Cau Ghenh (hay con goi la cau Ganh hoac cau Đong Nai Lon) la mot chiec cau bac qua song Đong Nai, noi phuong Buu Hoa va phuong Hiep Hoa (tuc cu lao Pho) tai thanh pho Bien Hoa, tinh Đong Nai, phuc vu cho tuyen đuong sat Bac - Nam thuoc khu gian Bien Hoa - Di An tai ly trinh 1699+860.
Đay la cay cau do nguoi Phap xay dung tu nam 1901 va khanh thanh vao thang 1 nam 1904 đe danh đi chung cho giao thong đuong bo va đuong sat voi hai phan ben hong danh cho xe hai banh, o giua danh cho xe lua va xe oto. Trong suot hon 100 nam ton tai, cau Ghenh đa tao thanh dau an đac biet cho manh đat lich su Đong Nai va tro thanh bieu tuong cua thanh pho Bien Hoa.
Tu thang 4 nam 2013, cau chi danh cho giao thong đuong sat va xe hai banh luu thong mot chieu huong tu trung tam thanh pho Bien Hoa sang phuong Buu Hoa. Sau tai nan khien tru giua bi pha huy hoan toan va hai nhip cau sap xuong nuoc vao thang 3 nam 2016, Bo Giao thong Van tai đa quyet đinh chon phuong an xay moi toan bo cau. Cong trinh chinh thuc khanh thanh vao ngay 2 thang 7 nam 2016, giup thong lai tuyen đuong sat Bac - Nam sau ba thang gian đoan.


Lich su = Xay dung va hoat đong =

Nam 1901, Quoc lo 1 va đuong sat Sai Gon - Nha Trang chay qua tinh Bien Hoa đuoc khoi cong. Cung nam đo, Phap cho trien khai đao mong thi cong cau Ghenh bac qua mom tay cua cu lao Pho. Đau the ky 20, quoc lo 1 đi qua Bien Hoa kha hep, rong khoang 5m, đuoc rai đa va cap phoi so so. So Truong Tien đuoc lap ra voi nhiem vu lam đuong, bac cau nho va sua chua, bao tri đuong bo. Nam 1903, Cau Rach Cat va cau Ghenh do Hang Eiffel (Phap) thiet ke, che tao bac ngang qua song Đong Nai lam xong. Ngay 14 thang 1 nam 1904, cau Ghenh chinh thuc đuoc khanh thanh, giup tuyen đuong sat noi lien Sai Gon va Bien Hoa bat đau hoat đong. Đay đuoc xem la cong trinh tam co o xu Nam Ky, đong mot vai tro het suc quan trong trong qua trinh lich su luc bay gio. Khong chi danh cho xe lua qua lai, cau con la huyet mach giao thong đuong bo cua tuyen quoc lo 1. Đe hoan thanh chiec cau nay, hang ngan phu cau nguoi Viet đa bo mang lai dong song Đong Nai do đieu kien lao đong khac nghiet.
Truoc nam 1993, chinh quyen tinh Đong Nai lai khong đuoc quyen quan ly cau mac du cau nam trong đia phan cua minh. Sau mot vu ket đuong tren cau khien mot lanh đao cua tinh nay suyt gap tai nan, chinh quyen tinh Đong Nai đa kien quyet kien nghi voi cac đon vi quan ly cau Ghenh la Khu Quan ly đuong bo VII (nay la Cuc Quan ly đuong bo VII) va Cuc Đuong sat Viet Nam ve viec phan luong giao thong qua cau Ghenh va cau Rach Cat. Tu đo, moi xuat hien đoi ngu gac cau lam nhiem vu phan luong giao thong, lap barie ngan đuong khi tau lua đi ngang.


= Ket thuc su menh cau chung =
Sau hon mot tram nam su dung, cung voi su phat trien va gia tang dan so cua thanh pho Bien Hoa, cau Ghenh cung nhu cau Rach Cat đa tro nen qua tai khi moi ngay phai ganh hang nghin luot xe luu thong giua hai bo song Đong Nai. Them vao đo, cau con dung chung giua đuong bo va đuong sat nen nguy co mat an toan giao thong la rat cao. Hai lan xe may o hai ben canh ga rat hep nen nguoi dan thuong lan sang lan đuong ray xe lua, cac loai xe thuong chay nguoc chieu du đa co bien cam. Moi khi co nhieu oto đi len cau mot lan se dan đen tinh trang tac nghen cuc bo, nhat la vao gio cao điem. Mat cau con rat tron truot de gay ra tai nan te xe, nhat la vao troi mua. Nhieu vu tai nan giao thong đa xay ra, nghiem trong nhat la vu tai nan vao toi ngay 6 thang 2 nam 2011, đoan tau Thong Nhat mang so hieu SE2 chay huong Sai Gon - Ha Noi khi qua cau đa đam phai 6 o to lam 2 nguoi chet va 22 nguoi bi thuong. Vu tai nan khien nganh đuong sat va Bo Giao thong Van tai phai đe ra hang loat phuong an nham tach đuong bo ra khoi đuong sat tai nhung cay cau dung chung tren toan bo he thong đuong sat Viet Nam.

Thang 6 nam 2011, Cuc Đuong sat Viet Nam đe xuat voi tinh Đong Nai hai phuong an tach cau: xay dung hai cau đuong bo nam song song voi cau Rach Cat va cau Ghenh hoac la xay mot cau đuong bo ve phia thuong nguon cau Ghenh thuoc noi o trung tam thanh pho Bien Hoa. Tinh Đong Nai cho rang ca hai phuong an nay đeu khong phu hop voi quy hoach phat trien cua đia phuong. Sau đo, phuong an xay dung mot cau đuong bo nam cach cau Ghenh khoang 890 m ve phia ha nguon song Đong Nai đa đuoc đai dien Cuc Đuong sat Viet Nam va lanh đao tinh Đong Nai thong nhat lua chon. Ngay 11 thang 1 nam 2012, Tong cong ty Đuong sat Viet Nam (VNR) khoi cong xay dung cau Buu Hoa noi phuong Buu Hoa va xa Hiep Hoa nham tach đuong bo ra khoi cau Ghenh. Du an do Ban quan ly du an đuong sat khu vuc 3 lam chu đau tu. Ngoai viec xay moi cau đuong bo, đon vi chu đau tu con co trach nhiem sua chua, gia co, cai tao cau Ghenh va cau Rach Cat theo huong boc do phan mat cau đi chung va lam lai mat phan rieng cho đuong sat nen tu ngay 20 thang 10 nam 2012 đen ngay 31 thang 3 nam 2013, o to va xe ba banh bi cam qua lai cau Ghenh. Đay la cong trinh nam trong du an xay moi 3 cau đuong bo tach rieng khoi đuong sat theo lenh khan cap cua Thu tuong Chinh phu cung voi cau Thi Cau (Bac Ninh) va cau Tam Bac (Hai Phong).
Ke tu 6 gio sang ngay 15 thang 5 nam 2013, Ban Quan ly đuong sat khu vuc 3 (Đuong sat Viet Nam) bat đau thuc hien lenh cam vinh vien đoi voi cac phuong tien giao thong đuong bo qua cau Ghenh cung nhu cau Rach Cat sau khi cau Buu Hoa đuoc đua vao su dung. Tuy nhien do đuong Đang Van Tron đang xuong cap tram trong tai thoi điem đo nen vao ngay 22 thang 5 nam 2013, Ban Quan ly du an đuong sat khu vuc 3 cho phep xe may, xe đap va nguoi đi bo luu thong mot chieu tren cac canh ga cua cau Ghenh va cau Rach Cat tu trung tam thanh pho Bien Hoa sang xa Hiep Hoa va phuong Buu Hoa. Thang 9 nam 2014, Bo Giao thong Van tai tiep tuc chap nhan đe nghi cua Uy ban nhan dan tinh Đong Nai, cho phep xe may luu thong mot chieu tu trung tam thanh pho Bien Hoa sang phuong Buu Hoa đe phuc vu nhu cau đi lai cua nguoi dan khu vuc cau Ghenh cung nhu cau Rach Cat nhung cung yeu cau tinh phai cai tao lai he thong đuong đia phuong đe ket noi voi cau Buu Hoa va du kien se đong toan bo đuong đi vao hai cay cau tren. Bo giao VNR thuc hien cong tac duy tu, bao duong cau (bao gom ca canh ga hai ben, lan can cau...).


= Xay moi =
Trua ngay 20 thang 3 nam 2016, tau keo sa lan 800 tan chay tu ha nguon len thuong nguon song Đong Nai đa đam vao tru giua (tru T2) cua cau Ghenh lam tru nay bi pha huy hoan toan, đong thoi cung lam cho hai nhip so 2 va so 3 sap xuong nuoc, cat đut tuyen đuong sat Bac - Nam. Khach len tau tu ga Sai Gon buoc phai xuong ga Song Than đe trung chuyen bang đuong bo đen ga Bien Hoa va nguoc lai. Hai ga Ho Nai va Trang Bom nhan hang hoa thay cho ga Song Than. Đay đuoc xem la su co chua tung xay ra trong lich su nganh đuong sat Viet Nam, khien giao thong đuong sat cung nhu đuong thuy bi đinh tre, gay thiet hai nang ne cho ca nen kinh te.
Qua khao sat, cac nhip va mo tru con lai co kha nang cao bi anh huong do chan đong nen khong the khoi phuc nguyen trang cau Ghenh. Ngoai ra, tinh khong thong thuyen cua cau hien huu 4 m khong đam bao theo yeu cau thong thuyen lam anh huong đen hieu qua khai thac đuong song, ket cau mo tru co cau tao bang be tong ket hop đa xay kho đam bao yeu cau chong va tau. Sau khi nghe y kien cua cac đon vi tu van, Thu truong Bo Giao thong van tai Nguyen Hong Truong đa yeu cau thuc hien theo phuong an xay moi. Chi phi cho viec xay moi cau Ghenh la 153,7 ty đong, bao gom viec cai tao nang đuong hai đau cau va cac hang muc cong trinh thuoc pham vi cau va đuong song hai đau nhu cau chui Hiep Hoa, đuong ngang Bui Huu Nghia, he thong thong tin, tin hieu đuong sat, đien, đuong ong nuoc tren cau. VNR cung cho biet can chi 75 ti đong đe sua chua, cai tao mo rong nha ga, ke ga, keo dai va đat them đuong ga o cac ga Bien Hoa, Ho Nai, Trang Bom nham đam bao khai thac đong bo cau Ghenh sau khi khoi phuc. Tong so tien cho ca du an la 298,5 ty đong. Sau khi xet cac bao cao do Bo Giao thong Van tai va VNR gui đen, Thu tuong Chinh phu đong y chu truong đau tu xay dung cong trinh xay dung khoi phuc cau Ghenh theo lenh khan cap.
Viec truc vot va thao do cac dam cau Ghenh cu dien ra tu ngay 27 thang 3 đen trua ngay 5 thang 4 trong khi viec xay dung cau moi bat đau tu ngay 1 thang 4 nam 2016.


Ket cau = Cau Ghenh cu =
Theo tai lieu cua Bao tang tinh Đong Nai, cau Ghenh do kien truc su nguoi Phap Gustave Eiffel thiet ke dai 223,30m, co kieu kien truc Gothic trang nha bang thep rat kien co. Nhung nhip cau đuoc lam hinh vom, gom co bon vom nen nguoi dan quen goi la cau bon nhip. Hinh dang cua cau Ghenh kha giong voi cau Truong Tien o Hue. Con theo Bo Giao thong Van tai thi cau dai 224,21m, gom 4 nhip 55,3m, moi nhip nang khoang 200 tan, bao gom 2 mo va 3 tru đat tren mong gieng chim co than bang be tong va đa xay.


= Cau Ghenh moi =
Trong cuoc hop bao ngay 21 thang 3, Tong cong ty Đuong sat Viet Nam đa đe ra ba phuong an khac phuc cau Ghenh nhu sau:

Phuong an 1: Khoi phuc nguyen trang theo so đo hien trang cua cau Ghenh. Tap trung khoi phuc 110m bi hu hong do sa lan đam vao. Bo tri so đo nhip chinh thong thuyen la 75m đuoc goi tren hai tru moi thi cong. Ben canh đo bo tri hai nhip phu đe noi voi nhip 1 va nhip 4 chieu dai 14,5m. Phuong an phu thuoc vao ket qua kiem đinh cua hai tru T1, T3.
Phuong an 2 đuoc chia thanh hai phuong an la 2a va 2b
Phuong an 2a giu nguyen cao đo truoc đay. Tien hanh thay moi ca ba nhip 75m dang hinh vom nhu hinh cau Ghenh cu. Lam them nhip 1 va nhip 3, khong phai gia co them tru T1, T3 ma chi tang cuong cho mo M1, M2 o hai đau nam va bac. Hai tru chinh giua song se lam moi bang coc be tong cot thep khoan nhoi. Thiet ke phai chong va troi cua tau thuyen đam vao tru. Hai mo M1, M2 chi tang cuong them ket cau phan xa mu, con giu lai toan bo nen đuong hai đau cau.
Phuong an 2b giong phuong an 2a chi khac o cho nang toi đa co the tinh khong thong thuyen theo chieu cao len them 1,2m ma khong anh huong đen cac cong trinh khac. Luc đo tinh khong thong thuyen cua cau Ghenh la 70mx6,2m. Phuong an nay se tang them mot it kinh phi đe nang vuot đuong hai đau cau.
Phuong an 3: Khoi phuc lai toan bo cau Ghenh theo dang ban đau.
Cau Ghenh moi co thiet ke gom 3 nhip 75m, dam dan vom thep gian đon co đo cao 13,5m va nang hon 260 tan hop kim thep. Tinh khong thong thuyen cua cau moi đat 6,5m nho đo trac doc đinh ray đuoc nang them khoang 2,2m nham đap ung tinh khong thong thuyen cap 3 (cao hon 2m so voi tinh khong 4m cua cau cu). Ngoai thiet ke cho đuong ray, cau con co them mot hanh lang phia thuong nguon rong 2,4m lam đuong cho nguoi đi bo, xe đap, xe may luu thong 2 chieu.


Cac vu tai nan đac biet nghiem trong lien quan đen cau Ghenh = Vu tau Thong Nhat đam 6 o to nam 2011 =
Ngay 6 thang 2 nam 2011, đoan tau khach Thong Nhat gom 14 toa mang so hieu SE2 chay huong Sai Gon - Ha Noi khi đi qua cau đa đam phai sau oto lam 2 nguoi chet tai cho va 22 nguoi khac bi thuong. Theo Co quan canh sat đieu tra Cong an tinh Đong Nai, vu tai nan xay ra khi taxi Vinasun đi huong tu phuong Buu Hoa sang phuong Quyet Thang đang phai lui xe đe nam oto qua cau theo huong nguoc lai thi tau SE2 đa chay toi đam vao đuoi taxi đang lui, roi đam tiep vao nam oto đang đi chieu nguoc lai tren cau. Co quan đieu tra cung cho hay, khi tau SE2 chay đen, cac nhan vien gac chan khong ra tin hieu chua thong cau nen tau SE2 van đi vao cau. Theo cac nan nhan trong vu tai nan, khi xe đi vao cau Ghenh thi khong thay gac chan. Co quan đieu tra sau đo đa bat khan cap va tam giu 7 bi cao lien quan gom Nguyen Van Tuy (lai chinh tau SE2), Nguyen Xuan Phu (lai phu tau SE2), To Quang Toan (nhan vien bao tri đen tin hieu đuong sat) cung bon nhan vien gac chan o hai đau cau Ghenh trong đem xay ra tai nan la Tran Van Thoi, Tran Viet Hai, Nguyen Van Luong va Bui Van Thuan. Co quan đieu tra cung trieu tap hai tai xe taxi la Nguyen Hung Quoc va Tran Minh Chau đe lam ro hanh vi can tro giao thong đuong sat khi đieu khien đe o to đoi đau, gay ket xe tai cau Ghenh. Ngay 24 thang 2 nam 2011, Vien Kiem sat nhan dan thanh pho Bien Hoa phe chuan lenh khoi to bi can, lenh bat tam giam đoi voi Tran Minh Chau - tai xe đieu khien oto matiz 52S-2412 ve hanh vi "can tro giao thong đuong sat". Theo đieu tra ban đau, khi thay oto đang ket tren cau, nhan vien gac chan đa yeu cau Tran Minh Chau lui xe lai nhung Chau khong chiu khien sau oto bi ket trong thoi gian dai va bi tau SE2 đam. Vien KSND thanh pho Bien Hoa cung ra quyet đinh huy bo lenh tam giu hinh su đoi voi Nguyen Hung Quoc, tai xe taxi Vinasun.
Ngay 24 thang 4 nam 2015, Toa an Nhan dan tinh Đong Nai ket thuc phien so tham xet xu vu tai nan o cau Ghenh va tuyen phat bi cao Tran Minh Chau 7 nam tu giam vi "can tro giao thong đuong sat". Cac bi cao Tran Van Thoi, Nguyen Van Luong, Bui Van Thuan đuoc phan cong gac tai hai đau cau đa khong thuc hien đung chuc trach đuoc giao. Hanh vi cua ba bi cao la nguyen nhan chinh lam cau khong thong thoang, khong đam bao an toan dan toi tai nan tham khoc khi tau SE2 vao cau Ghenh nen moi bi cao nhan 5 nam 6 thang tu giam ve toi "thieu trach nhiem gay hau qua nghiem trong". Bi cao Tran Viet Hai truc ben trong gac chan so 3, khong thuc hien cac bien phap khan cap theo quy đinh cua nganh đuong sat nhung muc đo nguy hiem trong hanh vi pham toi co han che hon so voi ba bi cao Thoi, Luong, Thuan nen chi nhan 3 nam tu giam cung ve toi tren. Cong ty TNHH MTV quan ly đuong sat Sai Gon va bi cao Tran Minh Chau phai lien đoi boi thuong cho nguyen đon dan su va nhung nguoi bi hai tong so tien gan 1,8 ti đong. Mac du Vien KSND thanh pho Bien Hoa đa đinh chi vu an đoi voi cac bi can Nguyen Van Tuy, Nguyen Xuan Phu va To Quang Toan, nhung Hoi đong xet xu van kien nghi co quan canh sat đieu tra tiep tuc đieu tra lam ro nham tranh bo lot toi pham. Trong phien phuc tham vao ngay 23 thang 11 nam 2015, TAND tinh Đong Nai tuyen giam nhe muc an cho tat ca bi cao trong vu an. Cu the, bi cao Tran Minh Chau tu 7 nam xuong con 5 nam tu giam, Tran Van Thoi tu 5 nam 6 thang xuong con 5 nam tu giam. Cac bi cao Bui Van Thuan, Tran Van Luong, moi bi cao tu 5 nam 6 thang xuong con 4 nam 6 thang tu giam. Bi cao Tran Viet Hai cung giam tu 3 nam xuong con 2 nam tu giam.


= Vu sa lan đam sap cau nam 2016 =
Trua ngay 20 thang 3 nam 2016, tau keo sa lan 800 tan chay tu ha nguon len thuong nguon cua song Đong Nai đa đam vao tru giua cua cau lam hai dam cau sap xuong nuoc. Khi xay ra su co, co ba nguoi dan đang luu thong tren cau bi rot xuong song Đong Nai nhung may man thoat nan. Ngoai ra, mot đoan tau hang mang so hieu 2542 chay tu huong Binh Duong len cung đa kip thoi dung lai khi chi con cach cau vai tram met ngay truoc chan Buu Hoa tai ly trinh 1700+174. Su co khien tuyen đuong sat Bac - Nam đoan Sai Gon - Bien Hoa bi đut mach, lam giao thong đuong sat va đuong thuy trong khu vuc bi đinh tre, gay thiet hai kinh te vo cung lon. Theo cac bao cao ve tinh hinh san xuat kinh doanh cua VNR, su co sap cau Ghenh lam doanh thu, san luong cua toan nganh giam manh so voi ke hoach va cung ki nam 2015. Cu the, van chuyen hang hoa vao thang 3 nam 2016 chi đat 72,1% ke hoach, van chuyen hanh khach chi đat 75,4% ke hoach con doanh thu van tai chi đat 63,9% ke hoach. Trong thang 4, tong luong khach đi tau gan 770.000 luot, đat 81,8% ke hoach, chi bang 79,75% so voi cung ky 2015; hang hoa van chuyen chi bang 66,6% so voi cung ky 2015 va doanh thu van tai đat 243,7 ti đong, chi bang 62,9% cung ky 2015. So luong tau chay bi cat giam tu hon 12 chuyen tau xuong con 8 chuyen tau/ngay. Tuy nhien, trong thoi gian cho khac phuc cau Ghenh, VNR lap moi 57 đoi tau chay giua Sai Gon va Song Than ket hop voi khoang 50 luot o to loai 35-45 cho ngoi trung chuyen hanh khach tu Song Than đen Bien Hoa moi ngay.
Chieu ngay 21 thang 3 nam 2016, Cong an tinh Đong Nai bat khan cap Phan The Thuong la chu tau keo sa lan đam sap cau Ghenh. Hai tai cong Tran Van Giang va Nguyen Van Le cung bi bat ngay sau đo khi đang lan tron tai Soc Trang. Qua kiem tra ho so đang kiem, tau đuoc kiem đinh ngay 6 thang 3 nam 2015 va đa het han kiem đinh vao ngay 1 thang 12 nam 2015. Hai tai cong lai tau keo sa lan tong sap cau Ghenh khong co bang lai. Co quan đieu tra đa xac đinh Giang va Le đuoc chu tau Phan The Thuong giao nhiem vu đieu khien tau keo so hieu SG-3745 keo sa lan so hieu SG-5984, co trong tai khoang 800 tan tu Thanh pho Ho Chi Minh ve Đong Nai. Khi Giang va Le keo sa lan di chuyen đen km 37+720 tren tuyen song Đong Nai cach cau Ghenh chung 10 m thi gap phai dong nuoc chay xiet, Giang đa co gang giam toc đo nhung bi tat may nen đau keo sa lan đa đam manh vao tru giua cua cau.


Tranh cai = Ten goi =

Ten goi cau hien la mot van đe gay tranh cai. Theo y kien cua nhieu nguoi dan Bien Hoa, nhat la nhung nguoi lon tuoi song o cu lao Pho, goi ten cau Ghenh la chua đung va khong co y nghia bang cach goi cau Ganh ma nguoi Bien Hoa đa goi hang tram nam nay. Ngay ca tai lieu cua Bao tang tinh Đong Nai cung ghi nhan ten cau la cau Ganh. Ten "Ganh" đuoc đat dua vao đia the cua khu vuc long song Đong Nai. Noi đay co nhieu ganh đa tang lon duoi long song, moi khi thuy trieu xuong, nhung tang đa to lon noi len rat ro. Tuong truyen đay la nhung khoi đa do nguoi dan nem xuong long song đe lam rao can ngan tau Phap đanh chiem Thanh Bien Hoa vao nam 1860. Ong Luu Van Du, giam đoc Bao tang tinh Đong Nai, cho hay ten goi "Ghenh" co the la do nhung nguoi mien Bac di cu đen Bien Hoa sau nam 1975 phat am trai tu ten "Ganh" thanh ten "Ghenh".


= Vanh đai bao ve chan cau =
Sau cu đam cua sa lan khien cau Ghenh sap vao thang 3 nam 2016, du luan đa đat ra cau hoi: "Cai vanh đai bao ve chan cau đau roi?" Trao đoi ve van đe nay, chu tich Hoi đong Quan tri Cong ty co phan Đuong sat Sai Gon la ong Nguyen Xuan Hoa cho biet truoc gio cau Ghenh chua he co tru chong va nhung đe đam bao an toan cho cau thi co mot đon vi giao thong đuong thuy o tinh Đong Nai to chuc đieu tiet giao thong thuy. Tuy nhien, theo Chi cuc Đuong thuy phia Nam, luc luong đieu tiet giao thong thuy o khu vuc cau Ghenh chi hoat đong trong thoi gian ho thuy đien Tri An xa lu vao thoi điem cau Ghenh bi tong sap, khong co đon vi giao thong đuong thuy nao to chuc viec đieu tiet giao thong o đo.
Tuy nhien, nhieu nguoi dan Bien Hoa khang đinh cau Ghenh tung co he thong khung sat bao ve chong va va he thong nay xuat hien tu nhung nam 1970. Tren cac thanh sat đo co them cac thanh ngang đuoc han dinh chat, tao thanh vong khung xung quanh mong, ngoai cac thanh sat con co them luoi B40 đuoc giang quanh mo cau duoi mat nuoc. Khong ai ro he thong chong va nay bien mat tu khi nao nhung theo mot nguoi dan song gan cau Ghenh cho hay trong đot trung tu gan nhat cua cau truoc khi sap khoang 10 nam truoc, lan luot nhung thanh sat chung quanh cac mo cau Ghenh bi nho len. Chinh quyen tinh Đong Nai cung tung bao cao voi Bo Giao thong Van tai ve van đe sa lan đam va vao tru cau


= Bao ton hai nhip cau cu =


Chu thich = Chu giai =


= Tham khao =


Lien ket ngoai Loat bai phong su ve cau Ghenh do bao Tuoi Tre thuc hien: ky 1, ky 2 va ky 3
Dau an cau Ghenh hon 100 tuoi — VnExpress