Vuong quoc Bayern (Tieng Đuc: Konigreich Bayern, tieng Bayern: Kinereich Bayern) la mot quoc gia o Trung Au, đuoc thanh hinh tu nam 1806. No bat nguon tu hiep đinh hoa binh đuoc ky ket vao ngay 26 thang 12 nam 1805 tai Preßburg giua nha toan quyen đai dien cho hoang đe Phap Napoleon va hoang đe La Ma Than thanh cuoi cung Franz II. Cong tuoc Maximilian IV Joseph cua Bayern thuoc nha Wittelsbach tro thanh vua đau tien cua Bayern vao ngay 1 thang 1 nam 1806 voi ten goi la Maximilian I Joseph. Che đo quan chu nay đuoc cai tri boi nha Wittelsbach cho đen khi vuong quoc giai the vao nam 1918. Hau het cac bien gioi cua vuong quoc Bayern giong voi Bayern ngay nay, tuy nhien Tyrol va Vorarlberg đa nhuong lai cho Đe quoc Ao, đe đoi lai ho nhan đuoc Aschaffenburg va mot phan nho cua Hesse-Darmstadt. La mot nuoc trong Đe che Đuc, vuong quoc co dien tich lon thu hai chi sau Vuong quoc Pho. Ke tu khi thong nhat đe quoc Đuc vao nam 1871, Bayern van la mot phan cua Đuc cho đen ngay nay.
Vuong quoc Bayern bao gom cong quoc Bayern, Rheinpfalz cung phan lon cua Franken va Schwaben.
Vuong quoc ton tai đen nam 1918, khi vi vua cuoi cung, Quoc vuong Ludwig III cua Bayern, vi cuoc Cach mang thang 11, sau khi Chien tranh the gioi thu nhat cham dut, phai roi khoi đat nuoc sang ti nan o Hungary. Voi su thanh lap bang tu do Bayern, nuoc nay đuoc to chuc lai voi mot chinh the moi.


Lich su = Thanh lap va banh truong lanh tho duoi thoi Maximilian I =
Bai chi tiet: Lich su Bayern
Vao ngay 30 thang 12 nam 1777, dong Wittelsbachs o Bayern tuyet chung, va quyen ke vi trong Tuyen hau xu Bayern đuoc chuyen cho Karl Theodor, Tuyen hau tuoc Pfalz. Sau khi bi chia cat trong bon the ky ruoi, Tuyen hau xu Pfalz, noi co cac cong quoc Julich va Berg đa đuoc them vao, đa đuoc thong nhat voi Bayern. Nam 1793, quan đoi cach mang Phap đanh chiem xu Pfalz, nam 1795, quan Phap duoi quyen Moreau xam luoc Bayern va tien đen Munchen - noi ho đuoc đon tiep mot cach vui ve boi nhung nguoi Tu do bi đan ap tu lau va bao vay Ingolstadt. Karl Theodor, nguoi đa khong lam gi đe ngan chan chien tranh hoac chong lai cuoc xam luoc chay tron đen Sachsen, đe lai mot nhiep chinh, cac thanh vien cua ho đa ky mot cong uoc voi Moreau, theo đo ong đa ban hanh mot hiep đinh đinh chien đe đoi lai đong gop lon (ngay 7 thang 9 nam 1796). Giua nguoi Phap va nguoi Ao, Bayern luc nay đang o trong mot tinh the toi te. Truoc khi Karl Theodor qua đoi (16 thang 2 nam 1799), nguoi Ao đa chiem đong đat nuoc mot lan nua, đe chuan bi cho viec noi lai chien tranh voi Phap.

Maximilian I Joseph, mot cu tri moi, đa thanh cong ke vi mot cach kho khan. Mac du su đong tinh cua chinh ong va cua bo truong toan quyen cua ong, Maximilian von Montgelas, neu co ai khac thi la Phap chu khong phai Ao, va thuc te la quan Bayern bi phan tan va vo to chuc, đa khien ong tro nen bat luc trong tay cua Ao. Vao ngay 2 thang 12 nam 1800, quan đoi Bayern tham gia vao that bai cua Ao tai Hohenlinden, va Moreau mot lan nua chiem đong Munchen. Trong hoa uoc Luneville 1801, Kurpfalzbayern cung nhu cac nuoc khac trong đe quoc La Ma Than thanh đa phai giao cac lanh tho ben tay trai song Rhein cho Phap. Vi vay ho đa mat đi phan lanh tho ben trai song Rhein cua Kurpfalz va cong quoc Julich. Tuy nhien tuyen hau quoc Bayern trong luat Reichsdeputationshauptschluss cua đe quoc La Ma Than thanh trong nam 1803 đa đuoc nhieu phan cua Franken va Schwaben, nhung phai nhuong phan lanh tho ben phai song Rhein cua Kurpfalz cho Baden. 1805 Bayern đa ky hiep uoc Bogenhausen lien ket voi Napoleon.
Trong luc quan đoi Bayern voi 30.000 nguoi vao ngay 2 thang 12 nam 1805 chan giu quan đoi Ao tai Iglau, Napoleon đa thang tran Austerlitz.
Trong hiep uoc Brunn va hoa uoc Preßburg Bayern đuoc giao cho Tirol va Vorarlberg, cong quoc Burgau, thanh pho Augsburg va lanh tho chung quanh Lindau. Ansbach, Eichstatt va Passauer Ilzland cung thuoc ve Bayern. Trong thang 3 nam 1806 Bayern tu nguyen giao cong quoc Berg nam ben phai song Rhein cho Napoleon đoi lay cong quoc Ansbach.


Xem them Bayern
Đe che Đuc
Lich su Đuc


Tham khao