Linh cuu hoa (tieng Anh: Firefighter) la luc luong phan ung đau tien đuoc huan luyen chuyen nghiep ve phong chay chua chay va cuu nan, cuu ho. Ho co nhiem vu kiem soat va dap tat cac đam chay đe doa đen tinh mang va tai san, đong thoi giai cuu nguoi dan khoi nhung tinh huong nguy hiem.
O nhieu quoc gia, Linh cuu hoa, hay con goi la Luc luong phong chay chua chay (PC&CC), Canh sat PCCC, hay So Cuu hoa tuy theo cach goi đia phuong, la mot trong ba dich vu khan cap chinh yeu ben canh canh sat va đoi ngu y te. Tu nhung khu vuc đo thi tap nap đen tren nhung con tau lenh đenh giua bien, hinh anh nhung chien si cuu hoa dung cam đa tro nen quen thuoc tren khap the gioi.
Ky nang cuu ho an toan đuoc ren luyen cac ky nang nay lien tuc trong suot su nghiep, thong qua cac đot đanh gia ky nang trong huan luyen. Cac ky nang ban đau ve chua chay thuong đuoc giang day tai cac hoc vien hoac khoa đao tao ve phong chay chua chay đuoc phe duyet cap đia phuong, khu vuc hoac nha nuoc. Tuy theo yeu cau cua tung đon vi, linh cuu hoa co the đuoc đao tao them cac ky nang va chung nhan bo sung.
Linh cuu hoa la mot trong nhung luc luong thuong xuyen phoi hop chat che voi cac luc luong ung pho khan cap khac nhu canh sat va dich vu y te cap cuu. Su hop tac nay vo cung quan trong trong viec giai quyet nhanh chong va hieu qua cac tinh huong khan cap, đam bao an toan cong đong.


An toan va suc khoe nghe nghiep = Rui ro truc tiep =


 Hoa hoan  Đe đam bao an toan trong cong tac chua chay, linh cuu hoa luon mang theo va su dung trang phuc va thiet bi bao ho ca nhan. Binh tho tu cung cap khong khi (SCBA) cung cap khong khi cho linh cuu hoa qua mat na toan mat, giup ho chong lai khoi, khi đoc va khi nong. He thong An toan Canh Bao Ca Nhan (PASS) thuong đuoc đeo rieng hoac tich hop voi SCBA, giup phat tin hieu bao đong khi linh cuu hoa ngung di chuyen trong mot khoang thoi gian nhat đinh hoac tu kich hoat thiet bi. Tin hieu bao đong nay co the giup cac linh cuu hoa khac (đoi FAST hoac RIT) xac đinh vi tri cua linh cuu hoa gap nan.
Linh cuu hoa thuong mang theo day tu cuu, mot thiet bi quan trong giup ho thoat khoi cac toa nha đang chay. Day tu cuu dai khoang 30 feet va co the giup linh cuu hoa leo xuong tu cua so cao tang. Thieu day tu cuu la mot trong nhung nguyen nhan khien hai linh cuu hoa thanh pho New York, Trung uy John Bellew va Trung uy Curtis Meyran, thiet mang khi nhay tu tang 4 cua mot toa nha chung cu đang chay vao nam 2009. Ke tu đo, So Cuu hoa thanh pho New York đa cap day tu cuu cho tat ca linh cuu hoa cua minh. Day tu cuu hien la mot thiet bi an toan bat buoc đoi voi tat ca linh cuu hoa.
Linh cuu hoa de bi thuong do nhiet vi ho mac quan ao day, kho thoat nhiet. Cang thang nhiet co the khien ho mat kha nang suy nghi binh thuong va de gap tai nan. Cac thiet bi theo doi trang thai sinh ly co the giup phat hien som cang thang nhiet va bao ve linh cuu hoa.
Linh cuu hoa khong chi phai đoi mat voi nguy hiem tu hoa hoan ma con co nguy co mac benh co. Benh co la tinh trang cac te bao co bi ton thuong, huy hoai. Benh co co nhieu nguyen nhan, trong đo co viec lam viec trong moi truong nong va mang vac thiet bi nang.


 Sup đo cau truc  Su sup đo cau truc la mot trong nhung nguyen nhan hang đau gay tu vong cho linh cuu hoa khi chua chay. Su sup đo cau truc co the xay ra bat ngo, khien linh cuu hoa bi đe bep hoac mac ket ben trong toa nha.


 Tai nan giao thong  O Hoa Ky, trong qua trinh di chuyen đen hoac tro ve hien truong vu viec, 25% linh cuu hoa tu vong do tai nan giao thong. Ngoai ra, nhieu linh cuu hoa khac bi thuong hoac thiet mang do bi xe co đam trung khi đang lam nhiem vu tai hien truong hoa hoan hoac tham hoa. Đe giam thieu nguy co tai nan giao thong, cac so cuu hoa o Hoa Ky thuong yeu cau linh cuu hoa mac ao phan quang mau vang tuoi ben ngoai đong phuc khi lam viec tren đuong cong cong.


 Bao luc đoi voi linh cuu hoa  Linh cuu hoa đoi khi bi tan cong boi nguoi dan khi đang thuc hien nhiem vu. Nhung hanh vi bao luc nay co the khien linh cuu hoa lo so cho su an toan cua minh, dan đen viec ho khong the tap trung hoan toan vao cong viec, co the gay nguy hiem cho chinh ho hoac nguoi bi nan. Bao luc noi lam viec la cac hanh vi lam dung ve tinh than va the chat dien ra trong qua trinh thuc hien nhiem vu. Nhan vien cuu ho la nhung nguoi de gap phai bao luc nay nhat. Trong đoi cap cuu y te khan cap (EMS), ty le cac cuoc goi co lien quan đen bao luc noi lam viec tham chi con cao hon, tu 53% đen 90%. Bao luc noi lam viec la mot nguyen nhan chinh dan đen kiet suc va tram cam o nhan vien cuu ho. Khoang 18% linh cuu hoa bi hoi chung cang thang sau chan thuong (PTSD) do bao luc noi lam viec va 60% tung it nhat mot lan lo so cho tinh mang hoac nghi ngo ve su an toan cua minh trong khi thuc hien nhiem vu.


 Phoi nhiem hoa chat  Linh cuu hoa thuong phai tiep xuc voi cac vat lieu nguy hiem trong moi truong, bao gom chat chong chay. Chat chong chay la cac hoa chat đuoc su dung đe lam cham hoac ngan chan su lan truyen cua lua. Mac du cac san pham chong chay co nhieu loi ich trong viec giam thieu hoa hoan, nhung cac thanh phan cau tao cua chung lai vo cung đoc hai.
Hoa chat PFAS la chat lieu đang lo ngai nhat tao nen cac san pham nay. Cac nghien cuu đa lien quan viec tiep xuc voi PFAS voi cac anh huong suc khoe nghiem trong, bao gom cac khuyet tat lon ve than kinh va ung thu. Viec tiep xuc lau dai voi cac hoa chat nay la mot moi lo ngai đang chu y.


= Trong qua trinh don dep đong đo nat =

Sau khi đam chay đuoc dap tat, viec don dep đong đo nat tiem an nhieu rui ro ve an toan va suc khoe cho linh cuu hoa. Cac moi nguy hiem ve an toan khi don dep đam chay bao gom nguy co bung phat tro lai, bi đien giat, sup đo đot ngot.


= Rui ro dai han =


 Benh tim mach  Linh cuu hoa co nguy co mac benh tim mach cao hon binh thuong do tiep xuc voi khoi đoc, tieng on, cang thang, nhiet đo cao va gang suc. Trong cac hoat đong chua chay, linh cuu hoa thuong phai gang suc nhieu, khien nhip tim cua ho tang cao. Đieu nay co the lam tang nguy co mac cac bien co tim mach, chang han nhu nhoi mau co tim. Đot tu do tim la nguyen nhan pho bien nhat gay tu vong khi lam nhiem vu cho linh cuu hoa tai Hoa Ky, chiem khoang 45%.


 Benh ung thu  Nguy co ung thu trong luc luong cuu hoa Hoa Ky đang la mot van đe đang lo ngai. Cac nghien cuu gan đay cho thay rang linh cuu hoa co the tang nguy co mac mot so loai ung thu, bao gom ung thu phoi, ung thu tuyen tien liet, ung thu tinh hoan va ung thu nao. Ngoai ra, cac nghien cuu quoc te lon cung cho thay linh cuu hoa co ty le mac ung thu cao hon.
Thieu nguon du lieu tong hop va thong nhat la mot trong nhung kho khan lon nhat trong nghien cuu ty le mac ung thu o linh cuu hoa.  Đe giai quyet van đe nay, Quoc hoi Hoa Ky đa thong qua Đao luat Thiet lap Co so Thong ke Ung thu cho Linh cuu hoa nam 2018. Đao luat nay yeu cau Trung tam Kiem soat va Phong ngua Dich benh thanh lap Co so Thong ke Linh cuu hoa Quoc gia, nham thu thap du lieu ve ty le mac ung thu trong luc luong cuu hoa Hoa Ky.


 Cang thang tinh than  Linh cuu hoa thuong phai nhin thay nhung đieu kinh khung trong cong viec cua ho. Đieu nay co the khien ho bi ton thuong ve tinh than, chang han nhu mac chung roi loan cang thang sau chan thuong (PTSD) hoac nghi đen viec tu tu. Ty le tu sat cua phu nu My lam nghe canh sat va linh cuu hoa cao hon gap nhieu lan so voi binh thuong. Theo Trung tam kiem soat va phong ngua dich benh, ty le tu sat cua phu nu lam nghe nay la 14,1 tren 100.000 nguoi. Cang thang keo dai co the dan đen cac van đe suc khoe tam than, chang han nhu lo lang, cau kinh, bon chon, roi loan tri nho va tap trung, lo au va tram cam. Mot bao cao nam 2014 cua Quy Linh cuu hoa Hy sinh Quoc gia cho thay, trong mot nam, kha nang mot so cuu hoa xay ra truong hop tu sat cao gap ba lan so voi truong hop tu vong khi lam nhiem vu.


 Mat thinh giac nghe nghiep  Linh cuu hoa thuong xuyen tiep xuc voi am thanh cuong đo cao, co the gay ra mat thinh luc va u tai. Mat thinh luc do tieng on (NIHL) thuong bat đau o cac tan so cao, sau đo lan sang cac tan so thap hon. Đieu nay co the khien viec giao tiep tro nen kho khan hon, vi nhieu phu am nam o cac tan so cao.


Pham vi phuc vu va khoi luong cong viec O thanh pho, linh cuu hoa thay phien nhau lam viec 24/7 đe luon san sang chua chay khi co nguoi goi bao. O nong thon, linh cuu hoa chi lam viec khi co chay, nhung ho van đuoc đao tao đay đu đe đam bao an toan cho moi nguoi. O Hoa Ky va Đuc, linh cuu hoa o nong thon thuong lam viec khong luong. O Anh va Ireland, linh cuu hoa o nong thon đuoc tra luong, nhung ho chi lam viec khi co chay. Ho đuoc đao tao va trang bi đay đu nhu linh cuu hoa toan thoi gian.


Xem them Cuu hoa
Hoa hoan


Chu thich Lien ket ngoai Fact Sheet for Firefighters and EMS providers regarding risks for exposure to COVID-19, Centers for Disease Control and Prevention.