Hoa tre la mot hien tuong tu nhien trong đo tre vao mot thoi điem nao đo se ra hoa va ket hat. Hien tuong nay thuong quan sat đuoc o Viet Nam, Trung Quoc, Myanmar va An Đo.


Co che Tre thuong co vong đoi tu khoang 40 đen 80 nam, khac nhau giua cac loai. Thong thuong, tre moi moc len tu mang o goc. Đen mot thoi điem trong vong đoi sinh truong voi hau het cac loai, tre se bat đau ra hoa. Sau khi no hoa, hoa se ket thanh qua (đuoc goi la "gao tre" o cac vung cua An Đo va Trung Quoc). Tiep đo, rung tre chet dan. Vi mot khu rung tre thuong moc tu mot cay tre, nen hien tuong tre chet hang loat xay ra o mot khu vuc rong lon.

Nhieu loai tre ra hoa trong khoang thoi gian rat dai nhu 65 nam hoac tham chi 120 nam. Nhung loai nay co hien tuong ra hoa hang loat (hay ra hoa theo nhom), voi tat ca cac ca the tre trong mot quan the cung ra hoa trong khoang thoi gian vai nam. Bat ky cay nao đuoc nhan giong vo tinh tu quan the cung se ra hoa, ke ca khi đuoc trong o noi khac. Khoang thoi gian no hoa dai nhat đuoc biet đen la 130 nam, đoi voi loai Phyllostachys bambusoides. Trong loai nay, tat ca ca the đeu  ra hoa cung mot luc, bat ke su khac biet ve vi tri đia ly hoac đieu kien khi hau, va sau đo chet. Viec thieu tac đong moi truong đen thoi điem ra hoa cho thay su hien dien cua mot loai "đong ho bao thuc" nao đo trong moi te bao cua cay, bao hieu su chuyen huong cua tat ca nang luong sang san xuat hoa va su ngung phat trien sinh duong. Co che nay, cung nhu nguyen nhan tien hoa đang sau no, noi chung van con la mot bi an.
Mot gia thuyet giai thich co che ra hoa hang loat la khop voi chu ky song cua đong vat co lien quan, theo đo đuoc lap luan rang bang cach đau qua cung mot luc, mot quan the co the gia tang ty le song sot cua hat giong khi qua đuoc phu kin ca khu vuc (bao hoa). Ngay ca khi đong vat an no hat, van con sot lai rat nhieu hat. Bang cach co chu ky ra hoa dai hon tuoi tho cua cac loai gam nham, tre co the tac đong khien quan the đong vat suy giam do chet đoi thieu thuc an trong khoang thoi gian giua hai chu ky ra hoa. Tre chet sau khi ra hoa, vi cac cay me tap trung tat ca cac nguon dinh duong cho hat giong hon la giu lai nang luong tai sinh cho ban than.
Mot gia thuyet khac, đuoc goi la gia thuyet "chu ky chay rung", lap luan rang hien tuong cay truong thanh chet sau khi ra hoa xay ra đinh ky đe tao đieu kien cho moi truong song cho cay con co mot khoang trong đe phat trien. Gia thuyet nay cung cho rang cac ca the tre gia chet đi tao ra mot luong cui lon, va cung la muc tieu lon cho cac vu set đanh, lam tang kha nang xay ra chay rung.  The he tre ke tiep co the manh me hon, se phat trien vuot xa va chiem lay khong gian do the he truoc đe lai.
Tuy nhien, ca hai gia thuyet bi xung đot voi nhung ly do khac nhau. Gia thuyet bao hoa  khong giai thich đuoc tai sao chu ky ra hoa dai hon 10 lan so voi tuoi tho cua loai gam nham đia phuong. Gia thuyet chu ky chay tre bi mot so nha khoa hoc đanh gia la khong hop ly; ho lap luan rang  rang hoa hoan chi do con nguoi gay ra va khong co vu chay tu nhien nao xay ra o An Đo. Khai niem nay con bi coi la khong chinh xac dua theo thong ke phan bo set đanh trong mua kho tren khap An Đo. Tuy nhien, mot lap luan khac chong gia thuyet nay rang: chua tung co tien le chung minh bat ky sinh vat song nao khai thac thu gi đo kho đoan nhu set đanh đe tang co hoi song sot nhu mot phan cua tien trinh tien hoa tu nhien.


Tac đong Hien tuong tre ra hoa hang loat đe lai nhung hau qua kinh te va sinh thai truc tiep. Vi du, hau qua lon xay ra khi hoa va qua cua Melocanna bambusoides cu sau 30-35  quanh Vinh Bengal. Tre chet het sau khi đau qua co nghia la nguoi dan đia phuong mat vat lieu xay dung, va so luong lon hat tre dan đen su gia tang nhanh chong quan the đong vat gam nham. Khi so luong loai gam nham tang len, chung an tat ca thuc pham co san, nhu tan pha cac canh đong ngu coc va kho luong thuc, đoi khi dan đen nan đoi. Nhung loai vat nay nhu chuot cung co the mang cac benh nguy hiem, chang han nhu sot phat ban, thuong han va benh dich hach, tham chi bung phat dich benh lon khi so luong tang len. Moi lien he giua quan the chuot va hoa tre đa đuoc kiem chung trong tai lieu Nova ve dich chuot nam 2009.
Ca mot khu vuc tre rong lon tan lui gay ap luc len nhung đong vat phu thuoc vao tre lam nguon thuc an, chang han nhu gau truc khong lo hien đang nam trong danh sach can đuoc bao ton.
Su ra hoa tao ra mot luong lon hat giong, co hoi phat sinh nhieu di bien. Nhu vay, co the tao ra mot quan the moi giong het voi the he truoc, hoac cung co the tao ra cac giong moi voi cac đac điem hinh thai khac nhau, chang han nhu co hoac khong co dai hay thay đoi mau sac cua cac đot.
Đac biet, mot so loai tre lai khong ket hat sau khi ra hoa, vi du nhu Bambusa vulgaris, Bambusa balcooa  va Dendrocalamus stockii.


Xem them Mautam


Tham khao