Gretchen Esther Whitmer (sinh ngay 23 thang 8 nam 1971) la mot nu luat su va chinh tri gia nguoi My. Ba hien la Thong đoc thu 49 cua tieu bang Michigan ke tu nam 2019. Ba nguyen la Thuong nghi si tieu bang tu 2006 đen 2015, Lanh đao phe thieu so Thuong vien Michigan; Ha nghi si Ha vien tieu bang Michigan tu nam 2001 đen 2006, Cong to vien quan Ingham, Michigan nam 2016.
Gretchen Whitmer la Tien si Luat, Đang vien Đang Dan chu, chinh tri gia tu do tien bo, tranh luan chi trich Tong thong Donald Trump. Ba đa ung ho sau rong Joe Biden, la Đong Chu tich toan quoc Chien dich tranh cu Tong thong nam 2020 cua Joe Biden, giup ong tro thanh Tong thong Hoa Ky. Trong nhiem ky cua minh, ba thuc hien cac chinh sach phe Dan chu ve mo rong Medicaid, cho phep quyen pha thai va ra cac lenh cam nghiem ngat trong Đai dich COVID-19.


Xuat than va giao duc Gretchen Whitmer sinh ngay 23 thang 8 nam 1971, tai thu phu Lansing, Michigan, Hoa Ky, ten khai sinh la Gretchen Esther Whitmer, la con ca trong gia đinh co ba nguoi con cua Sharon H. "Sherry" Reisig va Richard Whitmer, đeu la luat su. Bo cua ba la Giam đoc Thuong mai Michigan duoi thoi Thong đoc William Milliken va la Chu tich kiem Giam đoc đieu hanh cua hang bao hiem y te Blue Cross Blue Shield Michigan tu nam 1988 đen 2006. Me cua ba tung la Tro ly Tong Chuong ly Michigan Frank Kelley. Bo me cua ba ly hon nam 1981 khi ba muoi tuoi; ba va cac em cung me chuyen đen song o thanh pho Grand Rapids, đuoc bo đen tham hang tuan. Sau khi tot nghiep Truong Trung hoc Trung tam Forest Hills o ngoai o Grand Rapids, ba theo hoc Đai hoc Bang Michigan (MSU) tu nam 1989, lay bang Cu nhan Nghe thuat chuyen nganh Truyen thong nam 1993 va tro thanh Tien si Luat (JD) tai Cao đang Luat Detroit cua Đai hoc Bang Michigan nam 1998.


Su nghiep thoi ky đau Ha nghi si: Gretchen Whitmer ban đau tranh cu vi tri Ha nghi si Ha vien Michigan vao nhung nam 1990 nhung khong thanh cong. Nam 2000, ung cu lai va đuoc bau lam đai dien cho khu vuc bau cu thu 23. Ba tiep tuc đuoc bau lai vao nam 2002 va 2004.

Thuong nghi si: thang 3 nam 2006, Gretchen Whitmer tham gia bau cu Thuong vien Michigan, gianh chien thang trong cuoc bau cu bo sung vao Thuong vien Michigan, thay the Virg Bernero, nguoi đa đuoc bau lam Thi truong Lansing vao thang 11 nam 2005. Ba tiep tuc đuoc bau vao thang 11 nam 2006, va tai đac cu vao nam 2010. Nam 2011, cac đong minh Dan chu cua ba nhat tri chon ba lam Lanh đao nhom thieu so Đang Dan chu tai Thuong vien, khien ba tro thanh nguoi phu nu đau tien lanh đao mot nhom thuong nghi si tai Thuong vien Michigan. Do gioi han nhiem ky, ba khong the tai tranh cu vao nam 2014 va roi vi tri vao nam 2015. Nam 2013, ba nhan đuoc su ung ho cua đong đao nguoi nghe khi ke lai trai nghiem bi tan cong tinh duc, ke cau chuyen trong mot cuoc tranh luan ve quyen pha thai, đac biet la đoi voi nan nhan bi ham hiep, cho rang nan nhan nen đuoc phep bo thai do bi cuong hiep.
Cong to vien: ngay 11 thang 5 nam 2016, Gretchen Whitmer thay the Stuart Dunnings III, nham chuc Cong to vien quan Ingham trong nhiem ky sau thang. Vao ngay 21 thang 6 nam 2016, ba đuoc Chanh an Toa an quan Ingham Janelle Lawless tuyen the nham chuc Cong to vien. Trong sau thang phuc vu o vi tri nay, ba đa tien hanh giam sat quan chuc trong he thong quan ve nhung van đe lien quan đen cac toi ac bi cao buoc cua Stuart Dunnings III, va thay đoi cach xu ly cac vu bao luc gia đinh, tan cong tinh duc cua Van phong Cong to Ingham. Nhiem ky cua ba het han vao ngay 31 thang 12 nam 2016.


Thong đoc Michigan = Tranh cu =
Vao ngay 03 thang 1 nam 2017, Gretchen Whitmer thong bao tham gia tranh cu cuoc Tong tuyen cu Thong đoc Michigan nam 2018. Đen ngay 07 thang 8 nam 2018, ba tro thanh ung cu vien cua Đang Dan chu cho cuoc tranh cu toan bang, khi đuoc tat ca 83 quan trong bang ung ho trong cuoc bau cu so bo cua Đang Dan chu. Truoc đo, phe Đang Cong hoa cao buoc viec ba ung ho phong trao bai bo ICE, mot tuyen bo gay tranh chap. Ba khang đinh rang neu đuoc bau, ba se tap trung vao viec cai thien cac nguyen tac co ban cua Michigan, chang han nhu truong hoc, đuong xa va he thong nuoc. Đoi thu chinh cua ba la Bill Schuette cua Đang Cong hoa, Tong Chuong ly Michigan. Hai ung cu vien đa gap nhau đe tranh luan vao ngay 12 thang 10 nam 2018, tai Grand Rapids. Mot cuoc tranh luan thu hai đuoc to chuc tai truong quay WDIV o Detroit vao ngay 24 thang 10. Gretchen Whitmer đa đanh bai Bill Schuette trong cuoc bau cu ngay 06 thang 11 voi ty le 53,3–43,8%.


= Nhiem ky =

Gretchen Whitmer khang đinh minh la mot Đang vien Đang Dan chu tien bo, co the thong nhat voi cac nha lap phap tieu bang tu nhung quan điem chinh tri khac nhau. Voi tu cach Thong đoc, mot trong nhung cam ket chinh cua ba la sua chua co so ha tang đang gap kho khan cua Michigan. Tuy nhien, cac nha lap phap Dan chu trong Hoi đong Lap phap do Đang Cong hoa kiem soat o Michigan phan lon tu choi ung ho ke hoach nay, vi ke hoach se khien thue xang cua Michigan tang gan gap ba lan va co kha nang khien no tro thanh muc cao nhat trong ca nuoc. Vao nam 2019, ngan sach đau tien cua Gretchen Whitmer danh hang ty USD đe đau tu vao co so ha tang, ba đa tranh chap voi Hoi đong Lap phap do Đang Cong hoa kiem soat đe thong qua ngan sach va đua ra mot so nhuong bo. Cac cuoc đoi thoai trong thoi gian ba cam quyen chu yeu tap trung vao linh vuc cham soc suc khoe. Trong cuoc bau cu, ba la ung cu vien Đang Dan chu duy nhat khong ung ho he thong cham soc suc khoe toan dan. Sau đo, ba đa tap trung vao cham soc suc khoe phu nu va mo rong Medicaid.


 Đai dich COVID-19  Trong tinh trang anh huong cua Đai dich COVID-19 o Michigan, Gretchen Whitmer ban hanh lenh luu tru tai nha đe đoi pho voi vao thang 3 nam 2020. Lenh nay đa đuoc cong chung tan thanh rong rai; mot cuoc tham do cung thoi ky cho thay 69% cu dan Michigan ung ho hanh đong cua ba, co ca Đang vien Đang Cong hoa. Đen thang 4, ba tiep tuc gia han lenh va that chat cac han che xa hoi, mot cuoc bieu tinh keo dai tam gio chong lai cac han che do Lien minh Bao thu Michigan to chuc o thu phu Lansing đa thu hut tu 3.000 đen 4.000 nguoi. Vao thoi điem dien ra cuoc bieu tinh, hon 1.900 nguoi o Michigan đa chet sau khi nhiem virus. Vao ngay 29 thang 4, tham phan Michigan đa duy tri lenh chong lai thach thuc phap ly, phan quyet rang cac cu dan co loi ich đe khong bi ton hai boi mot loai vi rut nguy hiem lay nhiem va chet nguoi.
Cuoc tham do cua Phong khu vuc Detroit vao giua thang 4 cho thay 57% cu dan Michigan chap thuan cach xu ly cua Gretchen Whitmer đoi voi đai dich coronavirus, bao gom ca phan mo rong. Thang 10 nam 2020, Toa an Toi cao Michigan đa ra phan quyet 4–3 rang luat tieu bang cho phep Thong đoc ban bo cac truong hop khan cap ma khong can thong qua Hoi đong Lap phap, tuc 1945 Emergency Powers of the Governor Act (EPGA) la vi hien, va nhat tri phan quyet khong trao cho ba quyen khan cap nay. Cung trong ngay, mot ban kien nghi co 539.384 chu ky đa đuoc đe trinh nham huy bo đao luat EPGA nam 1945 cho phep ba quyen khan cap trong đai dich.


 Chien dich Joe Biden  Vao thang 2 nam 2020, Gretchen Whitmer đuoc chon thay mat Đang Dan chu phan hoi Bai phat bieu nam 2020 cua Tong thong Donald Trump. Michigan đuoc coi la mot tieu bang dao đong trong cuoc bau cu Tong thong nam 2020, Gretchen Whitmer đuoc suy đoan la nhan vat giu vung su ung ho, tang co hoi chien thang cua phe Dan chu Michigan. Vao đau thang 3, vai ngay truoc cuoc bau cu so bo ung vien Tong thong cua Đang Dan chu tai Michigan, ba tuyen bo tan thanh Joe Biden va tham gia chien dich tranh cu cua ong voi tu cach la Đong Chu tich Chien dich tranh cu Tong thong nam 2020 cua Joe Biden. Trong giai đoan Joe Biden can nhac lua chon ung vien Pho Tong thong, nhieu nguon tin cho rang ba đuoc đe cu, nhung ba đa đe nghi lua chon chinh tri gia da mau, va Kamala Harris đa tro thanh ung vien Pho Tong thong.
Vao nam 2020, trong boi canh ba đang xu ly đai dich COVID-19, Tong Thong Donald Trump co nhung nhan đinh khong tot ve ba tai Twitter. Gretchen Whitmer co mot bai phat bieu tai Đai hoi Đang Dan chu Quoc gia nam 2020 ca ngoi Joe Biden trong viec giai cuu nganh cong nghiep o to Michigan va chi trich cach xu ly cua Donald Trump đoi voi đai dich COVID-19. Ba đuoc coi la nguoi co trien vong đuoc đe nghi mot vi tri trong Noi cac Joe Biden. Vao ngay 09 thang 1 nam 2021, ba tiep tuc tuyen bo giu vai tro Thong đoc. Tong thong đac cu Joe Biden đa đe cu ba lam pho chu tich Uy ban Toan quoc Đang Dan chu.


 Am muu bat coc  Vao ngay 08 thang 10 nam 2020, mot ban cao trang lien bang đuoc cong bo ve viec chong lai sau nguoi đan ong co lien he voi nhom Wolverine Watchmen, mot nhom dan quan co tru so tai Michigan. Ban cao trang buoc toi nhung nguoi nay am muu bat coc Thong đoc Gretchen Whitmer va lat đo chinh quyen Michigan. FBI tham gia đoi pho vu viec, bay nguoi đan ong khac bi buoc toi voi cac toi lien quan đen am muu nay. Facebook hop tac voi cuoc đieu tra, ke tu khi đon kien hinh su lien bang neu chi tiet cach thuc nhom nay su dung mot nhom Facebook rieng đe thao luan ve am muu bi cao buoc. Sau khi ban cao trang đuoc cong bo, Gretchen Whitmer trong mot buoi phat truc tiep đa len tieng cam on cac co quan thuc thi phap luat lien quan đen cuoc đieu tra, goi nhung ke am muu la nhung ke benh hoan va đoi truy, đong thoi đo loi cho Donald Trump vi đa tu choi len an ro rang cac nhom cuc huu ve Đai dich COVID-19 tai Hoa Ky.


Lich su tranh cu Đoi tu Gretchen Whitmer co hai con voi nguoi chong đau tien, Gary Shrewsbury. Cap đoi ly hon va vao nam 2011, ba ket hon voi nha si Marc P. Mallory, nguoi co ba nguoi con tu cuoc hon nhan truoc. Hai vo chong song o East Lansing, Michigan cung nam nguoi con cua ca hai.


Xem them Đai dich COVID-19 tai Hoa Ky
Thong đoc Michigan


Chu thich Lien ket ngoai Website Chinh phu Michigan.