Nha nuoc Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam la "nha nuoc phap quyen xa hoi chu nghia", theo Đieu 2, Hien phap 2013. Đay la su ket hop cua hai kieu nha nuoc: nha nuoc xa hoi chu nghia va nha nuoc phap quyen.


Ban chat Nha nuoc mang ban chat giai cap, la to chuc đe thuc hien quyen luc chinh tri cua giai cap thong tri. Cho đen nay đa co cac kieu Nha nuoc chu no, Nha nuoc phong kien, Nha nuoc tu san, Nha nuoc xa hoi chu nghia.
Nha nuoc Cong hoa Xa hoi chu nghia Viet Nam la kieu Nha nuoc Xa hoi chu nghia, the hien o:

Nha nuoc do Đang Cong san Viet Nam lanh đao. Đang Cong san Viet Nam lanh đao Nha nuoc Viet Nam thong qua quyet đinh cac chu truong, đuong loi va thong qua viec đua đang vien cua minh vao nam giu cac chuc danh quan trong cua Nha nuoc. Đieu 4 cua Hien phap Viet Nam 2013 khang đinh vai tro lanh đao tuyet đoi cua Đang len Nha nuoc va xa hoi.
Cung la Nha nuoc phap quyen, nen Nha nuoc Cong hoa Xa hoi chu nghia Viet Nam mang cac ban chat chung cua Nha nuoc phap quyen, đo la:

Cac co quan Nha nuoc đuoc thiet ke, hoat đong tren co so phap luat. Ban than Nha nuoc đat minh trong khuon kho phap luat. Hien phap Viet Nam nam 2013 co quy đinh ro đia vi phap ly, chuc nang, tham quyen cua cac co quan Nha nuoc bao gom Quoc hoi (chuong V Hien phap, Luat To chuc Quoc hoi Viet Nam), Chu tich nuoc (chuong VI Hien phap), Chinh phu (chuong VII Hien phap, Luat To chuc Chinh phu), Toa an nhan dan va Vien kiem sat nhan dan (chuong VIII Hien phap, Luat To chuc Toa an nhan dan, Luat To chuc Vien kiem sat nhan dan), Chinh quyen đia phuong (chuong IX Hien phap, Luat To chuc Hoi đong nhan dan va Uy ban nhan dan), Hoi đong bau cu quoc gia va kiem toan nha nuoc. Đoi voi cac Bo, co quan ngang Bo, co quan truc thuoc Chinh phu, ban quan ly cac khu kinh te, thi co cac Nghi đinh cua Chinh phu quy đinh ve chuc nang, nhiem vu, quyen han va co cau to chuc cua ho.
Cac ban chat khac cua Nha nuoc Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam la:

Dan chu tap trung
Khong co su phan chia giua 3 nganh lap phap, hanh phap, va tu phap, ma la su thong nhat, phan cong, phoi hop, kiem soat giua cac co quan nha nuoc trong viec thuc hien cac quyen nay.
La Nha nuoc đon nhat va tap quyen: O Viet Nam chi co mot Hien phap chung. Cac đia phuong khong co quyen lap hien va lap phap ma ban hanh cac VBQPPL theo luat đinh.
Ngoai ra, theo Hien phap, Nha nuoc Viet Nam con co ban chat sau:

"Nha nuoc cua dan, do dan va vi dan".


Chuc nang = Chuc nang đoi noi =
Chuc nang kinh te
Chuc nang chinh tri
Chuc nang xa hoi


= Chuc nang đoi ngoai =
Chuc nang bao ve đat nuoc


To chuc Nha nuoc trung uong Nha nuoc Viet Nam la he thong co 4 co quan. Đo la

Co quan quyen luc hay con goi la cac co quan đai dien (lap phap): bao gom Quoc hoi o cap trung uong va Hoi đong nhan dan cac cap đia phuong do nhan dan truc tiep bau ra va thay mat nhan dan thuc hien quyen luc nha nuoc.
Co quan hanh chinh (hanh phap): bao gom Chinh phu o cap trung uong va Uy ban nhan dan cac cap đia phuong do co quan quyen luc tuong ung bau ra.
Co quan xet xu (tu phap): bao gom Toa an nhan dan toi cao o cap trung uong va Toa an nhan dan cac cap đia phuong.
Co quan kiem sat (cong to): bao gom Vien kiem sat nhan dan toi cao o cap trung uong va Vien kiem sat nhan dan cac cap đia phuong.
Duoi đay la So đo to chuc cua Nha nuoc Cong hoa Xa hoi chu nghia Viet Nam nam 2016:


Tong Bi thu Ban Chap hanh Trung uong Đang Cong san Viet Nam Tong Bi thu Ban chap hanh Trung uong Đang Cong san Viet Nam, goi ngan gon hon la Tong Bi thu Đang Cong san Viet Nam hay Tong Bi thu, la chuc danh lanh đao cao nhat cua Đang Cong san Viet Nam va cung la chuc vu cam quyen cao nhat trong he thong chinh tri Viet Nam.
Tong Bi thu Ban Chap hanh Trung uong Đang Cong san Viet Nam đuong nhiem la ong To Lam .


Quoc hoi Quoc hoi Viet Nam theo mo hinh đon vien va la co quan quyen luc nha nuoc cao nhat. Quoc hoi Viet Nam co cac nhiem vu chinh:

Lap hien, Lap phap;
Quyet đinh cac van đe quan trong cua đat nuoc;
Giam sat toi cao hoat đong cua Nha nuoc;
Quyet đinh van đe chien tranh hay hoa binh;
Quyet đinh trung cau dan y.
Thanh phan nhan su cua co quan nay la cac đai bieu, do cu tri Viet Nam bau ra theo nguyen tac pho thong, binh đang, truc tiep va bo phieu kin. Cac đai bieu đuoc bau chiu trach nhiem truoc cu tri bau ra minh va truoc cu tri ca nuoc, co nhiem ky 5 nam. Hien nay, Quoc hoi co 499 đai bieu.
Đung đau Quoc hoi Viet Nam la Chu tich Quoc hoi do cac đai bieu bau ra. Hien nay Chu tich Quoc hoi la ong Tran Thanh Man.


Chinh phu Chinh phu Viet Nam la co quan hanh chinh nha nuoc cao nhat cua nuoc Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam, thuc hien quyen hanh phap, la co quan chap hanh cua quoc hoi. Chinh phu chiu su giam sat cua Quoc hoi va Chu tich nuoc. Chinh phu phai chap hanh:

Hien phap, luat, nghi quyet cua Quoc hoi
Phap lenh, nghi quyet cua Uy ban Thuong vu Quoc hoi
Lenh, quyet đinh cua Chu tich nuoc
Chinh phu Viet Nam đuoc thanh lap trong ky hop thu nhat cua Quoc hoi moi khoa va co nhiem ky la 5 nam.
Đung đau Chinh phu Viet Nam la Thu tuong. Thu tuong Chinh phu nuoc Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam do Chu tich nuoc đe cu va Quoc hoi phe chuan. Cac Pho thu tuong do Thu tuong chi đinh. Cac thanh vien Chinh phu do Chu tich nuoc chi đinh theo đe xuat cua Thu tuong Chinh phu va đuoc Quoc hoi phe chuan. Hien nay, Thu tuong Chinh phu la ong Pham Minh Chinh.


Toa an nhan dan Toi cao Toa an nhan dan Toi cao Viet Nam la co quan xet xu nha nuoc cao nhat va co nhung nhiem vu va quyen han sau:

Huong dan cac Toa an ap dung thong nhat phap luat, tong ket kinh nghiem xet xu cua cac Toa an.
Giam đoc viec xet xu cua cac Toa an cac cap; giam đoc viec xet xu cua Toa an đac biet va cac Toa an khac, tru truong hop co quy đinh khac khi thanh lap cac Toa an đo.
Trinh Quoc hoi du an luat va trinh Uy ban thuong vu Quoc hoi du an phap lenh theo quy đinh cua phap luat.
Đung đau Toa an nhan dan Toi cao la Chanh an Toa an nhan dan Toi cao. Chanh an Toa an nhan dan Toi cao do Chu tich nuoc đe cu va Quoc hoi phe chuan. Hien nay, Chanh an Toa an nhan dan Toi cao la ong Le Minh Tri.


Vien kiem sat nhan dan toi cao Vien kiem sat nhan dan toi cao la co quan kiem sat va cong to nha nuoc cao nhat.
Vien kiem sat co tham quyen cong to va kiem sat hoat đong tu phap:

Thuc hanh quyen cong to, kiem sat hoat đong tu phap cua nuoc Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam.
Bao ve Hien phap va phap luat, bao ve quyen con nguoi, quyen cong dan, bao ve che đo xa hoi chu nghia, bao ve loi ich cua Nha nuoc, quyen va loi ich hop phap cua to chuc, ca nhan, gop phan bao đam phap luat đuoc chap hanh nghiem chinh va thong nhat.
Đung đau Vien kiem sat nhan dan toi cao la Vien truong Vien kiem sat nhan dan toi cao do Chu tich nuoc bo nhiem theo Hien phap. Hien nay, Vien truong Vien kiem sat nhan dan toi cao la ong Nguyen Huy Tien.


Chu tich nuoc Chu tich nuoc la nguyen thu quoc gia cua Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam, la nguoi đung đau Nha nuoc Viet Nam va thong linh luc luong vu trang nhan dan Viet Nam. Chu tich nuoc hien nay la ong Luong Cuong.
Chu tich nuoc do Quoc hoi bau ra trong so đai bieu Quoc hoi voi nhiem ky 5 nam. Chu tich nuoc co cac quyen han nhu sau:

Cong bo Hien phap, luat, phap lenh; đe nghi Uy ban Thuong vu Quoc hoi xem xet lai phap lenh trong thoi han 10 ngay, ke tu ngay phap lenh đuoc thong qua; neu phap lenh đo đuoc Uy ban Thuong vu Quoc hoi bieu quyet tan thanh ma Chu tich nuoc khong nhat tri thi Chu tich nuoc trinh Quoc hoi quyet đinh tai ky hop gan nhat.
Đe nghi Quoc hoi bau, mien nhiem, bai nhiem Pho Chu tich nuoc, Thu tuong Chinh phu.
Quyet đinh bo nhiem, mien nhiem, cach chuc Pho Thu tuong, Bo truong va cac thanh vien khac cua Chinh phu.
Quyet đinh bo nhiem, mien nhiem, bai nhiem Chanh an Toa an nhan dan toi cao, Vien truong Vien kiem sat nhan dan toi cao; bo nhiem, mien nhiem, cach chuc Tham phan Toa an nhan dan toi cao; bo nhiem, mien nhiem, cach chuc Pho Chanh an Toa an Nhan dan toi cao, Tham phan cac Toa an khac, Pho Vien truong, Kiem sat vien Vien kiem sat Nhan dan toi cao.
Quyet đinh đac xa.
Quyet đinh cac chinh sach đoi noi va đoi ngoai cua Chinh phu.
Co quyen trieu tap, tham du va đong thoi la chu toa cac phien hop cua Chinh phu.
Co quyen trieu tap cac tuong linh trong luc luong vu trang nhan dan đe thao luan, nghe bao cao cac van đe ve quoc phong, an ninh.
Co quyen bac bo cac van ban cua Thu tuong Chinh phu va cac thanh vien Chinh phu trai voi Hien phap va phap luat.
Quyet đinh tang thuong huan chuong, huy chuong, cac giai thuong nha nuoc, danh hieu vinh du nha nuoc.
Quyet đinh cho nhap quoc tich, thoi quoc tich, tro lai quoc tich hoac tuoc quoc tich Viet Nam.
Thong linh luc luong vu trang nhan dan Viet Nam, giu chuc Chu tich Hoi đong quoc phong va An ninh, quyet đinh phong, thang, giang, tuoc quan ham cap tuong, chuan đo đoc, pho đo đoc, đo đoc hai quan; bo nhiem, mien nhiem, cach chuc Tong tham muu truong, Chu nhiem Tong cuc chinh tri Quan đoi nhan dan Viet Nam; can cu vao nghi quyet cua Quoc hoi hoac cua Uy ban Thuong vu Quoc hoi cong bo, bai bo quyet đinh tuyen bo tinh trang chien tranh; ra lenh tong đong vien hoac đong vien cuc bo, cong bo, bai bo tinh trang khan cap; trong truong hop Uy ban Thuong vu Quoc hoi khong the hop đuoc cong bo, bai bo tinh trang khan cap trong ca nuoc hoac o tung đia phuong
Truong ban Ban chi đao cai cach Tu phap Trung uong Đang Cong san Viet Nam; quyet đinh chu truong, đinh huong ve co che, chinh sach, giai phap thuc hien co hieu qua nhiem vu cai cach tu phap. Yeu cau cac tinh uy, thanh uy, đang đoan, ban can su đang va đang uy truc thuoc Trung uong cung cap thong tin, tham gia y kien đoi voi cac van ban ve linh vuc tu phap va bao cao ket qua viec trien khai thuc hien Nghi quyet 49-NQ/TW cua Bo Chinh tri va cac nghi quyet, chi thi, quyet đinh, ket luan ve linh vuc cai cach tu phap cua Ban Chap hanh Trung uong, Bo Chinh tri, Ban Bi thu
Tiep nhan đai su đac menh toan quyen cua nuoc ngoai; bo nhiem, mien nhiem, cu, trieu hoi đai su đac menh toan quyen cua Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam; phong ham, cap đai su; quyet đinh đam phan, ky đieu uoc quoc te nhan danh Nha nuoc; trinh Quoc hoi phe chuan, quyet đinh gia nhap hoac cham dut hieu luc đieu uoc quoc te quy đinh tai Khoan 14 Đieu 70; quyet đinh phe chuan, gia nhap hoac cham dut hieu luc đieu uoc quoc te khac nhan danh Nha nuoc


To chuc Nha nuoc tai đia phuong Viet Nam theo che đo đon nhat, cac chinh quyen đia phuong phu thuoc vao chinh quyen trung uong. Hien nay co 3 cap đia phuong la cap tinh (tinh va thanh pho truc thuoc trung uong), cap huyen (thanh pho thuoc tinh, thi xa, quan va huyen) va cap xa (xa, phuong va thi tran). Tai moi cap co cac co quan tuong ung la Hoi đong nhan dan, Uy ban nhan dan, Toa an nhan dan va Vien kiem sat nhan dan.


= Hoi đong nhan dan =
Hoi đong nhan dan la co quan quyen luc tai cap thanh pho truc thuoc trung uong, tinh, quan, thanh pho va huyen. Đai bieu HĐND do cu tri khu vuc đo bau len voi nhiem ki 5 nam. 
Đung đau HĐND la Chu tich HĐND do cac đai bieu bau ra.


= Uy ban nhan dan =
Uy ban nhan dan la co quan hanh chinh tai cap thanh pho truc thuoc trung uong, tinh, quan, thanh pho va huyen.
Đung đau UBND la Chu tich UBND do Hoi đong Nhan dan cap đo bau ra.


= Toa an nhan dan =
Toa an nhan dan la co quan xet xu tai cap thanh pho truc thuoc trung uong, tinh, quan, thanh pho va huyen.
Đung đau TAND la Chanh an do Chanh an Toa an nhan dan Toi cao bo nhiem.


= Vien kiem sat nhan dan =
Vien kiem sat nhan dan la co quan kiem sat va cong to tai cap thanh pho truc thuoc trung uong, tinh, quan, thanh pho va huyen.
Đung đau Vien kiem sat la Vien truong do Vien truong Vien Kiem sat Toi cao bo nhiem.


Đanh gia Bo may Nha nuoc Viet Nam hien nay the hien đuoc su hieu qua tuong đoi trong cong tac quan ly cung nhu van hanh đat nuoc. Tuy nhien, con mot so ton tai nhu: cong kenh, yeu kem va tri tre o tai mot so đia phuong cung nhu cac co quan bo.
Ben canh đo, bo may hanh chinh co qua nhieu ban be, thu truong, vu truong, nhieu cap pho. Theo quy đinh, moi bo chi đuoc co toi đa 4 thu truong, nhung cac Bo Nong nghiep va Phat trien nong thon, Bo Cong Thuong đeu co luc co toi 10 thu truong.


Tham khao Tham khao Giao trinh Đai cuong Nha nuoc va Phap luat, TA VAN THIEN, Nha xuat ban Thong ke, Ha Noi, thang 4/2008.
Giao trinh Phap luat Đai cuong,TA VAN THIEN, Nha xuat ban Thong ke, Ha Noi, 2006.
Hien phap Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam nam 2013