Erich Ernst Paul Honecker (tieng Đuc: [ˈeːʁɪc ˈhɔnɛkɐ]; 25 thang 8 nam 1912 – 29 thang 5 nam 1994) la mot chinh tri gia cong san nguoi Đuc, nha lanh đao Cong hoa Dan chu Đuc (Đong Đuc) tu nam 1971 cho đen truoc khi Buc tuong Berlin sup đo vao thang 10 nam 1989. Ong tung giu cac chuc vu Tong Bi thu Đang Xa hoi chu nghia Thong nhat Đuc (SED) va Chu tich Hoi đong Quoc phong; nam 1976, ong thay the Willi Stoph lam Chu tich Hoi đong Nha nuoc, nguyen thu quoc gia chinh thuc. La nha lanh đao cua Đong Đuc, Honecker co moi quan he chat che voi Lien Xo, quoc gia duy tri mot đoi quan lon o đat nuoc nay.
Su nghiep chinh tri cua Honecker bat đau vao nhung nam 1930 khi ong tro thanh đang vien Đang Cong san cua nuoc Đuc. Erich Honecker tung bi chinh quyen Đuc phat xit bat giam vi đi theo chu nghia cong san. Sau The chien II, ong đuoc quan đoi Lien Xo tra tu do va khoi đong lai cac hoat đong chinh tri cua minh o mien Đong Đuc, thanh lap to chuc thanh nien ten Thanh nien Đuc tu do nam 1946 va lam chu tich cua hoi cho đen nam 1955. La Bi thu trung uong Đang vung Đong Đuc moi, ong la mot trong nhung nguoi khoi xuong viec xay dung Buc tuong Berlin; đen nam 1961 thi chiu trach nhiem ve "lenh ban" doc bien gioi noi Đuc.
Nam 1970, ong khoi xuong mot cuoc đau tranh quyen luc chinh tri, voi su ho tro tu nha lanh đao Đien Kremlin Leonid Brezhnev. Ket qua la ong thay the Walter Ulbricht len nam quyen Bi thu thu nhat Uy ban Trung uong va Chu tich Hoi đong Quoc phong. Duoi su lanh đao cua ong, Đong Đuc đa ap dung chuong trinh "chu nghia xa hoi tieu dung". Muc tieu cua chuong trinh la tien toi cong đong quoc te bang cach binh thuong hoa quan he ngoai giao voi Cong hoa Lien bang Đuc (Tay Đuc), tro thanh thanh vien chinh thuc cua Lien hop quoc. Đay đuoc coi la mot trong nhung thanh cong chinh tri lon nhat cua ong.
Khi Chien tranh Lanh ha nhiet vao cuoi thap nien 1980 – cung voi su ra đoi cua cac chinh sach perestroika va glasnost – nhung cai cach tu do đuoc gioi thieu boi nha lanh đao Lien Xo Mikhail Gorbachyov. Dua vao hanh đong cung ran cua hai nha lanh đao Kim Il-sung va Fidel Castro, Honecker tu choi tat ca tru nhung thay đoi đoi voi he thong chinh tri Đong Đuc. Khi cac cuoc bieu tinh chong cong ngay cang tang, Honecker đa đe nghi Gorbachyov dung quan đoi Lien Xo can thiep, đan ap phong trao bieu tinh nham duy tri chu nghia cong san o Đong Đuc nhu Moskva đa lam voi Tiep Khac trong phong trao Mua xuan Praha nam 1968 va voi cuoc Cach mang Hungary nam 1956. Nhung nha lanh đao Xo viet đa tu choi. Honecker buoc phai tu chuc do suc ep tu chinh đang cua minh vao thang 10 nam 1989 trong no luc cai thien hinh anh cua Chinh phu trong mat cong chung đuong thoi. Muoi tam nam Honecker tren cuong vi lanh đao Cong hoa Dan chu Đuc cham dut. Toan bo che đo sup đo trong nhung tuan tiep theo.
Sau khi tai thong nhat nuoc Đuc nam 1990, ong đa xin ti nan tai Đai su quan Chile o thu đo Moskva nam 1991. Honecker bi truc xuat tro lai Đuc mot nam sau đo đe hau toa vi cao buoc lien quan đen hanh vi vi pham nhan quyen cua Chinh phu Đong Đuc. Tuy nhien, qua trinh to tung đa bi huy bo vi ong bi mac benh va đuoc chinh quyen tha cho phep tai ngoai, va cung đuoc che đo moi cho phep luu vong đe đoan tu cung gia đinh o Chile. Honecker qua đoi tai Chile vao thang 5 nam 1994 vi ung thu gan.


Xuat than va buoi đau su nghiep chinh tri Erich Honecker sinh tai Max-Braun-Straße o Neunkirchen, hien la Saarland, la con trai mot nguoi tho mo, Wilhelm Erich, voi ba Caroline Catharina Weidenhof. Hai nguoi cuoi nhau nam 1905 va co đuoc sau nguoi con: Katharina (Kathe), Wilhelm (Willi), Frieda, Erich, Gertrud (sinh 1917; m. Hoppstadter), va Karl-Robert.
Chiu anh huong tu cha minh, mot nguoi hoat đong tich cuc trong phong trao Cong đoan, nam 1922 Erich Honecker gia nhap to chuc Lien đoan Spartacus khi moi 10 tuoi, va sau đo la Lien đoan Cong san Thanh nien Đuc (KJVD), to chuc thanh nien cua Đang Cong san Đuc (KPD) vao nam 1926 va gia nhap KPD nam 1929. Tu 1928 toi 1930 ong lam tho lop nha, nhung khong qua đuoc bac hoc nghe. Sau đo ong sang Moskva đe hoc tai Truong Quoc te Lenin va trong suot cuoc đoi con lai luon lam mot chinh tri gia chuyen nghiep.
Ong quay tro lai Đuc nam 1931 va bi bat giu nam 1935, hai nam sau khi phe Phat xit len nam quyen. Nam 1937, ong bi ket an 10 nam tu vi cac hoat đong cong san va tiep tuc o tu cho toi khi The chien II cham dut. Sau khi chien tranh ket thuc, Honecker noi lai cac hoat đong trong đang duoi su lanh đao cua Walter Ulbricht, va, vao nam 1946, tro thanh mot trong nhung thanh vien đau tien cua Đang Thong nhat Xa hoi chu nghia Đuc (Sozialistische Einheitspartei Deutschlands, SED), đuoc hinh thanh sau su hop nhat cua KPD va Đang Dan chu Xa hoi (SPD) trong Vung chiem đong Xo viet cua Đuc.
Sau chien thang cua SED trong cuoc bau cu thang 10 nam 1946, Honecker co vi tri la mot trong so nhung lanh đao đau tien cua SED trong nghi vien Đong Đuc thoi hau chien, Đai hoi Nhan dan Đuc (Deutscher Volkskongress). Duoi su ung ho rat nhiet tinh cua Lien Xo, che đo Cong hoa Dan chu Đuc đuoc tuyen bo thanh lap ngay 7 thang 10 nam 1949 voi viec thong qua mot ban hien phap moi, đong thoi thanh lap mot he thong chinh tri giong voi he thong chinh tri Lien Xo. Honecker la mot ung vien cho chuc Bi thu Uy ban trung uong nam 1950; toi nam 1958, ong đa la mot uy vien chinh thuc cua Bo Chinh tri.


Lanh đao Đong Đuc Vao nam 1961, Honecker, voi tu cach Bi thu Uy ban Trung uong ve cac van đe an ninh, chiu trach nhiem xay dung Buc tuong Berlin. Vao nam 1971, ong khoi đong cuoc đau tranh quyen luc, voi su ho tro cua Lien Xo, dan toi viec ong tro thanh nha lanh đao moi, thay the Walter Ulbricht trong chuc vu Bi thu thu nhat Uy ban Trung uong SED va Chu tich Hoi đong Quoc phong. Nam 1976, ong cung tro thanh Chu tich Hoi đong Nha nuoc (Vorsitzender des Staatsrats der DDR) va vi the tren thuc te la nguyen thu quoc gia.
Duoi thoi Honecker, Cong hoa Dan chu Đuc tien hanh mot chuong trinh "chu nghia xa hoi tieu dung", dan toi su cai thien đang ke tieu chuan song von đa cao trong cac nuoc thuoc khoi Đong Au. Ong đat chu y nhieu vao su san co cua hang tieu dung, va viec xay dung nha cua đuoc đay nhanh, voi loi hua cua Honecker "đat van đe nha cua nhu mot van đe cua xa hoi". Tuy the, du co tieu chuan song đuoc cai thien, su bat đong noi bo khong đuoc khoan dung. Khoang 125 cong dan Đong Đuc  đa bi ban chet trong giai đoan nay khi tim cach vuot bien trai phep vao thanh pho Tay Berlin cua Tay Đuc.

Ve quan he nuoc ngoai, Honecker tu bo muc tieu thong nhat nuoc Đuc va chap nhan mot quan điem "phong thu" cua y thuc he Abgrenzung (phan chia ranh gioi). Ong ket hop su trung thanh voi Lien Xo cung su mem deo voi tinh trang giam cang thang, đac biet trong quan he voi Tay Đuc. Thang 9 nam 1987, ong tro thanh lanh đao nha nuoc đau tien cua Đong Đuc vieng tham Tay Đuc.
Cuoi thap nien 1980, lanh đao Xo viet Mikhail Gorbachev đua ra cac cai cach glasnost va perestroika, đe tu do hoa chu nghia Cong san. Tuy nhien, Honecker va chinh phu Đong Đuc tu choi ap dung cac cai cach tuong tu tai Cong hoa Dan chu Đuc, theo thong bao Honecker đa noi voi Gorbachev: "Chung toi đa tien hanh cai to cua minh, chung toi chang co gi phai co cau lai". Mat khac, che đo cua ong cung khoi phuc lai tuong đai vi vua nuoc Pho xua Friedrich II Đai Đe (1712 - 1786) - von bi dan nhan la bieu tuong cua "chu nghia quan phiet Pho" va bi go đi sau Chien tranh the gioi lan thu hai - tai đai lo Unter den Linden. Ke tu nam 1980, ong tuyen bo vua Friedrich II Đai Đe la nguoi co cong lon voi đat nuoc va nhan dan, va tu khi ay gioi hoc gia theo chu nghia Marx-Lenin bat đau nghien cuu ve vi anh quan co tu tuong tien bo nay. Khi phong trao cai cach lan rong khap Trung va Đong Au, nhung cuoc tuan hanh lon chong chinh phu Đong Đuc va ung ho thong nhat đat nuoc dien ra manh me, đang chu y nhat la cuoc tuan hanh thu 2 nam 1989 tai Leipzig. Đoi mat voi tinh trang bat on dan su, cac thanh vien khac trong Bo chinh tri cua Honecker ket luan can phai thay the ong. Honecker khi ay đa gia va om yeu bi buoc phai tu chuc ngay 18 thang 10 nam 1989, va đuoc thay the boi Egon Krenz.


Bat đau truy to va xin ti nan Thoi ki cong san o Đong Đuc chi ton tai đuoc hai thang sau su loai bo Honecker. Ba tuan sau khi Honecker bi lat đo, Buc tuong Berlin sup đo va Đang Xa hoi Chu nghia Thong nhat Đuc nhanh chong mat quyen kiem soat đat nuoc. Vao ngay 1 thang 12, quyen đuoc bao đam cua đang đa bi xoa bo khoi hien phap va đang nay tuyen bo la đoi moi va cai cach. Hai ngay sau, ong bi truc xuat khoi SED cung cac cuu quan chuc khac đe cuu che đo đang hap hoi. Nhung Honecker van tiep tuc gia nhap Đang Cong san Đuc (đang tach ra SED đe phan đoi đoi moi va cai cach, va phan đoi thong nhat voi Cong hoa Lien bang Đuc) moi thanh lap, vay ong la thanh vien tu nam 1990 cho đen khi qua đoi o Chile.

Trong thang 11, Đai hoi Nhan dan Đuc đa thanh lap mot uy ban đieu tra tham nhung va lam dung chuc vu, trong đo Honecker bi cao buoc đa nhan đuoc su đong gop hang nam tu Hoc vien Kien truc Quoc gia voi khoang 20.000 điem la "thanh vien danh du". Vao ngay 5 thang 12 nam 1989, cong to vien truong o Đong Đuc chinh thuc khoi đong mot cuoc đieu tra tu phap chong lai ong voi toi danh phan quoc o muc đo cao, lam dung niem tin va tham o vao bat loi nghiem trong cua tai san xa hoi chu nghia (toi danh phan quoc sau đo đa bi huy bo vao thang 3 nam 1990). Ket qua la, Honecker bi quan thuc tai gia trong mot thang.
Sau khi do bo lenh quan thuc tai gia, Honecker va vo Margot đa buoc phai roi khoi can ho trong khu nha o Waldsiedlung, Wandlitz, đuoc su dung đoc quyen boi cac thanh vien cao cap cua SED, sau khi Đai hoi Nhan dan quyet đinh đua no vao su dung lam nha đieu duong cho nguoi tan tat. Trong moi truong hop, Honecker đa danh phan lon thang 1 nam 1990 trong benh vien sau khi loi khoi u bi bo sot vao nam 1989 va đa đuoc chua sau khi nghi ngo ong bi ung thu. Khi roi benh vien vao ngay 29 thang 1, ong bi bat lai va bi giu tai trung tam tam giam Berlin-Rummelsburg. Tuy nhien, vao toi ngay hom sau, 30 thang 1, Honecker lai đuoc tha ra khoi noi giam giu: Toa an quan đa huy bo lenh bat giu va, do cac bao cao y te, nen ong khong bi giam giu va tham van.

Khong co nha, Honecker đa chi thi luat su Wolfgang Vogel yeu cau Nha tho Tin Lanh o Berlin-Brandenburg giup đo. Muc su Uwe Holmer, lanh đao cua Vien Hoffnungstal o lobetal, Bernau bei Berlin, đa moi hai vo chong mot ngoi nha trong nha giam cua ong. Đieu nay đa gay ra su len an ngay lap tuc va sau đo la cac cuoc bieu tinh chong lai nha tho vi đa giup đo Honeckers, vi ca hai đeu phan biet đoi xu voi cac Kito huu khong tuan thu he tu tuong cua che đo SED. Ngoai viec o tai mot nha nghi o Lindow vao thang 3 nam 1990 chi keo dai mot ngay truoc khi cac cuoc bieu tinh nhanh chong ket thuc, cap vo chong cu tru tai nha Holmer cho đen ngay 3 thang 4 nam 1990.
Ho sau đo chuyen đen mot khu nha o ba phong trong benh vien quan đoi Lien Xo o Beelitz. Tai đay, cac bac si chan đoan khoi u gan ac tinh sau khi kiem tra lai. Sau khi tai thong nhat nuoc Đuc, cac cong to vien o Berlin đa ban hanh lenh bat giu đoi voi Honecker vao thang 11 nam 1990 voi cao buoc ong ta đa ra lenh ban vao nhung nguoi tron thoat o bien gioi noi Đuc vao nam 1961 va đa lap đi lap lai nhieu lan menh lenh đo (cu the nhat la vao nam 1974). Tuy nhien, lenh nay khong đuoc thi hanh vi Honecker đang nam duoi su bao ve cua chinh quyen Lien Xo o Beelitz. Vao ngay 13 thang 3 nam 1991, Honeckers đa tron khoi Đuc tu san bay Sperenberg do Lien Xo kiem soat toi thu đo Moskva tren mot may bay phan luc quan su voi su tro giup cua cac nha kien quyet ung ho Lien Xo.
Thu tuong Đuc chi đuoc cac nha ngoai giao Lien Xo thong bao ve chuyen bay cua Honeckers toi Moskva truoc mot gio. Đieu đo han che phan ung cua Lien Xo truoc mot cuoc bieu tinh cong khai, tuyen bo su ton tai cua lenh bat giu co nghia la Lien Xo đa vi pham luat phap quoc te bang cach thua nhan Honecker. Phan ung ban đau cua Lien Xo la Honecker hien đa qua yeu đe đi lai va đang đuoc đieu tri y te sau khi suc khoe giam sut. Ong đa trai qua cuoc phau thuat tiep theo vao thang sau.
Vao ngay 11 thang 12 nam 1991, Honeckers tim noi tron tranh trong Đai su quan Chile tai Moskva, đong thoi xin ti nan chinh tri o Lien Xo. Bat chap loi đe nghi giup đo tu Trieu Tien, thay vao đo, Honecker hy vong đuoc bao ve đac biet tu Chile vi duoi thoi cua Honeckers, Đong Đuc đa cho nhieu nguoi Chile luu vong sau cuoc đao chinh quan su nam 1973 cua Augusto Pinochet. Ngoai ra, co con gai Sonja đa ket hon voi mot nguoi Chile. Tuy vay, Chinh quyen Chile tuyen bo ong khong the vao đat nuoc cua ho ma khong co ho chieu Đuc hop le.
Mikhail Gorbachyov đa giai the Lien Xo vao ngay 25 thang 12 nam 1991 va trao lai tat ca cac quyen luc cho nha lanh đao Nga Boris Yeltsin. Chinh quyen Nga tu lau đa rat muon truc xuat Honecker, trai voi mong muon cua Gorbachyov, va chinh phu moi hien yeu cau ong roi khoi đat nuoc neu khong phai đoi mat voi viec bi truc xuat.
Vao thang 6 nam 1992, Tong thong Chile Patricio Aylwin, lanh đao mot lien minh canh ta, cuoi cung đa đam bao voi Thu tuong Đuc Helmut Kohl rang Honecker se roi Đai su quan o Moskva. Đuoc bao cao la trai voi y muon cua ong, Honecker đa bi đuoi ra khoi đai su quan vao ngay 29 thang 7 nam 1992 va bay đen san bay Tegel cua Berlin, noi ong bi bat va giam trong nha tu Moabit. Nguoc lai, nguoi vo Margot đi tren chuyen bay thang tu Moskva đen Santiago, Chile, noi ba ban đau o cung con gai Sonja. Cac luat su cua Honecker đa khong thanh cong khang cao cho ong đuoc tha ra khoi nha tu trong giai đoan dan đen phien toa.


Sau nam 1992 Phien toa chinh thuc mo ra đau nam 1993, Honecker đa đuoc chinh quyen Berlin tha vi suc khoe kem ngay 13 thang 1 va cung trong nam ay ong sang Chile song cung vo ong, con gai Sonja, con re cu nguoi Chile Leo Yanez va chau ngoai Roberto. Ong chet trong canh luu vong vi benh ung thu gan tai Santiago de Chile ngay 29 thang 5 nam 1994. Thi the cua ong đuoc hoa tang va tro đuoc tin la thuoc so huu cua ba qua phu Margot.


Ca nhan Honecker đa cuoi vo 3 lan. Sau khi đuoc quan Đong minh phong thich vao nam 1945 ong đa lay ba cai tu che đo Quoc Xa cu Charlotte Schanuel - nguoi qua đoi vao nam 1947. Tu nam 1947 ong o voi vo moi la can bo FDJ Edith Baumann cho toi khi ly di vao nam 1953. Ho co mot con gai, Erika (sinh vao nam 1950) - nguoi đa sinh cho ong mot đua chau ngoai, ten la Anke. Sau khi ba đai bieu quoc hoi Margot Feist sinh cho ong mot nguoi con gai khong hon thu vao thang 12 nam 1952, Sonja, ba Edith Baumann đa lam đon li di ong vao nam 1953. Cung nam đo ba Margot Feist tro thanh nguoi vo thu ba cua ong. Margot Honecker co hon 20 nam lam Bo truong Giao duc Cong hoa Dan chu Đuc. Tu cuoc hon nhan cua Sonja voi ong Leonardo Yanez Betancourt nam 1974 Honecker co đuoc them mot nguoi chau ngoai, Roberto Yanez Betancourt y Honecker. Margot, vo cua Honecker, con gai ong - ba Sonja, con re ong Leonardo Yanez Betancourt (đa li di vo vao nam 1993), cung chau ngoai ong, Roberto bay gio song o Santiago de Chile.
Co tin cho rang Tong bi thu Honecker đam me san ban va đa truc tiep tham gia san ban mot so loai thu. Vi y thich cua ong cac loai thu o cac nuoc cong san lan can đuoc cung cap cho nhung bua tiec đi san thuong xuyen cua ong.


Nhung cau noi noi tieng "Buc Tuong se đung trong 50 tham chi 100 nam, neu cac ly do cho no khong đuoc giai quyet." (Berlin, 19 thang 1 nam 1989) (Nguyen van: "Die Mauer wird in 50 und auch in 100 Jahren noch bestehen bleiben, wenn die dazu vorhandenen Grunde noch nicht beseitigt sind")
"Ca bo va lua đeu khong the cham dut qua trinh xa hoi chu nghia." (Hai con vat trong van van Đuc nguyen ban: "Den Sozialismus in seinem Lauf halt weder Ochs noch Esel auf", Berlin, 7 thang 10 nam 1989)
"Tuong lai thuoc ve chu nghia xa hoi" (Nguyen van: Die Zukunft gehort dem Sozialismus) (đau thap nien 1980)
"Luon tien ve phia truoc, khong bao gio lui lai." (Nguyen ban: Vorwarts immer, ruckwarts nimmer) (đau thap nien 1980)


Van hoc Tu truyen Honecker Aus meinem Leben đa đuoc dich sang tieng Anh Tu cuoc đoi toi. New York: Pergamon, 1981. ISBN 0080245323


Ghi chu Tham khao Thu muc Fulbrook, Mary, The people's state: East German society from Hitler to Honecker, Yale University Press, c2005.


Lien ket ngoai CNN Cold War - Profile: Erich Honecker
Honecker im Internet (bang tieng Đuc)
www.warheroes.ru - Erich Honecker (bang tieng Nga)
Welcoming Address to 1979 Session of the World Peace Council Erich Honecker's speech to the WPC
A Successful Policy Seared to the Needs of the People Volkskammer pamphlet including material by Honecker