Huynh Ngoc Hue (1914 – 1949), Đang vien Đang Cong san Viet Nam, nguyen Bi thu Thanh uy Đa Nang, lanh đao Uy ban khoi nghia thanh pho (nam 1945), va la Đai bieu quoc hoi cua tinh Quang Nam khoa 1 (1946). Ngoai ra, ong con la mot trong nhung nguoi sang lap Tong Lien đoan Lao đong Viet Nam va la Uy vien chap hanh Lien hiep Cong đoan The gioi. Voi nhieu đong gop cho cach mang Viet Nam, ong đa đuoc nha nuoc trao tang Huan chuong Ho Chi Minh.


Tieu su Huynh Ngoc Hue con co bi danh la Hoa, Ngoc va Hong Chinh, sinh ngay 10 thang 8 nam 1914 trong mot gia đinh nong dan co truyen thong cach mang tai lang My Hoa, tong My Hoa, nay thuoc xa Đai Hoa, huyen Đai Loc, tinh Quang Nam.


Cuoc đoi Nam 1934, Huynh Ngoc Hue tot nghiep loai gioi truong Ky nghe Thuc hanh Hue va đuoc nha truong giu lai lam giao vien. Trong khoang thoi gian nay, ong đa tro thanh mot trong nhung nong cot cua phong trao thanh nien tai Hue. Cuoi nam 1937, ong cung voi To Huu va Đao Duy Denh đuoc cu lam đai dien cua Đoan Thanh nien Dan chu trong nha truong va Hoi huong đao; lam Thu ky hoi Ai huu truong Ky nghe Thuc hanh Hue. Cung trong nam nay, ong đuoc ket nap vao Đang Cong san Đong Duong, sinh hoat chi bo ghep giua hai truong Ky nghe va Quoc hoc đong thoi tro thanh Bi thu Chi bo đau tien. Ngay 26 thang 3 nam 1938, Đoan thanh nien dan chu Hue đuoc thanh lap, Huynh Ngoc Hue cung voi To Huu va đao Duy Denh đeu đuoc cu vao Ban lanh đao.


= Ba lan bi bat =
Thang 4 nam 1940, Huynh Ngoc Hue bi Thuc dan Phap bat giam tai nha lao Thua Phu. Đau nam 1941, ong bi đay len Đak Glei (Kon Tum) va gap đuoc nha tho To Huu tai đay. Cung tai nha nguc Đak Glei nay, Huynh Ngoc Hue đa đuoc To Huu tang cho bai tho "Tieng hat đi đay". Thang 3 nam 1942, ong cung voi To Huu to chuc vuot nguc thanh cong, nhung chi vai thang sau ong lai bi Phap bat tai Đa Nang va đua ve Đak Glei. Đen nam 1944, ong lai cung Nguyen Duy Trinh, Chu Huy Man va Ha The Hanh to chuc vuot nguc. Vua ve đen Đai Loc khong bao lau, ong lai bi thuc dan Phap bat đua ra nha tu Hoa Lo va khong lau sau thi chuyen ve Nha lao Con Ga Tourane (Đa Nang).
Ngay 10 thang 3 nam 1945, sau khi Nhat đao chinh Phap, Huynh Ngoc Hue đuoc tha ra, ong tro ve hoat đong o Đa Nang. Đen thang 5, trong mot cuoc hop bi mat tren song Thu Bon, ong đuoc bo sung vao Ban chap hanh Tinh uy Quang Nam, sau đo đuoc cu giu chuc Bi thu Thanh uy Đa Nang. Thang 7, Mat tran Viet Minh thanh pho ra đoi voi ten goi "Mat tran Viet Minh thanh Thai Phien", ban thuong truc Mat tran gom co 7 nguoi la Huynh Ngoc Hue, Le Van Quy, Nguyen Trac, Nguyen Thi Phi, Nguyen Xuan Lam, Nguyen Van Ton va Le Van Mau.


= Gianh chinh quyen o Quang Nam va Đa Nang =
Ngay 13 thang 8, ngay khi vua biet tin Nhat Ban chuan bi đau hang Đong Minh, ong đa tuc toc chay ve Tam Ky đe bao tin. Theo đo, Tinh uy Quang Nam quyet đinh phat đong toan dan noi day gianh chinh quyen, khong cung nhac cho lenh cua Trung uong hoac Xu uy Trung ky nua. Ngay 16 thang 8, Uy ban Khoi nghia thanh pho đuoc thanh lap: Le Van Hien lam Truong ban, Huynh Ngoc Hue lam Pho ban thuong truc. Nho thong tin tinh bao cua Huynh Ngoc Hue va quyet đinh kip thoi cua Tinh uy ma Quang Nam tro thanh 1 trong 4 tinh thanh gianh chinh quyen som nhat ca nuoc trong Cach mang Thang Tam.
Sang ngay 26 thang 8, duoi su chi huy cua Le Van Hien va Huynh Ngoc Hue, Đa Nang đa gianh đuoc chinh quyen, la co đo sao vang đuoc cam tren noc Toa Đoc ly Tourane (ten cua Đa Nang thoi bay gio do Phap đat). Sau khi Cach mang Thang Tam thanh cong, Huynh Ngoc Hue đa chi đao Nguyen Van Dung va mot so can bo ky thuat nghien cuu che tao thanh cong sung tieu lien Sten kieu Phap. Tu đay đua đen su hinh thanh cac binh cong xuong Phan Đang Luu, Cao Thang, roi tien đen thanh lap cac xuong vu khi QB140, QB 150, QB 160 va Ha Lao đe trang bi vu khi cho luc luong vu trang đia phuong. Đen nam 1951, Quang Nam – Đa Nang đa co 5 xuong san xuat vu khi va co cong xuong mang ten Huynh Ngoc Hue.


= Sau Cach mang Thang Tam =
Thang 9 nam 1945, sau khi Xu uy Trung ky đuoc thanh lap lai, Nguyen Chi Thanh – Uy vien Trung uong Đang – đuoc cu lam Bi thu, To Huu lam Pho Bi thu va Huynh Ngoc Hue đuoc cu lam Uy vien Thuong vu, phu trach Cong van Xu uy Trung ky. Đen thang 10, Xu uy lai giao cho Huynh Ngoc Hue lam Thu ky Hoi Cong nhan cuu quoc Trung Bo. Thang 12, Huynh Ngoc Hue đuoc Mat tran Viet Minh tinh Quang Nam – Đa Nang gioi thieu ra ung cu Đai bieu Quoc hoi.
Sang nam 1946, sau khi đac cu tro thanh Đai bieu Quoc hoi Khoa I, Huynh Ngoc Hue la mot trong nhung nguoi tham gia sang lap Tong Lien đoan Lao đong Viet Nam; to chuc Đai hoi thanh lap Lien đoan Lao đong Trung Bo; đuoc cu vao Ban Chap hanh Lien hiep cong đoan the gioi. Cung trong khoang thoi gian đau nam 1946 nay, Huynh Ngoc Hue đa đuoc cu lam Chu nhiem kiem thu ky toa soan bao Tay Tho – "Co quan tuyen truyen tranh đau cua cong nhan Trung Bo". Truoc tet nguyen đan 1946, Huynh Ngoc Hue đa danh ra so bao thu 2 cua to Tay Tho đe mung tet đau tien sau khi đoc lap, ngay trang nhat cua to bao, ong đa cho in tranh ve Ho Chi Minh cua hoa si Tran Đuc Tho voi ghi chu "Ho Chi Minh – Nguoi cha gia cua dan toc Viet Nam".
Thang 4 nam 1946, Huynh Ngoc Hue đuoc bau lam Pho Bi thu cua Xu uy Trung ky. Ngay 27 thang 5, Hoi nghi đai bieu cong nhan toan quoc hop o Ha Noi đa quyet đinh thanh lap Tong lien đoan Lao đong Viet Nam, ong đuoc giu chuc Tong thu ky va đuoc cu vao Ban Chap hanh Lien hiep Cong đoan The gioi. Cuoi nam 1946, chuan bi cho cuoc khang chien chong thuc dan Phap, Huynh Ngoc Hue đuoc giao them nhiem vu truc tiep chuan bi chien truong Quang Nam– Đa Nang, đong thoi tro thanh Chinh uy đau tien cua mat tran nay.


= Qua đoi =
Thang 3 nam 1949, tai Đai hoi Đang bo Lien khu V lan thu I, Huynh Ngoc Hue đuoc bau lam Pho Bi thu Lien khu uy. Trong khoang thoi gian nay, ong phu trach truong Đang o rung nui Phu Yen. Ngay 27 thang 4, khi đang tren đuong tu Quang Ngai ra Viet Bac đe nhan cong tac moi, ong qua đoi vi bi nhiem trung uon van. Đa xuat hien nhung bai ve, bai tho the hien su thuong tiec cua nguoi dan Trung bo đoi voi su ra đi cua ong. Ong đuoc chon cat o Go Cao, xa Hanh Thinh, huyen Nghia Hanh, tinh Quang Ngai; ve sau mo ong đuoc di doi ve Nghia trang Go Ca (Đai Hiep, Đai Loc).
Duoi su anh huong va đong gop cua Huynh Ngoc Hue cho phong trao cach mang o Trung bo, nhieu to chuc Đang, cong xuong, truong hoc mang ten ong đuoc thanh lap. Uy ban nhan dan tinh Quang Nam đa thanh lap mot "Giai thuong Huynh Ngoc Hue" đe trao cho đoan vien cong đoan co thanh tich xuat sac trong phong trao thi đua yeu nuoc.


Tham khao Nguon Lien ket ngoai Bai tho: Tieng hat đi đay (To Huu – Nguyen Kim Thanh)
Thuong tuong Tran Van Tra (ngay 19 thang 9 nam 2019). "Huynh Ngoc Hue - Nguoi giac ngo, huong dan toi đi theo cach mang". Cuu chien binh TP Ho Chi Minh.
VTV8 (ngay 27 thang 4 nam 2019). Phim tai lieu: Huynh Ngoc Hue - chan dung mot nha Cach mang.{{Chu thich video}}:  Quan ly CS1: ten so: danh sach tac gia (lien ket)
Cac nha lanh đao cach mang, nhan si, van nghe si noi tieng trong the ky XX Luu tru ngay 24 thang 1 nam 2021 tai Wayback Machine
Phim tai lieu: Huynh Ngoc Hue – Chan dung mot nha cach mang