William Makepeace Thackeray (18 thang 7 nam 1811 – 24 thang 12 nam 1863) la mot tieu thuyet gia, nha van va tac gia nguoi Anh thoi the ki XIX. Ong noi tieng ve nghe thuat cham biem, the hien ro trong cuon tieu thuyet kinh đien Hoi cho phu hoa, xuat ban vao thang 7 nam 1848 phan anh ve viec bao quat xa hoi Anh thoi bay gio.
Ong sinh ra tai Calcutta thuoc An Đo vao nam 1811, ngay 18 thang 7 (cung nam sinh cua cuu Thuong nghi si Hoa Ky Edward Dickinson Baker) va di cu sang Luan Đon (Anh) voi me vao nam 1816 sau khi cha la Richmond qua đoi vao nam 1815.
Thackeray song tai đao St. Helena tai Anh va tot nghiep cac truong tai Southampton va Chiswick. Sau đo ong tiep tuc nhap hoc tai truong Charterhouse. O đo, ong ket than voi nha biem hoa John Leech. Tuy nhien, ong chang thich Chaterhouse chut nao. Benh tat trong nam cuoi tri hoan ong nhap hoc tai Đai hoc Cambridge mai cho đen thang 2 nam 1829. Vi ong khong ua sach vo ve ly thuyet, ong bo hoc nam 1830.
Ong ket hon voi Isabella Gethin Shawe vao nam 1836. Ho co ba nguoi con gai. Tuy nhien, vao nam 1839, sau khi con gai thu hai qua đoi thi vo cua ong la Isabella roi vao tram cam vi vay cuoc bi kich giang xuong cuoc đoi ong. Tu thang 11 nam 1840 đen thang 2 nam 1842 vo ong hoan toan cham soc đuoc ban than, đe lai tinh trang xanh xao eo la.
Chua đuoc bao lau, thi ba Shawe ngay cang tro nen đien loan va mat het su y thuc. Thackeray du co nan ni ba nhu vay cung vo ich, vi vay ba đa bi giam giu tai Paris đen nam 1893. Sau su benh hoan cua vo, Thackeray gan nhu mot nguoi goa vo, khong bao gio quan he lau dai voi ai.
Thoi gian con lai, ong viet cac cuon sach kinh đien va noi tieng nhat ma ong co the, noi bat nhat la cuon Hoi cho phu hoa.
William Makepeace Thackeray, nha van, tieu thuyet gia kinh đien the gioi cua Anh sinh ra tai An Đo đa trut hoi tho cuoi cung o tuoi 52 sau khi chong choi voi can benh đot quy vao ngay 24 thang 12 (ngay Le Giang sinh) nam 1863. Le tang cua ong dien ra vao ngay 26 thang 12 nam 1863.
Trong thoi ky Victoria, Thackeray đa đuoc xep thu hai trong so nhung tieu thuyet gia Anh noi tieng (sau Charles Dickens) nhung hien nay rat it nguoi đoc cac tac pham cua ong ngoai tieu thuyet "Hoi cho phu hoa" cua ong. Nhung nha phe binh hoc Anthony Trollope khong xep tac pham đo lam tac pham vi đai nhat ma la tac pham "Lich su ve Henry Esmond". Vi vay ma cuon tieu thuyet đo cung khong đuoc khan gia yeu thich lam bang tac pham "Hoi cho phu hoa", cuon tieu thuyet kinh đien va trao long lay cho tat ca cac gia tri đo.


Tieu su Thackeray sinh tai Calcutta, An Đo, nguoi cha Richmond Thackeray (1-9-1781 – 13-9-1815) la mot nhan vien cap cao cua Cong ty Đong An Đo. Me cua ong, Anne Becher (1792–1864), con gai thu cua Harriet va John Harman Becher cung la thu ky cho cong ty nay.
William đuoc gui sang Anh nam 5 tuoi, tung song tai đao St. Helena, noi Napoleon tung bi đi đay, mot thoi gian ngan. Ong tot nghiep tai Southampton va Chiswick va sau đo o truong Charterhouse, noi ong tro thanh ban than cua nha biem hoa John Leech. Ong rat ghet Charterhouse, sau nay mia mai no trong "Slaughterhouse." (Dau vay Thackeray van co đai tuong niem tai Charterhouse Chapel sau khi chet). Benh tat trong nam cuoi tri hoan ong nhap hoc tai Đai hoc Cambridge mai cho đen thang 2 nam 1829. Khong ua sach vo ly thuyet, ong bo hoc nam 1830, du co vai tac pham đau tay xuat hien tren an pham cua truong The Snob va The Gownsman.

Ong danh thoi gian đi du lich, qua Paris va Weimar, noi gap go Goethe. Sau đo tro lai Anh va hoc luat tai Middle Temple nhung bo sau it lau. Nam 21 tuoi ong đuoc huong gia san thua ke nhung phung phi vao co bac va hai to bao that bat: The National Standard va The Constitutional. Ong cung khong may khi hai ngan hang An Đo pha san. Buoc phai co nghe kiem an, ong quay sang hoi hoa, hoc tai Paris nhung cung chang theo đuoi ngoai tru vai nam sau nay can ve biem hoa cho tac pham cua chinh minh.
Nhung nam an khong ngoi roi cua Thackeray cham dut sau khi gap va cuoi Isabella Gethin Shawe (1816-1893),con thu cua đai ta Matthew Shawe va ba Isabella Creagh ngay 20 thang 8 nam 1936. Ba co con gai ra đoi: Anne Isabella Thackeray Ritchie (1837-1919), Jane (1837; chet luc 8 thang tuoi) va Harriet Marian (1840-1875). Ong bat đau "viet vi mieng com manh ao", chuyen sang nghe phong vien đe nuoi song gia đinh nho cua minh.
Ong chu yeu viet cho tap chi Fraser's Magazine ve phe binh hoi hoa, đang vai truyen ngan, hai tieu thuyet dai hon, Catherine va May man cua Barry Lyndon. Sau đo, qua gioi thieu cua John Leech, ong quay sang viet cho tap chi moi mo Punch, noi ong xuat ban The Snob Papers, sau sua thanh The Book of Snobs. Quyen sach lam thinh hanh nghia moi cua tu "snob" (truong gia hoc lam sang).
Bi kich giang xuong cuoc đoi ong khi Isabella roi vao tram cam sau cai chet cua đua com gai nam 1840. Tuong khong chuyen gi lon, ong đi xa lien mien cho đen thang 9 nam đo ong nhan ra vo đang hap hoi. Tinh ngo, ong đua ba vo benh hoan sang Ireland. Trong chuyen đi, ba nhay tu tren tau xuong bien nhung đuoc cuu. Sau đo ho tro ve nha. Tu thang 11 nam 1840 toi thang 2 nam 1842 ba hoan toan khong tu cham soc đuoc ban than, the trang xanh xao eo la.
Ba Thackeray tro nen đien loan, mat y thuc. Thackeray tuyet vong tim cach cuu chua cho vo, nhung vo ich, va cuoi cung phai giam ba trong mot ngoi nha gan Paris. Ba o đo cho đen nam 1893, khong song cung chong gan 30 nam. Sau su benh hoan cua vo, Thackeray gan nhu mot nguoi goa vo, khong bao gio quan he lau dai voi ai. Ong theo đuoi nhung nguoi đan ba khac, cu the la co Jane Brookfield va Sally Baxter.

Đau nhung nam 1840, Thackeray thanh cong voi hai cuon du ky, The Paris Sketch Book va The Irish Sketch Book. Cuoi thap nien đo, ong đat đuoc thanh qua tu Snob Papers, nhung danh tieng ong chi thuc su bat đau voi Hoi cho phu hoa, đau tien ra mat tung phan tu thang 1 nam 1847. Thackeray tro nen noi tieng, đuoc hang loat cac nha quy toc ong tung che nhao ket than, ho tan thuong ong ngang hang voi Charles Dickens.
Ong " đung tren đinh cao" suot ca thap ki va hon nua cuoc đoi, cho ra đoi nhung cuon tieu thuyet lon tieu bieu la Pendennis, Gia đinh Newcome, va Henry Esmond du benh tat lien mien, ke ca con benh chi tu đanh guc ong nam 1849 khi đang viet do Pendennis. Ong hai lan sang Mi dien thuyet trong nhung nam nay.
Thackeray cung dien thuyet tai London voi nhung nha hai huoc Anh the ki XVIII. Tai Oxford, ong bi đanh bai boi Cardwell trong cuoc đua vao nghi vien.
Nam 1860, Thackeray bien tap cho tap chi moi ra đoi Cornhill, nhung thay khong thoai mai bang cong viec binh luan nen đoi qua viet cho Roundabout Papers.
Suc khoe ong ngay mot xuong doc vao nhung nam 1850 va phat benh vai ngay mot lan. Ong cung khong con nhieu suc sang tao. Ong cung khong dut đuoc con nghien ho tieu, rat co hai cho tieu hoa cua ong. 23 thang 12 nam 1863, khi an toi va chuan bi đi ngu, Thackeray đot quy va đuoc tim thay đa chet tren giuong ngu vao sang hom sau. Cai chet o tuoi 52 cua ong gay song cho toan the gia đinh, ban be va đoc gia. Gan 7000 tham du tang le tai vuon Kensington. Ong đuoc mai tang ngay 2 thang 12 tai nghia trang Kensal Green, va đuoc Marochetti tac tuong ban than o tu vien Westminster.


Su nghiep Thackeray khoi đau la mot nha cham biem, thich nhung nguoi co hoi va kheo leo nhu Becky Sharp trong Hoi cho phu hoa, Barry Lyndon trong May man cua Barry Lyndon va Catherine trong Catherine. Ban đau duoi cac but danh Charles James Yellowplush, Michael Angelo Titmarsh va George Savage Fitz-Boodle, ong cham chich xa hoi thuong luu, nhung vinh quang nguoi linh, hon nhan va thoi nguy quan tu.

Mot trong nhung tac pham đau tay, "Timbuctoo" (1829), la su che nhao cua ong voi cai huy chuong tho ca Cambridge, (Alfred Tennyson gianh chien thang trong cuoc thi nay voi "Timbuctoo"). Su nghiep cua ong thuc su khoi đau voi mot chuoi truyen trao phung đuoc biet đen nhu The Yellowplush Papers, xuat hien lan đau tren tap chi Fraser's nam 1837.
Tu thang 5 đen 1839 va thang 2 nam 1840, Fraser's xuat ban tac pham đuoc xem nhu tieu thuyet đau tien cua Thackeray, Catherine, la mot truyen trao long.
Trong May man cua Barry Lyndon, truyen dai tap tren Fraser's nam 1844, Thackeray khai thac tinh huong mot ke binh dan co du nhap vao cai giai tang quy phai, chu đe thuc su thanh cong trong Hoi cho phu hoa voi co nang Becky Sharp.
Tieng tam cua ong lung lay voi Hoi cho phu hoa. Nhung cuon tieu thuyet bat hu lan luot ra đoi tiep đo, tung đuoc Henry James mo ta chan thuc nhu mot vi du cua "con quai vat banh truong", xu huong trao long mo nhat dan, co le vi chung phan anh chat tru tinh cua tac gia, von đa qua thanh cong ve nghe thuat cham biem cai xa hoi ma ong co ve nhu đa mat het hung thu đa kich.
Nhung tac pham sau nay co Pendennis, Gia đinh Newcome va Philip phieu luu ky. Gia đinh Newcome noi bat la su len an nhung kieu "hon nhan thuong mai", trong khi Philip la ban tu truyen ve thoi thanh nien cua Thackeray, trong đo ong tro lai phong cach trao phung đoc đao.
Henry Esmond la cuon tieu thuyet Thackeray thu viet theo phong cach the ki XVIII. Tren thuc te, the ki muoi tam la nguon cam hung lon cua Thackeray. Khong chi Esmond ma ca Barry Lyndon va Catherine đeu đuoc xay dung trong khung canh đo, nhu chiu anh huong cua Esmond, The Virginians lay boi canh nuoc Mi va co ca George Washington la nhan vat suyt giet chet nhan vat chinh trong cuoc đo kiem.


Gia đinh Cha cua Thackeray, ong Richmond, sinh tai Nam Mimms va đen An Đo nam 1798 khi 16 tuoi đe lam thu ky cho cong ty Đong An Đo. Richmond co mot đua con ngoai gia thu, Sarah Redfield, sinh nam 1804, voi Charlotte Sophia Rudd, ba chu nha nguoi lai cua ong. Nhung kieu quan he nhu the rat pho bien voi nhung quy ngai trong cong ty Đong An, va cung khong anh huong nhieu toi cuoc hon nhan sau nay voi me cua William.

Anne Becher, sinh nam 1792, la mot hoa khoi thoi bay gio, con gai cua John Harmon Becher. Ba va Richmond Thackeray ket hon ngay 13 thang 10 nam 1810 tai Calcutta. Đua con đoc nhat, William, sinh ngay 18 thang 6 nam 1811.
Sau khi Richmond chet vi cum ngay 13 thang 9 nam 1815, Anne cuoi nguoi tinh cu Henry Carmichael-Smyth nam 1817, nhung khong tro lai Anh cho đen nam 1820, mac du ho đa gui Thackeray đi Anh hoc tu hon 3 nam truoc. Su tai gia cua me lam ton thuong cau be Thackeray va sau nay ong the hien đieu đo o bai tieu luan "On Letts's Diary" trong The Roundabout Papers.


Danh tieng Suot trieu Victoria, Thackeray đuoc xep thu hai chi sau Charles Dickens, nhung ngay nay nguoi dan it đoc tac pham cua ong va danh tieng cua ong gan nhu hoan toan chi dua vao tac pham kinh đien Hoi cho phu hoa, cuon tieu thuyet kinh đien lam say me đoc gia moi thoi đai. Hon nua, hien nay ong rat it khi đuoc biet đen rong rai.
Tuy nhien, o thoi cua Thackeray, mot so nha phe binh nhu Anthony Trollope đa xep cuon Lich su ve Henry Esmond la tac pham vi đai nhat cua ong, co le vi no bay to su ton kinh mot cach nghiem tuc ve thoi đai nu hoang Victoria. Vi the ma tieu thuyet đo khong đuoc yeu thich nhu Hoi cho phu hoa, cuon tieu thuyet trao long tat ca cac gia tri đo.
Thackeray coi minh la mot nha van ban theo truyen thong thuc te, va phan biet tac pham cua minh voi su phong đai va tinh cam cua Dickens. Mot so nha binh luan sau nay đa chap nhan su tu đanh gia nay va coi ong nhu mot nguoi thuc te, nhung nhung nguoi khac thi luu y ve khuynh huong su dung cac ky thuat ke chuyen the ky muoi tam, nhu su lac đe va đia chi truc tiep cho nguoi đoc, va lap luan rang thong qua ho, ong thuong pha vo ao tuong ve thuc te. Truong Henry James, voi su nhan manh vao viec duy tri cai ao tuong đo, đanh dau mot su pha vo voi ky thuat cua Thackeray.
Hau due cua Thackeray la dien vien hai kich Al Murray.


Tac pham The Yellowplush Papers (1837) - ISBN 0-8095-9676-8
Catherine (1839-40) - ISBN 1-4065-0055-0
A Shabby Genteel Story (1840) - ISBN 1-4101-0509-1
The Irish Sketchbook (1843) - ISBN 0-86299-754-2
May man cua Barry Lyndon (1844), filmed as Barry Lyndon by Stanley Kubrick - ISBN 0-19-283628-5
The Book of Snobs (1848), which popularised that term- ISBN 0-8095-9672-5
Hoi cho phu hoa (1848), featuring Becky Sharp - ISBN 0-14-062085-0
Pendennis (1848–1850) - ISBN 1-4043-8659-9
Rebecca va Rowena (1850), a parody sequel of Ivanhoe - ISBN 1-84391-018-7
The Paris Sketchbook (1852), featuring Roger Bontemps
Men's Wives (1852) - ISBN 0-14-062085-1
Henry Esmond (1852) - ISBN 0-14-143916-5
Gia đinh Newcome (1855) - ISBN 0-460-87495-0
The Rose and the Ring (1855) - ISBN 1-4043-2741-X
The Virginians (1857–1859) - ISBN 1-4142-3952-1
Philip phieu luu ky (1862) - ISBN 1-4101-0510-5
Denis Duval (1864) - ISBN 1-4191-1561-8
Sketches and Travels in London
Nhat trinh tu Cornhill toi Grand Cairo
Stray Papers: Being Stories, Reviews, Verses, and Sketches (1821-1847)
 v.v


Xem them Sheldon Goldfarb Catherine: Mot cau chuyen (Bien tap Thackeray). Đai hoc Michigan xuat ban, 1999.
Ferris, Ina. William Makepeace Thackeray. Boston: Twayne, 1983.
Monsarrat, Ann. An Uneasy Victorian: Thackeray the Man, 1811-1863. London: Cassell, 1980.
Peters, Catherine. Thackeray’s Universe: Shifting Worlds of Imagination and Reality. New York: Oxford University Press, 1987.
Prawer, Siegbert S.: Breeches and Metaphysics: Thackeray's German Discourse. Oxford: Legenda, 1997.
Prawer, Siegbert S.: Israel at Vanity Fair: Jews and Judaism in the Writings of W. M. Thackeray. Leiden: Brill, 1992.
Prawer, Siegbert S.: W. M. Thackeray's European sketch books: a study of literary and graphic portraiture. P. Lang, 2000.
Ray, Gordon N. Thackeray: The Uses of Adversity, 1811-1846. New York: McGraw-Hill, 1955.
Ray, Gordon N. Thackeray: The Age of Wisdom, 1847-1863. New York: McGraw-Hill, 1957.
Ritchie, H.T. Thackeray and His Daughter. Harper and Brothers, 1924.
Shillingsburg, Peter. William Makepeace Thackeray: A Literary Life. Basingstoke: Palgrave, 2001.
Williams, Ioan M. Thackeray. London: Evans, 1968.


Chu thich Lien ket ngoai The Thackerays in India and Some Calcutta Graves By William Wilson Hunter
Works Luu tru ngay 11 thang 10 nam 2008 tai Wayback Machine tai eBooks @ Adelaide Luu tru ngay 3 thang 9 nam 2006 tai Wayback Machine
Cac tac pham cua William Makepeace Thackeray tai Du an Gutenberg
On Charity and Humor
Pegasus in Harness: Victorian Publishing and W. M. Thackeray by Peter L. Shillingsburg
"Bluebeard's Ghost" by W. M. Thackeray (1843) Luu tru ngay 2 thang 12 nam 2008 tai Wayback Machine
PSU's Electronic Classics Series William Makepeace Thackeray site Luu tru ngay 21 thang 12 nam 2008 tai Wayback Machine