Tem thu hay tem buu chinh, cung con goi la buu hoa la mot mau giay nho do mot co quan cong quyen đam nhiem viec thu tu tuc buu chinh, hoac nhung đai ly co tham quyen thanh toan cuoc phi cung nhung chi phi lien quan đen viec di chuyen, bao hiem va đang ky gui buu pham. Khi đa dan tem thi đo đuoc coi nhu la mot chung tu cua buu đien đe giao đen đia chi do nguoi gui an đinh. Buu pham nay sau đo đuoc xu ly boi he thong buu chinh, trong đo dau buu đien cho biet ngay va điem xuat phat cua mon hang. Dau buu đien đuoc đong đe len con tem coi nhu huy bo hieu luc cua con tem; tieng Viet goi la con tem "chet", khac voi tem "song" con dung gui hang đuoc.
Tren tem luon co ten cua quoc gia phat hanh (ngoai tru Vuong quoc Anh), ten goi cua gia tri va thuong la hinh minh hoa ve con nguoi, su kien, to chuc hoac thuc te tu nhien tuong trung cho truyen thong va gia tri cua quoc gia, va moi con tem đuoc in tren mot manh thuong hinh chu nhat, nhung đoi khi hinh tam giac hoac giay co hinh dang tuy chinh đac biet co mat sau đuoc trang bang ho dinh hoac ho tu dinh.
Boi vi cac chinh phu phat hanh tem co menh gia khac nhau voi so luong khong đong đeu va thuong xuyen ngung mot so loai tem va gioi thieu nhung loai tem moi thay the, va vi minh hoa tren tem va su lien ket cua tem voi thuc te xa hoi va chinh tri cua thoi điem phat hanh, nhung con tem thuong đuoc nha suu tap tem đanh gia cao ve ve đep va y nghia lich su cua chung. Cac nghien cuu ve lich su cua tem va he thong gui thu đuoc goi la tem hoc. Boi vi cac nha suu tap thuong mua tem tu mot co quan phat hanh ma khong co y đinh su dung chung cho muc đich buu chinh, doanh thu tu cac giao dich mua va thanh toan tem đo co the khien chung tro thanh mot nguon loi nhuan rong cho co quan buu chinh. Vao ngay 1 thang 5 nam 1840, Penny Black, tem buu chinh co kha nang dinh đau tien, đuoc phat hanh tai Vuong quoc Anh. Trong vong ba nam, tem buu chinh đa đuoc gioi thieu o Thuy Si va Brasil, muon hon mot chut o Hoa Ky va đen nam 1860, chung đa co mat o 90 quoc gia tren the gioi. Tem buu chinh đau tien khong can hien thi quoc gia phat hanh, vi vay khong co ten quoc gia nao đuoc hien thi tren mat tem đo. Do đo, Vuong quoc Anh van la quoc gia duy nhat tren the gioi bo qua ten cua minh tren tem buu chinh; hinh anh cua quoc vuong nuoc nay bieu thi tem nay xuat xu tu Vuong quoc Anh.


Lich su = Tien than cua tem thu =
Ngay tu nam 1653 nguoi đieu hanh Buu đien Paris (Phap), Jean-Jacques Renouard de Villayer, đa cho ra đoi billet de port paye, mot manh giay dung lam cuoc phi tuong tu nhu tem thu. Vi khong co mat phu keo nen phai dung kep hay day đe gan manh giay nay vao thu. Khong con mot ban nao con ton tai cho đen ngay nay.
O Anh cung co nhung tien than tuong tu. He thong mot gia tra truoc bang mot loai tem cho tat ca cac thu trong đia phuong do William Dockwra va Robert Murray cua London Penny Post phat trien tu nam 1680 đa thanh cong đen muc lam cho Cong tuoc xu York (Duke of York) phai lo ngai la đoc quyen ve buu đien cua ong se bi cham dut. Do nhung khieu nai cua cong tuoc nen London Penny Post phai cham dut hoat đong cua minh chi sau 2 nam va đuoc nhap vao General Post Office. Ngay nay mot vai con tem hinh tam giac (triangular postmark) cua London Penny Post van con trong co quan luu tru van thu, ngoai ra nguoi ta tin rang con co bon con tem nay do ca nhan so huu.
Đau the ky 19 mot so thanh pho đa co loai phong bi dung đe gui thu trong thanh pho co the đuoc xem la tien than cua loai phong bi đa đuoc in san tem. Vi du nhu tai Sardinia (Y) nam 1818 đa co mot loai giay cua buu đien co đong dau buu phi truoc (carte postale bollata), cac buu thiep dung đe cho nguoi đoc tra loi kem theo trong cac bao o Anh vao khoang nam 1818 cung đa đuoc tra buu phi truoc. Cac to thu (letter sheets) phat hanh vao nam 1838 tai Sydney (Uc) đuoc xem la buu pham co đinh kem san cuoc phi (postal stationery) đau tien.


= Con tem đau tien ra đoi =
Truoc khi co phat minh ve tem thu, that kho khan đe gui đi mot la thu đen mot noi khac. Van đe cang phuc tap hon khi la thu phai đi qua nhieu nuoc. Rowland Hill, mot giao vien nguoi Anh nghi ra chiec tem thu co keo dinh mat sau. Nguoi gui thu phai tra tien cho phan đuong ma la thu vuot qua. Nguoi nhan thu khong phai tra tien gi ca vi tien gui thu đa đuoc tra truoc roi. Buu đien Anh chinh thuc phat hanh con tem đau tien vao nam 1840. Tem thu tro nen pho bien tuc thi o Anh. Nhung quoc gia khac cung nhanh chong phat hanh tem thu cho nuoc minh. Tuy vay, van con co nhieu van đe ve thu tu quoc te. Mot so nuoc khong muon nhan thu co dan tem cua nuoc khac. Cuoi cung, vao nam 1874, mot nguoi Đuc đa to chuc He thong Buu chinh Toan cau (UPS), van phong đuoc đat tai Thuy Si. Ngay nay, hau nhu tat ca cac nuoc tren the gioi la thanh vien cua to chuc nay. Moi nuoc trong to chuc UPS đong y nhan thu voi buu phi đa đuoc thanh toan o cac nuoc thanh vien khac.
Y tuong co ban cua phat minh tem thu la khong thu cuoc phi tu nguoi nhan nua ma la tu nguoi gui. "He thong tra tien truoc" đau tien ra đoi. Ngoai ra, đi cung voi phat minh tem thu la viec đon gian hoa va giam buu phi vi the trao đoi thu tu khong con la viec chi danh rieng cho gioi giau co nua.
Ngay tu nam 1836 nguoi Ao Laurenz Koschier tai Laibach đa đe nghi voi chinh phu Ao đua tem thu vao su dung đe đon gian hoa he thong buu đien. Nguoi ban sach o Scotland, James Chalmers, cung đua ra mot đe nghi tuong tu vao nam 1838. Sir Rowland Hill, nguoi đuoc chinh phu Anh giao nhiem vu cai to he thong buu đien nam 1835, co le đa lanh nhan đe nghi nay va đua vao chuong trinh cai to cua ong. Ong đuoc xem nhu la nguoi phat minh ra tem thu.

Rowland Hill cung chiu trach nhiem ve mau ma cho hai con tem đau tien. Hang ngan ban phac thao thiet ke đuoc gui đen đeu bi Rowland Hill tu choi. Cuoi cung ong đa lay ban ve cua đong tien ky niem tu nam 1837: con tem tri gia 1 penny mang chan dung nu hoang Victoria I tren nen đen va loai 2 penny tren nen xanh nuoc bien. Con tem đau tien dan bang keo đuoc phat hanh lan đau tien vao ngay 6 thang 5 nam 1840 tai Anh theo đe nghi cua Rowland Hill, va con tem mau xanh sau đo hai ngay. Do co tri gia la mot penny nen gioi suu tam tem thu goi con tem đau tien la con tem Penny Đen (Penny Black). Henry Corbald la nguoi đuc ban in cho hai con tem đau tien nay. Nha in Perkins, Bacon Petch đuoc giao nhiem vu in an.


= Tem thu lan truyen rong rai =

Chi mot thoi gian ngan sau khi hai con tem đau tien cua the gioi đuoc phat hanh cac quoc gia khac đa lam theo. Nam 1841 va 1842 mot so tem o đia phuong đuoc phat hanh tai My. Ke tiep theo đo la cac con tem cua Brasil va cua hai tieu bang Thuy Si: Zurich va Genf. Con tem Đuc đau tien la So Mot Đen (Der Schwarzer Eins) đuoc Vuong quoc Bayern phat hanh ngay 1 thang 11 nam 1849. Tiep theo đo la cac vuong quoc Đuc Hannover, Vuong quoc Pho, Sachsen va Schleswig-Holstein vao nam 1850. Con tem đau tien cua Ao đuoc phat hanh vao ngay 1 thang 6 nam 1850 va cung co gia tri o Liechtenstein.
Sau đo khong lau đa xuat hien cac loai tem thu khac vi du nhu con tem đau tien dung đe gui bao o Ao vao nam 1851. Con tem đuoc phat hanh nhan dip khai mac tuyen tau hoa đau tien o Peru trong thang 4 nam 1871 đuoc xem la con tem đac biet đau tien. The nhung khong phai tat ca cac nha su hoc đeu đong y voi quan điem nay.


= Tem thu tro thanh vat đuoc suu tam =

Đoc bai chinh ve suu tam tem
Cung voi viec tem thu lan truyen đi rong rai khap the gioi, suu tap tem cung tro thanh pho bien. Quyen album suu tap tem đau tien đuoc phat hanh vao nam 1860. Ngay nam sau đo tien than cua cuon tong muc tem ngay nay cung đa ra đoi. Nam 1862 la nam to bao chuyen ve suu tap tem đau tien ra đoi. Đay la to The Monthly Advertiser, phat hanh lan đau tien vao ngay 15 thang 12 nam 1862 tai xu so noi tem thu ra đoi (Anh). Ben canh đo cac hiep hoi nhung nguoi suu tap tem va su kien to chuc đac biet danh cho nhung nguoi choi tem ra đoi ngay cang nhieu. Ngay trong nam 1856 đa co nhieu cuoc gap go cua nhung nguoi suu tap tem tai My. Nam 1866 hoi nhung nguoi suu tap tem đau tien, Excelsior Stamp Association, đuoc thanh lap tai My. Tiep theo đo la Royal Philatelic Society đuoc thanh lap tai Luan Đon nam 1869.


= Tem thu gia xuat hien =
Đoc bai chinh ve gia mao tem thu
Đi kem theo viec tem thu lan truyen đi nhanh chong khong nhung chi co cac hien tuong tot. Ngay cang co nhieu nguoi lam gia nhan ra viec gia mao tem thu se mang lai nhieu loi tuc.
Chi mot thoi gian ngan sau khi cac con tem đau tien đuoc đua vao su dung, vao ngay 6 thang 5 nam 1840, đa xuat hien tem gia hoan toan đau tien. Them vao đo con co nhieu hinh thuc gia mao mot phan cac con tem co gia tri trong he thong buu đien, tuc la con tem that chi đuoc sua đoi vai phan đe tang gia tri buu đien cua no len. Trong so nay vi du nhu la thay đoi mau bang cac phuong phap hoa hoc hay dung cac thu thuat thay đoi con so đe lam gia mot con tem co gia tri cao hon.
Nhieu luc nguoi ta dung cac con tem chet (tem đa dung, co đong dau) va bang phuong phap thu cong cuc nhoc đe tu 2 (hay nhieu) con tem nay lam ra mot con tem song (moi, chua dung). Dau đong cua buu đien đuoc tay xoa đi bang phuong phap hoa hoc.

Cac co quan quan ly buu đien cung đa som co nhieu bien phap bao ve chong lai viec gia mao tem thu. Bien phap bao ve lau đoi nhat chong lai viec gia mao tem thu la hinh in chim tren giay đa đuoc ap dung cho cac con tem đau tien cua the gioi theo loi đe nghi cua Rowland Hill.
Mot so nuoc su dung loai giay đac biet đe san xuat tem. O loai giay nay bot giay đuoc pha them soi to lua thuong co nhieu mau ma sau nay co the nhin thay tren giay. Trong mot vai đot phat hanh tem nguoi ta đat kem vao giay con uot soi to co mau. Bien phap bao ve nay đuoc ap dung trong cac đot phat hanh tem cua cac vuong quoc Đuc Bayern va Wurttemberg va o Thuy Si. Giay co mau cung lam cho viec gia mao kho khan hon. Neu giay chi co mau tren mot mat nguoi ta goi đo la giay nhuom. Bien phap bao ve nay đuoc ap dung vi du nhu cho cac con tem đau tien cua Bayern. Tai Ao tem co them mot vach son bong đe chong lai viec tay xoa dau buu đien đe su dung lai con tem.


= Đinh cao cua tem thu =

Vao khoang thoi gian chuyen tiep giua hai the ky, nhung nam 1900, truoc Chien tranh the gioi thu nhat, su lan truyen tem thu đat đen đinh cao. Tau hoa lien tuc đuoc mo rong, nho vao đay tem thu đa tro thanh phuong tien truyen thong quan trong nhat. So luong moi đot phat hanh tang vot, vi du nhu hai con tem quan trong nhat cua Ao, tem 5 va 10 Heller cua nam 1908 đat so luong phat hanh moi loai tren 3 ti. Nhung cac con tem nay chi đuoc su dung trong phan lanh tho Ao cua Đe quoc Ao-Hung vi Hung phat hanh tem rieng cua minh tu khi co Hiep đinh nam 1867.


= Tem thu lam phuong tien tuyen truyen =
Trong Chien tranh the gioi thu nhat tem thu bat đau đuoc su dung nhu la mot phuong tien tuyen truyen. Cac quoc gia đang co chien tranh gia mao tem thu theo hai cach khac nhau đe gay thiet hai cho đoi phuong. O cach thu nhat nguoi ta co gang gia mao that giong tem cua đoi phuong roi thong qua nguoi trung gian dung tem gia loi dung buu đien cua đoi phuong gui đi cac vat lieu tuyen truyen. Viec vai ca nhan mua mot so luong lon tem thu nhat la trong luc đang co chien tranh se khong giau diem đuoc đoi phuong. O loai goi la gia mao tuyen truyen, noi dung hay hinh anh cua con tem bi thay đoi đi theo cac muc đich tuyen truyen. Vi du nhu sua dong chu "Deutsches Reich" (Đe che Đuc) lai la "Futsches Reich" (Đe che sup đo). Loai gia mao nay pho bien nhieu nhat la trong Chien tranh the gioi thu hai.
Khong nhung chi co cac ke thu cua mot quoc gia xem tem thu nhu la mot phuong tien tuyen truyen ly tuong. Mot so cac quoc gia khac nhu Đe che Đuc phat xit hay Cong hoa Dan chu Nhan dan Trieu Tien va Cong hoa Dan chu Đuc cung su dung cac chu đe tren tem thu đe lam noi tuyen truyen.


= Kinh doanh tem thu hien đai =
Tu khi may đong dau tem đuoc đua vao su dung trong doanh nghiep cung nhu trong buu đien, tem đuoc dung ngay cang it đi. Nhat la khi đien thoai va thu đien tu pho bien rong rai nguoi dan cung ngay cang it khi dung đen tem thu. Mot so nuoc hau nhu chi phat hanh tem thu danh cho dan suu tap, vi đo la mot nguon thu ngan sach đang ke, hon nua lai la bang ngoai te.

Tai Đuc bat đau tu nam 2002 nguoi ta đa co the in tem tu Internet bang phan mem STAMPIT cua Buu đien Đuc. Gan đay viec noi long đoc quyen van chuyen thu (cua buu đien nha nuoc), mot bien phap trong cai to buu chinh, đa cho phep cac doanh nghiep ca nhan co the tu phat hanh tem thu. Nam 2004, Cong ty co phan PIN o Berlin (Đuc) cho ra đoi tem thu mang chu đe ve Abrafaxe, mot nhan vat anh hung trong loat truyen khoi hai thoi Cong hoa Dan chu Đuc.
Tu nam 2003, Buu đien Ha Lan va Phan Lan (tai Phan Lan thoat tien chi danh cho cac cong ty) đa đua vao su dung loai tem do chinh khach hang tu thiet ke lay bang cach co the in mot tam anh, ban ve hay bieu trung tren mot khung đuoc quy đinh truoc. O Ao ngay tu nam 2003, nguoi ta cung đa co the yeu cau in tem thu rieng cua minh voi so luong toi thieu la 200 con tem.


Đac điem = Hinh dang =

Tem thuong co hinh chu nhat vi hinh nay cho phep sap xep tem tren giay in tot nhat. Hinh vuong it co hon, ngoai ra cac tem hinh tam giac cung đa xuat hien kha som, đuoc biet đen nhieu nhat co le la con tem Mui Hao Vong. Trong nhung thap nien gan đay nhieu quoc gia đa phat hanh tem co đu loai hinh dang khac nhau ma nhieu nhat la hinh tron. Cong hoa Sierra Leone la quoc gia đuoc nhieu nguoi suu tap tem biet đen vi hay phat hanh tem co nhung dang đac biet nhu huy hieu, trai cay, chim, ban đo hay hinh trai dua. Buu chinh Phap đa phat hanh nhieu tem hinh trai tim; Buu chinh Nga co tem nam moi hinh quat, moi to tem hinh tron chia lam tam con tem, moi trong nhu hop pho mat vay.


= Rang cua =

Cac tem thu đau tien khong co rang cua, nhan vien buu đien phai dung keo đe cat roi tung con tem. Nguoi Anh Henry Archer la nguoi đau tien tim cach tot hon la dung keo đe tach roi cac con tem. Đau tien ong thiet ke mot may đuc lo dung dao. May nay dung cac dao nho đat canh nhau rach khia co khoang cach đeu giua nhung con tem. Cac con tem đuoc rach khia xuat hien lan đau tien vao nam 1848 o cac quay buu đien. The nhung Henry Archer van chua hoan toan bang long voi chiec may cua ong. Chang bao lau sau đo ong thay the cac con dao bang kim đuc lo. He thong tach roi tem nay đuoc cac nhan vien buu đien ung ho va sau khi tem co rang cua đuoc phat hanh tai Anh nhieu buu đien cua cac quoc gia khac đa ap dung cai tien nay.


= Nguyen lieu =
Nguyen lieu đuoc su dung nhieu nhat đe in tem la mot loai giay đuoc san xuat đac biet chi dung đe in tem. Co loai giay chua chat phat quang nham đe chong gia mao va đe cho cac may đong dau tu đong nhan ra vi tri cua con tem can đong dau tren phong bi. Ngoai ra mot so buu đien con su dung ca go hay vai, vi du nhu Buu đien Thuy Si đa dung hai nguyen lieu nay phat hanh tem chi danh rieng ban cho nguoi suu tap tem. Vuong quoc Bhutan, phat hanh tem rieng tu nam 1955, con đua ra ca tem duoi dang đia hat that co the hat đuoc mot mat, co đuong kinh tu 68 mm đen 100 mm. Cong hoa Burundi nhan dip ky niem ngay đoc lap lan thu 3 đa phat hanh nhieu loai tem tren vang đuoc dat mong.


= Tem loi =

Mac du đuoc in thu nhieu lan va qua nhieu kiem tra ky luong song van co tem bi in hong. Loai tem nay thuong chi đuoc nhung nguoi suu tap tem chu y đen. Noi tieng nhat trong loai tem loi nay la con tem 3 skilling vang (Gul tre skilling banco) cua Thuy Đien, đuoc biet chi con co mot con, va con tem Jenny nguoc đau (Inverted Jenny) cua My tu nam 1918.


= Tem in noi =
Loai nay hiem thay nhung thay vi in mau thuong, con tem đuoc in mau va noi (nguoi mu co the so thay cac van noi cua hinh in tren con tem.


Cac loai tem thu Ngoai tem thu đuoc ban va dung rong rai nhieu nuoc tren the gioi đa hay van con co mot so loai tem đac biet.


= Tem cong vu =

Tem cong vu la loai tem chi đuoc cac co quan hay cong so dung đe gui buu pham hay buu kien mang tinh chat cong vu. Vi the loai tem nay khong đuoc ban tai cac quay buu đien.
Con tem cong vu đau tien la do An Đo, vao thoi gian đo van con la thuoc đia cua Đe quoc Anh, phat hanh vao nam 1866. Tai Đuc con tem cong vu đau tien đuoc phat hanh vao nam 1920, sau Chien tranh the gioi thu hai bi bai bo. Ao chi co tem cong vu trong thoi gian bi Đuc quoc xa chiem đong (tu 1938 đen 1945). Thuy Si phat hanh tem cong vu tu 1918 đen 1945, o Liechtenstein tu nam 1932. Viet Nam phat hanh bo tem su vu (cong vu) đau tien vao thang 7 nam 1953 voi gia mat tinh bang Kg thoc.


= Tem may bay =
Tem may bay chi đuoc phep dung đe gui buu pham bang đuong hang khong. Đa so cac quoc gia đeu co phat hanh tem may bay vi viec van chuyen buu pham bang may bay vao đau the ky 20 la mot su kien đac biet.
Đuc va Thuy Si phat hanh con tem may bay đau tien ngay tu nam 1912. O Ao con tem may bay đau tien đuoc phat hanh trong Chien tranh the gioi thu nhat, vao ngay 10 thang 3 nam 1918. Viet Nam phat hanh bo tem may bay đau tien vao ngay 8 thang 3 nam 1952.

Phan lon cac quoc gia o chau Au đeu bai bo loai tem nay sau Chien tranh the gioi thu hai. Cac con tem binh thuong tu đay đuoc phep dung đe gui thu bang đuong hang khong.


= Tem phat =
Nhieu nuoc tren the gioi đa va van đang phat hanh tem phat đe thanh toan tien cho nhung thu dan khong đu buu phi. Tem phat đuoc dan len thu truoc khi đua đen nguoi nhan va nguoi phat thu se thu le phi nay.
O Ao, cac tem phat đuoc phat hanh lan đau tien tu nam 1894 va chi đuoc bai bo khi đua đong Euro vao su dung nam 2002. Đuc chua tung phat hanh tem phat. Thuy Si phat hanh tem phat tu nam 1878 nhung đa ngung phat hanh ngay tu nam 1938. Liechtenstein su dung tem phat cua Ao cho đen khi tach ra khoi he thong quan ly buu đien Ao vao nam 1920. Sau khi đoc lap ve buu đien truoc tien Liechtenstein phat hanh tem phat rieng bang tien Ao va sau nay la tien Thuy Si cho đen nam 1940 moi cham dut. Viet Nam phat hanh bo tem phat đau tien vao ngay 16 thang 6 nam 1952, cung goi la Tem Thieu Cuoc.


Tem song Tem song la loai tem chua đuoc su dung đe gui thu, buu thiep,... hay chua bi huy boi co quan buu chinh va co gia tri ve mat tai chinh va mat suu tap rat cao. Tem song đuoc dung đe thanh toan cuoc phi buu chinh (dan len phong bi đe gui thu) nen viec in tem cung đuoc bao ve va kiem tra can than giong nhu tien giay.


Luat le Ban quyen cua tem thu thuoc ve co quan buu chinh phat hanh con tem đo. Mac du vay thuong van đuoc phep sao chup lai. Nhung neu khong chup lai ca con tem ma chi chup lai toan phan hay mot phan cac hinh anh thiet ke tren con tem thi van co the vi pham ban quyen cua nguoi thiet ke.
Viec in hinh tem tren sach hay đua len trang web đuoc cac co quan quan ly buu chinh chap nhan o nhieu muc đo khac nhau. Neu nhu Buu đien cua Quan đao Faroe cho phep ghi hinh lai cac tem thu khong can phai thay đoi gi thi viec chup lai tem thu cua Buu đien Đuc chi cho phep trong gioi han nhat đinh: Cac hinh chup lai tem thu phai lon hon it nhat la 25% hay nho hon it nhat la 10% so voi nguyen ban, hay hinh in lai phai co mot vach đen cheo qua goc (phuong phap nay đuoc đa so cac co quan buu chinh tren the gioi cong nhan.). Bo Buu chinh Vien thong Viet Nam quy đinh hinh in lai tem thu phai co chu Specimen len tem hoac co vach đen cheo len gia mat tem.
Co quan Buu chinh Hoa Ky (USPS) giu ban quyen đoi voi thiet ke tem buu chinh, phong bi co tem, buu thiep co tem, phong bi dung luon (aerogram), buu thiep ky niem va cac vat pham suu tap tem khac, phat hanh tu ngay 1 thang 1 nam 1978, nhung cho phep su dung cho muc đich bien tap trong bao, tap chi, sach, tong muc tem va album tem.
Hinh mau cua tem song phai nho hon 75% hoac lon hon 150% kich thuoc con tem. Hinh mau cua tem chet va hinh đen trang (tem song hoac chet) co kich thuoc tuy y [1].


Nhung con tem noi tieng Trong so nhung con tem noi tieng phai ke đen con tem British Guiana 1c magenta, hiem nhat tren the gioi va con tem 3 skilling vang cua Thuy Đien, đat tien nhat the gioi. Ngoai ra cac con tem duoi đay cung la nhung con tem noi tieng nhat va đuoc ua chuong nhat trong gioi suu tap tem:

Bo cau Basel (Thuy Si - 1845)
Jenny nguoc đau (My - 1918)
Penny Đen (Anh - 1840)
So Mot Đen (Bayern - 1849)
So Ba Sachsen (Sachsen - 1850)
Xem danh sach nhung con tem noi tieng.


Xem them Suu tap tem
Phong bi Ngay phat hanh đau tien
Tem hoc
Tem chet
Tem CTO
Tem in thu
Tem khong rang
Tem mau
Tat ca cac trang co tua đe chua "tem"


Tham khao Lien ket ngoai Tem Buu chinh Viet Nam Luu tru ngay 21 thang 4 nam 2015 tai Wayback Machine
Mot so lien ket ve suu tap tem Luu tru ngay 19 thang 4 nam 2005 tai Wayback Machine (tieng Anh hoac tieng Phap)