Nghi đinh thu Kyoto la mot nghi đinh lien quan đen Cong uoc khung Lien Hop Quoc ve Bien đoi khi hau tam quoc te cua Lien Hop Quoc voi muc tieu cat giam luong khi thai gay hieu ung nha kinh. Ban du thao đuoc ky ket vao ngay 11 thang 12 nam 1997 tai Hoi nghi cac ben tham gia lan thu ba khi cac ben tham gia hop nhom tai Kyoto, va chinh thuc co hieu luc vao ngay 16 thang 2 nam 2005.
Ke tu thang 9 nam 2011 đa co khoang 191 nuoc ky ket tham gia chuong trinh nay. Trong đo co khoang 36 nuoc phat trien (voi lien minh chau Au đuoc tinh la mot) đuoc yeu cau phai co hanh đong giam thieu khi thai nha kinh ma ho đa cam ket cu the trong nghi trinh (luong khi nay chiem hon 61,6% cua luong khi cua nhom nuoc Phu luc I can cat giam). Nghi đinh thu cung đuoc khoang 137 nuoc đang phat trien tham gia ky ket trong đo gom Brasil, Trung Quoc va An Đo nhung khong chiu rang buoc xa hon cac van đe theo doi dien bien va bao cao thuong nien ve van đe khi thai.
Ben canh đo cung con nhieu tranh cai xung quanh muc đo hieu qua cua nghi đinh nay giua cac chuyen gia, khoa hoc gia va nhung nha hoat đong moi truong. Mot vai nghien cuu ve phi ton bo ra nham hau thuan cho su thanh cong cua nghi đinh cung đa đuoc quan tam tien hanh.


Noi dung chinh Nghi đinh thu Kyoto la mot cam ket đuoc tien hanh dua tren cac nguyen tac cua Cong uoc khung Lien Hop Quoc ve Bien đoi Khi hau. Trong đo nhung quoc gia tham gia ky ket phai chap nhan viec cat giam khi CO2 va nam loai khi gay hieu ung nha kinh khac, hoac co the tien hanh bien phap thay the nhu mua ban phat thai neu khong muon đap ung yeu cau đo.
Theo mot bai bao ve Chuong trinh bien đoi khi hau cua Lien hiep quoc thi:
Nghi đinh thu đai dien cho su thong nhat giua cac quoc gia cong nghiep trong van đe cat giam khi thai tren 5,2% so voi nam 1990 (luu y rang muc đo cat giam theo đo đen nam 2010 phai đat đuoc thi chi tieu nay la khoang 29%). Muc tieu huong đen viec giam thieu cac loai khi carbon dioxide, methane, dinito monoxide, luu huynh hexaflorua, chlorofluorocarbon va perfluorocarbon trong khoang thoi gian 2008-2021. Muc tran đa đuoc quy đinh cho cac nuoc tham gia cu the la 8% muc cat giam cho Lien minh chau Au va 7% cho Hoa Ky, 6% voi Nhat Ban, 0% voi Nga trong khi muc han ngach cho phep tang cua Uc la 8%, va 10% cho Iceland.
Đo la so thao do Cong uoc khung Lien Hop Quoc ve Bien đoi Khi hau cua Lien hiep quoc đua ra - UNFCCC khi đuoc nhat tri trong Hoi nghi Thuong đinh Trai Đat tai Rio de Janeiro vao 1992. Khi đo chi co nhung nuoc thuoc Cong uoc khung Lien Hop Quoc ve Bien đoi Khi hau moi tham gia ky ket. Sau đo Nghi đinh thu Kyoto moi đuoc đe trinh trong phien hop thu ba cua Hoi nghi cac ben tham gia nam trong Chuong trinh khung ve van đe bien đoi khi hau đuoc to chuc vao nam 1997 tai Kyoto, Nhat Ban.
Hau het nhung đieu khoan trong Nghi đinh thu la yeu cau danh cho cac nuoc cong nghiep phat trien - đuoc liet vao nhom Phu luc I trong UNFCCC, va khong co hieu luc đoi voi cac nguon khi thai đen tu lanh vuc hang khong va hang hai thuoc pham vi quoc te.
Nghi đinh thu gio đay co hieu luc voi hon 170 quoc gia, chiem khoang 60% cac nuoc lien quan đen van đe khi thai nha kinh. Tinh đen thang 12 nam 2007, Hoa Ky va Kazakhstan la hai nuoc duy nhat khong tien hanh cac bien phap cat giam du co tham gia ky ket nghi đinh thu. Hieu luc cua ban hien tai se het vao nam 2012, đe vun đap thanh cong cho nghi trinh hien tai, nhieu hoi nghi quoc te voi su tham gia cua cac ben lien quan đa đuoc tien hanh tu thang 5 nam 2007.


Nhung nguyen tac chinh trong Nghi đinh thu Kyoto Nghi đinh đuoc ky ket boi chinh phu cac quoc gia tham gia Lien hiep quoc va đuoc đieu hanh duoi cac nguyen tac do to chuc nay qui uoc.
Cac quoc gia đuoc chia lam hai nhom: nhom cac nuoc phat trien - con goi la nhom Phu luc I (von se phai tuan theo cac cam ket nham cat giam khi gay hieu ung nha kinh) va buoc phai co ban đe trinh thuong nien ve cac hanh đong cat giam khi thai; va nhom cac nuoc đang phat trien - hay nhom cac nuoc nam ngoai Phu luc I (khong chiu rang buoc cac nguyen tac ung xu nhu Phu luc I nhung co the tham gia vao Chuong trinh co cau phat trien sach).
Cac quoc gia thuoc Phu luc I khong đap ung đuoc yeu cau đat ra nhu trong ban ky ket se phai cat giam them mot phan ba luong khi vuot muc cho phep trong thoi han hieu luc tiep theo cua nghi đinh thu.
Ke tu thang 1 nam 2008 đen het nam 2012, nhom nuoc Phu luc I phai cat giam luong khi thai đe luong khi thai ra thap hon 5% luong khi vao nam 1999 (voi nhieu nuoc thanh vien chau Au, muc nay tuong đuong khoang 15% luong khi ho thai ra vao nam 2008). Trong khi trung binh cua luong khi phai cat giam la 5%, muc dao đong giua cac quoc gia cua Lien minh chau Au la 8% đen 10% (đoi voi Iceland), nhung do rang buoc voi nghi đinh thu voi tung nuoc trong khoi co khac nhau nen mot so nuoc kem phat trien trong EU co the đuoc phep giu cho muc tang đen 27% (so voi 1999). Quy uoc nay se het han vao nam 2013.
Nghi đinh thu Kyoto cung cho phep mot vai cach tiep can linh hoat cho cac nuoc Phu luc I nham đat đuoc muc tieu cat giam khi thai bang cach cho phep cac nuoc nay mua luong khi cat giam đuoc tu nhung quoc gia khac. Đieu nay co the đat đuoc duoi hinh thuc tai chinh hay tu nhung chuong trinh ho tro cong nghe cho cac nuoc nam ngoai Phu luc I (von co tham gia vao Chuong trinh co cau phat trien sach - CDM) đe cac nuoc nay hoan thanh muc tieu đa ky ket trong Nghi đinh thu, trong đo chi co nhung thanh vien đuoc chung nhan CER trong Chuong trinh co cau phat trien sach moi đuoc phep tham gia.
Trong thuc te, đieu nay co nghia la cac nen kinh te nhom nuoc đang phat trien tham gia Kyoto Protocol khong bi bat buoc phai gioi han luong khi thai gay ra, nhung mot khi chuong trinh cat giam khi thai đuoc xuc tien o cac quoc gia nay no se nhan đuoc mot luong han ngach carbon cho phep (Carbon Credit), von co the ban cho cac nuoc Phu luc I. Quy đinh nay xuat hien trong Nghi đinh thu do:

Co dau hieu lo ngai rang chi phi bo ra cho muc tieu đuoc ky ket trong Nghi đinh thu la qua đat đoi voi cac nuoc Phu luc I, đac biet la cac nuoc đa đau tu rat hieu qua cho viec bao ve moi truong tren đat nuoc ho va đa đat tieu chuan moi truong sach. Vi ly do đo Nghi đinh thu cho phep nhung nuoc nay mua luong han ngach carbon cho phep (Carbon Credit) tu cac nuoc nhom nuoc đang phat trien tham gia Kyoto Protocol tren the gioi thay vi tien hanh nang cap tieu chuan moi truong trong nuoc.
Đieu nay đuoc xem nhu mot cong cu hieu qua nham khuyen khich cac nuoc nhom nuoc đang phat trien tham gia Kyoto Protocol giam thieu khi gay hieu ung nha kinh (phat trien ben vung), hon nua đieu nay la rat kinh te vi luong đau tu vao cac quoc gia nhom nuoc đang phat trien tham gia Kyoto Protocolse tang len thong qua viec mua ban han ngach carbon cho phep (voi đieu kien cac nuoc nay phai tham gia vao chuong trinh cat giam khi thai qua chuong trinh CDM).


Muc tieu chinh Muc tieu đuoc đat ra nham "Can bang lai luong khi thai trong moi truong o muc đo co the ngan chan nhung tac đong nguy hiem cho su ton tai va phat trien cua con nguoi von chiu anh huong sau sac cua moi truong".
Theo Uy ban Lien chinh phu ve Bien đoi Khi hau, nhiet đo toan cau se gia tang tu 1,4°C (2,5°F) đen 5,8°C (10,4°F) tu nam 1990 đen 2100.
Cac ben ung ho cho cung nhan manh rang Nghi đinh thu Kyoto phai la buoc đau tien vi cac đieu kien đe thoa man Cong uoc khung Lien Hop Quoc ve Bien đoi Khi hau se đuoc lien tuc can nhac sua đoi cho phu hop nhat đe hoan thanh muc tieu can bang khi thai o muc đo thich hop cho su phat trien cua con nguoi.


Con đuong đi đen hieu luc cua Nghi đinh thu Kyoto Cac đieu khoan trong Nghi đinh thu đa đuoc đua ra ban thao vao thang 12 nam 1997 tai thanh pho Kyoto, Nhat Ban va đuoc đua ra ky ket thong qua tu 16 thang 3 nam 1998 đen 15 thang 3 nam 1999. Sau đo chinh thuc co hieu luc tu ngay 16 thang 2 nam 2005. Đen thang 11 nam 2007 đa co 175 nuoc va đai dien chinh phu cac nuoc tham gia ky ket (chiem hon 61,1% luong khi thai tu cac nuoc thuoc Phu luc I.
Theo đieu khoan 25 cua Nghi đinh thu, thoi gian hieu luc se đuoc tinh sau khoang thoi gian 90 ngay ke tu khi Nghi đinh đa co đu 55 quoc gia tham gia ky ket va luong khi thai cua cac nuoc nay phai chiem it nhat 55% luong carbon dioxide do cac nuoc cac nuoc phat trien tham gia ky ket Kyoto Protocol thai ra vao nam 1990. Đieu kien thu nhat đuoc thoa man vao ngay 23 thang 5 nam 2002 khi so luong 55 nuoc tham gia đat đuoc voi chu ky cua Iceland, trong khi đieu kien thu hai phai đen ngay 18 thang 11 nam 2004 moi đat đuoc voi su tham gia cua Nga.
Khong lau sau đo, Nghi đinh thu Kyoto đa chinh thuc co hieu luc cho tat ca cac ben tham gia ky ket, đo la ngay 16 thang 2 nam 2005.


Tinh trang hien tai cua cac nuoc tham gia = Nhat Ban =
Trong cuoc gap go thang 11 nam 2007 tai Washington D.C., Thu tuong Nhat Ban Yasuo Fukuda va Tong thong Hoa Ky George W. Bush nhan manh ve su hop tac tiep tuc giua hai nuoc ve van đe bien đoi khi hau, phat trien sach va an ninh nang luong. Theo đo hai ben đa cung đua ra cac cam ket:

Quyet khong đe Hiep đinh khung ve van đe bien đoi khi hau (o VN hay goi la Cong uoc khung) Bali sup đo va cung lap nen mot "Lo trinh Bali "nham tao mot suc nang can thiet" cho cac cuoc hoi đam đe thong qua mot Hiep đinh hoan chinh vao 2012.
Lien quan đen Hoi nghi thuong đinh G8 se đuoc to chuc o Toyako, Hokkaido sap toi, hai nuoc cam ket lan nhau ve viec thoa man cac yeu cau ve vai tro đoi voi cac nghia vu tren cuong vi la thanh vien cua G8, song song đo hai nuoc se tiep tuc hop tac đe co buoc tien ro rang hon cho mot Hiep đinh khung nhan nhieu su đong thuan vao 2012.
Lap mot chuong trinh rieng trong Hoi nghi thuong đinh G8 nham xac đinh cac đong gop cu the cho cong tac bao ve moi truong cua tung nuoc truoc nam 2009 va cung theo đuoi mot thoa uoc trong đo cho phep dung hoa giua cac cam ket moi truong đi kem mot nen kinh te phat trien ben vung.
Cung tap trung vao cac thao luan đe co mot nen kinh te ben vung dua tren cac tieu chuan moi truong toan cau:
Mot muc tieu dai han cho cong tac cat giam khi gay hieu ung nha kinh đi cung voi muc tieu phat trien kinh te.
Cac chuong trinh quoc gia cho phep xac đinh cac muc tieu trung han đe ho tro cho muc tieu toan cau kem voi cac cong cu chinh sach thich hop nham theo doi tien trinh bao ve moi truong mot cach hieu qua nhat.
Tien hanh cac du an hop tac phat trien cong nghe va trien khai cac chien luoc trong cac lanh vuc chu chot gom nha may phat đien co ham luong khi cacbon thai thap, cong nghe sach trong phuong tien chuyen cho, cac chuong trinh khai thac đat đai, chu y phat trien cac nguon nang luong thay the (nguyen tu, mat troi, nang luong gio) va nang cao tieu chuan moi truong hien tai.
Co bien phap co cau cac khoan tai chinh cho muc tieu ho tro phat trien cong nghe sach đi kem voi cac chinh sach thich hop kich thich tieu dung cac san pham hang hoa dich vu tu cong nghe sach.
Nhanh chong cai cach cac chinh sach theo doi tien trinh bao ve moi truong hien tai đe cac nuoc thanh vien Lien hiep quoc đeu co the cung ap dung tham gia.
Gop phan neu bat cac gia tri co đuoc thong qua cac chuong trinh ho tro phat trien moi truong toan cau, nhan manh su hop tac giua khu vuc cong va tu trong cac đe an phat trien nhu đa đe cap trong Thoa thuan cua lien hiep chau A - Thai Binh Duong ve khi hau va phat trien sach (Asia-Pacific Partnership on Clean Development and Climate-APP)
Tiep tuc vai tro lanh đao cua hai nuoc trong nhiem vu nghien cuu va phat trien nang luong va cong nghe moi truong sach, song song voi viec khuyen khich cac nen kinh te phat trien khac tiep tuc tang ngan sach cho viec bao ve moi truong.
Cai thien hop tac tren cac lanh vuc ve nang luong nguyen tu duoi cac đieu uoc ky ket trong Cong tac toan cau ve nang luong hat nhan (Global Nuclear Energy Partnership) va Ke hoach hop tac nang luong hat nhan My - Nhat (U.S.-Japan Joint Nuclear Energy Action Plan) nham đat đuoc cac muc tieu ve cat giam khi thai tren nen tang cac tieu chuan an toan va han che vu khi huy diet hang loat.


Cung chung trach nhiem nhung chap nhan khac biet Chuong trinh khung ve van đe thay đoi khi hau cua Lien Hop Quoc đong y ve su co mat cua đieu khoan trong đo nhan manh ve trach nhiem chung cua cac nuoc tham gia nhung cung cho phep su khac biet cua tung nuoc, theo đo:

Van đe khi thai gay hieu ung nha kinh đa xuat hien tu rat lau va phan nhieu lien quan đen cac nuoc cong nghiep phat trien.
Luong khi thai tinh theo đau nguoi tai cac nuoc đang phat trien nhin chung la khong cao
Phan khi thai cua cac nuoc đang phat trien phai đuoc tang len đe đap ung cho nhu cau hien tai cua xa hoi va đe thoa man cac nhu cau phat trien khac.
Noi cach khac, nhung quoc gia nhu Trung Quoc, An Đo va cac nuoc đang phat trien khac se khong bi rang buoc boi nhung han muc trong Nghi đinh thu Kyoto do khong phai la nhung nhan to chinh tham gia vao thoi ki phat trien tien cong nghiep. Tuy nhien nhung nuoc nay van co trach nhiem chia se nhung quan điem chung voi cac nuoc khac ve trach nhiem đoi voi van đe cat giam khi thai gay hieu ung nha kinh.


Thuong mai khi thai Nghi đinh thu Kyoto chap nhan mot he thong cho phep thuong mai hoa luong khi thai cat giam goi la "cap and trade system" nham giup cac nuoc phat trien tham gia Nghi đinh thu Kyoto mot cach linh hoat hon khi tien hanh cac bien phap cat giam khi gay hieu ung nha kinh. Binh quan nhung nuoc nay can phai đat muc tieu luong khi thai hang nam thap hon 5.2% so voi luong thai nam 1990 va cam ket nay co hieu luc tu 2008 đen 2012. Mac du đieu nay đuoc ap dung cho moi thanh phan kinh te nhung trong thuc te cac nuoc tham gia đieu tien hanh đoi voi cac loai hinh lien quan đen cac co so cong nghiep san xuat nang luong va giay. Mot vi du ve loai hinh thuong mai khi thai nay phai ke đen la chuong trinh thuong mai khi thai cua Lien minh chau Au Tai Hoa Ky, co thi truong quoc gia ve giam thieu mua acid va mot so thi truong khu vuc ve giam thieu nito oxide.
Đieu nay co nghia nhung thanh phan mua han ngach se la nhung đon vi san xuat kinh doanh co muc khi thai vuot qua so han ngach cho phep (Đon vi cap phat co đinh - the Assigned Allocation Units, AAUs hay ngan gon la "Muc cho phep"). Cu the nhung đon vi san xuat nay se phai mua them so AAUs truc tiep tu mot ben khac nham gia tang muc han ngach cho phep, chu yeu tu chuong trinh co cau phat trien sach - CDM hoac duoi cac hinh thuc trao đoi thuong mai khac.
Vi han ngach carbon cho phep la nhung đon vi co the thuong mai hoa duoi hinh thuc đinh dang gia ca nen nhung nha đau tu co the mua lai nham muc đich đau co hay danh cho cac thuong vu tuong lai. Cac giao dich tren thi truong thu cap nay se giup gia ca cua muc han ngach carbon cho phep thay đoi linh hoat hon nham giup cac co so kinh doanh hay cac du an đau tu nham thu hut von nuoc ngoai (vi du nhu Trung Quoc muon thu hut đau tu vao nuoc ho thi chinh phu se ho tro cac thanh phan kinh doanh han ngach carbon bang cac hinh thuc tro gia, va nhu vay cac co so san xuat o TQ se mua han ngach carbon voi gia thap hon so voi cac co so o Thuy Đien chang han).
Han ngach khi thai quy đinh trong Nghi đinh thu Kyoto đuoc cung cap boi chuong trinh co cau phat trien sach - CDM va chuong trinh ho tro bo sung - Joint Implementation (Projects)/JI. Chuong trinh co cau phat trien sach/CDM cho phep cac nuoc đang phat trien tham gia Kyoto Protocol thuong mai hoa cac khoan han ngach carbon cua no trong khi Chuong trinh ho tro bo sung/JI cho phep cac nuoc Phu luc I qui đoi luong khi thai vuot tran cho phep (đa cam ket khi ky Nghi đinh thu Kyoto) sang luong khi thai tuong ung cua cac nuoc nam ngoai Phu luc I co tham gia Chuong trinh co cau phat trien sach duoi dang cac đon vi han ngach carbon. Chuong trinh CDM se cung cap Chung nhan cat giam khi thai (CERs), va chuong trinh JI se đua ra Đon vi khi thai cat giam (Emission Reduction Units - ERUs), von di co gia tri tuong đuong voi mot đon vi cap phat co đinh (the Assigned Allocation Units - AAUs).


Ung ho Nhung nguoi ung ho Nghi đinh thu Kyoto cho rang cong cuoc đau tranh giam thieu cac loai khi thai gay hieu ung nha kinh la viec lam toi quan trong vi cac loai khi nay la nguyen nhan hang đau gay ra tinh trang am nong toan cau. Y kien nay cung đa đuoc minh chung bang nhieu nghien cuu.
Hau nhu toan bo quoc hoi cua cac nuoc tham gia ky ket đieu ung ho cac quy tac ung xu trong Nghi đinh thu. Trong đo phan nhieu la cac quoc gia thuoc Lien minh chau Au va cac to chuc bao ve moi truong. Ban than Lien Hop Quoc va cac co quan tham van phat trien cong nghe (chu yeu la cua cac nuoc G8) cung đa đe trinh nhung bao cao ung ho cho tuong lai cua Nghi đinh thu Kyoto.
Mot nhom cac to chuc thuong mai lon cua Canada cung len tieng keu goi nhung hanh đong cap bach cho van đe am nong toan cau va nhan manh rang Nghi đinh thu Kyoto chi la buoc quan trong đau tien.


Phan đoi Mot vai chuyen gia quan tam đen van đe gia tang nhiet đo toan cau cho rang Nghi đinh thu se co tac đong tieu cuc đen su gia tang cua cac nen dan chu tren the gioi do cac tac đong cua no trong tien đo chuyen giao thanh qua cong nghiep cho cac nuoc thuoc the gioi thu ba. Mot so khac lai cho rang nhung đong gop cua Nghi đinh thu khong đu cho van đe cat giam luong khi thai can thiet cho muc tieu ma no đe ra.
Mat khac cung co tieng chi trich tu cac chuyen gia kinh te moi truong voi suy nghi rang chi phi bo ra cho hoat đong duy tri muc tieu Nghi đinh thu la vuot xa hieu qua ma no mang lai, ho cung bay to hoai nghi ve su lac quan qua muc trong khi chi co mot luong nho khi thai đuoc cat giam thong qua cac cam ket.


Bang theo doi tang khi thai nha kinh tu nam 1990 Duoi đay la Bang theo doi tang khi thai nha kinh tu nam 1990 đen nam 2004 cua mot so quoc gia trong Hiep đinh thay đoi Khi hau theo bao cao cua Lien Hop Quoc

Duoi đay la Bang theo doi tang khi thai nha kinh o mot so nuoc.


Tham khao Lien ket ngoai Bo ngoai giao Nhat Ban
Cac đieu khoan cu the trong Nghi đinh thu Kyoto
Nghi đinh thu Kyoto va cac van ban phap luat khac lien quan Luu tru ngay 29 thang 10 nam 2005 tai Wayback Machine
Cac nuoc đa tham gia ky ket va chap nhan cac đieu khoan trong Kyoto Protocol
Sach Trang ve cac van đe chi phi cho viec xu ly khi Carbon Dioxide Luu tru ngay 13 thang 4 nam 2008 tai Wayback Machine