Ngo đoc nuoc, hay nhiem đoc nuoc hay ha natri mau, la mot su xao tron ve chuc nang nao co kha nang gay tu vong, xay ra khi cac can bang đien giai trong co the bi xao tron boi su tang hydrat.
Trong đieu kien binh thuong, viec uong nuoc mot luong qua nhieu la đac biet hiem. Gan nhu tat ca cac ca tu vong lien quan đen ngo đoc nuoc o nguoi binh thuong đeu hoac la tu cac cuoc thi uong nuoc ma trong đo nguoi choi se uong mot luong nuoc lon cang nhieu cang tot, hoac tu nhung lan tap the duc cuong đo cao sau đo uong qua nhieu nuoc. Ngoai ra, tran nuoc, mot hinh thuc tra tan ma nan nhan bi troi chat va bi doi nuoc vao mat lam ngat tho va hit nuoc vao phoi, cung co the gay ra ngo đoc nuoc.
Nuoc, giong nhu bat ky chat nao khac, co the đuoc coi la mot chat đoc khi dung qua nhieu trong mot thoi gian nhat đinh. Ngo đoc nuoc chu yeu xay ra khi nuoc đuoc đua vao ma khong cho co the cac chat dinh duong thich hop phu hop.
Viec vuot nguong nuoc trong co the cung co the la mot ket qua cua mot phac đo y te hoac đieu tri khong đung cach; Nuoc đuoc coi la hop chat hoa hoc it đoc hai nhat, voi mot luong LD50 90 ml/kg hoac nhieu hon o chuot.


Cac tac nhan gay hai = Khoi luong co the thap (tre so sinh) =
Rat de khien cho tre em duoi mot tuoi đe hap thu qua nhieu nuoc, đac biet la neu tre duoi chin thang tuoi. Do khoi luong co the nho be cua minh, viec uong nuoc rat de khien vuot nhu cau natri binh thuong cua co the.


= The duc, the thao cuong đo cao =
Van đong vien Marathon de bi nhiem đoc nuoc neu ho uong qua nhieu trong khi chay. Đieu nay xay ra khi nong đo Natri duoi 135 mmol/L. Vi đieu nay nen thuc te đa ghi nhan su khuyen khich thay the viec uong cac loai nuoc qua muc trong hoat đong the thao, đac biet la trong chay marathon. Mot nghien cuu đuoc tien hanh tren nhung nguoi tham gia cuoc thi marathon Boston 2002 cho thay 13% hoan thanh cuoc đua bi ha natri mau. Nghien cuu ket luan rang cac yeu to du bao viec ha natri mau la su tang can trong khi chay (over-hydrat hoa), va ha natri mau chi co kha nang xay ra o nhung nguoi đa chon nuoc uong the thao đe giai khat. Nhan vien y te tai cac su kien marathon đuoc đao tao đe phat hien nhiem đoc nuoc ngay sau khi van đong vien khuy hoac co dau hieu cua su choang.


= Qua suc va cang thang =
Bat cu hoat đong hoac tinh huong ma thuc đay ra nhieu mo hoi co the dan đen ngo đoc nuoc khi nuoc đuoc uong đe bu lai luong đa mat. Nguoi lam viec trong moi truong nhiet hoac đo am cao trong thoi gian dai phai luu y bao ve ban than va an uong phu hop giup duy tri su can bang chat đien giai. Nhung nguoi su dung MDMA (thuong đuoc biet đen voi ten "thuoc lac") co the co nhung hoat đong qua suc minh do bi kich thich, đo mo hoi nhieu, va sau đo uong mot luong nuoc lon đe tai hydrate hoa, dan đen su mat can bang đien giai va nhiem đoc nuoc – đieu nay con bi lam tram trong hon do su dung MDMA tang luong hormone chong bai nieu (ADH), giam luong nuoc bi mat qua đuong tiet nieu. Ngay ca nhung nguoi đang nghi ngoi yen tinh trong qua nong hoac đo am co the co nguy co nhiem đoc nuoc neu ho uong mot luong nuoc lon trong thoi gian ngan đe bu nuoc.


= Luyen tap đe tham gia cac cuoc thi an, uong nhanh =
Nhung nguoi thi đau thuong xuyen luyen tap đe ho co the uong đuoc mot luong nuoc rat lon trong mot khoang thoi gian ngan nham muc đich keo gian da day va tang đuoc luong thuc an co the dung nap.


= Roi loan tam than =
Nhung nguoi bi hoi chung roi loan tam than mot so truong hop luon luon cam thay phai uong mot luong nuoc lon, tu đo đat ho vao nguy co nhiem đoc nuoc. Tinh trang nay co the đac biet nguy hiem neu benh nhan cung the hien cac dau hieu tam than khac (va thuong la truong hop nay), nhu vay cac cham soc khong biet ro đuoc cac trieu chung đe đieu tri chuan xac.


= Trong khi đieu tri =
Khi mot nguoi đang bat tinh đang đuoc cho an bang đuong tinh mach (vi du: truyen nuoc) hoac thong qua mot ong thong mui da day, cac chat long nhat đinh phai đuoc can đoi can than thanh phan đe phu hop voi luong chat đien giai bi mat. Cac chat dung đe truyen thuong o dang long, va đuong nhien la co nuoc. Neu khong đuoc giam sat thi viec tang natri mau hoac ha natri mau đeu co the xay ra.
Mot so thuoc chua tam than / than kinh (co chua Oxcarbazepine, va mot so cac chat khac) đa đuoc ghi nhan co the gay ra ha natri mau o mot so benh nhan. Benh nhan co đai thao nhat (đai thao nhat la benh phai đi tieu nhieu do su roi loan chuc nang cua vung duoi đoi hay suy than) la đac biet de bi ton thuong do chat long bi su dung mat nhanh chong.


Sinh ly benh hoc Luc bat đau cua truong hop nay, ben ngoai te bao co mot luong qua thap cac chat hoa tan (vi du nhu natri (ha natri mau) va cac chat đien giai) so voi ben trong cac te bao gay ra dich chuyen qua (thong qua tham thau) vao te bao đe can bang nong đo cua no. Đieu nay lam cho te bao bi sung. Trong nao, sung nay tang ap luc noi so (ICP). Đo co su gia tang nay trong ap luc dan đen cac trieu chung lam sang ban đau cua nhiem đoc nuoc: nhuc đau, thay đoi tinh cach, nhung thay đoi trong hanh vi, su nham lan, kho chiu, buon ngu, đoi khi tho phai gang suc, yeu co, đau, co giat, hoac chuot rut, buon non, non, khat nuoc, va man cam nhan thuc va giai thich thong tin cam giac. Khi tinh trang nay keo dai co the dan đen dau hieu bao gom nhip tim cham va mo rong ap luc xung. Cac te bao trong nao co the sung len đen noi ma dong mau bi gian đoan dan đen phu nao. Cac te bao nao bi sung cung co the gay roi loan chuc nang he thong than kinh trung uong, nguy hiem hon, co the dan đen co giat, ton thuong nao, hon me hoac tu vong.


Cach thuc phong chong Ngo đoc nuoc co the đuoc phong chong khong uong qua nhieu nuoc so voi nhu cau cua co the. Than khoe manh co the bai tiet khoang 0,8-1 lit nuoc (0,21-0,26 gallon) moi gio. Tuy nhien, cang thang (do gang suc ve the chat keo dai), cung nhu tinh trang benh, co the lam giam luong nay.


Đieu tri Cac ca nhiem đoc nhe khong gay ra nhieu trieu chung cu the va chi can han che uong nuoc la đu. Trong cac truong hop nang hon, bat buoc phai co cac huong đieu tri sau:

Tang tieu tien, gan nhu la cach đon gian va hieu qua nhat.
Su dung cac thuoc đac tri tang bai tiet.


Xem them Mat nuoc


Tham khao Lien ket ngoai BBC news feature on water intoxication