Lolong (mat ngay 10 thang 2 nam 2013) la mot con ca sau va la ca the lon nhat song trong moi truong nuoi nhot. No la mot con ca sau nuoc man (Crocodylus porosus) đuoc đo voi chieu dai 6,17 m (20 ft 3 in) va nang 1.075 kg (2.370 lb), khien no tro thanh mot trong nhung con ca sau lon nhat tung đuoc đo tu mom đen đuoi.
Vao thang 11 nam 2011, chuyen gia ve ca sau nguoi Uc, Tien si Adam Britton cua Hoi Đia ly Quoc gia Hoa Ky đa gay me va đo kich thuoc cua Lolong trong chuong cua no va xac nhan no la con ca sau lon nhat the gioi tung bi bat va giam cam.
Lolong chet trong đieu kien nuoi nhot vao khoang 8 gio toi ngay 10 thang 2 nam 2013 do viem phoi va ngung tim.


Qua trinh bat giu va moi truong song Lolong bi bat tai mot con lach Bunawan thuoc tinh Agusan del Sur o Philippines vao ngay 3 thang 9 nam 2011. No bi bat duoi su hop tac chung cua đon vi chinh quyen đia phuong, nguoi dan va nhung tho san ca sau o Palawan. Con ca sau khong lo đa bi san bat trong khoang thoi gian dai ba tuan; khi no đuoc tim thay, phai mat đen khoang 100 nguoi đe đua no vao bo. No tro nen hung hang vao mot so thoi điem trong luc đang bi bat giu, va no đa hai lan pha vo day troi truoc khi cuoi cung bi khong che chat. No đuoc uoc tinh it nhat la 50 tuoi.
Lolong bi nghi ngo la đa an thit mot ngu dan bi mat tich o thi tran Bunawan va cung an thit mot be gai 12 tuoi co đau đuoc phat hien hai nam truoc khi no bi bat. No cung la nghi pham chinh trong vu mat tich cua nhung con trau nuoc o trong cac khu vuc đuoc nguoi ta biet đen. Trong qua trinh kiem tra da day cua no sau khi no bi bat, khong co con trau nuoc nao con sot lai đuoc bao cao la mat tich truoc khi bat đuoc Lolong, cung nhu khong con dau vet xac nguoi nao.
Nha hoat đong to chuc phi chinh phu Animal Kingdom Foundation Inc., voi su hop tac cua Nhung nguoi tranh đau cho su đoi xu co đao đuc voi đong vat (People for the Ethical Treatment of Animal) đa thuc giuc chinh quyen đia phuong Bunawan tra lai Lolong cho lach barangay Nueva Era, noi ho đa bat giu loai bo sat khong lo nay. Nhung trong mot cuoc tranh luan đa dien ra, thi truong Bunawan Edwin "Cox" Elorde va cu dan cua barangay đa phan đoi viec tha ca sau tro lai, ho cho rang no se lai tiep tuc se đe doa nhung nguoi dan song o vung lan can con lach.


Đat ten Con ca sau đuoc đat theo ten Ernesto "Lolong" Goloran Canete, ong la mot trong nhung tho san ca sau ky cuu đen tu Trung tam bao ton đong vat hoang da va ca sau Palawan, la nguoi dan đau cuoc san lung Lolong. Sau nhieu tuan rinh rap, cuoc san lung Lolong đa gay thiet hai đen suc khoe cua Canete. Ong ta đa chet vi đau tim vai ngay truoc khi con ca sau bi bat.


Nuoi nhot va trien lam cho cong chung Bunawan đa bien Lolong thanh tam điem cua mot cong vien du lich sinh thai ve cac loai vat đuoc tim thay o vung đam lay gan thi tran nay. Thi truong Elorde noi: "Chung toi se cham soc con ca sau nay boi vi no se thuc đay du lich cua chung toi va chung toi biet no co the giup đo ve thu nhap va cong viec cua thi tran cho cong đong lang cua chung toi."
Con ca sau khong lo đuoc nhot trong chuong tai Trung tam bao ton đong vat hoang da va sinh thai Bunawan o Barangay Consuelo nam cach thi tran 8 km. Cuoc trien lam đa đuoc mo cua cho cong chung vao ngay 17 thang 9 nam 2011, sau khi nhan đuoc su cho phep tu Trung tam bao ton va bao ton đong vat hoang da Palawan. Hoi đong thanh pho Bunawan sau đo đa thong qua mot sac lenh quy đinh va ap đat le phi vao cong, bai đau xe va cac loai phi khac tai khu sinh thai noi ca sau khong lo noi tieng cu tru.
Mac du ecopark co phi vao cong la 20 peso cho nguoi lon va it hon cho tre em, nhung khoan tien nay se đuoc su dung đe bao tri cong vien va đe cung cap thuc pham cho Lolong. Bunawan Ecopark cung đang phat sinh chi phi cho đien, bao tri va cac chi phi phat sinh khac, chang han nhu lap đat camera quan sat. Theo Thi truong Bunawan Elorde, tinh đen ngay 26 thang 10 nam 2011, con ca sau noi tieng đa kiem đuoc gan nua trieu peso trong viec quyen gop, phi vao cua va phi đo xe, voi thu nhap hang ngay khoang 10.000 P trong thang đo.


Ki luc the gioi Vao thang 6 nam 2012, sau thang sau khi nha đong vat hoc va ca sau nguoi Uc, Tien si Adam Britton thu thap đuoc cac phep đo kich thuoc, Lolong đa đuoc Sach Ky luc Guinness chinh thuc cong nhan la con "ca sau lon nhat the gioi song trong nuoi nhot" voi chieu dai 6,17 m (20 ft 3 in). Cac chuyen gia cua Kenh National Geographic đa phat hien ra rang Lolong pha vo ky luc cua con ca sau giu ky luc truoc đo la 5,48 m (18 ft 0 in) cua mot ca sau nuoc man đuc ten la Cassius đuoc nuoi giu trong cong vien ca sau MarineLand Melanesia o Queensland, Australia. Giay chung nhan đa đuoc đoc truoc cong chung trong le hoi cua đia phuong dien ra hang nam cua Bunawan, Araw Ng Bunawan (Ngay Bunawan).


Cai chet Lolong đuoc tim thay đa chet ben trong khu chuong cua no vao khoang 8 gio toi ngay 10 thang 2 nam 2013. No đuoc cho la đa chet vi viem phoi va ngung tim, tinh trang nang hon do nhiem nam va bi cang thang. Hai cot cua no đuoc bao quan bang phuong phap đon xac tai Bao tang Lich su Tu nhien Quoc gia Philippines. 


Tham khao