Đa đieu đau mao hay Đa đieu Uc đoi mu, Đa đieu New Guinea la mot loai chim khong biet bay thuoc chi Casuarius, bo Casuariiformes. Chung đuoc phan loai la mot loai chim chay khong biet bay va khong co song tren xuong uc. Đa đieu đau mao co nguon goc tu cac khu rung nhiet đoi cua New Guinea (Tay New Guinea va Papua New Guinea), Quan đao Maluku (Quan đao Seram va Aru) va đong bac Uc.
Co ba loai đa đieu đau mao con ton tai. Loai pho bien nhat la đa đieu đau mao phuong nam, la loai chim con song cao thu ba va nang thu hai, chi nho hon đa đieu thuong va đa đieu emu. Hai loai con lai la đa đieu đau mao phuong bac va đa đieu đau mao lun; đa đieu đau mao phuong bac la loai moi đuoc phat hien gan đay nhat va bi đe doa nhieu nhat. Loai thu tu đa tuyet chung la đa đieu đau mao pygmy.
Đa đieu đau mao rat canh giac voi con nguoi, nhung neu bi khieu khich chung co kha nang gay ra nhung vet thuong nghiem trong, tham chi tu vong. Chung co the tan cong ca cho va nguoi. Đa đieu đau mao thuong đuoc goi la "loai chim nguy hiem nhat the gioi", mac du xet ve so lieu thong ke đuoc ghi lai thi no khong la gi so voi đa đieu chau Phi la loai giet chet hai đen ba nguoi moi nam o Nam Phi.


Phan loai hoc, he thong hoc va tien hoa Chi Casuarius đuoc nha khoa hoc nguoi Phap Mathurin Jacques Brisson đe cap trong cuon Ornithologie đuoc xuat ban vao nam 1760 cua ong. Loai đien hinh la Đa đieu đau mao phuong nam (Casuarius casuarius). Nha tu nhien hoc nguoi Thuy Đien Carl Linnaeus đa gioi thieu chi Casuarius trong an ban thu sau cua cuon Systema Naturae cua ong đuoc xuat ban vao nam 1748, nhung Linnaeus đa bo chi nay trong lan xuat ban thu muoi quan trong nam 1758 va đua đa đieu đau mao phuong Nam cung voi đa đieu đau mao thong thuong va đa đieu đuoi dai lon vao chi Struthio. Vi ngay xuat ban an ban thu sau cua Linnaeus la truoc thoi điem bat đau vao nam 1758 cua Uy ban quoc te ve danh phap đong vat hoc nen Brisson đuoc coi la nguoi co tham quyen đoi voi chi nay thay vi Linnaeus.
Ten tieng Anh cua loai "Cassowary" bat nguon tu tieng Ma Lai: kasuari co cung nguon goc voi mot so ngon ngu lien quan đuoc noi xung quanh Moluccas va New Guinea. Đa đieu đau mao la mot thanh vien cua nhom đa đieu, bao gom ca đa đieu emu, đa đieu Nam My, đa đieu chau Phi va kiwi, cung nhu cac loai chim moa va chim voi đa tuyet chung. Cac loai nay đuoc cong nhan:

Lich su tien hoa cua đa đieu đau mao cung nhu tat ca cac loai chim chay van chua đuoc biet ro. Bang chung di truyen cho thay rang ho hang gan nhat con song cua chung la đa đieu emu, va đa đieu đau mao lun co quan he ho hang gan hon voi đa đieu đau mao phuong Bac so voi hai loai nay voi đa đieu đau mao phuong nam. Mot loai hoa thach đuoc bao cao co nguon goc tu Uc, nhung vi ly do sinh hoc đia ly nen nhiem vu nay khong chac chan va no co the thuoc ve loai Emuarius thoi tien su, mot chi đa đieu emu nguyen thuy giong đa đieu đau mao.


Mo ta Thong thuong thi tat ca cac loai đa đieu đau mao đeu la loai chim nhut nhat va chi đuoc tim thay trong rung sau. Chung rat gioi trong viec bien mat truoc ca khi con nguoi biet chung co mat o đo. Đa đieu đau mao phuong nam o cac khu rung mua cuc bac Queensland chua đuoc nghien cuu ky, va đa đieu đau mao phuong bac va đa đieu đau mao lun tham chi con it đuoc nghien cuu hon. Con cai thuong lon hon va co mau sac ruc ro hon con đuc. Đa đieu đau mao phuong nam truong thanh co kich thuoc tu 1,5 đen 1,8 m (4 ft 11 in đen 5 ft 11 in), mac du mot so con cai co the đat toi 2 m (6 ft 6+1⁄2 in) va co can nang 58,5 kg (130 lb). Tuy nhien khong phai la hiem khi nhin thay nhung con cai lon bat thuong co can nang tren 70 kg (150 lb), voi muc lon nhat tung đuoc ghi nhan la mot đa đieu đau mao phuong nam nang 85 kg (187 lb) va cao 190 cm (6 ft 3 in).
Do đo, ve mat ky thuat thi ca ba loai đa đieu đau mao đeu đuoc coi la loai chim lon nhat chau A ke tu khi đa đieu A Rap tuyet chung. Hon nua, đa đieu đau mao khong chi la loai chim lon nhat chau A ma con la loai đong vat tren can lon thu hai cua New Guinea sau khi cac loai ho Huou nai nhu nai nho Indonesia, huou đom va huou dama du nhap vao đay.
Khong giong nhu phan lon cac loai chim, đa đieu đau mao khong co luoi. Mo cua chung nhon, sac va khoe nhung khong co rang cua, giup chung nhat trai cay de dang hon so voi mo ngan cua đa đieu emu hay đa đieu thuong.
Tuoi tho trung binh cua đa đieu đau mao hoang da la khoang 18–20 nam, trong khi nhung con đuoc nuoi nhot co the song toi 40 nam.


Hanh vi va sinh thai hoc Đa đieu đau mao la loai chim song đon đoc ngoai tru trong thoi ky giao phoi, đe trung va đoi khi xung quanh noi co nguon thuc an doi dao. Con đuc va con cai đeu duy tri lanh tho rieng biet chong lan len nhau, co dien tich khoang 3 km vuong trong mot nghien cuu. Trong khi con cai di chuyen giua cac lanh tho ve tinh cua nhung con đuc khac nhau, duong nhu chung van o trong cung mot lanh tho trong hau het cuoc đoi, giao phoi voi cung mot con đuc hoac nhung con đuc co quan he ho hang gan trong suot cuoc đoi cua chung.


= Sinh san =
Mua sinh san cua đa đieu đau mao bat đau tu thang 5 đen thang 6. Con cai đe tu ba đen tam qua trung lon, mau xanh la cay tuoi sang hoac xanh luc nhat trong moi lua vao đong la muc do con đuc chuan bi. Trung co kich thuoc khoang 9 nhan 14 cm (3,5 nhan 5,5 in) – chi co trung đa đieu thuong va trung đa đieu emu la lon hon.


Tinh trang va bao ton Đa đieu đau mao phuong Nam đang co nguy co tuyet chung o Queensland. Khi đanh gia su suy giam cua loai nay, Kofron va Chapman phat hien ra rang moi truong song truoc đay cua đa đieu đau mao chi con lai khoang 20–25%. Su mat va phan manh moi truong song la nguyen nhan chinh gay ra su suy giam so luong ca the. Sau đo, ho nghien cuu 140 truong hop tu vong cua đa đieu đau mao va phat hien ra rang tai nan xe co gioi gay ra 55% so ca tu vong, trong khi đo tai nan cho gay ra 18% so ca tu vong. Cac nguyen nhan tu vong con lai bao gom san ban (nam truong hop), vuong vao day đien (mot truong hop), bat giu đa đieu đau mao tan cong con nguoi (bon truong hop) va nguyen nhan tu nhien (18 truong hop), bao gom benh lao (bon truong hop). Nguyen nhan cua 14 truong hop đuoc chi đinh la "khong ro ly do".
Viec cho đa đieu đau mao an bang tay gay ra moi đe doa đang ke đen su song con cua chung vi no du chung vao cac khu vuc ngoai o cua con nguoi. O đo, cac loai chim de gap phai cac phuong tien va cho hon. Viec tiep xuc voi con nguoi khuyen khich đa đieu đau mao lay thuc an tu ban an ngoai troi. Lon hoang cung la moi đe doa đang ke đen su song con cua chung. Chung pha huy to va trung cua đa đieu đau mao, nhung tac hai te nhat cua chung la tro thanh đoi thu canh tranh thuc an cua đa đieu đau mao, đieu nay co the gay ra tham hoa cho đa đieu đau mao trong thoi ky kho khan. 
Vao thang 2 nam 2011, con bao Yasi đa pha huy mot khu vuc moi truong song rong lon cua đa đieu đau mao, gay nguy hiem cho 200 ca the đa đieu đau mao – khoang 10% tong so ca the cua Uc.


Tham khao Thu muc Lien ket ngoai "C4 Community for Coastal and Cassowary Conservation". Truy cap ngay 19 thang 4 nam 2023.
Cassowary and chicks drinking water tren Vimeo
Cassowary videos, photos and sounds on the Internet Bird CollectionBan mau:Dead url
 "Cassowary" . Encyclopedia Americana. 1920.
"Raising the World's Deadliest Bird". BirdNote. ngay 17 thang 3 nam 2023. Truy cap ngay 19 thang 4 nam 2023.
"Southern cassowary - Casuarius casuarius". ARKive. ngay 5 thang 8 nam 2004. Ban goc luu tru ngay 3 thang 5 nam 2006. Truy cap ngay 19 thang 4 nam 2023.