Đong đat Thong Hai 1970 (tieng Trung: 通海大地震) xay ra vao 01:00:41 ngay 5 thang 1 theo gio đia phuong nam 1970 tai huyen Thong Hai, tinh Van Nam, Trung Quoc. Đut gay bat nguon tu Đoi đut gay Song Hong, von chua trai qua tran đong đat nao co cuong đo tren 7,0 tu nam 1700. Tran đong đat nay khien it nhat 15.000 nguoi thiet mang, nam trong so cac tran đong đat gay ton that nhan mang cao nhat trong thap nien nay. Chan đong gay ton that tu 5 đen 25 trieu USD (gia nam 1970), va co the cam nhan đuoc trong mot khu vuc rong 8.781 km2 (3.390 dam vuong Anh).
Đong đat dien ra vao thoi điem cao trao cua cuoc Đai cach mang Van hoa do đo su kien đa khong đuoc chinh phu Trung Quoc cong bo rong rai trong hon mot thap nien. Luong cuu tro va tai chinh phan phoi đuoc mo ta la "nho tham hai". Phan lon cuu tro cho nhung nguoi song nam duoi hinh thuc "tinh than", bao gom cac tuong chuong Mao chu tich va cac thu chia buon. Tuy the, tran đong đat nay nam trong so nhung tran đong đat đau tien đuoc chinh phu Trung Quoc nghien cuu dai han. No đuoc cho la mot trong nhung nguyen nhan dan đen viec thiet lap he thong giam sat đong đat lon nhat tai Trung Quoc vao 25 nam sau.


Boi canh va kien tao Van Nam nam trong so cac tinh co hoat đong đia chan tich cuc hon tai Trung Quoc. Tran đong đat som nhat đuoc ghi nhan xay ra vao the ky 9; tuy nhien, cac tran đong đat tu trung binh đen manh quan sat đuoc tu the ky 15. Tu the ky 9, 32 tran đong đat voi cuong đo tu 7 tro len đa xay ra tren đia phan tinh. Đut gay truot ngang nong la mot đac điem cua cac tran đong đat tai Van Nam.
Cac tran đong đat tai mien tay nam cua Van Nam, nhu su kien Thong Hai nam 1970, it thuong xuyen hon tai cac mien khac trong tinh. Đoi đut gay Song Hong đuoc cho la nguyen nhan gay tran đong đat nay, song ve tong the thi it co hoat đong đia chat hoc. Cac tran đong đat Song Hong thuong phat sinh tai noi co goc lech lon, theo mot bao cao vao nam 1962. Dau hieu tren cac đa tram tich bieu thi rang mot vai tran đong đat lon hinh thanh đoi đut gay trong cac the Canh Tan va Toan Tan. Cho đen tran đong đat nay, khong co tran đong đat nao co cuong đo tren 7,0 đo Richter xay ra trong đoi đut gay nay ke tu khoang nam 1700, va đoi đut gay đuoc cho la đa "chet". Ke tu đong đat Thong Hai 1970, nguoi ta cho rang đoi đut gay song Hong thay vao đo trai qua mot gian đoan đia chan tuong tu cua Đuong kien tao Trung uong Nhat Ban, von khong co đong đat lon ke tu nam 700 song tung tao ra cac tran đong đat rat mang trong the Toan Tan.


Thiet hai Chan tam cua tran đong đat nam cach 121 km (75 mi) ve phia tay nam cua Con Minh va nam cach 97 km (60 mi) ve phia tay bac cua Ca Cuu; đay la khu vuc chu yeu trong cay thuoc la. Tac đong cua đong đat co the cam nhan đuoc trong mot khu vuc 8.781 km2 (3.390 dam vuong Anh). Tai Ha Noi, noi cach chan tam 483 km (300 mi), nguoi dan roi khoi nha cua ho rung lac bat nguon tu tran đong đat.
Tran đong đat manh 7,7 theo thang Richter. No khien cho 15.621 nguoi thiet mang, la tran đong đat gay tu vong cao thu ba tai Trung Quoc trong the ky 20, va co them 26.783 nguoi bi thuong. Chan đong gay ton that tu 5 đen 25 trieu USD (gia nam 1970). Mot tuong thuat cua Reuters ngay sau đong đat đe cap đen viec Đai Thien Van Hoang gia Hong Kong ghi nhan mot tran đong đat "manh liet" va trich dan mot bao cao chua đuoc chung thuc rang no co the tan pha cuc bo Con Minh. Tran đong đat gay ra đut gay be mat co the thay đuoc voi khoang cach 50 km (31 mi) tren Đut gay Thong Hai. Khoang cach thang goc voi đuong chinh toi đa theo chieu ngang la 2,5 m (8 ft) va khoang cach thang goc voi đuong chinh theo chieu doc la khoang 0,5 m (1,5 ft). Theo ket qua tu cong nghe nghich đao, cac nha khoa hoc co the quyet đinh rang mot vai su kien do đut gay be mat. Đieu nay xac nhan them rang tran đong đat nay, cung voi mot tran đong đat tai Van Nam vao nam 1973, tuong ung voi mot đut gay trong khu vuc.


Hau qua Đong đat Thong Hai 1970 nam trong so cac tran đong đat đau tien đuoc chinh phu Trung Quoc nghien cuu dai han. Co tren 40 nha đia chan hoc, ky su, va nha đia chat hoc đen khu vuc chiu tai hoa sau đo đe tien hanh nghien cuu nguyen nhan va thiet hai cua đong đat; mot so danh đen mot nam đe thu thap cac mau đat va ghi lai cac bang chung nghien cuu chu yeu khac đe nghien cuu sau nay. Cac du lieu nhu vat đuoc thu thap tren mot khu vuc rong bao trum gan 1400 huong trong khu vuc.
Theo tuong thuat cua Reuters, nhung nguoi con song cung nhau tu "chien đau voi tai hoa". Phan lon cuu tro cho nhung nguoi con song la duoi dang "tinh than". Theo bao Beijing Morning Post (Bac Kinh tao bao) 30 nam sau, luc đo Trung Quoc đang trong cuoc Cach mang Van hoa (1966-1976), tu co lap voi the gioi phuong Tay, he tu tuong đe cao su tu luc va cam ben ngoai ho tro, "sau tran đong đat, cac khu vuc thien tai nhan đuoc hang tram ngan ban sao cua sach Mao chu tich ngu luc, huy hieu danh du cua Mao chu tich, va 14.350 la thu cam thong, nhung so tien cuu tro vat chat va tai chinh la nho tham hai".
Cac chi tiet cua tran đong đat khong đuoc nha cam quyen Trung Quoc cong khai rong rai cho đen khoang 18 nam sau khi xay ra su kien. Trong cac thap ky đau cong san tai Trung Quoc; chinh sach la khong đe lo cac tai hoa tru khi co nguoi nuoc ngoai bi thuong. Trong khi bao chi chinh thuc cua Trung Quoc khong phat hanh mot tuong thuat toan dien, Reuters va Đai Thien van Hoang gia Hong Kong đeu phat thong tin ngay sau đong đat. Tai thoi điem đong đat, Tan Hoa xa đe cap ngan đen mot tran đong đat co cuong đo nho hon song khong cung cap thong tin thiet hai hoac thuong vong.
Ngay 19 thang 11 nam 1988, Tran Chuong Lap cua Cuc Đia chan Trung Quoc phat bieu tai mot buoi hop bao ve mot tran đong đat moi dien ra rang theo uoc tinh tong so nguoi thiet mang trong Đong đat Thong Hai 1970 la 10.000. Cac quan chuc tu Trung Quoc đua ra mot uoc tinh khac vao nam 2000, đua tong so thiet mang len 15.621. Trung Quoc cong bo uoc tinh sau mot le tuong niem danh cho nhung nguoi song sot va than nhan đuoc to chuc tai Ngoc Khe vao ngay 5 thang 1. Mot quan chuc cua Cuc Đia chan Ngoc Khe giai thich rang thong tin tung đuoc phan loai vi "ly do chinh tri" va tong so nguoi thiet mang đuoc gioi quan chuc biet đen som tu nam 1997.
25 nam sau tran đong đat, mang luoi giam sat đong đat lon nhat toan Trung Quoc đuoc lap tai Van Nam. Mang luoi lap van phong đia chan tai toan bo cac huyen đe chuan bi cho đut gay lon khac. Đong đat Thong Hai 1970 đuoc trich dan la mot trong cac nguyen nhan đang sau viec thiet lap he thong giam sat.


Tham khao Thu muc Allen, C. R.; A. R. Gillespie; Han Yuan; Kerry E. Sieh; Zhang Buchun; Zhu Chengnan (thang 6 nam 1984). "Red River and associated faults, Yunnan Province, China; Quaternary geology, slip rates, and seismic hazard" (PDF). Geological Society of America Bulletin. Quyen 95 so 6. doi:10.1130/0016-7606. Ban goc (PDF) luu tru ngay 12 thang 2 nam 2012. Truy cap ngay 8 thang 5 nam 2015.
Chen, Wai-Fah; Charles Scawthorn (2002). Earthquake Engineering Handbook. CRC Press. ISBN 0-8493-0068-1.
Hu, Yu-Xian; Shih Chi Liu; Weimin Dong (1996). Earthquake Engineering. Taylor & Francis. ISBN 0-419-20590-X.
Zschau, Jochen; Andreas N. Kuppers (2003). Early Warning Systems for Natural Disaster Reduction. Springer. ISBN 3-540-67962-6.