Thang suc gio Beaufort hay đon gian la cap gio la thang đo kinh nghiem ve suc gio, chu yeu dua tren trang thai cua mat bien hay cac trang thai song. Thang suc gio nay đuoc su dung o nhieu quoc gia tren the gioi, đuoc su dung trong viec xac đinh cuong đo gio, du bao va canh bao thien tai.
Thang suc gio Beaufort nguyen goc co 12 cap va hien tai thang nay van đang đuoc cong nhan va su dung chinh thuc boi To chuc Khi tuong The gioi (VMO) tren pham vi toan cau. Trong nhung nam gan đay, do xuat hien nhieu con bao manh, vuot qua moc cho phep cua thang Beaufort nguyen goc, nhieu nuoc va vung lanh tho đa su dung thang Beaufort mo rong, voi cac cap bao tu 12 cho đen 17, bo sung them 5 cap so voi ban đau, chang han nhu Trung Quoc, Ma Cao, Hong Kong... Con tai Viet Nam, sau nhung thiet hai do cac con bao Chanchu, Xangsane nam 2006 gay ra voi suc gio tren cap 12, tu cuoi nam 2006, Viet Nam đa bat đau su dung thang Beaufort mo rong. Theo van ban moi nhat cua Thu tuong Chinh phu, thang suc gio o Viet Nam chi đuoc quy đinh đen cap 17 va tren cap 17.


Lich su = Khoi thuy =

Thang suc gio nay đuoc Francis Beaufort, 1 đo đoc hai quan va đong thoi la 1 nha thuy van hoc nguoi Ireland, tao ra nam 1805. Thang mang ten Beaufort co su phat trien lau dai va phuc tap, tu cong trinh truoc đo cua nhung nguoi khac cho toi khi Beaufort tro thanh nguoi quan ly cao cap trong Hai quan Hoang gia Anh trong thap nien 1830.  Đau the ky XIX, cac si quan hai quan thuc hien cac quan sat thoi tiet theo thuong le nhung khong ton tai 1 thang tieu chuan va vi the cac quan sat nay la rat chu quan - 1 nguoi cho đo la "gio nhe" thi nguoi khac cung co the coi đo la "gio vua phai". Beaufort đa thanh cong trong viec đua moi thu vao quy chuan.
Thang ban đau co 13 cap (0 - 12) đa khong dan chieu toi cac con so ve van toc gio ma lien quan toi cac đieu kien gio đinh tinh co tac đong len cac buom cua man of war, khi đo la cac loai tau chu yeu cua Hai quan Hoang gia Anh, tu "vua đu đe chiu lai" toi "khong vai nao cua buom co the chiu đuoc". O cap 0, tat ca cac buom co the giuong len; o cap 6 thi mot nua so buom co the phai ha xuong; o cap 12 thi tat ca cac buom phai xep gon lai.
Thang suc gio nay đa la tieu chuan cho moi nhat trinh hang hai tren cac tau thuyen cua Hai quan Hoang gia Anh vao cuoi thap nien 1830, va đa đuoc thich ung đe ung dung phi-hai quan ke tu thap nien 1850, voi cac so cua thang tuong ung voi su xoay vong cua may đo gio hinh chen. Nam 1853, thang nay đuoc chap nhan lan đau tien boi mot to chuc tien than cua To chuc Khi tuong The gioi, đuoc thanh lap o Brussels.
Nam 1916, đe phu hop voi su phat trien cua tau hoi nuoc, cac mieu ta đa đuoc thay đoi đe mieu ta bien nhu the nao chu khong phai la buom nhu the nao, đuoc van hanh va mo rong cho cac quan sat tren đat lien. Su xoay vong cua cac con so tren thang chi đuoc chuan hoa vao nam 1923. George Simpson, Giam đoc Cuc Khi tuong Vuong quoc Anh, la nguoi chiu trach nhiem ve đieu nay va ve bo sung cac mieu ta tren co so đat lien. Su đo đac đa đuoc thay đoi mot chut vao vai thap nien sau đe hoan thien su thuan tien trong su dung cho cac nha khi tuong hoc. Ngay nay, nhieu quoc gia đa tu bo kieu mieu ta va đon vi đo nay va su dung cac đon vi cua He đo luong quoc te nhu m/s hay km/h, nhung cac canh bao thoi tiet khac nghiet đua ra cong chung van la xap xi nhu vay khi su dung thang Beaufort.


= Thang mo rong =

Thang Beaufort đuoc mo rong nam 1946, khi cac cap tu 13 - 17 đuoc them vao. Tuy nhien, cac cap tu 13 - 17 chi nham ap dung cho cac truong hop đac biet, chang han khi co bao nhiet đoi manh. Ngay nay, thang mo rong chi đuoc su dung tai Đai Loan, Trung Quoc va gan đay la Viet Nam. Tuy nhien, To chuc Khi tuong The gioi (WMO) trong mot tuyen bo vao nam 2012 van chua chinh thuc su dung thang mo rong tren pham vi toan cau.
Toc đo gio tren thang Beaufort mo rong 1946 dua tren cong thuc kinh nghiem:

v = 0.836 B3/2 m/s
v = 1.625 B3/2 hai ly (
  
    
      
        =
        
          
            13
            8
          
        
        
          
            
              B
              
                3
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle ={\frac {13}{8}}{\sqrt {B^{3}}}}
  
)
trong đo v la tuong đuong voi van toc gio 10 m tren be mat va B la so tren thang Beaufort. Chang han, B = 9,5 cho gia tri cua v la 24,48 m/s, no tuong đuong voi gioi han duoi cua "cap 10 Beaufort". Theo uoc tinh tu cong thuc nay thi gio manh nhat (tren 330 km/h) trong cac tran sieu bao co the đat toi gia tri tren cap 23.
Ngay nay, đoi khi cap gio bao đuoc mieu ta nhu la cap trong thang Beaufort tu 12 - 16, co lien quan gan đung voi cap toc đo tuong ung cua thang bao Saffir-Simpson, trong đo cac tran bao thuc su đuoc đo đac, trong đo cap 1 cua thang bao nay tuong đuong voi cap 12 trong thang suc gio Beaufort. Tuy nhien, cac cap mo rong trong thang suc gio Beaufort tren cap 13 khong trung khop voi cac cap cua thang bao Saffir-Simpson. Cac voi rong cap 1 tren thang Fujita va thang TORRO cung bat đau gan đung o muc tren cua cap 12 trong thang Beaufort nhung chung la cac thang đoc lap.
Cung can luu y rang đo cao cua song tinh trong đieu kien tim thay ngoai bien khoi, chu khong phai ven bo.


Thang đo va mieu ta Thang suc gio Beaufort ban đau co 13 cap (0 - 12) va đuoc mo rong thanh 18 cap (0 - 17) nam 1946, khi cac cap tu 13 toi 17 đuoc them vao.


= Thang đo Beaufort khoi thuy =
Đay la thang bao chuan van đang đuoc To chuc Khi tuong The gioi su dung tren pham vi toan cau cho đen ngay nay 

Thang suc gio Beaufort


= Thang Beaufort mo rong =
Bang thang đo va mieu ta duoi đay liet ke đay đu 18 cap gio va 1 cap phu (18+) tro len cho nhung con bao tren cap 17. Bang bao gom 12 cap co ban va 5 cap mo rong ap dung tai mot so quoc gia.
Phep chuyen đoi nhu sau:

3,6 km/h ≡ 1 m/s, đon vi SI cua toc đo, met tren giay.
1 km/h ≈ 0,27778 m/s.
1 km/h ≈ 0,621 37 mph ≈ 0,911 34 feet tren giay.
1 km/h ≡ 1,852 nut.
1 nut ≡ 1,852 km/h (chinh xac).
1 dam tren gio ≡ 1,609344 km/h (~1,61 km/h).


Thang Beaufort tai Viet Nam Theo Quyet đinh so 18/2021/QĐ-TTg cua Thu tuong Chinh phu, Bang Cap gio va song cua Viet Nam gom 18 cap Beaufort, tu cap 0 đen cap 17. Co mot so đe xuat ve thang bao tren cap 17 o Viet Nam, nhung chua đuoc Trung uong, Chinh phu va Tong cuc Khi tuong Thuy van cong nhan, ap dung tren toan quoc trong van ban quy pham phap luat nen khong đuoc su dung. Chinh vi vay, theo đung Quyet đinh cua Chinh phu (moi nhat ngay 22 thang 4 nam 2021), van ban co hieu luc phap ly cao nhat cho đen hien tai va Luat Khi tuong Thuy van 2015, thang suc gio cua Viet Nam la thang suc gio Beaufort mo rong chi dung đen cap 17.

Sau đay la thang cap gio đuoc tinh theo km/h


Ung dung Thang đo suc gio Beaufort đuoc su dung đe phuc vu cho cong tac du bao thoi tiet. Ngay nay, đoi khi cac con bao manh đuoc đanh so tu 12 - 16 su dung thang bao Saffir-Simpson co nam loai, voi bao loai 1 co so Beaufort la 12, bao loai 2 co so Beaufort la 13...
Tai Viet Nam, do hau nhu khong co bao manh đen muc can su dung thang bao Saffir-Simpson (ly do la cac con bao manh tren cap 12 hau nhu đeu xuat phat tu ngoai đai duong, sau khi vuot qua Philippines đe đo bo vao Viet Nam thi suc gio đa suy giam rat nhieu), nen nguoi ta chi can su dung thang suc gio Beaufort đe mo ta suc manh cua chung la đu. Gio xoay co cap Beaufort tu 6 - 7 tren 1 dien rong goi la ap thap nhiet đoi. Gio xoay tu cap 8 tro len tren 1 dien rong, co the kem theo mua lon goi chung la bao. Tuy nhien, đieu nay đa khong con đung trong thoi gian gan đay, đien hinh la cac con bao Chanchu (2006) va bao Xangsane (2006). Mac du bao Chanchu khong đi vao vung bo bien Viet Nam, nhung voi cap 4 theo thang bao Saffir-Simpson no đa lam nhieu tau thuyen bi đanh chim va nhieu ngu dan Viet Nam bi chet tren bien Đong. Trong du bao bao cho con bao Xangsane, lan đau tien nguoi ta đa su dung cap 13 va tren cap 13. Chinh vi vay tu cuoi nam 2006, Chinh phu Viet Nam đa ban hanh Quyet đinh 245/2006/QĐ-TTg, quy đinh mo rong thang suc gio o Viet Nam len cap 17 (toi đa 220 km/h).
Vao khoang giua nam 2011, lan đau tien cac bao chi truyen thong đa phat ban tin ve sieu bao Songda voi suc gio giat tren cap 18 - 19. Va cung vao cuoi nam 2013, lan đau tien cap 20 tro len đa đuoc phat truc tiep tren Đai truyen hinh ky thuat so cua VTC14 va Đai truyen hinh Viet Nam VTV1 danh cho sieu bao Haiyan. Cung vao đau nam 2015 tai Đai truyen hinh thong tan xa Viet Nam trong ban tin VOV, ho đa mo ta suc gio tren cap 18 cho sieu bao Soudelor (2015). Tuy nhien cho đen thoi điem hien tai, thang bao chinh thuc o Viet Nam theo quy đinh tai Luat Khi tuong Thuy van 2015 va van ban quy pham phap luat – Quyet đinh cua Thu tuong Chinh phu ngay 22 thang 4 nam 2021, thang bao chinh thuc van chi dung lai o cap 17.
Đoi voi Trung Quoc va Đai Loan, cac trang bao đien tu va truyen thong cung đeu đong loat su dung thang bao Beaufort mo rong 2 (cap 18 - cap 24) trong mot so cac con bao, đien hinh nhu sieu bao Haiyan (nam 2013) va sieu bao Soudelor (nam 2015) Tai My, gio co cap Beaufort 6 - 7 tao ra cac ban thong bao la small craft advisory, voi suc gio cap 8 - 9 la gale warning, cap 10 hay 11 - storm warning (hay "tropical storm warning"), va tat ca nhung cai manh hon goi la hurricane warning, thoi nay khi tren cac cap tren se tinh theo mot tu moi goi la "Major hurricanes".


Tham khao Lien ket ngoai National Meteorological Library and Archive Luu tru ngay 13 thang 11 nam 2017 tai Wayback Machine
Film of Wind Scale
Historical Wind Speed Equivalents Of The Beaufort Scale
Howtoons Poster
Beaufort scale
Ireland's Beaufort was Windscale Inventor—boi Dr John de Courcy Ireland
The Beaufort Scale and Weather Diaries of Rear Admiral Sir Francis Beaufort—Lich su thang Beaufort
Radio interview voi Scott Huler
Beaufort wind force scale. Met Office
US Economic Costs of High Winds tai NOAA Economics
Thang suc gio Beaufort va cac thang song bien, PGS.TS. PHAN VAN KHOI, Cuc Đang kiem Viet Nam Luu tru ngay 28 thang 7 nam 2014 tai Wayback Machine