Felipe Poey (26 thang 5 nam 1799 – 28 thang 1 nam 1891), ten đay đu la Felipe Poey y Aloy, la mot nha đong vat hoc va la nha tu nhien hoc nguoi Cuba.


Tieu su = Gia đinh va giao duc =
Felipe Poey sinh ngay 26 thang 5 nam 1799 tai La Habana, Cuba, nhung sau đo đa chuyen đen song o Pau, Phap khi len 5 tuoi. Cha ong la Juan Andres Poey y Lacasse, nguoi goc Phap, va me la Maria del Rosario Aloy y Rivera, nguoi Cuba. Tai Pau, ong đa đi hoc tu nam 1804 đen 1807.
Sau khi nguoi cha qua đoi, Poey quay ve La Habana va hoc tai chung vien Colegio-Seminario de San Carlos. Ong tot nghiep truong chung vien vao nam 1820 voi tam bang Cu nhan Luat, va sang Tay Ban Nha đe tiep tuc hoc cao hon. Ba nam sau (1823), ong quay ve Cuba va ket hon voi Maria de Jesus Aguirre y Hornillos vao nam 1824. Ca hai sinh đuoc 5 nguoi con. Nam 1826, ca gia đinh Poey quay lai Phap roi lai tro ve Cuba nam 1833.


= Nhung nam o Phap =
Nhung nam o Phap, Poey dan chuyen sang đam me voi nganh lich su tu nhien. Ong đoc rong nhieu sach, nghien cuu nhung mau vat trong cac bao tang va tao dung nhieu moi lien he voi cong đong khoa hoc nguoi Phap. Khi sang Phap, ong đa mang theo mot loat cac buc ve ve nhung loai ca ban đia cua Cuba, va mot thung to no (hay thung barrel) chua cac mau vat cua ca đuoc bao quan trong ruou brandy.
Poey đa đen gap nhieu danh nhan luc bay gio nhu Achille Valenciennes, Etienne Geoffroy Saint-Hilaire va Georges Cuvier. Ong đa gui nhung ban ve va mau vat cua minh đen cho Cuvier, nguoi đuoc xem la cha đe cua nganh giai phau hoc va co sinh vat hoc. Tu nhung thu ma Poey gui, Cuvier đa phat hien ra nhieu loai moi chua đuoc mo ta nen đa them chung vao bo Histoire naturelle des poissons (Lich su tu nhien ve ca), mot cong trinh cong tac giua Cuvier va Valenciennes voi 22 quyen đuoc xuat ban tu nam 1828 đen 1849. Cuvier rat an tuong voi Poey va đa nhan ong lam hoc tro cua minh.
Truoc khi roi Phap, Poey đa xuat ban nghien cuu đau tien cua minh vao nam 1832, mot ban liet ke cac loai buom o Cuba voi tua đe la Centurie de Lepidoptere de L'Ile de Cuba, va đuoc gia nhap vao hoi con trung hoc Societe Entomologique.


= Quay ve Cuba =
Quay tro ve que nha, Poey tro thanh mot giao vien day đia ly o Carraguao. Voi hy vong cai thien trong viec giang day mon đia ly o Cuba, ong đa xuat ban mot ban tom tat nho ve đia ly Cuba vao nam 1836. Tuy vay, ong van đam me ve đong vat hoc va cac nhanh khac cua nganh lich su tu nhien.
Nam 1839, Poey thanh lap Bao tang Lich su Tu nhien La Habana. Nam 1842, ong tro thanh giao su đau tien ve chuyen nganh Đong vat hoc va Giai phau hoc so sanh tai Đai hoc La Habana. Sau đo, ong đuoc lap lam truong khoa cua khoa Khoa hoc va Pho hieu truong cua Đai hoc La Habana.
Voi su ho tro it oi tu đia phuong, Poey đa xay dung mot he sinh thai quoc te tap trung cac đong nghiep co hung thu voi cong viec cua minh, nghien cuu ve nhung loai ca o Cuba. Poey van thuong dao quanh cac cho ca o La Habana moi ngay đe xem nhung loai moi nao co the đuoc tim thay.
Trong nhung nam tu 1850 đen 1860, Poey cung đa day cong bien soan cho rieng minh mot bo magnum opus ve cac loai ca Cuba, Ictiologia cubana. Nhung cac nha xuat ban luc bay gio khong the tim đuoc ai co the bien tap thu cong mot cong trinh lon nhu vay (va khong đem lai loi nhuan), nen cho đen khi qua đoi, Poey van khong the thay đuoc cong trinh hoan chinh cua minh.
Nhieu phan cua ban viet tay cua Ictiologia cubana đuoc xuat ban vao nam 1955 va 1962. Vao nhung nam 1990, nha sinh hoc bien Dario Guitart Manday tiep tuc cong viec xuat ban con dang do cua Poey, nhung Manday mat ngay vao thoi điem đo nen chi co 3 quyen đau cua bo Ictiologia cubana chinh thuc đuoc in an va xuat ban nam 2000.


= Qua đoi =
Felipe Poey qua đoi vao sang ngay 28 thang 1 nam 1891 tai La Habana, Cuba. Toan bo cong trinh đo so cua ong đeu đuoc luu tru o Cuba va Hoa Ky.


Cong trinh nghien cuu Centurie de Lepidoptere de L'Ile de Cuba (1832)
Compendio de geografia de la Isla de Cuba (1836)
Curso de zoologia, profesado en la Real Universidad de la Habana (1843)
Historia Natural de la Isla de Cuba (2 quyen, 1860)
Poissons de l'ile de Cuba (1875)
Enumeratio piscium Cubensium (1875 – 1876)
Ictiologia cubana (van chua xuat ban)


Sach tham khao Aldemaro Romero (2007). The discovery of the first Cuban blind cave fish: the untold story (PDF). Quyen 41. tr. 16–22. {{Chu thich sach}}: Đa bo qua |journal= (tro giup)
Patrick H. Armstrong; Geoffrey Martin, bien tap (2015). Geographers: Biobibliographical Studies (volume 24). Nha xuat ban Bloomsbury Publishing. ISBN 978-1474226943.


Chu thich