Chorioactis la chi nam co mot loai duy nhat la Chorioactis geaster. Chung thuong đuoc goi la nam xi ga cua quy hay nam ngoi sao Texas tai Hoa Ky, con Nhat Ban thi loai nay co ten goi la kirinomitake (キリノミタケ). Đieu đang chu y o loai nam cuc ky hiem nay la hinh dang bat thuong va su phan bo gian đoan cua chung. Nguoi ta chi tim thay loai nay o nhung noi thuoc Texas hoac Nhat Ban. The qua (hoac "qua the") nam moc tren cac goc cay, re chet cua Ulmus crassifolia (o Texas) hoac cay soi chet (o Nhat Ban). Hinh dang cua qua the co phan giong đieu xi ga nau sam hoac đen, tach ra roi toa tron thanh hinh ngoi sao tu 4 đen 7 canh. Be mat ben trong cua qua the phu lop mo mang bao tu đuoc goi la bao tang (hymenium) va mang mau sac tu trang đen nau tuy thuoc vao đo tuoi cua no. Khi qua the mo bung, nam xi ga cua quy se phat ra mot tieng rit đac trung, đong thoi giai phong mot đam khoi bao tu.
Qua the nam lan đau đuoc thu thap o Austin, Texas va loai đuoc đat ten la Urnula geaster vao nam 1893. Nhieu thap ky sau, nam nay đuoc tim thay o Kyushu vao nam 1937, nhung mai đen nam 1973 moi co bao cao tro lai tai Nhat Ban. Vai nam ke tu lan phat hien đau tien, chi Choriactis đuoc đat ra đe co the phu hop cho loai nam đoc nhat nay, song đe xuat nay khong đuoc chap thuan la hop le cho toi nam 1968. Viec phan loai loai nam nay cung la nguyen nhan gay ra nham lan. Trong lich su, chi Chorioactis đuoc xep vao ho nam Sarcosomataceae mac du nang (ascus) cua chung khong đong nhat ve mat cau truc hien vi. Phan tich phat sinh chung loai phan tu trong thap ky qua đa đinh ro phan loai cua loai nam: Chorioactis, cung voi ba chi khac tao nen ho Chorioactidaceae, mot nhom cac loai nam co lien quan đuoc chinh thuc cong nhan vao nam 2008. Vao nam 2009, cac nha nghien cuu Nhat Ban bao cao đa phat hien ra mot dang nam khong co giai đoan sinh san huu tinh trong vong đoi cua no, trang thai vo tinh nay đuoc đat ten la Kumanasamuha geaster.


Lich su Loai nam nay đuoc thu thap lan đau vao nam 1893 boi nha thuc vat hoc Lucien Marcus Underwood. Ong gui cac tieu ban cho nha nam hoc Charles Horton Peck đe nhan dang. Peck mo ta loai nay la Urnula geaster trong Bao cao thuong nien cua Nha thuc vat hoc bang New York vao nam đo. Tuy nhien, ong bay to su nghi ngo ve viec xep no vao chi Urnula. Nam 1902, nghien cuu sinh Elsie Kupfer đat nghi van ve đe xuat phan loai nhieu loai khac nhau vao hai chi Urnula va Geopyxis nhu đa goi y trong an pham nam 1896 cua nha nam hoc nguoi Đuc Heinrich Rehm ve nhom Discomycetes. Ba coi viec Rehm chuyen loai sang chi Geopyxis la bat hop ly: "Xet tu ve be ngoai thi loai nam đa khong giong chinh xac nhu nhung gi ma Rehm mo ta ve chi Geopyxis khi ong xep no vao nhom. Ket cau qua the [cua chi] đuoc mo ta la nhieu cui, than nam thi ngan va đoi khi manh. Con voi loai nay thi bao nam dai cung, chieu dai va đo day cua than [moi] la nhung đac điem noi bat."
Khi lam viec duoi su huong dan cua Underwood, Kupfer đa so sanh cau truc bao tang (mo chua bao tu, huu thu) hien vi cua loai nam Texas nay voi mot so loai tuong tu — Geopyxis carbonaria, Urnula craterium va Urnula terrestris (ngay nay đuoc goi la Podophacidium xanthomelum). Ba ket luan rang loai Texas qua khac biet nen no phai xep vao chi rieng ma ba đat ten la Chorioactis. Du vay, su thay đoi phan loai nay bi phan đoi trong cac nghien cuu ve nam giai đoan sau cua Frederick De Forest Heald, Frederick Adolf Wolf (1910) va Fred Jay Seaver (1928, 1942). Phai mai đen nam 1968 thi Finn-Egil Eckblad moi cong nhan Chorioactis la mot chi hop le trong chuyen khao toan dien cua ong ve nhom Discomycetes.


Phan loai va đat ten Trong lich su, Chorioactis đuoc cho la thuoc ve ho Sarcosomataceae. Trong chuyen khao nam 1983 ve ho nay, Chorioactis đuoc xep vao tong Sarcosomateae (cung voi cac chi Desmazierella, Sarcosoma, Korfiella, Plectania va Urnula), mot nhom nam voi đac điem noi bat la co bao tu khong co hot com (verruculae) co the bat mau thuoc nhuom xanh lam. Nghien cuu nam 1994 lai ket luan rang Chorioactis gan gui voi ho Sarcoscyphaceae hon khi co su tuong đong ve đac điem cau truc cua nang (ascus) va bao tu nang (ascospore). Du vay, nghien cuu cung thua nhan rang su phan lop cua te bao tao thanh vach nang co su khac biet đang ke so voi cac thanh vien khac trong cung ho. Mai cho đen nam 1999, ket qua phan tich phat sinh chung loai phan tu moi that su phu đinh tinh chinh xac cua cach phan loai truyen thong. Ket qua chi ra rang C. geaster la mot phan cua dong hoac nhanh rieng biet, bao gom cac loai thuoc chi Desmazierella, Neournula va Wolfina. Cac đon vi phan loai vua ke phan bo o ca hai ho. Phan tich nay ve sau cang đuoc cung co khi no co the chung minh rang nhom cua bon chi nay (sau nay đuoc goi la "nhanh Chorioactis") đai dien cho mot nhanh chi em cua ho Sarcosomataceae va ho moi Chorioactidaceae đuoc tao ra đe phan loai chung. Mac du C. geaster co chung mot so đac điem voi cac chi thuoc ho Chorioactidaceae, chang han nhu đam "to" co mau sam o mat ngoai qua the. The nhung, no lai phan biet voi cac chi khac nho mau sac tu nau vang đen cam cua bao tang (chu khong phai đen).

Ten cu the geaster am chi đen cac thanh vien thuoc chi Geastrum, chung đeu co qua the hinh sao goi la "earthstar" (sao đat). O Hoa Ky, Chorioactis geaster thuong đuoc biet đen voi cai ten ngoi sao Texas hay xi ga cua quy. Ve nguon goc cua ten goi "xi ga cua quy", nha nghien cuu nam hoc nguoi My Fred Jay Seaver binh luan: "Lieu cai ten Xi ga cua quy co phai la do hinh dang cua mau vat non [nhin] giong nhu đieu xi ga phong len, cung nhu mau sac khong? Hay dua vao thuc te rang khi nam đen đo phat duc thi se sinh ra "khoi". Chung toi khong dam chac... Du sao thi cai ten cung rat phu hop." Nam 1997, Thuong nghi si bang Texas Chris Harris đe trinh mot du luat nham giup cho C. geaster tro thanh loai nam chinh thuc cua bang Texas. Du luat đa đuoc thong qua boi Thuong vien nhung khong thanh cong tai Ha vien. O Nhat Ban, nam đuoc goi la kirinomitake (キ リ ノ ミ タ ケ) vi qua the luc chua truong thanh nhin giong voi vo hat cay kiri hay thuong goi la hong hoang gia (Paulownia tomentosa).


Mo ta Cac mau vat non cua C. Geaster co qua the rong, hinh gay, mau nau sam, noi lien voi than. Than nam thuong chon vui xuong đat, ngan hon qua the rong hoac dai bang no. Chieu dai cua than co su đa dang tuy thuoc vao đo sau cua re ngam ma no bam vao. Cui qua va thanh qua co mau trang, be mat ben trong co mau trang vang chuyen dan sang mau nau nhat theo đo tuoi. Qua the rong tu 1,2 đen 3,5 cm (0,5 đen 1,4 in) o phan day nhat va dai tu 4 đen 12 cm (1,6 đen 4,7 in). Phan than rong tu 0,75 đen 1,5 cm (0,3 đen 0,6 in), dai tu 1 đen 5 cm (0,4 đen 2,0 in). Ca than va qua đeu đuoc bao phu boi mot lop "to" mem day đac, mau nau, muot nhu nhung. Khi chin, qua the tach ra thanh 4-7 bao nam cong xuong, tuong tu nhu nam thuoc chi Geastrum. Bao tu đuoc san sinh tren be mat trong cua bao nam, tuy thuoc vao đo phat duc cua mau vat. Be mat co the co mau tu trang đen vang nghe, mau đo ca hoi đen mau keo bo đuong va mau hat de. Bao nam dai cung co đo day len toi 0,35 cm (0,1 in).
Qua the van đong mot thoi gian ngan truoc khi phat tan bao tu. No se nut ra khi chiu ap luc manh boi suc cang cua mau ben — cac te bao bat thu nam xen ke giua cac bao tu nang. Su nut nay đi kem voi viec giai phong cac đam khoi bao tu. Nguyen nhan bao tu ton tai duoi dang khoi khi qua the nut ra la do su thay đoi đo am tuong đoi đot ngot giua khoang ben trong qua va moi truong ben ngoai. Su mo bung cua qua se đem them tieng rit đac trung. Hien tuong am thanh nay con xay ra o khoang 15 loai nam khac.


= Đac điem hien vi =

Bao tu co hinh thuon dai đen hinh truc va det o mot ben. Chung co kich thuoc 54–68 µm x 10–13 µm. Moi bao tu chua tu ba đen nam giot dau. Theo cac tai lieu cu thi bao tu đuoc mo ta la tron nhan nhung khi quan sat bang kinh hien vi đien tu truyen qua thi chung co the co nhung đom nho hoac lo thung. Cac bao tu phat trien đong loat (đong bo) ben trong nang. Đo la đac điem chung o chi thuoc Sarcoscyphaceae nhu Cookeina va Microstoma. Giong nhu thanh vien khac cua bo Pezizales, nang cua C. geaster co mot nap đay - se mo ra khi cac bao tu phat tan ra ngoai. Tuy nhien, phan nap đay cua C. geaster phat trien thanh mot vung vong hai lop khi mo bung. Đieu nay khien cho no co cau truc khac biet voi thanh vien cua ca ho Sarcosomataceae va ho Sarcoscyphaceae.
Tuong tu nhu cac loai Discomycetes khac, qua the bao gom ba lop mo rieng biet: bao tang, lop vo kitin (hypthecium) va lop mang ngoai (excipulum). Bao tang mang bao tu la lop ngoai cung cua te bao co chua nang xen ke voi cac te bao bat thu goi la mau ben. O C. Geaster, cac nang hinh gay dai tu 700–800 µm va đo day tu 14–17,25 µm. Chung bi co that đot ngot o goc tao thanh cuong hep. Cac mau ben ban đau co dang soi hoac giong nhu soi chi (filiform) nhung to dan thanh hinh chuoi hat (moniliform) theo đo tuoi. Nguyen nhan khien chung to len la do bao tang mo rong va qua the phan tach thanh nhieu canh. Su phat trien nay đat cac nang vao vi tri toi uu đe giai phong va phat tan bao tu. Nang đo cho cac te bao cua bao tang la mot lop soi nam (hyphae) mong đan xen chat che vao nhau đuoc goi la lop vo kitin. Ben duoi lop nay la mot lop soi nam day đan xen long leo đuoc goi la lop mang ngoai. Lop mo nay tuong tu nhu nhu mo (mo mem) đuoc tim thay o thuc vat khi giup tao cho mo mot ket cau dang soi. Lop mang ngoai co đuong kinh trung binh la 34 µm trong khi lop vo kitin la 10–14 µm. Neu quan sat bang kinh hien vi đien tu thi ta co the thay nhung soi "to" mau nau sam tren be mat qua the đuoc to điem bang nhung hot hoac gai hinh non.


= Hinh thuc sinh san vo tinh (anamorph) =
Nhieu loai nam co giai đoan vo tinh trong vong đoi ma tai đo, chung nhan giong bang bao tu vo tinh goi la bao tu đinh (conidia). Trong mot so truong hop, giai đoan sinh san huu tinh (teleomorph) ve sau đuoc đong nhat va tao nen moi quan he huu tinh-vo tinh (telemorph-anamorph) giua cac ca the loai. Nam 2004, cac nha nghien cuu đa bao cao moi lien he giua C. geaster va su xuat hien cua nhung cau truc dang bui mau nau đen tren than go muc. Bang cach so sanh vung đem phien ma trong trong trinh tu DNA ribosome (co trong nhan te bao) tu hai sinh vat, ho đa xac minh moi lien he phat sinh chung loai giua Chorioactis va loai nam ma ho goi la Conoplea. Tuy nhien, ho khong thanh cong trong viec kich ung sinh vat moi phat trien tren moi truong nhan tao cung nhu khong thuc su co moi lien he huu tinh-vo tinh giua chung. Vao nam 2009, cac nha nghien cuu Nhat Ban đa tim thay mot loai nam tuong tu moc tren cac khuc go muc ma binh thuong co lien quan đen su tang truong cua C. geaster. Ho co the phat trien cac đon bao tu phan lap cua C. geaster thanh sinh vat trong moi truong nuoi cay thuan. Cho đen khi đao luat "mot nam, mot ten" ban hanh vao nam 2011 thi Luat Danh muc Thuc vat Quoc te tung cho phep cong nhan hai (hoac nhieu) ten cho cung mot sinh vat: mot ten dua tren trang thai huu tinh, (cac) ten con lai gioi han o (cac) trang thai vo tinh. Vi vay, Nagao cung nhung nguoi khac đat ten cho trang thai vo tinh la Kumanasamuha geaster do hinh thai tuong đong voi nhung loai thuoc chi Kumanasamuha.


Phan bo, sinh thai va moi truong song Chorioactis geaster co su phan bo rai rac va chi lay đuoc mau vat o Texas, va Nhat Ban, va gan đay hon tai Oklahoma. Lan thu thap đau tien đuoc bao cao o Nhat Ban thuoc tinh Kyushu vao nam 1937 va mai đen 36 nam sau moi thu thap lai tai đia điem đo. Nam 2006, no đuoc tim thay trong mot khu rung am uot gan Kawakami, tinh Nara. Moi truong song tu nhien cua nam o Nhat Ban đang dan bien mat vi nan pha rung va trong lai cay lieu sam Nhat Ban (Cryptomeria japonica). Loai nam quy hiem nay đuoc đua vao danh sach cac loai bi đe doa o Nhat Ban. O Texas, nam đuoc bao cao o nhung quan Collin, Hays, Travis, Dallas, Denton, Guadalupe, Tarrant, Hunt va Bell. Cac quan Travis, Hays va Guadalupe nam o trung tam Texas, trong khi phan con lai tap trung o phan đong bac cua bang. Moi truong song cua no co the bi đe doa o Texas boi qua trinh cong nghiep hoa. Loai nam nay đuoc bao cao tu Quan Choctaw, Oklahoma vao nam 2017. Quan tro thanh noi đau tien đuoc ghi nhan o Bac My ngoai Texas. Mac du loai nay đuoc xem la quy hiem do su phan bo han che tren toan cau nhung no co the rat phong phu tai đia phuong.

Du khong chac lam nhung Chorioactis đuoc cho la co tinh ky khi, lay chat dinh duong tu viec phan giai chat huu co. O Texas, qua the đuoc tim thay moc đon le hoac thanh tung nhom tu re, goc cay va re chet cua Ulmus crassifolia hoac Symplocos myrtacea. O Nhat Ban, vat chu thuong la cay soi đa chet. Cac qua the co the tu lai voi nhau o sat goc hoac tu re ra xa goc. Than cua qua the ban đau co xu huong cach mat đat tu điem 5 đen 10 cm (2 đen 4 in). O Texas, qua the thuong xuat hien trong khoang thoi gian tu thang 10 đen thang 4, vi giai đoan nay co thoi tiet mat me hon va đieu kien nhiet đo va đo am trong thoi gian nay duong nhu thuan loi hon cho su phat trien.
Cac nha khoa hoc khong biet tai sao loai nam nay lai chi song mot cach bi an o Texas va Nhat Ban, nhung vi tri co cung vi đo, nhung cach nhau toi 11.000 km (6.800 dam). Fred Jay Seaver binh luan "đay chi la mot minh hoa khac ve su phan bo bat thuong va kho đoan cua nhieu loai nam. Thuc su se rat kho đe giai thich hien tuong đo va chung toi chi đon thuan chap nhan su that nhu the chung la đieu hien nhien." Vao nam 2004, mot nghien cuu đa so sanh trinh tu DNA cua ca hai quan the va su dung su ket hop giua ly thuyet phat sinh chung loai phan tu va tinh toan đong ho phan tu đe uoc tinh muc đo khac biet cua gen. No ket luan rang hai quan the đa cach biet it nhat 19 trieu nam, loai tru kha nang con nguoi đua loai tu đia điem nay sang đia điem khac. Mac du khong co su khac biet nhat quan ve hinh thai giua hai quan the nhung co mot so khac biet ton tai trong lich su ve su song cua chung. Vat chu ua thich cua cac quan the Texas thuong la re va goc cua Ulmus crassifolia, trong khi cac quan the Nhat Ban co xu huong phat trien tren cac than đa rung cua Symplocos myrtacea va Quercus gilva. Nhung loai Texas phat trien o cac khu vuc chiu lu lut thuong xuyen, khong giong nhu loai o Nhat Ban. Cuoi cung, chi nhung mau vat Nhat Ban moi co the nuoi cay vi bao tu cua tieu ban Texas đa khong nay mam thanh cong tren moi truong nhan tao.


Chu thich Tham khao Lien ket ngoai Chorioactis Kupfer ex Eckblad va Chorioactis Kupfer trong MycoBank.
C. geaster (Peck) Kupfer ex Eckblad va C. geaster (Peck) Kupfer trong MycoBank.
キリノミタケ Chorioactis geaster đuoc viet boi I. Asai – nhieu hinh anh minh hoa