Nguoi Sentinel (con goi la Sentineli, Sentenel, nguoi đao Bac Sentinel) la ten do cac hoc gia đat  cho mot dan toc ban đia co lap sinh song o đao Bac Sentinel, thuoc quan đao Andaman trong vinh Bengal.


Đac trung Nguoi Sentinel va cac cu dan ban đia Andaman khac thuong đuoc mo ta nhu la nguoi Negrito, mot thuat ngu đa đuoc ap dung cho nhieu dan toc biet lap phan bo rong rai trong khu vuc Đong Nam A, chang han nhu nguoi Semang cua ban đao Malay, Aeta cua quan đao Philippines, cung nhu cac dan toc khac o Uc bao gom cac quan the nguoi Tasmania cu (đa tuyet diet). Cac đac tinh xac đinh nhung "nguoi Negrito" (nhung nguoi nay khong phai la mot nhom đon nganh) bao gom mot tam voc tuong đoi nho, da đen va toc xoan kieu chau Phi.
Nguoi Sentinel đuoc ghi nhan la cong đong chong lai moi no luc lien lac voi ben ngoai, ke ca bang cac hanh xu tho bao va giet nguoi. Ho đuoc cho la đa song tren Đao Bac Sentinel chung 55.000 nam, duy tri mot xa hoi san bat hai luom, co nguon song nho viec san bat, cau ca, va thu thap đong thuc vat hoang da. Khong co bang chung ve cac hoat đong nong nghiep cua ho . Theo tuong thuat cua nhung nguoi đa gap ho, xa hoi Sentinelese khong song theo che đo quan the ma co tung gia đinh rieng. Thu duy nhat co lien quan đen van minh nhan loai la nhung mui ten bang sat, đuoc nguoi Sentinelese che tac tu nhung manh sat thep o vo tau đam.
Ngon ngu cua ho, tieng Sentinel, hien khong đuoc phan loai. Nguoi noi ngon ngu nay khong the hieu lan nhau voi tieng Jarawa cua cac lang gieng gan nhat cua ho.
Mac du khong thiet lap đuoc cac tiep xuc gan nhung tac gia Heinrich Harrer đa mo ta đuoc mot nguoi đan ong Sentinel cao tam 1,6 m va duong nhu thuan tay trai.


Tinh trang hien tai Đao Bac Sentinel la hop phan cua mot vung lanh tho Lien bang cua Cong hoa An Đo la Quan đao Andaman va Nicobar. Tuy nhien trong thuc te nguoi Sentinel thuc hien quyen tu chu hoan toan, su tham gia cua cac co quan chuc nang An Đo bi han che, tham chi ca chuyen tham ngan gon. Noi chung la bat ky cuoc tiep can đao đeu khong đuoc hoan nghenh. Nhung cuoc tiep xuc đeu khong mang lai ket qua tot đep.
Nguoi Sentinel la mot trong cac thanh phan đuoc bao ve o An Đo theo đieu goi la "Scheduled Castes and Scheduled Tribes". Thang 9 nam 1991, Chinh phu An Đo cam tat ca cac loai tau thuyen vao đao vua đe tranh xung đot vua ngan chan benh tat lay lan vi rat co the nguoi Sentinel khong co suc đe khang truoc nhung loai vi khuan, virus. Thay vao đo, chinh phu cung cap cho ho nhung vat dung thiet yeu trong cuoc song đe ho dan tiep can voi nen van minh, chang han nhu hat giong, con giong, dung cu chan nuoi, nong nghiep.


Nhung vu tan cong đuoc ghi nhan Nam 1867, mot tau buon An Đo la Nineveh voi 106 hanh khach cung thuy thu đoan 72 nguoi bi song đanh vo mot ben man thuyen trong mot tran bao. Luc nhin thay đao Sentinel, thuyen truong đa ra lenh ghe vao đe tim vat lieu sua chua. Trong so 36 si quan, thuy thu len bo chat cay sua thuyen, chi 8 nguoi chay thoat đuoc ve tau. He qua la suot nhieu nam sau đo, cac tau buon đeu ne tranh vung bien nay.
Nam 1880, mot đoan tham hiem nguoi Anh voi 20 thanh vien vu trang bang sung truong, do Vidal Maurice lanh đao đa tim cach tiep can bo lac bi an tren đao. Dan đuong cho ho la mot tho dan nguoi Andaman nhung nguoi nay cung chi moi đen Sentinel lan đau.
Nam 1896, mot nhom tu nhan An Đo vuot nguc luc chiec be cua ho mac can o ran san ho Sentinel roi sau đo 1 tuan, khi mot tau buon Anh Quoc đi qua, cac thuy thu bang ong nhom đa nhin thay nhung xac chet nam phoi minh tren bai bien voi co bi cat đut con than the cam đay nhung mui ten.
Tu đo cho đen thap nien 1960, khong con ai dam len đao. Mai đen thang 3 nam 1970, nha nhan chung hoc An Đo Triloknath Pandit co gang tim cach lien lac voi tho dan tren đao nhung luc tau cua ong chi vua moi tien vao ran san ho thi tu trong rung, hang chuc tho dan tran truong xuat hien, tay cam cung, mieng ho het voi thai đo thu đich.
Nam 1974, mot nhom quay phim đen đao Sentinel đe thuc hien bo phim tai lieu ve toc nguoi Sentinel cho kenh truyen hinh Hoi Đia ly Quoc gia (Hoa Ky). Va khi ho bat đau tiep can voi tho dan o ran san ho thi ho bi tan cong bang cung ten. Voi vang rut ra xa, nhom quay phim tha xuong bien cac mon qua tang gom bup be, xe hoi đo choi bang nhua, xoong noi đe nau nuong cung mot con lon. Nhung thuoc phim quay đuoc cho thay tho dan Sentinel đua tat ca vao bo roi đao ho chon het. Sau đo, tho dan nhat nhung hon đa nem nhu mua ve phia nhom quay phim khien ho phai rut lui.
Nam 1981, sau mot tran bao, tau cho hang MV Primsose bi mac can tren ran san ho đao. Chi vai gio sau, tho dan Sentinel lam nhung chiec be tu nhung than cay đe tan cong ho. Do khong đuoc vu trang nen thuyen truong tau MV Primsose lap tuc gui đi mot đien tin cap cuu. Tuy nhien, do anh huong cua tran bao nen tat ca moi phuong tien tiep ung đeu khong the đen đuoc. Mai đen chieu ngay thu 4, khi con bao đa ngot, truc thang cua Cong ty Dau khi An Đo moi cuu het tat ca moi nguoi tren tau.
Ngay 4 thang 1 nam 1991, mot lan nua nha nhan chung hoc An Đo Triloknath Pandit lai tim cach tiep can voi toc nguoi Sentinel.Ong cung cac cong su đat chan len đao. Lan nay, nguoi Sentinel đung o xa nhin ho ma khong he co phan ung. Đay la mot tin hieu hoa binh nhung tat ca chi dung lai o đo va khong he co mot cuoc tiep xuc nao. Cung trong nam, mot đoi cuu ho vao đao Sentinel đe truc vot phan con lai cua tau MV Primrose nhung khac voi nhom cua Triloknath Pandit, ho bi mot con mua mui ten tan cong khien tau canh sat ho tong phai ra tay can thiep bang cach ban doa.
Nam 2004, mot nha truyen giao nguoi Hoa Ky cung đa bi tho dan giet chet khi tim cach tiep xuc voi tho dan đe giang đao.
Nam 2006, hai ngu dan len lut đen cau ca doc theo ran san ho đa bi nguoi Sentinel tan cong roi giet chet.
Thang 11 nam 2018, nha truyen giao nguoi My John Allen Chau 27 tuoi, khi ong xam nhap bat hop phap vao đao Bac Sentinel đa bi tan cong va giet chet .


Chu thich Tham khao Xem them Nguoi Negrito
Dan toc co lap
Nguoi ban đia