PC game con goi la tro choi may tinh, la the loai tro choi video đuoc choi tren cac may tinh ca nhan (PC), thay vi choi tren may choi tro choi đien tu tai gia hoac may choi tro choi arcade. Cac đac điem co đinh cua no bao gom: phan cung va phan mem choi game đa dang hon va do nguoi dung quyet đinh; va noi chung la cong suat lon hon trong đau vao, xu ly, đau ra video va am thanh. Hien nay, ve ban chat la do khong co su phoi hop nao ro rang trong thi truong tro choi PC, va viec thieu cac phuong tien truyen thong vat ly, khien viec đanh gia chinh xac quy mo cua no tro nen kho khan. Nam 2018, thi truong game PC toan cau đuoc đinh gia khoang 27,7 ty USD.
Cac tro choi tren may tinh gia đinh tro nen pho bien hon sau su co tro choi đien tu nam 1983, dan đen ky nguyen cua "coder phong ngu". Vao thap nien 1990, cac tro choi tren PC đa đanh mat đi suc hut tu thi truong đai chung vao tay may choi tro choi đien tu, truoc khi hoi sinh vao giua thap nien 2000 thong qua phan phoi ky thuat so.
Newzoo bao cao rang linh vuc choi game PC la danh muc lon thu ba (va uoc tinh đang giam) tren tat ca cac nen tang tinh đen nam 2016, voi linh vuc console lon thu hai va linh vuc tro choi di đong/đien thoai thong minh chiem thi phan lon nhat. 2,2 ty nguoi choi tro choi video tao ra doanh thu 101,1 ty đo la My, chua bao gom chi phi phan cung."Doanh thu tu tro choi ky thuat so se chiem 94,4 ty USD hoac 87% thi truong toan cau. Di đong la phan khuc sinh loi cao nhat, voi tro choi tren đien thoai thong minh va may tinh bang tang 19% so voi cung ky, len 46,1 ty USD, chiem 42% thi phan. Nam 2020, tro choi di đong se chiem hon mot nua tong thi truong tro choi. Trung Quoc du kien ​​se tao ra 27,5 ty đo la, hoac mot phan tu tong doanh thu trong nam 2017."
Choi game tren PC đuoc coi la đong nghia (boi Newzoo va nhung nguoi khac) voi cac he thong tuong thich voi May tinh ca nhan cua IBM; trong khi may tinh di đong - đien thoai thong minh va may tinh bang, chang han nhu may chay Android hoac iOS – cung la may tinh ca nhan theo nghia chung. Khu vuc APAC uoc tinh tao ra 46,6 ty đo la trong nam 2016, tuong đuong 47% tong doanh thu tro choi đien tu toan cau (luu y, khong chi tro choi "PC"). Chi rieng Trung Quoc đa chiem mot nua doanh thu cua APAC (24,4 ty USD), cung co vi tri la thi truong tro choi đien tu lon nhat the gioi, truoc quy mo du đoan thi truong cua My la 23,5 ty USD. Trung Quoc du kien ​​se co 53% doanh thu tro choi đien tu đen tu tro choi tren thiet bi di đong trong nam 2017 (46% vao nam 2016).


Lich su = May tinh lon va may tinh mini =
Bertie the Brain la mot trong nhung may choi tro choi đau tien đuoc phat trien, do Josef Kates sang tao ra vao nam 1950, voi chieu cao hon bon met va đang trung bay tai Trien lam Quoc gia Canada.


= Tro choi may tinh ca nhan thoi ky đau =
Vao cuoi thap nien 1970 đen đau 1980, tro choi đa đuoc phat trien va phan phoi thong qua cac nhom yeu thich va tap chi tro choi, chang han nhu Creative Computing va sau đo la Computer Gaming World. Cac an pham nay đa cung cap ma tro choi co the go vao may tinh va choi, khuyen khich nguoi đoc gui phan mem cua rieng ho toi cac cuoc thi. Nguoi choi co the sua đoi ma nguon BASIC cua ngay ca cac tro choi thuong mai. Microchess la mot trong nhung tro choi đau tien danh cho microcomputer đuoc ban cho cong chung. Lan đau tien phat hanh vao nam 1977, Microchess cuoi cung đa ban ra hon 50.000 ban tren bang cassette.


= Su sup đo cua nganh va hau qua =

Khi thi truong tro choi đien tu tran ngap cac tro choi bang bang chat luong kem, đuoc tao ra boi nhieu cong ty co gang tham gia thi truong va san xuat qua muc cac ban phat hanh doanh so cao nhu ban chuyen the cua   Pac-Man va E.T. tren may Atari 2600, luc nay su pho bien cua may tinh ca nhan danh cho nen tang giao duc lai tang len đang ke. Nam 1983, su quan tam cua nguoi tieu dung đoi voi cac tro choi đien tu tren may choi game giam xuong muc thap nhat trong lich su, ty le nghich voi su quan tam đen cac tro choi tren may tinh ca nhan. Anh huong cua su co phan lon chi gioi han o thi truong may choi tro choi đien tu, cac cong ty lau đoi nhu Atari đa ghi nhan muc lo ky luc trong nhung nam sau đo. Nguoc lai, thi truong may tinh gia đinh bung no, khi doanh so ban may tinh mau gia re nhu Commodore 64 tang len muc cao ky luc va cac nha phat trien nhu Electronic Arts huong loi tu viec ngay cang quan tam đen nen tang nay.


= Su phat trien cua tro choi may tinh gia đinh =
Trong ky nguyen 16-bit, Commodore Amiga va Atari ST tro nen pho bien o chau Au, trong khi PC-98, Sharp X68000, va FM Towns pho bien o Nhat Ban. Amiga, X68000 va FM Towns co kha nang tao ra chat luong am thanh va đo hoa gan voi may arcade-chat luong phan cung sprite khi chung phat hanh lan đau vao giua đen cuoi thap nien 1980.


= Su phat trien cua cac tro choi tuong thich voi PC IBM =
Nhieu cong ty đa ban "bo dung cu nang cap đa phuong tien" đi kem o đia CD, card am thanh va phan mem trong suot nhung nam giua thap nien 1990, nhung trinh đieu khien thiet bi cho cac thiet bi ngoai vi moi cang lam can kiet nguon RAM khan hiem. Đen nam 1993, cac tro choi PC yeu cau nhieu bo nho hon so voi cac phan mem khac, thuong tieu ton tat ca bo nho thong thuong, trong khi trinh đieu khien thiet bi co the đi vao bo nho tren voi trinh quan ly bo nho DOS. Nhieu nguoi choi phat hien ra viec chinh sua cac tep đe quan ly bo nho trong CONFIG.SYS va AUTOEXEC.BATcong kenh va kho hieu, moi tro choi can mot cau hinh khac nhau. (Tro choi Les Manley in: Lost in LA đa cham biem đieu nay bang cach mo ta hai nguoi phu nu xinh đep khien anh hung kiet suc tren giuong, bang cach yeu cau anh ta giai thich lai su khac biet giua "bo nho mo rong" va "mo rong bo nho". Computer Gaming World đa ho tro ky thuat cho cac đoc gia nham giup ho xem truoc cac cai đat tro choi, va cac tep cau hinh mau đa phat hanh. Tap chi nay khuyen nhung nguoi choi khong chuyen ve ky thuat nen mua cac trinh quan ly bo nho thuong mai nhu QEMM va 386MAX, đong thoi chi trich phan mem khong đat tieu chuan nhu "Trinh quan ly bo nho Voodoo" noi tieng cua Origin Systems, von su dung che đo khong thuc.


= Choi tro choi PC đuong đai =
Khong giong nhu su thuc đay đuoc chap nhan chung đe cai thien hieu suat đo hoa, viec su dung cong cu vat ly trong tro choi may tinh đa tro thanh mot van đe tranh luan ke tu khi cong bo va phat hanh nVidia PhysX PPU nam 2005, ro rang la canh tranh voi phan mem trung gian nhu cong cu vat ly Havok. Cac van đe nhu kho đam bao trai nghiem nhat quan cho tat ca nguoi choi va loi ich khong chac chan cua card PhysX the he đau tien trong cac tro choi nhu Tom Clancy's Ghost Recon Advanced Warfighter va City of Villains, đa gay ra nhung tranh luan ve gia tri cua cong nghe đo.
Tuong tu, nhieu nha phat hanh game bat đau thu nghiem cac hinh thuc tiep thi moi. Đung đau trong so cac chien luoc thay the nay la choi game theo chuong, mot su thich nghi cua khai niem cu hon ve cac goi mo rong, trong đo noi dung tro choi đuoc cung cap voi so luong it hon nhung voi muc gia thap hon tuong ung. Nhung tua phim nhu Half-Life 2: Episode One đa tan dung y tuong nay, voi ket qua trai chieu tang len do lo ngai ve so luong noi dung đuoc cung cap cho gia ca.


Đac điem nen tang = Đo chinh xac =
PC cung ho tro đo trung thuc cua đau vao cao hon nho kha nang tuong thich voi nhieu loai thiet bi ngoai vi. Cac hinh thuc đau vao pho bien nhat la chuot/ban phim va gamepad, mac du man hinh cam ung va bo đieu khien chuyen đong cung kha dung. Con chuot, noi rieng, đem lai cho nguoi choi cac tro choi ban sung goc nhin thu nhat va chien luoc thoi gian thuc tren PC co toc đo va đo chinh xac tuyet đoi.


= Đo mo =
Đac điem xac đinh cua nen tang PC la khong co quyen kiem soat tap trung; tat ca cac nen tang tro choi khac (ngoai tru thiet bi Android, o mot muc đo nao đo) đeu do mot nhom so huu va quan ly.


 Chinh sua  Sua đoi hay con goi la "mod may" co mot y nghia khac tren may choi game, thuong theo kieu bi han che nhieu hon. Vi cac cong cu phat trien đuoc phat hanh cong khai rat hiem, nen cac mod may game thuong đe cap đen cac thay đoi phan cung đuoc thiet ke đe loai bo cac han che.


= Phan mem thong tri =
Mac du nen tang PC gan nhu đuoc phan cap hoan toan o cap đo phan cung, co hai luc luong phan mem thong tri: he đieu hanh Microsoft Windows va dich vu phan phoi Steam.


 Dich vu phan phoi ky thuat so  Phan phoi ky thuat so cung cat giam chi phi luu thong, loai bo tinh trang thieu hang, cho phep phat hanh tro choi tren toan the gioi ma khong phai tra them phi va de dang tiep can nguoi choi. Tuy nhien, hau het cac he thong phan phoi ky thuat so đeu tao ra cac van đe ve quyen so huu va quyen cua khach hang bang cach luu tru quyen truy cap tren cac may tinh thuoc so huu cua nha phan phoi. Tro choi trao đoi voi cac may tinh nay qua Internet truoc khi khoi chay. Đieu nay lam tang trien vong hang mua bi mat neu nha phan phoi ngung kinh doanh hoac khoa tai khoan cua nguoi mua va ngan can viec ban lai (đao đuc cua van đe nay la mot van đe can tranh luan).


Cong nghe choi tro choi PC = Phan cung =

Cac tro choi may tinh hien đai đat ra yeu cau lon ve phan cung cua may tinh, thuong đoi hoi đon vi xu ly trung tam (CPU) nhanh đe hoat đong binh thuong. Cac nha san xuat CPU truoc đay chu yeu dua vao viec tang toc đo xung nhip đe cai thien hieu suat cua bo vi xu ly cua ho, nhung đa bat đau chuyen dan sang cac CPU đa đien toan vao nam 2005. Cac bo xu ly nay cho phep may tinh xu ly đong thoi nhieu tac vu, đuoc goi la luong, su dung đo hoa phuc tap hon, tri tue nhan tao va vat ly trong tro choi.
Tuong tu, cac tro choi 3D thuong dua vao đon vi xu ly đo hoa (GPU) manh me, giup tang toc qua trinh ve cac canh phuc tap trong thoi gian thuc. GPU co the la mot phan tich hop cua bo mach chu cua may tinh, giai phap pho bien nhat trong may tinh xach tay, hoac đi kem voi mot cac đo hoa roi co nguon cap Video RAM chuyen dung, ket noi voi bo mach chu thong qua cong AGP hoac PCI-Express. Cung co the gan nhieu GPU trong mot may tinh, bang cach su dung cac cong nghe nhu giao dien lien ket co the mo rong cua NVidia va CrossFire cua ATI.
Bo mach am thanh cung mang đen su cai thien trong cac tro choi may tinh. Bo mach nay cai thien am thanh 3D va cung cap tinh nang nang cao am thanh thuong khong co san voi cac lua chon thay the tich hop, voi chi phi la hieu suat tong the thap hon mot chut. Dong SoundBlaster cua Creative Labs trong nhieu nam la tieu chuan thuc cho bo mach am thanh, mac du su pho bien cua no giam dan khi am thanh PC tich hop tren cac bo mach chu hien đai.
Đon vi xu ly vat ly (PPU), chang han nhu PhysX cua Nvidia (truoc đay la AGEIA PhysX), cung dung đe tang toc mo phong vat ly trong tro choi may tinh hien đai . PPU cho phep may tinh xu ly cac tuong tac phuc tap hon giua cac đoi tuong ma chi co the đat đuoc khi chi su dung CPU, co kha nang cho phep nguoi choi kiem soat the gioi o muc đo cao hon nhieu trong cac tro choi đuoc thiet ke đe su dung bo mach.
Hau nhu tat ca cac may tinh ca nhan đeu su dung ban phim va chuot đe nguoi dung nhap lieu, nhung van co nhung ngoai le. Trong suot nhung nam 1990, truoc khi su ket hop ban phim va chuot tro thanh phuong phap đuoc lua chon cho cac thiet bi ngoai vi đau vao choi game tren PC, đa co nhieu loai thiet bi ngoai vi khac nhu Panther XL va  Panther cua Mad Catz, ket hop mot bi xoay đe tim/ngam va mot can đieu khien đe di chuyen. Cac thiet bi ngoai vi choi game thong thuong khac la tai nghe đe lien lac nhanh hon trong cac tro choi truc tuyen, can đieu khien cho mo phong may bay, vo lang đe lai xe tro choi va tay cam cho cac tro choi kieu console.


= Phan mem =
Tro choi may tinh cung dua tren phan mem ben thu ba chang han nhu he đieu hanh (OS), trinh đieu khien thiet bi, thu vien va hon the nua đe chay. Ngay nay, phan lon cac tro choi may tinh đuoc thiet ke đe chay tren dong he đieu hanh Microsoft Windows. Trong khi cac tro choi truoc đay đuoc viet cho DOS se bao gom ma đe giao tiep truc tiep voi phan cung thi ngay nay giao dien lap trinh ung dung (API) cung cap giao dien giua tro choi va he đieu hanh, giup đon gian hoa viec thiet ke tro choi. DirectX cua Microsoft la mot API đuoc cac tro choi may tinh ngay nay su dung rong rai đe giao tiep voi phan cung am thanh va đo hoa. OpenGL la mot API đa nen tang cung đuoc su dung đe ket xuat đo hoa. Phien ban trinh đieu khien cua card đo hoa đuoc cai đat thuong co the anh huong đen hieu suat tro choi va cach choi. Vao cuoi nam 2013, AMD đa cong bo Mantle, mot API cap thap cho mot so mau card đo hoa AMD, cho phep hieu suat cao hon so voi cac API cap phan mem, chang han nhu DirectX, cung nhu đon gian hoa porting tu may PlayStation 4 va Xbox One, ca hai đeu đuoc xay dung tren phan cung AMD. Khong co gi la khi mot cong ty tro choi su dung game engine hoac thu vien cua ben thu ba cho AI hoac vat ly cua tro choi.


= Nhieu nguoi choi =


 Choi tro choi trong mang cuc bo  Tro choi nhieu nguoi choi phan lon bi gioi han o mang cuc bo (LAN) truoc khi truy cap Internet bang thong rong hieu qua ve chi phi tro nen kha dung, do chung thuong cao hon bang thong va đo tre it hon so voi cac dich vu quay so vao thoi điem đo. Nhung uu điem nay cho phep nhieu nguoi choi tham gia bat ky tro choi may tinh nhat đinh nao, nhung van ton tai cho đen ngay nay do đo tre cao hon cua hau het cac ket noi Internet va chi phi lien quan đen Internet bang thong rong.
Choi game qua mang LAN thuong yeu cau hai hoac nhieu may tinh ca nhan, mot bo đinh tuyen va đu day cap mang đe co the ket noi moi may tinh trong noi mang. Ngoai ra, moi may tinh phai co ban sao cua rieng tro choi đo (hoac ban cai đat truoc) cua tro choi thi moi choi đuoc. Theo tuy chon, bat ky mang LAN nao cung co the bao gom ket noi voi Internet ngoai mang.


 Tro choi truc tuyen  Tro choi nhieu nguoi choi truc tuyen đa tro nen pho bien phan lon nho vao viec nguoi choi ngay cang chap nhan bang thong rong. Ket noi Internet bang thong cao voi gia ca phai chang cho phep so luong lon nguoi choi co the choi cung nhau, vi ly đo nay ma no đac biet đuoc su dung trong tro choi nhap vai truc tuyen nhieu nguoi choi, Tanarus va cac tro choi truc tuyen dai, chang han nhu World War II Online.


= Gia lap =

Phan mem gia lap, đuoc su dung đe chay phan mem khong co phan cung goc, rat pho bien nho vao kha nang co the choi cac tro choi đien tu cu ma khong can he may ma chung đuoc thiet ke đe choi ban đau. Trinh gia lap he đieu hanh bao gom DOSBox, trinh gia lap DOS cho phep choi cac tro choi đuoc phat trien ban đau cho he đieu hanh nay va do đo khong tuong thich voi he đieu hanh hien đai. Trinh gia lap may choi game nhu Nestopia va MAME tuong đoi pho bien, mac du su phuc tap cua cac may choi game hien đai nhu Xbox hoac PlayStation khien chung tro nen kho khan hon khi co gang mo phong, ngay ca đoi voi cac nha san xuat ban đau. Cac may choi game ky thuat tien tien nhat hien co the đuoc mo phong thanh cong cho cac tro choi thuong mai tren PC la PlayStation 2 su dung PCSX2 va Nintendo Wii U bang trinh gia lap Cemu. Mot trinh gia lap PlayStation 3 co ten la RPCS3 đang đuoc phat trien, mac du no co the chi chay cac tro choi Homebrew nho va mot so tua tro choi arcade cu ban đau, đuoc chuyen sang PS3 tu cac nen tang cu hon.
Hau het cac phan mem gia lap đeu bat chuoc mot kien truc phan cung cu the, thuong o muc đo chinh xac cuc cao. Đieu nay đac biet xay ra voi cac may tinh gia đinh co đien nhu Commodore 64, phan mem cua no thuong phu thuoc vao cac thu thuat lap trinh cap thap rat phuc tap đuoc phat minh boi cac nha lap trinh tro choi va demoscene.


Tranh cai Tro choi PC tu lau đa tro thanh nguon gay tranh cai, phan lon la do mo ta bao luc đa tro nen pho bien voi tro choi đien tu noi chung. Cuoc tranh luan xoay quanh anh huong cua noi dung phan cam đoi voi su phat trien xa hoi cua tre vi thanh nien, voi cac to chuc nhu Hiep hoi Tam ly Hoa Ky ket luan rang bao luc trong tro choi đien tu lam tang tinh hung hang cua tre em, moi lo ngai đa thuc đay cuoc đieu tra them cua Trung tam Kiem soat Dich benh vao thang 9 nam 2006. Nganh cong nghiep đa phan ung bang cach nhan manh trach nhiem cua cha me trong viec quan ly cac hoat đong cua con cai ho, trong khi nhung no luc o Hoa Ky đe kiem soat viec ban cac tro choi phan cam thuong bi coi la vi hien.
Nghien tro choi đien tu la mot khia canh van hoa khac cua viec choi game gay nhieu chi trich vi no co the co anh huong tieu cuc đen suc khoe va cac moi quan he xa hoi. Van đe nghien ngap va nhung rui ro ve suc khoe cua no duong nhu đa gia tang voi su gia tang cua cac tro choi nhap vai truc tuyen nhieu nguoi choi (MMORPG). Cung voi cac van đe xa hoi va suc khoe lien quan đen chung nghien tro choi may tinh đa lam gia tang nhung lo lang tuong tu ve anh huong cua tro choi may tinh đoi voi giao duc.


Bao tang tro choi may tinh Co nhieu bao tang tro choi may tinh tren khap the gioi. Nam 2011, mot bao tang tro choi may tinh đa đuoc mo tai Berlin, noi nay luu tru cac tro choi may tinh tu thap nien 1970 cho đen tan ngay nay. Bao tang Nghe thuat va Giai tri Ky thuat so, o Oakland, California cung trung bay cac tro choi PC trong bo suu tap chung. Bao tang tro choi đien tu o Rome danh rieng cho viec bao ton cac tro choi đien tu va bao gom cac tro choi Pss trong bo suu tap cua ho. Bao tang Lich su May tinh o Mountain View, California luu giu mot bo suu tap cac tro choi PC va cho phep cac du khach choi Spacewar!, tro choi may tinh đau tien, tren mot ban DEC PDP-1 goc đa đuoc khoi phuc lai.


Xem them Nghien cuu tro choi
May choi tro choi đien tu cam tay
May choi tro choi đien tu tai gia
Danh sach tro choi PC
Tro choi di đong
Chia đoi man hinh (tro choi đien tu)
Chung toc PC Thuong đang
Microsoft Windows


Tham khao Lien ket ngoai PC game o vien bao tang Berlin