Roma la mot thiet giap ham cua Regia Marina (Hai quan Hoang gia Y). Đuoc đat theo ten cua thanh pho Roma, đay la thiet giap ham thu ba cua lop Littorio va la mot trong nhung thiet giap ham tan tien nhat cua Hai quan Hoang gia Y trong Chien tranh The gioi thu hai. Do cang thang leo thang tren toan the gioi, cung voi lo ngai rang chi voi hai thiet giap ham lop Littorio (Littorio va Vittorio Veneto) va cac thiet giap ham cu thoi Chien tranh The gioi thu nhat, Hai quan Hoang gia Y van khong co đu suc manh đe chong lai Ham đoi Đia Trung Hai cua Hai quan Hoang gia Anh va Phap, nen nguoi Y đa đi đen quyet đinh đong them hai thiet giap ham lop Littorio la Roma va Impero. Đuoc ha thuy sau bon nam so voi hai thiet giap ham đau tien cung lop, Roma đa nhan đuoc nhieu su cai tien nho trong thiet ke, bao gom viec tang phan noi o khu vuc mui tau.
Roma đuoc đua vao hoat đong ngay 14 thang 6 nam 1942, nhung tinh trang khan hiem nhien lieu o Y tai thoi điem đo đa can tro viec ra khoi chinh chien cua tau; thay vao đo, cung voi Littorio va Vittorio Veneto, Roma đuoc hoat đong voi vai tro phao đai phong khong tai mot so thanh pho o Y. Trong thoi gian neo đau o La Spezia, con tau bi hu hai hai lan trong cac đot khong kich cua may bay nem bom Đong Minh trong thang 6 nam 1943. Sau đot sua chua keo dai tu thang 7 toi thang 8 o Genoa, Roma đuoc chon lam soai ham cua Đo đoc Carlo Bergamini trong mot ham đoi lon gom ba thiet giap ham lop Littorio, tam tuan duong ham va tam khu truc ham. Ham đoi du đinh se tham gia đanh chan ham đoi Đong Minh đang tien ve Salerno đe ho tro cuoc đo bo vao Y ngay 9 thang 9 nam 1943. Tuy nhien, ngay 3 thang 9 nam 1942, Hiep đinh Đinh chien Cassibile đuoc ky ket, nuoc Y chinh thuc buoc ra khoi cuoc chien va chien dich đanh chan buoc phai huy bo. Theo cac thoa thuan voi phe Đong Minh, Roma, cung voi toan bo ham đoi Y, đuoc lenh khoi hanh ve La Maddalena (Sardinia), va sau đo la Malta đe đau hang quan đoi Anh.
Khi đang di chuyen qua Eo bien Bonifacio, ham đoi Y bi tan cong boi mot top may bay Dornier Do 217 đuoc trang bi bom thong minh Fritz X, thuoc Khong đoan KG 100 (Kampfgeschwader 100) cua Khong quan Đuc Quoc Xa. Cuoc tan cong đau tien khong gay đuoc thiet hai gi cho ham đoi Y, nhung cuoc tan cong thu hai đa lam hu hai đang ke thiet giap ham Italia (goc-Littorio) va Roma. Qua Fritz X đau tien nem trung Roma luc 15:52, khien con tau bi ngap nang tai hai phong lo hoi va phong đong co phia sau. Lua bung len o khu vuc ben trong đuoi tau va Roma dan bi that toc. Khong lau sau qua bom đau tien, mot qua Fritz X nua đuoc nem trung khu vuc mui tau va phat no ngay tai phong đong co phia truoc, khien nuoc tran vao mat kiem soat va kich no ham đan tai thap phao 381 mm so 2. Roma chim trong tu the lap up va gay lam đoi, đem theo sinh mang cua 1.393 thanh vien thuy thu đoan, trong đo co Đo đoc Carlo Bergamini.


Boi canh Lanh tu Phat Xit Y, Benito Mussolini, đa khong cap phep thuc hien bat ky đot tai vu trang hai quan lon nao cho đen nam 1933. Đau nam 1933, sau khi Mussolini chinh thuc ky quyet đinh tai vu trang hai quan, hai thiet giap ham cu lop Conte di Cavour đuoc đua đi tai cau truc va hai thiet giap ham lop Littorio la Littorio va Vittorio Veneto đuoc đat luon vao nam 1934. Thang 5 nam 1935, Bo Hai quan Hoang gia Y bat đau soan thao mot chuong trinh xay dung hai quan keo dai nam nam bao gom bon thiet giap ham, ba hang khong mau ham, bon tuan duong ham, 54 tau ngam va 40 tau chien co nho hon. Thang 12 nam 1935, Đo đoc Domenico Cavagnari đe xuat voi Mussolini rang, ngoai nhung tau chien khac, ho se phai can them hai thiet giap ham lop Littorio đe co đu kha nang chong lai ham đoi hung manh cua Anh va Phap, va neu hai nuoc nay hop luc voi nhau, ho se de dang ap đao hoan toan ham đoi cua Y. Mussolini ban đau chua đong y voi quyet đinh tren, nhung sau đo đa cho phep Hai quan Y lap ke hoach đong them hai con tau lop Littorio vao thang 1 nam 1937, theo Chuong trinh Mo rong Hai quan vao nam 1938. Vao thang 12 cung nam, viec đong them hai chiec cua lop Littorio đuoc chap thuan, va hai con tau đo đuoc đat ten la Roma va Impero.
Do đuoc ha thuy sau chiec Littorio va Vittorio Veneto gan bon nam, Roma đa đuoc ap dung nhieu cai tien moi trong thiet ke nham nang cao tinh hieu qua cua tau. Noi bat nhat la phan mui tau cua Roma, đuoc thiet ke lai dua tren kinh nghiem cua Vittorio Veneto, voi kieu dang moi, cao hon va đuoc gia tang phan noi giup con tau di chuyen em hon tren mat nuoc.


Đac tinh Roma co chieu dai tong the la 240,68 met (735,1 ft), muc mon nuoc đat 9,6 met (31 ft) va cao 32,82 met (107,7 ft). Roma co muc choan nuoc tieu chuan la 41.650 tan va 46.215 tan khi đay tai. Ve ban chat, đieu nay đa vi pham nghiem trong cac đieu khoan đuoc đat ra trong Hiep uoc Hai quan Washington, vi Hiep uoc chi quy đinh cac quoc gia chi đuoc phep ha thuy cac tau chu luc co muc choan nuoc toi đa la 35.000 tan/tau. Tuy vay, Hai quan Y đa kheo leo đanh trao thong tin va thuyet phuc đuoc cac đoan khao sat rang lop Littorio cua ho van nam trong gioi han ma hiep uoc ap đat. He thong đong co cua tau bao gom bon đong co tuabin hoi nuoc Belluzzo đuoc cung cap nang luong boi tam noi hoi Yarrow chay bang dau. Đong co cua tau đat cong suat truc la 128.200 ma luc (95.600 kW) va đat toc đo toi đa la 30 knot (56 km/h; 35 mph). Tau co bien che thuy thu đoan theo muc tieu chuan la 80 si quan va 1.750 thuy thu, va con so nay tang len thanh 1.950 si quan va thuy thu khi Roma đuoc chon lam soai ham cua ham đoi trong giai đoan cuoi cua cuoc chien.

He thong phao chinh cua Roma bao gom chin khau phao 381 mm L/50 Ansaldo 1934 đuoc chia đeu ra ba thap phao ba nong, hai thap phao đat o truoc đai chi huy va mot thap đat o cuoi he thong thuong tang. He thong vu khi phu cua tau bao gom 12 khau phao 152 mm (6.0 in) L/55 Ansaldo Model 1934, đuoc chia đeu cho bon thap phao ba nong. Hai thap phao 152 mm đuoc đat hai ben thap phao 381 mm so 2 va hai thap con lai đuoc đat o hai ben ria thap phao 381 mm so 3. He thong phao phong khong cua tau bao gom 12 khau phao 90 mm (3.5 in) L/50 manh me đuoc đat o ben ben thuong tang cua tau, 12 khau phao 37 mm (1.5 in) L/54 va 16 phao 20 mm (0.79 in) L/65 (sau đuoc bo sung len 28 khau 20 mm). Phao 90 mm co nhiem vu cung cap hoa luc phong khong tam xa cho tau, va đuoc đat trong cac u rieng le voi he thong on đinh chay biet lap. Toc đo ban cua phao 90 mm la 12 vien/phut va co tran bay khoang 10.800 m. Phao 37 mm va 20 mm co nhiem vu cung cap hoa luc phong khong tam gan va co tam ban hieu qua lan luot la 4.000 met va 2.500 met. Ngoai ra, con tau con đuoc lap đat bon khau phao 120 mm (4.7 in) L/40 lam nhiem vu ban phao sang. He thong radar EC 3 ter 'Gufo', co kha nang quet đuoc cac muc tieu tren mat bien trong khoang cach 30 kilomet va may bay o khoang cach 80 kilomet, đuoc lap đat vao thang 7 nam 1943.
Đai giap chinh cua Roma bao gom lop giap đong chat day 70 mm đat o ben ngoai va lop giap trat xi mang day 280 mm đuoc đat phia sau tam giap đong chat. Con tau đuoc lap đat He thong đai chong ngu loi Pugliese - mot trong nhung he thong chong ngu loi hieu qua nhat trong Chien tranh The gioi thu hai. Boong tau bao gom mot lop giap đong nhat day 36 mm đat tren mot lop giap day 9 mm; lop giap tren khu vuc boong tau se thay đoi tuy thuoc vao khong gian va vi tri chung bao ve. O khu vuc khoang chua đan, boong tau day 162 mm. Tai khu vuc khoang đong co, đo day cua boong đuoc giam xuong cong 110 mm va 90 mm o cac khu vuc con lai. Be thap phao chinh cua tau đuoc bao ve boi mot lop giap trang xi mang day 350 mm o ben tren boong tau va giam xuong con 280 mm o ben duoi boong tau. Mat truoc cua cac thap phao chinh day 350 mm, hai ben thap va tran day 200 mm va 130 mm o khu vuc hong thap phao. Thap phao phu 152 mm đuoc đat trong cac be day 150 mm o tren boong tau va 100 mm o duoi boong tau. Mat truoc thap phao 152 mm day 280 mm va 70 mm o hai mat ben. He thong phao phong khong cua tau đuoc bao ve boi cac tam thep chong đan co đo day tu 12 mm toi 40 mm. Con tau đuoc lap đat mot may phong thuy phi co, va đuoc trang bi ba thuy phi co trinh sat IMAM Ro.43 hoac tiem kich Reggiane Re.2000.


Lich su hoat đong Roma đuoc đat luon tai Xuong Đong tau Cantieri Riuniti dell'Adriatico vao ngay 18 thang 9 nam 1938 va đuoc ha thuy vao ngay 9 thang 6 nam 1940. Sau hon hai nam lap đat trang thiet bi, con tau đuoc đua vao bien che Hai quan Hoang gia Y vao ngay 14 thang 6 nam 1942. Roma sau đo khoi hanh ve can cu hai quan o Taranto vao ngay 21 thang 8 va gia nhap Hai đoan Thiet giap ham so 9 cua Đo đoc Carlo Bergamini. Du đuoc tang cuong tham gia cac buoi huan luyen va nhieu lan thuyen chuyen toi cac can cu khac nhau nhu Taranto, Napoli va La Spezia, nhung Roma khong đuoc tham gia bat ky chien dich tan cong hay đanh chan nao do Hai quan Y đang gap van đe khan hiem nhien lieu tram trong. Vao cuoi nam 1942, Hai quan Y chi con duy nhat ba thiet giap ham lop Littorio đuoc đat o trang thai san sang chien đau, vi tinh trang thieu nhien lieu đa khien ho phai uu tien nhien lieu cho ba chiec thiet giap ham tan tien nhat. Ket qua la bon chiec thiet giap ham cu khac cung phan lon cac tau co nho hon phai cho ngung hoat đong, va kha nang tac chien cua Hai quan Hoang gia Y gan nhu khong con khi ho khong co đu tau đe lam nhiem vu ho tong cac tau chien chu luc lop Littorio.

Ngay 12 thang 11, Roma cung Vittorio Veneto va Littorio đuoc lenh roi Taranto ve Naples sau khi cuoc đo bo cua quan đoi Đong Minh vao Bac Phi dien ra va thang 11. Tren đuong đi, chung bi tau ngam HMS Umbra cua Hai quan Hoang gia Anh tan cong, nhung khong qua ngu loi nao đuoc ban trung va ba con tau cap ben Naples binh an vo su. Ngay 4 thang 12, may bay nem bom My khong kich Naples nham tieu diet ham đoi Y neo đau o đay, nhung chi pha huy mot tuan duong ham va khien hai chiec khac cung bon khu truc ham bi hu hai. Hai ngay sau, Roma, Vittorio Veneto va Littorio khoi hanh ve La Spezia, noi Roma đuoc chon lam soai ham cua Hai quan Hoang gia Y. Chung neo đau o đo trong suot sau thang đau nam 1943 ma khong tien hanh bat ky chien dich đanh chan nao.

Trong thoi gian neo đau o La Spezia, ham đoi Y lien tuc hung chiu cac đot nem bom cua may bay Đong Minh. Roma song sot qua cac đot khong kich vao ngay 14 va 19 thang 4 nam 1943, nhung cuoc khong kich cua may bay My vao ngay 5 thang 6 đa lam hu hai đang ke chiec Vittorio Veneto va Roma. Hai qua bom xuyen giap 908 kg tha tu may bay B-17 đa phat no o hai ben suon chiec Roma. Qua bom thu ba đuoc nem trung man phai cua tau, xuyen thang qua luon tau truoc khi phat no duoi bien. Tuy vay qua bom đo đa tao mot lo thung lon o khoang 221, nuoc tran vao lien tuc khien khu vuc khoang 221-226 va khu vuc mui tau đen khoang 212 bi ngap nang. Mot qua bom phat no ben suon tau cung tao ra vai cho ro ri nam rai rac o mot khu vuc rong 2,8 met vuong tu khoang 198 toi khoang 207. Khoang 2.390 tan nuoc đa tran vao ben trong tau.
Roma tiep tuc gap hu hai boi hai qua bom trong mot cuoc khong kich khac vao ngay 23-24 thang 6. Mot qua đuoc nem trung khu vuc đuoi tau, o ben phai thap phao 381 mm so 3, pha huy mot so phong nghi cua thuy thu va lam hong cac ong dan nuoc tai khu vuc đo. Qua bom thu hai roi trung tran cua thap phao 381 mm so 3, nhung khong gay thiet hai đang ke do đo day cua tran thap phao đa hap thu toan bo vu no. Roma sau đo khoi hanh toi Genoa đe sua chua va đen noi vao ngay 1 thang 7. Sau khi viec sua chua hoan tat, con tau quay tro lai La Spezia vao ngay 13 thang 8.


= Bi đanh chim =
Duoi su chi huy cua Đo đoc Carlo Bergamini, Roma cung phan lon ham đoi Y - trong đo co thiet giap ham Vittorio Veneto va Italia (goc-Littorio), tuan duong ham Eugenio di Savoia, Raimondo Montecuccoli, va Emanuele Filiberto Duca d'Aosta, cung voi tam khu truc ham, roi La Spezia vao ngay 9 thang 9 nam 1943, mot ngay sau khi Y ky ket Hiep đinh Đinh chien Cassiblile va rut khoi cuoc chien. Khi đang tren đuong đi, them ba tuan duong ham khoi hanh tu Genoa la Luigi di Savoia Duca degli Abruzzi, Giuseppe Garibaldi, va Attilio Regolo, gia nhap voi ho.

Theo ke hoach, ham đoi cua Đo đoc Bergamini đang chuan bi xuat chinh ve Salerno đe tan cong ham đoi van tai cua Đong Minh lam nhiem vu ho tro cuoc đo bo vao Y (Chien dich Avalanche). Tuy nhien, viec ky ket Hiep đinh Cassiblile buoc Đo đoc Bergamini phai huy bo nhiem vu. Trong khi quan đoi Đuc o Y đang tien hanh Chien dich Aches, Bergamini đuoc lenh roi La Spezia va tien vao khu vuc quan Đong Minh kiem soat đe tranh tau chien cua ong roi vao tay quan Đuc. Tuy nhien, Bergamini khong đuoc thong tin chi tiet ve hiep đinh đinh chien va ong khong chac chan đuoc ve ket cuc cua ham đoi ong khi cap cang cua Đong Minh kiem soat. Ngoai ra, ke hoach ban đau cua ong la phai so tan Vua Victor Emmanuel III va noi cac chinh phu Y tu Roma toi La Maddalena, nen Bergamini van giu nguyen điem đen đau tien cua ham đoi la o La Maddalena, mot can cu hai quan o Sardinia. Mot khi cap ben La Maddalena, Bergamini se đuoc nhan nhung chi thi tiep theo (tuc đen Malta thuoc Anh) tu Đo đoc Bruno Brivonesi, chi huy can cu Sardinia, cung nhu mot so tai lieu lien quan đen cac đieu kien cua hiep đinh đinh chien đoi voi Hai quan Hoang gia Y. Tuy nhien, viec chuyen giao nha vua đen La Maddalena đa bi huy bo (thay vao đo ong đuoc mot đon vi tau khac cho đen Pescara), va khi ham đoi cua Bergamini tien vao vung bien La Maddalena, quan Đuc đa chiem đong can cu đo đe lam cang trung chuyen quan cua ho tu Sardinia đen Corsica. Truoc tinh hinh tren, Bo chi huy Toi cao Hai quan Hoang gia Y đa lenh cho Bergamini đua ham đoi cua ong ve Bone do Đong Minh kiem soat, va điem đen tiep theo se la Malta. Ham đoi sau đo chuyen huong, nhung nhanh chong bi nguoi Đuc phat hien. Biet đuoc rang tau chien Y đang co gang chay thoat ve can cu cua quan Đong Minh, Khong quan Đuc Quoc Xa đa đieu đong may bay nem bom Dornier Do 217 trang bi bom thong minh Fritz X đi ngan chan ham đoi Y. Sau mot hoi tim kiem, nhom Do 217 phat hien ra ham đoi cua Bergamini o Eo bien Bonifacio.

Nhung chiec Do 217 đo tiep tuc bam theo ham đoi Y mot thoi gian, nhung ham đoi Y khong no sung mac du ho đa phat hien ra nhung chiec may bay đo tu som. Nguyen nhan la nhung chiec Do 217 bam theo ham đoi Y o khoang cach rat xa, nen hoa tieu tren cac tau chien Y khong the xac đinh đuoc đo la may bay Đong Minh hay la may bay Đuc, va ban than Bergamini thi tin rang đo la nhom may bay Đong Minh lam nhiem vu bao ve ho nhu quan Đong Minh đa hua. May bay Đuc sau đo ha đo cao va tan cong thiet giap ham Italia va Roma luc 15:37. Toan bo phao phong khong bat đau khai hoa va tat ca cac tau chien Y chuyen vao trang thai co đong ne tranh. Khoang 15 phut sau, Italia trung mot qua Fritz X vao man phai tau, duoi khu vuc thap phao 381 mm so 2, trong khi Roma trung mot qua Fritz X vao khu vuc giua khoang 100 va 108. Qua bom đam xuyen qua con tau va phat no ngay ben duoi luon tau, lam hong nang dam than, lam ngap phong may phia sau cung voi hai buong lo hoi. Nuoc tran vao nang đen muc khien chan vit cua tau bi truc trac va tao nhieu đam chay lon o trong cac khoang đuoi cua tau.

Roma dan that toc va tut lai phia sau đoi hinh. Luc 16:02, qua Fritz X thu hai đuoc nem khu vuc boong ben phai cua Roma, giua khoang 123 va 136. Qua bom phat no ngay tai phong đong co phia truoc, tao nhieu đam chay, va lam ngap nang kho đan thap phao 381 mm so 2 va kho đan phao 152 mm o man trai tau. Vai giay sau đo, kho đan 381 mm so 2 phat no, thoi bay thap phao 381 mm so 2 ra khoi Roma. Vu no kho đan nghiem trong đen muc khien con tau bi ngap rat nhanh o phan mui tau. Roma dan chim xuong theo huong mui tau va ngay mot nghieng hon ve phia man phai. Con tau lat up rat nhanh va gay ra lam đoi. Canh tuong Roma bi gay đoi va chim đa chup lai boi mot may bay trinh sat Martin B-26 cua Khong quan Hoang gia Anh, do Trung ta Herbert Law-Wright đieu khien o đo cao trung binh.
Theo bao cao chinh thuc, Roma luc đo co 1.849 si quan va thuy thu tren tau, 596 nguoi song sot va 1.253 nguoi đi theo con tau. Tuy nhien, nha su hoc hai quan Francesco Mattesini, sau khi nghien cuu bao cao cua Pier Paolo Bergamini (con trai cua Đo đoc Bergamini), đa ket luan rang co khoang 200 thanh vien trong ban tham muu cua Bergamini đa co mat tren Roma luc đo. Do nham lan nen ten cua ho đa khong đuoc đe cap trong cac bao cao đieu tra chinh thuc sau nay. Do đo, tong so nguoi co mat tren Roma trong chuyen ra khoi cuoi cung la 2.021 nguoi va 1.393 nguoi đa thiet mang trong cuoc tan cong.
Trong 15 thang hoat đong, Roma đa tien hanh 20 chuyen ra khoi, đa phan la thay đoi can cu neo đau va khong tham gia bat ky chien dich chien đau nao. Con tau đa đi đuoc 4.010 kilomet va tieu thu khoang 3.320 tan dau cho khoang 133 gio di chuyen.


Phat hien Xac cua Roma đuoc phat hien vao thang 6 nam 2012, boi tau tham do khong nguoi lai Pluto Palla cua ky su nguoi Y Guido Gay. Roma yen nghi o đo sau khoang 1.200 met va cach bo bien Sardegna khoang 30 kilomet ve phia bac. Ngay 10 thang 9 nam 2012, mot buoi le tuong niem đa đuoc to chuc tren mot tau frigate cua Hai quan Y tai khu vuc Roma bi đanh chim. Bo truong Bo Quoc phong Giampaolo Di Paola, nguyen la mot Đo đoc Hai quan Y, đa phat bieu tai buoi le rang nhung thuy thu hi sinh ngay hom đo "la nhung nguoi anh hung vo tinh tim thay cho đung cua minh trong lich su vi ho đa thuc hien nghia vu cua minh đen nhung gio phut cuoi cung".


Tham khao = Ghi chu =


= Chu thich =


= Sach tham khao =
Bagnasco, Erminio; de Toro, Augusto (2010). The Littorio Class. Barnsley: Seaforth Publishing. ISBN 978-1-59114-445-8.
Fioravanzo, Giuseppe (1971). La Marina italiana nella seconda guerra mondiale – Volume XV – La Marina dall'8 settembre 1943 alla fine del conflitto [The Italian Navy in the Second World War – Volume XV – The Navy from 8 September 1943 to the End of the Conflict] (bang tieng Y). Rome: Italian Navy Historical Branch.
Garzke, William H.; Dulin, Robert O. (1985). Battleships: Axis and Neutral Battleships in World War II. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN 0-87021-101-3.
Haworth, R.B. "Search results for "6114073" (Roma)" (Click on link for ship data). Miramar Ship Index. New Zealand Ship & Marine Society (Inc). Truy cap ngay 21 thang 11 nam 2009.
Knox, MacGregor (1982). Mussolini Unleashed, 1939-1941: Politics and Strategy in Fascist Italy's Last War. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-23917-6. OCLC 7775314.
Mattesini, Francesco (2002). La Marina e l'8 settembre. Roma: Ufficio Storico della Marina Militare. OCLC 61487486.
Rohwer, Jurgen (2005). Chronology of the War at Sea, 1939–1945: The Naval History of World War Two. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN 978-1-59114-119-8.
Whitley, M.J. (1998). Battleships of World War Two: An International Encyclopedia. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN 1-55750-184-X.
Gardiner, Robert; Chesneau, Roger, bien tap (1980). Conway's All the World's Fighting Ships, 1922–1946. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN 0-87021-913-8.
Wade, Frank (2005) [1994]. A Midshipman's War: A Young Man in the Mediterranean Naval War 1941–1943. Victoria: Trafford. ISBN 1-4120-7069-4. OCLC 64344050.


Đoc them Breyer, Siegfried (1973). Battleships and Battle Cruisers, 1905–1970. Doubleday. ISBN 0-385-07247-3.
Mallett, Robert (1998). The Italian Navy and Fascist Expansionism, 1935–1940. Frank Cass. ISBN 0-7146-4878-7.
O'Hara, Vincent (2009). Dark Navy: The Italian Regia Marina and the Armistice of 8 September 1943. Nimble Books. ISBN 1-934840-91-2.
Sturton, Ian, bien tap (1987). Conway's All the World's Battleships: 1906 to the Present. London: Conway Maritime Press. ISBN 0-85177-448-2. OCLC 246548578.


Lien ket ngoai Roma Trang web cua Marina Militare (Hai quan Y)