Truong Nghe Muu (sinh ngay 14 thang 11 nam 1951) la mot nam nha lam phim nguoi Trung Quoc. Đuoc đanh gia la mot trong nhung nha lam phim xuat sac nhat cua đien anh Trung Quoc, ong ra mat đao dien vao nam 1988 voi Cao luong đo, bo phim đa đoat giai Gau vang tai Lien hoan phim quoc te Berlin.
Nghe Muu đa gianh đuoc nhieu giai thuong va su cong nhan, voi ba đe cu giai Oscar cho phim quoc te hay nhat cho Cuc Đau (1990), Đen long đo treo cao (1991) va Anh hung (2003); mot giai Su tu bac, hai giai Su tu vang va Giai thuong Nha lam phim vinh quang tai Lien hoan phim Venice; Giai thuong lon cua Ban giam khao, Giai thuong cua Ban giam khao đai ket va Giai thuong lon ve ky thuat tai Lien hoan phim Cannes; giai Gau vang, Giai Gau Bac cua Ban Giam khao va Giai cua Ban giam khao Đai ket tai Lien hoan phim Quoc te Berlin. Nam 1993, ong la thanh vien ban giam khao tai Lien hoan phim quoc te Berlin lan thu 43. Nghe Muu chi đao le khai mac va be mac The van hoi Mua he 2008 cung nhu le khai mac va be mac The van hoi Mua đong 2022, đa nhan đuoc su hoan nghenh đang ke cua quoc te.
Mot trong nhung chu đe thuong xuyen cua Nghe Muu la su kien cuong cua nguoi dan Trung Quoc khi đoi mat voi kho khan va nghich canh, chu đe đa đuoc kham pha trong cac bo phim nhu Phai song (1994) va Khong thieu mot em (1999). Cac bo phim cua ong đac biet đuoc chu y nho cach su dung mau sac phong phu, nhu co the thay trong mot so bo phim đau tien cua ong, nhu Đen long đo treo cao, va trong cac bo phim kiem hiep cua ong nhu Anh hung va Thap dien mai phuc. Bo phim co kinh phi cao nhat cua ong cho đen nay la bo phim quai vat, Tu chien Truong Thanh (2016), lay boi canh o Đe quoc Trung Hoa va co su tham gia cua Matt Damon. Nam 2010, Nghe Muu nhan bang tien si danh du cua Yale, va nam 2018, ong đuoc trao bang tien si danh du cua Đai hoc Boston. Nam 2022, ong gia nhap Hoc vien Đien anh Bac Kinh tu cach la mot giao su xuat sac.


Tieu su Cha cua ong đa tung tot nghiep Truong Quan su Hoang Pho va bi liet vao thanh phan phan cach mang trong Cach mang Van hoa. Vi the ma gia đinh ong bi moi nguoi xa lanh.
Say me voi nghe thuat nhiep anh, nam 1974 ong mua chiec may anh đau tien. Sau đo nhieu tam anh cua ong đuoc đang bao đia phuong. Nam 1979 ong theo hoc Hoc vien Đien anh Bac Kinh khi 29 tuoi, qua 7 tuoi cho phep.
Ong đa gap bo truong bo van hoa Hoang Chan đe nghi xem xet ho so cung nhu tac pham cua minh va đuoc chap thuan. Ong theo hoc tai đay đen nam 1982 chuyen nganh đien anh quay phim. Ong tot nghiep cung khoa voi Tran Khai Ca.


Khoi nghiep Khi Hoc vien Đien anh Bac Kinh mo cua đon sinh vien moi vao nam 1978, sau khi bai bo cac chinh sach đuoc ap dung trong Cach mang Van hoa, Nghe Muu luc nay đa 27 tuoi, đa qua đo tuoi quy đinh đe nhap hoc va khong co trinh đo hoc van tien quyet. Sau khi khieu nai ca nhan len Bo Van hoa va đua ra danh muc cac tac pham nhiep anh ca nhan cua anh, chinh quyen đa hai long va nhan anh vao Khoa Đien anh. Nghe Muu tot nghiep khoa 1982, trong đo co Tran Khai Ca, Đien Trang Trang va Zhang Junzhao. Lop hoc tiep tuc hinh thanh cot loi cua the he thu nam, nhung nguoi la mot phan cua su tai xuat hien nghe thuat o Trung Quoc sau khi Cach mang Van hoa ket thuc.
Nghe Muu va cac đong nghiep cua anh ay đuoc bo nhiem đen cac hang phim nho trong khu vuc, con Nghe Muu đuoc cu đen lam viec cho Hang phim Quang Tay voi tu cach la nha quay phim. Mac du ban đau du đinh lam tro ly đao dien, nhung cac sinh vien tot nghiep đa som phat hien ra rang rat thieu đao dien ngay sau Cach mang Van hoa va đuoc phep bat đau lam phim cua rieng ho. Đieu nay dan đen viec san Nhat ca hoa bat ca cua Zhang Junzhao, trong đo Truong Nghe Muu lam đao dien hinh anh, va Hoang tho đia cua Tran Khai Ca (1984). Hai bo phim nay đa thanh cong tai Lien hoan phim Hong Kong va giup mang đen nen đien anh Trung Quoc moi thu hut su chu y cua khan gia tren toan the gioi, bao hieu su khac biet so voi nhung bo phim tuyen truyen truoc đo ve Cach mang Van hoa. Hoang tho đia, ngay nay đuoc nhieu nguoi coi la bo phim đau tay cua cac đao dien the he thu Nam.
Iam 1985, sau khi tro ve que nha Tay An, Nghe Muu đa tham gia voi tu cach la nha quay phim va dien vien chinh cho bo phim sap toi cua đao dien Wu Tianming, Lao tinh, bo phim sau đo đuoc phat hanh vao nam 1987. Vai chinh đa giup Nghe Muu gianh giai nam dien vien chinh xuat sac nhat tai Lien hoan phim quoc te Tokyo.


Đao dien phim = Thap nien 1980 =
Nam 1988, chung kien ​​su ra mat cua bo phim đao dien đau tay cua Nghe Muu, Cao luong đo, voi su tham gia cua nu dien vien Trung Quoc Cung Loi trong vai chinh đau tien. Cao luong đo, đa nhan đuoc su hoan nghenh cua gioi phe binh, đua Nghe Muu len hang đau trong so cac giam đoc nghe thuat the gioi va mang ve cho anh giai Gau vang cho phim hay nhat tai Lien hoan phim quoc te Berlin lan thu 38 nam 1988.
Đai hao mi chau bao, mot thu nghiem nho trong the loai phim kinh di chinh tri, đuoc phat hanh nam 1989, co su gop mat cua Cung Loi va nam dien vien noi tieng Trung Quoc, Cat Uu. Tuy nhien, no nhan đuoc nhung đanh gia khong may tich cuc o que nha va chinh Truong Nghe Muu sau đo đa coi bo phim la te nhat cua minh.
Cung nam đo, Nghe Muu bat đau thuc hien du an tiep theo cua minh, bo phim co trang Cuc Đau. Voi su tham gia cua Cung Loi trong vai chinh cung ten, cung voi Ly Bao Đien trong vai nam chinh, Cuc Đau, đa nhan đuoc nhieu loi khen ngoi tu gioi phe binh nhu Cao luong đo, va tro thanh bo phim đau tien cua Trung Quoc đuoc đe cu Giai Oscar cho phim noi tieng nuoc ngoai hay nhat. Cuc Đau nhan manh cach ma "cai nhin" co the mang nhieu y nghia khac nhau, tu man nhan đen hap dan ve mat đao đuc.
Nam 1989, ong la thanh vien ban giam khao tai Lien hoan phim quoc te Moscow lan thu 16.


= 1990s =
Sau thanh cong cua Cuc Đau, Nghe Muu bat đau thuc hien Đen long đo treo cao. Dua tren tieu thuyet Vo va the thiep cua Su Tong, bo phim mo ta thuc te cuoc song trong mot khu gia đinh giau co trong nhung nam 1920. Cung Loi mot lan nua đuoc đam nhan vai chinh, lan hop tac thu tu cua co voi Truong Nghe Muu lam đao dien.
Đen long đo treo cao đa nhan đuoc su hoan nghenh gan nhu nhat tri cua quoc te. Nha phe binh phim Roger Ebert cua Chicago Sun-Times đa ghi nhan "ve đep hinh the goi cam" va cach su dung mau sac xa hoa cua no. Dien xuat cua Cung Loi cung đuoc khen ngoi la tuong phan ro ret voi nhung vai co đong trong cac bo phim truoc đo cua Truong Nghe Muu. Đen long đo treo cao đuoc đe cu o hang muc phim noi tieng nuoc ngoai hay nhat tai Giai Oscar nam 1992, tro thanh bo phim Trung Quoc thu hai đat đuoc danh hieu nay (sau Cuc Đau cua chinh ong). Cuoi cung no đa thua Mediterraneo cua Gabriele Salvatores .
Tac pham đao dien tiep theo cua Truong Nghe Muu, Thu Cuc đi kien (1992), mot lan nua co su tham gia cua Cung Loi trong vai chinh. Bo phim ke ve cau chuyen mot nguoi phu nu nong dan đi tim cong ly cho chong minh sau khi anh ta bi quan chuc lang đanh đap, đa gay tieng vang lon tai cac lien hoan phim va đoat giai Su tu vang tai Lien hoan phim Venice nam 1992.

Tiep theo, Truong Nghe Muu đao dien Phai song, mot bo phim hoanh trang dua tren tieu thuyet cung ten cua Du Hoa. Phai song neu bat kha nang phuc hoi cua nguoi dan Trung Quoc binh thuong, đuoc nhan cach hoa boi hai nhan vat chinh, giua ba the he bien đong trong nen chinh tri Trung Quoc the ky 20. Phim bi cam o Trung Quoc, nhung đuoc phat hanh tai Lien hoan phim Cannes 1994 va gianh đuoc Giai thuong lon cua Ban giam khao, cung nhu gianh đuoc giai Nam dien vien chinh xuat sac nhat cho Cat Uu. Phai song chinh thuc bi cam chieu nhung van đuoc chieu tai cac rap o Trung Quoc.
Hoi Tam Hoang Thuong Hai tiep theo vao nam 1995, co su gop mat cua Cung Loi trong bo phim thu bay duoi su chi đao cua Truong Nghe Muu. Ca hai đa phat trien mot moi quan he lang man cung nhu nghe nghiep, nhung đieu nay se ket thuc trong qua trinh san xuat Hoi Tam Hoang Thuong Hai. Truong Nghe Muu va Cung Loi khong lam viec cung nhau nua cho đen khi tham gia Hoang Kim Giap.
Nam 1997 chung kien ​​su ra mat cua Co gi cu noi, mot bo phim hai đen ve cuoc song o Trung Quoc hien đai. Co gi cu noi chi đanh dau lan thu hai Truong Nghe Muu đong phim o thoi hien đai, sau Thu Cuc đi kien. Nhu trong Thu Cuc đi kien, Nghe Muu quay tro lai thoi quen theo chu nghia hien thuc moi la thue cac dien vien khong chuyen nghiep va quay đia điem cho Khong thieu mot em, bo phim đa giup anh gianh đuoc giai Su tu vang thu hai o Venice.
Đuoc quay ngay sau Khong thieu mot em (1999), Đuong ve nha cua Nghe  co su gop mat cua mot nu chinh moi la nu dien vien tre Chuong Tu Di, trong bo phim đau tay cua co ay. Bo phim dua tren mot cau chuyen ke nguoc đon gian tap trung vao cau chuyen tinh yeu giua cha me cua nguoi ke chuyen.


= 2000–nay =

Thoi gian hanh phuc, mot bo phim tuong đoi xa la cua Truong Nghe Muu, dua tren truyen ngan Shifu: You'll Do Anything for a Laugh cua Mo Yan. Voi su tham gia cua nam dien vien noi tieng Trung Quoc Zhao Benshan va nu dien vien Đong Khiet, bo phim đuoc lua chon chinh thuc cho Lien hoan phim quoc te Berlin nam 2002.
Du an lon tiep theo cua Nghe Muu la bo phim vo thuat đay tham vong Anh hung, phat hanh tai Trung Quoc vao nam 2002. Voi dan dien vien an tuong gom cac ngoi sao chau A, bao gom Ly Lien Kiet, Truong Man Ngoc, Luong Trieu Vy, Chuong Tu Di va Chan Tu Đan, Anh hung ke mot cau chuyen hu cau. Ke ve Tan vuong, vua nuoc Tan (Tan Thuy Hoang), va nhung sat thu sap tro thanh sat thu cua ong ta. Bo phim đuoc phat hanh o Bac My vao nam 2004, hai nam sau khi phat hanh tai Trung Quoc, boi nha phan phoi Mym, Miramax Films, va đa tro thanh mot bo phim an khach tren toan the gioi. Anh hung la mot trong so it phim noi tieng nuoc ngoai ra mat o vi tri so 1 tai phong ve Hoa Ky, va la mot trong nhung phim đuoc đe cu cho hang muc phim noi tieng nuoc ngoai hay nhat tai Giai Oscar 2003.
Truong Nghe Muu tiep noi thanh cong vang doi cua Anh hung voi mot su thi vo thuat khac, Thap dien mai phuc, vao nam 2004. Lay boi canh thoi nha Đuong, phim co su tham gia cua Chuong Tu Di, Luu Đuc Hoa va Takeshi Kaneshiro trong vai cac nhan vat vuong vao moi tinh tay ba nguy hiem. Thap dien mai phuc đa nhan đuoc su hoan nghenh tu cac nha phe binh, nhung nguoi luu y đen viec su dung mau sac goi nho đen mot so tac pham truoc đo cua Truong Nghe Muu.
Đuoc phat hanh tai Trung Quoc vao nam 2005, Đong hanh van dam la su tro lai voi bo phim truyen hinh nhe nhang hon, đac trung cua phan lon cac tac pham thoi trung co cua Truong Nghe Muu. Phim co su tham gia cua nam dien vien Nhat Ban Ken Takakura, trong vai mot nguoi cha mong muon han gan moi quan he voi đua con trai bi xa lanh cua minh, va cuoi cung bi hoan canh dan dat phai len đuong đen Trung Quoc. Nghe Muu đa nguong mo Takakura hon ba muoi nam.
Nam 2006, qua bo phim Hoang Kim Giap chung kien ​​​​anh tai hop voi nu dien vien chinh Cung Loi. Ca si Đai Loan Chau Kiet Luan va ngoi sao Hong Kong Chau Nhuan Phat cung đong vai chinh trong bo phim su thi co trang dua tren mot vo kich cua Cao Yu.
Nhung bo phim gan đay cua Truong Nghe Muu va su tham gia cua anh trong cac nghi le Olympic 2008 khong phai la khong gay tranh cai. Mot so nha phe binh cho rang nhung tac pham gan đay cua ong, trai nguoc voi nhung bo phim truoc đo cua ong, đa nhan đuoc su chap thuan cua chinh phu Trung Quoc. Tuy nhien, trong cac cuoc phong van, Muu đa noi rang ong khong quan tam đen chinh tri va rang ong rat vinh du khi đuoc chi đao cac buoi le Olympic vi đay la "co hoi chi co mot lan trong đoi".


Su nghiep đien anh = Đao dien =


= Dien vien =
Lao tinh (老井 1986)
Cao luong đo (紅高梁 1987)
Co kim đai chien Tan dung tinh (古今大战秦俑情 1989)
Co loi thi noi (有話好好說 1997)


Tham khao