Aiki-jo (合気杖 (hop khi truong)/ あいきしょう, Aiki-jo) la ten goi đuoc đat mot cach đac thu cho mot tap hop ky thuat trong vo thuat đuoc thuc hien voi mot thanh jo (mot cay gay bang go dai tam bon xich - khoang 4 ft), đuoc thuc hanh theo cac nguyen tac cua aikido. Cac ky thuat cua jo đuoc gioi thieu vao aikido boi Ueshiba Morihei, nguoi sang lap aikido, va đuoc phat trien sau hon boi Saito Morihiro, mot trong nhung mon sinh noi bat nhat cua Ueshiba.


Su phat trien cua aiki-jo Phan lon giao trinh cua aiki-jo đuoc phat trien boi Ueshiba Morihei (植芝 盛平, 1883–1969) tai dojo cua ong o Iwama, Nhat Ban, cung thoi điem khi ong phat trien viec tap luyen kiem trong aikido (goi la aiki-ken). Nhieu ghi chep cu the cho thay Ueshiba tung hoc nhieu mon phai vo thuat khac nhau, bao gom vo thuat ve giao (sojutsu). Cac ki thuat cua aiki-jo đuoc day boi Ueshiba la mot su chat loc va thay đoi cua viec luyen tap đo, voi su nhan manh vao viec su dung jo nhu mot phuong phap đe tinh luyen ky thuat aikido tay khong cua moi nguoi. Mot so nguoi tung luyen tap cac mon phai vo thuat Nhat Ban truyen thong đa ghi nhan rang cac ky thuat cua aiki-jo co nhieu điem tuong đong voi jukendo (đau bang luoi le, ma Ueshiba hoc trong thoi gian chien tranh) hon la cac he thong vo thuat ve thuong va giao truyen thong.
Luu y rang, viec thuc hanh cua aiki-jo khong phai la pho quat. Mot so truong phai aikido ket hop voi viec luyen tap cac vu khi khong lien quan đen aiki-jo, va mot so khac bo hoan toan phan luyen tap vu khi.


Tap luyen aiki-jo Viec tap luyen aiki-jo co the giup phat hien ra cac sai sot trong ky thuat aikido tay khong cua mon sinh, va tao co hoi đe ap dung cac nguyen tac cua aikido trong nhung tinh huong khac nhau. Saito đa soan ra ba bo ky thuat, bo đau tien la 20 bai tap suburi (bai tap chem đon), thu hai la muoi hinh thuc co đoi tac, va thu ba la hai kata (cac the đon). Mot so dojo cung thuc hanh jiyu-waza co trang bi jo (ky thuat tu do, khong co mot hinh thuc tan cong va phan ung xac đinh truoc).


= Suburi =
Suburi (素振り/ すふり, Suburi), mot tu dich theo nghia đen la "đong tac vung gay co ban", đuoc su dung đe chi cac chuyen đong đon co ban cua aiki-jo, đuoc phat trien boi Saito nhu mot su chat loc cac the va viec tap luyen co đoi tac.
Co hai muoi aiki-jo suburi, chung đuoc chia lam ba nhom phu đuoc đat ten nhu ben duoi (ten đuoc đat la ban dich tuong đoi):

Nam chuyen đong đam (tsuki, đam)
1. Đam chinh dien (choku-tsuki, Đam chinh dien)
2. Đam phan đon (返し突き, kaeshi-tsuki)
3. Đam phia sau (後ろ突き, ushiro-tsuki)
4. Đam, phan đon ha bo (突き下段返し, tsuki gedan-gaeshi)
5. Đam, đanh phan đon thuong bo (突き上段返し打ち, tsuki jodan-gaeshi-uchi)

Nam chuyen đong đanh (打ち, uchi)
6. Đanh chinh dien tung buoc (正面打ち込み, shomen'uchikomi)
7. Đanh lien tiep tung buoc (連続打ち込み, renzoku uchikomi)
8. Đanh vao đau, phan đon ha bo (面打ち下段返し, men'uchi gedan-gaeshi)
9. Đanh vao đau, đam phia sau (面打ち後ろ突き, men'uchi ushiro-tsuki)
10. Đanh nguoc vao canh đau, đam phia sau (逆横面後ろ突き, gyaku-yoko'men ushiro-tsuki)

Ba chuyen đong mot tay (片手, katate)
11. Phan đon ha bo mot tay (片手下段返し, katate gedan-gaeshi)
12. Đanh quang xa mot tay (片手遠間打ち, katate toma-uchi)
13. Phan đon "bat tu" mot tay (片手八の字返し, katate hachi-no-ji gaeshi)

Nam chuyen đong "bat tuong" (八相, hasso)
14. Phan đon, đanh "bat tuong" (八相返し打ち, hasso-gaeshi uchi)
15. Phan đon, đam "bat tuong" (八相返し突き, hasso-gaeshi tsuki)
16. Phan đon, đam phia sau "bat tuong" (八相返し後ろ突き, hasso-gaeshi ushiro-tsuki)
17. Phan đon, đanh phia sau "bat tuong" (八相返し後ろ打ち, hasso-gaeshi ushiro-uchi)
18. Phan đon, quet phia sau "bat tuong" (八相返し後ろ払い, hasso-gaeshi ushiro-barai)

Hai chuyen đong dan huong (流れ, nagare)
19. Đanh phan đon dan huong (流れ返し打ち, nagare-gaeshi-uchi)
20. Đam phan đon dan huong ben phai (右流れ返し突き, migi nagare-gaeshi-tsuki)


= Kumijo =
Dang tap luyen co đoi tac cua aiki-jo đuoc goi la kumijo (組杖 (to truong), kumijo), nghia la su giao nhau/gap nhau cua nhung cay truong. Co muoi kumijo trong giao trinh aiki-jo cua Saito. Ueshiba ban đau đa day nhung bai tap va ky thuat co đoi tac khac nhau voi jo, va Saito ban đau đa lap thanh mot loat roi rac gom bay bai tap co đoi tac nhu vay. Nam 1983, Saito đa đuoc to chuc mot cuoc thao dien cong khai, va do đo đa sang tao them ba kumijo vao thoi điem đo.
Kumijo day cac mon sinh cach kiem soat mot cach luan phien đuong trung tam va di chuyen khoi no đe tranh cac đon tan cong va cach hoa tron vao cac đon tan cong cua đoi phuong, trong so cac ky nang khac. Cac bien the ung tac cua kumijo (goi la henka), thuong tao ra dang kumijo đuoc ket thuc som hon voi mot nguoi gianh đuoc loi the bat đau đon đanh hoac nem nguoi kia, cung đuoc day.


= Kata =
Kata, co nghia đon gian la "cac dang", la mot loat cac ky thuat thuong cho mot nguoi va đuoc xac đinh truoc, đuoc tap luyen đe chong lai mot đoi thu tuong tuong. Trong giao trinh cua aiki-jo, co ba kata chinh. Bai đau tien co ten "Sanjuichi no Jo", nghia la "Jo Kata ba muoi mot điem", va đuoc day boi Ueshiba. Bai thu hai la "Jusan no Jo"; "Jo Kata muoi ba điem". Bai thu ba la "Roku no jo"; "Jo Kata sau điem". Cung co cac phien ban co đoi tac đuoc biet đen rong rai cua cac dang nay, goi la bunkai.


Xem them Aiki (nguyen ly vo thuat)


Tham khao