Đai Binh nguyen (tieng Anh: Great Plains, tieng Phap: Grandes Plaines), đoi khi chi đon gian la "the Plains", la mot vung rong lon cua đong bang o Bac My. No nam o phia tay cua Song Mississippi va phia đong cua Day nui Rocky, phan lon đuoc bao phu boi đong co, thao nguyen va đong co Bac My. No thuoc phan chinh phia nam cua Đong bang noi đia, cung bao gom thao nguyen co cao giua Ngu đai ho va Cao nguyen Appalachian, đong bang Taiga va  vung sinh thai đong bang Boreal o Bac Canada. Thuat ngu Đong bang phia Tay (Western Plains) đuoc su dung đe mo ta vung sinh thai cua Đong bang lon, hay noi cach khac la phan phia tay cua Đong bang lon.
Great Plains nam tren ca Trung Hoa Ky va Tay Canada, bao gom:

Toan bo tieu bang cua Kansas, Nebraska, Bac Dakota va Nam Dakota;
Cac phan cua cac tieu bang Hoa Ky Colorado, Iowa, Minnesota, Missouri, Montana, New Mexico, Oklahoma, Texas va Wyoming;
Cac phan phia nam cua cac tinh cua Canada thuoc Alberta, Saskatchewan va Manitoba.
Thuat ngu "Great Plains" thuong đe cap cu the đen phan thuoc vung sinh thai cua Hoa Ky trong khi phan cua Canada đuoc goi la Thao nguyen Canada. Tai Canada, no bao gom đong nam Alberta, nam Saskatchewan va mot dai hep tay nam Manitoba, ba tinh nay đuoc goi chung la "Cac tinh thao nguyen". Toan bo khu vuc đuoc biet đen voi viec ho tro gia suc-trang trai va nong nghiep tren đat kho.
Đong co la mot trong nhung quan xa sinh vat it đuoc bao ve nhat voi cac khu vuc rong lon đa đuoc chuyen đoi cho muc đich nong nghiep va đong co chan tha.


Thuat ngu Quy mo Khu vuc nay rong khoang 500 mi (800 km) tu đong sang tay va 2.000 mi (3.200 km) tu bac xuong nam. Phan lon khu vuc nay la noi sinh song cua đan Bo rung bizon My cho đen khi chung bi san bat đen gan nhu tuyet chung vao giua/cuoi the ky 19. No co dien tich khoang 500.000 dam vuong Anh (1.300.000 km2). Suy nghi hien tai ve ranh gioi đia ly cua Great Plains đuoc the hien qua ban đo Luu tru ngay 6 thang 1 nam 2011 tai Wayback Machine nay tai Trung tam Nghien cuu Đai binh nguyen, Đai hoc Nebraska–Lincoln. Tuy nhien, đinh nghia nay chu yeu mang tinh sinh thai hoc, khong phai đia ly hoc. Đong bang phuong Bac cua Tay Canada giong nhau ve mat đia ly, nhung đuoc phan biet boi dien mao lanh nguyen va rung (chu khong phai đong co).


Vi tri đia ly Đai Binh nguyen la phan cuc tay cua đong bang noi đia Bac My rong lon, keo dai ve phia đong đen Cao nguyen Appalachian. Khao sat Đia chat Hoa Ky chia Great binh nguyen o Hoa Ky thanh muoi phan khu sinh ly:

Missouri Coteau hay Cao nguyen Missouri (cung mo rong sang Canada), co song bang – phia đong trung tam Nam Dakota, phia bac va phia đong Bac Dakota, va đong bac Montana;
Coteau du Missouri, khong co bang – tay Nam Dakota, đong bac Wyoming, tay nam Bac Dakota va đong nam Montana;
Black Hills – phia tay Nam Dakota;
High Plains – đong nam Wyoming, tay nam Nam Dakota, tay Nebraska (bao gom ca Sand Hills), đong Colorado, tay Kansas, tay Oklahoma, đong New Mexico, va tay bac Texas (bao gom Llano Estacado va Texas Panhandle);
Bien gioi Đong bang – trung tam Kansas va bac Oklahoma (bao gom Flint, Red va Smoky Hills);
Colorado Piedmont – đong Colorado;
Đoan Raton – đong bac New Mexico;
Thung lung Pecos – phia đong New Mexico;
Cao nguyen Edwards – trung nam Texas; va
Phan Central Texas – trung tam Texas.
Ngoai ra, co the them cac tieu vung đia ly cua Canada nhu Đong bang Alberta, Đoi cay bach, Vach đa Manitoba (ve phia đong), Đong bang Manitoba, Missouri Coteau (dung chung), Chan đoi nui Rocky (ve phia đong) va Đong bang Saskatchewan.
Đai binh nguyen bao gom mot dai đat rong đuoc bao boc boi đia tang gan nhu nam ngang keo dai ve phia tay tu kinh tuyen 97 phia tay đen chan cua Day nui Rocky, cach 300 đen 500 dam (480 đen 800 km). No keo dai ve phia bac tu ranh gioi Mexico đen tan Canada. Mac du đo cao cua đong bang tang dan tu 600 hoac 1.200 ft (370 m) o phia đong len 4.000–5.000 hoac 6.000 foot (1.800 m) gan nhung ngon nui, cuu tro đia phuong noi chung la nho. O đay co khi hau ban kho han loai tru su phat trien cua cay coi va mo ra tam nhin sau rong.


= Đong bang lon phia Bac =

Đong bang phia bac bi gian đoan boi mot so khu vuc nui nho. Black Hills, chu yeu o phia tay Nam Dakota, la nhom lon nhat. Chung noi len nhu mot hon đao lon tren bien, chiem mot dien tich hinh bau duc khoang 100 dam (160 km) theo huong bac-nam 50 dam (80 km) theo huong đong-tay. Tai Đinh Black Elk, chung đat đo cao 7.216 foot (2.199 m) va co kha nang giai toa hieu qua tren vung đong bang 2000 hoac 3.000 ft (910 m). Khoi nui nay co cau truc vom phang, giong nhu mai vom, hien đuoc chia cat ro rang do hau qua toa ra boi cac dong chay. Cac tang tren cung yeu hon đa bi xoi mon xuong muc đong bang, noi cac canh nho len cua chung bi cat cut đeu đan. Cac tang cung hon tiep theo đo đa bi xoi mon đu đe lo ra loi cua đa ket tinh cua đa lua va bien chat ben duoi, trong khoang mot nua dien tich hinh vom.


= Đong bang lon trung gian =
O phan trung gian cua đong bang, giua vi đo 44° va 42°, bao gom phia nam Nam Dakota va phia bac Nebraska, su xoi mon cua mot so vung rat lon la đac biet cong phu. Vung nay co ten goi la Badlands, no la mot vung đuoc mo xe ti mi voi đo cao vai tram feet. Đieu nay la do mot so nguyen nhan:

khi hau kho, ngan can su phat trien cua co
ket cau min cua đia tang Đe tam o cac vung đat xau
vao nhung luc troi mua, cacdong nuoc nho tao nen thung lung nho cua rieng no.


= Đong bang lon Trung tam =

Phan trung tam cua Đai binh nguyen, nam giua vi đo 42° va 36°, chiem phan đong Colorado va tay Kansas, chu yeu la chia cat phan giua song va đong bang. Nghia la, khu vuc nay đa tung đuoc bao phu boi mot đong bang toan soi va cat thoai thoai, trai dai ve phia truoc tren mot khu vuc trong trai rong lon nhu mot vung đong bang, do cac con song chay ra tu cac ngon nui . Ke tu đo, no đa it nhieu bi chia cat boi su xoi mon cua cac thung lung. Vi ly do nay ma phan trung tam cua đong bang the hien su tuong phan ro ret voi phan phia bac.


= Đong bang lon phia Nam =

Phan phia nam cua Đai Binh nguyen, giua vi đo 35,5° va 25,5°, nam o phia tay Texas, phia đong New Mexico va phia tay Oklahoma. Giong nhu phan trung tam, phan lon no la mot đong bang de bi chia cat. Tuy nhien, nhung vung đat thap hon bao quanh no o moi phia khien no tro nen noi bat đen muc no dung đung nhu mot vung đat binh nguyen, đuoc biet đen tu thoi nguoi Mexico chiem đong voi ten goi Llano Estacado. No đo đuoc khoang 150 dam (240 km) đong-tay va 400 dam (640 km) bac-nam. No co đuong vien rat bat thuong, thu hep ve phia nam. Đo cao cua no la 5.500 foot (1.700 m) tai điem cao nhat phia tay, gan nhung ngon nui nhat noi cung cap soi cho no. Tu đo, no doc ve phia đong nam voi toc đo giam dan, đau tien la khoang 12 ft (3,7 m), sau đo khoang 7 ft moi dam (1,3 m/km), đen bien gioi phia đong va phia nam, no o đo cao 2.000 foot (610 m). Giong nhu High Plains xa hon ve phia bac, no cuc ky bang phang.


= Thuat ngu khac =
Thuat ngu "Đong bang phia Tay" đuoc su dung đe mo ta vung sinh thai cua Đai Binh nguyen, hoac cach khac la phan phia tay cua Đai Binh nguyen. Lich su tu nhien


= Khi hau =

Noi chung, Đai Binh nguyen co nhieu loai thoi tiet, voi mua đong rat lanh va khac nghiet va mua he rat nong va am. Toc đo gio thuong rat cao, đac biet la vao mua đong.


= He thuc vat =


= Đong vat =


= Co sinh vat hoc =


= Đat cong cong va đat đuoc bao ve =


Lich su = Moi quan he voi nguon goc My =

Dan toc (Paleo-An Đo) đau tien đa đen Đai Binh nguyen hang nghin nam truoc. Trong lich su, Đai Binh nguyen la pham vi cua Chan đen, Qua, Sioux, Cheyenne, Arapaho, Comanche, va nhung nguoi khac. Phan phia đong cua Đai Binh nguyen la noi sinh song cua cac bo lac song tai Etzanoa va trong cac ngoi lang ban kien co cua cac nha nghi tren đat, chang han nhu Arikara, Mandan, Pawnee, va Wichita. Viec đua ngo vao khoang nam 800 CN đa đua đen su phat trien cua viec xay dung van hoa Mississippi doc theo cac con song bang qua Đai Tay Duong, đong bang va bao gom cac mang luoi thuong mai phia tay đen day nui Rocky. Nguoi Mississippi đa đinh cu o Đai Binh nguyen tai cac đia điem ngay nay o Oklahoma va Nam Dakota.


 Su xuat hien cua ngua   Buon ban long thu  = Đinh cu tien phong =

Bat đau tu nam 1821, Đuong mon Santa Fe chay tu song Missouri đen New Mexico, men theo phia bac cua Comancheria. Bat đau tu thap nien 1830, Đuong mon Oregon bat đau tu Song Missouri bang qua Đai Binh nguyen.


= Đoi song xa hoi =


= The ky 20 =

Tu thap nien 1950 tro đi, nhieu khu vuc cua Đai Binh nguyen đa tro thanh nhung khu vuc trong trot hieu qua nho he thong tuoi tieu rong rai tren dien tich đat rong lon. Hoa Ky la nuoc xuat khau nong san lon. Phan phia nam cua Đai Binh nguyen nam tren Ogallala Aquifer, mot lop đat khong lo chua nuoc duoi long đat. Truc thuy loi trung tam đuoc su dung rong rai o cac khu vuc kho hon cua Đai Binh nguyen, dan đen su can kiet tang ngam nuoc voi toc đo lon hon kha nang phuc hoi cua mat đat.


 Dan so suy giam  Vung đong bang nong thon đa mat mot phan ba dan so ke tu nam 1920. Vai tram nghin dam vuong cua vung đong bang lon co it hon 6 nguoi tren dam vuong (2,3 nguoi tren kilomet vuong), tieu chuan mat đo ma Frederick Jackson Turner đa su dung đe tuyen bo bien gioi Hoa Ky "đong cua" vao nam 1893. Nhieu noi co it hon 2 nguoi tren dam vuong (0,77 nguoi tren kilomet vuong). Theo nha su hoc Kansas Daniel Fitzgerald thi chi rieng o Kansas co hon 6.000 thi tran ma. Van đe nay thuong tro nen tram trong hon do su hop nhat cua cac trang trai va kho khan trong viec thu hut nganh cong nghiep hien đai vao khu vuc. Ngoai ra, dan so trong đo tuoi đi hoc it hon đa buoc phai hop nhat cac khu hoc chinh va đong cua cac truong trung hoc o mot so cong đong. Su mat mat dan so lien tuc khien mot so nguoi cho rang viec su dung cac phan kho hon cua Đai Binh nguyen la khong ben vung, va đa co đe xuat tra lai khoang 139.000 dam vuong Anh (360.000 km2) cua nhung phan kho hon nay cho vung đong co ban đia duoi dang Cong đong trau rung.


= Nang luong gio =
Đai Binh nguyen đong gop đang ke vao nang luong gio o Hoa Ky. T. Boone Pickens đa phat trien cac trang trai gio sau khi lam viec voi tu cach la giam đoc đieu hanh dau khi, va ong đa keu goi Hoa Ky đau tu 1 nghin ty đo la đe xay dung them 200.000 MW nang luong gio o Đong bang nhu mot phan trong ke hoach Pickens. Ong trich dan Sweetwater, Texas, nhu mot vi du ve su phuc hoi kinh te nho phat trien nang luong gio.


Xem them = Thao nguyen quoc te =
Thao nguyen A-Au
Thao nguyen Kazakhstan
Pampas, o Argentina, Uruguay, Brazil
Thao nguyen Pontic–Caspian
Puszta


Tham khao Đoc them Bonnifield, Paul. The Dust Bowl: Men, Dirt, and Depression, University of New Mexico Press, Albuquerque, New Mexico, 1978, hardcover, ISBN 0-8263-0485-0.
Courtwright, Julie. Prairie Fire: A Great Plains History (University Press of Kansas, 2011) 274 pp.
Danbom, David B. Sod Busting: How families made farms on the 19th-century Plains (2014)
Eagan, Timothy. The Worst Hard Time : the Untold Story of Those Who Survived the Great American Dust Bowl. Boston : Houghton Mifflin Co., 2006.
Forsberg, Michael, Great Plains: America's Lingering Wild, University of Chicago Press, Chicago, Illinois, 2009, ISBN 978-0-226-25725-9
Gilfillan, Merrill. Chokecherry Places, Essays from the High Plains, Johnson Press, Boulder, Colorado, trade paperback, ISBN 1-55566-227-7.
Grant, Michael Johnston. Down and Out on the Family Farm: Rural Rehabilitation in the Great Plains, 1929–1945, University of Nebraska Press, 2002, ISBN 0-8032-7105-0
Hurt, R. Douglas. The Big Empty: The Great Plains in the Twentieth Century (University of Arizona Press; 2011) 315 pages; the environmental, social, economic, and political history of the region.
Hurt, R. Douglas. The Great Plains during World War II. University of Nebraska Press. 2008. Pp. xiii, 507.
Mills, David W. Cold War in a Cold Land: Fighting Communism on the Northern Plains (2015) Col War era; excerpt
Peirce, Neal R. The Great Plains States of America: People, Politics, and Power in the Nine Great Plains States (1973)
Raban, Jonathan. Bad Land: An American Romance. Vintage Departures, division of Vintage Books, New York, 1996. Winner of the National Book Critics Circle Award for Nonfiction.
Rees, Amanda. The Great Plains Region: The Greenwood Encyclopedia of American Regional Cultures (2004)
Stegner, Wallace. Wolf Willow: A History, a Story, and a Memory of the Last Plains Frontier, Viking Compass Book, New York, 1966, trade paperback, ISBN 0-670-00197-X
Wishart, David J. (ed.). Encyclopedia of the Great Plains, University of Nebraska Press, 2004, ISBN 0-8032-4787-7. complete text online


Lien ket ngoai Kansas Heritage Group: Native Prairie, Preserve, Flowers, and Research
Library of Congress: Great Plains
University of Nebraska-Lincoln: Center for Great Plains Studies
Public domain images of the Southern High Plains
Oklahoma Digital Maps: Digital Collections of Oklahoma and Indian Territory