Pokemon (Nhat: ホケモン, Hepburn: Pokemon) (tieng Anh: ), ten đay đu la Pocket Monsters (Nhat: ホケットモンスター, Hepburn: Poketto Monsuta, n.đ. 'Quai vat bo tui'), la thuong hieu nhuong quyen truyen thong đuoc quan ly boi The Pokemon Company, mot tap đoan Nhat Ban giua Nintendo, Game Freak va Creatures. Ban quyen nhuong quyen đuoc chia se boi ca ba cong ty, nhung Nintendo la chu so huu duy nhat cua nhan hieu nay. Nhuong quyen đuoc tao boi Satoshi Tajiri vao nam 1999, va tap trung vao cac sinh vat hu cau goi la "Pokemon", ma con nguoi, đuoc goi la Pokemon Trainers (Tieng Viet goi la Nhung nha huan luyen Pokemon), bat va huan luyen đe chien đau voi nhau đe choi the thao. Khau hieu tieng Anh cho nhuong quyen thuong mai la "Gotta Catch 'Em All". Cac tac pham trong thuong hieu
nhuong quyen thuong mai đuoc đat trong vu tru Pokemon.
Nhuong quyen bat đau tu Pokemon Red and Green (sau nay đuoc phat hanh ben ngoai Nhat Ban voi ten Pokemon Red va Blue), mot cap tro choi video cho Game Boy đuoc phat trien boi Game Freak va đuoc Nintendo phat hanh vao thang 2 nam 1996. Sau đo tro thanh phuong tien truyen thong nhuong quyen đuoc chuyen the thanh nhieu phuong tien truyen thong khac nhau. Pokemon đa tro thanh thuong hieu nhuong quyen truyen thong co doanh thu cao nhat moi thoi đai, Cac loat video game la thuong hieu tro choi ban chay thu hai (sau nhuong quyen Mario cua Nintendo)  voi hon 340 trieu ban đuoc ban  va 1 ty luot tai xuong tren đien thoai di đong, va co mot loat phim hoat hinh truyen hinh anime an khach đa tro thanh loat phim chuyen the tu tro choi video thanh cong nhat voi hon 20 mua va 1.000 tap tai 169 quoc gia. 
Ngoai ra, Pokemon nhuong quyen thuong mai la thuong hieu đo choi ban chay the gioi, tro choi the bai ban chay voi hon 27,2 ty the đuoc ban, mot loat bo phim hoat hinh, mot bo phim hanh đong truc tiep, sach, truyen tranh, am nhac, hang hoa, va mot cong vien chu đe. Nhuong quyen thuong mai cung đuoc the hien trong moi truong tro choi Nintendo khac, chang han nhu Super Smash Bros.
Vao thang 11 nam 2005, 4Kids Entertainment, cong ty đa quan ly viec cap phep cho Pokemon khong lien quan đen tro choi, đa thong bao rang ho đa đong y khong gia han thoa thuan đai dien Pokemon. The Pokemon Company International giam sat tat ca cac giay phep Pokemon ngoai Chau A. Thuong hieu nhuong quyen thuong mai đa to chuc ky niem 10 nam thanh lap vao nam 2006. Trong nam 2016, The Pokemon Company đa ky niem 20 nam thuong hieu Pokemon bang cach phat song quang cao trong Super Bowl 50 vao thang Gieng, phat hanh lai Pokemon Red va Blue nam 1998 va Game Boy tro choi Pokemon Yellow khi tai xuong cho Nintendo 3DS vao thang 2 va thiet ke lai cach choi trong tro choi. Tro choi thuc te tang cuong di đong Pokemon Go đa đuoc phat hanh vao thang 7. Tro choi đuoc phat hanh gan đay nhat trong se-ri chinh, Pokemon: Let's Go, Pikachu! and Let's Go, Eevee!, đuoc phat hanh tren toan the gioi tren Nintendo Switch vao ngay 16 thang 11 nam 2018. Bo phim hanh đong truc tiep đau tien trong nhuong quyen thuong mai, Pokemon: Tham tu Pikachu, dua tren tro choi Tham tu Pikachu ra mat vao nam 2016, đuoc cong chieu vao nam 2019. Cac tro choi moi nhat trong loat thuong hieu chinh, Pokemon Sword va Shield, đuoc ban phat hanh tren toan the gioi tren Nintendo Switch tu 15 thang 11 nam 2019.


Ten goi Pokemon la ten goi rut ngan phien am cua tu ngu tieng Nhat Pocket Monsters (ホケットモンスター, Poketto Monsuta, nghia la "Quai vat bo tui"). Thuat ngu "Pokemon", ngoai viec đe cap đen cac san pham nhuong quyen thuong mai Pokemon thi cung la ten goi chung cho 1010 loai vat hu cau đa xuat hien trong nhung san pham đa phuong tien cua Pokemon tinh đen khi phat hanh tua game the he thu tam Pokemon Sword va Shield.
Tai Viet Nam, ngoai ten chinh thuc, Pokemon cung đuoc goi bang ten tieng Viet khong chinh thuc la Bao boi Than ky.


Khai niem Giam đoc đieu hanh Tajiri Satoshi bat đau co nhung y tuong đau tien ve Pokemon, du voi nhieu khai niem va ten goi khac, khoang nam 1989, khi he may Game Boy đuoc phat hanh. Khai niem ve mot vu tru Pokemon, trong ca nhung tro choi đien tu lan noi chung the gioi hu cau cua Pokemon, bat nguon tu so thich thu thap con trung, mot thu vui ong Satoshi rat thich khi con la mot đua tre. Nguoi choi đuoc hoa than thanh nhung huan luyen vien Pokemon va co ba muc tieu chinh: hoan thanh Pokedex cua khu vuc bang cach thu phuc tat ca nhung loai Pokemon đuoc tim thay o vung đat hu cau noi tro choi dien ra, hoan thanh Pokedex Quoc gia bang cach chuyen cac Pokemon tu vung khac đen, va huan luyen mot đoi cac Pokemon hung manh tu nhung Pokemon ma nguoi choi đa thu phuc đuoc đe chien đau voi cac đoi cua nhung huan luyen vien khac va roi chien thang giai đau Lien Minh Pokemon va tro thanh Nha vo đich cua vung. Nhung chu đe thu phuc, huan luyen va chien đau xuat hien gan o gan nhu tat ca cac phien ban cua thuong hieu nhuong quyen, bao gom ca tro choi đien tu, anime cac loat manga, va Pokemon Trading Card Game.
Gan nhu trong ca chieu dai lich su cua vu tru Pokemon, mot Huan luyen vien khi đung đo voi cac Pokemon hoang da se co kha nang bat va thu phuc Pokemon đo bang cach nem vao no mot thiet bi chuyen dung đuoc san xuat hang loat hinh cau đuoc goi la Poke Ball. Neu Pokemon đo khong co kha nang thoat khoi su che ngu cua qua Poke Ball hoac khong co y muon chong cu lai, no đuoc coi la đa thuoc quyen so huu cua Huan luyen vien đo. Ke tu đo, no se tuan theo moi menh lenh nhan đuoc tu Huan luyen vien, tru khi nguoi đo the hien su thieu kinh nghiem, luc đo Pokemon se tu hanh đong theo y no. Huan luyen vien co the gui ra bat ky Pokemon nao cua minh đe tham gia vao mot cuoc đau khong sat sinh voi nhung Pokemon cua đoi khac; neu Pokemon la Pokemon hoang da, Huan luyen vien co the thu phuc no bang Poke Ball đe them vao bo suu tap sinh vat cua minh. Trong Pokemon Go, va trong Pokemon: Let's Go, Pikachu! va Let's Go, Eevee!, Pokemon hoang da ma nguoi choi đung đo co the đuoc thu phuc bang Poke Ball, nhung thuong khong the đau nhau. Pokemon đa đuoc thu phuc boi mot Huan luyen vien khac khong the bi thu phuc lai, tru mot so truong hop đac biet trong mot so tua game phu. Neu mot Pokemon đanh bai hoan toan đoi thu trong mot tran đau va đoi thu bi ha ("ngat"), Pokemon thang cuoc se nhan đuoc điem kinh nghiem va co the len cap. Tu tro choi Pokemon X va Y tro đi, nguoi choi cung nhan đuoc điem kinh nghiep khi thu phuc Pokemon vao trong Poke Balls. Khi len cap, chi so nang luc chien đau cua Pokemon ("chi so", vi du nhu "Tan cong" va "Toc đo") đuoc tang len. Tai mot so cap nhat đinh, Pokemon co kha nang hoc đuoc cac chieu thuc moi đe dung trong cac tran đau. Them nua, mot so loai Pokemon co the trai qua mot dang bien thai hoan toan va thay đoi thanh mot loai moi tuong tu nhung manh hon, qua trinh nay đuoc goi la tien hoa; tien hoa tu phat duoi mot so đieu kien khac nhau, va cung la mot chu đe trong tam cua thuong hieu. Mot so loai Pokemon trai qua toi đa hai lan tien hoa, trong khi đo mot so loai chi trai qua toi đa mot lan, va mot so loai con hoan toan khong trai qua tien hoa. Vi du Pokemon Pichu co the tien hoa thanh Pikachu, roi Pikachu co the tien hoa thanh Raichu, sau đo thi khong con dang tien hoa nao hon nua. Pokemon X va Y gioi thieu mot khai niem tien hoa moi, "Tien hoa Mega" hay "Sieu tien hoa", khi đo mot so Pokemon đa hoan toan tien hoa co the tam thoi trai qua mot lan tien hoa nua đe tro thanh mot dang manh hon voi muc đich chien đau; loai tien hoa nay đuoc coi la mot truong hop đac biet, va khong nhu tien hoa thong thuong, no chi la tam thoi va co the đao nguoc.
Trong cac tua tro choi chinh, che đo mot nguoi choi cua moi tro choi yeu cau Huan luyen vien phai huan luyen mot đoi Pokemon đe co the đanh bai cac nhan vat khong phai nguoi choi (NPC) va Pokemon cua ho. Moi tro choi đua ra mot huong đi gan nhu tuyen tinh qua mot khu vuc cu the nam trong the gioi Pokemon đe nguoi choi co the kham pha, hoan thanh cac su kien va chien đau xuyen suot cuoc hanh trinh (bao gom ngan chan ke hoach cua nhung to chuc xau xa gom nhung Huan luyen vien Pokemon đong vai tro ke phan dien cua nguoi choi). Tru Pokemon Sun va Moon va Pokemon Ultra Sun va Ultra Moon, cac tro choi co tam Huan luyen vien quyen luc, đuoc nhac đen nhu la nhung Thu linh Nha thi đau, nguoi choi phai đanh bai đuoc cac nhan vat nay đe co the tien trien tiep. Khi chien thang, nguoi choi se nhan đuoc nhung Huy hieu Nha thi đau nhu la phan thuong, va mot khi thu thap đu tam Huy hieu, Huan luyen vien se co the thach đau giai Lien minh Pokemon cua vung, noi bon Huan luyen vien tai nang (goi chung la "Tu Đai Thien Vuong") thach đau nguoi choi bon tran lien tiep. Neu vuot qua đuoc thu thach nay, ho phai thach đau Nha vo dich cua vung, Huan luyen vien bac thay. Huan luyen vien nao chien thang tran đau cuoi cung nay se tro thanh Nha vo đich moi.


Tro choi đien tu = The he =

Tat ca nhung tai san đuoc đang ky duoi thuong hieu Pokemon va đuoc quan ly boi The Pokemon Company International đuoc chia thanh cac the he. Nhung the he nay đuoc chia theo thoi điem phat hanh; moi vai nam, khi mot phan tiep theo cua tro choi nhap vai (RPG) nam 1996 Pokemon Red va Green đuoc phat hanh bao gom nhung loai Pokemon, nhan vat, va khai niem loi choi moi, phan tiep theo đo se đuoc coi la mo đau cua mot the he moi cua thuong hieu nhuong quyen. Loat tro choi Pokemon chinh va nhung phu ban cua chung, anime, manga, va tro choi suu tap the bai đeu đuoc cap nhat cac thuoc tinh moi moi khi mot the he moi bat đau. Mot so Pokemon tu nhung the he moi hon co the xuat hien trong nhung tap anime, phim hang thang, co khi hang nam truoc khi the he cua chung đuoc phat hanh. The he đau tien bat đau tai Nhat Ban voi Pokemon Red va Green tren he may Game Boy. Tinh đen nam 2020, hien co tam the he, voi tro choi moi nhat Pokemon Sword va Shield bat đau the he VIII va cung la the he hien tai khi đuoc phat hanh tren toan cau cho he may Nintendo Switch vao ngay 15 thang 11 nam 2019. Tuy nhien, thang 1 vua qua thi đa co ban pokemon Legends: Arceus. No cung co the coi la mot ban moi cua Pokemon.


Tren cac phuong tien khac = Anime =

Pocket Monsters viet tat la Pokemon, hay con đuoc biet đen nhu la Pokemon the Series voi khan gia phuong Tay tu nam 2013, la loat anime truyen hinh dua tren loat tro choi đien tu Pokemon. No đuoc phat song lan đau tren TV Tokyo vao nam 1997. Tinh đen thang 3 nam 2020, bo anime đa san xuat va phat song hon 1.100 tap, đuoc chia thanh 7 se-ri tai Nhat Ban va 22 mua tren toan the gioi. Đay cung la mot trong nhung bo anime dai nhat tung va đang đuoc san xuat.
Bo anime xoay quanh hanh trinh cua nhan vat chinh Satoshi (Ash Ketchum o phien ban tieng Anh), mot Huan luyen vien voi mong muon va đang trong qua trinh tap luyen đe tro thanh mot bac thay Pokemon, khi cau va nhom ban du ngoan the gioi cung voi nhung cong su Pokemon cua ho.
Vai cuon sach thieu nhi, đuoc goi chung la Pokemon Junior, cung dua tren anime.
Bo anime bay phan voi ten goi Pokemon: Twilight Wings bat đau đuoc phat song tren YouTube trong nam 2020. Bo anime đuoc hoat hoa boi Studio Colorido.


= Phim đien anh =

Tinh đen thoi điem hien tai, co tong cong 23 bo phim hoat hinh Pokemon chieu rap (mot bo phim đang trong qua trinh san xuat đe ra mat vao thang 7 nam 2020), đuoc đao dien boi Yuyama Kunihiko va Yajima Tetsuo, va đuoc phan phoi tai Nhat Ban boi Toho tu nam 1998. Bo đoi hai bo phim Pokemon: Victini va anh hung bong toi Zekrom va Victini va anh hung anh sang Reshiram đuoc coi la mot bo phim. Cac mon đo suu tap, nhu la cac the bai quang ba, cung đuoc phat hanh cung cac bo phim. Tu bo phim thu 20, mach phim đa đuoc tach ra khoi anime. Tai Viet Nam, tu nam 2016 phim đuoc chinh thuc cong chieu tren cac he thong chieu rap ca nuoc. Mot so phim cung đuoc phat tren HTV3 trong nam 2018.


 Phim nguoi đong  Phim live-action cua Pokemon đuoc đao dien boi Rob Letterman, san xuat boi Legendary Entertainment, va đuoc phan phoi tai Nhat Ban boi Toho va tren thi truong quoc te boi Warner Bros. No dua tren tro choi phu ban nam 2018 tren he may Nintendo 3DS ten Detective Pikachu. Bo phim bat đau bam may vao thang 1 nam 2018, va vao ngay 24 thang 8, tua phim chinh thuc đuoc cong bo la Pokemon: Tham tu Pikachu (Pokemon Detective Pikachu). Bo phim đuoc phat hanh vao ngay 10 thang 5 nam 2019.


= Soundtracks =

Cac đia CD Pokemon đa đuoc phat hanh o Bac My, mot so trong so chung ket hop voi cac ban phat hanh đien anh cua ba bo phim Pokemon đau tien va thu 20. Nhung ban phat hanh nay tro nen pho bien cho đen cuoi nam 2001. Vao ngay 27 thang 3 nam 2007, mot đia CD ky niem muoi nam đuoc phat hanh co chua 18 ban nhac tu ban long tieng Anh; đay la ban phat hanh tieng Anh đau tien trong hon nam nam. Nhac phim cua cac bo phim Pokemon đa đuoc phat hanh tai Nhat Ban moi nam cung voi cac ban phim đien anh. Vao nam 2017, mot album nhac phim co am nhac tu cac phien ban Bac My tu 17 đen 20 phim đa đuoc phat hanh.


= Pokemon Trading Card Game =

Pokemon Trading Card Game (TCG) la mot tro choi the suu tap voi muc tieu tuong tu nhu mot tran đau Pokemon trong loat tro choi chinh. Nguoi choi su dung nhung the bai Pokemon, voi nhung suc manh va yeu điem rieng, co gang chien thang đoi thu bang cach "đanh bai" the bai Pokemon cua ho. Tro choi đuoc phan phoi o Bac My boi Wizards of the Coast vao nam 1999. Voi su phat hanh cua tro choi Pokemon Ruby va Sapphire tren may Game Boy Advance, Pokemon Company thu hoi nhung the bai tu Wizards of the Coast va bat đau tu minh phan phoi nhung the bai. Goi mo rong Expedition gioi thieu Pokemon-e Trading Card Game, noi nhung the bai (phan lon) tuong thich voi Nintendo e-Reader. Nintendo ngung san xuat nhung the bai tuong thich voi e-Reader khi phat hanh FireRed va LeafGreen. Nam 1998, Nintendo phien ban Game Boy Color cua tro choi the bai tai Nhat Ban; Pokemon Trading Card Game lan luot đuoc phat hanh tai My va chau Au vao nam 2000. Tro choi bao gom nhung the bai phien ban ky thuat so tu bo nguyen ban va hai goi mo rong đau tien (Jungle and Fossil), cung nhu la mot so the bai đoc quyen cho tro choi. Phan tiep theo đuoc phat hanh tai Nhat Ban vao nam 2001.


= Manga =

Co nhieu manga dua tren Pokemon, bon trong so đo đuoc phat hanh ban tieng Anh boi Viz Media, va bay trong so đo đuoc phat hanh boi Chuang Yi. Nhung bo manga tu dua tren tro choi đen anime roi ca Trading Card Game. Ban cot truyen goc cung đa đuoc phat hanh. Vi nhieu bo khac nhau đuoc xuat ban boi cac tac gia khac nhau, hau het cac bo manga Pokemon co nhung khac biet rieng voi nhau va ke ca anime. Pokemon Pocket Monsters va Pokemon Adventures la hai bo manga van tiep dien tu the he đau tien. Tai Viet Nam, bo truyen Pokemon Special đuoc phat hanh boi Nha xuat ban Kim Đong trong thap nien 2000, nhung đen tap 12 thi ngung xuat ban, vi vuong mac cac van đe ve viec chua co đon vi quan ly ban quyen ve Pokemon. Đen nam 2015, bo truyen đuoc Nha xuat ban Kim Đong phat hanh tro lai voi ten manga đuoc phat hanh la "Pokemon đac biet". Đong thoi cac ten nhan vat, Pokemon va chieu thuc đuoc phia The Pokemon Company cung cap đe tao nen su thong nhat cho thi truong Viet Nam.

Danh sach cac manga Pokemon
Pokemon: The Electric Tale of Pikachu (Dengeki Pikachu), mot shonen manga cua Ono Toshihiro. No đuoc chia thanh bon tankobon. Bo truyen dua theo anime.
Pokemon Đac biet (Pocket Monsters SPECIAL) boi Kusaka Hidenori (cot truyen), Mato (cuu dien hoa), va Yamamoto Satoshi (hien dien hoa), bo manga noi tieng nhat, dua theo tro choi. Noi dung xoay quanh nhung Huan luyen vien Pokemon đuoc goi la "Nguoi giu Pokedex" (Pokedex holders).
Magical Pokemon Journey (Pocket Monsters PiPiPi ★ Adventures), mot shojo manga
Pikachu Meets the Press (truyen tren bao)
Ash & Pikachu (Satoshi to Pikachu)
Pokemon Gold & Silver
Pokemon Ruby-Sapphire va Pokemon Pocket Monsters
Pokemon: Jirachi Wish Maker
Pokemon: Destiny Deoxys
Pokemon: Lucario and the Mystery of Mew (chuyen the tu phim lan thu ba)
Pokemon Ranger and the Temple of the Sea (chuyen the tu phim lan thu tu)
Pokemon Diamond and Pearl Adventure!
Pokemon Adventures: Diamond and Pearl / Platinum
Pokemon: The Rise of Darkrai' (chuyen the tu phim lan thu nam)
Pokemon: Giratina and the Sky Warrior (chuyen the tu phim lan thu sau)
Pokemon: Arceus and the Jewel of Life (chuyen the tu phim lan thu bay)
Pokemon: Zoroark: Master of Illusions (chuyen the tu phim lan thu tam)
Pokemon The Movie: White: Victini and Zekrom (chuyen the tu phim lan thu chin)
Pokemon Black and White
Pokemon: Cuoc phieu luu cua Pippi boi Anakubo Kosaku, bo Pokemon manga đau tien. Mot bo manga tau hai, voi mot Huan luyen vien Pokemon ten Red, con Pippi (Clefairy) tho lo cua cau, va mot con Pikachu.
Pokemon Card ni Natta Wake (How I Became a Pokemon Card) boi Himeno Kagemaru, mot hoa si Trading Card Game. Bao gom sau tap va moi tap bao gom mot the bai quang ba đac biet. Bo truyen noi ve nghe thuat an sau nhung the bai cua Kagemaru.
Pokemon Get aa ze! boi Asada Miho
Pocket Monsters Chamo-Chamo ★ Pretty ♪ boi Tsukirino Yumi, cung la tac gia Magical Pokemon Journey.
Pokemon Card Master
Pocket Monsters Emerald Chosen!! Battle Frontier boi Shigekatsu Ihara
Pocket Monsters Zensho boi Nakamura Satomi


= Co ti phu =
Mot board game Monopoly phong cach Pokemon đa đuoc phat hanh vao thang 8 nam 2014.


Chi trich va tranh cai = Van đe đao đuc va tin nguong ton giao =
Pokemon đa bi chi trich boi mot so tin đo Thien Chua giao chinh thong vi van đe nhan thuc ve than bi hoc va chu đe bao luc, cung nhu y tuong "su tien hoa cua Pokemon" khien ho cam thay nhu thuong hieu đang đi nguoc lai voi loi tuong thuat Kinh thanh ve su sang tao trong sach Sang The. Sat2000, mot tram ve tinh truyen hinh o Thanh Va-ti-can, đa phan bac lai rang tro Pokemon Trading Card Game va cac tro choi đien tu "chua đay tri tuong tuong sang tao" va khong co "tac đong phu gay hai đen đao đuc". O Vuong quoc Anh, tro choi "Christian Power Cards" đuoc gioi thieu vao nam 1999 boi David Tate, anh noi rang, "Mot so nguoi khong hai long voi Pokemon va muon mot su thay the, mot so khac thi lai muon nhung tro choi Thien Chua." Tro choi tuong tu nhu tro Pokemon Trading Card Game nhung su dung nhung hinh tuong trong Kinh thanh.
Nam 1999, Nintendo ngung san xuat phien ban tieng Nhat cua the bai "Koga's Ninja Trick" vi no mo ta chu Van, mot bieu tuong truyen thong cua Phat giao khong he mang y nghia tieu cuc. Nhom đau tranh ve quyen dan su va chinh tri Do Thai Lien minh phan phi bang phan nan vi bieu tuong la phien ban đao nguoc cua swastika, mot bieu tuong cua Quoc xa. La bai du kien chi đuoc ban o Nhat Ban, nhung su noi tieng cua Pokemon đa dan đen su nhap khau cac san pham vao thi truong My voi su cho phep cua Nintendo. Lien minh phan phi bang cung đa hieu viec su dung bieu tuong khong co chu đich xuc pham va cung ghi nhan su nhay cam cua Nintendo khi loai bo san pham.
Nam 1999, hai be trai chin tuoi tu Merrick, New York đa kien Nintendo vi cac em cho rang tro choi Pokemon Trading Card Game gay nen chung nghien co bac cho ban than minh.
Nam 2001, A Rap Xe Ut cam tro choiPokemon va tro choi the bai, cao buoc thuong hieu quang ba chu nghia phuc quoc Do Thai bang cach su dung Ngoi sao David trong tro choi the bai cung nhu cac bieu tuong ton giao khac nhu chu thap co lien he voi Thien Chua giao va tam giac co lien he voi Hoi Tam Điem; tro choi cung co lien quan đen đanh bac, đieu nay vi pham vao đao giao cua Hoi giao.
Pokemon cung đa tung bi cao buoc quang ba chu nghia vat chat.


= Nguoc đai đong vat =
Nam 2012, PETA chi trich y tuong cua Pokemon la nguoc đai đong vat. PETA so sanh y tuong cua thuong hieu, la bat nhung sinh vat va buoc chung phai đanh nhau, voi choi ga, choi cho va rap xiec, nhung su kien thuong bi chi trich vi nguoc đai đong vat. PETA đa phat hanh mot tua game nhai theo Pokemon trong đo cac Pokemon chien đau voi Huan luyen vien cua minh đe gianh lay su tu do. PETA cung co lai su phan đoi cua minh vao nam 2016 cung voi su phat hanh cua Pokemon Go, quang ba voi hashtag #GottaFreeThemAll.


= Suc khoe =

Ngay 16 thang 12 nam 1997, hon 635 tre em Nhat Ban phai nhap vien vi xuat hien con đong kinh. Nguyen nhan cua con đong kinh đuoc xac đinh la do mot tap phim cua Pokemon ten "Denno Senshi Porygon", (thuong đuoc dich la "Chien binh May tinh Porygon", mua 1, tap 38); chinh vi the, cho đen nay tap phim nay van chua đuoc chieu lai. Trong tap phim cu the nay, mot canh phim co xay ra mot vu no voi anh sang đo va xanh lam nhap nhay lien tuc. Mot nghien cuu sau đo chi ra rang nhung anh sang nhap nhay trong phan canh đo đa gay nen con đong kinh o mot so tre, ke ca khi tre đo khong co tien su mac đong kinh. Tai nan nay đa đuoc lay lam nguon cam hung cho nhieu video che lien quan đen chu đe Pokemon, va bi gieu nhai trong tap phim "Thirty Minutes over Tokyo" cua The Simpsons va tap phim "Chinpokomon" cua South Park, va hang loat cac bo phim khac.


= Monster in My Pocket =
Vao thang 3 nam 2000, Morrison Entertainment Group, mot cong ty san xuat đo choi tai Manhattan Beach, California, đa kien Nintendo vi cho rang Pokemon xam pham cac nhan vat cua Monster in My Pocket. Tham phan đa đua ra phan quyet rang khong co su xam pham nao va Morrison khang cao. Vao ngay 4 thang 2 nam 2003, Toa an Phuc tham Lien bang Hoa Ky Khu vuc 9the U.S. Court of Appeals for the Ninth Circuit khang đinh quyet đinh bac bo đon kien cua Toa an Huyen.


= Pokemon Go =

Chi trong vong hai ngay sau khi phat hanh, Pokemon Go đa lam day len lo ngai ve su an toan trong cong đong nguoi choi. Nhieu nguoi bi chan thuong nhe vi bi nga khi choi tro choi do mat tap trung.
Nhieu so canh sat o cac quoc gia khac nhau đa đua ra nhung canh bao ve van nan mat tap trung khi lai xe, khi sang đuong, va bi nhung ten toi pham nham đen khi khong đe y xung quanh. Nhieu nguoi đa dinh nhung chan thuong cac cap đo tu nhung tai nan lien quan đen tro choi, va nguoi choi o Bosna cung đuoc canh bao rang hay tranh xa nhung bai min sot lai tu chien tranh Bosnia nhung nam 1990. Ngay 20 thang 7 nam 2016, Mot cau be 18 tuoi o Chiquimula, Guatemala đa bi ban va giet khi choi tro choi vao toi muon. Đay la truong hop tu vong đau tien đuoc bao cao co lien quan đen ung dung. Nguoi em ho 17 tuoi cua cau be, cung đi cung nan nhan vao luc đo, đa bi ban vao chan. Canh sat suy luan rang hung thu đa su dung kha nang dung GPS cua ung dung đe tim hai cau be.


Tam anh huong trong van hoa Pokemon, la mot thuong hieu noi tieng toan cau, đa đe lai nhung dau an lon trong van hoa đai chung ngay nay. Nhieu loai Pokemon đa tro thanh bieu tuong; vi du nhu hai qua bong bay hinh Pikachu trong cuoc Dieu hanh Ngay Le ta on Macy's, nhung chiec may bay van hanh boi All Nippon Airways, nhung mat hang, va cong vien du lich giai tri đuoc mo tai Nagoya, Japan nam 2005 va tai Đai Bac nam 2006 voi chu đe Pokemon. Pokemon con xuat hien tren bia tap chi Hoa Ky Time vao nam 1999. Bo phim Drawn Together cua kenh Comedy Central co mot nhan vat mang ten Ling-Ling, la mot nhan vat che tu Pikachu. Mot vai chuong trinh khac nhu The Simpsons, South Park va Robot Chicken đa nhac đen va gieu nhai Pokemon, cung voi nhieu chuong trinh khac. Pokemon cung đa xuat hien tren I Love the '90s: Part Deux cua VH1. Mot chuong trinh nguoi đong dua tren bo anime ten Pokemon Live! đa đi tour vong quanh Hoa Ky cuoi nam 2000. Jim Butcher noi rang Pokemon la mot trong nhung nguon cam hung cua bo tieu thuyet Codex Alera.
Pokemon con đe lai nhung dau an trong linh vuc khoa hoc. Bao gom nhung loai đong vat đuoc đat ten theo Pokemon, nhu Stentorceps weedlei (đuoc đat ten theo Pokemon Weedle vi su tuong đong ve ngoai hinh) va Chilicola Charizard Monckton (đuoc đat ten theo Pokemon Charizard). Ngoai ra con co mot protein đuoc đat ten theo Pikachu, đuoc goi la Pikachurin.
Vao thang 11 nam 2001, Nintendo mo mot cua hang đuoc goi la Pokemon Center tai New York, trong Rockefeller Center, đuoc tao hinh dua theo hai cua hang Pokemon Center khac o Tokyo va Osaka va đuoc đat ten theo mot loai toa nha trong loat tro choi. Pokemon Centers la mot toa nha gia tuong, noi cac Huan luyen vien se mang Pokemon bi thuong cua minh đen đe chua tri sau nhung chan chien đau. Cua hang ban nhung mat hang Pokemon trong hai tang, bao gom ao va Pokemon nhoi bong. Cua hang con co mot May Phan Phoi Pokemon (Pokemon Distributing Machine) đe nguoi choi co the đat tro choi cua minh vao va nhan nhung qua trung Pokemon đang đuoc phan phat tai thoi điem đo. Ben canh đo con co nhung ban đau the bai đe nguoi choi co the thach đau nhau hoac thach đau nhan vien nhung tran Pokemon Trading Card Game. Sau đo cua hang đa đong cua đuoc thay the boi Nintendo World Store vao ngay 14 thang 5 nam 2005. Bon ki-ot Pokemon Center đa đuoc mo cua o cac trung tam thuong mai nam trong khu vuc Seattle. Cua hang Pokemon Center truc tuyen đuoc tai mo cua vao ngay 6 thang 8 nam 2014.

Tien si giao duc Joseph Tobin đua ra gia thuyet rang thuong hieu co the đat đuoc su thanh cong the nay la do danh sach dai nhung cai ten de thuoc va de nho. Vu tru giau tinh gia tuong de dang tao ra nhung cuoc tranh luan luan va the hien muc đo hieu biet. Ten cua nhung sinh vat nay thuong co lien ket voi nhung đac tinh cua chung, đieu đo ket hop voi niem tin cua tre em rang nhung cai ten co suc manh bieu tuong. Tre em co the lua chon Pokemon ua thich cua chung va khang đinh ca tinh cua ban than, đong thoi van khang đinh su phu hop voi gia tri cua mot nhom, nhung van co the phan biet ban than voi nhung ca nhan khac bang cach khang đinh chung thich hay khong tich cai gi o moi phan. Pokemon nhan đuoc su noi tieng vi no cho thay nhung yeu to ca nhan trong mot cong đong lon, va mat đi su noi tieng đo khi cac khach hang cua thuong hieu dan nhan ra rang cong đong nay qua lon va tim kiem nhung cong đong co su phan loai ro rang hon.

Trong suot lich su hinh thanh va phat trien cua minh, Pokemon đuoc coi la đoi thu cua thuong hieu Digimon ra mat cung thoi điem. Đuoc mieu ta la "Cai 'mon' khac" boi Juan Castro cua IGN, Digimon khong nhan đuoc su noi tieng quoc te hay thanh cong nhu Pokemon, nhung van duy tri đuoc mot luong fan trung thanh. Lucas M. Thomas cua IGN noi rang Pokemon la "su so sanh va canh tranh khong ngung nghi" cua Digimon, va ket luan rang su thanh cong cua Pokemon la do co che tien hoa đon gian cua no, trai nguoc voi Digivolution. Hai thuong hieu đa đuoc mot so nguon luu y ve su tuong đong trong y tuong va phong cach, vi du nhu GameZone. Mot cuoc tranh luan giua fan hai ben đo la thuong hieu nao co truoc. Thuc ra, san pham đa phuong tien đau tien cua Pokemon, Pokemon Red vaGreen, đuoc phat hanh vao ngay 27 thang 2 nam 1996; trong khi đo thu nuoi ao Digimon đuoc phat hanh vao ngay 26 thang 6 nam 1997.


= Cong đong fan =
Trong khi đoi tuong ma Pokemon huong đen la tre em, nhung nguoi mua Pokemon Omega Ruby va Alpha Sapphire som nhat lai la nhung nguoi o đo tuoi 20. Nhieu fan đa la nguoi lon đa tung choi tro choi khi con nho va sau đo quay tro lai.
Co nhieu fansite danh rieng cho Pokemon, bao gom Bulbapedia, mot bach khoa toan thu dang wiki, va Serebii, mot website tin tuc va thong tin. Nhieu cong đong fan lon cung co mat o nhung nen tang khac nhau, vi du nhu subreddit r/pokemon voi hon 2,2 trieu nguoi theo doi.


Tham khao Lien ket ngoai Cong trang Web chinh thuc cho cac trang web Pokemon o khu vuc va Quoc gia
Trang web Pokemon chinh thuc o Nhat Ban (tieng Nhat)
Trang web Pokemon chinh thuc o Hoa Ky
Trang web Pokemon chinh thuc o Anh