Đai Lam Linh (hay Đai – Lam – Linh voi dau gach noi giua cac ten) la mot nhom nhac Viet Nam thanh lap vao nam 2006, voi ba thanh vien gom nhac si Ngoc Đai, hai ca si Thanh Lam va Linh Dung. Theo đuoi dong nhac the nghiem dua tren chat lieu dan gian, nhom nhac tung la tam điem cua nhung tranh cai xoay quanh cac bai hat cung loi bieu dien cua nhom, trong đo đang chu y la lan bieu dien tren san khau chuong trinh Bai hat Viet. Mot bo phim tai lieu ve nhom đa đuoc đao dien nguoi Đuc Barley Norton thuc hien va cong chieu vao nam 2010.


Lich su = 2006–2009: Hinh thanh va phat trien =

Nhom ban đau thanh lap vao nam 2006 boi nhac si Ngoc Đai. Truoc đo, ong tung đuoc biet đen voi phong cach the nghiem qua du an am nhac Nhat thuc 1 (2002) va Nhat thuc 2 (2004). Hai ca si Thanh Lam va Linh Dung đa đuoc ong chon lam thanh vien cua nhom. Linh Dung la mot ca si đuoc đao tao bai ban ve thanh nhac, tung trinh dien bai hat chinh thuc cua SEA Games 2003. Con Thanh Lam la mot giao vien hoa que o Bac Ninh, đa tu sang tac mot so nhac pham theo phong cach cua Ngoc Đai va hoc nhac voi ong tu nam 2001. Ten nhom Đai Lam Linh đuoc sang tao ra bang viec ghep ten cuoi hoac đau cua cac thanh vien lai voi nhau. So tien đe nhom hoat đong đeu bat nguon tu 60.000 Euro cua Ngoc Đai ma ong đuoc vo hai la nguoi Bi đua cho lam von khoi nghiep.
Lan đau tien nhom ra mat truoc khan gia la vao đau nam 2008, trong buoi bieu dien Ngay Tho Viet Nam Xuan Đinh Hoi o khuon vien Van Mieu – Quoc Tu Giam. Toi thang 5 nam 2008, nhom tiep tuc gop mat tai khai mac chuong trinh "Mua xuan nuoc Phap", to chuc boi Trung tam Van hoa Phap tai Ha Noi. Man trinh dien cua Đai Lam Linh ngay tu o "Mua xuan nuoc Phap" đa nhanh chong tro thanh tam điem cua nhung chu y, voi "cach hat, cach dien đa... đien loan hon [so voi lan bieu dien truoc]. Anh đen san khau đuoc su dung đay y đo, khi thi nhap nhay, khi thi phut tat. Nhung tieng hu het, than khoc, nhung loi thi tham, nhung cau nham nhang vo nghia đuoc hai ca si the hien o nhieu am đo".
Đuoc su ung ho cua Trung tam Van hoa Phap, ngay 18 thang 4 nam 2009, Đai Lam Linh đa to chuc buoi cong dien đau tien tai Nha hat Lon Ha Noi truoc su tham du cua khoang 500 khan gia theo doi, phan đang ke la nhung nguoi nuoc ngoai, gioi tri thuc, van nghe si. Chuong trinh keo dai trong hai gio khong nghi, voi tong cong 13 sang tac cua Ngoc Đai đuoc bieu dien. Buoi cong dien đa thanh cong nhan đuoc trang vo tay "bung no" cua khan gia, nhung khong it trong so đo van hoai nghi ve mot loi choi qua "moi me, quai la" cua nhom. Mot album đau tay cua nhom mang ten "Đai Lam Linh" cung đuoc phat hanh duoi dang đia CD song song thoi điem dien ra su kien. Đay đuoc xem la nhom nhac đuong đai đau tien ra mat album va to chuc chuong trinh rieng.


= 2010–2013: Xuat hien tai Bai hat Viet va nhung tranh cai xung quanh =
Vao ngay 27 thang 6 nam 2010, Đai Lam Linh đa gop mat trong live show quy Bai hat Viet cua Đai Truyen hinh Viet Nam, phat song tren kenh VTV3. 4 bai hat đuoc chon đe bieu dien gom "Det tam gai", "Nuoi tiec", "Mua đong" va "Cay nu tu". Live show cua nhom len song truc tiep tu Nha hat Hoa Binh, Thanh pho Ho Chi Minh đa ngay lap tuc gay nen mot lan song du luan gay gat. Chi ngay tai khan đai, nhieu khan gia đuoc theo doi đa bo ve truoc ca khi chuong trinh het. Nhung co nhung nguon ghi nhan khan gia van ngoi xem tiet muc cua Đai Lam Linh va ra ve sau khi ket thuc. Sau buoi len song nay, hang loat to bao đa đua tin ve chuong trinh, trong đo nhan manh "an tuong qua manh" ma Đai Lam Linh đe lai. Co bai viet đa liet han nhom vao hang "tham hoa" cua showbiz Viet. Cac nha quan ly va nguoi trong nha đai cung lan luot len tieng voi thai đo trai chieu nhau truoc man trinh dien cua nhom nhac. Vo so nguoi dung tren mang xa hoi thi lap hoi va đang tai cac bai viet phan đoi nhom kich liet, dung nhung binh luan cong kich nhom nhac nhu "That kinh voi Đai Am binh" hay "Nguoi đien hat nhac am phu".
Cau hoi xoay quanh trach nhiem cua nha đai khi cho phat song live show cua Đai Lam Linh đa thu hut nhieu y kien khac nhau. Nhin chung, ho cho rang VTV đa khong can nhac chon lua mot the loai am nhac phu hop voi so đong đai chung đe phat song tren truyen hinh. Mot ca khuc co loi nhac nhay cam ve phu nu cung đuoc chi ra, cho thay su thieu ky luong o khau kiem duyet chuong trinh. Van đe thu thanh tren san khau đong thoi đuoc coi la nguyen nhan khien viec truyen tai ca khuc gay nhung phan ung tieu cuc cho nguoi xem. Nhung voi cac y kien ung ho Đai Lam Linh, ho nhan xet man trinh dien cua nhom la "sang tao rat "đa"" va khen ngoi nhom nhac trong no luc lam moi am nhac Viet, đong thoi keu goi khan gia Viet ton trong the nghiem cua nghe si. So con lai thi phan van giua viec nen coi nhom la "Tien phong hay toi đo", la "Tham hoa hay luong gio moi" cua nen am nhac trong nuoc.
Chi hai ngay sau buoi bieu dien đau tien, nhom đa tiep tuc trinh dien 3 buoi tai Trung tam Van hoa Phap Ha Noi tu ngay 29 thang 6. Cac buoi dien đa thu hut rat đong nguoi xem, đa so la vi to mo. Toi ngay 22 thang 12 nam 2010, Đai Lam Linh đuoc Đai su quan Đan Mach moi bieu dien trong chuong trinh am nhac mo "Thuc nghiem nhac hat đuong đai Viet Nam – Đan Mach 2010", voi su tai tro tu Quy Giao luu va phat trien van hoa Đan Mach (CDEF). Mot so nghe si tu Đan Mach va tu Hoc vien Am nhac Quoc gia Viet Nam đa tham gia cong tac voi nhom tai đem dien o Nha hat Cheo Viet Nam.
Sau nhung du an nay, mot thoi gian sau đo nhom it hoat đong va dan kha im ang. Tinh đen đau nam 2013, trong mot cuoc phong van, nhac si Ngoc Đai cho biet nhom "gan nhu cham dut" vi đa khong con tien lam du an va co hoi đe tiep tuc bieu dien.


Phong cach The loai nhac chu đao ma nhom theo đuoi la the nghiem, voi am huong nhac dan toc pha tron cach bieu dien đuong đai phuong Tay. Nhung chat lieu dan gian Viet Nam nhu tuong, cheo, ca tru cung nhac cu la đan tranh, đan đay đuoc ket hop voi cac nhac cu phuong Tay gom guitar đien, contrebasse. Cac thanh vien trong nhom đeu cao troc đau khi bieu dien. Ca ba hoat đong hat, mua, nhay đuoc ket hop lai thanh mot va hai ca si Thanh Lam – Dung Linh se bieu dien truoc nguoi xem, con Ngoc Đai đung sau đam trach phan am nhac va hoa am phoi khi. Theo bao Tuoi Tre, am nhac cua nhom mang hoi huom cua "ton giao, thon thuc nhip đap sieu thuc, moi goi tinh yeu thuong va dan dat đen su hoi sinh".
Tat ca cac tac pham cua nhom rat cu va lay tu album truoc đo cua Ngoc Đai, voi sang tac gan nhat la vao 1998. Hau het nhung bai hat nay đeu pho tho tu cac nha tho noi tieng khac nhau nhu Vi Thuy Linh, Nguyen Trong Tao va nhac si chi phoi lai no theo huong "chat chua" hon. Tieu chi cua nhom nhac la "pha vo" su on đinh nham đem lai nhung nang luong moi cho khan gia. Moi đem dien khac nhau se la nhung lan the nghiem voi nhac cu moi nhu saxophone hay tieng đong thuc nhu tieng tung kinh go mo, tieng het, hu... Vi vay ngoai cach the hien, loi dien cua hai ca si la mot he thong day đac cac chat lieu am nhac mang tinh ngau hung va gan nhu đoc lap voi loi hat tren san khau.


Nhan đinh va di san Đai Lam Linh đa tro thanh nhom nhac tien phong va thu hut mot bo phan đai chung tiep can dong nhac the nghiem đuong đai tai Viet Nam. Voi huong đi "Pha vo nhung đinh kien tham my – Che gieu nhung đieu cam ky – Khong thu đong tiep thu nhung yeu to ngoai lai", nhom đa nhieu lan gay "soc" cho khong chi cho gioi tre va khan gia đai chung ma con ca nhung nguoi trong nganh va quan ly van hoa, van nghe Viet Nam. Du gay tranh cai voi loi bieu dien, nhieu nguoi van cong nhan su cong phu va đau tu cua nhom trong cac khau tu giong hat đen nhung lop am nhac phuc tap đan xen vao nhau.
Nhan xet ve nhom, gioi phe binh đa co nhung quan điem trai chieu. Cay but Tri Minh, viet cho to Cong an nhan dan, nhin nhan Đai Lam Linh đa thanh cong "cham đuoc toi khoang giua tinh te nhat cua nhung khoi am thanh" va coi đay la buoc noi dai cua nhac si Ngoc Đai sau cac the nghiem đon le "that bai" truoc đo vi su khong phu hop trong đinh huong phong cach voi cac nghe si cong tac. Nguoi viet cho rang nhung khoi am thanh cung ca tu vuot ra khoi đinh nghia va phan loai thong thuong cua mot ca khuc, đuoc tao ra tu nhung thu nghiem đac sac voi thang am va su tu nhien trong hinh the, đa khien "su sang tao đam đuoi [cua Đai Lam Linh] đang đuoc tran trong, đang đuoc thuong thuc". Nhung trong mot nhan xet tieu cuc, Tan Thanh bao Suc khoe va Đoi song lai xem Đai Lam Linh la mot "that bai", trai nguoc hoan toan voi thanh cong truoc đo cua Nhat thuc 1. Tac gia so sanh nhom nhu mot "mon đo hop phuong Tay [...] dan nhan cach tan kha loe loet, nhung thieu huong vi nhu trong Nhat thuc"; nhan đinh su thieu hai hoa giua cam xuc trinh dien va cam xuc am nhac đa lam tieu tan tinh than am nhac chu đao ma Ngoc Đai đang huong toi.
An theo su noi tieng cua nhom nhac qua nhung vu lum xum, mot vai to bao, nhan su kien Giai thuong Cong hien lan thu 5 sap dien ra nam 2011, đa tung tin rang Đai Lam Linh se đoat giai Cong hien đac biet – đuoc lap ra lan đau tien danh cho nghe si hoac nhom nhac đe lai dau an manh nhat voi moi truong am nhac. Tin tuc nay đa gay ra mot luong du luan phan đoi manh me, chi trich cach trao giai cua ban to chuc. Đai dien đon vi giai sau đo phu nhan thong tin tren va nhan manh rang đay chi la tro đua ngay Ca thang Tu. Truoc đo, nhom tung bi nhai lai nham che gieu trong chuong trinh Tao quan 2011, voi man bieu dien khac nhau đen tu nhieu nghe si.
Vao nam 2010, đao dien va nha nghien cuu nguoi Đuc Barley Norton đa phat hanh bo phim tai lieu ve nhom nhac mang ten Hanoi Eclipse: The Music of Dai Lam Linh (tieng Viet: Ha noi Nhat thuc: Am nhac cua Đai Lam Linh). Voi thoi luong dai 56 phut, phim ke lai hanh trinh sang tao cua nhom o dong am nhac the nghiem va nhung can tro vap phai tren con đuong tiep can toi khan gia Viet Nam. Tac pham đa ra mat tai nhieu lien hoan phim tren the gioi, đong thoi nhan ve phan lon loi tan duong tu cac cay but nghien cuu quoc te.


Cac thanh vien Thanh Lam (hat chinh)
Linh Dung (hat chinh)
Ngoc Đai (truong nhom, phoi nhac)


Đia nhac Đai – Lam – Linh (2009)


Tham khao Đoc them Nga Linh (ngay 13 thang 11 nam 2009). "Am nhac va Linh Dung trong Choi voi". Tuoi Tre. Luu tru ban goc ngay 21 thang 3 nam 2022. Truy cap ngay 1 thang 6 nam 2024.
""Choi voi" dung tho "Det tam gai" khong xin phep". VietnamPlus. ngay 6 thang 12 nam 2009. Luu tru ban goc ngay 1 thang 6 nam 2024. Truy cap ngay 1 thang 6 nam 2024.


Lien ket ngoai Danh sach đia nhac cua Đai Lam Linh tren Discogs
Phong su ve mot đem bieu dien cua nhom, thuc hien boi to The thao & Van hoa ngay 12 thang 12 nam 2010 tai Ha Noi.
Mot buoi trinh dien cua nhom tai Nha hat lon Ha Noi, ghi hinh boi Barley Norton va đang tai tren Vien Smithsonian nam 2015