Trieu Tien Anh To (chu Han: 朝鮮英祖; Hangul: 조선 영조, 31 thang 10 nam 1694 – 22 thang 4 nam 1776) la vi quoc vuong thu 21 cua nha Trieu Tien. Ong tri vi tu nam 1724 đen nam 1776, tong cong 52 nam, lau nhat trong cac đoi quoc vuong cua Trieu Tien. Ong cung la vi quoc vuong tho nhat cua Trieu Tien vuong trieu (82 tuoi).
Trieu đai cua Anh To đai vuong đanh dau su phuc hoi va phat trien cua nen kinh te Trieu Tien, ong giam thieu toi đa chinh sach thue nang cua dan chung va giu chinh sach đieu khien cac phe phai tranh đau, goi la Đang binh (蕩平; 탕평).
Tuy nhien, ong mac sai lam đuoc coi la noi tieng trong lich su, khi xu tu Trang Hien The tu vao nam 1762, gay tranh cai lon trong đuong thoi va ve sau. Du vay, trieu đai cua ong van gay hinh anh tot đep boi su thinh vuong lau dai va chu truong theo đuc hanh Nho giao on hoa va ky cuong.


Tieu su Trieu Tien Anh To co ten huy la Ly Kham (李昑), au danh Hi Tho (禧壽), ten tu la Quang Thuc (光叔). Ong đuoc sinh ra o Xuong Đuc cung, Bao Khanh đuong (昌德宮寶慶堂); vao ngay 13 thang 9 am lich (tuc 31 thang 10 theo duong lich), vao nam Tuc Tong thu 20 (1694). Ong la con trai thu tu cua Trieu Tien Tuc Tong, me ong la Hoa Kinh Thuc tan Thoi thi, nguoi o Hai Chau.
Nam 1699, ong đuoc phong lam Dien Nhung quan (延礽君). Nam 1704, khi đuoc ong lam gia le voi con gai cua đai than Tu Tong Đe (徐宗悌).
Tuc Tong đai vuong sinh thoi kha yeu quy Dien Linh quan (延齡君), con Dien Nhung quan lai hay bi khien trach. Đac biet, khi Thuc tan Thoi thi qua đoi, viec Dien Nhung quan mac tang phuc trong ki đe tang đa khien Tuc Tong tuc gian va trach mang, con khong cho trieu kien trong suot may thang lien.
Nam 1720, Vuong the tu Ly Quan ke vi sau khi Tuc Tong đai vuong qua đoi, tro thanh Trieu Tien Canh Tong.


Ke vi Canh Tong tuy đa lap gia that tu lau nhung van chua co nguoi noi doi nen đa lap Dien Nhung quan lam Vuong the đe (王世弟, 왕세제). Bay gio, trieu than quyet liet phan đoi Dien Nhung quan ke vi chuc vu Tru quan. Phai Lao Luan lien tuc gui tau chuong gay suc ep, phai Thieu Luan bay ke hoach am sat Dien Nhung quan bang cach dung len man kich san lung mot con cao trang thanh tinh am trong cung đien. Tuy vay do co Nhan Nguyen Vuong hau Kim thi đung ra bao ho, ong đa binh yen ngoi vung ngoi vi Tru quan trong suot thoi gian Canh Tong con song.
Ngay 11 thang 10, nam Canh Tong thu 4 (1724), Canh Tong thang ha sau 4 nam tri vi. Do Canh Tong đai vuong tuoi con tre ma đa som bang ha nen co xuat hien tin đon tan vuong sat hai huynh truong gianh ngai vi. Tuy nhien, nhieu nha su hoc ngay nay cho rang vua Canh Tong chet vi ngo đoc thuc do an hai san bi nhiem khuan, boi su sach mo ta vua co nhieu trieu chung cua benh.
Ngay 16 thang 10, 1724, Dien Nhung quan len ngoi, tro thanh vi quan vuong thu 21 cua nha Trieu Tien.


Tri vi Nam 1728, phe Thieu luan sai Ly Lan Ta (李麟佐), Trinh Hi (鄭希) khoi binh đe đua tong that Mat Phong quan (chau cua Chieu Hien The tu) Ly Than lam Quan (君), song that bai, su sach goi la Mau Than chinh bien (戊申政變).
Anh To đai vuong la nguoi chiu anh huong sau sac Nho giao Trieu Tien. Thoi tri vi cua ong va chau ong Trieu Tien Chinh To, Nho giao thinh vuong, kinh te đuoc phuc hoi sau cac cuoc chien cuoi the ki XVI đau the ki XVII. Ong bo nhiem Phac Van Tu lam Am hanh ngu su (暗行御史, 암행어사), đuoc hieu la quan giam sat mat cua trieu đinh, kham sai đi khap đat nuoc tri quan tham nhung.
Anh To đai vuong la vi quoc vuong đau tien chong lai viec truyen ba Cong giao La Ma tai Trieu Tien. Đen the ki XVIII, Cong giao La Ma đa gay anh huong đen quoc gia nay, đac biet hai đao Giang Nguyen va Hoang Hai. Nam 1758, Anh To chinh thuc đat Cong giao La Ma ngoai vong phap luat.
Theo su sach, viec lam sai lam nhat cua ong la buc tu Trang Hien The tu, con trai ong vi nghi The tu bi benh đien va co y tao phan. Vao mot ngay nong thang 8 nam 1767, Trang Hien The tu đuoc lenh leo vao mot thung gao lon. Nguoi ta đa bit chat thung gao, va The tu chet sau 8 ngay vi ngat tho. Vi tri ke vi đuoc chuyen cho chau ong la Ly Toan (李祘), con trai cua Trang Hien The tu.


Qua đoi Nam 1776, ngay 5 thang 3 am lich (tuc ngay 22 thang 4), ong thang ha o Tap Khanh đuong, thuoc Khanh Hy cung (慶熙宮集慶堂), huong tho 82 tuoi. Vuong the ton Ly Toan len ke vi, tuc Trieu Tien Chinh To.
Ong đuoc an tang tai Nguyen Lang (元陵, 원릉), hien nay o thanh pho Cuu Ly. Mieu hieu cua ong la Anh To (英祖), thuy hieu ngan gon la Trang Thuan Chi Hanh Hy Kinh Hien Hieu Đai Vuong (莊順至行熙敬顯孝大王).


Gia đinh Than phu: Trieu Tien Tuc Tong.
Than mau: Hoa Kinh Thuc tan Thoi thi (和敬淑嬪崔氏, 1670 - 1718), nguoi o Hai Chau. Anh To sau khi ke vi đa dang cung hieu la Duc Tuong Cung (毓祥宮).
Hau cung:
Trinh Thanh Vuong hau Tu thi (貞聖王后徐氏, 1692 - 1757), nguoi o Đat Thanh, la con gai cua Đat Thanh Phu vien quan Tu Tong Đe (達城府院君徐宗悌) va Sam Thanh phu phu nhan Ly thi o Nguu Phong (岑城府夫人牛峯李氏).
Trinh Thuan Vuong hau Kim thi (貞純王后金氏, 1745 - 1805), nguoi o Khanh Chau, la con gai cua Ngao Hung phu vien quan Kim Han Tru (鰲興府院君金漢耉) va Nguyen Phong phu phu nhan Nguyen thi o Nguyen Chau (原豊府夫人原州元氏).
On Hi Tinh tan Ly thi (溫僖靖嬪李氏, 1691 - 1721), nguoi o Ham Duong. Cung hieu la Dien Ho cung (延祜宮), me sinh ra Hieu Chuong The tu.
Chieu Du Anh tan Ly thi (昭裕暎嬪李氏, 1696 - 1761), nguoi o Toan nghia. Cung hieu la Tuyen Hi Cung (宣禧宮), me sinh ra Trang Hien The tu, to mau cua Trieu Tien Chinh To.
Quy nhan Trieu thi (貴人趙氏, 1707-1780), nguoi o Phong Nhuong. Con gai cua Trieu Thai Hung (趙台徵) va Phac phu nhan o Mat Duong (密陽朴氏). So phong Thuc vien (淑媛), cuoi đoi Anh To tan phong Thuc nghi (淑儀). Thoi ki Chinh To, tan ton lam Quy nhan.
Phe Thuc nghi Van thi (廢淑儀文氏, 1717 - 1776), khong ro xuat than, vao cung lam cung nu. Nam 1753, đuoc Anh To sung hanh, thang vi Chieu vien (昭媛). Nam 1771, thang vi Thuc nghi (淑儀), vao cuoi đoi Anh To rat đuoc sung hanh, đoi voi Trang Hien The tu bat hoa thuan. Cuoi nhung nam Anh To tri vi, ba cung Kim Thuong To (金尚魯) am muu hai The ton (tuc Chinh To). Nam 1776, Chinh To ke vi, phe truat va ban chet.
Vuong tu:
Hieu Chuong The tu [孝章世子, 1719 – 1728], me la On Hi Tinh tan. So phong la Kinh Nghia quan (敬義君), vao nam 1724 đuoc lap lam Vuong the tu. Sau khi Trieu Tien Chinh To len ngoi, truy tang lam Chan Tong đai vuong (真宗大王). Thoi Đe quoc Đai Han, ong đuoc truy tang lam Chan Tong Chieu hoang đe (真宗昭皇帝).
Trang Hien The tu [莊獻世子, 1735 - 1762], me la Chieu Du Anh tan. Ban đau thuy la Tu Đieu The tu (思悼世子), Chinh To ke vi cai thanh Trang Hien (莊獻). Thoi Đe quoc Đai Han, ong đuoc cai thuy thanh Trang To Y hoang đe (莊祖懿皇帝).
Vuong nu:
Hoa Uc Ong chua [和億翁主, 1717 - 1718], me la On Hi Tinh tan.
Hoa Thuan Ong chua [和順翁主, 1720 - 1758], me la On Hi Tinh tan. Ha gia Nguyet Thanh uy Kim Han Tan (金漢藎; 1720 - 1758).
Hoa Binh Ong chua [和平翁主, 1727 - 1748], me la Chieu Du Anh tan. Ha gia lay Cam Binh uy Phac Minh Nguyen (朴明源; 1725 - 1790).
3 Ong chua con gai voi Chieu Du Anh tan].
Hoa Hiep Ong chua [和協翁主, 1731 - 1752], me la Chieu Du Anh tan. Ha gia lay Vinh Thanh uy Than Quang Tuy (申光綏).
Ong chua [翁主, 1735 - 1736], me la Quy nhan Trieu thi.
Hoa Hoan Ong chua [廢和緩翁主, 1738 - 1808], me la Chieu Du Anh tan. Ha gia lay Nhat Thanh uy Trinh Tri Đat (鄭致達). Sau khi Hoa Binh ong chua qua đoi, ba đuoc Anh To yeu thuong, trieu vao cung va het muc yeu quy. Ong chua vi the sinh kieu, can thiep trieu chinh. Tuy voi Trang Hien The tu la anh em cung me, nhung ba muon phan bat kinh. Nam 1778, bi tuoc phong hieu va đuoc phuc hieu thoi Cao Tong.
Hoa Nhu Ong chua [和柔翁主, 1740 - 1777], me la Quy nhan Trieu thi. Ha gia lay Xuong Thanh uy Hoang Nhan Điem (黃仁點).
Hoa Ninh Ong chua [和寧翁主, 1753 - 1821], me la Phe Thuc nghi. Ha gia lay Thanh Thanh uy Tham Nang Kien (沈能建; 1752 - 1817).
Hoa Cat Ong chua [和吉翁主, 1754 - 1772], me la Phe Thuc nghi. Ha gia lay Lang Thanh uy Cu Man Hoa (具敏和; ? - 1800).


Thuy hieu King Yeongjo Jangsun Jihaeng Sundeok Yeongmo Uiryeol Jang-ui Hong-yun Gwang-in Donhui Checheon Geon-geuk Seonggong Sinhwa Daeseong Gwang-un Gaetae Giyeong Yomyeong Suncheol Geon-geon Gonyeong Baemyeong Sutong Gyeongnyeok Honghyu Junghwa Yungdo Sukjang Changhun Jeongmun Seonmu Huigyeong Hyeonhyo the Great of Korea.
영조장순지행순덕영모의렬장의홍윤광인돈희체천건극성공신화대성광운개태기영요명순철건건곤영배명수통경력홍휴중화융도숙장창훈정문선무희경현효대왕.
英祖莊順至行純德英謨毅烈章義洪倫光仁敦禧體天建極聖功神化大成廣運開泰基永堯明舜哲乾健坤寧配命垂統景曆洪休中和隆道肅莊彰勳正文宣武熙敬顯孝大王.
Anh To Trang Thuan Chi Hanh Thuan Đuc Anh Mo Nghi Liet Chuong Nghia Hong Luan Quang Nhan Đon Hy The Thien Kien Cuc Thanh Cong Than Hoa Đai Thanh Quang Van Khai Thai Co Vinh Nghieu Minh Thuan Triet Can Kien Khon Ninh Phoi Menh Thuy Thong Canh Lich Hong Huu Trung Hoa Long Đao Tuc Trang Chuong Huan Chinh Van Tuyen Vu Hy Kinh Hien Hieu Đai Vuong.


Tham khao Lien ket ngoai