Tao Tuyet Can (1715一1763), ten that la Tao Triem (曹霑), tu la Mong Nguyen (梦阮), hieu la Tuyet Can, Can Pho, Can Khe, la mot tieu thuyet gia nguoi Trung Quoc, tac gia cua cuon tieu thuyet Hong lau mong, mot trong tu đai danh tac cua van hoc co đien Trung Quoc. To tien ong von la nguoi Han o Lieu Duong, sau đo to xa cua ong la Tao Tuan quy hang Man Chau, nhap tich Man toc.


Gia đinh Gia đinh the he truoc cua Tao Tuyet Can la mot gia đinh quan lai thuoc tang lop đai quy toc thoi nha Thanh Trung Quoc. Nam Thien Khai thu nhat nha Minh (1618), Thanh Thai To la No Nhi Cap Xich mang quan chinh phat, đanh chiem Tham Duong, Lieu Duong, to tien cua Tao Tuyet Can bi quan Thanh bat lam no le, thai cao to cua Tao Tuyet Can la Tao The Tuyen va cao to la Tao Chan Ngan lan luot lam gia no cho Đa Nhi Con. Sau đo Tao Chan Ngan đuoc Đa Nhi Con phong lam phu ta, lai co cong binh đinh cuoc khoi nghia Khuong Tuong nen đuoc bo lam tri chau Cat Chau (Son Tay), tri phu phu Đai Đong, Luong Chiet đo chuyen van diem su (chuc van chuyen muoi, ham Tam pham).
Đen nam Thuan Tri thu 8 (1651), nha ho Tao đuoc vao Ngu tien noi vu phu, phu trach cac viec tap vu trong cung đinh, cu noi cua Tao Tuyet Can la Tao Ty đuoc Vuong phu ho ve thang lam Noi đinh nhi đang thi ve (thi ve hang hai trong cung).
Theo nhu Ho Thich va Chu Nhu Xuong khao sat, thi nha ho Tao va vuong trieu Man Thanh co quan he kha mat thiet. Vo cua Tao Ty ho Ton la vu nuoi cua vua Khang Hy, ong noi cua Tao Tuyet Can la Tao Dan con la ban hoc va ngu tien thi ve cua Khang Hy, do đo đuoc Khang Hy chieu co va sung tin rat đac biet. Nam Khang Hy thu hai (1663), Tao Ty đam nhan chuc Giang Ninh chuc tao la mot chuc quan to thu thue trong trieu đinh, phu trach viec thu thue ca mot vung Giang Nam rong lon va nam viec thu mua, cung ung to lua gam voc cho cung đinh đong thoi giam sat cac quan lai o phuong Nam va ong đa đam nhan chuc nay suot 22 nam. Khang Hy trong đai Tao Ty rat hau, tang thuong mang bao, đich than viet hai chu kinh than đe tang Tao Ty, sau khi Tao Ty mat đuoc Khang Hy phong ham Nhat pham Cong bo thuong thu, ban than con hua rang nua nam sau khi đi tuan Nam se vao tham gia thuoc ho Tao.
Sau khi Tao Ty chet, Tao Dan nham chuc To Chau chuc tao, roi ke nhiem chuc Giang Ninh chuc tao va Luong Hoai tuan diem ngu su, thang Thong chinh su ty thong chinh su, la mot trong "Cuu khanh", đuong đuong "tam pham đai than". Tao Dan con la mot nha tho, nha van rat noi tieng, tinh thong thi tu, am nhac, thu phap, chinh Tao Dan la nguoi đung ra hieu đinh va in an bo Toan Đuong thi noi tieng, đong thoi la tac gia ten tuoi voi Luyen đinh thi sao va nhieu truoc tac khac. Đoi Tao Dan la thoi ky cuc thinh cua nha ho Tao, nam lan vua Khang Hy tuan du phuong Nam thi bon lan Tao Dan phu trach tiep gia, vo Tao Dan la con gai Ly Si Trinh lam tuan phu Giang Nam, hai con gai Tao Dan đeu đuoc tuyen lam Vuong phi. Trong thoi gian lam quan, Tao Dan đa tham o va bon rut cua cong, nhung do quan he mat thiet voi trieu đinh nen cac loi đan hac tau len đa khong đuoc Khang Hy phe chuan.
Nam Khang Hy thu 51 (1712), Tao Dan bi benh mat, Khang Hy phe chuan cho con la Tao Ngung giu chuc Giang Ninh chuc tao, Tao Ngung chi tai nhiem đuoc ba nam thi mat, Khang Hy lai phe chuan cho con nguoi vo ke cua Tao Dan la Tao Thieu ke nhiem chuc Giang Ninh chuc tao.
Nam 1722 Khang Hy qua đoi, Ung Chinh len ngoi, noi bo trieu đinh tranh gianh quyen luc, nha ho Tao bi that sung, nhieu loi đan hac cua ngu su va Tuan phu Son Đong ve viec nha ho Tao tham o nhung lai đen tai vua Ung Chinh. Nam Ung Chinh thu 5 (1729), Ung Chinh ha lenh cach chuc Tao Thieu voi toi danh hanh vi bat đoan, nhung nhieu dich tram, thieu khong roi ha nguc tri toi, gia san no boc bi tich thu cap cho quan Giang Ninh chuc tao moi la Tuy Hach Đuc. Tao Tuyet Can phai theo gia đinh roi Giang Nam ve Bac Kinh sinh song. Tu đo nha ho Tao lam vao sa sut.


Cuoc đoi Tao Tuyet Can sinh ra va lon len khi gia đinh nha ho Tao đa sa sut, gia đinh ong song rat ngheo kho o ngoai o Bac Kinh, noi ong song la Ho mon (tuc nha Tong hoc cua trieu Thanh), o đay ong đa ket ban voi Truong Nghi Tuyen va hai anh em Đon Man, Đon Thanh, coi ho nhu tri am tri ky. Can cu vao hai cau tho:

Đuong thoi Ho mon so than tich
Tay song tien chuc phong vu hon

(Thoi đo bao som toi o Ho mon
Cat đuoc ben cua so phia tay toi tam mua gio)

trong bai tho Đon Thanh tang Tao Tuyet Can, co thuyet noi Tuyet Can la ban đong hoc cua Đon Thanh tai nha Tong hoc, co thuyet noi than phan cua Tao Tuyet Can la "bao y" (no boc) thi khong co tu cach vao nha Tong hoc, vi the chi la phuc dich o đo luc Đon Thanh theo hoc. Ban than Tao Tuyet Can, co thuyet noi xuat than la cong sinh, co thuyet la cu nhan. Ong co lam quan hay khong, cung chua ro, co thuyet noi ong tung lam Noi vu phu đuong chu su.
Ve qua trinh sang tac Hong lau mong, do cac tai lieu con lai hien nay qua it oi, nen van con nhieu van đe gay tranh cai trong gioi Hong hoc. Song qua nhung loi ghi lai cua Truong Nghi Tuyen, Đon Man, Đon Thanh, thi Tao Tuyet Can la nguoi đa tai, đa nghe, gioi tho gioi hoa, say ruou phong tung, co thai đo ngao nghe truoc cac the luc đen toi trong xa hoi. Truong Nghi Tuyen trong bai Thuong Can Khe cu si đa viet Ky nhan to tinh phong đat, hao am, huu thien thi hoa (tinh tinh phong khoang, gioi uong ruou, gioi thi hoa). Tao Tuyet Can sang tac nhieu tho nhung đen nay đeu that lac het.
Cac bai tho cua Truong Nghi Tuyen va Đon Man, Đon Thanh con lai đen nay đa phac hoa mot Tao Tuyet Can voi tam trang "tai cao, phan thap", cuoc đoi chim noi nhung phong khoang, voi nhung nam thang Cu gia thuc chuc tuu thuong xa (trong nha phai an chao, ruou phai mua chiu - Đon Thanh, Tang Tao Can pho), song qua ngay nho vao ban tranh va giup đo cua ban be. Chinh hoan canh đo đa thoi thuc Tao Tuyet Can viet nen Hong lau mong, mot tac pham Tu tu khan lai giai thi huyet, Thap nien tan kho bat tam thuong (moi chu xem ra đeu la mau, muoi nam cay đang chang tam thuong). Ong đa don het ca tam huyet đe phi duyet thap tai, tang san ngu thu (viet trong muoi nam, 5 lan sua chua), roi qua đoi trong benh tat ngheo tung chang bao lau sau cai chet cua đua con trai đoc nhat khi tac pham van con dang do. Tao Tuyet Can chet, con cai khong con, chi con duy nhat nguoi vo goa bua, tien nong khong co, chi con vai ba nguoi ban thuong tinh, tong tang qua quyt.


Van đe nam sinh nam mat va cha cua Tao Tuyet Can Van đe Tao Tuyet Can sinh nam nao, mat nam nao va cha cua Tao Tuyet Can la ai van con gay tranh cai trong gioi Hong hoc Trung Quoc.
Ve nam mat cua Tao Tuyet Can, gioi Hong hoc pho bien ba quan điem:

Nam Nham Ngo (1763): Ho Thich dua vao loi phe trong ban Giap Tuat Nham Ngo tru tich, thu vi thanh, Can vi le tan nhi the (đem tru tich nam Nham Ngo, sach hoan thanh, Tao Tuyet Can het le qua đoi), cho rang Tao Tuyet Can mat vao đem tru tich nam Nham Ngo (ngay 12 thang 2 nam 1763).
Nam Quy Mui (1764): Do Chu Nhu Xuong đe xuat vao nam 1947, cho rang Tao Tuyet Can mat vao đem tru tich nam Quy Mui (ngay 1 thang 2 nam 1764).
Cung co y kien cho rang Tao Tuyet Can mat vao nam Giap Than (đau xuan 1764).
Can cu vao cac bai tho con đe lai cua cac nguoi ban cua Tao Tuyet Can, thi vao cuoi xuan nam Can Long thu 29 (Giap Than 1764), Tao Tuyet Can bi benh mat, Đon Thanh co lam tho đieu: Hieu phong tac nhat Phat minh tinh, Tu thap hoa nien thai sau sinh. Chu Nhu Xuong can cu vao cau tho Tien so nguyet, y tu thuong, nhan cam thuong thanh tat cho rang Tao Tuyet Can vi đua con trai bi benh chet yeu ma thuong cam qua đo roi sinh benh qua đoi, huong tho 40 tuoi. Đon Thanh trong bai tho đieu Tao Tuyet Can co hai cho đe con so 40 (tu thap), mot cau la Tu thap hoa nien thai sau sinh, mot cau la Tu thap hoa nien pho dieu minh. Truong Nghi Tuyen trong bai Thuong Can Khe cu si đa viet rang Tao Tuyet Can nien vi ngu tuan nhi tuat (mat nam 50 tuoi), vi vay cac nha Hong hoc suy đoan rang Tao Tuyet Can tho trong khoang 40 tuoi đen 50 tuoi.
Ve nam sinh cua Tao Tuyet Can, Ho Thich cho rang ong sinh nam 1715, Phung Ky Dung cung tan đong chu truong nay. Chu Nhu Xuong thi cho rang cac cum tu Giang đong hoa vuong va Tien hoa tiet (ky tien hoa) trong Hong lau mong la dung đe am chi ngay sinh nhat Gia Bao Ngoc, đong thoi cung am chi ngay sinh nhat cua Tao Tuyet Can. Theo đo thi tien hoa tiet trung vao ngay 26 thang 4 am lich tuc la tiet mang chung. Theo nhu phat hien nay thi ngay 26 thang 4 am lich nam 1724 (tuc la nam Giap Thin Ung Chinh thu hai) co kha nang la ngay sinh cua Tao Tuyet Can. Neu Tao Tuyet Can mat vao nam 1763 hoac 1764 thi phat hien tren cua Chu Nhu Xuong cung phu hop voi cau tho đieu cua Đon Thanh Tu thap nien hoa thai sau sinh.
Con ve van đe cha cua Tao Tuyet Can la ai, hien nay cung co hai luong y kien:

Vuong Loi Khi cho rang cha Tao Tuyet Can la Tao Ngung, ten trong gia pha la Tao Thien Huu, sinh vao nam At Mui Khang Hy thu 54 (1715), con Tao Thieu la chu cua Tao Tuyet Can.
Chu Nhu Xuong, Phung Ky Dung va Sai Nghia Giang cho rang cha Tao Tuyet Can la Tao Thieu.


Ve tac pham Hong Lau Mong = Thach Đau ky =
Ban đau, Hong Lau mong co ten la Thach đau ky. Thach Đau Ky thuoc loai tac pham chuong hoi, la mot bo truong thien tieu thuyet. Tao Tuyet Can viet đuoc 80 chuong, theo cac nha nghien cuu Trung Quoc, "chu chu đeu toan bang mau va nuoc mat". Tac pham ay co the đuoc xem la toan bo nhung hoi uc đau thuong cua cong tu Tao Tuyet Can ve nhung ngay ve vang va nhung ngay suy tan cua gia đinh minh, cua giai cap minh. Tuy nhien, vuot len khoi nhung hoi uc đo, Thach Đau Ky la tac pham voi cai nhin rat khach quan ve ban chat an choi, huong thu cua giai cap quan lai quy toc, đac biet la quan lai quy toc trieu Thanh va su suy tan cua giai cap ay. Noi cach khac, khi xay dung tac pham chuong hoi nay, Tao Tuyet Can vua đung tren vi the chu quan cua mot nguoi trong cuoc, vua đung o vi the khach quan cua mot chung nhan.
Moi viet dang do đuoc 80 chuong, Tao Tuyet Can qua đoi.


= Hong Lau Mong cua Cao Ngac =
Nhung nha nho đuong thoi đa đuoc đoc 80 chuong ban thao cua ong đeu cam thuong cho mot nha van lia đoi o cai tuoi con qua tre va đeu co tham vong ke tuc su nghiep dang do cua ong. Tuy nhien, ho khong co đuoc cai kinh nghiem đau kho cua Tao Tuyet Can. Nhieu nguoi đa viet tiep Thach Đau ky nhung du luan luc đo đeu đanh gia khong đat vi cac ban viet tiep đeu cho tac pham ket cuc co hau.
Đen nam 1791, moi co mot nha van quyet đinh ke tuc va hoan thanh tam nguyen cho Tao Tuyet Can theo đung tam tu cua ong. Nguoi đo la Cao Ngac.
Cao Ngac tu la Van Si, hieu la Hong Lau Ngoai Si, tung lam quan duoi 2 trieu Can Long va Gia Khanh, trai qua lam hoan nan tren hoan lo. Ong đa viet them 40 chuong sau cho Thach Đau Ky can cu tren nen tang, y huong va van phong cua Tao Tuyet Can. Ket cuc khong co hau cua tac pham đuoc đanh gia la phu hop voi phan đau cua Tao Tuyet Can. Tac pham hoan thanh, Cao Ngac đoi tua lai la Hong Lau Mong (Giac Mo Lau Hong), vua phu hop voi noi dung tac pham, vua mang dang dap cua tam hon ong vi hieu cua ong la Hong Lau Ngoai Si (nguoi ngoai lau hong – khong dinh dang gi đen cong danh phu quy). Nam 1793, Hong Lau Mong đuoc in ra gom 120 chuong hoi, thuc su tro thanh danh tac van hoc co đien Trung Quoc, nhanh chong đuoc nhin nhan nhu la mot trong nhung tac pham xuat sac trong hon 300 tac pham chuong hoi thuoc hai trieu Minh – Thanh (1368 – 1911).


= Quan he giua Tao Tuyet Can va Hong lau mong =
Trinh Vi Nguyen trong loi tua Hong lau mong (ban Trinh Giap 1791 va ban Trinh At 1792) viet: Hong lau mong tieu thuyet ban danh Thach đau ky, tac gia tuong truyen bat nhat, cuu vi tri xuat tu ha nhan, duy thu noi ky Tuyet Can Tao tien sinh san cai so qua (tieu thuyet Hong lau mong nguyen ten Thach đau ky, tac gia tuong truyen bat nhat, khong biet do ai viet ra, duy trong sach ghi rang Tuyet Can Tao tien sinh la nguoi san cai, bien tap).
Tu nam 1921 Ho Thich trong cuon Hong lau mong khao chung đa phat bieu: Tac gia Hong lau mong la Tao Tuyet Can.
Can cu chung minh quan điem nay chu yeu dua vao loi phe cua Chi Nghien Trai trong hoi 1: Tao Tuyet Can u Đieu Hong hien trung phi duyet thap tai, tang san ngu thu, toan thanh muc luc, phan xuat chuong hoi, tac đe viet "Kim Lang thap nhi thoa" (Tao Tuyet Can o hien Đieu Hong soan duyet trong muoi nam, 5 lan sua chua, chia thanh muc luc, phan đinh chuong hoi, đe sach la "Kim Lang thap nhi thoa"). Cac ban Chi Nghien Trai trung binh Thach đau ky co nhieu đoan khang đinh tac gia la Tao Tuyet Can, nhu ban Giap Tuat hoi 1 phe rang: Nhuoc van Tuyet Can phi duyet tang san, nhien tac khai quyen chi thu gia nhat thien tiet tu huu he thuy soan? Tuc kien tac gia chi but giao hoat chi tham.
Minh Nghia, mot nha tho thoi Thanh trong bai tho Đe Hong lau mong viet:  Tao Tu Tuyet Can xuat so soan Hong lau mong nhat bo, bi ky phong nguyet phon hoa chi thinh, cai ky tien nhan vi Giang Ninh chuc phu. Ky so vi Đai Quan Vien gia tuc kim tuy vien co chi. Tich ky thu vi truyen, the tien tri gia, du kien ky sao ban yen nhan mac huong đac quan Hong lau mong tieu thuyet đieu Tuyet Can tam tuyet cu (tinh Tao).
Nhieu nha Hong hoc trong đo co Ho Thich va Chu Nhu Xuong can cu vao loi phe phi duyet thap tai, tang san ngu thu cho rang tac gia Hong lau mong la Tao Tuyet Can. Nhung cung co y kien cho rang Tao Tuyet Can chi la nguoi sua chua, bien tap chu khong phai la tac gia.


= Tac gia đich thuc? =
Gan đay, mot so nha nghien cuu Trung Quoc cho rang tac gia "Hong lau mong" khong phai la Tao Tuyet Can. Toi nay co 2 thuyet ve tac gia thuc cua tac pham nay. Gan đay đa co mot nguoi bo 16 nam nghien cuu va đay đu bang chung chung minh rang Hong Lau Mong la cua Tao Tuyet Can.


 Hong Thang  Hong Thang la mot van nhan cuoi đoi Minh, la tac gia cua bo truyen "Truong Sinh đien".
Tai cuoc hoi thao hoc thuat Tay Khe van hoa va "Hong Lau mong" to chuc nam 2006 tai Hang Chau, nhung nguoi tham du đa đua ra mot loat chung cu đe phan bac mot loat quan điem truoc nay cua cac nha Hong hoc, trong đo co viec tac gia Hong Lau mong khong phai la Tao Tuyet Can, nguyen mau cua Đai Quan vien chinh la Tay Khe – que huong cua Hong Thang, nguyen mau cua 12 nguoi đep "Kim Lang thap nhi kim thoa" chinh la "Tieu Vien thu muoi".
Theo tac gia Luu Mong Khe, Vien truong Vien Nghien cuu van hoa Trung Quoc, Phai To Cap trong gioi Hong hoc o đai luc đeu cho rang: Tac gia cua Hong Lau mong khong phai la Tao Tuyet Can ma la Hong Thang. Than the va su nghiep cua Hong Thang đeu co ghi ro trong "Hang Chau su chi", xa hoi thoi Minh rat coi mo, giong nhu chuyen trong Hong Lau mong. Con Tao Tuyet Can thi tu truoc nam 13 tuoi đa song o mien Nam, qua nghien cuu thay giua Tao Dan (ong noi cua Tao Tuyet Can) va Hong Thang co su giao luu voi nhau.
Theo Hoc gia Tho Mac Nhiet, mot nha nghien cuu Hong Lau mong: Tao Tuyet Can la nhan vat khong ton tai trong lich su. Theo ghi chep su lieu thi Hong Vien (trang trai ho Hong) o Ha Chu Đong, la noi o cuoi đoi cua Hong Chung – ong to cua Hong Thang. Theo khao sat cua Tho Mac Nhiet thi đay chinh la nguyen mau cua Di Hong Vien; con Tay Khe Son trang, hay Truc Song, la nguyen mau cua Tieu Tuong quan trong Hong Lau mong. Theo phan tich cua Tho Mac Nhiet ve boi canh Hong Thang sang tac Hong Lau mong, Hong Thang sinh nam 1645, đung luc quan Thanh xuong Giang Nam gay nen canh binh loan.


 Tao Dan  Thuyet thu hai đuoc cac bao Trung Quoc đe cap kha lau (tu nam 1991) cho rang: tac gia la Tao Dan chu khong phai Tao Tuyet Can. Cac hoc gia theo thuyet nay đua ra cac dan chung sau đe chung minh Tao Tuyet Can khong phai la tac gia Hong Lau mong.

Khi Tao Tuyet Can co tac pham nao, ban be ong thuong lam tho đe cap toi tac pham đo, nhung khong thay trong truoc tac cua ban be ong noi ve viec ong viet Hong Lau Mong.
Tao Tuyet Can sinh ra khi gia canh đa sa sut, khong the mo ta ky luong nhung canh phon hoa cua gia đinh trong Hong Lau Mong.
Dan chung quan trong nhat: Tao Dan co but danh la Chi Nghien Trai, theo Han tu, khi lam phep chiet tu thi ra 3 chu Gia Bao Ngoc la nhan vat chinh trong tac pham. Gia Bao Ngoc luon đuoc cac nha nghien cuu coi la hien than cua tac gia Hong Lau Mong.
Tuy nhien, nhung nguoi theo thuyet nay cho rang Tao Dan chi la chu hoac nguoi trong ho cua Tao Tuyet Can, khong phai la ong noi. Tao Dan đa song trong thoi gian gia đinh con thinh vuong va van song sau khi Tuyet Can đa mat. Do su quan ly nghiem ngat ve van chuong cua nha Thanh khi đo, Tao Dan phai lay ten nguoi đa qua đoi lam tac gia cua tac pham cua minh đe tranh tai va.


Chu thich Tham khao Tao Tuyet Can đich co su, Ngo An Du, Trung Hoa thu cuc, thang 12 nam 1962, ban thu nhat.
Hong hoc thong su, Tran Duy Chieu, Nha xuat ban nhan dan Thuong Hai, 2005.
Bach khoa toan thu tieu thuyet co đai Trung Quoc, Luu The Đuc chu bien.
Tao Tuyet Can truyen, Chu Nhu Xuong, Nha xuat ban van nghe Bach Hoa.


Xem them Van hoc Trung Quoc
Hong lau mong
Tu đai danh tac


Lien ket ngoai Tac gia Hong lau mong khong phai la Tao Tuyet Can?