Giai vo đich bong đa chau Au la mot giai đau bong đa ra đoi vao nam 1960. Giai đau nay quy tu cac đoi tuyen quoc gia nam la thanh vien thuoc Lien đoan bong đa chau Au (UEFA), co quan quan ly mon the thao vua o chau Au va đuoc to chuc 4 nam mot lan.
Tran chung ket Giai vo đich chau Au la tran đau cuoi cung cua giai, quyet đinh đoi tuyen quoc gia nao se tro thanh nha vo đich chau Au. Đay la tran đau mot luot voi ket qua đuoc đinh đoat trong thoi gian thi đau quy đinh. Neu hai đoi hoa nhau, tran đau se buoc vao hiep phu. Neu ti so van hoa sau hiep phu, loat sut luan luu se xac đinh đoi thang cuoc, luat nay đa đuoc ap dung tu nam 1976; truoc đo, neu tran chung ket co ket qua hoa sau hiep phu, tran đau se đuoc tai đau, nhu đa dien ra trong tran chung ket nam 1968. Trong hiep phu, quy tac ban thang vang (đoi ghi ban đau tien se thang tran) đuoc ap dung vao nam 1996 va 2000, quy tac ban thang bac (đoi co the thang tran neu dan truoc sau hiep phu đau tien) du kien đuoc ap dung vao nam 2004 nhung cuoi cung khong đuoc thuc hien. Đoi vo đich se đuoc trao mot ban sao cua chiec cup vo đich (ban goc thuoc ve UEFA), trong khi đoi ve nhi (va cac đoi thua o ban ket) se nhan đuoc mot tam bang ky niem. Huy chuong chuong vang va bac se đuoc trao lan luot cho cac cau thu cua đoi vo đich va đoi a quan.
Tay Ban Nha la đoi tuyen thanh cong nhat trong lich su giai đau voi bon lan vo đich, theo sau la Đuc voi ba lan đang quang. Phap va Y co hai lan nang cup, trong khi sau đoi tuyen khac bao gom Lien Xo, Tiep Khac, Ha Lan, Đan Mach, Hy Lap va Bo Đao Nha, moi đoi đeu đa mot lan len ngoi. Nam Tu, Bi va Anh đa tung lot vao tran chung ket nhung khong gianh đuoc chien thang.
Đoi chien thang trong tran chung ket đau tien đuoc to chuc tai Paris vao nam 1960 la Lien Xo, khi ho đanh bai Nam Tu voi ti so 2–1 sau hiep phu. Trong tran chung ket gan đay nhat đuoc to chuc tai Berlin vao nam 2024, Tay Ban Nha đa đanh bai Anh voi ti so 2–1.


Lich su hinh thanh Tran chung ket đau tien cua giai vo đich bong đa chau Au (luc bay gio đuoc goi la Cup cac quoc gia chau Au) đuoc to chuc vao thang 7 nam 1960 tai Paris giua Lien Xo va Nam Tu. Milan Galic ghi ban thang mo ti so cho Nam Tu truoc nua hiep nhung Slava Metreveli ghi ban go hoa sau o hiep thu hai, ti so hoa cho đen het tran va đua hai đoi vao đa hiep phu. Khi hiep phu con lai 7 phut, Viktor Vladimirovich Ponedelnik đem ve thang loi cho Lien Xo voi ban an đinh ti so tu mot cu đanh đau. Nha vo đich nam 1960 gianh ve du tran chung ket giai nam 1964 va đoi mat voi đoi chu nha Tay Ban Nha. Jesus Maria Pereda ghi ban thang mo điem cho đoi nha, nhung tran đau bi đua ve the quan binh chi sau 2 phut voi ban go hoa cua Galimzyan Salikhovich Khusainov. Gan 80.000 khan gia tai san van đong Santiago Bernabeu tai Madrid đa hoi hop cho đoi đoi tan vo đich cho đen khi 6 phut truoc khi het gio, cu đanh đau cua cau thu Marcelino đa đem ve thang loi cho nguoi Tay Ban Nha.
Đoi chu nha Y đa cham tran Nam Tu o tran chung ket giai nam 1968 (ngay nay đuoc đoi ten thanh giai vo đich bong da chau Au). Y gianh quyen thi đau tran chung ket nho chien thang trong cuoc tung đong xu o tran ban ket hoa khong ban thang voi Lien Xo. Tran chung ket khep lai voi ti so 1–1, buoc hai đoi phai tien hanh tai đau sau đo hai ngay. Lan nay Y la đoi gianh chien thang 2–0 voi cac ban thang cua Luigi Riva va Pietro Anastasi ghi o hiep mot. 4 nam sau, tran chung ket to chuc o Brussels chung kien mot ti so ky luc keo dai toi tan 44 nam ve sau. Trong lan thu 3 du tran chung ket sau 4 giai đau, Lien Xo đa phai nhan that bai 3–0 truoc Tay Đuc boi cac ban thang cua Gerd Muller va Herbert Wimmer. Đoi đuong kim vo đich đa tien vao tran chung ket cua giai nam 1976, noi ho đoi mat voi Tiep Khac. Ban thang go hoa muon cua cau thu nguoi Đuc Bernd Holzenbein bien ti so tran đau thanh 2–2, đua hai đoi vao đa hiep phu va sau cung phai buoc vao loat sut luan luu đe phan đinh thang thua. Sau 7 loat đa thanh cong, Uli Hoeneß đa hong, con Antonin Panenka cua Tiep Khac tan dung co hoi ghi ban va đem ve chuc vo đich cho nguoi Tiep Khac. Cu bam bong "tao bao" cua Panenka đuoc UEFA mieu ta "co le la qua đa phat đen noi tieng nhat moi thoi đai" đa đem ve chien thang chung cuoc cho Tiep Khac voi ti so 5–3 tren loat đa luan luu.
4 nam sau, tran chung ket tro ve san Stadio Olimpico, noi tuyen Tay Đuc trong lan thu 3 du tran chung ket lien tiep, phai đoi đau voi tuyen Bi. Horst Hrubesch ghi ban som o hiep mot, truoc khi Rene Vandereycken can bang ti so cho tuyen Bi bang mot cu đa phat đen o hiep hai. Khi tran đau con hai phut, Hrubesch đua Tay Đuc vuot len dan truoc tu mot qua đa phat goc cua Karl-Heinz Rummenigge, đem ve chiec cup bac thu hai cho nguoi Tay Đuc. Tran chung ket nam 1984 tai Paris co su gop mat cua đoi chu nha Phap cham tran nha cuu vo đich nam 1964 Tay Ban Nha. Hai ban thang o hiep hai, moi ban do Michel Platini va Bruno Bellone lap cong đa đem ve thang loi cho đoi nha; Platini ket thuc giai voi 9 ban thang, la chan sut ghi nhieu ban nhat o cac vong chung ket tinh đen nay. Ha Lan lot vao tran chung ket lan đau tien o giai đau nam 1988 to chuc tai Tay Đuc, noi ho cham tran Lien Xo - đoi co toi lan thu 4 đa tran chung ket. Ruud Gullit ghi ban o hiep mot va Marco van Basten lap cong nhan đoi ti so o hiep hai cho Ha Lan bang mot cu đa vo le, đuoc nhieu nguoi mieu ta la "sieu pham", "tuyet đep", va "ban thang đep nhat lich su giai đau". Voi chien thang chung cuoc 2–0, Ha Lan đa đoat đuoc danh hieu "lon" đau tien cua ho.
Sau khi Nam Tu bi truc xuat khoi giai vao nam 1992, Đan Mach đa đuoc moi tham du thay the va lot vao tran chung ket đe gap đoi bong toi tu nuoc Đuc moi thong nhat. Cac ban thang cua John Jensen va Kim Vilfort đa đem ve chien thang 2–0 cho nguoi Đan Mach trong tran chung ket vo đich chau Au lan đau tien va duy nhat cua ho. San van đong Wembley la noi đang cai tran chung ket giai nam 1996, noi Cong hoa Sec va Đuc buoc phai buoc vao hiep phu sau ban thang cua Oliver Bierhoff go hoa cho tuyen Đuc, du Patrik Berger đa ghi ban tren cham phat đen mo ti so cho Cong hoa Sec. Khi tran đau con 5 phut la het hiep phu, Bierhoff ghi ban thang thu hai cua anh va cua tuyen Đuc, đong thoi la ban thang vang đau tien trong lich su giai đau, đem ve danh hieu thu ba cho nguoi Đuc voi ti so 2–1. Giai đau nam 2000 cung đinh đoat đoi vo đich bang ban thang vang. Nha vo đich the gioi nam 1998 la tuyen Phap gap Y tai san Feijnoord Stadion o Ha Lan, ca hai quoc gia nay đeu co lan thu hai du tran chung ket. Ban thang o hiep hai cua Marco Delvecchio giup Y vuon len dan 1–0 cho đen phut bu gio, khi Sylvain Wiltord ghi ban go hoa "kich tinh" đe đua tran đau vao đa hiep phu. Cu vo le cua David Trezeguet o phut 13 trong thoi gian đa hiep phu đa bien Phap tro thanh nha vo đich chau Au lan vo đich the gioi.
Theo loi cua UEFA, giai đau nam 2004 chung kien "mot trong nhung cu soc lon nhat lich su giai đau" khi Hy Lap đa bai Bo Đao Nha 1–0 trong tran chung ket. Mac du chua tung gianh chien thang mot tran nao o mot "giai đau lon", ban thang o hiep hai cua tien đao Angelos Charisteas đa lam nen "mot trong nhung cuoc lat đo lon nhat trong lich su bong đa". Đuc đa gianh quyen lot vao tran chung ket thu 6 vao nam 2008, đoi thu cua ho la Tay Ban Nha tai giai đau do Ao va Thuy Si đong đang cai. Ban thang o hiep mot cua tien đao Fernando Torres la ban thang duy nhat cua tran đau, giup Tay Ban Nha gianh chiec cup vo đich chau Au lan đau tien trong 44 nam. Tran chung ket giai nam 2012 chung kien nha đuong kim vo đich chau Au va the gioi Tay Ban Nha đoi đau voi Y tai Kyiv. Hai ban thang o hiep mot, mot ban do cong cua David Silva va mot ban ghi bo Jordi Alba đa giup đoi đuong kim vo đich vuon len dan 2–0 truoc nua hiep. 15 phut sau khi hiep hai bat đau, 4 phut sau khi đuoc tung vao san tu ghe du bi, Thiago Motta phai nam cang roi san lam cho Y chi con 10 cau thu tru lai trong hiep hai. Fernando Torres ghi ban thu ba, tro thanh cau thu đau tien ghi ban o hai tran chung ket vo đich chau Au, ke đo con kien tao cho Juan Mata lap cong o phut bu gio, tran chung ket khep lai voi ti so 4–0. Chien thang thu ba trong tran chung ket cua Tay Ban Nha đa đua ho cung tuyen Đuc thanh hai đoi bong thanh cong nhat lich su giai đau, ben canh đo ho con tro thanh đoi đau tien bao ve thanh cong danh hieu vo đich chau Au. Bo Đao Nha tro thanh đoi bong thu 10 gianh chuc vo đich chau Au vao nam 2016, khi ho đanh bai chu nha Phap 1–0 trong tran chung ket tai Stade de France o Saint-Denis; tran đau hoa khong ban thang sau 90 phut thi đau chinh thuc, đe roi Eder ghi ban thang quyet đinh vao phut thu 4 cua hiep phu thu hai.
Tai Giai vo đich bong đa chau Au 2020, đuoc to chuc vao nam 2021 do đai dich COVID-19 tai chau Au, Y đa gianh chuc vo đich lan thu hai sau khi đanh bai đoi lan đau vao chung ket la Anh tren cham luan luu. Anh tiep tuc tham du tran chung ket Giai vo đich bong đa chau Au 2024, đuoc to chuc tai san van đong Olympic o Berlin. Tai đay, Tay Ban Nha, voi ba lan len ngoi truoc đo, đa gianh chien thang 2–1 nho ban mo ti so cua Nico Williams vao đau hiep hai va ban thang quyet đinh o phut 86 cua Mikel Oyarzabal, mac du Cole Palmer đa go hoa cho Anh. Voi chien thang nay, Tay Ban Nha đa gianh đuoc chuc vo đich chau Au lan thu tu ky luc va la danh hieu thu ba cua ho ke tu nam 2008.


Danh sach tran chung ket Cot "Nam" chi nam to chuc giai vo đich chau Au, đinh kem lien ket toi bai viet noi ve giai đau ay.
Cac lien ket o cot "Đoi vo đich" va "Đoi a quan" chi bai viet noi ve đoi tuyen bong đa quoc gia, chu khong phai bai viet noi ve quoc gia ay.


Thanh tich theo quoc gia |}


Xem them Giai vo đich bong đa chau Au
Danh sach tran chung ket Giai vo đich bong đa the gioi
Danh sach tran chung ket Cup Lien đoan cac chau luc 
Danh sach tran chung ket Cup bong đa Nam My
Danh sach tran chung ket Cup bong đa chau A
Danh sach tran chung ket Cup bong đa chau Phi
Danh sach tran chung ket Cup Vang CONCACAF


Ghi chu Tham khao Chung

"Regulations of the UEFA European Football Championship 2010–12" (PDF). UEFA.com. Lien đoan bong đa chau Au. ngay 15 thang 9 nam 2009. Truy cap ngay 4 thang 1 nam 2012.
"European Championship". Rec. Sport. Soccer Statistics Foundation (RSSSF). ngay 17 thang 7 nam 2012. Truy cap ngay 18 thang 7 nam 2012.
Cu the


Lien ket ngoai Website chinh thuc