Aspidontus taeniatus la mot loai ca bien thuoc chi Aspidontus trong Ho Ca mao ga. Loai ca nay đuoc mo ta lan đau tien vao nam 1834.
A. taeniatus đuoc biet đen voi kha nang bat chuoc loai ca don ve sinh ca don ve sinh Labroides dimidiatus. Nhung khong nhu L. dimidiatus, A. taeniatus thuong can vay cua nhung loai ca "khach hang", chu yeu la nhung ca the chua truong thanh, hon la an nhung loai ky sinh.


Tu nguyen Tinh tu đinh danh cua loai ca nay, taeniatus, trong tieng Latinh co nghia la "co soc", ham y đe cap đen dai soc đen noi bat tren co the ca truong thanh.


Pham vi phan bo va moi truong song Truoc đay, A. taeniatus đuoc cho la co pham vi phan bo rong khap Tay va Trung Thai Binh Duong, thua thot hon o Đong An Đo Duong. Loai ca nay đa đuoc ghi nhan doc theo vung bo bien cua bang Tay Uc va hau het vung bien cac nuoc Đong Nam A (tru khu vuc vinh Thai Lan, bang qua mot phan Bien Đong trai dai xuong bien Java); phia bac trai dai đen đao Đai Loan va vung bien phia nam Nhat Ban; phia nam gioi han đen bo bien phia đong Uc (tu bang Queensland đen bang New South Wales); mo rong pham vi ve phia đong đen hau het cac đao quoc, quan đao thuoc chau Đai Duong (xa nhat la đen Polynesie thuoc Phap). A. taeniatus song gan cac ran san ho vien bo va cac ran san ho trong cac đam pha o đo sau đen 25 m.
Tuy nhien, vao nam 2020, cac nha ngu hoc nhan thay, Aspidontus tractus, mot loai truoc đay đuoc cong nhan la loai hop le co pham vi phan bo rong khap An Đo Duong lai co chung kieu đon boi ty the voi A. taeniatus. Do đo, A. tractus đuoc xem la mot danh phap đong nghia voi A. taeniatus.


Loai bat chuoc = Hinh thai =
Chieu dai co the toi đa đuoc ghi nhan o A. taeniatus la 11,5 cm. Loai nay co than manh, thuon dai voi mom nhon. Mau sac tren co the cua chung hoan toan giong het voi L. dimidiatus.
Co the cua A. taeniatus truong thanh co mau trang xam; phan than sau co mau xanh lam sang. Mot dai soc đen tu mom bang qua mat, chay dai đen vay đuoi; soc nay mo rong hon khi đi qua than sau. Vay đuoi cut, hoi bo tron, ria tren va duoi co mau xanh anh kim. Tuy nhien, A. taeniatus co mieng nam ben duoi mom, trong khi mieng cua L. dimidiatus lai nam ngay đinh mom, la điem phan biet giua hai loai nay. Vay bung cua ca hai loai cung co su khac biet, đeu mang đac điem cua ho ma chung thuoc ve.
Ngoai mau mau pho bien ke tren, L. dimidiatus con co them hai bien the mau sac khac đuoc ghi nhan, va ca hai đeu đuoc A. taeniatus lay lam hinh mau đe bat chuoc. O quan đao Societe va Tuamotu, A. taeniatus bat chuoc L. dimidiatus co them mot khoang mau ca hoi (hong cam nhat) o giua than, ben duoi soc đen. Con o khu vuc Nam Thai Binh Duong (tu quan đao Samoa trai dai đen bien San Ho), ca A. taeniatus va L. dimidiatus đeu co mot khoang mau vang tuoi o than sau, chong len mau đen cua dai soc o khu vuc nay.
Ca đang truong thanh cua A. taeniatus cung co mau sac hoan toan giong voi L. dimidiatus: co the co mau đen voi mot dai mau xanh lam sang tu đinh đau doc theo lung.
So gai o vay lung: 10 - 12; So tia vay o vay lung: 26 - 28; So gai o vay hau mon: 2; So tia vay o vay hau mon: 25 - 28; So tia vay o vay nguc: 13 - 15.


= Lam ve sinh va tan cong "khach hang" =

Khong nhung bat chuoc ve hinh thai, A. taeniatus cung bat chuoc ca hanh vi lam ve sinh cho nhung loai ca lon cua L. dimidiatus. O L. dimidiatus, chung se "trinh dien" nhung "đieu nhay" đac trung đe ra hieu cho nhung loai đong vat khac biet rang minh la ca don ve sinh. A. taeniatus cung thuc hien nhung đong tac nhu L. dimidiatus, vay đuoi xoe ra voi phan sau cua co the chuyen đong len xuong đe moi goi "nhung vi khach" đen.
Quan sat can canh cau tao cua rang o A. taeniatus cho thay, chung co mot cap rang nanh kha lon o ham duoi, va rang cua chung hoan toan khong phu hop voi viec an tao. Trong mot lan khao sat, nguoi ta nhan thay, da day cua A. taeniatus co chua trung ca va mot phan xuc tu cua giun nhieu to thuoc ho Sabellidae. Đay cung la nguon thuc an chinh cua A. taeniatus, trung ca va xuc tu cua giun nhieu to. Ngoai ra, mot đieu đang chu y la nhung manh vun cua vay ca đa đuoc phat hien trong da day cua A. taeniatus.
Trong mot lan quan sat o ngoai khoi Moorea, A. taeniatus đuoc ghi nhan la đa an mot manh vay cua mot ca the gan truong thanh thuoc loai Stegastes nigricans. Ban đau, A. taeniatus tu tu tiep can S. nigricans theo cach ma nhung loai ca don ve sinh hay thuc hien. Khi chi con cach đo khong bao xa, A. taeniatus nhanh chong boi ve phia S. nigricans, giat lay vay cua S. nigricans va rut lui voi toc đo nhanh đen kinh ngac.
Du bat chuoc hanh vi lam ve sinh cua L. dimidiatus, nhung la mot loai an vay ca, A. taeniatus thinh thoang lai xe vay cua nhung loai ca "khach hang" trong qua trinh lam ve sinh cho nhung loai ca nay. Tuy nhien, nhung "vi khach hang" đa truong thanh lai co kha nang phan biet đuoc A. taeniatus va L. dimidiatus. Khi đuoc mot ca the A. taeniatus tiep can, "vi khach" truong thanh se boi ra mot khoang xa hon khoang cach ma A. taeniatus co the tang toc bang qua. Trong nhieu truong hop, nhung loai "khach hang" đuoc quan sat la đuoi theo tan cong mot ca the A. taeniatus. Vi ly do nay, A. taeniatus thuong tiep can nhung "vi khach hang" la ca con hoac ca gan truong thanh.


= Muc đich cua viec bat chuoc =
Mac du A. taeniatus bat chuoc L. dimidiatus ca ve hinh thai lan tap tinh, nhung ly do chinh cho viec bat chuoc khong phai la đe tiep can va tan cong ca "khach hang", ma la đe tranh su san moi cua nhung loai lon hon, đac biet la nhung loai ca khong san moi tren L. dimidiatus.


Kiem an O Nhat Ban, A. taeniatus kiem an chu yeu tren bon loai: xuc tu cua giun Spirobranchus giganteus, ria vo cua so tai tuong Tridacna crocea, trung cua nhung loai ca thia bien va vay ca. Tuy nhien, nhieu nghien cuu chi ra rang, hanh đong can vay it co kha nang la mot hanh đong kiem an chinh trong tu nhien đoi voi A. taeniatus.
Hanh vi can vay nhung loai ca khac đuoc ghi nhan o nhung ca the A. taeniatus co kich thuoc nho lai cao hon đang ke so voi nhung ca the đong loai lon hon. Nguoi ta nhan thay, tan suat kiem an tren vay ca o A. taeniatus giam dan khi co the phat trien, trong khi đo, tan suat kiem an tren trung ca lai tang len đang ke theo su phat trien cua co the.
Đe hieu hon ve hanh vi kiem an tren vay ca o A. taeniatus, cac nha ngu hoc đa tien hanh khao sat tai hai đia điem o ngoai khoi Okinawa (mien nam Nhat Ban), noi co su chenh lech ve nguon thuc an ma A. taeniatus ua thich. Ket qua cho thay, tan suat can vay o nhung ca the A. taeniatus nho o đao Ishigaki, noi ma S. giganteus va T. crocea rat hiem, cao hon rat nhieu so voi quan the o đao Sesoko, noi ma S. giganteus va T. crocea kha doi dao. Vi vay, co the ket luan rang, hanh vi can vay ca xuat hien o A. taeniatus khi nguon thuc an o đay (trung ca, giun nhieu to va so tai tuong) tro nen khan hiem o khu vuc ma chung sinh song.
Khi kiem an tren trung ca, A. taeniatus se bi nhung con ca chiu trach nhiem bao ve trung kich liet tan cong, nhung A. taeniatus thuong thanh cong trong viec đot nhap vao to cua ke đich bang cach hop lai thanh mot nhom va cung kiem an.


Tham khao = Chu thich =


= Trich dan =

John E. Randall (2005). "A Review of Mimicry in Marine Fishes" (PDF). Zoological Studies. Quyen 44 so 3. tr. 299–328. Ban goc (PDF) luu tru ngay 11 thang 7 nam 2021. Truy cap ngay 30 thang 1 nam 2021.
John E. Randall; Helen A. Randall (1960). "Examples of Mimicry and Protective Resemblance in Tropical Marine Fishes". Bulletin of Marine Science of the Gulf and Caribbean. Quyen 10 so 4. tr. 444–480.
Aspidontus taeniatus, False cleanerfish at FishBase
Aspidontus taeniatus at ITIS
Hinh anh cua Aspidontus taeniatus tren Sealife Collection.