The Hien (sinh ngay 8 thang 12 nam 1955) la mot ca si, nhac si Viet Nam, hoi vien Hoi am nhac Thanh pho Ho Chi Minh, đuoc nha nuoc Viet Nam phong tang danh hieu Nghe si Uu tu va Nghe si nhan dan. Ong đuoc cac nha bao Viet Nam menh danh la "Nguoi viet nhat ky bang am nhac".


Cuoc đoi va su nghiep Nguyen danh ong la Lai The Hien, sinh ngay 8 thang 12 nam 1955 tai Sai Gon, nguyen quan cua ong o Nam Đinh. Thoi tre, ong tung mong uoc tro thanh mot luat su, tuy nhien, ong cung som bieu lo kha nang nghe thuat cua minh. Ong tu minh hoc va choi thanh thao đan guitar nam 11 tuoi va sau nay la la tu hoc đan piano. Ong cung tung tham gia mot lop hoc mua trong khoang thoi gian 6 thang nhung sau đo lai bo do.
Viec hoc cua ong bi gian đoan sau su kien 30 thang 4 nam 1975. Voi tinh cach thien ve hoat đong xa hoi va đam me ca hat, ong bat đau tham gia hoat đong phong trao van nghe quan chung. Nam 1977, ong theo hoc chuong trinh Trung cap Thanh nhac cua Đoan nghe thuat Bong Sen, đuoc đao tao boi nhung nghe si lung danh bay gio nhu Quoc Huong, Thanh Tri, My An, nhac si Xuan Hong... Nam 1978, ong tham gia Cau lac bo Sang tac tre cua Thanh đoan Thanh pho Ho Chi Minh, cung thoi voi Thu No, Đinh Huan, Si Thanh, Cam Van...
Nam 1980, ong tot nghiep Trung cap am nhac, tro thanh mot trong hai giong ca đuoc Đoan nghe thuat Bong Sen chinh thuc tuyen chon, tro thanh đon ca chinh cua đoan nghe thuat nay, tham gia nhieu chuong trinh am nhac cua Hoi Am nhac va cac đoan nghe thuat Thanh pho Ho Chi Minh. Nam 1982, ong bat đau su nghiep sang tac, voi tac pham đau tay "Khi bong bong bay" đuoc cong chung đon nhan. Nam 1983, trong mot chuyen luu dien phuc vu bo đoi chien đau tai bien gioi phia Bac, ong đa sang tac ca khuc "Hat ve anh". Ca khuc nhanh chong pho bien va đem lai danh tieng cho ong chi sau khi sang tac đuoc 2 tac pham.
Nam 1986, ong cung Đoan nghe thuat Bong Sen đi bieu dien phuc vu bo đoi o mat tran 479 (Xiem Riep, Campuchia) va sang tac ca khuc "Nhanh lan rung". Mot lan nua, bai hat ve chu đe nguoi linh cua ong đuoc cong chung hoan nghenh nhiet liet. Ben canh đo, ong cung sang tac nhieu bai hat ve chu đe Thanh nien xung phong nhu "Chuyen ngay xua chuyen ngay nay", "Hat tren nong truong xanh"...
Nam 1987, ong roi đoan Đoan nghe thuat Bong Sen va tro thanh ca si tu do. Nam 1995, ong theo hoc bac Đai hoc tai chuc khoa Sang tac va Thanh nhac tai Nhac vien Thanh pho Ho Chi Minh. Nam 1999, ong tot nghiep loai gioi ca hai nganh ve thanh nhac va sang tac.
Thang 12 nam 2009, ong mo hoi quan mang ten Nhanh lan rung nam trong Cong ty Trach nhiem huu han Van hoa nghe thuat Nhanh lan rung do vo ong lam giam đoc va truc tiep đieu hanh tai Thanh pho Ho Chi Minh.
Nhac si The Hien đa đuoc Nha nuoc Viet Nam phong tang danh hieu Nghe si Uu tu vao nam 2012. Thang 10 nam 2023, ong đuoc phong tang danh hieu Nghe si Nhan dan.
Cho toi nam 2013, The Hien la mot nhac si, ca si chua co album, tap nhac nao, ong tiep tuc sang tac va am tham thu thanh cac ca khuc cua minh.Hien ong lam viec tai Cong ty Trach nhiem huu han Nhanh Lan Rung va la Uy vien Ban chap hanh Hoi cuu tro tre em khuyet tat TP Ho Chi Minh. Ngoai viec đao tao ca si, ong danh nhieu thoi gian cho viec sang tac ca khuc, tham gia nhung chuyen đi thuc te, bieu dien tu thien va đen cac đon vi bo đoi o bien gioi, hai đao...


Chu đe va phong cach sang tac Nhung sang tac cua The Hien rat đa dang voi nhieu đe tai: nhac phong trao, tinh ca, tinh ban, tinh yeu tre tho, tinh mau tu, tinh đong đoi... La uy vien Hoi Cuu tro tre em tan tat Thanh pho Ho Chi Minh, The Hien đa danh rat nhieu tam huyet đe viet cac ca khuc ve đe tai xa hoi, ve nhung nan nhan chat đoc mau da cam, nhung đua tre mo coi lang thang co nho, nguoi dan bi thien tai lu lut. Moi sang tac cua ong đeu do ong kiem tra bang chinh tieng hat cua minh. Cho toi nam 2013, ong đa sang tac gan 100 ca khuc, trong đo khoang 40 bai đuoc pho bien, ngoai ra con co nhung bai hat chua đuoc cong bo. Ong đuoc nhan xet la nguoi viet khong nhieu nhung viet chac tay, viet bai nao đinh hinh đuoc bai đo. Am nhac cua The Hien gian di, nhung ca khuc cua ong khong cau ky, khong co nhieu bien am, khong nhieu ky thuat co đien ma mang phong cach nhac nhe voi am huong dan ca. Ong đeu nghien cuu truoc khi viet chu đe, co su đao sau suy nghi va tim chat lieu cua tung vung mien khi ap dung mot so đieu thuc dan ca vao ca khuc cua minh.


Tac pham Cho toi nam 2013, ong đa sang tac gan 100 ca khuc, trong đo khoang 40 bai đuoc pho bien, ngoai ra con co nhung bai hat chua đuoc cong bo. Ngoai ra ong con đat loi cho cac ca khuc "Trieu đoa hoa hong" - mot bai hat Latvia noi tieng tu nhung nam 1980.
Nhung sang tac tieu bieu cua nhac si The Hien:

Khi bong bong bay (1982)
Hat ve anh (con co ten la "Hat ve anh nguoi chien si bien cuong", 1983, khen thuong cua Uy ban Nhan dan Thanh pho nam 1985)
Nhanh lan rung
Vo oc bien
Noi nho tu đao xa
Tieng hat tren đao Son Ca
Khuc hat tu hao HQ 561
Toc em đuoi ga
Cho du co đi noi đau
Chuyen lua đoi
Em nghe noi
Em khong biet
Bon mat anh yeu
Hoai niem dau yeu
Đoi cho trong con mua
Chuyen đoi xua chuyen ngay nay
Moi trai tim mot tam long
Nguoi me va hoa su trang
Hat tren nong truong xanh
Hanh khuc thanh nien tinh nguyen...
Nguoi phu xe
Dau cham hoi (giai ba cuoc van đong sang tac cua Trung uong Đoan Thanh nien Cong san Ho Chi Minh)
Nhong nhong nhong (Sang tac sau 1975)
Hoang hon mau tim
Đay My Son huyen thoai
Tay Nguyen mua he xanh...
Tuan Chau đao ngoc
Vuot len chinh minh (Bai hat chinh thuc cua chuong trinh cung ten)
Cung vuot len chinh minh/Vuot qua thu thach (Bai hat chinh thuc cua chuong trinh cung ten)
Đa Nang Anh hung - thanh pho cua tuong lai" (2004) - Loi: Bui Quang Thanh - Nhac: The Hien.
31. Lang tham


Đoi tu The Hien ket hon lan đau khi 21 tuoi (nam 1976) voi co ban gai sinh hoat van nghe cung phuong, ho sinh đuoc hai nguoi con, mot trai mot gai. Nguoi vo thu hai la ca si Ha Lan (cung co hai nguoi con rieng), ho quyet đinh khong sinh con, hai nguoi song voi nhau đuoc 10 nam. Ong ket hon lan thu ba voi nha bao Hong Nhung, kem ong 27 tuoi, bien tap vien van nghe Đai Phat thanh - Truyen hinh Binh Duong. Nam 2020, ong ket hon lan thu tu voi nguoi vo Kim Phuong.


Đanh gia Vinh danh Nghe si Uu tu (2012).
Nam 2015, Hang phim TFS - Đai Truyen hinh Thanh pho Ho Chi Minh (HTV) đa phat song bo phim tai lieu "Nghe si uu tu, nhac si The Hien – Nhanh lan rung no mai" (đao dien Tran Quoc Son, 2 tap) tren he song truyen hinh HTV9 đe vinh danh, ghi nhan cac cong hien, đong gop cua ong cho am nhac truyen thong.
Huan chuong Lao đong hang Ba.
Nghe si nhan dan (2024).


Chu thich Tham khao Facebook ca nhan
Nhac si The Hien cau cuu Hoi nhac si VN, Son Ha (thuc hien), Bao đien tu VietNamNet, 10/06/2004
Nhac si - Nghe si uu tu The Hien: Ba lan đo van mot tam chan tinh, Cat Vu, Bao Phu Nu Thanh pho Ho Chi Minh, 07/07/2012
Nhac si The Hien: "70 tuoi van đi tim cam xuc", Hoang Anh thuc hien, Bao đien tu Đai tieng noi Viet Nam, 20/09/2013
Nhung 'vo oc bien' cua nhac si The Hien, Xuan Ba, Bao đien tu Tien Phong, ngay 04/06/2014
NSUT - Nhac si The Hien: Cung bac buon vui đoi nghe si, Pham Xuan Truong viet tai TP Ho Chi Minh vao 18/12/2013, đang bao Bao Cong An Nhan dan ngay 09/01/2014 Luu tru ngay 19 thang 8 nam 2014 tai Wayback Machine
NS. Lai The Hien, Trang web cua Hoi nhac si Viet Nam
NHAC SI THE HIEN VAN THENH THANG TREN CON ĐUONG AM NHAC, Phan Khanh, Trang web cua Hoi nhac si Viet Nam, 10/01/2012 Luu tru ngay 31 thang 7 nam 2013 tai Wayback Machine
[1]