Vo tinh trung (azoospermia) la tinh trang ma nam gioi co tinh dich nhung lai khong co tinh trung the hoat đong. Đay la nguyen nhan dan đen vo sinh, nhung co the đieu tri  đuoc. O nguoi, vo tinh trung tac đong đen khoang 1% nam gioi va gay nen 10-15% truong hop vo sinh o nam (20% o Canada).


Phan loai Vo tinh trung co the đuoc phan thanh ba loai chinh duoi đay. Mot so loai thi o muc đo thieu tinh (oligospermia) hon la vo tinh trung.


= Truoc tinh hoan =
Vo tinh trung truoc tinh hoan la do tinh hoan va đuong sinh duc binh thuong ve cau tao nhung khong đuoc nhan kich tich. Thong thuong, nong đo hormone kich thich nang trung (FSH) thap (thieu nang sinh duc - hypogonadotropic hypogonadism, HH) dan đen khong đu kich thich đen tinh hoan đe san xuat tinh trung. Co the benh nhan bi suy tuyen yen (vi nhieu nguyen nhan khac nhau), tang prolactin mau va co chat uc che FSH ngoai sinh bang testosterone. Hoa tri co the ngan can su sinh tinh trung.  Vo tinh trung truoc tinh hoan chiem khoang 2% truong hop mac vo tinh trung. Vo tinh trung truoc tinh hoan la loai vo tinh trung khong tac nghen.


= Tinh hoan =
Tinh hoan cua benh nhan co su bat thuong, chang han nhu teo, vang mat tinh hoan dan đen khong the san xuat tinh trung. Muc đo FSH co xu huong tang (cuong nang sinh duc - hypergonadotropic) do vong feedback bi gian đoan (khong co feedback uc che FSH). Tinh trang nay đuoc thay o 49 đen 93% nam gioi mac benh vo tinh trung.
Nguyen nhan gay ra suy tinh hoan co the la do bam sinh, do di truyen (vi du hoi chung Klinefelter), mot so truong hop tinh hoan lac cho hoac hoi chung chi co te bao Sertoli, truong hop nhiem khuan (viem tinh hoan) hoac phau thuat (do chan thuong, ung thu), cac tia buc xa, v.v. Cac te bao mast (duong bao) giai phong cac chat trung gian gay viem, truc tiep uc che su di chuyen cua tinh trung. Vo tinh trung tinh hoan la loai vo tinh trung khong tac nghen.


= Sau tinh hoan =
Vo tinh trung sau tinh hoan la tinh dich đuoc san xuat nhung khong xuat tinh ra đuoc, chiem 7 đen 51% truong hop. Nguyen nhan chinh la do tac nghen do tac nhan vat ly (vo sinh hoan tac nghen) đuong sinh duc sau tinh hoan. Ly do pho bien nhat la that ong dan tinh đuoc thuc hien đe tranh thai.


= Vo can =
 Vo tinh trung vo can la tinh trang khong ro nguyen nhan đoi voi benh nay, co the la do tuoi tac va can nang. Vi du, mot đanh gia nam 2013 đa đua ra ket qua rang thieu tinh va vo tinh trung co lien quan đang ke đen su thua can (ty so odds 1.1), beo phi (ty so odds 1.3) va beo phi (ty so odds 2.0), nhung nguyen nhan tai sao thi van chua ro. Đanh gia cho thay khong co moi lien quan đang ke giua thieu tinh va thieu can.


Di truyen hoc Yeu to di truyen co the gay ra vo tinh trung tien tinh hoan, tinh hoan va sau tinh hoan (hoac thieu tinh).  Tan so bat thuong nhiem sac the ty le nghich voi so luong tinh dich, do đo trong so nam gioi mac benh vo tinh trung se co nguy co mac benh roi vao 10–15% (cac nguon khac trich dan 15–20% ) co bat thuong ve xet nghiem nhiem sac the đo (karyotype), so voi ty le <1% luong nam gap bat thuong (trong so khong mac vo sinh).
Cac yeu to gay anh huong gom:


= BRD7 =
BRD7 la mot protein đieu hoa phien ma, tham gia tich cuc trong tinh hoan. Chuot bi loai bo đong hop tu [BRD7(-/-)] bi vo sinh va co muc đo chet te bao va DNA bi ton thuong cao.


= Đa hinh gen =
Gen nhay cam voi ung thu vu o nguoi 2 (BRCA2) đuoc su dung trong sua chua DNA. Mot đa hinh đon nucleotide (single nucleotide polymorphism) trong gen BRCA2 lien quan đen vo sinh nam do vo tinh trung vo can.
Bon gen sua chua đut chuoi DNA va nhiem sac the (TEX11, TEX15, MLH1 va MLH3) co vai tro chinh trong tinh toan ven cua bo gen, tai to hop di truyen va phat sinh giao tu. Đa hinh trong cac gen nay đuoc thu nghiem chung minh la co lien quan voi vo sinh nam. Đa hinh đon nucleotide o hai trong so cac gen nen tren (TEX11 va MLH3) la nguyen nhan vo sinh nam do vo tinh trung hoac thieu tinh.


Chan đoan Vo tinh trung đuoc phat hien trong qua trinh chan đoan vo sinh. Co so la đanh gia phan tich tinh dich hai lan tai hai thoi điem đoc lap nhau (mau tinh dich sau khi ly tam khong thay co tinh trung duoi kinh hien vi) va mot so xet nghiem nua.
Đieu tra tien su, benh su: suc khoe noi chung, suc khoe tinh duc, kha nang sinh san trong qua khu, ham muon tinh duc va hoat đong tinh duc. Can hoi benh nhan lieu đa tung su dung lieu phap y hoc nhu hormon/steroid, khang sinh, thuoc uc che 5-ASA (sulfasalazine), thuoc chen alpha, chat uc che 5 alpha-reductase, thuoc hoa tri lieu, thuoc tru sau, chat kich thuc (can sa, lam dung ruou), su tiep xuc tinh hoan voi nhiet đo cao hoac phau thuat can thiep. Tien su gia đinh cung can đuoc xem xet đe tim kiem cac bat thuong di truyen.
Phat hien su vang mat bam sinh cua ong dan tinh khi kham co the va xac nhan bang sieu am qua truc trang (transrectal ultrasound, TRUS). Sieu am qua truc trang co the đanh gia nguyen nhan vo tinh trung la do tac nghen, cac bat thuong lien quan đen tac nghen ong phong tinh, chang han nhu bat thuong trong ong dan, u tuyen tien liet nham cat bo. Phan biet voi hien tuong xuat tinh nguoc bang cach phan tich nuoc tieu sau xuat tinh, tim su hien dien cua tinh trung sau khi kiem hoa va ly tam.
Nong đo LH va FSH thap cung voi nong đo testosterone thap hoac binh thuong la dau hieu cua cac van đe vo tinh trung, trong khi nong đo gonadotropin cao lai cho thay tinh hoan co van đe. Tuy nhien, su phan biet nay khong ro rang va đe phan biet giua vo tinh trung tac nghen va khong tac nghen thi can phai sinh thiet tinh hoan. Mat khac, "O nam gioi vo tinh trung van co the tich xuat tinh binh thuong, nong đo huyet thanh FSH lon gap hai lan gioi han tren cua pham vi binh thuong la chan đoan đang tin cay ve sinh tinh va khi đuoc phat hien thi xet nghiem sinh thiet tinh hoan chan đoan la can thiet" Khong chi vay, nong đo hormone FSH cuc cao (>45 ID/mL) đuoc chung minh la dau hieu cua viec chiet xuat tinh trung o tinh hoan thanh cong.
Huyet thanh uc che-B yeu chung to co su hien dien cua cac te bao tinh trung trong tinh hoan, tang co hoi mang thai thanh cong thong qua thao tac chiet xuat tinh trung trong tinh hoan (TESE), co đo nhay 0,65 (khoang tin cay 95% [CI]: 0,56–0,74) va đo đac hieu la 0,83 (CI: 0,64–0,93).
Cac protein huyet tuong TEX101 va ECM1 gan đay đa đuoc đe xuat đe chan đoan phan biet cac loai vo tinh trung va du đoan ket qua TESE. Benh vien Mount Sinai tai Canada bat đau thu nghiem lam sang đe kiem tra gia thuyet nay vao nam 2016.
Nguoi ta khuyen cao rang suy tuyen yen nguyen phat o nam gioi co the la do di truyen. Nhung nguoi đan ong mac benh vo tinh trung ma bi suy tinh hoan đuoc khuyen cao nen đang ky xet nghiem kieu nhan đo va xet nghiem vi mat đoan nhiem sac the Y (Y-micro-deletion testing).


Đieu tri Mot tien bo lon trong nhung nam gan đay la su ra đoi cua IVF (thu tinh trong ong nghiem) va ICSI (tiem tinh trung vao bao tuong trung), cho phep thu tinh thanh cong ngay ca voi tinh trung chua truong thanh hoac tinh trung thu đuoc truc tiep tu mo tinh hoan. IVF-ICSI cho phep mang thai o nhung cap vo chong ma nguoi đan ong mac vo tinh trung, mien la co the phuc hoi đuoc tinh trung tu tinh hoan. Do đo, nhung nam gioi mac hoi chung Klinefelter khong kham đa co the sinh con bang IVF-ICSI.
O nam gioi bi vo tinh trung sau tinh hoan, co mot so cach tiep can can benh nay. Đoi voi vo tinh trung do tac nghen thi co the lua chon IVF-ICSI hoac phau thuat đe đieu tri.


Xem them Vo sinh
Xuat tinh nguoc
That ong dan tinh


Tham khao Lien ket ngoai