Di tan chien thuat la thuat ngu thuong đuoc Quan luc Viet Nam Cong hoa su dung đe mo ta viec rut lui quan su cua ho. Đay la hanh đong đua linh va vat tu ra khoi vung hoac khu vuc đon tru ma ho khong the giu truoc su tan cong cua quan đoi phuong.


Tu ngu "Di tan chien thuat" theo nghia cu đuoc dung tu truoc đo co nghia la that tran, tham bai. Cum tu cung đuoc dung trong tai lieu su nam 1974 o mien Nam, viet ve viec Phap xam lang nuoc Nam nam 1860, trong đo mo ta "di tan chien thuat" la hanh đong co trat tu, cac so quan su đuoc pha va đot het, quan nhu quan dung đeu đuoc mang đi. Trong tai lieu Thong cam xuat ban nam 1969, Quan luc Viet Nam Cong hoa ly giai ho "di tan chien thuat" ra khoi khu vuc co đich, sau đo cac đon vi hoa luc lon nhu phao ham se phao kich vao huy diet cac vi tri co đich. Theo đanh gia cua quan Giai phong, "di tan chien thuat" đuoc xem la mot quy luat hoat đong gan voi chien thuat phong ngu co đong cua quan đoi Viet Nam Cong hoa. Cum tu nay cung thuong gan lien voi cum tu khac la "tai phoi tri" luc luong.


Lich su Trong tran Ha Lao dien ra nam 1971, vao ngay 24 thang 2, Quan luc Viet Nam Cong hoa truoc suc tien cong du doi cua phia quan Giai phong, ho đa "di tan chien thuat".
Sau cuoc chien đau tren đuong so 13 vao nam 1972, cac tuong Viet Nam Cong hoa tuyen bo rang thoi ky di tan chien thuat cua ho đa cham dut, ho se bat đau phan cong. Đong thoi đua ra lap truong kien quyet giu đat, khong đe roi vao tay cong san, tuc quan Giai phong Mien Nam.
Thang 3 nam 1975, Buon Me Thuot bi tan cong, Quan luc Viet Nam Cong hoa trien khai đen nhung viec tai chiem that bai. Ngay 14 thang 3, ho chuyen sang phuong an "di tan chien thuat" rut bo Tay Nguyen đe bao toan luc luong ve phong ngu Duyen hai Nam Trung Phan. Hau qua cua "di tan chien thuat" khong chi la su rut lui cua binh linh, nguoi dan cung roi vao hoang loan va bat đau chay. Cuoc di tan chien thuat nay đuoc đanh gia la tranh mang tieng thao chay.
Đoi mat voi viec đanh mat Tay Nguyen đau nam 1975, tong thong Nguyen Van Thieu khong su dung tu "rut lui" ma ong su dung "di tan chien thuat"; nhung co le la cuoc di tan chien thuat quy mo lon đen muc mat mot nua mien Nam Viet Nam.
Mot nguon su lieu chi ra rang ban đau Viet Nam Cong hoa su dung cum tu "rut lui chien luoc" đen đau nam 1975 ho moi thay bang cum tu "di tan chien thuat". Truyen thong cua phe cach mang đa mia mai bang mot bai bao vao thang 4 nam 1975 voi tieu đe "Di tan chien thuat" hay "sup đo chien luoc"? đang tren Bao Nhan dan, so 7640.
Nhung thang đau nam 1975, chien tranh Viet Nam đi đen hoi ket, cac cum tu "di tan chien thuat" hay "di tan" su dung nhieu hon. Vao thang 4 My bat đau di tan nguoi cua ho khoi Viet Nam, trong đo cung di tan mot phan nhan su Viet Nam Cong hoa theo ho. Nam Viet Nam sup đo, chien dich Gio loc la cuoc di tan cuoi cung cua quan đoi My tai Viet Nam va chien truong Đong Duong noi chung.


Chi trich Di tan chien thuat bi che gieu la viec khong đanh ma chi bo chay. Nam 1973, mot an ban Cong bao cua Quoc hoi Viet Nam Cong hoa đa chi trich quan đoi, trong khi quan cong san tan cong don dap xuong phia nam thi Quan luc Viet Nam Cong hoa lien tuc rut lui voi danh tu "di tan chien thuat"; đi kem đo la viec doi lua tren truyen thong rang quan đich (quan cong san) đang bi đanh bai lien tuc. Ho chi khong phai dung đen cum tu nay khi ho đanh thang tran, chang han nhu viec chien thang tai An Loc.
Tuong Viet Nam Cong hoa bi chi trich thay nguy hiem la bo linh đe chay. Theo đanh gia trai chieu thi phia ben quan Giai phong cung co tinh trang "di tan chien thuat", ho cung san sang bo chay khi viec chien đau khong thuan loi.


Su dung hien nay Đen nay, thuat ngu van con đuoc su dung trong cac bai viet ca nhan cua cac cuu binh hay cac nha hoat đong chinh tri cua Viet Nam Cong hoa cu tai hai ngoai. Cum tu cung đuoc bao chi su dung trong linh vuc kinh doanh, nhu viec mo ta Yahoo "di tan chien thuat" tu Yahoo 360 sang Yahoo 360 plus vao nam 2009. Nam 2021, trong cuoc phong chong COVID-19, cum tu đuoc bao chi Viet Nam su dung đe chi tinh trang cam phu huynh tu tap truoc cong truong đua ruoc hoc sinh, tuan thu gian cach xa hoi. Bao Sai Gon nho trong cung nam tai My cung co bai viet ve 50 dan bieu Dan Chu cua Ha vien Texas "di tan chien thuat" đen thu đo Hoa Ky khien mot cuoc du hop khong đu 2/3 so phieu do đo mot du luat khong the thong qua.
Nam 2022, BBC co mot bai bao tieu đe 30/04: So sanh VNCH voi Afghanistan va Ukraine ngay nay đang tai ngay 27 thang 4 trong đo co nhac lai cum tu "di tan chien thuat".


Xem them Đu cang
Noi so cong san


Chu thich = Sach =
Cong bao Viet Nam Cong Hoa (1973). Cong bao Viet Nam Cong Hoa, an ban Quoc hoi (Ha Nghi Vien), Tap 7. Phu Thu-Tuong (So Cong-bao va Van-kho).
Đao Đang Vy (1974). Nguyen-Tri-Phuong. Bo Van-Hoa Giao-Duc va Thanh-Nien (VNCH).
Hoi đong chi đao bien soan lich su Nam Bo khang chien (2010). Lich su Nam bo khang chien, Tap 2. Nha xuat ban Chinh tri quoc gia.
Hoi lien hiep phu nu tinh Tra Vinh (2010). Lich su đau tranh cach mang cua phu nu tinh Tra Vinh (1930-1975). Nha xuat ban Chinh tri quoc gia.
Le Huy Toan, Le Kim (1990). Lich su trung đoan 36. Cuc chinh tri Quan Đoan I.
Nam Ha (2005). Cuoc chien đau tren đuong 13. Nha xuat ban Cong an nhan dan.
Nguyen Van Hoa, Pham Hong Viet (1997). Hieu them lich su qua cac hoi ki, ki su, tuy but. Nha xuat ban Giao duc.
Pham Huan (1987). Cuoc triet thoai Cao Nguyen, 1975. Pham Huan.
Pham Huan (1990). Tran Ha Lao, 1971. Pham Huan.
To Huy Rua (2010). Lich su Nam bo khang chien, Tap 2. Nha xuat ban Chinh tri quoc gia.
Tran Trung Quan (1984). Trong long đich. Tu sach Thuong Mai Viet Nam.
Tran Yen Hoa (2004). Mau he. Nha xuat ban The ky.
United States. Military Assistance Command (1969). Thong cam [Cac tap 1 – 4]. Quan-luc Hoa-Ky.


Lien ket ngoai Vuong Nguyen (ngay 12 thang 7 nam 2001). "Cau chuyen that". Viet bao. Truy cap ngay 3 thang 7 nam 2025.