Trau noi (Bubalus bubalis) co nguon goc tu trau rung thuan hoa, thuoc nhom trau đam lay (tieng Anh: swamp buffalo), phan bo rong rai khap nuoc Viet Nam. O Tay Nguyen co giong trau Langbiang noi tieng, o vung Yen Bai, Tuyen Quang, Bac Giang thi co giong trau Ngo pho bien


Mo ta Trau đuoc phan loai theo giong đuc va giong cai. Con đuc tam voc lon, dai đon, truoc cao, sau thap. Con cai tam voc tu vua đen to, linh hoat. Đac tinh chung cua trau la hien lanh, than thien nen chung đuoc nuoi pho bien o khap cac tinh thanh trong ca nuoc. Trung binh mot con trau truong thanh co the nang tu 250 – 500 kg. Can nang cua trau tuy thuoc vao gioi tinh va suc khoe. Cac bo phan cua trau đuoc chia thanh cac phan: đau, co, than, chan, đuoi va da. Đau trau đuc dai, to vua phai, trau cai đau thanh, dai. Tran rong, phang, hoi go. Da mat rat kho, noi ro mach mau. Mat to tron, đen lay lanh le, mi mat mong; long mi dai; mui kin, bong, uot.
Mieng trau rong, rang đeu khit, khong sut me. Điem đac biet cua trau la ham tren khong co rang ma chi co mot mieng đem rat dai, deo phu hop voi đac tinh nhai lai, an thuc vat. Hai tai trau nho vua co the cu đong, phu mot lop long mem bao ve tai khoi con trung chui vao. Sung trau thanh, đen, can đoi, nhon va cong ve phia sau; ngan sung đeu, rong ruot.
Phan co va than trau co nhung đac điem sau: co co vach loang cat ngang qua phia duoi co hong va mot hinh chu V thap hon chay ngang qua phia tren nguc. Co dai vua phai, co nhieu nep nhan; vai vam vo khoe manh; uc rong, sau; lung doc ve phia sau, dai tu 1 – 1,5m hoi vong; xuong suon to, tron, cong đeu; bung tron lan; mong no rong, to; vu nho va lui ve phia sau.
Chan trau rat khoe, vung chac đe đo ca than minh, bon chan thang to, gan guoc. Hai chan truoc cach xa nhau, thang. Ban chan thang, ngan, vua phai. Hai đui sau to dai, ban chan sau xuoi, ngan. Bon mong rat cung, khit tron, đen bong va chac chan. Đuoi trau to, dai, phan đuoi co tum long luc nao cung phe phay đe đuoi ruoi, muoi. Da trau day, bong lang, mau xam đen. It khi co trau mau trang. Long đen, cung, sat vao da giup đieu hoa nhiet đo trong nhung trua he oi buc o vung nhiet đoi. Nhin chung, trau co than hinh khoe khoan, thich hop voi cong viec đong ang cuc nhoc.


Chan nuoi va gia tri voi nha nong O Viet Nam nguoi dan nuoi trau voi muc đich chinh la keo cay, keo bua la chu yeu cung nhung cong viec nang nhung cung co gia tri dung lam thit, lay da.
Trau 3 tuoi co the đe lua đau. Trau đe co mua vu. Mot đoi trau cai thuong sinh 5 - 6 nghe; nghe so sinh nang 22 – 25 kg. Đoi rang cua giua co đinh bat đau moc luc 3 tuoi va trau ket thuc sinh truong khi het 6 tuoi (co 8 rang cua).1 Moi ngay trau an trung binh 30 kg co. Trau nhom theo đan, thuong co mot con trau đuc to lon nhat lam trau đau đan; cac con khac nghe theo. Nguoi chan trau đieu khien đuoc trau đau đan thi dan đuoc ca đan trau.
Kha nang cho thit la 45% trong luong: trau nai: 42%; trau đuc 2 tuoi: 48%
Luc keo trung binh: keo cay: 70–75 kg bang 0,36-0,40 ma luc. Loai trau "A" mot ngay cay đuoc 3-4 sao, loai "B" cay đuoc 2-3 sao, loai "C" cay đuoc 1,5->2 sao (sao Bac Bo).
Keo xe: đuong xau trau co tai trong la 400–500 kg, đuong tot tai trong len toi 700–800 kg va tren đuong nhua, voi banh xe bom hoi trau keo đuoc tren 1 tan. Keo go: tren đuong đoi nui, thuong mot con trau keo đuoc 0,5-1,3 m³ go voi đoan đuong 3–5 km.
Kha nang cho sua: 400 – 500 kg sua trong mot chu ky vat, mo sua 9 - 10%1.
Kha nang cho phan: trong 24 gio trau 2 rang: 10 kg  trau 4 rang: 12 – 15 kg. Trau truong thanh: 20 – 25 kg.
Loi ich kinh te: Lua vu mua mang đuoc đung dip thu hoach la do trau giup cay bua ruong đat.
Hien nay, nganh chan nuoi trau o Viet Nam đang chuyen dich nhanh tu chan nuoi lay suc keo sang chan nuoi lay thit.


Tham khao Giao trinh chan nuoi - Nha xuat ban Nong nghiep Ha Noi 2000.
http://vcn.vnn.vn/trau-viet-nam_i936_c124.aspx Luu tru ngay 5 thang 3 nam 2016 tai Wayback Machine