Pho đe đoc la danh xung tieng Viet tuong đuong dung đe chi mot quan ham đuoc dung trong hai quan cua mot so quoc gia danh cho si quan hai quan co vi tri cao hon mot ham truong, nhung thap hon cap bac Đe đoc. Quan ham đuoc xem nhu tuong đuong voi cap Chuan tuong Luc quan hay Khong quan.
Hai quan Phap khong co cap bac Pho đe đoc, du theo xep hang si quan cua NATO thi cap bac Chuan đo đoc Phap (Contre-amiral) đuoc xem la tuong đuong. Tuong tu, Hai quan Hoa Ky tuy đa bai bo cap bac Commodore, nhung cap bac Chuan đo đoc nua duoi (Rear Adminral Lower Half) đuoc xem la tuong đuong.
Trong Hai quan Nhan dan Viet Nam khong co bac quan ham nay.


Lich su Cap bac Commodore đau tien đuoc tao ra vao giua the ky 17 trong Hai quan Hoang gia Anh quoc. Cap bac nay co y nghia nhu la mot cap bac tam thoi trao cho cac ham truong (Captains) mot chien ham, tuong đuong Đai ta Hai quan, đe chi huy mot hai đoi. Tuy la mot cap bac rieng biet, nhung si quan mang cap bac nay van đuoc xem la cung cap bac voi Ham truong.
Đen nam 1748, cap bac nay đuoc xem tuong đuong cap bac Brigadier trong Luc quan Hoang gia. Cac si quan mang cap bac Commodore co the se tro ve cap bac Ham truong cua minh sau khi hoan thanh nhiem vu. Hoac cac Ham truong se đuoc thang truc tiep len cap Chuan Đo đoc ma khong phai thong qua cap bac Commodore.
Tinh trang nay đuoc duy tri trong Hai quan Hoang gia va Hai quan Hoa Ky nhu mot giai phap dung hoa đe giam chi phi do khong phai bo nhiem them cac cap bac đo đoc (Chuan Đo đoc, Pho Đo đoc, Đo đoc, Thuy su Đo đoc). Tai Hoa Ky, cap bac nay đuoc cong nhan vao nam 1862, tuy vay đen nam 1982 thi bi bai bo. Mai đen nam 1996, Hai quan Hoang gia Anh Quoc moi đuoc chinh thuc cong nhan cap bac nay la mot quan ham si quan Hai quan tren cap Ham truong hay Đai ta Hai quan, va duoi cap Chuan đo đoc Hai quan.


Hai quan Viet Nam Cong hoa Truoc nam 1964, Hai quan Viet Nam Cong hoa khong co cap bac Pho Đe đoc, chi co cac cap bac đo đoc (Chuan Đo đoc, Pho Đo đoc, Đo đoc). Sau nam 1964, Hai quan Viet Nam Cong hoa thay the Chuan Đo đoc bang cap bac Đe đoc. Cap bac Pho Đe đoc cung đuoc đat ra nhu la quan ham si quan cap tuong Hai quan, tuong đuong voi quan ham Chuan tuong Luc quan hay Khong quan.
Cac Pho Đe đoc tieu bieu:

Hoang Co Minh
Ho Van Ky Thoai
Đang Cao Thang
Nghiem Van Phu
Nguyen Huu Chi, nha tho Huu Phuong
Vu Đinh Đao
Nguyen Thanh Chau
Đinh Manh Hung
Diep Quang Thuy


Vuong quoc Anh Cap bac Commodore ke tu nam 1996 chinh thuc tro thanh mot quan ham si quan trong Hai quan Hoang gia cao cap, duoi cap đo đoc, tuong tu nhu quan ham Brigadier trong Luc quan Vuong quoc Anh va Thuy quan luc chien Hoang gia, Air Commodore trong Khong quan Hoang gia. Cap ham nay cao hon Ham truong va duoi Chuan Đo đoc. Tuy khong thuoc cap bac đo đoc, nhung trong NATO, quan ham nay van đuoc xem ngang hang voi cap bac Chuan Đo đoc nua duoi (Rear admiral Lower half) cua Hai quan Hoa Ky hay Chuan Đo đoc (Contre-amiral) cua Hai quan Phap v.v.


Hoa Ky Hien nay ten goi cap bac Pho Đe đoc khong con đuoc su dung trong Hai quan Hoa Ky, Tuan duyen Hoa Ky. Thay vao đo cap bac Rear Admiral (lower-half), đeo 1 sao, đuoc coi la tuong đuong. Trong cac tai lieu tieng Viet, cap bac nay thuong đuoc dich la Chuan Đo đoc (nua duoi) hay Chuan tuong Hai quan. Tuy vay, mot so tai lieu van dich la "Pho đe đoc"
Nguyen thuy, cap bac Commodore ton tai trong Hai quan Hoa Ky voi y nghia mot cap bac tam thoi. Nam 1862, Quoc hoi Hoa Ky voi ly do khong muon uy quyen tang them cac đo đoc nao nua trong hai quan, đa chap nhan thong qua cap bac "Commodore", la mot cap bac tam thoi trao cho cac ham truong lao luyen lam nhiem vu phu ta cho cac Đo đoc.
Đen nam 1981, Đao luat 97-86 quy đinh cap bac Commodore tro thanh cap bac Đo đoc voi danh xung "Commodore Admiral", voi quan ham 1 sao. Tuy vay, chi sau 11 thang, cap bac Commodore bi loai khoi cap Đo đoc, nhung van giu quan ham Hai quan 1 sao. Đen nam 1985, Đao luat 99-145 đoi danh xung "Commodore" sang danh xung "Rear Admiral (lower half)".
Ghi chu ve Chuan Đo đoc (nua duoi) va Chuan Đo đoc (nua tren) 
Trong Hai quan Hoa Ky, Tuan duyen Hoa Ky, va mot so đon vi khac, Chuan Đo đoc đuoc chia thanh hai cap loai: nua duoi (Lower Half) va nua tren (Upper Half). Viec su dung nay bat đau trong cuoi the ky 19 khi cac Chuan Đo đoc đuoc giao mot chuc vu cao cap trong Hai quan hoac co ten trong danh sach thang chuc cua Tuan duyen. Nhung ai co ten trong nua tren cua danh sach se nhan bac luong cao hon cho du tat ca cac Chuan Đo đoc đuoc xem la cung cap bac.
Khi Hai quan Hoa Ky va Tuan duyen Hoa Ky bai bo cap bac đo đoc hai quan 1 sao Commodore Admiral, cac Chuan Đo đoc co ten o nua duoi cua danh sach thang chuc tiep nhan nhiem vu cua cac đo đoc hai quan 1 sao. Tuy nhien cho đen nam 1985, tat ca cac Chuan Đo đoc van mang 2 sao tren quan ham cua ho. Sau nam 1985, cac Chuan Đo đoc (nua duoi) chinh thuc mang 1 sao trong khi cac Chuan Đo đoc (nua tren) mang 2 sao. Tuy vay, danh xung van giu nguyen la Chuan Đo đoc cho ca hai cap bac khac sao nay. Tuy nhien, đe de phan biet, trong mot so tai lieu tieng Viet, nguoi ta van thuong goi cap bac Chuan Đo đoc (nua duoi) la "Chuan tuong hai quan" hay "Pho đe đoc", con cap bac Chuan Đo đoc (nua tren) la "Thieu tuong hai quan" hay "Đe đoc".


Xem them Đo đoc
Pho Đo đoc
Chuan Đo đoc hay Đe đoc


Tham khao