The thao đien tu hay Esports la hinh thuc to chuc tran đau cua mot tro choi đien tu giua nhieu nguoi choi, đac biet giua nhung tuyen thu chuyen nghiep. Cac the loai tro choi video pho bien nhat lien quan đen the thao đien tu la cuoc chien đau truc tuyen voi su tham gia cua nhieu nguoi choi, tro choi chien đau su dung chien luoc thoi gian thuc (MOBA), va the loai tro choi đien tu ban sung goc nhin nguoi thu nhat (FPS), nhung the loai FPS chi đuoc goi la đac trung cua E-Sport khi chua phat trien, khi cac the loai MOBA len ngoi thi FPS khong con nam trong danh muc đuoc đang ky tham gia E-Sport. Tinh đen nam 2021 đa co rat nhieu noi dung the thao đien tu nhu: Free Fire, PUBG, AoV, CS2, LoL, ML:BB, PUBGM, Dota 2, Valorant,...
Von la mot phan cua van hoa tro choi đien tu, nhung đen tan cuoi nhung nam 2000 va đau nam 2010, viec to chuc cac giai đau moi tao nen mot con sot lon. Trong khi cac giai đau dien ra trong khoang nam 2000 đuoc to chuc nghiep du, su gia tang cua cac giai đau chuyen nghiep cung voi so luong nguoi xem tang cao hien nay đa ho tro mot so luong đang ke cac tuyen thu va cac đoi tuyen chuyen nghiep. Tinh canh tranh nay đa đuoc cac nha phat trien tro choi đien tu hien nay van dung bang cach xay dung them cac tinh nang cai tien vao tro choi cua minh.
Vao nam 2012, nhung tro choi đien tu noi tieng đuoc đem ra thi đau tren đau truong chuyen nghiep la Dota 2, Lien Minh Huyen Thoai va StarCraft II. Cac tro choi ban sung nhu Counter Strike va Call of Duty cung co 1 so thanh cong nhat đinh ve eSports, mac du so luong nguoi xem cua ho van thap hon cac đoi thu canh tranh.
Ve mat đia ly, giai đau eSports co nguon goc tu cac nuoc phat trien. Han Quoc la quoc gia co to chuc eSports tot nhat, ho chinh thuc cap phep tuyen thu chuyen nghiep tu nam 2000. Tuy nhien su cong nhan danh cho eSports cap ben cac nuoc khac cham hon. Vao nam 2013, nguoi choi noi dung Lien Minh Huyen Thoai nguoi Canada Danny "Shiphtur" Le tro thanh tuyen thu chuyen nghiep đau tien đuoc nhan Visa P-1A cua My, danh rieng cho "Van đong vien quoc te đuoc cong nhan". Noi tiep Han Quoc, cac giai đau đuoc to chuc tai Chau Au va Bac My.
Trong nam 2013, uoc tinh co khoang 71.500.000 nguoi tren the gioi xem cac tran đau. Su tang len cua nen tang streaming media truc tuyen, tieu bieu la Twitch.tv, đa tro thanh nguyen nhan lon cho su phat trien va thang tien cua cac cuoc thi eSports. Major League Gaming đa thong ke: trong so nhung nguoi xem, co khoang 85% la nam va 15% nu, 60% nguoi xem nam trong đo tuoi tu 18 đen 34. Giai thich ve su chenh lech giua hai gioi tinh trong nen cong nghiep nay, nguoi ta thay rang cac tuyen thu nu van con bi phan biet gioi tinh va phai chiu su đinh kien cua xa hoi. Tuy nhien, nhieu nguoi phu nu hoat đong trong linh vuc eSports tin tuong rang ho đang dan vuot qua đuoc nhung kho khan tren.


Đinh nghia Đinh nghia mot cach đon gian thi eSports (Electronic Sports) – The thao đien tu la thuat ngu đe chi nhung noi dung the thao su dung kich ban tro choi đien tu hoac kich ban mo phong cac mon the thao truyen thong, thi đau tren moi truong ki thuat so mang tinh chat đoi khang ma tai đo xuat phat điem cua cac van đong vien la nhu nhau, co luat thi đau đe xac đinh thanh tich thi đau. Luu y rang eSports khong phai la nhung tro choi đien tu đon thuan choi đe giai tri ma can phai co mot niem đam me va mot su co gang that nhieu trong tap luyen, ren luyen nhu mot mon the thao chuyen nghiep.


Nhung thu can co Mot tuyen thu eSports can co nhung đac điem khac cac van đong vien binh thuong nhu kha nang phoi hop giua cac nguoi choi, am hieu sau sac ve tro choi đien tu ma minh choi đi kem voi ca mot qua trinh ren luyen, nang cao trinh đo, tu duy chien thuat khac nghiet.


Lich su = Thoi ky đau (1972–1989) =
Cuoc thi tro choi đien tu đau tien đuoc to chuc vao ngay 19/10/1972 tai Đai Hoc Stanford voi tro choi Spacewar. Sinh vien Stanford đuoc moi đen tham gia cuoc thi  "Intergalactic Spacewar Olympics" voi giai thuong la mot nam đang ky tap chi Rolling Stone mien phi. Space Invaders Championship đuoc to chuc boi Atari vao nam 1980 la cuoc thi choi tro choi đien tu quy mo lon đau tien, thu hut hon 10,000 nguoi tham gia tren khap Hoa Ky, chinh thuc xac lap đinh nghia choi tro choi đien tu thi đau nhu mot so thich chinh thong.
Mua he nam 1981, Walter Day thanh lap Twin Galaxies chuyen đe luu tru cac ki luc. To chuc hoat đong voi muc đich thuc đay cac tro choi video, cong bo cong khai cac ky luc thong qua nhung an pham nhu sach ky luc Guinness World Records, đen nam 1983, đoi tuyen Video game quoc gia tu My đa ra đoi, tham gia thi đau Video Game Masters Tournament cho Guinness World Records va tai tro cho giai đau Bac My Video Game Challenge
Trong nhung nam 1970 - 1980, tuyen thu va cac giai đau bat đau đuoc san đon tren cac to bao noi tieng nhu Life va Time. Mot trong nhung tuyen thu đien tu noi tieng nhat luc bay gio la Billy Mitchell, voi thanh tich nam giu điem so ky luc cua 6 tro choi trong đo co Pac-Man va Donkey Kong xac lap trong sach ky luc the gioi nam 1985 - Guinness Book of World Records. Truyen hinh ve cac su kien eSports đuoc phat song trong giai đoan nay co Starcade - mot chuong trinh cua My đuoc quay tu nam 1982 đen nam 1984, gom tong cong 133 tap, trong đo nguoi choi phai pha vo ki luc cua nhung nguoi khac khi choi tro choi đien tu. Mot giai đau tro choi video đa đuoc to chuc trong chuong trinh TV That's Incredible!, cac giai đau cung đong gop nhu mot phan cot truyen cua nhieu bo phim khac nhau, ke đen phai co Tron nam 1982.


= The thao đien tu truc tuyen len ngoi (1990–1999) =
Trong nhung nam 1990, nhieu tro choi đuoc huong loi tu viec tang kha nang ket noi Internet, đac biet la cac tro choi đien tu PC. Vi du, nam 1988 Netrek la tro choi Internet voi su tham gia len đen 16 nguoi choi, xay dung bang phan mem ma nguon mo đa nen tang. Netrek la tro choi Internet thu ba, tro choi Internet đong đoi đau tien, la tro choi đien tu Internet mo đau su dung Metaservers đe xac đinh vi tri may chu tro choi mo, đi đau trong viec cap nhat thong tin nguoi choi lien tuc. Nam 1993, Wired Magazine goi đay la "mon the thao đien tu truc tuyen đau tien".
Nintendo World Championships nam 1990, mot trong nhung giai đau eSports lon nhung nam 1990, đuoc to chuc o hau khap lanh tho Hoa Ky; tran chung ket dien ra tai Universal Studios Hollywood o California. Nintendo đa to chuc mot giai vo đich the gioi lan thu 2 trong nam 1994 cho cac he thong giai tri Super Nintendo goi la '94 Nintendo PowerFest'. 132 thi sinh đa tranh tai tai tran chung ket o San Diego, California.  Mike Iarossi la nguoi đa am giai vo đich lan đo. Blockbuster Video cung to chuc giai tranh đau chuc vo đich tro choi đien tu toan the gioi vao đau nhung nam 1990, đong to chuc co tap chi GamePro. Cong dan Hoa Ky, Canada, Vuong quoc Lien hiep Anh va Bac Ireland, Uc va Chile đu đieu kien đe tham gia. Cac tro choi đien tu dung đe thi đau trong giai 1994 gom NBA Jam va Virtua Racing.
Chuong trinh TV ket hop voi eSports đuoc xay dung trong giai đoan ay gom co chuong trinh cua nuoc Anh GamesMaster va Bad Influence!, gameshow cua Uc A*mazing, trong đo hai em nho se tham gia choi vo so tro choi đien tu Nintendo đe xac đinh nguoi thang cuoc.
Nhung giai đau đuoc to chuc cuoi nhung nam 1990 bao gom co Cyberathlete Professional League (CPL) va QuakeCon.


= Thoi ky cua cac giai đau toan cau (Tu nam 2000 tro đi) =

Su phat trien eSports tai Han Quoc đuoc cho la đa bi anh huong boi viec xay dung khoi luong bang thong internet rong sau cuoc khung hoang tai chinh o chau A nam 1997.
Gan đay, eSports đa trai qua su tang truong to lon, cung voi đo la su gia tang lon ca ve luong nguoi xem va gia tri giai thuong. Tuy rang cac giai đau lon moi đuoc to chuc truoc the ky 21 nhung so luong va pham vi cua cac giai đau đa tang len mot cach đang an tuong, tu khoang 10 giai nam 2000 cho đen khoang 260 vao nam 2010. Tieu bieu cho su thanh cong đo la cac giai đau: World Cyber Games, Intel Extreme Masters va Major League Gaming. Su gia tang cua cac giai đau đi kem trai nghiem phong phu đa vuot qua ca đinh nghia ve eSports truyen thong. Vi du, thang 9 nam 2006, FUN Technologies Worldwide Webgames Championship đa to chuc voi 71 thi sinh tranh đua so tai voi nhung tro choi thong thuong đe gianh giai thuong khong lo la 1.000.000$.


Tham khao [1]