Han vuong Tin (Han van phon the: 韓王信, gian the: 韩王信; ? – 196 TCN) la vua chu hau nuoc Han thoi Han So trong lich su Trung Quoc. Vi ong trung ten va song cung thoi voi danh tuong Han Tin nen thuong đuoc goi la Han vuong Tin đe phan biet.


Than the Han vuong Tin von la dong doi nuoc Han thoi Chien Quoc, cung ho voi Han Tuong vuong. Tu nho, ong đa to ra la nguoi co suc khoe va tai nang.


Giup Han chong So Nam 208 TCN, tuong nuoc So la Hang Luong lap So Hoai Vuong len ngoi đe chong nha Tan, lai nghe theo đe nghi cua nguoi nuoc Han cu la Truong Luong nen lap Han Thanh lam Han vuong đe co them vay canh. Han Tin la dong doi chu hau nen cung đuoc bo nhiem lam tuong quan ben canh Han Thanh va Tu đo Truong Luong. Luc nay danh tuong Han Tin chua he co tieng tam khi phuc vu o nuoc So.
Ong cung Han Vuong Thanh đi theo Luu Bang đanh Tan co cong, đuoc phong lam chuc Thai uy.
Nam 206 TCN, Hang Vu diet nha Tan, phong cho cac chu hau. Han Vuong Thanh vi đe cho bay toi la Truong Luong đi theo giup Han Vuong Luu Bang nen bi giang xuong tuoc Hau, mang ve quan thuc o Banh Thanh roi bi giet. Hang Vu cho thu ha Trinh Xuong lam Han Vuong.
Khi đo danh tuong Han Tin đa bo Hang Vu sang hang Luu Bang, đuoc phong lam Đai tuong, giup Han Vuong Tay tien. Nam 205 TCN, trong luc Hang Vuong đi đanh Đien Vinh o nuoc Te, Han Vuong Luu Bang cung Đai tuong Han Tin binh đinh Tam Tan va dep Han Vuong Trinh Xuong. Trinh Xuong đau hang. Han Vuong ben phong cho Đo uy Han Tin nuoc Han lam Han vuong. Tu đay ong chinh thuc đuoc goi la Han Vuong Tin.
Nam 204 TCN, sau tran Banh Thanh, Luu Bang thua chay ve co thu o Vinh Duong. Hang Vu mang quan vay Vinh Duong. Luu Bang nho Ky Tin đong gia ra đau hang đe lua Hang Vu roi len qua cua tay chay tron ve Thanh Cao, giao cho Han vuong Tin cung Chu Ha, Tung Cong va Nguy Vuong Bao o lai giu Vinh Duong.
Luu Bang đi thoat, Hang Vu thay Ky Tin biet la bi lua, ben cong pha Vinh Duong du doi. Cuoi cung thanh Vinh Duong bi quan So ha, Han vuong Tin cung Chu Ha, Tung Cong bi bat song. Tung Cong va Chu Ha khong hang So nen bi giet, Han Vuong Tin hang Hang Vuong, bi Hang Vuong giam cam. Sau đo ong tim cach bo tron ve voi Luu Bang, đuoc giu chuc Han Vuong nhu cu.
Trong khi đo, Đai tuong Han Tin đa diet đuoc nuoc Nguy va Trieu, chuan bi đanh nuoc Te.


Bi cai phong, theo Hung No Nam 202 TCN, Luu Bang diet So, len ngoi hoang đe. Han vuong Tin đuoc chinh thuc phong lam Han Vuong cai tri nuoc Han. Đai tuong Han Tin khi đo bi cai phong tu Te vuong thanh So vuong.
Nam 201 TCN, Luu Bang doi Han vuong Tin sang vung Thai Nguyen xa xoi o phia bac, đong đo o Ma Ap, tiep giap voi Hung No. Nam đo So Vuong Han Tin bi Luu Bang lua bat ve kinh đo va giang lam Hoai Am Hau.
Mua thu nam 201 TCN, vua Hung No la Mac Đon mang quan vay đanh Ma Ap. Han Vuong Tin khong chong noi, nhieu lan phai cau hoa voi Mac Đon. Luu Bang sai tuong đi cuu Thai Nguyen, nghe tin ong nhieu lan cau hoa voi Hung No nen nghi ong lam phan, sai su đen khien trach ong. Han Vuong Tin qua lo so, ben quay sang đau hang Hung No, dang Ma Ap cho Mac Đon va cung Hung No đanh Han.
Mua đong nam 200 TCN, Luu Bang than chinh đi đanh Hung No, gap quan Han Vuong Tin. Hai ben kich chien o Đong Đe. Han vuong Tin thua tran bo chay sang Hung No.
Bo tuong cua Han Vuong Tin la Vuong Hoang, Man Khau Than ben dung mot nguoi dong doi nuoc Trieu thoi Chien Quoc la Trieu Loi lam vuong, roi thu thap binh linh cua Han vuong Tin con tan mat cac noi, lien lac voi ong cung ban ke chong Han.
Mac Đon sai Ta Hien vuong mang hon 1 van quan cung Vuong Hoang đong o phia nam Quang Vu, kich chien voi quan Han o Tan Duong. Quan Hung No thua tran. Luu Bang truy kich quan đich, tu Tan Duong tien len đanh Binh Thanh. Khi quan Han đen nui Bach Đang thi bi quan Hung No bua vay. Luu Bang bi khon đon o đay, phai sai nguoi đen thuyet phuc vo Mac Đon la Yen Chi tac đong, Mac Đon moi lui quan. Han Vuong Tin đuoc lenh cua vua Hung No, lien tiep mang quan đanh pha bien gioi nha Han.


Khong ve Han Nam 197 TCN, ong sai Vuong Hoang đi thuyet phuc Tran Hy lam phan nha Han. Nam 196 TCN, Han vuong Tin lai đanh pha bien gioi phia bac, tien vao Tham Hop. Tran Hy cung lam phan o đat Đai. Luu Bang mang quan đi đanh Tran Hy, sai Sai Vu mang quan đanh Han Vuong Tin. Sai Vu viet thu cho ong, khuyen tro lai hang Han.
Han vuong Tin ben viet thu tra loi nhu sau:

"Toi von la dan thuong noi xom ngo, Hoang thuong phong cho lam Han Vuong,... nhung đa mac ba toi lon: mot la trong tran Vinh Duong toi đa khong lay cai chet bao đap ma lai hang Hang Vuong; hai la khi Hung No đanh Ma Ap, toi khong giu thanh ap ma dang thanh cho đich; ba la toi đang cam quan cho ke đich đanh nhau voi Tuong quan. Ngay xua Van Chung va Pham Lai chang mac mot toi tinh nao, vay ma sau khi lap đuoc cong roi, nguoi thi bi giet, nguoi thi phai chay tron. Con toi bay gio mac 3 toi voi Hoang thuong, con muon ung dung song tren đoi, chac rang khong the đuoc. Toi mong đuoc quay ve, chi co đieu tinh the chua cho phep ma thoi."
Khong lau sau, Sai Vu tan cong Tham Hop. Han Vuong Tin khong chong noi, thua tran. Sai Vu ha thanh va giet chet ong. Cung nam, Hoai Am Hau Han Tin cung bi nghi ngo cung Tran Hy lam phan o kinh đo va bi La Hau du vao cung Vi Uong chem chet.


Xem them Han Tin
Han vuong Thanh
Chu Ha
Luu Bang
Chien tranh Han So
Hung No


Tham khao Su ky Tu Ma Thien, cac thien:
Hang Vu ban ky
Cao To ban ky
Hoai Am Hau liet truyen
Chu Muc, Tran Tham chu bien (2003), 365 truyen co su chon loc Trung Quoc, tap 3, Nha xuat ban Thanh nien


Chu thich