Ao dai la trang phuc truyen thong cua Viet Nam đuoc mac boi nam va nu, la kieu ao tay chen đuoc cach tan theo huong Tay hoa tu Ao ngu than. Chua Nguyen Phuc Khoat la nguoi đuoc xem la co cong sang che chiec ao ngu than - tien than cua ao dai. Hoa si Le Mur Nguyen Cat Tuong la nguoi co cong đinh hinh ao dai nhu ngay nay.
Đac điem cua trang phuc nay la dang ao bo, hai ta thang truoc sau va hai ben. Cac nha thiet ke khong ap dung hoa van truyen thong, phu kien trang suc truyen thong len ao dai.
Ao dai giong voi shalwar kameez, kurta cua cac quoc gia theo van hoa An-Hoi nhu An Đo, Pakistan vi đeu la dang trang phuc gom ao tay chen mac ben ngoai quan dai.


Cau tao ao dai Co ao co đien cao khoang 4 đen 5 cm. Ngay nay, kieu co ao dai đuoc bien tau kha đa dang nhu kieu co trai tim, co tron, co chu U, tren co ao thuong đuoc đinh ngoc.
Than ao đuoc tinh tu co xuong phan eo. Cuc ao dai thuong tu co cheo sang vai roi keo xuong ngang hong. Tu eo, than ao dai đuoc xe lam hai ta, vi tri xe ta o hai ben hong.
Ao dai co hai ta: ta truoc va ta sau. Ngay xua ta truoc bang ta sau nhung ngay nay đa co nhieu loai ao ta truoc ngan hon ta sau. Tren ta ao truoc thuong đuoc theu nhung hoa van hay nhung bai tho.
Tay ao đuoc tinh tu vai, may om sat canh tay, co kieu tay lo hoac dai đen qua khoi co tay.
Chiec ao dai đuoc mac voi quan thay cho chiec vay ngay xua. Quan ao dai đuoc may cham got chan, ong quan rong. Ao dai khi xua may bang vai cung cap, nay thuong đuoc may voi vai mem, ru. Mau sac thong dung nhat la mau trang. Nhung xu the thoi trang hien nay thi chiec quan ao dai co mau đi tong voi mau cua ao. Nhung ngay nay con đuoc cach tan phoi cung chiec chan vay dai tao ve diu dang, thanh lich.


Lich su = The ky 18 =

Trong nhieu the ky, phu nu nong dan thuong mac yem ben trong ao choang hoac ao khoac ngoai, cung voi vay. Mat khac, gioi quy toc lai ua chuong ao choang co cheo goi la ao giao linh. Khi nha Minh chiem đong Đai Viet trong thoi ky Bac thuoc lan thu tu vao nam 1407, ho buoc phu nu phai mac quan kieu Trung Quoc. Nha Le sau đo cung chi trich phu nu vi vi pham chuan muc trang phuc Tan Nho giao, nhung chi thuc thi quy tac an mac mot cach tuy tien, vi vay vay va yem van la chuan muc. Trong the ky 17 va 18, Viet Nam bi chia cat thanh hai mien Nam Bac, cac chua Nguyen cai tri mien Nam. Đe phan biet nguoi mien Nam voi nguoi mien Bac, vao nam 1744, Chua Nguyen Phuc Khoat o Hue đa ban sac lenh rang ca nam va nu trong trieu đinh cua minh đeu phai mac quan va ao dai co khuy o phia truoc. Cac thanh vien cua trieu đinh mien Nam do đo đuoc phan biet voi cac can than cua Chua Trinh o Ha Noi, nhung nguoi mac ao giao linh voi vay dai.
Theo ghi chep cua Le Quy Đon trong sach "Phu bien tap luc" (ghi lai hau het nhung thong tin quan trong ve kinh te, xa hoi cua Đang Trong trong gan 200 nam), ao ngu than (hay noi đung hon la tien than cua ao dai) do chua Nguyen Phuc Khoat sang tao dua tren trang phuc thoi nha Minh cua Trung Quoc, bang cach hoc cach che tao trang phuc trong sach "Tam tai đo hoi" lam chuan.
Ao ngu than co hai vat ao may lai voi nhau o phia sau, hai vat ao may lai voi nhau o phia truoc, va mot "vat ao nho" an ben duoi vat ao chinh phia truoc. Chiec ao duong nhu co hai vat ao voi cac đuong xe o ca hai ben, cac đac điem đuoc giu nguyen trong ao dai sau nay. So voi ao dai hien đai, vat ao truoc va sau rong hon nhieu, vua van va ngan hon nhieu. Ao co co cao va đuoc cai khuy theo cung kieu ao dai hien đai. Phu nu co the mac ao voi mot vai khuy ao tren cung khong cai, đe lo mot chut yem ben trong.


= Ao dai tan thoi =


 Ao dai Lemur (1934)  "Lemur" chinh la cach dich sang tieng Phap cua Cat Tuong, mot hoa si ten Lemur Nguyen Cat Tuong vao thap nien ba muoi đa thuc hien mot cai cach quan trong tren chiec ao ngu than đe bien no chi con lai hai vat truoc va sau ma thoi. Vat truoc đuoc hoa si noi dai cham đat đe tang them dang ve uyen chuyen trong buoc đi đong thoi than tren đuoc may om sat theo nhung đuong cong co the nguoi mac tao nen ve yeu kieu va goi cam rat đoc đao. Đe tang them ve nu tinh, hang nut phia truoc đuoc dich chuyen sang mot cho mo ao doc theo vai roi chay doc theo mot ben suon, điem chia hai ta ao truoc - sau cung tre duoi eo đo 8 cm. Đieu khac biet nhat la eo ao đuoc nhan nhe. Ao nay khi mac len hoi sat vao bung, nen trong nhu nguc no ra. Đo la net my thuat Au Tay đau tien đuoc đua vao y phuc phu nu Viet ma cung vi chuyen nay tung gay phan ung manh mot thoi trong du luan. Tuy nhien, ao dai Le Mur co nhieu bien cai ma nhieu nguoi thoi đo cho la "lai cang" thai qua, nhu ao may rap vai, rap tay phong, co bong hoac co ho. Them nua ao Le Mur mac cho đung mot phai voi quan xa tanh trang, đi giay cao, mot tay cap o va quang vai them chiec bop đam. Loi tan thoi nay tuy đuoc nhieu nguoi yeu thich nhung cung đa bi mot so du luan khi đo tay chay va cho la "đi thoa" (nhu đuoc phan anh khong he thien cam trong tac pham "So đo" cua Vu Trong Phung).
Theo sach Ao dai Lemur va boi canh Phong Hoa & Ngay Nay cua tac gia Pham Thao Nguyen (do Khai Tam va Nha xuat ban Hong Đuc phat hanh nam 2019 va tu lieu trong cuon sach do Nguyen Trong Hien, con trai hoa si Lemur Nguyen Cat Tuong suu tam va gin giu) thi tren bao Phong Hoa so 90 ra ngay 23 thang 3 nam 1934, ong Cat Tuong manh dan đua ra mau ao dai Lemur ("Le Mur" chinh la cach dich sang tieng Phap cua Cat Tuong) đau tien. Theo đo, khi phat hien chiec ao dai ma nguoi phu nu mac, o trong lot ao yem lam than hinh phang li qua, hoa si tim toi chu hieu Cu Chung chuyen san xuat ao khoac, ao boi o pho Hang Bong, đe nghi det them... ao nguc đe nang nguc cho nguoi mac. Đen nam 1935 thi cho xuat xuong nhung chiec ao đau tien. Do đuoc noi hoa, gia ca vua phai, hop tui tien nguoi mua nen tu đo, phu nu Viet Nam co đay đu "phu tung", het ngai mac chiec ao dai Lemur tan thoi duyen dang ma sac đep lai đuoc noi bat, sang trong khien cac ba, cac co hanh dien buoc ra đuong, tao ra mot phong trao đoi moi y phuc phu nu quy mo sau rong nhat o Viet Nam.
Cung trong nam 1935, hoa si Cat Tuong đa thuc hien mot chuyen đi xuyen Viet đe gioi thieu cho phu nu toan quoc chiec ao dai tan thoi Lemur. Tai Hue, ong may man gap ba Cong Tang Ton Nu Trinh Dieu, nguoi tung đuoc nhiep anh gia Vo An Ninh chup nhieu anh nghe thuat, va ong đuoc nha Nguyen moi thuc hien rieng mot tu ao dai tan thoi Lemur cho Hoang hau Nam Phuong. Sau nay ong con tiep tuc đi vao Nam ve ao dai cho nhieu nghe si cai luong, trong đo co nghe si Phung Ha.
Hoa si Le Pho cung khong co cai tien ao dai Lemur theo cach dung hoa giua vay phuong Tay voi ao ngu than truyen thong nhu nhieu loi đon. Khi tiem Marie khanh thanh (tiem cua Le Nghi Suong la chau cua hoa si Le Pho), hoa si Cat Tuong co gioi thieu mot tho may gioi cho Le Pho. Trong cuon đac san ĐEP Mua Nuc 1934 cua Cat Tuong, Le Pho co mot trang ve nu trang, chu ong khong he thiet ke ao dai. Toi cuoi thang 10 nam 1937, Le Pho tra nguoi tho may gioi lai cho hieu may Lemur đe đi Phap lan thu hai, sau khi chuyen tinh duyen cua ong voi nguoi ban gai bi tan vo thi Le Pho khong tro ve nua ma lay vo va o lai han nuoc Phap ve tranh toi khi mat. Tren Bao Phong Hoa so 115 ngay 14 thang 9 nam 1934 co đang mot quang cao: "May quan ao phu nu loi moi va loi cu. Co hoa si Le Pho cho kieu". (Cho kieu khong phai la ve kieu moi, ma chi la chon mot kieu trong so kieu ao Lemur co san cho moi khach hang. Co the chinh sua chut it cho hop dang nguoi, cung nhu chon hang hop voi mau da khach. Nhu bac si "cho thuoc" la cho đon, đi mua thuoc lam san).


 Đoi song moi (1945)  Nam 1947 trong boi canh Viet Nam Dan chu Cong hoa moi tuyen bo đoc lap va cac phong trao "diet giac đoi, giac dot" đang đuoc phat đong, nham phat đong phong trao tiet kiem.
Ngay 20 thang 3 nam 1947, Ho Chi Minh voi but hieu Tan Sinh, đa viet bai Đoi song moi: "Van đong dan bo thoi quen mac ao dai đe thay bang ao van vi mac ao dai đi đung, lam viec bat tien, luot thuot, luom thuom. Ao dai ton vai, khoang 2 cai ao dai may đuoc 3 cai ao van, neu chi mac ao van co the sen đuoc 200 trieu đong/nam. Ao dai khong hop voi phu nu Viet Nam đoi song moi". Cuoc van đong nay dan đa đuoc nguoi dan huong ung va ao dai khong con la trang phuc thong dung cua phu nu Viet Nam trong mot thi gian o mien bac vi tuyen 17.
Ao dai Le Pho (1950)
Luc nay dang ao dai van giu cach may nach truyen thong, co lap linh, tay ao om sat, ao ba than & hoi chit eo


 Ao dai Tran Le Xuan (1958)  Cuoi nam 1958 khi ba Tran Le Xuan con tai vi Đe Nhat Phu Nhan cua nuoc Viet Nam Cong Hoa, ba đa thiet ke ra kieu ao dai cach tan moi bo đi phan co ao goi la ao dai co thuyen, co ho, co khoet, dan gian goi la ao dai Tran Le Xuan hay ao dai ba Nhu. Khong chi la ve mau ao, chiec ao dai ho co con đuoc 'pha cach' voi hoa tiet trang tri tren ao: nhanh truc moc nguoc. Mot so nha phe binh phuong tay cho rang no hop ly voi thoi tiet nhiet đoi cua mien nam Viet Nam. Nhung kieu ao nay khien nhung nguoi theo co hoc luc đo tuc gian va len an no khong hop voi thuan phong my tuc. Loai ao dai khong co co nay van pho bien đen ngay nay va phan co đuoc khoet sau cho tron chu khong ngan nhu ban goc


 Ao dai voi tay Raglan (1960)  Thap nien 1960 co nha may Dung o Dakao, Sai Gon đua ra kieu may ao dai voi cach rap tay Raglan (giac lang). Cach rap nay đa giai quyet đuoc van đe kho khan nhat khi may ao dai: nhung nep nhan thuong xuat hien hai ben nach. Cach rap nay cai bien o cho hang nut cai đuoc bo tri chay tu duoi co xeo xuong nach, roi ke đo chay doc mot ben hong. Voi cach rap tay Raglan lan vai đuoc bo sit sao theo than hinh nguoi mac tu duoi nach đen luon eo, khien chiec ao dai om khit tung đuong cong cua than hinh nguoi phu nu, tao them tinh tham my theo đanh gia cua mot so nha thiet ke.
Luc nay ao van giu vi tri nut ao nhu ao 5 than truyen thong nhung co ao bi thay the bang co Tau.


 Ao dai mini raglan (1971)  Ao ap dung rong rai cho nu sinh. Theo phien ban goc nay, ao ngan tay Raglan co ta chi ngan toi ban chan, nhung hai ong quan om loa xoa phu kin đoi chan, quan dung phec-mo-tuya đe co đinh. Luc nay vi tri nut ao bien đoi, tay ao loe va co them tui.
Ao dai tan thoi hien đai (1980)
Ao chit eo manh, ta ao dai đen mat ca chan. Đay la kieu ao pho thong đen hien tai.


 Ao dai ren, ho co, tay lo (2007)  Ao dai cuoi co chat lieu, kieu dang gan voi vay cuoi soiree (quan đu cac mau, kim tuyen, theu hien đai, phec-mo-tuya sau lung, ta ao sau dai xep ly ra sau đe phu dau cam). Thoi ky nay, nguoi Viet Nam gan nhu đa quen hinh anh truyen thong ao ngu than co đung, van khan (hoac cai tram), đoi non 3 tam, chan xo hai (hoac guoc cong).


Ao dai trong nghe thuat = Tho van =
Hinh anh phu nu Viet Nam voi chiec ao dai đa đuoc nhieu nha nghe si ghi lai, noi bat nhat la trong tho va nhac. Bai tho noi tieng ve chiec ao dai co the ke la "Ao lua Ha Đong" cua Nguyen Sa, bai nay đuoc pho nhac thanh mot bai hat noi tieng va la cam hung cho mot bo phim đien anh cung ten, voi nhung cau:

Nang Sai Gon anh đi ma chot mat
Boi vi em mac ao lua Ha Đong...
Nhac si Pham Duy pho nhac bai nay cung khong quen lam noi bat hinh anh ao dai khi sua thanh:

Om nghieng tap vo, toc dai, ta ao von bay...
Ao dai cung in đam net trong nhung van tho nghich ngom cua Nguyen Tat Nhien:

Đai cac chan nga ai buoc khe
Nguyen theo ta lua ca phuong Đong (Thang gieng, chim)
đua em ve duoi mua/ ao dai sau hai vat/ khi cham bun lua thua... (Em hien nhu Ma-soeur)
Trong tho Bui Giang, mau ao dai cua ky uc đuoc nang len thanh huyen thoai:

Bien dau suc tinh giang ha
Con so nguyen mong sau ta ao xanh
Va co le trong nhung van tho rat dung di sau đay cua Huy Can cung co hinh bong cua chiec ao dai trang nu sinh:

Ao trang đon so mong trang trong
Hom xua em đen mat nhu long
No bung anh sang em đi đen
Got ngoc don huong buoc toa hong (Ao trang).
Hay vo cung goi cam trong bai tho Chiec ao dai Viet Nam cua nha tho Đinh Vu Ngoc o Quang Nam:

Chiec ao que huong dang thuot tha
Non song gam voc mo đoi ta
Ta ben Đong Hai lung linh song
Ta phia Truong Son ruc ro hoa
Vat rong Nam phan chao canh gio
Vong eo Trung bo that lung nga
Nhip tim Ha Noi nho go nguc
Huong lua ba mien thom thit da.


= Am nhac =
Chiec ao dai cung phang phat hay xuat hien nhieu trong cac ca khuc Viet Nam. Trong nhac Trinh Cong Son co the nhin thay kha nhieu. Theo hoi ky, chinh nhung buoc chan hoang cung cua nhung nu sinh ao tim Hue đa lam cho nhac si ho Trinh viet nen bai "Diem xua" noi tieng. Hay trong bai "Ha trang", hinh anh ao dai cung chap chon:

Goi nang tren vai em gay đuong xa ao bay... (Ha trang)
"Be ca" cua Pham Duy viet cho con gai moi lon, co bai "Tuoi ngoc" ta ve niem han hoan cua co be khi buoc chan vao trung hoc, lan đau khoac len minh "mot chiec ao nhu may hong":

Xin cho em mot chiec ao dai, cho em đi mua xuan toi roi
Mac vao đoi roi ra, mung lay chao me cha
Hang lua la thom dang tuoi tho
Pham Duy cung khong quen nhac ve chiec ao nay trong mot giac mo hoa binh tu thap nien 1940:

Nam mo, mo thay tram ho tot tuoi, mo thay ben le cuoc đoi, ao dai đua trong nang cuoi... (Que ngheo)
Bai "Mot thoang que huong" cua Tu Huy noi tieng mot thoi voi cau:

Ta ao em... bay, bay, bay, bay... trong gio nhe nhang...
Du o đau, Paris, Luan Đon hay o nhung mien xa. Thoang thay ao dai bay tren đuong pho, se thay tam hon que huong o đo... em oi...
Nhac si Sy Luan cung co bai "Ao dai oi" vui tuoi:

Co chiec ao dai tung tang tren đuong pho
Nhung luc buon vui vu vo nao đo
Anh mat hon nhien vo tu de thuong a ha......
...Ao dai vui ao dai hat bao nang xuan đang ve khap noi
Ao dai noi ao dai cuoi mang hanh phuc đen cho moi nguoi
Ao dai vui vui ao dai hat hat bao nang xuan đang ve khap noi
Ao dai noi noi ao dai cuoi cuoi mang hanh phuc đen cho moi nguoi
Nhac si Huynh Nhat Tan voi bai "Co gai Viet Nam": 

Em, co gai kieu sa trong ta ao dai Viet Nam
Em, duyen dang tho ngay trong vuon nang đep binh minh
Em chan buoc muot ma, em tay trang ngoc nga, đep long lay thuot tha.
Em nhu đoa hoa xinh trong ta ao dai Viet Nam.
Em yeu quy que huong, yeu ta ao dai Viet Nam...
Nhac si Tram Tu Thieng voi ca khuc "Mot đoi ao me ao em" ke lai lich su va su gan ket nhieu the he cua chiec ao dai.
Nhac si Jo Marcel va ca khuc "Ao dai Viet Nam":

...Nguoi Viet Nam trong chiec ao dai
Nguoi Viet Nam tha thuot buoc ve
Ve đep Viet Nam ngan đoi khong phai
Cung tha thuot buoc tren đuong cua xu khach
Cung nam tay nhau chia se buon vui
Cung tiep tay nhau duy tri net đep
Ve đep cua nguoi Viet Nam
Gan đay, nhac si Nguyen Đuc Cuong voi ca khuc "Em trong mat toi":

Em đep khong can son phan... xinh that xinh... that xinh... rat hien...
Khong quan jeans... giay cao got... em chon rieng minh em ao dai... duyen dang...
Giong nhu hoa kia ben them... ngat huong khong khoe sac mau... ngan đoa hoa đang ruc ro khong sanh bang...
Nhe nhang tung bay ta ao dai... Em phu nu Viet...
Anh len bao rang ngoi nguoi Phuong Đong...
Cac nhac si tien chien cung hay ca ngoi ao dai nhu bai "Ta ao xanh" cua Đoan Chuan - Tu Linh. Va cam xuc ve chiec ao dai cung lam nen nhung cau hat noi tieng cua Hoang Trong:

Ngan thu mua roi tren ao em mau tim
Ngan thu đau thuong vuong ao em mau tim
Nhuom tim nhung chuoi ngay vang nhau
Thang nam cang luot mau
Biet bao gio trong thay nhau
(Ngan thu ao tim)
Bai hat "Ao trang đen truong" cua nhac si Xuan Phuong đuoc pho nhac tu bai tho cung ten cua nhac si Tran Hoang Vy: 

Ao trang em mac đen truong
Đung bao gio đe... ai thuong lai gan
Ao trang thi phai biet lo
Biet khong co nho hoc tro sang nay ?
Bai Hat "Cho toi mot ve đi tuoi tho" co cau:

"Ao trang ai bay khien cho ai kia mo mang"
Ca khuc Bon mau ao noi viec co gai mac ao dai đi gap nguoi minh yeu cua nhac si Anh Thy.


= Hoi hoa =

Buc tranh "Thieu nu ben hoa hue" cua hoa si To Ngoc Van sang tac nam 1943, la mot trong nhung tac pham hoi hoa hien đai Viet Nam đau tien va noi tieng bac nhat, mieu ta mot co gai mac ao dai trang ngoi ben mot binh hoa hue.


= Trinh dien thoi trang =
Đa co rat nhieu cuoc thi thiet ke va trinh dien ao dai đuoc to chuc tai Viet Nam cung nhu o nuoc ngoai.
Nha thiet ke Minh Hanh, nguoi tung giu vi tri cao nhat o nhieu Tuan le thoi trang Viet Nam hay cac le hoi lon, la mot trong nhung nguoi đa gat hai đuoc nhieu thanh cong khi gioi thieu va quang ba cac bo suu tap ao dai do chinh minh thiet ke toi Nhat Ban voi bo suu tap đuoc thiet ke tren nen vai lua song hai da, co va tay ao đuoc xep thanh nhieu lop ao nhu kimono. Gam mau chu đao la hong phan va hong đao lay cam hung tu mau hoa anh đao; toi Anh voi 100 mau ao dai lay y tuong tu cac hoa tiet trong trang phuc cua Hoang gia Anh đuoc ket hop voi cac mau sac trang phuc dan toc Viet; cung nha thiet ke Lan Huong toi My trong bo suu tap tu chat lieu jeans va hoa sen vua ket hop truyen thong va hien đai, vua the hien nhung giao hoa van hoa Viet My. Ba cung la nguoi thiet ke bo trang phuc ao dai moi cho Vietnam Airline voi nhung cach tan tao bao gay nen nhung tranh luan đa chieu.
Đai nhac hoi Paris By Night 106 mang ten Lua, truc tiep thu hinh trong hai ngay 1 va 2 thang 9 nam 2012 tai Planet Hollywood Resorts and Casino, Las Vegas trinh dien bo suu tap ao "Dang Lua" đuoc thiet ke tren cong nghe in hien đai cua nha thiet ke Thai Tuan, Viet Nam.
Trong cac cuoc thi nhan sac tam co the gioi nhu Hoa hau The gioi, Hoa hau Hoan vu, Hoa hau Trai đat, nhung nguoi đep đai dien Viet Nam luon đau tu va chuan bi ky luong cho phan thi trang phuc dan toc, va đa khong hiem lan ta ao dai đong hanh cung chien thang voi chu nhan cua trang phuc. Bo ao dai đen cach đieu voi đuoi cong ket cuom va kim sa đa giup Mai Phuong Thuy lot top 20 thi sinh mac trang phuc dan toc đep nhat cuoc thi Hoa hau The gioi 2006. Bo ao dai "vu khuc hac" cua nha thiet ke Thuan Viet voi cach thiet ke hai lop ao theo kieu dang ao cua Nam Phuong Hoang Hau giup hoa hau Thuy Lam lot top 10 nguoi đep trinh dien trang phuc truyen thong đep nhat tai cuoc thi Hoa hau Hoan vu 2008. Bo ao dai lay cam hung tu rong phuong Đong, voi cac hoa tiet tho cam đac trung cua dan toc mien nui phia Bac Viet Nam, đuoc hoa hau Luu Thi Diem Huong lua chon tai cuoc thi Hoa hau Hoan vu 2012 cung lot Top 10 trang phuc dan toc đep nhat do trang web noi tieng ve cac cuoc thi sac đep Missosology binh chon. Đac biet bo ao dai lay y tuong tu bong sen voi hai mau chu đao la đo va vang, điem xuyet đa pha le đam chat hoang gia cua a hau Truong Thi May tai cuoc thi Hoa hau Hoan vu nam 2013 đuoc Missology binh chon đung đau bang xep hang nhung bo quoc phuc đep nhat; va trong chinh cuoc thi, bo ao dai nay cung đung thu 4 trong Top 10 trang phuc dan toc đep nhat.


Hinh anh Chu thich Xem them Trang phuc Viet Nam
Ao giao linh
Ao vien linh
Ao tu than
Ao ngu than
Ao tac
Shalwar kameez
Kurta


Lien ket ngoai Ao dai co the la le phuc cho lanh đao APEC
Tuy but cua Tran Manh Hao: Mac ao dai đi Tet Luu tru ngay 8 thang 10 nam 2006 tai Wayback Machine