Nang luong khong day hay chinh xac hon la truyen tai nang luong khong day la qua trinh truyen nang luong cao tu mot điem đen mot điem nao đo khong can day dan.
Truyen nang luong khong day, ve co ban khac voi truyen thong tin khong day trong vien thong (nhu radio, TV, radar, đien thoai di đong,...), o đo thong tin đuoc bien đieu truyen đi moi huong, tin hieu co trong mot dai tan xac đinh, cong suat tin hieu o đau thu thuong rat nho (co nW đen µW)... con trong linh vuc truyen nang luong khong day thi đo lon va hieu suat truyen nang luong la quan trong nhat, nang luong chi truyen theo mot chieu xac đinh.


Lich su = Y tuong cua Nikola Tesla =
Y tuong ve chuyen tai đien nang đa đuoc đua ra tu đau nam 1900 boi nha phat minh nguoi Serbia Nikola Tesla truoc khi luoi đien đuoc pho bien rong rai Ngay tu nhung nam nay, Tesla đa mo uoc mot the gioi khong ton tai day dan đien phuc tap ma su dung he thong mot thap truyen đien va nang luong khong day toi moi ngo ngach tren the gioi. Nham hien thuc hoa vien canh nay, Tesla đa bat tay xay dung thap Wardenclyffe cao 29m o New York. Ngon thap nay đuoc coi la buoc cuoi cung trong he thong đien khong day cua Tesla, va đuoc ket hop voi phat minh may thu nang luong vu tru. Neu thanh cong, the gioi se đuoc su dung đien mien phi va khong gioi han chi bang mot cai antenna thu nang luong o đau cuoi.
Tuy nhien sau 17 nam xay dung (1900-1917), du an thap đa bi đinh chi, bi rut nguon tai tro cua JP Morgan vi ho phat hien y đo that su cua Tesla khong phai xay dung thap vien thong.
Mo uoc cua Tesla xuat phat tu sang che truoc đo cua ong, cuon day Tesla (Tesla coil), mot phat minh mang tinh cach mang so voi thoi đai. Tesla đa phat trien nhung cuon day đac biet nay vao nam 1891, truoc khi nguoi ta su dung nhung chiec may bien ap truyen thong đe cung cap đien cho moi thu nhu he thong chieu sang đen cac mach đien thoai. Nhung bien ap thong thuong khong the chiu đuoc tan so cao va đien ap cao ma cac cuon day trong phat minh cua Tesla co the chiu đung đuoc.
Mot cuon day Tesla bao gom hai phan: mot cuon day so cap va cuon thu cap, va moi cuon day co tu đien rieng. Hai cuon day va tu đien đuoc noi voi nhau bang mot khe đanh lua - mot khoang cach giua hai đien cuc đe tao ra tia lua đien. Ve co ban, cac cuon day Tesla la hai mach đien mo ket noi voi mot khe đanh lua. Mot cuon day Tesla can mot nguon đien cao ap. Mot nguon đien đuoc cung cap thong qua mot bien ap co the san xuat mot dong đien voi cuong đo can thiet (it nhat hang ngan von).
Nguon đien đuoc noi voi cuon day so cap. Tu đien cua cuon day chinh hoat đong nhu mot mieng bot bien tham hut cac đien tich. Cuon day so cap tu no phai co kha nang chiu đung đien tich rat lon va song đien, do đo chung thuong đuoc lam bang đong - mot loai day dan đien tot. Cac tu đien đuoc tich tu nhieu đien tich đen muc khang khong khi trong khe đanh lua. Sau đo, dong đien đi ra khoi tu đien đi xuong cuon day chinh va tao ra tu truong.
Nang luong lon khien cho tu truong sut giam nhanh chong, tao ra dong đien trong cuon thu cap. Đien ap bi nen qua khong khi giua hai cuon day tao ra tia lua o khe đanh lua. Nang luong bao phu giua hai cuon day va tich tu o cuon thu cap, tu đien. Đien tich trong tu đien thu cap len cao va thoat ra duoi dang ho quang đien. Voi đien ap tan so cao co the thap sang bong đen huynh quang cach xa vai buoc chan ma khong can day đien ket noi.
Nguyen tac co ban cua cuon day Tesla chinh la hien tuong cong huong, cong huong xay ra khi cuon day chinh ban dong đien vao cuon day thu cap đung thoi điem đe toi đa hoa nang luong chuyen vao cac cuon day thu cap. Ngay nay cuon day Tesla khong con đuoc ung dung thuc te nhieu nua, song phat minh cua Tesla đa lam nen cuoc cach mang ve cach hieu va su dung đien nang.


= Nhung nghien cuu thoi hien đai =
Nam 1961, Brown đa đang bai bao đau tien đe xuat viec truyen nang luong bang vi ba. Ba nam sau (1961) ong đa trinh dien mo hinh may bay truc thang thu nang luong tu chum tia vi ba đe bay o tan so 2,45 GHz trong dai tan danh cho cac ung dung ve cong nghiep, nghien cuu khoa hoc va y te, chung ta goi la bang tan ISM (Industry, Science, and Medical). Viec thu nghiem truyen khong day voi cong suat vai chuc kW đa đuoc thuc hien.
Nam 2001, cong ty Splashpower o Anh đa su dung. Thap Wardenclyffe do Nikola Tesla xay dung cac cuon day cong Huong trong mot mat phang đe truyen hang chuc Watt vao cac thiet bi khac nhau bao gom ca đen chieu sang,đien thoai di đong, PDA, iPod,...
Nam 2004 phuong thuc truyen cong suat cam ung đa đuoc su dung kha rong rai cho nhieu cong đoan khac nhau, doanh thu đat khoang 1 ty USD đoi voi cac linh vuc ban dan, LCD va che tao man hinh plasma.
Nam 2006, cac nha vat ly o Vien Cong nghe Massachusetts (MIT), My đa gia đinh mot cach đe loai tru nhung kho khan nay bang cach su dung cac song đien tu "phu du" khong phat xa. Cac song nay thuong đuoc san sinh cung voi cac song đuoc su dung trong truyen thong khong day hien nay, nhung lai phan ra rat nhanh khi chung phat ra khoi ang ten. Marin Soljacic va cac đong nghiep cho rang neu may thu co the cong huong voi may phat, "truong phu du" se cam ung mot dong đien. Bang cach nay, vat khong cong huong đuoc đat trong truong hoac la se ngat tin hieu hoac se hap thu hau het nang luong sinh ra boi truong.
Nam 2007, nhom cua Soljacic đa tien hanh thu nghiem y tuong nay. Dung ly thuyet đa cong bo, ho tao ra mot cap ang ten bang đong co dang cac vong. Mot đuoc noi voi he thong cap đien trong khi chiec con lai đuoc noi voi bong đen 60 W đat cach đo 2 m. Khi ho cho mot dong đien xoay chieu chay qua, no tao ra mot tu truong va lien ket cong huong voi cuon thu hai, do đo cam ung ra mot dong đien. Nhom cua MIT khang đinh rang dong đien nay co the thap sang bong đen voi hieu suat chuyen tai toi 40%, đung nhu ly thuyet cua ho đa gia đinh.
Nam 2007, mot nhom nghien cuu do giao su Marin Soljacic o MIT đa truyen nang luong khong day đe thap sang mot đen đien 60W voi hieu suat 40% voi khoang cach 2m, su dung hai cuon day co đuong kinh 60 cm, nhom đa phat trien ly thuyet truyen nang luong khong day tuong minh hon.
Nam 2008 Intel đa lap lai cac thi nghiem cua Tesla trong nam 1894 va cua giao su John Boys trong nam 1988 bang cach cap đien khong day cho mot bong đen o cu ly gan voi hieu suat đat 75%.
Nam 2010 tap đoan Haier bieu dien TV voi man hinh LCD hoan toan khong day đau tien tren the gioi tai hoi cho CES 2010 tren co so cac nghien cuu cua nhom cua giao su Marin Soljacic o MIT ve WPT va giao dien so khong day trong nha
Thang 3 nam 2015, cac nha khoa hoc Nhat Ban đa thuc hien đuoc mot buoc đot pha trong viec truyen tai nang luong đien khong day. Đay co the coi la tin hieu đang mung, mo ra kha nang san xuat đien tu ngoai vu tru bang nang luong mat troi va truyen ve Trai Đat. Trong thi nghiem, cac nha nghien cuu đa su dung song viba đe cung cap 1,8 kW (đu đe chay mot am đun nuoc đien) - qua khong khi toi mot muc tieu đuoc chi đinh o khoang cach 55 met (170 feet).


Đac điem chung Phan lon cac he thong truyen nang luong khong day truong gan dua tren nguyen ly cam ung tu va cam ung đien tu. Ve sau cong nghe truyen nang luong khong day truong xa đuoc thuc hien bang nguyen ly phong chum tia cong suat (powerbeam) o dang tia vi ba hay tia laser đe truyen cong suat lon (co KW, MW tham chi thiet ke đen co GW) tu vu tru ve be mat Trai Đat.


Cac dang nang luong khong day = Đien khong day =

Truyen tai đien nang khong day la cach truyen tai nang luong đien tu mot nguon đien voi mot thiet bi tieu thu ma khong can su dung day ran hoac day dan. Đo la mot thuat ngu chung dung đe chi mot so cong nghe truyen tai đien khac nhau ma su dung đien tu truong bien thien theo thoi gian. Truyen khong day rat huu ich cho cac thiet bi đien đien trong truong hop su dung day ket noi la bat tien, nguy hiem hoac bat kha thi. Trong truyen tai đien nang khong day, mot thiet bi truyen ket noi voi mot nguon nang luong, chang han nhu cac đuong day đien nguon, truyen đien bang đien tu truong tren mot khong gian can thiep đe mot hoac nhieu thiet bi thu, noi no đuoc chuyen đoi tro lai thanh đien va su dung đien.


= Ve tinh nang luong mat troi =

Ve tinh thu nang luong (SPS) la mot khai niem nhan nang luong mat troi trong khong gian va sau đo truyen toi be mat Trai Đat bang song sieu cao tan. Tai noi nhan, nang luong cua song sieu cao tan đuoc chuyen đoi thanh đien nang đe su dung. Mo hinh he thong SPS bao gom mat troi, ve tinh, bo phat song vi ba cong suat va rectenna thu nhan chum tia cong suat vi ba.
Co so cua y tuong SPS la su thu nhan nang luong mat troi trong quy đao va truyen no ve mat đat bang song vi ba, chum tia laser hay mot phuong phap khac nao đo. Trong phan nay ta chi ban ve truyen nang luong dung song vi ba. Trong truong hop nay, đau tien nang luong mat troi đuoc chuyen thanh đien nang, sau đo nang luong đien đuoc chuyen thanh song viba. O noi nhan song vi ba đuoc chuyen đoi tro lai thanh nang luong đien. Anten chinh luu nhan song vi ba tren mat đat đuoc goi la rectenna. Rectenna nhan song vi ba chuyen đoi thanh nang luong đien va sau đo hoa vao mang luoi


= Lo vi song =


= Tia laser =


Ung dung = Ve tinh nang luong mat troi =
Ve tinh thu nang luong mat troi SPS la mot cong nghe đuoc ky vong se thanh hien thuc vao nhung nam 2030. Tiem nang va tinh thuong mai cua SPS la rat lon. Hien cac nha khoa hoc đang tap trung nghien cuu giai quyet bai toan ve giam gia thanh cho SPS
SPS se giai phong chung ta khoi mang truyen dan va cung cap đien su dung day dan. Chung ta cung khong mat vat lieu day dan vi SPS la mang truyen nang luong khong day. Hon the, co the thuc hien viec truyen đien toi nhung lieu. SPS se loai bo su mat đien do ngan mach hay cac su co o mat đat. Cong suat tong cua he thong se rat linh hoat. Chi phi ban đau đe thuc hien he thong SPS la rat lon va su lo ngai chong lan cac khai niem cua he thong WPT sang cac he thong truyen thong hien tai


= Đien khong day =
Đac biet đoi voi cac thiet bi nhu o to đien hay cac cam ung khong day, o nhung moi truong kho khan cho viec ket noi đien qua day. Truyen tai đien khong day thuong thuan tien va than thien voi moi truong hon so voi cach cam đien qua o cam thong thuong.


= Thiet bi y khoa =
Đien thoai di đong va đen pin hoat đong bang pin ma khong co kho khan. Tuy nhien, vi tuoi tho gioi han, nang luong pin khong phai la mot lua chon kha thi cho nhieu ung dung trong cac linh vuc cua y hoc hoac ky thuat thu nghiem, chang han nhu cay ghep hoac đau do. Cac nha nghien cuu đa phat trien qua trinh cung cap nang luong cho nhung he thong nay ma khong dung day dan
Cac nha nghien cuu tai Vien Fraunhofer o Hermsdorf đa thanh cong trong truyen đien khong day dan tu mot mo-đun may phat di đong toi mot mo-đun may phat di đong - thiet bi nhan. "Mo-đun truyen tai co dang hinh tru nho gon, no co the đuoc gan vao day that lung", Dr. Holger Lausch, nha khoa hoc tai IKTS noi. May phat cung cap dong đien hon 100 milliwatts va co pham vi khoang 50 cm. Ket qua la, may thu nhan co the đuoc đat hau nhu bat cu noi nao trong co the. "Voi thiet bi di đong, chung toi co the cung cap nang luong tu xa đen bo phan cay ghep, he thong lieu dung thuoc men va cac ung dung y te khac ma khong can cham vao chung - nhu vien nang nuot noi soi di chuyen qua đuong tieu hoa va truyen tai hinh anh ben trong cua co the ra ben ngoai," Lausch  noi. Mo-đun thu nhan co the đuoc truy vet bat cu luc nao - bat ke nang luong truyen - đoi voi vi tri va đia điem cua no. Vi vay, neu may thu đuoc đat ben trong mot vien nang noi soi video, hinh anh tao ra co the đuoc gan cho cac vung đuong ruot cu the. Neu no đuoc đat ben trong mot vien nang lieu luong, sau đo cac thanh phan hoat chat trong thuoc co the đuoc phat tan theo chi đinh.


Hieu qua Khi dan so cua Trai Đat tiep tuc tang truong, nhu cau ve đien co the vuot qua kha nang san xuat. Cuoi cung thi nang luong khong day co the tro thanh mot đieu can thiet hon chi la mot y tuong thu vi.
Tiep nhan lien tuc nang luong tu vu tru va gan nhat la mat troi 24/24. Hon nua, no co the cap nang luong cho bat cu mot khu vuc nao tren mat đat, ca vung sau vung xa, khong phu thuoc cac nguon nuoc sach đe hoat đong, chi can huong angten phat ve vi tri đat angten thu o noi mong muon su dung. Vi vay nang luong mat troi vu tru la nguon on đinh lau dai, cung cap truc tiep cho moi dan toc, khong phu thuoc so huu cua quoc gia nao
Nang luong mat troi vu tru khong gay ra cac khi co hieu ung nha kinh, khong anh huong nhieu đen bien đoi khi hau, va khong tao ra phe thai đoc hai can phai chon cat (nhu nang luong hat nhan), vi vay no khong the la muc tieu cho bon khung bo. Ngoai ra, he thong SPS yeu cau dien tich nho hon khoang 1/5 lan so voi he thong nang luong mat troi tren mat đat khi cho cung cong suat


Đanh gia "Y tuong ve viec loai bo cac loai day se cho phep chung ta thiet ke lai moi thu theo nhung cach ma chung ta chua he nghi đen, đieu đo se giup cac thiet bi va moi thu ma chung ta su dung tro nen hieu qua hon, thiet thuc hon va tham chi co the mang nhieu chuc nang hon", Tien si Hall noi.


Xem them Wifi
Laser
Song viba


Tham khao Chu thich