Chien dich Wisła – Oder la chien dich tan cong chien luoc lon cua Quan đoi Xo Viet trong Chien tranh Xo-Đuc, chien dich nay dien ra trong thoi gian tu 12 thang 1 đen 3 thang 2 nam 1945 trong khu vuc đong bang chau tho hai con song Wisla va song Oder tai Ba Lan. Đay la chien dich thang loi rat to lon cua Quan đoi Xo Viet đa đanh tan cum tap đoan quan A cua quan đoi Đuc Quoc xa la cum quan phong thu tren huong Warszawa–Berlin, giai phong hau het Ba Lan, bac Tiep Khac va đac biet quan trong la đa đua Quan đoi Xo Viet vao sat thu đo Đuc: Hong quan đa đung chac chan tai song Oder chi cach Berlin duoi 100 km. Tu cac ban đap nay Hong quan se tien hanh chien dich Berlin ke tiep chiem thu đo Đuc cham dut chien tranh the gioi thu hai tai chien truong chau Au.


Hoan canh chien truong Xo–Đuc đen thang 1 nam 1945 Mat tran Xo-Đuc vao luc dien ra Chien dich Vistula–Oder nam 1945
Sau chien dich Bagration tinh hinh chinh tri, kinh te, quan su, cua Đe che thu Ba xau đi mot cach tham hai. Cac đong minh cua Đuc đeu tan ra, chi con lai Hungary cung đang trong nhung ngay hap hoi cuoi cung va đang tim cach "đi đem" voi ke thu. Cac co so kinh te, quoc phong bi khong luc đong minh Anh–My huy diet rat nang ne, nguyen lieu, nhien lieu can kiet, san xuat quoc phong sut giam the tham. Quan đoi Đuc đa thieu vu khi, nhien lieu lai khong the duy tri noi quan so nhieu trieu quan voi muc đo thuong vong qua lon: tong đong vien đen muc rao riet nhat cung khong bu đuoc cho so ton that lai voi chat luong quan linh kem xa. Đuc đa phai huy đong nguoi gia, thieu nien tu cac to chuc ban vu trang nhu đoan thanh nien Hitler, Volkssturm vao quan đoi voi trinh đo huan luyen va tinh than chien đau kem xa truoc đay. Suc manh cua Đe che thu Ba đa can kiet: ca kinh te, chinh tri va quan su đeu đang sup đo.
Tuy nhien sau chien dich Bagration tai mat tran phia Đong huong Warszawa–Berlin chien su im ang đen hon 4 thang, tu đau thang 9 đen het thang 12 nam 1944 quan đoi Xo Viet tich cuc chuan bi nhung chua tan cong, ca hai ben khong co hanh đong quan su tich cuc nao. Thoi gian tam nghi đa cho phep quan Đuc chap va nhung lo hong phong ngu tren huong Warszawa–Berlin va đieu quan du bi tan cong tuyet vong tai mat tran phia tay chong lien quan Anh–My tai chien dich Ardennes va đieu quan xuong phia nam phan cong tai cac tran đanh lon tai vung ho Balaton Hungary đe phong thu Budapest.
Trong thoi gian nay tai huong Warszawa–Berlin quan đoi Xo Viet đa thi hanh mot khoi luong cong viec khong lo đe đam bao hau can cho nhung chien dich tan cong to lon va lien tuc sap toi đe mau chong đanh bai Đuc Quoc xa. Cac phuong dien quan Xo Viet đuoc cung cap so đan duoc đu đe tien hanh 4 đen 5 chien dich thong thuong cho phep Hong quan tan cong lien tuc tren dien rong cho đen het chien tranh.


Binh luc va ke hoach = Quan đoi Lien Xo =


 Binh luc  Phuong dien quan Byelorussia 1 (Tu lenh: nguyen soai G. K. Zhukov, tham muu truong:, uy vien Hoi đong quan su: thuong tuong N. A. Bulganin)
Tap đoan quan 47 (
Tap đoan quan Ba Lan 1 (thieu tuong S. G. Poplavskiy)
Tap đoan quan xung kich 3 (
Tap đoan quan 61 (
Tap đoan quan xe tang can ve so 1 (
Tap đoan quan xe tang can ve so 2 (
Tap đoan quan xung kich 5 (đong tai đau cau Magnusew) (
Tap đoan quan can ve 8 (đong o đau cau Magnusew) (thuong tuong V. I. Chuikov)
Tap đoan quan 69 (đong o đau cau Puławy) (
Tap đoan quan 33 (đong o đau cau Puławy) (
Phuong dien quan Ukraina 1 (Tu lenh: nguyen soai I. Konev,)
Tap đoan quan 21 (
Tap đoan quan 6 (
Tap đoan quan can ve 3 (
Tap đoan quan 13 (
Tap đoan quan xe tang 4 (
Tap đoan quan xe tang can ve 3 (
Tap đoan quan 52 (
Tap đoan quan can ve 5 (
Tap đoan quan 59 (
Tap đoan quan 60 (


 Ke hoach  Tong tu lenh toi cao Stalin cua Lien Xo đe tuong thuong cong lao cua nguyen soai Xo Viet Georgy Konstantinovich Zhukov đa đac biet uu ai vi nguyen soai nay khi quyet đinh đe Zhukov se nhan đuoc vinh du đanh chiem Berlin thu đo nuoc Đuc: Stalin đieu nguyen soai Konstantin Konstantinovich Rokossovsky tu phuong dien quan Byelorussia 1 – luc luong se phat trien ve huong Berlin – sang chi huy phuong dien quan Byelorussia 2 đe tan cong chien dich Đong Pomerania va chien dich Đong Pho. Phuong dien quan Belorussia 1 đuoc trao cho nguyen soai G.K. Zhukov. Stalin con chi tiet vach tuyen ngan cach tan cong cua phuong dien quan Zhukov voi phuong dien quan Ukraina 1 cua nguyen soai I.S. Konev sao cho Berlin nam tron trong khu vuc tien quan cua nguyen soai Zhukov. Nhung te nhi trong quyet đinh nay cua tong tu lenh toi cao Xo Viet sau nay đuoc ba vi nguyen soai Lien Xo đe cap nhieu trong cac hoi ky cua minh sau chien tranh.
Tong hanh dinh Xo Viet du kien bat đau chien dich vao ngay 20 thang 1 nam 1945, nhung theo thu cua thu tuong Anh Winston Churchill cho Tong tu lenh toi cao Lien Xo Stalin đe nghi quan đoi Xo Viet tan cong som chia se ganh nang voi quan đoi đong minh đang kho khan trong chien dich Ardennes nen Stalin đa chi thi hai nguyen soai Zhukov va Konev tan cong som vao ngay 12 thang 1 nam 1945.
Đay se đuoc coi la chien dich quan su quy mo rat lon vi no se đanh tan cac luc luong Đuc tren huong phong thu Warszawa–Berlin, giai phong gan het Ba Lan va đat su ton tai cua Đe che III chi con tinh tung tuan.
Tan cong chien dich Wisla–Oder la hai phuong dien quan chu đao cua Lien Xo:

Tai canh bac, Phuong dien quan Byelorussia 1 tu lenh nguyen soai G.K. Zhukov gom: tap đoan quan xe tang can ve so 1 va so 2; cac quan đoan xe tang đoc lap so 9 va 11; tap đoan quan khong quan so 16; cac tap đoan quan xung kich so 47, 61, 3 va so 5; tap đoan quan can ve so 8; cac tap đoan quan so 69 va 33; tap đoan quan Ba Lan so 1 va 2; 2 quan đoan ky binh can ve so 2 va 7;
Canh nam Phuong dien quan Ukraina 1 cua nguyen soai I.S. Konev: tap đoan quan xe tang can ve so 3; tap đoan quan xe tang so 4; quan đoan xe tang đoc lap so 31; tap đoan quan khong quan so 2; tap đoan quan can ve so 3 va 5; cac tap đoan quan so 6, 13, 52, 60, 21, 59; quan đoan co gioi can ve so 7; quan đoan ky binh so 1.
Tong cong hai phuong dien quan Zhukov va Konev co 2,2 trieu quan; 33,500 đai bac va sung coi; 7.000 xe tang va phao tu hanh; 5.000 may bay chien đau voi uu the ve quan so va vu khi gap 4 đen 5 lan đoi phuong.


= Quan đoi Đuc Quoc Xa =


 Binh luc  Cum Tap đoan quan A (Chi huy: Đai tuong Josef Harpe, đen ngay 20 thi chuyen giao cho Thong che Ferdinand Schorner)
Tap đoan quan 9 (Đai tuong Smilo Freiherr von Luttwitz, đen ngay 20 thi chuyen giao cho tuong Theodor Busse)
Quan đoan xe tang 56 (Thuong tuong Johannes Block)
Quan đoan xe tang 46 (Thuong tuong Walter Fries)
Quan đoan 8 (Thuong tuong Walter Hartmann)
Tap đoan quan xe tang 4 (Đai tuong Fritz-Hubert Graser)
Quan đoan 42 (Thuong tuongl Hermann Recknagel)
Quan đoan xe tang 24 (Thuong tuong Walther Nehring)
Quan đoan xe tang 48 (Thuong tuong Maximilian Reichsfreiherr von Edelsheim)
Tap đoan quan 17 (Đai tuong Friedrich Schulz)
Quan đoan 59 (Thuong tuong Edgar Rohricht)
Quan đoan 11 (Thuong tuong Rudolf von Bunau)
Quan đoan SS 11 (Thuong tuong SS Matthias Kleinheisterkamp)


 Ke hoach  Luc luong Đuc phong thu tai huong nay la cum tap đoan quan A cua Đuc – tu lenh đai tuong Josef Harpe (tu 20 thang 1 nam 1945 la đai tuong Ferdinand Schorner) đo la cac đon vi: tap đoan quan xe tang so 4, tap đoan quan da chien so 9 va 17. Khu vuc phong thu cua Đuc đuoc gia co rat chac chan co 7 dai phong ngu voi chieu sau tu 300 đen 500 km, ngoai ra cac thanh pho trong khu vuc nay đeu đa đuoc bien thanh phao đai trung tam phong ngu rat chac chan. Cac song tren huong Warszawa–Berlin hau het đeu chay theo huong nam – bac va đa đuoc quan Đuc tan dung bien thanh cac tuyen phong thu lien hoan ran chac.
Tong cong Cum Tap đoan quan A co 450,000 quan; 1,150 xe tang; 5,000 đai bac va sung coi; 630 may bay voi quan so va vu khi bi ap đao boi quan Lien Xo xap xi 4 hoac 5:1.


Cuoc tan cong = Dien bien =
Ngay 12 thang 1 nam 1945, phuong dien quan Ukraina 1 cua I.S. Konev tu ban đap Sandomir tren song Wisla ket hop voi canh trai cua phuong dien quan Belorussia 1 phat trien tan cong ve phia tay va đay la chien dich Sandomir–Silesia phat trien tan cong theo huong chung nham đen Breslau (Wroclaw).
Ngay 14 thang 1 Phuong dien quan Belorussia 1 ket hop voi canh trai cua phuong dien quan Belorussia 2 tan cong tu 2 ban đap Pulava (Pulawy) va Magnushev(Gmina Magnuszew) đay la chien dich Warszawa–Poznan huong tan cong nham vao phia Poznan.
Cho đen ngay 17 thang 1, hai phuong dien quan Xo Viet cua Konev va Zhukov đa đe bep phong thu cua cac luc luong chinh cua cum tap đoan quan A cua Đuc tren dien rong gan 500 km va đot pha sau 100–160 km. Quan đoi Xo Viet đa giai phong Warszawa, Radom, Chenstokhov (???), Radomsko, va hon 2.400 thanh pho va điem dan cu cua Ba Lan. Cac luc luong Đuc đuoc huy đong tu Đuc sang đa khong the va lai lo thung phong ngu. Quan đoi Xo Viet tan cong ao at voi toc đo trung binh 30–40 km mot ngay đem. Ngay 19 thang 1, cac đon vi tien phong cua phuong dien quan Konev la tap đoan quan xe tang can ve so 3, tap đoan quan can ve so 5 va tap đoan quan 52 trong khi truy đuoi quan Đuc đa tien sau vao đat Đuc va canh trai Konev đa giai phong thanh pho Krakov (Krakow). Tu ngay 20 đen 25 thang 1, phuong dien quan Zhukov đa đap tan tuyen phong thu song Varta va tuyen Poznan, bao vay va tieu diet khoi quan Poznan gom 6 van quan Đuc.
Tu ngay 22 thang 1 đen 3 thang 2 quan đoi Xo Viet đa hoan thanh cac muc tieu cua chien dich đa tien đen song Oder vuot song va lap cac ban đap tren bo tay tai cac khu vuc Shteinau (???), Breslau, Oppelna (???) va Kiustrin (???). Cung thoi gian nay phuong dien quan Ukraina 4 ben trai cua phuong dien quan Konev giai phong toan bo mien nam Ba Lan va mien Bac Tiep Khac đen thuong nguon con song Wisla.


= Sau cuoc tan cong =
Vi hinh the cua mat tran đen luc nay tai huong Berlin đa tao thanh mot mui nhon an sau ve phia lanh tho Đuc va tai hai suon bac va nam cua Hong quan la cac khoi quan Đuc con rat manh tai Pomerania, Đong Pho va Silesia rat co the se phan cong manh vao suon hai phuong dien quan Zhukov va Konev nen Bo chi huy toi cao Xo Viet vao ngay 3 thang 2 nam 1945 đa chu đong cham dut chien dich va ngay sau đo chuyen trong tam tan cong tiep theo sang nhiem vu đanh tieu diet cac khoi quan Đuc tai Pomerania, Đong Pho va Silesia, đo la cac chien dich Đong Pomerania, chien dich Đong Pho, chien dich ha Silesia va chien dich thuong Silesia dien ra tu thang 2 đen thang 4 nam 1945.
Sau chien tranh giua hai nguyen soai Xo Viet Georgy Konstantinovich Zhukov nguyen tu lenh phuong dien quan Belorussia 1 va nguyen soai Vasily Ivanovich Chuikov nguyen tu lenh tap đoan quan can ve so 8 thuoc phuong dien quan nay đa dien ra tranh luan ve tinh hop ly dung chien dich hay nen phat trien tan cong tiep chiem Berlin trong hanh tien khi thu đo Đuc con chua kip bo phong vung chac: nguyen soai Chuikov cho rang neu them vai no luc tan cong tiep thi Berlin đa that thu trong thang 2 nam 1945. Trong khi đo Zhukov cho rang can thiet phai dung lai đe truoc het phai thu tieu cac khoi quan lon cua đoi phuong hai ben suon mui nhon Hong quan huong đen Berlin.
Sau cac chien dich trong thang 2 đen thang 4 nam 1945 nay quan đoi Đuc ve co ban đa trang tay.


Ket qua Chien dich Wisla–Oder cung la mot thang loi rat to lon cua quan đoi Xo Viet vao giai đoan cuoi cua chien tranh, đa tieu diet hoan toan 35 su đoan Đuc, va đanh thiet hai nang 25 su đoan khac, bat song 14 van tu binh va mot luong lon khi gioi cua quan Đuc. Đa giai phong đai bo phan Ba Lan, đa tao đieu kien rat thuan loi cho quan đoi đong minh tren mat tran phia tay va la tien đe đe tien hanh cac chien dich Pomerania va Silesia tiep theo. Đac biet chien dich nay đa đua Hong quan vao trung tam nuoc Đuc chi con cach thu đo Berlin cua Hitler chi khoang 70 km đuong chim bay tu cac ban đap nay Hong quan se tien hanh chien dich Berlin chiem thu đo Đuc bat Đe che III đau hang.


Chu thich Lien ket ngoai Ban đo chien dich WWisla-Oder
Phim tai lieu cua Star Media ve "Chien dich Wisla-Oder"