Thuong vu Alaska (con đuoc biem goi đuong thoi la "Tro đien ro cua Seward" hay "Tu đa cua Seward") la viec Hoa Ky mua lanh tho Alaska, mot vung đat rong 586.412 dam vuong (1.518.800 km²) tu Đe quoc Nga vao nam 1867. Cong viec xuc tien theo no luc cua Ngoai truong Hoa Ky William Seward. Lanh tho nay sang the ky 20 tro thanh tieu bang Alaska.


Hoan canh Vi kho khan tai chinh va lo ngai khong phong thu đuoc Alaska, Nga trieu co y đinh ban nhuong lanh tho xa xoi o Bac My vao giua the ky 19. Cung luc đo Anh đang mo tam anh huong o tay Canada. Nga lo la se mat trang Alaska neu co xung đot quan su voi Anh. Vi le đo, Nga hoang Aleksandr II quyet đinh ban vung đat nay cho Hoa Ky, va chi thi cho đai su Nga tai Hoa Ky la Eduard de Stoeckl, tien hanh thuong thuyet voi Bo Ngoai giao Hoa Ky vao thang 3 nam 1867.
Cuoc thuong thuyet ket thuc sau mot cuoc hoi đam keo dai thau đem, cham dut vao 4 gio sang ngay 30 thang 3 khi hai ben ha but ky to hiep đinh voi gia mua la 7,2 trieu dollar (binh quan la khoang 1,9 cent mot acre). Du luan Hoa Ky khi đo noi chung la ung ho, nhung mot so bao chi thi cham biem cho đo la lam lan phieu luu cua Ngoai truong Seward. Đang ke nhat la Horace Greeley cua to New York Tribune nhu sau:

To New York World thi cho rang đay la mot "trai cam đa bi vat kiet nuoc" va "No chang co gi đang gia, ngoai mot it thu san đe lay long, von đa bi san ban đen gan tuyet chung. Ngoai quan đao Aleut va mot dai đat ven bien phia nam, vung đat nay tham chi chang đang đem tang ai... Tru khi nguoi ta tim thay vang o đay, con thi khong biet bao lau sau o đo moi co đuoc mot nha in an Hoe, mot nha tho dong Methodist va mot so canh sat đo thi".
Cung theo to New York Tribune thi đo la mot "vung hoang so đuoc uop lanh".


Quan điem cua Washington Cuoc mua ban nay khi đo bi che nhao la tro ngu ngoc cua Seward, hay hop bang cua Seward, va khu vuon gau bac cuc cua (Tong thong) Andrew Johnson, vi nguoi ta cho la "phai đien lam thi moi tieu nhieu tien the vao mot lanh tho heo lanh nhu vay".
Ban hiep uoc đuoc Ngoai truong Hoa Ky William H. Seward ung ho, vi ong la nguoi chu truong mo rong lanh tho, cung voi chu tich Uy ban quan he quoc te, Charles Sumner. Ho ly luan la loi ich chien luoc cua đat nuoc se đuoc đam bao boi ban hiep uoc nay. Nuoc Nga la mot đong minh quan trong cua Hoa Ky trong cuoc Noi chien Hoa Ky, trong khi nuoc Anh thi gan nhu la ke thu. Do đo, viec giup đo Nga va lam chuong mat nguoi Anh la mot viec lam co ly. Hon the nua, van con van đe cac lanh tho lan can thuoc Anh (nay la mot phan cua Canada). Neu nhu bi vay boc boi Hoa Ky, cac lanh tho nay se chang co gia tri chien luoc gi voi Anh, nen co the mua lai đuoc tu Anh mot ngay nao đo. Thuong vu nay, theo to New York Herald, la mot "dau hieu" tu phia Nga hoang cho cac đe quoc Anh va Phap la ho khong co viec gi đe lam tren luc đia nay. Noi gon lai, đo la mot cu đanh tat suon Canada, theo nhu to bao ten tuoi New York Tribune. The gioi se nhanh chong nhan ra la mien tay bac la mot "ga thi dan London voi mot anh Yankee đay canh giac đung o moi ben", va nuoc Anh se phai hieu la ho chang co lua chon nao khac ngoai viec ban lanh tho nay cho Hoa Ky.

Ngay 3 thang 3, Sumner đoc mot bai dien van quan trong ung ho hiep đinh, dien giai lich su, khi hau, cau truc đia ly, dan cu, tai nguyen rung, mo, chim, thu, ca... cua Alaska. La mot hoc gia tieng tam, ong trich dan chung nhan cua nhung nha đia chat va tham hiem nhu: Alexander von Humboldt, Joseph Billings, Yuri Lisiansky, Fyodor Petrovich Litke, Otto von Kotzebue, Portlock, James Cook, John Meares, Ferdinand von Wrangel. Khi ong ket thuc bai dien van, ong nhan xet la ong đa "lam nhieu hon la chi cam can nay muc". Neu nhu bai dien van nay thien vi mot phe, thi theo ong, "đo la vi ly tri hoac xac tin cua phia đo manh me hon". Rat nhanh thoi, Sumner noi, "Mot đoan cac nha tham hiem gan da se tran ve vung duyen hai, san sang cho bat ky thuong vu, hay hoat đong yeu nuoc nao. Thuong mai se đuoc mo rong, to quoc co them vanh đai bao ve, la co quoc gia co them nhung canh tay nang cao no len". Danh cho nhung nguoi cong hoa My, ong thuc giuc ho: "cac ban se đuoc danh cho nhung gi tot hon ca nhung gi ban co the co, du la hang ta ca, hang đong vang sa khoang hoac nhung tam da thu đep đe nhat hay nga quy bau nhat". "Thanh pho cua chung ta," Sumner boc len, "se la ca luc đia Bac My voi nhung canh cong giap tan cac đai duong bao quanh." Ong cho rang hiep đinh la "mot buoc ro ret" ve huong đo. Voi ban hiep đinh nay, chung ta "loai bo them mot ong vua khoi luc đia nay." Lan luot, chung ta đa buoc ho phai rut lui", đau tien la Phap, roi Tay Ban Nha, roi lai Phap, va nay la Nga, tat ca phai nhuong buoc cho suc thong nhat trong phuong cham E pluribus unum."
Ngay Seward, đe tuong nho đen William H. Seward, la ngay le o Alaska, dien ra vao ngay thu Hai cuoi cung cua thang 3 đe ky niem viec Hoa Ky mua vung đat Alaska tu nuoc Nga. Ngay Seward cung la ngay cam ruou o nhieu thanh pho nhu Ketchikan, mot trong nhung thanh pho cang quan trong cua Alaska, mac du lenh cam ruou trong ngay khong bi ap đat len tat ca cac thanh pho.


Phe chuan va thuc thi Thuong Nghi vien Hoa Ky phe chuan ban hiep đinh ngay 9 thang 4 nam 1867, voi 37 phieu thuan va 2 phieu chong. Tuy nhien, viec thu xep tien bac tra cho viec mua Alaska bi đinh tre đen hon mot nam do su phan đoi tu phia Ha vien. Ha vien cuoi cung cung thong qua vao thang 6 nam 1868, voi 113 phieu thuan va 48 phieu chong.
Sumner cho biet phia Nga uoc tinh tai Alaska co khoang 2.500 nguoi Nga hoac nguoi lai, 8.000 dan ban đia, tong cong co khoan 10 ngan nguoi nam duoi su quan ly cua Cong ty san thu Nga, cung voi chung 50 ngan nguoi Eskimo va da đo song ngoai tam kiem soat cua ho. Nguoi Nga đinh cu trong 23 tram buon ban, thiet lap tai cac đia điem thuan loi tren cac quan đao va vung duyen hai. Tai cac tram nho, chi co chung 4 - 5 nguoi Nga đong đe thu mua da song tu nguoi da đo đe luu kho va van chuyen khi co thuyen cua cong ty qua. Co hai thi tran lon hon, New Archangel, nay la Sitka, thiet lap nam 1804 đe buon ban da rai ca bien, voi 116 cabin (nha go nho) va 968 dan. Thi tran thu hai la St. Paul tren đao Kodiak, voi 100 cabin va 283 nguoi, nam o trung tam cong nghiep da hai cau.
Nguoi My chon ten Alaska, nguyen la mot cai ten cua nguoi Aleut. Buoi le ban giao dien ra o Sitka, Alaska ngay 18 thang 10 nam 1867. Binh si Nga va My dieu hanh truoc dinh Thong đoc, la co Nga đuoc ha xuong, la co My đuoc keo len trong tung hoi đan đai bac chao mung. Đai ta Alexis Pestchouroff tuyen bo, "Tuong Rousseau, uy theo Hoang đe, Sa hoang nuoc Nga, toi chuyen giao cho Hop chung quoc Hoa Ky lanh tho Alaska". Tuong Lovell Rousseau chap nhan chuyen giao lanh tho. Mot so phao đai nho, lo cot va nha xay bang go đuoc giao lai cho nguoi My. Binh linh Hoa Ky vao đong trong cac doanh trai, con tuong Jefferson C. Davis thi đen tru trong dinh Thong đoc, phan lon nguoi Nga tro ve que, chi co mot it nguoi buon ban long thu va linh muc la o lai.
(Ngay 18 thang 10 nam 1867, la ngay theo lich Gregorian va gio 9:01:20 sau gio Greenwich, co hieu luc ngay hom sau, thay the lich Julian va gio 14:58:40 truoc gio Greenwich. Voi nguoi Nga, le chuyen giao dien ra vao ngay 17 thang 10 nam 1867.)


Xem them Rac roi phan đinh bien gioi Alaska
Hiep uoc Adams-Onis
Thuong vu Louisiana
Bang thu 51
Danh sach lanh tho đuoc mot quoc gia co chu quyen mua tu mot quoc gia co chu quyen khac


Chu thich Nguon tham khao Ronald J Jensen. The Alaska Purchase and Russian-American Relations (1975).
Ellis Paxson Oberholtzer; A History of the United States since the Civil War. Volume: 1. 1917.
Alaska. Speech of William H. Seward at Sitka, August 12, 1869 (1869; Digitized page images & text)


Lien ket ngoai Treaty with Russia for the Purchase of Alaska and related resources at the Library of Congress
Text of Treaty with Russia (Alaska Purchase)
The Alaska Purchase Luu tru ngay 2 thang 11 nam 2008 tai Wayback Machine (Meeting of Frontiers, Library of Congress)
Original Document of Check to Purchase Alaska Luu tru ngay 14 thang 6 nam 2008 tai Wayback Machine
Purchase of Alaska
Alaskan Purchase