Niem tin ton giao cua Abraham Lincoln van la mot van đe thu hut nhieu tranh luan. Thuong xuyen nhac đen Thien Chua va trung dan nhieu cau Kinh Thanh, cung vo va cac con đi le nha tho, nhung Lincoln chua bao gio chinh thuc gia nhap mot giao hoi nao.
Ong thuong to ra kin đao ve niem tin cua minh trong khi ton trong đuc tin cua nguoi khac. Đen nay van con bat đong ve cau hoi luc cuoi đoi, nhat la khi đuong chuc Tong thong, lieu Lincoln co thuc su chap nhan đuc tin Co Đoc.


Loi thuat cua Lamon va Phu nhan Lincoln Ward Lamon, ban than, can ve, va la nguoi viet tieu su cua Lincoln, noi, "Theo nhu toi biet, Ong Lincoln khong he thay đoi y tuong, quan điem hay niem tin ton giao, ke tu luc ong roi Springfield cho đen khi tu tran. Toi khong he biet chuyen nay, cung khong he nghe ong giai thich, nhung toi chac chan rang ong chua he đua ra chi dau nao ve viec ong đa đoi y ve van đe nay."
Song, ba qua phu Lincoln noi rang moi ngay ong cang tin kinh hon, "Mot nguoi, luon ton trong danh cua Đang Tao Hoa, luon cham chi đoc Kinh Thanh, khong ngung tin cay loi hua cua Chua & va nhin xem Ngai la đang quan phong, chac rang mot nguoi nhu the khong the nao la nguoi khong co long tin, cung khong the nao khac hon la mot tin huu Co Đoc chan chinh...Tu luc con trai be bong Edward cua chung toi lia đoi, toi tin rang tam long cua chong toi huong ve ton giao & thoi gian troi qua – khi Ong Lincoln đac cu Tong thong...thuc su nhu toi biet – tam long vi đai cua ong moi ngay, moi gio, thang hoa trong su nguyen cau voi Thien Chua - xin ban suc cho ong. Cung vay, khi chung toi bi nhan chim trong buon đau, la luc đua con trai rang ro nhu thien than, Willie, bi cat khoi chung toi đe ve nha cua no o tren troi, khi ban tay thanh tay cua Chua đat tren chung toi – la luc ngai huong long ong ve Chua Co Đoc."


Thieu thoi Cha me cua Lincoln la tin huu Baptist, ho gia nhap Nha tho Baptist Little Pigeon gan Lincoln City, Indiana nam 1823. Nam 1831, Lincoln di chuyen đen New Salem, o đo khong co nha tho. Su gia Mark Noll viet rang, "Lincoln chua bao gio gia nhap nha tho nao, cung chua he xung nhan ro rang ve niem tin Co Đoc."
Tuy nhien, trong nhung nam o Toa Bach Oc, Lincoln đi le tai Nha tho Truong Lao New York Avenue, o đo co mot hang ghe gan bien danh rieng cho gia đinh ong. Mark A. Noll dan loi Jesse Fell, ban va la nguoi viet tieu su Lincoln, rang Lincoln "hiem khi to cho nguoi khac biet quan điem cua ong" ve ton giao, Fell tien xa đen muc nghi rang Lincoln khong đong y voi cac quan điem chinh thong nhu cac giao ly ve than tinh cua Chua Gie-xu, su đen toi thay, su vo ngo cua Kinh Thanh, phep la, hoac thien đang va đia nguc. Theo dien giai cua Noll, cam giac tieu cuc cua Lincoln đoi voi cac giao hoi co to chuc co the đa bat nguon tu nhung trai nghiem luc con tre, khi ong chung kien tinh trang kich đong cam xuc thai qua, va nhung tranh cai đay cay đang giua cac giao hoi, thuong xuyen xay ra khi ho to chuc cac cuoc truyen giang hang nam, cung anh huong tieu cuc tu cach hanh xu cua nhung nha truyen đao luu hanh.
Du khong chiu gia nhap mot giao hoi nao, Lincoln van thuong suy tu ve y nghia vinh hang cua đoi nguoi, ma cuoc đoi ong thi ghi dau nhieu tham kich, tu cai chet tre cua hai con trai, tinh trang tinh than bat on cua nguoi vo, cho đen nhung hinh anh đam mau cua cuoc chien đa khac sau vao long ong.
Mot trong nhung đac điem ton giao theo Than hoc Calvin cua cha me ma ong het long tin tuong la giao ly tien đinh. Hau nhu chi luon gioi han trong goc nhin nay ma Lincoln tham đinh y nghia cua cuoc Noi chien.
Nguoi ta noi rang Lincoln nguong mo Thomas Paine, tac gia va la tin đo Than giao (Deism), va rang nam 1834 ong đa viet mot tieu luan, theo mau quyen The Age of Reason cua Paine, thach thuc Co Đoc giao truyen thong; mot nguoi ban đa đot ban thao nay hau giup ong khoi bi che gieu. James Adams goi Lincoln la "tin đo than giao".


Trung nien Trong nam 1862 va 1863, giai đoan kho khan nhat cua cuoc Noi chien va nhiem ky tong thong cua ong, nhung phat bieu cua Lincoln đoi luc co ngu y tam linh.


= 1862: Mat nguoi than va Ban Tuyen ngon Giai phong No le =
Thu Nam, ngay 20 thang 2 nam 1862, vao luc 5 gio chieu, con trai muoi mot tuoi cua Lincoln, William Wallace Lincoln (William), chet trong Toa Bach Oc. Gioi su hoc cho rang đay la cuoc khung hoang lon nhat trong đoi ong. Sau khi chon cat con, Lincoln co quay lai cuoc song thuong nhat, nhung khong the. Mot tuan le sau đam tang, ong tu giam minh trong van phong va khoc suot ngay. Vai nguoi thuat lai rang Lincoln bao cho ho biet tinh cam ton giao cua ong đa thay đoi vao thoi điem ay. Willie thuong bao cho biet cau muon sau nay tro thanh muc su. Khi con trai lia đoi, Lincoln đuoc thuat lai noi rang, "Con trai be bong cua toi. No qua tot lanh đe song tren đat. Chua đa goi no ve nha. Toi biet rang se tot hon cho no tren thien đang."
Gia đinh Lincoln cung thu nho đen thong linh hoc (spiritualism), đang thinh hanh trong thoi ky ay. Ba Lincoln đa su dung cac dich vu cau đong đe co lien lac voi đua con đa mat. Nguoi ta cho rang it nhat mot lan Lincoln đa tham du mot buoi cau đong voi Ba Lincoln tai Toa Bach Oc.
Ngay luc ay, cuoc Noi chien tro nen bat loi đoi voi phe Lien bang. Su that bai cua Tuong George McClellan xay ra chi trong vong vai thang sau khi Wille lia đoi. Ke đen la chien thang đay an tuong cua Robert E. Lee trong chien dich Second Battle of Bull Run. Lincoln viet, "Khi biet chac rang khong con cho nao khac đe đi, nhieu lan toi phai quy goi [đe cau nguyen]."
Theo Salmon Chase, khi đang chuan bi cong bo ban Tuyen ngon Giai phong No le, Lincoln noi, "Toi long trong hua truoc Chua rang neu Tuong Lee bi đanh bat khoi Maryland toi se vinh danh ket qua nay bang cach tuyen bo tu do cho no le." 
Ngay luc ay, Lincoln ngoi xuong tai van phong va viet nhung dong nay:

Khai niem nay tiep tuc chi phoi nhung nhan đinh cua Lincoln suot trong phan con lai cua cuoc chien. Cung an du than hoc nay lai xuat hien noi troi trong bai Dien van Nham chuc lan thu hai cua Linconln vao thang 3 nam 1865:


= 1863: Gettysburg =
Cuoi nam 1862 đen đau nam 1863 tinh hinh cang kho khan hon cho Lincoln. Sau khi Tuong Ambrose Burnside bi đanh bai tai Fredericksburg la su that tran cua Tuong Joseph Hooker tai Chancellorsville khien Lincoln tro nen tram cam. "Neu con co cho nao te hai hon đia nguc thi đo la noi toi đang o," Lincoln noi nhu the voi Andrew Curtin vao thang 12 nam 1862.
Nam 1863 la luc tinh the xoay chieu co loi cho Lien bang. Tran Gettysburg trong thang 7 nam 1863 la lan đau tien Tuong Lee thuc su nem mui that tran. Tu chien dich van đong cua Sarah Josepha Hale, mua thu nam ay, Lincoln ban hanh sac lenh lien bang cong bo thu Nam cuoi cung cua thang 11 moi nam cu hanh Le Ta on. Nhac lai nhung thanh qua trong nam vua qua, Lincoln noi,

Thang 12 nam 1863, Bo truong Ngan kho cua Lincoln cho khac cau khau hieu moi vao tien đong cua Hoa Ky. Mac du su tham gia cua Lincoln vao quyet đinh la khong ro rang, cau "In God We Trust" phu hop voi niem tin ton giao cua Lincoln vao thoi điem ay.
Khi mot muc su noi voi Lincoln rang ong "hi vong Chua o voi phia chung ta," Tong thong tra loi, "Toi hoan toan khong quan tam ve đieu nay...Nhung noi lo va loi cau nguyen cua toi la toi va đat nuoc nay can o ve phia voi Chua." 

Thang 11 nam 1863, Lincoln đen Gettysburg, Pennsylvania đe tham du le cung hien nghia trang danh cho hang ngan chien si tran vong o đay. Ong đa đoc bai Dien van Gettysburg noi tieng, bay to niem hi vong rang đat nuoc "duoi su quan phong cua Thien Chua" se san sinh nen tu do moi. Co le cau "duoi su quan phong cua Thien Chua" khong co trong ban viet tay nhung đuoc them vao khi Lincoln đung tren buc dien thuyet. 
Theo cac hoc gia, chac chan Lincoln đa trich cau ay tu George Washington.
Sau nay, boi su van đong cua George MacPherson Docherty, nam 1954 Doherty la quan nhiem Nha tho Truong Lao New York Avenue (noi gia đinh Lincoln tung đuoc danh san mot hang ghe), cau noi nay đuoc đua vao Loi Tuyen the Trung thanh cua Hoa Ky.


= 1864 =
Nam 1864, khi đuoc nhung cuu no le o Maryland goi tang mot quyen Kinh Thanh, Lincoln tra loi: "Ve quyen sach vi đai nay, toi phai noi rang, đay la mon qua quy nhat Thien Chua ban tang cho loai nguoi. Tat ca nhung đieu tot nhat Chua Cuu The ban cho the gian đeu đuoc chuyen tai qua quyen sach nay. Song chung ta khong the gan đuc khoi trong. Moi su đang mong đoi nhat cho phuc loi cua con nguoi, ngay bay gio va ve sau, đeu đuoc mieu ta trong quyen sach nay."
Tuy nhien, phan ung truoc su kien nay, mot đong su cua Lincoln, William H. Herndon phat bieu, "Toi quan ngai ve su gia mao khi nguoi ta cho rang Ong Lincoln đua ra mot nhan xet thieu sang suot nhu the trong nam 1864, khi nhung nguoi da mau o Baltimore trao tang ong mot quyen Kinh Thanh. Khong mot nguoi tinh tao nao lai buong ra nhung loi xuan ngoc nhu the va khong mot nguoi tinh tao nao lai chiu tin chung."
Thang 9 nam 1864, Lincoln viet trong thu goi mot tin huu Hoi Anh em, "Muc đich cua Đang Toan Nang la tron lanh, va phai thang hon, mac du chung ta, con nguoi thuong sai lam va se chet, co the khong the hieu truoc muc đich ay. Chung ta mong đoi su ket thuc co hau va som sua cho cuoc chien keo dai nay; song Chua biet đieu gi la tot nhat, va Ngai van te tri...chung ta phai hanh đong het suc minh duoi su soi sang cua Ngai, tin tuong rang hanh đong nhu the se dan đen ket cuc tot đep nhu Ngai đa đinh. Chac chan rang Ngai đa du đinh nhung đieu tot lanh theo sau su hon đon khung khiep nay, đo la đieu khong con nguoi huu han nao co the lam, va co the chiu đung." 
Ngay 4 thang 3 nam 1865, trong bai dien van nham chuc lan thu hai, Lincoln nhac nho nguoi dan My ve đuc cong chinh cua Thien Chua khi Ngai cho phep cuoc chien đam mau cu tiep dien, nguoc voi moi uoc mo va nguyen cau cua ho, nhu la su đoan phat vi co su nguoc đai keo dai hang tram nam đoi voi nhung nguoi anh em da mau:


= 1865: Sach Tuong niem =
Sau vu am sat Lincoln, mot cuon sach tuong niem, "The Lincoln Memorial Album-Immortelles", đuoc mo ra đe nguoi dan viet nhung suy nghi cua ho, trong đo co nhung đe cap đen niem tin cua Lincoln. Entry cua mot muc su Truong Lao tieng tam, John H. Barrows, xac nhan rang Lincoln đa tro thanh tin huu Co Đoc khi ong o Washington. Barrows viet, "Trong luc tinh hinh chien su đang bat on rat nghiem trong, ong ay dan vuon đen nhung đinh cao noi Đuc Gie-ho-va tro nen thuc the sieu pham đoi voi ong, la đang cai tri cac dan toc. Khi viet ban Tuyen ngon bat hu, ong khong chi nhac đen 'su phan xet danh cho nhan loai', nhung cung noi toi "su đo luong nhan tu cua Chua Toan Nang.' Khi bong toi bao phu nhung đao quan dung cam đang chien đau cho su song con cua dan toc, con nguoi manh me nay tu luc sang som đa quy goi chien đau trong su cau nguyen voi Đang đinh đoat so phan cua cac đe quoc. Khi nhung đam may bay cao tren bai chien truong Gettysburg đam mau, ong huong long minh ve Chua Gie-xu Co Đoc. Khi đoc bai dien van vo song tren mat tran chu chot nay cua cuoc chien, ong đa bay to quyet tam rang 'dan toc nay, duoi su quan phong cua Thien Chua, se san sinh mot nen tu do moi.' Va ong đa đem vao bai Dien van Nham chuc sau cung cua minh khau khi cao thuong cua nhung van tho Hebrew co cua mot thi thien." 
Mot entry khac đuoc cho la cua "mot muc su o Illinois" (khong đe ten trong khi hau het entry đeu co ten) viet, "Khi roi khoi Springfield toi xin moi nguoi cau nguyen cho toi, nhung toi khong phai la tin huu Co Đoc. Khi chon cat con trai, thu thach khac nghiet nhat trong đoi toi, toi van khong phai la tin huu Co Đoc. Nhung khi đen Gettysburg va nhin thay mo phan cua hang ngan chien si cua chung ta, tai đo va vao thoi điem ay, toi đa cung hien minh cho Chua Co Đoc. Vang, toi thuc su yeu Chua Gie-xu."
Nguoi ta tin rang đay la cau tra loi cua Lincoln goi đen mot muc su o Illinois khi đuoc hoi xem ong co yeu Chua Gie-xu. Mot vai phien ban cua entry nay cho thay Lincoln dung tu "thap tu gia" thay vi "mo phan", nhung phien ban khac noi "Chua Co Đoc" thay cho "Chua Gie-xu". William Eleazar Barton trich dan phien ban nay trong "The Soul of Abraham Lincoln" (1920), va viet them, "Loi tam su nay le ra đa xuat hien trong dang an ban ngay sau khi Lincoln tu tran, boi vi toi thay no đuoc trich dan trong nhung bai dien van tuong niem trong thang 5 nam 1865. Ong Oldroyd đa co giup toi bang cach tim xem ong đa đoc no trong tac pham nao va nguon goc cua no, nhung khong co ket qua. Co the khong co no, cung khong co loi chung thich hop nao ve no. Chac la no đa hoan toan bi lang quen. Lan đau no đuoc nhac đen la khi toi đoc mot cau chuyen, trong đo Lincoln đuoc cho la đa noi voi mot muc su khong đuoc neu ten o Illinois, "Toi thuc su yeu Chua Gie-xu" la trong mot bai giang luan cua Muc su W. W. Whitcom o Nha tho Baptist Oshokosh, Wisconsin, ngay 19 thang 4 nam 1865, roi đuoc đang tren to Oshkosh "Northwestern" ngay 21 thang 4 nam 1865, đen nam 1907 no xuat hien trong mot tieu luan cua John E. Burton."
Tuy nhien, đieu tra cua Barton van con thieu sot. No đuoc trich dan lan đau boi Tuan san Freeport, ngay 7 thang 12 nam 1864.
Su kien ban van nay xuat hien truoc khi Lincoln tu tran đa đuoc khang đinh boi mot buc thu cua Benjamin Talbot, ngay 21 thang 12 nam 1864. Thu cua Talbot noi rang le ra Lincoln đa nen quan tam đen viec ong đa đuoc trich dan noi rang, "Toi thuc su yeu Chua Gie-xu." Khong co chung cu nao cho thay Lincoln đa hoi am thu cua Talbot.


Sau vu am sat Sau khi Lincoln bi am sat đa xuat hien nhung cuon tieu su khac nhau, mot so cho rang Lincoln la tin huu Co Đoc, nhung cuon khac noi rang ong khong co đao. Nam 1872, Đai ta Ward Hill Lamon cho xuat ban cuon Life of Abraham Lincoln; From his Birth to his Inauguration as President su dung tu lieu la nhung cuoc phong van va thu tin suu tam boi William Herndon, mot luat su cung la đong su cua Lincoln khi ong o Springfield. Cuon tieu su cua Lamon noi rang Lincoln khong tin vao than tinh cua Chua Gie-xu, va vai nguoi tung biet Lincoln khi con la mot thanh nien mieu ta ong la nguoi vo tin.
Đang khi chuan bi cho nhung bai dien van trong nam 1873 ban ve ton giao cua Lincoln, Muc su James Armstrong Reed đa phong van mot so nguoi xem co chung cu gi ve niem tin ton giao cua Lincoln luc cuoi đoi. Cau tra loi cua Phineas Gurley, quan nhiem Nha tho Truong Lao Đai lo New York noi Lincoln đa đen du le tho phuong, "...toi thuong xuyen đam đao than mat voi ong ay ve chu đe Kinh Thanh va đao Co Đoc, ong khong co đong luc nao đe lua doi toi, toi thay ong khong chi hieu biet ve le that cua đao Co Đoc ma con ve tat ca giao ly va giao huan can ban cua Co Đoc giao. Con hon the nua: trong nhung ngay ong mon moi khi chiu thu thach đe đuoc thanh tay, sau cai chet cua Willie, va lan đen tham bai chien truong o Gettysburg, mat đam le, ong noi rang ong đa mat niem tin vao tat ca ngoai tru Chua, va rang nay ong tin rang tam long ong đa đuoc thay đoi, rang ong yeu Chua Cuu The, va, neu khong tu doi minh, y đinh cua ong la se som xung nhan ton giao cua minh."
Noah Brooks, nha bao, ban huu va la nguoi viet tieu su Lincoln, khi hoi đap yeu cau cua Reed xem xet tinh xac thuc cua nhung tuyen bo cho rang Lincoln la nguoi vo tin, đa viet, "Bo sung vao nhung gi toi đa viet, toi noi ro rang toi đa nhieu lan noi chuyen voi Ong Lincoln, it nhieu gi cung co ban ve ton giao, khi toi chua he tim kiem loi xac nhan nao ve quan điem cua ong thi ong đa thoai mai boc lo voi toi rang ong co 'niem hi vong ve su song đoi đoi đay phuoc hanh qua Chua Gie-xu Co Đoc.' Quan điem cua ong đa đuoc xac lap qua tu nhien đen noi mot su xac nhan nhu the, theo toi la khong con can thiet. Ngon ngu cua ong khong phai la cua nguoi đang tra van, nhung la nguoi đa xac lap đuc tin cua minh tren nhung le đao nen tang cua Co Đoc giao. Co mot hoac hai lan, khi đang noi voi toi ve su thay đoi đa đen voi ong du khong xac đinh đuoc thoi điem ay, sau khi ong đen đay. Toi tin rang ong đang noi đen thoi điem Wille qua đoi. Ong tho lo sau khi đen Toa Bach Oc ong van giu thoi quen cau nguyen hang ngay. Đoi khi chi muoi tu, nhung la muoi tu ong cau nguyen. Khong co ly le kha di nao cho rang Ong Lincoln lua doi toi ve tinh cam ton giao cua ong. Qua nhieu lan chuyen tro voi ong, toi tin quyet rang Ong Lincoln tu đay long la mot tin huu Co Đoc, tin Đang Cuu The, va nghiem can xem xet quy trinh chinh thuc noi ket ong voi giao hoi huu hinh tren đat. Đoi voi toi, nguoi đa gan gui voi ong tu nam 1862 đen khi ong qua đoi, bat cu y kien nao cho rang Ong Lincoln la nguoi hoai nghi hay vo tin, chac chan la mot su hu cau quai di - mot su boi bac đang cam phan."

Theo mot ban tuong trinh co tuyen the lap tai Hat Essex, New Jersey, ngay 15 thang 2 nam 1928, cua Ba Sidney I. Lauck, khi ay đa la mot cu ba cao tuoi: "Sau khi Ong Lincoln tu tran, Tien si Gurley noi voi toi rang Ong Lincoln đa chuan bi xong moi thu tuc can thiet voi ong va hoi đong Nha tho Truong Lao Đai lo New York đe tro nen thuoc vien chinh thuc bang cach xung nhan đuc tin vao Chua Co Đoc, vao Chu nhat Phuc sinh sau đem thu Sau la luc Ong Lincoln bi am sat." Theo loi khai cua Ba Lauck, ba khoang ba muoi tuoi luc xay ra vu am sat.
Tuy nhien, Tien si Gurley khong nhac gi đen y đinh cua Lincoln xin gia nhap giao hoi trong bai giang cua ong tai tang le to chuc o Toa Bach Oc, va trong loi phuc đap cua ong cho Reed.
Francis Bicknell Carpenter, tac gia quyen Six Months in the White House, noi voi Reed ong "tin rang Ong Lincoln la mot tin huu Co Đoc chan that", ong cung thuat lai Lincoln đa noi voi mot phu nu đen tu Brooklyn thuoc Uy hoi Co Đoc Hoa Ky rang ong đa trai nghiem "mot su thay đoi trong long" va co y đinh xung nhan ton giao vao mot thoi điem thich hop."
Muc su Madison Clinton Peters, viet trong quyen tieu su nam 1909 cua ong, "Su kien ong ay la mot tin huu Co Đoc chan chinh va chan that, đuoc chung minh đay đu boi nhieu trich dan tu thu tin va nhung phat bieu cong khai cua ong." 
Nhung trich dan đuoc cho la cua Ba Lincoln co ve khong nhat quan. Ba viet cho Muc su Smith, quan nhiem o Springfield, "Vao thoi điem noi đau phu lut chung toi, khi cau be Wille đep ruc ro nhu thien su bi cat khoi chung toi đe ve nha o Thien đang boi su toi luyen cua Thien Chua, ong đa huong long minh ve Chua Co Đoc." 
Nhung Ward Lamon ke rang Mary Lincoln bao William Herndon, "Ong Lincoln khong co niem hi vong va đuc tin vao viec chap nhan nhung loi nay" va Herndon noi ba ay bao cho ong biet, "Cau cham ngon va triet ly song cua Ong Lincoln la, 'Đieu gi đen se đen, loi cau nguyen cua chung ta chang thay đoi đuoc gi.' Ong chua bao gio gia nhap giao hoi nao. Toi nghi ong luon luon la nguoi co niem tin ton giao, nhung tren nguyen tac, khong phai la tin huu Co Đoc."
Tuy nhien, Mary Lincoln hoan toan bac bo nhung cau trich dan ay va nhan manh rang Herndon đa "gan cho ba nhung loi nay." Ba viet, "Toi rat đau buon va cam thay bi xuc pham khi đoc biet Ong Herndon đa gan nhung loi ay cho toi – nhung đieu toi chua tung noi ra. Toi con nho cuoc goi cua ong ay chi keo dai it phut tai khach san [St. Nicholas] nhu ong ay đa đe cap, nghi thuc chao đon hai muoi lam phut sau đo đa khong cho phep keo dai cuoc phong van voi ong ay. Ong Herndon, luon la mot nguoi hoan toan xa la đoi voi toi, ong ay chua bao gio đuoc xem la khach quen trong nha chung toi."
Phan ung cua Herndon truoc nhung cao buoc nay la khong tra loi.
John Remsburg (1848–1919), nam 1987 la Chu tich Lien hiep The tuc My (the American Secular Union), đua ra nhung lap luan chong lai nhung tuyen bo lien quan đen kha nang quy đao cua Lincoln trong quyen Six Historic Americans (1906):

Nguoi than can nhat voi Tong thong Lincoln tai Washington – hon cac muc su hay nha bao – la thu ky rieng cua ong, Đai ta John G. Nicolay. Trong mot buc thu đe ngay 27 thang 5 nam 1865, Đai ta Nicolay noi: "Theo hieu biet cua toi, Ong Lincoln khong he thay đoi y tuong, quan điem ton giao, hoac niem tin ke tu luc roi khoi Springfield cho đen khi qua đoi."
Nguoi ban suot đoi cua ong, Tham phan David Davis, xac nhan giong nhu vay: "Ong ay khong co đuc tin, xet theo y nghia cua Co Đoc giao."
Nguoi viet tieu su cua ong, Đai ta Lamon, la nguoi quen gan gui voi ong o Illinois, tung song gan ong suot nhung nam o Washington, noi: "Chua bao gio ong noi hay viet đieu gi ngu y đen đuc tin, du nho nhat, vao Chua Gie-xu nhu la con Thien Chua va la Cuu Chua cua nhan loai." Ca Lamon va William H. Herndon đeu xuat ban sach tieu tieu su nguoi tung la đong su cua ho sau khi ong bi am sat lien quan đen nhung hoi uc ca nhan ve ong. Ca hai đeu bac bo viec Lincoln gia nhap Co Đoc giao va xem ong la nguoi theo than giao (deist) hoac la nguoi hoai nghi.


Đuong đai Richard Carwardine thuoc Đai hoc Oxford moi đay cho xuat ban quyen Lincoln: A Life of Purpose and Power (2006), lap luan rang đuc tin manh me cua Lincoln tham đam moi đieu khi ong đuong nhiem Tong thong.
Allen C. Guelzo, giam đoc bo mon Thoi ky Noi chien tai Đai hoc Gettysburg o Pennsylvania, nam 1999 an hanh cuon Abraham Lincoln: Redeemer President, cho rang Than hoc Calvin, khac sau vao ky uc tuoi tho cua Lincoln, đa tro nen anh huong vuot troi xuyen suot cuoc đoi truong thanh cua ong. Guelzo mieu ta the gioi quan cua Lincoln nhu la "than giao theo tu tuong Calvin (Calvinized Deism)." 

Cac hoc gia đuong đai trien khai quan điem chinh dong cua cac tac gia nhu G. Frederick Owen, viet cuon Abraham Lincoln: The Man and His Faith (1976), William Wolf tac gia quyen The Religion of Abraham Lincoln (1963), va William Barton viet cuon The Soul of Abraham Lincoln (1920). Nhung hoc gia nay đeu tin rang Lincoln la nguoi co đuc tin sau nhiem.
Nha su hoc ton giao nguoi My Mark Noll nhan xet, "Nhung bai dien van va cac cuoc đam đao cua Lincoln to ro tam nhan thuc ve cac van đe tam linh cua ong vuot troi hon su hieu biet thong thuong. Mot trong nhung nghich ly trong lich su Co Đoc giao tai My la nhung phan tich ton giao sau nhiem nhat ve vet thuong sau sac nhat cua dan toc khong đen tu mot muc su hay mot nha than hoc, ma đen tu mot chinh khach, nguoi đa tu minh hoc biet ve Thien Chua va ve con nguoi.


Chu thich Đoc them Warren, Louis A. (1932). "The Religious Background of the Lincoln Family". Filson Club Historical Quarterly. Quyen 6 so 1. Ban goc luu tru ngay 25 thang 4 nam 2012. Truy cap ngay 29 thang 11 nam 2011.


Lien ket ngoai The Puzzling Faith of Abraham Lincoln - essay by Mark Noll

Ban mau:Abraham Lincoln