Chinh phu Vichy, hoac Phat xit Phap hay chi goi đon gian la Vichy la thuat ngu thuong duoc dung đe mieu ta chinh phu Phap hop tac voi phe Truc tu thang 7 nam 1940 đen thang 8 nam 1944, trong Chien tranh the gioi lan thu hai. Chinh phu nay chinh thuc goi minh la Quoc gia Phap (Etat Francais) va do Thong che Philippe Petain đung đau, ong thanh lap chinh phu nay sau that bai quan su cua Phap truoc Phat xit Đuc.
Chinh phu Vichy giu đuoc mot so chu quyen phap ly tai vung phia bac nuoc Phap (Vung chiem đong), bi Đuc chiem Wehrmacht, va co nhieu quyen luc hon o vung phia nam khong bi chiem đong "vung tu do", noi thu đo hanh chinh cua chinh phu đuoc thiet lap tai Vichy. Thang 12 nam 1942 vung phia nam cung bi chiem đong va nam duoi quyen cai tri cua Đuc.
Petain đa hop tac voi cac luc luong chiem đong Đuc đe đoi lay mot thoa thuan giup nuoc Phap khong bi cac cuong quoc phe Truc phan chia. Chinh quyen Vichy đa giup lung bat nguoi Do Thai va nhung đoi tuong "bat hao" khac, o moi thoi điem, cac luc luong quan su Vichy Phap tich cuc chong lai Đong Minh. Đa phan dan chung Phap ban đau ung ho chinh phu moi du lap truong ung ho Phat xit, coi đay la đieu can thiet đe duy tri mot muc đo tu chu va toan ven lanh tho cua Phap.
Tinh hop phap cua chinh phu Vichy va cuong vi lanh đao cua Petain luon bi vi Tuong luu vong Charles de Gaulle bac bo. De Gaulle tuyen bo rieng ong đai dien cho su tiep noi va tinh hop phap cua chinh phu Cong hoa Phap. Dan chung Phap dan chuyen sang phan đoi chinh phu Vichy va cac luc luong chiem đong Đuc, va luc luong khang chien lon manh ben trong nuoc Phap. Sau cuoc đo bo cua Đong Minh vao Phap thang 6 nam 1944, de Gaulle tuyen bo thanh lap Chinh phu Lam thoi Cong hoa Phap (GPRF).
Đa phan cac lanh đao chinh phu Vichy sau nay đeu bi GPRF đua ra xet xu, va mot so ho bi hanh quyet. Petain bi ket an tu hinh, nhung ban an đa đuoc giam con chung than vi toi phan quoc.


Tong quan Chinh phu Vichy đuoc thanh lap sau khi Phap đau hang Đuc ngay 22 thang 6 nam 1940, va lay ten theo trung tam hanh chinh cua chinh phu tai Vichy, mien trung nuoc Phap. Paris van la thu đo chinh thuc, va Petain luon co y muon chuyen chinh phu ve đay khi hoan canh cho phep.
Nam 1940, Thong che Petain đuoc biet toi chu yeu nhu mot nguoi hung trong The chien I, nguoi chien thang tai Verdun. La Thu tuong cuoi cung cua Đe Tam Cong hoa, Petain len an nen dan chu Đe Tam Cong hoa vi su that bai nhanh chong cua nuoc Phap. Ong đa lap ra mot che đo gia truong, ung ho Phat xit va cong tac tich cuc voi Đuc, tuy nhien ve hinh thuc van giu tinh trung lap.

Co mot su nham lan thong thuong rang chinh phu Vichy chi quan ly vung khong bi chiem đong phia nam nuoc Phap (đuoc goi la "vung tu do" [zone libre] cua Vichy), con nguoi Đuc truc tiep quan ly vung chiem đong. Tren thuc te, quyen tai phan dan su cua chinh phu Vichy mo rong ra hau het Mau quoc Phap. Chi vung lanh tho bien gioi tranh chap Alsace-Lorraine bi đat truc tiep duoi quyen quan ly cua Đuc, va (du co mot su nham lan thuong thay khac) tham chi nhung vung đat nay khong bao gio bi Đuc chinh thuc sap nhap. Tuong tu, mot phan nho lanh tho Phap tai Alps nam duoi quyen quan ly truc tiep cua Y tu thang 6 nam 1940 toi thang 9 nam 1943. Tai tat ca cac vung con lai, nhung nhan vien dan su nam duoi quyen quan ly cua cac bo truong thuoc chinh phu Vichy Phap. Rene Bousquet, lanh đao canh sat Phap do chinh phu Vichy chi đinh, thuc hien quyen luc truc tiep tai Paris thong qua nguoi pho, Jean Leguay, nguoi phoi hop cac cuoc tuan tra voi Phat xit Đuc. Tuy nhien, cac luat phap cua Đuc, co gia tri uu tien hon luat cua Phap tai cac vung lanh tho chiem đong, va nguoi Đuc thuong cu xu lo mang voi nhung nhan vien cua chinh phu Vichy.
Ngay 11 thang 11 nam 1942, nguoi Đuc bat đau Chien dich Case Anton, chiem vung phia nam Phap, sau khi Đong Minh đo bo tai Bac Phi (Chien dich ngon Đuoc). Du "Quan đoi Đinh chien" cua chinh phu Vichy đa bi giai tan, va vi the han che su đoc lap cua chinh phu Vichy, viec xoa bo đuong phan gioi thang 3 nam 1943 khien viec quan ly dan su tro nen de dang hon. Chinh phu Vichy tiep tuc giu quyen tai phan voi hau het toan nuoc Phap toi khi no sup đo sau khi Đong Minh chiem nuoc Phap thang 6 nam 1944.
Toi tan ngay 23 thang 10 nam 1944, chinh phu Vichy đuoc Hoa Ky va cac quoc gia khac, gom ca Canada, khi ay đa tuyen chien voi Đuc, cong nhan la chinh phu hop phap cua Phap. Anh Quoc van duy tri cac tiep xuc khong chinh thuc voi chinh phu Vichy, it nhat cho toi khi mot bo truong cua chinh phu nay, Pierre Laval, cong khai y đinh hop tac toan dien voi nguoi Đuc. Tham chi sau đo ho van duy tri mot thai đo nuoc đoi voi phong trao Phap tu do va chinh phu tuong lai.
Tuyen bo cua Chinh phu Vichy rang ve phap ly ho la chinh phu cua nuoc Phap đa bi Cac luc luong Phap tu do cua Charles de Gaulle (ban đau đong tai London va sau nay la Algiers) va cac chinh phu Phap sau nay bac bo. Ho lien tuc cho rang chinh phu Vichy la mot chinh phu bat hop phap do nhung ke phan quoc lanh đao. Cac nha su hoc đa đac biet tranh cai ve nhung hoan canh dan toi cuoc bo phieu trao toan quyen cho Petain ngay 10 thang 7 nam 1940. Cac ly le chinh phan đoi quyen cua chinh phu Vichy voi su tiep noi Nha nuoc Phap dua tren nhung ap luc do Laval thuc hien voi cac nghi si trong chinh phu Vichy, va tren su vang mat cua 27 nghi si va thuong nghi sy nguoi đa chay khoi chiec tau Massilia, va vi the khong the tham gia vao cuoc bo phieu.


Xung đot noi bo Ben trong nuoc Phap Vichy, co mot cuoc noi chien cuong đo thap giua Khang chien Phap, đuoc dung len, du khong phai chi bao gom, nhung phai Cong san va Cong hoa trong xa hoi chong lai nhung phai phan đong mong muon mot che đo Phat xit hay tuong tu, nhu o Tay Ban Nha cua Francisco Franco. Cuoc noi chien nay co the đuoc coi la mot su tiep noi cua nhung phe phai ton tai ben trong xa hoi Phap tu cuoc Cach mang Phap nam 1789, đuoc the hien boi nhung su kien nhu:

Viec Bourbon phuc hoang va cuoc Khung bo Trang do Chambre introuvable tien hanh
Cuoc bo phieu nam 1825 dan toi Luat chong bang bo cua nhan vat bao hoang ba tuoc de Villele
Cong xa Paris nam 1871 va cuoc đan ap bao luc sau đo, gom ca viec thanh lap Vuong cung thanh đuong Thanh Tam đe đen bu cho "Cac toi loi cua Cong xa"
Cuoc Khung hoang 16 thang 5 nam 1877
Vu an Dreyfus
Su xung đot trong viec ap dung Luat Phan tach Nha nuoc va Giao hoi nam 1905 (tieng Phap: Loi du 9 decembre 1905 concernant la seposystem des Eglises et de l'Etat)
Cuoc Khung hoang 6 thang 2 nam 1934
Mot phan cua xa hoi Phap chua tung chap nhan che đo cong hoa xuat xu tu cuoc Cach mang, va mong muon tai lap Che đo Cu. Lanh đao phe Nuoc Phap Hanh đong theo quan chu, Charles Maurras, đa coi su xam luoc va đan ap nen Cong hoa Phap cua Đuc nhu la mot su "ngac nhien than thanh".


Su sup đo cua nuoc Phap va viec thanh lap chinh phu Vichy Phap tuyen chien voi Đuc ngay 3 thang 9 nam 1939 sau khi Đuc xam luoc Ba Lan. Sau tam thang chien tranh ky quac, nguoi Đuc tung ra cuoc tan cong ve huong tay ngay 10 thang 5 nam 1940. Trong vai ngay, moi su tro nen ro rang rang cac luc luong Phap đang bi đe bep va rang su sup đo quan su la khong the tranh khoi. Chinh phu va cac lanh đao quan đoi, bi soc nang truoc su sup đo, tranh cai nhau ve cach tiep tuc hanh đong. Nhieu quan chuc, gom ca Thu tuong Paul Reynaud, muon doi chinh phu ve cac lanh tho Bac Phi, va tiep tuc cuoc chien voi Hai quan va nhung nguon luc khac tu thuoc đia. Nhung nguoi khac, đac biet la Pho thu tuong Philippe Petain va Tong tu lenh, Tuong Maxime Weygand, nhan manh rang trach nhiem cua chinh phu la phai o lai Phap va chia se su kho khan voi nhan dan. Nhung nguoi co quan điem sau nay keu goi mot su ngung ban ngay lap tuc.
Trong khi cuoc tranh cai đang tiep tuc, chinh phu bi buoc phai doi đia điem nhieu lan, cuoi cung ve Bordeaux, đe tranh bi cac luc luong Đuc đang tan cong bat giu. Viec lien lac rat kho khan va hang nghin thuong dan ti nan lam tac nghen cac tuyen đuong. Trong hoan canh hon loan đo, nhung nguoi ung ho viec ngung ban đuoc ung ho. Noi cac đong y mot đe xuat tim kiem cac thoa thuan ngung ban voi Đuc, voi y nghi rang, neu Đuc đat ra nhung đieu kien qua mat mat hay kho khan, Phap se van co the lua chon tiep tuc chien đau. Tuong Charles Huntziger, nguoi đung đau phai đoan đam phan ngung ban cua Phap, đuoc ra lenh ngung đam phan neu nguoi Đuc yeu cau chiem đong toan bo lanh tho Mau quoc Phap, ham đoi phap hay bat ky mot lanh tho hai ngoai nao cua Phap. Nguoi Đuc đa khong lam nhu vay.


= Phap đinh chien voi Đuc =

Thu tuong Paul Reynaud ung ho tiep tuc cuoc chien, tu Bac Phi neu can thiet; tuy nhien, ong nhanh chong bi nhung nguoi ung ho đau hang loai bo. Đoi dien voi tinh the khong the thay đoi, Reynaud tu chuc, va theo đe cu cua ong, Tong thong Albert Lebrun chi đinh Petain, khi ay đa 84 tuoi, len thay the ngay 16 thang 6. Thoa thuan Ngung ban voi Phap (Second Compiegne) đuoc ky ngay 22 thang 6. Mot thoa thuan rieng biet khac đuoc ky voi Italia, nuoc đa tham chien voi Phap ngay 10 thang 6, ngay sau khi ket qua cuoc chien đa đuoc đinh đoat.
Adolf Hitler co mot so ly do đe đong y voi viec ngung ban. Ong so rang nuoc Phap se tiep tuc cuoc chien tu Bac Phi, va muon đam bao rang Hai quan Phap bi loai khoi cuoc chien. Ngoai ra, viec đe lai mot chinh phu Phap se giup Đuc giam nhe rat nhieu ganh nang quan ly lanh tho Phap, đac biet khi ong chuyen nhung muc tieu cua minh toi Anh Quoc. Cuoi cung, vi nguoi Đuc thieu mot ham đoi đu suc chiem cac lanh tho hai ngoai Phap, kha nang trong cay thuc te duy nhat cua Hitler la khien nguoi Anh khong the su dung cac lanh tho nay đe duy tri vi the cua Phap nhu mot quoc gia đoc lap va trung lap.


= Cac đieu kien đinh chien va cuoc bo phieu ngay 10 thang 7 nam 1940 =

Thoa thuan đinh chien chia nuoc Phap thanh hai vung chiem đong va khong chiem đong: mien bac va mien tay nuoc Phap gom toan bo bo bien Đai Tay Duong bi Đuc chiem, va phan con lai khoang hai phan nam lanh tho nam duoi su quan ly cua chinh phu Phap, voi thu đo tai Vichy duoi quyen quan ly cua Petain. Ve ngoai, chinh phu Phap quan ly toan bo lanh tho.


 Quan đoi Đinh chien  Nguoi Đuc muon tu minh chiem đong mien bac Phap. Đa phan trong so 1.6 trieu tu binh chien tranh Phap, bi chuyen toi Đuc vao cuoi nam 1940 va se tiep tuc bi giam cam trong suot cuoc chien. Nguoi Phap bi buoc phai tra cac chi phi cho đoi quan 300,000 linh Đuc, len toi 20 trieu Reichmark moi ngay, tinh theo ty suat 20 franc tren moi Mark. Con so nay cao gap 50 lan chi phi thuc cho đoi quan chiem đong. Chinh phu Phap cung co trach nhiem ngan chan cac cong dan bo tron ra nuoc ngoai.
Đieu IV cua Thoa thuan Đinh chien cho phep mot Quan đoi Phap co nho - Quan đoi Đinh chien (Armee de l'Armistice) – tai vung khong chiem đong, va luc luong du phong quan su tai Đe che thuoc đia Phap hai ngoai. Chuc nang cua cac luc luong nay la giu an ninh noi bo va bao ve cac lanh tho Phap khoi cac cuoc tan cong cua Đong Minh. Cac luc luong Phap nam duoi su quan ly chung cua cac luc luong vu trang Đuc.
Suc manh chinh xac cua Quan đoi Mau quoc Vichy Phap đuoc uoc tinh khoang 3,768 si quan, 15,072 ha si quan, va 75,360 linh. Tat ca đeu la nguoi tinh nguyen. Ngoai quan đoi, so luong Gendarmerie (Canh sat) đuoc quy đinh la 60,000 nguoi cong them luc luong phong khong 10,000 nguoi. Du co them nhung binh si đa đuoc huan luyen tu cac luc luong thuoc đia (đa bi cat giam ve so luong theo Thoa thuan Đinh chien), van co mot su thieu hut lon nguoi tinh nguyen. Vi the, 30,000 nguoi thuoc "class of 1939" đuoc bo sung cho đu. O thoi điem đau nam 1942 nhung linh nghia vu nay đuoc giai ngu, nhung van khong co đu so luong linh. Su thieu hut nay keo dai toi khi che đo bi giai tan, du chinh phu Vichy đa đe nghi nguoi Đuc cho thuc hien mot hinh thuc nghia vu quan su chinh quy.
Quan đoi Mau quoc Phap Vichy khong co xe tang va cac phuong tien thiet giap khac, va rat thieu hut cac phuong tien van tai co gioi. Nhung poster tuyen linh con lai cho thay mot su nhan manh vao cac co hoi đe thuc hien cac hoat đong the chat, gom ca cuoi ngua – the hien ca đe cao cac loi song thon que va cac hoat đong ngoai troi va thuc te ve mot đoi quan nho va thieu hut ky thuat cua chinh phu Vichy. Cac đac điem truyen thong truoc nam 1940 cua Quan đoi Phap nhu nhung chiec mu kepi va nhung chiec ao choang nang ne (ao choang lon co cuc phia sau), bi thay the bang nhung chiec mu beret va nhung bo đong phuc đon gian.
Quan đoi Đinh chien khong đuoc dung đe chong lai cac nhom khang chien hoat đong o mien nam nuoc Phap, vai tro nay thuoc Milice (dan quan) cua chinh phu Vichy. Cac thanh vien cua đoi quan thuong truc vi the co the đao ngu voi so luong lon sang Maquis, sau khi Đuc chiem mien nam nuoc Phap va gian tan Quan đoi Đinh chien thang 11 nam 1942. Trai lai Milice tiep tuc cong tac va la đoi tuong bi đan ap sau khi nuoc Phap đuoc Giai Phong.
Cac luc luong thuoc đia cua chinh phu Vichy bi giam xuong theo cac đieu khoan cua Thoa thuan Đinh chien; tuy vay, chi rieng o khu vuc Đia Trung Hai, chinh phu Vichy co gan 150,000 linh. Con so nay xap xi 55,000 tai Morocco bao ho, 50,000 tai Algeria thuoc Phap, va toi 40,000 in trong "Quan đoi Can Đong" (Armee du Levant), tai Liban Uy tri va Syria Uy tri. Cac luc luong thuoc đia đuoc cho phep giu mot so phuong tien boc thep, du chung hau het la nhung chiec xe tang "loai cu" tu thoi The chien I nhu Renault FT.


 Yeu cau bat giu cua Đuc  Nuoc Phap bi yeu cau chuyen giao bat ky cong dan Đuc nao trong nuoc ma nguoi Đuc yeu cau. Phap cho rang đay la mot đieu khoan "mat mat", boi no se khien Phap phai ap giai nhung nguoi đa tung xin ti nan tu Đuc. Nhung no luc đam phan ve điem nay voi Đuc đa khong thanh, va Phap quyet đinh khong vat nai ve van đe toi muc phai tu choi Thoa thuan Đinh chien, du ho co the đa hy vong se giam nhe yeu cau nay trong nhung cuoc đam phan tuong lai voi Đuc sau khi ky ket.


 Chinh phu Vichy  Ngay 1 thang 7 nam 1940, Nghi vien va chinh phu nhom hop tai thi tran Vichy, thu đo lam thoi cua ho tai mien trung nuoc Phap. Laval va Raphael Alibert bat đau chien dich cua minh đe thuyet phuc cac Thuong, Ha nghi si co mat bo phieu trao toan quyen cho Petain. Ho su dung moi bien phap co the, hua hen nhung chuc vu bo truong cho mot so nguoi va đe doa cung nhu lung lac nhung nguoi con lai. Nhung nguoi nay đuoc huong loi nho su vang mat cua nhung nhan vat noi tieng, co uy tin, nhung nguoi co the phan đoi ho, nhu Georges Mandel va Edouard Daladier, khi ay đang o tren tau Massilia toi luu vong o Bac Phi. Ngay 10 thang 7 Quoc hoi, gom ca cac Thuong va Ha nghi si, bo phieu voi ty le 569 tren 80, voi 20 vang mat co chu y, trao toan quyen đac biet cho Thong che Petain. Cung trong cuoc bo phieu nay, ho trao cho ong quyen soan thao mot hien phap moi. Nhom thieu so gom nhung nguoi Cap tien va Xa hoi phan đoi Laval bat đau đuoc goi la Nhom Vichy 80 (tieng Phap: "les quatre-vingts"). Cac đai bieu va Thuong nghi si bo phieu trao quyen tuyet đoi cho Petain sau giai phong bi len an tren quan điem ca nhan.
Tinh phap ly cua cuoc bo phieu nay đa bi đa so nha su hoc Phap va tat ca cac chinh phu Phap sau nay bac bo. Co ba ly do chinh đuoc đua ra: 

Su bai bo quy trinh phap ly
Viec nghi vien khong the đai dien cac quyen luc hien phap cua minh khi khong the đieu khien viec thuc hien a posteriori cua minh
Sua đoi hien phap nam 1884 khien khong the đat van đe nghi ngo "hinh thuc cong hoa" cua che đo
Trai lai, nhung nguoi ung ho chinh phu Vichy, chi ra rang viec sua đoi đuoc thuc hien boi hai phan ba đai bieu (Thuong vien va Ha vien), tuan thu đung phap luat.
Cuoc tranh cai lien quan toi viec xoa bo phap ly dua tren su vang mat va vang mat khong tu y cua 176 đai bieu cua nhan dan – 27 nguoi đang o tren tau Massilia, va 92 đai bieu khac cung 57 thuong nghi si, mot so đo đang o trong nuoc nhung khong co mat trong cuoc bo phieu. Tong cong, nghi vien co 846 thanh vien, 544 Ha nghi si va 302 Thuong nghi si. Mot Thuong nghi si va 26 Ha nghi si đang o tren tau Massilia. Mot thuong nghi si khong bo phieu. 8 thuong nghi si va 12 Ha nghi si vang mat co chu đich. 57 thuong nghi si va 92 ha nghi si vang mat khong chu đich. Vi the, trong tong so 544 ha nghi si chi 414 nguoi bo phieu; va trong 302 thuong nghi si, chi 235 nguoi bo phieu. Trong so đo, 357 ha nghi si bo phieu ung ho Petain va 57 bo phieu chong, trong khi 212 thuong nghi sy ung ho Petain, va 23 bo phieu chong. Du Petain co the tuyen bo minh co tu cach phap ly – đac biet khi so sanh voi vai tro lanh đao hoan toan tu phong cua Charles de Gaulle – nhung hoan canh gay nghi ngo cua cuoc bo phieu giai thich tai sao đa so nha su hoc PHap khong coi chinh phu Vichy la mot su tiep noi đay đu cua nha nuoc Phap.
Van ban đuoc Nghi vien bo phieu tuyen bo:

"Quoc hoi trao toan quyen cho chinh phu cua nen Cong hoa, duoi quyen luc va chu ky cua Thong che Petain, đe thuc hien cong bo mot hay nhieu đao luat mot hien phap moi cua nha nuoc Phap. Hien phap nay phai đam bao cac quyen cua nguoi lao đong, cua gia đinh va cua to quoc. No se đuoc phe chuan boi quoc gia va đuoc ap dung boi nhung co quan ma no đa tao ra.

Đao luat Hien phap ngay 11 va 12 thang 7 nam 1940 trao cho Petain moi quyen luc (lap phap, tu phap, hanh chinh, hanh phap va ngoai giao) va chuc vu "lanh đao nha nuoc Phap" (chef de l'Etat francais), cung nhu quyen chi đinh nguoi ke vi. Ngay 12 thang 7 Petain chi đinh Pierre Laval lam Pho Tong thong va nguoi ke vi cua minh, va chi đinh Fernand de Brinon la đai dien tai Bo tu lenh Đuc tai Paris. Petain tiep tuc la lanh đao chinh phu Vichy toi ngay 20 thang 8 nam 1944. Khau hieu cua Phap, Liberte, Egalite, Fraternite (Tu do, Binh đang, Bac ai), bi thay the boi Travail, Famille, Patrie (Can lao, Gia đinh, To quoc); no đa đuoc luu y boi TFP cung viet tat cho hinh phat "travaux forces a perpetuite" ("chung than kho sai"). Paul Reynaud, nguoi khong chinh thuc tu chuc Thu tuong, bi chinh phu Vichy bat giu thang 9 nam 1940 va bi ket an chung than nam 1941 truoc khi Phien toa Riom đuoc mo.
Petain tren thuc te la mot lanh đao đoc tai, bat ke toi vi the cua ong nhu mot nguoi hung thoi Đe tam Cong hoa. Hau nhu ngay sau khi đuoc trao toan quyen, ong bat đau buoc toi nen dan chu thoi Đe Tam Cong hoa la nguyen nhan dan toi that bai nhuc nha cua Phap. Vi the, che đo cua ong nhanh chong chuyen sang đoc tai – va o mot so khia canh la ca phat xit. Cac quyen tu do dan chu va su đam bao dan chu lap tuc bi đinh chi. Toi "felony of opinion" (delit d'opinion, vi du huy bo tu do tu tuong va tu do bieu lo) đuoc tai lap, va nhung nguoi chi trich thuong bi bat giu. Cac co quan dan bau bi thay the bang nhung co quan do chi đinh. "Cac chinh quyen đo thi tu tri" va cac uy ban khu vuc vi the bi đat duoi quyen quan ly hanh chinh va cua cac quan truong (đuoc chi đinh va phu thuoc vao quyen hanh phap). Thang 1 nam 1941 Hoi đong Quoc gia (Conseil National), gom nhung nhan sy vung nong thon va cac tinh, đuoc thanh lap theo cung cac đieu kien.
Ca Hoa Ky va Lien bang Xo viet đeu cong nhan chinh quyen moi, du co nhung no luc cua Charles de Gaulle o London nham thuyet phuc ho. Vi the ca Canada va Australia cung cong nhan no. Chi khi Đuc chiem đong toan bo nuoc Phap thang 11 nam 1942 su cong nhan ngoai giao nay moi ket thuc.


Su hop tac voi Đuc Cac nha su hoc phan biet giua mot nha nuoc hop tac tiep theo cua chinh phu Vichy, va "nhung nguoi cong tac", thuong đe chi nhung cong dan Phap san sang hop tac voi Đuc va la nhung ke thuc đay che đo theo huong qua khich. Nhung nguoi "Petainistes", theo nghia khac, đe chi nhung nguoi khac ung ho Thong che Petain, ma khong thiet tha toi viec cong tac voi Đuc (du chap nhan su hop tac nha nuoc cua Petain). Su hop tac nha nuoc đuoc the hien boi cuoc gap Montoire (Loir-et-Cher) tren con tau cua Hitler ngay 24 thang 10 nam 1940, trong đo Petain va Hitler đa bat tay va đong y voi su cong tac nay giua hai nha nuoc. Đuoc Laval, mot nguoi ung ho manh me cho su cong tac, to chuc, cuoc gap go va bat tay đuoc chup anh lai, va bo may tuyen truyen cua Phat xit Đuc đa su dung rong rai buc anh nay đe loi keo su ung ho cua nguoi dan. Ngay 30 thang 10 nam 1940, Petain chinh thuc phe chuan su hop tac cap nha nuoc, tuyen bo tren đai: "Ngay hom nay toi đa đi tren con đuong hop tac...." Ngay 22 thang 6 nam 1942 Laval tuyen bo rang ong ta "hy vong thang loi cua nguoi Đuc." Mong muon thanh that hop tac khong khien chinh phu Vichy ngung to chuc cac cuoc bat bo va thinh thoang tham chi la hanh quyet cac điep vien Đuc vao trong khu vuc Vichy, nhu nghien cuu gan đay cua Simon Kitson phat hien.
Thanh phan cua chinh phu Vichy va cac chinh sach kha phuc tap. Nhieu quan chuc trong chinh phu nhu Petain, du khong phai tat ca, la nhung nguoi phan đong cam thay rang so phan ham hiu cua nuoc Phap la ket cua tinh chat cong hoa cua no cung nhu nhung hanh đong cua cac chinh phu canh ta trong nhung nam 1930, đac biet la cua Mat tran Binh dan (1936–1938) do Leon Blum lanh đao. Charles Maurras, mot tac gia bao hoang va la nguoi thanh lap phong trao Hanh đong nuoc Phap, cho rang su thang tien cua Petain tren con đuong quyen luc la, theo khia canh đo, mot "su ngac nhien than thanh", va nhieu nguoi co cung quan điem chinh tri đo tin rang ho tha co mot chinh phu đoc tai nhu kieu cua Francisco Franco o Tay Ban Nha, hay tham chi ca nam duoi ach cai tri cua Đuc con hon la co mot chinh phu cong hoa. Nhung nguoi khac, nhu Joseph Darnand, co quan điem chong Xe mit manh me va co thien cam voi Chu nghia Phat xit. Mot so nhung nguoi nay đa tham gia cac đon vi Legion des Volontaires Francais contre le Bolchevisme (Quan đoan Tinh nguyen Phap chong chu nghia Bolshevk) o Mat tran phia Đong, sau nay tro thanh Su đoan SS Charlemagne.
Ban mau:Chinh phu Phap
Mat khac, nhung nha ky tri nhu Jean Bichelonne hay cac ky su khac tu Groupe X-Crise dung vi the cua minh đe đua ra nhieu cai cach nha nuoc, hanh chinh va kinh te. Nhung cai cach nay se la mot trong nhung yeu to manh nhat cho su ung ho mot ly thuyet ve mot su tiep noi cua chinh quyen Phap truoc va sau cuoc chien. Nhieu nhan vien dan su va nhung cuoc cai cach đuoc ho ung ho van con đuoc giu lai sau chien tranh. Nhu su can thiet cua mot nen kinh te thoi chien trong The chien I dan toi cac bien phap tai to chuc kinh te Phap chong lai cac ly thuyet tan co đien đang thinh hanh – nhung co cau đuoc giu lai sau Hiep uoc Versailles nam 1919 – nhung cuoc cai cach đuoc chap nhan trong The chien II đuoc giu lai va mo rong. Cung voi Hien chuong ve Conseil National de la Resistance (CNR) ngay 15 thang 3 nam 1944, tap hop tat ca cac phong trao Khang chien duoi mot co quan chinh tri thong nhat, nhung cuoc cai cach nay la mot cong cu chu yeu cho su thanh lap dirigisme thoi hau chien, mot kieu kinh te ke hoach ban phan dan toi viec Phap tro thanh mot nen dan chu xa hoi hien đai nhu no hien nay. Nhung vi du ve nhung su tiep noi đo gom ca viec thanh lap "Quy Nghien cuu cac Van đe Con nguoi Phap " cua Alexis Carrel, mot bac si noi tieng va cung la nguoi ung ho thuyet uu sinh. Co quan nay se đuoc đoi ten lai thanh Vien Nghien cuu Nhan khau Quoc gia (INED) sau chien tranh. Mot vi du khac la viec thanh lap vien thong ke quoc gia, đuoc đoi ten lai thanh INSEE sau giai phong. Viec tai to chuc va thong nhat canh sat Phap cua Rene Bousquet, nguoi đa lap ra groupes mobiles de reserve (GMR, Cac Nhom Du bi Luu đong), la vi du khac ve chinh sach cai cach va tai co cau cua chinh phu Vichy đuoc cac chinh phu sau nay giu lai. Mot luc luong canh sat ban vu trang quoc gia, GMR thinh thoang đuoc su dung trong cac hoat đong chong lai Khang chien Phap, nhung muc đich chu yeu cua no la đe đam bao quyen luc cua chinh phu Vichy thong qua hanh đong doa dam va đan ap dan thuong. Sau giai phong, mot so đon vi bi sap nhap voi Quan đoi Phap Tu do thanh lap nen Compagnies Republicaines de Securite (CRS, Cac đai đoi An ninh Cong hoa), luc luong chong bao đong chu yeu cua Phap.


= Cac chinh sach ve chung toc va su hop tac cua chinh phu Vichy =

Ngay khi đuoc thanh lap, chinh phu Petain đa thuc hien cac bien phap chong lai cai goi la "nhung ke bat hao": nguoi Do Thai, meteques (nguoi nhap cu tu cac quoc gia Đia Trung Hai), hoi vien Tam điem, nhung nguoi Cong san, Gypsies, nguoi đong tinh Ban mau:Reference necessary, va nhung nha hoat đong canh ta. Lay cam hung tu y tuong "Chong Phap" cua Charles Maurras (ma ong đinh nghia la "bon nha nuoc lien minh cua nguoi Tin lanh, Do Thai, Hoi Tam điem va nguoi nuoc ngoai"), chinh phu Vichy bat chuoc cac chinh sach chung toc cua Đe Tam Đe che va thuc hien cac chinh sach quoc gia nham toi viec khoi phuc "chung toc Phap"Ban mau:Reference necessary. Du cac chinh sach nay khong bao gio đi qua xa nhu cac chuong trinh uu sinh cua Phat xit, nhung nhung ket qua voi nan nhan cua chung hau nhu khong khac biet.
Thang 7 nam 1940, chinh phu Vichy lap ra mot Uy ban chiu trach nhiem xem lai viec cho nhap quoc tich đuoc trao theo cai cach luat quoc tich nam 1927. Giua thang 6 nam 1940 va thang 8 nam 1944, 15,000 nguoi, chu yeu la nguoi Do Thai, đa bi tuoc quoc tich. Quyet đinh quan lieu nay mang tinh quyet đinh trong su giam cam ho sau đo.
Cac trai giam đa mo cua boi Đe Tam Đe che nhanh chong đuoc su dung, tro thanh nhung trai trung chuyen cho viec thuc hien the Holocaust va tieu diet tat ca "nhung ke khong mong muon", gom ca nguoi Roma (nhung nguoi goi su tieu diet nguoi Gypsies la Porrajmos). Mot luat thang ngay 4 thang 10 nam 1940 cho phep giam giu nhung nguoi Do Thai nuoc ngoai tren co so duy nhat la mot lenh quan truong, va nhung cuoc vay bat đau tien dien ra thang 5 nam 1941. Chinh phu Vichy khong thuc hien han che voi nguoi da đen tai Vung chiem đong; che đo nay tham chi con co mot bo truong da đen, luat su Henry Lemery sinh tai Martinique.
Nen Đe Tam Cong hoa lan đau tien mo cua cac trai tap trung trong The chien I đe giam giu nhung ke thu nuoc ngoai, va sau nay su dung chung cho cac muc đich khac. Vi du, Trai Gurs, đa đuoc lap ra o mien nam nuoc Phap sau khi Catalonia Tay Ban Nha sup đo, trong nhung thang đau nam 1939, trong cuoc Noi chien Tay Ban Nha (1936–1939), đe tiep nhan nhung nguoi ti nan cong hoa, gom ca nhung thanh vien Lu đoan Quoc te tu moi quoc gia, bo tron khoi nhung ke Francist. Sau khi chinh phu Edouard Daladier (thang 4 nam 1938 – thang 3 nam 1940) đua ra quyet đinh đat ngoai vong phap luat Đang Cong san PHap (PCF) sau hiep uoc khong xam luoc Xo-Đuc (con goi la Hiep uoc Molotov-Ribbentrop) đuoc ky thang 8 nam 1939, nhung trai nay cung đuoc dung đe giam giu nhung nguoi Cong san Phap. Trai giam Drancy đuoc thanh lap nam 1939 cho muc đich nay; sau nay no tro thanh trai trung gaim cho nhung nguoi bi truc xuat toi cac trai tap trung va trai tieu diet o Đe Tam Đe che va tai Đong Au. Sau khi cuoc Chien tranh Gia bat đau voi viec Phap tuyen chien voi Đuc ngay 3 thang 9 nam 1939, nhung trai nay đuoc dung đe giam giu cac tu binh nuoc ngoai. Bao gom nguoi Đuc Do Thai va nhung nguoi chong Phat xit, nhung bat cu cong dan Đuc nao (hay Italia, Ao, Ba Lan, van van) cung co the bi giam giu tai Trai Gurs va cac trai khac. Khi Wehrmacht tien ve phia bac Phap, nhung tu nhan binh thuong đuoc tha khoi cac nha tu cung bi giam tai cac trai nay. Trai Gurs tiep nhan nhung tu chinh tri đau tien vao thang 6 nam 1940. Ho bao gom nhung nha hoat đong canh ta (cong san, nhung nguoi vo chinh phu, nhung thanh vien cong đoan, nguoi chong chu nghia quan phiet, van van) va nhung nguoi theo chu nghia hoa binh, nhung gom ca nhung nguoi Phap theo chu nghia Phat xit ung ho thang loi cua Italia va Đuc. Cuoi cung, sau tuyen bo ve "Nha nuoc Phap" cua Petain va su bat đau cua cuoc "Revolution nationale" ("Cach mang Quoc gia"), gioi cam quyen Phap đa mo nhieu trai tap trung toi muc, nhu nha su hoc Maurice Rajsfus đa viet: "Su mo cua nhanh chong cac trai tap trung moi đa tao ra viec lam, va Sen đam khong bao gio ngung tuyen nguoi trong thoi gian nay."
Ben canh cac tu nhan chinh tri đa bi giam giu tai đo, Gurs sau đo đuoc dung đe giam nguoi Do Thai nuoc ngoai, nguoi vo to quoc, nguoi Gypsies, nguoi đong tinh va gai mai dam. Chinh phu Vichy mo cua trai giam đau tien o mien bac ngay 5 thang 10 nam 1940, o Aincourt, thuoc khu vuc Seine-et-Oise, no nhanh chong đuoc lap đay boi cac đang vien Cong san Phap. Cac xuong muoi hoang gia tai Arc-et-Senans, o Doubs, đuoc dung đe giam nguoi Gypsies. Trai des Milles, gan Aix-en-Provence, la trai giam lon nhat o đong nam Phap; 2,500 nguoi Do Thai đa bi truc xuat toi đo sau cac cuoc vay bat thang 8 nam 1942. Nhung nguoi Tay Ban Nha sau đo bi chuyen toi, va 5,000 trong so ho đa chet tai trai tap trung Mauthausen. Trai lai, cac binh si thuoc đia Phap bi nguoi Đuc giam giu tren lanh tho Phap thay vi bi truc xuat.
Ben canh cac trai tap trung do chinh phu Vichy mo, nguoi Đuc cung mo mot so Ilag (Internierungslager), đe giam giu cac tu binh nuoc ngoai, tren lanh tho Phap; tai Alsace, noi nam duoi su quan ly truc tiep cua Reich, ho mo cua trai Natzweiler, la trai tap trung duy nhat do Phat xit lap ra tren lanh tho Phap. Natzweiler co mot phong hoi đoc đuoc dung đe giet hai it nhat 86 nguoi bi giam giu (chu yeu la nguoi Do Thai) voi muc đich co đuoc mot bo suu tap xuong so trong tinh trang tot (boi cach thuc hanh hinh nay khong gay hu hai cho xuong so) đe giao su Phat xit August Hirt su dung.
Chinh phu Vichy đa ap dung mot so đieu luat phan biet chung toc. Thang 8 nam 1940, cac đieu luat chong chu nghia bai Do Thai tren truyen thong Luat Marchandeau) bi huy bo, trong khi nghi đinh so 1775 ngay 5 thang 9 nam 1943, tuoc quoc tich mot so cong dan Phap, đac biet la nhung nguoi Do Thai tu Đong Au. Nguoi nuoc ngoai bi quay trong "Cac nhom cong nhan nuoc ngoai" (groupements de travailleurs etrangers) va, nhu cac đoi quan thuoc đia, bi nguoi Đuc dung lam nguon nhan cong. Đao luat ve nguoi Do Thai loai bo ho khoi bo may dan su.
Chinh phu Vichy cung thong qua cac đieu luat phan biet chung toc tren cac lanh tho cua ho o Bac Phi (Morocco, Algeria va Tunisia).
"Lich su nan diet chung tai ba thuoc đia o Bac Phi cua Phap (Algeria, Morocco, va Tunisia) thuc chat gan lien voi so phan cua nuoc Phap trong giai đoan nay."
Ve muc đong gop vao nen kinh te Đuc, uoc tinh Phap cung cap 42% vien tro nuoc ngoai.


 Cac chinh sach uu sinh  Nam 1941 nguoi đoat giai Nobel Alexis Carrel, mot nguoi đe xuat uu sinh va chet khong đau đon, va la mot thanh vien cua Đang Nhan dan Phap (PPF) cua Jacques Doriot, đa ung ho viec thanh lap Fondation Francaise pour l'Etude des Problemes Humains (Quy nghien cuu cac van đe con nguoi Phap), voi nhung moi quan he voi noi cac Petain. Chiu trach nhiem "nghien cuu, o moi khia canh, cac bien phap voi muc đich bao ve, cai thien va phat trien dan so Phap o moi hoat đong", Quy đuoc thanh lap theo nghi đinh cua che đo cong tac Vichy nam 1941, va Carrel đuoc chi đinh lam 'thanh vien quan tri'. Trong mot khoang thoi gian quy nay co tong thu ky la Francois Perroux.
Quy hoat đong theo đieu Luat ngay 16 thang 12 nam 1942 yeu cau "chung nhan prenuptial", theo đo moi cap nam nu muon ket hon phai đe trinh mot xac nhan sinh hoc, đe đam bao "suc khoe tot" cua cac cap vo chong, đac biet ve cac benh lay truyen qua đuong tinh duc (STD) va "ve sinh cuoc song". Vien cua Carrel cung tao ra "hoc ba" ("livret scolaire"), co the đuoc su dung đe ghi lai cac cap hoc cua hoc sinh o cap hai, va nho vay xep hang va lua chon hoc sinh theo kha nang tai truong hoc.  Ben canh cac hoat đong uu sinh huong toi viec xep loai dan so va "cai thien" "suc khoe" nhan dan, Quy cung ung ho đieu luat ngay 11 thang 20 nam 1946 bat đau thuc hien y te nghe nghiep, đuoc Chinh phu Lam thoi Cong hoa Phap (GPRF) phe chuan sau giai phong.
Quy thuc hien cac cuoc nghien cuu ve nhan khau (Robert Gessain, Paul Vincent, Jean Bourgeois), dinh duong (Jean Sutter), va nha o (Jean Merlet), cung nhu to chuc cac cuoc khao sat đau tien (Jean Stoetzel). Quy nay, sau chien tranh tro thanh vien nhan khau hoc INED, co 300 nha nghien cuu tu mua he nam 1942 toi mua thu  nam 1944. "Quy co muc đich hoat đong nhu mot đinh che cong duoi su đong giam sat cua cac bo truong tai chinh va y te cong cong. Quy co quyen tu chu tai chinh va mot ngan sach bon muoi trieu franc, gan mot franc tren moi nguoi dan: mot khoan chi kha lon trong đieu kien nhung ganh nang boi thuong cho quan chiem đong Đuc voi cac nguon tai nguyen quoc gia. Theo so sanh, toan bo Trung tam Nghien cuu Khoa hoc Quoc gia (CNRS) đuoc cung cap mot ngan sach nam muoi trieu franc."
Alexis Carrel truoc đo vao nam 1935 đa xuat ban mot cuon sach best-selling L'Homme, cet inconnu ("Con nguoi, Đieu chua biet"). Tu đau thap nien 1930, Carrel đa ung ho viec su dung cac phong khi ngat đe loai bo cho nhan loai nhung "suc vat ha luu", tan thanh ly thuyet chu nghia phan biet chung toc khoa hoc . Mot trong nhung nguoi sang lap cac ly thuyet gia khoa hoc la Arthur de Gobineau trong tieu luan nam 1853–1855 cua minh voi tieu đe Mot tieu luan ve su Bat binh đang giua cac giong nguoi. Trong loi noi đau nam 1936 khi xuat ban cuon sach cua minh tai Đuc, Alexis Carrel đa them nhung loi ca tung cac chinh sach uu sinh cua Third Reich, viet:

Chinh phu Đuc đa thuc hien cac bien phap uu sinh chong lai su lan truyen nhung tan tat, nhung benh tam than va toi ac. Giai phap ly tuong se la viec ngan can moi ca nhan đo ngay khi anh ta bieu lo su nguy hiem.
Carrel cung viet trong cuon sach cua minh rang:

viec đanh roi co quy đinh cac toi pham, hay mot so quy trinh khoa hoc khac, tiep theo la mot thoi gian ngan trong benh vien, co the đu đe đam bao trat tu. Nhung ke đa giet nguoi, an cuop co vu trang bang sung luc hay sung may, bat coc tre em, cuong đoat tien cua nguoi ngheo, lua mi dan chung ve cac van đe quan trong, phai bi tong mot cach nhan đao va kinh te vao cac co so loai tru nho đuoc trang bi cac loai khi gas thich hop. Mot su đieu tri tuong tu co the đuoc ap dung mot cach huu ich voi nguoi đien, nguoi pham toi ac.
Alexis Carrel cung đa tham gia tich cuc vao mot hoi nghi tai Pontigny do Jean Coutrot to chuc, "Entretiens de Pontigny". Cac hoc gia nhu Lucien Bonnafe, Patrick Tort va Max Lafont đa buoc toi Carrel chiu trach nhiem ve viec hanh quyet hang ngan nguoi mac benh tam than hay cac benh nhan yeu đuoi duoi che đo Vichy.


 Đao luat ve nguoi Do Thai  Mot sac lenh ngay 21 thang 9 nam 1940 cua Phat xit buoc nguoi Do Thai o "vung chiem đong" phai khai bao tai mot đon canh sat hay sub-prefectures (sous-prefectures). Duoi quyen quan ly cua Andre Tulard, lanh đao So ngoai kieu va cac Van đe Do Thai tai Canh sat Quan Paris, mot he thong thanh loc đang ky nguoi Do Thai đuoc thanh lap. Tulard truoc đo đa lap ra mot he thong nhu vay thoi Đe Tam Cong hoa, đang ky cac thanh vien cua Đang Cong san (PCF). Tai khu vuc hanh chinh Seine, bao gom Paris va vung phu can, gan 150,000 nguoi, khong biet ve moi nguy hiem đang toi va voi su ho tro cua canh sat, đa co mat tai cac đon canh sat theo quan lenh. Ho đang ky thong tin va sau đo bi canh sat Phap quan ly, theo lenh cua Tulard canh sat cung lap ra mot he thong thanh loc. Theo Dannecker tuong thuat, "he thong thanh loc nay đuoc chia tiep thanh cac ho so theo van ABC, nguoi Do Thai co quoc tich Phap va nguoi Do Thai nuoc ngoai đuoc xep vao cac ho so co mau khac nhau, cac ho so cung đuoc xep loai theo nghe nghiep, quoc tich hay ten pho [hay noi o] " ). Cac ho so nay sau đo đuoc trao cho Theodor Dannecker, lanh đao Gestapo tai Phap, theo cac menh lenh cua Adolf Eichmann, lanh đao RSHA IV-D. Chung đuoc luc luong Gestapo su dung trong nhieu cuoc bat bo, trong so đo co cuoc lung bat thang 8 nam 1941 tai quan 11 cua Paris, khien 3,200 nguoi Do Thai nuoc ngoai va 1,000 nguoi Do Thai Phap bi giam giu trong nhieu trai tap trung, gom ca trai Drancy.
Ngay 3 thang 10 nam 1940, chinh phu Vichy tinh nguyen cong bo Quy che ve nguoi Do Thai đau tien, tao ra mot hang cong dan Phap cap hai đac biet, va lan đau tien tai Phap, buoc phan tach chung toc. Quy che nam 1940 loai bo nguoi Do Thai khoi bo may hanh chinh, cac luc luong vu trang, nganh giai tri, nghe thuat, truyen thong va mot so loai nghe nghiep, nhu giao vien, luat va y khoa. Mot Cuc ve nguoi Do Thai (CGQJ, Commissariat General aux Questions Juives) đuoc lap ra ngay 29 thang 3 nam 1941. No nam duoi su lanh đao cua Xavier Vallat cho toi thang 5 nam 1942, va sau đo cua Darquier de Pellepoix toi thang 2 nam 1944. Phan anh Reich Association of Jews, Union Generale des Israelites de France đuoc thanh lap.
Tai vung chiem đong phia bac cua Đuc, nguoi Do Thai bi buoc phai đeo cac dau hieu vang – mot cach lam theo kieu Thien chua va Hoi giao bai Do Thai thoi Trung Co. Canh sat Phap ho tro viec phan phat cac dau hieu.
Canh sat giam sat viec tich thu đien thoai va radio tu cac ho gia đinh Do Thai va thiet lap mot lenh gioi nghiem voi nguoi Do Thai bat đau tu thang 2 nam 1942. Ho cung thuc hien cac yeu cau buoc nguoi Do Thai khong đuoc xuat hien tai nhung noi cong cong, va chi đuoc ngoi tren nhung toa cuoi cung tren cac tuyen metro Paris.
Cung voi nhieu vien chuc canh sat Phap, Andre Tulard co mat vao ngay khai truong trai giam giu Drancy nam 1941, noi đuoc canh sat Phap su dung lam điem trung chuyen nhung nguoi bi tam giu bi bat o Phap. Tat ca nguoi Do Thai va nhung nguoi thuoc dien "khong mong muon" khac đeu phai qua Drancy truoc khi toi Auschwitz va cac trai tap trung khac.


= Cuoc vay bat Vel' d'Hiv thang 7 nam 1942 =

Thang 7 nam 1942, theo lenh cua Đuc, canh sat Phap to chuc Cuoc vay bat Vel' d'Hiv (Rafle du Vel' d'Hiv) theo lenh cua Rene Bousquet va nguoi pho cua ong ta tai Paris, Jean Leguay voi su hop tac cua cac co quan thuoc SNCF, cong ty đuong sat quoc gia. Canh sat đa bat giu 13,152 nguoi Do Thai, gom ca 4,051 tre em—la đoi tuong Gestapo khong yeu cau—va 5,082 phu nu vao ngay 16 va 17 thang 7, va giam ho tai Winter Velodrome trong nhung đieu kien ve sinh toi tan. Ho bi đua toi trai giam giu Drancy (do nhan vat Phat xit Alois Brunner, ong nay hien van bi truy na ve nhung toi ac chong lai loai nguoi, va so canh sat Phap lanh đao), sau đo bi nhoi len nhung toa xe hang va bi đua toi Auschwitz. Đa so cac nan nhan chet doc đuong vi thieu thuc an va nuoc. Nhung nguoi con song sot bi đua vao nhung phong khi đoc. Chi rieng cuoc vay bat nay đa chiem hon mot phan tu trong tong so 42,000 nguoi Do Thai Phap bi đua toi cac trai tap trung nam 1942, trong so đo chi 811 con tro ve sau chien tranh. Du Nazi VT (Verfugungstruppe) đa ra lenh đau tien cho hanh đong nay, cac co quan canh sat Phap đa tham gia tich cuc vao no. Ngay 16 thang 7 nam 1995, tong thong Jacques Chirac chinh thuc xin loi ve su tham gia cua cac luc luong canh sat Phap vao cuoc vay bat thang 7 nam 1942. "Đa khong co su khang cu hieu qua cua canh sat cho toi tan cuoi mua Xuan nam 1944", nha su hoc Jean-Luc Einaudi va Maurice Rajsfus đa viet


= Cac cuoc đot kich thang 8 nam 1942 va thang 1 nam 1943 =

Canh sat Phap, duoi su lanh đao cua Bousquet, đa bat giu 7,000 nguoi Do Thai o vung phia Nam vao thang 8 nam 1942. 2,500 nguoi trong so ho bi trung chuyen qua Trai des Milles gan Aix-en-Provence truoc khi bi đua toi Drancy. Sau đo, vao ngay 22, 23 va 24 thang 1 nam 1943, voi su ho tro cua luc luong canh sat cua Bousquet, nguoi Đuc đa to chuc mot cuoc vay bat tai Marseilles. Trong Tran Marseilles, canh sat Phap đa kiem tra cac giay chung minh cua 40,000 nguoi, va chien dich đa khien 2,000 nguoi dan 2,000 Marseillese bi đua toi nhung chuyen tau chet, đen cac trai tieu diet. Chien dich cung bao gom viec truc xuat toan bo vung lan can (30,000 nguoi) tai Old Port truoc khi pha huy no. Trong dip nay SS-Gruppenfuhrer Karl Oberg, chiu trach nhiem ve Canh sat Đuc tai Phap, đa thuc hien chuyen đi tu, va trao cho Bousquet nhung menh lenh nhan truc tiep tu Himmler. Đay la mot vi du đien hinh khac ve su cong tac co y cua canh sat Phap voi Phat xit.


Nhung nguoi Phap cong tac Stanley Hoffmann trong tac pham nam 1974 cua minh, va sau ong, mot so nha su hoc khac nhu Robert Paxton va Jean-Pierre Azema đa su dung thuat ngu nhung nguoi cong tac đe chi nhung ke phat xit va nhung nguoi co thien cam voi chu nghia Phat xit, nhung nguoi vi cac ly do ly tuong, muon tang cuong su hop tac voi nuoc Đuc cua Hitler. Nhung vi du gom lanh đao Parti Populaire Francais (PPF) Jacques Doriot, tac gia Robert Brasillach hay Marcel Deat. Mot đong co chinh va nen tang ly tuong trong so nhung nguoi cong tac la chong chu nghia cong san va mong muon chung kien su that bai cua nhung nguoi Bolshevik.
Mot so nguoi Phap ung ho cac triet ly phat xit tham chi truoc khi nuoc nay bi chiem đong. Nhung to chuc nhu La Cagoule đa gop phan gay ra su bat on đinh cua Đe Tam Cong hoa, đac biet khi phe canh ta Mat tran Binh dan cam quyen. Mot vi du quan trong la nguoi sang lap nhan hieu my pham L'Oreal, Eugene Schueller, va ban đong lieu Jacques Correze.
Nhung nguoi hop tac co the đa gay anh huong toi nhung chinh sach cua chinh phu Vichy, nhung nhung nguoi cong tac qua khich khong bao gio bao gom phan đong chinh phu truoc nam 1944.
Đe gia tang y chi cua che đo, mot so to chuc ban vu trang, voi tu tuong phat xit đuoc thanh lap. Mot vi du đac trung la "Legion Francaise des Combattants" (LFC) (Quan đoan Chien binh Phap), ban đau chi gom nhung cuu chien binh, nhung nhanh chong co them "Amis de la Legion" va cac hoc vien cua Quan đoan, nhung nguoi chua bao gio tham gia chien tran, nhung ung ho che đo cua Petain. Cai ten quan đoan nhanh chong đuoc đoi thanh "Legion Francaise des Combattants et des volontaires de la Revolution Nationale" (Quan đoan Chien binh va Tinh nguyen vien Phap vi Cach mang Quoc gia). Joseph Darnand đa lap ra mot "Service d'Ordre Legionnaire" (SOL), gom chu yeu nguoi Phap ung ho Phat xit, to chuc nay đuoc Petain nhiet tinh ung ho.


Quan he voi cac cuong quoc Đong Minh Hoa Ky trao cho chinh phu Vichy su cong nhan ngoai giao toan dien, cu Đo đoc William D. Leahy toi Phap lam Đai su. Tong thong Franklin D. Roosevelt va Ngoai truong Cordell Hull hy vong su dung anh huong cua My đe khuyen khich nhung nguoi co lap truong chong su hop tac quan su voi Đuc trong chinh phu Vichy. Nguoi My cung hy vong khuyen khich chinh phu Vichy chong lai cac yeu sach chien tranh cua Đuc, nhu cac can cu khong quan tai Syria uy tri cua Phap hay cho chuyen cho quan nhu qua cac lanh tho Phap vao Bac Phi. Quan điem then chot cua My la Phap phai khong hanh đong cung nhu khong bi rang buoc boi cac đieu khoan ngung chien co the gay phuong hai toi nhung no luc chien tranh cua Đong Minh.
Lien Xo duy tri quan he ngoai giao toan dien voi chinh phu Vichy cho toi ngay 30 thang 6 nam 1941. Cac quan he nay cham dut sau khi chinh phu Vichy ung ho Chien dich Barbarossa.
Vi nhung yeu cau cua Anh va tinh nhay cam do nhung cong dan goc Phap cua minh, Canada duy tri quan he ngoai giao toan dien voi che đo Vichy cho toi đau thang 11 nam 1942 va Case Anton.
Australia duy tri quan he ngoai giao đay đu voi chinh phu Vichy cho toi cuoi cuoc chien, va cung co quan he ngoai giao đay đu voi Phap Tu do.
Vuong quoc Anh, mot thoi gian ngan sau Thoa thuan đinh chien (22 thang 6 nam 1940), đa tan cong mot luc luong hai quan lon cua Phap tai Mers-el-Kebir, giet hai 1,297 quan nhan Phap. Chinh phu Vichy ha cap quan he ngoai giao. Nguoi Anh so rang ham đoi hai quan phap co the bi roi vao tay Đuc va su dung đe chong lai nhung ham đoi cua ho, von co tam quan trong rat lon trong viec duy tri đuong hang hai va lien lac o Bac Đai Tay Duong. Theo hiep đinh đinh chien, Phap đa đuoc phep giu lai luc luong hai quan cua minh, Marine Nationale, voi nhung đieu kien chat che. Chinh phu Vichy đa cam ket ham đoi se khong bao gio roi vao tay Đuc, nhung tu choi đua ham đoi toi khu vuc nuoc Đuc co the voi toi bang cach gui chung toi Anh hay xa hon nua la đen cac lanh tho hai ngoai cua đe quoc Phap nhu Tay An. Đieu nay chua lam Winston Churchill an tam hoan toan, ong ra lenh chiem nhung chiec tau cua Phap tai cac cang cua Hai quan Hoang gia. Ham đoi Phap tai Alexandria, duoi quyen chi huy cua Đo đoc Rene-Emile Godfroy, đa bi kim giu hieu qua cho toi nam 1943 sau khi đat mot thoa thuan voi Đo đoc Andrew Browne Cunningham, chi huy Ham đoi Đia Trung Hai.
Lap truong cua My voi che đo Vichy Phap va tuong De Gaulle đac biet do du va mau thuan. Tong thong Roosevelt khong thich Charles de Gaulle, nguoi ong coi nhu mot "ke đoc tai hoc viec." Robert Murphy, đai dien cua Roosevelt tai Bac Phi, đa bat đau chuan bi mot cuoc đo bo vao Bac Phi tu thang 12 nam 1940 (vi du mot nam truoc khi My tham chien). Ban đau My tim cach ung ho Tuong Maxime Weygand, tuong uy nhiem cua Vichy tai chau Phi cho toi thang 12 nam 1941. Khi lua chon nay khong thanh cong, ho quay sang Henri Giraud mot thoi gian ngan truoc cuoc đo bo vao Bac Phi ngay 8 thang 11 nam 1942. Cuoi cung, sau khi Francois Darlan quay sang Cac Luc luong Tu do – Darlan đa tung la chu tich Hoi đong chinh phu Vichy tu thang 2 nam 1941 đen thang 4 nam 1942 – ho đat ong chong lai de Gaulle. Tuong My Mark W. Clark thuoc ban chi huy phoi hop cua Đong Minh đa khien Đo đoc Darlan ky ngay 22 thang 11 nam 1942 mot hiep uoc đat "Bac Phi duoi su sap đat cua nguoi My" va khien Phap tro thanh "mot quoc gia chu hau." Washington khi ay tuong tuong, trong giai đoan 1941 va 1942, ve mot vi the bao ho cho Phap, va sau Giai phong se đuoc đe xuat len mot Chinh phu Quan su Đong minh tai nhung Vung Lanh tho Chiem đong (AMGOT) nhu Đuc. Sau vu am sat Darlan ngay 24 thang 12 nam 1942, Washington quay lai voi Henri Giraud, nguoi co cac trach nhiem tai chinh trong chinh phu Vichy, va Lemaigre-Dubreuil, doanh nhan va la cuu thanh vien cua La Cagoule, cung nhu Alfred Pose, tong giam đoc Banque nationale pour le commerce et l'industrie (Ngan hang Thuong mai va Cong nghiep Quoc gia).


Thanh lap Cac Luc luong Phap Tu do Đe chong lai che đo Vichy, Tuong Charles de Gaulle đa lap ra Cac Luc luong Phap Tu do (FFL) sau bai phat bieu Keu goi ngay 18 thang 6 nam 1940 tren radio cua ong. Ban đau, Winston Churchill choi bai nuoc đoi ve de Gaulle va ong chi cat đut quan he voi chinh phu Vichy khi moi thu ro rang rang ho se khong chien đau. Tham chi khi đo, co quan đau nao cua Phap Tu do tai London van bi ran nut boi su chia re tu ben trong va su đo ki.
Su tham gia cua cac luc luong Phap Tu do vao chien dich Syria la đieu gay tranh cai giua cac nuoc Đong Minh. No đat ra nguy co nguoi Phap se chien đau voi nguoi Phap, khien moi nguoi lo ngai ve mot cuoc noi chien. Ngoai ra, moi nguoi tin rang Phap Tu do bi cac tuong linh trong chinh phu Vichy cam ghet, va rang cac luc luong Vichy tai Syria co le se khong chong lai nguoi Anh neu luc luong Anh khong co cac thanh phan cua Phap Tu do. Tuy nhien, de Gaulle đa thuyet phuc Churchill cho phep cac luc luong cua ong tham gia, du de Gaulle bi buoc phai đong y tham gia mot tuyen bo chung giua nguoi Anh va Phap Tu do hua hen rang Syria va Liban se hoan toan đoc lap sau chien tranh.
Tuy nhien, van con mot so tau chien Phap nam duoi su kiem soat cua chinh phu Vichy. Mot ham đoi tau lon o tai cang Mers El Kebir gan Oran. Pho Đo đoc Somerville, voi Luc luong H duoi quyen chi huy cua ong, đuoc gia lenh giai quyet tinh huong vao thang 7 nam 1940. Nhieu đieu khoan đa đuoc đe xuat cho đoi tau Phap, nhung tat ca đa bi bac bo. Cuoi cung, Luc luong H khai hoa vao cac tau chien Phap. Gan 1,000 linh thuy Phap chet khi Bretagne no tung trong cuoc tan cong. Chua toi hai tuan sau thoa thuan ngung ban, nguoi Anh đa ban vao cac luc luong cua đong minh cu cua minh. Ket qua gay soc va dan toi su oan han voi nguoi Anh tu Hai quan Phap, va o mot muc đo thap hon la nguoi dan Phap.


Lich su kinh te xa hoi Chinh quyen Vichy phan đoi manh me cac khuynh huong xa hoi "hien đai" va đa tim cach thong qua "cai tao quoc gia" đe khoi phuc cach hanh xu tro lai theo truyen thong Co đoc giao.


= Kinh te =
Chinh phu Vichy tan duong nhung nguoi lao đong co tay nghe va nhung tieu chu. Tuy nhien, tren thuc te, nhu cau ve nhung tho thu cong đe lam gia cac vat lieu tho đa bi bo qua đe nhuong cho cho nhung doanh nghiep lon. Uy ban Toan the cua To chuc Thuong mai (CGOC) la mot chuong trinh quoc gia đe hien đai hoa va chuyen mon hoa nhung doanh nghiep nho.
Nam 1940 chinh phu nam quyen kiem soat truc tiep tat ca cong viec san xuat, đuoc đong bo hoa voi cac yeu cau cua nguoi Đuc. Ho thay the cac cong đoan tu do bang cac cong đoan bat buoc cua nha nuoc đoc quyen quan ly chinh sach lao đong ma khong can biet toi nhu cau cung nhu tu tuong cua nguoi lao đong. Su kiem soat tap trung va quan lieu voi nen kinh te Phap khong mang lai thanh cong, khi nhung đoi hoi cua Đuc ngay cang nhieu va tro nen khong the đap ung, su khang cu thu đong va khong hieu nang gia tang, va nhung cuoc nem bom vao cac ga tau cua Đong Minh; tuy nhien, chinh phu Vichy đa lan đau thuc hien cac ke hoach kinh te dai hoi va cu the cho nen kinh te Phap. Chinh phu truoc đo chua bao gio no luc co mot cai nhin tong quan va toan dien. Chinh phu Lam thoi cua De Gaulle nam 1944-45 đa am tham su dung cac ke hoach cua chinh phu Vichy nhu chuong trinh tai thiet cua chinh minh. Ke hoach Monnet nam 1946 hau nhu dua hoan toan theo cac ke hoach cua Vichy. Vi the ca hai đoi cac nha hoach đinh kinh te thoi chien va thoi đau hau chien đeu loai bo cac chinh sach đe thi truong tu do phat trien va nam lay nguyen ly kiem soat manh me kinh te va mot nen kinh te ke hoach.


= Phu nu =
He tu tuong chinh thuc cua Cach mang Quoc gia gan chat voi gia đinh phu he, đung đau la mot nguoi đan ong chu gia đinh voi mot nguoi vo phu thuoc va sinh đe nhieu con cai. No trao cho phu nu mot vai tro bieu tuong chinh đe thuc hien phuc hoi quoc gia. No su dung tuyen truyen, cac to chuc phu nu, va lap phap đe khuyen khich thien chuc nguoi me, trach nhiem quoc gia, va su gan bo cua phu nu voi hon nhan, gia đinh va giao duc tre em. Ty le sinh đe giam co le la mot van đe nghiem trong voi chinh phu Vichy. Ho đa đua ra cac khoan tro cap gia đinh va phan đoi kiem soat sinh san va pha thai. Cac đieu kien rat kho khan voi nhung ba vo, boi thuc pham va hau het cac vat pham can thiet đeu khan hiem.
Phia ben kia la nhung phu nu theo Khang chien, nhieu nguoi trong so ho lien ket voi cac nhom chien đau co quan he voi Đang Cong san Phap (PCF), pha vo ranh gioi gioi tinh khi cung chien đau voi nhung nguoi đan ong. Sau chien tranh, nhung đong gop cua ho bi quen lang, nhung nuoc Phap đa cho phep phu nu bau cu vao nam 1944.


Cac thuoc đia Phap va Chinh phu Vichy O Trung Phi ba trong bon thuoc đia chinh tai Chau Phi Xich đao thuoc Phap đa hau nhu lap tuc bo theo Phap tu do, Tchad ngay 26 thang 8 nam 1940, Congo thuoc Phap ngay 29 thang 8 nam 1940, va Ubangi-Shari ngay 30 thang 8 nam 1940. Tiep theo la thuoc đia Cameroon ngay 27 thang 8 nam 1940. Thuoc đia cuoi cung tai Chau Phi Xich đao thuoc Phap, Gabon, đa bi luc luong quan đoi chiem tu 27 thang 10 toi 12 thang 11 nam 1940. O thoi điem ay, đa so thuoc đia co khuynh huong nga theo Đong Minh mot cach hoa binh truoc nhung su kien luon thay đoi. Tuy nhien, đieu nay khong xay ra trong mot đem: Guadeloupe va Martinique o Tay An, cung nhu Guiana thuoc Phap o bo bien phia bac Nam Myux, mai toi nam 1943 moi theo Phap tu do. Trong khi ay, cac thuoc đia A Rap cua Phap (Syria, Algeria, Tunisia, va Morocco) noi chung van o duoi su kiem soat cua chinh phu Vichy cho toi khi bi cac luc luong Đong Minh chiem đong. Đieu nay chu yeu boi su lan can cua chung voi chau Au khien cac thuoc đia nay de dang đuoc duy tri khi khong co su can thiep cua Đong Minh; su gan gui cung khien cac thuoc đia đo co tam quan trong chien luoc voi mat tran chau Au trong cuoc chien. Trai lai, nhung thuoc đia xa xoi cua Phap ban đau lien ket voi Cac Luc luong Phap Tu do, du co hanh đong cua Phap Tu do nhu tai Saint Pierre va Miquelon (du Hoa Ky mong muon đieu nguoc lai) hay tu phat nhu tai Polynesia thuoc Phap.


= Xung đot voi Anh tai Mers-el-Kebir, Dakar, Gibraltar, Syria, va Madagascar =

Quan he giua Vuong quoc Anh va chinh phu Vichy gap nhieu trac tro. Chinh phu Vichy đa huy bo quan he ngoai giao voi Vuong quoc Anh ngay 5 thang 7 nam 1940, sau khi Hai quan Hoang gia nem bom cac tau chien Phap tai cang Mers-el-Kebir, Algeria. Vu nem bom ham đoi Phap dien ra sau mot giai đoan nghi ky trong đo nguoi Anh đoi hoi nguoi Phap hoac phai đanh đam hoac di tan toi mot cang trung lap hoac gia nhap voi ho trong cuoc chien chong Phat xit Đuc. Nhung đe xuat nay đeu bi tu choi va ham đoi đa bi pha huy. Hanh đong nay cua Anh đa lam xau đi quan he giua hai cuu đong minh va khien co them nhieu nguoi Phap gia nhap voi chinh phu Vichy chong lai Phap Tu do đuoc Anh ung ho.
Ngay 23 thang 9 nam 1940, Hai quan Hoang gia Anh va cac luc luong Phap tu do duoi quyen chi huy cua Tuong De Gaulle thuc hien Chien dich Menace, mot no luc đe chiem cang chien luoc Dakar, đang thuoc quyen quan ly cua chinh phu Vichy, tai Tay Phi thuoc phap (Senegal ngay nay). Sau khi nhung no luc đam phan ve mot su chuyen giao hoa binh bi bac bo, mot cuoc chien manh liet no ra giua luc luong Vichy va quan Đong Minh. Tau HMS Resolution bi phao phong thu bo bien cua quan Vichy ban thiet hai nang, va quan đoi Phap Tu do đo bo xuong mot bo bien phia nam cang bi hoa luc phong thu manh quet sach. Toi te hon, tu quan điem chien luoc, cac may bay nem bom cua Khong quan Vichy Phap (Armee de l'Air de Vichy) đon tru tai Bac Phi bat đau nem bom can cu cua Anh tai Gibraltar đe tra đua vu tan cong vao Dakar. Bat ngo truoc su chong tra quyet liet cua luc luong Vichy, va khong muon khien cuoc xung đot leo thang them, nguoi Anh va luc luong Phap Tu do rut lui ngay 25 thang 9, cham dut tran đanh.
Vu viec tiep theo giua nguoi Anh va chinh phu Vichy Phap dien ra khi mot cuoc noi day tai Iraq bi cac luc luong Anh đan ap thang 6 nam 1941. Mot luong nho may bay cua khong quan Đuc (Luftwaffe) va Khong quan Italia (Regia Aeronautica), bay qua Syria thuoc Phap, can thiep vao cuoc noi day. Viec nay cho thay Syria đang la mot moi đe doa voi cac loi ich cua Anh o Trung Đong. Cuoi cung, ngay 8 thang 6, cac luc luong Anh va Khoi thinh vuong chung xam chiem Syria va Liban. Su kien nay đuoc goi la Chien dich Syria-Liban hay chien dich Exporter. Thu đo Syria, Damascus, bi chiem ngay 17 thang 6 va nam tuan chien dich cham dut voi su sup đo cua Beirut va Hiep đinh Acre (Hiep đinh ngung ban Saint Jean d'Acre) ngay 14 thang 7 nam 1941.
Tu ngay 5 đen ngay 6 thang 11 nam 1942 cac luc luong Anh va Khoi thinh vuong chung đa tien hanh Chien dich Ironclad, chiem đao lon Madagascar đang thuoc quyen quan ly cua chinh quyen Vichy, noi nguoi Anh so cac luc luong Nhat Ban co the su dung nhu mot can cu đe ngan chan thuong mai va lien lac tai An Đo Duong. Cuoc đo bo ban đau tai Diego-Suarez dien ra kha nhanh, du quan Anh con mat them sau thang nua đe kiem soat toan bo hon đao.


= Đong Duong =

Thang 6 nam 1940 Su sup đo cua Phap ro rang khien kha nang kiem soat Đong Duong cua Phap yeu đi trong thay. Bo may cai tri thuoc đia bi co lap, duoi su lanh đao cua Patrick He, bi cat hoan toan khoi su giup đo va nguon cung cap tu ben ngoai. Sau nhung cuoc đam phan voi Nhat Ban, Phap đa đong y đe Nhat thiet lap cac can cu quan su tai Đong Duong.
Thai đo cu xu co ve nhun nhuong nay đa khien che đo cua Thieu tuong Plaek Pibulsonggram, Thu tuong Vuong quoc Thai Lan, cho rang chinh phu Vichy Phap se khong đuong đau mot cach nghiem tuc voi mot cuoc xung đot voi Thai Lan. Thang 10 nam 1940, cac luc luong quan su Thai tan cong qua bien gioi voi Đong Duong dan toi cuoc Chien tranh Phap-Thai. Du quan Phap gianh đuoc mot chien thang quan trong tren bien truoc nguoi Thai, quan Nhat đa buoc Phap phai chap nhan mot hiep uoc hoa binh va trao lai mot so vung lanh tho thuoc Campuchia va Lao đa bi chiem tu Thai hoi đau the ky cho nguoi Thai. Su mat mat lanh tho nay la mot cu đam manh vao long kieu hanh cua nguoi Phap, đac biet boi tan tich Angkor Wat, ma nguoi Phap đac biet tu hao, nam o vung thuoc lanh tho Campuchia bi trao lai cho Thai Lan.
Nguoi Phap đuoc tiep tuc quan ly Đong Duong trong hoa binh cho toi ngay 9 thang 3 nam 1945, khi Nhat thuc hien mot cuoc đao chinh tai Đong Duong va đao dien cho Bao Đai thanh lap Đe quoc Viet Nam (mot chinh phu bu nhin than Nhat).


= Somaliland thuoc Phap =
Trong cuoc xam luoc va chiem đong Ethiopia cua Italia giua thap nien 1930 va o nhung giai đoan đau The chien II, nhung cuoc xung đot bien gioi thuong xuyen dien ra giua cac luc luong tai Somaliland thuoc Phap va cac luc luong tai Đong Phi thuoc Italia. Sau khi Phap sup đo nam 1940, Somaliland thuoc Phap tuyen bo trung thanh voi chinh phu Vichy. Thuoc đia nay van tiep tuc trung thanh voi nuoc Phap Vichy trong Chien dich Đong Phi nhung đung ngoai cuoc xung đot. Tinh trang nay keo dai toi tan thang 12 nam 1942. Toi thoi điem đo, nguoi Italia đa bi đanh bai va thuoc đia cua Phap bi co lap boi mot cuoc phong toa cua Anh. Cac luc luong Phap Tu do va Đong Minh tai chiem thu đo thuoc đia Djibouti vao cuoi nam 1942. Mot tieu đoan đia phuong tu Djibouti đa tham gia vao viec giai phong nuoc Phap nam 1944.


= Bac Phi thuoc Phap =

Chien dich đanh chiem Bac Phi thuoc Phap, Maroc, Algeria, va Tunisia, cua Đong Minh bat đau ngay 8 thang 11 nam 1942, voi nhung cuoc đo bo tai Morocco va Algeria. Cuoc tan cong nay đuoc goi la Chien dich Ngon đuoc, đuoc thuc hien boi Lien bang Xo viet đa thuc ep Hoa Ky va Anh Quoc bat đau cac chien dich tai chau Au, va mo ra mot mat tran thu hai đe giam bot ap luc cua cac luc luong Đuc tren quan đoi Nga. Trong khi cac chi huy My thich đo bo va chiem chau Au cang nhanh cang tot (Chien dich Sledgehammer), cac chi huy Anh tin rang mot đong thai nhu vay se dan toi tham hoa. Mot cuoc tan cong vao Bac Phi thuoc Phap đuoc đe nghi thay the. Cuoc tan cong nay se đay phe Truc khoi Bac Phi, cai thien su kiem soat Đia Trung Hai cua hai quan, va chuan bi mot cuoc tan cong vao Nam Au nam 1943. Tong thong My Franklin Delano Roosevelt nghi ngai chien dich o Bac Phi se loai bo mot cuoc tan cong vao chau Au nam 1943 nhung đong y ung ho Thu tuong Anh Winston Churchill.
Vao thoi điem dien ra Chien dich Tunisia, cac luc luong Phap tai Bac Phi đa chuyen theo phe Đong Minh, gia nhap Cac Luc luong Phap Tu do.


= Chau Đai Duong =
Cac thuoc đia Phap o chau Đai Duong gia nhap phia Phap Tu do nam 1940, hay mot truong hop la nam 1942. Sau đo cac thuoc đia nay tro thanh cac can cu cho quan Đong Minh tai Thai Binh Duong va đong gop quan linh cho Cac Luc luong Phap Tu do.


 New Hebrides  Tai New Hebrides (hien nay la Vanuatu), khi ay la mot thuc the quan ly chung cua Phap va Anh, Uy vien Henri Sautot nhanh chong lanh đao cong đong Phap gia nhap phe Phap Tu do. Ket qua đuoc quyet đinh trong mot cuoc hop quan chung ngay 20 thang 7 nam 1940 va thong bao toi De Gaulle ngay 22 thang 7 nam 1940.


 Polynesia thuoc Phap  Sau Keu goi ngay 18 thang 6, tranh cai noi len trong dan chung Polynesia thuoc Phap. Mot cuoc trung cau dan y đuoc to chuc ngay 2 thang 9 nam 1940 tai Tahiti va Moorea, va cac hon đao nay thong bao thoa thuan vao nhung ngay sau đo. Cuoc bo phieu co ket qua đai đa so (5564 vs. 18) ung ho gia nhap phe Phap Tu do. Sau cuoc Tan cong Tran Chau Cang, cac luc luong My coi Polynesia thuoc Phap nhu mot đia điem ly tuong đe lam điem tiep nhien lieu giua Hawaii va Australia va, voi su đong y cua de Gaulle, to chuc "Chien dich Bobcat" gui chin tau voi 5,000 GIs xay dung mot can cu tiep nhien lieu hai quan va san bay cung nhu lap đat cac phao phong khong tai Bora Bora. Kinh nghiem đau tien nay đa chung to gia tri o nhung no luc sau đo tai Seabee o Thai Binh Duong, va can cu Bora Bora cung cap hau can cho cac tau va may bay cua Đong Minh tham gia chien đau trong Tran Bien Coral. Quan linh tu Polynesia thuoc Phap va New Caledonia đa thanh lap mot Bataillon du Pacifique (tieu đoan Thai Binh Duong) nam 1940; tro thanh mot phan cua Su đoan Phap Tu do so 1 nam 1942, noi bat trong Tran Bir Hakeim va sau đo ket hop voi đon vi khac đe hinh thanh Bataillon d'infanterie de marine et du Pacifique; chien đau tai Chien dich Italia, noi tieng tai Garigliano trong Tran Monte Cassino va tai Tuscany; va tham gia vao cuoc đo bo Provence va tiep tuc tham gia giai phong nuoc Phap.


 Wallis va Futuna  Tai Wallis va Futuna chinh quyen đia phuong va tong giam muc theo phia Vichy, nhung đoi mat voi su phan đoi tu mot so dan chung va tang lu; nhung no luc cua ho chi đinh mot vi vua đia phuong nam 1941 (đe lam vung đem cho lanh tho khoi nhung đoi thu) mang lai ket qua trai voi mong đoi khi vi vua moi đuoc lua chon tu choi tuyen bo trung thanh voi Petain. Tinh hinh đinh tre trong mot thoi gian dai, vi vi tri xa xoi cua hon đao va thuc te rang khong he co mot tau vien duong nao toi đay trong 17 thang sau thang 1 nam 1941. Mot thong bao ham đuoc gui toi tu Noumea chiem Wallis thay mat cho Phap Tu do ngay 27 thang 5 nam 1942, va Futuna ngay 29 thang 5 nam 1942. Đieu nay cho phep cac luc luong My xay dung mot can cu khong quan va mot can cu thuy phi co tai Wallis (Navy 207) phuc vu cho cac chien dich cua Đong Minh tai Thai Binh Duong.


 New Caledonia  Tai New Caledonia Henri Sautot mot lan nua keu goi lien minh voi phe Phap Tu do, co hieu luc ngay 19 thang 9 nam 1940. Vi vi tri nam o ria Bien Coral va suon Australia, New Caledonia tro thanh đia điem chien luoc quan trong trong no luc chien đau chong Nhat Ban banh truong ra Thai Binh Duong nam 1941–1942 va bao ve cac tuyen đuong hang hai tai Bac Phi va Australia. Noumea tro thanh mot bo chi huy cua Hai quan My va đao quan Nam Thai Binh Duong, va nhu mot can cu sua chua cho cac tau cua Đong Minh. New Caledonia đa đong gop nhan luc cho ca Bataillon du Pacifique va Cac Luc luong Hai quan Phap Tu do hoat đong tai Thai Binh Duong va An Đo Duong.


Đuc xam luoc, thang 11 nam 1942 va su suy tan cua chinh quyen Vichy Hitler ra lenh thuc hien Case Anton, chiem Corsica va sau đo la ca phan mien nam chua bi chiem đong, trong mot hanh đong phan ung ngay sau khi Đong Minh đo bo vao Bac Phi (Chien dich Ngon Đuoc) ngay 8 thang 11 nam 1942. Sau khi chien dich ket thuc ngay 12 thang 11, cac luc luong quan su con lai cua chinh phu Vichy bi giai tan. Chinh phu Vichy tiep tuc thuc hien quyen tai phan con lai cua minh tai hau nhu toan bo mau quoc Phap, voi quyen luc con lai đuoc chuyen cho Laval, cho toi khi che đo dan sup đo sau khi Đong Minh tan cong thang 6 nam 1944. Ngay 7 thang 9 nam 1944, sau khi Đong Minh đo bo vao Phap, nhung nguoi con lai trong chinh phu Vichy bo chay sang Đuc va lap ra mot chinh phu bu nhin hai ngoai tai Sigmaringen. Chinh phu nay cuoi cung sup đo khi thanh pho bi quan đoi Phap chiem thang 4 nam 1945.
Mot phan tinh phap ly con lai cua chinh phu Vichy la do su tiep tuc mau thuan cua cac lanh đao Anh va Hoa Ky. Tong thong Roosevelt tiep tuc duy tri quan he voi Vichy va nang đo Tuong Henri Giraud nhu mot nhan vat đuoc ua chuong đe thay the Tuong de Gaulle, du kha nang hoat đong kem cua cac luc luong Vichy tai Bac Phi – Đo đoc Francois Darlan đa đo bo vao Algiers ngay truoc Chien dich Ngon đuoc. Algiers la noi đong tru so Quan đoan XIX Vichy Phap, kiem soat cac đon vi quan su cua chinh quyen nay o Bac Phi. Darlan bi trung lap hoa trong 15 gio boi mot luc luong khang chien manh gom 400 linh Phap. Roosevelt va Churchill đa chap nhan Darlan, chu khong phai de Gaulle, la lanh đao tai Bac Phi. De Gaulle con khong đuoc thong tin ve cuoc đo bo tai Bac Phi. Hoa Ky cung buc minh voi viec Phap Tu do kiem soat St Pierre va Miquelon ngay 24 thang 12 nam 1941, boi Ngoai truong Hull tin rang, viec nay can thiep vao mot thoa thuan giua Hoa Ky va Vichy nham duy tri tinh trang hien tai voi su thua nhan su so huu lanh tho cua Phap tai tay ban cau.
Sau cuoc đo bo vao Phap qua Normandy va Provence (Chien dich Lanh chua va Chien dich Dragoon) va su bo chay cua cac lanh đao Vichy, Hoa Ky, Anh Quoc va Lien Xo cuoi cung cong nhan Chinh phu Lam thoi Cong hoa Phap (GPRF), duoi su lanh đao cua de Gaulle, la chinh phu hop phap cua Phap ngay 23 thang 10 nam 1944. Truoc hanh đong nay, su tro lai đau tien cua che đo dan chu voi Mau quoc Phap tu nam 1940 đa dien ra voi tuyen bo Cong hoa Tu do Vercors ngay 3 thang 7 nam 1944, theo chi thi cua chinh phu Phap Tu do—nhung hanh đong nay cua Khang chien đa bi đan ap boi mot cuoc tan cong ap đao cua Đuc vao cuoi thang 7.


= Bac Phi =

Tai Bac Phi, sau ngay 8 thang 11 nam 1942 cuoc noi day cua khang chien Phap khien hau het nhan vat trong chinh phu Vichy bi bat giu (gom ca Tuong Alphonse Juin, tong chi huy tai Bac Phi va Đo đoc Darlan). Tuy nhien, Darlan đuoc tha va Tuong My Dwight D. Eisenhower cuoi cung chap nhan viec ong tu phong la cao uy cua Bac Phi va Tay Phi thuoc Phap (Afrique occidentale francaise, AOF), mot hanh đong khien de Gaulle noi gian, ong tu choi cong nhan vi the cua Darlan. Sau khi Darlan ky mot thoa thuan ngung ban voi Đong Minh va chiem quyen luc tai Bac Phi, Đuc vi pham thoa thuan ngung ban nam 1940 va xam luoc nuoc Phap Vichy ngay 10 thang 11 nam 1942 (chien dich đuoc đat ten hieu Case Anton), gay ra vu đanh đam ham đoi Phap tai Toulon.
Giraud toi Algiers ngay 10 thang 11, đong y phu thuoc vao Darlan lam chi huy quan đoi chau Phi Phap. Tham chi khi ay ong đang o trai cua Đong Minh, Darlan tiep tuc duy tri he thong đan ap cua chinh phu Vichy tai Bac Phi, gom ca cac trai tap trung o mien nam Algerie va cac đao luat phan biet sac toc. Nhung nguoi bi giam giu bi buoc phai lam viec tren tuyen đuong sat Transsaharien. Cac hang hoa cua nguoi Do Thai bi "aryan hoa" (vi du, cuop đoat), va mot So đac biet ve van đe Do Thai đuoc lap ra, duoi su lanh đao cua Pierre Gazagne. Nhieu tre em Do Thai bi cam toi truong, mot đieu ma tham chi chinh phu Vichy con khong thuc hien o mau quoc Phap. Vi đo đoc bi giet ngay 24 thang 12 nam 1942, tai Algiers boi nguoi thanh nien theo chu nghia quan chu la Bonnier de La Chapelle. Du de la Chapelle tung la mot thanh vien cua nhom khang chien cua Henri d'Astier de La Vigerie, moi nguoi tin rang anh ta hanh đong mot minh.
Sau vu am sat Đo đoc Darlan, Giraud tren thuc te tro thanh nguoi ke vi ong ta tai chau Phi thuoc Phap voi su ho tro cua Đong Minh. Đieu nay xay ra thong qua mot loat cac cuoc tu van giua Giraud va de Gaulle. De Gaulle muon theo đuoi mot vi tri chinh tri tai Phap va đong y đe Giraud lam chi huy quan đoi, boi ong ta la nguoi co trinh đo quan su cao hon. Đieu đang đat van đe la ong ta đa ra lenh bat giu nhieu lanh đao khang chien đa giup quan đoi cua Eisenhower, ma khong he gap phai su phan đoi nao cua đai dien cua Roosevelt, Robert Murphy. Sau nay, nguoi My đa cu Jean Monnet toi ban bac voi Giraud va gay ap luc buoc ong ta phai rut lui cac đao luat cua Vichy. Sau nhung cuoc đam phan kho khan, Giraud đong y rut bo cac đao luat phan biet chung toc, va tra tu do cho nhung tu nhan cua che đo Vichy tai cac trai tap trung o mien nam Algeria. Nghi đinh Cremieux, trao quoc tich Phap cho nguoi Do Thai tai Algeria va tung bi chinh phu Vichy rut bo, lap tuc đuoc Tuong de Gaulle khoi phuc.
Giraud đa tham gia Hoi nghi Casablanca, voi Roosevelt, Churchill va de Gaulle, vao thang 1 nam 1943. Cac quoc gia Đong Minh đam phan ve chien luoc chung trong cuoc chien, va cong nhan su đong lanh đao Bac Phi cua Giraud va de Gaulle. Henri Giraud va Charles de Gaulle sau đo tro thanh đong chu tich cua Comite francais de la Liberation Nationale, thong nhat Cac Luc luong Phap Tu do va cac lanh tho do ho kiem soat va đa đuoc thanh lap vao cuoi nam 1943. Che đo dan chu đuoc tai lap tai Algeria thuoc PHap, va nhung nguoi Cong san cung nguoi Do Thai đuoc tha ra khoi cac trai tap trung.
Vao cuoi thang 4 nam 1945 Pierre Gazagne, thu ky cua chinh phu duoi su lanh đao cua Yves Chataigneau, loi dung su vang mat cua ong ta truc xuat lanh đao chong đe quoc Messali Hadj va bat giu cac lanh đao đang cua ong ta, Đang Nhan dan Algeria (PPA). Vao ngay Giai phong Phap, GPRF se đan ap manh mot cuoc noi day o Algeria trong vu tham sat Setif ngay 8 thang 5 nam 1945, vu viec đa bi mot so nha su hoc coi la "su bat đau cua Chien tranh Algeria".


= Đoc lap cua SOL =
Nam 1943 dan quan cong tac Service d'ordre legionnaire (SOL), duoi su lanh đao cua Joseph Darnand, tro thanh đoc lap va chuyen thanh "Milice francaise" (Dan quan Phap). Ve chinh thuc nam duoi su chi huy cua Pierre Laval, SOL nam duoi su lanh đao cua Darnand, nguoi cung giu mot chuc vu trong SS va đa tuyen the trung thanh voi Hitler. Duoi su chi huy cua Darnand va nhung ke duoi quyen, nhu Paul Touvier va Jacques de Bernonville, Dan quan chiu trach nhiem giup đo cac luc luong Đuc va canh sat trong viec đan ap Khang chien Phap va Maquis.

Ngoai ra, Milice tham gia voi luc luong Gestapo trong khu vuc duoi su lanh đao cua Klaus Barbie lung bat khang chien va nhung sac toc thieu so gom ca nguoi Do Thai đe chuyen toi cac trai giam giu nhu Trai truc xuat Drancy, tren đuong toi Auschwitz, va nhung trai tap trung khac cua Đuc, gom ca Dachau va Buchenwald.


Con so nan nhan Do Thai Nam 1940, co xap xi 350,000 nguoi Do Thai tai Mau quoc Phap, chua toi mot nua trong so ho co quoc tich Phap (va nhung nguoi nuoc ngoai khac, chu yeu bi truc xuat khoi Đuc trong thap nien 1930). Khoang 200,000 nguoi trong so ho, va đai đa so nguoi Do Thai nuoc ngoai, song tai Paris va vung lan can. Trong so 150,000 nguoi Do Thai Phap, khoang 30,000 nguoi, noi chung co nguon goc tu Trung Au, đa đuoc cap quoc tich Phap trong nhung nam 1930. Trong tong so tren, xap xi 25,000 nguoi Do Thai Phap va 50,000 nguoi Do Thai nuoc ngoai đa bi truc xuat. Theo nha su hoc Robert Paxton, 76,000 nguoi Do Thai đa bi truc xuat va chet trong cac trai tap trung va trai giet hai. Gom ca nhung nguoi Do Thai chet tai cac trai tap trung tai Phap, nhung truong hop nay đua con so tong thanh 90,000 nguoi Do Thai chet (mot phan tu tong dan so Do Thai truoc chien tranh theo uoc tinh cua ong). Cac con so cua Paxton ngu y rang 14,000 nguoi Do Thai đa chet trong cac trai tap trung cua Phap. Tuy nhien, cuoc đieu tra co he thong ve nhung nguoi Do Thai bi truc xuat tu Phap (co quyen cong dan hay khong) đuoc thuc hien duoi su lanh đao cua Serge Klarsfeld đa ket luan rang 3,000 đa chet trong cac trai tap trung cua Phap va 1,000 nguoi nua đa bi ban chet. Trong so xap xi 76,000 nguoi bi truc xuat, 2,566 nguoi song sot. Vi the con so tong hoi thap hon 77,500 nguoi chet (chua toi mot phan tu dan so Do Thai tai Phap nam 1940).
Theo ty le, du con so nay cho thay tong so nguoi chet thap hon tai mot so quoc gia khac (tai Ha Lan, 75% nguoi Do Thai đa bi giet hai). Thuc te nay đa đuoc mot so nguoi ung ho chinh phu Vichy đua ra. Tuy nhien, theo Paxton, con so nay đa thap hon nhieu neu "Nha nuoc Phap" đa khong cong tac voi Đuc, von thieu nhan luc cho cac hoat đong canh sat. Trong cuoc vay bat Vel' d'Hiv thang 7 nam 1942, Laval đa ra lenh truc xuat ca tre em, trai lai voi lenh cua Đuc. Paxton đa chi ra rang con so đa khong cao hon boi vi thieu tau hoa chuyen cho, su phan khang cua dan chung va viec truc xuat toi cac quoc gia khac (đang chu y la Italy).


Giai phong Phap va hau qua = Chinh phu Sigmaringen =

Sau khi Paris đuoc giai phong ngay 25 thang 8 nam 1944, Petain va cac bo truong cua minh bi cac luc luong Đuc đua sang Đuc. Tai đo, Fernand de Brinon lap ra mot chinh phu luu vong tai Sigmaringen—Petain tu choi tham gia—cho toi ngay 22 thang 4 nam 1945. Chinh phu đa đong tru so tai Lau đai Sigmaringen, va ten goi chinh thuc cua no la Phai đoan Phap (tieng Phap: Delegation francaise) hay Hoi đong Chinh phu Phap cho viec Bao ve cac Loi ich Quoc gia (tieng Phap: Commission gouvernementale francaise pour la defense des interets nationaux). Chinh phu Sigmaringen co đai phat thanh (Radio-patrie, Ici la France), to bao (La France, Le Petit Parisien) rieng va co cac đai su quan cua cac quoc gia phe Truc, Đuc, Italia va Nhat Ban. Dan so cua nuoc Phap Vichy luu vong la khoang 6,000 nguoi, gom ca nhung nha bao cong tac, tac gia noi tieng (Louis-Ferdinand Celine, Lucien Rebatet), cac nghe si (Le Vigan) va gia đinh ho cung 500 binh si, 700 nguoi Phap trong luc luong SS, cac tu binh chien tranh va nguoi Phap bi cuong buc lao đong. Ngay 8 thang 1 nam 1945, Jacques Doriot lap ra "Uy ban giai phong Phap" (tieng Phap: Comite de liberation francaise) tai Neustadt an der Weinstraße, mot thoi gian ngan truoc khi bi giet hai trong mot cuoc nem bom cua Đong Minh.


= Nhung hanh đong cua Chinh phu Lam thoi Phap =
Phap Tu do, so rang Đong Minh co the quyet đinh đat Phap duoi su cai quan cua AMGOT, co gang nhanh chong thanh lap Chinh phu Lam thoi Cong hoa Phap. Hanh đong đau tien cua chinh phu la lap lai che đo cong hoa tren khap Mau quoc Phap.
Chinh phu Lam thoi coi chinh phu Vichy la vi hien va vi the moi hanh đong cua no đeu khong hop phap. Tat ca cac quy che, đao luat, quy đinh va quyet đinh cua chinh phu Vichy vi the đeu khong co hieu luc va khong đuoc thuc hien. Tuy nhien, boi su huy bo hang loat cac quyet đinh cua chinh phu Vichy, gom ca nhieu quyet đinh co the đuoc ap dung boi cac chinh phu Cong hoa, la khong thuc te, nen chinh phu lam thoi quyet đinh rang viec huy bo đo đa đuoc chinh phu ghi nhan. Mot so đao luat va đieu luat bi dut khoat xoa bo, gom tat ca đao luat ve hien phap, tat ca cac đao luat phan biet chong nguoi Do Thai, va tat ca cac đieu luat chong lai "cac hoi kin" (vi du Hoi Tam Điem), va tat ca cac đao luat lap ra cac toa an đac biet.
Cac to chuc ban quan su va chinh tri theo đuong loi hop tac nhu Milice va Service d'ordre legionnaire, cung bi giai tan.
Chinh phu lam thoi cung thuc hien cac buoc đe thay the cac chinh quyen đia phuong, gom ca cac to chuc đa bi che đo Vichy đan ap, bang cac cuoc bau cu moi hay bang cach keo dai nhiem ky cua nhung nguoi đa đuoc bau khong muon hon nam 1939.


= Cac cuoc thanh trung =

Sau giai phong, trong mot giai đoan ngan nuoc Phap đa roi vao mot lan song nhung vu hanh quyet nhung nguoi cong tac. Ho bi đua toi Velodrome d'hiver, nha tu Fresnes hay trai giam giu Drancy. Nhung phu nu bi nghi ngo co quan he luyen ai voi nguoi Đuc, hay thuong thay hon la gai điem đa tung tiep cac khach hang Đuc, bi lang ma cong khai bang cach cao đau. Nhung nguoi đa tham gia vao cho đen cung bi beu xau la "nhung ke kiem loi tu chien tranh" (profiteurs de guerre), va bi cong khai goi la "BOF" (Beurre Oeuf Fromage, hay Bo Trung Pho mat, boi đo la cac san pham đuoc ban voi gia tren troi thoi Chiem đong). Tuy nhien, Chinh phu Lam thoi Cong hoa Phap (GPRF, 1944–46) đa nhanh chong tai lap trat tu, va đua nhung nguoi cong tac ra truoc cac toa an. Nhieu nguoi bi ket an đa đuoc an xa duoi thoi Đe Tu Cong hoa (1946–54).
Cac nha su hoc đa chia lam bon giai đoan khac nhau:

Giai đoan đau tien la nhung vu ket an cua dan chung (epuration sauvage – trung phat man ro): nhung vu hanh quyet khong co quan toa xet xu, va cao đau cac phu nu. Nhung uoc tinh cua cac quan truong canh sat đuoc thuc hien nam 1948 va 1952 cho thay co toi 6,000 vu hanh quyet truoc Giai phong, va 4,000 vu sau đo.
Giai đoan hai (epuration legale trung phat phap ly), bat đau voi cac menh lenh ngay 26 va 27 thang 6 nam 1944 cua Charles de Gaulle (menh lenh đau tien cua de Gaulle lap ra cac Uy ban trung phat ngay 18 thang 8 nam 1943): cac phan quyet cho nhung nguoi hop tac cua Commissions d'epuration, đa ket toi gan 120,000 nguoi (vi du Charles Maurras, lanh đao phai Action Francaise trung thanh, va vi the đa bi ket an chung than ngay 25 thang 1 nam1945), gom ca 1,500 an tu hinh (Joseph Darnand, lanh đao Milice, va Pierre Laval, lanh đao nha nuoc Phap, bi hanh quyet sau vu xet xu ngay 4 thang 10 nam 1945, Robert Brasillach, bi hanh quyet ngay 6 thang 2 nam 1945, van van)—nhieu nguoi trong so đo song sot qua giai đoan nay va sau đo đa đuoc an xa.
Giai đoan ba, co khoan dung hon voi nhung nguoi cong tac (phien toa xu Philippe Petain hay tac gia Louis-Ferdinand Celine).
Cuoi cung la giai đoan bon voi nhung hanh đong an xa va chieu co (vi du Jean-Pierre Esteva, Xavier Vallat, nguoi lap ra Uy ban Chung ve cac Van đe Do Thai, Rene Bousquet, lanh đao canh sat Phap, van van)
Cac nha su hoc khac đa phan biet cac vu trung phat chong cac tri thuc (Brasillach, Celine, van), nhung nha cong nghiep, nhung chien binh (LVF, van van) va nhung nhan vien dan su (Papon, van van).

Philippe Petain bi ket toi phan quoc thang 7 nam 1945. Ong bi ket toi va ket an tu hinh bang cach ban sung, nhung Charles de Gaulle đa giam an thanh chung than. Trong luc luong canh sat, mot so nguoi cong tac nhanh chong tiep nhan lai nhung trach nhiem chinh thuc. Su tiep tuc nay đa bi chi ra, đac biet lien quan toi cac su kien cua vu Tham sat Paris nam 1961, bi hanh quyet theo lenh cua lanh đao canh sat Paris Maurice Papon khi Charles de Gaulle đang la nguyen thu quoc gia. Papon đa bi xet xu va ket an toi ac chong lai loai nguoi nam 1998.
Cac thanh vien nguoi Phap trong Waffen-SS Su đoan Charlemagne song sot sau cuoc chien bi coi la nhung nguoi phan boi. Mot so chi huy co ten tuoi bi hanh quyet, trong khi nhung nguoi khac bi ket cac an tu khac nhau; mot so nguoi đuoc lua chon sang tham chien tai Đong Duong (1946–54) cung Quan đoan Le duong thay cho an tu.
Trong so cac nghe si, co Tino Rossi bi giam tai nha tu Fresnes, noi, theo bao Combat, cac cai nguc xin ong chu ky. Pierre Benoit va Arletty cung bi giam giu.
Nhung vu hanh quyet khong xet xu va cac hinh thuc khac cua "cong ly nhan dan" đa bi chi trich manh me ngay sau chien tranh, voi viec nhung nguoi than can voi chinh phu Petain đua ra nhung con so toi 100,000, va goi no la "Khung bo đo", "vo chinh phu", hay "tra thu mu quang". Tac gia va cung la nguoi Do Thai tung bi giam giu Robert Aron uoc tinh nhung vu hanh quyet cua dan chung len toi 40,000 nam 1960. Đieu nay đa lam de Gaulle ngac nhien, ong uoc tinh con so trong khoang 10,000, con so nay cung đuoc nhung nha su hoc thoi nay chap nhan. Xap xi 9,000 vu trong so 10,000 la nhung vu hanh quyet tinh trong ca nuoc, xay ra trong cuoc chien đau.
Mot so nguoi ngu y rang Phap đa khong hanh đong đu đe phan ung voi nhung nguoi cong tac trong giai đoan nay, bang cach chi ra co lua chon cac con so, co it nhung vu hanh quyet hop phap tai Phap hon nuoc lang gieng nho la Bi, va co it nguoi bi giam giu hon tai Na Uy va Ha Lan. Tuy nhien, tinh hinh tai Bi khong the đem so sanh boi nuoc nay vua co chinh sach hop tac vua muon rut khoi chien tranh. Cuoc xam luoc nam 1940 đa khien dan cu Flemish noi chung theo nguoi Đuc voi hy vong gianh đuoc su cong nhan quoc gia, va so voi dan so quoc gia mot ty le nguoi Bi lon hon Phap hop tac voi Phat xit hay tinh nguyen chien đau cho ho; dan Walloon trai lai lanh đao nhung vu bao thu hang loat chong nguoi Flemish sau chien tranh, mot so vu trong đo, nhu vu hanh quyet Irma Swertvaeger Laplasse, van con gay tranh cai.
Ty le nhung nguoi cong tac tai Na Uy cung cao, va su cong tac dien ra o ty le lon tai Ha Lan (nhu voi nguoi Flanders) mot phan dua tren su tuong đong ngon ngu va van hoa voi Đuc. Tuy nhien, nhung nguoi bi giam giu tai Na Uy va Ha Lan, chi trong mot thoi gian ngan va thuc su khong phan biet; co mot đinh điem giam giu ngan tai cac quoc gia nay boi viec giam giu đuoc dung mot phan cho muc đich phan loai nguoi hop tac va khong hop tac. Na Uy cham dut trung phat voi chi 37 nguoi hop tac bi hanh quyet.


= Nhung phien toa trong thap nien 1980 =
Mot so nguoi bi buoc toi ac chien tranh đa bi xet xu, mot so toi lan thu hai, tu nhung nam 1980 tro ve sau: Paul Touvier, Klaus Barbie, Maurice Papon, Rene Bousquet, lanh đao canh sat Phap trong chien tranh va nguoi pho Jean Leguay (hai nguoi cuoi cung bi buoc toi vi trach nhiem trong vu Vay bat Vel' d'Hiv thang 7 nam 1942). Mot trong so nguoi san Phat xit, Serge va Beate Klarsfeld đa danh mot so no luc sau chien tranh đe đua ho ra truoc toa an. Mot so kha lon nhung nguoi hop tac sau đo gia nhap phong trao OAS khung bo trong Chien tranh Algeria (1954–62). Jacques de Bernonville đa bo tron toi Quebec, sau đo la Brazil. Jacques Ploncard d'Assac tro thanh co van cho vi đoc tai Antonio de Oliveira Salazar tai Bo Đao Nha.
Nam 1993 cuu quan chuc che đo Vichy Rene Bousquet đa bi am sat trong khi đang cho đoi bi xet xu tai Paris sau mot loi buoc toi nam 1991 vi cac toi ac chong lai loai nguoi; ong đa bi truy to đuoc tuyen bo trang an va lap tuc đuoc an xa nam 1949. Nam 1994 cuu quan chuc che đo Vichy Paul Touvier (1915–1996) bi phan quyet thuc hien toi ac chong lai loai nguoi. Maurice Papon tuong tu cung bi ket an nam 1998, đuoc tha 3 nam sau đo vi suc khoe kem va chet nam 2007.


Tranh cai lich su va trach nhiem cua nuoc Phap: "Hoi chung Vichy" Cho toi thoi ky tong thong cua Jacques Chirac, quan điem chinh thuc cua chinh phu Phap la chinh quyen Vichy la mot chinh phu bat hop phap khac biet voi nha nuoc Cong hoa Phap, đuoc thanh lap boi nhung ke phan boi duoi su anh huong cua nuoc ngoai. Qua thuc, chinh quyen Vichy Phap tranh cai ten chinh thuc Phap ("Cong hoa Phap") va tu goi minh la "Nha nuoc Phap", thay the khau hieu Cong hoa Tu do, Binh đang, Bac ai, thua ke tu cuoc Cach mang Phap nam 1789, bang khau hieu Can lao, Gia đinh, To quoc.
Tuy cach hanh xu toi pham cua nuoc Phap Vichy luon đuoc thua nhan, quan điem nay bac bo bat ky trach nhiem nao cua nha nuoc Phap, cho rang nhung hanh đong pham phai trong thoi gian 1940 va 1944 la nhung hanh đong vi hien va khong co tinh phap ly. Nguoi đe xuat chinh cua quan điem nay chinh la Charles de Gaulle, ong nhan manh, va cac nha su hoc sau đo cung hanh đong tuong tu, vao nhung đieu kien khong ro rang cua cuoc bo phieu thang 6 nam 1940 trao toan quyen cho Petain, cuoc bo phieu nay đa bi nhom thieu so Vichy 80 tu choi. Đac biet, cac bien phap cuong buc cua Pierre Laval đa bi nhung nha su hoc nay len an, va vi the, ho coi cuoc bo phieu la vi hien (Xem tieu đoan: Cac đieu kien cua hiep uoc đinh chien va cuoc bo phieu trao toan quyen ngay 10 thang 7 nam 1940).
Tuy nhien, ngay 16 thang 7 nam 1995, tong thong Jacques Chirac, trong mot bai phat bieu, đa thua nhan trach nhiem cua nuoc Phap trong viec ung ho "toi ac đien ro cua đat nuoc bi chiem đong", đac biet la su ho tro cua canh sat Phap, duoi su lanh đao cua Rene Bousquet, giup đo Phat xit trong viec thuc thi cai goi la Giai phap cuoi cung. Cuoc vay bat Vel' d'Hiv thang 7 nam 1942 la mot vi du cu the ve viec canh sat Phap đa thuc hien cong viec cua Phat xit nhu the nao, tham chi con đi xa hon nhung menh lenh quan su yeu cau (bang cach gui tre em toi trai giam giu Drancy, điem dung chan cuoi cung truoc khi toi nhung trai tieu diet).
Nhu nha su hoc Henry Rousso đa đe cap trong Hoi chung Vichy (1987), Vichy va su hop tac nha nuoc cua Phap van la mot "qua khu chua qua." Nhung tranh cai lich su ngay nay van soi noi, voi nhung quan điem trai nguoc ve ban chat va tinh phap ly cua chu nghia hop tac cua chinh quyen Vichy voi Đuc trong viec thuc hien cuoc diet chung. Ba giai đoan chinh đa đuoc phan biet trong lich su che đo Vichy: giai đoan mot la giai đoan Gaullist, voi muc tieu hoa giai quoc gia va thong nhat duoi thoi Charles de Gaulle, nguoi tu cho minh o tren cac đang chinh tri va nhung su chia re; tiep theo la thap nien 1960, voi bo phim The Sorrow and the Pity (1971) cua Marcel Ophuls; cuoi cung la thap nien 1990, voi phien toa xu Maurice Papon, quan chuc dan su tai Bordeaux chiu trach nhiem ve "Cac van đe Do Thai" trong chien tranh, ong nay đa bi ket an sau mot phien toa rat dai (1981–1998) vi nhung toi ac chong lai loai nguoi. Phien toa xu Papon khong chi lien quan toi mot ca nhan, ma ca trach nhiem cua bo may hanh chinh Phap trong viec truc xuat nguoi Do Thai. Hon nua, su nghiep cua ong ta sau chien tranh, khien ong tro thanh mot canh sat truong Paris thanh cong trong thoi Chien tranh Algeria (1954–1962) va sau đo la thu quy cua đang Gaullist UDR tu nam 1968 toi nam 1971, va cuoi cung la Bo truong Ngan sach thoi tong thong Valery Giscard d'Estaing va thu tuong Raymond Barre tu nam 1978 toi nam 1981, la mot trieu chung cho thay su hoi phuc nhanh cua nhung nguoi cong tac sau chien tranh. Nhung chi trich con cho rang, su hoi phuc nhanh nay con lien quan toi nhieu nhan vat khac (du ho khong giu nhung vai tro quan trong nhu vay), the hien chung mau lang quen cua nuoc Phap, trong khi nhung nguoi khac chi ra rang cach nhan thuc ve chien tranh va su hop tac nha nuoc đa co su thay đoi theo thoi gian. Su nghiep cua Papon đuoc coi la co nhieu scandal boi ong ta tung chiu trach nhiem, khi giu chuc canh sat truong Paris, ve vu tham sat Paris nam 1961 cua nhung nguoi Algeria trong chien tranh, va đa buoc phai tu chuc sau khi lanh đao chong thuc dan nguoi Maroc Mehdi Ben Barka "bien mat, tai Paris nam 1965.
Tuy mot đieu chac chan la chinh phu Vichy co mot luong lon quan chuc cao cap hop tac voi cac chinh sach diet chung Phat xit, muc đo hop tac chinh xac van đang bi tranh cai. So voi cac cong đong Do Thai đuoc thanh lap tai cac quoc gia khac bi Đuc xam luoc, nguoi Do Thai Phap phai chiu mot ty le thiet hai thap hon (xem đoan ve con so nan nhan Do Thai o tren); du, bat đau tu nam 1942, su đan ap va truc xuat đa tac đong toi nguoi Do Thai Phap va nguoi Do Thai nuoc ngoai. Cac cuu quan chuc chinh phu Vichy sau nay tuyen bo rang ho đa lam het muc co the đe giam thieu tac đong cua cac chinh sach cua Phat xit, du nhung nha su hoc chinh thong cua Phap cho rang che đo Vichy đa hanh đong vuot qua mong đoi cua Phat xit.
To bao cap tinh Nice Matin ngay 28 thang 2 nam 2007 tiet lo rang hon 1,000 tai san cong quan tai Cote d'Azur, tu thoi Vichy "co hieu luc", hay it nhat van ton tai tren giay to. Vi du, mot trong nhung quyet đinh đo, viet:

Cac nha thau se thuc hien nhung tuyen bo sau: ho mang quoc tich Phap, khong phai nguoi Do Thai, khong ket hon voi nguoi Do Thai theo cac nghia cua luat phap va nghi đinh đang co hieu luc [duoi che đo Vichy, NDLR]
Chu tich CRIF-Cote d'Azur, mot hoi nhom Do Thai, đa ra mot len an manh me goi no la "su khiep hai cung cuc" khi mot trong nhung cu dan cua mot che đo cong quan đo goi no la mot "su sai lam" ma "khong co hau qua." Nhung cu dan nguoi Do Thai co the va muon song tai cac toa nha, va giai thich đieu nay nha bao cua to Nice Matin đa phong đoan rang mot so nguoi chu đa khong đoc chi tiet cac hop đong cong quan, trong khi nhung nguoi khac cho rang cac quy đinh đa loi thoi. Mot ly do cho viec cac quy đinh loi thoi la bat ky mot co so cong quan co su phan biet sac toc hay quy đinh đia phuong khac co the đa ton tai "tren giay to", thoi ky Vichy hay thoi điem khac, đa bi mat hieu luc theo hien phap cua Đe Tu Cong hoa Phap (1946) va Đe Ngu Cong hoa Phap (1958) va khong the đuoc ap dung theo luat chong phan biet đoi xu cua Phap. Vi the, tham chi nhung nguoi so huu hay đong so huu đa ky hay đong y voi nhung quy đinh nay sau nam 1946, bat ky mot thoa thuan nao nhu vay se khong co hieu luc va vo nghia (caduque) theo luat phap Phap. Viec viet lai hay loai bo cac quy đinh loi thoi đang nhe đa phai đuoc thuc hien bang chi phi cua nguoi o, gom ca phi cong chung 900 toi 7000 EUR cho moi toa nha.


= Tranh cai "Kiem va khien" =
Ngay nay, mot so nguoi ung ho che đo Vichy tiep tuc vien dan ly le chinh thuc do Petain va Laval đua ra: su hop tac nha nuoc la đe bao ve dan chung Phap khoi nhung gian kho cua su Chiem đong. Sau chien tranh, nhung nguoi hop tac va "petainistes" (nguoi ung ho Petain) cu cho rang tuy Charles de Gaulle đa đai dien cho "thanh kiem" cua nuoc Phap, Petain đa la "chiec khien" bao ve nuoc Phap.


= "Nguoi Do Thai Phap va nguoi Do Thai nuoc ngoai ": su thuc hay huyen thoai? =
Du tuyen bo nay bi phan con lai cua nguoi dan Phap va chinh nuoc Phap phan đoi, mot huyen thoai khac van đuoc luu truyen rong rai hon. Huyen thoai nay đe cap toi cai goi la su "bao ve" cua nuoc Phap Vichy voi nguoi Do Thai bang cach "chap nhan" hop tac trong viec truc xuat—va, tren het, trong viec ket lieu- nguoi Do Thai nuoc ngoai.
Tuy nhien, ly le nay đa bi nhieu nha su hoc la chuyen gia ve chu đe bac bo, trong so đo co nha su hoc My Robert Paxton, nguoi đuoc cong nhan rong rai va vi co nguon goc nuoc ngoai nen co mot goc nhin rong va khach quan hon ve van đe, va nha su hoc cua canh sat Phap Maurice Rajsfus. Ca hai đeu đuoc moi lam chuyen gia trong vu xet xu Papon hoi nhung nam 1990.
Vi the, Robert Paxton đa tuyen bo truoc toa ngay 31 thang 10 nam 1997, rang "Vichy đa đua ra nhung sang kien... Hiep đinh ngung chien giu lai mot khoang khong gian tu do." Tu đo ve sau, che đo Vichy tu quyet đinh, ve van đe trong nuoc, đe thuc hien "Cach mang Quoc gia" ("Revolution nationale"). Sau khi đa giao cai goi la nhung trach nhiem cua su that bai ("dan chu, che đo đai nghi, chu nghia the gioi, canh ta, nguoi Do Thai...") Vichy đat ra, ngay tu ngay 3 thang 10 nam 1940, "Quy che ve nguoi Do Thai" đau tien. Tu đo, nguoi Do Thai bi coi la "cac cong dan vung hai ".
Tren binh dien quoc te, Phap "tin rang cuoc chien tranh se cham dut". Vi the, ngay tu thang 7 nam 1940, Vichy đa thuc hien cac cuoc đam phan voi chinh quyen Đuc trong mot no luc nham gianh lai mot vi the cho Phap ben trong "Trat tu Moi" cua Đe che thu Ba. Nhung "Hitler khong bao gio quen that bai nam 1918. Ong ta luon noi khong." Tham vong cua chinh quyen Vichy that bai ngay tu đau.
Rober Paxton noi "Chu nghia chong bai Do Thai luon la mot chu đe". Tham chi ban đau ho con chong lai cac ke hoach cua nguoi Đuc. "O giai đoan nay Phat xit van chua quyet đinh tieu diet nguoi Do Thai, ma la truc xuat ho. Y tuong cua ho khong phai la bien Phap tro thanh mot quoc gia bai Do Thai. Trai lai, ho muon gui toi Phap nhung nguoi Do Thai bi truc xuat" khoi Đe che thu Ba.
Su xoay chuyen cua lich su dien ra nam 1941–1942, voi su that bai sap toi cua Đuc tai Mat tran phia Đong. Cuoc chien tro thanh chien tranh "tong luc", va vao thang 8 nam 1941, Hitler đa quyet đinh "tieu diet toan bo nguoi Do Thai o chau Au." Chinh sach moi nay đuoc chinh thuc hinh thanh tai Hoi nghi Wannsee thang 1 nam 1942, va đuoc ap dung tai moi quoc gia chau Au bi chiem đong ngay tu mua xuan  nam 1942. Nuoc Phap, von tu cho minh la mot quoc gia van con đoc lap (trai voi cac quoc gia bi chiem đong) "đa quyet đinh hop tac. Đay la Vichy thu hai." Chuyen tau đau tien cho nhung nguoi bi truc xuat roi Drancy ngay 27 thang 3 nam 1942, toi Ba Lan – chuyen đau tien trong rat nhieu nhung chuyen tau sau đo.
"Phat xit can bo may hanh chinh Phap... Ho luon phan nan ve viec thieu nhan luc." Paxton nho lai, mot đieu ma Maurice Rajsfus luon nhan manh. Du nha su hoc nguoi My cong nhan trong phien toa rang "cach hanh xu dan su cua mot so ca nhan " đa cho phep nhieu nguoi Do Thai tron thoat khoi bi truc xuat, ong phat bieu:

Chinh nha nuoc Phap đa tham gia vao chinh sach tieu diet nguoi Do Thai... Lam sao mot nguoi co the du đinh lam đieu nguoc lai khi nhung phuong tien ky thuat va hanh chinh đo đa đuoc đua ra cho muc đich đo?
Đe cap toi van đe canh sat Phap tien hanh đang ky cho nguoi Do Thai, cung nhu quyet đinh cua Laval, đuoc đua ra thang 8 nam 1942 mot cach hoan toan đoc lap, truc xuat ca tre em cung cha me, Paxton them:

Trai voi nhung y nghi truoc kia, chinh quyen Vichy đa khong hy sinh nhung nguoi Do Thai nuoc ngoai voi hy vong bao ve nguoi Do Thai Phap. O tren đinh bo may cam quyen, ho biet, ngay tu đau, rang viec truc xuat nhung nguoi Do Thai cuoi cung nay la khong the tranh khoi.
Du co su xac nhan cua Paxton ve viec chinh quyen Vichy biet "ngay tu đau", nhung vu truc xuat tu Phap mai toi mua he nam 1942 moi bat đau, nhieu thang sau khi hanh đong truc xuat hang loat tu cac quoc gia khac đa đuoc tien hanh. Mot phan dan chung bi giu tai Trai tap trung Dachau, đa đuoc mo cua tu nam 1933, la nguoi Do Thai, va nhung trai giet nguoi chinh o Ba Lan va Đuc đuoc mo cua nam 1941 va đau nam 1942.
Sau đo Paxton đe cap toi truong hop Italia, noi viec truc xuat nguoi Do Thai chi bat đau sau khi bi Đuc chiem đong – Italia đau hang Đong minh vao giua nam 1943 nhung sau đo bi Đuc xam luoc va nhung tran đanh tiep dien cho toi nam 1944. Đac biet, tai Nice, "nguoi Italia đa bao ve nguoi Do Thai. Va chinh quyen Phap đa phan nan ve đieu nay voi nguoi Đuc." Theo quan điem nay, nhung vu truc xuat tu Italia đa bat đau ngay sau khi nuoc nay bi Đuc xam luoc. Tren thuc te, su troi day cua Benito Mussolini va chu nghia Phat xit Italia đa ngan can hau het su nhap cu cua nguoi Do Thai trong giai đoan giua hai cuoc chien, va Italia đa thong qua nhung đieu luat manh me chong Do Thai nam 1938, tuoc quoc tich cua nguoi Do Thai. Rot cuoc, mot ty le tuong tu nguoi Do Thai tai Italia cung bi truc xuat nhu tai Phap.

Cong trinh gan đay cua nha su hoc Susan Zuccotti phat hien rang chinh phu Vichy đa tao đieu kien cho viec truc xuat nguoi Do Thai nuoc ngoai hon la nguoi Do Thai Phap, it nhat toi nam 1943 moi khong con su phan biet:
Cac quan chuc che đo Vichy [đa] hy vong truc xuat nguoi Do Thai nuoc ngoai tren toan nuoc Phap đe lam giam nhe ap luc voi nguoi Do Thai Phap. Chinh Pierre Laval đa the hien quan điem chinh thuc cua chinh quyen Vichy... Vao nhung thang đau nam 1943, noi khiep so [Adam] Munz va [Alfred] Feldman mieu ta o nuoc Phap bi Đuc chiem đong đa đuoc nhung nguoi Do Thai nuoc ngoai trai qua. Rat kho đe biet chinh xac co bao nhieu nguoi Do Thai Phap đa bi bat giu, thuong la rieng biet hay cai goi la tan cong, nhung vao ngay 21 thang 1 nam 1943, Helmut Knochen đa thong bao cho Eichmann tai Berlin rang co 2,159 cong dan Phap trong so 3,811 tu nhan tai Drancy. Nhieu nguoi đa o tai Drancy trong nhieu thang. Ho đa khong bi truc xuat boi vi, cho toi thang 1 nam 1943, khong co đu nguoi nuoc ngoai va con ho đu đe chat đay nhung đoan tau bon muoi ba toa cho khoang 41,591 ve phia đong... Tuy nhien, toi thang 1 nam 1943, nguoi Do Thai nuoc ngoai dan nhan biet đuoc ve moi nguy hiem va tro nen kho bi bat. Phat xit gay ap luc đoi bat giu nhung nguoi Do Thai Phap va truc xuat nhung nguoi đang o trai Drancy. Vi the, khi Knochen thong bao rang co 2,159 cong dan Phap trong so 3,811 tu nhan tai Drancy ngay 21 thang 1 nam 1943, ong cung yeu cau Eichmann cho phep truc xuat ho. Khong co chuyen tau nao xuat phat tu Drancy vao thang 12 va thang 1, va [Trung uy SS Heinz] Rothke đa gay ap luc cho Knochen đoi tiep tuc thuc hien. Rothke cung muon don sach trai Drancy đe lai tiep tuc bat nguoi. Du co su bat đong trong qua khu cua cac quan chuc Vichy va ca su luong lu cua Eichmann truoc mot hanh đong nhu vay, su cho phep truc xuat nguoi Do Thai Phap tai Drancy, tru nhung nguoi thuoc cac gia đinh hon nhan di chung, đuoc Berlin thong qua ngay 25 thang 1.

Du y đinh ban đau hay ve sau cua chinh phu Vichy nhu the nao chang nua, con so nay la chua toi 15% nguoi Do Thai Phap, so voi con so gap đoi voi nguoi Do Thai nuoc ngoai song tai Phap. Co nhieu nguoi Do Thai song tai Phap vao cuoi che đo Vichy hon vao xap xi muoi nam truoc đo.


Nhung nhan vat đang chu y cua che đo Vichy Philippe Petain, lanh đao "Nha nuoc Phap" (Vichy)
Pierre Laval, thu tuong "Nha nuoc Phap" (1940, 1942–1944)
Pierre-Etienne Flandin, thu tuong "Nha nuoc Phap" (1940–1941)
Francois Darlan, thu tuong "Nha nuoc Phap" (1941–1942)
Pierre Pucheu, bo truong noi vu
Maxime Weygand, Tong tu lenh cac luc luong vu trang va bo truong quoc phong
Charles Huntziger, tuong va bo truong quoc phong
Rene Bousquet, lanh đao canh sat Phap
Jean Leguay, đai dien cua Bousquet tai "vung tu do", bi ket toi ac chong lai loai nguoi vi vai tro cua ong trong Cuoc vay bat Vel' d'Hiv thang 7 nam 1942
Louis Darquier de Pellepoix, Cao uy ve Cac van đe Do Thai cua Chinh phu Vichy
Philippe Henriot, Thu ky Nha nuoc ve Thong tin va Tuyen truyen cua Chinh phu Vichy
Maurice Papon, lanh đao So cac Van đe Do Thai tai tinh Bordeaux (bi ket an toi ac chong lai loai nguoi nam 1998)
Simon Sabiani, lanh đao PPF cua Doriot tai Marseille
Paul Touvier, bi ket an nam 1995 vi cac toi ac chong lai loai nguoi vi vai tro la lanh đao Milice tai Lyon
Xavier Vallat, Tong Cao uy ve cac Van đe Do Thai
Marcel Deat, nguoi thanh lap Rassemblement national populaire (RNP) nam 1941. Gia nhap chinh phu vao nhung thang cuoi cung cua cuoc Chiem đong.
Gaston Henry-Haye, đai su cua Vichy Phap tai Hoa Ky.


Nhung nguoi hop tac hay petainist khong co lien he voi chinh phu Vichy Marcel Bucard, nguoi thanh lap lien đoan Mouvement franciste cuc huu cua Legion des volontaires francais contre le bolchevisme (LVF)
Eugene Deloncle, đong sang lap nhom khung bo canh huu La Cagoule nam 1935 va sau đo la Mouvement social revolutionnaire Phat xit nam 1940
Jacques Doriot, nguoi thanh lap Parti Populaire Francais (PPF) va thanh vien cua LVF
Etienne Leandri, mac đong phuc Gestapo trong chien tranh (tham gia vao viec thanh lap Service d'Action Civique (SAC) Gaullist nhung nam 1960
Robert Brasillach, tac gia, bi xu tu vi toi hop tac sau chien tranh
Louis-Ferdinand Celine, tac gia
Pierre Drieu La Rochelle, tac gia
Lucien Rebatet, tac gia
Charles Maurras, tac gia va nguoi thanh lap phong trao bao hoangAction Francaise
Pierre Taittinger, chu tich hoi đong thanh pho Paria nam 1943–44
Henri Lafont
Pierre Bonny (con goi la Pierre Bony)


Xem them Cong tac va Truy na nhung nguoi Cong tac voi Phat xit Đuc
Quan he ngoai giao cua nuoc Phap Vichy
1942–43 Phien toa Riom va The Vichy 80
Lich su Quan su Phap trong The chien II
Đuc chiem đong Phap trong The chien II
Italia chiem đong Phap trong The chien II
To chuc Todt
Cadix, Trung tam tinh bao cua Đong Minh tai Uzes
Mat tran phia Tay (Frankreich) Khu (Luftflotte 3, Phap)
Quan he Phap-Đuc
Oradour-sur-Glane
Ordre Nouveau, dich sang tieng Phap cua Nationsozialistische Neue Ordnung, ke hoach cua Hitler ve quyen lanh đao cua Phat xit tai chau Au.
Đoi quan Elizabeth Thorpe
Danh sach thuoc đia va vung đat thuoc so huu cua Phap
Đe che thuoc đia Phap


Tham khao Thu muc = Tieng Anh =
Nicholas Atkin, Petain, Longman, 1997
Azema, Jean-Pierre. From Munich to Liberation 1938-1944 (The Cambridge History of Modern France) (1985)
Azema, Jean-Pierre, ed. Collaboration and Resistance: Images of Life in Vichy France 1940-1944 (2000) 220pp; photographs
Carmen Callil Bad Faith. A Forgotten History of Family, Fatherland and Vichy France. New York: Knopf. 2006. ISBN 0-375-41131-3. [Biography of Louis Darquier de Pellepoix].
Diamond, Hanna. Women and the Second World War in France, 1939-1948: Choices and Constraints (1999)
Fogg, Shannon Lee. The Politics of Everyday Life in Vichy France: Foreigners, Undesirables, and Strangers (2009), 226pp
Gildea, Robert. Marianne in Chains: Daily Life in the Heart of France During the German Occupation (2004) excerpt and text search
Charles Glass, Americans in Paris: Life and Death Under Nazi Occupation, Harper Collins, U.K. ISBN 978-0-00-722853-9.
Jackson, Julian. France: The Dark Years, 1940-1944 (2003) excerpt and text search
Simon Kitson, The Hunt for Nazi Spies: Fighting Espionage in Vichy France, (University of Chicago Press, 2008). ISBN 978-0-226-43893-1.
Kooreman, Megan. The Expectation of Justice: France, 1944–1946. (Duke University Press. 1999)
William Langer, Our Vichy gamble, (1947); U.S. policy 1940-42
Larkin, Maurice. France since the Popular Front: Government and People 1936-1996 (Oxford U P 1997). ISBN 0-19-873151-5
Levendel, Isaac. Not the Germans alone: A son's search for the truth of Vichy. (Northwestern University Press. 2001). ISBN 0-8101-1843-2
Marrus, Michael R. and Robert Paxton. Vichy France and the Jews. (Basic Books: 1981). ISBN 0-465-09005-2
Melton, George E. Darlan: Admiral and Statesman of France, 1881–1942. (Praeger, 1998). ISBN 0-275-95973-2.
Nord, Philip. France's New Deal: From the Thirties to the Postwar Era (Princeton U.P., 2010) 457 pages
Paxton, Robert O.  Vichy France: Old Guard and New Order, 1940-1944 (2nd ed. 2001) excerpt and text search
Henry Rousso. The Vichy Syndrome: History and Memory in France since 1944. (2nd ed. 2006). ISBN 0-674-93539-X
Smith, Colin. England's Last War Against France: Fighting Vichy, 1940–1942, London, Weidenfeld, 2009. ISBN 978-0-297-85218-6
John F. Sweets, Choices in Vichy France: The French Under Nazi Occupation (New York, 1986) excerpt and text seach, focus on city of Clermont-Ferrand
Martin Thomas, The French Empire at War, 1940–45, Manchester University Press, 1998, paperback 2007.
Vinen, Richard. The Unfree French: Life Under the Occupation (2007)
Richard H. Weisberg. Vichy Law and the Holocaust in France. New York University Press. 1998. ISBN 0-8147-9336-3


= Tieng Phap =
Henri Amouroux, La grande histoire des Francais sous l'Occupation, 8 volumes, Laffont, 1976
Jean-Pierre Azema & Francois Bedarida,Vichy et les Francais, Paris, Fayard, 1996.
Le regime de Vichy et les Francais (dir. Jean-Pierre Azema & Francois Bedarida, Institut d'histoire du temps present), Fayard, 1992, ISBN 2-213-02683-1
Michele Cointet. L'Eglise sous Vichy. 1940–1945. La repentance en question., Perrin, Paris, 1998. ISBN 2-262-01231-8
Eric Conan et Henry Rousso. Vichy, un passe qui ne passe pas, Fayard, Paris, 1994, ISBN 2-213-59237-3
Yves Maxime Danan, La vie politique a Alger, de 1940 a 1944, L.G.D.J., Paris 1963.
Andre Kaspi. Les Juifs pendant l'Occupation, Seuil, Paris, 1991, ISBN 2-02-013509-4
Simon Kitson, Vichy et la chasse aux espions nazis, Autrement, Paris, 2005, ISBN 2-7467-0588-5
Serge Klarsfeld. Vichy-Auschwitz. Le role de Vichy dans la solution finale de la question juive en France. 1943–1944., Fayard, Paris, 1985, ISBN 2-213-01573-2
Herbert R. Lottman. Petain. Seuil, 1984, ISBN 2-02-006763-3
Jacques Sabille. "Les Juifs de Tunisie sous Vichy et l'Occupation". Paris: Edition du Centre de Documentation Juive Contemporaine, 1954
David Bensoussan, Il etait une fois le Maroc: temoignages du passe judeo-marocain, ed. du Lys, www.editionsdulys.com, Montreal, 2010 (ISBN 2-922505-14-6)


= Tieng Đuc =
Eberhard Jackel: Frankreich in Hitlers Europa: die deutsche Frankreichpolitik im 2. Weltkrieg, Stuttgart 1966.
Martin Jungius: Der verwaltete Raub. Die „Arisierung" der Wirtschaft in Frankreich 1940–1944. Thorbecke, Ostfildern 2008, Beiheft der Francia Nr. 67, hrsg. von Deutschen Historischen Institut Paris.
Henry Rousso, Vichy. Frankreich unter deutscher Besatzung 1940–1944 (Munchen, C.H.Beck, 2009) (beck'sche reihe; 1910).
Michael Mayer Staaten als Tater. Ministerialburokratie und 'Judenpolitik' in NS-Deutschland und Vichy-Frankreich. Ein Vergleich. Preface by Horst Moller and Georges-Henri Soutou Munchen, Oldenbourg, 2010 (Studien zur Zeitgeschichte; 80). ISBN 978-3-486-58945-0. (Comparative study of anti-Jewish policy implemented by the government in Nazi-Germany, by German occupational forces in France and by the semi-autonomic French government in Vichy)


= Phim =
Marcel Ophuls, 1969. The Sorrow and the Pity
Claude Chabrol, 1993. The Eye of Vichy


Lien ket ngoai Vichy propaganda posters Luu tru ngay 23 thang 8 nam 2011 tai Wayback Machine
Simon Kitson's Vichy web-page Luu tru ngay 11 thang 9 nam 2009 tai Wayback Machine
Original "Establishment of the Vichy government" constitutional act
Informational page about state collaboration of Vichy France Luu tru ngay 1 thang 4 nam 2007 tai Wayback Machine with Nazi Germany.
Map of the "free" and "occupied" French zones Luu tru ngay 13 thang 4 nam 2005 tai Wayback Machine
National Geographic coverage of the armistice Luu tru ngay 27 thang 9 nam 2007 tai Wayback Machine (tieng Phap)
Wartime map of fascist Europe
Obituary of a Republic Luu tru ngay 21 thang 7 nam 2013 tai Wayback Machine Time Magazine, ngay 22 thang 7 nam 1940
Vica Nazi Propaganda Comics – Duke University Libraries Digital Collections—Pro-Nazi comics produced in Vichy France
NAZI diplomacy: Vichy, 1940