Saudi Aramco (tieng A Rap: ارامكو السعودية ʾAramko s-Saʿudiyyah), ten chinh thuc la Cong ty Dau A Rap Xe Ut, đuoc goi pho bien nhat bang ten Aramco, la cong ty dau mo va khi đot thien nhien quoc gia cua A Rap Xe Ut, co tru so tai thanh pho Dhahran. Gia tri thi truong cua Saudi Aramco đuoc uoc tinh đat 2 nghin ti USD do đo đay la cong ty co gia tri lon thu hai tren the gioi (2021) sau Apple. Đay cung la mot trong cac cong ty co doanh thu lon nhat the gioi.
Saudi Aramco so huu tru luong dau tho đuoc chung minh lon thu hai the gioi, voi hon 260 ty thung (4,1×1010 m3), va co san luong dau thuong nhat lon thu nhi the gioi.
Saudi Aramco đieu hanh mang luoi hydrocarbon rieng le lon nhat the gioi mang ten Master Gas System. Tong san luong dau tho cua cong ty trong nam 2013 la 3,4 ty thung (540.000.000 m3), ho quan ly tren mot tram mo dau khi tai A Rap Xe Ut. Saudi Aramco khai thac mo dau tren bo lon nhat the gioi la Ghawar, va mo dau tren bien lon nhat the gioi la Safaniya.


Lich su Saudi Aramco co nguon goc tu viec thieu hut dau trong Chien tranh the gioi thu nhat va viec Anh-Phap loai tru cac cong ty cua Hoa Ky khoi Luong Ha theo Hiep đinh Dau mo San Remo nam 1920. Chinh phu Đang Cong hoa cua Hoa Ky ung ho chinh sach Mo cua do Herbert Hoover khoi xuong vao nam 1921. Standard Oil of California (SoCal) nam trong so cac cong ty My tim kiem nguon cung dau moi tu nuoc ngoai.
Thong qua cong ty con cua minh la Bahrain Petroleum Co. (BAPCO), SoCal tham do đuoc dau tai Bahrain vao thang 5 nam 1932. Su kien nay lam tang muc đo quan tam ve tham do dau tren đai luc ban đao A Rap. Vao ngay 29 thang 5 nam 1933, chinh phu A Rap Xe Ut cap mot nhuong quyen cho SoCal thay vi mot ung cu vien khac la Iraq Petroleum Co.. Nhuong quyen cho phep SoCal tham do dau tai A Rap Xe Ut. SoCal nhuong lai nhuong quyen nay cho mot cong ty con do ho so huu hoan toan la California-Arabian Standard Oil (CASOC). Nam 1936, do cong ty khong thanh cong trong viec phat hien dau, Texas Oil Co. (Texaco) mua lai 50% tien gop von cua nhuong quyen. Sau bon nam tham do khong co ket qua, thanh cong dau tien đat đuoc trong điem khoan thu bay tai Dhahran vao nam 1938, trong mot gieng goi la Dammam so 7. Gieng dau nay ngay lap tuc cho san luong tren 1.500 thung tren ngay (240 m3/d), khien cong ty co đuoc tu tin đe tiep tuc. Ngay 31 thang 1 nam 1944, cong ty đoi ten tu California-Arabian Standard Oil Co. sang Arabian American Oil Co. (hay Aramco). Đen nam 1948, Standard Oil of New Jersey (sau nay đoi thanh Exxon) mua 30% va Socony Vacuum (sau nay đoi thanh Mobil) mua 10% co phan cua cong ty, con SoCal va Texaco moi ben giu 30% co phan. Cac cong ty moi gop von cung la co đong cua Iraq Petroleum Co. va ho phai tim cach cham dut han che cua Thoa thuan Lan ranh đo đe đuoc tu do tham gia thoa thuan nay.

Nam 1950, Quoc vuong Abdulaziz đe doa quoc huu hoa co so ha tang dau mo trong nuoc, gay ap luc khien Aramco chap thuan chia se loi nhuan 50/50.
Mot tien trinh tuong tu đa dien ra voi cac cong ty dau cua Hoa Ky tai Venezuela mot vai nam truoc đo. Chinh phu Hoa Ky cat giam thue cho cac cong ty thanh vien cua US Aramco mot khoan mang ten golden gimmick tuong đuong voi loi nhuan đuoc trao cho Quoc vuong Abdulaziz. Theo sau thoa thuan nay, tru so cua cong ty đuoc chuyen tu New York đen Dhahran. Nam 1951, cong ty phat hien mo dau Safaniya, đay la mo dau ngoai khoi lon nhat the gioi. Nam 1957, cong ty phat hien đuoc cac mo dau lien thong co quy mo nho hon, ket qua la mo Ghawar đuoc xac nhan la mo dau tren đat lien lon nhat the gioi.
Nam 1973, sau khi Hoa Ky ung ho Israel trong Chien tranh Yom Kippur, chinh phu A Rap Xe Ut gianh đuoc 25% co phan tai Aramco. Chinh phu A Rap Xe Ut tang co phan cua ho len muc 60% vao nam 1974, va cuoi cung gianh quyen kiem soat hoan toan Aramco vao nam 1980 khi co đuoc 100% co phan cua cong ty.
Cac đoi tac cua Aramco tiep tuc khai thac va quan ly cac mo dau cua A Rap Xe Ut. Trong thang 11 nam 1988, mot chieu chi đa đoi ten cong ty tu Arabian American Oil Co. thanh Saudi Arabian Oil Co. (hay Saudi Aramco) va tiep nhan quyen kiem soat quan ly va khai thac cac mo dau khi trong nuoc. Nam 1989–90, dau khi chat luong cao đuoc phat hien trong ba khu vuc phia nam cua Riyadh: khu vuc Raghib cach khoang 124 km ve phia đong nam cua thu đo.
Nam 2005, Saudi Aramco la cong ty lon nhat the gioi voi gia tri thi truong uoc tinh đat 781 ti USD. Nam 2011, Saudi Aramco bat đau san xuat tu mo khi Karan, voi san luong tren 400 trieu scf moi ngay.
Vao thang 1 nam 2016, Pho Thai tu Mohammad bin Salman Al Saud tuyen bo rang ong xem xet niem yet co phieu cua cong ty, va ban khoang 5% co phieu nam gay dung mot quy đau tu quoc gia co lon.


Hoat đong Saudi Aramco co tru so tai Dhahran, song co hoat đong tren khap toan cau, bao gom khai thac, san xuat, loc hoa dau, phan phoi va tiep thi. Toan bo cac hoat đong nay cua cong ty đeu nam duoi su giam sat cua Bo Dau mo va Tai nguyen Khoang san cung voi Hoi đong Toi cao ve Dau mo va Khoang san. Tuy nhien, bo chiu trach nhiem lon hon nhieu so voi hoi đong trong van đe nay.
Mot phan đang ke luc luong lao đong cua Saudi Aramco la cac nha đia vat ly hoc va đia chat hoc. Saudi Aramco đa tham do cac nguon dau khi tu nam 1982. Hau het qua trinh nay dien ra trong Trung tam Tham do va Ky thuat Dau mo (EXPEC). Ban đau, Saudi Aramco su dung sieu may tinh Cray (CRAY-1M) trong Trung tam May tinh EXPEC (ECC) đe ho tro xu ly so luong du lieu khong lo thu đuoc trong qua trinh tham do va đen nam 2001, ECC quyet đinh su dung cac cum Linux đe thay the cho cac he thong Cray. ECC lap đat mot he thong sieu may tinh moi vao cuoi nam 2009 voi dung luong luu tru la 1.050 terabyte (tuc vuot mot petabyte), la he thong luu tru lon nhat trong lich su cua cong ty nham ho tro viec tham do tai cac khu vuc bien gioi va tren bien Đo.
Ban đau, cong ty khong co ke hoach ve loc dau, song chinh phu A Rap Xe Ut muon chi co mot cong ty ve san xuat dau. Do đo, vao ngay 1 thang 7 nam 1993, chinh phu ban hanh mot sac lenh ve sap nhap Saudi Aramco voi cong ty loc dau quoc gia la Samarec. Đen nam sau, mot cong ty con cua Saudi Aramco gianh đuoc 40% von chu so huu cua Petron Corp., la cong ty loc dau tho va tiep thi lon nhat tai Philippines. Ke tu đo, Saudi Aramco chiu trach nhiem ve loc dau va phan phoi chung trong nuoc. Nam 2015, nang luc loc dau cua Saudi Aramco la 5,4 trieu thung tren ngay (860.000 m3/d) (đau tu lien doanh quoc te: 2.500 Mbbl/d (400.000.000 m3/d), đau tu lien doanh noi đia: 1.900 mpbd, va van hanh noi đia hoan toan: 1.000 Mbbl/d (160.000.000 m3/d).) Hoat đong ha nguon cua Saudi Aramco đang chuyen trong tam sang tich hop cac ha tang loc dau va hoa dau. Vu đau tu đau tien cua ho vi muc tieu nay la voi Petro Rabigh, lien doanh voi Sumitomo Chemical Co. va bat đau vao nam 2005 tren bo bien Đo.
Cac nha may loc dau noi đia:

Nha may loc dau Jeddah (78.000 bbl/d (12.400 m3/d))
Nha may loc dau Ras Tanura (550.000 bbl/d (87.000 m3/d))
Nha may loc dau Riyadh (126.000 bbl/d (20.000 m3/d))
Nha may loc dau Yanbu Refinery (245.000 bbl/d (39.000 m3/d))
Đau tu loc dau noi đia:

Saudi Aramco Mobil Refinery Co. Ltd. (SAMREF), Yanbu (400.000 bbl/d (64.000 m3/d))
Saudi Aramco Shell Refinery Co. (SASREF), Jubail (300.000 bbl/d (48.000 m3/d))
Petro Rabigh, Rabigh (400.000 bbl/d (64.000 m3/d))
Saudi Aramco Base Oil Co. (Luberef)
Saudi Aramco Total Refining and Petrochemical Co. (SATORP), Jubail (400.000 bbl/d (64.000 m3/d))
Yanbu Aramco Sinopec Refinery (YASREF), Yanbu (400.000 bbl/d (64.000 m3/d))
Đau tu loc dau quoc te:

Fujian Refining and Petrochemical Co. (FRPC), Trung Quoc
Sinopec SenMei (Fujian) Petroleum Co. Ltd. (SSPC), Trung Quoc
Motiva Enterprises LLC, Hoa Ky
Showa Shell, Nhat Ban
S-Oil, Han Quoc
Saudi Refining Inc., Hoa Ky
Saudi Aramco thue mot so tau cho dau đe van chuyen dau tho, dau va khi đot tinh luyen đen cac quoc gia khac nhau. Ho lap ra mot cong ty con mang ten Vela International Marine đe quan ly van chuyen đen Bac My, chau Au va chau A. Ho la co đong trong To hop cong nghiep hang hai toan cau Quoc vuong Salman, đuoc ky vong la xuong đong tau lon nhat the gioi khi hoan thanh.


Tham khao Thu muc Vitalis, Robert (2006). America's Kingdom: Mythmaking on the Saudi Oil Frontier. Stanford: Stanford University Press. ISBN 0-8047-5446-2.


Lien ket ngoai Web site of Aramco Services Co. - Saudi Aramco's US Subsidiary
A CNN report about the security of oil in Saudi Arabia. Much of it is about Saudi Aramco security.
Saudi Arabia's crude oil production chart (1980-2004) - Data sourced from the US Department of Energy
CBS 60 Minutes (2008-12-07) "The Oil Kingdom: Part One" Luu tru ngay 17 thang 5 nam 2013 tai Wayback Machine.
CBS 60 Minutes (2008-12-07) "The Oil Kingdom: Part Two" Luu tru ngay 17 thang 5 nam 2013 tai Wayback Machine.