Đeo Khau Pha hay đeo Cao Pha la đeo tren quoc lo 32 o vung đat xa Tu Le, tinh Lao Cai .
Đeo Khau Pha la đeo hiem tro va dai nhat tren tuyen quoc lo 32 voi đo dai tren 30 km . Đeo Khau Pha đi qua nhieu đia danh noi tieng nhu La Pan Tan, Mu Cang Chai, Tu Le, Che Cu Nha, Nam Co v.v. o đo cao tu 1.200m đen 1.500m so voi muc nuoc bien.


Ten goi Do đeo thuong mit mu suong phu va đinh đeo nui nhu nho len tren bien may, trong tieng dan toc Thai, Khau Pha co nghia la Sung Troi (chiec sung nui nho len tan troi), hay đoi khi con đuoc hieu la Cong Troi.


Đac điem Đeo Khau Pha la mot trong nhung cung đuong đeo quanh co va doc đung thuoc hang bac nhat Viet Nam vuot qua đinh nui Khau Pha, ngon nui cao nhat vung Mu Cang Chai. Đeo Khau Pha co điem khoi đau la đoan cat quoc lo 32 voi quoc lo 279 lien mach lien tiep voi đeo Chau phia truoc no va đeo Vach Kim phia sau tren đuong 32. Tu thanh pho Yen Bai cu, nguoc theo quoc lo 32 chung 5 gio đong ho, qua xa Tu Le, đeo Khau Pha xa Mu Cang Chai hien ra giua mot vung cao nguyen đuoc bao quanh boi nhung day nui điep trung. Nhung cung đuong đeo quanh co giua nhung canh rung gia con mang đam net nguyen so va nhung trien ruong bac thang cua cac dan toc H'Mong, Thai.

Khau Pha đep nhat vao mua lua, tam thang 9 thang 10, khi lua tren chan ruong bac thang chin vang nuong. Đay cung la thoi điem ma nhieu khach du lich mao hiem chinh phuc đeo đe ngoan canh. Nhung canh rung gia tai Khau Pha con luu giu đuoc nhieu loai đong thuc vat quy hiem nhu thong dau, cho chi va cac loai chim muong, thu quy hiem khac.
Vuot qua vung đeo heo hut gio va mit mung suong phu, len cao gan nam chuc kilomet nua moi thay thi tran Mu Cang Chai. Tu thi tran Mu Cang Chai đi tiep chung 40 kilomet đuong nui nua la sang đat Than Uyen (Lai Chau), hoac theo chan nhung co gai H'Mong đi it nhat them chuc kilomet nua moi tim đen đuoc nhung ban lang nguoi H'Mong sinh song.
Đuong đeo Khau Pha co đen hai phan ba la đuong cap phoi, gap ghenh đa soi, chi đoan đi qua Tu Le moi đuoc lam đep hon đoi chut. Trong suot chieu dai cua đeo co đen vai chuc đoan cua gap khuc tay ao. Vao nhung ngay may mu, đeo đac biet nguy hiem cho canh lai xe vi con đeo khong co rao chan hay bat cu bien canh bao nao. Cung đuong đeo đa xuong cap nhieu vi khong đuoc sua chua thuong xuyen, de dang bi sat lo, sut lun vi nam trong vung đat đo bazan, he đat yeu. Them vao đo la su nguy hiem rinh rap thuong xuyen voi nhung tang đa tu tren nui cao co the roi xuong bat cu luc nao. It co xe tai lon qua lai tren con đuong nay vi đo doc cua đeo khien cho quang thoi gian đi lai tro nen qua dai.


Khi hau Nam o đo cao tren 1.200 met so voi muc nuoc bien, thoi tiet o Khau Pha mat me quanh nam nhu cao nguyen Đa Lat tuy nhien nen nhiet đo o muc thap hon rat nhieu do nam o phia bac trong vung can nhiet đoi, mot ngay co toi 4 mua: Xuan, Ha, Thu, Đong. Khau Pha thuong xuyen mit mu may phu va co nam troi qua lanh, bang tuyet phu kin tren đinh đeo.


Chung tich lich su Truoc nam 1945, đoi du kich Khau Pha đa loi dung đia hinh va nuong theo may gio đanh giac tren đeo, "xuat quy nhap than" lien tuc đanh chan cac cuoc hanh quan cua Phap tu Nghia Lo đi Lai Chau, Lao Cai va nguoc lai bang sung kip hoac bay đa, khien quan Phap hai hung kieng ne goi la "nhung chien binh may mu". Hien nay, Yen Bai đang lam ho so di tich, dung đai bia tuong niem "Đoi du kich Khau Pha" tren đinh đeo.
Nguoi H'Mong coi đeo Khau Pha la noi linh thieng co the than thau long troi, nen moi khi gap chuyen chang lanh, mua mang that bat, ho lai keo nhau toi Khau Pha đe khan Giang.


Chi dan Can phan biet voi Đeo Cao Pha tren quoc lo 279D o xa Chieng Xom thanh pho Son La tinh Son La.


Tham khao Lien ket ngoai