Cuoc thi sac đep la cuoc thi mang tinh truyen thong tap trung vao viec đanh gia va xep hang cac chi so hinh the cua cac thi sinh. Cac cuoc thi hien nay đa phat trien đe bao gom ve đep ben trong, voi cac tieu chi bao gom đanh gia ve nhan cach, tri thong minh, tai nang, tinh cach va viec tham gia tu thien, thong qua cac cuoc phong van rieng voi giam khao va tra loi cac cau hoi cong khai tren san khau. Thuat ngu cuoc thi sac đep ban đau dung đe chi Tu đai Hoa hau (Big Four).
Cuoc thi sac đep bao gom cac cuoc thi danh cho nu (voi cac danh hieu Hoa hau, A hau, Hoa khoi, A khoi, Nu hoang, A hoang, Nguoi đep) va danh cho nam (voi cac danh hieu Nam vuong, Hoa vuong, A vuong, Quy ong); ngoai ra con co cac cuoc thi danh cho cac đoi tuong khac nhu phu nu đa lap gia đinh (Hoa hau Quy ba, Hoa hau Doanh nhan...), thanh thieu nien (Nam vuong Thieu nien, Hoa hau Thieu nien, Hoa hau Tuoi teen hay Miss Teen) hay danh cho nguoi thuoc cong đong LGBT (Hoa hau chuyen gioi, Nam vuong chuyen gioi, Hoa hau Binh đang...). Hang nam, co toi hang tram, tham chi hang nghin cuoc thi sac đep dien ra tren khap the gioi. Tuy nhien, hien co bon cuoc thi sac đep đuoc xem la co quy mo va uy tin nhat hay Tu đai Hoa hau (Big 4): Hoa hau Hoan vu, Hoa hau The gioi, Hoa hau Quoc te va Hoa hau Trai Đat. Nguoi chien thang cua moi cuoc thi sac đep se nhan đuoc vuong mien, bang gon, hoa, cup, tien thuong, cac hien vat co gia tri tinh than va ky niem.
Đen đau the ky 21, muc đo quan tam đen cac cuoc thi sac đep tai Bac My, chau Au va Đong A đa suy giam nhanh chong, nguyen nhan xuat phat tu nhung chi trich ve nhung đieu bi cho la "huu danh vo thuc" ma cac cuoc thi nay mang lai, su phe phan viec đanh gia cham điem co the nguoi phu nu, đong thoi do nhung hoat đong giai tri tai cac quoc gia nay đa tro nen phat trien hon thoi ky truoc. Đieu nay khien lan song phan đoi cac cuoc thi sac đep o cac quoc gia nay ngay cang lon. Trai lai, nhung quoc gia Nam My va Đong Nam A van tiep tuc tich cuc to chuc cac cuoc thi hoa hau, viec nay đuoc cho la đap ung ham muon dung sac đep đe đoi lay su giau sang, tam ly thich "hu danh" cua cong chung.


Lich su = Nhung nam đau =

Thuong nien mot so quoc gia tai chau Au tu thoi Trung Co đa bat đau co cac cuoc thi sac đep, đien hinh la vao ngay 1 thang 5 tai nuoc Anh ho đa to chuc mot cuoc thi goi la Nu hoang thang Nam (May Queen). Đoi voi mot so quoc gia chau luc khac, nhu My. Doanh nhan Phineas Taylor Barnum đa to chuc cuoc thi hoa hau My hien đai đau tien vao nam 1854, nhung cuoc thi sac đep cua ong đa bi đong cua sau su phan đoi cua cong chung. Đoi voi Viet Nam thi co cuoc thi tuyen chon "nu tu".


= Cuoc thi cap quoc gia =
Mot cuoc thi sac đep cap quoc gia chinh thuc đau tien đuoc ghi nhan đuoc to chuc tai Spa, Bi. Cac cuoc thi nhu the nay bat đau pho bien vao nhung nam 1880 đen nam 1888, cuc dien cua cac cuoc thi sac đep cap quoc gia bat đau thay đoi khi My to chuc cuoc thi "Miss America" vao nam 1921. Cuoc thi "Miss America" thanh lap nam 1921 tai thanh pho Atlantic, New Jersey va van hoat đong lau dai sau đo đa tro thanh buoc tien cho cac cuoc thi cap quoc gia khac.


= Cuoc thi cap quoc te =
Cuoc thi sac đep cap quoc te đau tien la cuoc thi International Pageant of Pulchritude, do CE Barfield thanh co tru so chinh thuc tai Galveston, Texas. Cuoc thi bat đau tu nam 1926 va la hinh mau cua cac cuoc thi sac đep hien đai.


= Sau the chien thu 2 =
Su noi tieng cua cuoc thi Hoa hau My (Miss America) đa thuc đay cac to chuc khac thanh lap cac cuoc thi tuong tu vao nhung nam 1950 va hon the nua. Mot so la quan trong trong khi nhung nguoi khac la tam thuong, chang han nhu cuoc thi Reina. Cuoc thi Hoa hau The gioi bat đau tu nam 1951, Hoa hau Hoan vu bat đau tu nam 1952 cung nhu cuoc thi tim kiem đai dien cho My tai cuoc thi nay la Hoa hau My (Miss USA). Hoa hau Quoc te bat đau tu nam 1960. Hoa hau Chau A Thai Binh Duong Quoc te bat đau tu nam 1968 la cuoc thi sac đep đau tien va lau đoi nhat o Chau A.  Cuoc thi Hoa hau My da đen bat đau vao nam 1968 đe đap lai viec loai phu nu My goc Phi khoi cuoc thi Hoa hau My. To chuc Hoa hau Hoan vu bat đau to chuc Hoa hau Tuoi Teen My (Miss Teen USA) vao nam 1983 danh cho nhom tuoi 14-19. Hoa hau Trai Đat bat đau vao nam 2001, kenh truyen hinh cua cac cuoc thi sac đep nhu mot cong cu huu hieu đe tich cuc thuc đay viec bao ton moi truong. Nhung cuoc thi nay van tiep tuc cho đen ngay nay.


Chi trich = Phan thi ao tam =

Yeu cau thi sinh mac ao tam la mot khia canh gay tranh cai trong cac cuoc thi khac nhau. Tranh cai cang dang cao khi bikini ngay cang pho bien sau khi đuoc gioi thieu vao nam 1946. Trang phuc bikini bi cam tham gia cuoc thi Hoa hau My nam 1947 vi nhung nguoi phan đoi Cong giao La Ma. Khi cuoc thi Hoa hau The gioi bat đau vao nam 1951, đa co mot lan song phan đoi kich liet khi nguoi chien thang đang quang trong trang phuc bikini. Giao hoang Pius XII len an viec trinh dien trang phu ho hang nhu bikini la mot toi loi rat nghiem trong va la su huy hoai cac gia tri đao đuc Ki-to giao, va cac quoc gia co truyen thong ton giao đe doa rut cac đai dien. Bo bikini đa bi cam cho cac cuoc thi trong tuong lai va cac cuoc thi khac.
Mai cho đen cuoi nhung nam 1990, chung moi đuoc phep tro lai, nhung van gay ra tranh cai khi cac tran chung ket đuoc to chuc o nhung quoc gia ma bikini (hay đo boi noi chung) bi xa hoi phan đoi. Vi du, vao nam 2003, Vida Samadzai đen tu Afghanistan đa gay nao đong o que nha khi co tham gia cuoc thi Hoa hau Trai Đat trong bo bikini mau đo. Co bi Toa an Toi cao Afghanistan len an, cho rang viec pho bay co the phu nu nhu vay la vi pham luat Hoi giao va van hoa Afghanistan.
Nam 2012, ban to chuc cuoc thi Hoa hau Italia thong bao cam thi sinh mac bikini du thi. Ho chi chap nhan nhung bo ao tam mot manh hoac ao tam kieu co đien, kin đao nhu o thap nien 1950. Patrizia Mirigliani - nha to chuc Miss Italia - cho hay quyet đinh nay nam trong no luc nham đua cuoc thi ve voi "ve đep co đien". Viec loai bo bikini cung đong thoi mang lai "yeu to tao nha" cho san đau sac đep nay. Nam 2013, vong thi ao tam cua cuoc thi Hoa hau The gioi đa phai chuyen thanh trang phuc đi bien sarong vi cac cuoc bieu tinh cua nguoi Hoi giao o Bali (Indonesia), noi dien ra cuoc thi. Nam 2015, cuoc thi Hoa hau The gioi đa chinh thuc loai bo phan thi ao tam khoi cuoc thi cua minh. Nam 2016, Hoa hau Tuoi Teen My (Miss Teen USA) chuyen phan thi ao tam thanh phan thi trang phuc the thao. Nam 2018, Hoa hau My (Miss America) loai bo phan thi ao tam sau 97 nam. Nam 2019, lan đau tien cuoc thi Hoa hau Venezuela se khong cong bo so đo 3 vong (vong nguc, vong eo, vong hong) cua 24 thi sinh tham du nua, du đay la quoc gia noi tieng ve thi hoa hau. Quyet đinh nay đuoc đua ra do cac cuoc thi nhan sac đang đoi mat voi nhung chi trich cua cong luan vi qua chu trong toi ve đep hinh the. Co Gabriela Isler, nguoi phat ngon cua cuoc thi Hoa hau Venezuela va cung la Hoa hau Hoan vu 2013, noi: "Ve đep cua mot phu nu khong phai la 90, 60, 90… No đuoc đo bang tai nang cua moi nguoi"
Nam 2017, Carousel Productions bi chi trich vi to chuc phan thi phan cam voi phu nu trong cuoc thi Hoa hau Trai Đat 2017, noi cac thi sinh mac đo boi trong su kien voi tam man che mat trong Nguoi đep Hinh the, mot phan đoan đuoc gioi thieu lan đau tien trong cuoc thi Hoa hau Trai Đat Philippines 2017.
Cac to chuc đau tranh vi quyen phu nu tren the gioi đa phe phan phan thi bikini trong cac cuoc thi sac đep, vi o đo cong chung thoai mai buong ra nhung loi nhan xet khiem nha (du vo tinh hay co tinh) co the lam ton thuong phu nu. Man thi bikini đa truc tiep co vu tam ly coi co the phu nu la vat trung bay mua vui, ha thap nhan pham phu nu, nhieu co gai tham du đa tro thanh đoi tuong bi che bai, xuc pham nang ne chi vi co the ho co khiem khuyet Co nguoi đa chi ra rang: nhieu nguoi co vu man thi bikini vi no khien ho co the đuoc sam xoi co the ho hang cua cac nguoi đep, nhung "neu đat minh vao vi tri phu huynh hoac nguoi than cua thi sinh, lieu ho se cam thay the nao khi chung kien co con gai non not cua minh pho bay than the truoc hang trieu nguoi xa la nhu vay?" Co quan điem con cho rang man thi bikini la tan tich xa xua cua viec mua ban no le, tai đo nu no le bi lot tran tren san khau đe hang nghin nguoi đinh gia thong qua viec soi xet co the tran trui cua ho.
Cuoc đau tranh lau dai cua cac nhom nu quyen đa buoc đau co ket qua va lam ban to chuc cac cuoc thi hoa hau o cac quoc gia khac phai suy nghi lai. Đen đau thap nien 2010, nhieu cuoc thi hoa hau tren the gioi bat đau loai bo phan thi trang phuc bikini do nhung chi trich ve van hoa va đao đuc. Cac cuoc thi nay nhan thay viec buoc thi sinh mac trang phuc bikini dieu qua lai truoc đong đao nguoi xem khong phai la "ton vinh net đep", ma la su thieu ton trong đoi voi phu nu, đo la mot dang loi dung co the ho hang, thieu vai cua phu nu đe cau khach. Mot xa hoi van minh, coi trong nhan pham phu nu can phai cham dut nhung man thi buoc phu nu phai mac trang phuc ho hang, thieu vai, chiu su sam xoi cua khan gia ve nhung uu khuyet điem tren co the ho. Trong xa hoi hien nay, van đe binh đang gioi, quyen phu nu ngay cang đuoc coi trong, nang cao thi viec thi bikini bi loai bo o cac cuoc thi nhan sac đuoc coi la chuyen som muon se xay ra.


= Quyen phu nu =
Cac cuoc thi sac đep thuong xuyen nhan chi trich va cao buoc cung co them đinh kien ve ngoai hinh cua nu gioi, đieu nay khien nhieu phu nu phai chiu ap luc ve tieu chuan cai đep ma cuoc thi nhan sac tao ra, ho danh nhieu thoi gian, tien bac cho thoi trang, my pham, kieu toc va tham chi la ca phau thuat tham my. Mot so phu nu an kieng đen muc hai suc khoe minh đe theo chuan tieu chi hinh the đa ton tai nhieu nam.
Mang luoi Nu quyen Luan Đon lap luan rang thay vi trao quyen, cac cuoc thi sac đep lai the hien đieu nguoc lai: khach quan hoa phu nu, khien phu nu nghi rang lam đep va tro nen hap dan la nghia vu cua ho.
Viec cham điem nguoi phu nu bang nhung con so, tinh toan đinh luong cung nhan ve nhieu loi chi trich. Sac đep tro thanh mot he so trong viec xep hang cac thi sinh, va kieu tinh điem nay ngay nay van ton tai mot cach he thong o moi cuoc thi. Trong mot chieu huong nguoc lai, mot so nha nghien cuu cho rang viec cham điem co the cung co cac ky nang, chang han nhu ky nang giao tiep ung xu, tu tin noi truoc đam đong, nhung đieu nay huu ich cho con đuong su nghiep tuong lai.
Ngay ca sau khi tieu chuan cai đep tro nen đa dang vao cuoi the ky 20, van ton tai quan niem sai lam rang hinh mau ly tuong cua ve đep truyen thong la nhung nguoi phu nu da trang.


= Nhung vu be boi =
Đa co rat nhieu vu be boi trong nganh cong nghiep thi sac đep. Nhung vu be boi con noi tieng hon sau khi cac cuoc thi sac đep đuoc cong chung biet đen rong rai.
Nam 2012, mot to bao cua Nga cong bo video viec ba Lorraine Schuck, chu tich cuoc thi Hoa hau Trai Đat thuong luong ve viec mua giai voi cac phong vien đieu tra gia dang lam khach hang. Nam 2018, 3 thi sinh cua cuoc thi nay gom cac hoa hau đen tu Canada, Anh va Guam đa to cao bi mot nha tai tro quay roi tinh duc nhung khi thong bao voi ban to chuc, ho khong he nhan đuoc su giup đo nao.
Vao nam 2016, Nawat Itsaragrisil – chu tich Hoa hau Hoa binh Quoc te – miet thi ngoai hinh đai dien Iceland Arna Yr Jonsdottir bang cau "co ta qua beo va can phai giam can" truoc them chung ket cuoc thi đuoc to chuc tai Las Vegas vao nam 2016. Cuoc thi nay cung gap phai be boi ve chinh tri vao nam 2022, hai thi sinh đai dien cho Nga va Ukraina đuoc to chuc ghep chung phong trong boi canh xung đot quan su van đang dien ra giua hai nuoc. Van đe nay đa gay ra mot cuoc thao luan gay gat tren mang xa hoi vi tinh hinh chinh tri cang thang giua hai quoc gia nay.


Cac cuoc thi sac đep quoc te lon Thuat ngu "cuoc thi sac đep" phan lon đe cap đen cac cuoc thi danh cho phu nu. Cac cuoc thi quoc te lon danh cho phu nu bao gom cuoc thi Hoa hau The gioi, Hoa hau Hoan vu, Hoa hau Quoc te , Hoa hau Trai Đat. Đay đuoc coi la cuoc thi Big 4, bon cuoc thi sac đep quoc te lon nhat va noi tieng nhat danh cho phu nu đoc than hoac chua ket hon.


= Cac vu truat ngoi =
Tai cuoc thi Hoa hau The gioi co 3 lan truat ngoi
Nam 1973, Marjorie Wallace đen tu Hoa Ky, nguoi đa đang quang Hoa hau The gioi va tung tuyen bo rang "voi tu cach la Hoa hau The gioi, toi co the đuoc hen ho voi bat ky nguoi đan ong nao ma toi chon", sau đo co đa hen ho voi mot loat nguoi noi tieng trong đo co George Best. Co bi truat ngoi ba thang sau khi đang quang.
Sau khi đang quang Hoa hau Wales va sau đo la Hoa hau Vuong quoc Anh, Helen Morgan đa tranh tai va đoat giai Hoa hau The gioi 1974. Tuy nhien co bi phat hien đa lam me va bi neu ten trong mot vu ly hon. Đieu nay dan đen viec co phai tu bo ngoi vi sau khi đang quang 4 ngay. Co đuoc thay the boi A hau 1 đen tu Nam Phi, Anneline Kriel.
Gabriella Brum đen tu Tay Đuc co thoi gian đuong nhiem ngan nhat trong lich su Hoa hau The gioi khi co tu chuc 18 gio sau khi đang quang Hoa hau The gioi 1980. Co cho biet rang ban trai cua co khong đong y cuoc thi, nhung sau đo nguoi ta tiet lo rang co đa chup anh khoa than; sau đo co chuyen đen Hoa Ky va lam nguoi mau khoa than cho Playboy. A hau 1 Kimberley Santos cua đao Guam thay the Brum.
Tai Hoa hau Hoan vu, Oxana Fedorova cua Nga đa đang quang Hoa hau Hoan vu 2002 va bi truat ngoi 4 thang sau đo vi khong the hoan thanh nghia vu cua minh. Co la nguoi đau tien bi truat ngoi trong lich su Hoa hau Hoan vu. Co đuoc thay the boi A hau 1 Justine Pasek cua Panama. Trong nhung nam đau tien, co hai truong hop đuong kim Hoa hau Hoan vu chon tu chuc: Armi Kuusela, Hoa hau Hoan vu 1952 đen tu Phan Lan,. nguoi tung la nguoi chien thang Hoa hau Hoan vu đau tien đa tu bo vuong mien cua minh trong vong chua đay mot nam đe ket hon voi doanh nhan nguoi Philippines Virgilio Hilario trong khi Amparo Munoz, Hoa hau Hoan vu 1974 cua Tay Ban Nha tu choi đen Nhat Ban va thay vao đo tu chuc sau sau thang. Tuy nhien, vi cuoc thi hoa hau khong co quy đinh cu the nao ve viec tu chuc vao thoi điem đo, ho đuoc phep giu danh hieu cua minh.
Trong cuoc thi Hoa hau Trai đat, nguoi chien thang nam 2002, Dzejla Glavovic cua Bosnia va Herzegovina đa bi truat ngoi vuong mien 6 thang sau khi co ay khong xuat hien tai mot so su kien ve moi truong. Theo Carousel Productions, nha to chuc cuoc thi Hoa hau Trai đat, Glavovic đa bi truat ngoi vi "khong the hoan thanh nghia vu va trach nhiem voi tu cach la nguoi co danh hieu Hoa hau Trai Đat, theo cac quy tac va quy đinh cua Hoa hau cung nhu hop đong ma co ay đa ky." A hau 1 Winfred Omwakwe cua Kenya vao ngoi Hoa hau Trai Đat 2002.
Tai Hoa hau Quoc te, Ikumi Yoshimatsu, Hoa hau Quoc te 2012 la nguoi gianh đuoc danh hieu đau tien cua cuoc thi đen tu Nhat Ban bi truat ngoi ngay truoc khi ket thuc thoi gian nhiem ky cua co.


Tai Viet Nam Nam 2022, tai Viet Nam co toi 25 cuoc thi sac đep đuoc to chuc. Trong so đo, Đai Phat thanh va Truyen hinh Ha Noi cho rang ba cuoc thi hoa hau uy tin va co thuong hieu, đuoc cong chung biet đen rong rai la Hoa hau Viet Nam, Hoa hau Hoan vu Viet Nam va Hoa hau The gioi Viet Nam.


= Tranh cai =

Truoc kia, Viet Nam chi co khoang 1-2 cuoc thi hoa hau moi nam. Nhung ke tu nam 2012, rat nhieu cuoc thi hoa hau, hoa khoi khac co noi dung va hinh thuc tuong tu cung đuoc cap phep to chuc o Viet Nam (tu cap quoc gia đen cap tinh/thanh pho) voi rat nhieu nguoi đat danh hieu "hoa hau, hoa khoi, nguoi đep"... khien viec thi Hoa hau tai Viet Nam tro nen "bat nhao, loan danh hieu" va giam han suc hut. Cong chung tro nen nham chan va "boi thuc" vi co qua nhieu cuoc thi hoa hau đuoc to chuc (Hoa hau The gioi Viet Nam, Hoa hau Hoan vu Viet Nam, Hoa hau Bien Viet Nam, Hoa hau Đai Duong Viet Nam, Hoa hau Ban sac Viet Toan cau, Hoa hau cac dan toc Viet Nam, Hoa hau Trai Đat Viet Nam, Hoa hau Du lich Viet Nam, Hoa hau Hoa binh Viet Nam...), đo la chua ke hang loat cac cuoc thi nguoi đep cap tinh/khu vuc cung ngay cang xuat hien tran lan.
Truoc kia Viet Nam chi cho phep to chuc toi đa 2 cuoc thi hoa hau cap quoc gia moi nam, nhung Nghi đinh 144/2020 ve bieu dien nghe thuat nam 2020 đa bai bo quy đinh ve gioi han so luong cuoc thi Hoa hau. Viec buong long quy đinh phap luat đa dan toi tinh trang "bat nhao thi hoa hau" khi moi nam co toi 5-6 cuoc thi hoa hau cap quoc gia đuoc to chuc, cuoc thi nao cung tuyen bo minh la "cuoc thi sac đep đai dien cho phu nu Viet Nam". Rieng trong nam 2022, đa co toi 25 cuoc thi sac đep đuoc to chuc o Viet Nam voi đu cac ten goi. Vi cap phep to chuc qua tran lan nen dan toi tinh trang "loan danh hieu", "lam phat hoa hau", qua nhieu nguoi đat danh hieu "hoa hau, hoa khoi" đa khien danh hieu nay bi "mat gia", ngay cang bi cong chung coi thuong Viec to chuc qua nhieu cac cuoc thi Hoa hau khien cong chung chang con nho noi mat mui hoa hau, đang quang nam nao, o cuoc thi nao, va cung chang biet ai moi la hoa hau đai dien cho phu nu Viet Nam
Cung vi co qua nhieu cuoc thi đuoc to chuc nen tat yeu dien ra tinh trang "thuong mai hoa", muc đich thi hoa hau bi bien tuong, tro nen phan van hoa va phan giao duc. Cac cuoc thi hoa hau đa khong con la san choi van hoa nhu truoc kia nua ma đa bien tuong thanh hoat đong giai tri mang tinh truc loi, chi cot đe ban to chuc kiem tien. Co nhung cuoc thi hoa hau con dung chieu tro vo van hoa, "truyen thong ban" nhu co y tao scandal đe cong chung chu y đen cuoc thi. Cac thi sinh thi bi mat "đau đa" lan nhau, mua ban danh hieu đe lang-xe ten tuoi hong muu loi ca nhan. Cac Hoa hau sau cuoc thi hau het khong co đong gop gi cho xa hoi, ho thuong chi xuat hien khi đi su kien quang cao kiem tien hoac khi vuong phai nhung tai tieng đoi tu, roi co nhung thong điep lech lac kieu "chi can đep la se co cuoc song sung tuc". Ngoai ra, viec mot so thi sinh A hau, Hoa hau bi phat hien la gai ban dam cao cap đa khien cac cuoc thi hoa hau chiu nhieu tai tieng. Cac cuoc thi hoa hau gio đay bi du luan coi la noi tra hinh cho viec "tuyen gai goi, vo be cho đai gia", khuyen khich phu nu an mac ho hang đe kiem tim danh loi, gay tac hai cho viec giao duc thanh nien chu khong co ich loi gi cho xa hoi
Đac biet, tu đau nam 2021, Nghi đinh 144/2020 ve bieu dien nghe thuat cua Chinh phu đa bai bo quy đinh quan trong la "thi sinh thi hoa hau phai co ve đep tu nhien". Su thay đoi nay la mot sai lam nghiem trong, khien cho nhung cuoc thi sac đep "đa loan lai cang them loan", truoc kia la "loan danh hieu", nay lai co ca "loan gioi tinh thi sinh", "loan nhan sac that - gia". Khong con quy đinh phap luat kiem soat, nhieu cuoc thi sac đep tai Viet Nam đa co y buong long tieu chuan lua chon thi sinh (truoc kia thi sinh phai co ve đep tu nhien moi đuoc thi hoa hau, nhung hien nay thi xuat hien ngay cang nhieu cuoc thi cho phep thi sinh đa phau thuat tham my, tham chi ca nguoi chuyen gioi cung đuoc tham gia), khien cac cuoc thi nay mat hoan toan su trung thuc va tinh cong bang. Ban chat thi hoa hau o Viet Nam bi bien tuong nghiem trong, tro thanh noi đua tranh cua cong nghe phau thuat tham my, cua "ngoai hinh nhan tao, sac đep doi tra" chu khong con la thi ve đep tu nhien đich thuc nua. Thoi cua nhung cuoc thi hoa hau đich thuc, "noi ton vinh ve đep tu nhien cua phu nu Viet Nam" đa khong con nua, thay vao đo la nhung man trinh dien "sac đep dao keo" đuoc tao ra boi cong nghe tham my. He luy la su suy đoi nghiem trong ve van hoa va quan niem tham my: ve đep tu nhien cua phu nu Viet Nam ngay cang bi coi thuong, trong khi nhan sac gia tao thi ngay cang đuoc co suy va lam dung. Cac cuoc thi hoa hau ngay cang tro nen phan van hoa, ngay cang gia doi va bat binh đang: Thi sinh co the phau thuat tham my tu lan da, khuon mat, voc dang cho toi ca chuyen đoi gioi tinh… ma van đuoc phep thi hoa hau, van đuoc dung "sac đep doi tra" đe lua bip khan gia. Danh xung "Hoa hau", mot thoi đuoc coi la "đai dien cho ve đep tu nhien cua phu nu Viet Nam", thi nay đa bien tuong thanh "san pham cua cong nghe lam gia nhan sac", bi cong chung de biu. Mot he luy phan giao duc đau long khac la su co xuy nhieu thieu nu đua nhau đi phau thuat tham my đe tham gia thi hoa hau, khong con biet tran trong ngoai hinh do cha me sinh thanh. Quy đinh phap luat sai lam, quan ly van hoa yeu kem chinh la nguyen nhan khien cac cuoc thi hoa hau o Viet Nam lam vao tinh trang "loan nhan sac that - gia, loan gioi tinh thi sinh" dien ra nghiem trong nhu hien nay


Hien nay = Bac My, chau Au va Đong A =
Cac to chuc đau tranh vi quyen binh đang phu nu tren the gioi cung phe phan cac cuoc thi sac đep, noi ma nguoi khac co quyen đuoc buong ra nhung loi nhan xet (du vo tinh hay co tinh) co the lam ton thuong đen phu nu. Nam 1970, khi cuoc thi Hoa hau The gioi đuoc to chuc tai Anh, nhieu to chuc bao ve nu quyen đa to chuc bieu tinh, gio nhung bieu ngu nhu "Phu nu cung la con nguoi", "Cham dut trung bay co the phu nu"... khien cac kenh truyen hinh Anh phai tu choi phat song cuoc thi. Trong cuoc thi Hoa hau Ukraine 2017, mot nhom ung ho nu quyen đa lao len san khau đe phan đoi vi cho rang cac cuoc thi hoa hau đa bien nguoi phu nu thanh vat trung bay, ha thap pham gia nguoi phu nu. Cac cuoc thi hoa hau đang ngay cang bi cong chung xem thuong vi đa bi thuong mai hoa, nhung "ong bau" to chuc thi hoa hau chi đe ban danh hieu thu tien, hoac "tuyen đao cho đai gia", nhieu thi sinh tham du đa bi xuc pham pham gia nang ne. Hoa hau The gioi 2015, Mireia Lalaguna, khi tro ve Tay Ban Nha sau đang quang đa chang co khan gia nao đen san bay đe chao đon. Tai Hoa Ky, so nguoi xem tivi tuong thuat cac cuoc thi Hoa hau đa giam manh, nam 2006 chi con bang 1/3 so voi nam 1980.
Tai My va chau Au, cong chung tai nhung nuoc nay đa khong con quan tam đen cac cuoc thi nhan sac. Hoa hau Hoan vu tung đat rating 7,7 trieu nguoi xem tai My nam 2014, nhung đen nam 2019 đa sut xuong 3,8 trieu va đen nam 2021, rating chi con 2,7 trieu nguoi xem. Hoa hau The gioi ngay nay đa khong con đuoc truyen hinh truc tiep tai Anh, đat nuoc khai sinh ra cuoc thi. Trong mot bai khao sat đang tai tren The Guardian, nhieu nguoi Anh con khong biet đen su ton tai cua cuoc thi nay.
Tai Trung Quoc, cuoi thap nien 1990 la giai đoan cac cuoc thi hoa hau bung no, viec xem thi hoa hau cung la niem đam me cua nhieu khan gia. Tuy nhien hien tai, cac cuoc thi nhan sac phai xep sau cac su kien am nhac, đien anh, thong tin giai tri… Hoa hau Hong Kong tung la mot cuoc thi nhan sac co tieng tai chau A trong thap nien 1990, tuy nhien hien nay chat luong thi sinh đa giam sut nghiem trong. Truong Chi An - giao su tai khoa Bao chi, Đai hoc Phuc Đan đa tuyen bo: “Hoa hau ngay nay vua đang quang đa het thoi”. Nhung nam tro lai đay, nhung co gai Trung Quoc xinh đep, tai nang đa khong con man ma voi cac đau truong nhan sac
O Han Quoc, chuyen gia vu đao Lee Myeong Seok - nguoi nhieu nam la tong đao dien đem chung ket cac cuoc thi hoa hau - cho biet vai nam gan đay, cac cuoc thi nguoi đep o Han Quoc ngay mot suy giam, chang may ai nho đuoc ten 2 hoa hau Han Quoc đang quang gan nhat. Nguyen nhan vi nhieu cuoc thi vuong be boi mua giai, thi sinh an mac phan cam. Mot phan nguyen nhan khac la quan niem van hoa cua cong chung đa nang len, ho nhan ra cac cuoc thi nguoi đep chi la mot hinh thuc kinh doanh loi dung than the, nhan sac cua nguoi phu nu chu khong mang y nghia tot đep gi.


= Phap =
Du Phap la mot quoc gia thuoc chau Au, nhung cuoc thi Hoa hau Phap van la mot trong nhung su kien gianh đuoc su quan tam bac nhat tai đay. Luong khan gia theo doi đat đinh vao nam 2021 voi so luong nguoi xem truc tiep la 10,4 trieu. Giai thich cho su thanh cong nay, theo giao su đai hoc Paris III Francois Jost, đieu đo nam o xuat than cua nhung co hoa hau. Ho thuong đen tu nhung vung tinh le, gia canh khiem ton, khong phai dien vien, nguoi noi tieng hay quy toc. O ho toat len su chan thuc, moc mac va nang luong tich cuc ma nguoi dan tim kiem. Tu đo truyen đi mot thong điep y nghia voi nhieu nguoi Phap: Sinh ra ma khong ngam thia bac? Chang sao het, ban van co co the toa sang.
Tuy vay, cuoc thi cung vap phai nhieu lan song phan đoi khac nhau. Moi khi Hoa hau Phap ket thuc, bao chi lon cua Phap tran ngap hinh anh ca ngoi cuoc thi. Ho đang tai bo suu tap hinh anh nhung thi sinh mac ao tam, nu cuoi rang ro. Va moi nguoi co the truy cap, xem thong tin cua cac thi sinh cung nhu binh pham ve ho. Hanh đong nay bi chi trich la “vat the hoa” (objectification) phu nu, tuc la coi nhe co the phu nu va đoi xu voi ho nhu mot loai hang hoa co the trao đoi. Vat the hoa phu nu đong thoi lam gia tang tinh trang bao hanh va quay roi tinh duc. Nhom phan đoi cung tin rang nhung nguyen tac trong cuoc thi co phan lac hau va can tro phong trao giai phong nu quyen, boi cac thi sinh vua phai phuc vu muc đich kinh te, vua phai tuan thu nhieu “quy tac than the”.
Nguoi đung sau cac cuoc thi cung nhan ra nhung phan đoi ngay mot tang. Vi vay ho cung thuc hien nhieu bien phap đe cai tien cuoc thi cho hop voi xu the hon. Nam 2013, Phap cam cac cuoc thi danh cho nguoi duoi 16 tuoi vi lo ngai se thuc đay hanh vi khieu dam o tuoi vi thanh nien. Đen nam 2015, lan đau tien ban to chuc to chuc them vong thi tra loi cau hoi trac nghiem ve kien thuc tong quat xoay quanh chu đe chinh tri, van hoc hay lich su. Đong thai nay nham bac bo cac cao buoc cho rang thi sinh chi co ve đep nhung khong co tri tue. Ba nam sau, tai cuoc thi Hoa hau Phap 2018, truong ban to chuc Sylvie Tellier thong bao cuoc thi đuoc to chuc đe ton vinh mot chien dich chong bao hanh phu nu.


= Nam My va Đong Nam A =
Tren the gioi đau the ky 21, chi con mot so nuoc cham phat trien nhung "cuong" hoa hau tai Nam My va Đong Nam A nhu Venezuela, Philippines, Colombia, Viet Nam... la tich cuc to chuc thi hoa hau nham thoa man tam ly thich dung sac đep đe kiem danh tieng hoac lay chong đai gia nham đoi đoi. Con o cac nuoc phat trien, nhung cuoc thi Hoa hau chang con đuoc khan gia the gioi chu y nhieu, đac biet la tai cac nuoc phat trien nhu chau Au, Bac My, Han Quoc, Nhat Ban... Khi hieu biet ve quyen phu nu đuoc nang cao, nguoi dan cac nuoc nay đa nhan ra rang thi Hoa hau thuc chat la viec ha thap pham gia phu nu, vi cac cuoc thi nay xem co the phu nu giong nhu vat trung bay di đong đe cham điem, buoc phu nu phai mac ao tam trinh dien ho hang chi đe moi nguoi binh pham, kiem loi cho ban to chuc. Mot xa hoi van minh thi se khong chap nhan viec co the nguoi khac (du xau hay đep) bi đem ra binh pham mot cach cong khai; va mot nguoi phu nu giau long tu trong cung se khong dung co the minh lam vat trung bay đe nguoi khac cham điem. Do vay, nhung nguoi đep o cac nuoc phat trien khong con muon thi Hoa hau nua, danh hieu Hoa hau tai cac nuoc nay chi con la "huu danh vo thuc", chang co may ai quan tam hoac nho đen nhung nguoi tung đoat giai


Tham khao