Nha tho chinh toa Phnom Penh (tieng Khmer: រាជធានីភនំពេញវិហារ; tieng Phap: Cathedrale de Phnom Penh), la mot nha tho phuc hung theo phong cach Gothic cua Phap the ky 19, tung la nha tho chinh toa thuoc Hat Đai dien Tong Toa Phnom Penh. Nha tho nay toa lac tren đai lo Monivong thuoc quan Russei Keo cua thu đo Phnom Penh.
Viec xay dung nha tho bat đau vao the ky 19 va nam duoi su giam sat cua chinh quyen thuc dan Phap. Phong cach kien truc đuoc mo ta la giong voi nha tho chinh toa Reims.  Ngay sau khi Khmer Đo chiem đuoc Phnom Penh vao cuoi cuoc noi chien Campuchia, nha tho nay đa bi pha huy hoan toan.


Lich su Nam 1863, Campuchia tro thanh mot quoc gia bao ho cua Đe quoc thuc dan Phap.  Viec xay dung nha tho chinh toa rat co the đuoc bat đau sau thoi gian nay. Nha tho chinh toa đuoc chinh quyen Phap xay dung gan bo song Me Kong va nam o trung tam Phnom Penh tren đai lo Monivong thuoc quan Russei Keo, cach chua Wat Phnom vai day nha.  Cung đien Giam muc va thu vien nha tho đuoc xay ke can nha tho, to The New York Times tung ca ngoi đay la "di san kien truc cua nguoi Phap".
Khuon vien cua nha tho nay tung la đia điem cua trai ti nan Russei Keo tu thang 5 nam 1970 tro đi. Noi đay chua toi 10.000 nguoi ti nan tu mien Bac Viet Nam đa phai bo nha cua ra đi trong chien tranh Viet Nam.  Thang 10 nam 1972, giao tranh du doi giua Cong hoa Khmer va Khmer Đo trong cuoc noi chien Campuchia bat đau ben ngoai thu đo. Mot su co dan đen hai qua ten lua cua Khmer Đo roi trung ngay phia sau nha tho. Tuy vay, vu viec nay chang gay thiet hai nghiem trong ve nhan mang nao ca.  Mot vu tan cong bang ten lua tuong tu khac xay ra vao thang 1 nam 1974 lam hu hai ngoi nha muc su cua nha tho chinh toa.
Khmer Đo cuoi cung đa gianh chien thang trong cuoc noi chien va tien quan vao Phnom Penh ngay 17 thang 4 nam 1975. Che đo vo than moi tuyen bo đat nuoc nay se quay tro lai "Nam 0" va pha huy bat cu thu gi mang mau sac chu nghia tu ban, ton giao hoac goi lai qua khu thuoc đia.  Đoi voi Khmer Đo, nha tho nay la hinh anh thu nho cua ca ba đac điem va do đo, no la cong trinh đau tien o thu đo bi pha huy duoi chinh the moi.  Che đo moi kien đinh trong no luc nham loai bo moi hinh thuc ton giao đen muc giat sap nha tho chinh toa.  Tat ca nhung gi con lai chi la bai đat hoang can coi khong mot chut dau vet nao ve su ton tai cua nha tho nay.  Ngoai viec nha tho bi pha huy, Khmer Đo con cai tao nghia trang Cong giao lan can thanh mot đon đien trong chuoi va ca đong sach tu thu vien đeu bi đem vut bo va đot chay ben ngoai bai co cua nha tho.  Nha tho chinh toa Phnom Penh la mot trong tat ca 73 nha tho Cong giao tren toan đat nuoc bi xoa so vao nam 1975, nam đau tien Khmer Đo nam quyen cai tri Campuchia.
Du bi pha huy hoan toan, khu đat trong tung la noi nha tho nay toa lac đa tro thanh đia điem to chuc le Giang Sinh đa tin nguong vao nam 1979, nam che đo Khmer Đo bi lat đo. Tru so cua Bo Buu chinh Vien thong hien nay nam tren đia điem cua nha tho chinh toa cu.


Kien truc Nha tho đuoc xay dung theo phong cach phuc hung Gothic cua Phap.  Cac buc tuong ben ngoai cua nha tho co mau đat son va đuoc lam bang gach đo.  Nam ben ngoai nha tho phia tren loi vao la mot buc tuong cua Đuc Trinh nu Maria. Đuoc lam bang đa sa thach, tren buc tuong co khac dong chu: "Đuc Me Cong ly, Tinh yeu va Hoa binh." Đac điem duy nhat hien co cua nha tho nay tung thoat khoi su huy diet duoi che đo Khmer Đo la mot bo chuong truoc đay tung đuoc treo tren thap chuong cua nha tho. Bay gio chung đuoc đat tren bac them cua Bao tang Quoc gia Campuchia.


Tham khao