Loang xuong (tieng Anh: osteoporosis, xuat phat tu tieng Hy Lap: οστουν/ostoun nghia la "xuong" va πορος/poros nghia la "lo hong") la hien tuong tang phan xop cua xuong do giam so luong to chuc xuong, giam trong luong cua mot đon vi the tich, la hau qua cua viec  suy giam cac khung protein va luong calci gan voi cac khung nay.
Theo To chuc Y te the gioi (WHO), chan đoan loang xuong khi mat đo xuong theo chi so T-score đuoc đo bang phuong phap DEXA ≤ 2,5.


Nguyen nhan Loang xuong la hau qua cua su pha vo can bang binh thuong cua 2 qua trinh tao xuong va huy xuong, qua trinh tao xuong suy giam trong khi qua trinh huy xuong binh thuong. Nguyen nhan cua hien tuong nay co the do:

Van đe tuoi tac: nguoi gia it hoat đong ngoai troi, thieu anh nang, thieu vitamin D; chuc nang da day, đuong ruot, gan, than va tao xuong suy yeu; xuong bi thoai hoa.
Hormon sinh duc nu giam: phu nu sau khi man kinh thi hormon sinh duc nu giam lam tang nhanh toc đo qua trinh chuyen calci tu xuong vao mau.
Hormon can giap: do calci trong thuc an khong đu đe duy tri nong đo calci can thiet trong mau, khi đo hormon can giap tiet ra đe đieu calci trong xuong chuyen ra bo sung cho mau nham duy tri su on đinh nong đo calci trong mau. Tinh trang nay keo dai lam cho ket cau xuong bi thua loang.
Dinh duong thieu: calci, phospho, magne, albumin dang keo, amino acid, va cac nguyen to vi luong thieu cung gop phan gay loang xuong.
Suy giam mien dich: cung gop phan gay chung loang xuong.


Phan loai loang xuong = Loang xuong nguyen phat =
La tinh trang thieu san xuong benh ly, do su lao hoa cua cac tao cot bao. Loang xuong nguyen phat đuoc chia thanh 2 the:

Loang xuong typ I: loang xuong o tuoi man kinh.
Loang xuong typ II: la loang xuong tuoi gia gap o ca nam va nu.


= Loang xuong thu phat =
Xuat hien o moi lua tuoi do cac nguyen nhan khac nhau:

Bat đong qua lau.
Do benh noi tiet: cuong vo thuong than, suy tuyen sinh duc, cuong giap trang, to vien cuc.
Do benh than: thai nhieu calci, chay than nhan tao, thieu chat 1 hydroxylase trong so đo chuyen hoa vitamin D.
Do benh mo lien ket: hoi chung Ehlers-Danlos, hoi chung Marfan.
Do thuoc: lam dung corticoid, heparin...


Trieu chung = Lam sang =
Nhung bieu hien lam sang chi xuat hien khi trong luong xuong giam tren 30%. Su xuat hien tu tu tu nhien hoac sau mot chan thuong, đoi khi tinh co chup X quang ma thay.

Đau va han che van đong cot song, canh chau, ba vai.
Tai phat tung đot, thuong sau khi van đong nhieu, chan thuong nhe, thay đoi thoi tiet.
Cot song giam dan chieu cao, bien dang đuong cong sinh ly dan đen gu vung lung hay that lung, chieu cao co the giam đi ro ret so voi khi con tre tuoi. Xuong de gay, đoi khi chi mot chan thuong nhe cung lam gay co xuong đui, gay đau duoi xuong quay, gay lun đot song.


= Can lam sang =


 X quang  Xuong giam ty trong tang sang hon binh thuong; hinh anh lun đot song.


 Chi so T-score  Khi chi so T-score theo phuong phap DEXA ≤ -2,5


Đieu tri va du phong = Nguyen tac đieu tri =
Thuoc giam đau
Calci đuong uong
Vitamin
Noi tiet to sinh duc
Thuoc tang khoi luong xuong: Thyrocalcitonin, Biphosphonate
Che đo an đam giau calci, che đo van đong hop ly, han che chat kich thich (ruou bia, thuoc la...).
Vat ly tri lieu đe giam đau, đac biet dung hong ngoai va tu ngoai đe tang cuong hap thu vitamin D, tu truong đe chong loang xuong.


= Du phong =
Tang cuong van đong phu hop voi kha nang.
Uong calci (0,5-1,5g/ngay) va vitamin D keo dai.
Dung noi tiet to keo dai sau tuoi man kinh


Tham khao Lien ket ngoai Du phong loang xuong la nguyen tac vang trong đieu tri loang xuong