Co bien la nhung loai thuc vat co hoa moc trong moi truong nuoc man va thuoc mot trong bon ho la ho Co bien (Posidoniaceae), ho Rong la lon (Zosteraceae), ho Thuy thao (Hydrocharitaceae) va ho Co kieu (Cymodoceaceae); tat ca đeu nam trong bo Trach ta (Alismatales).


Sinh thai So di nhung loai thuc vat co hoa đac biet nay đuoc goi la co bien la do la cua nhieu loai trong so nay thi dai va manh nhu co, đong thoi chung lai hay moc thanh tung "canh đong" lon trong giong nhu đong co. Noi cach khac thi ve be ngoai cua nhieu loai co bien trong giong voi nhung loai co moc tren can thuoc ho Hoa thao.
Do co bien cung co nhu cau quang hop tuong tu nhu cac loai thuc vat tu duong khac nen chung chi song đuoc o đoi sang (photic zone) va thuong moc tren cac đay cat hay bun o vung nuoc nong ven bo đuoc che chan. Đa so co bien thu phan va hoan tat vong đoi duoi nuoc. Tren the gioi co co 60 loai co bien.
Co bien moc thanh tung bai lon đon loai (chi gom mot loai co) hoac đa loai (gom nhieu loai co). Tai cac khu vuc on đoi thi thuong chi co mot hay vai loai hop thanh bai co (vi du loai Zostera marina o bac Đai Tay Duong), trong khi tai cac vung nhiet đoi thi thanh phan loai co trong bai đa dang hon nhieu; nguoi ta tung ghi nhan bai co bien o Philippines gom đen 13 loai khac nhau.
Cac bai co bien la nhung he sinh thai het suc đa dang va co nang suat sinh hoc cao. Tai đo co the co đen hang tram loai sinh vat khac sinh song nhu ca (non va truong thanh), thuc vat bieu sinh, rong bien, vi tao, đong vat than mem, giun nhieu to va giun tron. Truoc đay nguoi ta cho rang chi co rat it loai sinh vat song dua vao nguon la co bien boi vi ham luong dinh duong cua la khong cao. Tuy vay, cac nghien cuu khoa hoc ve sau chi ra rang cac loai đong vat an co bien la mat xich quan trong trong chuoi thuc an, va thuc te thi co đen hang tram loai an co bien tren pham vi toan cau nhu đoi moi dua, ca cui, lon bien, ca, ngong, thien nga, cau gai va cua.
Mot so loai ca - chi vieng tham bai co hay dung co lam thuc an - nuoi ca con trong đam thuc vat ngap man va ran san ho gan bai co. Co bien con co tac dung giu lai tram tich va lam cham toc đo dong chay, tu đo khien tram tich huyen phu lang xuong. Đieu nay co loi cho san ho nho tai luong tram tich trong nuoc đuoc keo giam.


Dich vu he sinh thai Thinh thoang co bien đuoc gan mac la "cac ky su he sinh thai" do chung tu tao lap mot phan moi truong song cua rieng minh. Đieu nay the hien o cho la co bien lam cham dong chay giup đay manh qua trinh lang đong tram tich, đong thoi re va than re cua co con giup on đinh đay bien. Co bien mang tam quan trong đoi voi cac loai sinh vat chu yeu la vi (1) chung cung cap noi tru ngu cho cac sinh vat đo, đong thoi (2) co bien co nang suat so cap rat cao. Chinh vi the ma co bien mang đen cho vung bo bien nhieu hang hoa he sinh thai va dich vu he sinh thai nhu cung cap bai đanh bat ca, giup chan song bien, cung cap khi oxy va giup chong xoi mon ven bien. Cac bai co bien chiem 15% tong luong du tru cacbon cua đai duong. Moi hecta co bien co the giu mot luong cacbon dioxide (CO2) gap đoi so voi moi hecta rung mua. Hang nam co bien co lap đuoc 27,4 trieu tan CO2. Tuy nhien, hien tuong am len toan cau khien mot so loai co bien roi vao nguy co tuyet chung; du bao loai Posidonia oceanica se bien mat vao khoang nam 2050. Tac hai cua đieu nay la su giai phong CO2.


Su dung Trong qua khu, con nguoi tung khai thac co bien lam phan bon cho đat cat. Đay tung la hoat đong quan trong o vung đam pha Aveiro (ria de Aveiro, Bo Đao Nha) - noi ma co bien thu hoach đuoc goi la molico.
Vao đau the ki 20, o Phap va o mot vung nho thuoc quan đao Eo Bien, nguoi ta phoi kho co bien roi dung chung đe nhoi nem (paillasse). Quan đoi Phap thoi Chien tranh the gioi thu nhat co nhu cau cao ve loai san pham nay. Co bien con đuoc dung lam bang y te va dung cho cac muc đich khac.
Ngay nay, co bien đuoc su dung nhieu trong nganh hang noi that. Chung la nguyen lieu đe đan, tuong tu nhu may.


Moi đe doa Cac tac đong tu thien nhien nhu bao, su an co, su cao pha cua cac tang bang va su khu nuoc la nhung tac đong co huu đoi voi he sinh thai co bien. Co bien the hien tinh co gian kieu hinh (phenotypic plasticity) rat cao va thich nghi nhanh chong voi su thay đoi cua moi truong.
Hien co bien đang suy giam tren pham vi toan cau. Trong nhung thap nien gan đay, co khoang 30.000 km² co bien đa bien mat. Nguyen nhan chu yeu la do tac đong bat loi tu phia con nguoi, nhat la tinh trang phu duong (thua chat huu co), pha huy co gioi va đanh ca qua muc.
Thu nhat, nan du thua chat dinh duong huu co nhu nito, phosphor gay đau đoc co bien, nhung quan trong hon la chung kich thich su tang truong cua thuc vat bieu sinh, rong bien troi tu do va vi tao trong nuoc, ket qua la lam giam luong buc xa Mat Troi đen voi co bien va gay hai cho qua trinh quang hop cua cay. La co bien thoi rua lam gia tang hien tuong nuoc no hoa, tu đo tao ra phan hoi duong. Đieu nay lam gay nen hien tuong chuyen dich che đo (regime shift), nghia la tao bien co the phat trien lan at hoan toan co bien.
Thu hai, cac bang chung thu thap đuoc cho thay rang hoat đong đanh bat qua muc cac loai san moi bac tren cua chuoi thuc an (tuc ca an thit co lon) lam gia tang so luong ca an thit co nho, tu đo gay sut giam so luong cac loai an tao nhu đong vat giap xac va chan bung. Hau qua cua viec nay la su phat trien manh cua tao.
Thu ba, co bien bi pha huy co gioi khi chan vit cua tau thuyen cao vao bai co khi chung đi qua vung nuoc nong.
Nhung phuong phap đuoc ap dung nhieu nhat đe bao ve va khoi phuc bai co bien la: lam giam luong chat huu co du thua, giam o nhiem moi truong, lap cac khu bao ton bien va cay lai co bien.


Xem them Bo Trach ta
Cacbon xanh
Đam lay nuoc man
Thuc vat ngap man
Posidonia oceanica


Thu muc Chu thich Lien ket ngoai Tieng Anh
Nature Geoscience article describing the locations of the seagrass meadows around the world
Seagrass-Watch - the largest scientific, non-destructive, seagrass assessment and monitoring program in the world
Restore-A-Scar - a non-profit campaign to restore seagrass meadows damaged by boat props
SeagrassNet - global seagrass monitoring program
The Seagrass Fund at The Ocean Foundation
Taxonomy of seagrasses
World Seagrass Association
SeagrassLI
Seagrass Science and Management in the South China Sea and Gulf of Thailand
Cambodian Seagrasses Luu tru ngay 27 thang 7 nam 2011 tai Wayback Machine
Seagrass Productivity - COST Action ES0906  Luu tru ngay 30 thang 1 nam 2011 tai Wayback Machine
fishing/fact sheets/fact sheet seagrasses.pdf Fisheries Western Australia - Seagrass Fact Sheet