Trieu Konbaung (tieng Myanmar: ကုနးဘောငခေတ; Han-Viet: Cong Ban 貢榜), con đuoc goi la Đe tam Đe che Mien Đien va truoc đay đuoc goi la vuong trieu Alompra, hoac vuong trieu Alaungpaya, la trieu đai cuoi cung cai tri Mien Đien tu 1752 đen 1885. Đay la đe che lon thu hai trong lich su Mien Đien va tiep tuc cai cach do trieu Toungoo bat đau, đat nen mong cho nha nuoc Mien Đien hien đai. Tuy nhien cac cai cach to ra khong đu đe ngan chan su phat trien cua nguoi Anh, quoc gia đa đanh bai nguoi Mien Đien trong ca ba cuoc chien tranh Anh-Mien keo dai sau thap ky (1824–1885) va ket thuc che đo quan chu hang thien nien ky cua Mien Đien vao nam 1885.
Mot trieu đai banh truong, cac vua Konbaung tien hanh cac chien dich chong lai Manipur, Arakan, Assam, vuong quoc Mon cua Pegu, vuong quoc Xiem Ayutthaya, va trieu đai nha Thanh cua Trung Quoc - theo cach đo đa thiet lap ra Đe tam Đe che Mien Đien. Qua cac cuoc chien tranh va hiep uoc sau nay voi nguoi Anh, nha nuoc Mien Đien hien đai co bien gioi hien tai co nguon goc tu nhung su kien nay.
Trong suot trieu đai Konbaung, kinh đo đa đuoc di doi nhieu lan vi cac ly do ton giao, chinh tri va chien luoc.


Ten goi Trieu Konbaung co nhieu ten goi khac nhau, Nha Thanh goi trieu Konbaung la vuong trieu Cong Bang (贡榜王朝), hoac đon gian la Mien Đien (緬甸). Đai Viet, Đai Nam cung goi trieu Konbaung la Mien Đien trong bang giao giua hai nuoc voi nhau.


Lich su = Thanh lap =
Vuong trieu đuoc thanh lap mot cach oanh liet boi mot tu truong, sau nay đuoc biet toi la Alaungpaya. Nam 1752, Vuong quoc Hanthawaddy phuc vi vua lat đo trieu Taungoo, đe khong thua nhan Hanthawaddy, Alaungpaya mot tu truong nguoi Mien o lang Moksobo (nay la Shwebo) ngay canh Innwa (thu phu bang Mandalay) o Thuong Mien đa phat trien the luc cua minh. Mac du sau đo hau due nha Taungoo van tuyen bo vuong quyen, nhung Alaungpaya khong phuc ma tu lap nen Trieu Konbaung, lay chinh que minh lam kinh đo. Nam 1757, luc luong Alaungpaya đa tai thong nhat toan bo Mien Đien (va Manipur) va đanh bat Phap va Anh đang cung cap vu trang cho Hanthawaddy.

Nam 1759, Trieu Konbaung bat đau tien hanh xam luoc Ayuthaya cua nguoi Thai, nhung lan thu nhat that bai phai triet thoai, vua Alaungpaya bi thuong nang va chet tren đuong rut lui.
Con trai thu hai cua Alaungpaya, Hsinbyushin, len ngoi sau thoi gian ngan Naungdawgyi (1760–1763), anh trai cua minh nam quyen. Ong tiep tuc chinh sach banh truong cua cha minh va cuoc chinh phat (1764-1766) ket thuc thang loi, Ayuthaya that thu. Tiep tuc chu nghia banh truong, Trieu Konbaung con tien hanh xam luoc Lan Na, Lao.


= Cai cach =
Nhan thay nhu cau hien đai hoa, cac quan chu Konbaung đa co gang ban hanh nhieu cai cach khac nhau nhung thanh cong han che. Vua Mindon Min cung voi em trai cua minh la Thai tu Kanaung Mintha đa thanh lap cac nha may quoc doanh đe san xuat vu khi hien đai va hang hoa; cuoi cung, nhung nha may nay to ra ton kem hon la hieu qua trong viec ngan chan su xam luoc va chinh phat cua ngoai bang.
Mindon Min cung co gang giam ganh nang thue bang cach giam thue thu nhap cao va tao ra mot loai thue tai san, cung nhu thue hai quan đoi voi hang xuat khau sang nuoc ngoai. Nhung chinh sach nay co tac đong nguoc lai vi no lam tang them thue, quan chuc đia phuong tan dung co hoi đe ban hanh cac loai thue moi ma khong xoa bo, giam cac muc thue cu; quan chuc đia phuong co the lam nhu vay vi su kiem soat tu trung uong rat yeu. Ngoai ra, thue đoi voi hang xuat khau nuoc ngoai cung đa kim ham thuong mai va thuong nghiep đang phat trien.
Cac vi vua Konbaung đa mo rong cac cai cach bat đau tu thoi ky Vuong trieu Toungoo đuoc Phuc vi (1599–1752), va đat đuoc muc đo kiem soat trong nuoc, giu on đinh va mo rong ra ben ngoai chua tung co. Trieu Konbaung that chat quyen kiem soat o cac vung đat thap va giam bot cac đac quyen cha truyen con noi cua cac tu truong Shan. Đong thoi cung tien hanh cac cai cach thuong mai nham tang thu nhap cua trieu đinh va khien ngan kho tang nhieu hon. Kinh te tien te tiep tuc tang truong. Nam 1857, vua Mindon Min đa ban hanh mot he thong chinh thuc ve thue va luong bong, đuoc ho tro boi tien đuc bang bac theo tieu chuan đau tien cua Mien Đien.
Tuy nhien, muc đo va toc đo cua cac cuoc cai cach khong đong đeu va cuoi cung đuoc chung minh la khong đu đe ngan chan buoc tien cua chu nghia thuc dan Anh.


= Quan he voi Xiem =
Nam 1760, Mien Đien bat đau mot loat cuoc chien tranh voi Xiem keo dai đen giua the ky 19. Đen nam 1770, nhung nguoi thua ke cua Alaungpaya đa đanh bai Xiem La (1767) tam thoi, chiem phan lon đat nuoc Lao (1765) va đanh bai bon cuoc xam luoc cua nha Thanh Trung Quoc (1765–1769). Cuoc chien voi nha Thanh đa khien Trieu Konbaung khong the duy tri suc manh o Ayuthaya va la thoi co cho Xiem troi day, nguoi Xiem đa tai chiem lanh tho cua minh vao nam 1770, va tiep tuc đanh chiem Lan Na vao nam 1776. Mien Đien va Xiem ket thuc chien tranh cho đen nam 1855 sau nhieu thap nien xung đot lien tuc, hai nuoc đa trao đoi Tenasserim (thuoc Mien Đien) va Lan Na (thuoc Xiem La).


= Quan he voi Thanh =
Lo ngai truoc the luc ngay cang manh cua Trieu Konbaung, nam 1765, Hoang đe nha Thanh la Can Long phai quan Van Nam chinh phat nhung that bai. Ba lan tiep theo, Can Long phai quan Bat Ky tinh nhue sang, song cung đeu that bai. Nam 1770, bat chap chien thang truoc quan đoi Trung Quoc, vua Hsinbyushin đa đam phan hoa binh voi nha Thanh va ky mot hiep uoc duy tri thuong mai song phuong voi nha Thanh, von rat quan trong đoi voi vuong trieu luc bay gio. Nha Thanh sau đo đa mo cua thi truong va khoi phuc giao thuong voi Mien Đien vao nam 1788 sau khi giang hoa. Tu đo tro đi, moi quan he hoa binh va huu nghi đa co giua Trung Quoc va Mien Đien trong mot thoi gian dai.


= Quan he voi Viet Nam =
Nam 1823, cac phai đoan Mien Đien do George Gibson, con trai cua mot linh đanh thue nguoi Anh, dan đau đen thanh Gia Đinh Viet Nam. Vua Mien Đien Bagyidaw rat muon chinh phuc Xiem va hy vong Viet Nam co the la mot đong minh huu ich. Viet Nam sau đo sap nhap Chan Lap vao cuong tho. Hoang đe Viet Nam la Minh Mang, nguoi vua len ngoi sau cai chet cua vua Gia Long, vi vua sang lap nha Nguyen. Mot đoan thuong mai tu Viet Nam trong thoi gian đay đa co mat tai Mien Đien, mong muon mo rong hoat đong buon ban yen sao (to yen). Tuy nhien, loi ich cua Bagyidaw trong viec gui mot su menh tro ve la đe đam bao mot lien minh quan su.


= Quan he voi Anh va sup đo =
Đoi mat voi mot nha Thanh hung manh va mot Xiem đang troi day o phia đong, Bodawpaya đa chinh phat cac vuong quoc o phia tay la Arakan (1784), Manipur (1814) va Assam (1817), dan đen mot bien gioi dai khong xac đinh voi An Đo thuoc Anh.
Nguoi chau Au bat đau thiet lap cac tram buon ban o vung chau tho Irrawaddy trong thoi ky nay. Konbaung co gang duy tri nen đoc lap cua minh bang cach can bang giua nguoi Phap va nguoi Anh. Cuoi cung thi that bai, nguoi Anh cat đut quan he ngoai giao vao nam 1811, vuong trieu Konbaung đa chien đau va that bai trong ba cuoc chien chong lai Đe quoc Anh, đinh điem la su thon tinh hoan toan Mien Đien cua nguoi Anh.
Nguoi Anh đa đanh bai quan Mien Đien trong Chien tranh Anh-Mien Đien lan thu nhat (1824–1826) sau nhung ton that to lon cho ca hai ben, ca ve nhan luc va tai san. Mien Đien phai nhuong lai Arakan, Manipur, Assam va Tenasserim, đong thoi boi thuong mot trieu bang Anh.
Nam 1837, anh trai cua Vua Bagyidaw, Tharrawaddy Min, chiem lay ngai vang, quan thuc Bagyidaw va xu tu vuong hau Me Nu va anh trai cua ba. Tharrawaddy khong co gang cai thien quan he voi Anh.
Con trai cua ong ta, Pagan Min, nguoi tro thanh vua nam 1846, đa hanh quyet hang nghin nguoi - mot so nguon cho biet co toi 6,000 nguoi - nhung nguoi giau co hon va co anh huong hon ong ta đeu bi cao buoc nhieu toi danh. Trong thoi ky tri vi cua ong, quan he voi Anh ngay cang tro nen cang thang. Nam 1852, Chien tranh Anh-Mien Đien lan thu hai bung no. Pagan thoai vi va em trai cua minh Mindon Min len ngoi. Mindon đa co gang đua Mien Đien tiep xuc nhieu hon voi the gioi ben ngoai, va to chuc Đai hoi ket tap kinh đien Phat giao lan thu nam vao nam 1872 tai Mandalay, nhan đuoc su ton trong cua nguoi Anh va su nguong mo cua nguoi dan nuoc nay.
Đe tranh bi thon tinh, vao nam 1875, Mindon đa nhuong lai Karenni cho Đe quoc Anh. Mindon qua đoi truoc khi co the chon nguoi ke vi, va Thibaw Min, mot hoang tu co đia vi thap, đuoc vuong hau Hsinbyumashin (vo cua Mindon), cung voi cong chua Supayalat, đua len ngai vang. Sau khi Thibaw đang quang, Supayalat đa ket hon voi Thibaw đe tro thanh vuong hau. Duoi su chi đao cua Supayalat, đa tien hanh tham sat tat ca nhung nguoi co kha nang tranh gianh ngai vang trong hoang toc Konbaung.
Trieu đai ket thuc vao nam 1885 voi viec nha vua va hoang gia buoc phai thoai vi va luu đay sang An Đo. Truoc tinh hinh Phap hop nhat thuoc đia moi chiem thanh Đong Duong thuoc Phap, Đe quoc Anh đa sat nhap toan bo phan con lai cua Mien Đien sau khi ket thuc Chien tranh Anh-Mien Đien lan thu ba vao nam 1885. Viec sap nhap đuoc cong bo tai Quoc hoi Anh nhu mot mon qua nam moi cho Victoria cua Anh vao ngay 1 thang 1 nam 1886.
Mac du vuong trieu đa chinh phat nhung vung lanh tho rong lon, nhung quyen luc truc tiep cua Konbaung chi gioi han o kinh đo va nhung vung đong bang mau mo cua thung lung Irrawaddy. Nhung vi vua Konbaung ban hanh cac loai thue ha khac va gap nhieu kho khan trong viec chong lai cac cuoc noi loan trong nuoc. Vao nhieu thoi điem khac nhau, Shan đa cong nap cho Vuong trieu Konbaung, nhung khong giong nhu cac vung đat Mon, khong bao gio bi kiem soat truc tiep boi nguoi Mien Đien.


Trieu đinh Vuong trieu Konbaung la mot che đo quan chu chuyen che. Cung nhu mot so nuoc trong Đong Nam A, khai niem truyen thong ve vuong quyen đa huong toi Chakravartin (Quan chu quyen nang) tao ra he thong mandala hoac vung đat quyen nang trong vu tru Jambudipa (Nam Thiem Bo Chau) cua rieng minh, cung voi viec so huu voi trang cho phep ho nhan danh hieu Hsinbyushin hay Hsinbyumyashin (Chua te cua nhung con voi trang), đa đong mot vai tro quan trong trong hoat đong cua Konbaung. Tren thuc te la moi đe doa cac cuoc đot kich đinh ky va ho tro cac cuoc noi loan cung nhu su xam luoc va ap đat quyen thong tri toi cac vuong quoc lang gieng Mon, Tai Shans va Manipuris.


= Phan cap hanh chinh =
Vuong quoc đuoc chia thanh cac tinh goi la myo (မြို). Cac tinh nay đuoc quan ly boi Myosa (မြိုစား), la thanh vien cua gia đinh hoang gia hoac cac quan chuc cap cao nhat cua Hluttaw. Ho thu thue cho trieu đinh hoang gia, tra cho Shwedaik (Ngan kho Hoang gia) theo tung đot co đinh va giu lai bat cu thu gi con sot lai. Moi myo đuoc chia thanh cac huyen goi la taik (တိုက), bao gom cac tap hop cac lang đuoc goi la ywa (ရွာ).
Cac tinh ven bien ngoai vi cua vuong quoc (Pegu, Tenasserim, Martaban va Arakan) đuoc quan ly boi mot Tong tran goi la Myowun, nguoi đuoc nha vua bo nhiem va so huu cac quyen luc dan su, xet xu, bien ly va quan su. Cac hoi đong cap tinh (myoyon) bao gom myo saye (thu lai thi tran), nakhandaw (thu menh gia hoang gia), sitke (thu linh chien tranh), htaunghmu (cai nguc), ayatgaung (quan hat) va dagahmu (khan mon nhan). Moi tinh đuoc chia thanh cac huyen goi la myo, moi huyen do mot myo ok (neu đuoc bo nhiem), hoac boi myo thugyi (neu la cha truyen con noi). Tong tran Pegu đuoc ho tro boi mot so quan chuc bo sung, bao gom akhunwun (thue su), akaukwun (kho su) va yewun (thu cang su).
Cac lanh đia trieu cong xa xoi o ria vuong quoc tren thuc te co quyen tu tri va do nha vua quan ly tren danh nghia. Nhung nhom nay bao gom nguoi noi tieng Tai (noi đa tro thanh bang Shan trong thoi ky cai tri cua Anh), cac vuong quoc Palaung, Kachin va Manipuri. Cac than vuong trieu cong cua nhung vuong quoc nay thuong xuyen cam ket trung thanh va cong nap cho cac vi vua Konbaung (thong qua cac nghi le goi la gadaw pwedaw) va đuoc ban cho cac đac quyen cua hoang gia va đuoc chi đinh la sawbwa (tu Shan saopha, 'chua te cua bau troi'). Đac biet, cac gia đinh Shan sawbwas thuong xuyen ket hon voi tang lop quy toc Mien Đien va co quan he mat thiet voi trieu đinh Konbaung.


= Co quan hoang gia =
Trieu đinh đuoc quan ly tap trung boi mot so co quan co mat cua hoang gia, theo mo hinh đa đuoc thiet lap trong vuong trieu Taungoo.
Hluttaw (လွှတတော, "trieu đinh") giu cac chuc nang lap phap, quan ly xet xu, quan ly hoang gia theo su uy quyen cua quoc vuong. Cac phien hop tai Hluttaw đuoc to chuc 6 gio sang hang ngay, thuong keo dai tu 6 đen 9 gio sang va tu trua đen 3 gio chieu. Danh sach theo thu hang, Hluttaw bao gom:

Đung đau trieu đinh - quoc vuong, thai tu, than vuong cap cao, đung đau Hluttaw voi tu cach la nguoi đung đau danh nghia.
Wunshindaw (ဝနရှငတော, Te tuong) - tung la Thua tuong Hluttaw, mot chuc vu đuoc lap duoi thoi tri vi cua Mindon Min va đang chu y nhat la Kinwun Mingyi U Kaung
Bon Wungyi (ဝနကြီး, Thuong thu) - quan ly cac van đe quan ly chinh su cua Hluttaw
Bon Wundauk (ဝနထောက, Thi lang) - chuc vu pho cua Wungyi
Myinzugyi Wun (မြငဇူးကြီးဝန, Thuong thu Binh ma) - la chuc vu cao nhat quan ly quan đoi trung uong, giam sat Tatmadaw.
Athi Wun (အသညဝန, Thuong thu Athi) - chiu trach nhiem phan bo nguon lao đong va huy đong nhung nguoi dan thuong đong thue, đuoc goi la athi, trong thoi chien
Byedaik (ဗြဲတိုက, "vien hoc si") chuc nang nhu la Vien Co mat xu ly cac cong viec noi bo cua trieu đinh va cung la nguoi đoi thoai giua nha vua va cac co quan hoang gia khac. Byedaik bao gom:

Tam Atwinwun (အတွငးဝန, Thuong thu noi vu)- thong bao cac cong viec thuong mai cua Hluttaw cho nha vua, đieu hanh cac giao dich noi bo ve cac cong viec chung lien quan đen trieu đinh
Thandawzin (သံတောဆင, Han lam hoc si) - thuc hien cac nhiem vu thu ky va tham du cac buoi yet kien ​​cua nha vua đe ghi chep sac chi cua nha vua va chuyen chung đen Hluttaw đe tuyen cao
Simihtunhmu (ဆီမီးထွနးမှူး, Tong quan noi vu) - giu danh sach tat ca nhung nguoi ngu trong cung đien
Hteindeinyanhmu (ထိနးသိမးရေးမှူး, Quan vu Hoang cung) - thuc hien cac cong viec lien quan đen vat dung hoang cung.
Shwedaik (ရွှေတိုက) la Ngan kho Hoang gia, đong vai tro la kho chua kim loai quy va kho bau cua nha nuoc. Hon nua, Shwedaik con luu giu kho luu tru cua nha nuoc va duy tri nhieu tai lieu khac nhau, bao gom gia pha chi tiet cua cac quan chuc cha truyen con noi va cac bao cao đieu tra dan so. Shwedaik bao gom:

Shwedaik Wun (ရွှေတိုကဝန) - Thuong thu tai chinh
Shwedaik Saw (ရွှေတိုကစော) - Thong su ngan kho
Shwedaik Kyat (ရွှေတိုကကြပ) - Quan su ngan kho
Shwedaik Saye (ရွှေတိုကစာရေး) - Thu lai ngan kho
Shwedaik Thawkaing (ရွှေတိုကသောကိုင) - Thu ve ngan kho


= Co quan noi chinh hoang gia =
Moi co quan hoang gia bao gom mot đoan tuy tung lon gom cac quan chuc cap trung va cap thap chiu trach nhiem ve cac cong viec hang ngay. Chung bao gom:

Nakhandaw (နားခံတော Tong vu) - chiu trach nhiem truyen đat thong tin lien lac đen va đi tu Vua va Hluttaw. Cung đong vai tro trung gian giua cac co quan hoang gia va giua vua va cac thuong thu. Bao cao thu thap, sap xep, giai thich, đoc tuyen ngon tai cac cuoc hop chinh thuc, chuyen lenh cho cac hoi đong cap tinh
Sayedawgyi (စာရေးတောကြီး; Đai luc su) - thuc hien cong viec đieu hanh va đieu tra so bo xet xu

Saye (စာရေး; luc su)
Ameindawgyi (အမိနတောကြီး) - chuan bi va ban hanh cac sac lenh cua hoang gia sau khi thuc hien cac buoc chuan bi can thiet.
Athonsaye (အသုံးစာရေး) - giam sat viec xay dung va sua chua tat ca cac toa nha cong cong
Ahmadawye (အမှတတောကြီး) - du thao cac sac lenh va thu se đuoc phat hanh boi Hluttaw

Awayyauk (အဝေးရောက) - tiep nhan va đoc nhung la thu tu xa truoc khi đe trinh len cac thuong thu
Thandawgan (သံတောခံ) - cac quan chuc nghi le nhan thu thay mat nha vua
va co 3 hang quan chuc nghi le:

Letsaungsaye - đoc danh sach cac le vat dang len Nha vua tai cac buoi le cua hoang gia
Yonzaw - sap xep cac buoi le hoang gia va khach moi cua nha vua
Thissadawge - ban hanh loi the trung thanh cho nhung nguoi tham gia phuc vu hoang gia


= Trieu đinh hoang gia =
Xa hoi Konbaung tap trung vao nha vua, nguoi đa lay nhieu vo va sinh nhieu con, tao ra mot gia đinh hoang gia lon manh, hinh thanh co so quyen luc cua vuong trieu va gia tang anh huong trong trieu đinh. No cung đat ra cac van đe ve ke vi cung thuong dan đen cac vu tham sat hoang gia.
Lawka Byuha Kyan' (လောကဗျူဟာကျမး), con đuoc goi la Inyon Sadan (အငးယုံစာတနး), la tac pham con ton tai som nhat ve cac nghi thuc va phong tuc cua trieu đinh Mien Đien. Tac pham đuoc viet boi Inyon Wungyi Thiri Uzana, con đuoc goi la Inyon Ywaza, duoi thoi tri vi cua Alaungpaya, nguoi sang lap ra trieu đai Konbaung.
Cuoc song cung đinh trong trieu đai Konbaung bao gom cac nghi le đuoc he thong hoa va nghi le đoi moi cung voi su phat trien cua vuong trieu. Nhieu nghi le bao gom cac y tuong An Đo giao đuoc ban đia hoa va đieu chinh cho phu hop voi cac truyen thong hien co, co nguon goc o ca Mien Đien va Phat giao. Nhung nghi le nay cung đuoc su dung đe hop phap hoa quyen cai tri cua cac vi vua Mien Đien, vi cac quoc vuong Konbaung tuyen bo co nguon goc tu Maha Sammata thong qua gia toc Sakyan (trong đo Đuc Phat Thich Ca la mot thanh vien) va Nha Vijaya. Cuoc song trong cung đinh đuoc quy đinh chat che. Thai giam (မိနးမဆိုး) giam sat cac cung nu trong gia đinh hoang gia va cac gian phong. The thiep bac thap khong the cu tru trong cac toa nha chinh cua cung đien.
Nhung nguoi Ba La Mon, thuong đuoc goi la ponna (ပုဏဏား) trong tieng Mien Đien, tung la chuyen gia cho cac nghi le te tu, chiem tinh hoc va cac nghi thuc sung kinh đoi voi cac vi than Hindu tai trieu đinh Konbaung. Ho đong mot vai tro thiet yeu trong cac nghi le len ngoi vua, cac nghi le dang minh va thieu than đuoc goi la abhiseka (ဗိဿိတ). Nhung nguoi Ba La Mon thuoc trieu đinh (ပုရောဟိတ, parohita) đa hoa nhap rat tot vao cuoc song hang ngay tai trieu đinh, co van va tu van cho nha vua ve nhieu van đe khac nhau. Mot he thong phan cap xa hoi giua nhung nguoi Ba La Mon xac đinh cac nhiem vu va chuc nang tuong ung cua ho. Cac nha chiem tinh Ba la mon đuoc goi la huya (ဟူးရား) chiu trach nhiem xac đinh cac phep tinh chiem tinh, chang han nhu xac đinh thoi điem tot lanh cho viec thanh lap kinh đo moi, cung đien moi, chua chien, hoac gia đinh ve noi o cua hoang gia, thong bao mot cuoc gap, roi khoi đia điem, tham vieng mot ngoi chua hoac bat đau mot chien dich quan su. Ho cung thiet lap lich ton giao, chuan bi nien lich (သငကြနစာ), tinh toan nhat thuc va nguyet thuc sap toi, xac đinh cac ngay le hoi chinh dua tren chu ky am lich, va thong bao ngay gio tot lanh. Mot nhom đac biet gom nhung nguoi Ba La Mon thuc hien nghi le abhiseka cung đuoc chon lam pyinnya shi (ပညာရှိ), đuoc chi đinh la co van hoang gia.


= Nghi le hoang gia =
Cac buoi le to chuc xa hoa xung quanh nghi thuc mung tho cac thanh vien hoang gia. Nhung nguoi Ba La Mon chu tri cac nghi le tot lanh nay, bao gom le xay dung kinh đo hoang gia moi, le cung cung đien moi, le cay hoang gia, le đat ten, le an com moi, le thoi noi, le xuc đau abhiseka, le nam moi (Thingyan) cua nguoi Mien... Trong nghi le Thingyan, mot nhom 8 nguoi Ba La Mon hoac 8 nha su Phat giao phun nuoc ban phuoc khap khuon vien hoang cung, tai Hluttaw, trieu đinh, cac cong thanh chinh va 4 goc cua kinh đo. Nha vua hau het tham du cac nghi le nay cung voi cac thanh vien hoang gia.
Cac cung đien cu the trong hoang cung đuoc dung lam noi to chuc cac nghi le mung tho khac nhau. Vi du, Đien đai le la noi cac hoang tu tre đa trai qua nghi le đon tuoi Shinbyu va đuoc phong lam Pabbajja. Đay cung la đia điem ma cac hoang tu tre đa lam le buoc toc bang mot chiec topknot (သျှောငထုံး). Nhung bua tiec nam moi cong phu cua nguoi Mien Đien dien ra tai Hmannandawgyi (မှနနနးတောကြီ, Đien pha le): vao ngay thu ba cua nam moi, nha vua va hoang hau du tiec bang gao Thingyan, nau com đuoc nhung vao nuoc thom lanh, trong khi ngoi tren ngai vang cua ho. Cac buoi bieu dien am nhac va kich va cac bua tiec khac cung đuoc to chuc trong cung đo.


Van hoa xa hoi = Tang lop xa hoi =
Trong trieu đai Konbaung, xa hoi Mien Đien co phan tang rat cao. Đuoc mo phong mot dua tren bon varna cua đao Hindu, xa hoi Konbaung đuoc chia thanh bon tang lop xa hoi chung (အမျိုးလေးပါး) theo dong doi:

Nguoi cai tri (မငးမျိုး) hoac Khattiya (ခတတိယ)
Thay tu (ပုဏဏားမျိုး) hoac Brahmana (ဗြာဟမဏ)
Thuong gia (သူဌေးမျိုး) hoac Vessa (ဝေဿ)
Thuong dan (ဆငးရဲသားမျိုး) hoac Tudda (သုဒဒ)
Xa hoi cung phan biet giua tu do va no le (ကျွနမျိုး), la nhung nguoi mac no hoac tu nhan chien tranh (bao gom ca nhung nguoi đuoc mang ve tu cac chien dich quan su o Arakan, Ayuthaya va Manipur), nhung co the thuoc mot trong bon giai cap. Cung co su phan biet giua nguoi nop thue va nguoi khong nop thue. Nhung nguoi dan thuong đong thue đuoc goi la athi (အသည), trong khi nhung ca nhan khong đong thue, thuong thuoc trieu đinh hoac duoi su phuc vu cua chinh phu, đuoc goi la ahmuhtan (အမှုထမး).
Ngoai chuc vu cha truyen con noi, co hai con đuong chinh đe anh huong: gia nhap quan đoi (မငးမှုထမး) va gia nhap Tang đoan Phat giao trong cac tu vien.


= Luat han che =
Luat han che goi la yazagaing quy đinh cuoc song va tieu dung cua than dan Mien o vuong quoc Konbaung, moi thu tu phong cach nha o đen quan ao phu hop voi đia vi xa hoi cua mot nguoi, tu cac quy đinh lien quan đen nghi le danh du va quan tai đuoc su dung đe su dung cac hinh thuc bieu đat khac nhau dua tren cap bac va đia vi xa hoi. Đac biet, luat han che o thu đo hoang gia cuc ky nghiem ngat va co tinh chat chat che nhat.
Vi du, luat han che cam nguoi dan Mien Đien binh thuong xay nha bang đa hoac gach va quy đinh so tang tren mai co hinh chop trang tri (goi la pyatthat) đuoc phep o phia tren noi o cua mot nguoi - Đai sanh tiep khach trong cung đien hoang gia va 4 cong chinh cua kinh thanh hoang gia, cung nhu cac tu vien, đuoc phep 9 cap trong khi cua cac hoang than trieu cong quyen luc nhat (sawbwa) chi đuoc phep 7 bac.
Luat han che quy đinh 5 loai tang le va nghi thuc danh cho tung loai: nha vua, cac thanh vien hoang gia, nguoi nam giu cac chuc quan cap bo, thuong nhan va nhung nguoi co tuoc vi, va nong dan (nhung nguoi khong nhan đuoc nghi thuc nao khi chet).
Cac quy đinh han che ve trang phuc va trang tri đa đuoc tuan thu can than. Cac thiet ke voi phu hieu con cong đuoc danh rieng cho hoang gia va ao khoac dai đen hong (ထိုငမသိမးအငကျီ) va ao khoac ngoai đuoc danh cho cac quan chuc. Đoi dep nhung (ကတတီပါဖိနပ) chi đuoc su dung boi hoang gia. Vong chan bang vang chi đuoc đeo boi tre em hoang gia. Vai lua, đinh hoa bang vang va bac va hinh đong vat chi đuoc phep mac boi cac thanh vien hoang gia va vo cua cac thuong thu. Trang suc bang ngoc va đa quy cung đuoc quy đinh tuong tu. Viec su dung hinthapada (ဟငသပဒါး), mot loai thuoc nhuom mau đo son lam tu chu sa đa đuoc quy đinh.


Danh sach cac vua Trieu Konbaung = Cay gia pha =

Ghi chu


Kinh đo Shwebo (1752-1760)
Sagaing (1760-1764)
Ava (1764-1783)
Amarapura (1783-1823)
Ava (1823-1841)
Amarapura (1841-1859)
Mandalay (1859-1885)


Tham khao Findlay, Ronald and O'Rourke, Kevin H. (2007) Power and Plenty: Trade, War, and the World Economy in the Second Millennium [1]
Thant Myint-U, The Making of Modern Burma, ISBN 0-521-79914-7
William J. Koenig, "The Burmese Polity, 1752-1819: Politics, Administration, and Social Organization in the early Kon-baung Period", Michigan Papers on South and Southest Asia, Number 34, 1990.
Ooi Keat Gin edited (2004), Southeast Asia: A Historical Encyclopedia from Angkor Wat to East Timor, ABC-CLIO.
Pamaree Surakiat (March 2006). "The Changing Nature of Conflict between Burma and Siam as seen from the Growth and Development of Burmese States from the 16th to the 19th Centuries"PDF. Asia Research Institute.


Lien ket ngoai Forty Years in Burma John Ebenezer Marks, London: Hutchinson & Co., 1917
The Last Queen of Burma Kenneth Champeon, The Irrawaddy, July 2003
Before and after the wheel: Pre-colonial and colonial states and transportation in mainland Southeast Asia and West Africa Michael Charney, HumaNetten 37 2016.
Ayutthaya and the End of History:Thai Views of Burma Revisted Min Zin, The Irrawaddy, August 2000
A rare meeting with the last of Burma's royals The Daily Telegraph, 26 February 2008
Myanmar's last royal laments a crumbling nation Luu tru ngay 4 thang 1 nam 2013 tai archive.today Reuters, 10 March 2008