Monticello hay con goi la Nha Thomas Jefferson (Thomas Jefferson house) la đon đien chinh cua tong thong thu ba cua Hoa Ky la Thomas Jefferson. Manh đat đuoc ong ke thua va ong đa bien noi đay thanh mot đon đien voi rat nhieu loai cay, chu yeu la thuoc la va cac loai cay hon hop đuoc ong xay dung khi ong 26 tuoi. Khuon vien ban đau co dien tich 5.000 mau Anh, trong đo co mot phan đuoc chi đinh la nghia trang Monticello, thuoc so huu cua Hiep hoi Monticello, mot xa hoi dong doi con chau cua vi tong thong nay thong qua Martha Jefferson.
Ngoi nha đuoc Jefferson thiet ke dua tren cac nguyen tac tan co đien đuoc mo ta trong cuon sach cua kien ​​truc su nguoi Y Andrea Palladio. Ong thiet ke lai no trong thoi gian nhiem ky tong thong cua minh bao gom cac yeu to thiet ke pho bien cuoi the ky 18 o chau Au. Cong trinh chua rat nhieu cac giai phap thiet ke rieng cua ong. Ngoi nha nam tren đinh cua mot ngon đoi cao 850 ft (260 m) nam o vung nui phia nam cua day nui Tay Nam o Gap Rivanna. Ten cua no trong tieng Y co nghia la "ngon nui nho". Trong khuon vien bao gom rat nhieu cac cong trinh bao gom xuong lam đinh, khu no le Row Mulberry, vuon hoa, khu vuc san xuat va thi nghiem trong chan nuoi, cong voi khu vuc trong thuoc la va cac loai cay trong hon hop.
Sau khi Jefferson qua đoi, con gai cua ong la Martha Randolph Jefferson đa ban khu đat tren. Qua nhieu chu so huu khac nhau thi vao nam 1834, noi đay đa đuoc Uriah P. Levy - mot pho đe đoc trong Hai quan My va la mot trong nhung nguoi nguong mo Jefferson - mua lai va ong đa danh tien rieng cua minh đe bao quan tai san tai Monticello. Chau trai cua ong la Jefferson Levy Monroe tiep quan tai san nay vao nam 1879 va cung đa đau tu rat nhieu tien đe khoi phuc va giu gin cong trinh nay cho đen khi ong ban no cho quy Thomas Jefferson vao nam 1923, tu đo, noi đay hoat đong nhu mot bao tang nha o va co so giao duc. No đa đuoc cong nhan la Di tich Lich su quoc gia Hoa Ky. Nam 1987, Monticello va Đai hoc Virginia gan đo, mot cong trinh cung đuoc Jefferson thiet ke đa đuoc UNESCO cong nhan la di san the gioi. No la nha tong thong va tu gia duy nhat trong danh sach di san the gioi tai Hoa Ky.


Thiet ke va xay dung Cong trinh đuoc xay dung nhu la mot ngoi biet thu, vuon thuc vat. Tuy co nhieu mau thiet ke nhung Jefferson muon tao ra mot cai gi đo rat rieng cho minh. Ong đa tao ra mot loi kien truc moi tai mot quoc gia moi.
Cong viec xay dung bat đau ma cac su gia sau nay đe cap nhu la "Monticello đau tien" vao nam 1768, tren mot manh đat co dien tich khoang 5.000 mau Anh (2.000 ha) vao nam 1770. Ong tiep tuc lam viec tren thiet ke ban đau cua minh, nhung sau khi vo ong qua đoi vao nam 1782, ong đa roi Monticello vao nam 1784 đe sang Phap voi tu cach đuoc cu lam cong su đai dien cho chinh phu My non tre bay gio. Trong suot nhieu nam cua minh o chau Au, ong đa co co hoi đe quan sat va ngam nhin mot so nhung toa nha co đien ma ong đa biet tu truoc thong qua sach bao, cung nhu kham pha đuoc xu huong "hien đai" trong kien ​​truc Phap. Quyet đinh sua sang lai nha rieng cua minh co the bat nguon tu giai đoan nay. Nam 1794, sau khi giu chuc vu Ngoai truong My đau tien cua Hoa Ky (1790-1793), Jefferson đa bat đau xay dung lai ngoi nha cua minh dua tren cac y tuong cua ong trong thoi gian o chau Au. Qua trinh tu sua tiep tuc trong suot nhiem ky tong thong cua ong (1801-1809).  Mac du nhin chung cong trinh đuoc hoan thanh vao nam 1809, nhung Jefferson tiep tuc sua sang cho đen khi ong qua đoi vao nam 1826.
Jefferson đa them mot hanh lang trung tam va hai phong song song voi nhau, tang gap đoi dien tich cua toa nha. Noi that đuoc tap trung vao hai phong lon, phuc vu nhu la mot loi vao đai sanh cua bao tang, va mot phong am nhac. Cac yeu to gay an tuong sau sac nhat trong thiet ke moi la mot mai vom hinh bat giac, ong đat phia tren mat truoc phia tay cua toa nha tai hien tang hai. Cac phong trong mai vom đuoc mo ta nhu la "mot can ho cao quy va xinh đep, nhung no hiem khi đuoc su dung co le boi vi no nong vao mua he va lanh vao mua đong, hoac co the boi vi muon toi đuoc phai đi len cau thang rat dai va hep.


Lich su Sau khi Jefferson qua đoi vao ngay 04 thang 7 nam 1826, nguoi duy nhat ke thua Monticello chinh la con gai cua ong Jefferson Martha Randolph. Nhung do gap van đe ve tai chinh trong gia đinh minh vi benh tam than cua chong nen nam 1831, ba ban Monticello cho James Turner Barclay, mot nguoi bao che thuoc đia phuong. Sau đo, Barclay đa ban no cho Uriah P. Levy vao nam 1834, vi pho đe đoc Do Thai đau tien (tuong đuong voi đo đoc ngay nay) trong Hai quan Hoa Ky. Levy la mot nguoi My goc Do Thai the he thu nam co gia đinh đinh cu tai Savannah, tieu bang Georgia va la nguoi rat nguong mo Jefferson. Ong đa su dung cac quy tu nhan cua minh đe sua chua, phuc hoi va bao ton ngoi nha. Trong cuoc noi chien My, ngoi nha đa bi chinh phu mien Nam tich thu boi vi no đa thuoc so huu cua mot si quan chinh phu mien Bac. Sau cuoc chien tranh, Uriah Levy phuc hoi lai Monticello.

Nhung nguoi thua ke cua Uriah P. Levy đa tranh chap tai san nay nhung cac vu kien tung cua ho đa đuoc giai quyet vao nam 1879, sau khi Jefferson Monroe Levy, mot luat su noi tieng o New York, đong thoi la mot nguoi đau co co phieu va bat đong san, nghi si Ha vien Hoa Ky va la chau trai cua Uriah Levy đa mua đut tai san nay tu nhung nguoi thua ke khac voi gia 10.050 $. Cung giong nhu chu cua minh, ong cung đa sua chua, phuc hoi va bao quan Monticello. Ong cung voi chu cua minh đa bao ve tai san quoc gia Monticello cho nguoi dan My trong suot gan 100 nam.
Nam 1923, mot to chuc phi loi nhuan co ten la Quy Thomas Jefferson voi ngan quy do Theodore Fred Kuper va nhung nguoi khac đong gop, đa mua ngoi nha tu Jefferson Levy. Ho đa thanh cong trong viec phuc che bo sung theo chi đao cua cac kien ​​truc su nhu Fiske Kimball va Milton L. Grigg.
Quy cho Monticello hoat đong nhu la mot nha bao tang va co so giao duc. Du khach co the xem cac can phong o tang ham va tang tret, nhung cac tang thu hai va thu ba khong mo cua cho cong chung đe đe phong chay no. Du khach co the tham quan tang thu ba (Dome) chi khi theo mot cuoc tham quan đac biet.
Monticello la mot đia điem lich su quoc gia. Đay khong chi la dinh thu cua mot vi tong thong noi tieng trong lich su Hoa Ky ma con la mot di san the gioi cua UNESCO. Bao gom trong đo la co so ban đau va cac toa nha cua Đai hoc Virginia do Jefferson thiet ke. Tu 1989 đen 1992, mot nhom cac kien truc su tu Vien khao sat toa nha lich su cua My (HABS) cua Hoa Ky đa tao ra mot bo suu tap cac ban ve đo Monticello. Nhung ban ve nay đuoc luu giu o Thu vien Quoc hoi.
Trong so cac thiet ke khac cua Jefferson la dinh thu Poplar Forest, noi nghi tinh tam rieng cua minh gan Lynchburg, ma ong du đinh cho con gai Maria cua ong, nguoi qua đoi o tuoi 25, Đai hoc Virginia, Toa nha Đai hoi đong bang Virginia(Virginia State Capitol) o Richmond.


Trang tri noi that Phan lon trong trang tri noi that cua cong trinh dua tren y tuong ca nhan cua Jefferson.


Hinh anh Tham khao Lien ket ngoai Thomas Jefferson's Monticello, official site
The Monticello Explorer, an interactive multimedia look at the house
Thomas Jefferson Wiki Luu tru ngay 28 thang 5 nam 2010 tai Wayback Machine
Monticello Association, private lineage society of Jefferson descendants
Tour Experience of Monticello
Jefferson's Dome at Monticello
A photographic collection of Thomas Jefferson's architecture Luu tru ngay 19 thang 5 nam 2020 tai Wayback Machine
"Thomas Jefferson Lived Here." Popular Mechanics, August 1954, pp. 97–103/212.
"Life Portrait of Thomas Jefferson", broadcast from Monticello from C-SPAN's American Presidents: Life Portraits
Monticello, State Route 53 vicinity, Charlottesville vicinity, Albemarle, VA at the Historic American Buildings Survey (HABS)