Arii Matamoe, con co ten khac la Su cham dut cua hoang gia (tieng Phap: La Fin royale) la mot buc tranh son dau tren vai do hoa si nguoi Phap Paul Gauguin ve nam 1892 trong chuyen tham đau tien cua ong đen Tahiti. Buc tranh mo ta cai đau bi cat đut cua mot nguoi đan ong đat tren goi, trung bay truoc nhung nguoi đua tang. Mac du no khong mo ta mot nghi thuc tang le pho bien hoac đuong đai cua nguoi Tahiti, buc tranh nay duong nhu đuoc lay cam hung tu cai chet cua Pomare V vao nam 1891 ngay sau khi Gauguin đen quoc đao nay. Mot nguoi phu trach bao tang J. Paul Getty cho rang Gauguin co kha nang la muon tao ra mot tac pham co tinh "gay soc cho nguoi Paris" khi ong quay tro lai Paris sau chuyen tham hiem cua minh.


Nguon goc va mo ta Vao nam 1891, Gauguin đi thuyen đen Tahiti trong chuyen đi keo dai hai thang đe mong đuoc trai nghiem mot thien đuong hoang da, khac xa voi chau Au phu phiem noi ong đang song. Tuy nhien, khi đen noi, vi hoa si that vong tran tre khi nhan hien ra rang Pape'ete, thu phu cua Tahiti, đa bi nhung nguoi chau Au tay hoa nang ne va đay nhung phien nhieu xa hoa. Khong thay đuoc suc sang tao noi mot thanh pho nhu vay, Gauguin quyet đinh chuyen đen ngoi lang Mataiea khuat bong con nguoi, mot noi gan Papeari. Chinh tai đay, cam hung trac tuyet tu manh đat Tahiti troi day trong ong, thoi thuc nguoi hoa si tai ba nam lay chiec co va cho ra đoi hang ta buc tranh.
Vao thang 6 nam 1892, trong buc thu gui cho ban minh, Daniel de Monfreid, Gauguin tho lo: "Toi vua hoan thanh mot tac pham voi cai đau cua mot nguoi Kanak [tren Đao Thai Binh Duong] bi cat đut, bo tri no đoc đao tren mot chiec đem trang, trong mot cung đien do toi phat minh va đuoc bao ve boi nhung nguoi phu nu xuat phat tu oc tuong tuong cua toi". Cam hung cua ong đen tu cai chet cua Pomare V khong lau sau khi Gauguin đat chan toi đay, cung nhu tu lan chung kien mot vu hanh quyet cong khai bang may chem vai nam truoc đo, ca hai ky uc ghep noi voi nhau đe cho ra tuyet tac đe đoi. Sau nay, viet trong mot cuon sach đuoc bien soan sau khi Gauguin o lai Tahiti va xuat ban lan đau nam 1901 co ten la Noa Noa, trong đo bao gom mot buc anh chup tac pham Arii Matamoe, ong khang đinh rang cai chet cua vi quan chu cuoi cung o Tahiti chinh la mot phep an du cho qua trinh suy tan cua van hoa Tahiti ban đia, đanh dau su len ngoi cua mot nen van hoa đam chat chau Au. Theo đo, vi vua Pomare V bi mau quoc Phap lam ap luc buoc phai thoai vi vao nam 1880. Sau đo, ong song vat vo va lay lat voi chung nghien ruou. Khong he co chuyen cuu vuong nay bi chat đau cung nhu bi đua ra phap truong hay cai gi đo tuong tu. Nhung nghi thuc nhu vay von khong pho bien trong dong chay lich su, van hoa ngan đoi o Tahiti.
Trong Arii Matamoe, Gauguin the hien su nhay cam cuong si cua minh bang sac tong tu tim, nau nhat đen mau vang, mau đo roi mau hong rang ro. Nhung pham chat tinh tu moc mac, la ky noi "cung đien" tuong tuong cua Gauguin tro nen choi loa boi moi luong duyen giua nguoi nghe si voi tam vai tho, vai bo danh rieng cho buc tranh. Chiec đau bi chat nam bat đong tren chiec ban thap bay đia phuc vu, hoa quyen voi mot chut mau tuoi, đuoc to điem bang dang hinh mot nguoi phu nu khoa than cui đau trong tuyet vong. Ben ngoai can phong, mot ke nao đo đang co gang thong bao cho nhieu nguoi hon ve cai chet cua nguoi đan ong. O phia trong, noi bat hon ca la cac mau vat co hinh dang Tiki cung mot vai hoa tiet mang đuong net hinh hoc. Voi su pha tron đoc đao giua chat phuong Đong voi chat phuong Tay, Gauguin đa ket hop mot cach tai tinh cac hinh tuong cua Tahiti, Java voi van hoa Phap va Peru, tao thanh mot hon hop đay thi vi phong phu, nhu cai cach ma hoc gia Gauguin Elizabeth Childs đa nhan xet ve Gauguin, rang vi hoa si "đac biet thich thu voi viec khang đinh minh tren thi truong nghe thuat Paris".

 Trong ngon ngu Tahiti, cac tu "ARii" (co nghia la "quy toc" hoac "hoang gia", giong mot danh tu cua nguoi Hawaii ban đia la ali'i) va "MATAMOE" (mang nghia "đoi mat ngu". Trong boi canh nay, no co nghia la cai chet) đuoc viet o gan goc trai phia tren cho đat chiec đau, am chi nhung hinh tuong xuat hien giai đoan gan đay trong cac tac pham hoi hoa chau Au nhu Gioan Baptixita va Orpheus. Ngoai ra, cum tu "ARii MATAMOE" con đuoc viet bang chu in hoa sac net, hao hao giong cum tu Latin "ET IN ARCADIO EGO" trong cac buc tranh cua Poussin, nhu mot su tuong đong đang kinh ngac ve cai chet cua ho.
Nguoi phu trach bao tang noi luu giu buc tranh, ong Scott C. Allan lap luan rang Arii Matamoe vua la "chan dung tu ve tuong trung" vua la "tac pham tu than thoai hoa". Tat ca đeu tap trung duoi mot muc đich duy nhat đo la ton sung nhung ao mong cua Gauguin ve su ghe lanh trong van hoa va viec tu đao đong thoi goi y ve su cuu chuoc va tai sinh.


Lich su Vao thang 11 nam 1893, phong trien lam tranh Paul Durand-Ruel tai Paris đa trung bay buc ve Arii Matamoe, cung hon 40 tac pham khac cua Gauguin. Tuy nhien, ho khong đem ban ngay lap tuc. Trong phien đau gia nam 1895, Phong trien lam cung that bai trong viec tim kiem nguoi mua buc tranh ay. May thay, khong lau sau đo, nghe si Henry Lerolle đa mua lai buc tranh voi gia 400 franc tai Drouot va sau đo đe lai cho vo ong vao nam 1929. Sau đo, no đuoc nha van, nguoi ung ho che đo Đuc va nha suu tap nghe thuat Emile Roche so huu mot thoi gian ngan truoc khi đem ban ngay "them the chien" cho Georges Leven, mot luat su noi tieng nguoi Phap goc Do Thai, giam đoc tam quyen cua Alliance Israelite Universelle cho đen khi ong qua đoi nam 1941. Tu nam 1941 đen nam 1945, buc tranh đuoc nhung nguoi thua ke cua Leven giao cho mot phong trung bay bi an o Geneva, Thuy Si.
Mac du noi tieng trong gioi su gia lan hoc gia nghe thuat, tu sau chien tranh the gioi thu hai no thuoc so huu cua mot nha suu tap nguoi Thuy Si. Buc tranh chi đuoc cho muon mot lan trong buoi trien lam it nguoi biet đen trong nuoc. Sau tam nam đam phan, Bao tang J. Paul Getty o Los Angeles tuyen bo mua lai Arii Matamoe vao thang 3 nam 2008, nhung tu choi neu ten chu so huu hien thoi cua buc tranh cung chi phi bo ra, nhung theo Le Figaro, bao tang phai chi tra khoang 30 trieu đo la đe co đuoc cai gat đau đong y tu nguoi chu nhan truoc đo. Trong thoi gian nay, nguoi phu trach bao tang Scott Schaefer đa phai thot len Arii Matamoe la "mot kiet tac nghe thuat tinh vat" va la "buc tranh noi tieng nhat cua Gauguin ma chua ai nhin thay". Sau mot khoang thoi gian ve sinh, lam sang, buc tranh đuoc trung bay cong khai trong vien bao tang va đuoc vai lan đem cho muon đe trien lam.


Tham khao Lien ket ngoai Noa Noa, Paris: La Plume, [1901].
Noa Noa: edition definitive, Paris: Les editions G. Cres et Cie, 1924.