Taxi (tac-xi, tu tieng Phap: taxi), la mot loai phuong tien di chuyen cho thue mot nguoi lai đuoc su dung boi mot hanh khach hoac mot nhom hanh khach voi muc đich di chuyen. Taxi di chuyen hanh khach toi noi ma ho muon. Đay la mot loai phuong tien cong cong.
Cac loai taxi, luat le, cach tra tien..o cac nuoc co su khac nhau. Tuy vay thi van co nhieu điem chung.


Tu nguyen Tu "tac xi" trong tieng Viet bat nguon tu tu tieng Phap "taxi". Tren Nam Phong tap chi so 205 nam 1934 trang 129 co mot mau tin ngan nhu sau:

Tu "taxi" trong tieng Phap bat nguon tu tu tieng Phap "taximetre". Ban than tu tieng Phap đo lai bat nguon tu tu taxameter trong tieng Đuc, tu nay lai đuoc lay tu taxa trong tieng La Tinh trung co, tu taxa co nghia la "thue", ket hop voi tu meter tu tu metron (μετρον) trong tieng Hy Lap co nghia la "đo".


Lich su Đong ho đo cua taxi hien đai đuoc phat minh boi mot nguoi Đuc Wilhelm Bruhn nam 1891 va Daimler Victoria, chiec taxi đuoc trang bi đong ho đo đau tien, đuoc Gottlieb Daimler che tao nam 1897.
Đong ho đo cua taxi ban đau su dung co va đuoc đat ben ngoai xe. Cac đong ho đo cua taxi sau nay đuoc đat trong xe, đen thap nien 1980 thi đong ho đo đien tu ra đoi.
Cac loai xe ngua dich vu bat đau hoat đong o Paris va London vao đau the ky 17, cac loai dich vu xe ngua đau tien đuoc ghi chep đuoc khoi xuong đau tien boi Nicolas Sauvage o Paris nam 1640. O London, đao luat xe ngua cho khach tro thanh đao luat đau tien ve kiem soat cac phuong tien cho thue.
Nam 1891, Wilhelm Bruhn phat minh ra đong ho đo cho taxi, bao hieu su mo đau cua taxi thoi hien đai. Truoc xe trang bi đong đo đo taxi đau tien la Daimler Victoria, che tao boi Gottlieb Daimler nam 1897. Cong ty taxi hien đai đau tien đuoc mo boi Friedrich Greiner va bat đau hoat đong tai thanh pho Stuttgart cung nam đo.
Cac loai taxi chay bang xang bat đau hoat đong o Paris nam 1899, Luan Đon nam 1903 va New York nam 1907. Nhung chiec taxi cua New York đuoc Harry N. Allen nhap tu Phap. Allen la nguoi đau tien son taxi mau vang, sau khi nhan ra rang mau vang la mau de nhan biet nhat tu khoang cach xa.

Giao thong xanh đang co nhung anh huong nhat đinh đen thi truong goi xe toan cau, khi ty trong xe đien đang tang len trong co cau đoi xe cua nhieu hang taxi.
Vao nam 2019, thanh pho Tham Quyen (tinh Quang Đong, Trung Quoc) đat đuoc cot moc đang chu y ve giao thong xanh khi so huu đoi xe taxi gan nhu hoan toan thuan đien. Theo Mordor Intelligence, đa co khoang 99% trong tong so 21.689 xe taxi hoat đong tai Tham Quyen o thoi điem đo la oto thuan đien.
Rieng tai thi truong Viet Nam, Xanh SM la đon vi đau tien van hanh đoi xe taxi 100% thuan đien voi cac mau xe tu thuong hieu VinFast nhu Herio Green va Nerio Green. Thong ke tu Mordor Intelligence cho thay quy mo đoi xe cua Xanh SM tai Viet Nam hien đat hon 17.000 oto đien, đat cong suat phuc vu 160.000 chuyen/ngay.

Ben canh đo, mot so hang xe taxi khac nhu Sun Taxi, Lado, Bach Đai Dung (Ha Tinh), En Vang (TP Hai Phong), Xanh Sapa (Lao Cai), Airports (TP Ha Noi)… cung “đien hoa” đoi xe bang cac thoa thuan mua va thue bo sung xe đien thuong hieu VinFast.


Van hoa Am nhac: Taxi & Joe le taxi
Hai: Ai tra tien?


Chu thich Lien ket ngoai BBC America: Ask a Cabby Luu tru ngay 5 thang 9 nam 2005 tai Wayback Machine