IJN Yamato (tieng Nhat: 大和型戦艦; romaji: Yamato-gata senkan; phien am Han-Viet: Đai Hoa hinh chien ham
) la nhung thiet giap ham cua Hai quan Đe quoc Nhat Ban đuoc che tao va hoat đong trong The chien thu hai. Voi trong luong re nuoc khi đay tai len đen 72.000 tan, đay la nhung chien ham lon nhat, nang nhat va trang bi vu khi manh nhat tung đuoc che tao tinh toi thoi điem đo. Lop nay mang hai phao lon nhat tung đuoc trang bi tren mot tau chien: chin khau phao 460 mm (18,1 inch), moi chiec co the ban đan phao nang 1.360 kg (2.998 lb) đi mot khoang cach 42 km (26 dam). Hai thiet giap ham thuoc lop nay Yamato va Musashi đuoc hoan tat, trong khi chiec thu ba Shinano đuoc cai bien thanh mot tau san bay khi đuoc che tao.
Voi nhung thong so an tuong va vo giap va hoa luc, lop Yamato co the đanh bai moi chiec thiet giap ham khac trong cac tran đau mot choi mot. Nhung khong may cho lop Yamato va cac thiet giap ham noi chung, đo la chung đa tro nen loi thoi truoc mot loai tau chien moi la tau san bay. May bay nem bom tu tau san bay co the tan cong mot tau chien trong pham vi vai tram km, vuot xa tam ban cua đai bac tren thiet giap ham (chi khoang 40 km). Voi chi phi đat gap 2,5 lan so voi mot tau san bay, lop Yamato đa khien nen cong nghiep quoc phong Nhat Ban hao ton rat nhieu nguon luc, nhung hieu qua tac chien cua no lai rat thap so voi tau san bay: chiec Musashi đa bi may bay đanh chim khi chua kip giao chien voi chiec tau đich nao, con chiec Yamato chi tham gia đuoc 1 tran hai chien truoc khi bi may bay đanh chim.
Do moi đe doa cua tau ngam va Tau san bay My, ca Yamato lan Musashi đeu trai qua hau het thoi gian hoat đong cua no tai cac can cu hai quan o Brunei, Truk va Kure, nhieu lan đuoc huy đong đe đoi pho cac cuoc khong kich cua My xuong cac can cu Quan đoi Nhat Ban, truoc khi tham gia Hai chien vinh Leyte, trong thanh phan Luc luong Trung tam cua Đo đoc Kurita. Musashi bi đanh chim tren đuong đi đen chien truong boi may bay tu cac tau san bay My. Shinano bi đanh chim muoi ngay sau khi đuoc đua vao hoat đong vao thang 11 nam 1944 boi tau ngam My Archer-Fish, trong khi Yamato bi đanh chim vao thang 4 nam 1945 trong Cuoc hanh quan Ten-Go.
Vao luc Đong Minh sap chiem đong Nhat Ban, cac si quan đac vu cua Hai quan Đe quoc Nhat Ban đa tieu huy hau nhu toan bo cac ghi chep, ban ve va hinh anh truc tiep hoac co lien quan đen lop Yamato, chi đe lai mot phan nhung ghi chep ve đac tinh thiet ke va cac van đe ky thuat khac. Viec tieu huy hieu qua toi muc cho đen nam 1948, nhung hinh anh duy nhat co đuoc ve Yamato va Musashi chi la nhung tam đuoc chup boi may bay cua Hai quan Hoa Ky tham gia tan cong hai chiec thiet giap ham tren. Cho du co nhung hinh anh va thong tin trong cac tai lieu khong bi tieu huy dan dan đuoc đua ra anh sang trong nhung nam gan đay, viec mat mat hau het cac tai lieu đa khien viec nghien cuu mot cach sau rong lop Yamato tro nen kho khan. Thong tin ve lop tau nay chu yeu thu luom qua viec phong van cac quan chuc va si quan hai quan sau khi Nhat Ban đau hang.


Thiet ke Viec thiet ke lop thiet giap ham Yamato đuoc hinh thanh do xu huong banh truong cua chinh phu Nhat Ban, cac the luc cong nghiep Nhat Ban, va nhu cau ve mot ham đoi đu manh đe đe doa cac luc luong chong đoi co the co.
Trong nhung nam 1930, gioi cam quyen Nhat Ban bat đau chuyen sang chu nghia quoc gia cuc đoan kieu quan phiet. Ho co suy cho viec mo rong Đe quoc Nhat Ban, bao gom ca Thai Binh Duong va Đong Nam A. Viec mot đe che nhu vay, trai dai 4.800 km (3.000 dam) tu Trung Quoc đen đao san ho vong Midway, can mot ham đoi lon đe duy tri kha nang kiem soat toan bo lanh tho cua Đe quoc Nhat. Cho du moi chiec thiet giap ham cua Nhat Ban truoc lop Yamato đeu đuoc che tao truoc nam 1921, tat ca chung đeu đuoc tai cau truc hay hien đai hoa đang ke, hoac ca hai, trong Thap nien 1930. Cung voi nhung đac tinh moi khac, viec nay cho phep chung co toc đo va hoa luc đuoc tang cuong, đieu ma Nhat Ban du tinh su dung trong viec chinh phuc va duy tri đe che ma ho khao khat. Khi Nhat Ban rut khoi Hiep uoc Hai quan London vao nam 1934, ho khong con phai thiet ke tau chien trong nhung gioi han cua nhung hiep đinh truoc đay, va vi vay đuoc tu do che tao tau chien lon hon cac the luc hai quan chu yeu khac.

Khi Nhat Ban can phai duy tri cac thuoc đia cung cap cac nguyen lieu thiet yeu dan đen kha nang phai đoi đau voi Hoa Ky, quoc gia nay tro thanh đoi thu tiem tang chu yeu cua Nhat. Tuy nhien, My lai so huu mot tiem nang cong nghiep lon hon nhieu so voi Nhat Ban, chiem 32,2% san luong cong nghiep toan the gioi so voi 3,5% cua Nhat Ban. Hon nua, nhieu nha lanh đao trong Quoc hoi My tuyen bo "se ap đao Nhat Ban bang suc manh gap ba lan trong cuoc chay đua vu trang hai quan". Vi vay, nen cong nghiep Nhat Ban khong the nao hy vong se canh tranh lai đuoc kha nang cong nghiep cua Hoa Ky, nen cac đoi hoi ve thiet ke quy đinh rang tung chiec thiet giap ham moi se vuot troi hon han so voi đoi thu tuong đuong ben Hai quan Hoa Ky. Moi chiec tau chu luc cua Nhat phai co kha nang tiep chien voi nhieu tau chien chu luc đoi phuong cung mot luc, lam giam bot nhu cau su dung nguon luc cong nghiep vao viec che tao tau chien nhu cua Hoa Ky. Nhieu nguoi trong Bo tu lenh Quan đoi va Hai quan Nhat hy vong nhung con tau nhu vay se đe doa va thuyet phuc My nhan nhuong cho van đe Nhat Ban banh truong tai khu vuc Thai Binh Duong.
Cac nghien cuu ban đau ve mot lop thiet giap ham moi bat đau đuoc tien hanh sau khi Nhat Ban rut khoi Hoi Quoc Lien va tu bo cac cam ket trong cac hiep uoc hai quan Washington va London. Tu nam 1934 đen nam 1936, 24 đe an so thao đa đuoc đua ra. Cac đe an ban đau nay khac nhau đang ke ve vu khi, đong luc, tam hoat đong va vo giap. Co phao chinh dao đong giua 460 mm (18,1 inch) va 410 mm (16,1 inch), trong khi dan phao hang hai ket hop nhung so luong khac nhau cua cac co phao 155 mm (6,1 inch), 127 mm (5 inch) va 25 mm. Trong hau het cac ban thiet ke, đong luc đuoc lua chon la su ket hop lai giua diesel- turbine hoi nuoc, chi co mot phuong an su dung đong co diesel thuan tuy va mot thiet ke nua chi dung turbine. Tam hoat đong đuoc đe nghi thap nhat la 11.000 km (6.000 hai ly) o thiet ke A-140-J2 cho đen cao nhat la 17.000 km (9.200 hai ly) trong thiet ke A-140A va A-140-B2 o toc đo 33,3 km/h (18 knot). Đo day lop vo giap cung thay đoi cho phep bao ve con tau chong lai hoa luc cua hai phao tu 410 mm cho đen 460 mm.
Sau khi tat ca cac đe an đuoc xem xet, hai trong so chung đuoc cho la co kha nang hien thuc, A-140-F3 va A-140-F4. Khac biet chu yeu cua chung la o tam hoat đong 9.075 km (4.900 hai ly) so voi 13.300 km (7.200 hai ly) o van toc 29,6 km/h (16 knot), chung đuoc su dung trong viec nghien cuu so bo cuoi cung, von đuoc hoan tat vao ngay 20 thang 7 nam 1936. Ban thiet ke cuoi cung đuoc hoan tat vao thang 3 nam 1937, va đuoc Chuan Đo đoc Fukuda Keiji chap thuan. Trong thiet ke sau cung nay, tam hoat đong len đen 7.200 hai ly cuoi cung đuoc chon, va kieu đong luc lai diesel-turbine hoi nuoc bi loai bo đe chon turbine hoi nuoc. Đong co diesel bi loai bo khoi thiet ke do nhung van đe lien quan đen đong co tren lop tau tiep lieu tau ngam Taigei. Đong co cua chung, von tuong tu nhu kieu se đuoc lap tren nhung chiec thiet giap ham moi, do "loi thiet ke can ban", đoi hoi "nhung no luc sua chua va bao tri đang ke" moi giu cho chung hoat đong đuoc. Hon nua, neu đong co bi hong hoan toan, lop vo giap day đen 200 mm (8 inch) bao ve khu vuc ham may se ngan tro đang ke cac no luc thay the chung.
Thiet ke cuoi cung co mot trong luong re nuoc tieu chuan 64.000 tan va trong luong re nuoc khi đay tai la 69.988 tan, lam cho chung tro thanh nhung thiet giap ham lon nhat tung đuoc thiet ke, va cung la thiet giap ham lon nhat tung đuoc che tao. Vu khi trang bi cho dan phao chinh gom chin khau hai phao 460 mm (18 inch) gan tren ba thap phao ba nong, moi chiec con nang hon ca mot tau khu truc cua nhung nam 1930. Cac thiet ke nay đuoc cap chi huy toi cao cua Hai quan Nhat chap thuan, cho du co nhieu su phan đoi tu cac phi cong hai quan, nhung nguoi đa đoi hoi phai che tao nhung tau san bay hon la thiet giap ham. Ngay tu nam 1933, cac phi cong trong Hai quan Đe quoc Nhat Ban, bao gom Đo đoc Isoroku Yamamoto, đa tranh luan rang cach tot nhat đe phong thu chong lai cac cuoc tan cong cua tau san bay My phai la mot ham đoi tau san bay tuong đuong, chu khong phai la mot ham đoi thiet giap ham. Tuy nhien, khi cuoc tranh luan đuoc đua ra, cac đo đoc lon tuoi va bao thu đa co giu quan điem truyen thong cho rang thiet giap ham van la tau chien chu luc cua ham đoi bang cach ung ho cho viec che tao nhung chiec sieu thiet giap ham thuoc lop Yamato. Co tong cong nam chiec thiet giap ham lop Yamato đuoc len ke hoach.


Cac con tau Mac du co nam chiec tau thuoc lop Yamato đuoc vach ke hoach vao nam 1937, chi co ba chiec – hai thiet giap ham va mot tau san bay – đuoc hoan tat. Do thieu nguon luc, than cua chiec tau thu tu, von chi hoan tat đuoc 30%, bi thao do vao nam 1942; vat lieu thao ra đuoc su dung nham cai bien hai chiec thiet giap ham Ise va Hyuga thanh nhung thiet giap ham lai tau san bay. Cho du thanh tau đuoc thao do, đay tau gom hai lop khong bi thao do, ma sau đo viec che tao "bon tau ngam co lon" đuoc thuc hien ben tren đay tau nay Chiec thu nam chua bao gio đuoc đat luon.
Ca ba chiec đeu đuoc che tao trong đieu kien toi mat nham ngan ngua cac vien chuc tinh bao My biet đuoc su hien huu va đac tinh cua chung. Qua thuc vay, Cuc tinh bao Hai quan Hoa Ky chi biet đen Yamato va Musashi qua ten cua no vao cuoi nam 1942. Trong giai đoan đau, nhung du đoan cua ho ve đac tinh cua lop tau nay con cach rat xa so voi thuc te; trong khi ho noi đung ve chieu dai, lop tau nay đuoc cho la co man thuyen rong 33,5 m (110 ft) (trong thuc te o vao khoang 38,7 m/127 ft) va trong luong re nuoc la 40.000–57.000 tan (thuc te la 69.000 tan). Them vao đo, cho đen thang 7 nam 1945, bon thang sau khi chiec Yamato bi đanh chim, nguoi ta van con cho la vu khi chinh cua lop Yamato gom chin khau phao 406 mm (16 inch). Ca tap chi Jane's Fighting Ships lan gioi bao chi phuong Tay đeu bao cao sai ve đac tinh cua con tau. Vao thang 9 nam 1944, Jane's Fighting Ships liet ke trong luong re nuoc cua ca Yamato lan Musashi la 45.000 tan. Tuong tu nhu vay, ca to New York Times lan hang thong tan Associated Press đeu cho la con tau co luong re nuoc 45.000 tan va đat toc đo 54 km/h (30 knot); ngay ca sau khi Yamato bi đanh chim vao thang 4 nam 1945, The Times o London tiep tuc gan cho no trong luong re nuoc 45.000 tan. Du sao, su hien huu cua nhung con tau nay, va cac đac tinh đuoc du đoan, đa anh huong lon đen cac ky su hai quan My trong viec thiet ke lop thiet giap ham Montana, khi ca nam chiec đeu đuoc che tao đe nham đoi pho lai hoa luc cua lop Yamato.


= Yamato =

Thiet giap ham Yamato đuoc đat hang vao thang 3 nam 1937, đuoc đat luon vao ngay 4 thang 11 nam 1937, đuoc ha thuy vao ngay 8 thang 8 nam 1940, va đuoc đua vao hoat đong ngay 16 thang 12 nam 1941. No trai qua cac đot thuc thuc tap huan luyen cho đen ngay 27 thang 5 nam 1942, khi Đo đoc Isoroku Yamamoto cong bo con tau o vao che đo "san sang chien đau". Gia nhap Hai đoi Thiet giap ham 1, Yamato phuc vu nhu la soai ham cua Ham đoi Lien hop trong tran Midway vao thang 6 nam 1942, nhung chua co dip đo sung cung luc luong đoi phuong trong tran nay. Trong hai nam tiep theo sau, no di chuyen qua lai giua cac can cu hai quan Truk va Kure, nhung vai tro soai ham cua Ham đoi Lien hop đuoc chuyen cho con tau chi em voi no la chiec Musashi. Trong thoi ky nay, Yamato, nhu la thanh phan cua Hai đoi Thiet giap ham 1, đuoc bo tri trong nhieu dip nham phan cong cac đot khong kich cua My vao cac hon đao can cu Nhat. Ngay 25 thang 12 nam 1943, no bi hu hong nghiem trong sau cuoc tan cong bang ngu loi boi tau ngam Skate, va bi buoc phai quay ve Kure đe sua chua va nang cap cau truc.
Nam 1944, sau khi đuoc nang cap rong rai dan phao hang hai va phao phong khong, Yamato gia nhap Ham đoi 2 trong Tran chien bien Philippines, no ho tong cho luc luong tau san bay Nhat. Trong tran Tran chien vinh Leyte vao thang 10 nam 1944, lan đau tien nhung cung la lan duy nhat, no su dung dan phao chinh nham vao tau chien đoi phuong, va đa đanh chim tau san bay ho tong USS Gambier Bay (CVE-73) va tau khu truc ho tong USS Johnston (DD-557) truoc khi Luc luong Trung tam cua Pho Đo đoc Kurita rut lui khoi chien truong. Bi thiet hai nhe tai Kure trong thang 3 nam 1945, con tau đuoc tai cau truc lan nua qua viec nang cap hoa luc phong khong.
Yamato bi đanh chim vao ngay 7 thang 4 nam 1945 boi may bay tu cac tau san bay My trong Cuoc hanh quan Ten-Go sau khi trung phai it nhat 10 qua ngu loi va 7 qua bom, truoc khi bi lat up. 2.498 nguoi trong so 2.700 thanh vien thuy thu đoan thiet mang, ke ca Pho Đo đoc Seiichi Ito. Viec đanh chim chiec Yamato đuoc xem la mot chien thang lon cua My, va bien tap vien quan su Hanson W. Baldwin cua to New York Times đa viet rang: "Su kien đanh chim chiec thiet giap ham moi Yamato cua Nhat... la mot bang chung... neu that su can đen, la đa đanh đung vao điem yeu chet nguoi cua nguoi Nhat tren bau troi va tren mat bien".


= Musashi =

Musashi đuoc đat hang vao thang 3 nam 1937, đuoc đat luon ngay 29 thang 3 nam 1938, ha thuy ngay 1 thang 11 nam 1940, va đuoc đua vao hoat đong ngay 5 thang 8 nam 1942. Tu thang 9 đen thang 12 nam 1942, no tham gia cac cuoc thuc tap huan luyen tren bien va phong khong tai Hashirajima. Ngay 11 thang 2 nam 1943, Musashi thay the chiec tau chi em voi no Yamato lam soai ham cho Ham đoi Lien hop Nhat Ban. Cho đen thang 7 nam 1944, Musashi di chuyen qua lai giua cac can cu hai quan Truk, Yokosuka, Brunei va Kure. Ngay 29 thang 3 nam 1944, chiec thiet giap ham trung phai mot qua ngu loi ban ra tu tau ngam My Tunny va bi hu hai đang ke gan mui tau. Sau khi sua chua va tai trang bi suot thang 4 nam 1944, Musashi gia nhap Hai đoi Thiet giap ham 1 tai Okinawa.
Trong thanh phan cua Ham đoi 2, vao thang 6 nam 1944, Musashi ho tong cac tau san bay Nhat trong Tran chien bien Philippine. Thang 10 nam 1944, chiec thiet giap ham roi Brunei trong đoi hinh Luc luong Trung tam cua Đo đoc Takeo Kurita tham gia Tran chien vinh Leyte. Musashi bi đanh chim ngay 24 thang 10 trong qua trinh tran chien bien Sibuyan, trung phai 17 qua bom va 19 qua ngu loi, ton that 1.023 nguoi trong so 2.399 thanh vien thuy thu đoan.


= Shinano =

Vao thang 6 nam 1942, sau that bai cua Nhat tai Midway, viec che tao chiec thiet giap ham thu ba cua lop Yamato đuoc tam ngung, than tau đuoc chuyen dan sang che tao mot chiec tau san bay. Đuoc đat ten la Shinano, no đuoc thiet ke nhu mot tau ho tro voi tai trong 64.800 tan, co kha nang chuyen cho, sua chua va tai trang bi may bay cho cac lien đoi may bay tren cac tau san bay khac. Cho du ban đau con tau đuoc du đinh se đua ra hoat đong vao đau nam 1945, viec che tao Shinano đuoc đay nhanh sau that bai trong Tran chien bien Philippine; ket qua la con tau đuoc ha thuy ngay 5 thang 10 nam 1944 va đuoc đua vao hoat đong khoang hon mot thang sau, 19 thang 11. Chin ngay sau, Shinano roi Yokosuka di chuyen đen Kure. Va đang khi tren đuong đi vao sang som ngay 29 thang 11, Shinano trung phai bon qua ngu loi tu tau ngam My Archer-Fish. Cho du cac hu hai xem ra co the kiem soat đuoc, viec ngap nuoc cac khoang ben duoi khien con tau bi nghieng qua man phai. Luc qua trua, con tau bi lat nghieng va chim, mang theo 1.435 nguoi trong tong so 2.400 thanh vien thuy thu đoan. Cho đen tan ngay nay, Shinano la chiec tau hai quan lon nhat tung bi mot tau ngam đanh chim.


Đac tinh = Vu khi =

Cho du dan phao chinh cua lop Yamato ban đau đuoc chi đinh la phao 40 cm/45 caliber (15,9 in) Kieu 94, trong thuc te nhung chiec tau chien đuoc trang bi chin khau phao 460 mm (18,1 in)/45 caliber, co phao lon nhat tung đuoc trang bi tren tau chien, đuoc bo tri tren ba thap phao ba nong, moi chiec nang đen 2.774 tan. Moi khau phao dai 21,13 m (69 ft 4 in), nang 147,3 tan, co kha nang ban đau đan no hay đan xuyen thep xa 42 km (26 dam/22,6 hai ly) o toc đo 1½ đen 2 qua moi phut. Cac khau phao chinh con co the ban ra cac qua đan phong khong đac biet nang 1.360 kg (3.000 lb) ten goi 3 Shiki tsujodan ("Kieu 3 Chung"). Mot kip no đinh thoi gian đuoc su dung đe đinh khoang cach bao xa truoc khi qua đan se phat no, va chung thuong đuoc đat đe cho no o khoang cach 1.000 m. Khi đuoc kich no, moi qua đan se cho bung ra khoang 900 ong chua đay chat chay trong mot chop hinh non 20° huong ve phia may bay đoi phuong; mot khoi thuoc no se đuoc su dung đe pha vo ban than vo đan tao ra them nhieu manh thep, va roi cac ong đuoc kich no. Ong se đuoc đot chay trong nam giay o nhiet đo 3.000 °C (5.400 °F) khoi su mot vet lua keo dai 5 m (16 ft 4 in). Cho du chung chiem đen 40% tong co so đan phao chinh vao nam 1944, đan 3 Shiki tsujodan hiem khi đuoc su dung trong chien đau đoi pho lai may bay đoi phuong do ton hai nghiem trong ma loai đan nay gay ra tren nong cac khau phao chinh; thuc ra, mot qua đan loai nay co the đa phat no som va lam te liet mot khau phao tren chiec Musashi trong tran chien bien Sibuyan. Nhung qua đan nay đuoc du đinh tao ra mot buc man hoa luc ngan chan moi chiec may bay tan cong tim cach xuyen qua. Tuy nhien, phi cong My xem thuong loai vu khi nay nhu la mot kieu phao hoa đe trinh dien hon la mot vu khi phong khong co kha nang.
Trong thiet ke ban đau, dan phao hang hai cua lop Yamato bao gom 12 khau phao 155 mm (6.1 inch) bo tri tren bon thap sung ba nong (mot o phia truoc, mot phia sau va hai o giua tau), va 12 khau phao 127 mm (5 inch) tren sau thap sung đoi (ba thap sung moi ben hong o giua tau). Them vao đo, lop Yamato ban đau đuoc trang bi 24 sung phong khong 25 mm (1 inch), thoat tien đuoc bo tri o giua tau. Đen nam 1944, nhung chiec thiet giap ham trong lop đuoc nang cap hoa luc phong khong mot cach đang ke, voi cau hinh phao hang hai tren chiec Yamato đuoc đoi thanh sau khau phao 155 mm (6.1 inch), 24 khau phao 127 mm (5 inch), va 162 sung phong khong 25 mm (1 inch); tren chiec Musashi la sau khau 155 mm (6.1 inch), 12 khau 127 mm (5 inch), va 130 sung phong khong 25 mm (1 inch) nham chuan bi cho tran hai chien quyet đinh tai vinh Leyte.
Vu khi trang bi cho Shinano khac biet đang ke so voi nhung chiec tau chi em voi no do viec cai bien. Vi chiec tau san bay đuoc thiet ke nham vai tro ho tro, hoa luc phong khong cua no đuoc tang cuong mot cach đang ke: 16 khau 127 mm (5 inch), 125 sung phong khong 25 mm (1 inch), va 336 ong phong rocket phong khong 127 mm (5 inch) đuoc bo tri thanh 12 dan, moi dan co 28 ong phong. Tuy nhien, dan hoa luc tren chua tung đuoc su dung chong lai tau chien hay may bay đoi phuong.


= Vo giap =
Đuoc thiet ke đe tiep chien đong thoi nhieu tau đoi phuong, lop Yamato đuoc trang bi vo giap rat day. Đai giap chinh doc theo than tau day 410 mm (16 inch), voi cac vach ngan bo sung day 355 mm (14 inch) phia sau đai giap chinh. Cau truc than tau ben tren rat tien tien, dang hong tau uon luon cach ky di đa giup vo giap tang toi đa hieu qua, cau truc vung chac trong khi toi uu hoa trong luong. Vo giap tren thap phao con vuot qua đai giap chinh voi đo day đen 650 mm (25,5 inch). Cac tam vo giap tren đai giap chinh va thap sung đuoc lam tu Vickers Hardened, mot loai thep tam đuoc gia co be mat. Vo giap san tau day 75 mm (3 inch) lam tu mot loai hop kim nickel-chromium-molybdenum. Cac thu nghiem đan đao tai bai thu o Kamegabuki cho thay vo giap san tau bang hop kim tot hon thep tam Vicker đong nhat khoang 10-15%. Cac tam thep bo sung đuoc thiet ke bang cach che bien thanh phan cua chromium va nickel trong hop kim. Ham luong nickel cao hon cho phep thep tam co the cuon va uon ma khong tao ra su ran nut.
Ky thuat han ho quang tuong đoi moi vao thoi đo đa đuoc ap dung mot cach rong rai suot con tau, giup tang cuong đo ben cua vo giap. Bang ky thuat nay, đai giap ben duoi, von đuoc trang bi cho cac con tau sau cac thu nghiem tac xa tren lop thiet giap ham Tosa cung ngu loi moi Nhat Ban Kieu 91 co the di chuyen mot quang đuong dai duoi nuoc, đuoc su dung đe gia co cau truc cua toan bo than tau. Tong cong, nhung tau chien lop Yamato co 1.147 ngan kin nuoc, trong đo 1.065 ngan ben duoi san tau boc thep.
Tuy vay, vo giap cua lop Yamato van con nhieu cho thieu sot, mot so đa to ra chet nguoi trong nhung nam 1944–1945. Đac biet đang ke la su lien ket yeu kem giua hai lop đai giap tren va duoi tao ra mot điem yeu ngay ben duoi muc nuoc, khien cho lop tau nay de bi thiet hai do ngu loi nem tu tren khong. Nhung điem yeu ve cau truc khac hien dien gan mui tau, noi lop vo giap noi chung mong hon. Than chiec Shinano con chiu nhieu khiem khuyet ve cau truc hon nua do viec thi cong voi va, no chi đuoc trang bi vo giap toi thieu va khong co cac ngan kin nuoc vao luc no bi đanh chim.


= Đong luc =
Lop Yamato co 12 noi hoi Kanpon va bon turbine hoi nuoc, dan đong bon chan vit co đuong kinh 6 m (19 ft 8 in). Voi cong suat tong cong 147.948 ma luc, lop Yamato chi đat đuoc toc đo toi đa 50 km/h (27 knot), nen kha nang hoat đong cung cac tau san bay nhanh cung phan nao bi han che. Them vao đo, luong nhien lieu tieu thu cua ca hai con tau đeu o muc rat cao. Ket qua la ca hai chiec thiet giap ham đeu khong đuoc huy đong vao Chien dich quan đao Solomon hay nhung tran đanh nho "nhay coc" giua cac hon đao trong giai đoan nam 1943 va đau nam 1944. He thong đong luc tren chiec Shinano đuoc cai tien đoi chut, cho phep chiec tau san bay đat đuoc toc đo toi đa 52 km/h (28 knot).


Lop thiet giap ham "Sieu Yamato" Hai chiec thiet giap ham thuoc ve mot lop đuoc thiet ke hoan toan moi va lon hon đa đuoc vach ke hoach trong chuong trinh bo sung ham đoi nam 1942. Đuoc đat ten la Thiet ke A-150 va hai chiec co ten goi Tau chien so 178 va 179, ke hoach đuoc bat đau ngay sau khi viec thiet ke lop Yamato vua hoan tat, co le trong khoang nam 1938–1939. Moi thu can thiet đa hoan tat vao khoang nam 1941, nhung do nguy co chien tranh đa đen gan, cong viec cho nhung chiec thiet giap ham đuoc tam ngung nham don no luc cho nhung kieu tau chien khac cung đang rat can thiet nhu tau san bay va tau tuan duong. Viec Nhat Ban that bai trong tran Midway voi bon tau san bay bi đanh chim (trong tong so 10 chiec cua toan bo hai quan) khien Nhat phai tap trung nguon luc cho viec đong tau san bay, nen viec che tao nhung chiec thiet giap ham nay hau nhu khong the tiep tuc.
Neu đuoc che tao, đay se la "nhung thiet giap ham manh nhat trong lich su" voi dan phao chinh co co nong 510 mm (20 inch) va vu khi phong khong đuoc trang bi rong rai. Giong nhu so phan cua nhung tai lieu lien quan đen lop Yamato, đa so tai lieu va moi ke hoach lien quan đen du an nay đeu bi tieu huy vao giai đoan ket thuc chien tranh. Nguoi ta chi đuoc biet rang thiet ke cuoi cung cua nhung tau chien nay co hoa luc manh hon so voi lop Yamato, dan phao chinh gom sau khau 510 mm (20 inch) bo tri tren ba thap phao đoi, trong khi phao hang hai gom "nhieu" khau 100 mm (4 inch). Luong re nuoc cua con tau co le tuong đuong voi Yamato, trong khi đai giap hong cua con tau đuoc thiet ke day 460 mm (18,1 inch).


Tam anh huong van hoa Tu luc lop tau nay đuoc che tao cho đen ngay nay, Yamato va Musashi đa co mat đang ke trong van hoa Nhat Ban, đac biet la chiec Yamato. Sau khi hoan tat, nhung chiec thiet giap ham nay tro thanh hinh anh tieu bieu cho ky thuat hang hai cua Đe quoc Nhat Ban. Hon nua, hai chiec tau chien nay, do kich co, toc đo va hoa luc sieu hang, tro nen hien than ro rang cho quyet tam va su san sang cua Nhat trong viec bao ve loi ich cua ho chong lai cac the luc phuong Tay, đac biet la Hoa Ky. Shigeru Fukudome, Truong phong Tac chien Bo tham muu Hai quan Nhat, đa mo ta hai chiec tau nay nhu la "nhung bieu trung cua suc manh hai quan, đem đen cho ca si quan cung nhu thuy thu mot niem tin sau sac vao su hung manh cua ho."
Yamato, va đac biet la cau chuyen ve su đanh chim no, đa xuat hien tren nhieu trong van hoa đai chung Nhat, vi du nhu phim hoat hinh Space Battleship Yamato va bo phim Yamato nam 2005. Su hien dien trong van hoa đai chung thuong trinh bay chuyen đi hanh đong cuoi cung cua con tau nhu la no luc dung cam, quen minh nhung vo ich va co tinh tuong trung cua nhung thuy thu Nhat Ban xa than bao ve que huong ho. Mot trong nhung ly do khien chiec tau chien co anh huong lon đen nhu the la do chu "Yamato" (Đai Hoa) thuong đuoc su dung nhu mot ten tho ca cua Nhat Ban. Do đo, su ket lieu chiec thiet giap ham Yamato la mot an du cho su ket thuc cua Đe quoc Nhat Ban.


Tham khao = Chu thich =


= Thu muc =


Lien ket ngoai Yamato-class Battleship tren trang Combined Fleet