Mathias Rust (sinh ngay 01/06/1968 tai Wedel) la mot phi cong nghiep du nguoi Đuc, noi tieng khi ong o tuoi 18  đa lai chiec may bay loai Cessna 172 P  ngay 28 thang 5 nam 1987 xam nhap khong phan Lien Xo cu, vuot qua hon ngan cay so khong bi ngan chan, va ha canh thanh cong o canh Quang truong Đo tai thu đo Moskva cua Lien Xo .
Điem ha canh la quang truong Doc Vasilevsky (tieng Nga: Площадь Васильевский Спуск) gan sat Nha tho thanh Vasily (Храм Василия Блаженного) .
Chuyen bay cua Rust xuyen qua mot he thong phong khong von đuoc cho la bat kha xam pham, ha canh o vung cam bay va la trai tim, bieu tuong tinh than cua đat nuoc Lien Xo, đa co tac đong rat lon đen quoc phong cua nuoc nay. No dan đen nhieu quan chuc cap cao bi sa thai, trong đo co Bo truong Bo Quoc phong Nguyen soai Sergei Sokolov, Tu lenh Khong quan Lien Xo phi cong hang ace cuu chien binh The chien 2 Nguyen soai Alexander Koldunov. Vu viec đa ho tro Mikhail Gorbachev thuc hien cuoc cai cach perestroika, cho phep ong ta loai bo nhieu quan chuc quan su co quan điem trai nguoc voi ong ta .


Đao tao Mathias Rust theo hoc Truong Trung hoc thuc hanh Ernst-Barlach (tieng Đuc: Ernst-Barlach-Realschule) o Wedel. Sau đo Rust hoan thanh khoa hoc tai Cau lac bo Hang khong Hamburg voi 40 gio bay quy đinh, tu thang 9/1985 đen thang 8/1986, va nhan đuoc Chung chi bay voi ket qua tot nghiep la hoan hao .


Tien trinh chuyen bay va ha canh Rust thue may bay hang nhe Cessna 172 P tu mot hiep hoi the thao hang khong Hamburg  cho mot "chuyen bay qua Bien Bac"  va xuat phat tai Hamburg-Fuhlsbuttel. Tai điem dung nghi o san bay Uetersen gan Hamburg, Rust do cac ghe sau trong so bon cho, lap thung dau phu, va khoi hanh ngay 13/05/1987 toi quan đao Faroe. Nhung ngay sau Rust bay toi Keflavik (Iceland), gan Reykjavik, noi vao nam 1986 đa dien ra cuoc gap that bai giua Ronald Reagan va Mikhail Gorbachev. Sau đo, Rust bay qua Bergen (Na Uy) đen Phan Lan, va ngay 25/05/1987 ha canh o san bay Helsinki-Malmi .
Ngay 28/05/1987, đung vao "ngay Chien si Bien phong" Lien Xo (День пограничника, bat đau tu 28/05/1918), Rust khoi hanh voi bao cao cho Đieu khien khong luu Phan Lan la đi Stockholm, cat canh 12:21 gio Đong Au. Tuy nhien sau mot so lien lac voi đieu khien khong luu thi Rust chuyen bay ve huong đong, ha đo cao bay o 200 m va tat may lien lac. Đieu khien khong luu Phan Lan co gang lien lac đe tranh đi vao tuyen hang khong Helsinki - Moskva nhon nhip nhung khong thanh . Radar khong luu mat dau Rust o gan Espoo . Gioi chuc Phan Lan đa phat lenh khan cap va to chuc truy tim noi cho la xay ra su co, trong đo Bien phong Phan Lan phat hien vet dau gan noi mat lien lac (sau nay khong ro nguyen nhan xuat hien vet dau).
Trong khi đo Rust bay qua bien gioi Phan Lan - Lien Xo huong đen Leningrad, va tu đo bay doc tuyen đuong sat đen Moskva. Luc 14:29 Rust bi Luc luong ten lua phong khong Lien Xo (PWO) phat hien, khong tra loi tin hieu truy van nhan dang ban thu IFF (Identification friend or foe), nhung khong co lenh khai hoa đuoc truc tiep phat ra, do co chuyen nhieu chuyen bay tra loi sai hoac khong tra loi IFF. Tren truyen hinh cho thay may bay chien đau MiG-23 đa bay song song voi chiec Cessna, nhung khong co quyet đinh nao đuoc thuc hien. Mot ly do khac, la o vung Torzhok (tieng Nga: Торжок) tinh Tver đang ban ron voi vu roi may bay ngay hom truoc, nen chiec Cessna khong bi chu y va con bi nham la Yakovlev Yak-12 .
Cuoi cung sau khoang 5,5 gio bay Rust toi Moskva luc 18:15, luon nhieu vong tren Quang truong Đo va đien Kremlin tim noi đap . Đen 18:40 Rust đa đap xuong ben trolleybus, lan banh 100 m va dung o quang truong Doc Vasilevsky gan Nha tho thanh Vasily (Храм Василия Блаженного). Mot may man cho Rust la hom đo đuong day đien cua trolleybus đuoc thao do bao duong va sau đo 2 ngay moi lap lai .
Sau ha canh mot so nguoi đen hoi chuyen Rust, trong đo co ca canh sat Lien Xo, bay to ngac nhien khi biet Rust đen tu CHLB Đuc. Rust cho biet ong hanh đong vi "hoa binh the gioi" va "su hieu biet giua hai dan toc chung ta" , va mat khac chuyen bay thuc hien cung la đe "cho vui" (tieng Đuc: zum Spaß) . Hai tieng sau đo moi xuat hien cac quan nhan đen bat giu Rust .
Su kien đuoc mot du khach la bac si nguoi Anh ghi video, gom canh luon vong, ha canh, noi chuyen, va nguoi nay dung quay khi co nhom quan nhan rao buoc đen. Toi hom đo đoan video đuoc len song cac đai truyen hinh Au - My nhu mot Breaking news hiem la .
Theo bao chi phuong tay nhu tuan bao Bunte (Sac mau) thi tren đuong bay co the Rust đa ha canh tam nghi đau đo, thay đoi quan ao sang mau cam sang de nhan biet (xem anh o trang enwiki Mathias Rust). Duong nhu ban đau Rust du đinh ha canh ben trong cam thanh Kremli, nhung sau đo lo ngai su kien se bi an ninh Lien Xo giau kin, nen đa chuyen sang ha canh o Quang truong Đo, va đa phai đoi bat giu hoi lau .


Bat giu va bo tu Rust bi bat va chuyen toi KGB. Ngay 02/09/1987 Toa an Toi cao Lien Xo xet xu Rust, va ngay 04/09 ket an 4 nam tu giam ve hanh vi nhap canh bat hop phap, vi pham quy tac giao thong hang khong quoc te, va co tinh con đo nang (rowdytum) do viec ha canh tren cau co the lam bi thuong nguoi .
Sau khi thu an tu 14 thang (432 ngay) trong nha tu Lefortovo o Moskva, ngay 03/08/1988 Rust đuoc tha theo lenh an xa thien chi cua Chu tich Đoan Chu tich Xo viet Toi cao Lien Xo Andrei Gromyko, va truc xuat tro ve CHLB Đuc .


Tro ve Đuc Chuyen tro ve cua Rust đuoc gioi truyen thong đo so chu y, nhung ong giu im lang. Sau đo gia đinh ong đa ban ban quyen đoc quyen ve cau chuyen cho tap chi Stern o Đuc voi gia 100.000 DM. Ong thong bao rang ong đa đuoc đoi xu tot trong nha tu cua Lien Xo. Cac nha bao thi mo ta ong la "tam ly khong on đinh va nguy co hanh vi nguy hai" (psychologically unstable and unworldly in a dangerous manner) . Rust bi tuoc giay phep lai may bay, va kiem song bang nhieu nghe o nhieu nuoc .
Nam 1989 trong khi lam dich vu cong đong bat buoc (tieng Đuc: Zivildienst) tai mot benh vien o Tay Đuc, Rust đa đanh mot nu đong nghiep gay thuong tich nang, nguoi đa tu choi đe ong ta om hon . Ong bi ket toi ngo sat bat thanh va ket an hai nam ruoi tu giam, nhung đuoc tha sau 15 thang . Tu đo, ong đa song mot cuoc song bi phan manh (fragmented life), mo ta minh la mot "chut cua mot ke lap di" .
Nam 1996 Rust chuyen sang An Đo giao, do cuon hut boi co con gai cua mot thuong gia che An Đo . Nam 2001 ong bi ket toi an cap mot cai ao thun cashmere va buoc tra tien phat cua 10.000 DM, sau đo đuoc giam đen 600 DM . Roi đen nam 2005 ong bi ket toi gian lan va đa phai tra 1.500 € cho hang hoa bi đanh cap .
Nam 2007, nhan 20 nam sau chuyen bay, Gabriele Denecke o đai truyen hinh ARD lam mot phim tai lieu, con Ed Stuhler cho ra mot cuon sach ve hau qua lich su cua chuyen bay. Ca hai đa phong van Mathias Rust, sau đo la cuu Ngoai truong Eduard Shevardnadze, Hans-Dietrich Genscher, giam đoc Co quan tinh bao Lien bang Đuc (BND) Hans-Georg Wieck va mot so quan nhan cua Lien Xo cu .
Nam 2009 Rust noi minh la mot nguoi choi poker chuyen nghiep. Nam 2012 Rust mo ta minh la mot nha phan tich cua mot ngan hang đau tu co tru so o Zurich .
Cung nam 2012 nhan ky niem 25 nam chuyen bay Rust cho ra Hoi ky .


= Hoat đong vi hoa binh =
Thang 10/2015 nhan ky niem 25 nam tai thong nhat nuoc Đuc to The Hindu cong bo cuoc phong van Mathias Rust. Rust phong đoan rang the che o cac nuoc phuong Tay that bai trong bao ve cac tieu chuan đao đuc va phat huy tinh uu viet cua nhung ly tuong dan chu, đa tao ra su mat long tin giua cac dan toc va cac chinh phu. Chi vao can nguyen cua mot cuoc Chien tranh lanh moi giua Nga va cac cuong quoc phuong Tay, Mathias Rust cho rang An Đo nen buoc đi than trong va tranh su rac roi: "An Đo se phuc vu tot hon neu theo đuoi chinh sach trung lap trong khi tuong tac voi cac nuoc thanh vien EU cung nhu cuong quoc chau Au hien nay đang theo đuoi khong đieu kien chinh sach đoi ngoai cua My". Rust đa huong su chu y đen "casus belli" nuoi duong chu nghia hoai nghi chau Au (Euroscepticism): "Chinh phu bi chi phoi boi cac to chuc doanh nghiep va nguoi dan đa khong con quan trong trong chinh sach cong" .


So phan chiec Cessna 172 P Chiec Cessna "F 172 P Skyhawk II" so đang ky D-ECJB, đuoc san xuat theo giay phep cua hang Hang khong Reims. Sau khi Rust bay va bi giu o Lien Xo, may bay đa đuoc mot cong ty my pham o Munchen mua voi gia uoc tinh gap đoi gia tri, va ngay 19/10/1987 đuoc đua tro ve Đuc . Sau đo no đuoc ban cho mot cau lac bo Nhat Ban va đuoc đat ngoai troi trong mot cong vien giai tri o Utsunomiya ngoai o Tokyo .
Thang 10/2008, chiec Cessna đa tro lai Berlin va đuoc khoi phuc. Ngay 28/05/2009 no đuoc trung bay o Bao tang Ky thuat Đuc o Berlin (Deutsches Technikmuseum Berlin) nhu mot vat trung bay vinh vien. No cung la mot phan trong du an trien lam lau dai co tua đe "Bay qua Buc man sat" .


Nhung vu tuong tu Chuyen bay cua Rust khong phai la chuyen xam nhap trai phep khong phan đau tien va cuoi cung. Mot so chuyen xam nhap đa đuoc ghi nhan.


= May bay Đuc Junkers 52 xam nhap Lien Xo, 1941 =
Ngay 15/05/1941 may bay Đuc Junkers 52 xam nhap khong phan cua Lien Xo, bay doc theo tuyen đuong Bialystok - Minsk - Smolensk khong bi phat hien, ha canh tai san bay o trung tam Moskva gan san van đong Dynamo Moskva, theo hoi ky cua Trung tuong P. Sudoplatov .


= Tai nan MiG-23 cua Lien Xo o Bi, 1989 =
Ngay 04/07/1989 mot chiec MiG-23m cua Khong quan Lien Xo mat kiem soat va phi cong roi khoi may bay, đa bay khoang 900 km qua lanh tho Ba Lan, Đong Đuc, Tay Đuc, Ha Lan, Bi. No roi vao mot ngoi nha gan bien gioi Bi - Phap, lam chet nguoi con trai 18 tuoi cua mot nong dan đia phuong, va Chinh phu Lien Xo đa phai boi thuong gan 700 ngan dollar cho gia đinh ong ta. Tuy nhien đay la vu "xuyen thung mot he thong phong khong quoc gia" do su co ma khong phai la chu tam .


= Frank Eugene Corder xam nhap Nha Trang, 1994 =
Ngay 12/09/1994 Frank Eugene Corder mot lai xe tai đa lay trom chiec Cessna 150, tu phi truong Aldino o Maryland, đuoc cho la trong tinh trang say ruou nang, co gang xam nhap Nha Trang o Washington. Tuy nhien luc 1:49 sang may bay đam vao Bai co Nam (South Lawn), con phi cong thi chet .


Trong van hoa đai chung Chuyen bay cua Rust duong nhu la mot cu đam vao chinh quyen Lien Xo, nen đa tro thanh nguon cho nhieu chuyen cuoi va truyen thuyet thanh thi. Nguoi dan Moskva đa goi cham biem Quang truong Đo la "phi truong Sheremetyevo-3" . Nhieu tac gia Lien Xo đa sang tac tho van va bai hat ve chu đe nay. Igor Irtenev (Иртеньев Игорь Моисеевич) viet bai tho "Ероплан летит германский..." (tam dich Nguoi Đuc bay may bay Euro) . Yevgeny Yevtushenko the hien an tuong cua ong ve su kien trong bai tho "Koala Nga" (Русские коалы) rang "...Нахальный аэрокурёнок чуть Кремль не сшиб — всё оттого, что был прошляплен он спросонок коалами из ПВО." (chua dich đuoc).
Tai Tay Đuc ban nhac Modern Trouble ra mat bai hat "Bay đen Moskva" (Fly to Moscow) va đat vi tri 57 trong bang xep hang cua Đuc nam 1987 .
Ngay sau khi vu viec xay ra, SubLogic, nha xuat ban ban đau cua phan mem mo phong chuyen bay (Flight Simulator), đa phat hanh đia canh cua phan mem đuoc mo rong bao trum ca khoi Xo viet. Goi mo rong cua no đa cap nhat chuyen bay cua Rust đen Quang truong Đo .
Tai Hamburg Studio tap the Braun đa lam tieu pham "Rust - mot Đang Cuu the Đuc" cong dien ngay 21/10/2010 tai Nha hat Đuc o Hamburg (Deutsches Schauspielhaus) .


Chi dan Tham khao Lien ket ngoai Kremlin Caper: Mathias Rust's Landing on Red Square | People & Politics @youtube
Excerpts of video capturing Rust's flying and landing in Moscow @youtube
Rust in Red Square Luu tru ngay 22 thang 9 nam 2013 tai Wayback Machine (English) about the flight and the aftermath. Interview clips are embedded in a flash presentation. (October 2007)
TV Interview 2007 on YouTube English interview in Danish news cast eng/eng subs (ngay 28 thang 5 nam 2007)
Smithsonian's Air & Space Magazine: "The Notorious Flight of Mathias Rust" Luu tru ngay 29 thang 8 nam 2008 tai Wayback Machine Comprehensive article about the flight and the political aftermath in Gorbachev's USSR (ngay 1 thang 7 nam 2005)
Guardian: interview with Mathias Rust
Where Are They Now?: Mathias Rust Luu tru ngay 15 thang 12 nam 2018 tai Wayback Machine
The Cessna, registration number D-ECJB on display Deutsches Technikmuseum, Berlin Luu tru ngay 22 thang 7 nam 2011 tai Wayback Machine
Novaya Gazeta: РУСТ — ЭТО ПО-НАШЕМУ Luu tru ngay 4 thang 10 nam 2006 tai Wayback Machine
Washington Post: A Dubious Diplomat Washington Post article on Rust incident, aftermath, and Rust's life today. (ngay 27 thang 5 nam 2007)
Mathias Rust, fly to the heart of USSR Luu tru ngay 29 thang 9 nam 2007 tai Wayback Machine, by Jose Antonio Lozano (tieng Tay Ban Nha)
Danmarks Radio - "Rust in Red Square" interview, May 2007 Luu tru ngay 22 thang 9 nam 2013 tai Wayback Machine
Mathias Rust tren IMDb 
BBC article including original video of the landing.
Mathias Rust Interview from the Love + Radio podcast
Interview: What happened next?, The Guardian, 27/10/2002.
Christoph Gunkel: Kreml-Flieger Mathias Rust: Der Absturz auf einestages, 21/05/2012.