"Layla" la ca khuc sang tac boi Eric Clapton va Jim Gordon, đuoc phat hanh boi nhom nhac blues rock Derek and the Dominos, trong album Layla and Other Assorted Love Songs (1970). Ca khuc bao gom 2 phan giai đieu hoan toan tuong phan đuoc viet boi ca nhan Clapton va Gordon.
Nhan đe ca khuc đuoc lay tu cau chuyen co cua van hoc Ba Tu Layla va chang đien cua Nizami Ganjavi ma Ian Dallas tang cho Clapton. Cuon sach anh huong lon toi Clapton khi no ke ve chang trai tre co mot tinh yeu vo vong voi mot nguoi phu nu đep nhung khong tuong xung voi minh, cuoi cung phat đien vi khong the cuoi đuoc co. Trong cuon tu truyen cua minh, Clapton noi: "Ian Dallas noi voi toi ve Layla va Manjun [sic] – cau chuyen tinh co Ba Tu ve mot chang trai tre, Manjun [sic], danh tinh yeu cho co gai co ten Layla, song bi cha co ngan cam va vi the ma phat đien." Ca khuc đuoc lay cam hung tu chinh ban than Clapton khi anh yeu Pattie Boyd – vo cua nguoi ban than, nhac si George Harrison cua ban nhac The Beatles.
"Layla" hoan toan that bai khi moi ra mat. Tuy nhien, sau đo no co đuoc thanh cong lon ve chuyen mon, roi tro thanh mot trong nhung ca khuc vi đai nhat lich su nhac rock. An ban nam 1972 va an ban acoustic cua ca khuc ma Clapton trinh dien 20 nam sau tai chuong trinh MTV Unplugged đeu đat thanh cong ruc ro tai cac bang xep hang. Nam 2004, tap chi Rolling Stone xep "Layla" o vi tri so 27 trong danh sach "500 bai hat vi đai nhat", con an ban acoustic cung gianh đuoc Giai Grammy cho Bai hat Rock hay nhat vao nam 1993.


Hoan canh ra đoi Nam 1966, George Harrison ket hon voi Pattie Boyd – nguoi mau ma anh gap khi tham gia dien xuat bo phim A Hard Day's Night (1964). Cung luc đo, Clapton va Harrison tro thanh nhung nguoi ban than. Clapton thay Harrison choi phan lead guitar trong ca khuc "While My Guitar Gently Weeps" cua The Beatles, con Harrison đong sang tac va choi guitar (duoi nghe danh L'Angelo Misterioso) cho ca khuc "Badge" cua Cream. Tuy nhien trong quang thoi gian sau khi chia tay Cream va truoc khi lap nen Blind Faith, Clapton bat đau yeu Boyd.
Nhan đe "Layla" đuoc truc tiep lay tu cau chuyen Layla va chang đien cua nha tho Ba Tu the ky 12 Nizami Ganjavi. Khi viet ca khuc nay, Clapton đuoc Ian Dallas – mot nguoi đang trong qua trinh cai đao sang Hoi giao – ke lai cau chuyen. Cau chuyen cua Ganjavi noi ve viec nang cong chua vi y cua cha ma cuoi mot nguoi, khien cho nguoi tinh Majnun phat đien, co nhieu net tuong đong voi chinh Clapton.
Boyd ly hon voi Harrison vao nam 1977 va tai hon voi Clapton vao nam 1979 tai Tucson, Arizona, My. Harrison khong he phien muon ve viec ly hon, tham chi anh con co mat trong bua tiec cuoi cua Clapton cung Ringo Starr va Paul McCartney. Trong thoi gian nay, Clapton con sang tac mot ca khuc khac tang Boyd co ten "Wonderful Tonight" (1977). Ho ly hon vao nam 1988 sau mot thoi gian dai ly than.


Thu am va san xuat Sau khi Cream tan ra, Clapton lien thu suc o vai ban nhac moi, trong đo co sieu ban nhac Blind Faith va cap song ca vo chong Delaney & Bonnie. Xuan 1970, mot so thanh vien cua Delaney & Bonnie, bao gom cay bass Carl Radle, tay trong Jim Gordon va keyboard Bobby Whitlock chia tay nhom. Nam bat lay co hoi, Clapton tuyen mo ho va lap nen Derek and the Dominos.
Trong qua trinh thu am album, Duane Allman tham gia cung Clapton trong vai tro khach moi. Allman va Clapton – nhung nguoi von than tuong nhau tu lau – đuoc gioi thieu boi Tom Dowd qua mot buoi dien cua nhom The Allman Brothers. Ca hai thay tam đau y hop va nhanh chong tro thanh ban tot. Dowd noi ve cach ho cung nhau choi guitar: "Giua ho co le ton tai than giao cach cam vi toi chua tung thay nhung cam hung đong thoi dien ra o đo chinh xac va trinh đo cao toi vay. Mot nguoi choi mot giai đieu, va nguoi kia co the đoi ung ngay lap tuc. Chua bao gio lai phai co ai trong so ho hoi "Lieu cau co the choi lai đuoc khong?" Ho nhu kieu 2 chiec gang trong cung mot đoi vay. Ho hop y nhau vo cung va luon choi nhac cung nhau." Dowd von co tieng tam tu nhieu san pham truoc đo va lam viec voi Clapton tu thoi Cream (Clapton tung goi ong la "nha san xuat thu am ly tuong"), song album nay lai la mot thanh tuu vo cung khac biet. Trong bo phim tai lieu Tom Dowd and the Language of Music, ong co chinh sua lai ban goc cua "Layla" va noi: "Đay la nhung nguyen tac cua toi, chi mot hoac phai nhieu di ban."
Clapton von sang tac "Layla" voi giai đieu ballad, ca tu noi ve viec that tinh cua minh voi Boyd, song no lien chuyen sang huong rock hon khi Allman viet nen đoan riff thuong hieu cua ca khuc. Khi ban nhac tap hop đay đu voi Dowd, "Layla" đuoc thu am hoan chinh. Ban thu lan đau tien bao gom 16 đoan thu nho voi 6 phan thu guitar: 1 phan guitar nen boi Clapton, 3 phan hoa am boi Clapton (đoan riff chinh choi tren 2 kenh voi 2 phan hoa am cho đoan riff chinh), phan solo boi Allman (solo gat voi nhieu not luyen o đoan vao đau va choi slide o đoan ket) va phan choi cua Allman va Clapton cung song tau guitar solo (đoan 7 not nhac chinh cua đoan riff đuoc song tau o 2 quang tam va 12 riff not đuoc choi đong am). Khi thu am đoan song tau nay, ca hai chiec guitar cung đuoc cam vao cung chiec ampli Fender Champ.
Khong lau sau, Clapton quay lai phong thu, va nghe thay Gordon choi mot đoan piano hoan toan rieng biet. Qua an tuong ve giai đieu, Clapton lien thuyet phuc Gordon đua no vao lam mot phan cua ca khuc. Cho du chi co Gordon đuoc ghi la tac gia cho đoan piano nay, Whitlock sau nay noi: "Jim đa lay đoan nhac đo tu nguoi ban gai cu Rita Coolidge. Toi biet đieu đo vi tu nhung ngay o nhom Delaney & Bonnie, toi o nha cua John Garfield o đoi Hollywood von co mot can nha cho khach toi nghi voi mot chiec piano. Rita va Jim o lai can nha đo va ru toi toi giup đoan nhac ma ho viet co ten "Time"... Chi gai cua co ay, Priscilla, muon no đuoc thu am boi Booker T. Jones... Jim lay giai đieu ca khuc cua Rita song khong he nhac toi co la tac gia. Nguoi ban trai đa loi dung co ay." "Time" chinh la ca khuc cuoi cung trong album Chronicles cua Booker T. va Priscilla Jones, đuoc phat hanh vao nam 1973.
Đot thu thu hai cua "Layla" dien ra chi 1 tuan sau đot thu đau tien, voi Gordon choi piano, Clapton choi guitar acoustic cung nhu slide guitar con Allman choi ca guitar đien lan slide guitar dung bottleneck. Sau khi Dowd hop nhat 2 buoi thu lai voi nhau, "Layla" chinh thuc hoan tat.
Theo cau truc ca khuc, "Layla" đuoc xay dung boi 2 đoan khuc, theo kem la riff. Đoan khuc thu nhat theo khoa Re thu o điep khuc va Đo thang thu o đoan vao, tro thanh "đoan riff thuong hieu" voi cac ky thuat hammer-on, pull-off va power chord. Phan thu hai cua đoan khuc đuoc cho la cua Allman, phong theo ca khuc "As the Years Go Passing By" trich tu album Born Under a Bad Sign (1967) cua Albert King. Phan đau tien cua đoan nay đuoc đanh dau bang ky thuat slide guitar solo ghi đe manh me choi boi Allman. Bang viec di chuyen slide toi nhung phim cuoi cung, Allman đa tao ra nhung am thanh cao hon nhieu so voi cach choi thong thuong. Dowd tung goi chung la "nhung not khong the đuoc tao nen boi nhac cu!".
Đoan khuc thu 2 voi đong gop Gordon la đoan choi piano ket thuc. Ban đau đuoc choi o giong Đo truong, toc đo cua đoan ket nay ngay mot đuoc đay len trong qua trinh thu am. Ket qua la giong chuan cua giai đieu hoi bi lac sang giua Đo va Đo thang. Đoan nghi cua piano khi ket thuc ca khuc đuoc khep lai boi tieng guitar acoustic von cung la mot phan trong đoan outro-solo. Giai đieu tuong tu đuoc Allman choi song song bang guitar, song voi mot quang tam cao hon. Gordon khong he hinh dung hay co yeu cau ve phan choi guitar nay. Clapton va Allman cung nhau phat trien them phan giai đieu, va ca khuc ket thuc voi nhung am thanh "chim hot" thuong hieu cua Allman tren chiec slide guitar.
Clapton noi ve ca khuc đe đoi cua minh:

""Layla" qua thuc rat kho, boi vi no qua kho đe trinh dien truc tiep. Ban phai co đuoc nhung nhac si đong nghiep thuc su gioi đe nhao nan tat ca nhung nguyen lieu trong đo, nhung khi ban tiep xuc voi no thi... No qua kho đe choi voi mot bo tu luc đo, boi vi co nhieu đoan ban phai choi va hat hoan toan đoi nghich voi giai đieu – mot đieu gan nhu khong the lam đuoc. Neu ban co mot nhom nhac lon, giong nhu moi luc toi đi tour, thi se de dang đe trinh dien thu gi tuong tu voi "Layla" – va toi rat tu hao ve no. Toi hai long khi nghe no. No gan nhu khong phai la chinh toi vay. No giong nhu the toi đang nghe mot ai đo ma toi vo cung ua thich. Derek and The Dominos la ban nhac ma toi thuc su yeu thich – va co ve nhu toi khong thuoc ve ban nhac vay. No nhu the co mot ban nhac, va toi la nguoi ham mo ho. Đoi luc, am nhac co the tro thanh nhu vay. Khi no tro thanh thu am nhac tuyet voi nhu no von the, toi khong con đat minh vao trong no nua. Hoan toan giong nhu mot nguoi khac. Tu đo, nhung ca khuc khac tro nen de dang hon."
Pattie Boyd tung noi: "Toi nghi khi đo anh ay con thuc su hoang dai... Anh ay la mot nhac si tai nang toi muc co the de dang đua cam xuc cua minh vao am nhac theo cach ma nguoi nghe co the cam nhan mot cach ban nang. No đi thang vao tam tri cua ban."


= Thanh phan tham gia san xuat =
Eric Clapton – hat chinh, guitar lead, guitar nen, guitar acoustic.
Duane Allman – guitar lead, slide guitar.
Jim Gordon – trong, đinh am, piano.
Carl Radle – bass.
Bobby Whitlock – organ, piano, hat nen.
Tom Dowd – san xuat.


An ban khac Album Layla and Other Assorted Love Songs chi ban đuoc so luong han che (va thuc te chua tung đuoc xep hang o Anh), co le mot phan do ten cua Clapton chi đuoc đang o phan bia sau. Hon nua, đo dai qua lon cua "Layla" lam han che viec phat song tren đai phat thanh, dan toi viec ban rut gon 2:43 đa đuoc hang Atco Records (My) phat hanh vao thang 3 nam 1971. Ca khuc co đuoc vi tri 51 tai Billboard Hot 100.
Khi "Layla" đuoc tai ban trong album The History of Eric Clapton roi phat hanh duoi dang đia đon vao nam 1972, no co đuoc vi tri so 7 tai Anh va so 10 tai My roi đuoc tap chi Billboard la ca khuc xuat sac thu 62 cua nam 1972. Nam 1982, "Layla" đuoc tai ban lan nua duoi dang đia đon, va lan nay la vi tri so 4 tai Anh. Lan nay an ban dai 7 phut đa đuoc xep hang bao gom 2/3 đo dai hoan toan la cac đoan choi cua nhac cu.
Cac đanh gia ngay mot tich cuc hon theo thoi gian. Dave Marsh trong an ban tap chi The Rolling Stone Illustrated History of Rock and Roll viet "co mot vai khoanh khac cua viec trinh dien thu am nhac rock ma ca si hay nhac si đa tha minh qua sau khien cho viec nghe chung nhu la san pham cua mot vu giet nguoi hay tu sat... voi toi "Layla" co le la hay nhat trong so đo." Ong xep ca khuc nay o vi tri 136 trong danh sach The Heart of Rock & Soul: The 1001 Greatest Singles Ever Made.
Thang 5 nam 1980, dan nhac giao huong London đa trinh dien lai ca khuc nay hoan toan khong loi, thu am tai phong thu so 1 cua hang EMI, Abbey Road, London. Mot an ban tuong tu sau đo đuoc dan nhac giao huong Hoang gia trinh dien.
Ngay 20 thang 9 nam 1983 trong buoi dien tu thien cua ARMS tai Royal Albert Hall, Eric Clapton, Jeff Beck va Jimmy Page cung nhau ngau hung choi "Layla". 3 nghe si tren đeu tung la thanh vien cua nhom The Yardbirds giai đoan 1963 to 1968, song chua tung chinh thuc cung trinh dien voi nhau.
Nam 1992, Clapton nhan loi moi trinh dien moc cho chuong trinh MTV Unplugged. Album theo kem, Unplugged, bao gom nhieu ca khuc blues noi tieng cung voi sang tac moi "Tears in Heaven". Chuong trinh bieu dien cung xuat hien an ban moc cua "Layla". An ban nay giam nhip ca khuc, trinh bay lai đoan riff cung nhu cat bo hoan toan đoan piano ket bai. Clapton gioi thieu ca khuc bang cach đat cau hoi cho thinh gia "Đe xem lieu cac ban co nhan ra" Ca khuc đat vi tri 12 tai My, nhung that bai tai Anh. Tuy nhien, no lai gianh đuoc Giai Grammy cho Bai hat Rock hay nhat vao nam 1993, đanh bai "Smells Like Teen Spirit" đinh đam cua ban nhac Nirvana, va đuoc tap chi Entertainment Weekly goi la mot trong nhung cu soc lon nhat lich su giai Grammy.
Nam 2003, The Allman Brothers Band cung choi ca khuc nay trong mot buoi trinh dien cua ho. Warren Haynes hat chinh, Gregg Allman choi piano, con Derek Trucks phu trach phan guitar cua Duane Allman trong đoan ket. Viec trinh bay ca khuc nay khong phai đe tuong nho Duane ma danh cho nha san xuat Tom Dowd moi qua đoi vao nam truoc đo.
Ban than Clapton con cho thu am mot an ban thu 3 nua. "Layla" la ca khuc so 7 trong album Wynton Marsalis & Eric Clapton play the blues (2011). Thanh phan tham gia the hien ca khuc bao gom Wynton Marsalis (hat be, trumpet), Eric Clapton (hat chinh, guitar), Victor Goines (clarinet), Marcus Printup (trumpet), Chris Crenshaw (trombone, hat be), Don Vappie (banjo), Chris Stainton (keyboard), Dan Nimmer (piano), Carlos Henriquez (bass) va Ali Jackson (drums).


= Thanh phan tham gia san xuat – an ban Unplugged =
Eric Clapton – acoustic lead guitar, hat chinh.
Ray Cooper – đinh am.
Nathan East – acoustic bass guitar, hat nen.
Andy Fairweather Low – acoustic guitar nen.
Steve Ferrone – trong.
Katie Kissoon, Tessa Niles – hat nen.
Chuck Leavell – piano.


Xep hang va chung chi Ton vinh Trong khoang cuoi nhung nam 1980, đau nhung nam 1990, "Layla" đa tro thanh mot bieu tuong va co ten trong rat nhieu danh sach "ca khuc vi đai nhat". Ca khuc sau nay đuoc lua chon vao danh sach "50 bai hat thay đoi Rock and Roll" cua Đai sanh Danh vong Rock and Roll, roi đuoc tap chi Rolling Stone xep hang 27 trong danh sach "500 bai hat vi đai nhat".


Tham khao Thu muc Ray Coleman, Clapton! (Warner Books, 1985), tr. 179–192
Jan Reid, Layla and Other Assorted Love Songs by Derek and the Dominos (Rock of Ages, 2007)


Lien ket ngoai Đanh gia cua AllMusic ve "Layla"
Bobby Whitlock & CoCo Carmel Luu tru ngay 14 thang 6 nam 2020 tai Wayback Machine
Ca tu cua "Layla"
Đanh gia cua Reason to Rock
Cac ban hat lai Luu tru ngay 20 thang 9 nam 2017 tai Wayback Machine cua "Layla" boi cac nghe si khac