Lam Ngu Đuong (Phon the: 林語堂, Gian the: 林语堂 10 thang 10 nam 1895 – 26 thang 3 nam 1976), ten chu Ngoc Đuong (玉堂), la mot nha van Trung Quoc. Ong đuoc xem la nguoi co cong lon trong viec gioi thieu van hoa Trung Quoc ra the gioi qua nhung tac pham viet bang tieng Anh, ban ve nghe thuat, van hoa va nhan sinh quan cua nguoi Trung Quoc.


Thieu thoi Lam Ngu Đuong chao đoi tai thi tran Ban Tu thuoc Chuong Chau, tinh Phuc Kien, đong nam Trung Quoc. Vung đat cao nguyen nay đe lai dau an sau đam trong tam thuc đen noi ong thuong tu nhan minh la đua con cua rung nui. Cha la muc su Truong Lao, Lam Ngu Đuong đuoc truong duong trong đuc tin Co Đoc, nhung đen tuoi truong thanh ong tu bo niem tin truyen thong cua gia đinh đe đen voi Khong giao va Phat giao. Tuy nhien, hon ba muoi nam sau, Lam Ngu Đuong quay tro lai voi Co Đoc giao, "Tro ve voi Kinh Thanh, toi thay Kinh Thanh khong chi la quyen sach ghi lai nhung du kien lich su, nhung cung ghi lai su mac khai chinh xac qua Chua Gie-xu; chinh su mac khai đo đa đem Thuong đe xuong ngang tam mat toi đe toi co the nhan biet Ngai." Nhung trai nghiem nay đuoc ong thuat lai trong tac pham From Pagan to Christianity (1959).


Hoc van Lam Ngu Đuong đau bang cu nhan tai Đai hoc St John o Thuong Hai, roi nhan hoc bong ban phan cho chuong trinh tien si tai Đai hoc Harvard. Ve sau ong viet rang chinh tai Thu vien Widener (thu vien chinh thuoc he thong thu vien Đai hoc Harvard), ong moi bat đau kham pha ban than va khoi đau cuoc song sinh đong, du khong bao gio đi xem mot tran đau the thao nao giua Harvard va Yale. Du vay, ong som roi khoi Harvard khi hoc bong bi cat, no nan chong chat, va vo ong phai giai phau ruot thua. Hai nguoi tim đen Phap, o đay Lam lam viec cho YMCA, day chu cho cac cong nhan nguoi Hoa bi đem đen đat nuoc nay trong Chien tranh the gioi thu hai. Nam 1921, nho đong mac mat gia ong sang Đuc, lay bang tien si ngon ngu hoc tai Đai hoc Jena o Leipzig trong nam 1923. Ong ve nuoc va day van chuong Anh tai Đai hoc Bac Kinh (1923 – 1926).


Van hoc Tien si Lam hoat đong rat tich cuc trong no luc pho bien van hoc co đien cung nhu nhan sinh quan Trung Hoa o phuong Tay. Ong he thong hoa Quoc Ngu La Ma Tu, ung dung bang chu cai tieng Latin cho Tieng Pho thong.

Sau nam 1928, Lam Ngu Đuong đen song tai Hoa Ky. Ong dich cac tac pham Trung Hoa sang tieng Anh, chung rat đuoc yeu thich o đay. Theo goi y cua Pearl Buck, nam 1935 ong viet cuon My Country and My People (吾國與吾民，Nga quoc du nga dan), đen nam 1937 la quyen The Importance of Living (生活的藝術，Sinh hoat đich nghe thuat). My Country and My People, tac pham mieu ta cach tinh te va thang than tinh cach cung nao trang cua nguoi Trung Quoc, đuoc dich sang nhieu ngon ngu khac nhau đong thoi khien Lam Ngu Đuong tro thanh nha van Trung Hoa đau tien co ten trong danh sach cac tac gia co sach ban chay nhat cua to New York Times. Trong khi đo, quyen The Importance of Living voi van phong y nhi chiem mot vi tri trong ban liet ke sach ban chay nhat toan quoc nam 1938. Nhung tac pham khac cua Lam Ngu Đuong gom co Between Tears and Laughter (啼笑皆非, Đe tieu giai phi) (1943), The Importance of Understanding (1960), The Chinese Theory of Art (1967), cung cac tieu thuyet nhu Moment in Peking (京華煙雲，Kinh hoa yen van) (1939), va The Vermilion Gate (朱門，Chau mon) (1953). Ong cung soan quyen Tu đien Thong dung Hoa-Anh.
Nhieu tac pham cua Lam Ngu Đuong la mot phan trong no luc noi ket hai nen van hoa Đong va Tay. Trong thap nien 1970, co vai lan ong đuoc đe cu Giai Nobel Van chuong.


Sang che Khong chi la hoc gia va nha van, Lam Ngu Đuong con la nguoi thich may moc. Han tu la chu tuong hinh cau thanh boi nhieu ngan net khac nhau nen rat kho ung dung cac ky thuat in an hien đai, do đo trong mot thoi gian dai hau nhu khong co trien vong nao cho phat minh mot loai may đanh chu tieng Hoa. Tu thap nien 1920, khi con song o Bac Kinh, Lam Ngu Đuong đa quan tam tim kiem giai phap cho tro ngai nay bang cach che tao may đanh chu tieng Hoa. Đen giua nam 1940, nho nhung khoan loi tuc tu tien ban sach, ong đau tu nhieu hon cho đe an. Voi 72 phim, sang che nay cua Lam Ngu Đuong cho phep nguoi su dung tao ra tong cong 7 000 ky tu. Du đuoc tan duong boi cac chuyen gia ve Han tu, thiet bi đuoc tung ra thi truong ngay giua luc Trung Hoa co chien tranh voi Nhat Ban lam Lam Ngu Đuong thua lo khoang 100.000 USD va bi khanh kiet. Ong va vo phai ban can ho chung cu o New York đe tra no roi sang Paris. Sau khi tu nhiem chuc Giam đoc Nghe thuat va Van chuong UNESCO (chi vai thang sau khi nham chuc), Lam Ngu Đuong va vo di chuyen xuong mien nam nuoc Phap, song đam bac, trong khoai tay tren san thuong va viet sach đe gay dung lai gia san. Ngoai ra, ong cung lay bang sang che cho mot so phat minh nho khac nhu ban chai đanh rang va pha che kem đanh rang.


Cac hoat đong khac Nam 1954, Lam Ngu Đuong đuoc moi đen Singapore giu chuc Vien truong Đai hoc Nangyang moi đuoc thanh lap va chua hoat đong. Sau thang sau ong quay lai Phap sau khi nhung sang kien cua ong khong đuoc thuc hien, va khi đai hoc tan lap nay van chua hoat đong.
Tu nam 1965, Lam Ngu Đuong va vo đen song o Đai Loan.
Vo ong, Luu Thuy Phuong, cung viet sach day nau an. Nhung cong thuc nau an cua ba đa giup quang ba am thuc Trung Hoa o My. Lam Ngu Đuong viet loi gioi thieu cho mot trong nhung bo suu tap am thuc Trung Hoa cua con gai ong, Lam Tuong Nhu. Con gai thu hai cua ong, Lam Thai At, la tong bien tap tap chi Readers’ Digest ban tieng Hoa tu nam 1965 đen 1988.
Sau khi mat, Lam Ngu Đuong đuoc an tang tai nha rieng o Duong Minh Son, Đai Bac, Đai Loan. Ngoi nha nay la Thu vien Tuong niem Lam Ngu Đuong, trong khi ngoi nha cua Lam Ngu Đuong o Ban Tu, noi ong chao đoi, cung tro thanh vien bao tang.


Tac pham (1935) My Country and My People, Reynal & Hitchcock, Inc., (A John Day Book)
(1936) A History of the Press and Public Opinion in China, Kelly and Walsh
(1937) The Importance of Living, Reynal & Hitchcock, Inc., (A John Day Book)
(1938) The Wisdom of Confucius, Random House, The Modern Library
(1939) Moment in Peking (Kinh hoa yen van), A John Day Book Company
(1940) With Love & Irony, A John Day Book Company
(1940) Leaf in the Storm, A John Day Book Company
(1942) The Wisdom of China and India, Random House
(1943) Between Tears & Laughter, A John Day Book Company
(1944) The Vigil of Nation, A John Day Book Company
(1947) The Gay Genius: The Life and Times of Su Tungpo, A John Day Book Company
(1948) Chinatown Family, A John Day Book Company
(1948) The Wisdom of Laotse, Random House
(1950) On the Wisdom of America, A John Day Book Company
(1951) Widow, Nun and Courtesan: Three Novelettes From the Chinese Translated and Adapted by Lin Yutang, A John Day Book Company
(1952) Famous Chinese Short Stories, Retold by Lin Yutang, A John Day Book Company
(1953) The Vermilion Gate, A John Day Book Company
(1955) Looking Beyond, Prentice Hall (Xuat ban England as The Unexpected island, Heinemann)
(1957) Lady Wu, World Publishing Company
(1958) The Secret Name, Farrar, Straus and Cudahy
(1959) The Chinese Way of Life, World Publishing Company
(1959) From Pagan to Christianity, World Publishing Company
(1960) Imperial Peking: Seven Centuries of China, Crown Publishers
(1960) The Importance of Understanding, World Publishing Company
(1961) The Red Peony, World Publishing Company
(1962) The Pleasure of a Nonconformist, World Publishing Company
(1963) Juniper Loa, World Publishing Company
(1964) The Flight of Innocents, G. P. Putnam's Sons
(1973) Chinese-English Dictionary of Modern Usage, Hong Kong Chinese University


= Tac pham đa dich ra tieng Viet =
"Khoi lua kinh thanh" (Tuc "Kinh Hoa yen van", The Moment in Peking), Vi Huyen Đac dich, Gio Bon Phuong xuat ban.
Song đep, Nguyen Hien Le dich, Sai Gon, 1964; Ha Noi, Nha xuat ban Van hoa, tai ban, 1993, 1999
Tinh su Vo Tac Thien, Vu Hung dich, Thanh pho Ho Chi Minh, Nha xuat ban Tre, 1989
Hoi hoa Trung Hoa qua loi cac vi nhan va danh hoa, Trinh Lu dich, Nha xuat ban My thuat, 2005
Trung Hoa đat nuoc con nguoi, Tran Van Tu dich, Nha xuat ban Van hoa thong tin, 2001


Chu thich Lien ket ngoai Lam Ngu Đuong: Vi sao Toi Tro Lai Voi Co Đoc Giao
G8INA's Full Lin Yutang English bibliography Luu tru ngay 18 thang 2 nam 2008 tai Wayback Machine
Lin Yutang Biography & Photograph Collection
Lin Yutang Biography Part 1 PDF (English translation of Anor Lin's work)
Lin Yutang Biography Part 2 PDF (English translation of Anor Lin's work)
Lin Yutang's Chinese-English Dictionary of Modern Usage
List of Lin Yutang's publications Luu tru ngay 14 thang 3 nam 2012 tai Wayback Machine
Article in The Idler Magazine Luu tru ngay 23 thang 1 nam 2008 tai Wayback Machine
Lin Yutang's Chinese typewriter
Lin Yutang's house
E. Bruce Brooks, "Sinologists: Lin Yutang" (University of Massachusetts [1] Luu tru ngay 9 thang 8 nam 2013 tai Wayback Machine