T.T.Kh. (ten cach đieu TTKh hay T.T.Kh) la but danh cua mot nha tho hien van chua ro lai lich gioi tinh cu the, xuat hien lan đau vao khoang cuoi thap nien 1930. Tac gia đa thu hut su quan tam cua cong chung, bao chi va cac nha khao cuu van hoc Viet Nam, voi luong lon sach bao o trong nuoc lan hai ngoai viet ve T.T.Kh. bat đau tu giua the ky 20 đen the ky 21. Đa co nhieu suy đoan ve danh tinh nguoi đung sau nhung bai tho, trong đo hai gia thuyet noi bat nhat la Tham Tam va Tran Thi Van Chung, keo theo tranh cai trong gioi thi đan ve sau.
Cac bai tho do T.T.Kh. sang tac – tieu bieu "Hai sac hoa Ti-gon" – đa co đuoc su đon nhan lau dai tu nguoi đoc va la nguon cam hung cho nhung tac pham cua cac nha tho cung nhac si noi bat sau nay, tao nen suc anh huong trong van hoa đai chung. Nam 1942, T.T.Kh. đuoc đua vao cuon Thi nhan Viet Nam nhu la mot trong nhung nha tho noi bat cua phong trao Tho moi Viet Nam (1930–1945).


Xuat hien Dua tren đa so nguon sach bao tu truoc đen nay, tuan bao Tieu thuyet thu bay o Ha Noi đa đang truyen ngan Hoa Ti-gon cua nha van Thanh Chau len so 174, xuat ban vao cuoi thang 9 nam 1937. Noi dung truyen ke ve chuyen tinh buon giua mot co gai voi chang hoa si ngheo moi ra truong. Cung thang, toa soan bao nhan đuoc mot bai tho tu tac gia ky ten T.T.Kh. "Hai sac hoa Ti-gon", đang tren so 179 ra ngay 30 thang 10 nam 1937. Bai tho nay đuoc cho la co lien he toi truyen ngan cua Thanh Chau.
Chua đay mot thang sau, mot bai tho khac mang tua "Bai tho thu nhat" tiep tuc đuoc gui đen, cung voi net chu run run, ra mat tai so 182 ngay 20 thang 11 nam 1937. Ca hai bai sau khi ra đoi đa thanh cong thu hut su chu y tu gioi van đan va nguoi yeu tho boi nhung van tho da diet.
Nam 1938, T.T.Kh. đuoc cho la viet bai nua co ten "Đan ao cho chong", ma sau đo bi đua len Phu nu thoi đam ngay 23 thang 7. Tac gia đa đua cho toa bao Tieu thuyet thu bay "Bai tho cuoi cung", gioi thieu o so 217 ra ngay 30 thang 10 cung nam. Khi bai tho nay đang xong thi khong con bai moi nao cua T.T.Kh. gui đen hai to bao nua.
Nhung theo tac gia Anh Đao, viet tai bao Nhan Loai bo moi nam 1958, ong cho biet đa tim ra vai cau tho cua "Bai tho thu nhat", "Bai tho cuoi cung" đang lan luot tren so 22 va 15 Ha Noi bao ra ngay 3 thang 6 va 15 thang 4 nam 1936. Cong bo tren hoan toan đi nguoc lai voi đa so cac tu lieu va thong tin ve T.T.Kh., tuy nhien đieu nay van chua the đuoc kiem chung thong qua hai so bao goc bi that lac va do đo phat hien tren cung som đi vao quen lang.


Phan tich = Cau truc, chu đe tho =

Ba trong so cac bai tho (xem danh sach ben duoi) đuoc T.T.Kh. viet theo loi that ngon tu tuyet voi giai đieu phang phat Đuong thi. Tat ca sang tac cua nha tho đeu o ngoi ke thu nhat la chinh tac gia ("toi", "em"). Tu ngu su dung trong tho hau nhu la tu thuan Viet, đon gian va khong nhieu nhung tu đia phuong hay Han-Viet.
Chu đe tho T.T.Kh. xoay quanh tinh yeu va ky niem mua thu gan lien hoa tigon, phu hop ly tuong chung cua lop thanh nien tre truoc cach mang. Tho tac gia nghieng ve anh huong tu dong tho Phap voi cac nha tho Xuan Dieu, The Lu,... hien đai tu ngon ngu đen hinh anh. Cung chinh vi phong cach sang tac nay ma T.T.Kh. đa gay nen phan van cho mot so nha nghien cuu đuong thoi trong viec xep han vao dong tho Viet. Du vay, noi dung cac bai tho tren van chiu su anh huong tu le giao phong kien va khong the co cai ket đep. Theo Pham The Ngu, loi tho T.T.Kh. "co cho that tha non vung, nhung cung co nhieu đoan tron tru reo rat, nhu phat ra tu nguon tho va am đieu tu nhien cua long T.T.Kh.".


= Tac pham =
Co tong cong 3 tac pham cua T.T.Kh. đang tren Tieu thuyet thu bay:

"Hai sac hoa Ti-gon" (1937): gom 10 hoac 11 kho; la tam su cua mot thieu phu, hoai niem ve moi tinh xua cu voi chang trai ma co đem long yeu va bi kich chia li khi phai lay nguoi đan ong khac, cung nhu ban khoan ve phan ung "nguoi ay" khi biet tin co đa sang song.
"Bai tho thu nhat" (1937): hoi tuong ve thanh xuan va noi co đon trong tam hon co gai ben nguoi chong hien tai; gom 10 kho 40 cau.
"Bai tho cuoi cung" (1938): gom 9 kho; loi trach moc, "oan hon" cua co gai ve viec bi đang bai tho khong he muon, la thong điep cuoi cung ve su chia tay.
Bai tho "Đan ao cho chong", đuoc viet o the tho luc bat, la loi than than cua thieu phu ve noi đau đon xot xa nuoc mat trong cuoc song gia đinh khong hanh phuc. Ve bai tho nay, đa co nhung nghi ngo khac nhau rang lieu T.T.Kh. co thuc su la tac gia. Viec sang tac thi pham tung đuoc nha tho đe cap đen trong "Bai tho cuoi cung" nhu la tien đe cho su ra đoi cua tac pham, theo đo cho biet bai "Đan ao cho chong" ban đau khong đinh đang bao nhung mot trong so ba nguoi đoc bai tho đa len đem đi "rao ban" va "Cho khap nguoi đoi thoc mach xem". Tuy nhien theo Thanh Chau, bai tho nay co the khong phai cua T.T.Kh. ma la bi gia mao dua tren nhung đac điem tuong đong, va chi co ba bai chac chan do T.T.Kh. sang tac. Cac hoc gia khac thi cho rang bai tho khong phai cua T.T.Kh. vi đang khac noi. Ma Giang Lan, viet tren Bao Van nghe, đa nghi van tac gia thuc hai bai tho cuoi boi co nhieu điem mau thuan. Trai nguoc voi so y kien nghi ngo, Tran Đinh Thu, tac gia cua loat bai viet ve T.T.Kh. tren to Thanh Nien, khang đinh du khong giong ve hinh thuc nhung phong cach sang tac bai tho nay mang su nhat quan voi nhung bai con lai va "rat T.T.Kh.". Cung theo ong, "Đan ao cho chong" co the đuoc viet truoc ba bai tho kia tu kha lau, va ly do khac biet trong loi viet la vi T.T.Kh. chi lam bai nay đe gui cho "nguoi chi nao đo" nen se khong cam xuc bang viet ve/cho "nguoi yeu".
Sau khi Tham Tam qua đoi vao 1950, T.T.Kh. đuoc cho la viet them mot bai tho nua co ten "Tra lai cho đoi canh hoa tim" đe bay to su thuong tiec. The nhung bai tho đa bi goi la "mot đoan tho "tam than"", nhai lai bai "Mau mau Ti-gon" cua Tham Tam. Ngoai hai to bao la Tieu thuyet thu bay va Phu nu thoi đam đang tho T.T.Kh., cung xuat hien nhung bai tho khac tren cac mat bao cung thoi voi nguoi viet tu xung la T.T.Kh., trong so đo co "Thu nguc that" đang bao Pho thong so 16 (1959) va "Tan vo" đang bao Tien thu nam 1958. Tuy vay, co quan điem đa nhan đinh rang hai bai nay khong phai cua T.T.Kh., xet tren y tho va ky thuat chua đat đen muc đo cam xuc nhu tac gia.


= Gioi tinh va gia the nhan vat trong cac bai tho =
Tu cac bai tho viet o ngoi thu nhat cua T.T.Kh., gioi tinh nhan vat tru tinh đa đuoc đinh ro la nu. Theo phan tich tu nha nghien cuu Tran Đinh Thu dua tren noi dung tho, T.T.Kh. la mot nguoi con gai khue cac, tu nho toi lon đeu khong phai vuong ban đieu gi. Trong tho, T.T.Kh. thuong "nhin gio ngam trang" va so thich đoc tieu thuyet. Cach dung tu tai cac bai tho co the khang đinh tac gia đuoc cho đi hoc o truong Tay va đuoc đao tao bang chu quoc ngu. Theo tho, co tung co moi tinh voi mot nghe si khong cung que ("nguoi ay") nhung sau đo bi cha me ep thanh hon voi chong "luong tuoi" va co mot cuoc hon nhan khong hanh phuc. Nguoi chong nay đuoc cho la ho Nghiem, 38 tuoi hoac lon hon.


Danh tinh Cau hoi ve tac gia thuc su đang sau but danh T.T.Kh. đa gay nen nhung tranh luan lon trong gioi hoc thuat va xa hoi Viet Nam, keo dai tu khoang giua the ki 20 đen đau the ki 21. Cac bai tho thoi điem ra mat nhanh chong nhan đuoc su yeu thich cua ban đoc va co nhieu thu tu khap ca nuoc gui ve Tieu thuyet thu bay, to mo ve danh tinh nguoi sang tac. Đang chu y, chi sau su kien hai bai tho đau đang tai, co may nguoi đan ong đa nhat quyet cho rang T.T.Kh. la nguoi yeu cua minh. Nam 1942, nha tho lan đau đuoc bo đoi nha phe binh van hoc Hoai Thanh – Hoai Chan đua vao Thi nhan Viet Nam, cuon sach tong hop noi ve nhung nha tho noi bat phong trao Tho moi 1932-1945. Trong sach, nguoi viet bay to su hieu ky ve cuoc song tac gia sau ba nam ke tu cac bai tho cuoi.
Song song khoang thoi gian tren, co nhieu thong tin ve cuoc song va than phan thuc cua T.T.Kh. lien tiep đuoc tung ra. Nhieu to bao, nha xuat ban co tieng o Ha Noi khi ay, đon cu nhu Tieu thuyet thu bay va Ha Noi bao, đa canh tranh nhau đe tim ra nguoi đung sau cac bai tho ky ten T.T.Kh. nham loi keo đoc gia, gianh the thuong phong. Tham chi, co nguoi con nhan tung gap T.T.Kh. ngoai đoi. Vo so tai lieu, sach bao khac nhau tu Nam ra Bac đa viet va đua ra phan đoan ve T.T.Kh., tuy nhien nhieu trong so đo bi that lac do hoan canh chien tranh. Nhung theo Nguyen Vy, cau chuyen cua T.T.Kh. khong he goi mot du luan xon xao nao đuong thoi va phai đen thoi hau chien (tuc sau Chien tranh Đong Duong) moi đuoc biet đen, đuoc "ton sung [...] thanh mot tham kich cua tinh yeu!".
Trong loi luoc thuat ve tac gia o cuon Viet Nam thi nhan tien chien, T.T.Kh. co tung đen toa soan Tieu thuyet thu bay đe gui "Hai sac hoa Ti-gon". Đay la lan đau tien va duy nhat "nguoi phu nu" xuat hien; cac bai tho con lai gui qua đuong buu cuc. Nguoi phu nu nay đuoc mieu ta la "mot thieu phu trac 20 tuoi, dang be nho, thuy mi, net mat u buon"... Con theo Thanh Chau, ong đa nhan bo hoa tigon tren ban lam viec khi đang cong tac to Tieu thuyet thu bay; nguoi đua bo hoa nay đuoc cho la T.T.Kh., "mot thieu phu rat đep va sang trong mang đen nhung khong đe lai danh thiep". Tai so bao thu 178, toa bao co đang cau hoi đia chi nha tho, nhung mot buc thu cua T.T.Kh. đa gui toi voi loi hoi am khong muon tiet lo than phan.


= Tham Tam va nhung nguoi khac =

Mot trong nhung gia thiet noi bat nhat cho rang T.T.Kh. chinh la Tham Tam. Tai cac bai tho tra loi T.T.Kh., Tham Tam đa tu nhan minh la nguoi yeu tac gia va co bai xung T.T.Kh. la Khanh. Nhieu bao chi the ki 20 cho biet đuoc Tham Tam tam su, xac nhan đa chap but nhung bai tho tren. Cung co nguoi suy luan đay la san pham tuong tuong cua nha tho. Trong mot cuoc tro chuyen voi Tham Tam (1949), Bui Viet Tan đuoc Tham Tam tiet lo thong tin T.T.Kh. do chinh minh viet, va chuyen nay duy co Tran Huyen Tran nam ro. Con theo Anh Đao (1947) thi chuyen nay chi Nguyen Binh lam nhan chung cho loi ke Tham Tam.
Theo loi Nguyen Vy, ban cua Tham Tam, trong mot lan ru Tham Tam ve nha sau khi bat gap nha tho đang say ruou, ong đa nghe đuoc chuyen tinh cua ban voi nguoi con gai co ten Tran Thi Khanh song o cuoi đuong Sinh Tu, ben canh vuon Thanh Giam (tieng Phap: Pagode des Corbeaux). Hai nguoi len đen vuon Thanh Giam đe hen ho đung hai lan. Sau khi tu choi ra mat bo me co gai nay vi su nghiep chua co gi, mot thoi gian sau Tham Tam nhan tin nguoi yeu sap ket hon voi mot nha buon giau co goa vo o pho Hang Ngang. Đe khong mang tieng bi phu tinh, ong quyet đinh thuc trang mot đem viet nen bai "Hai sac hoa Ti-gon" roi ky T.T.Kh., y chi ten ban gai. Sau đo, ong nho co em ho chep lai tho bang net chu khac va mang ban viet nay đen toa bao nham giau danh tinh. Sau khi hai bai tho đau đuoc đang tai, Tran Thi Khanh đa viet mot buc thu toi Tham Tam, dung xung ho "toi" thay vi "em" nhu moi khi đe to y khong bang long viec ong dung ten co lam tho, đieu co the gay anh huong đen cuoc song gia đinh. Tham Tam dua tren la thu nay viet nen "Bai tho cuoi cung", roi sau đo tu viet bai tho tra loi "Dang do" cung nam.
Tuy vay, trong bai viet tren to Pho thong so 28 ra ngay 15 thang 2 nam 1960, mot nguoi tung than quen Tham Tam thoi gian đang ke đa phu nhan ong la tac gia cua T.T.Kh. do chua he nghe ban đe cap đen bao gio. Nha van Thanh Chau cung bay to quan điem tuong tu. Nhung nguoi ban cua nha tho, trong đo co Nguyen Binh va Tran Huyen Tran, khi đuoc hoi khong đua ra mot cau tra loi đong nhat ve lieu tac gia cac bai tho co phai Tham Tam. Con voi nu si Ngan Giang thi nhung bai tho nay la Tham Tam viet ho cho mot nguoi ban (theo loi ong ke).
So y kien khac thien ve tac gia la mot ca nhan khac, nhu nguoi yeu Tham Tam, cu the hon la em ho nha tho Te Hanh (do ong tu nhan, tac gia Giang Tu tuong thuat lai); Pham Thi Su (hay Pham Thi Ly) nu sinh truong Đong Khanh; Tran Huyen Tran; Nguyen Binh; Tham The Ha (ten that Ta Thanh Kinh); Đinh Hung; J. Leiba (theo Vu Bang); hay đi xa nua la it nhat hai nhan vien an mat quen biet nhau lam tai Tieu thuyet thu bay va Phu nu thoi đam cung viet ra cac bai tho;... Song theo mot so quan điem, khi đem so sanh T.T.Kh. voi cac tac gia Nguyen Binh va Tham Tam trong phong trao Tho moi thi ca hai bi cho la co phong cach, cach dung tu, giong tho khac nhau hoan toan, qua "cuu" trong khi T.T.Kh. rat "tan".
Vao nam 2024, cay but Nguyet Ha cua bao Cong an nhan dan đa cong bo phat hien moi ve moi lien he giua T.T.Kh. va Tham Tam. Theo đo, dua tren nhung tai lieu ma ong Nguyen Tuan Khoa – nguoi con trai duy nhat cua Tham Tam – suu tam đuoc, tac gia tiet lo viec nha tho đa sang tac bai "Chut tinh bo ngo" duoi but danh T.G.Kh., đang tren Tan Viet van đan so 8 nam 1935. Đay đuoc coi la sang tac som nhat cua ong, ra đoi khi nha tho moi tron 18 tuoi. Ngoai su tuong đong giua hai but danh, mot so chi tiet khac lien quan toi T.T.Kh. cung đa xuat hien trong cac sang tac ke tiep cua Tham Tam tren tuan bao Bac Ha, giai đoan thang 11 nam 1936. Tuy nhien, bai đieu tra khong khang đinh Tham Tam chinh la T.T.Kh. ma chi đe ngo nghi van tren.


= Tran Thi Van Chung =


 Sach T.T.Kh, nang la ai?  Co y kien đa lien he T.T.Kh. voi Thanh Chau va rang hai nguoi co quan he ngoai đoi thuc vi su trung hop giua truyen ngan va bai tho "Hai sac hoa Ti-gon" trong cach nhin loai hoa tigon, mot hinh anh tieu bieu xuat hien trong hai tac pham cua hai tac gia. Tuy nhien thong qua loi tho, T.T.Kh. giai thich rang đay chi la su trung hop ngau nhien. Mua thu nam 1994, bo đoi tac gia The Nhat (The Phong, Tran Nhat Thu) đa ra mat cuon sach T.T.Kh, nang la ai? do Nha xuat ban Van hoa - Thong tin an hanh. Trong đo, ca hai khang đinh Tran Thi Van Chung (but danh Van Nuong) – mot thanh vien cua nhom tho Quynh Dao – chinh la T.T.Kh., dua tren nguon tin đuoc tiet lo tu nguoi quen cua ba Van Chung la Thu Linh: bao gom bai tho "Hoa tim" do ba sang tac va buc thu đuoc cho la Van Chung viet. Cac tac gia cung cho rang Van Chung va Thanh Chau co quan he tinh cam, tung la nguoi yeu cu cua nhau. Đieu nay đuoc cho la kha tuong đong voi hoan canh cac bai tho va giai quyet nhieu thong tin khuc mac.

Sau khi T.T.Kh, nang la ai? ra mat, cuon sach mau chong đuoc ban het đong thoi tao nen tranh cai lon ve chat luong noi dung va tinh xac thuc. Cac to bao lon o Viet Nam nhu Sai Gon Giai Phong, Thanh Nien, Tuoi Tre,... va ngoai nuoc đeu co bai viet khen ngoi cong suc tim hieu cua tac gia cuon sach, nhung cung khong it đoc gia gui thu phan bac luan cu trong sach. Nha van Thanh Chau, tra loi phong van in tren to Nguyet san van hoa so thang 9 nam 1994, đa noi ba Van Chung khong he biet gi ve T.T.Kh.. Trong mot nhan xet tieu cuc hon, nha phe binh Nguyen Thach Kien cuon Ve nhung ky niem que huong chi trich tac gia "bia đat [...] vu khong va lua gat đoc gia" khi cho rang nguoi viet dua vao mot bai tho cua Nguyen Binh ("Co gai vuon Thanh") va buc thu tu Thu Linh ma "ap đat, mua but chui nguoi".
Ngay khi sach đuoc xuat ban, Tran Thi Van Chung đa viet bai tra loi phu nhan rang minh la T.T.Kh. bang cac bang chung thuyet phuc roi gui cho nha xuat ban, Bo Van hoa – Thong tin va đang len nhung to bao lon tai Viet Nam lan hai ngoai. Ba ngoai ra con chi trich nhan chung cuon sach Thu Linh – nguoi đuoc cho la ban lau nam cua Van Chung – khi khong co tim hieu xac đang. Nhung nguoi than, ban be nha tho khi đuoc hoi cung cho biet sach sai rat nhieu thong tin ve gia đinh va tinh cach ba, khien nguoi đoc nghi ngo ve tinh xac thuc cua cuon sach noi tren. So y kien khac thi nhan xet tho Tran Thi Van Chung "khong xung tam" voi T.T.Kh. va rang ba "khong the la T.T.Kh.".
Trong nhung bai phan hoi Tran Thi Van Chung sau đo, The Nhat đa nhan "sai het" va đua ra ly do bao chua cho loi sai cua minh, nhung khang đinh su thanh cong cua cuon sach khi gay đuoc du luan ca trong Viet Nam va quoc te. Thu Linh cung viet thu nhan sai, quy phan lon loi ve tac gia cuon sach khong tim hieu ky, du theo hai tac gia ba đa nhan loi cung cap thong tin cho ho. Tuy nhien van co cac y kien ung ho luan điem Tran Thi Van Chung la T.T.Kh.. Tra loi voi Tran Đinh Thu, nha van Thanh Chau xac nhan ong va Van Chung tung la nguoi yeu mot thoi gian, biet nhau truoc đo thong qua moi quan he ban be voi anh ruot ba Van Chung. The nhung hai nguoi som phai chia tay vi van đe mon đang ho đoi. Mot thoi gian sau ong đuoc thong bao Van Chung đa lay chong va ca hai xa cach sau 1954, ong ra Bac con Van Chung cung chong vao Nam. Du vay, Thanh Chau đa nhat muc phu nhan khi đuoc đat cau hoi lieu T.T.Kh. co phai la Tran Thi Van Chung.


 Sach Giai ma nghi an van hoc T.T.Kh  Vao thang 2 nam 2007, Tran Đinh Thu đa ra mat cuon Giai ma nghi an van hoc T.T.Kh dai 192 trang, do Nha xuat ban Van hoa Sai Gon va CADASA phat hanh. Cung voi lap luan giong The Nhat ve Tran Thi Van Chung, Đinh Thu khang đinh minh se la "nguoi cuoi cung khep lai đuoc nghi an nay sau 70 nam đe ngo". Truoc đo, sau khi hoan thanh xong ban thao, ong cho đang cac bai phan tich cua minh len bao Thanh Nien va gay đuoc su quan tam tu ban đoc. Cuon sach tung bi nhieu nha xuat ban tu choi vi ngai xay ra kien tung.
Sau khi sach luu hanh, Tran Thi Van Chung tiep tuc viet mot buc thu phan đoi, cao buoc Tran Đinh Thu vi "neu ten tuoi, đua hinh anh va cha đap len đoi song ca nhan" ma khong xin y kien tu nguoi trong cuoc. Tran Đinh Thu sau đo tra loi rang ong chi muon "giai ma" T.T.Kh. va khong xuc pham uy tin, danh du hay nhan pham cua ba, cung nhu cho rang noi dung sach khong pham vao đieu cam cua luat Xuat ban nen chua pham luat. Mot so luat su cua đoan luat su Thanh pho Ho Chi Minh, tra loi trong bai viet đang tren bao Phap Luat Thanh pho Ho Chi Minh, đa to ra "kha ung ho" ve khia canh tim hieu T.T.Kh. cua cuon sach nhung cung luu y rang viec cong bo nhung thong tin đoi tu ca nhan ma khong co su đong y va viec tu y đang cac bai tho ba Van Chung co the vi pham luat Dan su va luat So huu tri tue Viet Nam.


Anh huong va di san Cac thi pham cua T.T.Kh. đa co đuoc su đon nhan lau dai tu nguoi đoc va tao nen anh huong len van hoa đai chung. Tho T.T.Kh. khi ay tap hop nhung thanh nien tri thuc tien chien co cung mot the gioi quan khi đat ra lap truong nu quyen "tao bao [...] truc tiep thach thuc trat tu xa hoi cu, von đa đuoc chung minh la khong phu hop va kho bi thay đoi boi gioi cam quyen", trong boi canh lop the he nay đa dan hinh thanh nhung suy nghi ve "cai cach xa hoi, noi long su ngot ngat trong tinh cam, va hien đai o moi mat đoi song Viet Nam". Nhung bai tho T.T.Kh. đuoc nhan đinh "vua la loi than tho đau long ve tinh yeu bi ngan cach, vua la ban cao trang ve tuc le hon nhan sap đat cua xa hoi Viet Nam ma nay đa bi bai tru". Hoc gia Thomas D.Le cua Vien Viet-Hoc coi T.T.Kh. la mot trong so cac nha tho vi đai nhat cua Viet Nam hien đai, vi tac gia nhu mot co gai "dung cam cuoi tren lan song moi bat đau quet qua tam hon va suy nghi cua mot the he tri thuc thanh thi" va lien he T.T.Kh. voi phong trao Tho moi "khien nguoi phu nu co the vuon len khoi nhung rang buoc cua truyen thong, truoc het la trong con tim, sau đo la đen suy nghi".
Đa co nhung nha tho sang tac tho tra loi hoac gui tang T.T.Kh., đi xa hon thi nhan co quen biet voi tac gia, nhu "Mau mau Tigon", "Dang do", "Cac anh" (hay "Gui T.T.Kh.") cua Tham Tam; "Dong du le" (hay "Co gai vuon Thanh") cua Nguyen Binh;... J. Leiba tung chep nguyen van bai tho "Hai sac hoa Ti-gon" hoac "Đan ao cho chong" đang len to Ha Thanh ngo bao, voi loi nhan gui (hoac do ong in lai tu tac gia khac) bang tho danh cho T.T.Kh. dai 4 cau. Trong so nhung bai tho cua T.T.Kh., "Hai sac hoa Ti-gon" đuoc nhan đinh la tac pham tieu bieu, noi tieng nhat va la mot trong nhung bai tho tinh hay nhat thi ca Viet Nam. Theo nha phe binh van hoc Thuy Khue, bai tho nay đa mo đuong cho mot loi lang man khac voi cac thi si cung đe tai nhu Đong Ho, Tuong Pho: khoc cho tinh yeu, cho nguoi ngoai hon phoi va la mot "giot le tuong tu moi". Nha phe binh đong thoi ghi nhan đay la lan đau tien hai chu "nguoi ay" đuoc đua vao tho ca Viet Nam, tro nen "co đien" va la "ngon ngu goi đau giuong cua gioi tre trong nhieu the he". "Bai tho cuoi cung" cung đuoc ba xem nhu mot tac pham "huyen thoai" voi nhung loi trach moc "u uan" bang nhip đieu du duong, loi tha thiet va gan bo.
Nho "Hai sac hoa Ti-gon", ten tuoi T.T.Kh. gan lien voi hinh anh hoa tigon – đuoc xem nhu la bieu tuong cua tinh yeu va đong vai tro la nguon cam hung cho tho ca hau the, cung nhu đi vao am nhac Viet Nam khi đuoc nhieu nhac si pho nhac lai nhu Tran Thien Thanh, Ha Phuong, Tran Trinh va Anh Bang, Tu Vu, Song Ngoc,... Pham Duy đa nhai lai bai tho trong Tuc ca so 2 "Tinh Hoi", thu am truoc 1975. Sau nam 1954, nhung nguoi dan di cu vao Nam chuyen tay nhau bai tho tren cua T.T.Kh. va tao nen xuc đong manh cho the he bay gio. Khoang giua thap nien 1970, trong Nam Bo ro len phong trao in lai nhung tac pham van hoc cua cac tac gia truoc 1945 va van tho cach mang. Danh tieng T.T.Kh. đa tro nen pho bien hon qua phong trao nay voi viec tho tac gia, trong đo co "Hai sac hoa Ti-gon", đuoc in theo loai canh buom xep gon de pho bien va ban voi gia re. Nhieu nguoi đa hoc thuoc long bai tho; kho cuoi bai cung đuoc nhieu nguoi che lai, trong đo co bai đuoc cho la cua Ho Dzenh.
Vao nam 2010, Tran Đinh Thu tiet lo ke hoach chuyen the cau chuyen T.T.Kh. len phim, dua theo tim hieu cua ong tu cuon sach Giai ma nghi an van hoc T.T.Kh. Ong đa viet xong mot kich ban đien anh dai 110 phut mang ten "Chuyen tinh Hai sac hoa ti gon", sau đo kich ban nay đuoc Pham Thuy Nhan bien tap lai suot nhieu thang va gui cho mot hang phim, du kien se do Le Cung Bac đao dien. Tuy nhien, viec thuc hien phim bi đinh lai do tac pham chi chu yeu danh cho đoi tuong la nhung nguoi tren 40 tuoi va do đo kho đem lai loi nhuan cho nha san xuat. Nam 2017, bai tho "Hai sac hoa Ti-gon" va cau chuyen cua T.T.Kh. voi Tham Tam đuoc dung thanh vo kich bolero do đao dien Ngoc Tuong thuc hien. Vo kich nay la mot phan cua chuong trinh truyen hinh Kich cung Bolero, voi hai dien vien the hien la Le Phuong va Trung Dung.


Chu thich = Ghi chu =


= Tham khao =


Nguon Đoc them Tac pham lien quan đen T.T.Kh. tai Wikisource
Luu An (thang 10 nam 2003). "TTKh va nhung kham pha ve than the tac gia". Phu nu Dien đan. Quyen 235. Ban goc luu tru ngay 24 thang 2 nam 2021. Truy cap ngay 17 thang 2 nam 2024.