Vu sua (danh phap 2 phan: Chrysophyllum cainito) thuoc ho Hong xiem (Sapotaceae) (truoc đay vu sua đuoc coi la thuoc bo Thi: Ebenales). Cay vu sua co nguon goc o đao Antilles va chau Mi nhiet đoi. Đay la loai cay trong lon nhanh, than deo, tan la rong va chieu cao len đen tu 10 - 15m. Qua vu sua to khoang mot nam tay, da mau xanh va khi chin chuyen sang mau hong nhat, an rat ngon. Cay vu sua con đuoc đua vao danh muc cay trong lam canh trong khu nha biet thu cua cac thanh pho.
Tai Viet Nam, cay vu sua co 2 loai chinh la vu sua da xanh va vu sua da tim than, tuy khac nhau ve mau sac nhung vi ngot, mui thom gan giong nhau.


Đac điem = Hinh thai =

La cua vu sua la thuong xanh, moc so le, hinh ovan đon, mep lien, dai 5–15 cm; mat duoi bong nhu mau vang khi nhin tu xa. Cac hoa nho mau trang anh tia va co mui thom ngat. Cay vu sua la loai cay luong tinh (tu thu phan).
Qua cua vu sua tron, co lop vo mau tia, vang uom tu nhien (vu sua hoang kim Đai Loan) hoac nau anh luc khi chin, thuong co mau xanh luc xung quanh đai hoa, voi kieu hinh sao trong cui thit. Co mot vai giong cho qua mau trang anh xanh luc. Vo nhieu latex (nhua mu) va khong an đuoc. Cac hat det co mau nau nhat va cung. No ra qua quanh nam sau khi đat đen 7 nam tuoi tro len.
Lop cui thit cua qua an đuoc va rat ngon, dung lam cac mon trang mieng. Vu sua co vi ngot, hay đuoc phuc vu duoi dang tuoi hoac lam lanh (khoang 10-15 °C). La cua vu sua đuoc dung o mot so khu vuc lam dang nhu che va nguoi ta coi no co tac dung chong cac benh đai đuong va thap khop. Vo cay đuoc coi la co chua chat bo va co tac dung kich thich, nuoc sac vo cay đuoc dung đe chong ho. Loai qua vo mau tia co lop vo day hon va cui thit đac hon con loai qua vo mau nau-luc co vo mong va nhieu cui thit nhao.
Vu sua Đai Loan ve hinh dang ben ngoai cua chung khong tron đeu ma con co mot chop nhon ben duoi, vo rat mong, thit qua day va co vi ngot thanh. Đac biet, moi qua chi co mot hat ben trong va khong co nhua dinh vao mieng khi an nhu vu sua Viet Nam.


= Đac điem sinh ly, sinh thai =
Cay vu sua co toc đo sinh truong nhanh. Phu hop voi: đieu kien nhiet đoi nhiet đo 22-34 đo C, chi ra hoa tot trong đieu kien co hai mua mua nang phan biet va khong chiu đuoc gio to do cay co tan la day va re nong, đat phu sa ven song, đat thit nhe, thoat nuoc tot, it chua, pH 5,5-6,5, cao đo khong qua 400m.

Cay vu sua đuoc trong bang cach chiet nhanh hoac thap cay. Khi đuoc cham bon can than thi khoang sau 3 nam sau co the thu hoach đuoc. Cay vu sua khi đau trai đen khi thu hoach mat khoang thoi gian tu 180 - 200 ngay. Mua thu hoach vu sua tu thang 2 - 3 duong lich hang nam.


Cay vu sua o Viet Nam Vu sua la loai trai cay đuoc nguoi Viet Nam su dung tu hang tram nam truoc. Loai trai cay nay hien co rat nhieu giong nhu vu sua Lo Ren, vu sua nau tim, vu sua vang. Trong đo giong vu sua Lo Ren đac biet đuoc trong nhieu nhat, boi trai co vo mong, sang bong rat đep, thit trai nhieu, huong vi thom ngot, nhieu chat dinh duong, đuoc nheu nguoi ua chuong.
Tai chau A, cay vu sua khong biet đau tien đa đuoc trong o nuoc nao, chi biet rang tai Viet Nam, cay vu sua đuoc trong nhieu o mien Nam, nhat la o cac tinh Tien Giang, Đong Thap, Ben Tre, Can Tho, Ca Mau... va nhieu tinh thanh o mien Trung, mien Bac.
Tinh Tien Giang la tinh trong nhieu vu sua nhat, tinh rieng o huyen Chau Thanh đa co dien tich cay trong la 2.300 ha. Du kien đen nam 2015, toan tinh Tien Giang se co 5.000 ha đat trong cay vu sua.


= Xuat khau =

Hien nay, Viet Nam la nuoc duy nhat tren the gioi chon trai vu sua lam hang hoa xuat khau. Cac nuoc khac nhu Campuchia, Philippines, An Đo, Thai Lan, tieu bang Northern Territory (Australia) đeu co trong cay vu sua nhung ho khong chon lam hang hoa đe xuat khau ma chi tieu thu noi đia.
Vien Nghien cuu Cay an qua mien Nam (SOFRI) va Trung tam sach ky luc Viet Nam (VietKings) đa chinh thuc đe xuat đen To chuc Ky luc chau A va To chuc Ky luc The gioi xac lap ky luc "Viet Nam la nuoc duy nhat tren the gioi xuat khau trai vu sua, Voi mong muon quang ba hinh anh va khang đinh gia tri cua trai cay Viet Nam tren the gioi.
Đe xuat khau ra nuoc ngoai, vu sua Viet Nam phai đat tieu chuan Global GAP (tuc la tieu chuan Thuc hanh nong nghiep tot toan cau). Đieu nay đa đuoc Hop tac xa Vu sua Lo Ren Vinh Kim (Tien Giang) thuc hien thanh cong. Hang nam, Hop tac xa Vu sua Lo Ren Vinh Kim xuat khau sang cac nuoc Anh, Canada mot so luong vu sua tren 10 tan.
Cung voi vu sua Lo Ren, hai loai vu sua Bo com vang (Đong Thap) va Bo hong (Ben Tre) cung đang đuoc xuat khau ra nuoc ngoai).


Mot vai hinh anh ve cay vu sua Su tich dan gian Theo su tich dan gian Viet Nam, su ra đoi cua cay vu sua bat nguon tu mot cau chuyen ve hai me con. Nguoi me vi nuong chieu con ma con tro nen hu hong khong nghe loi me, cau bo nha ra đi theo ban be xau. Đen khi đoi khat, nho nha thi quay ve tim me thi cau khong con thay me đau nua. Chi thay mot cay la moc o trong vuon, cay cho qua thom ngot nhu dong sua me. Cay đo chinh la hien than cua nguoi me moi mon đoi con ve. Ve sau, loai trai cay thom ngon đo moi đuoc nguoi dan yeu thich đat ten la cay vu sua va đem giong đi gieo trong o khap noi.


Xem them Ho Hong xiem
Bo Thi
Qua


Chu thich Lien ket ngoai (tieng Anh)

USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Chrysophyllum cainito in the Germplasm Resources Information Network (GRIN), US Department of Agriculture Agricultural Research Service. Truy cap on 09-Oct-10 Luu tru ngay 4 thang 12 nam 2011 tai Wayback Machine
Vu sua tai Encyclopedia of Life
Vu sua tai trang Trung tam Thong tin Cong nghe sinh hoc quoc gia Hoa Ky (NCBI).
Vu sua 23811 tai He thong Thong tin Phan loai Tich hop (ITIS).
Chrysophyllum cainito tren Catalogue of Life: 11th March 2013
Star Apple, Chrysophyllum cainito L., Achras caimito Ruiz & Pavon Khoa Lam vuon Đai hoc Purdue
Qua tu chau My: Chrysophyllum cainito
(tieng Viet)

Ve Vinh Kim, nghe ke chuyen vu sua Lo Ren
Vu sua hoang kim mot so luu y khi trong đai tra