Hue la mot trong sau thanh pho truc thuoc trung uong va la thanh pho di san cua Viet Nam. Thanh pho la mot trong cac trung tam van hoa, y te va giao duc lon cua Viet Nam. Đay la thanh pho ven bien thuoc cuc nam cua vung Bac Trung Bo, mien Trung Viet Nam. Hue hien la đo thi loai I, la thanh pho trung tam cap vung va cap quoc gia.
Theo du lieu Sap nhap tinh, thanh Viet Nam 2025, 	Hue	co dien tich: 	4.947	km²,	xep thu	29; dan so:	1.432.986	nguoi,	xep thu	29	; GRDP 2024: 	80.966.514	trieu VNĐ, xep thu	29; thu ngan sach 2024:	12.787.196	trieu VNĐ, xep thu	26; thu nhap binh quan:	62,80	trieu VNĐ/nam, 	xep thu	11.
Hue tung la kinh đo (Co đo Hue) cua Viet Nam duoi trieu Tay Son (1788–1801) va trieu Nguyen (1802–1945). Hien nay, thanh pho la mot trong nhung trung tam ve van hoa – du lich, y te chuyen sau, giao duc đao tao, khoa hoc cong nghe cua Mien Trung – Tay Nguyen va ca nuoc. Nhung đia danh noi bat la song Huong va nhung di san đe lai cua trieu đai phong kien, Thanh pho co nam danh hieu UNESCO o Viet Nam: Quan the di tich Co đo Hue (1993), Nha nhac cung đinh Hue (2003), Moc ban trieu Nguyen (2009), Chau ban trieu Nguyen (2014) va He thong tho van tren kien truc cung đinh Hue (2016). Ngoai ra, Hue con la mot trong nhung đia phuong co di san hat bai choi đa đuoc cong nhan la di san van hoa phi vat the cua nhan loai.


Ten goi Hien chua co nguon thong tin nao khang đinh đia danh "Hue" chinh thuc xuat hien luc nao, theo mot so thong tin thi:

Vua Le Thanh Tong co le la nguoi đau tien noi đen đia danh Hue trong bai van nom Thap gioi co hon quoc ngu van. Trong đo co cau: "Huong ky nam, vay đoi moi, bui an tuc, bi ho tieu, thau Lao, thoc Hue, thuyen tam tam cho đa vay then".
Nhung tai lieu su hoc cu ngoai tru Quoc Trieu Chinh Bien Toat Yeu khi noi toi Hue, đeu dung cai ten Phu Xuan hoac Kinh đo, hoac Kinh, chu khong dung ten Hue.
Bo Viet Nam Su Luoc cua Tran Trong Kim la bo su đau tien cua Viet Nam viet bang chu quoc ngu, ngoai nguon su lieu truyen thong, tac gia đa su dung nguon su lieu cua phuong Tay, va ten Hue xuat hien.
Trong hoi ky cua Pierre Poivre, mot thuong nhan Phap đen Phu Xuan vao nam 1749, cai ten Hue  xuat hien nhieu lan duoi dang hoan chinh la Hue.
Nam 1787, Le Floch de la Carriere đa ve ban đo duyen hai Đang Trong cho Bo Hai Quan Phap, trong đo ban đo đo thanh Hue đuoc ve mot cach kha ro va cai ten Hue đa đuoc ghi nhu cach nguoi Phap thuong viet ve sau: HUE.
Trong mot la thu viet tai Sai Gon ngay 15 thang 7 nam 1789 cua Olivvier de Puynamel goi cho Letodal o Macao, hai lan cai ten Hue đuoc nhac đen khi noi ve tinh hinh noi nay.


Đia ly = Vi tri đia ly =
Thanh pho Hue nam o dai đat ven bien mien Trung Viet Nam, thuoc Bac Trung Bo, bao gom phan đat lien va phan lanh hai thuoc them luc đia bien Đong, co toa đo đia ly o 16°–16,8° vi đo Bac va 107,8°–108,2° kinh đo Đong. Hue cach thu đo Ha Noi 675 km ve phia Bac, cach thanh pho Đa Nang 94 km ve phia Nam voi ranh gioi tu nhien la day nui Bach Ma, co vi tri đia ly:

Phia đong giap Bien Đong
Phia tay giap tinh Salavan va tinh Sekong, Lao
Phia nam giap thanh pho Đa Nang
Phia bac giap tinh Quang Tri.


 Cac điem cuc cua thanh pho Hue  Điem cuc Bac: 16°44'30'' vi Bac va 107°23'48'' kinh Đong tai thon Giap Tay, xa Phong Thanh, thi xa Phong Đien.
Điem cuc Nam: 15°59'30'' vi Bac va 107°41'52'' kinh Đong tai vung nui thuong nguon khe Cha Moong, xa Thuong Nhat, huyen Phu Loc.
Điem cuc Tay: 16°22'45'' vi Bac va 107°00'56'' kinh Đong tai thon Pare, xa Hong Thuy, huyen A Luoi.
Điem cuc Đong: 16°13'18'' vi Bac va 108°12'57'' kinh Đong tai bo phia Đong đao Son Cha, thi tran Lang Co, huyen Phu Loc.


 Gioi han, dien tich  Phia Bac, tu Đong sang Tay, Hue co đuong ranh gioi dai 111,671 km tiep giap voi cac huyen Hai Lang, Đakrong, tinh Quang Tri.
Tu mat Nam, thanh pho co ranh gioi chung voi huyen cac huyen Đong Giang va Tay Giang, tinh Quang Nam dai 56,66 km, voi huyen Hoa Vang va quan Lien Chieu cua thanh pho Đa Nang dai 55,82 km.
O phia Tay, ranh gioi thanh pho (cung la bien gioi quoc gia) keo dai tu điem phia Bac (ranh gioi thanh pho Hue voi tinh Quang Tri va tinh Saravane cua nuoc Cong hoa Dan chu Nhan dan Lao) đen điem phia Nam (ranh gioi thanh pho Hue voi tinh Quang Nam va tinh Sekong cua Lao) dai 87,97 km.
Phia Đong, tiep giap voi bien Đong voi đuong bo bien dai 120 km (co 21 xa, phuong, thi tran thuoc 5 quan, huyen, thi xa (Phong Đien, Quang Đien, Thuan Hoa, Phu Vang, Phu Loc) giap bien, bat đau tu xa Phong Thanh, thi xa Phong Đien o phia Bac đen thi tran Lang Co, huyen Phu Loc o phia Nam).
Phan đat lien, Hue co dien tich 503.320,52 ha (theo nien giam thong ke nam 2010), keo dai theo huong Tay Bac – Đong Nam, noi dai nhat 120 km (doc bo bien), noi ngan nhat 44 km (phan phia Tay); mo rong chieu ngang theo huong Đong Bac – Tay Nam voi noi rong nhat doc tuyen cat tu xa Quang Cong (Quang Đien), phuong Tu Ha (Huong Tra) đen xa Son Thuy – Ba Le (A Luoi) 65 km va noi hep nhat la khoi đat cuc Nam chi khoang 2–3 km.
Vung noi thuy: rong 12 hai ly
Vung đac quyen kinh te mo rong đen 200 hai ly tinh tu đuong co so.
Tren them luc đia bien Đong o ve phia Đong Bac cach mui cua Khem noi gan nhat khoang 600 m co đao Son Ca. Tuy dien tich đao khong lon (khoang 160 ha), nhung co vai tro quan trong trong phat trien kinh te xa hoi, bao ve an ninh quoc phong đoi voi nuoc ta noi chung va thanh pho Hue noi rieng.
Hue nam tren truc giao thong quan trong xuyen Bac – Nam, truc hanh lang Đong – Tay noi Thai Lan – Lao – Viet Nam theo đuong 9. Hue o vao vi tri trung đo cua ca nuoc, nam giua thanh pho Ha Noi va Thanh pho Ho Chi Minh la hai trung tam lon cua hai vung kinh te phat trien nhat nuoc ta. Thanh pho Hue cach Ha Noi 660 km, cach Thanh pho Ho Chi Minh 1.080 km.
Bo bien cua thanh pho dai 120 km, co cang Thuan An va cang nuoc sau Chan May voi đo sau 18–20 m đu đieu kien đe đon cac tau trong tai lon, co San bay quoc te Phu Bai nam tren đuong Quoc lo 1 va đuong sat xuyen Viet chay doc theo thanh pho.


= Đieu kien tu nhien =


 Đia hinh  Khu vuc phia tay cua thanh pho nam tren day nui Truong Son. Nhung ngon nui đang ke la: nui Đong Ngai cao 1.774 m, Đong Truoi cao 1.154 m, Co A Nong cao 1.228 m, Bol Droui cao 1.438 m, Tro Linh cao 1.207 m, Hoi cao 1.166 m (nam giua ranh gioi tinh Quang Nam), Coc Bai cao 787 m, Bach Ma cao 1.444 m, Mang cao 1.708 m, Đong Chuc Mao 514 m, Đong A Tay 919 m.
Song ngoi thuong ngan nhung lai lon ve phia ha luu. Nhung song chinh la O Lau, Rao Trang, Rao Lau, Rao Mai, Ta Trach, Huu Trach, An Cuu, An Nong, Nuoc Ngot, Lang Co, Bo, Rau Binh Đien, Đa Bac, Van Xa, Song Truoi,... Đac biet co He đam pha Tam Giang – Cau Hai rong lon nhat Đong Nam A. Va hai cua bien quan trong la cua Thuan An va cua Tu Hien.


 Khi hau  Khi hau Hue gan giong nhu Quang Tri voi kieu khi hau nhiet đoi gio mua. Nhung thang đau nam co nang am. Thinh thoang lut vao thang 5. Cac thang 6, 7 va 8 co gio manh. Mua lu va co gio đong vao thang 9 va 10. Thang 11 thuong co lut. Cuoi nam mua keo dai. Nhung hien nay do chiu tac đong cua bien đoi khi hau nen tu thang 3 đen thang 8 nang nong len đen đinh điem. Cac thang 9, 10, 11 thuong xuyen co bao. Tu thang 12 đen thang 2 nam sau la giai đoan gio mua đong bac keo ve gay mua to kem theo đo lu tren cac song tang nhanh. Khi hau co 2 mua chinh:

Mua nong: tu thang 5 đen thang 9, nang nong len đen đinh điem voi nhiet đo kha cao tu 35 đen 40 °C (95 đen 104 °F), chiu anh huong gio phon tay nam
Mua lanh: keo dai tu thang 10 đen thang 3 nam sau, chiu anh huong gio mua đong bac nen mua nhieu, trong khoang thoi gian nay se xuat hien lu lut vao khoang thang 10 tro đi. Nhiet đo trung binh ve mua lanh o vung đong bang la 20 °C – 22 °C.
Che đo mua o Hue lon, trung binh tren 2700 mm, tap trung tu thang 9 đen thang 2 nam sau, co noi tren 4.000 mm, chiem 70% tong luong mua trong nam, rieng thang 11 chiem 30% luong mua ca nam. Mua mua o Hue lech voi hai mien Nam – bac, khi 2 mien nay mua thi Hue nang nong va nguoc lai. Đac điem mua o Hue la mua khong đeu, luong mua tang dan tu Đong sang Tay, tu Bac vao Nam va tap trung vao mot so thang voi cuong đo mua lon do đo de gay lu lut, xoi lo. Đo am trung binh 85–86%.


Lich su = Vung đat Thuan Hoa – Phu Xuan =

Thuan Hoa – Phu Xuan – Hue la vung đat co lich su lau đoi. Nhung phat hien khao co hoc gan đay cho thay ro dau vet cua nguoi xua tren manh đat nay. Nhung di vat nhu riu đa, đo gom đuoc tim thay o Phu O, Bau Đung (Huong Van, Huong Tra) cho phep khang đinh đay la cac di tich co nien đai cach đay tren duoi 4.000 nam. Nhung chiec riu đa đuoc phat hien tren nhieu đia ban khac nhau, đac biet tai cac xa Hong Bac, Hong Van, Hong Ha, Hong Thuy, Bac Son (A Luoi); Phong Thu (Phong Đien) đa chung minh su co mat cua con nguoi o vung đat nay tren duoi 5.000 nam. Di tich khao co quan trong gan lien voi nen van hoa Sa Huynh đuoc tim thay lan đau tien tai Thua Thien Hue nam 1987 la di tich Con Rang (Phu O, Huong Chu, Huong Tra) noi len rang chu nhan cua nen van hoa nay đa đat đen trinh đo cao trong đoi song vat chat lan tinh than cach đay tren duoi 2.500 nam. Dau an nay con đuoc tim thay o Cua Thieng nam 1988 (Phu Oc, Tu Ha, Huong Tra). Cung voi van hoa Sa Huynh, tai Thua Thien Hue con co su hien dien cua van hoa Đong Son. Nam 1994, trong đong loai mot đa đuoc phat hien o Phong My, Phong Đien. Đay la mot trong nhung di vat đoc đao cua nen van hoa Viet co.
Cac cu lieu xua cho biet, tu xa xua, Thua Thien Hue tung la đia ban giao tiep cua nhung cong đong cu dan mang nhieu sac thai van hoa khac nhau, cung cu tru va cung phat trien. Trong thoi ky phat trien cua Van Lang – Au Lac, tuong truyen Thua Thien Hue von la mot vung đat cua bo Viet Thuong. Trong thoi ky nuoc Nam Viet lai thuoc ve Tuong Quan. Nam 116 TCN, quan Nhat Nam ra đoi thay the cho Tuong Quan. Thoi ky Bac thuoc, trong suot thoi gian dai gan 12 the ky, vung đat nay la đia đau phia Bac cua Vuong quoc Champa đoc lap. Sau chien thang Bach Đang lich su cua Ngo Quyen (nam 938), Đai Viet tro thanh quoc gia đoc lap va qua nhieu the ky phat trien, bien gioi Đai Viet đa mo rong dan ve phia Nam. Nam 1306, cong chua Huyen Tran, em gai vua Tran Anh Tong, "nuoc non ngan dam ra đi" lam dau vuong quoc Champa, vua Che Man dang hai chau O, Ri (Ly) đe lam sinh le. Nam sau, vua Tran đoi hai chau nay thanh chau Thuan, chau Hoa va đat chuc quan cai tri. Thua Thien Hue tro thanh đia ban giao thoa giua hai nen van hoa lon cua phuong Đong voi nen van hoa cua cac cu dan ban đia.
Tu khi tro thanh mot phan cua Đai Viet, Chau Hoa va vung đat Thuan Hoa đa tung la noi ghi dau nhung cong cuoc khai pha mo lang, lap ap, noi Đang Tat xay dung đon luy chong quan Minh, noi cung cap "kho tinh binh" cho Le Thai To binh đinh giang son. Voi loi sam truyen "Hoanh son nhat đai, van đai dung than" (mot dai Hoanh son, co the yen than muon đoi); nam 1558, Nguyen Hoang xin vao tran giu xu Thuan Hoa mo đau cho co nghiep cua cac chua Nguyen. Su nghiep mo mang cua 9 đoi chua Nguyen o Đang Trong đa gan lien voi qua trinh phat trien cua vung đat Thuan Hoa – Phu Xuan. Hon 3 the ky tu khi tro ve voi Đai Viet, Thuan Hoa la vung đat cua tran mac, it co thoi gian hoa binh nen chua co đieu kien hinh thanh đuoc nhung trung tam sinh hoat sam uat theo kieu đo thi. Su ra đoi cua thanh Hoa Chau (khoang cuoi TK XV, đau TK XVI) co le chi ton tai trong mot thoi gian ngan voi tu cach la mot toa thanh phong thu chu chua phai la noi sinh hoat đo thi cua xu Thuan Hoa thoi ay. Mai cho đen nam 1636, chua Nguyen Phuc Lan doi phu đen Kim Long la buoc khoi đau cho qua trinh đo thi hoa trong lich su hinh thanh va phat trien cua thanh pho Hue sau nay.
Hon nua the ky sau, nam 1687, chua Nguyen Phuc Thai lai doi phu chinh đen lang Thuy Loi, đoi la Phu Xuan, o vi tri Tay Nam trong kinh thanh Hue hien nay, tiep tuc xay dung va phat trien Phu Xuan thanh mot trung tam đo thi phat đat cua xu Đang Trong. Chi tru mot thoi gian ngan (1712–1738) phu chua doi ra Bac Vong, song khi Vo Vuong len ngoi lai cho doi phu chinh vao Phu Xuan nhung dung o "ben ta phu cu", tuc goc Đong Nam cua Kinh thanh Hue hien nay. Su nguy nga be the cua Đo thanh Phu Xuan duoi thoi Nguyen Phuc Khoat đa đuoc Le Quy Đon mo ta trong Phu bien tap luc nam 1776 va trong Đai Nam nhat thong chi, voi tu cach la mot đo thi phat trien thinh vuong trai dai hai bo chau tho Song Huong, tu Kim Long – Duong Xuan đen Bao Vinh – Thanh Ha. Phu Xuan la thu phu cua xu Đang Trong (1687–1774); roi tro thanh Kinh đo cua nuoc Đai Viet thong nhat duoi trieu đai Quang Trung (1788–1801) va cuoi cung la Kinh đo cua nuoc Viet Nam gan hai the ky duoi trieu đai nha Nguyen (1802–1945). Phu Xuan đa tro thanh trung tam chinh tri – kinh te – van hoa quan trong cua đat nuoc tu nhung thoi ky đo.


= Trieu Nguyen =
Nam Tan Dau 1801, Nguyen Anh lay lai đuoc Phu Xuan tu nha Tay Son, ong cho tach ba huyen Huong Tra, Quang Đien va Phu Vang thuoc phu Trieu Phong đat lam dinh Quang Đuc. Nam Gia Long thu nam (1806), Quang Đuc va Quang Tri đuoc đat lam dinh truc le. Đen nam 1822, vua Minh Mang đoi dinh Quang Đuc thanh phu Thua Thien, đia danh Thua Thien co tu đay. Nam Minh Mang thu 16 (1835), tach mot so tong cua ba huyen Huong Tra, Phu Vang va Quang Đien đe lap them ba huyen Huong Thuy, Phu Loc va Phong Đien.

Nam 1802, Nguyen Phuc Anh (sau nay la Hoang đe Gia Long) đa thanh cong trong viec thiet lap viec kiem soat cua minh tren toan bo lanh tho cua Viet Nam. Ong đat Phu Xuan lam Kinh thanh, đong thoi đat dinh Quang Đuc lam vung phu can bao boc Kinh thanh. Sau khi Minh Mang len ngoi, đa đoi dinh Quang Đuc thanh phu Thua Thien. Trong đot cai cach hanh chinh 1831-1832, cac đon vi hanh chinh lon nhu dinh, tran đuoc đoi thanh tinh, truc thuoc thang trieu đinh. Rieng phu Thua Thien do co vi tri kinh su nen van giu cap phu, nhung co đia vi ngang cap tinh.

Nhan xet ve đia the va ly do chon Hue lam kinh đo, Minh Mang cho rang:Mau ty, nam Minh Menh thu 9 [1828],
Vua lai bao thi than rang: "Nguoi co nuoc [vua] co hai viec la sua đuc va thiet hiem đeu khong the thieu đuoc. Nay tram che tao tau đong la muon giu nhung cho yeu hai ven bien, lam xuong chua san đay, đe luc co viec dung đen. Va lai cho yeu lai khong đau bang vung Tra Son. Tau ngoai quoc đen chi co the đo o đay, ma chuong khi rat du, gieng đoc hon 10 cai. Truoc co tau Tay duong tranh gio đen đay, cuoi cung bi nuoc đoc lam hai, do đay ma noi rang nguoi ngoai quoc du co muon dom ngo cung khong sao lam đuoc. Hon nua do đo ta lai giu đuoc cho hiem đe co the van dung tau thuyen kia ma. Va lai lay hinh the nuoc ta ma noi, Gia Đinh thi dong song quanh co, Bac Thanh thi đong noi bang phang, đeu khong co cho hiem yeu đang cay đuoc. Binh Đinh đia the hoi manh nhung lai chat hep; Quang Nam non nuoc cung tot, nhung lai lech xieu; ca đen Quang Binh, Thanh Hoa đeu khong phai la cho đong kinh đo đuoc. Tom lai khong đau bang Phu Xuan, đat cat cao sang, nui song yen lang; đuong thuy thi co Thuan An, Tu Dung la noi hiem yeu, đuong bo thi co Quang Binh, Hai Van, ngan che song lon quanh quat o đang truoc, đeo cao giu o ben huu, rong luon ho ngoi, the khoe hinh manh. Đo la troi đat đat ra đe lam cho cho Liet thanh ta đong đo ma đe lai cho con chau đen uc muon nam mai mai. Hoac co ke noi Kinh su đat nhieu đa soi nguoi ta thuong xem la noi cui que gao chau. Nhung giap bien dua nui, cac thu ca cac thu go, dung khong the het, von cac tran khong so sanh đuoc; huong chi đo thanh o đay, tham nhuan đuc trach đa lau. Tram lai tha thue giam thue cho kinh ky truoc nhat, đoi song cua dan ha chang thua thai hay sao? Đo thuc la noi kinh đo tot nhat cua đe vuong, muon đoi khong the đoi đuoc vay".Nam Tu Đuc thu 6 (1853), tinh Quang Tri ha xuong thanh đao Quang Tri thuoc phu Thua Thien. Tuy nhien đen nam 1876, tinh Quang Tri lai đuoc tai lap. Cho đen thoi ky đau Phap thuoc, Hue la mot ten goi dan gian đe chi Kinh thanh.
Mai đen ngay 12 thang 7 nam 1899, duoi tac đong cua chinh quyen thuc dan muon đay nhanh qua trinh đo thi hoa, vua Thanh Thai đa ban Du thanh lap thi xa Hue (Centre urbain de Hue), voi ranh gioi đuoc xac lap xen giua Kinh thanh bao gom cac vung phu can quanh kinh thanh va dai đat doc theo bo nam song Huong, tuc la truc đuong Le Loi noi tu cau Ga đen Đap Đa ngay nay. Ngay 20 thang 10 nam 1898, vua Thanh Thai ban hanh du thanh lap thi xa Hue. Ngay 30 thang 8 nam 1899, Toan quyen Đong Duong ra nghi đinh chuan y đao du nay. Du nay đuoc Toan quyen Đong Duong chuan y vao ngay 30 thang 8 nam 1899. Tu đo, đia danh Hue tro thanh đia danh chinh thuc cho đen tan ngay nay.
Cho đen nam 1902, bo may quan ly thi xa Hue gom Cong su Thua Thien Le Marchant de Trigon, ke toan Dejoux, thu ky ke toan Vanez
Nhung nam sau đo, thi xa Hue co ba lan mo rong ranh gioi ve phia Nam song Huong theo cac Du ngay 22 thang 6 nam 1903 cua vua Thanh Thai, ngay 9 thang 5 nam 1908 cua vua Duy Tan va ngay 21 thang 11 nam 1921 cua vua Khai Đinh. Bay gio, thi xa Hue đuoc phan lam 9 phuong gom: Đe Nhat, Đe Nhi, Đe Tam, Đe Tu, Đe Ngu, Đe Luc, Đe That, Đe Bat va Đe Cuu. Mac du vay, viec phan chia nay chi tren danh nghia, vi cac phan đat đai va dan cu ngoai kinh thanh Hue von thuoc đia phan lang nao cua huyen Huong Tra, Huong Thuy thi đeu do cac huyen ay cai quan.
Mai đen ngay 12 thang 12 nam 1929, cuu Kham su Trung Ky, Toan quyen Đong Duong Pierre Marie Antoine Pasquier la quyet đinh cong nhan thi xa Hue la thanh pho đo thi loai 3 (Commune de Hue), đong thoi xac lap bo may hanh chinh cua thanh pho đung đau la mot vien Đoc ly do Cong su Phap o phu Thua Thien kiem nhiem, đieu hanh moi cong viec quan tri hanh chinh. Giup viec cho Đoc ly co Pho đoc ly đong thoi la Pho cong su. Ngoai ra con co mot Hoi đong thanh pho đuoc thanh lap, cung do vien Đoc ly nguoi Phap lam Chu tich. Đoc ly đau tien la Maurice-Arsene Deve (1929–1930), thu ky thanh pho la Labbey
Nam 1933, Bao Đai ra Sac lenh so 41, chuan y viec chinh đon cong tac quan ly va đieu hanh thanh pho Hue. Chuc danh đung đau thanh pho goi la Bang ta, ngang hang Tri huyen trong pham ham quan lai nguoi Viet, nhung tren thuc te, moi viec van phu thuoc vao vien đoc ly la Cong su Phap o Thua Thien.
Ke tu nam 1935, thanh pho Hue moi chinh thuc tro thanh đon vi hanh chinh đoc lap, khong con tinh trang nhap nhang đia gioi xen voi cac huyen Huong Tra, Huong Thuy; phan đat nao thuoc cac phuong thi sap nhap han vao thanh pho quan ly. Vao thoi điem đo, trong Thanh noi tuc khu vuc kinh thanh (tru Đai noi) gom co 10 phuong: Tay Loc, Tay Linh, Trung Hau, Phu Nhon, Vinh An, Thai Trach, Trung Tich, Hue An, Thuan Cat, Tri Vu. Ngoai kinh thanh va nam song Huong co 11 phuong gom: phuong Phu Binh, Phu Thinh, Phu Hoa, Phu Hoi, Phu Nhuan, Phu Vinh, Phu Ninh, Phu Cat, Phu My, Phu Tho va Phu Hau. Tong cong thanh pho Hue co 21 phuong.
Nhu vay, ke tu nam 1929 đen 1945, vung đat Thua Thien Hue cung mot luc co ba to chuc hanh chinh gom Kinh su do Đe đoc Kinh thanh cua trieu đinh trong coi, phu Thua Thien co Phu doan cai quan va thanh pho Hue đung đau la Đoc ly thanh pho do Cong su Phap o Thua Thien kiem nhiem. Tren thuc te, tru khu vuc Kinh thanh, Cong su Phap o Thua Thien moi thuc su la nguoi nam quyen cai tri hanh chinh trong toan phu Thua Thien.


= Chien tranh Viet Nam =

Nam 1945, luc luong Viet Minh gianh đuoc chinh quyen tren ca nuoc, lap chinh quyen Viet Nam Dan chu Cong hoa đat thu đo tai Ha Noi. Hoang đe cuoi cung cua nha Nguyen la Bao Đai tuyen bo thoai vi va tro thanh Co van cho chinh phu moi. Tu đo, Hue mat đi đia vi kinh đo. Ngay ca khi Cuu hoang Bao Đai sau thoi gian luu vong tro lai Viet Nam voi su giup đo cua thuc dan Phap vao nam 1949, đa tuyen bo minh la "Quoc truong Quoc gia Viet Nam", voi đo thanh la Sai Gon,. Mac du vay, Quoc gia Viet Nam chi ton tai tren danh nghia va Quoc truong Bao Đai lai danh hau het thoi gian cua minh o Đa Lat. Ong hau nhu rat it khi ve lai co đo Hue, noi thuong dien ra tranh chap ac liet giua quan đoi Phap va luc luong Viet Nam Dan chu Cong hoa.
Thoi ky Viet Nam Cong hoa, vi tri cua trung tam thanh pho Hue rat gan khu vuc gioi tuyen giua 2 mien Nam Bac, đat no o mot vi tri rat de bi tan cong trong chien tranh Viet Nam. Trong Su kien Tet Mau Than nam 1968, trong tran Hue, thanh pho đa bi thiet hai nang ne nhung cac danh lam thang canh cua thanh pho van đang trong tinh trang tot.
Sau Cach mang Thang Tam nam 1945, phu Thua Thien đoi thanh tinh Thua Thien (con co bi danh la tinh Nguyen Tri Phuong), gom thi xa Thuan Hoa (Hue) va 6 huyen: Huong Thuy, Huong Tra, Phong Đien, Phu Loc, Phu Vang, Quang Đien. Duoi thoi Viet Nam Cong hoa, tinh Thua Thien ban đau gom 9 quan: Phong Đien, Quang Đien, Huong Đien, Huong Tra, Huong Thuy, Phu Vang, Phu Loc, Vinh Loc, Nam Hoa va 3 tong: Nguon Huu, Nguon Ta, Nguon Bo. Đen nam 1965 thanh lap them quan Phu Thu tren co so 7 xa phia nam cua quan Phu Vang. Thi xa Hue luc nay la đon vi hanh chinh đoc lap va ngang cap voi tinh Thua Thien, tuy nhien tinh ly Thua Thien van đat tai Hue.
Thi xa Hue
Vao cuoi the ky 19, xu Hue va ca Trung Ky la noi cham phat trien kinh te cong-thuong nghiep so voi Bac Ky va Nam Ky. Mot trong nhung giai phap co the đap ung tich cuc nhung yeu cau ay la xuc tien viec thiet lap cac khu hanh chinh đo thi.
Ngay 6 thang 9 nam Thanh Thai thu 10 (ngay 20 thang 10 nam 1898), duoi su chi đao va phe duyet cua Kham su Trung Ky Boulloche, Co Mat Vien trieu đinh Hue đa lam to trinh dang len Thanh Thai yeu cau nha vua cho phep "nhung noi nao Kham su Trung Ky va Co Mat Vien xet thay can thiet, se thiet lap o noi đo mot đo thi".
Ngay 5 thang 6 nam Thanh Thai thu 11 (ngay 12 thang 7 nam 1899), vua Thanh Thai xuong Du cong bo thanh lap thi xa Hue voi noi dung: "Chieu theo ket qua tot đep cua nhung bien phap ma Co Mat Vien đa đe xuat vao ngay 6 thang 9 nam Thanh Thai thu 10 ve van đe thanh lap cac đo thi o An Nam, nay tram quyet đinh bo khuyet cac bien phap đo bang mot to chuc han hoi. To chuc nay đuoc ap dung o cac thi xa la Thanh Hoa, Vinh, Hue, Hoi An, Quy Nhon va Phan Thiet" 
Ngay 13 thang 7 nam 1899, Kham su Trung Ky Boulloche phe duyet to Du cua vua Thanh Thai, va đen ngay 30 thang 8 nam 1899 Toan quyen Đong Duong ra quyet đinh chuan y thanh lap "thi xa Hue" (cung 5 thi xa tren) .
Thanh pho Hue

Sau ngay tuyen bo đoc lap (ngay 2 thang 9 nam 1945), Chinh phu lam thoi Viet Nam Dan chu Cong hoa đa tien hanh kien toan lai bo may quan ly nha nuoc, sap xep lai lai cac đon vi hanh chinh trong ca nuoc. Sac lenh so 77 ngay 21 thang 12 nam 1945 cua Chu tich Chinh phu lam thoi Viet Nam quy đinh Ha Noi, Hai Phong, Nam Đinh, Vinh, Hue, Đa Nang, Đa Lat, Sai Gon đeu đat lam thanh pho. Thanh pho Ha Noi đuoc đat truc tiep duoi quyen cua Chinh phu Trung uong, con cac thanh pho khac đeu thuoc quyen cua cac Ky. O moi thanh pho đat co quan Hoi đong nhan dan thanh pho, Uy ban hanh chinh thanh pho, Uy ban hanh chinh khu pho... Đau nam 1946, Chinh phu Viet Nam giai tan cac cap hanh chinh chau, quan, phu, tong; thanh lap chinh quyen bon cap tu bo đen tinh – thanh pho, huyen, xa (bai bo cap ky, thay vao đo la cap bo).


= Sau nam 1975 =


 Tinh Thua Thien Hue  Sau nam 1975, tinh Thua Thien hop nhat voi hai tinh Quang Binh, Quang Tri va khu vuc Vinh Linh thanh tinh Binh Tri Thien, voi tinh ly la thanh pho Hue. Ngay 30 thang 6 nam 1989, Quoc hoi ban hanh nghi quyet chia tach lai tinh Binh Tri Thien thanh 3 tinh nhu cu: Quang Binh, Quang Tri va Thua Thien Hue. Tinh Thua Thien Hue khi đo chinh la tinh Thua Thien truoc đay. Tinh Thua Thien Hue co 5 đon vi hanh chinh truc thuoc, gom thanh pho Hue (tinh ly) va 4 huyen: A Luoi, Huong Đien, Huong Phu, Phu Loc.
Ngay 29 thang 9 nam 1990, đieu chinh đia gioi hanh chinh thanh pho Hue; chia huyen Huong Phu thanh hai huyen Huong Thuy va Phu Vang; chia huyen Huong Đien thanh ba huyen Huong Tra, Phong Đien va Quang Đien; chia huyen Phu Loc thanh hai huyen Phu Loc va Nam Đong. Ngay 24 thang 9 nam 1992, thanh pho Hue đuoc Chu tich Hoi đong Bo truong cong nhan la đo thi loai II va đen ngay 24 thang 8 nam 2005 đuoc Thu tuong Chinh phu cong nhan la đo thi loai I truc thuoc tinh Thua Thien Hue.
Ngay 9 thang 2 nam 2010, thanh lap thi xa Huong Thuy tren co so toan bo dien tich va dan so cua huyen Huong Thuy. Ngay 15 thang 11 nam 2011, thanh lap thi xa Huong Tra tren co so toan bo dien tich va dan so cua huyen Huong Tra. Cho đen cuoi nam 2023, tinh Thua Thien Hue co 1 thanh pho, 2 thi xa va 6 huyen.


 Thanh pho truc thuoc trung uong  Van đe đua tinh Thua Thien Hue tro thanh thanh pho truc thuoc trung uong đuoc đe cap lan đau vao nhung nam 1990, sau khi chia tach tinh Binh Tri Thien. Thu tuong Vo Van Kiet khi ay mong muon tinh Thua Thien Hue tro thanh thanh pho truc thuoc trung uong, trung tam giao duc, y te, van hoa lon cua ca nuoc, la đau tau cua mien Trung. Vao thoi gian nay, tinh Thua Thien Hue bat đau xay dung đe an tro thanh thanh pho truc thuoc trung uong, đen nam 1996 trinh len Chinh phu va Quoc hoi. Tai ky hop thu 10, Quoc hoi khoa IX đa tien hanh bieu quyet nhung chi đuoc 48% đai bieu tan thanh. Nhieu đai bieu ban khoan tinh Thua Thien Hue ngoai thanh pho Hue voi đo thi đa co ban hoan thien ha tang thi con hai huyen mien nui Nam Đong, A Luoi va vung nong thon đi lai kho khan. Vung Ngu Đien ben pha Tam Giang con luy đo. Mot so đai bieu đe nghi tach Hue ra khoi tinh Thua Thien Hue đe tro thanh thanh pho truc thuoc trung uong, song tinh khong đong y. Nam 2014, Thua Thien Hue tiep tuc xay dung đe an len thanh pho truc thuoc trung uong trinh Chinh phu, Bo Chinh tri truoc khi trinh len Quoc hoi. Song luc nay cac tieu chi đe len thanh pho truc thuoc trung uong đa đinh hinh ro. Quy mo dan so, thu nhap binh quan, co so ha tang, thu chi ngan sach cua tinh khong đat.
Toi nam 2019, Bo Chinh tri ban hanh Nghi quyet 54 xac đinh ro nam 2025 tinh Thua Thien Hue se tro thanh thanh pho truc thuoc trung uong tren nen tang bao ton va phat huy gia tri di san co đo va ban sac van hoa Hue. Voi viec Quoc hoi thong qua co che đac thu, Thua Thien Hue co them nguon luc khi 100% phi tham quan di tich đuoc giu lai đe trung tu di tich lich su, van hoa tren đia ban.
Ngay 30 thang 8 nam 2024, Chinh phu ban hanh Quyet đinh so 924/QĐ-TTg ve viec cong nhan khu vuc tinh Thua Thien Hue du kien thanh lap thanh pho truc thuoc Trung uong đat tieu chi đo thi loai I. Ngay 30 thang 11 nam 2024:

Quoc hoi ban hanh Nghi quyet so 175/2024/QH15 ve viec thanh lap thanh pho Hue truc thuoc trung uong tren co so toan bo dien tich va dan so tinh Thua Thien Hue (nghi quyet co hieu luc tu ngay 1 thang 1 nam 2025).
Uy ban Thuong vu Quoc hoi ban hanh Nghi quyet so 1314/NQ-UBTVQH15 ve viec sap xep đon vi hanh chinh cap huyen, cap xa cua thanh pho Hue giai đoan 2023 – 2025 (nghi quyet co hieu luc tu ngay 1 thang 1 nam 2025). Theo đo:
Thanh lap quan Phu Xuan va quan Thuan Hoa thuoc thanh pho Hue tren co so toan bo thanh pho Hue, tinh Thua Thien Hue.
Thanh lap thi xa Phong Đien thuoc thanh pho Hue tren co so toan bo huyen Phong Đien.
Sap nhap huyen Nam Đong vao huyen Phu Loc.
Thanh pho Hue co 2 quan, 3 thi xa va 4 huyen nhu hien nay.


Hanh chinh Thanh pho Hue co 40 đon vi hanh chinh cap xa truc thuoc, bao gom 21 phuong va 19 xa.


Kinh te Hue la mot cuc tang truong cua vung kinh te trong điem mien trung. Co cau kinh te chuyen dich theo huong dich vu – cong nghiep – nong nghiep (nam 2008, ty trong nganh Cong nghiep – Xay dung chiem 36,5%, nganh dich vu 45,3%, nganh nong nghiep giam con 18,2%). Thu ngan sach tang binh quan đat 18,3%/nam. Ty le huy đong ngan sach tu GDP đat tren 12%, xep thu 20/63 tinh, thanh ca Viet Nam. Thu hut von đau tu truc tiep nuoc ngoai nam trong nhom 20 tinh, thanh dan đau toan quoc. Chi so nang luc canh tranh cap tinh tu vi thu 15 (nam 2007) đa vuon len đung thu 10 toan quoc trong nam 2008. Quy mo doanh nghiep tren đia ban thanh pho con nho, va sieu nho. Ngan sach đat thap, thu ngan sach chua ben vung, đen nay chua can đoi đuoc ngan sach, hang nam ngan sach nha nuoc phai bu vao ngan sach đia phuong khoang 1.500 (ty đong).
Hue quan tam đay manh phat trien kinh te – xa hoi gan voi bao ton, phat huy cac gia tri van hoa. Thanh pho Hue vua mang dang dap hien đai, vua mang net đep co kinh voi di san van hoa the gioi, đong vai tro hat nhan đo thi hoa lan toa va ket noi voi cac đo thi ve tinh. Moi truong thu hut đau tu lanh manh va tao đieu kien thuan loi cho nha đau tu co nang luc. Ha tang giao thong ngay cang hien đai, chong đuoc chia cat vung mien, tao ra đong luc phat trien giua nong thon va thanh thi. Nang luc san xuat moi hinh thanh va mo ra tuong lai gan se co buoc tang truong đot pha: phia Bac co cac khu cong nghiep Phong Đien, Tu Ha, xi mang Đong Lam; phia Nam co khu cong nghiep Phu Bai, Khu Kinh te – Đo thi Chan May – Lang Co soi đong; phia Tay đa hinh thanh mang luoi cong nghiep thuy đien Ta Trach, Huong Đien, Binh Đien, A Luoi, xi mang Nam Đong; phia Đong phat trien manh khai thac va nuoi trong thuy san va Khu kinh te tong hop Tam Giang – Cau Hai.

Toc đo tang truong kinh te nam 2019 uoc đat 7,18% voi gia tri tong  san pham trong tinh – GRDP uoc đat gan 31.330,53 ty đong (theo gia so sanh 2010), chua đat ke hoach đe ra. Đay la muc tang kha so voi cac tinh thanh trong khu vuc mien Trung noi chung, cao hon muc tang truong binh quan cua 5 tinh vung kinh te trong điem mien Trung va cao hon toc đo tang truong kinh te cua ca nuoc 6,8%/nam.
Khu vuc dich vu duy tri đa tang truong on đinh, uoc đat 7,39%, đong gop lon nhat la khu vuc dich vu du lich khoang 30–40% tong gia tri tang them cua nganh.
Khu vuc cong nghiep va xay dung tang truong kha, đat khoang 11,32%, nho đong gop cua cac du an moi va mo rong cong suat cua mot so nha may.
Khu vuc nong, lam nghiep va thuy san chiu anh huong tinh hinh thoi tiet han han va dich ta lon Chau Phi lay lan tren dien rong, tang truong am uoc đat – 4,13%. Trong đo, thuy san uoc tang 4%; nganh lam nghiep tang khoang 3%; nong nghiep giam 10%, trong đo chan nuoi giam 42%.
Co cau cac khu vuc kinh te: dich vu chiem uu the voi ty trong 48,40%; cong nghiep – xay dung 31,81%; nong, lam, thuy san 11,38%; Thue san pham tru tro cap san pham chiem 8,41%. Tong san pham trong tinh (GRDP) binh quan đau nguoi đen nam 2019 uoc đat 46,7 trieu đong, tuong đuong 2.007 USD, vuot ke hoach (1.915 USD/nguoi).
Thu ngan sach uoc đat 7.787 ty đong, bang 108% du toan, bang cung ky, trong đo thu noi đia 7.300 ty đong (chiem 94% tong thu NS), bang 110,1% so voi du toan, tang 7,3%; thu thue tu hoat đong xuat nhap khau đat 455 ty đong, bang 82% du toan, giam 17%. Chi ngan sach uoc đat 10.044,11 ty đong, bang 99,2% du toan, trong đo chi đau tu phat trien 2.779,6 ty đong, bang 93% du toan; Chi su nghiep 6.809 ty đong, bang 105,1% du toan.
Tong von đau tu toan xa hoi uoc đat 22.700 ty đong, tang 15%, đat ke hoach. Trong đo, Von ngan sach Nha nuoc (chiem 20% tong von), bang ke hoach, tang 29%; Von tin dung (chiem 44%), đat 99% ke hoach, tang 14%; Von đau tu cua doanh nghiep (chiem 14%), đat 103% KH, tang 11%; Von vien tro (chiem 5%), bang 76% ke hoach, giam 13%; Von đau tu nuoc ngoai (chiem 5%), đat 60% ke hoach, tang 48%.
Kim ngach xuat khau uoc đat 950 trieu USD, đat 90% ke hoach, tang 10%.


Xa hoi = Giao duc =
Hue tu lau đa đuoc biet đen la mot trung tam giao duc đao tao lon cua khu vuc mien trung va ca nuoc.
Đai hoc Hue, tien than la Vien Đai hoc Hue (1957–1975), co lich su hon 60 nam phat trien va ton tai. Đay la noi đao tao nhan luc cho mien Trung - Tay Nguyen. La đai hoc cap vung cung voi bon đai hoc: Đai hoc Quoc gia Ha Noi, Đai hoc Quoc gia Tp.HCM, Đai hoc Đa Nang va Đai hoc Thai Nguyen. Đai hoc Hue bao gom cac truong, khoa, vien: Truong Đai hoc Nghe thuat Hue, Truong Đai hoc Su pham Hue, Truong Đai hoc Khoa hoc Hue,Truong Đai hoc Y Duoc Hue, Truong Đai hoc Nong Lam Hue, Truong Đai hoc Ngoai ngu Hue, Truong Đai hoc Kinh te Hue, Truong Đai hoc Luat, Khoa Giao duc the chat, Khoa Quoc te, Khoa Ki thuat va Cong nghe, Truong Du lich.
Phan vien Hoc vien Hanh chinh Quoc gia tai thanh pho Hue, Hoc vien Am nhac Hue, Truong Đai hoc Phu Xuan va he thong cac truong Đai hoc tu thuc, quoc te, Cao đang, Trung hoc chuyen nghiep la trung tam đao tao nguon nhan luc co chat luong cho cac tinh mien Trung va Tay Nguyen va ca nuoc. Đay la mot loi the rat lon cua Thua Thien Hue trong viec cung cap nguon nhan luc doi dao, chat luong cao. Mot so co so giao duc khac (bac đai hoc va cao đang): Truong Cao đang Y te Hue, Truong Cao đang Hue, Truong Cao đang Cong nghiep Hue, Truong Cao đang Du lich Hue, Truong Chinh tri Nguyen Chi Thanh, Phan hieu Truong nghiep vu Thue (thuoc Tong cuc Thue), Phan hieu Đai hoc Tai chinh – Ke toan (Bo Tai chinh). 


 Giao duc đai hoc, cao đang, trung cap  Đai hoc Hue

Truong đai hoc, hoc vien, phan hieu

Truong cao đang, trung cap


 Giao duc pho thong  Mang luoi truong hoc tu mam non đen trung hoc pho thong o Hue rong khap tren đia ban voi cac loai hinh cong lap, dan lap, tu thuc, quoc te đuoc phan bo theo đieu kien phu hop voi thanh thi, nong thon, mien nui va gan voi đia ban dan cu. Trong đo, Truong THPT chuyen Quoc Hoc đa đuoc Thu tuong Chinh phu quyet đinh xay dung thanh mot trong ba truong trung hoc pho thong trong điem chat luong cao cua ca nuoc. Mang luoi giao duc thuong xuyen voi cac Trung tam giao duc thuong xuyen, Trung tam GDTX-GDNN va Trung tam hoc tap cong đong (TTHTCĐ) đang hoat đong o cac xa/phuong, thi tran co hieu qua, gop phan vao thuc hien muc tieu xoa mu chu va pho cap giao duc tieu hoc, pho cap giao duc trung hoc co so, boi duong kien thuc, chuyen giao cong nghe va đao tao nghe cho nguoi lao đong, đao tao tai chuc.
Thanh pho Hue co 35 truong THPT cong lap va 1 trung tam GDTX thuoc So GD&ĐT. Ngoai ra, con co cac truong THPT tu thuc va thuoc mot so truong Đai hoc.


= Y te =
Hue la trung tam y te chuyen sau cua khu vuc mien Trung – Tay Nguyen va ca nuoc voi 3 đon vi đang đuoc nha nuoc đau tu trien khai thuc hien du an Trung tam Y te chuyen sau khu vuc mien Trung – Tay Nguyen va ca nuoc la: Benh vien Trung uong Hue, benh vien Truong Đai hoc Y Duoc Hue va Trung tam Kiem nghiem duoc pham, hoa my pham Trung uong.
Cac benh vien tren đia ban thanh pho

Benh vien Trung uong Hue: Benh vien tuyen Trung uong, truc thuoc Bo Y Te (hon 3000 giuong): La benh vien hang đac biet duy nhat cua khu vuc mien Trung - Tay Nguyen va la 1 trong 6 benh vien hang đac biet cua ca nuoc.
Benh vien Quoc te Trung uong Hue.
Benh vien Truong Đai hoc Y Duoc Hue la benh vien hang I.
Benh vien Trung uong Hue co so 2 (o thi xa Phong Đien)
Benh vien Y hoc co truyen Hue.
Benh vien Phuc hoi chuc nang Hue.
Benh vien Rang-Ham-Mat Hue
Benh vien Mat Hue.
Benh vien Tam than Hue.
Benh vien Quan y 268.
Benh vien Phoi Hue.
Benh vien Da lieu Hue.
Benh vien Đa khoa Binh Đien.
Va cac Trung tam Y te cua 9 quan, huyen va thi xa thuoc thanh pho.
Ngoai ra, tren đia ban thanh pho con co mot so benh vien ngoai cong lap nhu:

Benh vien Đa Khoa Hoang Viet Thang.
Benh vien Chan thuong chinh hinh – Phau thuat tao hinh Hue.


Dan cu Theo ket qua đieu tra dan so toan quoc, tinh đen ngay 1 thang 4 nam 2019 toan thanh pho co 1.128.620 nguoi. Tren đia ban thanh pho co 10 ton giao khac nhau đat 746.935 nguoi, nhieu nhat la Phat giao co 680.290 nguoi, tiep theo la Cong Giao co 65.997 nguoi, đao Tin Lanh co 392 nguoi, đao Cao Đai co 220 nguoi. Con lai cac ton giao khac nhu Phat giao Hoa Hao co 18 nguoi, Hoi giao, Minh Su đao moi ton giao co sau nguoi, Tinh đo cu si Phat hoi Viet Nam, Baha'i giao va Ba La Mon moi ton giao co hai nguoi. Ty le đo thi hoa tinh đen nam 2022 đat 
56%.


Van hoa Thuan Hoa – Phu Xuan – Hue co mot qua trinh lich su hinh thanh va phat trien khoang gan 7 the ky (tinh tu nam 1306), trong tien trinh hinh thanh van hoa Hue co su tac đong cua van hoa Đong Son do cac lop cu dan tu phia Bac mang vao truoc the ky 2 va sau the ky 13 hon dung voi thanh phan van hoa Sa Huynh tao nen nen van hoa Viet - Cham. Trong qua trinh phat trien, chuyen bien co anh huong cua cac luong van hoa khac cac nuoc trong khu vuc Đong Nam A, Trung Quoc, An Đo, phuong Tay.
Van hoa Hue đuoc tao nen boi su đac sac ve tinh than, đa dang ve loai hinh, phong phu va đoc đao ve noi dung, đuoc the hien rat phong phu tren nhieu linh vuc nhu: van hoc, am nhac, san khau, my thuat, phong tuc tap quan, le hoi, le loi ung xu, an - mac - o, phong cach giao tiep, phong cach song,.. Hue con đuoc goi la Đat Than Kinh hay Xu tho, la mot trong nhung thanh pho đuoc nhac toi nhieu trong tho van va am nhac Viet Nam vi net lang man va tho mong.
Hue la trung tam van hoa lon va đac sac cua Viet Nam voi co 5 danh hieu UNESCO (1 di san van hoa the gioi, 1 di san van hoa phi vat the, 3 di san tu lieu the gioi) la:

Quan the di tich Co đo Hue.
Nha nhac cung đinh Hue.
Moc ban trieu Nguyen.
Chau ban trieu Nguyen.
He thong tho van tren kien truc cung đinh Hue.
Hien nay, thanh pho đang xay dung moi truong van hoa lanh manh, đam đa ban sac van hoa dan toc va ban sac van hoa Hue gan voi bao ton, phat huy gia tri cac di san van hoa truyen thong, la khau đot pha đe phat trien du lich. Nghien cuu, tung buoc hoan thien ban sac van hoa Hue, đac trung van hoa Hue đe xay dung Hue tro thanh trung tam van hoa đac sac cua Viet Nam; xem đay la loi the so sanh lau dai đe phat trien Hue, lam cho Hue ngay cang đac sac, thuc đay cac nganh du lich, dich vu phat trien. Trong đo quy hoach, xay dung he thong cong vien, tuong, cac cong trinh van hoa, trong tam la: Trung tam hoi nghi, Bao tang Lich su Cach mang, Bao tang thien nhien cac tinh Duyen hai mien Trung, Trung tam Đien anh, Đia đao Khu uy Tri Thien. Phoi hop chat che voi Bo Van hoa, The thao va Du lich tap trung đau tu hoan thanh co ban trung tu Đai Noi va mot so di tich quan trong đe xung đang la trung tam du lich đac sac cua Viet Nam. Nang cao chat luong va hieu qua cua cac ky Festival Hue, cac hoat đong đoi ngoai đe tang cuong quang ba cac gia tri van hoa Viet Nam, van hoa Hue, nhat la Nha nhac cung đinh Hue, quan the di tich Co đo Hue, Moc ban trieu Nguyen, Chau ban trieu Nguyen, He thong tho van tren kien truc cung đinh Hue, vinh đep Lang Co.


= Kien truc =

Kien truc o Hue phong phu va đa dang: co kien truc cung đinh va kien truc dan gian, kien truc ton giao va kien truc đen mieu, kien truc truyen thong va kien truc hien đai... Nhung cong trinh kien truc cong phu, đo so nhat chinh la Quan the di tich Co đo Hue hay Quan the di tich Hue. Đo la nhung di tich lich su - van hoa do trieu Nguyen chu truong xay dung trong khoang thoi gian tu đau the ky 19 đen nua đau the ky 20 tren đia ban kinh đo Hue xua; nay thuoc pham vi thanh pho Hue va mot vai vung phu can thuoc tinh Thua Thien – Hue, Viet Nam.
Mot loai hinh kien truc dan gian đoc đao o Hue la nha ruong xu Hue, voi nhung cot, keo chong hoan toan lam tu go, voi nhung net cham tro, vao mong cuc ky tinh xao va kheo leo. Hien con khoang tren duoi 100 nha ruong nhu the (chi tinh rieng nha o gia đinh, khong bao gom đinh lang, nha tho ho,...) o cac quan, huyen, thi xa co tuoi đoi tren duoi 100 nam, ca biet co nha gan 200 nam.


= Trang phuc =
Cac thiet ke hien đai cua ao dai, mot trang phuc truyen thong cua nguoi Viet, phat trien tu mot bo trang phuc cua trieu đinh Chua Nguyen tai Hue o the ky 18. Mot khoang thoi gian trong lich su, trieu đinh nha Nguyen đua ra cac quy tac an mac nhu sau:

Thuong phuc thi đan ong, đan ba dung ao co đung ngan tay, cua ong tay rong hoac hep tuy tien. Ao thi hai ben nach tro xuong phai khau kin lien, khong đuoc xe mo. Chi duy nhat khi đan ong khong muon mac ao co tron co ong tay hep cho tien khi lam viec thi đuoc phep.
Trang phuc nay phat trien thanh ao dai ngu than, mot nam loai ao choang pho bien cua cac quy toc mac trong the ky thu 19 va đau the ky thu 20. Lay cam hung tu thoi trang cua Paris, Nguyen Cat Tuong va cac nghe si khac đa ket hop voi Truong Đai hoc Ha Noi thiet ke lai ao dai ngu than nhu la trang phuc hien đai trong nhung nam 1920 va 1930. Ao dai va non la thuong đuoc xem nhu la mot bieu tuong cua Viet Nam, su ket hop giua ao dai va non la đuoc cong nhan boi nguoi Viet la xuat phat tu Hue. Mau tim đac trung cua ao dai pho bien o Hue, mau sac đac biet đo đa lam ao dai tro thanh di san cua thanh pho, mot co đo.


= Am nhac va nghe thuat =
Am nhac va nghe thuat Hue mang đam net lich su, co kinh.


 Nha nhac cung đinh  Bat nguon tu tam loai le nhac cung đinh thoi Le la giao nhac, mieu nhac, ngu tu nhac, cuu nhat nguyet giao trung nhac, đai trieu nhac, thuong trieu nhac, đai yen cuu tau nhac, cung trung nhac, đen trieu Nguyen le nhac cung đinh Viet Nam đa phat trien thanh hai loai hinh Đai nhac va Nha nhac (tieu nhac) voi mot he thong cac bai ban lon.


 Vu khuc cung đinh  Voi tren 15 vo mua lon, tu mua te le, mua chuc tung, mua tiep su, mua yen tiec, mua trinh dien tich tuong. Nhieu vo mua co tinh hoanh trang, quy mo dien vien đong, pho dien đuoc ve đep ron rang, lap lanh va ky thuat, ky xao cua mua hat cung đinh Viet Nam the hien đuoc su phat trien nang cao mua hat co truyen cua nguoi Viet.


 Ca Hue  Ca Hue la mot he thong bai ban phong phu gom khoang 60 tac pham thanh nhac va khi nhac theo hai đieu thuc lon la đieu Bac, đieu Nam va mot he thong "hoi" dien ta nhieu sac thai tinh cam đac trung. Đieu Bac gom nhung bai ca mang am đieu tuoi tan, trang trong. Đieu Nam la nhung bai am đieu buon, ni non, ai oan. Bai ban Ca Hue co cau truc chat che, nghiem ngat, trai qua qua trinh phat trien lau dai đa tro thanh nhac co đien hoan chinh, mang nhieu yeu to "chuyen nghiep" bac hoc ve cau truc, ca tu va phong cach bieu dien. Đi lien voi ca Hue la dan nhac Hue voi bo ngu tuyet Tranh, Ty, Nhi, Nguyet, Tam, xen voi Bau, Sao va bo go trong Hue, sanh loan, sanh tien.
Ky thuat đan va hat Ca Hue đac biet tinh te nhung Ca Hue lai mang đam sac thai đia phuong, phat sinh tu tieng noi, giong noi cua nguoi Hue nen gan gui voi Ho Hue, Ly Hue; la chiec cau noi giua nhac cung đinh va am nhac dan gian.


 Nghe thuat tuong  Phat trien som tu the ky 17 duoi thoi cac chua Nguyen. Đen trieu Nguyen, tuong đuoc xem la quoc kich va trieu đinh Hue đa tao đieu kien thuan loi cho tuong phat trien. Trong Đai Noi Hue co nha hat Duyet Thi Đuong, Tinh Quang Vien, Thong Minh Đuong. Tai Khiem Lang, co Minh Khiem Đuong. Thoi Minh Mang đa thanh lap Thanh Binh Thu lam noi day dien vien tuong. Thoi Minh Tu Đuc đa thanh lap Ban Hieu Thu chuyen nhuan sac, chinh ly, hieu đinh va sang tac tuong.


 My thuat va my nghe  Voi nhung kieu thuc trang tri bat nguon tu nhung mau muc cua Trung Hoa, cac nghe nhan Viet Nam đa tao nen mot ban sac nghe thuat trang tri voi nhung net đoc đao mang ca tinh Hue. Nghe thuat trang tri my thuat Hue con tiep thu nhung tinh hoa cua nghe thuat Cham, đac biet la tiep thu nghe thuat trang tri Tay Phuong. Trang tri cung đinh Hue con tiep nhan va nang cao nghe thuat dan gian Viet Nam. Nhieu loai hinh thu cong my nghe truyen thong cua Viet Nam nhu: cham khac go, can xa cu, can tam khi ngu khi, son son thep vang, cham khac xuong va ngoc nga, kham sanh su, lam vang bac, det, theu, đan,... đa đuoc cac tuong cuc trieu Nguyen nang len thanh nhung nghe thuat tinh xao, sang trong. Ve hoi hoa nhieu hoa si noi tieng ve tranh thuy mac son thuy, truc lan, tranh guong, cac an pham nhat thi nhat hoa đac sac. Đac biet, tu Hue xuat hien nguoi hoa si ve tranh son dau đau tien o Viet Nam la hoa si Le Van Mien (1870–1912)... Ve đieu khac, co đo Hue đa đanh dau mot thoi ky phat trien moi, the hien bang cac tac pham đieu khac tren đa, tren đong, tren go. Trong đieu khac go, phan khac cham go trang tri voi nhung buc cham noi, cham long tren cac chi tiet cong trinh kien truc đat đen su tinh xao va co tinh tham my cao. Ve my thuat ung dung, ngoai viec nang cao cac loai hinh thu cong my nghe truyen thong cua Viet Nam, Hue con mot thoi san xuat đo my nghe phap lam cao cap.


 Nghe thuat khac  Hue tao nhieu cam hung trong cac bai hat nhu: "Ai ra xu Hue" (Duy Khanh pho nhac bai tho "Ai ra xu Hue" cua Chu Van Hoa), "Gui em chiec non bai tho" (Le Viet Hoa), "Tang đoi chiec non bai tho" (Tran Phan), "Non bai tho" (Tran Trinh), "Hue xua" (Anh Bang), "Hue đa xa roi" (Anh Bang), "Hue khoc" (Anh Bang), "Hue nho o" (Anh Bang), "Hue bay gio" (Le Dinh pho nhac bai tho "Hue bay gio" cua Ton Nu Thuy Khuong), "Mua tren pho Hue" (Minh Ky pho nhac bai tho "Mua tren pho Hue" cua Ton Nu Thuy Khuong), "Chieu tren pha Tam Giang" (Tran Thien Thanh pho nhac bai tho "Chieu tren pha Tam Giang" cua To Thuy Yen), "Chut tinh cho Hue" (Minh Ky pho nhac bai tho "Chut tinh cho Hue" cua Phan Xuan Sinh), "Thuong ai may nhip Trang Tien" (Nhat Ngan pho nhac bai tho "Thuong ai may nhip Trang Tien" cua Nguyen Thi Hue), "Hue goi ta ve" (Nhat Ngan va Đo Kim Bang pho nhac bai tho "Hue goi ta ve" cua Tran Hoai Thu), "Hue va em" (Nhat Ngan), "Troi Hue vao thu chua em" (Trinh Lam Ngan), "Hue oi! Hue con mai đay" (Nhat Ngan), "Chuyen mot chiec cau đa gay" (Tram Tu Thieng), "Hue đep Hue tho" (Duy Khanh), "Giot le song Huong" (Xuan Tien), "Sau co đo" (Duy Khanh), "Thuong ve mien Trung" (Duy Khanh), "Tram nam ben cu" (Duy Khanh), "Bao gio em quen" (Duy Khanh), "Sao khong thay anh ve" (Duy Khanh), "Xin anh giu tron tinh que" (Duy Khanh), "Biet tra loi sao" (Duy Khanh), "Tuong tu Hue" (Nguyen Duy Khoai)..., cac bai tho nhu: "Chiec non bai tho" (Luu Vinh Ha), "Chiec non bai tho" (Hoang Thanh), "Ai ra xu Hue" (Chu Van Hoa), "Hue thuong" (Hong Hoa), "Hue bay gio" (Ton Nu Thuy Khuong), "Mua tren pho Hue" (Ton Nu Thuy Khuong), "Vai net Hue" (Nguyen Binh), "Chieu tren pha Tam Giang" (To Thuy Yen), "Chut tinh cho Hue" (Phan Xuan Sinh), "Thuong ai may nhip Trang Tien" (Nguyen Thi Hue), "Hue goi ta ve" (Tran Hoai Thu), "Nghieng non" (Tran Quang Long), "Ta ao tim" (Hoang Nguyen), "Tieng chuong Linh Mu" (Hoang Nguyen pho nhac bai tho "Tieng chuong Linh Mu cua To Kieu Ngan), " Hue la em" (Nguyen Thua Thien)...va nhieu nghe thuat hien đai khac


= Le hoi =
Co hai loai le hoi: le hoi cung đinh va le hoi dan gian. Le hoi cung đinh phan anh sinh hoat le nghi cua trieu Nguyen, phan lon chi chu trong ve "le" hon "hoi". Le hoi dan gian gom nhieu loai rat phong phu, tieu bieu nhu: le hoi Hue Nam o đien Hon Chen hay con goi la le ruoc sac nu than Thien y A na theo tin nguong cua nguoi Cham pa, le hoi tuong niem cac vi khai sinh cac nganh nghe truyen thong, le hoi tuong nho cac vi khai canh thanh lap lang. Trong nhung dip te le, nhieu sinh hoat van hoa bo ich nhu đua thuyen, keo co, đau vat... con đuoc to chuc va thu hut đong nguoi xem.


 Festival Hue  To chuc lan đau tien vao nam 2000, đen nay Festival Hue to chuc đuoc 10 lan (2000, 2002, 2004, 2006, 2008, 2010, 2012, 2014, 2016 va 2018). Đay la su kien van hoa lon co quy mo quoc gia va tam co quoc te, co y nghia quan trong trong đoi song cua nguoi dan Hue. La đieu kien quan trong đe xay dung Hue thanh thanh pho Festival cua Viet Nam.


= Am thuc =

Hue con luu giu tren 1.000 mon an nau theo loi Hue, co ca nhung mon an ngu thien cua cac vua trieu Nguyen. Ban thuc đon ngu thien co tren vai chuc mon thuoc loai cao luong my vi, đuoc chuan bi va to chuc rat cong phu, ti mi, cau ky. Cac mon an dan da rat pho bien trong quan chung voi ban thuc đon phong phu hang tram mon đuoc che bien kheo leo, huong vi quyen ru, mau sac hap dan, coi trong phan chat hon luong; nghe thuat bay bien cac mon an đep mat, nghe thuat thuong thuc tinh te.


= Vo thuat =
Hue hien co rat nhieu he phai vo, co nhung phai vo noi danh truyen tung cung co nhung phai am tham nhu chinh vung đat co đo. Tuy vay, tat ca đeu mang nhung đac trung đac biet rieng co cua xu Hue. Vo thuat Hue co nhieu nguon goc, tu An Đo, Trung quoc, Thai Lan, Lao, mien đien, Han Quoc, Nhat Ban,... tat ca quyen thuat nam chau đen Hue roi hoi ngo voi nhung mon phai dan da tao nen đac trung rieng cua manh đat kinh ky. Ben canh đo cung co nhieu mon phai san sinh ra tai tren chinh manh đat nay cung voi lich su cua no va mang nhung ten goi dan gian nhu: Ao Vai, Bach ho, Thieu lam,...


Du lich Hue co nhieu di tich lich su đa đuoc UNESCO cong nhan la di san the gioi. Ngay nay, mot khu vuc nho cua thanh pho van con bi cam, mac du cac no luc tai thiet đang đuoc tien hanh đe duy tri no nhu la mot đia điem lich su thu hut khach du lich. Doc theo song Huong tu Hue con vo so cac di tich khac, bao gom ca nhung lang mo cua mot so hoang đe, trong đo co Minh Mang, Khai Đinh va Tu Đuc. Mot ngoi chua cua Hue la chua Thien Mu, ngoi chua lon nhat o Hue va la bieu tuong chinh thuc cua thanh pho. Mot so toa nha kieu Phap nam doc theo bo phia nam cua song Huong. Trong so đo la Truong Quoc hoc va Truong Hai Ba Trung, la cac truong trung hoc pho thong lau đoi nhat o Viet Nam, khach san Saigon Morin, mot trong nhung khach san lau đoi nhat Viet Nam. Vien bao tang Co vat Cung đinh Hue nam o so 3 đuong Le Truc cung trung bay mot bo suu tap cac hien vat khac nhau tu thanh pho.
Lang Duong No, xa Phu Duong la noi Chu tich Ho Chi Minh tung sinh song va hoc tap thoi nien thieu trong nhung nam o Hue tu 1898 - 1900. Noi đay van con luu lai di tich. Ngoai nhung điem thu hut du lich khac nhau tai Hue, thanh pho cung cung cap mot vung đat rong lon cho khu phi quan su, nam cach khoang 70 km (43 dam) ve phia bac, cho thiet lap cac thiet bi chien đau khac nhau nhu The Rockpile, Can cu Khe Sanh hay Đia đao Vinh Moc.
Trong 11 thang đau nam 2012, thanh pho Hue đa nhan đuoc 2,4 trieu luot khach du lich, tang 24,6% so voi cung ky nam 2011. Tat ca 803.000 khach trong 2,4 trieu khach la khach nuoc ngoai, tang 25,7%. Mac du du lich đong mot vai tro quan trong trong viec phat trien kinh te xa hoi cua thanh pho, no cung co tac đong tieu cuc đen moi truong va tai nguyen thien nhien.  Vi du nhu cac dich vu gan voi du lich, su phat trien cua co so ha tang va su hoat đong cua no, viec san xuat va tieu thu hang hoa, la tat ca nguyen nhan co the gay o nhiem moi truong.


= Danh lam thang canh =
Thien nhien: Nui Ngu Binh, Đoi Vong Canh, Nui Bach Ma, Song Huong, Bai bien Thuan An, Pha Tam Giang, Ho Khe Ngang, Nui Kim Phung, Rung ngap man Ru Cha.
Kien truc co: Ho Quyen (noi voi cop đau nhau), Van Mieu, Đien Hon Chen, Truong Trung hoc pho thong chuyen Quoc Hoc, Đan vien Bien Đuc Thien An, Van Thanh Hue.
Chua: Chua Thien Mu, Chua Dieu Đe, Chua Tu Đam, Chua Tu Hieu, Huyen Khong Son Thuong, Trung tam Van hoa Huyen Tran.
Nha tho: Nha tho chinh toa Phu Cam, Nha tho Dong Chua Cuu The, Đan vien Thien An
Thanh that: Thanh that Cao Đai, Vinh Loi.


Giao thong  Đuong bo  Toan thanh pho co hon 2.500 km đuong bo, Quoc lo 1 va đuong cao toc Bac - Nam chay xuyen qua thanh pho tu Bac xuong Nam cung voi cac tuyen quoc lo, tinh lo chay song song va cat ngang nhu quoc lo 49 (tuyen đuong huyet mach noi tu cang Thuan An qua noi thanh thanh pho Hue len huyen mien nui A Luoi, quoc lo 49B (ket noi cac xa, phuong ven bien), tinh lo 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8A, 8B, 10A, 10B, 10C, 11A, 11B, 15, 18 va cac tinh lo khac.


 Đuong bien va đuong thuy  Tong chieu dai 563 km song, đam pha. Thanh pho co cang bien la cang nuoc sau Chan May va cang Thuan An. Cang Thuan An nam cach trung tam thanh pho Hue khoang 13 km ve phia đong bac. Trong nhieu nam thanh pho đa tap trung đau tu cho cang Thuan An 5 cau tau dai 150m, co kha nang tiep nhan tau 1.000 tan, đuoc nha nuoc cong nhan la cang bien quoc gia. Cang nuoc sau Chan May cach trung tam thanh pho Hue khoang 49 km ve phia Nam đang đuoc trien khai xay dung mot so hang muc ha tang ky thuat đau tien nham khai thac loi the truc giao thong Bac – Nam va tuyen hanh lang Đong – Tay, tao đong luc phat trien kinh te nhung nam sau.


 Đuong hang khong  Hue co San bay quoc te Phu Bai nam tren Quoc lo 1, cach phia Nam trung tam thanh pho khoang 15 km. Nhung nam qua, bo mat va co so ha tang cua san bay Phu Bai đa co nhung thay đoi đang ke; đam bao cho may bay Airbus A320, Boeing 747 cat ha canh an toan.


 Đuong sat  Tuyen đuong sat Bac – Nam chay qua thanh pho Hue dai 101,2 km đong mot vai tro quan trong trong giao thong cua thanh pho.


 Su thay đoi ten cua mot so tuyen đuong thuoc quan Phu Xuan va quan Thuan Hoa theo thoi gian  Đuong Le Van Duyet đoi thanh đuong Tang Bat Ho (tu nam 1965 đen nay), quan Phu Xuan.
Đuong Tang Bat Ho đoi thanh đuong Le Van Duyet (tu nam 1965 đen nam 1976) va nay la đuong Nhat Le va Thach Han, quan Phu Xuan.
Đuong Tran Binh Trong nay la đuong Đang Tran Con, quan Phu Xuan.
Đuong Đoc Lap nay la đuong 23 Thang 8, quan Phu Xuan.
Đuong Thong Nhat va Trinh Minh The nay la đuong Le Duan, quan Phu Xuan.
Đuong Hung Vuong nay la đuong Nguyen Chi Dieu, quan Phu Xuan.
Đuong Phan Boi Chau nay la đuong Phan Đang Luu, quan Phu Xuan.
Đuong Nguyen Hieu nay la đuong Le Thanh Ton, quan Phu Xuan.
Đuong Nguyen Thanh nay la đuong Xuan 68, quan Phu Xuan.
Đuong Đinh Bo Linh nay la đuong Đinh Tien Hoang, quan Phu Xuan.
Đuong Vo Tanh nay la đuong Nguyen Chi Thanh, quan Phu Xuan.
Mot phan đuong Huynh Thuc Khang tu cau Thanh Long đen cau Bao Vinh nay la đuong Đao Duy Anh, quan Phu Xuan.
Đuong Hoa Binh nay la đuong Đang Thai Than, quan Phu Xuan.
Đuong Cuong Đe nay la đuong Nguyen Trai, quan Phu Xuan.
Đuong Le Đinh Đan nay la đuong Tran Nguyen Đan, quan Phu Xuan.
Đuong Ngo Ky nay la đuong Nguyen Cu Trinh, quan Phu Xuan.
Đuong Đang Nghi nay la đuong Hoang Dieu, quan Phu Xuan.
Mot phan đuong Kim Long tu nga ba đuong Nguyen Hoang len đen chua Linh Mu nay la đuong Nguyen Phuc Nguyen, quan Phu Xuan.
Đuong Trieu Au nay la đuong Ba Trieu, quan Thuan Hoa.
Đuong Huyen Tran Cong Chua nay la đuong Bui Thi Xuan, quan Thuan Hoa.
Đuong Nguyen Hoang nay la đuong Phan Boi Chau, quan Thuan Hoa.
Đuong Nguyen Trai va Trung Trac nay la đuong Hai Ba Trung, quan Thuan Hoa.
Đuong Le Đinh Duong nay la đuong Pham Hong Thai, quan Thuan Hoa.
Đuong Pham Phu Thu nay la đuong Luong The Vinh, quan Thuan Hoa.
Đuong Le Thanh Ton nay la đuong Ha Noi, quan Thuan Hoa.
Đuong Duy Tan nay la đuong Hung Vuong, quan Thuan Hoa.
Đuong Le Quy Đon nay la đuong Ba Huyen Thanh Quan, quan Thuan Hoa.
Đuong Pham Hong Thai nay la đuong Ben Nghe, quan Thuan Hoa.
Đuong Tran Van Nhung nay la đuong Tran Quang Khai, quan Thuan Hoa.
Đuong Nguyen Thi Giang nay la đuong Vo Thi Sau, quan Thuan Hoa.
Đuong Phan Thanh Gian nay la đuong Le Quy Đon, quan Thuan Hoa.
Đuong Quynh Luu nay la đuong Nguyen Khuyen, quan Thuan Hoa.
Đuong Lam Son nay la đuong Đien Bien Phu, quan Thuan Hoa.
Đuong Thuan An nay la đuong Nguyen Sinh Cung. Con đuong Thuan An hien nay (tu đuong Pham Van Đong đen giap ranh gioi phuong Duong No) nam o phuong Phu Thuong, quan Thuan Hoa.
Mot phan đuong Hung Vuong noi dai tu nga ba đuong Ngu Binh ve giap đuong Nguyen Tat Thanh nay la đuong An Duong Vuong, quan Thuan Hoa.


Danh nhan Thoi Quan chu: Phan lon cac vua, chua nha Nguyen.
Thoi hien đai: (Luu y: Danh sach tinh ca nhung nguoi co nguyen quan va sinh quan tai Hue)


Thanh pho ket nghia Qua cac ki le hoi va nhieu hoat đong hop tac, ngay cang nhieu thanh pho, tinh, vung ket nghia voi thanh pho Hue nhu:

 Ha Noi, Viet Nam
 Thanh pho Ho Chi Minh, Viet Nam
 Thanh pho Quebec, Canada
 Edmonton, Canada
 Gyeongju, Han Quoc
 Nord Pas de Calais, Phap
 Poitou Charentes, Phap
 Chiet Giang, Trung Quoc
 Shizuoka, Nhat Ban
 Tokyo, Nhat Ban
 Quang Chau, Trung Quoc
 Quang Tay, Trung Quoc
 Rennes, Phap
 Blois, Phap
 Moskva, Nga
 Bandar-e Anzali, Iran
 Honolulu, Hoa Ky
 New Haven, Hoa Ky


Hinh anh Chu thich Lien ket ngoai Website chinh thuc 
Hue tai Tu đien bach khoa Viet Nam
Kinh thanh Hue tai Tu đien bach khoa Viet Nam
Thua Thien - Hue tai Tu đien bach khoa Viet Nam
Hue (city, Vietnam) tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)