Ly Phu Quoc (李輔國; 704 – 8 thang 11, 762), nguyen danh Ly Tinh Trung (李靜忠), giai đoan 757 - 758 lay ten la Ly Ho Quoc (李護國), thuy hieu Bac Luc Xu vuong (博陸醜王), la hoan quan phuc vu duoi trieu đinh nha Đuong trong lich su Trung Quoc. Ong theo pho Đuong Tuc Tong Ly Hanh tu khi nha vua con la thai tu duoi thoi cua Đuong Minh Hoang va sau đo ho tro thai tu đang co o Linh Vu nhan su kien An Loc Son tao phan va trieu đinh đao bon đen đat Thuc Trung. Sau đo ong tro thanh nhan vat đay quyen luc, lien minh voi Truong hoang hau tao thanh phe canh tung hoanh trong trieu, nhung sau lien minh tan vo va ong giet chet Truong hau nam 762 ngay sau khi Tuc Tong qua đoi. Sau su kien nay, ong tro thanh nhan vat quyen luc nhat trong trieu đinh, xem thuong vi vua noi ngoi la Đuong Đai Tong, nhung đen cuoi nam đo thi bi mot nhom la mat am sat theo lenh cua Đai Tong.


Than the va cuoc song ban đau Ly Tinh Trung chao đoi nam 704 duoi trieu hoang hau Vo Tac Thien. Tu luc nho gia đinh bi toi, ong bi bat lam no le, phai lau don chuong ngua. Ong bi coi la co ngoai hinh xau xi, nhung co danh thoi gian hoc chu, vi the co the đoc va viet, cuoi cung ong tro thanh nguoi than can duoi truong hoan quan quyen luc Cao Luc Si. Đen luc hon 40 tuoi, ong tro thanh nguoi co trach nhiem kiem ke so sach trong cung đinh. Thoi ki Thien Bao (742–756) (nien hieu thu ba cua Đuong Minh Hoang), đai than Vuong Hong, khi đen cho chuong ngua đa to ra hai long voi tai quan li cua Ly Tinh Trung va khuyen ong đen phuc vu cho hoang thai tu Ly Hanh. Ong nhanh chong tro thanh than tin đuoc Ly Hanh tin tuong.
Nam 755, An Loc Son lam phan o Pham Duong, su xung la loan An Su, đen nam 756 tan cong vao quoc đo Truong An, Đuong Minh Hoang va thai tu Hanh chay ra đat Thuc. Khi đen quan dich Ma Ngoi, cac binh si do Tran Huyen Le cam đau lam binh bien giet chet te tuong Duong Quoc Trung cung em gai cua Quoc Trung la quy phi Duong Ngoc Hoan, nhung nguoi ho cho la thu pham gay ra bien loan. Sau đo, Minh Hoang tiep tuc chay đen Kiem Nam), nhung Ly Hanh theo loi cua con trai la Kien Ninh vuong Ly Đam cung voi Ly Tinh Trung, quyet đinh tap hop luc luong tran giu tai Linh Vu. Sau đo Tinh Trung khuyen thai tu đang co đe hieu đe thong nhat long nguoi, xung la Đuong Tuc Tong.


Nam quyen trieu cuong, buc ep Thai thuong hoang Tuc Tong len ngoi, phong Hoang truong tu Quang Binh vuong Ly Thuc lam Thien ha binh ma nguyen soai, chi huy toi cao cua cac đoi quan trong nuoc, va Ly Tinh Trung lam phu ta cho Ly Thuc voi danh hieu Thai tu gia lenh (mac du khi đo Quang Binh vuong chua chinh thuc la thai tu), va Nguyen soai phu hanh quan tu ma. Tuc Tong thuong ban voi Tinh Trung nhung đai su quan trong, va Tinh Trung tro thanh nguoi phu trach cac bieu thu quan trong, cung nhu quyen chi huy quan đoi. Nha vua cung đoi ten cua ong thanh Ly Ho Quoc. Vao thoi điem đo, Ho Quoc an chay va tung kinh le Phat theo cach cua nha su; hon the nua moi khi ranh roi ong đeu cau nguyen, nen nguoi ta tung cho ong la nguoi nhan tu. Sau đo, vua Tuc Tong, van con đang chong quan Yen, doi hanh tai tu Linh Vu đen Phuong Tuong vao mau xuan nam 757, cho Ho Quoc thang len lam Thai tu chiem su, cai ten la Phu Quoc.
Khi đo Ly Phu Quoc lien minh voi sung thiep cua Tuc Tong la Truong thuc phi, chong lai Kien Ninh vuong Ly Đam va co van cho vuong la Ly Bi. Ly Đam thuong mang chui bon ho Truong va ho Ly long quyen, va muon tru khu hai nguoi, mac cho loi khuyen cua Ly Bi. Phu Quoc va thuc phi ben ra tay truoc, vu cao cho Kien Ninh vuong muu hai truong huynh la Quang Binh vuong. Tuc Tong trong con tuc gian đa buoc Kien Ninh vuong phai chet. Quang Binh vuong do vay cung sinh ra lo so se bi giem pha, nen muon giet chet Truong thuc phi đe tru moi hau hoa, nhung cuoi cung nghe theo loi cua Ly Bi nen chua hanh đong.
Quan nha Đuong do Quang Binh vuong chi huy lien minh voi Hoi Hot, tien chiem lai quoc đo Truong An nam 757, sau đo Tuc Tong va Thuong hoang tro ve Truong An. Ly Phu Quoc đuoc phong tang nhieu chuc ham, quan ly phan nhieu so sach cua trieu đinh; va con đuoc ban la Khai phu Nghi đong tam tu, tuoc Thanh quoc cong. Cac quan co đe xuat gi dang len đeu phai qua tay Phu Quoc truoc, ong lap ra mot nhom nguoi an canh đe boi moc loi cua cac quan. Rat nhieu chinh vu do Phu Quoc thao tung, nhieu khi con gia menh cua Tuc Tong đe đao nguoc cac y chi đa ban. Trong trieu khong ai dam nhin thang mat, cung khong noi thang ten cua Phu Quoc, thay vao đo goi ong ta la "cau Nam", mot tu am chi than phan cua Phu Quoc tu ke no le tro thanh nguoi nam quyen, va cung do đay co the suy luan rang Phu Quoc la con trai thu nam trong gia đinh. Đen ca te tuong Ly Quy cung phai ninh bo ong, goi la Ngu phu. Tuc Tong ban cho Ly Phu Quoc chau gai cua Nguyen Hi Thanh lam vo (du chi tren danh nghia), va thang chuc cho Hi Thanh.
Nam 759, Ly Hien lam tuong, bi mat thu thap nhung chung cu doi vua long quyen cua Phu Quoc dang len Tuc Tong. Tuc Tong khong nghe, ra chi noi nhung viec lam chi Phu Quoc đeu theo y cua trieu đinh, khong he co su long quyen. Tu đo Phu Quoc ghet Ly Hien. Cuoi nam đo khi hai ben xay ra mot tranh chap nho, Phu Quoc giem voi Tuc Tong rang Ly Hien đang muon chiem quyen hanh, nen Tuc Tong luu đay ong ta.
Sau khi tro ve Truong An, Thai Thuong hoang song o cung Hung Khanh, gan khu dan cu, nguoi đi đuong thay ong đeu dung lai ma bai vong. Đoi khi Thuong hoang con sai Cao Luc Si lay mot so thuc an ban cho ho, nen đuoc tung ho. Cao Luc Si cung Tran Huyen Le van theo hau ben canh, va con co em gai cua Thuong hoang la Ly Tri Doanh (Cong chua Ngoc Chan), thi nu Luu Tien Vien va cac hoan quan Vuong Thua An, Nguy Duyet... Ly Phu Quoc nhan đo giem pha voi Tuc Tong, xin giam long Thuong hoang lai đe tranh hau hoan, Tuc Tong tuy nhien lai khong theo. Đen nam 760, luc nay Tuc Tong đang mac benh trong nguoi, Ly Phu Quoc lien ket voi Truong hoang hau, nhan Thuong hoang ra cuoi ngua, Phu Quoc ep buoc ong phai tro ve cung đien, khong lau sau gia lenh Tuc Tong, xin Thuong hoang đen Tay Noi ban viec. Khi sap toi Tay Noi, Thuong hoang thay Ly Phu Quoc mac vo phuc, đeo kiem, dan may tram quan si, vac thuong, cam kiem, xep hang hai ben đuong, nen lo so. Cao Luc Si mang Ly Phu Quoc, do đo Phu Quoc đanh phai xuong ngua dan Thuong hoang đen Tay Noi. Sau đo Phu Quoc gia cach noi Tuc Tong bi benh khong đen thinh an đuoc, roi giu Thuong hoang o đien Cam Lo đien ben trong Tay Noi.
Sau đo, Ly Phu Quoc cung hoang hau lap muu ham hai, vu khong Cao Luc Si roi đay ong đen Ba Thuc, Ngoc Chan cong chua cung bi bat ve đao quan (Cong chua xuat gia tu đao tu nam 711). Thuong hoang do đo roi vao canh co đon, khong co ai bau ban, cuoi cung sinh ra benh tram cam. Tuc Tong sai hai cong chua con gai minh đen an ui nhung Thuong hoang van cu u sau, roi tu choi khong chiu an thit nua ma chi an chay. Tuc Tong biet chuyen, rat tuc gian, muon giet Ly Phu Quoc, nhung khi đo Ly Phu Quoc nam het binh quyen trong tay, Tuc Tong khong the lam gi đuoc. Tac pham Tuy Đuong dien nghia co dan bai tu ve su long quyen cua bon Truong hau va Phu Quoc va bi kich nhung nam cuoi đoi cua Đuong Minh Hoang nhu sau:

Hoan quan ket be cung hoang hau
Khien trieu Đuong đien đao đang cay
Vua toi ho Ly đoa đay
Cha con xa cach, to thay van vo
Tinh tham vieng som hom loi đao
Loi gui thua tho bao lang loan
Tuoi gia long nhung heo hon
Canh xua lai nho tho than mot minh
Nam 761, Ly Phu Quoc đuoc phong lam Thuong thu bo Binh, song van chua the lam te tuong; boi vi Tuc Tong lo ngai binh quyen cua ong qua lon, lam tuong roi thi khong con kiem che đuoc nua. Phu Quoc thuyet phuc co tuong Bui Mien tien cu minh. Tuc Tong noi chuyen nay voi te tuong Tieu Hoa rang neu mot đai than co cuu nhu Bui Mien đa len tieng thi nha vua khong the khong thuan cho Phu Quoc lam te tuong. Tieu Hoa co gang thuyet phuc thanh cong Bui Mien khong đe cho Phu Quoc lam tuong. Do vay suot đoi Tuc Tong, Phu Quoc khong co đuoc tuong vi. Nam 762, Ly Phu Quoc to cao Tieu Hoa chuyen quyen va muon phe tuong vi. Tuc Tong đanh phai nghe theo, giang Tieu Hoa lam Le bo thuong thu, phong Kinh Trieu doan Nguyen Tai lam Te tuong thay cho Tieu Hoa.


Giet chet Truong hau, pho lap Đai Tong Ly Phu Quoc nhieu nam lien minh voi Truong thuc phi, giup Thuc phi len ngoi hoang hau, tao nen the luc lon trong trieu. Tuy nhien đen mua ha nam 762, ca Thuong hoang va Tuc Tong đeu lam benh nang đa khien lien minh tan vo. Truong hoang hau ban voi Thai tu Ly Du nen giet chet Ly Phu Quoc va đong đang la Trinh Nguyen Chan vi toi chuyen quyen, nhung thai tu khong chap nhan. Hoang hau tuc gian, nay sinh y muon phe thai tu, tu lap lam vua. Ba ta thuyet phuc đuoc Nhi hoang tu la Viet vuong Ly He ve phe minh. Va roi cho tuyen hon 200 dung si, gia lam hoan quan, bo tri trong cung. Ngay 14 thang 5, hoang hau gia menh Tuc Tong, trieu thai tu Du vao chau. Trinh Nguyen Chan va Ly Phu Quoc hay tin, ben chan thai tu o cua cung, đua ve doanh trai. Phu Quoc toi đem đo dan binh vao noi đien, bat Truong hoang hau cung Viet vuong Ly He, khong them đe y đen Tuc Tong đang hap hoi. Roi sai giam Hoang hau o biet đien.
Ngay 16 thang 5, Tuc Tong bang ha, Phu Quoc giet Truong hau, Viet vuong He, Yen vuong Gian, đon thai tu đang co, la Hoang đe Đai Tong.


Cay the cong cao, bat ngo bi giet Ly Phu Quoc y the co cong lap Đai Tong len ngoi, nen cay the long quyen, tuyen bo truoc nha vua

Đai gia (chi Đai Tong) chi nen nhan cu trong cam cung. Ngoai vu cu đe cho lao no xu quyet.

Đai Tong trong long bat binh, nhung ngoai mat khong the hien ra, van ton Phu Quoc la Thuong phu, kieng khong goi thang ten. Con tan phong Phu Quoc la Tu khong (mot trong Tam cong), va Trung thu lenh, chuc quan te tuong bac nhat, quan tri Trung thu tinh. Quyen chi huy quan đoi cua ong đuoc giao bot cho Trinh Nguyen Chan. Phu Quoc lai tim cach tru dap, giang chuc Tieu Hoa đe tra thu xua.
Trong khi đo, Ly Phu Quoc khong he hay biet rang ca nha vua va Trinh Nguyen Chan đeu muon loai bo minh đe thau tom quyen hanh. Mua ha nam 762, theo loi Nguyen Chan, Đai Tong cach chuc uoc bot quyen luc cua Ly Phu Quoc, bo chuc Hanh quan tu ma, Binh bo thuong thu va ep ra o phu đe ben ngoai. Phu Quoc lo so, dang bieu tu chuc len trieu đinh, Đai Tong khong them tu choi, bai chuc Trung thu lenh cua Phu Quoc, nhung sau phong lam Bac Luc vuong.
Vi Phu Quoc co cong giet Truong hoang hau, ung ho minh len ngoi nen Đai Tong khong tien cong khai giet ong. Thay vao đo ngay 8 thang 11 nam 762, co thich khach đot nhap vao phu Ly Phu Quoc, chem chet Phu Quoc roi mang theo thu cap cung mot canh tay cua ong roi tron mat. Đai Tong cho đieu tra trong mot thoi gian ngan roi nhanh chong cho ket thuc, do đo co tin đon thich khach giet Ly Phu Quoc lam theo lenh cua Đai Tong. Đai Tong cho to chuc le tang linh đinh, cham mot cai đau va canh tay bang go đan huong đe lap vo cai xac cua Phu Quoc, song lai ban cho ten thuy mia mai la Xu (nghia la "lam quyen, xau xa").


Tham khao va ghi chu Cuu Đuong thu.
Tan Đuong thu.
Tu tri thong giam.