Keo hoa vang (Danh phap khoa hoc: Acacia pycnantha) la mot loai thuc vat thuoc ho Đau, phan ho Trinh nu, chi Keo. Cay cao 8 m (25 ft) va co cuong la det thay vi la that. Cuong la hinh luoi liem, dai tu 9 đen 15 cm (3,5–9 in), va rong 1 đen 3,5 cm (0,5–1,5 in). Hoa vang, thom, phat trien nhieu vao cuoi đong va mua xuan. Cau thu phan cheo nho mot so loai chim thuoc ho An mat va chi Acanthiza. Nhung loai chim nay hut mat, roi co phai nhung bong hoa khac, mang phan hoa đi theo. Loai nay phan bo o đong nam nuoc Uc tu ban đao Eyre phia Nam cua Nam Uc vao phia tay tieu bang Victoria va phia Bac vao noi đia khu vuc phia nam New South Wales va Lanh tho Thu đo Uc. Cay đuoc tim thay trong cac tang duoi cua rung bach đan mo tren đat kho, nong. cay đuoc trong o khu vuc trong tat ca cac tieu bang phia nam cua Uc cung nhu Nam Phi va California.
Nam 1842, Thomas Mitchell phat hien ra loai khi thu thap cac loai mau vat, con George Bentham đa mo ta loai. Vo cay Acacia pycnantha tao ra chat tannin nhieu hon bat cu loai cay keo khac, dan đen viec khai thac thuong mai san xuat hop chat nay. No đa đuoc trong rong rai lam cay canh va san xuat hoa, nhung no lai la cay dai o Nam Phi, Tanzania, Y, Bo Đao Nha, Sardinia, An Đo, Indonesia, New Zealand, cung nhu Mien đong nuoc Uc, Tasmania va New South Wales. Acacia pycnantha đa đuoc bau chon la quoc hoa chinh thuc cua Uc vao nam 1988, va đa la bieu tuong in tren tem buu chinh cua Uc.


Mo ta Loai Acacia pycnantha thuong moc thanh cay nho, cao tu 3 đen 8 m (10–25 ft), mac du theo bao cao o Morocco, loai cay co the cao len đen 12 m (40 ft). Vo cay thuong co mau nau đam hoac xam min luc con be va nhan lai va san sui khi đa gia. Canh khong co hoa hoac phu hoa trang. Cac cay truong thanh khong co la that nhung co cuong la det tu tu cac canh, co mau xanh la cay sang hoac toi. Cuong la hinh luoi liem, dai tu 9 đen 15 cm (3,5–9 in), va rong tu 1 đen 3,5 cm (0,5–1,5 in). Khi truong thanh cuong moi sam mau đong thiec. Quan sat thuc đia tai cong vien bao ton Hale cho thay phan lon cay truong thanh vao mua xuan va mua he (o Uc) tu thang 10 đen thang 1.
Choi hoa o quanh nam tren nhung cay truong thanh moi, nhung chi bat đau tu thang 11 đen thang 5. Hoa no tu thang 7 đen thang 9 (tu cuoi mua đong đen đau mua he) đo la vi cac choi sau nay phat trien nhanh hon đinh điem la thang 7 va thang 8. Nhung chum hoa vang tuoi moc thanh nhom tu 40 đen 80 bong, chum dai 2,5–9 cm (1–3,5 in) phat sinh tu ke choi. Moi bong hoa cau truc giong nhu qua bong, đuoc bao phu boi 40 đen 100 bong hoa nho hon co nam canh va nhi hoa dai, khien đau hoa co long mong.
Sau khi qua trinh ra hoa ket thuc, vo tui hat hinh hoi bet, thang hoac cong, dai 5–14 cm (2–5,5 in), rong 5–8 mm. Luc cay be, vo tui hat mau xanh la cay, khi truong thanh co mau nau sam va hoi khit lai giua cac hat, tao thanh mot chuoi. Cac hat thuon dai co đo dai 5,5–6 mm, mau đen bong, ao hat co hinh chuy, xuat hien vao thang 12 va thang 1, khi vo tui đa chin.
Mot so loai tuong tu la cay keo mai chau (Acacia obliquinervia), cay keo hoa vang ven bo bien (Acacia leiophylla) va cay keo hoa vang dang vong hoa (Acacia saligna). Acacia obliquinervia co cuong la mau xam xanh, it hoa, va vo hat rong hon (1,25–2,5 cm (1/2–1 in)). Acacia leiophylla co cuong la nhat mau. Acacia saligna co cuong la dai, hep hon.


Qua trinh phan loai Nha thuc vat hoc George Bentham mo ta chinh thuc Acacia pycnantha lan đau tien tren Tap chi Thuc vat hoc London nam 1842. Nha tham hiem Thomas Mitchell thu thap cac loai mau vat o phia bac bang Victoria giua thi tran Pyramid Hill va song Loddon. George Bentham nghi đay la loai lien quan đen Acacia leiophylla, ma ong mo ta o bai bao tuong tu. Tinh ngu pycnantha co nguon goc tu tieng Hy Lap "pyknos" (day đac) va "anthos" (hoa), am chi đen cac cum day đac cua loai hoa, tao nen cum hoa hinh cau. Nha thuc vat hoc Queensland Les Pedley phan loai lai loai nhu Racosperma pycnanthum vao nam 2003, khi ong đe xuat đat gan het cac chi cay o Uc vao chi moi co ten la Racosperma. Tuy nhien, ten nay đuoc coi la đong nghia voi ten goc.
Johann Georg Christian Lehmann mo ta Acacia petiolaris vao nam 1851 tu mot cay trong tai Vuon thuc vat Hamburg tu hat giong đuoc cho la tu Thuoc đia song Swan (Perth). Nam 1855, Carl Meissner mo ta Acacia falcinella lay tu Port Lincoln. Nam 1864, Bentham phan loai ca hai loai la Acacia pycnantha nhu trong cuon sach Flora australiensis cua minh, mac du ong đa phan loai 1 phan loai cua angustifolia dua tren cac du lieu tu Vinh Spencer, voi cuong la det hon va it chum hoa. Tuy nhien, khong co phan loai đuoc cong nhan hien nay.
Nam 1921, Joseph Maiden mo ta Acacia westonii moc tu suon phia bac va phia tay nui Jerrabomberra gan Queanbeyan o New South Wales. Ong thay no giong tuong tu, nhung thuc chat la khac A. pycnantha, do đo ong khong phan ra loai khac. Đong nghiep cua ong la Richard Hind Cambage đa trong va nghien cuu cay giong va phat hien ra cay co than dai hon nhieu so voi A. pycnantha, va cuong la xuat hien ba nhi chu khong phai la mot nhu cac loai khac. No đuoc xem la đong nghia cua A. pycnantha.
Ten thuong đuoc đat la cay keo hoa vang, cay keo xanh, cay keo đen va cay keo la rong. Tho dan vung Ebenezer Misson o ngoai o Wergaia phia tay bac Victoria goi chung la cay phu thuy.
Phep lai cua loai đuoc biet đen trong tu nhien va trong trot. Trong khu rung Whipstick gan Bendigo o Victoria, lai gia đinh voi cay keo Whirrakee (Acacia williamsonii) đa xac đinh; tuong tu voi cay keo hakea (Acacia hakeoides). Phep lai voi cay keo bac Queensland (Keo la tron) moc len o chau Au đa đuoc đat ten la Acacia x siebertiana va Acacia x deneufvillei.


Phan bo va moi truong song Cay keo hoa vang đuoc tim thay o vung đong nam nuoc Uc tu phia nam cua ban đao Eyre đen day nui Flinders, khap tieu bang Victoria va phia Bac vao noi đia phia Nam cua New South Wales va Lanh tho Thu đo Uc. Cay đuoc tim thay trong cac tang duoi cua rung bach đan mo tren đat kho, nong.
Loai cay đa tro nen vuot qua pham vi phan bo ban đau o Uc va tro thanh mot loai xam lan o nhieu noi khac. Tai bang New South Wales, no moc nhieu o thanh pho Sydney va cac vung Duyen hai mien Trung cua bang. Tai bang Tasmania, no đa lan rong o phia đong cua bang va tro thanh co dai trong bui ram gan thu phu Hobart. Tai Tay Uc, no đuoc tim thay trong day Darling va phia tay vanh đai wheatbelt cung nhu o thi tran Esperance va Kalgoorlie.
Ngoai nuoc Uc, cay con xuat hien o Nam Phi, Tanzania, Y, Bo Đao Nha, Sardinia, An Đo, Indonesia va New Zealand. No hien dien o California, nhung khong đuoc xem xet đe đuoc tinh la phan bo o đo. O Nam Phi, no đa đuoc trong tu nam 1858 va 1865 đe on đinh con cat va san xuat chat tannin, nhung đa lan ra theo đuong nuoc vao rung, nui va đong bang fynbos, va cac khu vuc bien gioi giua fynbos va karoo. Cac tui mat cua hoa đa hinh thanh loai ong bap cay Trichilogaster signiventris' đa đuoc tim thay o Nam Phi, đa giup can bang he sinh thai va giam kha nang sinh san cua cay trong suot pham vi cua chung. Ong truong thanh đe trung vao đau nu hoa trong mua he, no thang nam va thang sau. Au trung gay ra su hinh thanh cua cac mun cay va ngan chan su phat trien hoa. Canh cay co the bi gay duoi suc nang cua cac mun cay. Ngoai ra, loai mot hat keo Melanterius compactus xuat hien nam 2001 cung gop phan can bang he sinh thai.


He sinh thai Mac du cac loai cay thuong bi chet do chay, nhung loai cay nay truong thanh co the phat trien thanh bui chong chay. Hat giong co the ton tai trong đat trong hon 5 nam, nay mam ke ca khi bi chay.
Giong nhu keo khac, Acacia pycnantha hap thu nito tu khong khi. Đay la noi vi khuan rhizobia hinh thanh not san re, noi lam cho nito o dang huu co va do đo giup cay moc tren đat bac mau. Mot cuoc nghien cuu thuc đia tren khap nuoc Uc va Nam Phi nhan thay rang cac vi sinh vat rat đa dang ve mat di truyen, thuoc chung khac nhau cua cac loai Bradyrhizobium japonicum va chi Burkholderia o ca hai nuoc. Hien chua ro lieu cay keo hoa vang đa đuoc kem theo cac vi khuan nay sang luc đia chau Phi hay gap quan the moi co.
Tu khong tuong thich, Acacia pycnantha khong the tu thu tinh va yeu cau cac cay phai thu phan cheo nhau đe tao hat. Đieu nay tao thuan loi cho cac loai chim. Đa co cac thi nghiem ngan chim khoi hoa cho đuoc ket qua la lam giam đang ke so luong hat giong. Tuyen mat nam tren cuong la, chung cang o gan hoa no thi cang hoat đong. Chung tao mat hoa cho chim hut ngay truoc hoac trong qua trinh ra hoa. Trong khi hut, chim co phai đau hoa khien phan hoa dinh tren than va roi vao nhieu cay. Mot so loai Ho An mat, bao gom cac loai Melithreptus lunatus, Lichenostomus chrysops, Phylidonyris novaehollandiae, va đoi khi ca Lichenostomus penicillatus, Phylidonyris pyrrhopterus, va Acanthorhynchus tenuirostris đa đuoc quan sat khi kiem an. Cac loai chim khac bao gom cac loai Zosterops lateralis, Acanthiza lineata, Acanthiza reguloides va Acanthiza pusilla. Khi hut mat hoa, chim thuong an con trung tren cac tan la. Ong mat, ong ban đia, kien va ruoi cung bu vao tuyen mat, nhung thuong khong tiep xuc voi hoa. Su hien dien cua loai Acacia pycnantha ti le thuan voi so vet Lathamus discolor tru đong trong rung box-ironbark o trung tam Victoria, mac du van chua ro vai tro cua vet đoi voi loai.
Go dung lam luong thuc cho au trung cua bo canh cung nhieu mau nhu Agrilus assimilis, Agrilus australasiae va Agrilus hypoleucus. Au trung cua mot so loai buom an la bao gom cac loai nhu Hypochrysops ignita, Jalmenus icilius, Jalmenus lithochroa va Theclinesthes miskini. Ong bap cay thuoc chi Trichilogaster co dang u sung o đau hoa, pha vo hat cay va loai Acizzia acaciaepycnanthae, mot loai ray hut nhua tu la. Acacia pycnantha bi cac loai nam gi trong chi Uromycladium romycladiumi anh huong đen cuong la va canh. Cac loai nam bao gom Uromycladium simplex hinh thanh mun mu va Uromycladium tepperianum gay u sung nau va đen đe roi dan đen cai chet cua cay chu. Hai loai nam nua đa đuoc phan lap tu benh đom la tren Acacia pycnantha la Seimatosporium arbuti va Monochaetia lutea.


Cong dung Keo hoa vang đa đuoc trong o cac vung on đoi tren the gioi đe lay chat tannin trong vo cay, vi no cung cap nang suat cao nhat trong tat ca cac cay keo. Cay co the cho thu hoach tannin khi trong đuoc 7–10 nam. Buon ban go bi gioi han boi kich thuoc nho cua cay, nhung no co gia tri cao nhu lam go nhien lieu. Nhung bong hoa thom đa đuoc su dung đe lam nuoc hoa, va san xuat mat ong o cac khu vuc am uot. Tai mien nam chau Au, no la mot trong nhung loai đuoc trong cho thuong mai hoa va ban nhu la "cay mimosa". Giong nhu nhieu loai khac cua cay keo, Acacia pycnantha chay nhua cao su khi an manh vao than cay. Đuoc an boi tho dan Uc, nhua cao su đuoc nghien cuu va co the thay the co the cao su thuong von đuoc su dung trong nganh cong nghiep thuc pham.


Gieo trong Cay keo hoa vang trong o Uc va xuat hien o Bac ban cau vao giua nhung nam đau cua the 19. Du vong đoi loai tuong đoi ngan, tu 15 đen 30 nam, no van đuoc trong rong rai vi mui hoa thom, mau hoa vang ruc ro. Ngoai viec trong lam cay canh, cay con đuoc trong đe chan gio va đe kiem soat xoi mon. Cay đuoc trong cung voi cay cao su đuong (Eucalyptus cladocalyx) lam chan gio hai lop. Mot hinh thuc gieo trong rong rai ban đau đuoc thu thap tren nui Arapiles o mien tay Victoria la lay hoa, voi hoa thom xuat hien tu thang tu đen thang bay. Loai co suc chiu đung suong gia, thich nghi voi cac đieu kien đat đai vi loai thoat nuoc tot. Loai chiu đung đuoc nhung loai đat nang o vung khi hau kho, cung nhu đo man cua đat nhe. No co the bi ua la trong đat đa voi co tinh kiem. Loai chiu đuoc han, chi can luong mua 370–550 mm (10–20 in) vao mua đong la co the trong trot. Khi gieo trong, loai rat de bi moc mun cay. Truoc khi trong, can nhung hat giong vao nuoc nong đe lam mem lop cung phu ben ngoai hat.


Bieu tuong va van hoa Mac du loai keo, va đac biet la loai keo hoa vang, xua đa la bieu tuong hoa chinh thuc cua Uc trong nhieu nam, no đa khong đuoc đong y trong hai tram nam. Cho đen nam 1988, cay keo hoa vang chinh thuc đuoc thong qua nhu la bieu tuong hoa cua Australia. Đieu nay đa đuoc cong bo boi Toan quyen Ninian Stephen trong cong bao Chinh phu cong bo vao ngay 1 thang 9. Vo cua Thu tuong Uc ten la Hazel Hawke đa đanh dau buoi le quoc gia bang viec trong cay keo hoa vang tai Vuon Quoc gia Australia. Nam 1992, chinh thuc tuyen bo ngay 1 thang 9 la "Ngay loai keo quoc gia".
Phu hieu ao giap cua Uc bao gom mot vong hoa cua cay keo, tuy nhien, khong chinh xac la cay keo hoa vang. Tuong tu nhu vay, cac mau xanh la cay va vang đuoc su dung boi đoi the thao quoc te Australia đa đuoc lay cam hung tu mau sac cua keo noi chung, chu khong phai la keo hoa vang.
Loai nay đuoc mieu ta tren mot con tem chu thich "keo" nhu la mot phan cua mot bo tem Uc 1959–1960 gom hoa ban đia Uc. Nam 1970, mot con tem 5c dan nhan "Golden Wattle" đa đuoc ban hanh đe bo sung cho mot tap hop truoc đo mieu ta cac bieu tuong hoa cua Australia. Đe đanh dau Ngay Quoc Khanh Uc vao nam 1990, mot con tem 41c dan nhan "Acacia pycnantha" đa đuoc ban hanh. Mot con tem dan nhan "Golden Wattle", voi gia tri cua 70c, đuoc ban hanh vao nam 2014.


Xem them · Danh sach cac thuc vat in tren tem cua Australia.


Chu thich Lien ket ngoai Du lieu lien quan toi Acacia pycnantha tai Wikispecies
 Tu lieu lien quan toi Acacia pycnantha tai Wikimedia Commons
Golden wattle (plant) tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)