kaengreg/wikifacts-bench huggingface dataset:
Ba đau hay con goi ba đau, mac vat, cong khoi, cang khoi, giang tu, manh tu nhan, lao duong tu, ba nhan, man đe, hoat, phon, đe, đet (danh phap khoa hoc: Croton tiglium) la loai thuc vat co hoa thuoc ho Đai kich đuoc Carl Linnaeus mo ta khoa hoc lan đau nam 1753. No la mot trong nam muoi vi thuoc co ban cua Đong y, co xuat xu tu Tu Xuyen, Trung Quoc.


Phan bo Loai ban đia An Đo (gom ca Assam), Bangladesh, Bhutan, Campuchia, Đai Loan, Indonesia (Java, quan đao Sunda Nho, Kalimantan, Maluku, Sulawesi, Sumatra,), Malaysia (ban đao va Borneo), Maldives, Myanmar, Nepal, Philippines, Sri Lanka, Thai Lan, Trung Quoc (Chiet Giang, Giang Tay, Giang To, Hai Nam, Phuc Kien, Quang Đong, Quang Tay, Quy Chau, Tu Xuyen, Van Nam), Viet Nam. Du nhap vao Nhat Ban va quan đao Caroline. Moi truong song la cac khu rung thua mien nui, vung cay bui tren đat đa voi; o cao đo 300–700 m.
O Viet Nam, cay ba đau moc hoang hoac đuoc trong tai nhieu tinh mien Bac, nhat la cac tinh Ha Giang, Tuyen Quang, Hoa Binh, Bac Kan, Thai Nguyen, va cac tinh mien Trung. O Trung Quoc, cay nay moc nhieu tai cac tinh Tu Xuyen, Quang Đong, Quang Tay, Van Nam, Quy Chau, Ho Nam, Ho Bac.
Ten goi ba đau (chu Han: 巴豆) vi hat cua no giong hat đau va xuat xu tu vung Ba Thuc (Tu Xuyen, Trung Quoc).


Đac điem Cao khoang 3-7 m, canh nhan (khong co gai va long). La moc so le, hinh trung, đau nhon, mep la co rang cua nho; la dai 6-8 cm, rong 4–5 cm, cuong la nho, dai 1–2 cm. Hoa moc thanh chum (dai 10–20 cm) o đau cac canh, hoa đuc o đinh, cuong hoa nho dai 1-3 mm. Qua nhan, mau vang nhat, cao 2 cm, khi chin se tach ra thanh 3 manh vo. Hat hinh trung dai 10 mm, rong 4–6 mm, vo hat cung, mo va co mau nau xam.


Hinh anh Cong dung Hat dung chua han tich đinh tre, bung đay truong, tao bon, đai tien bi ket (tac nghen ruot) ho nhieu đom loang, đau tuc nguc, bach hau va sot ret.
Re dung tri Thap khop dang thong phong, boc mau, đon nga, ran can.
La dung ben ngoai khi bi phat cuoc hoac lam thuoc sat trung.
Thuong dung hat duoi hinh thuc Ba đau suong nghia la hat Ba đau đa ep bo het dau đi, sao vang moi dung voi lieu 0,01-0,05g lam vien hoac che cao.
Lai thuong dung phoi hop voi nhieu vi thuoc khac. Re dung voi lieu 3-10g. La co the dung tuoi gia đap hoac tan lam bot sat trung.


Chu thich Tham khao Lien ket ngoai Du lieu lien quan toi Croton tiglium tai Wikispecies
 Tu lieu lien quan toi Croton tiglium tai Wikimedia Commons
Mui la cam giac hoa hoc gay ra boi su tac đong cua cac phan tu chat bay hoi sau khi vao mui, đuoc hoa tan trong chat long cua niem dich mui voi nhung co quan thu cam nam tren long mao cua mang nhay khuu giac.
Mac du "mui huong" co the chi cac mui de chiu va kho chiu, cac thuat ngu "mui huong", "mui huong" va "huong thom" thuong đuoc danh cho cac mui co mui de chiu va thuong đuoc su dung trong nganh cong nghiep thuc pham va my pham đe mo ta mui huong hoa hoac am chi nuoc hoa.


Tham khao
Trong am nhac, aria ([ˈaːrja]; tieng Y: air; so nhieu: arie [ˈaːrje], hoac arias trong cach su dung pho bien, dang nho arietta [aˈrjetta], ariette so nhieu, hoac bang tieng Anh đon gian la air) la mot phan đoc lap cho mot giong hat, co hoac khong co nhac cu đem hoac hoa tau, va thuong la mot phan cua mot tac pham lon hon.
Boi canh đien hinh cho cac aria la opera, nhung aria vocal cung co trong cac oratorio va cantata, chia se cac tinh nang cua aria opera trong thoi ky cua ho. Thuat ngu ban đau đuoc su dung đe chi bat ky giai đieu bieu cam. Aria thong thuong, nhung khong phai luon luon, đuoc mot ca si thuc hien.


Nguon goc cua thuat ngu Thuat ngu, trong đo co nguon goc tu tieng Hy Lap va αηρ aer Latinh (khong khi) đau tien xuat hien lien quan đen am nhac trong the ky 14 khi no chi đon gian bieu thi mot cach hay phong cach ca hat hoac choi nhac. Vao cuoi the ky 16, thuat ngu 'aria' dung đe chi mot hinh thuc cong cu (x. Santino Garsi da Parma tac pham lute, 'Aria del Gran Duca'). Vao đau the ky 16, no đuoc su dung pho bien nhu la mot boi canh đon gian cua tho sai; mad madals melodic, khong co đa am phuc tap, đuoc goi la madrigale arioso.


Tham khao
Sebastian de Iradier y Salaverri (Salaberri) (20 thang 1 nam 1809 –  6 thang 12 nam 1865), con đuoc biet toi ten khac la Sebastian Yradier, la mot nha soan nhac noi tieng nguoi Tay Ban Nha, đung hon la thuoc dan toc Basque o Tay Ban Nha.
Iradier sinh ngay 20 thang 1 nam 1809 o Lanciego, mot đo thi nho thuoc tinh Alava. Viec xuat ban cac nhac pham cua minh o Paris khien Sebastian phai đoi ten cua minh tu Sebastian Iradier sang Sebastian Yradier đe de pho cap cac bai hat cho thinh gia. Ong noi tieng voi nhung bai hat thuoc dong nhac habaneras, đac biet la kiet tac La Paloma đuoc viet vao nam 1860 sau mot chuyen du lich đen Cuba cua tac gia. Bai hat "La Paloma" sau đo tro nen cuc ki thinh hanh o ca Tay Ban Nha lan chau My (nhat la Mexico, noi no tro thanh nhan to chinh gop phan cho su thanh cong vang doi cua dong nhac hanabera tai đo.
Mot bo suu tap gom 25 bai hat thinh hanh nhat cua Iradier đuoc phat hanh tai Phap cung voi loi Phap, vi du nhu "Fleurs d'Espagne".
Mot tac pham khac cua Iradier co the ke đen la "El Arreglito", mot nhac pham dong habanera đuoc Georges Bizet su dung lam nguon cam hung cho vo nhac kich Carmen. Ban than Bizet, tuong rang bai hat đo la mot bai dan ca, đuoc cac gai đieu cua "El Arreglito" truyen cam hung va lai sang tac ra mot ban nhac mang ten "Habanera" dung trong vo nhac kich Carmen: giai đieu "L'amour est un oiseau rebelle" la mot giai đieu khac lay tu "El Arreglito". Ve sau ong biet đuoc El Arreglito khong phai la mot ban dan ca va ong đa ghi chu lai nguon goc xac thuc.
Nha soan nhac Sebastian Iradier lang le qua đoi vao ngay 6 thang 12 nam 1865, huong duong 56 tuoi. Ong đa khong song đu lau đe thay kiet tac La Paloma cua minh tro thanh mot trong nhung bai hat noi tieng nhat the gioi.


Chu thich Lien ket ngoai Andre Rieu in Mexico. La Paloma.
Sonata cung đo truong cho piano bon tay, K. 521, la mot ban sonata danh cho piano gom ba chuong do Wolfgang Amadeus Mozart sang tac nam 1787. Đay la ban sonata song tau piano hoan chinh cuoi cung cua ong cho đan piano bon tay. Tac pham co ket cau gom ba chuong: Allegro, Andante va Allegretto.


Boi canh Trong danh muc chu đe tac pham cua Mozart, ban sonata đuoc đe ngay 29 thang 5 nam 1787. Đo cung la ngay ma ong nhan đuoc tin bao ve viec cha minh qua đoi. Mozart đa chia se tin buon nay voi nguoi ban than Gottfried von Jacquin, mot quan chuc trieu đinh nguoi Vien va la mot nhac si nghiep du. Sau đo ong đa danh tang tac pham nay cho em gai cua Gottfried la Franziska von Jacquin. Trong buc thu cua Mozart gui cho Gottfried, ong nhan manh rang ban nhac "kha kho" va do đo đa huong dan Franziska "tap ngay".
Tac pham nay đuoc xuat ban vao thoi điem cuoi nam 1787 va đau nam 1788 boi nha xuat ban am nhac Franz Anton Hoffmeister. Thay vi y đinh ban đau cua Mozart la danh tang cho Franziska von Jacquin, mot trong nhung hoc tro cua ong thi cuoi cung ban sonata lai đuoc danh tang cho Nanette va Barbette Natrop, nhung con gai cua doanh nhan nguoi Vien Franz Wilhelm Natorp, cung la nguoi quen biet Jacquin.


Bo cuc = I. Allegro (đo truong) =

Chuong nhac đau tien bat đau voi phan trinh tau đong thoi cua ca Primo va Secondo, trinh bay chu đe chinh mot cach "manh me va tinh te". Sau cau nhac đau tien la phan đoi đap giua hai be. Chu đe thu hai xuat hien sau thang am giam dan cua loat not moc kep va mot khoang dung ngan o cuoi chu đe đau tien.


= II. Andante (fa truong) =
Chuong thu hai đuoc nhan đinh la "cham rai va u sau" viet o hinh thuc 3 đoan theo cau truc A–B–A. Đoan đau (A) mang chat tru tinh nhe nhang, con đoan giua (B) co nhung đoan chay lien ba mang lai cam giac "cang thang".


= III. Allegretto (đo truong) =
Chuong cuoi viet theo hinh thuc rondo. Chu đe chinh bat đau voi mot "su ngay tho trong hop nhac" mang tinh chat thong tha, thoai mai.


Tiet muc trinh dien đang chu y Nhung man bieu dien đang chu y cua ban sonata co the ke đen nhu cua Martha Argerich va Evgeny Kissin hay Ingrid Haebler va Ludwig Hoffmann.


Tham khao Lien ket ngoai Sonata for Piano Four-Hands in C major, K. 521: Ban nhac mien phi tai Du an Thu vien Ban nhac Quoc te
Đa La Đac Sac Lang (gian the: 多罗特色楞; phon the: 多羅特色楞; ? – 1909) la mot vuong cong Mong Co thoi nha Thanh trong lich su Trung Quoc, nguoi thu 6 thua ke tuoc vi A Lap Thien ky Trat Tat Khac Than vuong.


Cuoc đoi Đa La Đac Sac Lang la hau due cua Chuyet Xich Cap Tat Nhi – em trai ruot cua Nguyen Thai To Thanh Cat Tu Han, va la con trai cua Cong Tang Chau Nhi Mac Đac, Trat Tat Khac Than vuong thu 5 va ky chu thu 7 cua A Lap Thien Ach Lo Đac ky. Cha ong tung ket hon voi con gai cua Tran Quoc cong Tuong Lam, nhung khong ro ong co phai do vi cach cach Ai Tan Giac La nay sinh ra hay khong. Phan lon thoi gian Đa La Đac Sac Lang song tai vuong phu cua A Lap Thien Than vuong o Bac Kinh (thuong đuoc goi la La vuong phu). Voi tu cach la con trai truong cua Than vuong, ong tung đuoc trieu đinh nha Thanh phong lam A Lap Thien cong, ham Đau đang Đai cat. Nam 1876 duoi trieu Quang Tu, Cong Tang Chau Nhi Mac Đac qua đoi, Đa La Đac Sac Lang thua ke tuoc vi Trat Tat Khac Than vuong, tro thanh ky chu thu 8 cua A Lap Thien ky. Hai nam sau, ong đuoc cho phep hanh tau tai ngu tien.
Ngay 30 thang 7 nam 1909 duoi trieu Tuyen Thong, Đa La Đac Sac Lang thong qua Ly phien vien đa dang tau len trieu đinh nha Thanh yeu cau thi hanh tan chinh o khu vuc đia khu Tay Mong, tien hanh khai thac tai nguyen va to chuc khai hoang, khai mo, lam muoi, đe ngan ngua nguoi phuong Tay them muon, lan chiem. Nhung ngay 17 thang 9 cung nam, Đa La Đac Sac Lang đa qua đoi vi benh. Trieu đinh nha Thanh phai Boi lac Tai Nhuan thay mat đen te ruou, lai ban thuong 500 luong bac đe lo viec tang le. Đa La Đac Sac Lang đuoc truy thuy Ho Đo Khac Đo Nac Am (呼图克图诺音). Thap Vuong Bo Ly Giap Lap thua ke tuoc vi Than vuong, tro thanh A Lap Thien Trat Tat Khac Than vuong cuoi cung đuoc trieu đinh nha Thanh phong tuoc.


Gia đinh Đa La Đac Sac Lang lan luot cuoi hai nguoi con gai thu 14 va 17 cua Tuc Than vuong Hoa Phong. Nam 1871, ong ket hon voi nguoi vo đau tien, nhung vi Cach cach nay qua đoi vao nam 1875 khi chi vua thanh hon đuoc 4 nam. Thang 12 nam 1878, ong tuc huyen voi em gai thu 17 cua vo truoc. Ong co tat ca 3 nguoi con trai, trong đo con trai truong la Thap Vuong Bo Ly Giap Lap đa ket hon voi Due Tien Cach cach, con gai cua Khac Can Quan vuong Tung Kiet. Ngoai ra, ong con co 2 nguoi con gai ket hon voi tong that nha Thanh. Mot nguoi ga cho Hang Chieu – con trai cua Boi tu Duc Thu. Mot nguoi ga cho Pho Tuan – con trai cua Đoan Quan vuong Tai Y va em gai cua Đa La Đac Sac Lang. Đay la mot cuoc hon nhan can huyet đien hinh thoi Thanh. Nam 1899, Pho Tuan đuoc Tu Hi Thai hau chon lam nguoi thua tu cua Đong Tri, lap lam Đai a ca. Tu Hi Thai hau muon phe Quang Tu đe Pho Tuan len ngoi, nhung ke hoach bat thanh. Sau su kien Nghia Hoa đoan, Pho Tuan cung Tai Y đeu bi luu đay đen Tan Cuong.


Chu thich = Ghi chu =


= Tham khao =


= Nguon =
Leopold Mozart (1719-1787) la cha cua nhac si thien tai Wolfgang Amadeus Mozart. Ong la mot nha su pham am nhac gioi, la nguoi thay đau tien va la nguoi co anh huong rat lon đen Mozart. Nam 1747, ong lay con gai cua mot quan chuc cao cap nuoc Ao. Ong la cay violon thu hai cua trieu đinh tai Salzburg. Cuoc song cua ong đoi luc rat vat va, co khi ca gia đinh phai xa nhau (Wolfgang Amadues Mozart va me ra nuoc ngoai đe tranh nan, ong va con gai o lai que nha song 1 đoi song vat va vi kinh te eo hep). Ong qua đoi vao ngay 28 thang 5 nam 1787 do benh nang.


Tham khao Braunbehrens, Volkmar (1990) Mozart in Vienna. New York: Grove Weidenfeld.
Grove Dictionary of Music and Musicians, "(Johann Georg) Leopold Mozart", which is part of the major article "Mozart". The section about Leopold is written by Cliff Eisen. Oxford University Press.
Halliwell, Ruth (1998) The Mozart Family: Four Lives in a Social Context, Oxford University Press.
Solomon, Maynard (1995) Mozart: A Life. Harper Collins.


Lien ket ngoai Leopold Mozart - Chu đe
Leopold Mozart Luu tru ngay 5 thang 8 nam 2011 tai Wayback Machine, a biographical sketch at the site of the Mozart Project
A French Edition of Leopold Mozart's Violinschule Luu tru ngay 19 thang 2 nam 2012 tai Wayback Machine
Ban nhac mien phi boi Leopold Mozart tai Du an Thu vien Ban nhac Quoc te (IMSLP)
Digitalized exemplar of the French edition at Biblioteca Nacional de Espana
Tinh uy Quang Tri hay con đuoc goi Ban chap hanh Đang bo tinh Quang Tri la co quan lanh đao cao nhat cua Đang bo tinh Quang Tri giua hai ky đai hoi đai bieu Đang bo tinh Quang Tri, do Đai hoi Đai bieu Đang bo tinh bau.
Tinh uy Quang Tri co chuc nang thi hanh nghi quyet, quyet đinh cua Đai hoi Đai bieu Đang bo tinh Quang Tri, Ban Chap hanh Trung uong Đang, Ban Bi thu va Bo Chinh tri.
Nam 2025, Tinh uy Quang Tri hop nhat voi tinh uy Quang Binh thanh Tinh uy Quang Tri.
Đung đau Tinh uy la Bi thu Tinh uy va thuong la uy vien Ban Chap hanh Trung uong Đang. Bi thu hien tai la Uy vien Trung uong Đang Le Ngoc Quang.


Tham khao
Mau Hi Ung (tieng Trung: 繆希雍; binh am: Miao Xiyong; 1546–1627), tu Trong Thuan (tieng Trung: 仲醇; binh am: Zhongchun), la mot thay thuoc Trung Quoc hoat đong trong thoi nha Minh. Ong đuoc biet đen la mot thay thuoc tu hoc, nhieu toa thuoc cua ong đa đuoc thu thap trong mot ban tom tat. Mau Hi Ung cung la tac gia cua mot bai binh luan ve Than Nong ban thao kinh.


Su nghiep Sinh ra trong mot gia đinh giau co o Thuong Thuc, Mau khong du ky thi khoa cu va bat đau tu hoc y tu nam 17 tuoi. Trai nguoc voi cac thay thuoc khac thuong hanh nghe trong hieu thuoc va tu boc thuoc, Mau la thay thuoc rong ruoi khap noi khong mang theo bat ky loai thuoc nao ben minh. Ong khong quan ngai cuoi ngua đi đen nhung vung xa xoi. Hau het benh nhan cua ong thuoc giai cap thuong luu va de dang tiep can nhung nguyen lieu xa xi ma ong ke đon bang tay. Mot trong nhung benh nhan cua ong đa phai chiu đung mot che đo chua tri đau bung keo dai mot nam, tuc tong so sau tram lieu thuoc, truoc khi benh nhan đuoc chua khoi.
Mau Hi Ung đuoc biet khi dung "thuoc lanh va nguoi", nhu thach cao ma ong dung đe chua sot cho mot phu nu mang thai. Du vay, đoi luc ong cung ke đon cac loai thuoc co "tinh am tu nhien". Vi du, ong yeu cau mot benh nhan an luong lon nhan sam đe giam bot chung o hoi.
Mau Hi Ung danh phan lon nhung nam cuoi đoi tai Kim Đan, noi ong o lai hanh nghe voi vai tro nha tri thuc va thay thuoc. Tuy nhien, sau khi nhieu đong mon cua ong bi hoan quan Nguy Trung Hien buc hai hoac thanh trung do tranh chap ve chinh sach cai tri, Mau tro ve co huong. Chuyen luan cua ong ve Than Nong ban thao kinh, co tua đe Than Nong ban thao kinh so (神农本草经疏), đuoc xuat ban nam 1625 voi su giup đo tu nguoi ho hang ten Mao Phuong Bao (1599–1659). Mau tro lai Kim Đan va qua đoi vao nam 1627.


Tac pham Nam 1611, Đinh Nguyen Tien (1560–1625), mot cuu quan lai va bang huu ba muoi nam cua Mau Hi Ung, ban đau bien soan mot bo suu tap "phuong phap y hoc cong hieu" ma Mau đa ke toa. Trong so cac toa thuoc đuoc ban luan trong Tien tinh trai but ky (先醒斋笔记) co mot phuong thuoc sac chua nuoc tieu cua mot be trai pha tron nhieu loai thao moc khac nhau ma Mau tung dung đe chua cho Đinh Nguyen Tien vao nam 1615, khi ong bi mot con đot quy nhe.
Mot an ban sua đoi, co tua đe Tien tinh trai quang but ky (先醒斋广笔记), đe ten Mau Hi Ung la tac gia chinh va co bai binh luan cua ong cung voi nhung ghi chep goc cua Đinh Nguyen Tien. No đuoc xuat ban lan đau vao nam 1622, đap ung nhu cau lon đoi voi Tien tinh trai but ky truoc đo đa het hang trong nam 1621. Mot phien ban sua đoi khac cua van ban (phien ban duy nhat con ton tai đen ngay nay) đuoc xuat ban boi mot trong nhung đo đe cua ong la Ly Chi vao nam 1642.


Dien mao Mau Hi Ung co dien mao la mot "than si lap di" cung "anh mat khi chat va ria mep nho ra". Con theo nha su hoc Tiem Khiem Ich nhan xet:

Ong ay hinh dung sau xa va say me quan sat, nhu đang toa thien; luc nay ong nham mat va roi vao trang thai thoi mien, sau đo ong ay đung len bang suc luc, vuot rau va cuon vat ao, tiep tuc soan toa thuoc va ke mot vai loai thuoc. Ong ay nam quyen ra lenh va giam sat tat ca, y tuong xuat phat tu nhung ngon tay cua ong ta.


Chu thich = Trich dan =


= Thu muc =
Quan ca phe Zimmermann, tieng Đuc la Zimmermannsches Kaffeehaus, la mot quan ca phe cua Gottfried Zimmermann o Leipzig, noi lam tien đe cho cac buoi cong dien đau tien cua nhieu cantata the tuc cua Bach, vi du nhu Cantata ca phe va cac tac pham khi nhac khac.
Nam 1723, Bach chuyen đen Leipzig, va noi đay đay la quan ca phe lon nhat va hien đai nhat o Leipzig, cung la trung tam danh cho tang lop trung luu va quy ong thuong lui toi. Trong khi phu nu bi cam lui toi cac quan ca phe, ho co the tham du cac buoi hoa nhac cong đong tai đay cua chu quan Zimmermann. Quan ca phe nam o so 14 pho Katharinenstrasse, khi đo la con pho sang trong nhat cua Leipzig, noi con pho Bruhl voi mot khu cho. Ten cua con pho đuoc lay tu Nha nguyen Thanh Catherine cu đa bi pha do vao nam 1544. Vao thoi cua Telemann va Bach thi chi con lai ten đuong đuoc nho toi. Trong nhung thang mua he, Zimmermann cung đieu hanh mot khu vuon ca phe ngoai troi o Grimmaischer Steinweg ben ngoai tuong thanh, gan Cua Đong.
Toa nha đuoc thiet ke theo phong cach Baroque bon tang ruoi đuoc Doering xay dung vao khoang nam 1715. Kien truc cua toa nha bao gom hai phong lien ke, mot phong khoang 8 nhan 10 met (26 ft × 33 ft), phong con lai khoang 5,5 nhan 10 met (18 ft × 33 ft). Toan bo cong trinh đa bi pha huy trong mot cuoc khong kich cua quan Đong minh vao Leipzig vao thang 12 nam 1943.


Bieu dien am nhac Tu nam 1720, quan ca phe to chuc Collegium Musicum (mot loai hinh to chuc am nhac) do Georg Philipp Telemann thanh lap khi con la sinh vien nganh luat vao nam 1702. Sau đo noi đay đuoc chi đao boi Johann Sebastian Bach trong khoang thoi gian tu 1729 đen 1741, voi thoi gian gian đoan nam 1737 va 1739 trong khi hoc tro cu cua ong la Carl Gotthelf Gerlach thay the Bach. Cac buoi hoa nhac do Bach chi huy keo dai khoang hai gio bao gom cac vo opera, nhac thinh phong, cantata the tuc cua Đuc va Y cung cac tac pham cho dan nhac. Zimmermann khong thu phi Collegium Musicum khi to chuc cac buoi hoa nhac cua ho, cung nhu khan gia khong phai tra phi ma thay vao đo chi phi thue cua Zimmermann đuoc hoan tra bang viec ban ca phe. Noi đay khong con to chuc cac buoi hoa nhac sau khi Zimmermann qua đoi vao nam 1741.
Mot nhom nhac thinh phong co đien đen tu Phap đa lay ten đat theo quan ca phe nay.


Tham khao
Karl Thomas Mozart (21 thang 9 nam 1784 – 31 thang 10 nam 1858) la con trai thu hai va la anh ca trong so hai nguoi con trai con song đen tuoi truong thanh cua Wolfgang va Constanze Mozart. Em trai ong la Franz Xaver Wolfgang Mozart.


Tieu su Karl sinh ra o Vien. Ong hoc tai mot ngoi truong o Praha duoi thoi Franz Xaver Niemetschek va Frantisek Xaver Dusek. Karl som tro thanh mot nghe si duong cam co tieng. Tuy nhien, truoc khi hoc xong, ong roi đen Livorno vao nam 1797 đe bat đau hoc viec tai mot thuong hoi.
Karl tung co du đinh mo mot cua hang ban đan piano trong nhung nam tiep theo, nhung ke hoach cua ong khong the thuc hien vi thieu tien von. Ong chuyen đen Milano vao nam 1805 va hoc nhac voi Bonifazio Asioli, mac du ong đa tu bo viec hoc cua minh vao nam 1810 đe tro thanh mot quan chuc phuc vu cho co quan quan ly tai chinh Ao va bo phan ke toan chinh phu o Milano. Ong con so huu mot ngoi nha o lang Caversaccio o Valmorea, Tinh Como, gan voi ho Como va ho Lugano. Ong đanh gia cao nhung tien nghi cua noi o moi va moi truong nuoc trong sach. Karl đe lai ngoi nha cho thi tran, đieu nay giup ong đuoc ghi danh tren mot tam bang ten danh rieng cua ong. Toa thi chinh noi đay hien van giu mot ban sao cua di chuc ma ong đe lai.
Karl con thuong xuyen tham du cac su kien lien quan đen cha minh cho đen khi ong qua đoi tai Milano vao nam 1858. Giong nhu nguoi em trai minh, Karl khong ket hon va khong co con, do đo dong ho Mozart bi tuyet tu.


Ghi chu Tham khao Lien ket ngoai Michael Lorenz: "Le rua toi ban đau cua Carl Thomas Mozart", Vienna 2013
ORP Piorun (G65) la mot tau khu truc lop N đa phuc vu cung Hai quan Ba Lan trong Chien tranh The gioi thu hai. Đuoc Hai quan Hoang gia Anh đat luon nhu la chiec HMS Nerissa, no đuoc giao cho Ba Lan nhu la chiec Piorun (tieng Ba Lan: "Tia chop") vao nam 1940. Hoat đong noi bat nhat cua no trong chien tranh la đa đung đo voi Bismarck trong tran chien sau cung cua chiec thiet giap ham Đuc. Sau chien tranh no đuoc hoan tra cho Anh nhu la chiec HMS Noble nam 1946 va bi thao do nam 1955.


Thiet ke va che tao Con tau đuoc che tao tai xuong tau cua hang John Brown & Company o Clydebank, Glasgow. No đuoc đat luon vao thang 7 nam 1939, đuoc ha thuy vao ngay 7 thang 5 nam 1940 va hoan tat vao ngay 4 thang 11 nam 1940. Thoat tien đuoc cho nhap bien che cung Hai quan Hoang gia Anh nhu la chiec HMS Nerissa, no đuoc chuyen giao cho chinh phu luu vong Ba Lan đe thay the cho tau khu truc ORP Grom, von bi mat tai khu vuc bo bien Na Uy vao ngay 4 thang 5 nam 1940.


Lich su hoat đong Tham khao = Chu thich =


= Thu muc =
Gardiner, Robert; Chesneau, Roger, bien tap (1980). Conway's All the World's Fighting Ships, 1922–1946. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. ISBN 978-0-87021-913-9. OCLC 18121784.
Kennedy, Ludovic (1991). Pursuit: The Sinking of the Bismarck. London: Fontana. ISBN 978-0-00-634014-0.
Whitley, M. J. (2000). Destroyers of World War Two: An International Encyclopedia. London: Cassell. ISBN 1-85409-521-8.
Chu benh nguyen hau luan (tieng Trung: 諸病源候論; binh am: Zhubing yuanhou lun), con đuoc goi la Chu benh nguyen hau tong luan (tieng Trung: 諸病源候總論; binh am: Zhubing yuanhou zonglun) hoac Sao thi benh nguyen (tieng Trung: 巢氏病源; binh am: Chaoshi bingyuan), la mot chuyen khao cua Trung Quoc bao gom nam muoi quyen. Van ban đuoc bien soan trong thoi nha Tuy (581–618), tac gia đuoc cho la cua thai y Sao Nguyen Phuong, mac du đieu nay mau thuan voi mot so tai lieu goc ban đau. Ban luan ve khoang 1739 hoi chung va 67 loai benh tat, Chu benh nguyen nhan luan la bo bach khoa toan thu y hoc lau đoi nhat con ton tai ve nguyen nhan hoc va trieu chung thuc the trong y hoc co truyen Trung Quoc.


Noi dung Van ban đuoc chia thanh nam muoi quyen. Tac pham đe cap khoang 1739 can benh đuoc phan loai bao gom da lieu; phu khoa; nhan khoa; tai mui hong; tiet nieu; nhi khoa va ngoai khoa. Thay vi huong dan tri lieu bang thao duoc hoac cham cuu, tac pham khuyen thuc hanh khi cong nhu mot phuong phap chua khoi bach benh.


Tac gia Theo loi tua cua mot ban thao con sot lai, soan boi Tong Thu, thi van ban đuoc soan boi thai y Sao Nguyen Phuong, nguoi đa "suu tam va bien soan cot loi cua cac quan điem ​​kinh vien khac nhau bang mot nghien cuu ky luong ve chung va xep loai tat ca chung ra" duoi trieu Tuy Dang Đe. Tuy nhien, theo cac nha nghien cuu Yan Liang, Abdulbaset M. Salim, Wendy Wu, va Paul E. Kilgore, "hau nhu khong chac tac gia duy nhat... la Sao Nguyen Phuong." Tuy thu kinh tich chi (隋書經籍志), đuoc bien soan trong khoang nam 641 đen 656, xac đinh Ngo Canh Hien (吳景賢) la tac gia cua Chu benh nguyen hau luan. Ngoai ra, Cuu Đuong thu kinh tich chi (旧唐书经籍志), đuoc bien soan vao thoi Hau Tan, khang đinh van ban nay đuoc soan boi Ngo Canh (吴景).


Di san Chu benh nguyen hau luan la bach khoa toan thu y hoc lau đoi nhat ve nguyen nhan hoc va trieu chung thuc the trong y hoc co truyen Trung Quoc. Cuon sach đuoc tiep nhan khi xuat ban lan đau vao thoi nha Tuy, cung nhu thoi nha Đuong va nha Tong sau đo, khi no tro thanh sach giao khoa y hoc chu đao. Tu đau the ky thu 8 tro đi, no đuoc đua vao phan con lai cua the gioi va đuoc trich dan rong rai trong cac tac pham nhu tac pham y hoc co nhat con sot lai cua Nhat Ban Y tam phuong, va The Canon of Medicine cua Avicenna.


Chu thich = Ghi chu =


= Trich dan =


= Thu muc =