Sir Winston Leonard Spencer Churchill (30 thang 11 nam 1874 – 24 thang 1 nam 1965) la mot chinh khach, binh si va cay but nguoi Anh. Ong tung hai lan giu cuong vi Thu tuong Vuong quoc Anh: lan mot tu nam 1940 đen nam 1945 trong The chien thu hai, va lan hai tu nam 1951 đen nam 1955. Ngoai tru tu nam 1922 đen nam 1924, ong ngoi ghe Nghi si (MP) tu nam 1900 đen nam 1964, đai dien cho tong cong 5 khu vuc bau cu thuoc Vuong quoc Anh. Voi he tu tuong nga ve chu nghia tu do kinh te va chu nghia đe quoc, ong la thanh vien cua Đang Bao thu suot phan lon su nghiep tren chinh truong, tham chi tung lanh đao đang nay tu nam 1940 đen nam 1955. Ngoai ra, ong tham gia Đang Tu do tu nam 1904 đen nam 1924.
Churchill chao đoi tai Oxfordshire trong gia đinh Spencer giau sang va quyen quy, mang ca goc Anh lan My. Ong gia nhap Quan đoi Anh vao nam 1895, tung tham chien tai An Đo thuoc Anh, Sudan, va Nam Phi, noi tieng voi vai tro phong vien chien su va nhung hoi ky ke lai cuoc chien. Ong đuoc bau lam MP Bao thu vao nam 1900, song tu bo đe gia nhap Đang Tu do vao nam 1904. Duoi chinh phu Tu do thoi H. H. Asquith, Churchill đuoc bo nhiem lam Chu tich Ban Giao thuong va Bo truong Noi vu. Trong giai đoan nay, ong len tieng đoi cai cach he thong nha tu va an ninh xa hoi cho nguoi lao đong. Giu chuc Đe nhat Đai than Hai quan hoi The chien thu nhat, ong la nguoi chiu trach nhiem chinh cho Chien dich Gallipoli; song sau khi ro rang đay la mot tham bai hoan toan, Churchill bi giang xuong chuc Tuong quoc Lanh đia Cong tuoc Lancaster. Ong xin tu chuc vao thang 11 nam 1915 đe gia nhap trung đoan Royal Scots Fusilier o Mat tran phia Tay trong vong 6 thang. Nam 1917, ong quay ve phuc vu cho chinh phu thoi David Lloyd George, kiem nhiem chuc Bo truong Đan duoc, Quoc vu khanh Chien tranh, Quoc vu khanh Khong quan, va Quoc vu khanh Thuoc đia. Ong đuoc giao pho phan su giam sat Hiep đinh Anh-Ireland va chinh sach đoi ngoai cua Đe quoc Anh o Trung Đong. Sau hai nam ngoi ghe Nghi vien, ong đuoc phong chuc Bo truong Ngan kho duoi chinh phu Bao thu thoi Stanley Baldwin.
Nghi cong vu trong "nhung nam thang hoang dai" hoi thap nien 30, Churchill dan đau no luc keu goi chinh phu tai vu trang quan đoi đe phong ngua chu nghia quan quoc đang troi day o Đuc Quoc xa. Khi The chien thu hai no ra, ong đuoc tai bo nhiem chuc Đe nhat Đai than Hai quan. Thang 5 nam 1940, ong noi got Neville Chamberlain nham chuc Thu tuong Anh, sau đo giam sat đoc thuc no luc chien tranh cua phe Đong minh chong lai phe Truc, thanh qua la chien thang vao nam 1945. Sau khi Đang Bao thu that cu trong cuoc tong tuyen cu nam 1945, Churchill tro thanh Lanh đao phe Đoi lap trong nghi vien Anh. Trong thoi ky Chien tranh Lanh, ong đa ra thong cao noi tieng rang, mot "buc man sat" đa buong xuong vi anh huong sau rong cua Lien Xo o Đong Au, đong thoi lien tuc nhan manh su đoan ket cua toan the chau Au. Giua hai nhiem ky Thu tuong, ong chap but viet nhieu hoi ky thoi chien va vinh du nhan Giai Nobel Van hoc vao nam 1953. Ong that cu chuc Thu tuong nam 1950, song tai nhiem vao nam 1951. Chinh phu nhiem ky hai cua Churchill hau het phai giai quyet cac van đen lien quan đen đoi ngoai, đac biet la quan he song phuong Anh-My va nhung di san cua Đe quoc Anh sau khi An Đo gianh đoc lap. Ve đoi noi, Churchill chu trong vao cac chinh sach xay dung nha o, cung nhu hoan thanh du an che tao bom hat nhan đuoc khoi xuong boi nguoi tien nhiem. Do suc yeu, ong thoi chuc Thu tuong vao nam 1955 nhung van giu mot ghe MP trong Nghi vien cho toi nam 1964. Churchill qua đoi vao nam 1965; mot le quoc tang đa đuoc cu hanh đe tuong nho ong.
Đuoc cong nhan rong rai la nhan vat lich su cuc ky quan trong cua the ky 20, Churchill van rat noi tieng o cac nuoc Anh ngu, nhung noi coi ong nhu mot thu linh thoi chien loi lac đa gop phan bao ve nen tu do dan chu cua chau Au truoc nguy co chu nghia phat xit lan rong. Tuy vay, ben canh mot so loi lam thoi chien, ong cung hung chiu nhieu chi trich vi tu tuong đe quoc chu nghia va quan điem phan biet chung toc cua minh .


Đau đoi = Tuoi tho va giao duc: 1874–1895 =

Churchill chao đoi ngay 30 thang 11 nam 1874 tai ngoi nha lau đoi cua dong ho, Cung đien Blenheim o Oxfordshire. Dong doi phia noi cua Churchill la quy toc Anh, theo đo ong la hau due truc tiep cua Đe nhat Cong tuoc xu Marlborough. Cha ong, Lord Randolph Churchill, la đai bieu cua Đang Bao thu, tung đuoc ung cu lam Nghi si (MP) cua Woodstock vao nam 1873. Me ong, Jennie, la con gai cua Leonard Jerome, mot doanh nhan nguoi My giau co.
Nam 1876, ong noi cua Churchill, John Spencer-Churchill, Đe that Cong tuoc xu Marlborough, đuoc bo nhiem lam Pho vuong Ireland, lanh tho ma bay gio van thuoc Vuong quoc Lien hiep Anh-Ireland. Randolph tro thanh thu ky rieng cua Spencer-Churchill va ca gia đinh chuyen đen song o Dublin. Em trai ong, Jack, chao đoi tai đay vao nam 1880. Vao nhung nam 1880, Randolph va Jennie tro nen xa cach nhau, viec nuoi nang hai anh em do vay đuoc đam nhan boi bao mau Elizabeth Everest. Khi ba mat vao nam 1895, Churchill ke lai rang "co ay la nguoi ban gan gui va triu men nhat cua toi trong suot 20 nam cuoc đoi".
Nam len 7, Churchill bat đau hoc noi tru o Truong St George tai Ascot, Berkshire, song hoc khong gioi va nhieu khi to thai đo xau. Nam 1884, ong chuyen toi hoc tai Truong Brunswick o Hove, noi thanh tich hoc tap kha len it nhieu. Thang 4 nam 1888, luc 13 tuoi, ong suyt soat vuot qua bai kiem tra đau vao cua Truong Harrow. Cha Churchill muon con trai minh san sang cho binh nghiep, nen ba nam cuoi cap o Harrow đuoc danh đe ren luyen quan su cho Churchill. Sau hai no luc bat thanh đe vao đuoc Hoc vien Quan su Hoang gia, Sandhurst, ong rot cuoc đuoc nhan o lan thu ba, tro thanh hoc vien si quan ky binh ke tu thang 9 nam 1893. Cha ong khong may qua đoi vao thang 1 nam 1895, mot thang sau khi Churchill đo Sandhurst.


= Cuba, An Đo, va Sudan: 1895–1899 =

Thang 2 nam 1895, Churchill đuoc uy nhiem lam thieu uy cua Trung đoan Hussar 4 thuoc Quan đoi Anh, đat ban doanh tai Aldershot. Do rat muon tan mat chung kien canh quan đoi hanh đong, ong loi dung anh huong cua me đe đuoc ra ngoai chien truong. Mua thu nam 1895, Churchill đong hanh cung Reggie Barnes toi Cuba đe quan sat cuoc chien tranh gianh đoc lap o đay, đong thoi giup đo quan đoi Tay Ban Nha đan ap cac chien si đoc lap. Churchill gui bao cao chien su cho to Daily Graphic o London. Sau đo, ong tiep tuc du hanh toi Thanh pho New York, va voi su nguong mo Hoa Ky lon lao, đa viet thu gui me rang "nguoi My qua la mot dan toc phi thuong!". Thang 10 nam 1896, Churchill cung đoan Hussar đo bo Bombay, đong quan o Bangalore. Trong 19 thang luu tru o An Đo, ong đa toi tham Calcutta ba lan va tham gia cac đoan vien chinh toi Hyderabad va North West Frontier.
O An Đo, Churchill bat đau qua trinh tu hoc, nghien ngam cac tac pham cua Platon, Edward Gibbon, Charles Darwin va Thomas Babington Macaulay do me ong gui. Hai me con ong cung thuong xuyen trao đoi thu tu voi nhau. Vi muon tim hieu ve chinh tri, ong đa yeu cau me gui cho cuon nien giam The Annual Register. Trong mot buc thu nam 1898, ong đa giai bay quan điem ton giao cua minh voi nguoi me kinh yeu nhu sau: "Con khong chap nhan Kito giao hay bat cu mot hinh thuc tin nguong nao khac". Tuy Churchill đa đuoc rua toi boi Giao hoi Anh, song theo chia se thi ong đa trai qua giai đoan chong-Kito hiem đoc thoi nien thieu, khien ong hoai nghi ve su ton tai cua Thien Chua khi lon len. Trong mot buc thu khac gui anh em ho, ong đa goi ton giao la "thu thuoc me khoai khau", đong thoi đe cao Khang Cach giao hon Cong giao La Ma vi cho rang đo la "mot buoc gan hon đen Ly le".
Hung thu voi cong viec cua nghi vien Anh, Churchill tuyen bo ban than la "đang vien Tu do chi tren danh nghia", vi rang ong se khong đoi nao chap thuan su ung ho cua Đang Tu do đoi voi nen đoc lap tu chu cua Ireland. Thay vao đo, ong đa chon ung ho canh dan chu Tory cua Đang Bao thu. Tren đuong ve nha, ong dung chan tai Claverton Down, gan Bath, đe đoc mot bai dien van thay mat Lien minh Primrose thuoc Đang Bao thu cho cong chung lang nghe; đay cung la dien van chinh tri đau tien cua ong. Ket hop hai lap truong bao thu va cai luong, ong ung ho mot nen giao duc phi-giao phai va the tuc, song phan đoi quyen bau cu cua phu nu.
Churchill tinh nguyen tham gia Luc luong Malakand cua Bindon Blood trong chien dich can quet phien quan Mohmand o Thung lung Swat phia tay bac An Đo. Blood chap nhan voi đieu kien Churchill phai lam phong vien chien su; đanh dau khoi đau cho nghiep viet lach cua ong. Ong quay ve Bangalore vao thang 10 nam 1897 va viet cuon The Story of the Malakand Field Force, nhan đuoc nhieu đanh gia tich cuc. Ong cung sang tac mot cuon tieu thuyet lang man Ruritania co nhan đe la Savrola. Churchill cu luc nao ranh la chap but viet, nhat la vao nhung khoang thoi gian ong khong giu chuc vu nao tren chinh truong; Roy Jenkins goi đo la "toan bo thoi quen" cua Churchill. Viet lach la thu che cho ong khoi can benh tram cam đinh ky, hay "con cho ma" theo cach goi cua ong.
Su dung cac moi lien lac o London, Churchill nhan chuc trung uy cua đoan Thuong ky 21 cua Tuong Kitchener đang đuoc đieu đen Sudan, đong thoi cung đong gop cac bai viet cho to The Morning Post. Sau khi tham chien tai Tran Omdurman vao ngay 2 thang 9 nam 1898, Đoan Thuong ky 21 nhan lenh thoai lui. Thang 10 cung nam, Churchill ve Anh va chap but viet cuon The River War, mot hoi ky chien tranh đuoc xuat ban vao thang 11 nam 1899; đay cung la thoi điem ong quyet đinh roi quan ngu. Churchill to ra kha bat binh đoi voi cac hanh đong cua Kitchener trong cuoc chien, nhat la vi ong nay đa đoi xu khong nhan đao đoi voi nhung nguoi linh đich bi thuong, hon nua con bat nha mao pham lang mo cua Muhammad Ahmad o Omdurman.
Ngay 2 thang 12 nam 1898, Churchill khoi hanh đi An Đo đe hoan thien thu tuc giai ngu va xin thoi chuc trong trung đoan Hussar 4. Ong danh phan lon thoi gian o đo choi polo, mon bong duy nhat ma ong yeu thich. Sau khi thoi chuc, ong roi ben Bombay vao ngay 20 thang 3 nam 1899, huong ve Anh voi quyet tam theo nghiep chinh tri.


= Chinh tri va Nam Phi: 1899–1901 =

Kiem tim mot su nghiep trong nghi vien, Churchill thuong phat bieu tai cac cuoc hop cua Đang Bao thu va đuoc chon lam mot trong hai ung cu vien nghi si cua đang nay cho cuoc bau cu phu thang 6 nam 1899 o Oldham, Lancashire. Trong khi van đong bau cu tai đay, Churchill tu xung la "mot đang vien Bao thu va Dan chu Tory". Tuy Đang Bao thu kiem soat nhieu ghe Oldham, ket qua lai la mot chien thang suyt soat cua Đang Tu do.
Nhan thay Chien tranh Boer thu hai sap no ra giua Anh quoc va Cong hoa Boer, Churchill giong buom xuong Nam Phi voi vai tro phong vien cua to The Morning Post do James Nicol Dunn chu but. Vao thang 10, ong lu hanh đen vung tranh chap Ladysmith, khong may roi vao vong vay cua quan Boer, ben đoi huong đen Colenso. Sau khi con tau ong đi bi trat ray do phao kich cua quan Boer, ong bi bat giu lam tu binh chien tranh (POW) va bi ap giai toi trai tap trung o Pretoria. Vao thang 12, Churchill tau thoat va lan tron nhung ke lung suc bang cach đi chui tren mot chuyen tau cho hang roi nap trong mot khu mo, rot cuoc toan mang chay sang đuoc Mozambique thuoc Bo Đao Nha. Cuoc tau thoat đang ne cua ong rat đinh đam tren cac mat bao.
Thang 1 nam 1900, ong tai nhap ngu mot thoi gian ngan, đam chuc trung uy cua trung đoan Khinh ky Nam Phi, tham gia cung Redvers Buller đe hoa giai Cuoc vay ham Ladysmith va chiem cu Pretoria. Ong thuoc trong so nhung chien si Anh đau tien toi ca hai noi. Ong va nguoi anh ho, Đe cuu Cong tuoc Marlborough, đa đich than buoc 52 linh gac Boer phai đau hang. Suot cuoc chien, ong cong khai chi trich cac đinh kien chong-Boer, keu goi đoi xu voi ho bang "su rong luong va bao dung", va sau chien tranh thi ong khuyen nguoi Anh nen cam thay cao thuong ve thang loi đo. Vao thang 7, sau khi thoi chuc trung uy, ong tro ve Anh. Cac trinh thuat cho Morning Post cua ong đa đuoc xuat ban duoi nhan đe London to Ladysmith via Pretoria va ban rat chay.
Churchill thue mot can ho o Mayfair thuoc London, song o đo suot 6 nam toi. Ong tiep tuc tranh cu voi tu cach ung cu vien Bao thu tai Oldham trong cuoc tong tuyen cu thang 10 nam 1900, gianh đuoc chien thang suyt soat va tro thanh Nghi si khi moi 25 tuoi. Cung thang đo, ong xuat ban cuon Ian Hamilton's March, ke ve trai nghiem cua ong khi con o Nam Phi, sau tro thanh tam điem cua chuyen du thuyet Anh, My va Canada vao thang 11. Vi Nghi si luc đo khong đuoc tra luong, nen chuyen cong du nay la can thiet. O My, Churchill gap go Mark Twain, Tong thong McKinley va Pho Tong thong Theodore Roosevelt; ong va Roosevelt khong qua tam đau y hop. Vao mua xuan nam 1901, ong con sang Paris, Madrid va Gibraltar đe thuyet giang.


= Nghi si Đang Bao thu: 1901–1904 =

Thang 2 nam 1901, Churchill nhan ghe Ha Nghi vien, voi bai phat bieu nham chuc đuoc gioi bao chi đac biet chu y. Ong giao du voi nhom Bao thu co ten la Hughligans, song bat đong voi chinh phu Bao thu o rat nhieu van đe, nhat la ve ngan sach quoc phong. Ong muon chinh phu đau tu tap trung vao hai quan. Y kien nay đa lam phat long cac nghi si Bao thu thuoc hang ghe truoc song nhan đuoc su ung ho lon cua cac đang vien Tu do, nhung nguoi ma Churchill ngay cang than thiet, đac biet la canh chu nghia Đe quoc Tu do nhu H. H. Asquith. Voi boi canh đo, Churchill sau nay ke lai rang ong "đa dan troi ve canh ta" cua chinh tri nghi vien. Ong đa can nhac kin đao ve "viec sang tao dan dan, thong qua mot qua trinh tien hoa, mot canh Dan chu hoac Cap tien voi Đang Bao thu", hay noi cach khac la ong co y đo thanh lap mot "Đang Trung tam" gan ket giua Bao thu va Tu do.
Toi nam 1903, ran nut giua Churchill va Đang Bao thu đa boc lo ro hon bao gio het, phan lon vi ong phan đoi chinh sach bao ho kinh te cua ho. Tren danh nghia ung ho thuong mai tu do, ong tham gia vao viec thanh lap Lien minh Luong thuc Mien phi. Churchill cam thay su thu han cua cac đang vien se can tro ong co đuoc mot chuc vi Noi cac Bao thu. Mat khac, Đang Tu do luc đo lai đang tren đa thang tien, the nen su boi đang vao nam 1904 cua Churchill co le bat nguon mot phan tu tham vong chinh tri cua rieng ong. Ong bat đau hua theo cac la phieu Tu do chong chinh phu. Vi du, ong chong quyet đinh tang chi tieu quoc phong cua chinh phu; ung ho du luat cua phai Tu do nham khoi phuc quyen phap ly cho cac cong đoan; va chong quyet đinh đanh thue quan cac san pham nhap khau vao Đe quoc Anh, tu mieu ta ban than la "ke nguong mo co chung muc" cac quy tac cua tu do thuong mai. Thang 10 nam 1903, chinh phu thoi Arthur Balfour cong bo phap che bao ho kinh te. Hai thang sau, do phan no truoc cac loi chi trich cua Churchill, Hiep hoi Bao thu Oldham đa thong tin voi ong rang ho se khong hau thuan ong trong cuoc tong tuyen cu ke tiep.
Thang 5 nam 1904, Churchill phan đoi Du luat Ngoai kieu cua chinh phu, đuoc đe ra nham kiem soat dong di cu Do Thai vao Anh. Ong phat bieu rang, du luat se "co suy đinh kien thien can ve nguoi nuoc ngoai, đinh kien chung toc ve nguoi Do Thai, va đinh kien lao đong ve su canh tranh" va ung ho "truyen thong bao dung va rong luong cu ve su tu do nhap cu va ti nan chinh tri ma đat nuoc nay bay lau van noi theo va cuc ky huong loi". Ngay 31 thang 5 nam 1904, ong "vuot san", bo Đang Bao thu đe ngoi ben phia Đang Tu do trong Ha Nghi vien.


Nghi si Đang Tu do: 1904–1908 Voi tu cach đang vien Tu do, Churchill đa kich chinh sach cua chinh phu va xay dung ten tuoi la nguoi cap tien duoi truong John Morley va David Lloyd George. Thang 12 nam 1905, Balfour tu chuc Thu tuong va Vua Edward VII đa ngo y moi lanh đao Đang Tu do Henry Campbell-Bannerman len thay the. Hy vong đam bao đuoc đa so ghe trong Ha Nghi vien, Campbell-Bannerman đa phat đong mot cuoc tong tuyen cu vao thang 1 nam 1906, voi ket qua la chien thang cua Đang Tu do. Churchill đac cu ghe nghi vien Tay Bac Manchester. Cung thang đo, cuon tieu su ve cha ong đuoc xuat ban; Churchill linh £8,000 tien thu lao tra truoc. Tac pham đuoc đon nhan tich cuc. Trong khoang thoi gian nay, tieu su ve ban than Churchill, viet boi đang vien Tu do Alexander MacCallum Scott, cung đuoc xuat ban.
Trong chinh phu moi, Churchill giu chuc Thu Quoc vu khanh cua Van phong Thuoc đia, chuc vu nghi vien cap thap ma truoc đo ong đa yeu cau. Ong cong tac duoi quyen Quoc vu khanh Thuoc đia, Victor Bruce, Đe cuu Ba tuoc Elgin, va chon Edward Marsh lam thu ky rieng; Marsh gan bo voi cong viec nay trong suot 25 nam. Nhiem vu đau tien cua Churchill la tro giup thao ban hien phap cho Transvaal; đong thoi quan đoc su thanh lap chinh phu Thuoc đia Song Orange.  Đoi voi chau Phi, ong tim phuong an đam bao su cong binh giua dan Anh va dan Boer. Churchill cung cong bo giam thieu dan dan su can thiet cua lao đong giao keo Trung Quoc o Nam Phi; vi le ong va chinh phu cho rang mot lenh cam thang thung se khien cac thuoc đia khong hai long va co the gay phuong hai đen nen kinh te. Ong to ra quan ngai truoc quan he giua thuc dan chau Au va tho dan chau Phi; sau khi nguoi Zulu kich đong cuoc khoi nghia Bambatha o Natal, Churchill đa che trach su "chem giet mot cach đang ghe tom dan ban đia" cua nguoi chau Au.


Chinh phu thoi Asquith: 1908–1915 = Chu tich Ban Giao thuong: 1908–1910 =

Asquith ke nhiem Thu tuong Campbell-Bannerman vao ngay 8 thang 4 nam 1908 va, bon ngay sau, Churchill đuoc bo nhiem lam Chu tich Ban Giao thuong tiep noi Lloyd George, nguoi đa sang lam Bo truong Tai chinh. Moi 33 tuoi, Churchill la thanh vien Noi cac tre nhat vao nam 1866. Ve mat phap ly, cac bo truong Noi cac moi đuoc bo nhiem bat buoc phai tai ung cu trong mot cuoc bau cu phu; vao ngay 24 thang 4, Churchill that bai truoc mot ung cu vien Bao thu o cuoc bau cu phu khu vuc Tay Bac Manchester. Ngay 9 thang 5, Đang Tu do uy thac cho ong ghe an toan cua Dundee, noi ma ong chien thang suon se.
Ve đoi tu, Churchill hoi cuoi ba Clementine Hozier va chinh thuc ket hon vao ngay 12 thang 9 nam 1908 tai St Margaret's, Westminster, roi danh tuan trang mat o Baveno, Venice, va Lau đai Veveri o Moravia. Ho chung song o so 33 Quang truong Eccleston, London, va vao thang 7 nam 1909 ha sinh con gai đau long, đat ten la Diana. Churchill va Clementine gan bo voi nhau suot 56 nam cho toi khi ong qua đoi. Su thanh cong trong hon nhan cua hai nguoi ho, bat nguon tu tinh yeu chung thuy cua Clementine đoi voi Churchill, đa cung co va đam bao hau phuong vung chac cho su nghiep chinh tri cua ong.
Mot trong nhung nhiem vu đau tien cua Churchill trong noi cac la hoa giai mau thuan giua nhung nguoi tho thuyen va chu lao đong tren Song Tyne. Rut kinh nghiem tu vu nay, ong đa thanh lap Toa an Trong tai Thuong truc đe giai quyet cac mau thuan cong nghiep trong tuong lai, xay dung đuoc uy tin nhu mot nguoi đieu đinh tai ba. Trong Noi cac, ong cong tac voi Lloyd George đe benh vuc cai cach xa hoi. Ong tuyen truyen cai goi la "mang luoi can thiep va đieu tiet Quoc gia", phong theo mo hinh cua Đuc luc bay gio.
Tiep noi cong lao cua Lloyd George, Churchill gioi thieu Đao luat Tam tieng Ham mo, theo đo cam tho mo lam viec hon tam tieng mot ngay. Ong cung gioi thieu Đao luat Thuong mai, theo đo thanh lap nhieu phong Thuong mai co tham quyen kien tung cac chu lao đong boc lot cong nhan. Đuoc thong qua boi đa so nghi si, đao luat nay đa đam bao muc luong toi thieu va quyen đuoc nghi an trua cho cong nhan. Thang 5 nam 1909, ong đe xuat Đao luat Trao đoi Lao đong, qua đo thanh lap hon 200 so lao đong co chuc nang ho tro tim viec lam cho nguoi lao đong. Ong cung co sang kien ve mot phuong an bao hiem cho nguoi that nghiep voi khoan tai tro mot phan tu nha nuoc.
Đe đam bao nguon von cho cai cach, Lloyd George va Churchill cong kich chinh sach mo rong hai quan cua Reginald McKenna, tu choi vien canh ve mot cuoc chien khong the tranh khoi voi Đuc. Tren cuong vi Bo truong Tai chinh, Lloyd George đa trinh bay bai luan "Ngan sach cua Nhan dan" vao ngay 29 thang 4 nam 1909, khang đinh rang xoa bo đoi ngheo chinh la cong viec cua ngan sach chien tranh. Voi su hau thuan vung chac cua Churchill, Lloyd George đe xuat ap thue that manh tang lop giau co nham tai tro cho chuong trinh phuc loi xa hoi cua Đang Tu do. Y kien nay bi phu quyet boi cac đong su ben Đang Bao thu, luc đo đang thong tri Thuong Nghi vien. Nhan thay chinh sach cai cach bi đe doa, Churchill tro thanh chu tich cua Lien minh Ngan sach (Budget League), va canh cao rang su can tro nay cua tang lop thuong luu se kich đong nhan dan lao đong Anh noi day va dan đen chien tranh giai cap. Chinh phu keu goi tong tuyen cu vao thang 1 nam 1910, va ket qua la mot chien thang suyt soat cua Đang Tu do; Churchill van giu ghe cua Dundee. Sau cuoc bau cu, ong đe xuat giai tan Thuong Nghi vien trong mot buc thu bao cho noi cac, goi y tiep noi no bang mot he thong nhat vien moi han hoac tai lap mot nghi vien thu cap nho hon nham tuoc đi loi the bay lau cua Đang Bao thu trong Thuong vien Anh. Vao thang 4, cac Thuong Nghi si mui long cho phep thong qua Ngan sach cua Nhan dan. Churchill tiep tuc van đong chong lai Thuong vien va ho tro viec thong qua Đao luat Nghi vien 1911, theo đo giam thieu va han che quyen luc cua Thuong vien.


= Bo truong Noi vu: 1910–1911 =
Thang 2 nam 1910, Churchill tro thanh Bo truong Noi vu, nam quyen kiem soat luc luong canh sat va he thong nha tu. Ong ngay lap tuc thuc thi chuong trinh cai cach nha tu; đua vao quy che phan biet tu nhan pham toi va tu nhan chinh tri, đong thoi noi long cac đieu luat xoay quanh tu nhan chinh tri. Bien phap giao duc bang thu vien trong tu cung đuoc ap dung, va cac nha tu bat buoc phai to chuc tap ky giai tri it nhat bon dip trong nam cho tu nhan. Luat biet giam cung đuoc noi long it nhieu, va Churchill đe xuat bai bo luat giam giu nhung nguoi khong co kha nang tra phi phat. Ong cung bai bo luat giam giu cac pham nhan trong đo tuoi tu 16 đen 21, ngoai tru nhung truong hop nghiem trong. Trong nhiem ky cua minh, Churchill đa an giam 21 trong so 43 an tu hinh đa đuoc thong qua.
Mot trong nhung van đe nhuc nhoi o Anh luc bay gio la quyen bau cu cua phu nu. Churchill ung ho đieu nay, song voi đieu kien la phan đong cu tri nam gioi cung phai thuan theo. Giai phap cua ong la to chuc mot cuoc trung cau dan y, song lai khong đuoc su ung ho cua Asquith va quyen bau cu cua phu nu van tiep tuc la chu đe gay tranh cai cho toi nam 1918. Nhieu nha đau tranh nu quyen coi Churchill la ke thu cua phong trao gianh quyen bau cu cua ho, nen ho thuong nham vao cac cuoc hop cua ong đe bieu tinh. Thang 11 nam 1910, nha đau tranh Hugh Franklin đa tan cong Churchill bang mot cai roi; Franklin bi bat giu va giam cam suot sau tuan.

Mua he nam 1910, bao loan Tonypandy no ra o Thung lung Rhondda vi tho mo noi đay bat binh voi đieu kien lam viec te bac. Canh sat truong cua Glamorgan yeu cau binh linh chi vien đe giup đo luc luong đia phuong dap tat bao loan. Churchill, khi hay tin quan linh đa đuoc cu đi, cho phep ho tien toi Swindon va Cardiff, nhung ngan can khong cho trien khai tac chien vi lo lang đo mau vo ich. Thay vao đo, ong cu 270 chien si canh sat London, khong trang bi hoa khi, toi tro giup cac đong su Wales. Voi su keo dai bao loan, ong đanh cho phep nguoi bieu tinh chat van trong tai cong nghiep truong cua chinh phu, va nhung nguoi bieu tinh lien chap nhan. Ve phan minh, Churchill nhan xet rang ca chu lan cong nhan cua khu mo nay đeu "rat phi ly". The Times va cac mat bao khac cao buoc ong con qua mem mong đoi voi nhung nguoi bieu tinh; trai lai thi cac đang vien cua Đang Lao đong, co lien he voi cac cong đoan, lai phe phan ong la qua manh tay. Cung tu đay ma Churchill bat đau phat sinh su ngo vuc lau dai đoi voi phong trao lao đong noi chung.
Asquith keu goi to chuc tong tuyen cu vao thang 12 nam 1910; cac đang vien Tu do đeu tai đac cu va Churchill van giu ghe an toan cua Dundee. Thang 1 nam 1911, Churchill đa tan mat chung kien cuoc vay bat Pho Sidney, theo đo ba ten trom nguoi Latvia đa sat hai nhieu si quan canh sat truoc khi lan tron trong mot ngoi nha o khu East End cua London; luc luong canh sat đa mau chong phong toa khu vuc. Churchill đung cung canh sat song khong truc tiep đieu hanh chien dich nay. Sau khi ngoi nha boc chay ngun ngut, ong đa can ngan cac chien si cuu hoa xong vao vi e so nhung ten trom co vu trang. Do khong đuoc cuu ho, hai ten trom đa chet ben trong. Tuy bi chi trich vi quyet đinh tren, ong phat bieu rang "tha cho ngoi nha chay rui, con hon la đanh đoi nhung mang nguoi Anh quy gia đe cuu may thang nhai ac man ay".


= Đe nhat Đai than Hai quan =

Thang 10 nam 1911, Asquith bo nhiem Churchill chuc Đe nhat Đai than Hai quan, va ong chinh thuc cu tru tai Nha Đo đoc. Ong lap ra ban tham muu chien tranh va, trong hai nam ruoi toi, tap trung nang cao canh giac cho hai quan, đi tham cac quan tram va quan cang, tim cach cai thien nhue khi binh si, đong thoi theo doi sat sao su phat trien cua hai quan Đuc. Sau khi chinh phu Đuc thong qua Luat Hai quan 1912 nham đay manh san xuat chien thuyen, Churchill đa the rang: cu mot chien thuyen ma nguoi Đuc đong, Anh quoc se đong hai chiec tuong đuong.
Churchill thuc bach tang luong va xay dung co so giai tri cho si quan hai quan, đay manh nganh đong tau ngam, va quan tam hon đen luc luong khong quan thuoc Hai quan Hoang gia, theo đo khuyen khich thu nghiem đe tim ra cach van dung may bay vao trong chien đau. Ong đe ra thuat ngu "seaplane" (thuy phi co) va ha lenh lap ghep 100 mau may bay moi nay. Mot so đang vien Tu do chong đoi su đau tu cua Churchill cho hai quan; vao thang 12 nam 1913, ong doa se tu chuc neu yeu sach vao nam 1914–15, ve viec đong them bon chien ham moi, khong đuoc thong qua. Thang 6 nam 1914, ong thuyet phuc Ha vien bat chinh phu phai mua 51 phan tram tru luong dau mo doi thua đuoc san xuat boi Cong ty Dau mo Anh-Ba Tu, nham đam bao nguon cung lien tiep cho Hai quan Hoang gia.
Van đe trong điem luc bay gio o Anh la su tu chu cua Ireland va, vao nam 1912, chinh phu Asquith đa gioi thieu Đao luat Tu tri Que nha. Churchill  ung ho va thuc đay Đang Lien hiep Ulster chap thuan no, vi le ong khong muon chia cat Ireland. Quan ngai rang Ireland se tach đoi, Churchill khang đinh: "Du quyen cua Ulster co la gi đi chang nua, no khong the nao ngang đuong su thong nhat phan con lai cua Ireland. Mot nua cai tinh khong the ap đat phieu phu quyet vo han len toan quoc gia. Mot nua cai tinh khong the can tro mai mai su hoa giai giua hai nen dan chu Anh va Ireland". Truoc Ha vien vao ngay 16 thang 2 nam 1922, Churchill đa phat bieu: "Đieu ma nguoi Ireland tren toan the gioi mong muon nhat luc nay khong phai la thu oan voi đat nuoc ta, ma la su thong nhat đat nuoc cua ho". Sau đo, tuan theo quyet đinh cua Noi cac, ong tang cuong hien dien cua hai quan o Ireland đe đe phong mot cuoc noi day cua phai Lien hiep. Muon đi toi thoa hiep, Churchill goi y rang Ireland nen tiep tuc lien bang voi Vuong quoc Anh, song đieu nay đa lam phat long Đang Tu do va phai dan toc chu nghia Ireland.
Tren cuong vi Đai than Đo đoc, Churchill đuoc giao pho viec giam sat no luc chien tranh cua hai quan Anh khi The chien thu nhat no ra vao thang 8 nam 1914. Cung thang đo, hai quan chuyen cho 120.000 linh Anh sang Phap va phong toa cac cang Bien Bac cua Đuc. Churchill cu tau ngam toi Bien Baltic đe ho tro Hai quan Nga va đieu đong Lu đoan Thuy quan đanh bo toi Ostend, buoc Đuc phai tai bo tri luc luong. Vao thang 9, Churchill nam toan quyen đoi voi he thong quoc phong tren khong cua Anh. Vao ngay 7 thang 10, Clementine sinh đua con thu ba, đat ten la Sarah. Vao thang 10, Churchill tham tra tuyen phong thu Antwerp cua Bi truoc nguy co bi Đuc vay ham, cam đoan se chi vien kip thoi cho thanh pho. Tuy nhien, Antwerp that thu khong lau sau va Churchill đa bi chi trich kha nang ne tren truyen thong vi vu nay. Song ong cho rang hanh đong cua minh đa giup keo dai cuoc khang cu va cho phep Đong minh chiem đuoc Calais va Dunkirk. Vao thang 11, Asquith trieu tap Hoi đong Chien tranh, bao gom ban than ong, Lloyd George, Edward Grey, Kitchener, va Churchill. Churchill su dung nguon ngan sach Hai quan đe hoi thuc du an phat trien xe tang.
Churchill chuyen huong chu y sang mat tran Trung Đong. Vi muon giam bot ap luc cho quan Nga o Kavkaz, ong vach ra ke hoach đanh Dardanellia đe thu hut luc luong Tho Nhi Ky voi hy vong rang, neu thanh cong, thi nguoi Anh co the chiem luon Constantinopolis. Đe xuat nay đuoc thong qua, va vao thang 3 nam 1915, luc luong biet kich Anh-Phap na phao vao tuyen phong thu cua Tho Nhi Ky o Dardanellia. Thang 4 cung nam, Luc luong Vien chinh Đia Trung Hai, bao gom Quan đoan Luc quan Uc va New Zealand (ANZAC), đo bo đanh chiem Gallipoli. Ca hai chien dich that bai e che va Churchill đa bi nhieu MP, nhat la tu Đang Bao thu, đo trach nhiem len đau.
Vao thang 5, Asquith đong y duoi ap luc tu nghi vien đe lap ra chinh phu lien minh toan đang, song Đang Bao thu chi tham gia neu Churchill bi đao thai khoi Van phong Hai quan. Churchill co gang bien ho voi Asquith va lanh đao Đang Bao thu Bonar Law, song rot cuoc van bi giang xuong chuc Tuong quoc Lanh đia Cong tuoc Lancaster.


Tro lai quan ngu: 1915–1916 Ngay 25 thang 11 nam 1915, Churchill xin tu chuc noi cac chinh phu, van giu ghe nghi vien. Asquith khuoc tu thinh cau cho vi tri Toan quyen Đong Phi thuoc Anh cua Churchill.
Churchill quyet đinh nhap ngu va đuoc bien che cho tieu đoan 2 thuoc Ve binh Nem luu đan đong o Mat tran phia Tay. Thang 1 nam 1916, ong giu tam thoi quan ham trung ta va đuoc ban giao Tieu đoan 6 thuoc Trung đoan Fusilier Scotland Hoang gia. Sau mot thoi gian huan luyen, tieu đoan đuoc đieu len Mat tran Bi gan Ploegsteert. Trong hon ba thang tiep theo, ho hung chiu phao kich trien mien nhung khong phai đoi đau voi cuoc tien cong nao tu quan Đuc. Trong chuyen tham cua Đe cuu Ba tuoc Marlborough, Churchill đa suyt mat mang vi mot manh đan phao roi giua hai nguoi ho. Thang 5 cung nam, tieu đoan 6 Fusilier Scotland Hoang gia đuoc hop nhat voi su đoan 15. Churchill khong yeu cau vi tri chi huy moi ma xin phep roi khoi chien tuyen. Ham trung ta tam thoi cua ong man han vao ngay 16 thang 5 nam 1916.
Quay ve Ha vien, Churchill len tieng ve van đe chien tranh, keu goi mo rong lenh goi nhap ngu cho ca nguoi Ireland, cong nhan rong rai hon long anh dung cua binh linh, va phan phat mu sat cho binh linh tren tien tuyen. Thang 11 nam 1916, ong thao bai luan "Ung dung tot hon suc manh co gioi đe đat đuoc cong kich tren bo ", song bi phot lo. Ong nan chi do phai ngoi hang ghe sau, va bi đo loi lien tiep vi vu Gallipoli, phan lon tu cac đai bao Bao thu. Churchill phan tran truoc Uy ban Dardanellia, va ho đa xuat ban bao cao thanh minh cho ong.


Chinh phu thoi Lloyd George: 1916–1922 = Bo truong Đan duoc: 1917–1919 =
Thang 10 nam 1916, Asquith tu chuc Thu tuong va đuoc thay the boi Lloyd George. Thang 5 nam 1917, vi thu tuong moi cu Churchill đi thanh tra no luc chien tranh cua nguoi Phap. Thang 7 cung nam, Churchill đuoc bo nhiem lam Bo truong Đan duoc. Ong nhanh chong đam phan cham dut cuoc đinh cong o nha may ben Song Clyde, đong thoi đay manh san xuat đan duoc. Trong thinh thu gui Noi cac vao thang 10 nam 1917, ong đa vach ra ke hoach tan cong cho nam sau, đieu rot cuoc đa mang lai thang loi cho khoi Đong minh. Ong dap tat mot cuoc đinh cong nua vao thang 6 nam 1918, bang cach doa bat cong nhan phai nhap ngu. O Ha vien, Churchill đau phieu cho Du luat Đai dien cua Nhan dan 1918, cho phep mot bo phan phu nu Anh co quyen bau cu. Thang 11 nam 1918, bon ngay sau khi Hoa uoc đuoc ky ket, đua con thu tu cua Churchil, Marigold, chao đoi.


= Quoc vu khanh Chien tranh va Khong quan: 1919–1921 =

Voi su khep lai cua cuoc chien, Lloyd George keu goi tong tuyen cu bat đau tu Thu Bay, ngay 14 thang 12 nam 1918. Trong chien dich tranh cu, Churchill ho hao quoc huu hoa đuong sat, kiem soat chat đoc quyen, cai cach thue, va thanh lap Hoi Quoc Lien. Ong tro lai ghe MP cua Dundee va, tuy Đang Bao thu chiem the thuong phong, Lloyd George van giu chuc Thu tuong. Thang 1 nam 1919, Lloyd George thuyen chuyen Churchill sang cong tac o Van phong Chien tranh, voi vai tro vua la Quoc vu khanh Chien tranh, vua la Quoc vu khanh Khong quan.
Churchill chiu trach nhiem giai ngu Luc quan Anh, song ong đa thuyet phuc Lloyd George giu lai mot trieu linh cho Quan đoi Anh o song Rhine. Churchill la mot trong so it chinh khach phan đoi su trung tri manh tay đoi voi nuoc Đuc bai tran, va ong đa gop y rang khong nen giai giap hoan toan Luc quan Đuc ma phai tan dung nham đe phong moi đe doa moi tu Nga Xo viet. Ong la đoi thu thang than chong lai chinh quyen cong san do Vladimir Lenin moi lap ra o Nga. Ong ban đau ung ho viec trien khai binh linh đe giup đo luc luong Bach ve chong cong trong Noi chien Nga, song dan nhan ra rang nguyen vong cua nhan dan Anh la đua ho ve nha. Sau khi Xo viet gianh thang loi, Churchill đe xuat thanh lap mot cordon sanitaire nham kim ham cuoc cach mang Bolshevik, khong cho no lan rong.
Trong Chien tranh gianh đoc lap Ireland, ong tan thanh cho to chuc ban quan su Black and Tans chien đau voi quan cach mang Ireland. Khi hay tin luc luong Anh o Iraq đung đo voi phien quan Kurd, Churchill đa cu ngay hai su đoan đen chi vien, đe xuat trang bi cho ho khi mu tat đe "trung tri bon tho dan ngang buong ma khong lam chung bi trong thuong", song y kien nay khong đuoc tiep thu. Nhin thoang ra, ong cho rang su chiem đong Iraq đang lam khanh kiet nuoc nha va đe xuat, tuy bat thanh, rang chinh phu nen trao tra mien trung va nam Iraq ve tay Tho Nhi Ky.


= Quoc vu khanh Thuoc đia: 1921–1922 =
 
Churchill tro thanh Quoc vu khanh Thuoc đia vao thang 2 nam 1921. Vao thang sau, buc tranh đau tien do ong ve đuoc trung bay khuyet danh o mot trien lam tai Paris. Vao thang 5, me ong qua đoi. Vao thang 8, con gai Marigold hai tuoi cua ong cung qua đoi do nhiem trung huyet. Cai chet cua Marigold đa khien vo chong Churchill suy sup đang ke va ong bi am anh boi bi kich nay suot phan đoi con lai.
Churchill tham du đam phan voi cac thu linh Đang Sinn Fein va gop suc thao Hiep uoc Anh-Ireland. Ngoai ra, ong cung chiu trach nhiem giam thieu chi phi cho su chiem đong Trung Đong, đong thoi hau thuan cho hai vuong trieu Faisal I cua Iraq va Abdullah I cua Jordan. Trong thoi gian nay, Churchill toi tham Lanh tho uy tri Palestine va, voi tu tuong ung ho chu nghia phuc quoc Do Thai, đa khuoc tu loi thinh cau cam nguoi Do Thai nhap cu Palestine cua nguoi A-Rap Palestine. Tuy vay, ong chap nhan mot so han che theo sau cuoc bao loan Jaffa 1921.
Thang 9 nam 1922, khung hoang Chanak khoi mao do Tho Nhi Ky đe doa đanh chiem vung trung lap Dardanelles, luc bay gio đang nam duoi su kiem soat cua luc luong tri an Anh đong o Chanak (hien la Canakkale). Churchill va Lloyd George ung ho khang cu quan su nhung phan lon Đang Bao thu phan đoi. Su viec nay đa keo theo mot cuoc tranh cai nay lua, khien Đang Bao thu phai thoai lui khoi chinh phu, roi dan đen cuoc tong tuyen cu thang 11 nam 1922.
Cung vao thang 9, đua con ut cua Churchill, ten la Mary, chao đoi. Cung thang đo, ong mua ngoi nha o Chartwell, Kent. Thang 10 nam 1922, Churchill phau thuat cat ruot thua, va trong khi ong nam liet vien, lien minh cua Lloyd George đa bi giai tan. Trong cuoc tong tuyen cu 1922, Churchill đe mat ghe Dundee cho Edwin Scrymgeour. Ong ta hom hinh minh luc đo "khong chuc, khong ghe, khong đang, va khong ruot thua". Du vay, ong van đuoc ton vinh la mot trong 50 Cong su Danh du tren danh sach Danh du Giai the Nghi vien cua Lloyd George vao nam 1922.


Nghe nghiep giua hai cuoc chien Trong cuoc Tong tuyen cu nam 1923, ong lai sat canh cung phe Tu do, va thua cu o Leicester, nhung vai thang sau đo, ong lai quay sang Đang Bao thu, mac du ban đau su dung chieu bai "Chong nguoi xa hoi" va la "nguoi theo chu nghia hop hien".
Chua toi mot nam sau, trong cuoc Tong tuyen cu nam 1924, ong đuoc bau lam đai bieu cho vung Epping voi tu cach "nguoi theo chu nghia hop hien" va voi su ho tro cua Đang bao thu (mot buc tuong đe vinh danh ong o Woodford Green đa đuoc dung len khi Woodford Green con la mot khu ben trong vung bau cu Epping). Nam sau đo, ong chinh thuc gia nhap Đang bao thu, va guong chong che rang "Bat ky ai đeu co the roi bo đang, nhung tat nhien la cung can kha nhieu kheo leo đe gia nhap tro lai."
Ong đuoc chi đinh lam Bo truong Tai chinh nam 1924 duoi thoi Stanley Baldwin va co nhiem vu phu trach viec phuc hoi he thong ban vi vang đay tai hai, khien cho lam phat, that nghiep, va nhung vu đinh cong cua cong nhan mo noi len dan toi cuoc Tong đinh cong nam 1926. Quyet đinh nay đa khien nha kinh te John Maynard Keynes phai viet cuon sach "Nhung hau qua kinh te cua Churchill", đua ra ly le chinh xac rang viec quay lai ap dung ban vi vang se dan toi giam phat kinh te the gioi. Sau nay Churchill coi đay la mot trong nhung quyet đinh toi nhat trong cuoc đoi chinh tri cua ong. Đe cong bang, cung phai noi rang ong khong phai la mot nha kinh te va rang ong đa hanh đong theo loi khuyen cua Thong đoc Ngan hang Anh Quoc, Montagu Norman (Keynes đa noi ve ong nay, "Luon rat quyen ru, va luon rat sai lam.")
Trong cuoc Tong đinh cong nam 1926, Churchill bi cho rang đa đe xuat su dung sung may đe đoi pho voi nhung tho mo đinh cong. Churchill lam chu but to bao cua chinh phu, to British Gazette (Cong bao Anh), va trong cuoc tranh luan ong đa đua ra ly le rang "hoac đat nuoc se đap tan đuoc cuoc Tong đinh cong, hoac cuoc Tong đinh cong se đap tan đat nuoc". Hon nua, ong tuyen bo trong cuoc tranh luan rang Chu nghia phat xit cua Benito Mussolini đa "giup đo ca the gioi", cho rang no co "mot con đuong đe chien đau voi nhung luc luong co am muu lat đo" - co nghia la, ong coi che đo phai la mot luc luong bao ve chong lai moi đe doa xam nhap cua cach mang cong san. O mot quan điem, Churchill con đi xa toi muc goi Mussolini la "Thien tai cua Roma nha lap phap lon nhat cua loai nguoi".
Chinh phu bao thu bi đanh bai tai cuoc Tong tuyen cu nam 1929. Trong hai nam tiep theo, Churchill to ve ghe lanh voi ban lanh đao đang Bao thu ve nhung van đe thue quan bao ho va phong trao đoi đoc lap An Đo, ma ong phan đoi. Ong boi nho nguoi cha phong trao đoi đoc lap An Đo, Mahatma Gandhi, la "mot thay tu kho hanh ban khoa than" nguoi "can phai bi đap cho mot tran, troi chan tay vao cong thanh Delhi va sau đo mang ra cho mot con voi lon voi vi pho vuong cuoi tren lung giam đap".
Khi Ramsay MacDonald thanh lap Chinh phu quoc gia nam 1931, Churchill khong đuoc moi tham gia. Luc ay ong đang o giai đoan toi te nhat ve nghe nghiep, giai đoan đuoc goi la "nhung nam thang that lac". Ong danh thoi gian may nam tiep sau đo đe tap trung vao viet lach, gom cuon "Marlborough: Cuoc đoi va thoi đai" - mot cuon tieu su ve to tien ong la John Churchill, Quan cong Marlborough thu nhat - va "Mot lich su cua nhung nguoi noi tieng Anh" (cuon nay khong đuoc xuat ban mai toi sau Chien tranh the gioi thu hai). Ong tro nen noi tieng nhat ve nhung cau noi chong lai viec trao lai đoc lap cho An Đo (xem Uy ban Simon va Đao luat Chinh phu An Đo 1935).
Du vay, su chu y cua ong ngay lap tuc chuyen sang su noi len nhanh chong cua Adolf Hitler va nhung moi nguy tu viec tai vu trang cua nuoc Đuc. Trong mot thoi gian, ong la nguoi duy nhat keu goi nuoc Anh phai tu tang cuong suc manh nham chong lai tinh trang chuan bi chien tranh cua Đuc. Churchill la mot nguoi chi trich manh liet chinh sach nhan nhuong cua Neville Chamberlain đoi voi Hitler, dan đau phe bao thu phan đoi Hiep uoc Munchen ma Chamberlain đa tuyen bo la "hoa binh trong thoi đai cua chung ta". Ong cung tuyen bo la nguoi ung ho vua Edward VIII trong thoi gian xay ra cuoc khung hoang thoai vi, dan toi mot so suy đoan rang ong co the đuoc chi đinh lam Thu tuong neu nha vua tu choi nghe loi khuyen cua Baldwin va vi the buoc chinh phu phai tu chuc. Tuy nhien, đieu nay đa khong xay ra va Churchill thay minh bi co lap ve chinh tri va bi boi bac toi bam dap trong khoang thoi gian sau đo.


Thu tuong thoi chien: 1940–1945 = Tu Dunkirk toi Tran Chau Cang: thang 5 nam 1940 – thang 12 nam 1941 =


 Thanh lap chinh phu thoi chien  Vao thang 5, phan lon Đang Bao thu va Cong Đang van rat ngo vuc ve vai tro lanh đao cua Churchill. Chamberlain la thu linh Đang Bao thu cho toi thang 10, khi suc khoe suy sup khien ong phai tu chuc. Tai thoi điem đo, Churchill đa chiem đuoc cam tinh cua nhieu thanh phan nghi ky va su ke thua vai tro lanh đao đang cua Churchill đuoc coi la the thuc.
Ong khoi đau nhiem ky thu tuong đau tien cua minh voi viec thanh lap noi cac thoi chien gom nam thanh vien: Chamberlain giu chuc Vien truong Vien Co mat, Clement Attlee giu chuc Quoc khanh an trien co mat (sau giu chuc Pho Thu tuong), Halifax giu chuc Ngoai truong va Arthur Greenwood giu chuc Bo truong khong bo. Tren thuc te, nam thanh vien nay đuoc co van tang cuong boi cac thu truong tham muu va cac bo truong tham du phan lon cac cuoc hop. Ben canh đo, noi cac lien tuc thay đoi suot cuoc chien va khong co con so thanh vien co đinh. Đap lai cac chi trich truoc đo ve van đe thieu vang mot vi tri bo truong trung uong nham đieu hanh chien su, Churchill đa lap ra va giu luon chuc Bo truong Quoc phong, khien ong tro thanh vi thu tuong nam giu nhieu quyen luc nhat trong lich su Anh Quoc. Churchill cung bo nhiem them cac chuyen gia ben ngoai đe thuc hien tron ven cac chuc nang trong yeu cua chinh phu, nhat la đoi voi Mat tran Hau phuong. Trong so nhung nhan vat đuoc trong dung gom co Ngai Beaverbrook va Frederick Lindemann, ca hai đeu tro thanh nhung co van khoa hoc thoi chien.


 Cuong quyet khang chien  Cuoi thang 5, truoc cuoc thoai lui ve Dunkirk cua Luc luong Vien chinh Anh va nguy co nuoc Phap that thu ke can, Halifax đe nghi chinh phu can nhac đi đen mot hoa uoc voi Đuc thong qua trung gian la Mussolini. Tu 26-28 thang 5, cac phien hop cao cap lien tiep đuoc chu tri, trong đo co hai phien voi su gop mat cua thu tuong Phap Paul Reynaud. Churchill quyet liet chu chien, ngay ca neu Phap đau hang, song chi khi Chamberlain ung ho ong thi ca thay noi cac moi thuan theo. Churchill đuoc su ung ho cua hai thanh vien noi cac Cong Đang nhung biet ro rang Chamberlain va Halifax moi la hai mat xich quan trong nhat. Rot cuoc, thong qua đong thuan cua noi cac ben ngoai, Churchill nang tay tren cua Halifax va chiem đuoc su ung ho cua Chamberlain. Churchill tin rang lua chon duy nhat cua nuoc Anh la tiep tuc khang chien; tai hung bien cua ong đa thuyet phuc cong chung bac bo quan điem ve viec đi đen hoa binh, đong thoi chuan bi tinh than cho nhan dan Anh chiu đung cuoc chien dai dang o phia truoc – Jenkins nhan xet rang cac bai dien van cua Churchill "la mot niem cam hung cho nhan dan, va la mot su giai phong xuc cam [catharsis] cho chinh Churchill".


= Tu Tran Chau Cang toi Ngay D: thang 12 nam 1941 – thang 6 nam 1944 =


 Tran Tran Chau Cang va su tham chien cua Hoa Ky  Vao hai ngay 7–8 thang 12 nam 1941, Nhat tan cong Tran Chau Cang va xam luoc Ma Lai. Vao ngay 8, Churchill tuyen chien voi Nhat. Ba ngay sau, Đuc va Y tuyen chien voi Hoa Ky. Cung thang đo, Churchill gap mat Roosevelt tai Hoi nghi Washington lan mot (mat danh Arcadia) đe thao luan ve van đe uu tien chien thang o chau Au truoc cac no luc chien tranh o Thai Binh Duong. Nguoi My đong y voi Churchill rang Hitler la ke thu chinh va su chien bai cua Đuc la chia khoa chien thang cua Đong minh. Ho cung đong tinh rang cuoc tan cong phoi hop đau tien giua Anh va Hoa Ky se đuoc thuc hien trong Chien dich Bo đuoc, mot phan cua cuoc can quet Bac Phi thuoc Phap (nay la Algeri va Ma-roc). Ban đau chien dich đuoc an đinh vao mua he nam 1942, song phai tan cuoi nam 1942 thi tran El Alamein lan hai moi mo man.
Ngay 26 thang 12, Churchill phat bieu truoc Quoc hoi Hoa Ky. Đem hom đo, ong bi đau tim nhe va đuoc bac si Sir Charles Wilson (sau la Lord Moran) chan đoan mac benh thoai hoa mach vanh. Tuy đuoc khuyen phai nghi ngoi lay suc, ong tiep tuc hanh trinh sang Ottawa hai ngay sau bang tau hoa, noi ong phat bieu truoc Nghi vien Canada.


 Singapore that thu, đanh mat Mien Đien va nan đoi Bengal  Churchill đa co san quan ngai ve chat luong linh Anh nhu co the thay tai cac tran chien truoc đo tai Na Uy, Phap, Hy Lap va Crete. Theo sau su that thu cua Singapore truoc quan Nhat vao ngay 15 thang 2 nam 1942, ong đa phai thua nhan rang: "(đay la) tham hoa toi te nhat va cuoc đau hang lon nhat trong lich su quan su Anh quoc". Tin xau lai ap đen vao ngay 11 thang 2 sau khi Kriegsmarine thuc hien thanh cong cuoc "Vuot Kenh" qua mat Ham đoi Anh. Nhung su bien nay đa co tac đong het suc lon đoi voi nhue khi cua Churchill.


Qua đoi Nam 1963, Tong thong My John F. Kennedy đa trao tang giai Cong Dan Danh Du Hoa Ky cho Churchill. Vi gia yeu, Churchill khong du đuoc buoi le o Nha Trang, con va chau ong thay mat nhan giai.
Churchill song trong am tham nhung nam cuoi cuoc đoi. Ong va nguoi con trai (Randolph Churchill) khong han gan đuoc moi lien he khuc mac giua hai nguoi. Con gai truong la Diana tu van vao mua thu 1963; con gai thu Sarah ngay cang nghien ruou hon. Trong le đai tho 90 tuoi cua ong vao thang 11 nam 1964, ong đung truoc cua so nha so 28 Cua Hyde Park (Luan Đon) cho phong vien chup anh. Ong trong gia nua va thieu nao.
Ngay 15 thang 1 nam 1965, Churchill mot lan nua bi tac nghen mach mau nao va me man. Ong mat tai tu gia chin ngay sau đo, vao luc sau tam gio sang ngay Chu Nhat 24 thang 1 nam 1965, huong tho 91 tuoi.


Gia đinh va dong ho = Hon nhan va con cai =

Churchill ket hon voi ba Clementine Hozier vao thang 9 nam 1908. Hon nhan cua hai nguoi ho ben vung suot 57 nam. Churchill nhan thuc ro su nghiep chinh tri cua ong anh huong the nao đen moi quan he vo chong. Theo nha su hoc Colville, ong co le đa tung ngoai tinh voi Doris Castlerosse vao khoang nhung nam 1930, song đieu nay bi bac bo boi Andrew Roberts.
Nguoi con đau long cua gia đinh Churchill, Diana, chao đoi thang 7 nam 1909. Nguoi con thu hai, Randolph, chao đoi thang 5 nam 1911. Nguoi con thu ba, Sarah, chao đoi thang 10 nam 1914, va nguoi con thu tu, Marigold, chao đoi thang 11 nam 1918. Marigold qua đoi vao thang 8 nam 1921 do nhiem trung hong, đuoc chon cat tai Nghia trang Kensal Green. Mac du thi hai cua be đuoc di doi đen san nha tho Bladon vao nam 2019 cung noi an nghi cua gia đinh, hien van co mot cot đa cenotaph tuong niem đuoc dung o Kensal Green. Nguoi con cuoi cua Churchill, Mary, chao đoi ngay 15 thang 9 nam 1922. Cung thang đo, gia đinh Churchill mua dinh thu Chartwell va song o đay đen khi Winston qua đoi vao nam 1965. Theo Jenkins, Churchill la mot "nguoi cha yeu thuong va nhiet tinh" song đat nang ky vong vao con cai.


= Pha he =


Chu thich Tham khao = Dan nguon =


= Thu muc =


Đoc them Lien ket ngoai Winston Churchill tren DMOZ
Churchill trong The chien thu nhat tu Bao tang Chien tranh Đe quoc.
Ho so cua FBI ve Winston Churchill.
Ban thao rieng tu cua Winston Churchill.
Thu muc va suu tap truc tuyen
Cac tac pham cua Winston Churchill tai Du an Gutenberg
Cac tac pham cua Winston S. (Spencer) Churchill tai Trang Faded (Canada)
Cac tac pham cua hoac noi ve Winston Churchill tai Internet Archive
Tac pham cua Winston Churchill tren  LibriVox (sach audio thuoc pham vi cong cong) 
Ghi am
EarthStation1: Kho Luu tru Ghi am giong noi cua Winston Churchill.
Đoan phim mau nghiep du ve tang le cua Churchill tu Bao tang Chien tranh Đe quoc.
Bao tang, kho luu tru va thu vien
Chan dung cua Winston Churchill tai Phong Trung bay Chan dung Quoc gia, Luan Đon
Hansard 1803–2005: contributions in Parliament by Winston Churchill
"Tai lieu luu tru lien quan đen Winston Churchill". Co quan Luu tru quoc gia Vuong quoc Lien hiep Anh. 
Ghi am va hinh anh tu bo suu tap cua Quoc hoi Vuong quoc Anh.
Hiep hoi Churchill Quoc te (ICS).
Imperial War Museum: Bao tang Thoi chien Churchill. Cac Phong Chien tranh goc, đuoc bao quan tu nam 1945, trong đo bao gom phong noi cac, phong ban đo va phong ngu cua Churchill, va Bao tang moi ve cuoc đoi cua Churchill.
War Cabinet Minutes (1942), (1942–43), (1945–46), (1946).
Noi cat tru thu tu va giay to lien quan đen Churchill tai Co quan Luu tru Quoc gia Vuong quoc Anh.
Cac bai bao ve  Winston Churchill tai Cuc Luu tru Bao chi The ky 20 cua ZBW

Ban mau:Churchill