Thu vien Alexandria o thanh pho Alexandria cua Ai Cap tung la mot trong nhung thu vien lon va quan trong nhat trong so cac thu vien cua the gioi co đai. Thu vien la mot phan cua mot vien nghien cuu lon hon la Mouseion, hay "Ngoi nha cua cac Muse" - nhung nu than cua tho ca va nghe thuat. Y tuong ve mot thu vien cong cong o Alexandria co the đa đuoc đe xuat boi Demetrios cua Phalerum, mot chinh khach luu vong nguoi Athens song o Alexandria, ong đa đe xuat truoc vua Ptolemaios I Soter, vi vua đa lap ra ke hoach cho Thu vien, nhung Thu vien khong đuoc xay dung mai cho đen trieu đai cua con trai ong la Ptolemaios II Philadelphos. Thu vien nhanh chong co đuoc mot so luong lon sach cuon bang giay coi, phan lon la do cac chinh sach tich cuc va đuoc tai tro tot tu cac vi vua nha Ptolemaios trong viec mua sam cac van ban. Đen nay van khong biet chinh xac thu vien co đuoc bao nhieu cuon giay nhu vay, uoc tinh dao đong tu 40.000 đen 400.000 cuon.
Alexandria đuoc coi la kinh đo cua tri thuc va hoc thuat, mot phan la vi co Đai Thu vien. Nhieu hoc gia quan trong va co anh huong đa tung lam viec tai Thu vien trong the ky III va II truoc Cong nguyen, nhu: Zenodotos cua Ephesos, nguoi đa chuan hoa cac van ban cua cac tac pham cua Homeros; Callimachos, nguoi đa viet Pinakes, đuoc coi la danh muc thu vien đau tien tren the gioi; Apollonios cua Rhodes, nguoi sang tac bai tho su thi Argonautica; Eratosthenes cua Cyrene, nguoi đa tinh chu vi cua Trai Đat gan chinh xac voi sai so vai tram km; Aristophanes cua Byzantium, nguoi đa phat minh ra he thong dau phu Hy Lap va la nguoi đau tien phan chia cac van ban tho theo dong; Aristarchos cua Samothrace, nguoi đa tao ra cac van ban hoan thien ve cac bai tho Homeros cung nhu cac bai binh luan sau rong ve chung. Trong trieu đai Ptolemaios III Euergetes, mot thu vien con đa đuoc thanh lap tai Serapeum, đay la ngoi đen cua vi than Serapis - vi than cua nguoi Hy Lap-Ai Cap.
Bat chap niem tin pho bien ngay nay rang Thu vien đa bi đot chay mot lan va bi pha huy mot cach tham khoc, thuc su Thu vien đa tu suy tan dan dan trong suot nhieu the ky, bat đau bang viec thanh trung cac hoc gia o Alexandria vao nam 145 truoc Cong nguyen duoi thoi tri vi cua Ptolemaios VIII Physcon, dan đen viec Aristarchos cua Samothrace - vien quan thu thu vien, đa tu chuc va roi đen đao Sip. Nhieu hoc gia khac, bao gom Dionysios Thrax va Apollodoros cua Athens đa tron sang cac thanh pho khac, tai đo ho tiep tuc giang day va tien hanh nghien cuu. Toan bo thu vien, hoac mot phan cua kho tang tu lieu cua no đa bi Julius Caesar vo tinh đot chay trong cuoc noi chien cua ong vao nam 48 truoc Cong nguyen, nhung khong ro thuc su thu vien đa bi pha huy ra sao va duong nhu no van tiep tuc ton tai hoac đuoc xay dung lai ngay sau đo; nha đia ly hoc Strabo đa đe cap đen viec vieng tham Mouseion vao khoang nam 20 truoc Cong nguyen va tac pham hoc thuat cua Didymos Chalkenteros o Alexandria trong thoi ky nay cho thay rang ong co quyen su dung kho tang tu lieu cua Thu vien.
Thu vien suy giam trong thoi ky La Ma do thieu kinh phi va cac hoat đong ho tro. Thu vien duong nhu đa cham dut hoat đong vao nhung nam 260 Cong nguyen. Trong khoang thoi gian tu 270 đen 275 Cong nguyen, thanh pho Alexandria đa chung kien mot cuoc noi loan va cuoc dep loan cua trieu đinh, co le đieu nay đa pha huy nhung gi con lai cua Thu vien. Thu vien con Serapeum co the van ton tai sau khi Thu vien chinh bi pha huy. Serapeum đa pha huy vao nam 391 CN duoi mot sac lenh do Giao truong cua Giao hoi Chinh thong giao Copt Theophilus cua Alexandria ban hanh, nhung no duong nhu khong giong mot nha tru sach vao thoi điem đo va đuoc su dung chu yeu nhu mot noi tap hop cho cac nha triet hoc Tan Plato, hoc tro cua Iamblichus.


Boi canh lich su Thu vien Alexandria khong phai la thu vien đau tien. Thu vien đa co truyen thong lau đoi o ca Hy Lap va Can Đong co đai. Kho luu tru cac ghi chep bang van ban som nhat đuoc tim thay la o thanh bang Uruk cua Sumer co đai vao khoang nam 3400 truoc Cong nguyen (TCN), khi chu viet chi moi bat đau phat trien. Hoc thuat cua linh vuc van hoc bat đau vao khoang 2500 TCN. Cac vuong quoc va đe quoc sau nay o Can Đong co đai đeu co truyen thong suu tam sach vo. Nguoi Hittite va Assyria co đai co cac kho luu tru lon chua nhung tai lieu đuoc viet bang nhieu ngon ngu khac nhau. Thu vien noi tieng nhat cua vung Can Đong co đai la Thu vien Ashurbanipal o Nineveh, đuoc thanh lap vao the ky VII truoc Cong nguyen boi vua Assyria la Ashurbanipal (tri vi tu 668 đen 627 TCN). O Babylon duoi trieu đai cua Naboukhodonosor II (khoang 605 đen 562 TCN) cung co mot thu vien rat lon. Tai Hy Lap, bao chua nguoi Athens la Peisistratos đuoc cho la đa thanh lap thu vien cong cong lon đau tien vao the ky VI truoc Cong nguyen. Chinh tu nguon sach hon hop cua Hy Lap va Can Đong ma y tuong xay dung Thu vien Alexandria đa ra đoi.
Cac vi vua nguoi Macedonia ke vi Alexandros Đai đe la nhung vi vua cai tri vung Can Đong muon thuc đay van hoa Hy Lap va hoc thuat tren khap the gioi luc đo. Nha su hoc Roy MacLeod goi đay la "mot chuong trinh cua chu nghia đe quoc van hoa". Do đo, nhung vi vua nay đa suu tam va tong hop sach vo tu ca nguoi Hy Lap va tu cac vuong quoc cua Can Đong thoi co đai. Cac thu vien đa nang cao uy tin cua cac thanh pho, chung thu hut cac hoc gia va phuc vu mot cach thiet thuc cho cac van đe cai tri va chinh tri vuong quoc. Tu đo dan đen viec moi trung tam đo thi lon cua Hy Lap đeu xay mot thu vien hoang gia. Tuy nhien, Thu vien Alexandria la chua tung co tu truoc đen luc đo do quy mo va muc đo tham vong cua trieu đai Ptolemaios; khong giong cac thu vien truoc đo va thu vien đuong thoi, nha Ptolemaios co tham vong muon xay dung mot kho tang chua tat ca kien thuc.


Duoi su bao tro cua Nha Ptolemaios = Thanh lap =

Thu vien Alexandria la mot trong nhung thu vien lon nhat va quan trong nhat cua the gioi co đai, nhung nhung hieu biet mot cach chi tiet ve no chi la su pha tron giua lich su va truyen thuyet. Nguon thong tin con ton tai som nhat đuoc biet đen ve viec thanh lap Thu vien Alexandria la van tu gia mao Buc thu cua Aristeas, đuoc soan thao trong khoang thoi gian 180 đen 145 TCN. Buc thu cua Aristeas ghi rang Thu vien đuoc xay dung trong trieu đai cua Ptolemaios I Soter (323–283 TCN) va rang ban đau no đuoc sap xep boi Demetrios cua Phalerum, mot hoc tro cua Aristoteles, nguoi đa bi luu đay khoi Athens va lanh nan o Alexandria duoi su bao tro cua trieu đinh Ptolemaios. Tuy nhien, Buc thu cua Aristeas co nien đai muon va no chua thong tin ma ngay nay đuoc biet la khong chinh xac. Cac nguon khac cho rang thay vao đo Thu vien đa đuoc xay dung duoi trieu đai cua Ptolemaios II Philadelphos (283–246 TCN).
Cac hoc gia hien đai đeu đong y co the Ptolemaios I đa đat nen tang cho Thu vien, nhung no chi hoan thanh va hoat đong duoi trieu đai Ptolemaios II. Vao thoi điem đo, Demetrios cua Phalerum đa đanh mat su biet đai cua trieu đinh Ptolemaios danh cho ong va do đo, ong khong the co bat ky vai tro nao trong viec gop phan cho Thu vien hoan thanh. Tuy nhien, Stephen V. Tracy cho rang chi it Demetrios rat co the đa co vai tro quan trong trong viec thu thap so sach vo đau tien ma ve sau tro thanh mot phan trong kho tang cua Thu vien. Vao khoang nam 295 TCN hoac gan sau đo, Demetrios co the đa co đuoc nhung cuon sach đau tien cua Aristotle va Theophrastos, đieu duy nhat ma ong ta co the lam, boi vi ong ta la mot thanh vien xuat sac cua truong phai triet ly Aristole.
Thu vien đuoc xay dung tai Brucheion (Khu vuc Hoang gia), nhu la mot phan cua Mouseion. Muc đich chinh ban đau cua thu vien la the hien su giau co cua Ai Cap, nhieu hon muc đich nghien cuu, nhung tai lieu cua no đuoc su dung đe ho tro viec tri vi cua nhung nguoi cai tri cua Ai Cap. Hien nay van chua biet cach bo tri chinh xac cua thu vien nhu the nao, nhung cac nguon tu lieu co xua mo ta Thu vien Alexandria bao gom mot bo suu tap sach cuon, cac cay cot Hy Lap, mot con đuong peripatos, mot phong an chung, phong đoc sach, phong hop, vuon va giang đuong, tao ra mot kieu mau cho khuon vien truong đai hoc hien đai ngay nay. Mot hoi truong chua cac ke sach cuon bang giay coi đuoc goi la bibliothekai (βιβλιοθηκαι). Theo nhu truyen tung rong rai, mot dong chu phia tren cac ke co noi dung: "Noi chua benh cua tam tri".


= Mo rong va to chuc ban đau =

Cac vi vua nha Ptolemaios co y đinh rang Thu vien se la mot tap hop tat ca cac tri thuc va ho đa tien hanh mo rong kho tang sach cua Thu vien thong qua mot chinh sach mua sach tich cuc va đuoc tai tro chu đao. Ho phai nhung nguoi đai dien cua hoang gia voi ngan sach lon va ra lenh thu mua, thu thap cang nhieu van ban cang tot, ve bat ky chu đe nao va boi bat ky tac gia nao. Cac ban sao cu cua cac van ban đuoc ua chuong hon cac ban moi hon, vi nguoi ta cho rang cac ban sao cu đa it bi sao chep hon vi vay chung giong voi ban goc cua cac tac gia hon. Chuong trinh nay lien quan đen cac chuyen đi đen trien lam sach cua Rhodes va Athens. Theo tac gia y hoc nguoi Hy Lap la Galenos, thuan theo sac lenh cua Ptolemaios II, bat ky cuon sach nao đuoc tim thay tren nhung con tau cap vao cang đeu đuoc đua đen thu vien, o đo chung đuoc sao chep boi cac vien ky luc hoang gia. Cac van ban goc đuoc luu giu lai trong thu vien con cac ban sao thi đuoc gui tra cho chu so huu cuon sach đo. Thu vien đac biet tap trung vao viec co đuoc cac ban thao cua cac bai tho Homer, ma von la nen tang cua nen giao duc Hy Lap va đuoc ton sung hon bat ky bai tho nao khac. Thu vien đa co đuoc nhieu ban thao khac nhau ve nhung bai tho nay, gan the moi ban sao mot nhan đe cho biet ban thao đen tu đau.
Ngoai viec thu thap cac tac pham, ve sau Mouseion ma chua ca khu vuc Thu vien la noi o cua cac hoc gia quoc te, nha tho, nha triet hoc va nha nghien cuu, theo ghi chep cua nha đia ly hoc nguoi Hy Lap vao the ky I la Strabo, ho đuoc tra luong cao, mien  phi thuc an va cho o, va đuoc mien thue. Ho co mot phong an lon, hinh tron voi tran hinh vom cao, trong đo moi nguoi cung an bua an chung. Cung co nhieu phong hoc, noi cac hoc gia thinh thoang day cho cac hoc sinh. Ptolemaios II Philadelphos rat quan tam đen đong vat hoc, do đo, nguoi ta đa suy đoan rang o Mouseion tham chi co mot vuon thu danh cho cac loai đong vat ky la. Theo hoc gia co đai la Lionel Casson, y tuong o đay đo la neu cac hoc gia đuoc giai phong hoan toan khoi moi ganh nang cua cuoc song hang ngay, ho se co the danh nhieu thoi gian hon cho nghien cuu va theo đuoi tri thuc. Strabo goi nhom cac hoc gia song tai Mouseion la mot συνοδος (synodos, "cong đong"). Ngay tu nam 283 TCN, ho co khoang tu ba muoi đen nam muoi hoc gia.


= Hoat đong ban đau =
Thu vien Alexandria khong lien ket voi bat ky truong phai triet hoc cu the nao vi vay viec nghien cuu cua cac hoc gia co su tu do hoc thuat đang ke. Tuy nhien, ho la than dan nam duoi uy quyen cua nha vua. Mot cau chuyen co the la khong chinh xac ke ve mot nha tho co ten la Sotades, ong ta đa viet mot bai tho trao phung tuc tiu che gieu Ptolemaios II vi đa cuoi em gai cua chinh nha vua la Arsinoe II. Ptolemaios II đuoc ghi chep thuat lai la đa cho bo tu Sotades va sau khi nha tho nay bo tron, ong đa cho niem phong Sotades trong mot chiec binh chi va tha xuong bien. Vi la mot trung tam ton giao, Mouseion đuoc cai quan boi mot tu te cua cac Muse, đuoc goi la epistates, va đuoc nha vua bo nhiem tuong tu nhu cac tu te quan ly cac đen tho Ai Cap khac. Ban than Thu vien lai đuoc quan ly boi mot hoc gia, nguoi giu vai tro la quan thu thu vien, đong thoi la gia su cho con trai cua nha vua.
Vi quan thu thu vien đau tien đuoc ghi nhan la Zenodotos cua Ephesos (song vao khoang nam 325–270 TCN). Cong viec chinh cua Zenodotos la danh het thoi gian vao viec tao lap nhung bai van kieu mau cho cac bai tho cua Homer va cac nha tho tru tinh Hy Lap đau tien. Hau het nhung gi đuoc biet ve ong đeu đen tu nhung bai binh luan đe cap đen cac cach giai thich ma ong ua chuong ve nhung đoan tho đac biet. Zenodotos đuoc biet la đa viet mot bang chu giai cac tu hiem va it dung, chung đuoc sap xep theo thu tu bang chu cai, đieu nay khien ong tro thanh nguoi đau tien đuoc biet đen la đa su dung thu tu bang chu cai nhu la mot phuong phap to chuc. Va vi bo suu tap tai Thu vien Alexandria duong nhu đa đuoc sap xep theo thu tu bang chu cai bang chu cai đau tien trong ten tac gia tu rat som, Casson ket luan rang nhieu kha nang chinh Zenodotos la nguoi đa thiet lap cach thuc nay. Tuy vay, he thong sap xep theo bang chu cai cua Zenodotos chi su dung chu cai đau tien cua tu va mai đen the ky II thi moi nguoi đa biet ap dung cung mot phuong phap sap xep theo bang chu cai đoi voi nhung chu cai con lai cua tu.
Trong khi đo, hoc gia va cung la nha tho Callimachos đa bien soan Pinakes, mot danh muc ve 120 cuon sach cua nhieu tac gia khac nhau va tat ca cac tac pham đuoc biet đen cua ho. Pinakes đa khong con ton tai cho đen ngay nay, nhung no đa đuoc nhac đen kha nhieu va nhung đoan con sot lai cua no đa cho phep cac hoc gia phuc dung lai đuoc phan nao cau truc co ban cua no. Pinakes đuoc chia thanh nhieu phan, moi phan lai chua nhung muc tu cho cac tac gia theo mot the loai đac biet cua van hoc. Su phan chia co ban nhat la giua cac tac gia tho va van xuoi, moi phan lai đuoc chia thanh cac phan phu. Moi phan liet ke cac tac gia theo thu tu bang chu cai. Moi muc bao gom ten cua tac gia, ten cua than sinh, noi sinh va thong tin tieu su ngan gon khac, đoi khi gom ca biet danh cua tac gia đuoc biet đen, theo sau la mot danh sach đay đu tat ca cac tac pham đa đuoc biet đen cua tac gia đo. Cac muc danh cho cac tac gia nhu Aeschylos, Euripides, Sophocles va Theophrastos rat dai, trai dai tren nhieu cot van ban. Mac du Callimachos đa hoan thanh tac pham noi tieng nhat cua minh tai Thu vien Alexandria, ong chua bao gio giu vi tri quan thu thu vien o đo. Hoc tro cua Callimachos la Hermippos cua Smyrna đa viet ve the loai tieu su, Philostephanos cua Cyrene đa nghien cuu ve đia ly va Istros (nguoi co the đa đen tu Cyrene) nghien cuu ve co vat Attic. Ngoai Đai Thu vien, nhieu thu vien nho khac cung bat đau moc len khap thanh pho Alexandria.

Sau khi Zenodotos qua đoi hoac co le la nghi huu, Ptolemaios II Philadelphos đa bo nhiem Apollonios cua Rhodes (295–215 TCN), mot nguoi dan đia phuong o Alexandria va la mot hoc tro cua Callimachos tro thanh vi quan thu thu vien thu hai cua Thu vien Alexandria. Philadelphos cung bo nhiem Apollonios cua Rhodes lam gia su cho con trai ong, vi pharaon tuong lai Ptolemaios III Euergetes. Apollonios cua Rhodes con noi tieng khi la tac gia cua Argonautica, mot bai tho su thi ve cac cuoc hanh trinh cua Jason va nhung nguoi Argonaut, chung van ton tai nguyen ven cho đen ngay nay. Argonautica the hien hieu biet sau rong cua Apollonios ve linh vuc lich su va van hoc, nhac đen mot loat cac su kien va chu đe, đong thoi bat chuoc phong cach cua nhung bai tho Homer. Mot so đoan trong cac tac pham hoc thuat cua ong van con, nhung ong thuong noi tieng hon voi tu cach la mot nha tho hon la mot hoc gia.
Theo truyen thuyet, trong thoi gian Apollonios lam quan thu cua thu vien, nha toan hoc va nha phat minh Archimedes (song vao khoang nam 287–khoang nam 212 TCN) đa đen tham Thu vien Alexandria. Trong thoi gian ong luu lai o Ai Cap, nguoi ta ke rang Archimedes đa quan sat su thay đoi cua song Nile, tu đo ong phat minh ra bom truc vit Archimedes, loai bom đuoc su dung đe van chuyen nuoc tu cac vung trung thap vao cac muong tuoi tieu. Archimedes sau đo quay tro lai Syracuse, tai đay ong tiep tuc nghien cuu cac phat minh moi.
Theo hai nguon tai lieu ghi chep muon hon va phan lon khong đang tin cay, Apollonios đa buoc phai tu chuc quan thu thu vien va đa chuyen đen đao Rhodes vi ly do thu đich ma ong phai hung chiu o Alexandria, nguyen nhan tu ban thao đau tien cua Argonautica do ong viet. Nhieu kha nang su tu chuc cua Apollonios la do viec len ngoi cua Ptolemaios III Euergetes vao nam 246 TCN.


= Hoat đong tiep theo va su mo rong =

Vi quan thu thu vien thu ba cua Thu vien la Eratosthenes cua Cyrene (song vao khoang 280–194 TCN), ong đuoc biet đen nhieu nhat nho vao cac cong trinh khoa hoc, ngoai ra ong con la mot hoc gia ve linh vuc van hoc. Tac pham quan trong nhat cua Eratosthenes la chuyen luan Geographika, ban đau gom ba tap. Ban than tac pham nay đa khong con ton tai cho toi ngay nay, nhung nhieu đoan cua no đa đuoc bao ton cho đen ngay nay thong qua trich dan trong cac tac pham cua nha đia ly hoc Strabo sau nay. Eratosthenes la hoc gia đau tien ap dung toan hoc vao đia ly va lap ban đo, trong luan thuyet Lien quan đen Kich thuoc cua Trai Đat cua minh, ong đa tinh đuoc gan chinh xac chu vi cua Trai Đat va chi sai so vai tram km. Eratosthenes con tao ra mot tam ban đo ve toan bo the gioi đuoc biet đen vao luc đo, bao gom thong tin lay tu cac nguon sach trong Thu vien, cac du kien tu chien dich cua Alexandros Đai đe o An Đo, va nhung bao cao đuoc viet boi cac thanh vien trong đoan san voi cua nha Ptolemaios tu cac cuoc tham hiem cua ho doc theo bo bien Đong Phi.
Eratosthenes la nguoi đau tien đua đia ly phat trien theo huong tro thanh mot nganh khoa hoc. Eratosthenes cho rang boi canh cua cac bai tho Homer hoan toan la tuong tuong, ong lap luan rang muc đich cua tho ca chi la "bat giu linh hon" cac hoc gia, thay vi đua ra mot ly giai chinh xac ve cac su kien lich su co thuc. Strabo trich loi Eratosthenes khi binh luan mot cach mia mai, "mot nguoi co the tim thay nhung chon lang thang cua Odysseus, neu ngay đo đen chi khi anh ta tim thay đuoc nguoi tho da khau da de cua gio." Trong khi đo, cac hoc gia khac tai Thu vien Alexandria cung the hien su quan tam cua ho đen cac đe tai khoa hoc. Bacchius cua Tanagra, nguoi cung thoi voi Eratosthenes đa chinh sua va binh luan ve cac tac pham y hoc trong tuyen tap cua Hippocrates. Cac bac si Herophilus (song khoang 335–280 TCN) va Erasistratus (304–250 TCN) đa nghien cuu co the con nguoi, nhung cong viec nghien cuu cua ho đa bi can tro boi nhung cuoc phan đoi chong lai viec mo xe xac chet, vi hanh đong đo bi cho la vo đao đuc.
Theo Galen, vao cung thoi gian đo, vua Ptolemaios III đa yeu cau nguoi Athen cho muon cac ban thao goc cua Aeschylus, Sophocles va Euripides, va nguoi Athen đa yeu cau tra muoi lam talents kim loai quy (1.000 lb, 450 kg) đe đam bao rang vi vua se tra lai cac ban thao. Ptolemaios III đa co đuoc cac ban sao đat gia ve cac vo kich đuoc ghi chep tren giay coi chat luong cao nhat va gui tra cho nguoi Athen cac ban sao, giu ban thao goc ma vua đa muon cho thu vien, va vi vua noi voi nguoi Athen rang ho co the giu lai so talents. Cau chuyen nay cung cho thay suc manh cua Alexandria đoi voi Athens duoi trieu đai Ptolemaios. Chi tiet nay xuat phat tu viec Alexandria la cang hai chieu nhan tao giua đat lien va đao Pharos, nam thuong mai tu phia Đong đen phia Tay, no la trung tam thuong mai quoc te, điem san xuat giay coi hang đau va sach vo tu rat som. Đen khi so luong cuon giay trong Thu vien gia tang thi no dan khong con khong gian đe chua, vi vay duoi trieu đai Ptolemaios III Euergetes, vi vua nay đa mo mot kho tang phu tai Serapeum cua Alexandria, đay la mot ngoi đen cua vi than Hy Lap-Ai Cap la Serapis va no nam gan cung đien hoang gia.


= Đinh cao cua phe binh van hoc =

Aristophanes cua Byzantium (song vao khoang 257–180 TCN) đa tro thanh vi quan thu thu vien thu tu vao khoang nam 200 truoc Cong nguyen. Theo mot tai lieu đuoc ghi lai boi nha van La Ma Vitruvius, Aristophanes la mot trong bay giam khao cua mot cuoc thi tho do Ptolemaios III Euergetes to chuc. Sau giam khao kia đeu ung ho mot thi sinh, nhung Aristophanes thich chon nguoi ma khan gia thich nhat. Aristophanes tuyen bo rang tat ca cac nha tho trong cuoc thi (ngoai tru nguoi ma ong ta chon) pham toi đao van va vi vay loai tat ca ho. Nha vua yeu cau ong chung minh ly do nay, nen ong đa lay cac van ban tu Thu vien, sau đo chi ra cac vi tri co noi dung đao van trong tung van ban. Vi tri nho đay an tuong nay va su sieng nang cua minh, Ptolemaios III đa bo nhiem ong lam quan thu thu vien.
Vai tro thu thu tai thu vien cua Aristophanes cua Byzantium đuoc coi la đa mo ra mot giai đoan phat trien hoan thien hon nua cua Thu vien Alexandria. Trong giai đoan nay, phe binh van hoc đa đat đen đinh cao va đa chiem uu the ve mat hoc thuat cua Thu vien. Aristophanes đa chinh sua cac van ban tho va gioi thieu viec phan chia cac bai tho theo hang tren trang giay, boi vi truoc kia tho đuoc viet ra giong nhu van xuoi. Ong cung đa phat minh ra he thong dau phu trong tieng Hy Lap, va viet cac tac pham quan trong ve tu đien hoc, đong thoi đua ra mot loat cac ky hieu phe binh van ban. Ong đa viet loi gioi thieu cho nhieu vo kich, mot vai trong so đo con sot lai trong cac ban sao lai mot phan. Vi quan thu thu vien thu nam la mot nguoi it đuoc biet đen co ten la Apollonios, ong ta đuoc biet đen boi biet danh bang tieng Hy Lap tieng Hy Lap co: ο ειδογραφος ("nguoi phan loai cac hinh thuc"). Mot trong nhung nguon tu đien sau nay giai thich rang biet hieu nay đe cap đen viec phan loai tho tren co so cac hinh thuc am nhac.
Trong giai đoan đau the ky thu 2 truoc Cong nguyen, mot so hoc gia tai Thu vien Alexandria đa nghien cuu cac cong trinh ve y hoc. Zeuxis nha kinh nghiem đuoc ghi nhan la đa viet nhung bai binh luan ve tuyen tap Hippocrates va ong đa tich cuc thuc hien viec mua cac tac pham y hoc cho kho sach cua Thu vien. Mot hoc gia ten Ptolemaios Epithetes đa viet mot chuyen luan ve cac vet thuong trong cac bai tho cua Homer, mot chu đe giao thoa giua triet hoc va y hoc co truyen. Tuy nhien, cung vao đau the ky thu 2 truoc Cong nguyen, quyen luc chinh tri cua trieu Ptolemaios bat đau suy giam. Sau tran Raphia vao nam 217 TCN, quyen luc cua nha Ptolemaios ngay cang khong on đinh. Đa co nhung cuoc noi day cua nguoi dan Ai Cap, va trong giai đoan nua đau the ky thu 2 truoc Cong nguyen, su giao thiep voi Thuong Ai Cap đa gan nhu bi gian đoan. Cac vi vua nha Ptolemaios cung bat đau nhan manh khia canh Ai Cap cua quoc gia thay vi khia canh Hy Lap. Do đo, nhieu hoc gia Hy Lap bat đau roi Alexandria đe đen nhung quoc gia an toan hon voi su bao tro hao phong hon.
Aristarchos cua Samothrace (song khoang 216–145 TCN) la vi quan thu thu sau cua thu vien. Ong đuoc đanh gia la nguoi vi đai nhat trong tat ca cac hoc gia co đai vi đa tao ra khong chi cac van ban cua cac bai tho va tac pham van xuoi co đien, ma ca hypomnemata, la cac bai binh luan dai, noi dung tu do ghi kem trong cac van ban. Nhung bai binh luan nay thuong trich dan tieu bieu mot đoan trong mot tac pham kinh đien, giai thich y nghia cua no, xac đinh bat ky tu bat thuong nao đuoc su dung trong đo va nhan xet lieu cac tu trong đoan van co thuc su đuoc su dung boi tac gia goc hay neu chung la cac sua len đuoc them boi cac nhung nguoi chep ban thao sau nay. Ong co nhieu đong gop cho hoat đong nghien cuu, đac biet la nghien cuu cac bai tho cua Homer, va y kien bien tap cua ong đuoc cac tac gia co đai trich dan nhu la y kien uy tin. Mot phan cua mot trong nhung bai binh luan cua Aristarchos ve tac pham Lich su cua Herodotos van con ton tai đen nay trong mot manh giay coi. Tuy nhien, vao nam 145 TCN, Aristarchus bi cuon vao mot cuoc tranh chap trieu đai, trong đo ong ung ho Ptolemaios VII Neos Philopator lam vua cua Ai Cap. Ptolemaios VII đa bi Ptolemaios VIII Physcon sat hai va cuop ngoi, vi vua moi lap tuc len ke hoach trung phat tat ca nhung nguoi đa ung ho vi tien vuong cua minh, đieu nay buoc Aristarchos phai chay tron khoi Ai Cap va lanh nan tren đao Sip, tai đay ong qua đoi mot thoi gian sau đo. Ptolemaios VIII đa truc xuat tat ca cac hoc gia nuoc ngoai khoi Alexandria, buoc ho phai ly tan khap khu vuc mien Đong Đia Trung Hai.


Suy tan = Sau su truc xuat cua Ptolemaios VIII =
Su truc xuat cac hoc gia ra khoi Alexandria cua vua Ptolemasios VIII Physcon đa mang lai mot su thay đoi lon trong lich su tri thuc cua thoi ky Hy Lap. Cac hoc gia đa tung nghien cuu tai Thu vien Alexandria cung cac hoc tro cua ho van tiep tuc tien hanh cong viec nghien cuu va viet nhieu chuyen luan, phan đong đa khong con hoat đong tai Thu vien. Mot cuoc roi bo lon Thu vien Alexandrian đa dien ra, cac hoc gia ra đi đen khap cac vung đat phia đong Đia Trung Hai va sau đo la đi đen khap phan phia tay Đia Trung Hai. Hoc tro cua Aristarchos la Dionysios Thrax (khoang 170–90 TCN) đa thanh lap mot truong hoc tren đao Rhodes cua Hy Lap. Dionysios Thrax đa viet cuon sach đau tien ve ngu phap tieng Hy Lap, cuon sach la tai lieu huong dan ngan gon đe noi va viet tieng Hy Lap mot cach ro rang va hieu qua. Cuon sach nay van la sach giao khoa ngu phap chinh cho cac hoc sinh Hy Lap cho đen cuoi the ky thu 12. Nguoi La Ma đa viet dua tren ngu phap cua cuon sach, va tieu chuan nay van la nen tang cho cac huong dan ngu phap tieu chuan trong nhieu ngon ngu đen tan ngay nay. Mot hoc tro khac cua Aristarchos la Apollodoros cua Athens (khoang 180–110 TCN) đa đi đen Pergamum, tai đay Apollodoros day hoc va tien hanh cong viec nghien cuu. Cac cuoc ra đi quy mo lon nay đa khien nha su hoc Menecles cua Barce binh luan mot cach mia mai rang Alexandria đa tro thanh giao vien cua tat ca nguoi Hy Lap va dan toc moi ro.
Trong khi đo, tai Alexandria, tu giua the ky thu 2 truoc Cong nguyen tro đi, su cai tri cua trieu Ptolemaios o Ai Cap đa tro nen kem on đinh hon so voi truoc đay. Đoi mat voi tinh trang bat on xa hoi ngay cang gia tang cung cac van đe chinh tri va kinh te lon khac, cac vi vua trieu Ptolemaios sau nay khong danh nhieu su quan tam đoi voi Thu vien va Mouseion nhu nhung vi vua truoc đo. Đia vi cua thu vien va nguoi quan thu thu vien đa bi giam bot. Mot so vi vua Ptolemaios sau nay đa su dung vi tri quan thu thu vien giong nhu la mot phan thuong chinh tri đon thuan đe ban thuong cho nhung nguoi ung ho tan tuy nhat cua nha vua. Ptolemaios VIII bo nhiem mot nguoi ten la Cydas, mot trong nhung can ve cung đien cua ong ta lam quan thu thu vien va Ptolemaios IX Lathyros (cai tri trong giai đoan 88–81 TCN) cung đuoc cho la đa trao vi tri quan thu thu vien cho mot nguoi ung ho chinh tri cua ong. Cuoi cung, vi tri quan thu thu vien mat dan uy tin đen noi ngay ca cac hoc gia đuong thoi cung khong con quan tam đen viec ghi chep lai nhiem ki cua moi vi quan thu thu vien.
Mot su thay đoi lon trong nen hoc thuat Hy Lap xay ra vao khoang đau the ky I truoc Cong nguyen. Vao thoi điem nay, tat ca cac tac pham tho co đien lon cuoi cung đa đuoc chuan hoa va cac bai binh luan bao quat đa đuoc đong thoi voi nhung tac pham cua tat ca cac tac gia van hoc lon thuoc Thoi đai Hy Lap co đien. Do đo, con rat it tac pham goc đe cac hoc gia co the lam voi cac van ban nay. Nhieu hoc gia bat đau ghi chep cac ban tong hop va viet lai cac bai binh luan cua cac hoc gia Alexandria tu cac the ky truoc đo tu cac ban goc cua ho. Cac nhom hoc gia khac đa bi phan hoa, ho bat đau viet binh luan ve cac tac pham tho cua cac tac gia hau co đien, bao gom cac nha tho cua Alexandria nhu Callimachos va Apollonios cua Rhodes. Trong khi đo, nen hoc thuat cua Alexandria co le đa đuoc gioi thieu đen Rome vao the ky I truoc Cong nguyen boi Tyrannion cua Amisus (khoang 100–25 TCN), ong la mot hoc tro cua Dionysios Thrax.


= Bi Julius Caesar đot chay =

Vao nam 48 TCN, Julius Caesar đa bi bao vay tai Alexandria trong cuoc noi chien cua ong voi Pompeius. Nhung nguoi linh cua ong đa phong hoa đot thuyen cua ho nham ngan chan viec ham đoi co the roi vao tay nguoi em trai cua Cleopatra la Ptolemaios XIV. Đam chay nay đa lan sang cac khu vuc nam gan ben cang va gay ra thiet hai đang ke. Nha soan kich va triet gia khac ky nguoi La Ma vao the ky I la Seneca Tre đa trich dan tac pham Ab Urbe Condita Libri đuoc Livius viet trong khoang thoi gian tu 63 đen 14 TCN khi nhac đen su kien nay va cho biet rang đam chay do Caesar gay nen đa pha huy 40.000 cuon sach tu Thu vien Alexandria. Hoc gia Hy Lap thuoc giai đoan Trung ky Platon, Plutarch (khoang 46–120 CN) đa viet trong tac pham Tieu su Caesar cua ong rang, "Khi ke thu co gang cat đut lien lac bang đuong bien cua ong (Caesar), ong đa buoc phai lam chech huong moi đe doa đo bang cach phong hoa nhung con tau cua minh, ma sau khi cac ben cang bi chay, lua tu đo lan rong ra va pha huy Đai thu vien." Nha su hoc La Ma Cassius Dio (khoang 155–235) viet: "Nhieu noi đa bi đot chay, hau qua la cung voi cac toa nha khac, nhung xuong đong tau, cac kho chua ngu coc, nhung cuon sach, nguoi ta noi rang voi so luong lon va chat luong tot nhat, đa bi đot chay." Tuy nhien, Florus va Lucan chi đe cap rang ngon lua đa thieu rui chi minh ham đoi va mot so "ngoi nha gan bien".
Cac hoc gia đa giai thich cach dien đat cua Cassius Dio đe chung to rang đam chay khong thuc su pha huy toan bo Thu vien ma chi la mot nha kho nam gan ben cang von đuoc Thu vien su dung đe chua cac cuon giay. Bat ke ngon lua cua Ceasar gay ra su tan pha đoi voi Thu vien nhu the nao đi chang nua, Thu vien ro rang đa khong bi pha huy hoan toan. Nha đia ly hoc Strabo (khoang 63 truoc Cong nguyen–24 Cong nguyen) đe cap đen viec đen tham Mouseion vao khoang nam 20 TCN, Thu vien la mot phan cua vien nghien cuu lon hon nay, su kien nay dien ra vai thap ky sau khi ngon lua cua Caesar thieu chay Thu vien, đieu nay chi ra rang no van nguyen ven qua vu chay hoac đuoc xay dung lai ngay sau đo. Tuy nhien, thai đo cua Strabo khi đe cap toi Mouseion cho thay rang uy tin cua no đa suy giam khong con đuoc nhu vai the ky truoc đo. Mac du đe cap đen Mouseion, Strabo khong đe cap rieng đen Thu vien, đieu nay chi ra rang tam co va su quan trong cua no đa suy giam nghiem trong đen noi Strabo cam thay khong đang đe cap rieng. Khong ro chuyen gi đa xay ra voi Mouseion sau khi Strabo nhac đen no.
Plutarch ghi lai trong tac pham Tieu su Marcus Antonius cua minh rang vai nam truoc khi Tran Actium (nam 33 TCN) dien ra, theo nhu đon đai thi Marcus Antonius đa trao cho Cleopatra tat ca 200.000 cuon giay trong Thu vien Pergamum. Ban than Plutarch cung chu giai rang nguon cho giai thoai nay khong đang tin cay va cau chuyen nay co the đa đuoc su dung voi muc đich tuyen truyen nham the hien rang Marcus Antonius trung thanh voi Cleopatra va Ai Cap hon la voi Rome. Tuy nhien, Casson lap luan rang ke ca khi cau chuyen nay đa đuoc bia đat, no se la khong đang tin cay tru khi Thu vien van con ton tai. Edward J. Watts lap luan rang mon qua cua Marus Antonius co the la nham đe bo sung cho kho tang cua Thu vien sau nhung thiet hai do vu chay cua Caesar gay ra cho no khoang mot thap ky ruoi truoc đo.
Mot bang chung khac chung minh cho su ton tai cua Thu vien sau nam 48 TCN đo chinh la mot hoc gia đa tung lam viec o Alexandria ten la Didymos Chalcenteros, tac gia cua cac bai binh luan tong hop vao giai đoan khoang cuoi the ky thu nhat TCN va đau the ky thu nhat, biet danh cua ong la Χαλκεντερος (Chalkenteros) va co nghia la "ruot đong". Didymos đuoc cho la đa viet khoang 3.500 đen 4.000 cuon sach, khien ong tro thanh nha van noi tieng nhat trong suot thoi co đai. Ong cung con co mot biet danh khac la βιβλιολαθης (Bibliolathes), co nghia la "nguoi quen sach vo" boi vi ong khong the nho tat ca nhung cuon sach ma minh đa viet. Nhieu phan trong mot so bai binh luan cua Didymos đa đuoc luu giu duoi dang cac trich đoan, chung sau nay đuoc dung lam nguon thong tin quan trong cho cac hoc gia hien đai khi nghien cuu cac tac pham quan trong tai Thu vien Alexandria. Lionel Casson tuyen bo rang hieu suat phi thuong cua Didymos "se la khong the tru phi it nhat mot phan nguon tai nguyen cua thu vien đuoc ong tuy y su dung."


= Thoi ky La Ma va su huy diet =

Đen nay chung ta van chua biet đuoc nhieu đieu ve Thu vien Alexandria trong thoi ky Nguyen Thu cua La Ma (27 truoc Cong nguyen–284 Cong nguyen). Theo ghi chep, Hoang đe Claudius (cai tri trong thoi gian 41-54 CN) đa xay dung them mot khu vuc bo sung cho thu vien, nhung co ve nhu van menh chung cua Thu vien Alexandria cung giong nhu thanh pho cua no. Khi Alexandria nam duoi su cai tri cua La Ma, đia vi cua thanh pho va Thu vien cung dan dan suy giam. Trong khi Mouseion van con ton tai, tu cach hoi vien lai đuoc cong nhan khong dua tren thanh tuu ve hoc thuat, ma đon thuan dua tren su noi bat trong chinh quyen, quan đoi hoac tham chi trong the thao.
Đieu tuong tu cung xay ra đoi voi truong hop cua vi tri quan thu thu vien, vi quan thu thu vien duy nhat đuoc biet đen vao thoi ky La Ma co ten la Tiberius Claudius Balbilus, ong song vao giai đoan giua the ky I va la mot chinh tri gia, quan chuc chinh quyen va si quan quan đoi khong co thanh tich hoc thuat đang ke nao. Thanh vien cua Mouseion khong can phai day hoc, tien hanh nghien cuu hay tham chi song o Alexandria. Nha van nguoi Hy Lap Philostratos ghi lai rang hoang đe Hadrianus (tri vi trong khoang thoi gian 117–138) đa bo nhiem nha dan toc hoc Dionysius cua Miletos va nha nguy bien Polemon cua Laodicea lam thanh vien cua Mouseion, mac du ca hai nguoi nay đeu chua tung danh thoi gian đang ke đe song o Alexandria.
Khi danh tieng nghien cuu cua gioi hoc gia Alexandria suy giam, cac thu vien khac tren khap vung Đia Trung Hai lai dan tro nen noi tieng hon, đieu nay khien cho đia vi so mot truoc kia cua Thu vien Alexandria ngay cang suy giam. Cac thu vien khac cung đa xuat hien trong chinh thanh pho Alexandria va cac cuon sach tu Đai Thu vien co the đa đuoc chuyen sang luu tru tai mot so thu vien nho hon nay. Caesareum va Claudianum o Alexandria đeu noi tieng la cac thu vien lon vao cuoi the ky nhat. Theo nha su hoc co đien Edward J. Watts thi ban đau Serapeum la "thu vien con" cua Thu vien Alexandria, no co le đuoc mo rong trong thoi ky nay.
Vao the ky thu 2, Đe quoc La Ma ngay cang it phu thuoc vao nguon ngu coc cung cap tu Alexandria, su noi tieng cua thanh pho cung ngay cang giam dan. Nguoi La Ma trong thoi ky nay it quan tam đen gioi hoc gia Alexandria, đieu nay khien cho danh tieng cua Thu vien cung tiep tuc suy giam. Cac hoc gia lam viec va nghien cuu tai Thu vien Alexandria trong thoi ky Đe quoc La Ma cung it đuoc biet đen hon so voi nhung nguoi đa nghien cuu o đo trong Thoi ky Ptolemaios. Cuoi cung, ban than tu "nguoi Alexandria" đa tro thanh tu đong nghia voi viec chinh sua van ban, sua loi van ban va viet binh luan đuoc tong hop tu nhung hoc gia truoc đo. Noi cach khac, ve mat giao duc, tro nen đon đieu va thieu tinh nguyen ban ban đau. Cac ghi chep đe cap đen Thu vien Alexandria va Mouseion bien mat tu giua the ky III. Cac tham khao cuoi cung nhac đen cac hoc gia thanh vien cua Mouseion co nien đai la vao khoang thap nien 260.
Vao nam 272, Hoang đe Aurelianus đa cho quan chiem lai thanh pho Alexandria tu tay quan đoi cua nu hoang đe quoc Palmyra la Zenobia. Trong luc tran chien dien ra, quan cua Aurelian đa pha huy khu pho Broucheion cua thanh pho noi co thu vien chinh. Neu Mouseion va Thu vien van con ton tai vao thoi điem nay, chung gan nhu chac chan bi pha huy trong cuoc tan cong. Neu chung con song sot sau cuoc tan cong nay thi bat cu thu gi con lai cung se bi pha huy trong su kien tiep theo la cuoc bao vay Alexandria cua Hoang đe Diocletianus dien ra vao nam 297.


Nhung thu vien ke tuc Mouseion = Serapeum =

Theo nhung ghi chep rai rac thi vao the ky thu IV, mot thu vien đuoc goi la "Mouseion" co the đa đuoc tai lap tai mot đia điem nam đau đo tai Alexandria. Tuy nhien, khong co tai lieu nao ghi lai đac điem cua thu vien nay. Thu vien co the đa so huu mot so nguon thu muc, nhung bat ke chung co the nhu the nao thi ro rang khong the so sanh voi nhung nguon tai lieu truoc đo. Trong hau het nua cuoi the ky IV, thu vien Serapeum co le la kho tang sach lon nhat o thanh pho Alexandria. Trong nhung nam 370 va 380, Serapeum van la mot đia điem hanh huong quan trong đoi voi nhieu nguoi theo đa than giao.
Ngoai viec so huu thu vien lon nhat o Alexandria, Serapeum con la mot ngoi đen voi đay đu chuc nang va tham chi no con co cac lop hoc đe cac nha triet hoc giang day. No co xu huong thu hut nhung nguoi theo thuyet Tan Plato cua triet gia Iamblichus. Hau het cac triet gia nay chi quan tam đen phep mau, nghien cuu cac nghi le van hoa va thuc hanh ton giao bi truyen. Nha triet hoc Tan Plato la Damascius (song khoang 458-538) ghi lai rang co mot nguoi đan ong ten Olympus đen tu Cilicia đa giang day tai Serapeum, tai đay ong ta đa nhiet tinh day cho cac hoc tro cua minh cac quy tac tho cung than truyen thong va cac thuc hanh ton giao co xua. Ong đa loi keo cac sinh vien cua minh tho phung cac vi than cu theo cach truyen thong, va day ho ve phep mau nhiem.
Vao nam 391, mot nhom cong nhan theo Kito giao o Alexandria đa phat hien ra tan tich cua ngoi đen Mithraeum co xua. Ho đa mang mot so đo tho cung toi cho vi giam muc Kito giao cua Alexandria la Theophilus. Theophilus sau đo cho ruoc cac đo tho cung nay qua cac con pho đe chung co the bi khinh bi va che gieu. Nhung tin đo đa than giao cua Alexandria đa bi kich đong boi su bang bo nay, đac biet la cac giao vien cua truong phai triet hoc Tan Plato va nhung nguoi day phep mau nhiem tai Serapeum. Cac giao vien tai Serapeum đa cam vu khi va dan dat cac hoc tro cung nhung nguoi khac theo minh đe tan cong nhung nguoi Kito giao tai Alexandria, ho giet chet rat nhieu nguoi truoc khi bi buoc phai rut lui. Đe tra thu, cac Kito huu đa tan cong va pha huy Serapeum, mac du vay mot phan cua day cot van con ton tai cho đen cuoi the ky thu 12. Tuy nhien, khong co van ban nao đe cap toi su pha huy Serapeum ma trong đo noi rang no co mot thu vien va cac nguon tu lieu đuoc viet truoc khi no bi pha huy noi ve bo suu tap sach trong qua khu, đieu nay chi ra rang o đo khong co bat ky kho tang sach nao tai thoi điem bi pha huy.


= Truong hoc cua Theon va Hypatia =

Suda - mot bach khoa toan thu cua đe quoc Byzantine vao the ky thu 10 đa goi nha toan hoc Theon cua Alexandria (335-405) la "nguoi đan ong cua Mouseion". Tuy vay theo nha su hoc co đien Edward J. Watts, Theon co le la nguoi đung đau mot ngoi truong goi la "Mouseion", no đuoc đat ten phong theo ten cua Mouseion trong Thoi ky Hy Lap hoa von tung thuoc Thu vien Alexandria, nhung khong co gi đam bao chung lien quan nhau. Truong hoc cua Theon la ngoi truong rieng biet, co uy tin cao va bao thu ve mat hoc thuyet. Ca Theon va Hypatia duong nhu khong co bat ky moi lien he nao voi nhung nguoi theo truong phai Tan Plato cua Iamblichus giang day tai Serapeum. Ma nguoc lai, Theon đa chong lai nhung loi day cua Iamblichus va co the đa tu hao ve viec giang day mot hoc thuyet Tan Plato thuan tuy cua Plotinus. Vao khoang nam 400, con gai cua Theon la Hypatia (sinh khoang nam 350-370; mat nam 415) đa ke vi ong lam hieu truong cua ngoi truong. Giong nhu cha minh, ba đa tu choi nhung loi day cua Iamblichus ma thay vao đo chap nhan hoc thuyet Tan Plato goc đuoc Plotinus đe ra.
Theophilus đa ra lenh pha huy Serapeum nhung lai khoan dung voi truong hoc cua Hypatia va tham chi con khuyen khich hai hoc tro cua ba tro thanh giam muc trong khu vuc duoi su quan ly cua ong. Hypatia la mot nguoi cuc ky noi tieng đoi voi nguoi dan Alexandria va đa gay ra anh huong chinh tri sau sac. Theophilus đa ton trong cac cau truc chinh tri cua Alexandria va khong phan đoi moi quan he mat thiet von đuoc Hypatia thiet lap voi cac quan chuc đung đau cua La Ma. Hypatia sau đo đa bi vuong vao moi thu han chinh tri giua Orestes cua Alexandria va Cyrillo thanh Alexandria, nguoi đa ke vi chuc giam muc cua Theophilus. Nhung loi đon đai đuoc lan truyen buoc toi ba vi đa ngan chan Orestes hoa giai voi Cyril vao thang 3 nam 415, ba đa bi sat hai boi mot đam đong Kito huu, do mot lector ten la Peter lanh đao. Ba khong co nguoi ke tuc va truong hoc cua ba đa sup đo sau khi ba qua đoi.


= Cac truong hoc va thu vien sau nay tai Alexandria =
Hypatia khong phai la nguoi theo đa than giao cuoi cung o Alexandria, ba cung khong phai la nha triet hoc Tan Plato cuoi cung. Ca hoc thuyet Tan Plato va đa than giao đeu đa ton tai o Alexandria va khap vung phia đong Đia Trung Hai trong nhieu the ky sau khi ba qua đoi. Nha Ai Cap hoc nguoi Anh Charlotte Booth ghi lai rang co mot so luong lon cac giang đuong hoc thuat moi đa đuoc xay dung tai Kom el-Dikka o Alexandria sau khi Hypatia qua đoi, đieu nay cho thay triet hoc ro rang van đuoc day trong cac truong hoc cua Alexandria. Cac nha van cuoi the ky thu 5 la Zacharias Scholasticus va Aeneas cua Gaza đeu noi ve "Mouseion" nhu mot đia điem đuoc nhac đen trong van hoc kha thuong xuyen. Cac nha khao co hoc đa xac đinh cac giang đuong co nien đai khoang thoi gian nay, co vi tri nam gan nhung khong phai la nam tren đia điem cua Mouseion duoi thoi nha Ptolemaios, no co the la "Mouseion" đuoc cac nha van nay đe cap đen.
Vao nam 642, Alexandria đa bi chiem boi quan đoi Hoi giao duoi quyen Amr ibn al-As. Mot so tac pham bang tieng A Rap sau nay đa ghi lai rang thu vien bi pha huy theo lenh cua Caliph Omar. Bar-Hebraeus đa trich dan loi Omar khi ong ta noi voi Yahya al-Nahwi trong tac pham cua minh vao the ky thu 13 nhu sau: "Neu nhung cuon sach đo phu hop voi Kinh Quran, chung ta khong can chung nua, va neu chung trai voi Kinh Quran, hay tieu diet chung." Cac hoc gia sau nay, bao gom ca Cha Eusebe Renaudot vao nam 1793, hoai nghi ve nhung cau chuyen nay, can cu vao viec chung đa đuoc viet rat lau sau khi nhung su kien nay dien ra va đong co chinh tri cua cac nha van khac nhau.


Kho tang Đen nay van khong the xac đinh kich thuoc cua kho tang trong bat ky thoi điem nao mot cach chac chan. Sach cuon bang giay coi tao nen kho tang, va mac du sach đong đa đuoc su dung tu sau nam 300 CN, Thu vien Alexandria khong bao gio đuoc ghi nhan la đa chuyen sang giay gia da, co le vi moi lien he manh me trong viec phat đat cua buon ban giay coi. (Thu vien Alexandria tren thuc te la nguyen nhan gian tiep trong viec tao ra van ban tren giay da do nhu cau quan trong cua thu vien đoi voi giay coi, chung rat it đuoc xuat khau va do đo mot nguon nguyen lieu sao chep thay the tro nen thiet yeu.)
Mot đoan van ban co the chiem vai cuon va su phan chia nay thanh cac "cuon sach" khep kin la mot khia canh chinh trong cong viec bien tap. Vua Ptolemaios II Philadelphos (309-246 TCN) đuoc cho la đa đat 500.000 cuon giay lam muc tieu cho thu vien. Muc luc thu vien Pinakes cua Callimachus chi ton tai duoi dang mot vai mang va khong the biet chac chan kho tang co the lon đen muc nao va đa dang nhu the nao. O đinh cao, thu vien đuoc cho la so huu gan nua trieu cuon, mac du cac nha su hoc đen nay van tranh luan ve con so chinh xac, cac uoc tinh cao nhat đua ra con so 400.000 cuon trong khi cac uoc tinh bao thu nhat chi o muc 40.000, đo van la mot bo suu tap khong lo đoi hoi khong gian luu tru rong lon.
Do la mot to chuc nghien cuu, thu vien chua đay cac ngan xep cua no voi cac cong trinh moi ve toan hoc, thien van hoc, vat ly, khoa hoc tu nhien va cac mon hoc khac. Cac tieu chuan thuc nghiem cua no đa đuoc ap dung chac chan manh nhat la nhung loi Phe binh van ban. Vi cung mot van ban nhung thuong ghi chep lai, phe binh van ban so sanh la rat quan trong đe đam bao tinh chinh xac cua chung. Sau khi đuoc chung minh, cac ban sao kinh đien sau đo se đuoc tao ra cho cac hoc gia, hoang gia va cac thu tich giau co tren toan the gioi, hoat đong thuong mai nay mang lai thu nhap cho thu vien.


Di san = Trong thoi co đai =
Thu vien Alexandria la mot trong nhung thu vien lon nhat va uy tin nhat the gioi co đai, nhung no khong phai la thu vien duy nhat. Vao cuoi thoi ky Hy Lap, hau het moi thanh pho o Đong Đia Trung Hai đeu co thu vien cong cong va nhieu thi tran đeu co thu vien co trung binh. Trong thoi ky La Ma, hang loat thu vien đuoc xay dung. Vao the ky IV, co it nhat hai chuc thu vien cong cong o Rome.
Vao thoi co đai, khi Đe che La Ma tiep nhan Kito giao, cac thu vien Kito giao đuoc xay dung va to chuc mo phong theo Thu vien Alexandria va cac thu vien lon khac cua thoi ngoai giao truoc đo, bat đau đuoc thanh lap tren khap khu vuc phia đong đe quoc, trong bo phan cu dan noi tieng Hy Lap. Cac thu vien lon nhat va noi bat nhat trong so đo la Thu vien Than hoc Caesarea Maritima, Thu vien Jerusalem va mot thu vien Kito giao o Alexandria. Cac thu vien nay đa to chuc luu tru cac tac pham ngoai giao va Kito giao song song, cac hoc gia Kito giao ap dung triet hoc kinh đien Judeo-Christian tuong tu cac hoc gia cua Thu vien Alexandria đa tung su dung đe phan tich kinh đien Hy Lap. Tuy vay, nghien cuu cua cac tac gia ngoai giao van chi la thu yeu so voi nghien cuu kinh sach Kito giao cho đen thoi Phuc Hung.
Tro treu thay, su ton tai cua van ban co xua con sot lai hau nhu khong co gi trong cac thu vien lon cua thoi co đai ma thay vao đo hau het van ban chi la sao chep lai va tai sao chep van ban đa sao chep, luc đau boi nhung nguoi chep tai lieu chuyen nghiep trong thoi ky La Ma tu nguon giay coi va sau đo chep lai boi cac nha tu hanh trong thoi Trung Co vao giay da.


= Bibliotheca Alexandrina =
Bai viet chinh: Bibliotheca Alexandrina

Y tuong hoi sinh Thu vien co đai Alexandria trong thoi hien đai lan đau tien đuoc đe xuat vao nam 1974, khi Lotfy Dowidar tro thanh chu tich cua Đai hoc Alexandria. Vao thang 5 nam 1986, Ai Cap yeu cau Uy ban đieu hanh UNESCO cho phep to chuc quoc te tien hanh nghien cuu tinh kha thi cua du an. Đieu nay đanh dau su khoi đau cua UNESCO cung su tham gia cua cong đong quoc te trong viec co gang đua du an thanh hien thuc. Bat đau tu nam 1988, UNESCO va UNDP đa lam viec đe ho tro cuoc thi kien truc quoc te nham thiet ke Thu vien. Ai Cap danh bon ha đat đe xay dung Thu vien va thanh lap Uy ban cao cap quoc gia ve Thu vien Alexandria. Tong thong Ai Cap Hosni Mubarak quan tam đen du an nay, đieu nay gop phan rat lon vao tien đo cua du an. Đuoc hoan thanh vao nam 2002, Bibliotheca Alexandrina hien co vai tro chuc nang la mot thu vien va trung tam van hoa hien đai, ky niem Thu vien goc cua Alexandria. Phu hop voi nhiem vu chuc nang cua Thu vien lon Alexandria, Bibliotheca Alexandrina cung la truong Khoa hoc Thong tin Quoc te (ISIS), truong hoc chuyen mon sau đai hoc, voi muc tieu la đao tao nhan vien chuyen nghiep cho cac thu vien o Ai Cap va tren khap Trung Đong.


Xem them Thu vien Celsus
Thu vien Hoang gia Constantinople


Ghi chu Tham khao = Chu thich =


= Nguon sach =


Đoc them Lien ket ngoai THU VIEN ALECHXANĐRI tai Tu đien bach khoa Viet Nam
Library of Alexandria tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)
James Hannam: The Mysterious Fate of the Great Library of Alexandria.
Krasner-Khait, Barbara (thang 10–Thang 11 nam 2001). "Survivor: The History of the Library". History Magazine. Ban goc luu tru ngay 21 thang 11 nam 2015. Truy cap ngay 6 thang 5 nam 2019. {{Chu thich tap chi}}: Kiem tra gia tri ngay thang trong: |date= (tro giup)
Papyrus fragment (P.Oxy.1241): An ancient list of head librarians.
The BBC Radio 4 program In Our Time discussed The Library of Alexandria ngay 12 thang 3 nam 2009
The Burning of the Library of Alexandria
Hart, David B. "The Perniciously Persistent Myths of Hypatia and the Great Library," Luu tru ngay 17 thang 4 nam 2012 tai Wayback Machine First Things, 4 thang 6 nam 2010
 Van ban tai Wikisource:
"Alexandrian Library" . Encyclopedia Americana. 1920.
"Alexandrian Library". New International Encyclopedia. 1905.
"Alexandrian Library" . The American Cyclopædia. 1879.