Wilfred Graham Burchett (sinh ngay 16 thang 9 nam 1911 tai Melbourne, Uc, mat ngay 27 thang 9 nam 1983 tai Sofia, Bulgaria) la mot phong vien canh ta noi tieng. Burchett tung tuong thuat Chien tranh the gioi thu hai cho bao chi Anh. Ong cung chinh la phong vien phuong Tay đau tien co mat tai Hiroshima, Nhat Ban sau khi My tha bom nguyen tu, luc thanh pho con đay mui bui phong xa. Mot trong nhung dong chu đau tien ma Burchett viet ve su kien nay la: 

 Ong la phong vien phuong Tay hiem hoi tung song cung voi bo đoi Viet Nam tai chien khu Viet Bac va chien truong mien Nam trong hai cuoc chien tranh cua nguoi Viet Nam chong lai quan đoi Phap va My.
Burchett đa viet tren 40 cuon sach trong cuoc đoi. Ong qua đoi vi benh ung thu nam 1983 tai Sofia, Bulgaria o tuoi 72.
Ong la bac cua nha van Stephanie Alexander.


Tuoi tre Burchett sinh tai Melbourne, Uc nam 1911 trong mot gia đinh di cu nguoi Anh (cha me ong la ong ba George va Mary Burchett). Ong trai qua thoi tho au cua minh o phia nam thi tran Gippsland thuoc Poowong. Cuoc song kho khan thoi nien thieu đa buoc Burchett phai lam nhieu cong viec khac nhau nhu ban may hut bui va lao đong nong nghiep. Trong thoi gian ranh ong hoc tieng nuoc ngoai, đieu nay giup ich cho ong rat nhieu trong su nghiep lam bao ve sau.
Nam 1936 Burchett roi Uc đe toi London, Anh. Tai đay ong lam viec cho mot co quan du lich, vai thang sau ong lam viec cho mot co quan chuyen ve di dan tai đinh cu tu Đuc đen Anh, Palestine va Hoa Ky. Trong thoi gian đo ong đa gap nguoi vo đau tien, Erna Hammer, mot nguoi Đuc Do Thai ti nan, vao nam 1938.


Su nghiep Nam 1940 Burchett bat đau su nghiep cua minh trong nganh bao chi. Luc đau ong lam phong vien cho bao London Daily Express. Ong chinh la nguoi phuong tay đau tien vao Hiroshima ngay sau khi qua bom nguyen tu nem xuong thanh pho nay (ong đi tau hoa tu Tokyo vao ngay 2 thang 9 nam 1945). Ong la nguoi đau tien cong khai đe cap đen nhung anh huong cua buc xa va bui phong xa hat nhan trong bai viet tren Daily Express vao ngay 5 thang 9 nam 1945.
Sau ba nam lam viec cho Daily Express o Hy Lap va Berlin, Burchett bat đau viet bao cao cho The Times o Đong Au. Nam 1951, Burchett đi du lich đen Trung Quoc voi vai tro la mot phong vien nuoc ngoai cua to bao Phap L'Humanite. Bat đau tu đay ong đa co mot thoi gian dai lam viec tai Trung Quoc. Trong thoi gian nay ong đa ghe tham mot so nha tu o Trung Quoc va Bac Trieu Tien đe đua tin, trong đo co cau chuyen ve tuong Hoa Ky William F. Dean. Chinh phu Hoa Ky tuyen bo rang tuong William F. Dean cua ho đa bi nguoi Bac Trieu Tien giet hai. Burchett đa thuc hien mot bo phim ve cac tu binh chien tranh, trong đo William F. Dean đuoc thay van song va khoe manh. Vi viec nay Burchett đa bi đong minh cua Hoa Ky la chinh phu Uc, que huong ong, coi la ke thu. Tu truyen cua tuong William F. Dean sau nay co mot chuong tieu đe My Friend Wilfred Burchett (ban toi - Wilfred Burchett), trong đo ong bay to long biet on cua minh đoi voi Burchett vi đa thong tin tinh trang cua ong đen gia đinh ong.
Nam 1956 Burchett đen Moskva lam đai dien cho to National Guardian, mot to tuan bao canh ta cua My. Trong 6 nam o đay ong đa viet ve nhung tien bo cua khoa hoc ky thuat va xay dung lai nen kinh te cua Lien Xo sau nhung hau qua cua chien tranh the gioi thu 2. Nhung tac pham cua ong thoi o Lien Xo đa lam ong noi tieng o Anh. Nhieu bai viet cua ong đa đuoc tai ban trong Daily Express va Financial Times.
Wilfred Burchett đac biet gan bo voi Viet Nam. Ong co moi quan he gan gui voi chu tich Ho Chi Minh. Burchett gap Chu tich Ho Chi Minh lan đau tien la hoi thang 3 nam 1954 tai Viet Bac, khi chien dich Đien Bien Phu đang dien ra. Nhung nam sau nay, moi lan đen Ha Noi, Burchett đeu đen tham Chu tich Ho Chi Minh. Trong chien tranh Viet Nam, mac du đa 60 tuoi, Burchett van đi hang tram dam qua nhieu chien truong, đa tung o trong đia đao Cu Chi voi cac du kich. Cac nha lanh đao mien Bac Viet Nam đa nhieu lan tham khao y kien cua Burchett ve nhieu van đe. Phia Hoa Ky cung đa tung moi ong lam trung gian đam phan giua chinh quyen Nixon va Ha Noi trong thoi gian hoi nghi Paris nham cham dut chien tranh o Viet Nam. Cu the Henry Kissinger, ngoai truong Hoa Ky duoi thoi tong thong Richard Nixon, đa moi gap rieng Burchett o Washington đe tham do y kien cua ong cho viec đam phan o hoi nghi Paris.
Wilfred Burchett tung co khoang thoi gian 4 nam song o Campuchia va ong cung thiet lap đuoc moi quan he kha gan gui voi quoc vuong Campuchia Norodom Sihanouk. Ong ung ho Campuchia tren nhieu linh vuc, tuy nhien khi che đo Khmer Đo cam quyen o nuoc nay, ong đa kich liet len an.


Ngoai le Wilfred Burchett la mot nha bao tai gioi va rat noi tieng trong thoi cua ong. Sach ong viet hien nay van đuoc dung trong nhieu truong đai hoc tren the gioi. Tuy vay o nuoc Uc, que huong cua ong, ong lai khong đuoc thua nhan. Chinh phu Uc thoi đo coi Wilfred Burchett la ke phan boi do nhung quan điem chinh tri cua ong đi nguoc lai voi chinh phu Uc vao thoi gian đo. Khi bi mat ho chieu Uc o Viet Nam, chinh phu Uc đa tu choi cap lai ho chieu Uc cho ong va trong khoang thoi gian rat dai ong đa phai su dung giay thong hanh do chinh phu Bac Viet Nam cap. Sau đo ong cung đuoc Cuba cap ho chieu. Ong mat ngay ngay 27 thang 9 nam 1983 tai Sofia, Bulgaria que huong vo vi benh ung thu.


Chu thich