Ly Thai Bao (2 thang 9 nam 1929 – 5 thang 5 nam 1992) la mot đao dien đien anh thoi ky đau cua nen đien anh cach mang Viet Nam, nguyen Hieu truong Truong Đien anh, Tong thu ky Hoi Đien anh Viet Nam. Ong đuoc nha nuoc Viet Nam trao tang danh hieu Nghe si uu tu vao nam 1984 va truy tang Giai thuong Nha nuoc ve Van hoc nghe thuat vao nam 2022.


Cuoc đoi Ly Thai Bao sinh ngay 2 thang 9 nam 1929 tai lang Yen Thai, quan Ba Đinh, Ha Noi, trong mot gia đinh kha gia. Khi con nho, ong tung theo hoc nha van Nam Cao tai truong tu thuc Cong Thanh, pho Thuy Khe. Tu truoc Cach mang Thang Tam ong đa tham gia Thanh nien cuu quoc thanh Hoang Dieu va gia nhap Giai phong quan tu thang 9 nam 1945. Ngay 6 thang 1 nam 1947, ong đuoc ket nap vao Đang Cong san Viet Nam. Trong nhung nam chien tranh Đong Duong, ong lam lien lac vien va chinh tri vien cua tieu đoan thuoc luc luong Phong khong, tham gia nhieu chien dich trong đo co Chien dich Đien Bien Phu, Chien dich Hoa Binh.


= Bat đau su nghiep đien anh =
Nam 1952, Ly Thai Bao cung 15 can bo quan đoi khac đuoc cu Tong cuc Chinh tri cu sang phong Đien anh – Nhiep anh thuoc Nha Thong tin Tuyen truyen tai Viet Bac, nghien cuu ve nghiep vu đien anh đe xay dung nganh đien anh quan đoi. Co quan đien anh tai Đoi Co cua chien khu Viet Bac luc bay gio chinh la noi khai sinh cua đien anh cach mang Viet Nam. Trong thoi gian lam viec o khu Đoi Co, Ly Thai Bao đa lam nhieu cong viec lien quan đen đien anh, trong đo co thuyet minh phim. Ong tung đuoc phan cong thuyet minh bo phim Anh hung phi cong Maretxep phuc vu cho hoi nghi du kich chien tranh toan quoc.
Nam 1959, ong bat đau theo hoc lop đao dien đau tien cua Truong Đien anh Viet Nam. Nam 1964, cung voi đao dien Nguyen Nhat Hien, Ly Thai Bao thuc hien tac pham đau tay Tren vi tuyen 17 dua tren kich ban cua Hoang Tich Chi va do Luu Xuan Thu đam nhiem quay phim chinh. Đay la tac pham tot nghiep cua ca Ly Thai Bao va Luu Xuan Thu o chuyen nganh cua moi nguoi. Bo phim co su gop mat cua cac dien vien ma sau nay đuoc phong danh hieu Nghe si nhan dan, Nghe si uu tu nhu Tran Phuong, Phi Nga, Huy Cong, Lam Toi. Đay la mot trong nhung bo phim truyen Viet Nam đau tien ve đe tai chong My, khong chi đuoc đanh gia cao ma con gianh đuoc Bong sen bac tai Lien hoan phim Viet Nam lan đau tien.


= Phim Nguyen Van Troi =
Nam 1966, Ly Thai Bao tiep tuc thuc hien bo phim Nguyen Van Troi cung đao dien Bui Đinh Hac. Đay la bo phim thu hai ve Nguyen Van Troi sau bo phim tai lieu Anh Nguyen Van Troi song mai cung cua đao dien Bui Đinh Hac ra mat vao nam 1964. Trong qua trinh thuc hien bo phim đien anh, đoan lam phim nhan đuoc tac pham "Song nhu anh" cua nha bao Thai Duy (nha van Tran Đinh Van) ghi chep lai theo loi cua chi Phan Thi Quyen, vo cua Nguyen Van Troi; va đa hoan thien kich ban theo tac pham nay. Tinh tu thoi điem Nguyen Van Troi bi chinh quyen Viet Nam Cong hoa xu ban cung nhu su ra đoi cua bo phim tai lieu noi tren đen thoi điem bo phim đien anh đuoc cong chieu thi thoi gian chi moi 2 nam, khan gia Viet Nam van con nho ro khuon mat cua nguoi chien si tre nay. Vi vay, đoan lam phim đa bo rat nhieu thoi gian đe tim đuoc dien vien phu hop. Cuoi cung nguoi đuoc chon vao vai hai nhan vat chinh la hai dien vien mua Quang Tung va Thu Hien.
Sau nhieu kho khan, bo phim voi đo dai 10 cuon, tong cong gan 2.600 met phim cung đuoc hoan thanh trong thoi gian ky luc, va đuoc cong chieu tai mien Bac Viet Nam ngay thang 12 cung nam. Mot nam sau, bo phim tiep tuc đuoc cong chieu tai Lien Xo va Hungary. Mac du đuoc quay va cong chieu trong boi canh Viet Nam van con chua tai thong nhat va đang trong giai đoan ac liet cua Chien tranh Viet Nam, nhung Nguyen Van Troi đuoc gioi phe binh đien anh va bao chi luc bay gio đanh gia la mot bo phim thanh cong cua đien anh Viet Nam. Khong chi tro thanh 1 trong 3 bo phim đau tien gianh đuoc Bong sen vang cho đien anh tai Lien hoan phim Viet Nam nam 1970 ma bo phim con nhan đuoc bang khen cua Hoi Nha bao Lien xo tai Lien hoan phim quoc te Moskva.


= Cong tac quan ly =
Sau thanh cong cua hai bo phim đien anh, Ly Thai Bao bat đau chuyen sang cong tac quan ly. Cung trong nam 1966, chi vua tot nghiep khong lau, ong quay lai Truong Đien anh đam nhiem vi tri Hieu pho, mot thoi gian sau thi len chuc Hieu truong. Trong giai đoan khoc liet cua Chien tranh Viet Nam, truong van lien tuc mo cac lop nghiep vu phuc vu cho đien anh cach mang. Voi vai tro nguoi quan ly, Ly Thai Bao khong chi phai lo ve chuong trinh, giao trinh, ke hoach giang day, may moc trang thiet bi, ma ong con phai lo ca van đe vi chi phi cho truong hoc giua thoi chien. Nam 1973, ngay khi Hiep đinh Paris vua đuoc ky ket khong lau, truong mo lop dien vien đien anh khoa thu 2, đao tao hang loat nghe si thuc luc cho đien anh Viet Nam sau đo nhu Minh Chau, Thanh Quy, Bui Bai Binh, Đang Viet Bao, Bui Cuong.
Đen nam 1974, ong đuoc đieu ve Xuong phim Tai lieu Trung uong (nay la Hang phim Tai lieu – Khoa hoc Trung uong) đam nhiem vai tro Pho Giam đoc. Tu khi ve cong tac o xuong, ong gianh phan lon thoi gian cho cong tac quan ly, ho tro cac đong nghiep thuc hien nhieu bo phim tai lieu. Ban than ong, trong suot khoang thoi gian lam pho giam đoc, ong chi tu tay thuc hien vai bo phim tai lieu. Thang 3 nam 1975, Ly Thai Bao cung cac đong nghiep trong xuong phim len đuong cap toc vao Đa Nang đe kip thoi ghi hinh thanh pho nhung ngay đau giai phong. Sau chuyen đi nay, ong đa cho ra đoi bo phim tai lieu phong su Đa Nang giai phong. Mot nam sau, ong tro thanh Giam đoc xuong phim. Đen nam 1980, ong lai bat tay thuc hien bo phim Nhung chang đuong cach mang ve vang. Đay cung la thoi gian ma xuong phim cua ong cho ra đoi hang loat bo phim đe lai dau an nhu Nguyen Ai Quoc đen voi Lenin cua Bui Đinh Hac, Đuong day len song Đa cua Le Manh Thich, hay Phan boi cua Tran Van Thuy.
Nam 1981, ong ve cong tac tai Hoi Đien anh Viet Nam va giu vi tri quyen Tong thu ky. Thang 10 nam 1983, tai Đai hoi Ban chap hanh khoa II, ong chinh thuc đuoc bau lam Tong thu ky cua Hoi Đien anh Viet Nam, cung 2 Pho tong thu ky la đao dien Hong Sen va nha phe binh Pham Ngoc Truong. Trong nhung nam cong tac tai Hoi Đien anh, Ly Thai Bao con đam nhiem vai tro Tong bien tap Tap chi Nghe thuat đien anh. Nam 1984, ong la mot trong nhung Nghe si uu tu đuoc phong tang danh hieu ngay trong đot phong thuong đau tien. Cung trong nam nay, cung voi đao dien Hong Sen, ong tro thanh 1 trong 2 đai dien cua Hoi Nghe si Đien anh trong Uy ban Trung uong Lien hiep Van hoc, nghe thuat Viet Nam nhiem ky 1984 – 1989, đong thoi la đao dien đien anh duy nhat la Uy vien cua Lien hiep cac Hoi Van hoc nghe thuat Viet Nam.


= Cuoi đoi =
Ong ve huu vao nam 1989, khong lau sau khi ket thuc nhiem ky Tong thu ky Hoi Đien anh. Ngay 5 thang 5 nam 1992, ong qua đoi đot ngot o tuoi 63. 30 nam sau, ong đuoc truy tang Giai thuong Nha nuoc ve Van hoc nghe thuat cho cum tac pham: phim truyen Tren vi tuyen 17 va phim tai lieu 2 tap Nhung chang đuong cach mang ve vang vao thang 12 nam 2022.


Tac pham = Phim truyen =


= Phim tai lieu =


Giai thuong Đoi tu Ly Thai Bao co mot nguoi con trai la Ly Thai Dung, nguyen Pho giam đoc Hang phim truyen Viet Nam. Anh cung đi theo con đuong đien anh cua cha va bat đau voi vai tro nha quay phim. Ly Thai Dung la nguoi thuc hien nhieu canh quay trong cac bo phim noi tieng nhu Nga ba Đong loc, Thung lung hoang vang, Nhung nguoi viet huyen thoai, Choi voi, va tung nhan đuoc đe cu Quay phim xuat sac tai Giai thuong đien anh chau A. Đen nay, Ly Thai Dung đa gianh đuoc nhieu giai thuong ca nhan tai cac ky Lien hoan phim Viet Nam, Giai Canh dieu va đuoc nha nuoc Viet Nam phong tang danh hieu Nghe si nhan dan.


Tham khao Nguon Lien ket ngoai Ly Thai Bao tren IMDb