Ksor Ni (1925–2019), ten thuong goi la Ama H'Nhan, la nha cach mang Viet Nam, tung đam nhiem chuc vu Bi thu Tinh uy Gia Lai, Chu tich Uy ban nhan dan tinh Gia Lai - Kon Tum.


Than the Ksor Ni sinh ngay 10 thang 2 nam 1925 (co nguon ghi la 1924) o Bon Tham, xa Ia Trok, huyen Ia Pa, tinh Gia Lai (thoi Phap thuoc thuoc tinh Pleiku). Ong la con ut va cung la con trai duy nhat trong gia đinh bon nguoi con, cha la Siu Jo Ling, me la Ksor H'Pim.
Cha cua Ksor Ni vi giup đo nguoi dan ngheo tron thue than nen bi linh Phap đong o đon Cheo Reo bat giu va tra tan suot muoi ngay. Nam 1935, ong Siu Jo Ling chet vi bao benh do hau qua khi bi giam giu, Ksor Ni sang buon Sam Ma Na, song cung anh re Ro O Bong. Tai đay, ong bat đau hoc đi hoc va len Buon Ma Thuot hoc het bac Tieu hoc. Nam 1941, ong đen Binh Đinh đe theo hoc truong Thanh chung Vo Tanh o Quy Nhon. Sau su kien Nhat đao chinh Phap, truong Vo Tanh chuyen sang hoc tieng Viet thay cho tieng Phap.
Đau thang 4 nam 1945, tren đuong tu Quy Nhon ve Cheo Reo, ong dung lai o Pleiku đe tham Nay Phin, Hieu truong Truong Tieu hoc Pleiku. Đen thang 6, ong gap go Ro Cham Thep (Ama Quang) moi tro ve tu Truong Canh nong (Tuyen Quang) va đuoc Ro Cham Thep gioi thieu ve Mat tran Viet Minh. Cam thay moi me, ong quyet đinh o lai va tham gia phong trao thanh nien, hoc sinh, vien chuc o Pleiku.
Thang 8 nam 1945, sau khi đon đai dien Viet Minh ve tiep nhan chinh quyen o Pleiku, Ksor Ni va Nay Phin ve que to chuc khoi nghia, giai phong huyen ly Cheo Reo. Uy ban nhan dan cach mang huyen Cheo Reo thanh lap do Nay Phin lam Chu tich, nam uy vien la Ro Cham Thep, Ro Cham Briu, Ksor Ni, Siu Deo, Siu Sinh voi co van la Nay Der. Ksor Ni la Uy vien phu trach tai chinh (Truong phong Tai chinh).


Qua hai cuoc chien = Khang chien chong Phap =
Thang 3 nam 1946, Ksor Ni tro ve Pleiku tham du Đai hoi cac dan toc thieu so mien Nam (con goi la Đai hoi đoan ket nhan dan cac dan toc Tay Ky chong Phap). Vao ngay to chuc, Chu tich Ho Chi Minh co viet mot buc thu gui Đai hoi. Xuc đong truoc noi dung buc thu, Ksor Ni đa viet mot bai hat ca ngoi Chu tich Ho Chi Minh. Thang 4 nam 1946, ong đuoc bau vao Hoi đong nhan dan tinh Gia Lai. Thang 5, ong đuoc cu ra Ha Noi tham du Đai hoi Thanh nien cac dan toc Viet Nam. Cung thang, quan đoi Phap gan nhu chiem linh hoan toan Tay Nguyen. O Ha Noi, nguoi Phap dung đai phat thanh tuyen bo: "Nguoi dan Tay Ky niem no đon tiep quan Phap (xam chiem Tay Ky)". Tuc gian vi luan đieu sai trai cua Phap, ong viet mot bai bao bang tieng Phap gui đen toa soan bao Le Peuple voi noi dung phan bac lai quan điem cua nguoi Phap, đong thoi co vu va đong vien nguoi dan Tay Nguyen chong Phap. Khi bai bao đuoc đang, ong đuoc Chu tich Ho Chi Minh moi đen gap mat o Bac Bo phu (cung voi Thuong truc Quoc hoi Y Ngong Nie Kdam). Qua bai bao đang tren to Le Peuple, Ksor Ni đuoc xem nhu nguoi Tay Nguyen đau tien viet bao, va cung la nguoi Viet Nam đau tien viet bao cach mang o Tay Nguyen.
Trong thoi gian ba thang, Ksor Ni bat đau hoc đoc va viet tieng pho thong, do truoc kia ong chi biet tieng Phap do hoc truong Phap ngu tu be. Ong vao cong tac o Phong Van xa cua Nha Dan toc Trung uong. Ngay 15 thang 12 nam 1946, ong đuoc ket nap vao Đang Cong san Đong Duong. Khi Toan quoc khang chien bung no, ong đang giu chuc vu Truong phong Van đong quoc dan thieu so huyen Cheo Reo.
Thang 2 nam 1947, Ksor Ni la To truong Đang (gom ba nguoi) thuoc Chi bo co quan Ban van đong quoc dan thieu so tinh Đak Lak (đong o Phu Yen). Thang 3 nam 1947, ong tro thanh Pho Chu tich Uy ban Khang chien hanh chinh huyen Cheo Reo. Ngay 10 thang 8 nam 1947, Chi bo Đang Cong san đau tien cua huyen H2 tuc Cheo Reo (tien than cua cac huyen Phu Thien, Ia Pa, Krong Pa va thi xa Ayun Pa ngay nay) đuoc thanh lap, do Ksor Ni lam Bi thu, Ro Cham Thep lam Pho Bi thu va Ro Cham Buk lam Uy vien. Nam 1948, Ksor Ni đuoc bau lam Bi thu Ban can su đang huyen Cheo Reo kiem Chu tich Uy ban Khang chien hanh chinh huyen Cheo Reo.
Thang 6 nam 1949, ong đuoc đieu ve Gia Lai lam Uy vien Ban can su Đang tinh Gia Lai, Pho Chu tich Uy ban Khang chien hanh chinh tinh Gia Lai. Ngay 15 thang 4 nam 1950, hai tinh Gia Lai va Kon Tum đuoc sap nhap thanh tinh Gia Lai – Kon Tum (goi tat la tinh Gia Kon), ong tiep tuc la Uy vien Ban can su Đang tinh Gia Lai – Kon Tum phu trach chinh quyen. Nam 1953, ong nhan them vai tro Pho Ban chinh tri Trung đoan 120 (E120), đuoc phan cong lam Bi thu Huyen uy Đak Bot thay Đo Duy Tu, kiem Chinh tri vien Huyen đoi. Thang 1 nam 1954, ong la Pho ban Tac chien huyen Đak Bot.


= Khang chien chong My =
Thang 7 nam 1954, ong đuoc bo nhiem lam Pho Truong đoan Ban Lien hiep quan su đinh chien đong tai Quy Nhon (Binh Đinh). Sau khi cong tac đinh chien cham dut, thang 3 nam 1955, ong cung gia đinh tap ket ra mien Bac, cong tac tai Uy ban Lien hiep Đinh chien Trung uong. Thang 5 nam 1955, Truong Dan toc Trung uong (Me Tri, Ha Noi) đuoc thanh lap, do Y Ngong Nie Kdam la Hieu truong, Ksor Ni tham gia ban lanh đao nha truong cung Nay Der, Nay Phin, Ly Tat Cang, Ama Khe,... va giu chuc Truong phong Giao vu. Nam 1959, sau khi đuoc cu đi hoc ly luan co ban cho can bo trung cao tai Phan hieu I Truong Nguyen Ai Quoc, ong tro ve Truong Dan toc Trung uong, giu chuc vu Bi thu Đang uy, Hieu truong nha truong.
Nam 1964, Ksor Ni tro ve mien Nam. Thang 3 nam 1965, ong la Uy vien Ban Mien nui Lien khu V. Thang 4 nam 1966, ong la Pho Giam đoc Truong Đang khu cho can bo dan toc trong Lien khu V. Nam 1967, ong lam Pho Bi thu Tinh uy Gia Lai, lan luot phu trach Truong ban Dan van, Truong ban Đau tranh chinh tri, Truong ban Binh van, roi Truong ban Tuyen huan tinh Gia Lai.
Thang 1 nam 1968, đe phuc vu cho ke hoach Tong tien cong va noi day Tet Mau Than, Ksor Ni đuoc phan cong phu trach chi đao huong tien cong thi xa Pleiku. Ban chi huy đong chan tai can cu xa Gao. Ngay 5 thang 7 nam 1968, ong đuoc phan cong lam Chu tich Uy ban nhan dan cach mang tinh Gia Lai kiem Bi thu Đang đoan chinh quyen phu trach chinh quyen, Chi huy truong Tien phuong chien dich Xuan 1968 tinh, Ngo Thanh lam Pho Chu tich.
Thang 8 nam 1969, tai Đai hoi đai bieu Đang bo tinh Gia Lai lan thu ba, dien ra o lang Teng Leng (nay la xa Krong, huyen Kbang), Tran Van Binh đuoc bau lam Bi thu Tinh uy, Pham Xong (Hong), Ksor Ni, Kpa Thin đuoc bau lam Pho Bi thu Tinh uy. Đen Đai hoi đai bieu Đang bo tinh lan thu tu (thang 9 nam 1971) o thi tran Dan chu (huyen Kbang), ong van đuoc bau lam Pho Bi thu, lan luot phu trach Ban Thi đua, Ban Tuyen huan, Ban Kinh tai cua Tinh uy.
Đau nam 1973, sau khi Hiep đinh Paris đuoc ky ket, ong la Uy vien Ban can su kiem pho đoan Ban Lien hiep bon ben va hai ben Khu vuc 3 Pleiku. Thang 5 nam 1973, ong cung Thuong vu Tinh uy đa đua ra chi thi cho Đang bo Gia Lai ve "đay manh hon nua lanh đao phong trao tien cong quan su, đau tranh chinh tri va binh van, buoc đich phai thi hanh Hiep đinh". Thang 10, Đai hoi đai bieu Đang bo tinh lan thu nam đuoc to chuc o lang Salam Vir (xa Krong), Tran Van Binh tiep tuc đuoc bau lam Bi thu Tinh uy, Ksor Ni, Kpa Thin va Ngo Thanh đuoc bau lam Pho Bi thu Tinh uy. Ngay 19 thang 4 nam 1974, Tran Van Binh qua đoi, Thuong vu Khu uy V chi đinh ong Ksor Ni lam Bi thu Tinh uy Gia Lai.
Ngay 17 thang 3 nam 1975, thi xa Pleiku đuoc giai phong. Ngay 18 thang 3, Uy ban Quan quan tinh Gia Lai đuoc thanh lap, do Ksor Ni lam Chu tich; Le An, Đang Ngoc Ban lam Pho Chu tich. Uy ban Quan quan nhanh chong hop ban giai quyet hau qua chien tranh voi ba van đe lon: Yeu cau binh linh va cong nhan vien chinh quyen Sai Gon phai ra trinh dien; cuu đoi nguoi dan chay nan tren đuong 7; huy đong luc luong, xe van tai đen giup đo quan đoi tien cong giai phong Nha Trang, Phu Yen va mien Đong Nam Bo. Ngay 15 thang 5, ong cung Tinh uy Gia Lai to chuc cuoc mit tinh an mung thang loi o san van đong thi xa Pleiku.


Sau chien tranh Ngay 29 thang 10 nam 1975, Uy ban nhan dan cach mang Khu Trung Trung bo ra quyet đinh nhap hai tinh Gia Lai va Kon Tum thanh tinh Gia Lai – Kon Tum. Uy ban nhan dan lam thoi tinh Gia Lai – Kon Tum đuoc thanh lap thay the Uy ban Quan quan, do ong Ksor Ni lam Chu tich, Phan Quyet, Ksor Kron, Ngo Thanh la Pho Chu tich. Ban Chap hanh Đang bo lam thoi Gia Lai – Kon Tum đuoc thanh lap do Tran Kien lam Bi thu, Vo Trung Thanh lam Pho Bi thu thuong truc, Phan Phu va Ksor Ni lam Pho Bi thu. Đen thang 11, khi Đai hoi đai bieu Đang bo tinh Gia Lai – Kon Tum đuoc to chuc, ong thoi chuc Pho Bi thu Tinh uy, van lam Uy vien Ban Thuong vu Tinh uy.
Đau nam 1977, ong đuoc bau lam Chu tich Uy ban nhan dan tinh Gia Lai – Kon Tum. Trong thoi gian lam Chu tich tinh, ong đa tham gia chi đao cac tran chien chong lai quan Khmer Đo tan cong Đuc Co (1978), cung nhu truy quet FULRO trong muoi nam lien tiep. Thang 7 nam 1981, ong thoi chuc vu Chu tich tinh, lam Uy vien Ban Thuong vu Tinh uy, Truong Ban Kinh te - Ke hoach Tinh uy Gia Lai - Kon Tum. Tu nam 1983 đen 1988, ong lam Truong Ban Kinh te - Ke hoach Tinh uy Gia Lai - Kon Tum.
Thang 12 nam 1988, ong nghi cong tac, đen thang 1 nam 1990 thi chinh thuc nghi huu. Ong mat ngay 15 thang 2 nam 2019, tho 95 tuoi.


Gia đinh Ksor Ni co vo la ba Nguyen Thi Chin, nguoi Ba Na o Binh Đinh, tap ket ra Bac nam 1954. Hai ong ba co bon nguoi con: Kpa Phuong, Ksor Phuoc (Kpa Binh), Ksor H'Nham, Ksor Nham.
Con trai ca Kpa Phuong la can bo huu tri. Con trai thu hai Ksor Phuoc tung giu chuc vu Uy vien Trung uong Đang Cong san Viet Nam, Bi thu Tinh uy Gia Lai, Bo truong Chu nhiem Uy ban Dan toc, Chu tich Hoi đong Dan toc cua Quoc hoi. Con gai Ksor H'Nham la can bo huu tri. Con trai ut Ksor Nham la Trung tuong Cong an nhan dan Viet Nam, tung giu chuc Pho Bi thu Tinh uy, Chu tich Hoi đong nhan dan tinh Gia Lai.
Con gai cua ong Ksor Phuoc la Ksor Phuoc Ha, Trung ta Cong an nhan dan Viet Nam, nguyen Đai bieu Quoc hoi.


Ben le Thang 4 nam 1946, xuc đong truoc buc thu cua Chu tich Ho Chi Minh gui Đai hoi cac dan toc thieu so mien Nam, ong Ksor Ni đa viet bai ca Ca ngoi Chu tich Ho Chi Minh dua theo đieu Tuot guom thieng cua nguoi Jrai. Bai hat đuoc viet bang song ngu Jrai–Viet. Sau nay, ong thuong đoc lai phan loi bai hat nhu mot bai tho.
Nam 1974, voi tu cach la Pho Bi thu Tinh uy, ong đa mo cuoc trung cau y kien cua can bo va nguoi dan trong tinh Gia Lai đe huong ung chu truong keu goi đong gop đac san xay dung lang Chu tich Ho Chi Minh. Sau khi thong nhat lua chon go trac, chinh ong la nguoi đa chat nhat riu đau tien o xa Ha Nung, mo đau cho viec "len rung đon go".


Tang thuong Huan chuong Đoc lap hang Nhat
Huan chuong Khang chien chong Phap hang Nhi
Huan chuong Khang chien chong My hang Nhat
Huan chuong Giai phong hang Nhat, hang Nhi
Huan chuong Quyet thang hang Nhat
Huy hieu 50, 60, 65, 70 nam tuoi Đang
Danh hieu "Can bo tien khoi nghia"


Tham khao Ban chap hanh Đang bo tinh Gia Lai (2005). Lich su Đang bo tinh Gia Lai, 1945–2005 (PDF). Ha Noi: Chinh tri quoc gia - Su that.


Chu thich Lien ket ngoai "Bac Ho trong long dan Gia Lai". Bao tang Ho Chi Minh Thua Thien Hue. Luu tru ban goc ngay 13 thang 10 nam 2018. Truy cap ngay 23 thang 11 nam 2021.
Le Ba Tue (ngay 6 thang 12 nam 2007). "Nhung nguoi Gia Rai đanh giac". Bao Nhan dan. Luu tru ban goc ngay 20 thang 1 nam 2022. Truy cap ngay 20 thang 1 nam 2022.