To chuc Quyen Anh The gioi (ten quoc te: World Boxing Organization; viet tat: WBO) la mot to chuc quoc te ve Quyen Anh, co chuc nang to chuc, phe chuan, cong nhan cac tran đau Quyen Anh chuyen nghiep, xep hang chuyen nghiep the gioi. Đay la to chuc đuoc Đai sanh Danh vong Quyen Anh Quoc te (IBHOF) cong nhan la mot trong bon nhom to chuc Quyen Anh vo đich the gioi lon nhat cung voi Hiep hoi Quyen Anh The gioi (WBA), Hoi đong Quyen Anh The gioi (WBC) va Lien đoan Quyen Anh Quoc te (IBF). Tru so chinh cua WBO đat tai San Juan, Thinh vuong chung Puerto Rico, Hoa Ky.


Lich su = Khoi đau =
WBO bat đau đuoc hinh thanh sau khi mot nhom cac doanh nhan nguoi Puerto Rico va Dominica đa pha vo đai hoi thuong nien nam 1988 cua WBA o Isla Margarita, Venezuela ve nhung tranh chap lien quan đen cac quy tac đuoc ap dung đoi voi Quyen Anh chuyen nghiep. Chu tich đau tien cua WBO la Ramon Pina Acevedo cua Cong hoa Dominica. Ngay sau khi đuoc thanh lap, WBO đa to chuc cac tran đau vo đich the gioi tren toan cau. Tran tranh đai vo đich đau tien cua WBO đe tranh đai hang sieu trung con trong, giua Thomas Hearns va James Kinchen; Hearns chien thang bang quyet đinh trong tai. Đe gia tang vai tro va su ton trong, WBO tiep theo đa bau cuu vo đich hang duoi nang the gioi Jose Torres cua Ponce, Puerto Rico, lam chu tich. Torres mien nhiem nam 1996, thay the bang luat su nguoi Puerto Rico Francisco Valcarcel lam chu tich. Valcarcel đa giu vi tri nay ke tu đo.
Vao thoi điem ban đau, tranh chap trong quyet đinh cua cac to chuc Quyen Anh tro nen phuc tap. Nhung nam 80, Lien đoan Quyen Anh Quoc te (IBF) trao đai vo đich hang nang cho Larry Holmes ngay sau khi thanh lap vao nam 1983 (nhu ho đa trao cho mot so nha vo đich đa thanh danh o cac hang can thap hon), WBO thi lai sap xep tran đau giua hai vo si tuong đoi vo danh chuyen nghiep la Francesco Damiani (Huy chuong Bac The van hoi Mua he nam 1984) va Johnny DuPlooy đe xac đinh nguoi đau tien nam giu danh hieu hang nang cua WBO nam 1989. Tat ca cac to chuc khac cua Quyen Anh đa khang đinh Mike Tyson bat bai luc đo la nha vo đich hang nang khong the tranh cai. Trong khi đo Damiani tro thanh nha vo đich WBO hang nang đau tien. O hang nang, đac biet la tai Hoa Ky, ban đau WBO gap rat nhieu kho khan đe gianh đuoc su tin nhiem trong the gioi Quyen Anh, chang han nhu cac nha vo đich hang nang WBO la Michael Moorer, Riddick Bowe va Henry Akinwande tu bo danh hieu đe theo đuoi cac lua chon khac. An pham ve Quyen Anh The Ring cung khong cong nhan WBO, mac du đa cong nhan IBF sau khi ra đoi vao nam 1983, 5 nam truoc WBO.


= Gianh uy tin gioi Quyen Anh =
Tuy nhien, o cac hang can nhe hon, nhung nha vo đich lau nam trong thap nien 1990 nhu Chris Eubank, Dariusz Michalczewski, Johnny Tapia va Naseem Hamed đa mang đen cho danh hieu WBO ngay cang nhieu uy tin hon. WBO cung đuoc pho bien boi cac vo si Quyen Anh nhu Marco Antonio Barrera, Oscar De La Hoya, Nigel Benn, Ronald "Winky" Wright, Joe Calzaghe va Wladimir Klitschko, tat ca đeu đa giu đai. Vao ngay 23 thang 8 nam 1997, nha vo đich hang ruoi nhe WBC Ricardo Lopez đa gianh đuoc đai hang ruoi nhe WBO bang cach ha guc vo si nguoi Puerto Rico Alex Sanchez. Sau tran đau, Lopez noi voi mot to bao Mexico rang anh muon trao chiec đai vo đich moi gianh đuoc cho cha minh, mot nguoi ham mo Quyen Anh. Chu tich WBO Francisco Valcarcel tuyen bo rang xem binh luan đo nhu mot loi tu chuc cong khai va tuyen bo bo trong đai rang ruoi nhe ma khong to chuc phien đieu tran hoac thong bao cho Lopez. WBO đa thay the mot tran đau giua Eric Jamili (10–5–1) va Mickey Cantwell (13–4–1) đe lap cho trong đai nay bat chap su phan đoi cua Lopez.
O chau Au, WBO đuoc chap nhan nhieu hon trong nhung nam đau cua to chuc nay so voi o My, va cac nha vo đich WBO luon đat thanh tich tot trong cac tran đau thong nhat đai voi cac nha vo đich WBA, WBC va IBF. Vi du, nha vo đich hang duoi nang WBO Michalczewski đa thong nhat danh hieu cua minh voi danh hieu WBA va IBF bang cach đanh bai Virgil Hill. Nha vo đich hang long WBO Naseem Hamed cung đanh bai cac nha đuong kim vo đich WBA, WBC va IBF o cung hang can. Đen nam 2000, WBA đa cong nhan cac nha vo đich WBO giong nhu cac nha vo đich WBC va IBF. Nam 2004, WBC bat đau ghi ten cac nha vo đich WBO vao danh sach xep hang cua minh. IBF đa khong cong nhan WBO vao thang 5 nam 2006, nhung đa chinh thuc cong nhan tu thang 2 nam 2007. Cac quy đinh cua WBO cong nhan ba to chuc con lai. Trong nhieu nam, cung nhu IBF, cac vo si o Nhat Ban khong đuoc phep tranh đai WBO. Nam 2012, Uy ban Quyen Anh Nhat Ban (JBC) đa cong nhan co quan chu quan. Vao thang 8 nam 2016, giai vo đich WBO chau A Thai Binh Duong đuoc JBC va Hiep hoi Quyen Anh Chuyen nghiep Nhat Ban (JPBA) cong nhan, chinh thuc Nhat Ban tham gia tranh đai.
Đai vo đich WBO nam co mau nau, trong khi đai vo đich cua nu co mau hong.


Cac danh hieu lon Ke tu đau nhung nam 2000, WBO đa trao danh hieu danh du Super Champion cho mot so vo si, o bat ky hang can nhat đinh nao, nhung nguoi đap ung mot loat cac tieu chi phan biet. Cac vo si tung đuoc vinh danh la Super Champion WBO bao gom: Anthony Joshua, Wladimir Klitschko, Oleksandr Usyk, Joe Calzaghe, Oscar De La Hoya, Bernard Hopkins, Jermain Taylor, Kelly Pavlik, Saul Alvarez, Juan Manuel Marquez, Juan Diaz, Manny Pacquiao, Timothy Bradley, Marco Antonio Barrera, Fernando Montiel, Jorge Arce, Omar Narvaez, Donnie Nietes, Kosei Tanaka, Ivan Calderon, Marco Huck, Sergey Kovalev, Vasyl Lomachenko va Terence Crawford. Hien chi co hai nu vo si gianh đuoc danh hieu Super Champion WBO: Amanda Serrano va Claressa Shields.
Danh hieu nay khong phai la mot chuc vo đich the gioi thuc te giong nhu cac danh hieu Super WBA, no giong nhu mot giai thuong thanh tuu tron đoi. Mot vo si đuoc trao danh hieu Super Champion WBO khong the gianh đuoc hoac đe mat danh hieu đo cho mot vo si khac. Viec cong nhan la Super Champion co the đuoc duy tri ngay ca khi vo si chuyen sang hang can khac.


He thong xep hang WBO cong bo bang xep hang hang thang, voi cac vo si gianh đuoc chuc vo đich khu vuc do cac to chuc nho cua WBO cong bo se đuoc uu tien. Trong WBO, Uy ban Vo đich The gioi (The World Championship Committee) ton tai đe chi đinh vo si thach đau bat buoc, nguoi ma nha vo đich đuong nhiem buoc phai giao đau trong mot khung thoi gian tuy y đe bao ve danh hieu WBO ma minh gianh đuoc, va bi tuoc đi danh hieu neu vi pham thoi gian hoac thua tran. Co quan nay cung chiu trach nhiem xac đinh nhung vo si thach đau se la ai trong truong hop trong hoac su can thiet cua mot danh hieu tam thoi. Ngoai le đoi voi quy tac nay la nhung nguoi đuoc cong nhan la Super Champion WBO, nhung nguoi co the truc tiep thach đau chuc vo đich the gioi o mot giai đau khac ngay ca khi ho chua tung tham gia giai đau đo truoc đo. Co nhung khac biet giua WBO va cac to chuc Quyen Anh the gioi khac, chang han nhu viec liet ke bo can nang, trong đo 140 lb. (63,5 kg) o WBO la hang ban trung co so (junior welterweight), trong khi WBA su dung thuat ngu sieu nhe (super lightweight).
Truoc khi WBO đuoc cong nhan la to chuc chinh ve phe chuan Quyen Anh, he thong xep hang đa cho thay lo hong khi vo si Darrin Morris qua đoi đuoc thang hang hai lan o hang sieu trung vao nam 2001. Ngoai ra, Morris moi chi thi đau mot lan trong ba nam truoc khi qua đoi, đanh bai mot vo si chi co 17 tran thang trong so 81 tran giao đau. Morris xep thu 7 vao thoi điem anh qua đoi va thu 5 khi WBO phat hien ra loi. Chu tich Valcarcel thua nhan sai lam trong xep hang vo si, nhung cung tuyen bo rang cac to chuc xep hang Quyen Anh khac đa tung mac loi tuong tu trong qua khu khi tiep tuc xep hang vo si khac sau khi vo si qua đoi. Mot tuan sau, to The Independent cua Anh phanh phui cau chuyen rang mot trong ba nguoi phu trach xep hang vo si cua WBO la Gordon Volkman van chua nghe tin Morris đa mat.


Moi quan he quoc te Duoi thoi Valcarcel, WBO la co quan phe chuan Quyen Anh duy nhat vang mat trong hoi nghi thuong đinh đuoc to chuc vao nam 2014, hoi nghi đuoc moi voi kha nang thao luan xac đinh nha vo đich duy nhat cho moi hang can. Vao nam 2014, Valcarcel đa cong khai phan đoi viec thuong nua điem trong he khung điem 10-Point Must System ma ba to chuc con lai ung ho. Valcarcel cung đa chi trich WBC vi đa tao ra danh hieu "Maya Belt" va đua no vao thi đau trong cac tran đau co lien quan toi khu vuc cua danh hieu WBO. Mot chu đe khac ma ong chi trich la viec WBA xu phat toi 4 nha vo đich moi hang can. Mac du vay, sau su bung no cua đai dich COVID-19 va tac đong kinh te đoi voi the gioi Quyen Anh, WBO đa moi chu tich cua cac to chuc khac tham du cuoc hop cua ban đieu hanh đuoc to chuc vao thang 10 nam 2021.
Trong khong gian truyen thong khac, WBO co moi quan he va đuoc nhac đen boi Manga, Anime Nhat Ban. Phan cuoi cua loat truyen tranh Nhat Ban Bleach xoay quanh viec dan dien vien chinh tap hop đe xem mot tran chien, trong đo mot nhan vat ten la Yasutora Sado tham gia, đa tro thanh mot vo si chuyen nghiep muoi nam sau cot truyen va thach thuc chuc vo đich hang nang the gioi WBO.


Cac nha vo đich WBO the gioi Danh hieu tinh đen ngay 26 thang 10 nam 2021.


= Nam =


= Nu =


Xem them Danh sach cac to chuc Quyen Anh the gioi
Danh sach cac nha vo đich the gioi WBO


Chu thich Lien ket ngoai World Boxing Organization official website
All-time WBO World champions – Reference book