Trang xanh (trong tieng Anh la blue moon) la mot khai niem trong the gioi phuong Tay đe chi hien tuong trang tron khong an khop voi mot thang duong lich. Thuong thi mot nam duong lich co muoi hai lan trang tron, trung hop moi thang co mot lan trang tron. Nhung do moi nam duong lich/nam chi tuyen dai hon nam am lich 11 ngay nen nhung ngay nay dan don lai đe sau khoang hai hoac ba nam (chinh xac hon la chu ky 2,7154 nam hay 7 lan trong 19 nam chu ky Meton) lai co them mot lan trang tron. Co nhieu cach dien giai khac nhau ve "trang xanh" lien quan toi ky trang tron du thua nay.

Trong tinh toan ngay thang cho Mua Chay va le Phuc Sinh thi gioi tu si Cong giao phai xac đinh ngay dien ra Trang Mua Chay. Nguoi ta cho rang theo dong lich su khi thoi điem trang tron đen qua som thi ho goi ky trang tron som đo la "Trang phan" (Trang phan boi) hay "Trang mau" (Trang mau sac) va nhu vay Trang Mua Chay đa đen vao đung thoi điem du kien danh cho no.
Theo van hoa dan gian phuong Tay thi nguoi ta đat ten cho ngay trang tron theo thoi gian cua nam. Mat Trang đen qua som ma khong co ten dan gian - đuoc goi la trang xanh - đe tinh đung thoi gian trong lan trang sau.
Lich nha nong đinh nghia tu trang xanh la ky trang tron "du thua" xay ra trong mot mua. Thong thuong mot mua co ba lan trang tron, nhung neu mot mua co bon lan trang tron thi lan trang tron thu ba đuoc goi la trang xanh. Luu y rang mua tai cac quoc gia vung vi đo on đoi noi chung đuoc coi la bat đau vao cac ngay phan (xuan phan, thu phan) hay ngay chi (ha chi, đong chi) nen trang xanh theo cach hieu nay neu xay ra thi đeu roi vao khoang thoi gian xap xi 1 thang truoc ngay chi/ngay phan.
Đinh nghia đuoc dung gan đay đuoc giai thich la đem trang tron lan thu hai trong thang duong lich bat nguon tu mot nham lan vao nam 1946 va đen nam 1999 moi đuoc phat hien. Vi du, ngay 31 thang 12 nam 2009 se đuoc goi la trang xanh theo đinh nghia nay.
Thuat ngu "trang xanh" thuong đuoc su dung đe an du mo ta mot su kien hiem co.


Nghia đen tu trang xanh Nghia đen sat nhat cua tu trang xanh la khi Mat Trang (khong nhat thiet phai la trang tron) xuat hien voi mot mau xanh nhat bat thuong va đo la mot su kien hiem gap. Co the la do khoi hoac cac hat bui trong khi quyen nhu đa xay ra sau su kien chay rung o Thuy Đien va Canada vao nam 1950, đang chu y nhat la sau khi vu phun trao nui lua Krakatoa vao nam 1883 đa gay ra Mat Trang xuat hien mot mau xanh đen gan hai nam. Cac hat khi quyen co đuong kinh khoang mot micromet thi truong hop nay anh sang buoc song dai xuat hien mau đo khi quan sat duoi mat đat con anh sang buoc song ngan xuat hien mau xanh đuoc chon loc truyen vao mat nguoi.


Nhung ky trang xanh tu nam 2010 đen 2020 Sau đay la thoi gian trang xanh xay ra tu nam 2010 đen nam 2020. Nhung ngay nay su dung mui gio UTC (xap xi bang mui gio GMT), ngay thang tai cac khu vuc cu the se thay đoi theo mui gio khac nhau.


= Theo mua =
Theo lich nha nong, lan trang xanh (nghia la ky trang tron thu ba trong mua co bon ky trang tron) xay ra vao:

ngay 21 thang 11 nam 2010
ngay 20 thang 8 nam 2013
ngay 21 thang 5 nam 2016
ngay 18 thang 5 nam 2019
ngay 22 thang 8 nam 2021


= Lich =

Hai ky trang tron trong cung mot thang:

2009: ngay 2 thang 12, ngay 31 thang 12 (ket hop voi nhat thuc mot phan o mot noi tren the gioi),  chi trong cac vung mui gio phia tay UTC +05.
2010: ngay 1 thang 1 (nhat thuc mot phan) va 30, chi trong cac vung mui gio phia đong cua UTC+04:30.
2010: ngay 1 va 30 thang 3, chi trong cac vung mui gio  phia đong UTC+07.
2012: 2 va 31 thang 8, chi trong cac mui gio phia tay UTC+0.
2012: ngay 1 va 30 thang 9, chi o cac vung mui gio phia đong UTC+10:30.
2015: 2 va 31 thang 7.
2018: 2 va 31 thang 1, chi o cac vung mui gio  phia tay UTC+11.
2018: ngay 2 va 31 thang 3, chi o cac vung mui gio  phia tay UTC+12.
2020: 1 va 31 thang 10, chi trong cac vung mui gio  phia tay UTC+10.
Luu y, khong giong nhu đinh nghia theo mua thien van, nhung ngay nay phu thuoc vao lich Gregory va thoi gian tai moi khu vuc.


Tham khao Oxford English Dictionary


Xem them Trang đen
Trang quang
Trang ha huyen
Trang thuong huyen
Trang khuyet


Lien ket ngoai (tieng Anh)

Information about the August 2012 Blue Moon
What is a Blue Moon? by Michael Myers Luu tru ngay 2 thang 4 nam 2009 tai Wayback Machine
Folklore of the Blue Moon by Philip Hiscock
What's a Blue Moon? by Donald W. Olson, Richard T. Fienberg, and Roger W. Sinnott – Sky & Telescope Luu tru ngay 5 thang 9 nam 2008 tai Wayback Machine
Article explaining that originally a blue moon meant the 3rd full moon in a season of 4 full moons, and how the "2nd in a month" error began Luu tru ngay 20 thang 7 nam 2008 tai Wayback Machine
Once in a Blue Moon – What is a blue moon? by Ann-Marie Imbornoni
Topical Words – Blue Moon
Blue Moon: Folklore or fakelore? by Pip Wilson Luu tru ngay 26 thang 1 nam 2009 tai Wayback Machine
A Blue Moon Calculator by David Harper
On Blue Moons by Kevin Clarke
'Blue moon' coming to our skies soon
Blue Moon – what's the real definition? by David Harper and Lynne Marie Stockman
blog on lunar calendars and computing
WRAL blog Tony Rice
Blue Moon (list of blue moons this century) by Tofique Fatehi
(tieng Bo Đao Nha)

Blue Moon by Irineu Gomes Varella Luu tru ngay 27 thang 2 nam 2021 tai Wayback Machine