Ngay Choi Kham, hay Ngay lua doi la mot phong tuc hang nam vao ngay 1 thang Tu duong lich bao gom nhung tro đua va tro lua bip vo hai, tro choi kham đanh lua nguoi khac nham muc đich mua vui cho ban than va moi nguoi ma co the khong chiu nhung loi chi trich, tac hai nao. Trong ngay nay, nhung nguoi thich đua thuong co gang lua nhung nguoi than, ban be cua ho tin vao đieu gi đo khong đung su that, nhung mot cach vo hai va hai huoc va khong co nghia lua loc hoac khien nguoi khac buc boi. Sau man đua va lua, nguoi đua thuong het len "Mot thang tu" đe giai toa thac mac va tiet lo tro đua. Truyen thong ve ngay Mot thang Tu ton tai o hau het cac nuoc Chau Au cung nhu Bac My.
Cac phuong tien thong tin đai chung (cac to bao, tap chi, đai phat thanh va đai truyen hinh va đoi khi tren cac trang mang) co the tham gia vao nhung tro đua nay, voi nhung tin vit hoac thong tin phong đai ra ngoai su that, chia se nhung cau chuyen hai huoc vao ngay 1 thang 4, va thuong la đinh chinh hoac tiet lo vao ngay hom sau.
Mot thang tu du khong phai la ngay nghi le chinh thuc nhung van la phong tuc truyen thong tai nhieu quoc gia ky niem hang nam bang cach tung nhieu tin đon hoac noi xao, noi đua vo hai ve rat nhieu chu đe khac nhau nham tao niem vui hay treu choc ai đo. Nhung tin gia nhu the thuong đuoc tung ra trong ca ngay 1 thang 4 o hau het cac quoc gia nhu Hoa Ky, Phap, Ireland,... trong khi tai mot so quoc gia khac, no phai đuoc cham dut vao giua trua nhu Anh, Canada, Uc, New Zealand.
Tai Y, Phap, Bi, va cac khu vuc noi tieng Phap cua Thuy Si va Canada, 1 thang 4 truyen thong thuong đuoc goi la "Ca thang Tu" (Poisson d'avril tieng Phap hoac Pesce d'aprile trong tieng Y). Đieu nay bao gom ca co gang đe len dan mot con ca bang giay vao lung cua nan nhan ma khong bi phat hien. Nhung ca giay nhu vay cung noi bat tren nhieu buu thiep tai Phap ngay đau thang tu vao cuoi the ky 19 đen đau the ky 20.
Ghi nhan som nhat ve ngay đua thang tu co the tim thay trong tap The Canterbury Tales cua nha tho Geoffrey Chaucer (1392). Mot so y kien cho rang su phuc hoi ngay 1 thang Gieng la ngay đau nam moi trong the ky 16 đa la ly do tao thanh phong tuc nay, nhung gia thuyet nay khong đuoc ghi chep trong cac tai lieu tham khao truoc đo.


Lich su Phong tuc danh rieng cho mot ngay đe bay ra nhung tro choi kham vo hai voi hang xom đuoc pho bien tren khap the gioi. Tien than cua ngay Ca thang Tu, bao gom le hoi La Ma cua Hilaria (Hilaria (tieng Hy Lap: ιλαρια; Latin: hilaris, "vui nhon") la le hoi ton giao thoi La Ma co đai to chuc vao ngay xuan phan đe vinh danh nu than Cybele) đuoc to chuc ngay 25 thang 3, va le cua ke đua thoi Trung Co (le hoi dan gian, thuong xuyen đuoc to chuc boi cac giao si va giao dan tu the ky thu 5 cho đen the ky thu 16 o mot so quoc gia chau Au, chu yeu la Phap, Tay Ban Nha, Đuc, Ba Lan, Anh va Scotland) đuoc to chuc ngay 28 Thang 12, van con la mot ngay ma tro đua đuoc bay ra o cac quoc gia noi tieng Tay Ban Nha. Theo than thoai La Ma, than cai quan đia nguc Pluto đa bat coc nang Proserpina va đua nang toi song cung ong o đia nguc. Co gai đa goi me nhung nu than Ceres chi nghe thay am vang giong noi cua con gai va đi tim kiem co trong tuyet vong. Nhung cuoc tim kiem vo vong đo, hay cac cuoc ruot đuoi ngong troi, đa tro thanh chuyen cuoi pho bien tai chau Au trong cac the ky truoc.
Bertha R. McDonald, trong Harper's Weekly đa giai thich nguon goc cua ngay Ca thang Tu, noi rang "mot so nha cam quyen đa nghiem tuc tro lai voi thoi ki No-e va con tau cua ong. Tren to Public Advertiser o Luan Đon đang ngay 13 thang 3 nam 1769 đa in mot đoan trich lien quan đen thuyet nay: "Sai lam cua No-e khi đua chim bo cau ra khoi tau truoc khi muc nuoc giam, vao ngay đau tien cua thang tu, va đe ghi nho ky uc ve su giai thoat nay, moi nguoi đa quen mat mot tinh huong đang chu y nay..."
Trong Canterbury Tales cua Chaucer (1392), Cac nu tu Priest Tale đuoc đat ten la Syn March bigan thritty dayes and two. Cac nha hoc gia hien đai tin rang co mot loi sao chep trong ban thao van con ton tai, va Chaucer thuc su viet Syn March was gon. Do đo đoan van ban đau nghia la 32 ngay sau thang ba - 2 thang 5, le ki niem đinh uoc cua Vua Richard II voi Anne cua Bohemia, Vuong hau Anh dien ra vao nam 1381. Nhung nguoi đoc hieu lam dong nay nghia la 32 thang 3, tuc ngay 1 thang 4.
Nam 1508, nha tho nguoi Phap Eloy d'Amerval đa nhac đen Poisson d'avril ("Ca thang Tu"), co the la y noi đen ngay nay. Nha tho flemish Eduard de Dene đa viet ve mot nha quy toc sai nhung nguoi đay to cua minh lam nhung chuyen vat ngu ngoc vao ngay 1 thang 4. Nam 1686, John Aubrey đa đe cap ngay le la "mot ngay le thanh cua ke ngoc" (Fooles holy day). Ngay 1 thang 4 nam 1698, hang ngan nguoi bi lua đen thap Luan Đon đe xem su tu tam.
Trong thoi Trung co, cho đen cuoi the ky 16, ngay đau nam moi đa đuoc to chuc vao ngay 25 thang 3 (Le Truyen Tin) trong hau het cac thi tran chau Au. Trong mot so khu vuc cua nuoc Phap, nam moi la mot ky nghi keo dai mot tuan ket thuc vao ngay 1 thang 4. Nam 1564, vua Phap la Charles IX, luc đo 14 tuoi, quy đinh ngay 1 thang 1 la ngay đau nam, thong nhat trong toan quoc. Quyet đinh nay đuoc ap dung nam 1567. Tuy nhien, do phuong tien lien lac rat lac hau nen nhieu nguoi khong nhan đuoc tin đoi lich, nhung nguoi nay tiep tuc coi ngay 1 thang 4 la nam moi va bi nhung nguoi khac cuoi vi đieu nay. Sau nay nhieu nguoi cho rang phong tuc Ca thang Tu bat nguon tu đay.
Nhieu nguoi lai tim ly do khac đe giai thich vi sao ngay đau thang Tu la ngay đe cuoi đac biet. Nha than hoc Manfred Becker-Huberti cho la trong tin nguong dan gian co xua, nhieu nguoi tin rang đay la ngay khong may man (tuong tu nhu Thu Sau ngay 13). Vi theo truyen thuyet, ngay 1 thang 4 đuoc cho la ngay sinh va ngay chet cua Judas Iscariot, nguoi đa phan boi Chua Giesu Kito va cung đuoc cho la ngay quy Lucifer bi đay xuong đia nguc.
Tai Ha Lan, nguon goc cua ngay thang tu tuong trung cho chien thang cua nguoi Ha Lan tai Brielle nam 1572, noi cong tuoc nguoi Tay Ban Nha Alvarez de Toledo bi đanh bai. "Op 1 april verloor Alva zijn bril" la mot cau tuc ngu Ha Lan, co the dich la "Ngay 1 thang tu, Alva mat kinh". Trong truong hop nay, chiec kinh ("bril" trong tieng Ha Lan) nham an du cho Brielle. Tuy nhien thuyet nay khong cung cap loi giai thich nao ve le ki niem quoc te cua ngay Ca thang Tu.


Phong tuc = Phap =
Mot cau chuyen đuoc ke lai la Henry IV, vua nuoc Phap trong nhung nam 1589-1610, đa gui thu cho mot co gai muoi sau tuoi, khong ro ten, bi mat hen ho trong mot lau đai. Khi Henry đen noi hen, đa ngac nhien khi nguoi chao đon ong lai la hoang hau Marie de Medici, vo ong con khiem ton cam on ong vi ong đa theo loi moi cua ba đe đen du da vu vui nhon. Nhung nguoi hay đua thuong dinh ca vao nhung nguoi theo truyen thong cu, nen moi co ten goi la "Poisson d'Avril" hay Ca thang Tu. Nhung gia thuyet nay cung khong ly giai đuoc tai sao ngay hoi noi doi lai lan sang nhieu nuoc khac o chau Au von khong su dung lich Gregorian cho toi tan sau nay.


= Scotland =
Tai Scotland, ngay Ca thang Tu xua kia co ten goi la san chim cuc-cu (Hunt-the-Gowk) ("gowk" trong phuong ngu Scotland la ten khac cua mot loai chim cuc cu hay la ke ngoc). Nhung tro đua truyen thong la yeu cau mot nguoi nao đo chuyen giup mot tin nhan đuoc niem phong co yeu cau xin đuoc giup đo. Thong điep trong tin nhan ghi: "Dinna cuoi to, dinna cuoi mim. Hay san chim cuc cu o noi khac" ("Dinna laugh, dinna smile. Hunt the gowk another mile") va nguoi nhan đuoc yeu cau tiep tuc chuyen tiep tin nhan đen "nan nhan" khac. Nguon goc cua tam bien "hay đa toi" (đuoc len dan vao lung "nan nhan") cung co the xuat phat tu le ky niem ngay "Gowks" thang tu cua nguoi Scotland.


= Anh Quoc =
Tai Anh, mot tro đua thang tu la bat ngo la het "April fool!" (tro lua hay la ke ngoc thang Tu) va nguoi nghe se la "ke ngoc thang Tu". Mot nghien cuu vao nhung nam 1950 cua nha nghien cuu van hoc dan gian Iona va Peter Opie, phat hien ra rang o Anh, va o cac quoc gia co truyen thong bat nguon tu Vuong quoc Anh, bao gom Uc, cac tro đua cham dut vao buoi trua. Mot nguoi ma đua gion sau buoi trua thi cung tu la "ke ngoc".


= Iran =
Tai Iran, nhung tro vui nhon đuoc choi vao ngay thu 13 cua nam moi Ba Tu (Nowruz), thuong roi vao ngay 1 hoac ngay 2 thang 4. Ngay nay, đuoc ghi nhan to chuc tu nam 536 truoc Cong nguyen, đuoc goi la Sizdah Bedar va la tro đua-truyen thong lau đoi nhat tren the gioi va van con ton tai đen nay, thuc te nay đa khien nhieu nguoi tin rang ngay Ca thang Tu co nguon goc tu truyen thong nay.


= An Đo =
Tai An Đo, đa co rat nhieu đieu lien quan ve Ngay Ca thang Tu trong ca đien anh va van hoc pho thong va moi nguoi đeu vui ve voi ngay nay. Trong nen đien anh An Đo, phim April Fool (phim nam 1964) cua Hindi cung voi bai hat chu đe rat pho bien.


= Romania =
Tai Romania, mot tro đua ngay Ca thang Tu đuoc tiet lo bang cach het len "Pacaleala de 1 Aprilie!" (nghia la choi kham ngay Ca thang Tu) voi nguoi đoi dien va nguoi đo tro thanh "ke ngoc thang tu".


Nhung cu lua Ca thang Tu ngoan muc Nam 1957, đai BBC lap ra mot tro đua thong qua phong su mang ten Mua thu hoach mi ong Thuy Si (Swiss Spaghetti Harvest, Tro lua bip cay spaghetti) khi phat song bo phim gia mao canh cac nong dan Thuy Si đang thu hoach mi ong Thuy Si (mi Spaghetti) tuoi tu nhung canh cay. Ngay lap tuc đai BBC nhan ve nhieu cuoc goi hoi mua mot cay mi ong nhu the. Đieu nay buoc đai phai thu nhan tro đua trong tin tuc ngay hom sau.
Truoc nam 1962 o Thuy Đien chi co mot kenh truyen hinh va phat mau đen trang. Nhung vao ngay 1 thang 4 nam 1962,  ong Kjell Stensson, chuyen gia ky thuat cua tram đa xuat hien tren cac tin tuc thong bao rang nho co cong nghe moi ma nguoi xem co the chuyen đoi ti vi cua minh đe co the xem hinh anh voi mau sac sinh đong. Tat ca nhung gi chu nhan cua cac ti vi can lam la trum mot chiec nilon mau len man hinh tivi. Đe thuyet phuc hon, Stensson đa lam mau ngay trong chuong trinh. Nhung đo chi la tro bip va phai đen ngay 1 thang 4 nam 1970 moi co chuong trinh phat song mau đau tien tren đai truyen hinh Thuy Đien.
Trong mot cuoc phong van cua Đai phat thanh BBC Radio 2 dien ra vao sang ngay 01 thang 4 nam 1976, nha thien van hoc đuoc nguoi Anh Patrick Moore thong bao ve mot su kien thien van hiem gap sap xay ra nhung thinh gia co the trai nghiem tai nha, đo la: Vao luc 9 gio 47 phut, Trai Đat se bi giam trong luc vi thang hang voi sao Diem Vuong va sao Moc. Phan nhieu nguoi dan đia phuong kha hao huc đe chung kien su kien nay, tuy nhien đa so nhan ve that vong. Mot so nguoi len tieng chi trich tro cot nha, trong đo co mot nguoi đan ong gian du goi đen BBC đoi boi thuong va than phien viec Trai Đat giam trong luc đa khien ong bay len khoi mat đat roi va đau vao tran nha voi toc đo cao. 
Nam 1980, BBC đua tin rang nguoi ta se chuyen đong ho Big Ben sang che đo đien tu bang cach lap bang hien so moi thay cho mat đong ho cu. Tin tuc nay lap tuc khien thinh gia Anh bi soc. Mot so nguoi buc xuc va gian du goi đien đen đai đe yeu cau tim ra phuong an bao ve đong ho Big Ben.
Mot an pham Ca thang tu nam 1983 cua Durand Express, mot to tuan bao o Durand, Michigan, đua tin rang dihydro oxide đuoc tim thay trong cac ong dan nuoc cua thanh pho se gay chet nguoi neu hit phai. Lan đau tro lua bip nay xuat hien la khi trang bao mang Pittsburgh Post-Gazette nhac toi voi ten goi Lien minh chong Dihydro Monoxide, - mot to chuc tai UC Santa Cruz sau cac cuoc thao luan tren dien đan Usenet vao nam 1990. Theo đo, tro lua bip nay liet ke mot so tac hai cua dihydro monoxide o muc bao đong, nhu đay nhanh toc đo an mon va gay chet đuoi. That ra, ten goi dihydro monoxide (DHMO, gom hai hydro va mot oxy) đe cap toi cach goi nuoc bang phuong phap liet ke nguyen tu hoa hoc it pho bien.
Nam 1986, bao Le Parisien đua tin chinh phu Phap quyet đinh di doi thap Eiffel đen cong vien Disneyland đe thay the cho san van đong danh cho The van hoi Mua he 1992.
Nam 2003, CNN đua tin Chu tich tap đoan Microsoft Bill Gates bi am sat tai Cong vien MacArthur o Los Angeles trong khi đang tham gia mot su kien tu thien. Tin tuc nay lap tuc đuoc 3 kenh truyen hinh MBC, YTN va SBS cua Han Quoc đong loat đua tin. Theo BBC, tren thuc te, thong tin đo la mot tro lua bip lay tu website CNN.
To chuc quyen đong vat PETA đa cong bo ket qua nghien cuu mot cong nghe giup cac con huu co kha nang nguy trang. Theo đo, cong nghe nay lan luot cac buoc: ban thuoc gay me, son len nguoi chung bang mot loai son đac che khong phai giup hoa lan vao moi truong, sau đo tha tro lai rung. Đen cuoi ngay, bai bao đuoc go bo va thay bang mot cau: "Ban biet hom nay la ngay gi khong?". 

Vao ngay Ca thang Tu nam 2007, cong cu tim kiem tren internet Google đa thong bao cung cap dich vu moi Gmail Paper, noi nguoi su dung dich vu thu mien phi co the luu giu email vao kho luu tru giay ma Google se in ra va roi gui cho ho mien phi. Nam 2008, Google đa moi moi nguoi tham gia du an tham hiem sao Hoa. Ngay Ca thang 4 nam 2013, Google tung clip đong cua Youtube.
Ngay 1 thang 4 nam 2008, kenh BBC phat mot đoan video ve bay chim canh cut biet bay va khang đinh rang ho đa phat hien ra loai nay tai Đao King George gan Nam Cuc. Thuc te la cac nha lam phim đa su dung hinh anh ve nhung loai chim trong giong chim canh cut va bat chuoc chuyen đong cua chung đe tao ra hinh anh ve mot loai moi đuoc phat hien. Mot ngay sau khi xuat hien, đoan video đa thu hut 100 nghin luot xem.
Vao ngay Ca thang 4 nam 2016, kenh tin tuc bong đa truc tuyen Goal.com đa đua tin tien đao cau lac bo Barcelona Lionel Messi đa đat thoa thuan 500 trieu € đe ki hop đong voi Real Madrid. Ten cua phong vien su dung trong bai viet la "Lirpa Loof", viet nguoc lai cua tu "April Fool".
Voi su xuat hien cua dich vu internet va cac dich vu tin tuc toan cau san co, nhung tro lua Ca thang Tu co the xuat hien va lua so đong khan gia hon bao gio het.


Nhung ngay đua khac tren the gioi 1 thang 5 cung đuoc to chuc tai Thuy Đien nhu mot ngay đua thay the. Khi mot nguoi nao đo đa bi lua o Thuy Đien, va sau khi đuoc tiet lo rang đo la mot tro đua, cac ke đua gion thuong hay noi van "april april din dumma sill, jag kan lura dig vart jag vill" ("thang Tu, thang Tu, ban ca trich dai kho, toi co the đanh lua ban bat cu khi nao toi muon")
28 thang 12 la ngay tuong đuong o Tay Ban Nha va nam chau My.


Xem them Tro choi kham
Tin vit
Tro lua bip cay spaghetti
Tro đanh lua ve Mat Trang
Tro lua dihydro monoxide
Utsuro-bune, con tau bi an o Nhat Ban
Alien Abduction: Incident in Lake County: Bat coc nguoi ngoai hanh tinh: Su co o hat Lake
Bong ma cua Abraham Lincoln (buc anh)
Tro lua bip UFO Aztec, New Mexico
Tro lua bip UFO Morristown
Tro lua bip đia bay Anh 1967
Tro lua bip UFO đao Trindade


Tham khao Đoc them Wainwright, Martin (2007). The Guardian Book of April Fool's Day. Aurum. ISBN 1-84513-155-X
Dundes, Alan (1988). "April Fool and April Fish: Towards a Theory of Ritual Pranks". Etnofoor. Quyen 1 so 1. tr. 4–14. JSTOR 25757645.


Lien ket ngoai Boese, Alex (2008). "The Origin of April Fool's Day". Museum of Hoaxes. Truy cap ngay 4 thang 4 nam 2013.
"April Fool's Day: 8 Interesting Things And Hoaxes You Didn't Know". International Business Times. Truy cap ngay 27 thang 5 nam 2013.
April Fools' Day On The Web: The most complete listing of April Fools' Day Jokes that Web Sites have run each year from 2004 all the way until the present
Museum of Hoaxes: Top 100 April Fools' Day hoaxes of all time