Van đe Kinh chau thoi Tam Quoc phan anh nhung hoat đong quan su, ngoai giao cua nhung nuoc va the luc quan phiet lien quan toi đia ban Kinh Chau thoi Tam Quoc trong lich su Trung Quoc.


Vi tri va vai tro Kinh chau Thoi Đong Han, Trung Quoc đuoc chia thanh 13 chau lon, trong đo Kinh chau o phia nam, bao gom đia ban rong lon trai qua cac tinh Ho Bac, Ho Nam, Quy Chau, Giang Tay hien nay.
Tai Kinh chau, nha Đong Han đat 7 quan: Nam Duong, Nam Quan, Giang Ha, Linh Lang, Que Duong, Truong Sa, Vu Lang. Quan tri Kinh chau đat tai Nam Duong (Uyen Thanh – noi Han Quang Vu Đe khoi binh, tuc la noi phat quang cua nha Đong Han).
Ve vi tri, Kinh chau o nga ba song Truong Giang, phia đong giap Duong chau, phia tay giap Ich chau, phia nam giap Giao chau, phia bac giap Du chau, tuc la đia phan trung nguyen. Song Truong Giang chay tu tay sang đong, tu Ich chau co the xuoi dong đen Kinh chau, tu Kinh chau co the xuoi dong đen Duong chau (tuc Giang Đong). Ve dien tich, Kinh chau rong thu 2, chi sau Ich chau.
Kinh chau la nga 3 thien ha, co vi tri chien luoc ve mat quan su. Chinh xac hon, nhung vung đong vai tro quan trong cua Kinh chau la cac quan phia bac nhu Nam Duong, Nam Quan va Giang Ha. Vi vay trong thoi Tam Quoc, chien tranh giua cac quan phiet thoi ky đau va cac quoc gia thoi ky sau đeu co muc tieu tranh gianh đia ban nhung quan nay. Hinh anh minh chung ro rang nhat ve vai tro cua Kinh chau chinh la viec ca ba nuoc thoi Tam Quoc đeu truoc sau chiem đong mot phan đia ban nay va nhieu tran chien xay ra quanh viec gianh giat noi đay.


Chien luoc cua Tao Thao, Luu Bi va Ton Quyen = Tao Thao =
Khi Tao Thao đa chiem the thuong phong, nam đuoc vua nha Han va ba chiem gan het trung nguyen, nam phan lon lanh tho Trung Quoc, cac quan phiet khac o vao the yeu hon. Khi hoach đinh chien luoc cho Tao Thao, Quach Gia cung khuyen ong nen chiem lay Kinh chau truoc trong chien dich nam chinh.
Tai thoi điem nam 208, ngoai Tao Thao, Luu Bieu (them Luu Bi) va Ton Quyen, con cac quan phiet Luu Chuong, Truong Lo tai Ich chau, Ma Sieu va Han Toai o Luong chau. Khi ra quan, Tao Thao chon Kinh chau lam muc tieu đau tien đe tranh gianh, vi Tao Thao cung nhan thuc đuoc vi tri quan trong cua Kinh chau, lam ban đap tan cong sang 2 chau Duong, Ich thong nhat thien ha.


= Luu Bi =
Nam 207, khi roi leu tranh ra giup Luu Bi, Gia Cat Luong đa chi ra chien luoc Long Trung đoi sach đe tranh hung thien ha: chiem lay Kinh chau, Ich chau, on đinh lanh tho, xay dung quan đoi, bac đich Tao Thao, đong hoa Ton Quyen, cho thoi co thien ha co bien, tien len chinh phat trung nguyen tu hai đuong nam va tay, thong nhat Trung Quoc. Luu Bi rat tam đac voi chien luoc nay va ke tu đo, cac chien thuat ngoai giao va quan su cua Luu Bi, Gia Cat Luong đeu vi muc tieu lay hai chau Kinh, Ich lam ban đap tan cong trung nguyen.


= Ton Quyen =
Phia Giang Đong, cac muu than cung vach ra chien luoc dung nuoc cho ho Ton, voi muc tieu trong đo la gianh lay Kinh chau. Theo Lo Tuc:

Nen nam het vung Giang Đong lam chan vac,… nhan co hoi nay diet tru Hoang To o Giang Ha, tien đanh Luu Bieu, gianh lay toan bo luu vuc song Truong Giang, sau đo dung nghiep xung đe vuong, tranh đoat thien ha.
Muc tieu cua Lo Tuc bay cho Ton Quyen la phai đoat lay hai chau Kinh, Duong, gianh lay toan bo luu vuc song Truong Giang đe dung nuoc.
Chu Du cung co y kien nhu Lo Tuc, tham chi chien luoc cua Chu Du sau tran Xich Bich con co điem trung voi Gia Cat Luong, nhung la đe phat trien co nghiep cho Ton Quyen:

… đanh vao chiem đat Thuc, roi diet luon Truong Lo. Sau đo luu Ton Du o lai (Thuc) lam thanh the, lien ket voi Ma Sieu cung chong Tao Thao. Toi se tro ve cung ngai đanh chiem Tuong Duong, truy kich Tao Thao, tien len phia bac lay trung nguyen.
Ngay ca vo tuong Cam Ninh cung co y kien tuong đong:

Nen som lay Kinh chau, khong nen đe Tao Thao ra tay truoc. Sau khi đanh bai Hoang To, hay chiem lay đat So, roi đanh thang xuong Ba quan, Thuc quan (Ich chau)
Nhu vay, ca Chu Du va Cam Ninh đeu đat ra muc tieu chiem ca ba chau Duong, Kinh, Ich lam ban đap tranh gianh thien ha cho ho Ton.


Dien bien cuoc tranh gianh Kinh chau = Ton Kien khoi binh, Luu Bieu thang the =
Kinh chau von đuoc nha Đong Han phong cho Vuong Due lam thu su. Tri so Kinh chau đong o Uyen Thanh thuoc quan Nam Duong. Khi chien dich chong Đong Trac do Vien Thieu đung đau bung no (190), thai thu quan Truong Sa (thuoc Kinh chau) la Ton Kien co huong ung Vien Thieu, san tu thu voi Vuong Due nen mang quan đanh up tri so Nam Duong bat giet Vuong Due; sau đo lai bat giet thai thu Nam Duong la Truong Tu vi khong nghe lenh cap luong cho minh.
Ton Kien ban giao Nam Duong cho quan phiet Vien Thuat (cung tham gia lien minh chong Đong Trac) roi tiep tuc đi đanh Đong Trac. Đong Trac nghe tin Vuong Due chet lien phong tong that Luu Bieu lam Thu su Kinh chau. Vi Vien Thuat co binh luc manh đa chiem giu Nam Duong, Luu Bieu khong the toi đo đong tri so ma đi đen huyen Tuong Duong thuoc Nam quan (phia nam) đong tri so.
Du đa đuoc Vien Thuat tien cu lam thu su Du chau, sang đia ban moi nhung sau khi lien minh chong Đong Trac tan ra, Ton Kien van quay tro lai Kinh chau tan cong Luu Bieu theo lenh cua Vien Thuat (nam 191). Luu Bieu tuy yeu the hon nhung cuoi cung giet đuoc Ton Kien trong the bi vay ham o Tuong Duong. Vien Thuat co the, lai bi Luu Bieu cat đuong van luong, phai bo Nam Duong chay sang Duong chau phia đong.
Tu khi loai bo đuoc 2 quan phiet manh la Ton Kien va Vien Thuat cho toi nam 196 (khi Tao Thao đua Han Hien Đe ve Hua Xuong), Luu Bieu lan luot đanh chiem not 3 quan khong than phuc la Truong Sa, Linh Lang, Que Duong, chinh thuc lam chu ca bay quan. Quyen than Ly Thoi o Truong An (thay Đong Trac chet nam 192) muon lien ket voi Luu Bieu ben nhan danh Han Hien Đe phong Luu Bieu lam Tran nam tuong quan, Kinh chau muc, Thanh Vu hau. Voi chuc Chau muc, Luu Bieu đuoc thua nhan thuc quyen lon o đia phuong, khong chi co vai tro truong quan trong chau nang ve danh nghia nhu chuc Thu su truoc đay.


= Nhung vi khach o nho va su uy hiep tu phia đong =
Nam 196, Truong Te (bo tuong cua quyen than Ly Thoi, luc luong quan phiet tan du cua Đong Trac đa suy yeu) chay toi Nam Duong, bi quan cua Luu Bieu ban chet. Nhung Luu Bieu giang hoa voi chau Truong Te la Truong Tu, đe Tu đong quan o Nam Duong.
Trong khi chua giai quyet xong La Bo o Tu chau, Tao Thao đa tinh đen Kinh chau. Nam 197 va 198, Tao Thao 2 lan mang quan nam chinh, nhung Luu Bieu va Truong Tu đa lien ket voi nhau 2 lan đanh lui quan Tao Thao.
Nam 200, Truong Tu nghe loi Gia Hu, mang quan tu Nam Duong ve hang Tao Thao va cung ho Tao chong Vien Thieu o Quan Đo. Theo chieu nguoc lai, Luu Bi tu cho Vien Thieu lai xin linh mot canh quan rieng đi đanh Nhu Nam, nhung sau đo bai tran lien chay toi Kinh chau xin nuong nho Luu Bieu. Luu Bieu sai Luu Bi tran thu huyen Tan Da thuoc quan Nam Duong, la cua ngo Kinh chau voi phia bac.
Luu Bi ra suc xay dung luc luong rieng o Tan Da. Van than duoi quyen la Gia Cat Luong vach ra đuong loi phat trien cho Luu Bi la lay Kinh chau va Ich chau lam can cu tranh thien ha.
Cung luc, Luu Bieu thuong xuyen phai đoi pho voi nhung cuoc tan cong tu Duong chau (Giang Đong) cua anh em Ton Sach va Ton Quyen muon phat trien sang thuong luu song Truong Giang va tra thu cho cha (Ton Kien), vi trong chien luoc do cac tuong Giang Đong nhu Chu Du, Lo Tuc vach ra, ho Ton cung can chiem cu Duong chau va Kinh chau đe phat trien. Do đo quan Giang Ha o đia đau phia đong thuong xuyen bi ho Ton uy hiep. Thai thu Hoang To tuy nhieu lan giao tranh that loi voi quan Giang Đong nhung đuoc Luu Bieu cuu ung kip thoi nen van giu đuoc Giang Ha.
Truoc su lon manh cua ho Ton, Tao Thao du đang giao tranh voi anh em ho Vien o phuong bac van quan tam toi Kinh chau. Nam 205, ong biet phai Truong Lieu đi đanh Giang Ha, chiem đuoc may huyen, xac lap su chiem đong cua the luc ho Tao o Kinh chau. Hoang To van giu phan con lai cua Giang Ha.
Nam 208, Ton Quyen đuoc hang tuong tu ben Hoang To la Cam Ninh ho tro, đanh bai Hoang To lan thu ba, giet đuoc Hoang To. Nhung Luu Bieu đa kip thoi đieu đong binh ma tiep vien, đanh lui đuoc Ton Quyen, van giu đuoc phan con lai cua quan Giang Ha va sai con truong Luu Ky ra tran thu.


= Truoc va sau tran Xich Bich =
Thang 7 nam 208, Tao Thao khoi đai quan đi đanh Kinh chau. Luu Bieu bi benh nang va qua đoi. Con thu la Luu Tong len thay, quyet đinh hang Tao. Luu Bi o đia đau Tan Da khong chiu hang, nhung lieu the khong chong noi quan Tao, bo chay toi Phan Thanh roi qua Tuong Duong ve trong tran Giang Lang. Tao Thao mang đai quan toi Tuong Duong nhan hang Luu Tong roi dung khinh ky đuoi gap theo Luu Bi. Luu Bi chay chua toi Giang Lang, đen giua 2 huyen Đuong Duong va Trang Ban thi quan Tao đuoi kip, bi quan Tao đanh tan tanh, phai chay sang nuong nho Luu Ky o Giang Ha.
Tao Thao chiem giu 2 trong điem Tuong Duong va Giang Lang (đeu thuoc Nam quan), nhan hang ca bay quan Kinh chau. Ngay cuoi nam 208, Luu Bi lien minh voi Ton Quyen đanh bai Tao Thao o tran Xich Bich. Tao Thao rut ve bac, giao lai cho Tao Nhan tran thu Giang Lang. Du rut đai quan ve bac, Tao Thao van bo tri binh luc phong thu tai cac quan Nam Duong, Nam quan (voi cac trong điem Tuong Duong, Phan Thanh, Giang Lang) va mot phan Giang Ha đa chiem (nua kia Luu Ky con giu đuoc).
Thua thang sau tran Xich Bich, ca Ton Quyen va Luu Bi ra suc tranh đat Kinh chau. Ton Quyen, Chu Du tac chien 1 nam voi Tao Nhan o Giang Lang, cuoi cung Tao Nhan bo thanh chay ve co thu tai phong tuyen moi Tuong Duong, Ton Quyen chiem đuoc Giang Lang va may huyen phu can. Cung luc, Luu Bi đanh chiem 4 quan phia nam la Vu Lang, Linh Lang, Que Duong, Truong Sa. Luu Bi ton Luu Ky lam Thu su Kinh chau voi danh nghia ke tuc Luu Bieu.


= Luu Bi "muon Kinh chau" =
Ca Tao Thao va Ton Quyen đeu rat coi trong đia ban Nam quan cu, đat trong binh phong thu tai đay. Tao Thao lay huyen Tuong Duong đat lam quan Tuong Duong, tri so moi cua Kinh chau do minh cai quan; Ton Quyen cung lay Giang Lang lam tri so Nam quan, đong thoi lam tri so Kinh chau cua ho Ton.
Bon quan ma Luu Bi co đuoc chi giup ong giai quyet van đe nhan luc va kinh te, khong đong vai tro chien luoc trong viec thi hanh Long Trung đoi sach. Do đo, Luu Bi va Gia Cat Luong phai tinh toi viec tiep can đia ban cac quan phia bac Kinh chau.
Nam 209, Luu Ky mat som, Luu Bi tu lap lam Thu su Kinh chau. Luu Bi phai thuong luong voi Ton Quyen đe muon huyen Giang Lang thuoc Nam quan. Đieu nay chi đat đuoc sau cai chet cua Chu Du (210) – nguoi cuc luc phan đoi giao Giang Lang cho Luu Bi - va nho quan điem on hoa hon cua nguoi ke tuc Chu Du la Lo Tuc.
Ngay sau khi Chu Du mat, Ton Quyen phong Trinh Pho lam thai thu Nam quan, đong quan o Giang Lang, Lo Tuc thi thay chuc cua Chu Du cam quan, cung đong o đia đau Nam quan.
Luu Bi mot lan nua thuong luong voi Ton Quyen ve viec xin muon Giang Lang. Cuoi cung, Ton Quyen nghe theo ly le cua Lo Tuc (khien Tao Thao them ke thu, muon suc Luu Bi đo cho ganh nang phia tay Giang Đong), đong y cho Luu Bi muon huyen Giang Lang. Luu Bi ban giao nua quan Giang Ha cua Luu Ky truoc kia cho Ton Quyen va nhan lay phan Nam quan (co Giang Lang) tu Trinh Pho, con Trinh Pho roi Giang Lang ve nhan chuc thai thu Giang Ha.
Trong co cau hanh chinh nha Han đuong thoi, chau gom nhieu quan va quan gom nhieu huyen. Viec Luu Bi muon huyen Giang Lang - đon vi hanh chinh cap 3 duoi chau - tu Ton Quyen đuoc goi la "muon Kinh chau" đe co ban đap tiep can voi trung nguyen. Vi Giang Lang la thu huyen cua Nam quan, tri so Kinh chau thuoc Ngo, nen viec Ton Quyen cho Luu Bi "muon Giang Lang" van đuoc goi la "muon Kinh chau".
Nhu vay sau tran Xich Bich va Giang Lang, Kinh chau đuoc phan chia nhu sau:

Luu Bi co 5 quan Linh Lang, Que Duong, Truong Sa, Vu Lang va mot nua Nam quan (Giang Lang). Luu Bi cat cac huyen Ti Quy, Chi Giang, Di Đao tu cac vung đat chiem đuoc lap ra quan thu 6 la Nghi Đo.
Ton Quyen chiem đuoc nua quan Giang Ha.
Tao Thao con giu đuoc nua quan Giang Ha, quan Nam Duong va nua Nam quan la cac huyen Tuong Duong, Phan Thanh; lai tach ra may huyen o Nam Duong lap ra quan thu 4 la Nam Huong.


= Lan phan chia thu 3 =
Nam 214, Luu Bi mang quan đi chiem đuoc Ich chau cua Luu Chuong, giao cho Quan Vu o lai giu Kinh chau. Ton Quyen lai đoi tra Kinh chau (Giang Lang). Luu Bi khong chiu, khat đen khi chiem đuoc Luong chau. Ton Quyen ben tap kich phia nam Kinh chau, chiem 3 quan Linh Lang, Que Duong, Truong Sa. Quan Vu chi con giu đuoc nua Nam quan va cac quan Vu Lang, Nghi Đo. Luu Bi o Ich chau đuoc tin, voi mang quan ra thanh Cong An thuoc quan Vu Lang, chuan bi giao chien.
Nhung luc đo Tao Thao đang chuan bi đanh chiem Đong Xuyen cua Truong Lo, Tay Xuyen bi uy hiep. Luu Bi khong the o lai theo đuoi cuoc chien voi Ton Quyen, đanh phai nhuong bo va đe nghi chinh thuc cong nhan chu quyen 3 quan Linh Lang, Que Duong, Truong Sa cho Đong Ngo, xin đoi lay Nam quan. Ton Quyen chap thuan giang hoa, phan chia lai Kinh chau, lay song Tuong Thuy lam ranh gioi.
Nhu vay sau lan phan chia thu 3, phan Kinh chau cua moi ben kha can bang va ca ba ben đeu đat ra thu su Kinh chau:

Luu Bi co 3 quan Vu Lang, Nam quan (Giang Lang), Linh Lang, Nghi Đo do Quan Vu tran thu.
Ton Quyen chiem đuoc Que Duong, Truong Sa va nua quan Giang Ha, do La Mong tran thu. Ton Quyen tach may huyen thuoc quan Truong Sa, lap ra quan thu 4 do minh cai quan la Han Xuong.
Tao Thao chiem cac quan Nam Duong, Nam Huong, nua quan Giang Ha va nua Nam quan do Tao Nhan tran thu.


= Hau qua cua chien dich Tuong-Phan =
Nam 219, sau khi Luu Bi đanh bat Tao Thao ra khoi Han Trung va chiem not 2 quan moi tach ra tu Han Trung la Tan Thanh va Phong Lang, thang 7 nam 219, Quan Vu tu Giang Lang phat đong chien dich tan cong Tuong Duong – Phan Thanh do Tao Nhan tran thu. Nhung truoc khi mo chien dich đanh Tuong Phan, Quan Vu lai pha bo hoa khi voi Ton Quyen, tu choi lam thong gia va nhuc ma ho Ton. Vi vay, Ton Quyen ben nga theo Tao Thao. Trong khi Quan Vu chua ha đuoc Tuong Duong va Phan Thanh thi Ton Quyen sai La Mong va Luc Ton đanh up Kinh chau thuoc Thuc. La Mong đanh chiem Giang Lang (Nam quan) va Cong An (Vu Lang) cua Quan Vu, cac tuong My Phuong va Si Nhan đau hang.
Cung luc, Luc Ton nhan chuc thai thu Nghi Đo cua Ton Quyen, ra quan tu Luc Khau, tan cong Nghi Đo. Thai thu Nghi Đo la Phan Huu bo thanh chay. Luc Ton tien len chiem giu luon Ty Quy va Di Đao, đong quan o Di Lang. Quan Vu bi vien binh quan Tao cua Tu Hoang đanh mat truoc, chay ve khong con đuong thoat, cuoi cung bi quan Đong Ngo bat giet.
Toan bo 3 quan Nghi Đo, Vu Lang va Nam quan thuoc Luu Bi đeu bi Ton Quyen chiem. Nam 220, do so trach nhiem vi khong tuong tro Quan Vu, Thai thu Tan Thanh (quan thuoc Ich chau, giap Kinh chau) cua Luu Bi la Manh Đat hang Nguy; Thai thu quan ke ben la Phong Lang la Than Nghi cung hang Nguy. Tao Phi (len thay Tao Thao moi mat) tiep nhan ca hai quan, đoi Phong Lang goi la Nguy Hung, nhap 2 quan nay vao Kinh chau thuoc Nguy.


= No luc gianh lai Kinh chau cua Luu Bi =
Ton Quyen chiem đuoc phan Kinh chau thuoc Thuc, phong Gia Cat Can lam thai thu Nam quan, Luc Ton lam thai thu Nghi Đo.
Mat Kinh chau va Quan Vu la ton that lon cho Luu Bi. Co nhieu y kien thuong nhin nhan rang Luu Bi vi tinh rieng ma đanh Ngo, la sai lam khong coi trong đai cuc. Nhung cac su gia xem xet viec nay co ly do chinh đang tu phia Luu Bi. Viec đanh Ngo co ly do chu yeu o phuong cham đa đinh, vi lay Kinh chau lam 1 ban đap tan cong trung nguyen đa nam trong chien luoc Long Trung đoi sach ma Gia Cat Luong vach ra, nen khi Kinh chau mat thi phai đoat lai.
Nam 222, Luu Bi mang 4 van quan đanh Ngo. Đau tien quan Thuc chiem uu the, chiem lai đuoc quan Nghi Đo. Tuong Ngo la Luc Ton giu the phong thu đen mua he roi dung hoa cong bat ngo tap kich, đanh tan may chuc trai lien hoan cua quan Thuc. Luu Bi đai bai rut lui ve Thuc, chap nhan mat toan bo Kinh chau.
Thang 5 am lich nam 222, trong khi chien su Di Lang chua ket thuc, do tiep nhan su đau hang cua Ton Quyen va phong lam Ngo vuong, Tao Phi lenh đat 8 quan tai Kinh chau, Duong chau va vung Giang Bieu ma Ton Quyen đang cai quan goi la Kinh chau, con cac quan Kinh chau o Giang Bac thuoc quyen quan ly truc tiep cua Tao Nguy đoi goi la Dinh chau. Tuy nhien chi đen thang 10 nam đo, Nguy va Ngo lai tro mat đanh nhau, Tao Phi đoi Dinh chau trong tay minh tro lai thanh Kinh chau.
Nhu vay ke tu sau tran Tuong Phan va no luc that bai cua Luu Bi trong tran Di Lang, phia Thuc khong con phan nao o Kinh chau. Kinh chau la vung chia cat giua Nguy va Ngo, trong đo:

Tao Thao đat ra quan Tuong Duong voi tri so o thanh Tuong Duong. It lau sau Tao Phi len ngoi lap them ra quan Nghia Duong. Nhu vay Kinh chau thuoc Nguy gom 7 quan Nam Duong, Nam Huong, Tuong Duong, Nghia Duong, Giang Ha (quan phai chia voi Ngo), Nguy Hung, Tan Thanh.
Ngo đat cac quan Linh Lang, Que Duong, Truong Sa, Giang Ha (quan phai chia voi Nguy), Nam quan, Nghi Đo, Vu Lang, Han Xuong. Nhu vay Kinh chau thuoc Ngo co 8 quan.


Kinh chau chia nho trong tay Nguy va Ngo Sau tran Di Lang, Kinh chau chinh thuc tro thanh so huu tay đoi giua Ngo va Nguy. Tuy khong con su chiem đong cua Thuc, viec tranh chap tai đay van luon nong bong. Chien truong chinh trong cac cuoc giao tranh trong nhieu nam tiep theo van la Di Lang, Giang Lang (đat Ngo) va Tuong Duong (đat Nguy). Hai ben tan cong qua lai vao lanh tho Kinh chau cua nhau nhung cuoi cung khong phat trien đuoc them. Sau nhieu tran giang co, đia ban Kinh chau giua Ngo va Nguy co ban van la su phan chia sau tran Di Lang.
Ca hai ben Nguy va Ngo đeu khong nhung khong giam ma con tang cuong su chu trong đen đia ban Kinh chau. May quan o phia tay tach ra tu Ich chau cua Thuc theo ve, nha Tao Nguy khong đat Ich chau thuoc Nguy ma mang nhap vao Kinh chau, đieu đo cho thay chinh quyen Tao Nguy rat su coi trong phong thu Kinh chau.
Ve phia Nguy, nam 227, Nguy Minh Đe lai cat may huyen cua quan Tan Thanh ra đat quan thu 8 la Thuong Dung, ma tri so la huyen Thuong Dung. Du quan Thuong Dung tung bi bo nam 230, nhung sau đo đen nam 237 lai đuoc lap lai voi đia gioi co thay đoi nhung tri so hat nhan van la huyen Thuong Dung. Nhu vay Kinh chau thuoc Nguy co 8 quan, tang them nhieu so voi thoi Tao Thao.
Đong Ngo cung tiep tuc chia nho Kinh chau, đat them cac quan Co Lang (tach tu Nghi Đo), Di Lang (sau đoi la Tay Lang, tach ra tu Nghi Đo), Giang Lang (tach ra tu Nam quan), Kien Binh (Ton Huu tach tu quan Nghi Đo), Thien Mon (tach tu quan Vu Lang), Thuy An, Thieu Lang (Ton Hao tach tu Linh Lang), Thuy Hung (tach tu Que Duong), An Thanh (tach tu Truong Sa cua Kinh chau va Du Chuong, Lu Lang cua Duong chau)… Đia ban Kinh chau thuoc Ngo đen cuoi thoi Tam Quoc co tat ca thanh 18 quan.
Cac su gia đanh gia viec ca Ngo va Nguy ra suc tang cuong so quan tai Kinh chau la do cac chinh quyen đeu chu trong cung co the đung tai đay, vi vi tri chien luoc quan trong hang đau cua chau nay trong cuoc chien 3 nuoc.


Trong Tam Quoc dien nghia Trong tieu thuyet Tam Quoc dien nghia, La Quan Trung goi Giang Lang – thu huyen cua Nam Quan la "thanh Nam Quan"; con thanh Cong An thuoc huyen San Lang quan Vu Lang, la ban doanh cua Luu Bi o Kinh chau thoi ky đau (truoc khi muon đuoc Giang Lang), thi La Quan Trung goi la "thanh Kinh chau". Van đe Kinh chau trong tieu thuyet Tam Quoc dien nghia đuoc La Quan Trung mo ta theo quan điem đung ve phia Thuc nen co nhung tinh tiet hu cau co loi ve ly le cho ben Thuc.
La Quan Trung hu cau viec Khong Minh thua co chiem ca Giang Lang, Tuong Duong, Cong An tu tay Tao Nhan, nang tay tren cua Chu Du khien Chu Du phat uat tho mau; trong khi thuc te la Tao Nhan van giu thanh Tuong Duong con Chu Du đa chiem đuoc Giang Lang. Do La Quan Trung hu cau viec Luu Bi chiem đuoc ca Giang Lang va Tuong Duong nen sau nay Lo Tuc theo lenh Ton Quyen va Chu Du đi "đoi Kinh chau" thuc chat la "đoi xuong mau tran Xich Bich"; Luu Bi va Gia Cat Luong tra on xuong mau cua nguoi Giang Đong bang cach chap nhan ky giay "muon Kinh chau" - vung đat đang nam đuoc trong tay. Tinh tiet hu cau nay che mo thuc te la Luu Bi va Gia Cat Luong phai thinh cau Ton Quyen đe đuoc ban giao Giang Lang, đanh đoi nua quan Giang Ha cua Luu Ky moi mat ma co.
Đoi voi viec Quan Vu đe mat 3 quan phia nam Kinh chau vao tay Lo Tuc, La Quan Trung lai hu cau viec Ton Quyen bat giam gia quyen Gia Cat Can - anh cua Gia Cat Luong, gay suc ep buoc Luu Bi "tra 3 quan Truong Sa, Linh Lang va Que Duong". Luu Bi la nguoi nhan đuc, trong tinh cam nen chap nhan tra 3 quan cho Ton Quyen - đo chinh la ranh gioi moi lay song Tuong Thuy lam moc nam 215 trong thuc te.
Đen nam 219 khi Quan Vu phat đong bac phat thi La Quan Trung lai đe Quan Vu đanh chiem đuoc Tuong Duong lan thu hai va đieu nay van la hu cau. Vi vay, khi Quan Vu bi Tu Hoang đanh bai va bi La Mong đanh up mat "đat nha" lai khong chay ve Tuong Duong ma lai phai chay ra Mach Thanh


Xem them Long Trung đoi sach
Luu Bi
Chu Du
Tran Xich Bich
Tran Giang Lang (208-209)
Tran Tuong Duong-Phan Thanh
Tran Di Lang


Tham khao Tran Tho, Tam Quoc chi, Bui Tung Chi chu, cac thien:
Vu Đe ky
Van Đe ky
Minh Đe ky
Luu nhi muc truyen
Tien chu truyen
Gia Cat Luong truyen
Ngo chu truyen
Tam tu chu truyen
Chu Du Lo Tuc La Mong truyen
Trinh Quach Đong Luu Tuong Luu truyen
Le Đong Phuong, Vuong Tu Kim (2007), Ke chuyen Tan Han, Nha xuat ban Đa Nang
Le Đong Phuong (2007), Ke chuyen Tam Quoc, Nha xuat ban Đa Nang
Trinh Phuc Đien, Kha Vinh Quyet, Duong Hieu Xuan (2006), Tuong soai co đai Trung Hoa, tap 1, Nha xuat ban Thanh nien.
Dich Trung Thien (2010), Pham Tam Quoc, tap 1-2, Nha xuat ban Cong an nhan dan.
Tran Van Đuc (2008), Khong Minh Gia Cat Luong đai truyen, Nha xuat ban Van hoc
Tieu Le (2000), Nhung ong vua noi tieng Trung Quoc, Nha xuat ban Đa Nang


Chu thich