Vit Đai Xuyen hay con goi la Vit bien 15 hay vit bien Đai Xuyen la giong vit nha đuoc tao ra boi Trung tam Nghien cuu vit Đai Xuyen thuoc Vien Chan nuoi cua Viet Nam. Đay la giong vit đau tien o Viet Nam co the sinh song va đe trung khi nuoi o bien, đac biet chung co the uong đuoc nuoc bien, tim con moi tren bien. Giong nay đuoc nha nuoc Viet Nam cong nhan la giong vat nuoi đuoc phep kinh doanh, san xuat, luu hanh tren lanh tho Viet Nam Vit bien Đai Xuyen đuoc chon loc hinh thanh đe đap ung nhu cau chan nuoi trong đieu kien bien đoi khi hau va cai thien đoi song o quan đao Truong Sa, chung đuoc cho la đon bay cho kinh te bien đao. Hien nay, Trung Quoc đang cho tuon giong vit lau voi gia re tham nhap va tra tron vao vung Đai Xuyen.


Đac điem Vit bien 15 la giong vit kiem dung vua đe lay thit vit, vua đe lay trung vit, co kha nang thich nghi rong, song đuoc ca o vung nuoc man, nuoc lo va nuoc ngot, chat luong thit cao. Do co kha nang thich nghi rong tren moi loai nuoc, sinh truong nhanh, chiu dich benh tot, co gia tri kinh te cao nen chung đuoc nhieu ho nuoi thuy cam lua chon. Vit bien 15 gia tri kinh te cao, chiu dich benh tot, đieu kien nuoi rat phong phu va đa dang va nuoi theo hinh thuc nuoi an toan sinh hoc. Vit Đai Xuyen co the nuoi theo hinh thuc cong nghiep hoac ban cong nghiep.


= Mo ta =
Vit bien Đai Xuyen co mau long canh se đam, con đuc de nhan biet vi long o đau co mau xanh co vit (xanh lam đam), chung co mau long canh se, co khoang trang, long canh mau xanh đen, vit đuc co long đam hon con mai, map map, khoe manh, can nang hon 1 kg la bat đau thoi ky thay long Khi truong thanh co trong luong binh quan tu 2,8–3 kg, nang suat trung binh quan 230-240 qua/nam. Vit nuoi 2 thang tuoi co the đat trong luong 2,5 kg, sau hon 3 thang tha nuoi, moi con co trong luong tu 3 kg đen 3,2 kg.

Neu nuoi lay thit thi chi can nuoi 70 ngay la moi con cung xap xi 3kg, ty le thit xe đat tren 72%. Chi can nuoi 8 tuan la moi con nang gan 2 kg, sau hon 3 thang tha nuoi moi con co trong luong tu 3 kg đen 3,2 kg/ con. Khoi luong vit thuong pham 2,26–2,35 kg/con. Tieu ton thuc an tren 1 kg tang khoi luong 2,4 - 2,6 kg.
Neu nuoi đu 21 tuan thi chung bat đau đe, chung đe tu 248 qua/mai/nam, ty le đe trung cao. Tuoi đe tu 20 –21 tuan, khoi luong vao đe 2,5 đen 2,7 kg/con (hay 2,56-2,75 kg/con), nang suat trung 235 đen 247 qua/mai/nam, san luong trung tu 240-245 qua/con/nam. Khoi luong trung 82–86gr/qua, tieu ton thuc an/10 qua trung la 3,1–3,3 kg. Chung co the đe trung chi sau 5-6 thang nuoi.


= Tap tinh =
Đay la giong vit co nguon goc o cac tinh mien Trung, co kha nang thich nghi tot trong moi truong nuoc ngot, nuoc man, nuoc lo, co the sinh truong, phat trien tot trong moi truong nuoc man, chung uong đuoc nuoc bien. Đay la giong sinh truong nhanh, co the tha song o cac cua song, cua bien, bai bien va ngoai đao xa, khong can đau tu nhieu, co the tan dung nguon thuc an tu nhien giau chat dinh duong vi vit bien co kha nang tu san moi rat tot.
Chung đe rat nhieu, rat de nuoi va co suc song doi dao. Cac bai can o đao la moi truong song va kiem an rat tot cho vit bien. Do song o khu vuc thuy trieu, nen moi truong song cua vit bien luc nao cung sach se, it bi anh huong boi dich benh, tap quan cua vit bien la sinh song quanh cac bai bien, co kha nang su dung nguon nuoc bien voi đo man cao lam nguon nuoc uong, khac voi giong vit đia phuong. Vi vay co ten goi la vit bien hay vit 15 Đai Xuyen, giong vit bien đa thich nghi voi tho nhuong o nhieu đia phuong.
Giong vit nay chiu đuoc nguon nuoc man va dung lam nuoc uong, tam ngay khi nguon nuoc co đo man cao, ty le hao hut thap va tang trong nhanh, so voi giong vit đia phuong cung thoi gian nuoi thi chung tang trong nhanh, tu 10 - 15% trong luong so voi vit đia phuong, do đac tinh vit bien co tinh hao an va uong nuoc nhieu, voi đo man cua nguon nuoc ven bien nhu hien nay (15%o) vit bien van uong đuoc. So sanh giua vit đia phuong thi chung co kha nang thich nghi cao, nguon thuc an co the su dung thuc an cong nghiep, chuoi cay va cam tron lan voi nhau.


Chan nuoi Vit bien 15 co the xem la buoc ngoat trong nganh chan nuoi thuy cam, mot giong vit moi song đuoc o vung nuoc man. Chung rat de nuoi va co suc song cao, moi vung bien đeu co the đua vit bien vao nuoi. Đac biet cac vung đao xa. Do chat luong trung vit ngon đuoc thi truong ua chuong nen nghe nuoi vit bien se cho hieu qua kinh te kha cao Voi kha nang thich nghi cao, co the dung nuoc man lam nuoc uong, thoi gian nuoi ngan, lai tan dung nguon thuc an tu nhien giau dinh duong nen vit đe trung voi ty le rat cao, vit bien đang tro thanh con nuoi moi, tao sinh ke cho nguoi dan vung ven bien, giong vit đac biet nay con đuoc đua ra nuoi o đao Truong Sa.
Giong vit bien 15 đa đuoc nuoi thanh cong tai mot loat cac tinh thanh: Quang Ninh, Hai Phong, Ninh Binh, Quang Nam, Quang Ngai, Kien Giang (đao Tho Chu, Phu Quoc) va Tra Vinh, vit bien cung nuoi tai 33 điem đao thuoc quan đao Truong Sa, lua đau đa đe trung. Tu nam 2014 giong vit bien 15 đen cac đia ban đao Phu Quoc, tinh Ninh Binh, tinh Quang Ninh va huyen đao Truong Sa gop phan vao viec phat trien kinh te bien đao cung nhu kinh te vung ven bien, hai đao. Trong đo nuoi chu yeu van la Quang Ninh, Quang Nam, Tra Vinh va Truong Sa.


= Tren đat lien =
Nhieu đia phuong o phia Bac đa thu nghiem nuoi vit bien nhu: Quang Ninh (đac biet la o Đong Rui, Tien Yen, Đam Ha, Van Đon, Cam Pha), Hai Phong, Thai Binh, Nam Đinh, chung rat hop voi đieu kien cua đia phuong ven bien nhu Quang Nam, nhieu ho dan o đay đa nuoi vit bien 15 trong moi truong xen lan nuoc man, lo, cung nhieu loai thuy cam khac. O Tra Vinh (xa My Long Nam, huyen Cau Ngang) thuc hien mo hinh chan nuoi vit bien thich ung bien đoi khi hau, nham đa dang hoa cac đoi tuong nuoi tren bo bien, tan dung nguon thuc an san co tai đia phuong, khuyen khich nguoi dan o vung ngap man tan dung nhung dien tich đat rung cua gia đinh, đat bai boi nuoi vit bien đe tang them thu nhap . 


= O Truong Sa =
Y tuong nuoi vit bien o Truong Sa đua vit ra cac đao đe nuoi, đac biet la huyen đao Truong Sa do vit co the uong đuoc nuoc bien, voi mong muon đua giong nay ra đe giup bo đoi va nhan dan ngoai đao. Khi nuoi va nhan giong thanh cong, đan vit bien se gop phan cai thien cho bua an cua quan va dan cac đao, đac biet đoi voi cac đao chim. Tuy vay viec đua giong vit nay ra đao Truong Sa ban đau gap kho khan va phai qua 03 lan:

Lan thu nhat, Trung tam Đai Xuyen gui 100 trung vit bien, đua ra đao Truong Sa Đong, ap chi no đuoc mot vai qua.
Lan thu hai, đua ra đao Truong Sa Lon, cho ap no, ket qua cung khong hon lan truoc, chi no đuoc mot vai qua
Lan thu ba, đuoc bat đau voi viec nuoi thi điem 1.000 con o Quang Ninh, 200 con o đao Tho Chu đe lay kinh nghiem, sau đo gui vit con vao đe mang ra đao, voi mot chuyen bay cho 600 con vit bien 01 ngay tuoi vao Cam Ranh roi đua ra đao vao nuoi tam tai khu vuc huyen đao Truong Sa, tai đao Sinh Ton, vit bien đuoc nuoi trong mot thoi gian ngan cho quen voi đieu kien khi hau sau đo, se theo tau chuyen cho cac đao.
Nhung ngay đau vit moi đuoc đua ve đao Sinh Ton, o đat lien cu nguoi vao tiem phong va huong dan cach cham soc. Hang ngay, bo đoi nau com tron voi cam cho vit an, moi ngay cho an ba lan. Sau đo, thuc an cho vit thuong la rau muong bam nho tron voi com, cam cong nghiep. Nguon thuc an chinh cho vit la com thua va rau muong moc tu ao, ho quanh đon vi. Vit bien an khoe, ben hoi nguoi cham, he thay bong nguoi la ca đan chay theo. Sau vai tuan, đan vit đa thich nghi đuoc voi moi truong ban đao. Vit bien đa co mat o hau het cac đao chim, đao noi Truong Sa va hau het khoe manh, lon nhanh, sau 3 thang đa nang hon 3 kg, vit bien chiu man, ra đao thich ung rat tot
.


Giong Trung Quoc Hien nay co hien tuong con giong vit nhap lau tu Trung Quoc khong ro nguon goc đa tra tron vao cac lo ap o vung Đai Xuyen va ban voi gia re nho va an theo thuong hieu nho vao Trung tam Nghien cuu vit Đai Xuyen đong tren đia ban, rat nhieu khach hang bi nham tuong giong tu Đai Xuyen nhung đo la nguon trung tu giong thuong pham bo me, nguon trung nhap lau Trung Quoc van am tham đo bo, tra tron voi giong Viet Nam, viec nhap lau giong gia cam Trung Quoc tro thanh manh loi lam an sinh loi khong lo, it nhat phan nua so giong o Đai Xuyen co nguon goc tu giong Trung Quoc.


Tham khao