Van Lang (chu Han: 文郎) la nha nuoc đau tien trong lich su Viet Nam cai tri boi cac Vua Hung, tuong ung voi cac thoi ky van hoa Đong Son, Phung Nguyen, Go Mun va Đong Đau. Lanh tho nha nuoc Van Lang gom mot phan Trung Quoc, Bac Bo va Bac Trung Bo ngay nay.


Ten goi Theo Tran Quoc Vuong, trong truyen thong cua nguoi Muong, to tien cua ho la hai con chim Klang va Klao. Van Lang, Gia Ninh, Me Linh... la cach đoc tieng Viet cua Klang, Blang, Bling, Mling... đeu chi loai chim lon. Cach giai thich nay phu hop voi hinh tuong chim Lac va nguoi nhay mua mac bo đo bang long chim tren cac trong đong Viet Nam; hay ca cac ten goi chu Han ve sau nhu: Bach Hac (chim hac trang), Chu Dien (dieu hau đo), O Dien (qua đen), Hong Bang chi loai chim nuoc lon thuoc ho Diec. 


Su lieu Su ky Tac an viet thoi Đuong: "Quan Giao Chi co ruong Lac... nguoi Lac. Co cac chuc Lac Vuong, Lac Hau, cac huyen tu đat chuc Lac Tuong đeo an đong dai xanh..."
Cuu Đuong thu, bo chinh su viet thoi nha Hau Tan: "Đat quan Giao Chi rat mau mo, xua co quan truong la Hung Vuong, phu ta la Hung Hau".
Trong đo chu Hung (雄) va Lac (雒) viet gan giong nhau, de nham lan. Nhu vay Hung Vuong cung la Lac Vuong, Hung Hau la Lac Hau hay Hung Đien (ruong Hung) cung la Lac Đien (ruong Lac).
Thai Binh Ngu Lam, bo sach đia ly viet thoi nha Tong: "Phong Chau tuc quan Thua Hoa. Xua la nuoc Van Lang, co song Van Lang."
Bo su Đai Viet su luoc viet thoi Tran, Hung Vuong đau tien la nguoi o bo Gia Ninh, dung ao thuat quy phuc cac bo khac vao khoang đoi Chu Trang Vuong (696–682 TCN). Quoc hieu va kinh đo đeu la Van Lang, truyen 18 đoi, moi đoi tri vi khoang 24 nam. 
Đai Viet su ky toan thu viet thoi Le, Hung Vuong đau tien la con cua Lac Long Quan va Au Co, chau Kinh Duong Vuong (vua nuoc Xich Quy vao khoang nam 2879 TCN). Quoc hieu la Van Lang, đong đo o Phong Chau. Theo thuyet nay thi moi đoi toi thieu 131 nam, do đo nen hieu la 18 chi (nhanh) hay 18 vuong trieu.
Tom lai, nuoc Van Lang va cac vua Hung đuoc ghi chep so luoc trong chinh su Trung Quoc, con o Viet Nam thi chep chi tiet hon va nang tinh truyen thuyet hon. Tuy co mot so điem di biet nhung tuu trung lai, cac thu tich co nay đeu khang đinh nha nuoc Van Lang thuc su co ton tai. Vien khao co hoc Viet Nam xac nhan thoi đai Hung Vuong la co that trong lich su Viet Nam.  
Nha nuoc nay ton tai toi nam 258 truoc cong nguyen (TCN) thi bi An Duong Vuong (tuc Thuc Phan) sap nhap vao nuoc Au Lac.


Đia ly Nuoc Van Lang co vi tri theo truyen thuyet: đong giap bien Nam Hai (bien Đong), tay đen Ba Thuc, bac đen ho Đong Đinh va nam giap nuoc Ho Ton. Cac sach đeu thong nhat co 15 bo nhung chep khac nhau, chu yeu cop nhat tu ten cac quan huyen thoi Bac thuoc va chi bao phu phan Luong Quang cua Trung Quoc. Viec chu giai cac đia danh co theo ban đo ngay nay van con tranh cai.


To chuc Mot so quan điem coi nha nuoc Van Lang la mot to chuc "sieu lang", manh ve tinh lien ket, yeu ve tinh giai cap.
Đung đau nha nuoc la Hung Vuong (hoac Lac Vuong), duoi co cac quan Lac Hau (van) va Lac Tuong (vo) cai quan cac bo (15 bo). Duoi nua la cac quan Bo Chinh cai quan tung khu vuc nho (lang). Con trai vua goi la Quan Lang, con gai vua goi la My Nuong. Toi to nu goi la xao, nam goi la xung, ke be duoi goi la hon.


Kinh te Nha nuoc Van Lang đa co nhung su chuyen bien ve kinh te đuoc xac đinh qua khao co hoc gom: 

Hoat đong khai thac (san bat lon rung, đanh ca...) đa lui ve thu yeu
Nghe trong lua nuoc giu vi the chu đao
Nghe đuc đong rat thanh thao
Nghe luyen sat đa phat trien
Cac nghe thu cong nhu đan, det, moc, gom đeu co đe đap ung nhu cau cuoc song.


Van hoa = Am thuc =
Banh chung va banh giay: pho bien qua su tich Lang Lieu, lam tu la dong, gao nep, đo xanh va thit lon. Theo Tran Quoc Vuong thi banh chung nguyen thuy giong banh tet (banh tay). Theo tin nguong phon thuc cua nguoi Viet thi banh chung tuong trung cho duong vat va banh giay la am vat. Con tu tuong banh chung hinh vuong tuong trung cho đat, banh giay hinh tron tuong trung cho troi la du nhap tu Trung Quoc.
Goi đat: la phong tuc ket hon truoc khi co su tich trau cau, theo Chich quai: "viec hon thu giua nam nu lay goi đat lam đau, sau đo moi giet trau de lam đo le, lay com nep đe nhap phong cung an, sau đo moi thanh than". Hien nay o vung Lap Thach, Vinh Phuc van con tuc an đat. Đo la nhung mieng đa non mau trang, đuoc đao tu đo sau 5–20 m. Ban đau la nhung tang xam nau mui bun, sau đo chat nho, đem phoi kho va nuong roi thuong thuc.
Ruou nep va com lam: theo Chich quai "Đat san xuat đuoc nhieu gao nep, lay ong tre ma thoi com" va "lay cot gao lam ruou". Ngoai ra con co cac gia vi nhu: muoi lam tu re gung, mam lam tu ca tom...


= Phong tuc =
Xam minh: khi tu rung nui xuong song ngoi đanh ca, thuong bi giao long lam hai nen nguoi Viet co tuc xam nhung hinh thuy quai tren co the. Tuc nay toi đoi vua Tran Anh Tong thi khong con bat buoc nua va sau đo thi mat dan.
Tinh cong đong: theo Chich quai khi "trong nha co nguoi chet thi gia coi lam lenh, đe nguoi lan can nghe tieng đen cuu giup". Theo Lich trieu thi "vua toi cung đi cay, cha con tam chung song khong chia gioi han, khong phan biet uy quyen, thu bac".


Tham khao Xem them Lien ket ngoai Van Lang tai Tu đien bach khoa Viet Nam
Van Lang (legendary kingdom, Vietnam) tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)