Song Bach Đang la ranh gioi giua thanh pho Hai Phong va tinh Quang Ninh ngay nay, goi theo phien am chu Nom la Bach Đang Giang (白藤江). Tu Bach (白) co nghia la trang, tu Đang (藤) co nghia la "bui cay quan quyt", ten Nom la Dang hay Rung. Va ba tu "Bach Đang Giang", nghia la song co "rung song bac đau", ma goi theo dan gian la song Than. Ngoai ra song nay con co ten goi khac thoi Hau Le la Van Cu (澐渠), nghia la "con song nho co song lon" hay "nuoc chay xoay cuon cuon", ve sau la song Thanh Trien va ngay nay la song Đa Bac...
Hay sach "Đong Khanh đia du chi" ghi: "Song Bach Đang la đoan tu Nam Cua đen cua Nam Trieu, dai 18 dam, rong 2 dam", ma theo ban đo hanh chinh huyen Thuy Đuong thoi Đong Khanh (1886 – 1888) thi Nam Cua la khu vuc nga 3 song Uong va song Đa Bac ngay nay. Nhu vay ta co the hieu tu khu vuc nga 3 song Uong va song Đa Bach ngay nay, hat xuong phia cua bien Nam Trieu la giang phan song Bach Đang thoi Đong Khanh (1886 – 1888). Con song Bach Đang tu thoi Trung Hung tro ve truoc la song Đa Bach ngay nay
Song Bach Đang la con đuong thuy tot nhat đe đi vao Ha Noi (Thang Long ngay xua) tu mien nam Trung Quoc, tu cua song Nam Trieu cac chien thuyen đi vao song Kinh Thay, song Đuong va cuoi cung la song Hong đoan chay qua Ha Noi. Ngay nay, cac loai tau thuyen co tai trong 300-400 tan tham gia van tai đuoc ca hai mua tren song.
Song Bach Đang noi tieng voi 3 chien cong cua dan toc Viet Nam: 

Tran thuy chien song Bach Đang nam 938: Ngo Quyen đanh thang quan xam luoc Nam Han,
Tran thuy chien song Bach Đang nam 981: Hoang đe Le Đai Hanh pha tan quan Tong xam luoc
Tran thuy chien song Bach Đang nam 1288: Hung Đao Vuong Tran Quoc Tuan đai thang quan xam luoc Mong Nguyen (trong cuoc khang chien chong quan Nguyen lan thu ba).

Theo sach "Đong Khanh đia du chi" va ban đo huyen Yen Hung va Thuy Đuong truoc thoi Đong Khanh, thi duy nhat chi co 3 noi tho lien quan toi nha Tran nam tren đat thanh pho Thuy Nguyen ngay nay la: Đen tho Tran Hung Đao o xa Thu Khe, đen tho Hoang Ton o xa Trang Kenh va đen tho Thien Ho o xa Chung My.
Hien o khu vuc cua song Bach Đang co 3 ngoi đen tho 3 vi anh hung tren đo la đinh Hang Kenh (Le Chan, Hai Phong) tho Ngo Quyen, đen Vua Le Đai Hanh o phuong Minh Đuc (Thuy Nguyen, Hai Phong) va đen Tran Hung Đao o phuong Yen Giang, thi xa (Quang Yen, Quang Ninh). Đac biet khu di tich đen Trang Kenh o Hai Phong tho ca ba vi anh hung noi tren.


Cac bai coc tren song Bach Đang Cac bai coc Bach Đang la cac bai coc đuoc su dung lam tran đia chong giac ngoai xam cua dan toc Viet, do Ngo Quyen khoi xuong vao nam 938 trong tran đai pha quan Nam Han. Hien nay co bon bai coc đuoc phat hien đeu la bai coc dan su:

Mot bai coc nam trong mot đam nuoc giap đe song Chanh, thuoc Yen Giang, thi xa Quang Yen, tinh Quang Ninh. Bai coc nay đuoc phat hien vao nam 1953 khi nguoi dan trong vung đao đat đap đe. Bai hien con hang tram coc, mot so coc đuoc cam thang đung, đa so coc nam chech theo huong đong 15°, cam theo hinh chu"chi"(之). Coc phan lon bang go lim, go tau, đau duoi vat nhon, đau tren đa bi gay. Đo dai trung binh cac coc tu 2 m đen 2,8 m; co coc dai toi 3,2 m. Phan coc đuoc vat nhon dai tu 0,8 m đen 1 m. Đau phia tren cua coc nam duoi mat đat khoang 0,5 m đen tren 1,5 m. Toan bo bai coc đa đuoc xay ke bao ve voi dien tich 220 m2, trong đo co 42 coc o nguyen trang khi phat hien, sau duoi bun hon 2 m, nho cao tu 0,2 đen 2 m. Mat đo coc o nua bai phia nam la mot cay moi 0,9 đen 1,2 m, nua bai phia bac co mot cay moi 1,5 đen 2,2 m.
Mot bai coc phat hien nam 2005 tai canh đong Van Muoi (thuoc Nam Hoa, thi xa Quang Yen, Quang Ninh), voi hang chuc cay coc tren mot khu vuc rong 100 m, dai 300 m. Theo cac nha khoa hoc, nguoi xua đa dung loai coc đuong kinh 7 – 10 cm, to nhat la 20 – 22 cm, co coc dai tren 2 m đuoc cam theo nhieu the rat hiem, thuong xien 45° theo mot huong.
Bai coc đong Ma Ngua đuoc phat hien va tien hanh khao sat, khai quat vao nam 2010. Bai coc co chieu dai 70 m, rong 30 m, cam coc thuoc nhieu loai go co đuong kinh tu 6 – 22 cm day đac thanh dai nhu mot lop tuong thanh.
Gan đay nhat la bai coc Cao Quy đuoc phat hien vao cuoi nam 2019.
Cach đong coc hien nay van la bi an. Tuy nhien dan gian co truyen la nguoi xua su dung cach nhu sau: 1. Vot nhon mui coc; 2. Đua mui coc nhon xuong truoc, coc se cam xuong sau mot muc nhat đinh; 3. Dung day thung buoc 2 ro may vat qua đau tren cua coc; 4. Nhet tung vien đa vao ro cho đen khi đu tai trong đe an coc xuong; 5. Khi đau coc đat cao đo, chuyen đa ra khoi ro va đeo nhon đau coc.


Cau qua song Cau Bach Đang, o cua song Cam đo ra song Bach Đang, noi Đam Nha Mac, thi xa Quang Yen, Quang Ninh voi quan Hai An, Hai Phong, cung la điem cuoi tuyen cao toc Ha Long - Hai Phong, thong xe ngay 1/9/2018.


Xem them Tran Bach Đang (938)
Tran Bach Đang (1288)
Cac bai coc tren song Bach Đang
Khu di tich lich su Bach Đang


Tham khao Lien ket ngoai Bai coc Bach Đang Luu tru ngay 14 thang 3 nam 2009 tai Wayback Machine
Phat hien them mot bai coc tren song Bach Đang