Thong nhat Trieu Tien (tieng Han Quoc: 통일, 統一) la gia thuyet đe cap đen kha nang tai thong nhat ban đao Trieu Tien trong tuong lai gan cua Cong hoa Dan chu Nhan dan Trieu Tien (thuong đuoc goi la Bac Han hoac Bac Trieu Tien) va Đai Han Dan Quoc (thuong đuoc goi la Nam Han hoac Nam Trieu Tien) duoi mot chinh quyen trung uong duy nhat hoac theo mo hinh "Mot quoc gia, hai che đo" - tuong tu nhu hinh thuc cua Hong Kong, Ma Cao voi Trung Quoc đai luc hien nay.
Tien trinh sap nhap đuoc khoi xuong lan đau tien tu Tuyen bo chung Bac – Nam ngay 15 thang 6 nam 2000, đuoc tai khang đinh boi Tuyen bo Ban Mon Điem ve hoa binh, thinh vuong va thong nhat ban đao Trieu Tien vao thang 4 nam 2018, noi hai mien đong y cung nhau huong toi mot su thong nhat hoa binh trong tuong lai va cung đuoc neu ra trong ban tuyen bo chung cua tong thong Hoa Ky Donald Trump cung nha lanh đao Kim Jong-un cua Bac Trieu Tien tai Hoi nghi Thuong đinh Singapore vao thang 5 nam 2018. Viec tai thong nhat đuoc ky vong se mang lai loi ich to lon va vung manh cho ca hai quoc gia. Đat tham vong bien "Trieu Tien thong nhat" tro thanh mot đai cuong quoc moi tren the gioi, sanh ngang cac nuoc G7.
Truoc The chien 2, toan bo ban đao Trieu Tien thuoc ve mot quoc gia co lich su hang nghin nam, đuoc biet đen qua cac ten goi cu lan luot la Cao Ly, nha Trieu Tien va Đe quoc Đai Han. Sau The chien 2 (1945), Trieu Tien bi chia thanh hai quoc gia doc theo vi tuyen 38 (nay la khu phi quan su Trieu Tien). Mien Bac ban đao Trieu Tien nam duoi su đieu hanh cua Lien Xo trong nhung nam đau sau chien tranh, con mien Nam ban đao Trieu Tien đuoc quan ly boi Hoa Ky. Nam 1950, chinh quyen Bac Trieu Tien tim cach thong nhat voi Han Quoc bang vu luc, khoi đau bang chien tranh Trieu Tien, nhung roi cuoi cung ket thuc trong be tac vao nam 1953. Ke tu khi ket thuc chien tranh, viec thong nhat đat nuoc đa tro nen kho khan hon khi ma hai quoc gia ngay cang tro nen cach biet ve chinh tri, tu tuong, đac biet la kinh te. Tuy nhien, vao đau nam 2018, moi quan he giua Bac Trieu Tien va Han Quoc đa co nhung tin hieu nong am, bat đau voi su tham gia cua đoan van đong vien Bac Trieu Tien vao The van hoi Mua đong 2018 tai Han Quoc cung nhieu tien trinh thuc đay hoa binh lau dai cho ban đao. Duoi thoi tong thong Moon Jae-in, mot nguoi theo chu truong on hoa cung đuong loi ngoai giao mem mong, hai mien đuoc hy vong se tai thong nhat trong hoa binh - som nhat la vao nam 2045.


Chia cat Su chia cat hien tai cua ban đao Trieu Tien la ket qua cua cac quyet đinh đuoc đua ra vao cuoi cuoc Chien tranh the gioi thu hai. Nam 1910, Đe quoc Nhat Ban sap nhap Trieu Tien, va cai tri quoc gia nay cho đen khi đau hang trong The Chien II. Thoa thuan đoc lap Trieu Tien chinh thuc tien hanh vao ngay 1 thang 12 nam 1943, khi Hoa Ky, Trung Quoc va Anh ky Tuyen bo Cairo, neu ro: "Nhan thuc đuoc ach no le ma nhan dan Trieu Tien đang phai chiu đung, ba cuong quoc tren đay kien đinh rang Trieu Tien phai đuoc tu do va đoc lap." Nam 1945, Lien Hop Quoc đa xay dung ke hoach uy tri Trieu Tien.
Viec phan chia ban đao thanh hai khu vuc chiem đong quan su đa đuoc thoa thuan – mot khu vuc phia bac do Lien bang Xo viet quan ly va mot khu vuc phia nam do Hoa Ky quan ly. Vao nua đem ngay 10 thang 8 nam 1945, hai đai ta quan đoi đa chon vi tuyen 38 Bac la mot đuong phan chia. Quan đoi Nhat Ban o phia bac cua tuyen nay đa đau hang Lien Xo va quan đoi o phia Nam đau hang Hoa Ky. Đay khong phai la du đinh ban đau cua mot su phan chia lau dai, nhung cuc dien chinh tri thoi Chien tranh Lanh đa dan đen viec thanh lap hai chinh phu rieng biet o hai mien vao nam 1948 va nhung cang thang gia tang đa ngan can su hop tac. Mong muon cua nhieu nguoi dan Trieu Tien ve mot su thong nhat trong hoa binh đa ket thuc khi Chien tranh Trieu Tien no ra vao nam 1950. Vao thang 6 nam 1950, quan đoi Trieu Tien xam chiem Han Quoc. Mao Trach Đong ung ho cuoc đoi đau voi Hoa Ky va Joseph Stalin mien cuong tan thanh viec xam lang. Sau ba nam chien tranh co su tham gia cua ca hai mien Trieu Tien, Trung Quoc va cac luc luong Lien Hop Quoc do Hoa Ky lanh đao, cuoc chien đa ket thuc voi mot thoa thuan đinh chien o khoang cung ranh gioi phan chia cu.


Sau Chien tranh Trieu Tien Mac du hien nay la cac thuc the chinh tri rieng biet, cac chinh phu Bac Trieu Tien va Han Quoc đa tuyen bo su phuc hoi cuoi cung cua ban đao Trieu Tien duoi mot nha nuoc duy nhat la muc tieu cua ca hai. Sau "cu soc Nixon" vao nam 1971 dan đen nhung chuyen bien quan trong trong bang giao giua Hoa Ky va Trung Quoc, cac chinh phu cua hai mien Trieu Tien đa ra Tuyen bo chung Bac-Nam ngay 4 thang 7 nam 1972 rang mot đai dien cua moi chinh phu đa bi mat đen tham thanh pho thu đo cua phia ben kia va ca hai ben đa đong y voi mot tuyen bo chung giua 2 mien cua đat nuoc, phac thao cac buoc se thuc hien đe đat đen thong nhat trong hoa binh cua dan toc Trieu Tien:

Viec thong nhat se đat đuoc thong qua nhung no luc đoc lap cua hai mien Trieu Tien ma khong bi ap đat boi su can thiep cua ben ngoai.
Viec thong nhat se đat đuoc thong qua cac phuong tien hoa binh, va khong thong qua viec su dung vu luc chong lai nhau.
La mot dan toc đong nhat, mot su thong nhat vi đai se đuoc đat len tren tat ca, vuot qua moi khac biet ve tu tuong, ly tuong va che đo.
Đe giam bot cang thang, va nuoi duong bau khong khi tin cay lan nhau giua mien Nam va mien Bac, hai ben đong y khong vu khong hoac phi bang lan nhau, khong tien hanh khieu khich vu trang du tren quy mo lon hay nho, va cac bien phap tich cuc đe ngan chan su co quan su vo y.
Hai ben, đe khoi phuc lai quan he quoc gia bi cat đut, thuc đay su hieu biet lan nhau, va tien hanh thong nhat hoa binh đoc lap, đong y thuc hien cac trao đoi khac nhau trong nhieu linh vuc.
Hai ben đong y hop tac tich cuc voi nhau đe tim kiem su thanh cong som cua cac cuoc đam phan Chu thap đo Bac – Nam, đang đuoc tien hanh voi nhung ky vong nhiet thanh cua toan dan.
Hai ben, đe ngan chan su bung no cua cac su co quan su bat ngo va giai quyet truc tiep, kip thoi va chinh xac voi cac van đe phat sinh giua mien Bac va mien Nam, đong y lap đat đuong day đien thoai truc tiep giua Seoul va Binh Nhuong.
Hai ben, đe thuc hien cac muc đa thong nhat noi tren, đe giai quyet cac van đe ton tai giua mien Bac va mien Nam, va giai quyet van đe thong nhat tren co so cac nguyen tac thong nhat thong nhat To quoc, đong y thanh lap va đieu hanh mot Uy ban đieu phoi Bac-Nam đong chu toa boi Lee Hu-rak (đai dien mien Nam) va Kim Yong-ju (đai dien mien Bac).
Hai ben kien quyet thuyet phuc rang cac muc đa đong y noi tren tuong ung voi nguyen vong chung cua toan the nhan dan, nhung nguoi đang sot ruot trong mong su thong nhat To quoc, long trong cam ket se bao đam truoc toan the nhan dan hai mien Trieu Tien rang ho se thuc hien mot cach trung thuc tung muc đa thoa thuan o tren.
Tuy nhien, Uy ban đieu phoi Bac-Nam đa bi giai tan vao nam sau sau khi khong co tien trien nao trong viec thuc thi thoa thuan. Vao thang 1 nam 1989, nguoi sang lap Hyundai, Jung Ju-young, đa đi tham Trieu Tien va xuc tien du lich o nui Kumgang. Sau muoi hai nam gian đoan, cac thu tuong cua hai mien Trieu Tien đa gap nhau tai Seoul vao thang 9 nam 1990 đe tham gia vao cuoc hop Hoi nghi thuong đinh Lien Trieu hay Đoi thoai cap cao. Trong thang 12, hai nuoc đa đat đuoc thoa thuan ve cac van đe hoa giai Bac – Nam trong "Hiep đinh hoa giai, khong xam pham, hop tac va trao đoi giua mien Bac va mien Nam," tuy nhien cac thoa thuan lai mot lan nua that bai sau khi kiem tra cac co so hat nhan cua Trieu Tien. Nam 1994, sau chuyen tham cua Tong thong Hoa Ky Jimmy Carter đen Binh Nhuong, cac nha lanh đao cua hai mien Trieu Tien đong y gap nhau, nhung cuoc hop đa bi đinh chi sau su kien Kim Nhat Thanh qua đoi thang 7 nam đo va phai hoan lai toi tan nam 2000 trong nhiem ky lanh đao moi cua 2 mien.
Vao thang 6 nam 2000, Trieu Tien va Han Quoc đa ky Tuyen bo chung Bac-Nam ngay 15 thang 6, trong đo ca hai ben hua se tim kiem mot su thong nhat hoa binh:

Mien Bac va mien Nam đong y giai quyet van đe thong nhat đat nuoc mot cach tu chu sau nhung no luc phoi hop cua hai mien.
Mien Bac va mien Nam, thua nhan rang co che Lien bang cap thap đuoc mien Bac đe xuong va co che chinh phu Lien hop cua mien Nam đe thong nhat đat nuoc co su tuong đong, đong y lam viec cung nhau đe thong nhat theo huong nay trong tuong lai.
Mien Bac va mien Nam đong y giai quyet cac van đe nhan đao cang som cang tot, bao gom ca to chuc tham vieng qua lai giua cac gia đinh va ho hang bi ly tan va van đe tu nhan dai han khong cai tao, nhan ngay ky niem 15 thang 8 cung nam.
Mien Bac va mien Nam đong y thuc đay su phat trien can bang cua nen kinh te quoc gia thong qua hop tac kinh te va xay dung niem tin lan nhau bang cach khoi đong hop tac va trao đoi trong moi linh vuc, xa hoi, van hoa, the thao, y te cong cong, moi truong, v.v...
Mien Bac va mien Nam đong y to chuc mot cuoc đoi thoai giua cac quan chuc co tham quyen cang som cang tot đe nhanh chong đua cac điem đuoc thoa thuan neu tren vao thuc tien.
Mot đoi van đong vien duoi co Trieu Tien thong nhat đa tham du le khai mac cua cac The van hoi 2000, 2004 va 2006, nhung đoi tuyen quoc gia Trieu Tien va Han Quoc thi đau rieng biet. Đa co ke hoach cho mot đoi tuyen thuc su thong nhat tai The van hoi mua he 2008, nhung hai nuoc khong the đong thuan ve cac chi tiet đe thuc hien no. Trong Giai vo đich quan vot the gioi 1991 tai Chiba, Nhat Ban, hai quoc gia đa thanh lap mot đoi thong nhat. Đoi tuyen nu Trieu Tien Thong nhat mon khuc con cau bang tham gia thi đau duoi mot ma quoc gia IOC rieng biet (COR) trong The van hoi Mua đong 2018. Tong thong Moon Jea-in noi rang đat nuoc se co gang tai thong nhat hoa binh vao nam 2045, tron 100 nam nuoc Trieu Tien đuoc giai phong khoi Thuc dan Nhat; Phe canh ta ung ho giai phap lien bang, bang lien hoac 1 quoc gia-2 che đo trong khi phe canh huu ung ho viec lam sap nhap mien Bac vao mien Nam đe mo rong chu quyen quoc gia ho cua chinh quyen Seoul giong nhu Đuc va Yemen. 2 Chinh phu đang no luc lam tai thong nhat.


Xem them Xung đot lien Trieu
Hoi nghi thuong đinh Trieu Tien - Hoa Ky 2018
Hoi nghi thuong đinh Lien Trieu
Tuyen bo Ban Mon Điem


Tham khao Đoc them Kim Il-bong (2017). Reunification Question (PDF). Understanding Korea. Quyen 10. Kim Myong-chan; Pak Hyo-song bien dich. Pyongyang: Foreign Languages Publishing House. ISBN 978-9946-0-1647-4. Ban goc (PDF) luu tru ngay 1 thang 12 nam 2017. Truy cap ngay 23 thang 11 nam 2017.


Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Thong nhat Trieu Tien tai Wikimedia Commons
Ministry of Unification (South Korea)