Concerto cho piano tay trai cung Re truong la mot tac pham am nhac đuoc sang tac boi Maurice Ravel trong khoang thoi gian tu nam 1929 đen nam 1930 cung luc voi ban concerto piano cung Son truong cua ong. Tac pham đuoc đat hang boi nghe si duong cam nguoi Ao Paul Wittgenstein, nguoi đa mat canh tay phai trong The chien thu nhat. Ban concerto đuoc cong dien lan đau vao ngay 5 thang 1 nam 1932, trong đo Wittgenstein la nghe si đoc tau bieu dien cung Dan nhac giao huong Vien.


Sang tac va cong dien Tac pham đuoc uy đat hang boi Paul Wittgenstein, mot nghe si bieu dien duong cam. Ong la nguoi bi mat canh tay phai trong The chien thu nhat.

Đe chuan bi sang tac, Ravel đa nghien cuu mot so tac pham viet cho đan piano mot tay, bao gom Six Etudes pour la main gauche (6 khuc luyen tap cho tay trai) (Op. 135) cua Camille Saint-Saens, ban chuyen soan cua Leopold Godowsky cho tay trai tu 2 quyen khuc luyen tap cua Frederic Chopin (Op. 10 va 25), Ecole de la main gauche (tam dich la "Truong phai tay trai") cua Carl Czerny (Op. 399), 24 etudes pour la main gauche (Op. 718, 24 khuc luyen tap cho tay trai), Fantaisie cung la giang truong (Op. 76 No. 1) cua Charles-Valentin Alkan va Khuc dao đau va Nocturne cho tay trai (Op. 9) cua Alexander Scriabin.
Wittgenstein đa co buoi cong dien tac pham voi Robert Heger va Dan nhac giao huong Vien vao ngay 5 thang 1 nam 1932. Ravel ban đau muon Arturo Toscanini la nguoi chi huy tac pham nhung sau đo Toscanini đa tu choi.
Nghe si piano nguoi Phap đau tien bieu dien tac pham la Jacques Fevrier, cung do Ravel lua chon.


Cau truc Mot tai lieu đa trich dan lai loi noi cua Ravel rang ban nhac chi co mot chuong nhung mot nguon khac thi cho rang tac pham đuoc chia thanh hai chuong đuoc lien ket voi nhau. Theo Marie-Noelle Masson, tac pham lai co cau truc ba phan: cham–nhanh–cham, thay vi nhanh–cham–nhanh thong thuong.


Tiep nhan va di san Mac du luc đau, Wittgenstein khong ua nhip đieu va hoa am chiu co chiu anh huong tu nhac jazz, nhung ong dan dan to ra thich thu voi ban concerto nay. Khi Ravel lan đau tien nghe ong choi ban concerto tai mot buoi hoa nhac rieng o đai su quan Phap o Vien, ong tham chi đa to ra rat tuc gian. Sau đo, Wittgenstein đong y bieu dien ban concerto nhu đa viet, va hai nguoi đan ong đa dung hoa lai nhung bat đong cua ho, "nhung toan bo tinh tiet đeu đe lai cuc đang trong mieng cua ca đoi ben".
Vao thang 5 nam 1930, Ravel đa co bat đong lon voi Arturo Toscanini ve nhip đo chinh xac cho Bolero (khi đo Toscanini đa chi huy tac pham qua nhanh so voi y muon cua Ravel. Ravel đa noi rang Toscanini hoac la chi huy no o toc đo cham hon ma ong lam, hoac tot nhat khong chi huy nua). Vao thang 9, Ravel co gang han gan moi quan he va moi Toscanini chi huy buoi cong dien the gioi ban concerto cho piano danh cho tay trai, nhung nhac truong đa tu choi.
Ngay ca truoc khi cong dien, vao nam 1931, Alfred Cortot đa bien soan lai ban nhac thanh concerto piano hai tay va dan nhac; tuy nhien Ravel khong chap nhan va đa cam xuat ban hoac bieu dien no. Cortot phot lo va bieu dien phan chuyen soan cua ban than minh, đieu nay khien cho Ravel phai viet tam thu gui đen nhieu nhac truong đe cau xin đung moi Cortot choi ban concerto cho hai tay. Sau khi Ravel qua đoi vao nam 1937, Cortot tiep tuc bieu dien ban chuyen soan va tham chi con thu am voi Charles Munch chi huy Dan nhac Nhac vien Paris. Roger Muraro cung đa choi ban nhac nay trong Cuoc thi Tchaikovsky Quoc te nam 1986. Tac pham giup anh gianh đuoc vi tri thu tu trong cuoc thi piano.


Tham khao