Chuan tuong (tieng Anh: Brigadier) la quan ham si quan cao cap trong quan đoi cua mot so quoc gia. Cap bac nay trong He thong cap bac quan su khoi NATO đuoc ky hieu la OF-6, thuong đuoc xep tren cap Đai ta va duoi cap Thieu tuong.
Trong ngu canh tieng Viet, cap bac nay đuoc xem nhu la cap bac tuong linh (general officer), đuoc dung đe chuyen ngu cac cap bac quan su tuong đuong voi cap bac Brigadier general (con đuoc viet la Brigade general). Tuy nhien, o mot so quoc gia co he thong quan ham chiu anh huong cua Khoi Thinh vuong chung Anh, cap bac nay chi đuoc xem la cap bac si quan cao cap (senior officer) trong Luc quan, khi chuyen ngu cho cap bac Brigadier, tuong tu truong hop cap bac Commodore trong luc luong Hai quan va Khong quan.
Trong Quan đoi Nhan dan Viet Nam khong co cap bac Chuan tuong. Quan ham Đai ta cua Quan đoi Nhan dan Viet Nam mang cap hieu 4 ngoi sao cap ta, mac du khong đuoc xep vao cap tuong linh, nhung van đuoc xem la tuong đuong cap bac OF-6 trong He thong cap bac quan su khoi NATO, tuong tu cap bac Brigadier (Luc quan) va Commodore (Hai quan va Khong quan) cua cac quoc gia chiu anh huong cua Khoi Thinh vuong chung Anh.


Luoc su hinh thanh Giua the ky XVII, vua Gustav II Adolf cua Thuy Đien lan đau tien ap dung bien che lu đoan trong quan đoi cua minh. Truoc đo, cac trung đoan, tieu đoan, phan đoi ky binh hoac khau đoi phao binh đeu hoat đong kha đoc lap, voi si quan chi huy rieng bao cao truc tiep voi tu lenh chien truong, thuong la mot si quan cap tuong linh. Khi quan đoi Thuy Đien phat trien ve quy mo, cac tu lenh chien truong tro nen khong the quan ly noi mot so luong đong đao cac đon vi bao cao truc tiep đe chi huy hieu qua. Đe hop ly hoa cac moi quan he chi huy, cung nhu thuc hien mot so bien phap kiem soat chien thuat, đac biet lien quan đen cac hoat đong quan su phoi hop (tuc la cac hoat đong lien quan đen su phoi hop giua bo binh voi ky binh va/hoac luc luong phao binh), Gustav II đa lap ra mot bien che cap trung gian, goi la brigad (đuoc cho la co nguon goc tu tieng Y brigata hoac tieng Celt briga). Vi chi huy chung cua mot brigad đuoc goi la Brigador, thuong đuoc bo nhiem trong so cac đai ta hoac trung ta chi huy trung đoan trong bien che kiem nhiem.
Nguoi Phap nhanh chong hoc hoi mo hinh cua nguoi Thuy Đien. Thong che Turenne nang cap mo hinh bien che brigad thanh mot cap bien che thuong truc brigade (lu đoan). Nam 1657, mot cap bac si quan moi đuoc thanh lap cho chi huy lu đoan voi danh xung Brigadier des armees du roi ("chi huy lu đoan cua quan đoi nha vua"). No đuoc xep la cap bac trung gian giua cap bac Mestre de camp (chi huy trung đoan) va Marechal de camp (chi huy chien truong). Đay chinh la tien than cua cap bac chuan tuong.
Nam 1779, he thong cap hieu si quan quan đoi Phap đuoc tieu chuan hoa. Cap bac Brigadier des armees du roi đuoc xep vao ngach si quan cao cap, mang cap hieu voi mot ngoi sao duy nhat tren cau vai, xep sau cap bac Marechal de camp voi cap hieu 2 ngoi sao. Tuy nhien, đen nam 1788, cap bac Brigadier des armees du roi bi bai bo. Đen nam 1793, cap bac Marechal de camp đuoc đoi danh xung thanh General de brigade, van mang cap hieu 2 sao. Đieu nay giai thich tai sao ngay nay cac tuong linh Phap co nhieu hon mot ngoi sao tren cap hieu so voi cac đong nghiep nuoc ngoai (đac biet la cua My).


= Viet Nam =
He thong quan ham hien đai cua Viet Nam đuoc đat ra lan đau boi Sac lenh 33-SL ngay 22 thang 3 nam 1946, quy đinh co 3 bac trong cap tuong ma bac khoi đau cua cap tuong la Thieu tuong va cao nhat la cap Đai tuong. Co the tam đoi chieu tuong đuong voi cap bac tuong linh Phap nhu sau:

Theo đo, cap bac Thieu tuong phong cho si quan chi huy cap Su đoan truong hoac Lien đoan pho, cap Trung tuong cho Lien đoan truong hoac Tap đoan pho, va cap Đai tuong cho Tap đoan truong. Sau đot cai to he thong quan ham nam 1958, cap bac moi Thuong tuong đuoc đat ra, xep giua cap Đai tuong va Trung tuong. Tuy nhien, trong lich su, Quan đoi nhan dan Viet Nam khong ton tai cap bac Chuan tuong.
Khi chinh the Viet Nam Cong hoa đuoc thanh lap nam 1955 o mien Nam Viet Nam, to chuc cua Quan đoi Quoc gia Viet Nam cung đuoc cai to thanh Quan đoi Viet Nam Cong hoa. Tuy co su thay đoi ve cap hieu so cap va trung cap, nhung cap hieu tuong linh van giu nguyen theo he thong quan ham kieu Phap, trong đo, cap bac Thieu tuong (General de brigade) mang 2 sao, Trung tuong (General de division) mang 3 sao, va Đai tuong (General de corps d'armee) mang 4 sao.
Sau khi chinh the Đe nhat Cong hoa sup đo, chinh quyen Nam Viet Nam roi vao hon loan do su tranh gianh quyen luc cua cac tuong linh. Sau cuoc chinh ly nam 1964, tuong Nguyen Khanh len nam quyen. Nham tao them the luc vay canh trong so si quan cao cap, ong đa đat them cap bac Chuan tuong nham thang thuong cho nhieu si quan cap bac Đai ta co cong trong cuoc đao chinh 1963 cung nhu trong Chinh ly 1964 va nhieu đai ta co "tham nien quan vu" nhung khong đuoc xet phong thang quan ham duoi thoi Ngo Đinh Diem. He thong quan ham Quan luc Viet Nam Cong hoa đuoc cai to lai. Cap bac Chuan tuong moi đat ra đuoc xep duoi cap Thieu tuong, tren cap Đai ta, mang cap hieu 1 sao nhu cap hieu Brigadier General trong Quan đoi Hoa Ky. Ngoai ra, cap bac Thong tuong 5 sao cung đuoc đat ra đe thang phong cho tuong Le Van Ty. Quy đinh dich thuat danh tu quan su cho cac cap bac si quan cap tuong bay gio đuoc đoi chieu voi quan đoi Hoa Ky nhu sau:
- Chuan tuong(1 sao/Brigadier General)
- Thieu tuong(2 sao/Major General)
- Trung tuong(3 sao/Lieutenant General)
- Đai tuong(4 sao/General)
- Thong tuong(5 sao/General of the Army)
Trong Hai luc Viet Nam Cong hoa, cap bac Pho đe đoc tuong đuong voi cap bac Chuan tuong ben phia Luc quan Viet Nam Cong hoa.
Sau khi chinh the Viet Nam Cong hoa sup đo vao nam 1975, cap bac Chuan tuong khong con ton tai cung voi toan bo he thong to chuc cua Quan luc Viet Nam Cong hoa.

Chuan tuong hay Thieu tuong?
Trong cac tai lieu Viet Nam, danh xung cap bac tuong linh Phap thuong bi lan lon cap bac Chuan tuong va Thieu tuong.
Nguyen nhan la do he thong quan ham hien đai cua Viet Nam đuoc đat ra lan đau boi Sac lenh 33-SL ngay 22 thang 3 nam 1946 cua Chu tich Chinh phu Viet Nam Dan chu Cong hoa quy đinh co 3 bac trong cap ham cua si quan cap tuong ma bac khoi đau cua si quan cap tuong la Thieu tuong, đen ngay 20 thang 6 nam 1958 thi them cap bac Thuong tuong(3 sao) va cap bac Đai tuong len 4 sao.
- Thieu tuong(1 sao)
- Trung tuong(2 sao)
- Đai tuong(3 sao)
Neu so sanh voi quan ham quan đoi Phap thi cap bac se nhu sau:
- Chuan tuong(1 sao/General de brigade)
- Thieu tuong(2 sao/General de division)
- Trung tuong(3 sao/General de corps d'armee)
- Đai tuong(4 sao/General d'armee)
- Thong che Phap(7 sao/Marechal de France).
* Thong che Phap la quan ham danh du cua Quan đoi Phap va Quan đoi Nhan dan Viet Nam khong co quan ham nay.
Nhung cung trong Sac lenh 33-SL ngay 22 thang 3 nam 1946 nay, lai quy đinh cac cap bac cua si quan cap tuong tuong ung voi chuc vu đam nhiem nhu sau:

Thieu tuong(1 sao): Su đoan truong hoac Lien đoan pho, chuc vu tuong đuong voi cap bac Thieu tuong Phap 2 sao(General de division).
Trung tuong(2 sao): Lien đoan truong hoac Tap đoan pho, chuc vu tuong đuong voi cap bac Trung tuong Phap 3 sao(General de corps d'armee).
Đai tuong(3 sao): Tap đoan truong, chuc vu tuong đuong voi cap bac Đai tuong Phap 4 sao  "General d'armee".
Nam 1950, Đai tuong Phap Jean de Lattre de Tassigny đuoc bo nhiem lam Cao uy kiem Tong tu lenh Quan đoi Phap tai Đong Duong. Theo quy đinh tam thoi ve dich thuat danh tu quan su cua Bo Quoc phong Quoc gia Viet Nam (Chinh phu Bao Đai), cac tai lieu Viet ngu bay gio ghi cap bac cua ong la "Đai tuong 5 sao" (General d'Armee) đe phan biet voi cap Đai tuong (4 sao, General de Corps d'Armee). Đen nam 1955, mot quy đinh moi quy đinh rang cap bac "Đai tuong 5 sao" se đuoc goi bang danh xung "Thong tuong".
Cho đen tan nam 1961, trong tai lieu ve Quan đoi Viet Nam Cong hoa, phan gioi thieu ve tuong Le Van Ty co ghi cap bac cua ong la "Đai tuong" va chu giai tieng Anh la "Lt-Gen", tuc "Lieutenant General" (nghia la chi tuong đuong Trung tuong sau nay). Đen tan nam 1963, mot bao cao cua CIA van ghi cap bac cua Trung tuong Duong Van Minh la "Major General" va cua Thieu tuong Ton That Đinh la "Brigadier General".
Mai đen nam 1964, sau khi nam quyen luc toi cao bang cuoc "chinh ly", tuong Nguyen Khanh đa đat them cap bac Chuan tuong va Thong tuong va quy đinh dich thuat danh tu quan su cho cac cap bac tuong đoi chieu voi quan đoi Hoa Ky nhu sau:
- Chuan tuong(1 sao/Brigadier General)
- Thieu tuong(2 sao/Major General)
- Trung tuong(3 sao/Lieutenant General)
- Đai tuong(4 sao/General)
- Thong tuong(5 sao/General of the Army)
Chinh do su thay đoi 2 lan nay ma cac tai lieu Viet Nam truoc nam 1965 thuong dich cap bac "General de brigade" thanh Thieu tuong. Sau nam 1965, cap bac nay moi đuoc dich la Chuan tuong trong mot so tai lieu o mien Nam Viet Nam, tuy nhien do su sao chep nhieu lan cac tai lieu cu ma dan đen su nham lan tren.


Cap bac tuong đuong o cac quoc gia khac Cap bac Chuan tuong la mot cap bac kha "map mo" khi đoi chieu so sanh giua cac he thong quan ham quoc gia. No co the đuoc xep vao hang tuong linh o quoc gia nay, nhung bi loai ra o quoc gia khac, tham chi khong ton tai o mot so quoc gia. Ve đai the, đay la mot cap bac do cac si quan cao cap giu chuc vu chi huy cap lu đoan.


= Khong đuoc xep vao cap tuong linh =
Cap bac brigadier-general, hay thuong đuoc goi tat la brigadier, xuat hien lan đau tien tai Anh duoi thoi vua James II. No đuoc chinh thuc hoa vao nam 1705, đuoc xep ngay duoi cap bac Thieu tuong va tren cap Đai ta. Tuy nhien, viec bo nhiem vao cap bac nay luon đuoc coi la tam thoi va khong lien tuc. Tu đo hinh thanh su mo ho xac đinh cap bac nay la mot cap bac cao cap hay trung cap trong he thong quan ham theo truyen thong Anh.


= He thong quan ham Khoi Thinh vuong chung Anh =
Trong Luc quan Anh, cap bac tuong đuong Chuan tuong la Brigadier. Tuy quan ham nay khong nam trong cap tuong, nhung trong he thong đoi chieu cap bac quan su tieu chuan cua NATO, quan ham nay van đuoc xem ngang hang voi Brigadier General cua Quan đoi My va cap tuong đuong cua cac quan đoi khac. Trong Khong quan Anh, cap bac tuong đuong la Air Commodore (Chuan tuong Khong quan). Trong Hai quan Anh, cap bac tuong đuong la Commodore (Pho đe đoc).
Ham tuong đuong trong Hai quan My va Anh la Commodore, trong Hai quan Phap la Contre-amiral (Chuan Đo đoc, co 2 sao). Trong Hai quan Nga khong co cap bac tuong đuong.


Mot so hinh anh cap hieu quan ham Xem them Chuan tuong Viet Nam Cong hoa
Thieu tuong
Đai ta


Tham khao