Su kien Dust Bowl, con goi la Thap nien Ba muoi Do ban (Dirty Thirties) hay Su kien Con bao Đen la mot giai đoan lich su o Hoa Ky va Canada, noi bat voi hien tuong rat nhieu con bao va loc cuon theo nhieu cat bui hoanh hanh o cac đong co tai khu vuc Bac My, gay ra nhieu thiet hai nghiem trong cho he sinh thai va nong nghiep trong khu vuc. Han han nghiem trong cung nhu viec thieu kha nang ap dung cac bien phap canh tac tren đat kho han đuoc cho la đa gay ra tinh trang nay. Cung can phai ke đen viec canh tac sai lam tai vung Đai Binh nguyen Bac My trong thap ky truoc đo, vi du nhu cay bua qua ky o tang đat mat đa tieu diet cac loai cay co ban đia von co he thong re sau rong giup giu đat va nuoc ngay ca trong đieu kien han han va nhieu gio bao. Qua trinh co khi hoa dien ra manh me va viec ung dung sau rong cac cong cu canh tac tien tien, đac biet la may keo co nho chay bang xang va may gat đap lien hop đa anh huong manh toi quyet đinh chuyen đoi cac vung đong co kho han (phan lon chung nam trong khu vuc co luong mua khong qua 10 inch (250 mm) hang nam) thanh đat canh tac.
Trong nhung đot han han trong thap nien 1930, lop đat mat khong đuoc giu chat vao nen đat phia duoi đa bi gio thoi tung len va tro thanh bui bay khap noi thanh tung đam lon trong nhu may, co khi lam đen kin ca bau troi. Nhung cum bui đen đo - đuoc goi la "con bao đen" (black blizzard) hay "con song đen" (black roller) - co khi bay toi tan cac khu dan cu vung duyen hai phia Đong Hoa Ky ti nhu Thanh pho New York hay Washington, D.C., va thuong lam giam tam nhin cua cu dan xuong con mot met hay tham chi con thap hon. O Oklahoma, nhung tran bao đen kin troi lam tam nhin giam xuong con so khong đung nghia, va moi thu bi bui phu kin. So đat bi gio thoi bay mat đuoc cho la con nhieu hon so voi so bun đat bi song Mississippi cuon ra bien. Phong vien cua hang tin Associated Press, Robert E. Geiger trong bai phong su o Thanh pho Boise, Oklahoma ve con bao bui ngay 14 thang 4 nam 1935, goi ngay hom ay la "Chu Nhat Đen" (Black Sunday); Edward Stanley, bien tap vien cua Associated Press tai thanh pho Kansas đa dung thuat ngu "Dust Bowl" khi bien tap lai bai phong su cua Geiger.
Nan han han va xoi mon đat trong su kien Dust Bowl đa gay anh huong đen 100.000.000 mau Anh (400.000 km2) tai vung can xoong cua cac bang Texas, Oklahoma va lan sang cac vung lan can tai cac bang New Mexico, Colorado, Kansas. Hang van gia đinh nong dan đa buoc phai roi bo trang trai va ruong đat cua minh vi su kien nay. Nhieu nguoi trong so ho co goc gac tu vung Oklahoma (đuoc goi la nhung nguoi Okie) di tan xuong vung California va cac bang khac mong tim đuoc co hoi song tot hon, nhung that vong vi tinh trang song o nhung vung nay - von đang hung chiu cuoc khung hoang kinh te tram trong trong giai đoan 1929-33 - cung chang kha gi hon may. Nha van John Steinbeck đa viet cac cuon tieu thuyet Chum nho uat han va Cua Chuot va Nguoi noi ve cuoc song cung cuc cua cac di dan nay. Đo la con chua ke hang tram hay hang nghin cu dan đia phuong bi chet do ngop boi khoi va bui. Hau qua nang ne cua su kien nay đa gop phan lam tram trong them cuoc khung hoang kinh te, va Walter Schmitt đa goi nhung su kien nay la "cu đanh kep bat ngo" cua han han va khung hoang.
Su kien Dust Bowl cung voi cuoc Đai Khung hoang kinh te đa phoi bay khia canh đen toi cua chu nghia thau khoan, khi ma nguoi kinh doanh chi biet đen loi ich ca nhan va ngan han, bo mac loi ich lau dai cua ca cong đong va cua moi truong, sinh thai. Nhung he qua to lon cua no đa khien chinh phu Hoa Ky thuc thi chuong trinh cai to "Chinh sach moi" (New Deal), trong đo co nhung bien phap nham thay đoi phuong phap canh tac va bao ton đat đai trong vung, ngan chan mot tham hoa moi co the xay ra khi thi truong kinh te va moi truong mot lan nua lai sup đo.


Boi canh va nguyen nhan = Tom tat =
Noi ngan gon, nguyen nhan cua su kien bao bui trong giai đoan nay bat nguon tu phuong phap lam nong cu ky va viec canh tac o at, vo toi va khien đat bi cay cuoc qua muc, tham thuc vat ban đia bi tieu diet lam cho lop đat mat qua kho, khong con đuoc cay coi giu chat xuong nen đat khien cho cac con gio manh thoi tung lop đat mat đi khap noi gay ra nhung tran bao bui quy mo khong lo. Đot han han lon trong thap nien 1930 đa cham ngoi cho nhung con bao bui đo, khi han han lam đat cang them kho va de bi thoi bay hon.
Phai noi nguoi dan đa khong hieu biet ky ve nhung kho khan cua vung Đai Binh nguyen, ve đieu kien khi hau, tho nhuong cua no va nhung sai lam, khuyet điem trong phuong phap lam nong truyen thong von thich hop hon voi cac vung đat o phia Đong. Cac bao cao chinh thuc ve tiem nang nong nghiep rat it oi va thuong dan đen ket luan tieu cuc ve kha nang kinh te cua vung, tuy nhien nhung tin đon thoi phong đai va sai su thuc thi co rat nhieu nham muc đich "quang cao" va khuyen khich nguoi dan di cu sang mien Tay. Nhung giai đoan am uot va mua nhieu bat thuong cung khien nguoi dan lo đi cac nguy co va kho khan do khi hau kho han trong vung, va gay nen ao tuong keo dai ve viec thoi tiet se kha hon va mua se dan nhieu len. Thiet hai do gia san pham giam va chi phi do viec co khi hoa cung khien nguoi dan o at khai hoang vo hoa vo toi va - ngay ca o nhung thua đat xau va "kho nhan" - cung nhu su dung cac phuong phap canh tac gay hai cho đat - nhung lai re tien hon. He qua la đat đai trong vung đa bi suy kiet, bao mon boi nhung phuong phap lam nong sai lam, va tro thanh mot trong nhung nguyen nhan chinh khien đat bi kho, de bi xoi mon va gay ra cac con bao bui khong lo.


= Chi tiet =
Trong qua trinh khai pha vung Đai Binh nguyen Bac My truoc đay, khu vuc xay ra su kien Dust Bowl von đuoc cho la khong phu hop voi cach canh tac nong nghiep kieu chau Au. Vung đat đo đuoc goi la Đai Hoang mac My voi nguon nuoc va luong go co san rat it oi cong voi mua đong lanh, mua he nong va luong mua cuc ki thap, khien cho no it to ra hap dan hon cac vung lan can đoi xet trong lanh vuc nong nghiep va lap đon đien. Tuy nhien, trong nhung giai đoan sau đo, co nhieu nguyen nhan khien vung Đai Binh nguyen tro thanh điem đen mong muon cua nhieu nong dan va viec canh tac dien ra o at o muc đo chua tung thay. Co the tom tat mot so yeu to đo la cac đao luat cap đat đai cho nong dan voi gia re, giai đoan am uot bat thuong tao đieu kien thuan loi cho canh tac, ket hop voi thi truong ngu coc tro nen hap dan trong Chien tranh the gioi thu nhat, va viec co khi hoa lam nang suat tang vot len rat cao.
Viec khai khan va lap cac khu dan cu tai đay đa đuoc khuyen khich boi Đao luat Cap đat cho nguoi di cu (Homestead act) ban hanh nam 1862. Nam 1865, Noi chien Hoa Ky ket thuc va bon nam sau, Tuyen Đuong sat Lien luc đia Thu nhat đuoc hoan thanh, cac su kien đo đa khoi mao cho nhung đot song di dan o at vao vung Đai Binh nguyen va di nhien, viec canh tac đat nong nghiep dien ra manh me. Giai đoan am uot bat thuong dien ra trong thoi gian đo tai vung Đai Binh nguyen khien dan di cu va chinh quyen Lien bang nay sinh ao tuong ve "troi se mua sau khi cay" (rain follows the plow, mot cau noi thong dung trong gioi bao tro bat đong san) va ao tuong ve viec khi hau trong vung se vinh vien kha len. Trong khi viec canh tac ban đau chu yeu dien ra duoi dang lap cac trai chan nuoi gia suc, nam 1886 mua đong tro nen khac nghiet gay anh huong xau đen vat nuoi, roi cong them mot đot han han ngan nam 1890 va hau qua cua viec chan tha qua muc keo dai khien cho can can dan nghieng ve viec su dung đat lam noi trong trot, cay cay.
Nhan thuc đuoc nhung kho khan trong viec canh tac tai khu vuc đat kho han o vung bien, chinh quyen Hoa Ky tien hanh nhung sua đoi trong viec cap 160 mau Anh đat ruong theo đieu khoan cua đao luat cap đat: Đao luat Kinkaid ban hanh nam 1994 cap 640 mau cho dan di cu o 37 quan Tay Bac Nebraska, va đao luat cap đat mo rong nam 1909 cap 320 mau cho cac di dan đinh cu o nhung vung khac cua khu vuc Đai Binh nguyen, muc tieu ap dung la cac vung đat canh tac kho. Lan song dan nhap cu tu chau Au toi khu vuc nay bat đau dien ra tu đau the ky 20, va mot giai đoan am uot bat thuong khac trong thap nien 1910 va 1920 tai Đai Binh nguyen mot lan nua cung co ao tuong ve viec: cac khu vuc nua kho han tai đo tu nay hoan toan co the phu hop cho viec canh tac nong nghiep quy mo lon - lan nay đuoc su ho tro manh me boi cac tien bo lon lao ve ky thuat, thi du viec co khi hoa trong qua trinh canh tac ti nhu su xuat hien cua may cay va may gat đap lien hop. Anh huong cua Cach mang Nga va Chien tranh the gioi thu nhat khien cho gia nong san tang vot va kich thich cac nong dan tang cuong canh tac o at hon nua. Vi du, nhu tai vung Đong bang Coc rao (Llano Estacado hay Staked Plain) tai phia Đong New Mexico va Tay Bac Texas, dien tich đat nong nghiep tang gap đoi trong giai đoan 1900-20 va gap ba trong giai đoan 1925-30.
Co đieu, phuong phap canh tac thoi bay gio khien cho đat đai de bi xoi mon nghiem trong trong mot so đieu kien moi truong nhat đinh. Viec chuyen đoi đat hoang thanh đat nong nghiep dien ra rong khap bang phuong phap cay sau cuoc bam va cac phuong phap lam đat khac khien cac loai cay co ban đia bi huy diet gan nhu toan bo, ma cac cay co nay lai co tac dung quan trong trong viec giu đat va giu nuoc trong mua kho han. Them vao đo, chu cac đon đien trong bong gan nhu "bo khong" đat trong suot mua đong - ma đay lai la thoi điem gio bao thoi manh nhat o vung Đai Binh nguyen - cong voi viec đot bo rom ra tren ruong sau khi thu hoach - nham muc đich tru co dai - khien lop đat mat, tham cay co be mat va ham luong chat huu co trong đat ngay cang hao hut nghiem trong.
The roi mot đot han han nang giang xuong vung Đai Binh nguyen trong thap nien 1930, đay đuoc cho la giai đoan han han nghiem trong nhat va keo dai nhat tung đuoc biet đen voi 80 phan tram dien tich nuoc My chiu đieu kien thoi tiet cuc ki kho han trong nam 1934. Trong đieu kien han han, phuong phap canh tac cu tro nen cang ngay cang gay nhieu rui ro va tac hai. Han han lam lop đat mat tro nen kho gion, de bo vun va o vai noi no tro thanh bot min đung nghia đen. Luc nay tham thuc vat ban đia khong con đe ma giu đat, va cac con gio manh quet qua vung binh nguyen đa mac suc thoi tung lop đat mat nay len, gay ra cac con bao bui khong lo, mo man cho thoi ky "Dust Bowl". Ro rang, đat bi cay bua qua ky la noi phat sinh bui lon hon rat nhieu so voi đong co chua đuoc canh tac.


Vi tri va dien bien Nhung con bao bui dien ra chu yeu o phia Tay cua 100 đo Kinh Tay tai vung Binh nguyen Cao (High Plains) - mot khu vuc thuoc Đai Binh nguyen Bac My, noi co đia hinh đoi nui o phia Bac va bang phang hon o vung Đong bang Coc rao Llano Estacado, voi đo cao tu 2.500 foot (760 m) o pia Tay cho toi 6.000 foot (1.800 m) tai chan cua day Rocky. Khu vuc co khi hau nua kho han, luong mua hang nam duoi 20 inch (510 mm) vua đu đe cung cap moi truong song cho cac đong co moc thap trong khu vuc. Vung nay cung thuong bi cac đot han han keo dai xen ke voi nhung giai đoan am uot bat thuong. Trong thoi ky am uot, đat đai mau mo o đay cho phep san luong nong nghiep tang len rat cao, nhung thoi ky kho han thi nang suat sut xuong rat thap. Vung Đai Binh nguyen cung la noi co rat nhieu gio manh. Chinh vi vay, khi han han giang xuong trong thap nien 1930, cac thua ruong đao xoi qua ky va bi bo khong la muc tieu de ngam cua gio bao. Chat đat min cua Đai Binh nguyen cuc ki de bi xoi mon va de bi thoi bay đi xa boi cac con gio manh trong khu vuc. Bui tich tu trong cac con gio nhu the tro thanh cac con bao khong lo, moi nam cang luc cang manh, thoi bay hang trieu tan đat, phu đat cat đay cac trang trai va nha cua trong khu vuc va mang bui đi khap ca nuoc My.
Su kinh khung cua nhung con bao bui trong su kien nay đuoc cho la o muc đo chua tung thay trong lich su Hoa Ky. Nam 1932 co 14 con bao o cap đo đia phuong, nam 1933 co 38 con bao, 1934 co 22 con, 1935 co 40 con, 1936 co 68 con, 1937 co 72 con, 1938 co 61 con, 1939 co 30 con, 1940 va 41 moi nam co 17 con. 100 mau Anh ruong đat đa bi anh huong boi bao trong nam 1935. Nha cua chim ngap trong hang đong đat cat, may moc bi đa san lam cho hu hong het, cac cua neo đeu phai bit kin boi gie rach. Trong so nhung đot gio bui, co truong hop kha nhe chi cuon cat thanh đun đong trong cac hang rao va muong hao, nhung co nhung con "bao đen" khong lo cao toi 7.000 đen 8.000 foot (2.134 đen 2.438 m) đi kem voi sam set. Ngay 11 thang 11 nam 1933, mot con bao cuc manh cuon phang lop đat be mat qua kho cua cac trang trai bang Dakota Nam. Tiep đen, ngay 9 thang 5 nam 1934, mot trong nhung tran bao kinh khung nhat, keo dai hai ngay, đa cuon đi vo so đat đai cua vung Đai Binh nguyen. Khoi bui bay toi tan Chicago va nem xuong đay 12.000.000 pound (5.443.108 kg) đat cat. Hai ngay sau, con bao đo mang bui mu đen cac thanh pho o tan duyen hai phia Đong, ti nhu Buffalo, Boston, Cleveland, New York, va ca thu đo Washington, D.C. Mua đong 1934-35, tuyet đo roi xuong New England O Amarillo, Texas, nam 1935 la thoi khac toi te nhat voi tong cong 908 gio bao bui. Trong bay lan, tam nhin giam xuong con so khong, trong đo co mot lan bao bui che phu bau troi suot 11 gio lien. Mot con bao khac hoanh hanh suot 3 ngay ruoi. Ngay 14 thang 4 nam 1935, ngay đuoc goi la "Chu Nhat đen toi", 20 "con bao đen" toi te nhat quet qua toan bo vung Đai Binh Nguyen tu mien Nam Canada toi tan Texas, gay thiet hai nghiem trong cho khu vuc va bien ngay thanh đem; nhung nguoi chung kien noi rang đoi khi tam nhin cua ho giam xuong khong toi nam foot. Phong vien cua Associated Press tai Denver, Robert E. Geiger đa tuong thuat lai su kien đo tai Thanh pho Boise, Oklahoma. Bai viet cua ong xuat hien tren bao voi thuat ngu "Dust Bowl" do bien tap vien Edward Stanley o thanh pho Kansas su dung đe mieu ta nhung con bao bui ma Geiger tuong thuat.


Hau qua Tham hoa cua Dust Bowl lam tram trong them tai va ma cuoc Đai Khung hoang giang xuong khu vuc. No đuoc mo ta nhu la mot trong nhung thien tai kinh khung nhat trong vong 350 nam.


= Anh huong đen kinh te va nong nghiep =
Nhung con bao cua su kien Dust Bowl đa gay xoi mon du doi o đat nong nghiep tai nhung vung no quet qua. Hon 30 trieu hecta đat o Texas, Kansas, Oklahoma, Colorado bi hu hai nang ne. O nhieu vung, hon 75% luong đat o tang mat đa bi cuon đi tinh đen thap nien 1930. O nhung vung khac co nhung con so mat mat khac hon va thiet hai giua cac vung cung khac nhau kha nhieu. Trong thoi gian ngan, xoi mon đat lam giam nang suat nong nghiep va keo theo đo la giam gia tri cua đat đai, tuy nhien viec phan bo đat đai co the thay đoi theo thoi gian, trong đo bao ham cac yeu to chuyen đoi muc đich su dung đat va dan so trong vung suy giam, dan đen su phuc hoi ve gia thue đat va gia tri đat.
Cac thiet hai o nhung vung bi xoi mon nhieu thi co tac đong lau dai hon. Cho toi nam 1940, gia tri đat nong nghiep nhung vung bi xoi mon nhieu nhat đa sut giam manh (va vinh vien), cu the gia tri đat nong nghiep tren mot mau Anh tai cac vung xoi mon nang giam 28%, tai cac vung xoi mon vua giam 17%, so voi su thay đoi gia tri đat o cac vung it xoi mon. Đong thoi, su sut giam nang suat va hoa loi o nhung vung xoi mon nghiem trong khong nhung nang ne ma con rat dai dang: cac thong ke cho thay ngay ca viec đieu chinh canh tac o cac vung xoi mon nang chi co the phuc hoi chua toi 25% ton that nguyen thuy ve nong nghiep tai nhung noi đo.
Mot nguyen nhan khien thiet hai kinh te keo dai la do nguoi nong dan cham thay đoi phuong phap canh tac đe phu hop voi đieu kien xoi mon nang, ti nhu chuyen tu trong ngu coc sang chan nuoi va trong co, it nhat la trong giai đoan Đai Khung hoang cho đen tan thap nien 1950 thi viec đieu chinh canh tac van con cham. Nguoi ta nhieu nguyen nhan cho su cham tre nay, co the la do cac trai chu chua y thuc đuoc loi ich cua viec thay đoi cach lam nong, nhung cung co the la do viec thieu hut von đe chuyen đoi co cau san xuat, gay ra boi ti le pha san va lam an that bat rat cao cua cac ngan hang trong khu vuc nay khien nguoi dan khong the tiep can đuoc voi nguon von đe thay đoi phuong phap canh tac. Đong thoi, loi nhuan thu đuoc do viec thay đoi cay trong va canh tac khong khac bao nhieu so voi truoc đo, vi vay cho du nguoi nong dan nhan thuc đuoc loi ich that su cua cong cuoc "cai to", ho cung khong co may đong luc đe tien hanh chuong trinh nay.
Han han trong thoi gian dien ra Dust Bowl đuoc cho la su kien thien tai gay thiet hai kinh te đung hang thu hai trong lich su nuoc My, chi đung sau đot han han nang trong giai đoan 1988-89. Do thiet hai dien ra o quy mo qua lon, anh huong cong huong voi cuoc Đai Khung hoang, giai đoan phuc hoi kinh te nhanh chong sau đo khi Chien tranh the gioi thu hai bat đau, va cac phuong phap thong ke thiet hai kinh te thoi đo con so khai, viec đinh luong chinh xac nhung hau qua kinh te cua Dust Bowl la rat kho khan. Tuy nhien, mot đieu chac chan la su kien nay đa gop phan đang ke gay ra tinh trang hon loan quy mo lon anh huong nghiem trong đen kinh te ca nuoc My. Thiet hai nang ne do nhung tran han han lien quan đen Dust Bowlla nguyen nhan chinh khien chinh phu Hoa Ky gap rut thi hanh goi cuu tro kinh te cho vung Đai Binh nguyen trong thap nien 1930.
Anh huong cong huong cua su kien Dust Bowl va Đai khung hoang cho thay mat trai cua chu nghia thau khoan, khi nguoi kinh doanh chi cham cham chu y đen loi ich nho le, ca nhan, ngan han va bo mac nguy co ve thiet hai lau dai cho ca cong đong do minh gay ra.


= Anh huong đen cu dan =

Nam 1935, nhieu gia đinh buoc phai roi bo ruong đat vi han han keo dai (đen 4 nam) va di cu đen nhieu noi khac tim ke sinh nhai. Nguoi dan o cac vung Texas, Oklahoma va cac vung khac cua Đai Binh nguyen phai bong be nhau đen cac vung lan can. Hon 500.000 nguoi tro nen vo gia cu. Hon 350 ngoi nha bi pha huy sau moi tran bao. Nhieu nguoi pha san, no nan phai the chap nha cua, nhieu nguoi khac bo nha ra đi vi khong the nao sinh song đuoc tai đia phuong. Trong giai đoan đinh cao cua viec "mat nha cua" nam 1933-34, mot phan 10 so trang trai phai chuyen đoi nguoi so huu, mot nua trong so truong hop đo la do bi bat buoc. Ngay ca goi cuu tro cua chinh phu hau trong nhieu truong hop cung khong giup ho bam tru lai đuoc. Nhieu nguoi di cu ve mien Tay đe tim viec lam, trong so đo co nhung nguoi di cu tren nhung chiec xe cu nat chua vai mon đo tuy than cung voi vo con. Nhieu nguoi khac, nhat la cu dan vung Kansas va Oklahoma, chet vi suy dinh duong hoac viem phoi do bui, đac biet la nhung truong hop de thuong ton nhu nguoi gia, tre em hay nguoi co tien su bi hen suyen. Ngay ca gia suc va thu hoang cung bi ngop tho va bi mu do bao. Cac bien phap cuu tro chi mang tinh tam thoi va rat tho thien, ti nhu phan phat mat na chong đoc hay bit kin cac khe cua bang gie lau.
Su kien Dust Bowl đa gay ra cuoc di cu lon nhat lich su Hoa Ky, khien dan so nhieu noi sut xuong mot cach the tham: vung ngoai o xung quan Boise, Oklahoma mat đen 40% dan cu do hau qua cua su kien nay. Cho đen nam 1940, 2,5 trieu nguoi phai di tan khoi vung Đai Binh nguyen; trong đo 200.000 nguoi di tan đen California. Chi trong vong 1 nam, bang nay đa phai tiep nhan 86.000 nguoi di cu. Con so nay tham chi con lon hon so di dan đen Cali vao nam 1849 do anh huong cua con sot tim vang. Nhieu gia đinh phai bo que huong vi nha cua va ruong đat cua ho đa bi ngan hang tich thu đe the no. Nguoi di cu thuong bi goi duoi cac biet danh "Okie" (nguoi goc Oklahoma), "Arkie" (Arkansas), "Texies" (Texas), mac du nhieu nguoi trong so ho cung co nguon goc tu cac bang khac nhu Missouri, Iowa, Nebraska, Kansas, Colorado, New Mexico. Nhung cai biet hieu nhu vay cung đuoc dung trong thap nien 1930 đe chi nhung nguoi bi tan gia bai san va phai vat lon đe sinh ton trong cuoc Đai Khung hoang kinh te. Tat nhien, mot phan trong so dan di cu chi phai di chuyen đen cac thanh pho lan can hay cac vung gan đo ma thoi. Dau sao, đot di cu khong lo nay khien ti le dan "ban đia" so voi dan nhap cu o cac bang vung Đai Binh nguyen tro nen gan bang nhau.
James N. Gregory đa nghien cuu cac so lieu ghi nhan boi Cuc Thong ke Hoa Ky cung nhieu khao sat khac va ong phat hien ra nhieu đieu bat ngo. Vi du, nam 1939 khi Cuc Kinh te Nong nghiep khao sat ve noi o cua 116.000 gia đinh di cu đen California trong thap nien 1930, ho nhan thay chi co 43 phan tram cua nhung cu dan mien Tay Nam bat tay vao canh tac nong nghiep ngay khi ho đat chan toi vung đat moi. Gan mot phan ba dan di cu la cac chuyen gia hoac cac "cong nhan co trang" tay nghe cao. That vay, kinh te suy sup khien nhieu thanh phan cu dan khac đi cung nhung nong dan pha san toi California, trong đo co nhieu thay giao, luat su, doanh nhan nho cung voi gia đinh cua ho. Sau khi kinh te phuc hoi, nhieu nguoi tro ve nguyen quan, nhung nhieu nguoi khac đa đinh cu han tai noi o moi. Khoang 1/8 dan so California la nguoi "goc Oklahoma".
Cuoc song cua nhung di dan nay vo cung kho khan o noi o moi. Vi du, cac đien trang o California đeu thuoc quyen so huu cua cac cong ty lon, su dung cac cong nghe rat hien đai va cac loai cay trong moi ma nguoi di dan chua the quen cach su dung, vi vay viec lam nong, canh tac o noi o moi la đieu gan nhu khong tuong. Ho đi lam thue trong cac vuon nho va bong voi muc luong beo bot, khoang tu 0,75 đen 1,25 My kim moi ngay, song trong cac tup leu tam bo voi gia thue 0,25 My kim/ngay, va phai mua thuc pham voi gia cat co. So di dan nhieu ma cong viec thi it, va ho con phai canh tranh voi cac nhan cong goc Mexico, khien 120.000 nguoi Me phai hoi huong trong thap nien 1930. Them vao đo, gioi chu đon đien con phai canh sat toi đanh đap, đan ap, đot pha nha cua cua dan di cu, vu khong ho la cong san. Đien la con so khong, nuoc ban thiu, he thong xu ly rac ruoi khong co, moi truong song mat ve sinh, cac loai thuong han, sot ret, đau mua, lao mac suc hoanh hanh. Ve sau, nguoi di dan đa tu dung đuoc cac lan leu op ep tu rac va phe lieu, va dan dan xay đuoc cac can nha tu te, tim cach hoa nhap vao cong đong đia phuong, tuy nhien ho van tiep tuc chiu su ki thi va bat cong trong mot thoi gian tiep theo nua.


Phan ung cua Chinh phu Hoa Ky Trong 100 ngay cam quyen đau tien cua Tong thong Franklin D. Roosevelt trong nam 1933, chinh phu Hoa Ky đa thuc thi cac đe an nham bao ton đat trong va phuc hoi can bang sinh thai tren toan quoc. Bo truong Noi vu Harold L. Ickes đa thanh lap Cuc Dich vu Xoi mon Đat (Soil Erosion Service) vao nam 1933 do Hugh Hammond Bennett đung đau, sang nam 1935 no đuoc đoi ten thanh Cuc Bao ton Đat trong (Soil Conservation Service) va đat duoi quyen quan ly cua Bo Nong nghiep Hoa Ky. Ngay nay, đay la co quan mang ten Cuc Bao ton Tai nguyen Quoc gia (Natural Resources Conservation Service - NRCS). Theo khung ke hoach cua chuong trinh Chinh sach Moi (New Deal), Quoc hoi thong qua Đao luat Cap phat đat Noi đia va Bao ton Đat trong (Soil Conservation and Domestic Allotment Act) vao nam 1936, yeu cau cac chu đat chia se phu cap cua nha nuoc voi nhung cong nhan lam viec trong ruong vuon cua ho, va viec tra phu cap se do đich than Quoc hoi quyet toan nham bao đam cho viec bao ton đat trong. Theo đao luat, su binh đang ve gia ca nong san va cac mat hang ma nguoi nong dan mua se bi thay the boi su binh đang ve thu nhap cua nong dan so voi nhung nguoi khong lam nong. Nhu vay, muc tieu chinh o đay la tai co cau lai ti le giua suc mua cua thu nhap thuc tren đau nguoi trong lanh vuc nong nghiep voi thong so tuong tu cua nhung nguoi khong lam nong von ton tai trong giai đoan 1909-14.
Ngoai ra, Tap đoan Đieu chinh Thang du Lien bang (Federal Surplus Relief Corporation - FSRC) đuoc thanh lap vao nam 1933, khi du luan phan ung du doi ve viec co quan chuc nang cho tieu huy 6 trieu con heo va nhieu nong san khac đe tao tinh trang khan hiem nong san nham nang gia cac mat hang nay len. Nhung vat nuoi ke tren thay vi tieu huy thi se đuoc giet mo, roi thit cua chung đuoc phan phoi cho nhung nguoi ngheo va nhung nguoi đang chiu nan đoi:

FSRC đa phan phoi cac nong san toi cac to chuc cuu tro. Tao, đau, thit bo hop, bot mi va thit lon đa đuoc chia cho nguoi dan thong qua cac kenh cuu tro, ve sau co ca them cac san pham tu vai soi bong. Ngoai ra, 3 trieu tan than đa cung đa đuoc chuyen toi nguoi that nghiep o Wisconsin vao thang 12 nam 1933 va vao thang 9 nam 1934 co 692.228.274 pound (313.989.463 kg) luong thuc đuoc phan phoi cho nguoi that nghiep o 30 bang.
Nam 1934, 525 trieu My kim đuoc chi ra đe cho vay khan cap cho nong dan gap nan, bao gom cac goi cuu tro nhu chi phi luong thuc cho gia suc, cung cap viec lam cho nong dan (xay ho chua nuoc, trong cay chan bao,...), vay von đe mua giong cay trong moi va xay dung ruong bac thang chong xoi mon. Nam 1935, chinh phu lien bang thanh lap Cuc Dich vu Cuu tro Han han (Drought Relief Service - DRS) đe phoi hop cac hoat đong cuu tro. Cuc tien hanh thu mua vat nuoi o nhung vung đuoc xac đinh la "khan cap" voi gia 14-20 My kim mot con. Vat nuoi khong thich hop đe tieu thu (chiem đen hon mot nua trong giai đoan đau thu mua) đeu bi tieu huy, phan con lai đuoc chuyen cho FSRC đe phan phat cho nguoi dan tren toan quoc. Mac du nguoi nong dan kho tu bo đan vat nuoi cua minh, hanh đong thu mua nay đa cuu nhieu nong dan thoat khoi pha san, vi thuc chat nguoi dan kho co kha nang giu đan vat nuoi cua minh lau hon trong khi gia thu mua cua chinh phu thi cao hon so voi gia o thi truong đia phuong.
Tong thong Roosevelt cung đa cho co quan bao ton tai nguyen ten la Binh đoan Bao ton Dan su (Civilian Conservation Corps - CCC) xay dung Vanh đai chan gio Đai Binh nguyen mot vanh đai sinh thai quy mo cuc lon bao gom hon 200 trieu cay trong chay tu Canada toi Abilene, Texas nham ngan chan gio bui, giu nuoc va giu đat khong bi that thoat đi. CCC cung bat đau huong dan nong dan cac bien phap canh tac moi nham bao ton đat trong va chong xoi mon, ti nhu luan canh, trong dai bao, cay bao, xay dung ruong bac thang va mot so phuong phap khac. Nam 1937, chinh quyen lien bang bat đau tien hanh cac bien phap cuong ep nguoi nong dan trong vung bi anh huong phai su dung cac bien phap canh tac moi, va tro cap 1 My kim/mau Anh cho nhung nong dan gap kho khan trong viec thay đoi canh tac. Đen nam 1938, no luc bao ton đat đai quy mo lon đa gat hai đuoc thanh qua khi so đat đai bi thoi bay giam đen 65 phan tram. Tuy nhien, cac trang trai van khong đu kha nang cho ra mot luong nong san lon đe cung cap đoi song kham kha. Cuoi cung, vao mua thu nam 1939, mua quay tro lai vung Đai binh Nguyen, cham dut mot thap ki han han va gio bui.
Nhung chuong trinh cai to ap dung trong thoi gian kho khan đo đa giup duy tri moi quan he tot giua nong dan voi chinh phu Lien bang.
Mot bao cao nam 1935 cua Uy ban Han han Tong thong đa trinh bay ve goi cuu tro cua chinh phu trong thoi gian 1934-35, bao gom đieu kien đia phuong, phuong phap cuu tro, to chuc, tai chinh, va ket qua. Nhieu hien vat cung đuoc ghi nhan trong bao cao nay.


Anh huong trong van hoa, nghe thuat Tham hoa Dust Bowl đuoc nhieu nha van, nhac si, nhiep anh gia ghi nhan lai. Nhieu nguoi trong so đo đuoc cac co quan chinh phu Hoa Ky tuyen dung trong thoi ky Đai Khung hoang kinh te. Cuc Quan tri An ninh Nong trai đa tuyen mo nhieu nhiep anh gia đe ghi nhan lai nhung su kien xay ra trong thoi gian đo, đieu nay khien su nghiep cua nhieu nghe si đuoc thang tien manh me, ti nhu Dorothea Lange. Dorothea đa chup lai nhung hinh anh mang tinh bieu tuong ve nhung con bao bui cung nhu nhung nguoi di dan, trong đo buc anh noi tieng nhat ten la Destitute Pea Pickers in California. Mother of Seven Children. mieu ta ba Florence Owens Thompson, mot nguoi phu nu voi cai nhin lo lang va met moi đang om ba đua con nho cua minh trong tay. Buc anh nay đa gi nhan lai su kinh hoang cua nhung con bao bui va khien nhieu nguoi chu y đen tham hoa nay cua quoc gia.
Đoi song cung cuc cua nguoi di dan trong su kien Dust Bowl đa đuoc tieu thuyet gia John Steinbeck mieu ta trong hai tieu thuyet "cua Chuot va Nguoi" (Of Mice and Men - 1937) va "Chum nho uat han" (The Grapes of Wrath - 1939).. Nhac si nhac đong que Woody Guthrie, cung sang tac cac nhac pham lay cam hung tu su kien Dust Bowl va Đai Khung hoang.
Nhung di dan goc vung Đai Binh nguyen đa đem am nhac cua ho toi nhung vung đat moi. Đac biet, nhung du dan goc Oklahoma xuat than tu vung thon que mien Nam đa mang nhung đieu nhac đong que toi cac khu vuc khac, ti nhu California. Dong nhac Bakersfield hinh thanh khi nhac đong que vung Đai Binh nguyen du nhap vao cac khu vuc khac va thuc đay su bung no cua cac phong khieu vu nhac đong que cho toi tan thanh pho Los Angeles o mien Nam.


Xem them Đai Khung hoang
Đuong 66 Hoa Ky (con đuong dien ra cac hoat đong di dan chu yeu tu Đai Binh nguyen toi California)
Đot nong tai Bac My nam 1936
Vanh đai chan gio Đai Binh nguyen
Tang ngam nuoc Ogallala
The Plow That Broke the Plains (phim tai lieu nam 1936)
The Dust Bowl (phim) (phim tai lieu nam 2012 boi Ken Burns)
Tam giac Palliser (vung nua kho han o Canada)
Tam giac Goyder (vung nua kho han o Australia)
Hoang mac hoa
Đoc canh
Khi hau nua kho han


Chu thich Tham khao Lien ket ngoai NASA Explains "Dust Bowl" Drought
The Dust Bowl photo collection
"The Dust Bowl", a PBS television series by filmmaker Ken Burns
The Dust Bowl (EH.Net Encyclopedia)
Black Sunday, ngay 14 thang 4 nam 1935, Dodge City, KS
The Bibliography of Aeolian Research Luu tru ngay 8 thang 7 nam 2014 tai Wayback Machine
Surviving the Dust Bowl, Black Sunday (ngay 14 thang 4 nam 1935) Luu tru ngay 13 thang 3 nam 2009 tai Wayback Machine
Voices from the Dust Bowl: The Charles L. Todd and Robert Sonkin Migrant Worker Collection, 1940–1941 Library of Congress, American Folklife Center Online collection of archival sound recordings, photographs, and manuscripts
YouTube Video: "The Great Depression, Displaced Mountaineers in Shenandoah National Park, and the Civilian Conservation Corps (C.C.C.)"
Farming in the 1930s Luu tru ngay 29 thang 6 nam 2010 tai Wayback Machine (Wessels Living History Farm)
Out of the Dust (The Modesto Bee)
Africa Data Dissemination Service, part of the Famine Early Warning Systems Network, U.S. Geological Service
Encyclopedia of Oklahoma History and Culture – Dust Bowl Luu tru ngay 4 thang 11 nam 2012 tai Wayback Machine
Oklahoma Digital Maps: Digital Collections of Oklahoma and Indian Territory
Dust Bowl Migration Archive Luu tru ngay 22 thang 2 nam 2014 tai Wayback Machine at Sonoma State University Library