Joseph Henri Maurice "Rocket" Richard  (tieng Anh: ; tieng Phap: [ʁiʃaʁ]; 4 thang 8 nam 1921 – 27 thang 5 nam 2000) la mot van đong vien khuc con cau tren bang chuyen nghiep nguoi Canada đa choi 18 mua giai National Hockey League (NHL – Lien đoan Khuc con cau Quoc gia) cho đoi Montreal Canadiens (tieng Phap: Les Canadiens de Montreal). Ong la cau thu đau tien trong lich su NHL ghi đuoc 50 ban thang trong mot mua giai 1944–45, ky tich trong 50 tran đau va la cau thu đau tien ghi đuoc 500 ban thang trong su nghiep. Nam 1960, Richard giai nghe cau thu voi tu cach la nguoi dan đau so ban thang moi thoi đai voi 544 ban. Ong nhan Cup Hart cho cau thu xuat sac nhat NHL nam 1947, đuoc choi 13 tran Toan Ngoi Sao, co ten trong 14 đoi hinh Toan Ngoi Sao NHL sau mua giai, tam lan trong đoi hinh thu nhat. Nam 2017, Richard đuoc vinh danh la mot trong 100 cau thu NHL vi đai nhat lich su. Nguoi em trai Henri cung la cau thu cua Canadiens, ca hai la đong đoi trong 5 nam cuoi su nghiep cua Maurice. Voi biet danh "Pocket Rocket" (Ten lua bo tui), Henri cung đuoc sanh ten voi anh trai minh tren Đai sanh Danh vong Khuc con cau.
Richard, Elmer Lach va Toe Blake tao ra tuyen tien đao "Punch line" (Cu đam) ghi điem lon vao thap nien 1940. Richard đuoc đung trong 8 đoi vo đich Cup Stanley, trong đo co ky luc nam lan lien tiep 1956–1960; va mang bang đoi truong trong bon giai cuoi. Đai sanh Danh vong Khuc con cau đa bo đieu kien phai đoi 5 nam sau khi dung thi đau va vinh danh Richard ngay nam 1961. Nam 1975, ong đuoc vinh danh trong Đai sanh Danh vong The thao Canada. Nam 1960, đoi Canadiens đa giu lai so ao 9 cua Richard. Nam 1999, đoi tang lai Cup Maurice Richard cho NHL đe trao hang nam cho cau thu ghi ban hang đau mua giai.
Richard la con ca trong gia đinh co 8 nguoi con song ngheo kho thoi Đai khung hoang. Luc ban đau, ong bi coi la mot cau thu yeu ot. Dinh chan thuong hang loat khien ong khong the nhap ngu tham gia Chien tranh the gioi thu hai. Tinh cach manh liet, ong noi tieng voi loi choi thien ve the chat, đoi khi co xu huong bao luc. Richard co lien quan đen su co au đa tren san cuoi mua giai 1954–55 khi đanh trong tai bien. Chu tich NHL Clarence Campbell cam Richard het mua giai va cac tran playoff, dan đen su chong đoi cua nguoi ham mo bung phat thanh cuoc bao loan Richard o Montreal. Tu đo, cuoc bao đong tro thanh bieu tuong hang thap ky va đuoc coi la tien than Cach mang yen tinh o Quebec. Richard la bieu tuong van hoa cua cu dan noi tieng Phap tai Quebec; huyen thoai ve ong thanh mo tip chinh trong truyen ngan Le chandail de hockey  (Ao đau khuc con cau) cua Roch Carrier, mot tac pham tieu bieu trong van hoa Canada. Nam 1998, Richard đuoc chan đoan mac ung thu da day la nguyen nhan khien ong qua đoi hai nam sau đo. Ong la nguoi đau tien khong phai chinh tri gia đuoc tinh Quebec vinh danh bang le tang cap nha nuoc.


Nhung nam đau đoi Joseph Henri Maurice Richard sinh ngay 4 thang 8 nam 1921 tai Montreal, Quebec. Cha me la Onesime Richard va Alice Laramee, nguyen quan Gaspe o Quebec chuyen đen Montreal, ngu tai vung lan can Nouveau-Bordeaux. Maurice la con ca trong gia đinh co tam nguoi con; 3 em gai Georgette, Rollande, Marguerite va bon em trai Rene, Jacques, Henri va Claude. Onesime la tho moc va vao lam tai Đuong sat Thai Binh Duong Canada ngay sau khi Maurice chao đoi. Gia đinh phai vat lon trong cuoc Đai khung hoang; Onesime mat viec nam 1930 va gia đinh phai song dua vao vien tro cua nha nuoc cho đen khi đuoc đuong sat nhan tro lai lam viec khoang nam 1936.
Khi len 4, Richard nhan đuoc đoi giay truot bang đau tien va lon len cung nhung ngay truot bang tren mat song gan đo va mat bang nho do cha tao ra sau san nha. Đen nam 14 tuoi, Richard moi bat đau choi khuc con cau mot cach bai ban. Truoc luc ay, Richard co ky nang choi cac the loai shinny va "hog" — tro choi yeu cau nguoi giu cau (puck) khoi đoi thu cang lau cang tot. Du Richard cung choi bong chay va quyen Anh nhung khuc con cau lai la niem đam me. Sau khi bat đau tham gia cac giai co to chuc, Richard gia nhap mot so đoi va dung biet hieu nhu "Maurice Rochon" đe lach luat cau thu chi đuoc choi cho mot đoi. Trong mot giai đau, Richard đua đoi minh gianh ba chuc vo đich lien tiep va ghi 133 tren 144 ban thang cua đoi trong mua giai 1938–39.
O tuoi 16, Richard bo hoc đe lam tho may voi cha minh. Anh ghi danh vao mot truong ky thuat đe kiem chung chi nghe. Nam 18 tuoi, Richard gia nhap đoi tre Verdun Maple Leafs, la tan binh nen it đuoc ra san. Anh ghi 4 ban trong 10 tran đau va them 6 ban trong 4 tran playoff khi Verdun vo đich tinh. Nam 1940, Richard đuoc chuyen len cho Montreal Canadiens muon thi đau tai Giai Khuc con cau chuyen nghiep Quebec (QSHL) nhung bi vo mat ca chan khi lao vao bang trong tran đau đau tien va phai nghi suot mua giai. Chan thuong cung dap tat hi vong nhap ngu trong quan đoi Canada. Giua nam 1941, Richard đuoc goi đen trung tam tuyen quan nhung khong đuoc tuyen mo vi khong đu kha nang chien đau.
Ngoai san thi đau, Richard la thanh nien tram lang, khiem ton va kiem loi. Nam 17 tuoi, anh gap vo tuong lai Lucille Norchet luc ay moi la mot co be chua tron 14 tuoi. Co la em gai đong đoi Richard tai Bordeaux, tinh cach huong ngoai, trong sang đa bo sung cho ban tinh de dat cua Richard. Lucille đa thanh cong trong viec giup Richard vuot qua nhung thu thach va that vong trong ca khuc con cau lan cuoc song. Nam Richard 20 tuoi, hai nguoi đinh hon du bo me Lucille thay con gai minh con qua tre. Ngay 12 thang 9 nam 1942, ca hai thanh hon khi Lucille 17 tuoi.


Su nghiep thi đau = Cup Stanley đau tien =

Sau khi binh phuc mat ca chan kip thoi cho mua giai 1941–42, Richard tro ve giai Quebec, choi 31 tran va ghi đuoc 17 điem truoc khi chan thuong lan nua. Richard bi gay co tay sau khi vuong vao mot hau ve va đam vao luoi. Richard tro lai thi đau vong loai truc tiep. Nho ki nang Richard đa the hien tai giai Quebec cong voi cac hien trang kho khan nhu thieu cau thu do chien tranh, thanh tich yeu kem khong thu hut đuoc nguoi ham mo hay thieu cau thu thuoc cong đong Phap ngu, Richard lien co vi tri thu viec voi Canadiens trong mua giai 1942–43. Anh ky hop đong tri gia 3.500 đo la mot nam va thi đau ra mat voi so 15 trong mau ao Canadiens. Ban thang đau tien cua Richard la vao luoi New York Rangers ngay 8 thang 11 nam 1942.
Chan thuong gay chan mot lan nua lai khien tan binh Richard phai ngoi ngoai san chi sau 16 tran đau. Chuoi gay xuong qua som trong su nghiep khien gioi quan sat ban khoan lieu Richard co qua mong manh đe thi đau tai nhung cap đo cao nhat khong. Anh thu đang ky quan ngu lan thu hai nhung lai bi tu choi vi chup X-quang cho thay xuong chua lanh han; mat ca chan bi bien dang vinh vien buoc Richard phai thay đoi cach truot bang. Cam thay nhuc nha khi bi tu choi, anh tang cuong tap luyen va hoan toan khoe manh khi trinh dien tai trai tap huan Montreal cho mua giai 1943–44. Richard cung đoi ao sang so 9 ung voi can nang 9 pound cua con gai Huguette moi chao đoi.
Giu khoe manh trong suot mua giai, Richard choi 46 trong so 50 tran cua Montreal. Anh đung thu ba tai Canadiens voi 32 ban thang va 54 điem. Mua giai NHL tron ven đau tien khong chi cham dut nhung chi trich ve kha nang thi đau ma con khien Richard tro thanh mot trong nhung cau thu tre xuat sac nhat giai đau. Huan luyen vien Dick Irvin chuyen Richard tu canh trai sang canh phai va xep anh choi chinh cung voi Toe Blake va Elmer Lach. Voi biet danh "Punch line", bo ba la nhom ghi điem thong tri suot thap nien 1940. Đoi Canadiens chi thua sau tran sau thang 10, va tiep tuc gianh Cup Stanley đau tien sau 13 nam. Richard dan đau giai đau voi 12 ban thang trong tran playoff, bao gom ca no luc ghi 5 ban vao luoi Toronto Maple Leafs trong tran ban ket. Anh bang voi ky luc NHL cua Newsy Lalonde ve so ban thang trong mot tran playoff (ke tu đo co them ba cau thu đat thanh tich nay) va đuoc nha bao Charles Mayer bau chon la cau thu ngoi sao thu nhat, thu nhi va thu ba cua tran đau. Richard đuoc xuong ten trong đoi hinh ngoi sao NHL thu hai sau mua giai. Đay la lan đau tien trong 14 nam lien tiep anh đuoc vinh danh la ngoi sao cua giai đau.


= 50 ban trong 50 tran =
Mua giai NHL 1944–45 la moc ky luc đoi voi Richard. Lan đau tien anh lap nen dau an moi ve so điem trong mot tran đau voi 5 ban thang va 3 đuong kien tao gop phan thang 9–1 truoc Detroit Red Wings ngay 28 thang 12 nam 1944; 8 điem cua Richard đa xo đo ky luc 7 điem cua ba cau thu truoc đo, va giu vung trong 32 nam tiep theo cho đen khi bi Darryl Sittler vuot qua nam 1976. Thanh tich nay con an tuong hon neu biet Richard vua mat suc khi chuyen nha đen ngay chieu hom đo. Anh tiep tuc ghi ban voi hieu suat chua tung thay, va đen thang 2 nam 1945 đa cham toi ky luc 44 ban trong mot mua giai cua Joe Malone lap luc 27 tuoi mua giai 1917–18. Ngay 25 thang 2 nam 1945, Richard pha ky luc bang chien thang 5–2 truoc Toronto. Malone đa co mat đe tang Richard trai puck trong ban thang thu 45.

Khi Richard tiem can con so 50 ban thang trong mua giai, đoi thu cang quyet liet hon trong viec ngan anh ghi ban. Richard phai đoi mat voi nhung loi chem, moc khi qua nguoi, hoac lao ca nguoi vao lung anh. Richard khong the ghi ban trong 8 tran lien tiep sau đo. Ngay 18 thang 3, anh co trong tay 49 ban đe buoc vao tran cuoi cua Montreal o mua giai chinh thuc gap Boston Bruins. Khi tran đau chi con 2:15, Richard ghi ban dau moc tao nen chien thang 4–2 cho Montreal. Anh tro thanh cau thu đau tien ghi đuoc 50 ban thang trong mot mua giai, ky luc nay đuoc giu cho đen mua giai 1960–61, khi cau thu Canadiens khac la Bernie "Boom Boom" Geoffrion cung ghi 50 ban trong 64 tran đau vong tinh điem. Dau an cua Richard chi thuc su bi vuot qua vao mua giai 1965–66 khi Bobby Hull ghi 54 ban sau 65 tran cho Chicago Blackhawks. Thanh tich 50 ban trong 50 tran cua Richard cung đi vao lich su NHL tro thanh mot trong nhung tieu chuan thanh tuu danh gia nhat. Phai đen 36 nam sau, Mike Bossy moi tai hien đuoc đieu nay tai mua giai 1980–81, hien cung chi co 4 cau thu co the sanh ngang voi thanh tich 50 ban trong 50 tran sau 70 nam ma Richard kien lap. Richard ket thuc mua giai voi 73 điem, kem Lach 7 điem va hon Blake 6 điem, khi dan Punch line đung ba vi tri ghi điem cao nhat giai. Richard cung ve thu hai sau Lach trong bau chon nhan Cup Hart cho cau thu xuat sac nhat.
Cac nha phe binh cho rang thanh tich ghi ban cua Richard la do boi canh chien tranh khi nhieu nhan tai phai ra mat tran; khi ho tro lai vao mua giai 1945–46, tuy Richard van gianh đuoc Cup Stanley thu hai voi Montreal, nhung hieu suat ghi ban đa giam gan mot nua xuong con 27. Mua giai 1946–47, Richard mot lan nua tro thanh vua pha luoi voi tong cong 45 ban trong 60 tran va lan duy nhat nhan Cup Hart cho cau thu xuat sac nhat. Trong su nghiep thi đau, anh đuoc nam lan bau chon nua nhung chi ve nhi hoac thu ba. Đoi thu tiep tuc choc gian hoac lam Richard chan nan vi biet rang co the loai anh khoi san khi Richard tra đua va au đa tho bao. Su co nhu vay đa xay ra trong vong chung ket Cup Stanley 1947 khi Richard nhan an cam vi dung gay đap vao đau Bill Ezinicki đoi Toronto Maple Leafs o tran 2. Richard khong đuoc ra san trong tran 3, noi "nhung chiec la phong" tiep tuc gianh chien thang.

Voi tu cach đuong kim cau thu xuat sac nhat, Richard đoi tang luong truoc mua giai 1947–48. Giam đoc đieu hanh Frank Selke tu choi, ngay ca khi Richard va đoi truong Emile Bouchard khong chiu thi đau. Cuoi cung, ca hai đeu phai nhuong bo va quay tro lai khi mua giai bat đau. Punch line tan ra sau khi Blake bi chan thuong chan ket thuc su nghiep. Mua giai cua Richard cung ket thuc som do chan thuong đau goi nen khong choi đuoc nhung tran cuoi. Anh đung thu nhi ve so điem, ghi đuoc 53 điem sau 53 tran, nhung Montreal khong vao đuoc vong playoff. Mua giai 1948–49 chi ghi đuoc 38 điem, Richard lai co 65 điem trong mua giai tiep theo va lan thu ba dan đau NHL voi 43 ban thang. Mua giai 1950–51, Richard ghi đuoc 42 ban thang, trong đo co ban thang thu 271 trong su nghiep, giup anh tro thanh nguoi dan đau danh sach ghi ban moi thoi đai cua Montreal.


= Cau thu ghi điem moi thoi đai =

Richard bo lo hon 20 tran mua giai 1951–52 do chan thuong, nhung đa vuot qua cu thuong tich o vong playoff. Trong tran đau thu bay mang tinh quyet đinh voi Boston o ban ket, Richard bi Leo Labine va cham bat tinh choc lat khi nga đap mat vao đau goi Bill Quackenbush. Du con choang, Richard tro lai thi đau vao cuoi hiep ba sau khi vet rach lon tren mat đuoc khau lai. Huan luyen vien Canadiens Dick Irvin cho Richard tro lai san bang vao nhung phut cuoi du biet đau Richard bi chan đong. Richard ghi ban quyet đinh trong chien thang 2-1 đua Montreal vao Chung ket Cup Stanley 1952. Sau tran đau, nhiep anh gia Roger St. Jean đa chup đuoc canh Richard mat đam mau va đang loan huong bat tay thu mon Jim Henry đoi Boston, nguoi co ve đang cui đau truoc cau thu Montreal đa tao nen "ban thang vo thuc". Buc anh nay la mot trong nhung hinh anh noi tieng nhat cua Richard. O chung ket, Montreal thua Detroit 4 tran lien tiep.
Mua giai 1952–53 bat đau bang viec Richard bam đuoi sat sao ky luc NHL moi thoi đai 324 ban thang cua Nels Stewart. Ngay 29 thang 10 nam 1952, Richard can bang ky luc o Toronto voi hai ban vao luoi Maple Leafs, thanh tuu nay đuoc chinh nguoi ham mo ben đoi thu hoan ho nhiet liet. Trong khi nguoi ham mo đien cuong doi theo mong cho dau an ky luc moi, anh khong the ghi ban trong ba tran đau tiep theo. Ngay 8 thang 11, trong tran gap Chicago, Richard ghi ban thang thu 325 cua minh vao phut 10:01 hiep hai. Theo Montreal Gazette, nguoi ham mo đa hoan nghenh thanh tuu cua Richard đen noi "chan đong" ca toa Forum thanh pho Montreal. Ket thuc mua giai voi tong 61 điem va 28 ban thang dan đau đoi, Richard tro thanh cau thu đau tien trong lich su NHL ghi it nhat 20 ban thang moi mua trong 10 mua giai đau tien. Them 7 ban thang cua Richard trong 12 tran playoff, đoi Canadiens đanh bai Boston trong tran chung ket 1953 đe gianh chuc vo đich Cup Stanley sau khoang thoi gian dai tu nam 1946.
Mua giai 1953–54, Richard lan thu tu dan đau ve so ban thang voi 37 ban. Tiep tuc la lan thu nam mua giai 1954–55 voi 38 ban ngang bang voi Bernie Geoffrion. Ngay 18 thang 12 nam 1954, Richard ghi ban thang thu 400 trong su nghiep vao luoi Chicago.


= Bao loan Richard =

Cac cau thu đoi phuong tiep tuc co gang ngan chan Richard bang va cham, va anh thuong tra đua bang suc manh tuong ung. Tinh huong nay dan đen moi thu truyen kiep voi Chu tich NHL Clarence Campbell. Richard tung bi Campbell phat rat nhieu lan vi cac su co tren san bang va co luc bi buoc phai tra 1.000 đo la "an treo cho hanh kiem tot" sau khi chi trich Campbell tren chuyen muc hang tuan cua Samedi-Dimanche. Richard la mot trong nhieu nguoi o Quebec tin rang Campbell đoi xu voi cac cau thu Canada goc Phap khac nghiet hon cau thu goc Anh. Bat đong am i no ra sau su co voi đoi Boston ngay 13 thang 3 nam 1955 khi Hal Laycoe dung gay đanh vao đau Richard. Richard tra đua bang cu chem ac y vao đau Laycoe, sau đo đam trong tai bien Cliff Thompson khi can thiep vao. Canh sat Boston đinh bat giu Richard vi toi hanh hung, nhung ban huan luyen Montreal va cac đong đoi tu choi cho canh sat vao can thiep.
Sau hai ngay can nhac, Campbell thong bao cam Richard cac tran con lai mua giai chinh va ca vong playoff. Richard khi đo đang dan đau cuoc đua ghi điem cua mua giai. Trong cong đong Anh o Canada, Campbell đuoc tan duong vi đa lam nhung gi co the đe kiem soat mot Richard bat on. Hau het moi nguoi luc đo khong biet rang Campbell đa tu lau muon ra lenh cam lau dai voi Richard vi nhung lan nong tinh cua anh truoc đo. Tuy nhien, tren cuong vi chu tich NHL, Campbell phai chiu trach nhiem voi cac ong bau giai đau va ho khong muon thay an cam nang nhu vay danh cho cau thu ngoi sao đang giup tang luong khan gia. O Quebec noi tieng Phap, an cam thi đau bi coi la su bat cong, hinh phat vo ly ma nhung ke Ang-le danh cho nguoi hung cua cong đong Phap ngu. Nhung nguoi ung ho Richard phan ung gian du voi Campbell, gui loi doa giet. Khi ngoi xuong trong tran tiep theo cua Canadiens, ong bi nguoi ham mo qua khich nem trung, rau va cac thu khac vao nguoi. Mot nguoi con nem ca bom hoi cay vao Campbell, khien ca toa Forum phai so tan va tran đau bi huy theo huong co loi cho Detroit. Nhung nguoi ham mo chay ra gap ngay mot đam đong bieu tinh tu tap ben ngoai truoc ca luc bat đau tran đau.
Đam đong hon 20.000 nguoi tro thanh bao loan. Cua so, cua ra vao cua Forum va cac cua hang xung quanh bi đap pha. Cho đen sang hom sau, tu 65 đen 70 nguoi đa bi bat giu. Hon 50 cua hang bi cuop pha va 37 nguoi bi thuong. Thiet hai uoc tinh khoang 100.000 đo la (quy đoi tuong đuong 971.631 đo la nam 2020). Richard cung co mat nhung roi đi ngay sau khi tran đau huy. Frank Selke co thuyet phuc anh tro lai đe giai tan đam đong, nhung Richard tu choi vi so rang thay vao đo se lai lam ho qua khich hon. Hom sau, Richard len đai phat thanh va đe nghi moi nguoi giu binh tinh: "Đung lam hai gi them nua. Hay ung ho đoi o vong playoff. Toi se nhan hinh phat cua minh va tro lai vao nam sau, giup cau lac bo cung nhu cac cau thu tre hon đoat Cup."
An cam khien Richard vuot mat Cup Art Ross cho cau thu ghi nhieu điem nhat, chi kem đong đoi Geoffrion đung mot điem. Richard khong bao gio gianh đuoc danh hieu nay, chi co nam lan ve nhi trong ca su nghiep. Nguoi ham mo Montreal la o Geoffrion khi vuot qua Richard trong ngay cuoi cung cua mua giai chinh. Tham chi ho con tiep tuc che nhao Geoffrion trong mua giai tiep theo. Khong co Richard, Montreal đe thua truoc Detroit Red Wings voi tong ti so 3-4 trong loat Chung ket Cup Stanley 1955. Richard đa phai co gang kiem che con tuc gian truoc that bai cay đang nay.


= Đoi truong cua trieu đai =
Richard thuc hien loi hua voi nguoi ham mo Canadiens bang cach dan dat Montreal đoat Cup Stanley mua giai 1955–56 – khoi đau cho chuoi vo đich 5 lan lien tiep chua tung co đoi voi mot đoi khuc con cau. Khi mua giai bat đau, em trai Henri gia nhap tro thanh đong đoi choi o vi tri trung phong voi biet hieu "Pocket Rocket" (Ten lua bo tui) trong đoi hinh Canadiens. Mua giai cung đanh dau su tro lai cua đong đoi trong Punch line truoc đay la Toe Blake voi nhiem vu huan luyen vien truong. Cung voi giam đoc đieu hanh Frank Selke, Blake đa lam viec voi Richard đe tiet che tinh cach nong nay cua anh va đoi pho voi su khieu khich cua đoi thu bang cach ghi ban chu khong phai đanh lon tra đua. Richard ket thuc mua giai voi 38 ban thang va 71 điem, đung thu nhi sau Jean Beliveau đuoc 47 ban thang va 88 điem. Richard ghi them 14 điem sau 10 tran playoff khi Montreal đanh bai Detroit đe gianh Cup Stanley. Anh ghi ban thu hai va ban quyet đinh trong tran cuoi voi chien thang 3–1.
Buoc vao mua giai NHL thu 15 cua Richard 1956–57, đong đoi chi đinh anh lam đoi truong Canadiens, ke nhiem Emile Bouchard đa giai nghe truoc mua giai. Voi 33 ban thang va 62 điem, Richard mot lan nua xep thu nhi trong đoi duoi Beliveau. O vong loai truc tiep, anh ghi ban trong hiep phu o tran thu nam ban ket loai New York, roi ghi tiep bon ban trong chien thang 5–1 truoc Boston o tran đau tien vong chung ket tren đuong gianh chuc vo đich thu hai lien tiep cho Montreal, nam trong chuoi 5 lan vo đich lien tiep.
Richard đat moc ghi ban quan trong vao đau mua giai 1957–58. Trong hiep mot cua tran thang 3–1 truoc Chicago ngay 19 thang 10 nam 1957, anh tro thanh cau thu đau tien trong lich su NHL ghi đuoc 500 ban thang trong su nghiep thi đau. Khi Richard đang an mung ban thang cung đong đoi, thong điep đa lan truyen ca toa Montreal Forum: "Ban thang cua Canadiens, do chinh ong Hockey ghi đuoc, Maurice Richard". Richard chi choi 28 tran vong tinh điem, ghi đuoc 34 điem, va phai nghi ba thang do đut gan achilles. Hoi phuc kip thoi cho vong loai truc tiep, Richard dan dat Montreal voi 11 ban thang va 15 điem giup đoi đoat Cup Stanley lan thu ba lien tiep. Anh ghi ban thang trong hiep phu o tran đau thu nam vong chung ket voi Boston. Đo la ban thang thu sau trong cac hiep phu tran playoff va la ban thang thu ba trong cac tran chung ket cua Richard, ca hai đeu la ky luc NHL.

O tuoi 37, Richard la cau thu lon tuoi nhat NHL mua giai 1958–59. Anh ghi 38 điem trong 42 tran, nhung vang mat sau tuan do vo mat ca chan. Chan thuong gay xuong go ma tiep tuc ap đen trong mua giai 1959–60 khien anh phai nghi thi đau mot thang. Tuy vay, Montreal van gianh đuoc Cup Stanley trong ca hai mua giai. Richard khong ghi đuoc điem nao trong bon tran Chung ket Cup Stanley 1959 nhung ghi đuoc mot ban va kien tao ba ban trong Chung ket nam 1960. Đay la lan thu bay va thu tam Richard cung đoi buoc len buc vo đich, nam lan vo đich lien tiep cua Montreal van la mot ky luc ma cho đen nay van chua đoi nao co the can bang đuoc. Đoi hinh Canadiens nhung nam 1956–60 đuoc NHL xep hang la mot trong tam trieu đai khuc con cau.
Pha ghi ban trong tran playoff la ban thang cuoi cung cua Richard, vi anh tuyen bo giai nghe vao ngay 15 thang 9 nam 1960. Mua thu ay, Richard đa trinh dien đen trai huan luyen Montreal nhung Selke buoc Richard phai ket thuc su nghiep thi đau vi lo so nguy co anh dinh chan thuong nghiem trong. Trong bai phat bieu giai nghe, Richard noi đa co du đinh trong hai nam va tro choi đa qua nhanh so voi tuoi 39 cua minh. Nghe tin Richard giai nghe, Gordie Howe danh loi khen ngoi cho đoi thu cu: "Anh ay chac chan la con at chu bai. Anh ay đa mang đam đong khan gia đen tra luong cho chung toi. Richard chac chan la mot trong nhung cau thu vi đai nhat va chung toi se nho anh."


Phong cach thi đau Richard co biet danh "Sao choi" thuo moi vao nghe. Khi đong đoi Ray Getliffe nhan xet rang Richard "lao vao nhu ten lua" luc tiep can khung thanh đoi phuong, mot nha bao the thao đia phuong goi anh la "Rocket" (Ten lua); ca Baz O'Meara cua Montreal Star va Dink Carroll cua Montreal Gazette đeu dung cai ten nay cho Richard. Biet danh nay cho thay toc đo, suc manh va long quyet tam trong loi choi cua Richard. Đong đoi va huan luyen vien Toe Blake cho biet biet danh nay rat phu hop vi "khi anh ay cat canh, khong gi tren đuong co the can anh ay lai". Thu mon Jacques Plante tuyen bo đay la mot trong nhung biet danh thich hop nhat danh cho mot van đong vien, ghi nhan manh luc ac liet thuong anh len trong mat Richard giong nhu the rocket's red glare (vet sang choi đo cua ten lua) trong bai hat "The Star-Spangled Banner". Glenn Hall đong tinh: "Đieu toi nho nhat ve Rocket la đoi mat anh. Khi bay ve phia ban voi gay giu trai puck, mat anh ay sang len, nhay chop va ruc ro nhu may choi pinball. That kinh hoang."

Đinh cao su nghiep cua Richard la ngay sau Chien tranh the gioi thu hai, khi nhung cau thu thien chien tro lai NHL va the hien phong cach "đau si" đac trung voi loi choi tho bao, the luc va thuong co tinh bao luc. Tinh khi nong nay cua Richard kha khet tieng, the hien qua hanh đong gian tiep gay ra cuoc bao loan Richard.
La tay san ban thuan tuy, Richard khong choi cau ky, cung khong noi troi khi chuyen bong. Mot trong nhung đong đoi nhan xet rang "Maurice tham chi se khong chuyen (đua) muoi cho ban". Richard dan đau NHL ve so ban thang nam lan, nhung chua bao gio ghi đuoc nhieu điem nhat. Anh noi tieng voi cu đanh tu vach xanh voi ty le ghi ban tay trai hay tay phai thanh thao nhu nhau. Chien cong cua Richard đa lam hoi sinh hinh tuong cho đoi Canadiens, von phai vat lon đe thu hut nguoi ham mo vao thap nien 1930. Ngoai 14 lan xuat hien ten trong đoi hinh ngoi sao sau mua giai (tam lan trong đoi hang đau, sau lan o đoi thu hai), Richard đa choi 13 tran Toan Ngoi Sao NHL lien tiep tu nam 1947 đen nam 1959.
Richard van tiep tuc thi đau sau khi bi Gordie Howe vuot ky luc ve so điem ghi đuoc. Howe vuot qua Richard voi 544 ban thang vao nam 1963. Ky luc 50 ban trong mot mua giai cua Richard đuoc giu 20 nam cho đen khi Bobby Hull pha đuoc vao nam 1965. Nam 1999, Montreal trao lai Cup Maurice Richard cho NHL đe tang thuong thuong nien cho cau thu ghi nhieu ban thang nhat trong mua giai chinh thuc.


Đoi tu Sau khi giai nghe cau thu, Selke đe nghi Richard lam đai su đoi bong va hua se tra nguyen luong thi đau trong nam đau tien. Nam 1964, Richard đuoc bo nhiem chuc pho chu tich Canadiens. Ong bat binh voi vi tri danh du ma khong co thuc quyen nen tu chuc mot nam sau đo. Richard ngay cang xa roi khi bi phot lo mong muon tham gia vao cac hoat đong cua đoi, su phan re ngay cang nang ne khi Canadiens buoc Frank Selke phai nghi huu nam 1965. Cuoi cung, Richard đa tu choi gan ten minh voi đoi tuyen.
Voi noi so bi lang quen cung voi no luc tim kiem muc đich song sau khi nghi huu, Richard no luc gan danh tinh minh vao nhieu hoat đong. Ong giu vai tro bien tap vien tu van cho tap chi Maurice Richard's Hockey Illustrated, so huu hang quan "544 / 9 Tavern" (đat ten theo tong so ban thang trong su nghiep va so ao đau cua Richard) o Montreal, va rao ban ca ta loai san pham tu bia, thuoc nhuom toc, pin o to đen dung cu cau ca va đo choi tre em. Ong tiep tuc su dung ten minh cho quang cao hon 30 nam sau khi giai nghe. Nam 1972, Richard tro lai voi khuc con cau mot thoi gian ngan lam huan luyen vien truong cho Quebec Nordiques cua Hiep hoi khuc con cau the gioi WHA. Ong chi đao đuoc hai tran, mot thang va mot thua, truoc khi nhan ra khong the đam đuong đuoc suc ep cua nghe huan luyen. Nam 1981, Richard hoa giai voi Canadiens va noi lai vai tro đai su cho đoi tuyen.
Richard va vo Lucille song o Montreal, cung nuoi day 7 nguoi con: Huguette, Maurice Jr., Norman, Andre, Suzanne, Polo va Jean. Ho co 14 chau. Nam 1994, hai nam sau ky niem 50 nam ngay cuoi, Lucille qua đoi vi benh ung thu. Nguoi phoi ngau luc cuoi đoi cua Richard la Sonia Raymond.


Benh tat va qua đoi Nam 1998, Richard đuoc chan đoan bi ung thu da day. Ngay 27 thang 5 nam 2000, ong qua đoi vi can benh nay va đuoc an nghi tai Nghia trang Notre Dame des Neiges o Montreal. Truoc tran 1 cua loat tran Chung ket Cup Stanley 2000 giua New Jersey Devils va Dallas Stars, co mot đoan video ngan tuong nho neu bat nhung khoanh khac tuyet voi va dau an trong su nghiep cua Maurice Richard.


Di san Trong suot su nghiep thi đau va sau đo, Richard đuoc trao tang nhieu danh hieu. Thong tan xa Canadian Press ba lan danh tang Giai thuong Lionel Conacher cho nam van đong vien cua nam. Nam 1957, Richard nhan Cup Lou Marsh cho van đong vien cua nam cua Canada. Nam 1960, đoi Canadiens quyet đinh treo ao so 9 cua Richard, khong cho ai khoac so ao nay ra san nua. Đai sanh Danh vong Khuc con cau đa bo đi yeu cau can 5 nam cho đoi sau khi giai nghe đe đua ten Richard vao nam 1961. Cung nam đo, san van đong Maurice Richard suc chua 5.000 cho đuoc xay dung va đat ten vinh danh ong.
Khi Huan chuong Canada ra đoi nam 1967, Richard la mot trong nhung thanh vien đuoc vinh danh đau tien Nam 1998, ong đuoc nang len hang Companion cua Huan chuong Canada. Nam 1975, Đai sanh Danh vong The thao Canada vinh danh Richard. Nam 1999, Richard đuoc trao ngoi sao tren Đai lo Danh vong Canada. Nam 1992, ong đuoc chi đinh vao Hoi đong Co mat cho Canada cua Nu hoang.

La cau thu noi tieng khap Canada, Richard cung la mot bieu tuong tai Quebec. Tac gia Roch Carrier đa giai thich niem đam me ma Richard khoi goi tu nhung nguoi ham mo trong truyen ngan kinh đien Canada nam 1979 Le chandail de hockey. Carrier viet ve cach ma minh va ban be đeu bat chuoc phong cach va cu xu cua Richard: "Chung toi la nam ga trai Maurice Richard đau voi nam Maurice Richard khac, cung lao vao trai puck. Chung toi la muoi cau thu đeu mac đong phuc Montreal Canadiens, tat ca đeu cung mot nhiet huyet chay bong. Tat ca chung toi đeu đeo so 9 noi tieng." Truyen đuoc xuat ban roi chuyen the thanh phim hoat hinh ngan cua National Film Board giup cho hinh anh Richard tro thanh bieu tuong noi tieng khap Canada. Richard noi tieng đen tan cuoi đoi: khi đuoc gioi thieu trong nghi thuc sau tran khuc con cau cuoi cung tai toa Forum, nguoi ham mo Canadiens đa khien Richard roi nuoc mat, ho nhiet liet hoan nghenh ong trong 11 phut. Sau khi Richard qua đoi, Quebec vinh danh Richard bang tang le cap nha nuoc đau tien danh cho mot nguoi khong phai chinh tri gia. Hon 115.000 nguoi bay to long kinh trong khi đen vieng linh cuu Richard tai Nha thi đau Centre Molson.
Cuoc bao loan Richard co đuoc đia vi than thoai trong van hoa dan gian Canada. Cuoc bao loan nay thuong đuoc coi la bieu hien bao luc cua nhung nguoi noi tieng Phap bat man o Quebec đung giua so đong noi tieng Anh o Canada. Mot so su gia con coi bao loan Richard la tien than cua Cach mang Yen lang thap nien 1960. Nhan dip tuong niem bao loan Richard lan thu 40, to La Presse cua Montreal mo đau nhu sau: "Bon muoi nam truoc đa khoi đau mot trong nhung giai đoan kich tinh nhat trong lich su Quebec va cua mon khuc con cau." Ban than Richard đa cong khai bac bo vai tro cua minh la xuc tac thay đoi van hoa hay chinh tri. Trong cuoc phong van nam 1975, Richard noi rang minh choi voi "nhung chang trai Anh" va khong ro phan lon ve tinh hinh Quebec noi tieng Phap khi ay.
Trong bai bao đuoc xuat ban bon ngay sau bao loan, nha bao Andre Laurendeau la nguoi đau tien cho rang đo la dau hieu chu nghia dan toc đang gia tang o Quebec. Laurendeau xem cuoc bao đong "đa tiet lo nhung gi phia sau bi coi la tho o va thu đong bay lau nay cua nguoi Canada noi tieng Phap". Nguoc lai, trong cuon sach The Rocket: A Cultural History of Maurice Richard (Rocket: Lich su van hoa ve Maurice Richard), Benoit Melancon tranh cai ve tam quan trong cua cuoc bao loan đa gia tang tro lai trong lich su cung voi huyen thoai Richard. Melancon viet: "Theo cau chuyen pho bien nay, lan đau tien nguoi Quebec đung len vi chinh minh; đac biet nguoi Canada noi tieng Anh thich thu khi thong bao mot cach nguoc đoi rang đay la su khoi đau cua Cach mang Yen lang thap nien 1960."
Richard la chu đe cua bo phim tieu su The Rocket nam 2005.


Thong ke su nghiep * Vo đich Cup Stanley


Giai thuong va vinh danh Ghi chu Tham khao = Chu thich =


= Thu muc =


Lien ket ngoai Thong tin tieu su va thong ke su nghiep tai Elite prospects hoac Hockey Reference hay Dictionary of Canadian Biography (tieng Anh)
"Rocket" Richard: The Legend – The Legacy – Bao tang Lich su Canada (tieng Anh)