Tinh nu la mot tap hop cac thuoc tinh, hanh vi va vai tro thuong lien quan đen con gai va phu nu. Mac du tinh nu đuoc xay dung dua tren yeu to xa hoi, co nghien cuu chi ra rang mot so hanh vi đuoc coi la nu tinh cung chiu anh huong cua yeu to sinh hoc. Anh huong cua yeu to sinh hoc va xa hoi đoi voi tinh nu la van đe đang đuoc tranh luan. Đieu nay lam cho nu tinh khac biet voi đinh nghia ve gioi tinh sinh hoc nu, vi ca nam va nu đeu co the bieu hien nhung đac điem nu tinh.
Cac đac điem truyen thong đuoc coi la nu tinh bao gom su thanh nha, diu dang, khiem ton, đong cam va nhay cam, tuy nhien cac đac điem lien quan đen tinh nu co the khac nhau tuy thuoc vao tung xa hoi hay ca nhan, va cung bi anh huong boi nhieu yeu to van hoa va xa hoi.


Tong quan va lich su Mac du cac cum tinh nu va tinh nam đuoc su dung rong rai, co rat it su đong tinh ve mat khoa hoc ve ban chat cua hai cum tu nay. Giua nhung nha nghien cuu, khai niem tinh nu co nhieu y nghia khac nhau.
Tara Williams đa đe xuat rang nhung quan niem hien đai ve tinh nu trong xa hoi noi tieng Anh bat đau trong thoi ki trung co o Anh va tai thoi điem dich hach đang hoanh hanh vao nhung nam 1300. Nhung nguoi phu nu thoi ki đau trung co chi đon gian đuoc nhac đen gan lien voi nhung vai tro truyen thong cua ho: nguoi thieu nu, nguoi vo, hoac nguoi goa phu. Sau khi đai dich Cai chet Đen o Anh xoa so gan nhu mot nua dan so, nhung vai tro gioi truyen thong cua nguoi me hay nguoi vo thay đoi, va mo ra nhung co hoi cho phu nu trong xa hoi. Prudence Allen đa truy lan ra cai cach ma khai niem "phu nu" thay đoi trong thoi ki nay. Cum tu femininity (tinh nu) va womanhood (phu nu) đuoc xuat hien lan đau tien trong tac pham cua Chaucer vao khoang nam 1380.
Vao nam 1949, nha tri thuc nguoi Phap Simone de Beauvoir đa viet rang "khong đac tinh ve sinh hoc, tam ly, va kinh te nao co the quyet đinh hinh tuong ma nguoi nu the hien trong xa hoi" va "mot nguoi khong sinh ra la phu nu, ma ho tro thanh mot nguoi phu nu," mot y tuong đuoc tiep thu vao nam 1959 boi nha xa hoi hoc nguoi My-Canada Erving Goffman va vao nam 1990 boi nha triet hoc nguoi My Judith Butler, nguoi đa đua ra thuyet rang gioi khong co đinh hay co huu ma la mot tap hop cac hanh vi va đac tinh đuoc xa hoi đinh nghia, ma qua thoi gian đuoc gan nhan nu tinh hay nam tinh. Goffman lap luan rang phu nu bi xa hoi ap đat phai the hien ban than la "đai cac , trang nha va mong manh, khong đuoc hoc ve va khong phu hop voi tat ca nhung gi can đen suc manh co bap" va cho thay "su nhut nhat, de dat va hien dien cua su yeu đuoi, noi so va su kem coi."
Lewis Terman va Catherine Cox Miles đa tien phong trong cac no luc mang tinh khoa hoc nham đo luong tinh nu va tinh nam trong nhung nam 1930. Thang đo M-F cua ho đa đuoc tiep thu boi nhung nha nghien cuu va nha tam ly hoc khac. Nhung mo hinh nay cho rang tinh nu va tinh nam la nhung pham chat bam sinh va lau dai, khong de dang đe đo luong, đoi nghich voi nhau, va su mat can đoi giua chung dan đen nhung roi loan tam than.
Cung voi phong trao phu nu trong nhung nam 1970, cac nha nghien cuu bat đau tach ra khoi mo hinh M-F, va hinh thanh su quan tam đen khai niem luong tinh. Hai bai kiem tra tinh cach đuoc biet đen rong rai, Bang Tom tat Vai tro Gioi tinh cua Bem (Bem Sex-Role Inventory) va Bo cau hoi Thuoc tinh Ca nhan (Personal Attributes Questionnaire), đuoc phat trien đe đo luong tinh nu va tinh nam tren nhung thang đo tach biet. Su dung nhung bai kiem tra nhu vay, cac nha nghien cuu đa tim ra rang hai khia canh thay đoi đoc lap voi nhau, gay ra su nghi ngo ve quan điem truoc đay rang tinh nu va tinh nam la nhung pham chat đoi lap.
Nhung nguoi theo lan song nu quyen thu hai, nho anh huong cua de Beauvoir, tin rang mac du su khac biet sinh hoc giua nu gioi va nam gioi la bam sinh, khai niem ve tinh nu va tinh nam đuoc nhao nan boi van hoa, voi nhung đac điem nhu su thu đong va nhe nhang đuoc ap đat len phu nu, va tinh nong nay cung nhu thong minh đuoc ap đat len đan ong. Theo loi nhung nguoi theo lan song nu quyen thu hai, tre em gai bi xa hoi uon nan cho phu hop voi nhung gia tri va hanh vi nu tinh voi đo choi, tro choi, truyen hinh va truong hoc. Trong cuon sach mang y nghia quan trong nam 1963, The Feminine Mystique (tam dich: Su Than bi Nu tinh), nha nu quyen nguoi My Betty Friedan đa viet rang chia khoa cho viec khuat phuc phu nu nam o cau truc xa hoi coi tinh nu la ngay tho, thu đong va phu thuoc, va keu goi cho mot "su tai đinh hinh quyet liet trong hinh anh van hoa cua tinh nu."


Hanh vi va Tinh cach Nhung đac điem nhu san soc, nhay cam, ngot ngao, thuong đong vien, nhe nhang, am ap, thu đong, hop tac, thuong boc lo cam xuc, thuy mi, nhun nhuong, cam thong, tinh cam, diu dang va de xuc đong, tot bung, giup ich, tan tuy va thau hieu đuoc coi la nu tinh theo khuon mau. Nhung đac điem xac đinh cua tinh nu khac nhau giua va ngay ca trong cac xa hoi.

Moi lien he giua xa hoi hoa nu tinh va cac moi quan he di tinh đa đuoc cac hoc gia nghien cuu, vi tinh nu co lien quan đen suc hap dan tinh duc cua phu nu va thieu nu voi đan ong. Tinh nu đoi khi lien ket voi vat hoa co the phu nu ve mat tinh duc. Su thu đong trong tinh duc hay tiep nhan tinh duc đoi khi đuoc coi la nu tinh trong khi tinh quyet đoan va ham muon tinh duc đoi khi đuoc coi la nam tinh.
Cac hoc gia đa tranh luan ve muc đo anh huong cua xa hoi hoa so voi yeu to sinh hoc len ban dang gioi va hanh vi cu the cua gioi. Su anh huong xa hoi va sinh hoc đuoc cho la tuong tac voi nhau trong qua trinh phat trien. Nhung nghien cuu ve su tiep xuc tien sinh san voi androgen đa cung cap mot vai bang chung cho thay tinh nu va tinh nam đuoc quyet đinh mot phan boi sinh hoc. Nhung anh huong khac co the co ve mat sinh hoc bao gom tien hoa, di truyen, ngoai di truyen va hoc mon (ca trong qua trinh phat trien lan truong thanh).
Vao nam 1959, cac nha nghien cuu nhu John Money va Anke Erhardt đa đe ra thuyet hoc mon tien sinh san. Nghien cuu cua ho lap luan rang cac co quan sinh duc đa "tam" phoi thai bang cac hoc mon trong tu cung, dan đen su hinh thanh mot ca the co bo nao bam hoac nu phan biet; đieu nay đuoc mot so nguoi goi y đe "du đoan su phat trien hanh vi trong tuong lai theo huong nam tinh hoac nu tinh". Tuy nhien, ly thuyet nay đa bi chi trich tren co so ly thuyet va thuc nghiem va van con gay tranh cai. Nam 2005, nghien cuu khoa hoc đieu tra su khac biet gioi tinh trong tam ly hoc cho thay rang ky vong gioi va moi đe doa đinh kien ​​anh huong đen hanh vi, va ban dang gioi cua mot nguoi co the phat trien som nhat la khi tre đuoc ba tuoi. Money cung cho rang ban dang gioi đuoc hinh thanh trong ba nam đau tien cua tre.
Nhung nguoi the hien su ket hop cua ca đac điem nam tinh va nu tinh đuoc coi la ai nam ai nu, va cac nha triet hoc nu quyen đa lap luan rang su mo ho ve gioi tinh co the lam mo phan loai gioi tinh. Cac khai niem hien đai ve nu tinh cung khong chi dua tren cac cau tao xa hoi, ma con dua tren cac lua chon ca nhan cua phu nu.
Mary Vetterling-Braggin lap luan rang tat ca cac đac điem lien quan đen nu tinh đeu nay sinh tu nhung lan quan he tinh duc ban đau cua con nguoi, chu yeu la do nam va nu khong muon, vi su khac biet ve giai phau cua nam va nu. Nhung nguoi khac, chang han nhu Carole Pateman, Ria Kloppenborg va Wouter J. Hanegraaff cho rang đinh nghia ve nu tinh la ket qua cua viec phu nu phai cu xu nhu the nao đe duy tri mot he thong xa hoi phu he.
Trong cuon sach nam 1998 cua minh ve Nam tinh va Nu tinh: Chieu huong cam ky cua cac nen van hoa quoc gia, nha tam ly hoc va nha nghien cuu nguoi Ha Lan Geert Hofstede đa viet rang chi nhung hanh vi lien quan truc tiep đen viec sinh san moi co the đuoc mo ta la nu tinh hoac nam tinh, nhung moi xa hoi tren toan the gioi đeu thua nhan nhieu hanh vi bo sung phu hop voi nu hon nam va nguoc lai. Ong mo ta đay la nhung lua chon tuong đoi tuy tien qua cac chuan muc va truyen thong van hoa, xac đinh "nam tinh so voi nu tinh" la mot trong nam kich thuoc co ban trong ly thuyet ve cac chieu kich van hoa cua ong. Hofstede mo ta cac hanh vi nu tinh nhu "phuc vu", "de dai" va "nhan tu", đong thoi mo ta la nu tinh o nhung quoc gia nhan manh đen binh đang, đoan ket, chat luong cuoc song va giai quyet xung đot bang thoa hiep va thuong luong.
Trong truong phai tam ly hoc phan tich cua Carl Jung, anima va animus la hai nguyen mau nhan hinh chinh cua tam tri vo thuc. Cac anima va animus đuoc Jung mo ta la cac yeu to trong ly thuyet cua ong ve vo thuc tap the, mot linh vuc cua vo thuc vuot qua tam ly ca nhan. Trong vo thuc cua nam gioi, no tim thay bieu hien nhu mot tinh cach ben trong nu tinh: anima; tuong đuong, trong vo thuc cua phu nu, no đuoc the hien nhu mot nhan cach nam tinh ben trong: animus.


Trang phuc va ngoai hinh Trong cac nen van hoa phuong Tay, nguoi co ngoai hinh nu tinh ly tuong theo tieu chuan truyen thong thuong co mai toc dai bong benh, lan da trang min, vong eo nho, va it hoac khong co long co the va long mat. Tuy nhien, cac ky vong ve ngoai hinh nu tinh lai thay đoi tuy thuoc vao nen van hoa. Vi du, o nhieu noi tren the gioi, viec co long duoi canh tay khong bi coi la thieu nu tinh. Ngay nay, mau hong co lien quan mat thiet toi su nu tinh, trong khi vao đau nhung nam 1900, mau hong đuoc cho la mau danh cho cac be trai va mau xanh lam la mau danh cho cac cac be gai.
Nhung ly tuong ve ve đep nu tinh nay đa bi chi trich la go bo, khong lanh manh va tham chi la co tinh phan biet chung toc. Đac biet, su pho bien cua chung bieng an va cac chung roi loan an uong khac o cac nuoc phuong Tay thuong đuoc cho la hau qua cua quan niem hien đai ve cai đep cho rang phu nu phai gay.

O nhieu nuoc Hoi giao, phu nu đuoc yeu cau trum khan trum đau (hijab). No đuoc coi la bieu tuong cua su khiem ton va đuc hanh o nu gioi. Tuy nhien, mot so nguoi xem tap tuc nay nhu mot bieu tuong cua su ap buc va vat hoa co the phu nu.


= Trong Lich Su =

Cac nen van hoa khac nhau co nhung tieu chuan khac nhau ve nhung gi đuoc coi la nu tinh. Vi du, o Phap the ky 16, giay cao got đuoc coi la mot loai giay nam tinh đac trung, tuy nhien, hien nay chung lai đuoc coi la nu tinh.
O Ai Cap co đai, vay chui dang dai va vay luoi đinh cuom đuoc coi la trang phuc cua phu nu, trong khi vay quan, nuoc hoa, my pham va đo trang suc cau ky đuoc mac boi ca nam va nu. O Ba Tu co đai, quan ao noi chung khong phan chia theo gioi tinh, tuy nhien phu nu co đeo mang che mat va khan trum đau. Phu nu o Hy Lap co đai mac ao choang kieu co; va o La Ma co đai, phu nu mac palla (mot dang ao choang hinh chu nhat đuoc co đinh boi ghim cai), va maphorion (mot dang khan trum che đau va co).
Trang phuc nu tinh đien hinh cua phu nu quy toc thoi Phuc hung la mot chiec ao lot cung voi vay dai va vay choang co that eo cao, toc đuoc nho bot đi đe lo tran va bui kieu toc to ong hoac khan xep.


= Thay đoi hinh the =
Thay đoi hinh the la su thay đoi co the con nguoi co chu y vi muc đich tham my hoac phi y te. Mot trong nhung muc đich nay la tao ra cac đac điem đuoc coi la nu tinh o phu nu.
Trong nhieu the ky o Đe quoc Trung Hoa, ban chan nho đuoc coi la mot đac điem cua tang lop quy toc o phu nu. Phong tuc bo chan đuoc thuc hien nham muc đich lam noi bat đac điem nay, mac du no khien viec đi lai kho khan va gay đau đon.
O mot so vung o chau Phi va chau A, nguoi ta đeo vong co đe lam dai co. Trong nhung nen van hoa nay, mot chiec co dai đac trung cho ve đep nu tinh. Vi du, phu nu nguoi Padaung o Mien Đien va nguoi Tutsi o Burundi thuc hanh hinh thuc thay đoi hinh the nay.


Vai tro gioi truyen thong Tinh nu, voi tu cach la mot cau truc xa hoi, dua tren mot he nhi nguyen gioi coi nam gioi va tinh nam la khac biet va đoi lap voi phu nu va tinh nu. Trong cac xa hoi phu he, bao gom ca cac xa hoi phuong Tay, thai đo chung đoi voi tinh nu gop phan thuc đay tinh phu thuoc cua phu nu, vi ho đuoc coi la hay tuan thu hon, de bi ton thuong va it co xu huong hanh xu bao luc hon.
Đinh kien ​​gioi anh huong đen cac nghe truyen thong danh cho nu gioi, dan đen cong kich ngam đoi voi nhung phu nu pha vo vai tro gioi truyen thong. Nhung đinh kien ​​nay bao gom viec phu nu co ban tinh quan tam cham soc, co ky nang noi tro, kheo leo hon nam gioi, trung thuc hon nam gioi va co ngoai hinh hap dan hon. Cac vai tro nghe nghiep gan lien voi nhung đinh kien ​​nay bao gom: nu ho sinh, giao vien, ke toan, nhan vien nhap lieu, thu ngan, nhan vien ban hang, le tan, quan gia, đau bep, nguoi giup viec, nhan vien cong tac xa hoi va y ta. Su phan biet nghe nghiep duy tri su bat binh đang gioi va chenh lech luong theo gioi. Mot so chuyen nganh y te nhu phau thuat va y hoc cap cuu chiu anh huong lon tu mot nen van hoa nam tinh va co muc luong cao hon.
Cap bac lanh đao gan lien voi tinh nam trong van hoa phuong Tay va phu nu it đuoc coi la lanh đao tiem nang hon. Tuy nhien, mot so nguoi cung cho rang phong cach "lanh đao nu tinh" (phong cach lanh đao gan lien voi cong tac ho tro va hop tac) thuong chiem uu the so voi phong cach "lanh đao nam tinh" (gan lien voi viec tap trung giai quyet cac nhiem vu va kiem soat quyen luc). Cac nha lanh đao nu thuong đuoc truyen thong phuong Tay mo ta bang cac đac điem gan lien voi tinh nu, chang han nhu cam xuc.


= Loi giai thich cho su mat can bang nghe nghiep =
Đa co lap luan rang cac đac điem gioi tinh chinh cua nam gioi va nu gioi, vi du nhu kha nang sinh con, đa tao ra mot su phan cong lao đong theo gioi tinh trong lich su, va cac đinh kien ve gioi đa phat trien ve mat van hoa đe duy tri su phan chia nay.
Viec sinh con co xu huong lam gian đoan tinh lien tuc trong qua trinh lam viec. Theo thuyet von con nguoi, đieu nay lam giam thieu su đau tu cua phu nu vao giao duc đai hoc va đao tao viec lam. Richard Anker cua Van phong Lao đong Quoc te lap luan rang ly thuyet von con nguoi khong giai thich đuoc su phan cong lao đong theo gioi tinh, boi nhieu nghe nghiep gan voi vai tro nu gioi, vi du nhu tro ly hanh chinh, đoi hoi nhieu kien thuc, kinh nghiem, va tinh lien tuc trong viec lam hon so voi cac nghe nghiep ki nang thap đa đuoc nam tinh hoa, chang han nhu lai xe tai. Anker lap luan rang viec nu tinh hoa mot so nganh nghe đat ra gioi han cho lua chon viec lam cua phu nu.


 Thuyet tuong hop vai tro  Thuyet tuong hop vai tro đe xuat rang con nguoi thuong co xu huong nhin nhan mot cach tieu cuc su tach biet khoi nhung vai tro gioi đuoc mong đoi. No ung ho bang chung thuc te rang phan biet đoi xu ve gioi ton tai o nhung linh vuc thuong đuoc gan lien voi mot gioi nay hay gioi kia. Đoi khi no đuoc su dung đe giai thich li do con nguoi co khuynh huong đanh gia mot cach it uu ai hon hanh vi đap ung cac tieu chuan cua mot vai tro lanh đao khi chung đuoc thuc hien boi mot nguoi phu nu.


Ton giao va Chinh tri = Cac ton giao Chau A =
Shaman giao co the đa khoi nguon tu thoi Đo Đa Cu, tu truoc tat ca nhung ton giao co to chuc khac. Cac phat hien khao co đa goi y rang cac phap su (shaman) đuoc biet đen som nhat la nu gioi, va cac vai tro phap su hien gio, chang han nhu phap su Han Quoc (Korean mudang), chu yeu đeu tiep tuc đuoc đam nhan boi phu nu.
Trong truyen thong Hindu giao, Devi la khia canh nu gioi cua thanh than. Shakti la suc manh sang tao nu gioi than thanh, mot nguon nang luong di chuyen khap toan bo vu tru va la tac nhan cua su thay đoi. Ba la ban sao nu đoi chieu, ma neu ba khong ton tai thi khia canh nam gioi, tuong trung cho y thuc hay su phan biet, se tro nen bat luc va trong rong. La mot tao hinh nu cua đang toi cao, ba con đuoc goi la Prakriti, ban chat co ban cua tri thong minh ma dua vao đo Vu tru ton tai va hoat đong. Trong Hindu giao, luc luong sang tao chung Yoni mang tinh nu, voi nguon cam hung la suc song cua su sang tao.

Trong Lao giao, khai niem am đai dien cho nguon nang luong chinh cua nua nu trong am va duong. Phan am cung ton tai voi mot phan nho hon trong nua nam. Am đuoc đac trung boi tinh cham, nhe nhang, nhun nhuong, phan tan, lanh, am uot, va thu đong.
Phu nu trong Phat giao đuoc mo ta theo nhieu cach khac nhau tuy theo truong phai Phat giao khi xet ve kha nang đat đuoc chan ly cua Phat (giac ngo). Vi du, kinh đien trong Phat giao Nguyen thuy đa mo ta "mot nguoi phu nu bac thay ve Tri tue" la mot nguoi phu nu đa đuoc giac ngo. Tuy nhien, sau nay, Phat giao Nam truyen đa thuyet giang rang nhung nguoi vi đai nhu vay, bao gom muoi đai đe tu cua Phat, chi gioi han o nam gioi, voi phu nu la nhung sinh vat thap kem, va nhin chung phu nhan kha nang giac ngo cua phu nu trong kiep nay (nghia la phu nu nen đuoc đau thai thanh nam gioi trong kiep sau). Sau đo, Đai thua lai tuyen bo rang su giac ngo cua phu nu la thanh qua cua nhung thuc hanh trong hien tai.


= Than hoc Do Thai-Kito giao =

Mac du Thien Chua cua Do Thai-Kito giao thuong đuoc mo ta qua nhung thuat ngu nam tinh—chang han nhu cha, đuc vua, chien binh—nhieu nha than hoc cho rang đieu nay khong phai la neu ra gioi cua Thien Chua. Theo Sach giao ly van đap cua Giao hoi Cong giao, Thien Chua "khong phai la đan ong hay phu nu: nguoi la Thien Chua." Mot so cay viet thoi gian gan đay nhu Sallie McFague đa kham pha quan niem "Chua la nguoi me", nghien cuu nhung pham chat nu tinh đuoc gan cho Thien Chua. Vi du trong Sach Isaiah, Chua đuoc so sanh voi mot nguoi me đang do đua con cua minh, trong khi đo o cuon Sach Đe Nhi Luat, Chua đuoc cho la đa ha sinh nuoc Israel.
Sach Sang The mo ta su sang tao thieng lieng cua the gioi tu hu vo hay la ex nihilo. Trong Van tho Khon Ngoan va trong loi truyen đuc khon ngoan (wisdom tradition), đuc khon ngoan đuoc mieu ta la nu tinh. Trong rat nhieu quyen kinh Cuu Uoc, bao gom sach Khon Ngoan va sach Huan Ca, đuc khon ngoan đuoc nhan hoa va co danh xung la "co ay". Theo nhu David Winston, boi vi đuc khon ngoan la "tac nhan cuoc sang tao" cua Chua, co ay phai gan bo mat thiet voi Thien Chua.
Đuc Khon Ngoan cua Thien Chua mang tinh nu trong tieng Hebrew co: Chokhmah, trong tieng A Rap: Hikmah, trong tieng Hy Lap: Sophia, va trong tieng Latin: Sapientia. Trong tieng Hebrew, ca Shekhinah (Thanh Linh va su hien dien cua Chua) va Ruach HaKodesh (linh cam) đeu mang tinh nu.
Trong Kabbalah cua nguoi Do Thai, Chokhmah (khon ngoan va truc giac) la nang luong trong qua trinh sang tao ma Chua su dung đe gay dung nen bau troi va qua đat. Binah (hieu biet va tri giac) la đuc me, la nguoi nu đa nhan vao nang luong va trao đi hinh hai. Binah linh hoi phat hien truc giac tu Chokhmah va nghien ngam nhung hieu biet đo giong nhu cach mot nguoi me nhan vao nhung hat giong tu nguoi cha, va giu gin chung trong co cho đen thoi điem thich hop ma ha sinh. Truc giac, khi đuoc thu nhan va thuong ngoan voi tri giac, dan đen su hinh thanh cua Vu Tru.


= Chu nghia Cong San =

Cac nha cach mang cong san ban đau đa mieu ta phu nu ly tuong la co bap, an mac chat phac va khoe khoan, nhung nguoi cong san nu tai gioi ho hien len trong dang ve lao đong tay chan vat va, su dung sung va tranh viec cham chut ban than. Cac nha bao phuong Tay cung thoi khac hoa cac nha nuoc cong san la ke thu cua tinh nu truyen thong, so sanh phu nu trong cac quoc gia cong san la nua nu nua nam truy lac. O Trung Quoc thoi ky cach mang vao nhung nam 1950, cac nha bao phuong Tay mo ta phu nu Trung Quoc "an mac that buon te, thuong la trong nhung cai quan luom thuom va khong co ti trang điem, uon toc hay son mong" va viet rang "Ve quyen ru la mot trong nhung nan nhan đau tien cua chu nghia cong san o Trung Quoc. Ban co the tan bo nhung con pho am đam cua Bac Kinh ca ngay ma khong thay mot chiec vay hay la mot vet son moi nao; ma khong say vi huong nuoc hoa thoang thoang; ma khong nghe tieng lach cach cua giay cao got, hay la bat gap nhung tia lap lanh tu nhung đoi chan mang tat ni long." O Ba Lan thoi cong san, viec chuyen sang đi giay boot cua cong nhan thay vi đi giay cao got đa tro thanh bieu tuong cho su thay đoi tu giai cap tu san sang giai cap xa hoi chu nghia cua phu nu nuoc nay.
Sau đo, su mieu ta so khai cua nha nuoc ve tinh nu ly tuong — la su khoe khoan va cham chi lao đong — cung đa bat đau them vao nhung quan niem truyen thong hon, chang han nhu la tinh tinh hien lanh, hanh đong chu đao va san soc, su mem diu, e le va đuc hanh, yeu cau nhung nguoi phu nu cong san tot phai tro thanh "sieu anh hung xuat sac ve moi mat", ke ca lam nhung nghe theo truyen thong khong đuoc coi la nu tinh ve ban chat.
Tu tuong cong san phan đoi dut khoat mot so mat cua tinh nu truyen thong ma no nhin nhan la tu ban chu nghia va tieu dung chu nghia, chang han nhu dua dam, tri tre va hay cham chut ban than. O nhung nuoc cong san, mot so phu nu tro nen ham huc khi mat đi tiep can đen my pham va quan ao thoi trang. Trong quyen suu tam tieu luan How We Survived Communism & Even Laughed, nha bao va tac gia tieu thuyet nguoi Croatia ten Slavenka Drakulic đa viet ve "mot loi than ma toi đa nghe đi nghe lai tu phu nu o Warsaw, Budapest, Sofia, Đong Berlin: 'Nhin chung toi đi – chung toi chang trong giong phu nu gi ca. O đay khong co chat khu mui, khong co nuoc hoa, đoi luc la thieu ca xa phong va kem đanh rang. Noi y tot cung thieu, khong co quan ao nit, khong co manh đo lot chat luong.'"  va "Đoi khi toi nghi Buc man sat đich thuc đuoc lam bang nhung buc anh ong anh, sang min cua nhung nguoi phu nu xinh đep trong nhung bo trang phuc long lay, lam bang nhung buc anh tu nhung to tap chi phu nu... Nhung buc anh đen tu nhung quoc gia khac, trong nhung to tap chi, nhung bo phim hay video vi the ma thanh ra nguy hiem hon bat ky thu vu khi bi mat nao, boi vi chung khien nguoi ta đung nui nay trong nui no, đen muc ho san sang mao hiem ca tinh mang cua minh đe chay tron. 
Khi cac quoc gia cong san vi du nhu Romania va Lien Xo bat đau tu do hoa thuong mai, truyen thong chinh thong cua ho bat đau mo ta phu nu theo nhung cach truyen thong đuoc coi la nu tinh hon so voi kieu mo ta "nhung ba nong dan phuc phich va nhung co cong nhan vo vi" ma ho tung đang truoc đay. Khi đai đa so phu nu o Lien Xo, Đong Đuc, Ba Lan, Nam Tu va Hungary co the sam cho minh nuoc hoa, đo my pham, quan ao thoi trang va giay dep, ho bat đau đuoc phan anh khong chi la nhung ke tu san bong long ma la dau hieu cua cai hien đai gan voi chu nghia xa hoi. O Trung Quoc, bang viec tu do hoa nen kinh te bang đau boi Đang Tieu Binh vao nhung nam 1980, nha nuoc đa ngung can ngan phu nu the hien tinh nu truyen thong, va nhung khuon mau gioi va su tinh duc hoa phu nu mang tinh thuong mai bi cam can duoi y thuc he cong san bat đau xuat hien nhieu hon.


Voi Nam gioi Trong van hoa Tay phuong, nhung nguoi đan ong boc lo cac đac điem đuoc coi la nu tinh thuong đoi mat voi nhung đinh kien va bi gan nhan la yeu đuoi. Nhung đac điem nu tinh o đan ong thuong bi coi la co moi lien quan voi đong tinh luyen ai, mac du su nu tinh khong nhat thiet phai lien quan đen tinh duc cua nam gioi. Boi vi đan ong bi ap luc phai tro nen nam tinh va di tinh, nhung nguoi đan ong nu tinh bi cho la đong tinh hoac queer boi the hien gioi cua ho. Su suy đoan nay han che cach mot nguoi đuoc the hien gioi tinh va tinh duc cua minh.
Hien tuong đao trang va drag la hai trong so nhung su the hien tinh nu cong khai cua nam gioi đa đuoc biet đen va thay hieu mot cach rong rai trong cac nen van hoa Tay phuong. Nam gioi mac nhung trang phuc đuoc gan voi tinh nu đuoc goi la nhung nguoi đao trang. Mot drag queen la mot nguoi đan ong mac nhung trang phuc cuong đieu cho nu gioi va hanh xu nu tinh mot cach qua muc nham muc đich giai tri.


Cac quan điem cua nu quyen Cac triet gia theo chu nghia nu quyen nhu Judith Butler hay Simone de Beauvoir khang đinh rang tinh nu va tinh nam đuoc tao ra thong qua nhung su the hien gioi đuoc lap đi lap lai; nhung su the hien nay tao ra va đinh nghia su phan loai gioi va/hoac gioi tinh truyen thong.
Nhieu nha hoat đong trong lan song nu quyen thu hai đa choi bo nhung gi ma ho cho la nhung tieu chuan go bo ve ve đep cua nu gioi, đuoc tao ra đe ha thap va vat the hoa phu nu va đuoc tu duy tri boi cuoc đau tranh đe sinh san va boi mat tham my cua ban than phu nu.
Mot so nguoi khac, chang han nhu nhung nha hoat đong trong phong trao nu quyen son moi (lipstick feminism) hoac lan song nu quyen thu ba, lai cho rang chu nghia nu quyen khong nen ha thap gia tri cua van hoa va ban sac cua tinh nu, va nhung bieu tuong cua ban sac tinh nu nhu trang điem, trang phuc kheu goi hay co suc hap dan tinh duc co the tro nen co gia tri va trao cho ca hai gioi tinh quyen đuoc co nhung lua chon ca nhan.
Julia Serano đa ghi lai rang nhung thieu nu va phu nu nam tinh gap phai it su phan đoi cua xa hoi hon la nhung nam thieu nien va đan ong nu tinh, va ba đa gan đieu nay voi su phan biet gioi tinh. Serano cho rang viec phu nu muon đuoc tro nen giong đan ong nhat quan voi suy nghi rang su "giong nam gioi" đuoc coi la co gia tri hon su "giong nu gioi" trong van hoa đuong đai, noi ma viec đan ong san long tu bo su nam tinh đe chon su nu tinh đa đe doa truc tiep đen su uu viet cua nam gioi, cung nhu suy nghi rang nam gioi va nu gioi nen la nhung mat đoi lap. Đe ho tro cho luan điem cua ba, Serano đa dan ra viec nhung nguoi nam đao trang thanh trang phuc cua nu gioi phai trai qua su do xet va khinh miet cua cong chung lon hon rat nhieu so voi phu nu mac nhung trang phuc nam tinh, cung nhu dan ra nhung nghien cuu cho thay rang phu huynh co kha nang phan ung mot cach tieu cuc voi viec con trai ho thich bup be Barbie hoac mua ba-le hoac son mong tay, hon la voi viec con gai ho cho thay nhung hanh vi nam tinh tuong tu.


= Phe binh cua Julia Serano ve nu quyen chuyen gioi =
Trong cuon Whipping Girl: Mot Phu nu Chuyen gioi noi ve Su phan biet gioi tinh va Su co lap tinh nu (tam dich Whipping Girl: A Transsexual Woman on Sexism and the Scapegoating of Femininity) nam 2007, nha van va nha sinh hoc chuyen gioi nguoi My Julia Serano đa đua ra mot goc nhin phe binh ve tinh nu cua mot nha nu quyen chuyen gioi, va đac biet đang chu y o loi keu goi trao suc manh cho tinh nu:

"Trong cuon sach nay, toi se tach roi khoi nhung co gang phu nhan tinh nu bang cach gan cho no nhung đac điem nhu "gia tao" hay "chi la ve be ngoai" trong chu nghia nu quyen va cac hoc thuyet ve queer. Thay vao đo, toi cho rang mot so nhung đac điem nhat đinh cua tinh nu (cung nhu tinh nam) la tu nhien va đeu co the đa ton tai truoc qua trinh xa hoi hoa va co the thay the cho gioi tinh sinh hoc. Vi nhung ly do nay, toi tin rang cac nha nu quyen đang qua vo tam khi chi tap trung vao nhung nguoi co co the la nu, hoac nhung nha hoat đong vi quyen cua nguoi chuyen gioi khi chi noi ve nhung khuon mau gioi trong he nhi nguyen gioi, boi chung ta khong the thuc su đat đen bat cu su cong bang ve gioi nao cho đen khi ta trao suc manh cho tat ca moi loai hinh tinh nu."
Serano ghi lai rang mot so hanh vi, chang han nhu thuong xuyen mim cuoi hoac tranh giao tiep bang mat voi nguoi la đuoc coi la nu tinh boi chung đuoc thuc hien boi mot so luong phu nu nhieu đen bat can xung, va co kha nang chung la ket qua cua nhung no luc cua phu nu trong viec thuong luong voi mot the gioi ma nhieu khi to ra thu đich voi ho.
Serano cho rang, boi vi van hoa đuong đai co đay su phan biet gioi tinh, no gan nhung ham nghia tieu cuc len, hoac tam thuong hoa, nhung hanh vi đuoc hieu la nu tinh nhu viec noi chuyen phiem, hanh xu mot cach cam xuc hoac trang tri bay bien. No cung dung lai hinh anh ve tinh nu qua lang kinh cua nam gioi di tinh, vi du nhu ap đat rang su cam thong va vi tha cua phu nu la tap trung vao chong con thay vi danh cho xa hoi, va ap đat rang su hung thu cua phu nu cho ve đep tham my la chi nham đe cam do va thu hut nam gioi. Ba cung viet rang tinh nu thuong đuoc cho la phuc tap va bi an, va rang nhung tu ngu nhu "me hoac" hay "đang say me" thuong đuoc su dung đe mieu ta phu nu nu tinh, qua đo the hien rang đan ong khong can phai hieu va tran trong nhung cam nhan cua phu nu theo cach ma phu nu phai hieu va tran trong cho ban than ho, va chac chan cung the hien rang đan ong khong đuoc khuyen khich lam nhu the.


Xem them Tam ly hoc tinh nu
Nu quyen
Su nu tinh hoa (xa hoi hoc)
Đac điem nu tinh o nam gioi
Vai tro gioi
Nghien cuu ve gioi
Vai tro nu gioi trong van hoa My goc Tay Ban Nha
Tinh nam
Ban chat va moi truong
Xa hoi hoc ve gioi
Tinh nu chuyen gioi


Tham khao Lien ket ngoai Trich dan lien quan toi Tinh nu tai Wikiquote
 Đinh nghia cua tinh nu tai Wiktionary
 Tu lieu lien quan toi Femininity tai Wikimedia Commons