iOS (truoc đay la iPhoneOS) la he đieu hanh tren cac thiet bi di đong cua Apple. Đay la he đieu hanh chay tren cac san pham gom iPhone, cac mau iPad truoc khi iPadOS đuoc gioi thieu vao 2019, đong thoi cung la he đieu hanh cho iPod Touch va la he đieu hanh pho bien thu 2 tren toan cau, sau Android cua Google.
Ban đau he đieu hanh nay chi đuoc phat trien đe chay tren iPhone (goi la iPhone OS), nhung sau đo đuoc mo rong đe chay tren cac thiet bi khac cua Apple nhu iPod Touch (thang 9 nam 2007) va may tinh bang iPad (thang 1 nam 2010 đen thang 9 nam 2019). Tinh đen thang 1 nam 2017, App Store tren iOS chua khoang 2.2 trieu ung dung, 1 trieu trong so đo la ung dung chi danh cho iPad va đuoc tai ve tong cong khoang 130 ty lan. Trong quy 4 nam 2010, co khoang 26% đien thoai thong minh chay he đieu hanh iOS, xep sau ve thi phan so voi Android cua Google va Symbian cua Nokia.
Giao dien nguoi dung cua iOS than thien voi thao tac cam ung đa điem bang tay, cung nhu ho tro but stylus Apple Pencil (chi danh cho iPad). iOS chi cho phep thay đoi nhac chuong va hinh nen, khong ho tro thay đoi giao dien. Co nhieu hang san xuat Android đa tuy bien giao dien Android tren thiet bi cua minh giong voi giao dien iOS, co the ke đen Color OS hay MIUI. He đieu hanh iOS la he đieu hanh chuyen biet vuot troi, moi thong so tren he đieu hanh iOS đeu khac biet hoan toan so voi cac he đieu hanh khac.
Phien ban moi nhat la iOS 18 đuoc phat hanh chinh thuc vao ngay 16 thang 9 nam 2024, tiep tuc ho tro cap nhat cho cac thiet bi tu iPhone XR tro len.


Lich su iOS đuoc tiet lo tai Hoi nghi va Trien lam Macworld dien ra vao 9 thang 1 nam 2007 va đuoc phat hanh vao thang 9 nam đo cung voi the he iPhone đau tien. Khi đo, he đieu hanh nay chua co mot cai ten rieng nen chi đon gian la "iPhone OS". Ban đau, ung dung ben thu ba khong đuoc ho tro. Steve Jobs đa tuyen bo cac nha phat trien co the xay dung cac ung dung cua minh chay tren iPhone ma Apple "se cu xu nhu nhung ung dung mac đinh tren iPhone". Vao ngay 17 thang 10 nam 2007, Apple thong bao đang phat trien bo cong cu phat trien phan mem cho iPhone va se đua no đen "tay cua cac nha phat trien vao thang 2". Ngay 6 thang 3 nam 2008, Apple đa phat hanh ban dung thu đau tien, cung voi mot cai ten đau tien cho iOS, đo la "iPhone OS".
Thang 6 nam 2010, Apple đoi ten iPhone OS thanh iOS. Tuy nhien "iOS" đa đuoc Cisco dung đe đat ten cho he đieu hanh cua minh truoc đo. Đe tranh cac tranh chap ban quyen trong tuong lai, Apple đa xin giay phep su dung thuong hieu iOS tu Cisco, đieu nay giong voi cach Apple đa mua thuong hieu "iPhone" đe su dung cho đien thoai thong minh cua minh.
Gan đay, bai bao cao cua To chuc An xa Quoc te ve phan mem gian điep Pegasus đa gay chan đong du luan. Danna Ingleton - Pho giam đoc cong nghe To chuc An xa cho biet: "Apple tu hao ve tinh nang bao mat va quyen rieng tu cua minh, nhung NSO Group đa pha vo tat ca. Phan tich phap y phat hien bang chung khong the choi cai rang phan mem gian điep cua NSO đa lay nhiem thanh cong cac mau iPhone 11 va iPhone 12 thong qua tan cong zero-click (khong nhap chuot). Hang nghin iPhone co kha nang bi xam pham. Đay la noi lo toan cau, ai cung co nguy co gap rui ro, ngay ca nhung "ga khong lo" cong nghe nhu Apple cung khong đu trang bi đe đoi pho voi giam sat quy mo lon".
Tan thanh lap luan tu to chuc nay, Citizen Lab - phong nghien cuu ve bao mat internet cua Đai hoc Toronto (My) cung luc đo cung cong bo bao cao cua rieng ho. Theo đo, ho phat hien iPhone 12 Pro Max va iPhone SE2 chay he đieu hanh iOS tu 14.0 tro len van khong the mien nhiem truoc Pegasus.
Bill Marcza - nha nghien cuu cap cao tai Citizen Lab canh bao: "Apple gap phai van đe đang bao đong voi bao mat tren iMessage. He thong BlastDoor (đuoc gioi thieu tren iOS 14 đe ngan can tan cong zero-click) khong giai quyet đuoc van đe".
Theo Washington Post, thang truoc, mot tin nhan la am tham đuoc gui đen chiec iPhone 11 cua Claude Mangin - vo cua mot nha hoat đong chinh tri bi bo tu o Morocco. Tin nhan nay đen tu tai khoan Gmail "linakeller2203", khong am thanh, khong hinh anh, lang le vuot qua he thong bao mat Apple va xam nhap vao thiet bi cua nan nhan.
Claude Mangin tin rang thiet bi cua Apple se bao ve co khoi viec bi theo doi. The nhung, ca hai chiec iPhone 11 lan iPhone 6s ma co dung đeu bi nhiem ma đoc Pegasus.
Cung nhu Claude Mangin, Hatice Cengiz - hon the cua mot phong vien to Washington Post gan đay moi phat hien iPhone minh tung bi tan cong nhieu lan vao đau thang 10.2018. Thoi điem đo, chong chua cuoi cua co bi sat hai. Co cung tung đinh ninh iPhone la thiet bi khong ai co the hack đuoc, cho đen khi co ket qua phap y tu To chuc An xa Quoc te.
Cac nha nghien cuu ghi nhan iPhone bi nhiem Pegasus hang chuc lan trong nhung nam gan đay. Đieu nay co the gay ton hai đen danh tieng cua Apple, nhat la khi so voi đoi thu Google.
To chuc An xa Quoc te kiem tra 67 smartphone, trong đo co 34 chiec iPhone la đoi tuong cua Pegasus. 23 chiec đa bi tan cong, con 11 chiec co dau hieu bi Pegasus xam nhap nhung chua thanh cong.
Trong khi đo, chi co 3 trong so 15 chiec đien thoai Android co dau hieu bi tan cong.
Sau khi biet tin, Apple lap tuc len an nhung cuoc tan cong su dung phan mem Pegasus. Ivan Krstic - ky su truong ve bao mat cua Apple cho biet: "Cac cuoc tan cong nhu the nay rat tinh vi, ton hang trieu USD, thuong co thoi gian ngan han va nham vao cac ca nhan cu the. Đieu đo co nghia la chung khong phai moi đe doa đoi voi phan lon khach hang cua Apple, nhung chung toi se lam viec khong met moi đe bao ve nguoi dung, bo sung cac bien phap bao ve moi cho thiet bi va du lieu".


Kho hinh anh Phan mem va ngon ngu lap trinh Cac phan mem (ung dung) tren iOS đuoc nguoi dung tai ve tu App Store - kho ung dung cua iOS, ngoai ra cung co nhung kho ung dung khong chinh thong khac, co the đuoc tai qua Cydia, Sileo, Zebra khi jailbreak may. Cac phan mem nay đuoc cac nha phat trien (developers) su dung ngon ngu lap trinh Objective-C va sau nay đuoc thay the bang Swift.
Đe đang tai phan mem len App Store, nha phat trien phai đang ky 1 tai khoan Developer đe đuoc cap phep phat hanh phan mem. Apple se thu phi cho loai tai khoan Developer nay va kiem duyet noi dung cung nhu kha nang tuong thich cua ung dung voi iOS truoc khi no xuat hien tren App Store.


Xem them Jailbreak iOS
App Store


Tham khao Lien ket ngoai Website chinh thuc
iOS Dev Center – tren website Apple Developer Connection