Vung van hoa A Đong (chu Nom: 塳文化亞東) hay vung van hoa Đong A (chu Nom: 塳文化東亞) hay con goi la vung van hoa chu Han (chu Nom: 塳文化𡨸漢), Đong A van hoa quyen (chu Han: 東亞文化圈), Han tu van hoa quyen (chu Han: 漢字文化圈) hoac đon gian hon voi cach goi A Đong (亞東) hay Han quyen (漢圈), la ten goi chi cong đong cac nuoc o khu vuc Đong A va Đong Nam A chiu anh huong cua van hoa Trung Quoc, bao gom su anh huong sau sac cua tu tuong Nho giao va Phat giao, đa tung su dung chu Han lam cong cu truyen ba ngon ngu va truyen tai van hoa, theo thong nhat hoc thuat, nhu Đai Trung Hoa (bao gom Trung Quoc, Hong Kong, Ma Cao va Đai Loan), Viet Nam, Han Quoc, Cong hoa Dan chu Nhan dan Trieu Tien, hoac đang su dung chu Han lam cong cu truyen ba ngon ngu va truyen tai van hoa nhu Trung Quoc, Đai Loan, Nhat Ban.
Van hoa quyen chu Han cu the chi Trung Quoc (đat me cua chu Han), hoac co tung thoi ky tai Viet Nam, Trieu Tien va Nhat Ban. Nhung khu vuc noi tren chu yeu la vung van hoa lua nuoc, co co che sach phong. Ngoai ra con co mot so dan toc du muc nhu dan toc Mong Co, Tay Tang, tuy nam trong Van hoa quyen chu Han, nhung khong su dung chu Han. Đoi khi khai niem con bao gom ca Singapore, quoc gia von đoc lap khoi Malaysia nhung hien nay co đa so la nguoi Hoa. Khong nen nham lan vung van hoa Đong A voi Đai Trung Hoa hay Trung Quoc, bao gom cac quoc gia noi dan so noi tieng Hoa chiem uu the.
Đe quoc Trung Hoa la mot cuong quoc trong khu vuc va co anh huong đoi voi cac quoc gia trieu cong va lang gieng, trong đo co Nhat Ban, Trieu Tien va Viet Nam. Trong lich su co đien, bon nen van hoa chia se mot he thong đe quoc chung duoi cac vi hoang đe tuong ung. Cac phat minh cua Trung Quoc chiu anh huong va đen luot lai bi anh huong boi nhung đoi moi cua cac nen van hoa khac trong quan tri, triet hoc, khoa hoc va nghe thuat. Chu viet co đien cua Trung Quoc (Van ngon) đa tro thanh ngon ngu chung trong khu vuc đe trao đoi van hoc. Ngay nay, Trung Quoc đai luc đa chuyen sang chu Han gian the (đieu nay cung anh huong đen cong đong goc Hoa o Malaysia va Singapore); chi con Đai Loan, Hong Kong, va Ma Cao dung chu Han phon the.
Vao thoi đai Edo  (江戸時代 (Giang Ho thoi đai), Edo jidai) cua Nhat Ban, nhung nha Nho hoc Nhat Ban va nha Nho hoc Trieu Tien thuong dung phuong thuc but đam đe tranh luan ve van đe Nho hoc; cac su gia đen tu An Nam va cac su gia đen tu Trieu Tien viet tang nhau nhung bai tho chu Han.
Vao cuoi lich su co đien, tam quan trong cua van hoc co đien Trung Quoc giam dan khi Nhat Ban, Trieu Tien va Viet Nam đeu su dung phuong tien van hoc cua rieng minh. Nhat Ban phat trien cac he chu Katakana va Hiragana, Trieu Tien phat trien Choson'gul, Viet Nam phat trien chu Nom va chap nhan chu Quoc Ngu tu bang chu cai Latin cua cac nha truyen giao chau Au trong nuoc. Van hoc co đien viet bang chu Han du sao van la mot di san quan trong cua cac nen van hoa Nhat Ban, Trieu Tien va Viet Nam. Trong the ky 21, nhung anh huong tu tuong va van hoa cua Nho giao va Phat giao van hien hien trong cac hoc thuyet xa hoi va van hoa cao.


Thuat ngu Trung Quoc tu lau đa đuoc coi la mot trong nhung nen van minh lon nhat the gioi. Su hinh thanh nen van hoa cua nguoi Han tai song Hoang Ha van thuong đuoc coi la điem khoi đau cua the gioi Đong A. Ngay nay, tong dan so cua khu vuc nay len toi khoang gan hai ti nguoi.
Nha su hoc nguoi Nhat Nishijima Sadao (西嶋定生, 1919-1998), giao su danh du tai Đai hoc Tokyo, ban đau đa đat ra thuat ngu Đong A van hoa quyen (東亜文化圏, Toa bunka-ken). Ong quan niem ve mot van hoa quyen cua Trung Quoc va cac nuoc Đong A khac voi phuong Tay. Theo Nishijima, khu vuc nay cung chiu anh huong boi tu tuong Nho giao, Phat giao va co cung cau truc chinh tri - xa hoi. Khu vuc nay bao gom Trung Quoc, Nhat Ban, Ban đao Trieu Tien, Viet Nam, keo dai toi nhung vung đat giua Mong Co va day Himalaya.


= Tu nguyen =
Đoi khi đuoc su dung nhu mot tu đong nghia voi pham vi van hoa Đong A, thuat ngu nay bat nguon tu tu "Han", tuc Trung Hoa hay Trung Quoc, va "quyen", theo nghia đen la pham vi anh huong, tuc la khu vuc chiu anh huong cua mot quoc gia.
La tu ghep cua nhau, cac ngon ngu "CJKV" - Trung Quoc, Nhat Ban, Han Quoc va Viet Nam - dich thuat ngu tieng Anh la:

Tieng Trung: quan (圈)
Tieng Nhat: ken (圏 け ん)
Tieng Han: gwon (권 tu 圏)
Tieng Viet: quyen/khuyen tu ​​圏
Victor H. Mair đa thao luan ve nguon goc cua cac thuat ngu "linh vuc van hoa" nay. Chu 文化圈 (wenhua quan) trong tieng Trung co tu mot ban dich nam 1941 cho thuat ngu tieng Đuc Kulturkreis, ('vung van hoa, van hoa quyen'), ma cac nha dan toc hoc nguoi Ao la Fritz Graebner va Wilhelm Schmidt đe xuat. Nha su hoc Nhat Ban Nishijima Sadao đa đat ra cac cum tu 漢字文化圏 (Kanji bunka-ken, "Han tu van hoa quyen") va 中華文化圏 (Chuka bunka-ken, "Trung Hoa van hoa quyen"), ma sau nay Trung Quoc đa muon lai lam tu ngu . Nishijima đa nghi ra nhung "linh vuc van hoa" cua nguoi Hoa trong Đong A The Gioi Luan cua ong (東アシア世界論, Higashi Ajia sekai-ron). 
Tu đien tieng Trung-Anh cung cap cac ban dich tuong tu cua cum tu khoa 文化圈 la "gioi tri thuc hoac van hoc" (Liang Shiqiu, 1975) va "gioi van hoc, giao duc" (Lam Ngu Đuong, 1972).
Han quyen co the đuoc coi la đong nghia voi Trung Quoc co đai va cac nen van minh hau due cua no cung nhu "cac nen van minh Vien Đong" (Đai luc va Nhat Ban). Vao nhung nam 1930 trong Nghien cuu Lich su, Trung quyen cung voi cac nen van minh phuong Tay, Hoi giao, Chinh thong giao phuong Đong, An Đo... đuoc trinh bay nhu mot trong nhung "đe tai nghien cuu" chinh.


= So sanh voi phuong Tay =
Nha su hoc nguoi Anh Arnold J. Toynbee đa liet ke nen van minh Vien Đong la mot trong nhung nen van minh chinh đuoc neu trong cuon sach cua ong, A Study of History. Ong đua Nhat Ban va Han Quoc vao đinh nghia cua minh ve "nen van minh Vien Đong" va đe xuat rang ho phat trien tu "nen van minh Trung Hoa" co nguon goc tu luu vuc song Hoang Ha. Toynbee đa so sanh moi quan he giua nen van minh Trung Hoa va Vien Đong voi moi quan he cua nen van minh Hy Lap va phuong Tay, von co "moi lien he ro rang".
Nha su hoc va Han hoc nguoi My Edwin O. Reischauer cung nhom Trung Quoc, Nhat Ban, Han Quoc va Viet Nam vao mot khu vuc van hoa ma ong goi la the gioi Trung Hoa, mot nhom cac quoc gia tap trung chia se triet ly đao đuc Nho giao. Reischauer noi rang nen van hoa nay co nguon goc tu mien Bac Trung Quoc, so sanh moi quan he giua mien Bac Trung Quoc va Đong A voi moi quan he cua nen van minh Hy Lap-La Ma va chau Au. Cac tang lop tinh hoa cua Đong A đuoc gan ket voi nhau thong qua mot ngon ngu viet chung dua tren cac ky tu Trung Quoc, giong nhu cach ma tieng Latinh đa hoat đong o chau Au. 
Nha khoa hoc chinh tri nguoi My Samuel P. Huntington đa coi the gioi Sinic la mot trong nhieu nen van minh trong cuon sach Cuoc đung đo cua cac nen van minh. Ong luu y rang "tat ca cac hoc gia đeu cong nhan su ton tai cua mot nen van minh Trung Quoc rieng biet duy nhat co nien đai it nhat la 1500 nam truoc Cong nguyen va co le la mot nghin nam truoc đo, hoac cua hai nen van minh Trung Quoc ke tuc nen van minh kia vao nhung the ky đau cua ky nguyen Co đoc giao."  Nen van minh Trung Hoa cua Huntington bao gom Trung Quoc, Bac Trieu Tien, Han Quoc, Mong Co, Viet Nam va cac cong đong nguoi Hoa o Đong Nam A. Trong so nhieu nen van minh ma Huntington thao luan, the gioi Trung Hoa la the gioi duy nhat dua tren ban sac van hoa chu khong phai ton giao. Ly thuyet cua Huntington la trong mot the gioi sau Chien tranh Lanh, nhan loai đa "đong nhat" voi cac nhom van hoa: bo lac, dan toc, cong đong ton giao o cap đo rong nhat la cac nen van minh." Tuy nhien, Huntington lai coi la Nhat Ban nhu la mot nen van minh khac rieng biet do nam o quan đao (nhung đay chi nam trong y kien thieu so).


Tuong đong van hoa = Chu Han =
Trong lich su, Trung Quoc, Đai Loan, Nhat Ban, Han Quoc, Bac Trieu Tien va Viet Nam đeu su dung chu Han. Ngay nay, no đuoc su dung chu yeu o Trung Quoc, Nhat Ban va Đai Loan. Mac du chu Han đa tro nen it pho bien tai Viet Nam, Bac Trieu Tien, Han Quoc, no van giu mot vi tri đac biet tren phuong dien van hoa, vi chu Han đa co anh huong rat lon đen lich su va van hoc truyen thong. Ngay nay, van co the thay chu Han trong đen tho, chua, cac kien truc va van vat truyen thong tai đay. O Viet Nam van co mot luong khong nho nguoi hoc chu Han va chu Nom (loai chu do nguoi Viet Nam phat trien tu chu Han) dung trong tieng Viet.


= Ho ten nguoi =
Ho ten nguoi cua vung van hoa Đong A đeu đi theo thu tu "ho truoc ten sau", nguoc voi phuong Tay la "ten truoc ho sau". Ho nguoi Trung Hoa, nguoi Trieu Tien, nguoi Viet Nam chu yeu la ho đon am viet trong mot chu Han, mot so it la ho kep viet trong hai chu Han, va ba khu vuc nay co nhieu ho chung nhu Ly, Tran... Rieng Nhat Ban la mot đao quoc nen co su khac biet lon, ho cua nguoi Nhat Ban khong co su co đinh trong so luong chu Han va cach đoc. Ve ten nguoi cung tuong tu nhu vay: ten nguoi Trung Hoa, nguoi Trieu Tien, nguoi Viet Nam cung thuong la mot hoac hai tu đon am voi chu Han, trong khi ten nguoi Nhat cung khong co su co đinh trong so luong chu Han va cach đoc.


= Nghe thuat =


 Kien truc  Cac nuoc thuoc vung van hoa Đong A co kien truc co nhieu điem tuong đong do cung chiu anh huong cua kien truc Trung Hoa co, su dung ket cau go va hinh thai mai co nhieu điem tuong đong va di biet.


 Thu phap  Xem Thao thu, Thu phap, Thu phap Đong A, Thu phap Trung Hoa.


 Vo thuat  Xem Vo thuat, Cong phu, Wushu, Karate, Taekwondo, Judo, Sumo, Nhat Nam, Vovinam, v.v


 Am nhac  Cac nhac cu Trung Quoc nhu đan tranh co anh huong toi cac nhac cu khac cua ban đao Trieu Tien, Nhat Ban, Viet Nam.


= Am thuc =
Đac điem tieu bieu o cac nuoc thuoc vung van hoa Đong A trong cach an uong đo la đeu dung đua lam dung cu an chinh. Cac mon an cua Đong A co rat nhieu nguyen lieu va cach che bien tuong đong. Viec su dung nuoc tuong, nuoc sot đuoc lam tu qua trinh len men đau nanh, cung pho bien o Đong A. Gao la luong thuc chinh trong tat ca cac nuoc Đong A va la mot trong tam chinh cua van đe an ninh luong thuc. O cac nuoc Đong A, tu "com" cung co nghia la thuc pham noi chung (chu Han gian the:饭; chu Han phon the:飯; binh am: fan, Han Viet: phan).
Xem them Am thuc Trung Quoc, Am thuc Viet Nam, Am thuc Nhat Ban, Am thuc Singapore, Am thuc Trieu Tien.


= Van hoa truyen thong =


 Trang phuc  Xem Han phuc, Xuong xam, Kimono, Hanbok, Ao dai, Viet phuc, v.v


 Mua lan  Mua lan la nghe thuat truyen thong cua Trung Quoc va nhung nuoc thuoc vung van hoa Đong A khac. Nguoi bieu dien se phai mua theo nhung hanh đong, cu chi cua con lan đuoc cho la se mang lai may man. Ngoai Trung Quoc, mua lan con pho bien o Nhat Ban, ban đao Trieu Tien, Viet Nam, Tay Tang va Đai Loan. Mua lan thuong đuoc bieu dien trong Tet Am lich va cac le hoi ton giao, van hoa khac.


 Nam moi  Khu vuc Đai Trung Hoa, Nhat Ban, ban đao Trieu Tien, Singapore va Viet Nam đeu đon Tet Am lich truyen thong. Tuy nhien, Nhat Ban đa chuyen thoi gian đon Tet truyen thong sang 1/1 Duong lich tu thoi Minh Tri Duy tan.


 Thien can Đia chi  Nguoi thuoc Vung van hoa Đong A su dung Can Chi - he thong đanh so thanh chu ky 60 nam, la su ket hop cua Thap Can (10 Thien can) va Thap Nhi Chi (12 Đia chi) cung 12 con giap. To hop nay dung đe đat ten nam, dung trong nhieu hoat đong tin nguong.


= Triet hoc va ton giao =
Binh phap Ton Tu, Đao đuc kinh, Luan ngu la nhung cuon sach kinh đien cua Trung Quoc đa gay anh huong manh me toi lich su Đong A. 


 Đao giao  Đao giao co anh huong o Trung Quoc, Nhat Ban, ban đao Trieu Tien, Singapore va Viet Nam. Đao Lao con đuoc biet đen tai Nhat Ban voi cai ten Am Duong Đao.


 Than đao  Than đao (Shinto) la ton giao cua Nhat Ban. Trong tieng Nhat, Shinto co nghia la "Con đuong cua nhung vi than". Nhung nguoi theo Than đao quan niem truyen thong, gia đinh, tu nhien, su trong sach va cac nghi le la gia tri cot loi.
Nghi le thanh tay la trung tam cua Than đao. Cac đen tho co vai tro rat quan trong, la noi the hien su ton kinh voi cac kami (cac vi than). Than đao cung mang nhung đac điem giong Shaman giao nhu chiem đoan, nhap hon hay chua benh bang long tin. Than đao đuoc chia ra lam nhieu nhom nhu tho than nui va truong phai Than đao Khong giao.


 Phat giao  Trung Quoc, Nhat Ban, ban đao Trieu Tien, Viet Nam đeu co lich su theo Đai Thua Phat giao. Phat giao đuoc lan truyen tu An Đo thong qua con đuong to lua toi Pakistan, Tan Cuong, qua phia đong toi Viet Nam, sau đo toi Quang Chau va Phuc Kien o phia bac. Tu Trung Quoc, Phat giao đa nhanh chong lan truyen toi ban đao Trieu Tien va Nhat Ban, đac biet la trong thoi Đuong, đong thoi con truyen ba nguoc tro lai Viet Nam. Đong A gio la khu vuc co so nguoi theo đao Phat lon nhat the gioi voi khoang 200-400 trieu tin đo (5 nuoc nhieu tin đo Phat giao nhat gom Trung Quoc, Thai Lan, Myanmar, Viet Nam).


 Nho giao  Trung Quoc, Nhat Ban, ban đao Trieu Tien va Viet Nam cung co tu tuong triet hoc Nho giao. Nho giao la mot tu tuong triet ly nhan van tin rang con nguoi co the đuoc giao duc, co the tien bo va co the hoan thien qua nhung no luc tu luyen cua ca nhan va cong đong. Nho giao tap trung vao viec trau doi va duy tri đao đuc, nhung triet ly co ban bao gom Nhan (仁), Nghia (義) va Le (禮). Nhan la long vi tha va đoi xu nhan nghia voi nguoi khac, Nghia la đe cao su cong bang va nhung pham chat đao đuc tot, con Le la he thong cac chuan muc trong cuoc song hang ngay. Nho giao đa tro thanh nen tang xa hoi, tro thanh nhung triet li song cua con nguoi noi đay.


 Tan Nho giao  Tu tuong triet hoc cua Trung Quoc thoi ky đe quoc đuoc xac đinh boi su phat trien cua Tong Nho (Tan Nho giao). Tan Nho giao đuoc khai sinh tu thoi Đuong, Han Du đuoc coi la bac tien boi cua Tan Nho giao duoi thoi Tong. Nha triet hoc thoi Tong Chu Đon Di đuoc coi la "nguoi khai sinh thuc su" cua Tan Nho giao, su dung ly thuyet cua Đao giao lam khuon kho cho cac triet ly cua minh.
O nhung noi khac, triet hoc Nhat Ban bat đau phat trien tin nguong ban xu Than đao ket hop voi Phat giao, Nho giao va cac truong phai khac cua triet hoc Trung Quoc. Tuong tu Nhat Ban, tai ban đao Trieu Tien, cac yeu to cua Shaman giao đuoc ket hop voi Tong Nho truyen ba tu Trung Quoc. O Viet Nam, Tan Nho giao cung đuoc đua vao he thong Tam giao cung voi tin nguong ban đia nhu tho cung to tien, Đao Mau va Phat giao Đai thua.


Xem them Đong A
Thu phap A Đong


Tham khao Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Vung van hoa A Đong tai Wikimedia Commons