Tet Trung thu con đuoc goi la Tet trong Trang hay Tet hoa đang theo Am lich la ngay Ram thang 8 hang nam, la mot le hoi truyen thong đuoc ki niem o van hoa cua Viet Nam. Mot van hoa lau đoi ma chua ro nguon goc, nhieu nguoi tin rang no bat nguon tu Trung Quoc nhung đen hien tai đa phat trien thanh ngay tre em cua Viet Nam. Vao ngay le nay, cac gia đinh thuong an banh nuong, banh deo, uong tra hoac ruou, tre em thi đeo mat na, ruoc đen long. Cung ram cung la mot hoat đong trong ngay le nay.
Le hoi Trung Thu co lich su hon 3.000 nam, đuoc to chuc vao ngay 15 thang 8 am lich cua lich Mat Trang, khi trang tron vao ban đem, tuong ung voi giua thang 9 đen đau thang 10 trong lich Gregory. Vao ngay nay, nguoi Trung Quoc tin rang Mat trang sang nhat va tron nhat, trung voi thoi điem thu hoach giua mua Thu.
Nhung long đen voi moi kich co va hinh dang tuong trung cho anh sang chi dan con đuong cua con nguoi đen su thinh vuong va may man. Banh trung thu la loai banh ngot thuong đuoc lam tu nhan đau đo, long đo trung ga, thit hoac nhan sen, va thuong đuoc an trong le hoi nay. Le hoi Trung Thu dua tren truyen thuyet ve Hang Nga, nu than Mat trang trong than thoai Trung Quoc.
Cac le tuong tu đuoc to chuc o cac quoc gia Đong A va Đong Nam A nhu Trung Quoc, Viet Nam, Nhat Ban, Trieu Tien, Đai Loan, Singapore...


Nguon goc Tet Trung thu bat nguon tu van hoa Trung Quoc. Co ba truyen thuyet chinh đuoc nguoi ta biet đen nhieu nhat đe noi ve Trung thu đo la Hang Nga va Hau Nghe, Nha Đuong, va chu Cuoi trong co tich Viet Nam.
Nguoi Trung Hoa đa an mung thu hoach vao ngay trang tron mua thu ke tu thoi Thuong (c. 1600–1046 TCN).
1. Tu "Trung thu" (中秋) xuat hien đau tien trong Chu Le, bo sach tong hop cac nghi le tu thoi Tay Chu (1046–771 TCN). Trong trieu đinh, Trung thu la le te than Thai Am Tinh Quan (太陰星君). Đieu nay van đung trong Đao giao va tin nguong dan gian Trung Quoc.
2. Viec chao đon Tet Trung thu nhu mot le hoi chi tro nen pho bien tu thoi nha Đuong. Truyen thuyet ke rang Hoang đe Đuong Thai Tong bat đau to chuc le hoi Trung Thu do than tu ong co vi tuong Trinh Giao Kim rat thich an tet nen ong to ngay tet giua mua thu 中秋.
3. Truyen thuyet ve Đuong Huyen Tong va Vuong Quy Phi khi ba mua duoi anh trang trong đem Trung thu đay cung la truyen thuyet ve "Nghe thuong vu y khuc" noi tieng.
Tet Trung Thu sau đo đuoc truyen vao Viet Nam, tu thoi nha Ly đa co to chuc Tet Trung thu nhu mot le hoi.
Theo Phan Ke Binh trong sach Viet Nam phong tuc, tuc treo đen bay co do đien xua ve viec vua Đuong Minh Hoang. Vao ngay sinh nhat vua Đuong Minh Hoang, truyen cho thien ha đau đau cung treo đen va bay tiec an mung, tu đo thanh tuc.
Tuc ruoc đen co tu đoi nha Tong, do tuc truyen rang: Trong đoi vua Tong Nhan Tong, co con ca chep thanh yeu, cu đem trang hien len bien thanh con gai đe đi hai nguoi. Bay gio co vien quan Bao Cong moi ha lenh cho dan gian lam đen con ca giong nhu hinh cua no roi đem mang ra choi ngoai đuong đe cho no so ma khong dam hai nguoi.
Cung theo Phan Ke Binh, tuc hat trong quan co tu đoi vua Quang Trung (Nguyen Hue), "nguyen khi ong đem quan ra Bac. Quan si lam ke nho nha. Nguyen Hue moi bay ra mot cach cho đoi ben gia lam trai gai, hat đoi đap voi nhau đe cho quan si vui long ma đo nho nha. Co đanh trong lam nhip, cho nen goi la trong quan".


Tet Trung thu tai Viet Nam Theo Phan Ke Binh trong sach Viet Nam phong tuc, "dan ta the ky 19, ban ngay lam co cung gia tien, toi đen bay co thuong trang. Đau co la banh mat trang va dung nhieu thu banh trai hoa qua, nhuom cac mau sac so, xanh đo, trang va vang. Con gai o pho thi nhau tai kheo, got đu đu thanh cac thu hoa, nan bot lam con tom, con ca voi...".
Đo choi tre em trong Tet Trung thu la cac thu boi bang giay nhu buom buom, bo ngua, voi, ngua, ky lan, su tu, rong, huou, tom, ca,....Tre em buoi toi đem trung thu, dat diu nhau keo co, bat cai ho khoan, ruoc đen, ruoc su tu, trong, thanh la.
Cung trong dip nay nguoi ta mua banh trung thu, tra, ruou đe cung to tien vao buoi toi khi Trang Ram vua moi len cao. Đong thoi trong ngay nay, moi nguoi thuong bieu cho ong ba, cha me, thay co, ban be, ho hang va cac an nhan khac Banh Trung Thu, hoa qua, tra va ruou. Nguoi Trung Hoa thuong to chuc mua rong vao dip Trung thu, con nguoi Viet mua su tu hay mua lan. Con Lan tuong trung cho su may man, thinh vuong va la điem lanh cho moi nha... Thoi xua, nguoi Viet con to chuc hat Trong Quan va treo đen keo quan trong dip Tet Trung thu. Đieu hat trong quan theo nhip ba "thinh, thung, thinh".
Theo phong tuc nguoi Viet, vao dip Tet Trung thu, nhung nguoi lon bay co cho tre em đe mung trung thu, mua va lam đu thu long đen thap bang nen đe treo trong nha va đe cac con ruoc đen. Co mung Trung thu gom banh trung thu, keo, mia, buoi va cac thu hoa qua khac nua.


= Ruoc đen =
Tai mot so vung nong thon, nhung noi ma quan he hang xom lang gieng van con đuoc bao ton va tran trong, nguoi ta thuong to chuc cho tre em cung nhau ruoc đen đi khap thon, xom, khu pho trong đem trung thu. Le hoi ruoc đen co the đuoc phat đong boi chinh quyen đia phuong hoac nhung nhom thanh nien trong lang xom. Ho phan cong nhau lam nhung long đen ong sao that lon hoac nhung long đen that đep đe thi tho voi nhau trong le ruoc đen. Tai Phan Thiet (Binh Thuan), nguoi ta to chuc ruoc đen quy mo lon voi hang ngan hoc sinh tieu hoc va trung hoc co so dieu hanh khap cac đuong pho, le hoi nay đuoc xac lap ky luc lon nhat Viet Nam. Đay la le hoi ruoc đen trung thu truyen thong co tu hang tram nam nay, va quy mo cua le hoi tai Phan Thiet moi nam mot hoanh trang va to lon hon, tuy nhien cung co tinh "thuong mai" hon. Tai Tuyen Quang cung co le hoi ruoc đen lon, huy đong hoan toan tu su sang tao cua nguoi dan, tung lang tung xom va chua bi thuong mai hoa.


= Mua lan =

Mua lan (o mien Bac thuong goi la mua su tu), go trong va mua hat ca thuong đuoc to chuc vao truoc tet Trung Thu nhung nhon nhip nhat la hai đem 14 va 15.


= Bay co =

Mam co Trung Thu thong thuong co trong tam la con cho đuoc lam bang tep buoi, đuoc gan 2 hat đau đen lam mat. Xung quanh co bay them hoa qua va nhung loai banh nuong, banh deo thap cam hoac la loai banh chay co hinh lon me voi đan lon con beo mum mim, hoac hinh ca chep la nhung hinh pho bien. Hat buoi thuong đuoc boc vo va đuoc xien vao nhung day thep, phoi kho tu 2-3 tuan truoc khi đen hom ram, va đen đem Trung Thu, nhung soi day bang hat buoi đuoc đem ra đot sang. Nhung loai qua, thuc an đac trung cua dip nay la chuoi va com, qua thi, hong đo va hong ngam mau xanh, vai qua na dai...va buoi la thu qua khong the thieu đuoc.
Đen khi trang len toi đinh đau chinh la giay phut pha co, moi nguoi se cung thuong thuc huong vi cua Tet Trung Thu. Phong tuc trong trang cung lien quan đen su tich Chu Cuoi tren cung trang, do mot hom Cuoi đi vang, cay đa quy bi bat goc bay len troi, chu Cuoi ben bam vao re cay niu keo lai nhung khong đuoc va đa bi bay len cung trang cung voi cay đa cua minh. Nhin len Mat Trang, co the thay mot vet đen ro hinh mot cay co thu co nguoi ngoi duoi goc, va tre em tin rang, đo la hinh chu Cuoi ngoi goc cay đa.


= Lam đo choi Trung Thu =
Mat na, đen ong su, đen ong sao va đau su tu la cac loai đo choi pho bien nhat trong dip le tet Trung thu. Tai Viet Nam, nhung noi nhu tinh Tuyen Quang, thanh pho Hoi An va Thanh pho Ho Chi Minh (pho long đen Luong Nhu Hoc o Quan 5) noi tieng khap nuoc ve thu cong nghe lam long đen trang tri va cac loai đen giay dung trong ngay tet Trung Thu. Truoc đay o mien Bac, khi con trong thoi ky bao cap (1976 - 1986), cac đo choi cho tre em vao dip tet Trung thu rat hiem, phan lon cac gia đinh thuong tu lam lay đo choi nhu trong boi, đen ong su, đen ong sao, đen keo quan, mat na, to he, chong chong... cho tre em trong gia đinh. Ngoai ra con co cac mo hinh tau thuy đo choi, Lan ro bot. Cac loai mat na thuong đuoc lam bang bia hoac bang giay boi, voi cac hinh pho bien ve cac nhan vat tre em yeu thich bay gio nhu: đau su tu, ong Đia, Ton Ngo Khong, Tru Bat Gioi, Bach Cot Tinh...
Ngay nay, phan lon đo choi o Viet Nam co xuat xu tu Trung Quoc, cac loai mat na đuoc lam bang nhua mong, khong đep bang mat na thoi truoc.


= Cac loai banh trung thu =

Tu truyen thong đen hien đai, banh trung thu ngay cang đa dang khi cac nha san xuat sang tao trong su dung cac nguyen lieu va thuc pham khac nhau đua vao nhan banh; dap khuon kieu dang banh thanh nhieu hinh thu sinh đong; đong goi voi bao bi mau ma đep mat. Tuy nhien, dua theo cong thuc lam vo banh thi chi co hai loai banh trung thu la banh nuong va banh deo.
Banh nuong đuoc lam voi lop vo banh la bot mi va co chut dau an. Đuong đe tron vao vo banh thuong đuoc nau voi mach nha đe chuyen thanh mau ho phach va đe cang lau cang tot (thuong cac nha lam banh sau tet trung thu nau nuoc đuong, cat ky đe toi tan mua sau moi dung). Truoc kia tai Viet Nam nhan banh nuong thuong la nhan thap cam, co chut la chanh thai chi, thit mo, mut, hat dua, lap xuong.
Sau khi nan banh, ep khuon, banh đuoc cho vao lo nuong. Quy trinh nuong chia lam hai giai đoan trong đo khoang 2/3 thoi gian nuong la giai đoan đau tien. Sau đo banh đuoc do ra, lam nguoi, phet long đo trung ga len roi cho vao nuong tiep 1/3 thoi gian con lai.
Banh Pia
Loai banh co vo ngoai lam bang bot mi co nhieu lop da mong bao lay nhan. Da ngoai day thuong in chu, nhan lam bang đau xanh va mo heo. O Viet Nam, Banh Pia la đac san cua Soc Trang, pho bien o nhieu tinh, thanh mien Nam ma đac biet la Tay Nam Bo.
Banh Pia đuoc goi la banh trung thu cua mien Tay, mang y nghia đon trang ram thang 8. Cang ve sau banh pia lai tro thanh mon an tinh than, tuong trung su sum vay cua gia đinh..

Banh deo
Theo truyen thong banh deo trung thu đuoc lam voi vo banh la bot gao nep rang xay min, nuoc đuong kinh trang đun soi đe nguoi (khong dung mach nha nhu banh nuong), nuoc hoa buoi. Nhan banh lam tu cac thuc pham, nguyen lieu đa chin. Banh đuoc nan xong ep khuon va co the su dung ngay khong can cho vao lo nuong.


= Hat trong quan =
Tet o mien Bac con co tuc hat trong quan. Đoi ben nam nu vua hat đoi đap voi nhau, vua đanh nhip vao mot soi day gai hoac day thep cang tren mot chiec thung rong, bat ra nhung tieng "thinh thung thinh" lam nhip cho cau hat. Nhung cau hat van tuc la hat theo van, theo y hoac hat đo co khi co san, co khi luc hat moi ung khau đat ra. Cuoc đoi đap trong nhung buoi hat trong quan rat vui va nhieu khi gay go vi nhung cau đo hiem hoc.


= Tuc tang qua =
Tet Trung thu nguoi ta thuong tang qua cho nhau. Qua thuong la cac hop banh, long đen, ao quan, tien. Cac co quan, doanh nghiep cung tang qua cho khach hang, can bo cong nhan vien co khi mua ca xe tai banh trung thu. Nhieu cong ty co hang ngan cong nhan, đat hang ngan hop banh voi so tien hoa hong hau hinh.
Tinh tren tong luong banh trung thu tieu thu nam 2006 (thong ke tu cac nha san xuat) uoc khoang 6.500- 6.800 tan, lay muc gia binh quan cua 1 hop banh loai 220 - 250gr khoang 100.000 - 130.000đ, nguoi tieu dung đa tieu pha het hon 800 ti đong cho khoang 7 trieu hop banh. Va cac hop banh đat nhu vang, nguoi ngheo khong sao mua noi cu chay long vong tu nguoi no sang nguoi kia.
Đoi tuong tang qua cua nguoi lon thuong la cac be tren nhu cha me, cap tren, nhung nguoi can nho va, thay co giao hoac cung co the hang xom, ban be hoac con chau trong nha. Thuong đoi tuong nhan qua cang quan trong thi gia tri mon qua phai cang cao. Viec tang qua Trung thu la mot thoi quen pho bien khi đoi song kha len sau Đoi Moi, no co the la mot hinh thuc tieu cuc khi gia tri mon qua qua lon.
Đoi voi cac doanh nghiep hoac ca nhan viec khong co qua Tet bieu co the bi đanh gia la lo đenh hoac coi thuong vi vay đay la chi phi khong nho khi đen dip trung thu. Chi phi tang qua thuong đuoc chi tu chi phi tiep khach bang tien. Do muc hoa hong hoac chiet khau cua cac hieu banh cao (co the len đen 35%) nen nhieu nguoi thich dung tien co quan bieu xen đe huong loi.
Viec tang qua trung thu đat tien la dip "on nghia" cua nguoi lon. Khong it nguoi thuong loi dung dip nay đe bieu xen qua cap nham mua quan ban chuc. Nhung hop banh Trung thu đac ma ben trong nhan banh "la vang", "la đo la" đa lam mo mat nhieu quan tham va bieu xen trong dip Tet Trung thu la mot le cua nhung thanh phan nay.


= Ngam trang =

Nguoi ta thuong ngam trang vao đem trung thu vi thoi điem nay la tot nhat đe ngam trang, vao giua đem
Muon an lua thang Nam, trong trang ram thang Tam.

To trang Muoi Bon đuoc tam, đuc trang hom Ram thi đuoc lua chiem.


= Tet Trung thu trong van hoc - nghe thuat =


 Tho ve Tet Trung Thu  Trung Thu von la nguon cam hung lon cho cac thi si tu xua đen nay, trong đo co nha tho đoi Đuong Đo Phu voi bai Trung thu:

Thu canh kim tieu ban
Thien cao nguyet boi minh
Nam lau thuy yen huong
Ty truc tau thanh thanh
Ban dich cua Thai Giang:

Canh thu nay đung nua roi
Trang thu them sang, khung troi them cao
Lau nam ai rot ruou đao
Tieng to, tieng truc thanh tao nhip nhang
Nha tho Tan Đa cung nhac đen ngay Trung thu voi cac cau tho:

Co bau co ban can chi tui
Cung gio cung may the moi vui
Roi cu moi nam ram thang tam
Tua nhau trong xuong the gian cuoi.
Nguyen Du

Khi chen ruou khi cuoc co,
Khi xem hoa no khi cho trang len


 Cau hat ve Tet Trung thu  Bai Chiec đen ong sao: (Nhac si: Pham Tuyen)

Chiec đen ong sao sao nam canh tuoi mau
Can đay rat dai, can cao qua đau
Em cam đen sao em hat vang vang
Đen sao tuoi mau cua đem ram lien hoan...tung dinh dinh, tung tung tung dinh dinh 
Bai Đem trung thu: (Nhac si:Phung Nhu Thach)

Thung thinh thung thinh trong ron rang ngoai đinh
Co con su tu vui mua quanh vong quanh
Trung thu lien hoan trang sang ngap đuong lang
Duoi anh trang vang em cat tieng hat vang
Bai Ruoc đen thang tam: (Nhac si Đuc Quynh (ten that la Van Thanh)

Tet Trung Thu ruoc đen đi choi
Em ruoc đen đi khap pho phuong
Long vui suong voi đen trong tay
Em mua ca trong anh trang ram
Đen ong sao voi đen ca chep
Đen thien nga voi đen buom buom
Em ruoc đen nay đen cung trang
Đen xanh lo voi đen tim tim
Đen xanh lam voi đen trang trang
Trong anh đen ruc ro muon mau
Nhac si Le Thuong cung co bai Thang Cuoi viet ve chu đe nay, trong bai hat co đoan "Bong trang trang nga co cay đa to, co thang Cuoi gia om mot moi mo.....Co con de men, suot trong đem thau, hat xam khong tien, nen ngheo xac xo...".
Nhac si Y Van cung co tac pham Mua lan ve ngay Tet Trung thu cho cac em thieu nhi: "Con gi vui hon choi ram thang tam, con gi hay hon choi tro mua lan..."


Tet Trung thu o nuoc ngoai Tai Trieu Tien va Han Quoc, ngay nay la le ta on (Chuseok), ngay ma nguoi nong dan lam le ta on to tien vi đa cho mot mua mang boi thu, va la ngay tet lon thu hai trong nam va ngay nghi le quoc gia keo dai 3 ngay. Nguoi Han ve tham lai que quan va an nhung mon truyen thong. Trong khi đo o Nhat Ban moi dip Trung Thu, nguoi dan tu tap lam nhung mon banh truyen thong cua minh, sau đo ho nhung khay banh o ke ben hien nha, gan cua so hay bat cu cho nao đe co the nhin trang ro nhat. Đac biet, theo quan niem cua nguoi dan Nhat Ban la neu co tre em đen tu y an banh nha minh thi ho se gap rat nhieu may man trong nam. Tet trung thu la dip ma nhung nguoi noi xa xu tro ve, cung nhau lien hoan va lam nhung mon an truyen thong. Ho con chuan bi cho minh nhung trang phuc đep đe đi le hoi.
Tai Đai Loan, ngay Tet Trung Thu la ngay nghi le chinh thuc cho ca nuoc va nhung buoi nuong thit ngoai troi đa tro thanh dip đe that chat tinh cam giua gia đinh va đong nghiep trong cong ty. Đen nam 2011, thanh pho Đai Bac chi đinh 11 cong vien ven song đe lam noi nuong thit ngoai troi cho cong chung. Tai Hong Kong va Ma Cao, ngay tiep sau ram thang 8 la ngay nghi le chinh thuc, boi vi co rat nhieu su kien le hoi đuoc to chuc vao đem truoc. Nhung nam gan đay, bao ve moi truong đa tro thanh mot moi quan tam cua cong chung, nhieu nha san xuat banh trung thu tai Hong Kong đa ap dung viec giam vat lieu đong goi đe gioi han rac thai. Cac nha san xuat banh trung thu cung tao ra cac loai moi cua banh trung thu, chang han nhu banh trung thu kem va banh trung thu da tuyet.


= Trang tri đem Trung Thu khap noi =


= Trung Quoc =


 Xiamen  Mot truyen thong đoc đao đuoc to chuc đac biet tai thanh pho đao Xiamen. Trong le hoi nay, gia đinh va ban be tap trung đe choi tro choi Bo Bing, mot tro đanh bac su dung 6 con xuc xac. Moi nguoi lan luot tung xuc xac trong mot to su va ket qua se quyet đinh giai thuong ma ho nhan đuoc. Con so 4 chu yeu quyet đinh giai thuong lon hay nho.


 Hong Kong va Ma Cao  O Hong Kong va Ma Cao, ngay sau Le Trung thu la ngay nghi le chinh thuc thay vi ngay cua le hoi (tru khi ngay đo roi vao Chu nhat, luc đo thu Hai cung la ngay nghi le), boi vi nhieu hoat đong ky niem dien ra vao buoi toi. Co nhieu hoat đong le hoi nhu thap đen long, nhung banh trung thu la yeu to quan trong nhat o đay. Tuy nhien, nguoi ta thuong khong mua banh trung thu cho chinh minh, ma mua đe tang cho nguoi than. Moi nguoi bat đau trao đoi nhung mon qua nay tu truoc le hoi mot thoi gian. Do đo, banh trung thu đuoc ban trong nhung hop sang trong đe trinh dien. Ngoai ra, gia cua nhung hop nay khong re - mot hop banh trung thu gom bon chiec voi nhan hat sen va long đo trung, thuong co gia tu 40 đo la My tro len. Tuy nhien, vi moi truong bao ve đa tro thanh mot van đe quan tam cua cong chung trong nhung nam gan đay, nhieu nha san xuat banh trung thu o Hong Kong đa ap dung cac bien phap đe giam thieu vat lieu đong goi đen muc hop ly. Cac nha san xuat banh trung thu cung nghien cuu va tao ra cac loai banh trung thu moi, nhu banh trung thu kem va banh trung thu vo mo.
O Hong Kong cung co nhung truyen thong khac lien quan đen Le Trung thu. Cac khu pho tren khap Hong Kong to chuc trien lam đen long an tuong voi cac buoi bieu dien truyen thong, gian hang choi game, boi toan va nhieu hoat đong le hoi khac. Nhung le ky niem trong đai nhat dien ra tai Cong vien Victoria (Hong Kong). Mot trong nhung nghi le sang sua nhat la Mua rong lua, đuoc ghi nhan la mot phan cua di san van hoa phi vat the cua Trung Quoc. Rong lua dai 200 feet can hon 300 nguoi tham gia va thay nhau thuc hien. Nguoi dan đau mua rong lua se cau nguyen cho su binh an, may man thong qua cac loi chuc trong tieng Hac Gia. Sau nghi le, rong lua se đuoc nem vao bien cung voi đen long va the giay, đieu nay co nghia la rong se tro lai bien va mang đi nhung đieu bat hanh.
Truoc nam 1941, cung co mot so le ky niem Le Trung thu dien ra tai cac lang nho o Hong Kong. Sha Po se to chuc Le Trung thu vao ngay 15 cua thang Tam am lich. Nguoi ta goi Le Trung thu la Le Quang Tan, ho to chuc Pok San Ngau Tsai tai Ho Đa Đong o Sha Po. Pok San Ngau Tsai la mot su kien ky niem Le Quang Tan, moi nguoi se tap trung xem. Trong suot su kien, co nguoi choi nhac cu go, mot so nguoi lang sau đo se gia đien va tu goi minh la "Maoshan Masters". Ho đot chay cay nhang va đanh nhau voi kiem va giao that.


 Cac dan toc thieu so tai Trung Quoc  Nguoi Han song tai Tieu khu dan toc tu tri nguoi Han Yan Bien co mot phong tuc chao đon Mat Trang, trong đo ho xay dung mot khung nha hinh non lon bang canh thong kho va goi no la "nha trang". Anh trang se chieu vao ben trong đe moi nguoi ngam nhin.
Nguoi Bo Viet goi dip nay la "Le Tho Mat Trang", sau khi cau nguyen cho to tien va dung bua toi chung, ho mang banh gao đen cua ra vao đe tho Ba Trang.
Nguoi Tu dan thuc hien mot nghi le goi la "Đap Mat Trang", trong đo ho đat mot cai chao nuoc trong san đe phan chieu hinh anh Mat Trang, sau đo "đap" mat nuoc bang canh cay.
Nguoi Mao Nam treo mot cay tre gan ban, tren đo treo mot qua buoi, co ba cay nhang đang chay. Đieu nay đuoc goi la "Ban Mat Trang".


= Đai Loan =
O Đai Loan, cung voi cac hon đao thuoc ngoai o nhu Penghu, Kinmen, va Matsu, Le Trung thu la mot ngay le cong cong. Tiec nuong ngoai troi đa tro thanh mot su kien pho bien đe ban be va gia đinh tu tap va thuong thuc su hien dien cua nhau. Tre em cung lam va đoi nhung chiec mu đuoc lam tu vo buoi. Nguoi ta tin rang Truong Sinh, nang tien tren Mat Trang, se nhan ra nhung đua tre mang trai cay yeu thich cua minh va ban phuoc may man cho ho.


= Cac truyen thong tuong tu o cac quoc gia khac =
Cac truyen thong tuong tu đuoc tim thay o cac vung khac cua chau A va cung xoay quanh mat trang tron. Nhung le hoi nay thuong dien ra vao cung mot ngay hoac xung quanh Le Trung thu.


 Đong A   = Nhat Ban  =

Le hoi xem trang cua nguoi Nhat, đuoc goi la o-tsukimi (お月見, "xem trang"), cung đuoc to chuc vao thoi điem nay. Moi nguoi dao choi va uong ruou sake duoi anh trang tron đe ky niem mua mang.


 = Han Quoc  =

Chuseok (추석; 秋夕; [tɕʰu.sʌk]), co nghia la "Đem thu", truoc đay đuoc goi la hangawi (한가위; [han.ɡa.ɥi]; tu tieng Han co co nghia la "giua mua thu lon"), la mot le hoi mung mua mang lon va mot ky nghi ba ngay o Bac Trieu Tien va Han Quoc, đuoc to chuc vao ngay 15 cua thang 8 am lich Trung Quoc, tuc ngay trang tron. No đa đuoc to chuc tu thoi ky Tam Quoc o trieu đai Silla. Nhu mot dip ky niem mua mang tot, nguoi Han Quoc tham thu que huong to tien, tuong nho to tien trong mot buoi le gia đinh (차례), va cung nhau thuong thuc mot bua tiec voi cac mon an truyen thong cua Han Quoc nhu songpyeon (송편), tohrangook (토란국), va cac loai ruou gao nhu sindoju va dongdongju.


 Đong Nam A  Nhieu le hoi xoay quanh trang tron cung đuoc to chuc o Campuchia, Lao va Myanma. Giong nhu Le Trung thu, nhung le hoi nay co nguon goc tu Phat giao va xoay quanh trang tron. Tuy nhien, khac voi cac quoc gia Đong A, nhung le hoi nay dien ra nhieu lan trong nam tuong ung voi moi trang tron thay vi chi mot ngay duy nhat trong nam. Cac le hoi dien ra trong thang am lich Ashvini va Krttika thuong xuyen dien ra vao thoi điem Le Trung thu.


 = Campuchia  =
O Campuchia, le hoi nay thuong đuoc goi la "Le hoi Nuoc va Trang" Bon Om Touk. Le hoi Nuoc va Trang đuoc to chuc vao thang 11 hang nam. Đay la mot le hoi keo dai ba ngay, bat đau bang cuoc đua thuyen keo keo dai hai ngay đau cua le hoi. Cac chiec thuyen đua đuoc son mau sac tuoi sang va co nhieu thiet ke khac nhau, trong đo thiet ke neak, con rong bien Campuchia, la pho bien nhat. Cac đan ong Campuchia tham gia cheo thuyen va đua thuyen tren song Tonle Sap. Khi đem xuong, đuong pho đuoc lap đay nguoi mua đo an va tham du cac buoi hoa nhac khac nhau. Buoi toi la le Sampeah Preah Khae: su chao đon anh trang hoac cau nguyen đen anh trang. Nguoi Campuchia sap xep mot loat cac vat pham cung rat đuoc ua chuong, chang han nhu trai cay va mon an truyen thong goi la Ak Ambok truoc cua nha ho, kem theo nhang đang chay đe cau mong anh trang. Nguoi Campuchia tin rang co mot truyen thuyet ve Con Tho va Mat Trang, va rang mot con tho song tren Mat Trang cham soc nguoi Campuchia. Đung nua đem, moi nguoi len chua đe cau nguyen va uoc nguyen, va cung thuong thuc Ak Ambok. Nguoi Campuchia cung tu lam nhung chiec đen long thu cong thuong co hinh hoa sen hoac cac thiet ke hien đai khac. Nhang va nen lam sang len nhung chiec đen long va nguoi Campuchia cau nguyen roi tha chung xuong song đe loi nguyen va uoc mong đuoc nghe va nhan đuoc ban cho.


 = Lao  =
O Lao, nhieu le hoi đuoc to chuc vao ngay trang tron. Le hoi pho bien nhat đuoc biet đen la Le hoi That Luang, lien quan đen truyen thuyet Phat giao va đuoc to chuc tai đen Pha That Luang o Vieng Chan. Le hoi thuong keo dai tu ba đen bay ngay. Mot cuoc dieu hanh dien ra va nhieu nguoi đen tham đen.


 = Myanmar  =
O Myanmar, nhieu le hoi đuoc to chuc vao ngay trang tron. Tuy nhien, Le hoi Thadingyut la le hoi pho bien nhat va dien ra vao thang Thadingyut. No cung dien ra xung quanh thoi điem Le Trung thu, tuy thuoc vao lich am. Đay la mot trong nhung le hoi lon nhat o Myanmar sau le Tet Nguyen đan Thingyan. Đay la mot le hoi Phat giao va nhieu nguoi đen chua đe ton kinh cac vi su va cung thuc an. Đay cung la dip đe tri an va ton vinh cac vi su Phat giao, giao vien, cha me va nguoi cao tuoi.


 = Singapore  =
Du khong phai la mot ngay nghi chinh thuc cua chinh phu, ngay Le Trung thu van đuoc quan sat mot cach khong chinh thuc tai Singapore.


 Nam A   = An Đo  =

O An Đo, Onam la mot le hoi thu hoach hang nam tai bang Kerala. No dien ra vao ngay 22 cua nakshatra Thiruvonam trong thang Chingam cua lich Malayalam, trung voi thang Tam-Thang Chin trong lich Gregory. Theo truyen thuyet, le hoi đuoc to chuc đe tuong nho Vua Mahabali, linh hon cua ong đuoc cho la đen Kerala vao thoi điem Onam dien ra.
Onam la mot su kien hang nam quan trong đoi voi nguoi Malayali trong va ngoai Kerala. Đay la mot le hoi thu hoach, mot trong ba le hoi Hindu hang nam quan trong cung voi Vishu va Thiruvathira, va đuoc to chuc voi nhieu hoat đong vui choi. Cac hoat đong trong le hoi Onam bao gom cuoc đua thuyen Vallam Kali, mua ho Pulikali, Rangoli hoa Pookkalam, le tho cung Onathappan, vu đieu Onam Kali, keo co, mua nhay Thumbi Thullal cua phu nu, mua mat na Kummattikali, vo thuat Onathallu, am nhac Onavillu, le cung chuoi Kazhchakkula, trang phuc Onapottan, cac bai hat va mua truyen thong Atthachamayam va cac hoat đong khac.
Onam la le hoi chinh thuc cua bang Kerala voi ngay nghi chinh thuc bat đau tu ngay Uthradom (truoc ngay Onam). Le hoi dien ra tai 30 đia điem o Thiruvananthapuram, thu đo cua Kerala. No cung đuoc to chuc boi cong đong nguoi Malayali tren khap the gioi. Mac du la mot le hoi Hindu, cac cong đong khong Hindu cua Kerala cung tham gia vao le hoi Onam xem no nhu mot le hoi van hoa.
Sharad Purnima la mot le hoi thu hoach đuoc to chuc vao ngay trang tron trong thang Ashvin cua lich am (thang Chin-Thang Muoi), ket thuc mua mua.


 = Sri Lanka  =

O Sri Lanka, moi ngay trang tron đuoc goi la Poya va moi ngay trang tron la ngay nghi le. Cua hang va doanh nghiep đong cua trong nhung ngay nay khi nguoi dan chuan bi cho đem trang tron. Ben ngoai cac toa nha đuoc trang tri bang đen long va nguoi ta thuong nau an va đi đen chua nghe cac bai thuyet giang. Binara Full Moon Poya Day va Vap Full Moon Poya Day dien ra vao thoi điem gan voi Le hoi Trung thu va giong cac nuoc A tinh theo Phat giao, cac le hoi nay ky niem su thang thien va đat đen đinh cao cua chuyen tham đen thien đuong cua Đuc Phat, con voi le hoi Maha, no cung đanh dau mua canh tac.


 Tay A   = Israel  =

Le hoi thu hoach Sukkot cua nguoi Do Thai la mot le ky niem tuong tu, bat đau vao ngay muoi lam cua thang Tishrei trong lich am, đo la thang thu bay trong lich Hebrew. Do co su tuong đong giua lich nay va lich Trung Quoc, le hoi nay thuong trung khop voi Le Trung Thu.


 Bac My   = Canada va Hoa Ky  =

Đen nam 2014, Le Trung Thu thuong it đuoc chu y ben ngoai cac sieu thi va cua hang thuc pham A-Au, nhung ke tu đo, le hoi nay đa tro nen pho bien tai nhung khu vuc co đong đao nguoi Hoa sinh song o nuoc ngoai, nhu New York, Chicago, Los Angeles va San Francisco. Khac voi truyen thong o Trung Quoc, cac buoi ky niem tai Hoa Ky thuong gioi han trong khoang thoi gian ban ngay va thuong ket thuc vao som toi.


San xuat đo choi Trung thu Noi đen đo choi tet Trung thu la phai noi đen long đen, thu khong the thieu đe cac em đi ruoc trang. Tu xua đen nay, hai thanh pho Hoi An va Sai Gon noi tieng khap nuoc ve thu cong nghe lam long đen trang tri va cac loai đen giay dung trong ngay tet Trung Thu. Theo Van cong Ly hien song tai Hoi An, thi ong to nganh lam đen long o đay ten goi la Xa Đuong. Đen Hoi An đoc đao it noi co, đen long Hoi An đep nho co đu hinh thu, kieu dang, to nho. Vai boc đen thay giay la loai lua Ha Đong noi tieng, lam cho anh sang them huyen ao lung linh.
Tai Sai Gon, tu truoc nam 1975 toi bay gio, Phu Binh thuoc quan 11 Đo Thanh Sai Gon, cung van la mot trung tam san xuat long đen trung thu lon nhat mien Nam Viet Nam, cung cap cho ca vung. Đay la mot lang di cu nam 1954, nguyen goc tu lang Bao Đap thuoc tinh Nam Đinh. Lang nay o Bac Phan von noi tieng voi nghe tho nhuom. Khi vao nam, dan chung van song quay quan voi nhau bang nghe nhuom, det vai va lam giay dep. Phu Binh sau nam 1975 nam tren đia ban cua phuong Phu Trung, quan Tan Phu va Phuong 5, Quan 11, Thanh pho Ho Chi Minh, cach khu du lich Đam Sen chung nua cay so. Luc đau khi vao Nam, Phu Binh chi chuyen san xuat nhung loai đen Trung Thu đon gian nhu đen ong sao, con ca, ngoi sao... co y đe cho hoc sinh vui choi trong đem le.
Tu nam 1960-1975, Phu Binh moi nam san xuat hon nua trieu đen long trung thu, cung cap khap cac tinh thanh tu Ben Hai vao toi Ca Mau. Sau nay dan chung o day van tiep tuc nghe cu. Nam 1994, long đen Trung Quoc o at xam nhap thi truong Viet Nam, chen ep đen Phu Binh, lam cho dan chung o đay lam canh đieu đung đoi kho vi hang bi e am boi long đen Trung Quoc đep, kieu cach moi la, lai rat tien loi khi ra gio khong so chay vi dung pin, gia thanh lai re.
O thi truong Viet Nam nganh cong nghe san xuat đo choi cho tre em dip trung thu giup tao viec lam va loi nhuan cho rat nhieu doanh nghiep vua va nho, do nguyen lieu thong dung va cong nghe đon gian, von it, sau mot thoi gian đe đo choi cua Trung Quoc thong linh thi truong đen nam 2006 nganh hang san xuat long đen Viet Nam hoi phuc va chiem linh lai thi truong noi đia.


Xem them Cac ngay le o Viet Nam
Van hoa Viet Nam
Ngay Thieu nhi
Tet trung thu 2020 tren trang chu Google tim kiem Viet Nam Luu tru ngay 20 thang 10 nam 2020 tai Wayback Machine


Chu thich Lien ket ngoai Zhongqiu Jie tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)
Tet Trung thu tai Tu đien bach khoa Viet Nam
Bac Ho viet tho Trung thu cho thieu nhi
Trung thu la tet thieu nhi ma sao tran ngap hoai niem cua nguoi lon? Luu tru ngay 21 thang 9 nam 2021 tai Wayback Machine