Neu... thi?: Giai đap khoa hoc cho nhung cau hoi quai chieu (tieng Anh: What If?: Serious Scientific Answers to Absurd Hypothetical Questions) la mot quyen sach phi hu cau viet boi Randall Munroe trong đo tac gia tra loi nhung cau hoi khoa hoc gia tuong gui đen tu đoc gia cua bo webcomic cua ong, xkcd. Quyen sach chua mot so cau hoi va giai đap von đuoc đang tren blog What If? cua ong, cung mot so cau hoi moi. Quyen sach đuoc chia thanh vai chuc chuong, phan lon tra loi mot cau hoi duy nhat. What If? đuoc phat hanh tai My ngay 2 thang 9 nam 2014 va nhan đuoc đanh gia tich cuc cua nha phe binh. Thang 4 nam 2018, quyen sach đuoc dich sang tieng Viet voi ten goi Neu… thi?.


Cam hung Trong phan gioi thieu cua quyen sach, Randall Munroe ke lai khi con nho thac mac "co nhieu thu cung hay thu mem hon tren the gioi", va ket luan rang "the gioi co khoang ba ty vat mem va nam ty vat cung". Cuoc tro chuyen dan đen cau hoi nay gay an tuong voi me Munroe đen muc ba ghi no lai. Tuy Munroe noi cau hoi nay kha vo nghia, anh dung no lam vi du cho cach "tra loi chi tiet mot cau hoi ngu ngoc co the dan đen nhieu đieu thu vi".
Ke tu nam 2012, Munroe đa bat đau tra loi nhung cau hoi ky quac đuoc gui tu đoc gia cua xkcd tren trang blog What If?. Y tuong nay bat nguon tu mot chuong trinh to chuc boi MIT trong đo cac tinh nguyen vien tham gia day cac hoc sinh trung hoc mot mon bat ky. Munroe đang ky sau khi nghe ve no tu mot nguoi ban va quyet đinh day mot lop ve nang luong. Tuy rang bai giang co phan "kho" luc đau, khi Munroe đua vi du tu Star Wars va The Lord of the Rings, cac hoc sinh tro nen hung thu hon. Nua sau cua tiet hoc đuoc dung đe giai cac bai toan va vat ly. Munroe viet nhung muc đau tien truoc khi blog bat đau, dua tren nhung cau hoi anh đua ra ngay hom đo.
Do viec đua trang web truc tuyen bi tri hoan, Munroe co nhieu thoi gian đe nghi ve thiet ke cua trang blog hon. Anh chon cach hien thi cac muc thanh tung trang rieng le thay vi dung mot trang luot vo tan, do anh coi cai sau kho tiep can hon. Munroe thuong chon cau hoi ma anh biet mot phan, hoac sau khi đoc mot bai viet khoa hoc, anh đe y nhung cau hoi ma co the đuoc su dung. Munroe noi so luong cau hoi lon đen noi khong the đoc het tat ca. Tra loi mot cau hoi va viet thanh mot bai đang thuong ton anh mot ngay lam viec.


Sang tac Thang 3 nam 2014, Munroe thong bao đa ky mot thoa thuan voi Houghton Mifflin Harcourt tong hop mot so bai đang What If? thanh mot quyen sach. What If?: Serious Scientific Answers to Absurd Hypothetical Questions se đuoc xuat ban vao thang 9 nam đo.
Quyen sach What If? chua cau hoi va giai đap tu blog cua anh cung muoi chin cau hoi moi. Ngoai ra, Munroe chon mot so cau hoi chua đuoc tra loi tu hop thu va tong hop chung vao cac phan khac nhau cua quyen sach. Chu alt, von pho bien cho hinh anh tren trang blog goc, bi luoc bo trong quyen sach, tuy nhien đoi khi co chu thich duoi anh. Thay vao đo, Munroe them nhieu cuoc chu vao quyen sach đe them thong tin hoac giai tri. Bia quyen sach ve mot con khung long bao chua bi ha xuong mot Sarlacc tu Chien tranh giua cac vi sao, mot chu đe khong co trong quyen sach.
What If? la quyen sach thu hai cua Munroe, sau XKCD: Volume 0, mot tuyen tap co chon loc cua xkcd phat hanh nam 2009. Munroe phat hanh quyen sach thu ba voi tua đe Thing Explainer, nam 2015.


Noi dung What If? chu yeu chua giai đap cua Munroe cho nhung cau hoi gia tuong cua đoc gia trong nhieu linh vuc khoa hoc. Cac cau hoi hoi huong ky quac, gia su mot tinh huong phi thuc te va yeu cau suy luan logic đe dan đen ket luan. Cau hoi đau tien Munroe tra loi tren blog cua minh la:

Đieu gi se xay ra neu ban đanh mot qua bong chay bay o 90% toc đo anh sang?

Su dung toan hoc va vat ly, Munroe ket luan rang mot vu no lon se xay ra, va cuoi cung ket qua la dinh boi nguoi nem (tieng Anh: hit by pitch). What If? tiep can cac cau hoi voi khieu hai huoc va đoi khi dung xap xi đe tra loi nhung cau co ve khong the tra loi. Hau het cac cau hoi yeu cau gia su va kien thuc khoa hoc đa nganh đe tra loi, dan đen cac tinh toan "mat sau phong bi". What If? đuoc đan xen boi nhung hinh minh hoa nguoi que "nghiep du mot cach duyen dang".
Quyen sach cung co nhung phan voi tua đe "Weird (and Worrying) Questions from the What If? Inbox",  tong hop cac cau hoi Munroe chua tra loi vi anh "khong muon nghi ve no". Trong mot bai phong van, Munroe noi anh "chua bao gio vuot qua đuoc hinh anh noi tam ban đau" cua cau hoi "Rang ban phai lanh đen muc nao đe khi uong ca phe nong chung se bi vo?"


Đon nhan Quyen sach đuoc đanh gia tich cuc boi cac nha phe binh. Ethan Gilsdorf cua to Boston Globe noi rang "toi hung thu coi Munroe tiep can tung cau hoi va xem xet moi yeu to co the xay ra". Theo Gilsdorf, What If? cho anh cai nhin vao "the gioi quan ky thu cua Munroe" bang cach so sanh nhung vien canh tham hoa voi nhung y tuong đien ro khac, nhu la xem xet tac đong cua mot tran đong đat manh am 7 đo Richter. To Huffington Post nhan xet "Đieu lam tac pham cua Munroe tuyet voi đen the la su ket hop giua hai yeu to: su kien đinh anh danh vao viec tra loi ngay ca nhung cau hoi ky quac nhat bang khoa hoc xac đang, va khieu hai huoc khong the choi bo cua anh". Rhett Allain cua Wired ca ngoi What If? vi đen con trai 12 tuoi cua anh cung thich no, tuy nhien anh phat hien mot loi nho trong quyen sach.
Sam Hewitt cua Varsity va Marla Desat cua The Escapist đe y rang ban in đau tien co mot so loi hien thi ky hieu toan hoc, khi mot hinh vuong thay vi chu delta đuoc in trong quyen sach.
What If? đuoc phat hanh ngay 2 thang 9 nam 2014 va đung đau danh sach sach ban chay cua New York Times ngay 21 thang 9, đong thoi tro thanh "Sach Hay nhat Thang Amazon". Quyen sach đuoc đe cu trong Goodreads Choice Awards hang muc "Sach phi hu cau xuat sac nhat" nam 2014.


Ghi chu Tham khao