"Iron Man" la mot bai hat cua ban nhac heavy metal nguoi Anh Black Sabbath, đuoc phat hanh trich tu album phong thu thu hai Paranoid (1970) cua nhom va ra mat duoi dang đia đon tai Hoa Ky vao thang 10 nam 1971.


Hoan canh ra đoi va sang tac Sau khi nghe cau guitar riff chinh cua Tony Iommi o buoi tap lan đau tien, giong ca Ozzy Osbourne ke lai no nghe "nhu mot ga sat khong lo đang dao buoc đen", va "Iron Bloke" nhanh chong tro thanh nhan đe tam thoi khi ban nhac phat trien bai hat. Iommi sang tac cau riff "ngay tuc thi" đap lai nhip trong tram khoi đong cua tay trong Bill Ward, tao ra cam giac "co nguoi bi mat tien lai gan ban". Khi thu am bai hat, nha san xuat Rodger Bain va ky su phong thu Tom Allom gap vo van kho khan đe thu đuoc "cong suat va chieu sau cua am thanh" o tieng trong tram trong phong thu do nhung han che ve microphone luc bay gio.
Phan ca tu (do tay bass kiem nhac si soan loi Geezer Butler thuc hien) ke cau chuyen tien tri tu ung nghiem: mot nguoi đan ong du hanh đen tuong lai va chung kien tan the. Trong qua trinh tro lai thoi hien tai nham canh bao nhan loai, anh bi tu truong bien thanh thep, roi sau bi che gieu va tho o boi nhung nguoi ma anh đinh cuu. Do cam thay phan uat, Iron Man tra đua bang cach that su gay ra tan the nhu trong goc nhin cua anh.
Butler noi ro rang chang co lien he nao giua bai hat va nhan vat sieu anh hung cung ten cua Marvel Comics, giai thich rang anh chua he đoc truyen tranh cua My luc con nho. Thay vao đo, anh lay cam hung soan loi bai hat tu nhan xet "iron bloke" cua Osbourne va quyet đinh soan loi thanh cau chuyen khoa hoc vien tuong. Lon len trong gia đinh Cong giao sung đao, Butler cung đinh chon chu đe bai hat la phep phung du ve Jesus Christ, song thay vi tha thu cho nhung ke hoai nghi va quay ray minh, Iron Man lai tim kiem su bao thu. Butler ke lai: "Toi thich cac bo phim kinh di cua Hammer o thap nien 1960 va cac tap chi nhu Man, Myth and Magic, nhung toi co chut trai nghiem sieu nhien luc con nho va nhung giac mo đa thanh hien thuc; chuyen đo tao dung moi quan tam đen than bi hoc hon bat cu thu gi khac", ngoai ra anh nhac đen cac tieu thuyet cua H.G. Wells lam cam hung.
Hieu ung dung đe tao giong hat bi meo tieng cua Osbourne o phan mo đau bai hat đa dan đen mot so đon đoan. Trong nhieu nam, co nguoi đoan rang giong cua Osbourne đa đuoc xu ly bang đieu che vong đien (ring modulator) - cong nghe noi tieng vi đuoc dung đe tao giong cua Dalek trong chuong trinh truyen hinh Doctor Who. Iommi dung hieu ung nay tren khuc guitar solo o bai hat "Paranoid" tu album cung ten. Theo loi Butler, phuong thuc cong nghe thap moi đuoc su dung: Osbourne hat thong qua mot cai quat kim loai đang dao đong.


Đon nhan va di san Bai hat vuon đen vi tri so 52 (hang cao nhat) tren Billboard Hot 100 vao nam 1972, tro thanh đia đon co thu bac xep hang cao nhat cua nhom. Bai cung gianh vi tri so 68 tren bang RPM Magazine Top 100 cua Canada. Ban tai trinh bay truc tiep ca khuc tu album Reunion (2001) đa giup nhom đoat giai Grammy (2000) cho Trinh dien metal xuat sac nhat.
"Iron Man" đuoc su dung o phan ghi cong cuoi phim Nguoi Sat (2008), cung nhu tro choi video chuyen the va trailer phan phim tiep theo Nguoi Sat 2 (2010). Nhan vat Tony Stark, ban nga khac cua Nguoi Sat, cung mac ao phong in hinh Black Sabbath trong bo phim Biet đoi sieu anh hung (2012). Bai hat gianh vi tri so 317 trong danh sach 500 bai hat vi đai nhat lich su cua Rolling Stone tinh đen nam 2004, va vi tri so 7 trong danh sach "100 bai hat heavy metal hay nhat moi thoi đai" vao thang 3 nam 2023. "Iron Man" đuoc liet la bai hat hay thu sau cua Black Sabbath boi Rock – Das Gesamtwerk der großten Rock-Acts im Check. VH1 xep ca khuc la bai hat heavy metal hay nhat moi thoi đai.


Chung nhan Xem them Loi tien tri tu ung nghiem
Nghich ly thoi gian


Chu thich