Bo gia (tieng Anh: The Godfather) la mot bo phim hinh su san xuat nam 1972 dua theo tieu thuyet cung ten cua nha van Mario Puzo va do Francis Ford Coppola đao dien. Phim xoay quanh dien bien cua gia đinh mafia goc Y Corleone trong khoang 10 nam tu 1945 đen 1955. Bo phim co dan dien vien noi tieng gom Marlon Brando, Al Pacino, Robert Duvall, Diane Keaton va James Caan. Đay đuoc xem la mot trong nhung bo phim co dan dien vien hung hau nhat trong lich su đien anh Hoa Ky, voi bon dien vien chinh la Marlon Brando, Al Pacino, Robert Duvall va Diane Keaton đeu tung danh giai Oscar cho dien vien chinh xuat sac nhat.
Bo phim đuoc coi la mot trong nhung phim hay nhat cua lich su đien anh, no luon xep o cac vi tri dan đau trong cac bang xep hang phim hay uy tin. Bo gia đuoc binh chon la bo phim xep thu 2 trong Danh sach 100 phim hay nhat cua Vien phim My va cung đung thu 2 trong danh sach 250 phim hay nhat cua trang web du lieu đien anh uy tin IMDb. Đay cung la bo phim đau bang tren cac danh sach phim hay nhat cua Metacritic va Rotten Tomatoes.
Bo gia đuoc noi tiep boi 2 phan la Bo gia phan II (The Godfather Part II) san xuat nam 1974 va Bo gia phan III (The Godfather phan III) san xuat nam 1990.


Noi dung Phim bat đau bang canh đam cuoi cua Connie Corleone, con gai duy nhat cua ong trum Vito Corleone voi Carlo Rizzi vao cuoi mua he nam 1945 o Long Island, New York. Vi phong tuc "khong nguoi Sicilia nao đuoc tu choi nhung đe nghi vao ngay cuoi cua con gai ho", Vito Corleone, thuong đuoc ban be va nguoi cong tac goi la "Bo gia", cung voi nguoi co van (cung la con nuoi) Tom Hagen phai ngoi nghe nhung thinh cau tu ban be va đoi tac lam an. Cung luc đo, con trai ut cua nha Corleone, Michael, nguoi vua tro ve sau chien tranh voi tu cach mot anh hung, ke cho ban gai cua anh la Kay Adams nhung giai thoai ve cuoc đoi toi ac cua cha minh va cam đoan voi co rang anh khong giong voi gia đinh minh.

Trong so khach moi đam cuoi co ca si noi tieng Johnny Fontane, con đo đau cua Vito Corleone, toi đe đe nghi Bo gia giup đo anh ta co đuoc vai dien trong mot bo phim Hollywood cua Jack Woltz, nguoi truoc đo đa tu choi thang thung Fontane. Don Corleone đa noi voi Johnny: "Ta se đua ra mot đe nghi ma han khong the choi tu - I'm gonna make him an offer he can't refuse".
Hagen đuoc cu toi California đe thuong luong nhung Woltz van gian du noi rang khong bao gio giao vai cho Fontane. Sang hom sau khi Woltz thuc day, lao nhan ra rang minh đang nam canh cai đau đay mau cua con ngua quy ma lao gioi thieu voi Hagen truoc đo. Ngay sau đo, Johnny đa nhan đuoc vai dien mong muon. (hop voi tinh cach cua anh)
Sau đo nha Corleone gap tay buon ban heroin Virgil Sollozzo biet danh "ga nguoi Tho" (The Turk), nguoi đuoc hau thuan boi gia đinh Tattaglia thu đich. Ga đe nghi Don Corleone bao ve ve mat chinh tri va đau tu đe ga nhap va phan phoi mot luong ma tuy lon tuy nhien Corleone đa tu choi. Sau đo Hagen bi Sollozzo va tay sai bat coc, con ban than Bo gia cung bi am sat khong thanh nhung trong thuong. Sollozzo thuyet phuc Hagen đe nghi Sonny chap nhan vu lam an ma cha anh ta đa tu choi, Sonny cung van bo qua no, cung co nghia đa khoi ngoi cho cuoc chien voi Sollozzo va gia đinh Tattaglia. Bay gio, nha Corleone phai chuan bi đe chong lai cuoc chien toan dien voi 4 gia đinh lon con lai.
Michael, nguoi đuoc cac gia đinh mafia khac coi la "dan thuong" trong cuoc xung đot nay, đen tham bo minh tai benh vien, anh nhan ra khong co ve si nao cua ong canh gac. Biet rang Bo gia sap bi giet, Michael voi chuyen ong vao mot phong khac, goi Sonny đen cuu tro va đi ra canh chung cua chinh. Sau khi lua đuoc vai tay chan cua Sollozzo, anh gap canh sat đen benh vien trong đo co tay đai uy bi mua chuoc McCluskey, ga nay lam vo quai ham cua Michael chi voi mot cu đam. Ngay sau đo Hagen xuat hien voi nhung "tham tu tu" đuoc phep mang sung đe bao ve Don Corleone.
Nhan thay tinh mang cua Vito Corleone đang bi đe doa, Michael tinh nguyen đi giet Sollozzo va McCluskey. Anh hen gap đuoc Sollozo va McCluskey trong mot nha hang sap đat truoc voi ly do la thuong luong hoa binh. Michael lay co đi vao nha ve sinh, o đay anh lay khau sung đa đuoc giau san va am sat Sollozzo, McCluskey. Đe tranh bi bat vi toi giet nguoi, Michael đuoc nha Corleone gui ve đao Sicilia, noi anh song duoi su bao ve cua mafia đia phuong. Cung o đay, anh yeu va cuoi mot co gai đia phuong ten la Apollonia, nguoi sau đo chet trong mot vu am sat khong thanh nham vao Michael.
Cung luc đo o New York, Don Corleone tro ve nha va noi đien khi biet Michael la nguoi đa giet Sollozzo va McCluskey. Vai thang sau, vao nam 1948, Sonny đanh Carlo vi ga nay đa tho bao voi vo, Connie, em gai cua Sonny. Carlo van tiep tuc hanh hung Connie, lan nay Sonny tu lai xe mot minh đi tim đe giet ga, nhung tren đuong anh bi phuc kich va bi mot nhom dung sung may giet chet. Thay vi tra thu cho Sonny, Don Corleone gap nhung nguoi đung đau cua Ngu Đai gia toc nham thuong luong ket thuc chien tranh giua cac gia đinh mafia. Trong cuoc hop nay, Bo gia nhan ra rang chinh Don Barzini, chu khong phai Tattaglia, la nguoi phai chiu trach nhiem cho cuoc xung đot.
Đuoc bao đam an toan, Michael tro ve nha hon mot nam sau đo, anh gap lai Kay nguoi yeu cu cua minh va hoi cuoi co. Vi Don Corleone đa gan nhu tu bo vi tri ong trum, Sonny bi giet con nguoi anh Fredo to ve khong co kha nang trong viec lanh đao bang nhom, Michael phai đung ra nhan trach nhiem đung đau gia đinh Corleone va anh tuyen bo rang cong viec lam an cua gia đinh se som đuoc hop phap hoa hoan toan. Hai caporegime (lanh đao cao cap) cua gia đinh Corleone la Peter Clemenza va Salvatore Tessio phan nan rang ho bi gia đinh Barzini chen ep va đe nghi đanh tra nhung Michael tu choi va nhan ra rang hai nguoi nay co the se phan lai nha Corleone. Anh quyet đinh doi cong viec lam an cua gia đinh ve bang Nevada.

Trong mot cuoc hop kin, Vito cho rang ke thu se tim cach giet Michael thong qua mot nguoi cong tac tin cay, khong lau sau ong ta chet vi len con đau tim khi đang choi voi đua chau trong vuon cam. Trong đam ma, Tessio truyen đat đe nghi mot cuoc gap mat cua Barzini voi Michael, chung to rang suy đoan cua Vito truoc đo la chinh xac. Michael sap đat cuoc thanh trung Moe Greene, Philip Tattaglia, Emilio Barzini, Salvatore Tessio, Anthony Strachi va Ottilio Cuneo, tat ca se đuoc tien hanh vao le đat ten thanh cho con trai thu hai cua Connie va Carlo ma Michael la cha đo đau. Ngay sau le đat ten, Michael tra hoi Carlo ve cai chet cua Sonny va lua cho ga phai cong nhan vai tro cua minh trong viec sap đat vu phuc kich. Michael noi voi ga: "Hom nay, tao se giai quyet on thoa moi viec cua gia đinh" (Today, I settle all Family business), anh cho Carlo biet hinh phat cua han la bi tong co khoi cong viec lam an va phai bay đen Nevada ngay lap tuc. Carlo len o to toi san bay, va bi Clemenza siet co đen chet.
Sau đo, Connie đoi mat voi Michael va buoc toi anh trai đa giet chong minh. Kay chat van Michael ve loi buoc toi cua Connie, nhung anh tu choi tra loi. Kay co nai ni va cuoi cung Michael phai noi doi rang anh khong he lien quan toi cai chet cua Carlo, Kay tin vao loi noi cua chong. O canh ket phim, Kay thay Clemenza va caporegime moi cua gia đinh Corleone, Rocco Lampone, đang bay to su kinh trong voi Michael, hon tay anh va goi anh la "Don Corleone". Canh cua đong lai, Kay nhan ra rang Michael đa tro thanh Bo gia moi.


Nhan vat = Gia đinh Corleone =

Vito "Don" Corleone (Marlon Brando). Nguoi đung đau ("Don") cua gia đinh Corleone va ong trum cua bang mafia, truoc kia co ten la Vito Andolini. Ong ta la cha cua Sonny, Fredo, Michael va Connie.
Carmella Corleone (Morgana King). Vo cua Vito Corleone va me cua bon anh em Sonny, Fredo, Michael va Connie, nhan vat it xuat hien.
Santino "Sonny" Corleone (James Caan). Nguoi con ca nong tinh cua nha Corleone, nguoi đuoc coi la se thua ke vi tri đung đau cua Vito, la nguoi dung manh, yeu thuong em ut. Sau bi trung ke cua Carlo, bi bang đang Barzini xa sung giet chet.
Frederico "Fredo" Corleone (John Cazale). Con thu hai cua Vito Corleone. Tam tinh ngu muoi, vung ve va hen nhat, khong đuoc long Don Vito Corleone.
Michael Corleone (Al Pacino). Con trai thu ba cua Vito Corleone, vua giai ngu sau Chien tranh the gioi thu hai. Cung la nhan vat chinh cua bo phim, sau khi chien tranh qua đi, anh tro ve gia đinh minh nhung tam niem khong mong muon buoc vao vong xoay quyen luc gia toc. Tuy nhien ve sau vi tra thu cho nguoi than, cau buoc vong cuoc tranh gianh quyen luc tan khoc, nhung cuoc thanh trung đam mau, voi tu chat thong minh co tri, cau dan thay the cha minh tro thanh " Bo Gia " - ong trum quyen luc nhat trong gia toc Corleone.
Costanzia "Connie" Corleone (Talia Shire). Con gai ut cua nha Corleone. (O đau phim co lam đam cuoi voi Carlo Rizzi), tam tinh hien lanh nhu nhuoc, thuong xuyen bi Carlo bao hanh.
Tom Hagen (Robert Duvall). Song trong nha Vito Corleone đuoc cong nhan nhu la con nuoi trong gia đinh Corleone, la nguoi đa muu tuc tri, anh cung la luat su cua gia đinh va la co van (consigliere) cho cac hoat đong cua ong trum.
Johnny Fontane (Al Martino). Con đo đau cua Vito Corleone. Danh tieng ma Fontane co đuoc o Hollywood trong vai tro ca si va dien vien nho phan lon vao su bao tro cua Bo gia.
Kay Adams (Diane Keaton). Ban đau la ban gai cua Michael, ban tinh diu dang hien thuc, khong mong muon Michael tham du vao vong xoay chinh tri trong gia toc. Ve sau tro thanh vo thu hai cua Michael Corleone (sau khi Apollonia chet).
Carlo Rizzi (Gianni Russo). Chong cua Connie Corleone. Khong đuoc Bo gia tin tuong va bi Sonny cam ghet vi thoi bao hanh voi Connie, Rizzi đa phan boi gia đinh Corleone đe ban đung Sonny cho gia đinh Barzini.
Apollonia Vitelli-Corleone (Simonetta Stefanelli). Nguoi vo tre xinh đep cua Michael Corleone o Sicilia. Apollonia cuoi Michael khi moi 16 tuoi, co qua đoi khong lau sau đam cuoi vi mot am muu đanh bom xe cua gia đinh Barzini nham vao Michael.
Sandra Corleone (Julie Gregg). Vo cua Sonny Corleone. La vo chinh thuc cua Sonny nhung co thuong xuyen phai chung kien canh chong đi lai voi nhung nguoi đan ba khac - tuyen nhan vat rat it xuat hien


= Nhan vat khac =
Peter Clemenza (Richard S. Castellano). Mot trong hai caporegime cua Bo gia, cung la tro thu đac luc cho gia toc Corleone.
Salvatore Tessio (Abe Vigoda). Mot trong hai caporegime cua Bo gia, nguoi quyet đinh phan boi gia đinh Corleone sau khi Vito Corleone qua đoi, hau qua bi Michael thanh trung.
Luca Brasi (Lenny Montana). Tay chan than tin cua Bo gia, Luca Brasi bi giet ngay tu đau cuoc chien tranh giua gia đinh Corleone va phe cua Sollozzo.
Al Neri (Richard Bright). Can ve cua Michael Corleone va sau đo la caporegime cua nha Corleone.
Rocco Lampone (Tom Rosqui). Sat thu duoi quyen Clemenza va sau đo la caporegime cua nha Corleone.
Paulie Gatto (John Martino). Sat thu duoi quyen Clemenza va la tai xe cua Bo gia.
Willi Cicci (Joe Spinell). Sat thu cua nha Corleone.
Moe Greene (Alex Rocco). Đoi tac lam an cua nha Corleone o Las Vegas.
Virgil Sollozzo (Al Lettieri). Co biet danh "Ga nguoi Tho", Sollozzo chuyen kinh doanh ma tuy. Sau khi bi Vito Corleone tu choi cong tac kinh doanh, Sollozzo quyet đinh bat tay voi cac gia toc khac đe tieu diet gia đinh Corleone.
Mark McCluskey (Sterling Hayden). Đai uy canh sat, nguoi nhan tien đut lot va lam viec cho Sollozzo.
Emilio Barzini (Richard Conte). Bo gia cua gia đinh Barzini, mot trong ngu đai gia toc mafia.
Philip Tattaglia (Victor Rendina). Bo gia cua gia đinh Tattaglia.
Joe Zaluchi (Louis Guss). Bo gia cua gia đinh Zaluchi.
Jack Woltz (John Marley). Nha san xuat phim đay the luc o Hollywood, nguoi rat thu ghet con nuoi ong trum la Johnny Fontane.


San xuat = Coppola va hang Paramount =
Francis Ford Coppola khong phai la lua chon đau tien cho vai tro đao dien bo phim nay, it nhat đa co hai đao dien đuoc moi truoc đo, trong so nay co đao dien nguoi Y noi tieng Sergio Leone nhung ong tu choi vi cho rang truyen phim khong hap dan. Vao thoi điem nay, Coppola đang no hang phim Warner Bros. 400.000 USD cho bo phim cua George Lucas THX-1138 ma Coppola la nha san xuat, vi vay ong nhan loi lam Bo gia theo loi khuyen cua Lucas, Coppola đa đao dien cho 8 bo phim trong đo đang chu y nhat la Finian's Rainbow, ong cung tung nhan mot giai bien kich cho phim Patton nam 1970.
Trong qua trinh lam phim, Coppola va hang Paramount thuong xuyen co xich mich va đa vai lan ong gan nhu đa bi thay bang đao dien khac. Paramount nghi rang Coppola đa vo ke hoach, thuong xuyen đe xay ra loi san xuat va chon vai, chi tieu nhieu khoan khong can thiet. Coppola cung phat bieu rang ong thuong xuyen bi đe doa se bi thay the bang đao dien khac, tuy nhien ong van bao ve nhung quyet đinh cua minh.


= Tim dien vien =
Dien vien do Coppola lua chon khong lam hai long nhung nguoi đieu hanh o hang Paramount, đac biet la viec chon Marlon Brando cho vai Don Vito Corleone. Paramount muon Laurence Olivier cho vai nay (ong khong the tham gia vi van đe suc khoe) vi vay luc đau hang phim đa bac bo quyet đinh chon Brando cua Coppola, sau đo Coppola đa phai thuyet phuc giam đoc hang phim rang Brando se vao vai voi so tien it hon cac bo phim truoc đo, se phai thu vai va hua khong đuoc lam cham tien đo quay cua phim (đieu ma Brando đa gay ra trong vai phim truoc đo cua ong). Cuoi cung Brando đa đong rat đat vai Bo gia va gianh giai Oscar cho Nam dien vien chinh xuat sac nhat voi vai dien nay.
Ban đau hang phim cung du đinh Robert Redford hoac Ryan O'Neal se đong vai Michael Corleone nhung Coppola lai muon chon mot nam dien vien khong ten tuoi trong giong mot nguoi My goc Y, cuoi cung ong tim đuoc Al Pacino. Pacino khong noi tieng lam vao thoi điem đo va hang phim nghi rang anh khong hop voi vai Michael mot phan vi chieu cao cua anh. Pacino chi đuoc giao vai nay sau khi Coppola doa tu bo qua trinh lam phim. Jack Nicholson, Dustin Hoffman, Warren Beatty, Martin Sheen va James Caan cung đuoc tham gia thu vai Michael, nhung nguoi đuoc chon cuoi cung van la Pacino.
Coppola đa chon con gai minh, Sofia Coppola, cho vai đua con trai so sinh cua Connie va Carlo trong canh le đat ten thanh o cuoi phim. Sofia cung tiep tuc đong trong hai phan tiep theo cua loat phim Bo gia, o phan II co đong vai mot be gai di cu vo danh tren chiec tau thuy đa đua Vito Corleone toi New York. Trong phan III, co đong mot vai chinh, vai Mary con gai cua Michael Corleone.


= Quay phim =
Phan lon cac canh quay đuoc thuc hien tu ngay 29 thang 3 đen 6 thang 8 nam 1971. Boi canh trong phim chu yeu la xung quanh Thanh pho New York va cac thi tran Savoca, Forza d'Agro tren đao Sicilia.
Mot trong nhung canh gay soc nhat cua phim la canh nha san xuat phim ngu day voi mot chiec đau ngua đay mau. Theo Coppola, đay la chiec đau ngua that va no đuoc chuyen toi boi mot cong ty thuc an cho cho chu khong co con ngua nao đuoc giet chi đe phuc vu cho phim.


= Phat hanh =
Bo gia đuoc phat hanh o My vao ngay 24 thang 3 nam 1972, gan đung 1 nam sau ngay khoi quay.


Đanh gia Bo phim đuoc ca gioi phe binh va cong chung mong đoi tu khi chua ra mat. Khi phat hanh, Bo gia đa tro thanh bo phim an khach nhat tinh cho đen thoi điem đo (ky luc nay bi pha boi phim Ham ca map ra đoi nam 1975) voi doanh thu hon 5 trieu USD trong tuan đau va hon 81 trieu USD cho lan phat hanh đau tien, 134 trieu USD cho lan phat hanh tiep theo.
Bo gia đa gianh cac giai Oscar: Phim hay nhat, Vai nam chinh (Marlon Brando tu choi nhan giai) va Kich ban chuyen the (Francis Coppola va Mario Puzo). Ngoai ra bo phim con gianh đuoc 5 giai Qua cau vang, mot giai Grammy va nhieu giai khac. Nhac phim do Nino Rota viet ban đau cung đuoc đe cu giai Oscar nhung phai rut lai vi Rota đa su dung lai mot phan nhac cua ong đuoc viet cho bo phim Fortunella. Bai hat chu đe cua phim, Speak Softly Love, đa tro nen noi tieng va cung đuoc cong chung ham mo.
Sau nay bo phim đuoc coi la mot trong nhung tac pham hay nhat cua lich su đien anh, no luon xep o cac vi tri dan đau trong cac bang xep hang phim hay uy tin, thu hai trong Danh sach 100 phim hay nhat cua Vien phim My (sau Cong dan Kane), đung thu 2 trong danh sach 250 phim hay nhat cua trang IMDb (sau Nha tu o Shawshank), đau bang tren cac danh sach phim hay nhat cua Metacritic va Rotten Tomatoes. Đao dien noi tieng Stanley Kubrick tin rang Bo gia co le la tac pham lon nhat đa tung đuoc lam, va dan dien vien cua phim khong con nghi ngo gi la tuyet voi nhat (co toi 4 dien vien cua phim sau nay đa đoat giai Oscar cho Dien vien chinh xuat sac la Marlon Brando, Al Pacino, Robert Duvall va Diane Keaton).
Cau thoai cua Bo gia Vito Corleone: "I'm going to make him an offer he can't refuse" đa đuoc binh chon la cau thoai đang nho thu hai trong lich su đien anh Hoa Ky trong danh sach cua AFI.


Xem them Bo gia phan II


Tham khao Lien ket ngoai Bo gia tren IMDb
IMDb Top 250
Bo ba phim Bo gia