Jean Joseph Marie Gabriel de Lattre de Tassigny (phat am tieng Phap: [ʒɑ də latʁ də tasiɲi], 2 thang 2 nam 1889 – 11 thang 1 nam 1952) la đai tuong Phap trong thoi ky Chien tranh the gioi thu hai va Chien tranh Đong Duong lan thu nhat. Nam 1952, sau khi qua đoi, ong đuoc truy phong quan ham Thong che Phap.
La mot quan nhan trong thoi ky Chien tranh the gioi thu nhat, ong tham gia nhieu tran đanh, trong so đo co Tran Verdun, bi thuong nam lan, tuyen duong tam lan, đuoc trao tang Bac Đau Boi tinh va Quan cong Boi tinh. Giua hai cuoc The chien, ong tham chien Cuoc chien Rif o Maroc. Sau đo, ong phuc vu trong Bo Chien tranh va roi la nhan vien cho Hoi đong Chien tranh Cap cao, duoi quyen pho chu tich khi đo – Đai tuong Maxime Weygand.
Vao giai đoan đau cua Chien tranh the gioi thu hai, tu thang 5 đen thang 6 nam 1940, ong la vi tuong nguoi Phap tre nhat. Ong lanh đao su đoan cua minh trong Tran chien nuoc Phap, chuoi tran đanh Rethel, Champagne-Ardenne, va Loire cho đen Hiep đinh đinh chien ngay 22 thang 6 nam 1940. Duoi thoi Chinh phu Vichy, ong phuc vu cho quan đoi Vichy tai cac chuc vu chi huy khu vuc, roi tong tu lenh quan đoi o Tunisia. Sau khi quan Đong Minh tan cong Bac Phi, ngay 11 thang 11 nam 1942, quan Đuc xam pham vung hoa binh; de Lattre, tu lenh Quan đoan 16 tai Montpellier khi đo, đa tu choi tuan lenh khong gay chien voi quan Đuc, va la vi tuong con hoat đong duy nhat chi huy quan đoi phan khang. Ong bi giam giu nhung đa đao thoat đuoc va chay sang Phap quoc Tu do cua Charles de Gaulle vao cuoi 1943. Tu 1943 đen 1945, ong la mot trong nhung lanh đao cao cap cua Quan Giai phong, chi huy luc luong đo bo o mien Nam nuoc Phap vao ngay 15 thang 8 nam 1944, roi tien đanh khu vuc song Rheine va Danube. Ong chi huy quan đoi My khi Quan đoan XXI cua nuoc nay đuoc chi đinh phoi hop voi Tap đoan quan so 1 cua ong trong tran Colmar Pocket. Ong cung đai dien cho nuoc Phap tai buoi ky ket đau hang cua Đuc tai Berlin ngay 8 thang 5 nam 1945.
Nam 1945, ong nham chuc tong tu lenh quan đon tru Phap tai Đuc, roi tong thanh tra va tham muu truong Quan đoi Phap. Thang 3 nam 1947, ong tro thanh pho chu tich Hoi đong Chien tranh Cap cao. Tu 1948 đen 1950, ong giu vi tri tong tu lenh luc quan cua Lien minh phuong Tay, va nam 1951, la cao uy, tong tu lenh Đong Duong va tong tu lenh Quan đoi vien chinh Phap vung Vien Đong, lanh đao quan Phap chien thang nhieu tran truoc quan Viet Minh. Tuy nhien, con trai duy nhat cua ong tu tran o đo, con ban than ong cung bi benh nang, phai quay ve Paris va mat tai đo vi ung thu nam 1952. Trong le tang cap nha nuoc cua minh, ong đuoc truy phong ham Thong che Phap.


Thoi nien thieu Jean Joseph Marie Gabriel de Lattre de Tassigny sinh ngay 2 thang 2 nam 1889 o Mouilleron-en-Pareds, Vendee, la đong huong voi Thu tuong Phap thoi Đe nhat The chien Georges Clemenceau. Cha ong la Roger de Lattre de Tassigny va me la Anne-Marie Louise Henault, con gai thi truong Mouilleron. Ong cua ba la thi truong tien nhiem, nham chuc nam 1817. Nam  1911, Roger de Lattre tro thanh thi truong đoi tiep theo, ke nhiem bo vo minh; ong giu vi tri nay trong suot bon muoi nam sau đo. Nam 1740, mot vi to tien đa them cum "de Tassigny" vao gia tinh, theo vung Tassigny gan Guise ma gia đinh so huu. Ong co mot nguoi chi ten la Anne-Marie, sau nay tro thanh Nu Ba tuoc vung Marce.
Tu 1898 đen 1904, de Lattre theo hoc truong College Saint-Joseph o Poitiers, noi cha ong đa tung hoc. Sau đo, ong mong muon gia nhap Hai quan, va đa ghi danh vao truong College de Vaugirard, noi Henri de Gaulle lam giang vien, đe chuan bi. Ong đo bai kiem tra viet (đe vao Hai quan), nhung vi suc khoe khong tot nen khong the lam bai kiem tra mieng. Sau đo, ong hoc truong si quan du bi Corniche tai truong Trung hoc Tu thuc Sainte-Genevieve o Versailles đe chuan bi cho truong Vo bi Lien quan Saint-Cyr, noi ong vao hoc nam 1908. Truoc khi ong nhap hoc, cha ong cho ong đen Brighton đe hoc them tieng Anh. Ngoai ra, theo phong tuc quan đoi Phap, ong cung nhap ngu bon thang, đuoc chi đinh vao Trung đoan Long ky binh 29 o Provins, đong nam Paris. Tu 1909 đen 1911, ong hoc thieu sinh quan o truong Saint-Cyr (lop Mauritanie). O đo, mot thay giao noi ong hy vong de Lattre khong lien quan gi đen nguoi đa vay la co trang cua Henri, Ba tuoc vung Chambord o Saint-Cyr nam 1873. Nguoi đo la bac cua de Lattre, va do đo ong đa tranh dinh liu voi thay giao nay. Cuoi cung, ong tot nghiep hang 201 tren tong so 210 nguoi trong lop, va đuoc phong ham thieu uy vao ngay 1 thang 10 nam 1910. Sau đo, ong theo hoc Truong Quan ky o Saumur.


Đe nhat The chien De Lattre đuoc chi đinh vao Trung đoan Long ky binh 12, khi đo đong quan tai Toul va Pont-a-Mousson, gan ranh gioi giua Phap va Đuc, luc đo van mac quan chen cuoi ngua mau đo cung mu bao hiem co chum long. Ngay 1 thang 10 nam 1912, ong đuoc thang ham trung uy. Ong van phuc vu o đo khi Đe nhat The chien bung no vao thang 8 nam 1914. Ngay 11 thang 8 nam 1914, ong bi thuong lan đau tien khi bi manh đan phao ban trung đau goi trong luc thi hanh nhiem vu do tham. Ngay 14 thang 9 cung nam, trong mot cuoc đung đo voi bon thuong ky Bavaria, ong ha đuoc hai nguoi bang kiem, nhung nguoi thu ba đa dung thuong đam trung nguc va lam thung phoi ong. Trung si cung đon vi voi ong đua ong ve mot can ham o Pont-a-Mousson đe tron quan tuan canh cua Đuc cho đen khi mot nguoi trong Trung đoan Hussar 5 tim thay ho. Ngay 20 thang 9 nam 1914, ong đuoc nhan Bac Đau Boi tinh.
Nam 1915, de Lattre cung cac si quan ky binh khac đuoc keu goi tinh nguyen gia nhap bo binh, va ong đa gia nhap mot trung đoan o Vendee – Trung đoan Bo binh 93. Ong đuoc thang ham đai uy vao ngay 18 thang 12 nam 1915, chi huy mot đai đoi, roi tieu đoan pho cua its Tieu đoan 3. Thang 7 nam 1916, ong tham chien Tran Verdun cung Trung đoan Bo binh 93 va su đoan me la Su đoan Bo binh 21, va bi tan cong hoa hoc bang khi mu tat. Luu huynh mu tat đa anh huong xau đen la phoi thuong tat cua ong, khien ong phai nam vien mot thoi gian. Thang 4 nam 1917, ong tro lai su đoan va tham gia Chien dich Nivelle đay ton that. Trong mot cuoc tan cong ngay 5 thang 5, tieu đoan cua ong chiu 300 thuong vong, nhung bat đuoc 500 tu binh; ong đuoc tuyen duong lan thu tam. Cuoi thang đo, ong phai nhap vien mot lan nua, va tai ngu thang 12 cung nam, tro thanh si quan tinh bao thuoc bien che Su đoan Bo binh 21. Thang 5 nam 1918, su đoan nay bi tieu diet trong tran song Aisne lan thu ba, nhung đuoc tai lap va tham chien trong Chien dich Meuse-Argonne dien ra cung nam. Trong chien dich nay, de Lattre đa bat lien lac đuoc voi ba su đoan thuoc Luc quan Hoa Ky.


Giua hai cuoc chien Thang 2 nam 1919, de Lattre đuoc chi đinh đen Quan khu 18 o Bordeaux đe duong thuong cho cac binh si nguoi My truoc khi ho hoi huong. Cuoi nam đo, ong gia nhap Trung đoan Bo binh 49, khi đo đang đong quan o Bayonne. Tu 1921 đen 1926, ong tham gia chuoi chien dich Rif o Morocco. Ong tro thanh chi huy Troisieme bureau (Phong Ba, bo phan chiu trach nhiem to chuc hanh quan) cua vung Meknes, va chi huy cac cuoc hanh quan o Thuong Moulouya. Thong thuong, se co hai canh quan đuoc đieu đong trong moi chien dich, moi canh gom tu bon đen tam tieu đoan bo binh cung phao binh va cong binh, tap trung o mot đia điem xac đinh. Trong nhung nam sau đo, cac cuoc hanh quan đuoc chuyen đen tinh Taza, Maroc, mot noi khac nghiet. De Lattre thuong chi trich chien thuat cua Thong che Philippe Petain, cho rang no cham, tieu ton vat tu, va nang ve vat chat Ngay 13 thang 3 nam 1924, ong bi mot nguoi dung dao gam chem vao go ma; nhat chem đo đe lai mot vet seo vinh vien tren mat ong. Ngay 26 thang 8 nam sau đo, khi đang lam nhiem vu trinh sat, ong bi đan ban trung đau goi. Ngay 25 thang 6 nam 1926, ong đuoc thang ham thieu ta.
De Lattre tro ve Phap, song vai tuan voi cha me o Mouilleron-en-Pareds. Tai mot buoi tiec trua do mot ha nghi si đai dien Vendee to chuc, ong gap Simonne Calary de Lamaziere, co con gai muoi chin tuoi cua mot ha nghi si Paris; sau đo, trong mot bua tiec khac, hai nguoi gap lai nhau tren hon đao Ile d'Yeu ngoai khoi Vendee. Ngay 22 thang 3 nam 1927, ho to chuc le cuoi tai Saint-Pierre-de-Chaillot, Paris; ba Simonne ha sinh đua con duy nhat cua hai nguoi, Bernard de Lattre de Tassigny, vao ngay 11 thang 2 nam 1928. De Lattre chi huy mot tieu đoan cua Trung đoan Bo binh 151, khi đo đang đong tai Auxerre, va chuan bi cho bai kiem tra đau vao cua Ecole de guerre, duoi su phu trach cua Đai uy Augustin Guillaume – mot si quan ong gap khi tai ngu o Maroc. Ong thi đo, va nhap hoc truong Ecole de guerre voi tu cach la si quan cao cap nhat trong khoa. Mot trong nhung bai tap tran o truong la chi huy mot luc luong tan cong va đanh chiem Cherbourg tu huong bien. Sau khi tot nghiep vao nam 1928, ong đuoc chi đinh gia nhap Trung đoan Bo binh 59 tai Coulommiers voi vi tri tieu đoan truong.
Nam 1931, de Lattre đuoc chi đinh đen Phong Tu cua Bo Chien tranh, phu trach hau can. Ngay 21 thang 3 nam sau đo, ong đuoc thang ham trung ta. Ba thang sau, ong gia nhap Hoi đong Chien tranh Cap cao, phuc vu duoi quyen pho chu tich Hoi đong khi đo, Đai tuong Maxime Weygand. Khi đam nhiem vai tro nay, cong viec cua ong thuong la theo doi cac quy đinh quoc te nuoc ngoai, chinh tri noi bo, va cac đe xuat ngan sach quan su phuc tap. Vi co can du vao vu Stavisky, ong phai giai trinh truoc mot uy ban nghi vien. Sau khi Weygand hoi huu, de Lattre đuoc giu lai lam viec o tong hanh dinh cua Tuong Alphonse Joseph Georges. Ngay 20 thang 6 nam 1935, ong thang ham đai ta va đuoc bo nhiem lam tu lenh Trung đoan Bo binh 151 tai Metz. Tu 1937 đen 1938, ong hoc o Centre des hautes etudes militaires, mot truong đao tao nhan vien cap cao danh cho cac tuong linh. Thang 7 nam 1938, ong tro thanh tham muu truong tai tru so cua đoc quan Strasbourg, Đai tuong Pierre Hering. Hering ve huu thang 3 nam 1939; nguoi ke nhiem ong la Đai tuong Victor Bourret. Ngay 20 thang 3 nam đo, de Lattre thang ham chuan tuong.


Đe nhi The chien = Tran chien nuoc Phap =

Ngay 2 thang 9 nam 1939, de Lattre tro thanh tham muu truong tai tong hanh dinh cua Tap đoan quan so 5. Ngay hom sau, quan Phap tai tuyen chien voi quan Đuc. Thang 1 nam 1940, ong đuoc giao trong trach chi huy Su đoan Bo binh 14, đon vi chiem đong giao điem giua Sarreguemines va Forbach. Ngay 14 thang 5, bon ngay sau khi chien dich tan cong Đuc chinh bat đau, Su đoan Bo binh 14 đuoc chi thi chuyen đen đong quan tai Reims, duoi su chi huy cua Andre Corap va Tap đoan quan so 9. Ong giao tranh voi quan Đuc quanh vung Rethel, khang cu va đay lui cac mui tien cong cua quan Đuc truoc phong tuyen song Aisne. Ngay 9 thang 6, Tap đoan quan so 12 cua Đuc tan cong manh vao vi tri cua Su đoan Bo binh 14. Du su đoan nay van co the cam cu, nhung cac su đoan khac tran thu hai ben thi khong; de Lattre buoc phai rut ve song Marne, roi song Loire. Mot so quan cua su đoan bi bo lai o Chalons. Du mat đi khoang hai phan ba quan luc, su đoan van giu đuoc su gan ket giua luc hon loan. Khi Hiep đinh đinh chien ngay 22 thang 6 nam 1940 đuoc ky ket, cham dut chien tranh, Su đoan Bo binh 14 đang đong quan tai Clermont-Ferrand.


= Quan đoi Vichy =
Sau hiep đinh đinh chien, de Lattre tiep tuc phuc vu trong Quan đoi Chinh phu Vichy. Ngay 12 thang 7 cung nam, ong đuoc nhan Bac Đau Boi tinh đe nhi đang vi đa lanh đao Su đoan Bo binh 14 trong Tran chien nuoc Phap; tuong Weygand la nguoi trao huan chuong nay cho ong. De Lattre đuoc bo nhiem đen chi huy Su đoan 13, quan khu vung Puy-de-Dome trong Khoi nui Trung tam; o đo, ong thanh lap mot trung tam đao tao si quan va ha si quan o Chateau d'Opme. Ngay 26 thang 6 nam 1941, ong thang ham thieu tuong.
Thang 9 nam 1941, Weygand, khi đo la Tong uy vien (Delegate-General) cua Chinh phu Vichy tai Nam Phi, trieu tap de Lattre đen Nam Phi va chi đinh ong vao vi tri tham muu truong quan đoi o xu bao ho Tunisia. de Lattre mo mot trung tam tap huan quan su o Salammbo, gan Carthage, dua tren trung tam tai Opme. Ong tranh cai voi cap tren, trung tuong Alphonse Juin, ve chien thuat phong thu Tunisia neu quan Anh tien cong. De Lattre kien quyet o lai bien gioi vi so quan Đuc va Y se loi dung viec rut quan đe đanh chiem Phap Vichy; Juin, mot nguoi goc Bac Phi, thi lo lang cho Algeria hon. Co le de Lattre cung đa hy vong minh đuoc bo nhiem lam chi huy quan đoi Phap o Bac Phi thay cho Juin. Tuy nhien, chinh Juin đa đe xuat thang quan ham cho de Lattre. Ngay 2 thang 1 nam 1942, ong thang ham trung tuong. Thang 10 nam truoc đo, Weygand đuoc trieu ve Phap, va đen thang 2, de Lattre cung đuoc trieu ve theo.
Tro ve Phap, de Lattre phu trach Su đoan 16, đong quan o Montpellier. Vi tri nay thuong đuoc giao cho mot si quan cap thap hon. Sau khi quan Đong Minh đo bo len Bac Phi thuoc Phap vao ngay 8 thang 11 nam 1942, quan Đuc va Y chiem đong mien nam nuoc Phap va giai giap Quan đoi Vichy. Chinh phu Vichy ra lenh cho ong khong đong binh, nhung ong đa quyet đinh bat tuan lenh đo va thuc hien mot ke hoach đa chuan bi tu truoc đe phan khang lai quan Đuc. Tuy nhien, cac si quan tham muu đa bao cao y đinh cua ong cho cap tren o Avignon. Quan đoi đa khong hanh đong, va Bo truong Chien tranh cua Chinh phu Vichy, Eugene Bridoux, đa yeu cau bat giu ong. Ngay 9 thang 1 nam 1943, ong phai chiu xet xu truoc mot Toa an Quoc gia đac biet, bi tuyen toi phan boi va đao ngu. Sau cung, ong khong phai chiu toi phan boi, nhung toi đao ngu đa khien ong phai nhan ban an muoi nam tu giam.
Ban đau, de Lattre đuoc giam giu o Nha tu Montluc, nhung sau đo đuoc chuyen đen Riom. Simonne, vo ong, đa chiem dung khu vuc cho giao giua khu vuon va tuong nha nguc, roi ban viec voi tai xe cua de Lattre, Louis Roetsch, cung đong su trong tu đe len ke hoach đao thoat. Ho len đua vao cho ong mot bo dung cu gom bua, tua vit, dui, son, co son va mot soi day thung. De Lattre nhan thay ten linh gac phia duoi cua so cua ong thuong đi đanh thuc nguoi thay the minh vao giua đem thay vi đuoc thay tai cho, đe lai chot trong khong co nguoi canh giu, con ban than ong co the truon qua cua so neu go đuoc mot thanh sat. Đem ngay 1 thang 9 nam 1943, ong nay khung cua so va mot thanh sat, lach qua va dung day treo xuong, du no ngan hon vai foot so voi du tinh. Bernard, con trai ong, nem mot cai thang day qua tuong đe ong treo qua, roi ho dung hai chiec xe do Roetsch chuan bi san đe chay tron; ngoai ra, Roetsch con lam gia giay to đe de Lattre gia danh Charles Dequenne, thu ky cu cua ong tai tru so, nguoi đa bi giet trong mot tran chien truoc đo. Hai nguoi tron o mot trang trai gan Compains đen ngay 1 thang 10, khi mot so đong pham cua ong trong cuoc vuot nguc bi bat. Sau đo, de Lattre di chuyen đen mot canh đong gan Pont-de-Vaux, roi tu đo cung voi nhung nguoi khac, gom co Eugene Claudius-Petit, đen London tren mot chiec may bay Anh. Trong khi đo, Simonne va Bernard chuyen đen Paris song duoi ten gia.


= Chien dich Dragoon =
Ngay 11 thang 11 nam 1943, de Lattre đuoc Chuan tuong Charles de Gaulle phong quan ham đai tuong. Sau đo, vi vet thuong o phoi tai phat, ong phai nhap vien đe đieu tri. Ong xuat vien ngay 11 thang 12, va vao ngay 19 ong len đuong đen Algiers đe gap de Gaulle, roi gap Tong tu lenh Quan đoi Phap o Bac Phi, Đai tuong Henri Giraud. Ngay 26 thang 12, Giraud bo nhiem ong lam tu lenh Tap đoan quan so 2, sau đoi ten thanh Tap đoan quan B. O vi tri nay, ong co toan quyen chi huy toan bo luc luong o Bac Phi voi cac trang thiet bi do quan My cung cap. Tap đoan quan B gom nhieu thanh phan: quan Phap quoc Tu do cung quan đoi va tinh nguyen vien trong Quan đoi Chau Phi voi tong so 256.000 nguoi, trong đo co 5.000 phu nu thuoc AFAT (auxiliaire feminine de l'armee de terre – Đoi Nu binh Phu tro). Trong nua đau nam 1944, hon 100.000 nguoi đa đen Y đe gia nhap Quan đoi Vien chinh Phap (1943–44) cua Alphonse Juin, chi con ba su đoan o lai. Tai Douera, Algiers, mot lan nua, ong mo mot trung tam huan luyen. Phong thai cua ong trong khoang thoi gian nay đa khien nguoi ta đat cho ong biet hieu "Vua Jean" (Le Roi Jean). 

Ngay 17 thang 4 nam 1944, de Gaulle thong bao cho Tong hanh dinh Quan Đong Minh cua Tuong Henry Maitland Wilson tai Algiers biet de Lattre se chi huy toan bo quan luc Phap trong Chien dich Anvil, canh quan du kien se đo bo o mien Nam nuoc Phap. Ong cung chiu trach nhiem tien hanh Chien dich Brassard – cuoc xam chiem Elba – bao gom viec đo bo mot luc luong gom 12.000 quan cung chi huy la Chuan tuong Joseph Magnan; phan lon so quan nay tung phuc vu trong Su đoan Bo binh Thuoc đia 9 cua ong o Corse. Vi phia Đuc đieu them quan đen giu cu điem, nhu cau huan luyen đo bo cho canh quan xung kich, mong muon giam thieu thuong vong cung nhu toi đa hoa co hoi chien thang, de Lattre đa hoan ngay tien hanh chien dich tu 25 thang 5 đen 17 thang 6. Viec quan Đong Minh tien quan va nhanh chong chiem đuoc Roma ngay 5 thang 6 đa gay ra nhieu nghi ngo ve tinh can thiet cua chien dich, nhung quan Đuc đa cho thay ho khong muon rut quan ngay lap tuc khoi ca Roma va Elba. Tu đo, chien dich Brassard đa dien ra, du Wilson đa huy bo cuoc tan cong đo bo cua Trung đoan Du nhe 1, vi khi đo cac phuong tien van tai hang khong can thiet đa đuoc đieu đong đen Chien dich Y. Chien dich Brassard thanh cong sau hai ngay, tu 17 đen 19 thang 6, va hon đao đuoc giai phong.
La tu lenh Tap đoan quan B, de Lattre tham gia ho tro qua trinh Chien dich Anvil – sau đoi ten thanh Chien dich Dragoon. Ong đa thuyet phuc thanh cong Quan Đong Minh va khien ho chap thuan viec mot canh quan Phap hoat đong đoc lap, du Quan đoan Luc quan 2 duoi quyen chi huy cua Trung tuong Edgard de Larminat va Tap đoan quan B, cho đen khi Tap đoan quan 6 Hoa Ky cua Trung tuong Jacob L. Devers tham chien, se phoi hop voi Quan đoan 7 Hoa Ky cua Trung tuong Alexander Patch trong nhung buoc đau. Ngay 23 thang 7, Juin chuyen giao quyen chi huy Quan đoi Vien chinh Phap tai Y cho de Lattre; hai tru so cua Quan Vien chinh va Tap đoan quan B sap nhap voi nhau, va, tham muu truong cua Juin, Chuan tuong Marcel Carpentier, cung tro thanh tham muu truong cho de Lattre. Tu Taronto, de Lattre khoi hanh đen Phap tren mot chiec tau san bay Ba Lan – chiec MS Batory; cung đi voi ong la Bernard. Vi lo so Bernard, khi ay sap đu muoi sau tuoi, se som bi bat lao đong cuong buc o Đuc, hai me con Simonne va Bernard đa chay tron đen Algiers qua đuong Tay Ban Nha. Sau đo, Bernard đuoc gui đen huan luyen tai Douera va tro thanh mot trong nhung quan nhan tre nhat duoi truong de Lattre.
Ngay 15 thang 8, cac cuoc đo bo bat đau; toi hom sau, de Lattre cung len bo. Phia My đa đen truoc Su đoan Bo binh Thuoc đia 9, nhanh hon du tinh. Voi loi tu duy chien thuat tao bao, de Lattre ngay lap tuc đieu quan đen Toulon va Marseille nham chiem giu hai noi nay truoc khi quan Đuc kip to chuc phong thu. Ong chi thi cho Su đoan Bo binh Algerie 3 cua Thieu tuong Joseph de Goislard de Monsabert bao vay Toulon, con Su đoan Bo binh Co gioi 1 cua Chuan tuong Diego Brosset tan cong doc theo đuong bo bien va Su đoan Bo binh Thuoc đia 9 cua Magnan, canh quan đo bo som, tan cong truc dien. Ngay 21 thang 8, Toulon bi bao vay, roi bi Su đoan Bo binh Thuoc đia 9 chiem đong nam ngay sau đo. Trong khi đo, de Lattre đieu quan đen Marseille, noi Bo Tu lenh 1 Su đoan Thiet giap 1 do Chuan tuong Aime Sudre đung đau đa đen tu truoc đo, vao ngay 21 thang 8. De Lattre von khong đinh nhanh chong tien cong thanh pho, nhung viec Sudre đen đa lam bung len mot cuoc noi day, giup Bo Tu lenh 1 chiem đuoc cu điem cu nay. Nho qua trinh tan cong Toulon thanh cong nhanh chong, de Lattre đa co the cu Su đoan Bo Binh Algerie 3 tham chien tran Marseille. Ngay 28 thang 8, quan phong thu Đuc o cu điem đau hang, va le ta on đuoc to chuc o Vuong cung thanh đuong Đuc Me Thu ho Marseille ngay ngay sau đo.

Ngay 3 thang 9, Su đoan Bo binh Co gioi 1 chiem đuoc Lyon, roi bat lien lac voi Binh đoan Thiet giap 2 cua Thieu tuong Philippe Leclerc de Hauteclocque tu Normandie tien đen vao ngay 12. Nho đo, Tap đoan quan B chinh thuc tro thanh Tap đoan quan so 1 cua Phap vao ngay 25 thang 9 nam 1944. Trong giai đoan cuoi he, đau thu nam đo, cac đon vi chuyen dan đen đong quan o nhung vung cao hon va gan cuc hon cua Vosges, nhung đa so van chi co đong phuc mua he. Phan lon so đo la binh linh thuoc cac đon vi Quan đoi Chau Phi va Quan Thuoc đia – nhung nguoi đen tu nhung vung khi hau am ap hon va chiem đa so đoi quan cua de Lattre. Nhieu nguoi đa tham chien o Y tu đau nam, nen cuoc hanh quan cap toc len thung lung Rhone đa khien ho kiet suc. Nhu yeu pham can nhanh chong, va he thong hau can cua quan Phap buoc phai hoat đong het cong suat chi đe cung cap nhu cau thuc pham, nhien lieu va đan duoc hang ngay cho quan đoi. Đoi khi, ho bat gap nhung nhom nguoi đia phuong tho o va mot thai đo dan noi len trong nhom binh si Bac Phi ma de Lattre coi la rat nguy hiem: nhung nguoi Phap đang le phai đong gop nhieu hon.
Đe giai quyet tinh trang nay, de Lattre đa sap nhap cac đon vi tu Quan luc Noi Phap (FFI) vao tap đoan quan cua ong, tu đo giup bo khuyet va giai toa tam ly cua cac đon vi linh chau Phi. Cac nha chuc trach Phap đa muon chuyen giao mot luc luong khoang 200.000 nguoi co vu trang tu FFI cho ong som nhat co the, nhung viec nay khong de; binh linh to ve khong tin va nghi ngo tinh ky luat cua cac đon vi FFI, đong thoi cam thay buc tuc ve viec cac si quan tu phong cap cho minh. Phia FFI cung ngo vuc, nhung cuoi nam đo 137.000 nguoi đa đang ky nhap ngu Quan đoi Phap cho đen het cuoc chien. Hoa Ky nhan cung cap đong phuc va nhu yeu pham, nhung du đa đong y trang bi cho cac tieu đoan an ninh va nam trung đoan đe thay the cho nhung đon vi Bac Phi, ho lai khong muon cung cap trang bi đe thanh lap nhung su đoan moi. Cuoi cung, ho cung chap thuan, va mot trong so nhung su đoan đuoc tai lap vao thang 2 nam 1945 la đon vi cu cua de Lattre, Su đoan Bo binh 14. Sau đo, ong, mot lan nua, mo mot trung tam huan luyen o Rouffach gan Colmar.


= Nhung chien dich cuoi cung =
Phia Hoa Ky cho rang vai tro cua Tap đoan quan so 1 se kha thu đong, do nhieu kho khan ve mat hau can, nhung de Lattre đoi hoi ho co vai tro chu đong hon. Suc khang cu manh me cua quan Đuc va thoi tiet xau đa khien cac chien dich o Alsace phai hoan lai tu thang 10. Thang 11, trong đem quan đoi cua ong tiep tuc cuoc tan cong, de Lattre biet đuoc Chinh phu Lam thoi muon gianh quyen kiem soat Su đoan Thiet giap 1 va Su đoan Bo binh 1 tu ong đe đau tu vao mot chien dich đay lui quan Đuc khoi cum cu điem Royan o cua song Gironde va mo cua cang Bordeaux tro lai. Sau đo, de Lattre khang nghi voi Devers, va Devers đa đong y viec tri hoan chien dich Bordeaux. Cuoi cung, ong đa khien ke hoach phai hoan đen thang 4 nam 1945. Ngay 14 thang 11, de Lattre tien quan; ong chiem lai Belfort ngay 25 thang đo, nhung no luc bao vay quan Đuc lai khong thanh cong nhu ong mong đoi, du đa bat đuoc đen 17.000 tu binh.

Thang 12, tran Bulge khien buoc tien cua quan Đong Minh phai tam thoi dung lai, va co luc ho duong nhu đa phai bo Alsace va Strasbourg. Voi de Gaulle, viec nay khong kha thi ve mat chinh tri, đac biet la ngay sau khi giai phong Strasbourg. Ngay 5 thang 1, de Lattre nhan trach nhiem phong thu Strasbourg; truoc đo ong đa tu hanh đong theo y minh lam viec nay thay vi tuan theo menh lenh nhan đuoc. Du bi quan Đuc, khi đo chi cach thanh pho 10 dam (16 km), cong kich du doi, ong đa thanh cong bao ve cu điem nay. Cuoi cung, quan Đuc cung bi Quan đoan VI cua Hoa Ky o phia bac va Su đoan Co gioi 1 o phia nam chan lai. Sau đo, de Lattre đieu quan đen tieu diet cum cu điem Colmar. Đe chuan bi cho chien dich, Devers chuyen giao bon su đoan thuoc Quan đoan XXI Hoa Ky cua Thieu tuong Frank W. Milburn cho de Lattre. Ngay 2 thang 2 nam 1945, Colmar đuoc giai phong; ngay 11 cung thang, de Gaulle đen thanh pho nay va trao cho de Lattre Bac Đau Boi tinh đe nhat đang.
Ngay 19 thang 3 nam 1945, Tap đoan quan so 1 đot pha phong tuyen Siegfried, roi bang qua song Rhein tai Speyer va Germersheim, tien quan qua Rung Đen đen Karlsruhe va Stuttgart ngay 31 thang đo. Ngay 22 thang 4, ho qua song Danube. Ulm chi cach khu vuc đong quan cua Tap đoan quan so 1 40 dam (64 km), nhung lai co y nghia rat lon voi nguoi Phap: nam 1805, Napoleon đa thang tran Ulm o đo. Tren đuong hanh quan, ho đi qua Sigmaringen, noi nhung nguoi đung đau Chinh phu Vichy đa đao tau vao thang 8 nam 1944 va thanh lap chinh phu luu vong tai Đuc, du quan cua de Lattre đa khong kip bat giu Petain hay Pierre Laval. Ngay 24 thang 4, lien quan Phap – My chiem đong Ulm, treo la co tam tai len tren phao đai cu cua thanh pho, giong nhu nhung gi Napoleon đa lam 140 nam truoc đo. Devers ra lenh cho de Lattre lui quan khoi thanh pho, va vi đa hoan thanh nhiem vu, ong đa lui quan. Trong mot ban tuyen duong de Lattre vao ngay 13 thang 5, Devers cham choc: "Nhieu thang lien chung toi đa chien đau voi nhau – [va] thuong [la] o cung mot phe."

Ngay 8 thang 5 nam 1945, de Lattre đen Berlin, noi Nguyen soai Georgy Konstantinovich Zhukov đang đong quan, đe du le ky ket van ban đau hang vo đieu kien cua quan Đuc. Khi ong đen, Thong che Khong quan Anh Arthur Tedder, Tuong Carl Spaatz cua Hoa Ky va Đo đoc Hai quan Hoang gia Anh Harold Burrough đa co mat tu truoc. Đai dien cua nuoc Phap chua đuoc chuan bi gi, nhung cac phu nu nguoi Nga đa may nhanh mot la co tam tai tu co Đe tam Đe che, mot tam ga trai giuong mau trang va mot bo ao lien quan mau xanh cua tho co khi. Tedder ung ho de Lattre ky vao van ban voi tu cach la đai dien cua Phap, song ho thoa hiep rang Zhukov cung Spaatz ky ket trong khi Tedder va de Lattre lam chung. De Lattre la nhan chung thu nhat o chin ban cam ket Zhukov ky đau tien, con vi tri nay o chin ban Spaatz ky đau tien do Tedder ky.
Ngay 15 thang 6, de Lattre tham du buoi hop đau tien cua Hoi đong Quan su Đong Minh. Tap đoan quan so 1 đuoc giai giap ngay 24 thang 7; vi tri Tong Tu lenh Quan đoi Chiem đong Phap cua ong đuoc Trung tuong Marie-Pierre Koenig ke nhiem ba ngay sau đo. Ngay 4 thang 8 nam 1945, de Lattre khoi hanh; cac binh si tu tung trung đoan trong Tap đoan quan so 1 xep hang doc theo bo song Rhein o Kehl, đay xuc đong, va đe đap lai, ong cung đung nghiem chao ho.


Sau chien tranh Thang 7 nam 1945, de Lattre đuoc moi lam viec tai vi tri Tong Thanh tra Quan đoi, mot chuc vi ma ong coi la kem danh gia hon chuc tu lenh Tap đoan quan so 1 truoc đay ong tung giu. Ong tu choi va bay to mong muon ve huu. Sau đo, De Gaulle đe nghi ong kiem nhiem them chuc Tham muu truong Quan đoi Phap, va ong đa đong y; ong nham chuc vao ngay 29 thang 11 nam 1945. Cong viec cua ong khi đo la giai ngu cac binh linh thoi chien va thanh lap mot đoi quan moi. Đa so cac si quan đa bi giam giu lam tu binh chien tranh o Đuc tu nam 1940 trong cuoc chien, va nhung gi ho đuoc day đa tro nen loi thoi. Đe xay dung đuoc mot luc luong vua dan chu, vua quoc huu, ong quyet đinh chon mot đoi quan nghia vu thay vi chuyen nghiep. Đe chuan bi cho lenh goi nhap ngu nam 1946, de Lattre mo hon muoi trung tam huan luyen dua theo nhung trung tam ong đa mo trong thoi chien tai Opme, Douera va Rouffach, nham day ve quyen cong dan. Đe giai quyet tinh trang thieu nhan su huan luyen, ong kien tao nen mot he thong tu đao tao cho cac quan nhan. Cac quan nhan, bat ke tang lop xa hoi, cung co nhieu co hoi tim cong viec thoi hau chien. Tuy nhien, khi lua chon, duong nhu de Lattre lai uu tien nhung nguoi đa tung phuc vu o Tap đoan quan so 1 hon.

Thang 3 nam 1947, de Lattre đot ngot bi mien nhiem chuc Tham muu truong, du van giu chuc Tong Thanh tra. Mua xuan nam 1948, ong đuoc thang len chuc Tong Thanh tra Cac Luc luong Vu trang, va vao ngay 2 thang 6 cung nam la chuc pho chu tich Hoi đong Chien tranh Cap cao. Tuy nhien, trong thoi binh, cac chuc vu nay khong co may anh huong. Tu thang 9 đen thang 11 nam 1947, ong dan đau mot phai đoan ngoai giao va kinh te đen Nam My đe to chuc hoi đam voi tong thong cua cac nuoc Argentina, Chile, Uruguay, Brasil va cac bo truong cap cao, bao gom cong đong nguoi Phap o đo. Ong cung tham gia mot so hoi nghi lien quan ve kinh te va ngoai giao.
Tu ngay 4 thang 10 nam 1948 đen 13 thang 12 nam 1950, de Lattre la tong chi huy đau tien cua binh chung luc quan thuoc To chuc Quoc phong Lien minh phuong Tay o Tay Au. Khi con giu vi tri nay, ong thuong xuyen co mau thuan voi Tu tuoc Montgomery, Nguyen soai Luc quan Anh, tong chi huy cua quan luc Lien minh phuong Tay. Hai nguoi xung đot voi nhau o nhieu van đe; trong so đo, quan trong nhat la viec quan Đong minh đa đu suc chong đo quan Lien Xo o song Rhein hay chua – đieu ma Montgomery đa ra suc thuyet phuc chinh phu nuoc minh chap thuan. De Lattre nhat quyet chi ban luan voi Montgomery bang tieng Phap, du tieng Anh cua ong rat tot. Vao sinh nhat thu 63 cua minh – thang 11 nam 1950 – Montgomery moi de Lattre đen uong tra. Ong tu tay cat banh sinh nhat va tang them de Lattre mot mieng cho con trai ong, Bernard, khi đo đang phuc vu o Đong Duong. Cu chi bat ngo nay đa khien de Lattre rat xuc đong.


Đong Duong Tu thang 12 nam 1950 đen thang 11 nam 1951, de Lattre chi huy quan đoi Phap o Đong Duong trong Chien tranh Đong Duong lan thu nhat. Ong đuoc ca cac cap duoi nguoi Phap cung nhu đoi phuong la quan Viet Minh đanh gia cao, va đuoc goi la "phien ban Phap cua [tuong Douglas] MacArthur – đep trai, kieu cach, đoi khi quyen ru, nhung duy ky đen muc hoang tuong", "loi lac va tu phu" va "khoa truong". Sau khi de Lattre đen Viet Nam, tuong Vo Nguyen Giap cua quan Viet Minh đa tuyen bo rang quan cua ong se phai đoi mat voi "đich thu ngang hang". Viec de Lattre chi huy đa nang cao si khi cua quan Phap, truyen cam hung cho ho đanh bai quan Viet Minh. Ong đa thang ba tran lon o Vinh Yen, Mao Khe va Yen Cu Ha, ngan chan mui tien cong cua quan Viet Minh; trong đo, tai tran Vinh Yen, hai su đoan Viet Minh gom 20.000 linh duoi su chi huy truc tiep cua tuong Giap bi đanh bai. Ong đich than phu trach quan luc Phap khi bi đoi phuong ap đao, đieu đong quan tiep ung va tap hop moi chien co kha dung khi đo đe khong kich đoi hinh Viet Minh. Tuong Giap phai rut lui sau ba ngay chien đau khoc liet voi 6.000 nguoi chet va 8.000 bi thuong. De Lattre cung đa du đoan truoc đuoc cac mui tan cong cua tuong Giap, tu đo ra lenh xay dung hang tram lo cot đe gia co hang tuyen phong thu cua quan Phap cung nhu cac phi truong moi.
Thang 3 nam 1951, tai tran Mao Khe, gan cang Hai Phong, mot lan nua de Lattre lai chien thang Vo Nguyen Giap, nguoi đa đanh gia qua thap kha nang trien khai ham phao va đieu quan tiep vien len thuyen xung kich o cua song va kenh đao. Tuy nhien, Bernard, con trai ong, đa tu tran trong tran đanh tai Nam Đinh cuoi thang 5 nam 1951 trong khi phong thu thi tran nay bang moi gia, truoc ba su đoan Viet Minh, theo lenh cha. Ba tuan sau tran đanh, thang loi cua quan Phap đa khien tuong Giap phai hoan cuoc phan cong o vung đong bang song Hong. Ngay 20 thang 9 nam 1951, de Lattre phat ngon tai Toa Ngu giac, đe nghi quan My ho tro va canh bao ve viec chu nghia cong san se lan rong khap Đong Nam A neu Viet Minh chiem đuoc toan bo mien Bac Viet Nam. Tuy nhien, vi khi đo đang đe tam đen Chien tranh Trieu Tien, Hoa Ky chi gui cho ong vai may bay quan van, xe tai, cung mot it quan nhu: mot "khoan đong gop lon lao" nhung "kho đu đe xoay chuyen tinh the ve phia quan Phap" tai Viet Nam.


Qua đoi Ngay 20 thang 11 nam 1951, vi suc khoe khong tot, de Lattre buoc phai tro ve Paris đe chua tri ung thu tien liet tuyen. Ong nhap vien Clinique Maillot o Neuilly ngay 18 thang 12. Đau thang 1, tinh trang cua ong chuyen bien xau. Ngay 9 thang 1, truoc khi mat y thuc, ong chi noi đuoc vai loi cuoi: "Bernard đau con?" Hai ngay sau, ong qua đoi.
Vao ngay 15 thang 1 nam 1952, ngay cu hanh tang le, de Lattre đuoc Tong thong Phap khi đo, Vincent Auriol, truy phong ham Thong che Phap tai Nha tho Đuc Ba Paris, Đien Invalides; trong so nhung nguoi tham du co de Gaulle, Dwight D. Eisenhower, va Montgomery. Ong đuoc chon cat sau mot le tang keo dai nam ngay; tap chi Life mo ta le tang nay la "le tang quan su lon nhat nuoc Phap ke tu sau khi Thong che Foch qua đoi nam 1929". Thi hai cua ong đuoc đua qua nhieu đuong pho Paris theo tung giai đoan cua tang le; linh cuu ong đuoc quan o bon noi rieng biet: nha ong, nha nguyen o Đien Invalides, Khai Hoan Mon va truoc Nha tho Đuc Ba. Nhung nguoi đua tang gom co cac thanh vien noi cac, tham phan, linh muc nguoi Phap va cac tuong linh phuong Tay. Tuyen đuong dieu hanh đi qua pho Rivoli va đai lo Champs-Elysees.
Đoan đua tang đi tu Khai Hoan Mon đen Nha tho Đuc Ba roi lai tu Nha tho Đuc Ba đen Đien Invalides. Đoan dieu hanh tu Khai Hoan Mon đen Nha tho Đuc Ba dien ra trong đem, va ky binh tu Quoc ve Đoi cam đuoc, cuoi tren lung ngua, canh gac hai ben quan tai. Đi sau nhung nguoi linh la hinh bong nguoi vo goa cua vi Thong che, Simonne de Lattre de Tassigny, mac đo tang, vua đi vua cau nguyen. Hang ngan nguoi đi doc theo tuyen đuong đua tang, tao thanh nhung đam đong lon. Hoa vao khung canh la tieng chuong ngan va nhung la co treo ru. Cuoi le tang la hanh trinh dai 400 km (250 mi) ve que huong ong la Mouilleron-en-Pareds, mien tay nuoc Phap. O đo, nguoi cha 97 tuoi, Roger de Lattre, gia ca va mu loa, đua tay doc theo nhung mon đo trang tri tren quan tai, trong đo co cay gay Thong che đuoc truy tang va chiec mu kepi cua con trai ong. Sau khi ong qua đoi, gia đinh ong tuyet tu. Quan tai đuoc ha xuong, va vi Thong che đa yen nghi ben canh đua con trai duy nhat cua minh, Bernard, nguoi đa hy sinh khi chien đau duoi su chi huy cua cha minh tam thang truoc đo.


Lich su thu phong quan ham Danh hieu va huan huy chuong de Lattre đa đuoc nhan cac giai thuong va huan huy chuong sau:


= Trich dan =

Khi nhan Bac Đau Boi tinh đe nhi đang:

Su đoan truong tre tuoi hang đau. Giua nhung tran chien khac nghiet tu 14 thang 5 đen 4 thang 6 nam 1940, dung cam, muu luoc, mot trong nhung nhan to chinh giup ca quan đoan Aisne tai lap. Rethel, sau lan thanh cong chan đung buoc tien quan thu, se luu danh tren nhung ngon co cua su đoan 14 voi vinh quang chien thang.

Khi nhan Bac Đau Boi tinh đe ngu đang:

Thuc hien mot so nhiem vu trinh sat đay nguy hiem, vua lieu linh, vua an toan. Bi thuong lan đau ngay 11 thang 8 do mot manh đan khi đang trinh sat. Nhiem vu trinh sat ngay 14 thang 9, bi thuong đam, đot pha vong vay, mot tay giet hai ky binh.


Di san Hang nam, mot nghi thuc quan su co su tham gia cua cac binh si tai ngu, hoi cuu chien binh, va le dieu hanh cay gay Thong che, dien ra o khu nghia trang cua gia đinh ong tai Mouilleron-en-Pareds.


Tac pham de Lattre de Tassigny, Jean (1949). Histoire de la Premiere Armee francaise Rhin et Danube. Paris: Plon.
de Lattre de Tassigny, Jean (1984). Ne pas subir. Writings between 1914 and 1952. Paris: Plon.
de Lattre de Tassigny, Jean (1985). Barre, Jean-Luc (bien tap). Reconquerir : 1944–1945. Paris: Plon.
de Lattre de Tassigny, Jean (1987). Barre, Jean-Luc (bien tap). La Ferveur et le sacrifice : Indochine 1951. Paris: Plon.


Tham khao = Chu thich =


= Tham khao =


Lien ket ngoai Cac bai bao ve  Jean de Lattre de Tassigny tai Cuc Luu tru Bao chi The ky 20 cua ZBW
Le tang Thong che de Lattre (video)
de Lattre phat bieu (video)