien polo nuoc, quan quan Olympic va The gioi
Frano Vican (Dubrovnik, 1976), van đong vien polo nuoc, quan quan Olympic, Chau Au va The gioi
Maro Jokovic (Dubrovnik, 1987), van đong vien polo nuoc, quan quan Olympic, Chau Au va The gioi
Miho Boskovic (Dubrovnik, 1983), van đong vien polo nuoc, quan quan Olympic, Chau Au va The gioi
Andro Buslje (Dubrovnik, 1986), van đong vien polo nuoc, quan quan Olympic, Chau Au va The gioi
Dragan Andric (Dubrovnik, 1962), van đong vien polo nuoc, quan quan Olympic hai lan
Andrija Prlainovic (Dubrovnik, 1987), van đong vien polo nuoc, quan quan Olympic, Chau Au va The gioi
Vlado Georgiev (Dubrovnik, 1976), ca si nhac pop, nguoi soan nhac va viet nhac


Thanh pho ket nghia Dubrovnik ket nghia voi:


Hinh anh = Anh toan canh =


Trong van hoa đai chung Phim truyen hinh Game of Thrones cua HBO su dung Dubrovnik lam đia điem quay phim cho cac thanh pho King's Landing va Qarth. Nhung đia điem đuoc su dung trong phim bao gom Vuon cay go Trsteno, Đuong St. Dominic, Đao Lokrum, cung đien Knezev dvor va Sponza, Lovrijenac, Khach san bi bo hoang Belvedere, Fort Bokar, va thap Minceta. Mot phan cua Star Wars: The Last Jedi đuoc quay tai Dubrovnik vao thang 3 nam 2016, trong đo Dubrovnik đuoc su dung lam boi canh cho thanh pho casino city Canto Bight. Dubrovnik la mot trong cac đia điem tai chau Au đuoc su dung trong phim Fan (2016) cua Bollywood, co dien phim Shah Rukh Khan tham gia. Đau nam 2017, Robin Hood đuoc quay tai mot so noi tai Dubrovnik.
Trong vai hat "Ring Them Bells" cua Kander va Ebb, nguoi đong vai chinh, Shirley Devore, đen Dubrovnik đe tim chong va gap hang xom cua co đen tu New York.


Tham khao Đoc them "Ragusa", Bradshaw's Hand-Book to the Turkish Empire, quyen 1: Turkey in Europe, London: W.J. Adams, k. 1872
David Kay (1880), "Principal Towns: Ragusa", Austria-Hungary, Foreign Countries and British Colonies, London: Sampson Low, Marston, Searle, & Rivington
R. Lambert Playfair (1892). "Ragusa". Handbook to the Mediterranean (an ban thu 3). London: J. Murray.
"Ragusa". Austria-Hungary, Including Dalmatia and Bosnia. Leipzig: Karl Baedeker. 1905. OCLC 344268.
F. K. Hutchinson (1909). "Ragusa". Motoring in the Balkans. Chicago: McClurg & Co. OCLC 8647011. Truy cap ngay 10 thang 2 nam 2016.
Trudy Ring, bien tap (1996). "Dubrovnik". Southern Europe. International Dictionary of Historic Places. Quyen 3. Fitzroy Dearborn. OCLC 31045650.


Lien ket ngoai Website chinh thuc
Trung tam Di san Van hoa The gioi UNESCO: Pho co Dubrovnik
Encyclopædia Britannica.com: Dubrovnik
Youtube.com: Dubrovnik — digital video reconstruction — by GRAIL at Washington University.
 Đinh nghia cua dubrovnik tai Wiktionary
 Huong dan du lich Dubrovnik tu Wikivoyage