Wilhelm Adalbert Hosenfeld (phat am tieng Đuc: [ vɪlm hoːzənfɛlt ]; 2 Thang 5 nam 1895 - 13 thang 8 nam 1952), ban đau la mot giao vien, la mot si quan quan đoi nguoi Đuc vao cuoi Chien tranh the gioi thu hai đa len đen cap bac Đai uy. Ong đa giup an nau hoac giai cuu nhieu nguoi Ba Lan, bao gom ca nguoi Do Thai khi Đuc Quoc xa chiem đong Ba Lan, va đa giup nha nghe si duong cam va nha soan nhac goc Ba Lan-Do Thai Władysław Szpilman song sot va an nau trong đong đo nat cua Warszawa nhung thang cuoi nam 1944. Ong bi bat lam tu binh boi Hong Quan va mat trong nha tu Lien Xo bay nam sau đo.
Vao thang 6 nam 2009, Hosenfeld đa đuoc truy phong tai Yad Veshem (noi tuong niem chinh thuc cho cac nan nhan nan diet chung Do Thai cua Isarel) la mot trong nhung Nguoi Dan Ngoai Cong Chinh.


Cuoc đoi Ong sinh ra trong mot gia đinh cua mot thay giao Giao hoi cong giao Roma song gan Fulda. Ong chiu anh huong khong chi boi Cong giao va Giao hoi, ma con boi su vang phuc cua quan Pho va long yeu nuoc Đuc. Trong hon nhan cua minh, ong con chiu anh huong boi khuynh huong Chu nghia hoa binh cua vo ong, Annemarie, va phong trao Wandervogel. Tu nam 1914, ong bat đau hoat đong trong Chien tranh the gioi thu nhat; va sau khi bi thuong nang vao nam 1917, ong đuoc nhan huan chuong Thap tu Sat.


Chien tranh the gioi thu hai Hosenfeld đuoc phan vao quan đoi Đuc vao thang 8 nam 1939 va đa đong quan o Ba Lan tu giua thang 9 nam 1939 cho đen khi bi bat giu boi quan đoi Lien Xo vao ngay 17 thang 1 nam 1945. Điem đen đau tien cua ong la Pabianice, noi ong đa tham gia xay dung va đieu hanh mot trai tu binh. Tiep đen, ong đong quan o Wegrow vao thang 12 nam 1939 cho đen khi tieu đoan cua ong bi doi đi 30 km ve phia Jadow vao cuoi thang 5 nam 1940. Cuoi thang 7 nam 1940, ong đuoc chuyen ve Warszawa cho đen het cuoc chien tranh. Đoi voi tieu đoan ve binh 660 (mot phan cua Đoan ve binh Warszawa), ong phuc vu nhu la mot si quan tham muu va mot si quan tieu đoan.
La mot thanh vien cua Đang cong nhan Đuc quoc gia xa hoi chu nghia, thoi gian troi qua, Hosenfeld dan tinh ngo truoc su tan ac cua Đuc quoc xa va cac chinh sach cua no đoi voi nguoi Ba Lan va đac biet la nguoi Do Thai. Ong cung voi mot vai si quan Đuc cam thay cam thong cho tat ca cac dan toc bi chiem đong o Ba Lan, cam thay xau ho ve nhung viec lam cua mot so đong huong, ho đa ra tay giup đo bat cu ai co the.
Hosenfeld đa lam ban voi vo so nguoi Ba Lan, ong tham chi con co gang no luc hoc tieng cua ho. Ngoai ra, ong con du Thanh Le, nhan đuoc Tiec Thanh va du cac buoi thu toi o cac nha tho Ba Lan du viec nay bi cam boi Đang Quoc xa. Hanh đong cua ong tren danh nghia nguoi Ba Lan bat đau tu mua thu nam 1939, khi ong bat chap luat le cho phep cac tu nhan Ba Lan lien lac voi gia đinh ho va tham chi con phong thich som thanh cong cho it nhat mot tu nhan. Trong thoi gian hoat đong o Warszawa, Hosenfeld đa su dung vi tri cua minh đe cung cap noi tru an cho moi nguoi bat ke lai lich cua ho, trong đo co it nhat mot nguoi bi bach hai do phan đoi chu nghia phat xit, bang viec cung cap cho ho nhung giay to can thiet va cho ho viec lam tai cac san van đong the thao duoi su giam sat cua ong.
Hosenfeld bi bat giu boi linh Hong Quan tai Błonie, mot thanh pho Ba Lan nho cach Warszawa 30 km cung voi tieu đoan cua minh.


Khoang thoi gian trong tu va cai chet Ong bi ket an 25 nam tu kho sai vi nhung toi ac chien tranh bi cao buoc, đon gian vi cap bac cua ong va bi tra tan boi mat vu cua Lien Xo vi ho cho rang ong đa tham gia vao tinh bao quan su Đuc hay So an ninh Đuc Sicherheitsdienst. Trong mot la thu nam 1946 gui đen nguoi vo cua ong, Hosenfeld đa neu ten nhung nguoi Do Thai ma ong đa cuu va khan cau vo minh lien lac voi ho nho giup đo.
Nam 1950, nghe si duong cam Władysław Szpilman, nguoi đuoc Hosenfeld cuu, đa biet đuoc ten ong. Sau khi tim kiem nhieu lan, Szpilman tim đen su giup đo cua mot nguoi đan ong ma ca nhan ong cho rang la "mot ten đeu cang"—Jakub Berman, nguoi đung đau so mat vu Ba Lan. Vai ngay sau đo, Berman đen tham Szpilman va thong bao rang han ta khong the giup đuoc gi. Han noi, "Neu ten nguoi Đuc cua anh van con o Ba Lan thi chung toi đa co the giup nhung nguoi cua chung toi o Lien Xo đa khong chiu buong tha cho han. Ho noi rang ten si quan cua anh thuoc ve mot đoi lien quan đen gian điep -- do đo chung toi voi tu cach la nguoi Ba Lan đa khong the lam đuoc gi, va toi bat luc."
Szpilman chua bao gio tin tuong loi nhan đinh cua Berman ve viec han bat luc. Trong mot bai phong van voi Wolf Biermann, Szpilman đa mieu ta Berman nhu the nay, "canh tay phai đac luc cua Stalin," va tiec nuoi đa khong the tra on cho nguoi si quan Hosenfeld, "Toi đa tiep can nham ten thoi nat nhat trong so nhung ten thoi nat, va đieu đo đa khong mang lai đieu gi tot lanh."
Đai uy Wilm Hosenfeld mat tai mot trai tap trung Lien Xo vao ngay 13 thang 8 nam 1952 do vo đong mach chu o nguc, đieu co the xay ra do ong bi tra tan.


Di san Con trai cua Szpilman, Andrzej Szpilman, đa tu lau keu goi Yad Vashem cong nhan Wilm Hosenfeld nhu mot Nguoi Dan Ngoai Cong Chinh—nhung nguoi phi Do Thai đa mao hiem tinh mang đe cuu nhung nguoi Do Thai khac. Cung voi ong, gia đinh Szpilman va hang ngan nguoi khac đa yeu cau cho Đai uy Hosenfeld đuoc vinh danh cach nay vi nhung hanh đong nhan hau cua ong trong suot thoi ki chien tranh.
Nam 2002, The Pianist -- Nghe si duong cam, mot bo phim dua tren cuon hoi ky cung ten cua Szpilman, đa mieu ta lai canh Đai uy Hosenfeld cuu Szpilman, voi dien vien thu vai la Thomas Kretschmann.
Thang 10 nam 2007, Hosenfeld đuoc tong thong Ba Lan truy phong huan chuong danh du Thap chi huy Polonia Restituta. (Tieng Ba Lan: Krzyz Komandorski Orderu Odrodzenia Polski).
Vao ngay 16 thang 2 nam 2009, Yad Vashem thong bao rang Đai uy Wilm Hosenfeld se đuoc truy phong la mot trong nhung Nguoi Dan Ngoai Cong Chinh. Vao ngay 19 thang 10 nam 2009, bo ngoai giao Isarel trao giai thuong cho con trai cua Hosenfeld, Detlev, tai Berlin.
Ngay 4 thang 12 nam 2011, mot tam bia ki niem bang tieng Ba Lan va tieng Anh đuoc cong bo tai toa nha 223 Niepodległosci Avenue o Warszawa, noi Hosenfeld đa cuu Szpilman, voi su co mat cua con gai ong, Jorinde.


Cau trich "Ca Jacobin va đang Bolshevik đa xe thit giai cap thong tri tren cua minh va hanh hinh cac gia đinh hoang gia cua ho. Ho đa pha vo Kito giao va tien hanh chien tranh tren đo voi y đinh quet sach no khoi mat đat. Ho đa thanh cong trong viec loi keo su tham gia cua nguoi dan cac quoc gia trong cuoc chien tranh bang nghi luc va su nhiet tinh - cuoc chien tranh cach mang cua qua khu, cuoc chien chong lai Đuc ngay nay. Cac gia thuyet va tu tuong cach mang cua ho co tam anh huong rat lon, vuot xa khoi bien gioi quoc gia cua ho. Va tuy cac phuong thuc cua Chu nghia xa hoi quoc gia đeu khac nhau, nhung ve co ban, ho đeu theo đuoi mot tu tuong duy nhat: tieu diet va huy diet nhung ke suy nghi khac voi ho."— Trich nhat ky ngay 18 thang 1 nam 1942.


Huan chuong va giai thuong Huan chuong Thap tu sat nam 1914, hang nhi 1917
Huy hieu bi thuong trong chien tranh
Huan chuong chien tranh hang nhi co kiem
Huan chuong danh du Chien tranh the gioi thu nhat
Huy hieu the thao SA
Huan chuong Thap chi huy Polonia Restituta (Ba Lan, thang 10 nam 2007)
Nguoi Dan Ngoai Cong Chinh (16 thang 2 nam 2009)


Xem them Oskar Schindler
Karl Plagge
Albert Goring
John Rabe
Raoul Wallenberg


Tham khao va chu thich Nguon Vogel, Thomas, ed.: Wilm Hosenfeld: "Ich versuche jeden zu retten"—Das Leben eines deutschen Offiziers in Briefen und Tagebuchern (Wilm Hosenfeld: "'I try to save each one [I can]'—The life of a German officer in letters and diaries"). Compiled and with commentary by Thomas Vogel, Militargeschichtlichen Forschungsamt (MGFA: Military History Research Institute). Deutsche Verlags-Anstalt, Munich, 2004. ISBN 3-421-05776-1 (German)
Szpilman, Władysław. The Pianist: The Extraordinary True Story of One Man's Survival in Warsaw, 1939–1945. Picador; 2nd edition, 2002 ISBN 0-312-31135-4 (ISBN), ISBN 978-0-312-31135-3 (ISBN). This book includes a foreword by Andrzej Szpilman, excerpts from Hosenfeld's diary, and an epilogue in the form of an essay by Wolf Biermann.


Lien ket ngoai Wilm Hosenfeld, A Man Of courage - In English
The story of Wilm Hosenfeld Luu tru ngay 8 thang 1 nam 2018 tai Wayback Machine - In English
Comment on Hosenfeld in conjunction with Roman Polanski's film The Pianist - In English
Page on Wilm Hosenfeld and The Pianist on the website of Hosenfeld's grandson - In English
"Dziennik" 13 Oct. 2007 Luu tru ngay 21 thang 10 nam 2007 tai Wayback Machine- In Polish
Wilm Hosenfeld Luu tru ngay 30 thang 1 nam 2016 tai Wayback Machine tai trang web Yad Vashem- In English