Bach tuoc la mot loai đong vat khong xuong song voi than ngan, mem, hinh ovan (oval), thuoc bo Octopoda song duoi đay bien. Co khoang 299 đen 300 loai bach tuoc tren Trai Đat, chiem hon 1/3 tong so đong vat than mem.


Sinh ly hoc Bach tuoc co 8 chi dang xuc tu, đac điem nay đuoc the hien trong ten khoa hoc cua chung, goc tu tieng Hy Lap: οκτωπους (oktopous) co nghia la "tam chan".. Nhung canh tay nay la mot kieu buong thuy tinh hoc co bap. Khong nhu đa so nhung đong vat than mem khac, phan lon loai bach tuoc trong phan bo Incirrina co nhung than the tron ven mem ma khong co bo xuong trong. Chung khong co vo o ngoai bao ve nhu oc hay bat ky vet tich nao cua vo hoac xuong ben trong, nhu muc bien hay muc ong. Mot vat giong nhu mo vet la bo phan cung cap duy nhat cua bach tuoc. No giup loai bach tuoc len qua nhung ke đa ngam khi chay tron ke thu. Nhung con bach tuoc trong phan bo Cirrina co hai vay ca va mot vo ben trong lam bot đi kha nang chui vao nhung khong gian nho.
Bach tuoc co vong đoi tuong đoi ngan, co loai chi song đuoc 6 thang. Loai bach tuoc khong lo o Bac Thai Binh Duong co the song toi 5 nam trong đieu kien ly tuong. Tuy nhien, sinh san la mot trong nhung nguyen nhan gay ra su ngan ngui cua vong đoi: nhung con bach tuoc đuc co the chi song đuoc vai thang sau khi ket ban, va nhung con bach tuoc cai chet khong lau sau khi o trung no.
Bach tuoc co đen 3 trai tim. Hai trai tim bom mau xuyen qua hai mang trong khi trai tim thu ba bom mau đi khap than the. Mau bach tuoc chua đung protein giau hemocyanin chuyen cho oxy. It hieu qua hon huyet cau giau sat cua nhom đong vat co xuong song, hemocyanin đuoc hoa tan trong huyet tuong thay vi trong nhung hong cau va tao ra mau xanh cho mau. Bach tuoc đua nuoc vao cac khoang roi xuyen qua mang. Nhu nhung đong vat than mem khac, bach tuoc co nhung mang đuoc chia ra va co nhung mach mau quan ben trong.


Tri khon Bach tuoc la đong vat rat thong minh, co the la thong minh hon bat ky mot đong vat than mem nao. Tri thong minh va kha nang hoc hoi cua bach tuoc van con đang đuoc cac nha sinh vat hoc tranh cai, cac thi nghiem ve me cung va cach giai quyet van đe đa chi ra rang bach tuoc co he thong tri nho, bao gom ca tri nho ngan han va dai han. Chung ta van chua biet ro đuoc kha nang hoc hoi đong gop nhu the nao vao hanh vi cua nhung con bach tuoc truong thanh. Bach tuoc con hau nhu khong hoc hoi gi tu hanh vi cua bo me, va chung cung co rat it nhung lien he voi bo me.
Bach tuoc co mot he than kinh phuc tap. 2/3 noron nam trong nhung day than kinh o cac tua cua no. Cac tua bach tuoc co nhung phan xa phuc tap voi su đieu khien cua it nhat ba cap đo cua he than kinh. Mot so con bach tuoc, nhu bach tuoc Mimic, chuyen đong nhung xuc tu cua no nhu nhung loai sinh vat bien khac. Trong mot so thi nghiem, bach tuoc co the đuoc huan luyen phan biet nhung mau va hinh dang khac nhau. Bach tuoc cung đuoc nghien cuu bang cach day chung choi thay vong: nhung cai chai hoac đo choi đuoc nem đi trong pham vi ho ca va chung se tim đem lai.
Bach tuoc đoi khi pha vo be cua minh, nhay qua cai khac đe tim thuc an. Đoi khi chung vao thuyen nhung nguoi đanh ca, mo nap va tim cua đe an. O mot so nuoc, bach tuoc nam trong danh sach nhung đong vat thuc nghiem ma giai phau co the khong đuoc thuc hien neu khong co su gay me. O Anh, nhung loai đong vat than mem nhu bach tuoc cung đuoc coi trong va bao ve bang phap luat nhu nhung loai đong vat co xuong song khac. Đoi khi bach tuoc co the an tua cua no trong khi bi kich đong. Tuy nhien, cac nghien cuu cho thay nguyen nhan cua hanh vi bat thuong nay co the la do mot loai virus nao đo tan cong he than kinh. Nhu vay hanh vi nay chinh xac hon la mot su mat trat tu than kinh hoc.


Tu ve Ba co che phong thu tieu bieu cua bach tuoc la phun muc, nguy trang va tu thao bo tua. Hau het loai bach tuoc co the phun ra mot loai muc hoi đen va day nhu mot đam may lon đe thoat khoi ke thu. Thanh phan chinh cua loai muc đo la melamin, no cung la hoa chat tao nen mau toc va da cua con nguoi. Loai muc nay cung lam at mui giup bach tuoc de dang lan tron nhung loai thu an thit khat mau nhu ca map.
Bach tuoc nguy trang nho vao nhung te bao da chuyen dung co the thay đoi mau, đo mo va tinh phan chieu cua bieu bi. Nhung te bao sac to chua đung mau vang, cam, đo, nau, hay đen; mot so loai co 3 mau, so khac co 2 hay 4. Nhung te bao thay đoi mau khac cung co the đuoc dung đe lien lac hay canh bao nhung con bach tuoc khac. Loai bach tuoc xanh co đoc se tro thanh mau vang sang khi bi khieu khich.
Mot so loai bach tuoc co kha nang tach roi tua cua no khi bi tan cong giong nhu loai than lan vay. Nhung cai tua đa roi giup đanh lac huong ke thu. Mot so loai bach tuoc, nhu bach tuoc Mimic, co cach phong ve thu tu. Chung co the bien đoi than the linh hoat va mau sac cua minh giong nhung con vat nguy hiem hon nhu ran bien hay luon.


Sinh san Khi giao cau, bach tuoc đuc dung mot tua đua nhung bao tinh vao trong than bach tuoc cai. Tua giao cau, thuong la tua thu ba ben phai, se tach khoi bach tuoc đuc trong thoi gian giao cau. Nhung con đuc chet trong vong vai thang sau khi giao cau. Nhung con cai co the giu tinh dich trong than chung cho đen khi trung truong thanh. Sau khi đuoc thu tinh, bach tuoc cai đe khoang 10.000 đen 70.000 trung (so luong nay tuy thuoc vao moi loai va moi ca the). Bach tuoc me cham soc dan trung, bao ve chung khoi nhung loai thu an thit va thoi nuoc qua trung đe cung cap oxy trong khoang nam thang (160 ngay) cho đen khi trung no . Bach tuoc me khong an trong suot thoi gian tren. Sau khi trung no, bach tuoc me chet va nhung con bach tuoc con con la au trung mat mot thoi gian trong đam sinh vat troi noi, chung an cua be va au trung sao bien cho toi khi chung đu lon va chim xuong đay đai duong. O mot so noi sau hon, bach tuoc con khong trai qua qua trinh nay. Đay la mot khoang thoi gian nguy hiem cho nhung con bach tuoc con vi chung co the bi nhung sinh vat khac an đong vat troi noi tan cong.


Giac quan Bach tuoc co thi luc rat tot. Đac biet la mat bach tuoc khong can dung đe phan biet mau sac du chung co kha nang đo. Gan lien voi nao la hai co quan đac biet goi la nhung tui thang bang, chung giup loai bach tuoc đinh huong than the no luc nao cung nam ngang.
Bach tuoc cung co mot xuc giac tuyet voi. Nhung giac hut cua bach tuoc co nhung thu quan rat nhay. Tuy nhien, chung co cam giac ban the rat yeu. Chung khong the xac đinh vi tri than the hay cac tua cua minh. (Đieu nay khong co nghia la chung khong co kha nang xu ly mot luong thong tin lon; nhung tua cua chung con nhay hon ca cac chi cua đong vat co xuong song.) Tom lai, bach tuoc khong so huu su nhan thuc cam giac lap the, co nghia la no chi co the cam nhan đuoc su bien đoi cua su vat nhung khong the tap hop lai thanh mot hinh the hoan chinh.


Di chuyen Bach tuoc di chuyen bang cach bo hoac boi. Nhung cach di chuyen chinh cua chung la bo, thinh thoang moi boi. Chung chi di chuyen nhanh khi đoi hoac bi đe doa, khi đo bach tuoc loi dung suc đay cua phan luc. Luong oxy trong mau bach tuoc chi khoang 4% nen suc chiu đung cua chung kha kem. Bach tuoc co the bo nhu đi tren nhung cai tua. Nam 2005, cac nghien cuu cho biet mot so loai bach tuoc co the di chuyen bang hai tua trong nuoc nhanh nhu di chuyen tren đam tao bien. Chung boi bang cach hut nuoc vao va đay ra tao ra luc.


Voi con nguoi Con nguoi thuong bat bach tuoc đe lam thuc an, đoi khi ho giu chung trong be đe lam vat nuoi.


= Lam thuc an =
Nhieu noi tren the gioi bat bach tuoc đe an. Tua va cac bo phan khac đuoc che bien theo nhieu cach, thuong la tuy thuoc vao moi loai bach tuoc. Bach tuoc con la mot thuc pham pho bien đoi voi đau bep Nhat, giong nhu sushi, takoyaki va akashiyaki. Mot so loai bach tuoc con đuoc dung đe an song va lam thuc pham boi bo suc khoe (hau het o Han Quoc).


= Lam vat nuoi =
Bach tuoc kho co the bi giam cam, nhung mot so nguoi van giu chung lam vat nuoi. Bach tuoc thuong co the thoat khoi cac be giam no. Mot con bach tuoc nho hay truong thanh tuy thuoc vao giong loai cua no. Chon mot trong nhung loai bach tuoc noi tieng, nhu loai bach tuoc hai đom California, mot con bach tuoc nho co mot trai bong tennis co the đa trai qua đay đu vong đoi cua no. Kich thuoc cua bach tuoc co the rat lon. Nhung con bach tuoc bi nhot co kha nang mo nap be cua minh va song ngoai khong khi trong mot khoang thoi gian. Chung con co the bat va giet mot so loai ca map.


= Trong van hoa =

Hinh tuong con bach tuoc cung pho bien trong van hoa va đuoc khuon mau nhu nhung sinh vat khong lo troi len tu đay đai duong đe an thit nguoi tan cong va pha huy tau be. Trong tieu tuyet Con bach tuoc (La Piovra), hinh tuong nay am chi nhung bang nhom toi pham Mafia vuon cai voi bach tuoc đi khap noi. Mu phu thuy Ursula trong tieu thuyet Nang tien ca co hinh dang phan than duoi la con bach tuoc. Hinh tuong con bach thuoc la quai vat truyen cam hung cho nhan vat Cthulhu la quai vat vu tru đuoc thiet ke nguyen mau cua con bach tuoc voi vo van nhung cai xuc tu.


Phan loai Chu thich Tham khao Lien ket ngoai CephBase: Octopoda Luu tru ngay 3 thang 6 nam 2004 tai Wayback Machine
TONMO.COM - The Octopus News Magazine Online
Tree of Life website gives information about the classification of cephalopod groups
Discussion about the plural
An octopus' shark encounter Luu tru ngay 23 thang 10 nam 2005 tai Wayback Machine - footage of an octopus eating a shark (also in Quicktime format)
Camouflage in action Luu tru ngay 25 thang 6 nam 2005 tai Wayback Machine
Video showing an Octopus escaping through a 1 inch hole
Bipedal Octopuses- Video, Information, Original paper Luu tru ngay 9 thang 2 nam 2006 tai Wayback Machine
Information and pictures related to various species of Octopus
Why Cephalopods Change ColorPDF (359 KiB)