Trong ngu canh ve cach phan chia đia chinh tri cua Phap va nhieu thuoc đia cua Phap, mot tinh (tieng Phap: departement, /depaʁtǝmɑ/) la mot đon vi hanh chinh tuong đuong voi mot quan (district) cua Anh hay quan (county) cua Hoa Ky. Hien nay, Phap co 96 tinh tai Chinh quoc Phap va 5 tinh hai ngoai (cac tinh hai ngoai cung đuoc xep loai la đon vi hanh chinh vung). Theo phap luat tat ca cac tinh đeu la mot bo phan khong tach roi cua nuoc Phap. Cac tinh đuoc chia nho thanh 342 quan (arrondissement).
Tu nam 1790, Phap đuoc phan chia thanh 83 departement voi ranh gioi vat qua cac province cu nham xoa bo cac khac biet ve van hoa, đuoc ap dung sau nhung nam Cach mang Phap.
Hien nay, theo phan cap hanh chinh Phap co 101 tinh.


Đac điem chung Trong phan luc đia Phap (Chinh quoc Phap khong tinh đao Corse), dien tich trung binh cua mot tinh vao khoang 5.965 km², gap hai lan ruoi dien tich cua mot hat nghi le cua Anh, va hon ba lan ruoi dan so trung binh cua mot quan cua Hoa Ky.
Theo thong ke vao nam 2001, dan so trung binh cua mot tinh trong phan luc đia Phap la 511.012 nguoi, gap 21 lan dien tich trung binh cua quan Hoa Ky, nhung chua bang hai phan ba dan so trung binh cua mot quan nghi thuc tai Anh.
Tinh ly (chef-lieu de departement) la thu phu hoac la noi đat co quan chinh quyen tinh, thuong nam o khu vuc giua tinh. Khu vuc nay đuoc xac đinh theo thoi gian đi ngua tu ngoai vi cua tinh. Đieu nay la đe cho moi nguoi đeu co the đi ngua tu moi xa đen tinh ly trong vong 24 gio.


Vai tro hanh chinh Moi departement do mot hoi đong tinh (conseil general) va nguoi đung đau hoi đong đieu hanh. Hoi đong tinh đuoc bau sau nam mot lan theo phuong thuc pho thong đau phieu. Tu nam 1982, nguoi đung đau hoi đong la chu tich cua hoi đong (truoc đo do tinh truong, nguoi đai dien cua chinh phu trung uong tai tinh, đung đau).
Nguoi đai dien cua chinh phu quoc gia Phap tai tinh la tinh truong (prefet) đuoc (Tong thong hoac Thu tuong) bo nhiem. Tinh truong đuoc su ho tro tu mot hoac nhieu quan truong o cac quan li ben ngoai thu phu cua tinh.
Trung tam hanh chinh cua mot tinh đuoc goi la prefecture hay chef-lieu de departement (tinh ly). Mot tinh đuoc chia nho thanh tu mot đen bay quan. Thu phu cua quan đuoc goi la quan li (sous-prefecture]]). Vien chuc chiu trach nhiem tai moi quan đuoc goi la sous-prefet (quan truong).
Cac tinh con đuoc chia thanh cac đon vi nho hon la xa (commune), do hoi đong xa đieu hanh. Vao nam 1999 Phap co 36.779 xa.
Phan lon cac tinh co dien tich vao khoang tu 4.000 đen 8.000 km², va dan so vao khoang tu 250.000 đen mot trieu nguoi. Tinh lon nhat la tinh Gironde (10.000 km²), con tinh nho nhat la thanh pho Paris (105 km²). Tinh đong dan nhat la tinh Nord (2.550.000 nguoi) va it dan nhat la tinh Lozere (74.000 nguoi). Xem them: Danh sach cac tinh cua Phap theo dan so
Cac tinh đeu đuoc đanh so thu tu, con so nay gom hai chu so xuat hien trong ma buu chinh, cac ma INSEE (bao gom "so an sinh xa hoi") va tren bang so xe cu (đa đuoc thay bang mo hinh đanh so moi vao thang 1 nam 2009). Ban đau, nhung con so nay co lien quan đen thu tu ABC tu ten cua cac tinh, nhung mot so tinh đoi ten, do đo su lien he nay dan tro nen khong con chinh xac.
Khong co tinh so 20, ma thay vao đo la 2A va 2B, danh cho Corse. Tuy nhien, ma buu chinh va ma đia chi cua Corse trong ca hai tinh đeu bat đau bang so 20. Ma hai chu so "98" do Monaco su dung. Cung voi ma quoc gia FR theo chuan ISO 3166-1 alpha-2, nhung con so nay cau thanh ma đon vi hanh chinh trong quoc gia ISO 3166-2 danh cho cac tinh o luc đia. Cac tinh hai ngoai lay hai ky tu tu ma ISO 3166-2, nhu 971 cho Guadeloupe (xem bang o duoi).


Lich su Đon vi hanh chinh departement đuoc Hoi đong Lap hien quy đinh đe thay the cho đon vi hanh chinh province cu voi cau truc hop ly hon. Chung cung đuoc thiet ke đe co y pha vo cac khu vuc co tinh lich su cua Phap nham xoa bo cac khac biet ve van hoa va xay dung mot quoc gia đong nhat hon. Đa so cac tinh đuoc đat ten theo mot hoac nhieu con song chinh cua khu vuc hoac mot đac điem ben ngoai nao đo.
So luong cac tinh, ban đau co 83 tinh, đa tang len thanh 130 tinh vao nam 1810 voi su mo rong lanh tho cua nuoc Cong hoa va Đe quoc (xem Tinh (Ha Lan) đe xem cac tinh Ha Lan bi sap nhap). Sau khi Napoleon bi đanh bai vao 1814-1815, so luong tinh giam xuong con 86 tinh. Hoi nghi Wien đua nuoc Phap tro ve voi dien tich nhu truoc chien tranh; tong so tinh la 86 do co ba tinh cu đa chia tach. Vao nam 1860, Phap gianh đuoc Comte de Nice va Savoy, dan đen tao them 3 tinh moi. Hai tinh đuoc thanh lap tu lanh tho Savoyard moi, con tinh Alpes-Maritimes đuoc tao tu Nice va mot phan cua tinh Var. 89 tinh nay đuoc gan so thu tu dua tren thu tu ABC cua chung.
Ba tinh trong vung Alsace-Lorraine (Haut-Rhin, Bas-Rhin, va Moselle) bi nhuong cho Đe quoc Đuc vao nam 1871, sau khi Phap bi đanh bai trong Chien tranh Phap-Pho. Mot phan nho cua tinh Haut-Rhin, co ten Territoire de Belfort, bi tach roi khoi phan con lai cua Alsace-Lorraine va nuoc Phap.
Vao nam 1919, sau The chien I, Phap lay lai Alsace-Lorraine. Territoire de Belfort khong đuoc tai sap nhap vao Haut-Rhin, ma tro thanh mot tinh đay đu vao nam 1922, tro thanh tinh thu 90 cua nuoc Phap.
Viec tai to chuc lai vung Paris (1968) va phan chia Corse (1975) đa bo sung them sau tinh, đua so tinh len 100 tinh. Nhung tinh moi nay bao gom tinh hai ngoai Guyane (Guyane thuoc Phap) o Nam My, Guadeloupe va Martinique o Quan đao Antilles nho, Reunion va Mayotte o An Đo Duong.


Ban đo va danh sach cac tinh = Cac vung va tinh cua Phap =

Ghi chu:

Phan lon cac huy hieu la khong chinh thuc.
So thu tu 75 truoc đay la cua Seine
So thu tu 78 truoc đay la cua Seine-et-Oise
So thu tu 91 truoc đay la cua Alger, o Algerie thuoc Phap
So thu tu 92 truoc đay la cua Oran, o Algerie thuoc Phap
So thu tu 93 truoc đay la cua Constantine, o Algerie thuoc Phap
So thu tu 975 truoc đay la cua Saint-Pierre-et-Miquelon
So thu tu 976 truoc đay la cua Mayotte
So thu tu 977 truoc đay la cua Saint-Barthelemy
So thu tu 978 truoc đay la cua Saint-Martin
Tinh Val-d'Oise đuoc thanh lap tai Pontoise khi tao ra tinh nay, nhung đa đuoc di chuyen tren thuc te sang xa Cergy ben canh; hien nay, ca hai tao thanh đo thi moi (ville nouvelle) mang ten Cergy-Pontoise.
Cac tinh hai ngoai la nhung thuoc đia cu ben ngoai nuoc Phap hien nay đuoc huong vi the y nhu metropolitan (vung luc đia) cua Phap. Chung la mot phan cua nuoc Phap va Lien minh chau Au, mac du co nhung quy đinh đac biet cua EU ap dung cho chung. Moi tinh nay cung la mot vung.


Cac tinh cu = Tren lanh tho hien nay cua Phap =


 Thay đoi ten goi  Mot so tinh đa đoi ten, va đa so truong hop la bo đi cac ten nhu "ha" hay "noi":


= Algerie thuoc Phap =


 Truoc nam 1957   1957–1962  = Thuoc đia cu cua Phap =


= Đe quoc thoi Napoleon =
Co mot so tinh cu trong vung lanh tho do Phap chinh phat trong Cach mang Phap va Đe quoc Napoleon hien nay khong thuoc Phap:

Ghi chu:

Vi tri cua mot tinh thoi Napoleon gom nhieu phan tu hon mot quoc gia, quoc gia dan toc co chua tinh ly đuoc liet ke o đay. Xin hay mo rong bang nay đe liet ke tat ca cac quoc gia co chua nhung phan cu the cua mot tinh.
Lanh tho tung la mot phan cua  Ha Lan thuoc Ao cung la mot phan cua  Đe che La Ma than thanh.
 Đia phan Giam muc Basel tung thuoc Giam muc Hoang tu (Prince-Bishop) cua Đuc, đung nham lan voi  Tong Basel cua Thuy Si ke ben.
Lanh tho cua  Cong hoa Venezia bi mat vao tay Phap, tro thanh Cong hoa Septinsular, mot nuoc bi bao ho tren danh nghia cua  Đe quoc Ottoman, tu 1800–07. Sau khi quay ve Phap thanh Illyrian Provinces, cac lanh tho nay sau đo tro thanh mot nuoc do Anh bao ho, voi ten goi  Hop chung quoc quan đao Ionian
Maastricht tung la mot nuoc cong quan cua  Cong hoa Ha Lan va Huy hieu cua Đia phan Giam muc Liege Đia phan Giam muc Liege.
Vao ngay 6 thang 6 nam 1805, do ket qua cua su sap nhap  Cong hoa Liguria (quoc gia ke thua bu nhin cua  Cong hoa Genoa), Tanaro bi huy bo va lanh tho cua no đuoc chia ra giua cac tinh Marengo, Montenotte va Stura.
Truoc khi tro thanh mot departement Apennins,  Cong hoa Genoa tung đuoc chuyen thanh quoc gia ke thua bu nhin,  Cong hoa Liguria.
Truoc khi tro thanh departement Arno,  Đat đai cong tuoc Tuscany đuoc chuyen thanh quoc gia ke thua bu nhin,  Vuong quoc Etruria.
Truoc khi tro thanh departement Taro,  Đat cong tuoc Parma va Piacenza đuoc sap nhap vao  Cong hoa Cisalpine cho đen nam 1802,  Cong hoa Y, tu nam 1802 đen 1805 va  Vuong quoc Y, tu nam 1805 đen 1808.
Rome tung đuoc biet đen voi ten departement du Tibre cho đen 1810.
Truoc khi tro thanh departements Bouches-du-Rhin, Bouches-de-l'Escaut, Bouches-de-la-Meuse, Bouches-de-l'Yssel, Ems-Occidental, Frise, Yssel-Superieur va Zuyderzee, nhung lanh tho nay cua  Cong hoa Ha Lan đuoc chuyen thanh mot quoc gia ke thua bu nhin, Cong hoa Batavia (1795–1806), roi nhung lanh tho nao chua đuoc sap nhap (tat ca tru hai departements đau tien o đay), cung voi  Đat ba tuoc Đong Frisia thuoc Pho, đuoc chuyen thanh mot quoc gia bu nhin khac,  Vuong quoc Ha Lan.
Truoc khi tro thanh departement Simplon,  Republique des Sept Dizains đuoc chuyen thanh Republique du Valais cach mang (16 thang 3 nam 1798) roi nhanh chong tro thanh (vao ngay 1 thang 5 nam 1798)  Cong hoa Helvet bu nhin cho đen nam 1802 khi no tro thanh Cong hoa Rhodan đoc lap.
Trong vai thang truoc khi thanh lap Lippe, quan Rees va Munster la mot phan cua Yssel-Superieur, arrondissement Steinfurt la mot phan cua Bouches-de-l'Yssel va arrondissement Neuenhaus la mot phan cua Ems-Occidental.


Xem them Đe che thu nhat


Tham khao