Lang Then (Bac Giang) la mot ngoi lang noi tieng voi truyen thong nong dan choi đan vi cam cua Viet Nam. Lang Then co truyen thong choi vi cam ke tu sau nam 1954, khi nguoi nong dan tai đay bi thu hut boi thanh am cua cay đan. Dan dan, ho hinh thanh nen nhung the he lien tiep phat trien va giu gin truyen thong nay. Lang Then con đuoc menh danh la "lang vi cam" cua Viet Nam.


Lich su Lang Then co vi tri đia ly nam tai xa Thai Đao, huyen Lang Giang, tinh Bac Giang. Ngoi lang nay nam ben dong song Thuong. Noi đay co hon 200 ho dan sinh song. Truyen thong choi đan vi cam cua Lang Then đa ton tai tu khoang thap nien 1950 va đuoc cac lop the he trong lang gin giu.
Lang Then tung bi thuc dan Phap chiem đong. Sau nam 1954, mot so nguoi lang choi vi cam va nhac cu phuong Tay khac. Nguoi khoi đau phong trao nay la ong Nguyen Huu Đua. Ong Nguyen Quang Khoa, mot trong nhung truyen nhan đoi thu hai cua lang Then cho biet vao nhung nam 50 cua the ky 20, Dan nhac Giao huong Viet Nam so tan khoi Ha Noi va tung co thoi gian o tai lang Then. Nhung nguoi nong dan tai đay bi thu hut boi thanh am cua cay đan nen mot so nguoi yeu am nhac cua lang đa tu gop tien xuong Ha Noi moi thay ve lang truyen day cach choi đan. Dan dan, phong trao nay đa lan rong.
Cay vi cam đau tien cua lang đuoc mua lai tu mot gia đinh tu san voi gia bon van đong (tuong đuong nam ta thoc). Sau đo, lang mua them vai cay vi cam, cello, viola,... muon cua Tinh đoan, va hinh thanh đoi vi cam. Đe mua mot cay đan, nguoi nong dan lao đong tai đay phai ban đi hang ta thoc. Thoi điem nay, co đen 11 nguoi bo tien ra mua vi cam va mot chiec đan cello lam dan nhac. Trung binh cu ba gia đinh thi co mot nguoi choi thanh thao loai nhac cu nay.
The he thu hai cua lang đuoc hinh thanh sau nam 1975 va đuoc giao duc duoi su huong dan cua ong Nguyen Huu Đua, nhac cong cua Đoan ca mua kich Ha Bac. Ngoai đan vi cam, nhieu đan sao va cac nhac cu khac đuoc bo sung. Tinh toi thoi điem đo co tong so 97 em hoc sinh. Nam 1985, dan nhac cua lang chi con vai nguoi va đung truoc nguy co tan ra nhung may man đuoc khoi phuc.
The he thu ba cua ngoi lang phat trien tu nam 2002. Nam 2005, co toi 11 nguoi tren 70 tuoi đa sua lai đan cu, mo lop giang day vi cam. Nam 2009, co 9 hoc sinh tai lang thi đo vao cac truong đai hoc van hoa van nghe Trung uong va tinh. Ong Đua day vi cam tu nam 1973 va đen nay van tiep tuc day mien phi.
Voi su ho tro tai chinh cua Quy Thuy Đien – Viet Nam phat trien van hoa, đoi nhac lang Then đa bo sung cac nhac cu moi, tu sua đan cu va tiep tuc su nghiep phat trien truyen thong von co. Hang Phim tai lieu khoa hoc trung uong Viet Nam tung lam mot bo phim tai lieu mang ten la "Chuyen Lang Then".


Thanh tich Đen nay, đoi van nghe lang Then co the choi hoan chinh đuoc nhieu ban nhac lon va kho. Noi đay đa tro thanh mot trong nhung ngoi lang "noi tieng" nhat Viet Nam, la ngoi lang duy nhat ca nuoc co nhung nguoi nong dan biet choi đan vi cam. Vien ky luc Viet Nam đa đe xuat lang Then la "Ngoi lang duy nhat co truyen thong choi vi cam lau đoi nhat Viet Nam".
Nam 1962, đoi van nghe lang Then tham gia hoi dien van nghe o Ha Đong, Ha Tay (nay thuoc Ha Noi) va đoat giai nhat.
Nam 2012, nhom đan vi cam cua lang Then tham cuoc thi Tim kiem tai nang: Vietnam's Got Talent va lot vao ban ket 3. Nam 2019, cac nghe si vi cam lang Then tham gia bieu dien cung cac nghe si quoc te trong giao luu am nhac quoc te tai Hai Phong.


Nhan vat đang chu y Lang Then cung la nguyen quan cua mot so nghe si noi tieng trong linh vuc nghe thuat cua Viet Nam.

NSND Bui Đac Su (nguyen giam đoc Nha hat Cheo Viet Nam)
NSUT Ha Quoc Minh (quyen giam đoc Nha hat Cheo Viet Nam)


Tham khao Lien ket ngoai Phim tai lieu Chuyen lang then
Tham "lang vi cam" duy nhat Viet Nam ngay đau Xuan, VTC16
Lang Then vang tieng vi cam, VTC