Hien tuong Sao Kim đi qua Mat Troi hay Sao Kim qua canh Mat Troi xay ra khi Sao Kim đi qua phia truoc Mat Troi, luc nay Sao Kim nam giua Mat Troi va Trai Đat va cung nam tren mot đuong thang. Hanh tinh nay xuat hien nhu mot cham tron nho toi mau di chuyen qua đia Mat Troi khi quan sat tu Trai Đat.
Thoi gian cua su kien đi qua nay dien ra trong mot vai tieng (su kien Sao Kim đi ngang qua Mat Troi nam 2012 dien ra trong 6 tieng 40 phut). Hien tuong đi qua cung tuong tu nhu hien tuong nhat thuc do Mat Trang gay ra. Mac du đuong kinh cua Sao Kim lon gap 3 lan so voi đuong kinh cua Mat Trang, nhung hinh anh hanh tinh nay xuat hien nho hon rat nhieu va no cung di chuyen rat cham qua đia Mat Troi, boi vi hanh tinh nay nam cach xa Trai Đat rat nhieu so voi khoang cach Mat Trang nam cach xa Trai Đat.
Hien tuong qua canh cua Sao Kim la mot trong nhung hien tuong thien van hoc co the du đoan truoc va hiem xay ra nhat. Chung lap lai theo chu ky moi 243 nam, voi moi cap hien tuong qua canh dien ra cach nhau 8 nam va sau đo la mot khoang thoi gian gian cach dai khoang 121,5 nam va 105,5 nam. Chu ky dai nhu vay la do ty so giua chu ky quy đao cua Trai Đat va Sao Kim gan voi ty so huu ty 8:13 va 243:395.
Hien tuong Sao Kim đi qua Mat Troi gan đay nhat dien ra vao ngay 6 thang 6 nam 2012 se la hien tuong xay ra cuoi cung trong the ky nay; hien tuong cap truoc voi no đa xay ra vao ngay 8 thang 6 nam 2004. Cap hien tuong Sao Kim qua canh truoc đo nua đa xay ra vao thang 12 nam 1874 va thang 12 nam 1882. Sau nam 2012, cap hien tuong Sao Kim qua canh se xay ra vao ngay 11 thang 12 nam 2117 va ngay 8 thang 12 nam 2125.
Su kien Sao Kim đi qua Mat Troi co y nghia khoa hoc lon trong lich su boi vi nho quan sat hien tuong nay ma cac nha thien van co the lan đau tien uoc luong đuoc kich co cua cac hanh tinh trong He Mat Troi. Trong lan quan sat nam 1639, ket hop voi nguyen ly thi sai, cac nha thien van đa uoc luong ra đuoc khoang cach tu Trai Đat đen Mat Troi mot cach chinh xac hon so voi truoc đo. Them vao đo, lan đi qua vao thang 6 nam 2012 se cung cap cho cac nha khoa hoc mot so co hoi nghien cuu, đac biet la hieu chinh cac ky thuat đuoc su dung đe tim kiem cac hanh tinh ngoai He Mat Troi.
Viec su dung mot cach an toan cac thiet bi quan sat su đi qua cua Sao Kim cung giong nhu đoi voi quan sat hien tuong nhat thuc tung phan. Nhin truc tiep vao Mat Troi ma khong co dung cu bao ve mat se nhanh chong gay nhung chan thuong nghiem trong ton hai đen mat.


Giao hoi Quy đao cua Sao Kim nghieng 3,4 đo so voi quy đao cua Trai Đat, nen no se vuot qua Mat Troi theo huong len hoac huong xuong vao thoi điem giao hoi trong (Sao Kim nam giua Mat Troi va Trai Đat). Hien tuong qua canh se dien ra khi Sao Kim đat vi tri giao hoi voi Mat Troi tai hoac gan điem nut cua no - điem ma Sao Kim vuot qua mat phang quy đao cua Trai Đat (hay mat phang hoang đao) - va xuat hien khi quan sat tu Trai Đat la mot cham đen di chuyen truc tiep qua truoc Mat Troi.
Mac du đo nghieng giua hai mat phang quy đao cua hai hanh tinh chi la 3,4 đo, nhung Sao Kim co the nam xa Mat Troi đen 9,6 đo khi quan sat tu Trai Đat vao thoi điem giao hoi trong. Đuong kinh goc cua Mat Troi la vao khoang nua đo, trong khi Sao Kim co the vuot qua ben tren hoac ben duoi Mat Troi mot khoang bang 18 lan so voi đuong kinh goc cua Mat Troi vao thoi điem giao hoi ngoai (Sao Kim nam phia ben kia cua Mat Troi so voi Trai Đat).
Sau moi chu ky keo dai 243 nam, Sao Kim va Trai Đat se tro lai cung mot điem tren quy đao tuong ung. Mot chu ky nay se co đo dai 88.757 ngay Trai Đat va 224.701 ngay Sao Kim (tuong đuong 88.756 ngay Trai Đat), cung nhu Trai Đat chuyen đong đuoc 243 vong quanh Mat Troi va Sao Kim chuyen đong đuoc 152 vong quanh Mat Troi.
Mo hinh 105,5 nam–121,5 nam–8 nam khong chi la mo hinh duy nhat co kha thi cho chu ky 243 nam, boi vi su khong giong nhau giua thoi gian Sao Kim va Trai Đat vao moi luc đat giao hoi. Truoc nam 1518, mo hinh cua su đi qua cua Sao Kim la 8 nam–113,5 nam–121,5 nam va thoi gian gian cach truoc lan qua canh nam 546 la 121,5 nam cho moi lan. Mo hinh hien nay se tiep tuc đen nam 2846 roi đuoc thay the bang mo hinh 105,5 nam–129,5 nam–8 nam. Do đo, chu ky 243 nam se on đinh nhung khoang thoi gian gian cach giua cac lan trong moi chu ky se thay đoi theo thoi gian.
Tuy vay, ty so 243:395 Trai Đat:Sao Kim cung chi mang tinh tuong đoi, co nhung chuoi qua canh trong tuong lai se xay ra khac chu ky 243 nam, tham chi se trong hang ngan nam van chua xuat hien lai mot lan qua canh roi cuoi cung se đuoc thay the bang mot chuoi chu ky khac. Chang han trong qua khu co mot chuoi chu ky đa ket thuc vao nam 541 TCN va chuoi chu ky 2117 nam chi bat đau tu nam 1631.


Cac quan sat trong lich su = Thoi co đai va trung co =

Cac nha quan sat An Đo, Hy Lap, Ai Cap, Babylon va Trung Hoa thoi co đai đa co nhung hieu biet nhat đinh ve Sao Kim va su chuyen đong cua no. Cac nha thien van Hy Lap ban đau đa goi Sao Kim bang hai cai ten, Hesperus (tuong tu sao Hom) cho Sao Kim luc xuat hien vao buoi chieu va Phosphorus (tuong tu sao Mai) cho Sao Kim luc xuat hien vao buoi sang. Pythagoras đuoc cho la nguoi đau tien nhin nhan chung la cung mot đoi tuong. Nhung khong co bang chung nao cho thay cac nen van minh co đai co ghi nhan hay hieu biet ve su đi qua cua Sao Kim.
Sao Kim co vai tro rat quan trong đoi voi nhung nguoi tho dan Chau My co đai, đac biet la nguoi Maya. Ho goi no la Noh Ek, nghia la "ngoi sao vi đai" hay Xux Ek; hay con ton tho Sao Kim la vi than Kukulkan (hay than Gukumatz va than Quetzalcoatl o mot so vung thuoc Mexico). Thong qua cuon so Dresden (Dresden codex), chung ta biet nguoi Maya co đai đa ghi chu đay đu mot cach chinh xac ve chu ky cua Sao Kim nhung tuyet nhien ho khong đe cap đen hien tuong đi qua cua hanh tinh nay. Tuy nhien, mot bang viet co đuoc tim thay tai quan the Mayapan co chua cac hinh anh co the ghi lai su đi qua cua Sao Kim vao the ky XII hoac XIII.
Nha vat ly Avicenna nguoi Ba Tu đa tuyen bo nhin thay Sao Kim nhu la mot điem nam truoc Mat Troi. Đieu nay la co the vi theo tinh toan hien đai, Sao Kim đa đi qua Mat Troi vao ngay 24 thang 5 nam 1032, nhung Avicenna khong cho biet ro ong quan sat vao ngay nao va cac hoc gia hien đai ngay nay đat nghi van lieu ong co thuc su quan sat đuoc hien tuong tu noi o cua ong vao luc đo khong; hoac ong co the đa nham lan voi mot vet đen Mat Troi. Ong su dung ket qua quan sat cua minh va ket luan rang đoi khi Sao Kim roi khoi vi tri cua no trong thuyet đia tam ma xuat hien gan Mat Troi hon.


= Lan đi qua nam 1639 – quan sat khoa hoc đau tien =

Bai chi tiet: Su đi qua cua Sao Kim nam 1639
Nam 1627, Johannes Kepler tro thanh nguoi đau tien du đoan ve su đi qua cua Sao Kim va ong đa du đoan lan đi qua cua nam 1631. Tuy nhien, phuong phap cua ong khong đu chinh xac đe du đoan rang lan đi qua đo se khong the quan sat đuoc o phan lon Chau Au, va ket qua la khong ai quan sat đuoc hien tuong nay khi dua vao du đoan cua ong.
Quan sat khoa hoc đau tien ve su đi qua cua Sao Kim đuoc thuc hien boi Jeremiah Horrocks tu nha rieng cua ong o Carr House, lang Much Hoole, gan thanh pho Preston, nuoc Anh vao ngay 4 thang 12 nam 1639 (hay 24 thang 11 theo lich Julius luc nay đang đuoc su dung chinh thuc o Anh). Ban cua ong la William Crabtree cung quan sat đuoc hien tuong Sao Kim qua canh tu Broughton, gan Manchester. Kepler đa du đoan lan đi qua nam 1631 va nam 1761 nhung lai khong nhan thay con co mot lan qua canh gan tiep theo đo la nam 1639. Horrocks đa chinh sua lai tinh toan cua Kepler ve quy đao cua Sao Kim, va nhan ra rang cac lan Sao Kim đi qua se dien ra cach nhau 8 nam va lan tiep theo chinh la vao nam 1639.
Mac du ong khong chac chan chinh xac thoi gian dien ra, nhung ong tinh toan rang su qua canh se bat đau tu 15 gio. Horrocks đa tap trung quan sat hinh anh cua Mat Troi chieu qua chiec kinh thien van đon gian len mot manh giay, đay la cach quan sat an toan cho mat. Sau khi theo doi đuoc mot luc, ong đa may man nhin thay su qua canh dien ra vao 15 gio 15 phut, chi nua tieng truoc khi Mat Troi lan. Quan sat cua Horrocks cho phep ong đua ra mot con so du đoan tot ve kich co cua Sao Kim, cung nhu uoc tinh khoang cach trung binh giua Trai Đat va Mat Troi (bang voi mot đon vi thien van).
Ong uoc tinh con so nay vao khoang 95,6 trieu km (bang 0,639 AU) – khoang hai phan ba con so chinh xac ma chung ta biet ngay nay la 149,6 trieu km, nhung con so nay gan chinh xac hon tat ca nhung con so đuoc đua ra truoc thoi ong. Quan sat nay đuoc giu kin va chi đuoc cong bo khi ong qua đoi vao nam 1661.


= Lan đi qua nam 1761 va nam 1769 =

Bai chi tiet: Su đi qua cua Sao Kim nam 1769
Nam 1663, nha toan hoc James Gregory nguoi Scotland đa đe xuat trong tac pham Optica Promota cua ong rang viec quan sat su đi qua cua Sao Thuy tu nhung vi tri quan sat tot tren Trai Đat co the tinh toan đuoc thi sai cua Mat Troi va do đo đon vi thien van se đuoc tim ra dua vao phep đac tam giac. Hieu đuoc đieu nay, chang thanh nien Edmond Halley đa lam mot chuyen đi đen Saint Helena đe quan sat lan đi qua cua Sao Thuy vao ngay 28 thang 10 nam 1677 nhung that vong khi ngoai ong ra chi co Richard Towneley o Burnley, Lancashire cung thuc hien quan sat nay, trong khi Gallet o Avignon chi đon gian ghi chu rang no co xay ra. Halley khong hai long ve ket qua tinh toan thi sai Mat Troi la 45" đuoc cho la chinh xac.
Trong mot bai viet xuat ban nam 1691, va tai ban chi tiet hon xuat ban nam 1716, ong đa đe xuat rang co the tinh toan chinh xac hon bang cach su dung ket qua quan sat su đi qua cua Sao Kim, mac du hien tuong nay xay ra lan nua vao nam 1761 va Halley qua đoi vao nam 1742. Vao nam 1761, rat nhieu đoan tham hiem đa đen nhung noi khac nhau tren the gioi đe thuc hien quan sat chinh xac ve su qua canh Sao Kim va đe tinh toan mo hinh đuoc đe xuat boi Halley – đay la mot vi du so khai ve su cong tac khoa hoc quoc te.
Tuy vay, su cong tac nay cung bi canh tranh gay gat, vi du nhung nha khoa hoc nguoi Anh chi co đong luc khi nghe đuoc ke hoach cua nha thien van Joseph-Nicolas Delisle nguoi Phap. Trong no luc thuc hien chuyen tham hiem quan sat đi qua đau tien, cac nha thien van tu Anh, Ao va Phap đa đen khap noi tren the gioi, bao gom ca Siberia, Newfoundland va Madagascar. Hau het nhung nguoi tham gia đeu quan sat thay mot phan hien tuong qua canh, nhung quan sat thanh cong nhat do Jeremiah Dixon va Charles Mason thuc hien tai Mui Hao Vong. It thanh cong hon, tai Saint Helena, Nevil Maskelyne va Robert Waddington khong quan sat đuoc su đi qua nhung ho cung linh hoat su dung phep đac tam giac len khoang cach Mat Trang đe tim kinh đo.

Su hien dien cua khi quyen Sao Kim đuoc Mikhail Lomonosov ket luan tren co so quan sat cua ong ve su qua canh cua Sao Kim nam 1761 tu Vien Han lam Khoa hoc Hoang gia Sankt-Peterburg. Ong đa su dung mot thiet bi quang hoc khuc xa hai ong kinh va mot bo loc Mat Troi yeu (kinh gan trong) đe quan sat va tuong trinh rang đa thay mot vet lom cua anh sang ("vong cung cua Lomonosov") tu đia cua Mat Troi khi Sao Kim buoc vao. Lomonosov cho rang hieu ung nay gay ra do su khuc xa cua cac tia sang Mat Troi qua bau troi khi quyen, va cung tuong trinh rang co su xuat hien cua mot phan cua Sao Kim vao thoi điem đo.
Nam 2012, Pasachoff va Sheehan tuong trinh rang, dua tren su hieu biet cua minh ve khi quyen Sao Kim qua ket qua thu đuoc tu lan quan sat qua canh nam 2004, va cho rang đieu ma Lomonosov tung cong bo khong phai la khi quyen cua Sao Kim. Đe thuc hien mot thu nghiem mang tinh quyet đinh, mot nhom cac nha nghien cuu đa tien hanh thuc hien lai buoi quan sat cua Lomonosov voi cac thiet bi co nhu thoi đo vao lan qua canh thang 6 nam 2012. Ho quan sat đuoc "vong cung cua Lomonosov" va cac hieu ung khac o vung hao quang Mat Troi gay ra do khi quyen cua Sao Kim va ket luan rang kinh thien van cua Lomonosov đa quan sat đung ve viec Sao Kim đi vao đia Mat Troi trong qua trinh dien ra su đi qua va cung đung voi nhung ban ghi chep cua ong vao nam 1761.

Lan qua canh nam 1769, cac nha khoa hoc đa co chuyen đi đen Tahiti, Na Uy, va mot so đia điem o Bac My nhu Canada, New England, va San Jose del Cabo (Baja California, luc bay gio con la thuoc đia cua Tay Ban Nha). Nha thien van Christian Mayer nguoi CH Czech đuoc Nu hoang Ekaterina Đe Nhi cua Nga moi đen Sankt-Peterburg đe quan sat cung Anders Johan Lexell, trong khi nhung thanh vien cua Vien Han lam Khoa hoc Nga đuoc cu đen 8 đia điem khac nhau trong Đe quoc Nga đe quan sat duoi su quan ly chung cua Stepan Rumovsky. Vua George Đe Tam cua Anh đa cho xay dung Đai thien van King gan dinh mua he cua ong o Richmond Lodge, đe ong cung nha thien van Stephen Demainbray thuc hien quan sat su đi qua cua Sao Kim.
Nha thien van Maximilian Hell nguoi Hungary va tro ly cua ong la Janos Sajnovics đa đi đen Vardø, Na Uy duoi su bao tro cua Vua Christian Đe Tam cua Đan Mach. William Wales va Joseph Dymond cung thuc hien quan sat cua ho o vinh Hudson, Canada cho Hoi Hoang gia Luan Đon. Mot buoi quan sat khac boi nhom cac nha thien van nguoi Anh cung đuoc thuc hien tai My. O Philadelphia, Hoi Triet hoc Hoa Ky cung dung len ba đai quan sat tam thoi va lap ra mot uy ban trong đo đung đau boi David Rittenhouse. Hay quan sat khac đuoc thuc hien boi nhom cua Tien si Benjamin West tai Providence, Đao Rhode va ket qua cua buoi quan sat đuoc cong bo vao nam 1769.
Ket qua cua nhung quan sat khac nhau tai Bac My thuoc Anh đuoc in trong tap đau tien cua tac pham Transactions cua Hoi Triet hoc Hoa Ky vao nam 1771. Đe so sanh voi ket qua quan sat o Bac My, William Smith đa xuat ban mot an pham vao nam 1771 va đua ra con so thi sai Mat Troi la tu 8,48 đen 8,49 giay cung, tuong ung voi khoang cach tu Mat Troi đen Trai Đat gap 24.000 lan ban kinh cua Trai Đat, con so nay chi lech 3% so voi gia tri đung ngay nay.
Cac quan sat cung đuoc thuc hien o Tahiti boi James Cook va Charles Green tai mot đia điem đuoc goi la "Point Venus". Su qua canh đa xay ra trong chuyen tham hiem đau tien cua ong sau khi ong kham pha ra New Zealand va Australia. Đay la mot trong nam chuyen tham hiem do Hoi Hoang gia Anh va nha thien van hoc hoang gia Nevil Maskelyne to chuc.
Jean-Baptiste Chappe d'Auteroche đa đen San Jose del Cabo (luc nay đuoc goi la Tan Tay Ban Nha) đe quan sat Sao Kim đi qua cung hai nha thien van Tay Ban Nha la Vicente de Doz va Salvador de Medina. Tuy nhien rat tiec, ong đa mac benh sot vang ngay sau khi hoan thanh quan sat cua minh. Chi 9 trong so 28 nguoi cua đoan tham hiem cua ong quay tro ve nha an toan.

Mot truong hop khong may khac, Guillaume Le Gentil đa mat tam nam đe thuc hien chuyen đi quan sat hien tuong nay. Tuy vay, trong chuyen đi đo, ong bi mat vo va tai san, cung nhu bi cho la đa chet tren đuong đi, nhung no luc va su xui rui cua ong đa tro thanh nguon cam hung cho vo kich Transit of Venus boi Maureen Hunter. Ngoai ra, Ruđer Boskovic cung nhan lenh tu Hoi Hoang gia đe đen Istanbul quan sat, nhung rat tiec ong cap ben qua tre.
Nam 1771, nha thien van Jerome Lalande nguoi Phapket hop du lieu quan sat cua hai lan đi qua nam 1761 va nam 1769 va tinh toan ra đon vi thien van co gia tri 153 trieu km (±1 trieu km). Đo chinh xac it hon so voi mong đoi boi hieu ung giot đen, nhung đay van la con so cho thay su cai thien đang ke so voi tinh toan truoc đo cua Horrocks.
Maximilian Hell đa cong bo ket qua chuyen tham hiem cua ong vao nam 1770 tai Copenhagen. Dua tren ket qua tu chuyen tham hiem cua minh, Wales va Cook cung đa trinh bay mot cach tinh đon vi thien van khac vao nam 1772, va cho ra con so 151,7 trieu km. Lalande len tieng đoi hoi bang chung chinh xac ve chuyen tham hiem cua Hell trong mot bai viet tren Journal des scavans vao nam 1778, nhung sau đo rut lai bai viet.


= Lan đi qua nam 1874 va nam 1882 =
Bai chi tiet: Su đi qua cua Sao Kim nam 1874, va Su đi qua cua Sao Kim nam 1882

Lan đi qua cua Sao Kim nam 1874 va nam 1882 cho phep cac nha khoa hoc đo đac đuoc nhung con so chinh xac hon. Ba đoan tham hiem tu Đuc, Vuong quoc Anh va Hoa Ky đa đi đen quan đao Kerguelen đe quan sat va khao sat vao nam 1874. Nha thien van Simon Newcomb nguoi My đa ket hop du lieu tu bon lan đi qua truoc đo gan nhat va ong cho ra con so 149,59 trieu km (±0,31 trieu km) đe giai đap van đe so đo cua đon vi thien van.
Cac ky thuat hien đai hon vao thoi nay, nhu su dung song vo tuyen hoi đap tu cac tau tham do khong gian (telemetry), cac phep đo radar đen cac hanh tinh hay tieu hanh tinh xa trong He Mat Troi, đa cho chung ta mot gia tri cua đon vi thien van (AU) chinh xac hon va đo sai so chi khoang ±30 met, va bay gio khong ai su dung thi sai Mat Troi đe đo đon vi thien van nua.


= Lan đi qua nam 2004 va 2012 =

Bai chi tiet: Su đi qua cua Sao Kim nam 2004, va Su đi qua cua Sao Kim nam 2012
Nhieu to chuc khoa hoc lon dan đau boi Đai thien van Nam Chau Au (ESO) đa thuc hien mot buoi quan sat va đo đac khoang cach tu Trai Đat đen Mat Troi tren quy mo toan the gioi, đuoc tien hanh boi cac nha thien van nghiep du va hoc sinh sinh vien, trong thoi gian Sao Kim đi ngang qua Mat Troi nam 2004. Cac quan sat cua nhung nguoi tham gia cho phep tinh ra gia tri cua đon vi thien van la 149.608.708 km ± 11.835 km voi đo sai so 0,007% so voi gia tri đung đuoc chap nhan.
Su kien Sao Kim đi qua Mat Troi nam 2004 nhan đuoc rat nhieu su quan tam, cac nha khoa hoc no luc đo đac luong anh sang dan mo nhat khi Sao Kim tu tu che khuat anh sang cua Mat Troi, đe đieu chinh lai cac ky thuat ma ho hy vong co the ap dung đe tim kiem cac ngoai hanh tinh. Cac phuong phap tim kiem cac hanh tinh chuyen đong quanh cac ngoi sao khac Mat Troi chi hoat đong o mot vai truong hop: mot la nhung hanh tinh đo phai rat lon (tuong đuong kich co Sao Moc chu khong nhu Trai Đat), tuong đuong voi trong luc cua chung đu lon đe lam 'lac lu' ngoi sao chu va giup chung ta phat hien đuoc su thay đoi trong chuyen đong rieng cua chung hoac su thay đoi cua hieu ung Doppler trong van toc xuyen tam; nhung ngoai hanh tinh to lon co kich co tuong đuong Sao Moc hoac Sao Hai Vuong nam qua gan voi ngoi sao chu va su đi qua cua chung lam thay đoi đang ke đo sang cua ngoi sao chu; hoac la cac ngoai hanh tinh đi qua cac ngoi sao nen o phia sau lam dich chuyen nho vi tri cac sao nen so voi ngoi sao chu cua ngoai hanh tinh hay tao nen hieu ung vi thau kinh hap dan tu đo dich chuyen nho nay ma cac nha thien van co the đoan ra ton tai ngoai hanh tinh quay quanh ngoi sao chu va khoi luong cua ngoai hanh tinh.
Đo cuong đo anh sang trong qua trinh đi ngang qua, ngoi sao se bi che khuat anh sang mot phan va chung ta biet đuoc rang co mot hanh tinh o đo boi no đi qua phia truoc va che khuat anh sang tu ngoi sao. Nhung viec nay đoi hoi phep đo cuc ky chinh xac, vi du su qua canh cua Sao Kim chi lam giam đo sang cua Mat Troi đi 0,001% (nghia la Mat Troi van sang 99,9% so voi binh thuong), va su qua canh o cac he hanh tinh ben ngoai He Mat Troi cung vay, tham chi chung ta se kho nhan thay hon.
Lan đi qua cua Sao Kim vao nam 2012 cho cac nha khoa hoc nhieu co hoi tot đe nghien cuu, đac biet la trong viec tim kiem cac ngoai hanh tinh. Nhung nghien cuu đuoc trien khai trong lan đi qua nam 2012 bao gom:

Đo đac su toi đi cua ngoi sao do su đi qua phia truoc cua mot hanh tinh đa biet (Mat Troi va Sao Kim) giup cac nha thien van kham pha đuoc cac ngoai hanh tinh. Khac voi lan qua canh nam 2004, lan vao nam 2012 dien ra trong chu ky hoat đong manh 11 nam cua Mat Troi, no cho phep cac nha thien van thu thap đuoc tin hieu ve mot hanh tinh đi qua ngoi sao đang co hoat đong khong binh thuong (qua muc binh thuong).
Cac phep đo đuoc thuc hien trong thoi gian dien ra qua canh nham tim ra đuong kinh đuoc xac đinh ro rang cua Sao Kim va so sanh voi đuong kinh đa biet truoc đo. Đieu nay vua giup so sanh đo sai lech cua cac phuong phap đo, cung nhu ap dung đe đo đac đuong kinh cua cac hanh tinh khac.
Cac quan sat đuoc thuc hien đe khao sat bau khi quyen cua Sao Kim boi cac kinh thien van mat đat va tau Venus Express, cho phep cac nha khoa hoc hieu ro hon ve khi quyen cua hanh tinh nay va so sanh voi nhung hieu biet truoc đo cua chung ta ve no. Ket qua nay giup ta biet đuoc ve khi hau cua hanh tinh.
Du lieu quang pho chup bau khi quyen cua Sao Kim se đuoc so sanh voi cac nghien cuu ve nhung ngoai hanh tinh xa xoi co so huu bau khi quyen.
Kinh Vien vong Khong gian Hubble vi khong the huong nhin truc tiep vao Mat Troi, nen đa su dung Mat Trang lam 'guong phan chieu', quan sat anh sang Mat Troi đi xuyen qua lop khi quyen cua Sao Kim đe xac đinh thanh phan cua no. Ket qua nay cho ta thay co hoi su dung phuong phap nay len cac ngoai hanh tinh trong tuong lai.


Sao Kim qua canh mot phan Đoi khi Sao Kim se khong đi qua đia Mat Troi o phan trung tam, trong truong hop nay, mot so khu vuc tren Trai Đat se quan sat đuoc Sao Kim đi qua đia Mat Troi nhung o mot so khu vuc khac chi thay no đi qua o phan ria đia Mat Troi (khong co pha thu 2 va pha thu 3), va đay đuoc goi la su qua canh Sao Kim mot phan. Lan qua canh vao ngay 6 thang 12 nam 1631 đa ghi nhan đieu nay va lan tiep theo la vao ngay 13 thang 12 nam 2611. Hay cung co kha nang mot so noi tren the gioi quan sat đuoc Sao Kim qua canh mot phan, trong khi nhung noi con lai se khong he quan sat đuoc va Sao Kim se khong đi vao đia Mat Troi khi quan sat tu nhung noi đo. Su qua canh kieu nay đa xay ra vao ngay 19 thang 11 nam 541 TCN va trong tuong lai vao ngay 14 thang 12 nam 2854. Đieu nay xay ra do su chenh lech vi kich thuoc lon cua Trai Đat tao ra nhung điem nhin khac nhau ve Sao Kim va Mat Troi.


Qua canh đong thoi cua Sao Kim va Sao Thuy Su đi qua Mat Troi đong thoi cua Sao Kim va Sao Thuy co xay ra nhung vo cung hiem gap. Su kien nay đa tung dien ra vao ngay 22 thang 9 nam 373.173 TCN va lan tiep theo se la vao ngay 26 thang 7 nam 69.163 va mot lan nua vao ngay 29 thang 3 nam 224.508. Su qua canh đong thoi cua Sao Kim va nhat thuc (qua canh boi Mat Trang) cung co xay ra nhung vo cung hiem gap. Su kien nay đa dien ra vao ngay 1 thang 11 nam 15.607 TCN va lan tiep theo la vao ngay 5 thang 4 nam 15.232, hay su kien Sao Kim đi qua Mat Troi dien ra mot ngay truoc nhat thuc toan phan vao ngay 3 thang 6 nam 1769 co the quan sat đuoc tu Bac My, Chau Au va Bac A.


Nhung lan qua canh trong qua khu va tuong lai NASA co tinh toan va cong bo danh sach tat ca nhung lan đi qua cua Sao Kim tu nam 2000 TCN đen nam 4000. Tinh đen hien tai, Sao Kim chi qua canh vao thang 6 va thang 12, thoi gian dien ra qua canh Sao Kim se thay đoi cham dan đeu, lech khoang hai ngay qua moi nam trong chu ky 243 nam. Cac lan đi qua thuong dien ra theo cap, moi lan trong mot cap cach nhau 8 nam. Đieu nay co nhu vay la do khoang thoi gian 8 nam cua Trai Đat gan bang voi 13 nam cua Sao Kim, do đo cu 8 nam thi hai hanh tinh se quay tro ve vi tri cu tren quy đao nhung van chua chinh xac (do con yeu to mat nghieng quy đao, va Sao Kim thuong đen truoc 22 tieng so voi Trai Đat) đe tao thanh ba điem thang hang nhau đe dien ra hien tuong đi qua.
Lan qua canh gan đay nhat dien ra đon le chu khong theo cap la vao nam 1396, lan tiep theo la vao nam 3089. Lan qua canh nam 2854 (chung mot cap voi lan cua nam 2846), mac du Sao Kim se khong đi qua Mat Troi khi nhin tu xich đao Trai Đat, nhung tren thuc te no van đi qua va mot so noi o ban cau nam se quan sat đuoc qua canh mot phan.
Nhu vay cu sau 243 nam, tat ca nhung lan đi qua cua Sao Kim se dien ra lai nhu cu cua chu ky truoc đo. Lan qua canh nam 1874 la lan qua canh thu nhat cua chu ky 243 nam lan nay, lan vao nam 1882 la lan thu hai, lan vao nam 2004 la lan thu ba, va lan vao nam 2012 la lan thu tu, va lap lai thi lan vao nam 2117 la lan thu nhat cua chu ky tiep theo. Tuy nhien, điem nut len (qua canh vao thang 12) cua quy đao Sao Kim se đi lui cu sau moi 243 nam, vay nen lan qua canh vao nam 2854 se la lan cuoi cung cua chu ky thu ba thay lan thu nhat cua chu ky sau đo nua. Điem nut xuong (qua canh vao thang 6) se đi tien vay nen lan qua canh vao nam 3705 se la lan thu hai cua chu ky đo. Tu nam 125.000 TCN đen nam 125.000 chi co 10 chuoi chu ky 243 nam ma ca hai điem nut len xuong đeu the hien đung nhung lan qua canh cua Sao Kim, boi điem nut cua Sao Kim se di chuyen lui va di chuyen tien lien tuc khi quan sat tu Trai Đat.


= Trong qua khu =


Tham khao