Barbenheimer ( BAR-bən-hy-mər) la mot hien tuong van hoa xoay quanh su phat hanh đong thoi cua hai bo phim đien anh vao thang 7 nam 2023: Barbie cua Warner Bros. Pictures va Oppenheimer cua Universal Pictures. Ten goi thuat ngu nay đuoc ket hop giua ten cua hai bo phim. Chinh su đoi lap manh me ve mat the loai va noi dung giua Barbie (thuoc the loai hai ky ao noi ve co bup be thoi trang Barbie do Greta Gerwig đao dien) voi Oppenheimer (thuoc tuyp phim tieu su kich tinh co tinh chat su thi cua đao dien Christopher Nolan ke ve nha vat ly ly thuyet kiem giam đoc khoa hoc cua Du an Manhattan ten J. Robert Oppenheimer) đa lam nay sinh nhung phan ung khoi hai tu phia cong đong mang, trong đo co meme, san pham an theo va đo luu niem. Polygon cho rang hai bo phim la "hai thai cuc đoi lap", con Variety thi goi hien tuong nay la "su kien đien anh cua nam".
Hai bo phim đuoc phat hanh cung luc vao ngay 21 thang 7 nam 2023 tai Hoa Ky va mot so quoc gia khac. Khi ngay phat hanh đen gan, khan gia đa ban tan hai bo phim rang: tap trung vao viec nen xem ca hai lien nhau hoac nen xem phim nao truoc, thay vi day len su ganh đua. Cac dien vien thu vai trong ca hai bo phim đa khuyen khich khan gia xem hai bo phim vao cung mot ngay. Nhieu nguoi noi tieng khac cung đa lam tuong tu, trong đo co Tom Cruise. Anh đa mua ve xem ca hai bo phim, khi đo bo phim moi nhat Nhiem vu: Bat kha thi – Nghiep bao phan 1 cua anh van đang đuoc chieu o cac rap. Mac du hien tuong nay bat nguon tu nhung loi treu đua ve su khac biet giua hai bo phim nhung cac nha binh luan van co the chi ra mot so điem tuong đong: ca hai bo phim đeu đuoc gioi phan tich đanh gia la đi vao kham pha chu nghia hien sinh va y nghia ve mat ly thuyet cua the Nhan sinh, đeu la san pham cua cac đao dien va bien kich tung đuoc đe cu giai Oscar, đeu co mot dan dien vien chinh lon, va đeu đuoc san xuat boi mot cong ty thuoc ve mot cap vo chong.
Ca Barbie va Oppenheimer đeu đuoc cac nha phe binh đanh gia rat cao va đat doanh thu cao ngoai ky vong. Viec hai bo phim cung phat hanh vao cuoi tuan đa khien dip đo tro thanh ngay co doanh thu phong ve cao thu tu tu truoc đen nay tai My. Ca hai đeu lot vao danh sach nhung bo phim co doanh thu cao nhat nam 2023. Hien tuong nay con keo dai đen mua giai thuong đien anh cua nam 2023, khi ca hai đeu nam trong so nhung bo phim nhan đuoc nhieu đe cu nhat.


Lich su = Tranh chap ve ngay phat hanh =

Thang 12 nam 2020, sau khi giai thich ly do anh huong cua đai dich COVID-19 đoi voi nganh cong nghiep đien anh, WarnerMedia, luc bay gio la cong ty me cua Warner Bros. Pictures, cong bo la se phat hanh tat ca 17 bo phim nam 2021 cua minh tren dich vu phat truc tuyen HBO Max. Trong cung thang, đao dien Christopher Nolan, nguoi đa phat hanh tat ca cac bo phim cua minh ke tu Insomnia (2002) thong qua Warner Bros, đa chi trich nang ne quyet đinh nay. Trong mot loi phat ngon voi to The Hollywood Reporter, Nolan cho biet, "Nhieu nguoi trong so nhung nha lam phim lon nhat va nhung ngoi sao quan trong nhat cua nganh cong nghiep đien anh đi ngu ngay hom truoc voi suy nghi rang ho đang lam viec cho hang phim tot nhat, đe roi thuc day va phat hien ra rang minh đang lam viec cho dich vu truyen phat toi te nhat." Đao dien cung noi rang Warner Bros. "tham chi con khong hieu đuoc minh đang đanh mat nhung gi", va rang "đay la mot quyet đinh phi ly ve mat kinh te". Cuoi cung, Warner Bros. đa huy bo ke hoach chi chieu cac bo phim cua hang tren nen tang truc tuyen vao thang 3 nam 2021.
Mac du vay, sau khi Warner Bros. cong bo ke hoach ban đau, Nolan đa gap go voi mot so hang phim đoi thu va thong bao vao thang 9 nam 2021 rang bo phim tiep theo cua minh, Oppenheimer, se đuoc Universal Pictures phan phoi thay vi Warner. Đe chap nhan hop tac voi Universal, đao dien đa đua ra cac đieu kien: kinh phi san xuat 100 trieu đo-la My, kinh phi marketing tuong đuong, quyen quyet đinh ve mat sang tao, 20% doanh thu phong ve, rang hang se khong phat hanh bat cu bo phim nao khac trong vong ba tuan truoc va sau khi phim đuoc phat hanh, cung nhu khong phat hanh bo phim tren nen tang truc tuyen trong vong 100 ngay ke tu khi phim khoi chieu tai rap. Đen thang 10, Universal cong bo rang Oppenheimer se đuoc phat hanh vao ngay 21 thang 7 nam 2023. Ban đau, Warner Bros. len lich phat hanh bo phim hai dua tren Looney Tunes Coyote vs. Acme vao cung ngay 21 thang 7 voi Oppenheimer. Tuy nhien, đen thang 4 nam 2022, hang phim cong bo rang thay vao đo, bo phim Barbie se đuoc phat hanh vao ngay nay, va vi the se canh tranh truc tiep voi bo phim cua Nolan.
Su bat hoa giua Nolan va Warner đuoc cho la ly do chinh dan đen quyet đinh nay. Insider phong đoan rang quyet đinh phat hanh Barbie, mot bo phim đa đuoc phat trien tu lau, cung luc voi Oppenheimer co the la đon tra đua cua Warner voi Nolan vi đa cham dut moi quan he hop tac voi hang. Ngay phat hanh giua thang 7 co mot y nghia nhat đinh. Ke tu Ky si bong đem, cac bo phim cua Nolan đeu đuoc phat hanh vao giua thang 7, chi tru Ho đen tu than (đuoc phat hanh vao đau thang 11 nam 2014, nhung viec phan phoi bo phim tai My va Canada đuoc Paramount Pictures tien hanh, con Warner Bros. chi phan phoi tren thi truong quoc te) va Tenet (ngay phat hanh ban đau la 17 thang 7 nam 2020 nhung bi hoan chieu do đai dich COVID-19). Hai nha lanh đao vua đuoc bo nhiem cua Warner Bros., Michael De Luca va Pamela Abdy, sau đo tuyen bo ho muon hoa giai voi Nolan; cac chuyen gia ve doanh thu phong ve đa đat cau hoi ve ly do vi sao Warner khong chiu thay đoi ngay phat hanh cua Barbie neu ho muon han gan moi quan he cua minh voi Nolan. Theo loi Margot Robbie, nha san xuat Oppenheimer Charles Roven đa goi đien thoai cho co va đe xuat viec thay đoi ngay phat hanh cua Barbie, nhung co khong đong y.
Đuoc biet, Nolan đa kho chiu voi quyet đinh phat hanh Barbie vao cung ngay voi Oppenheimer cua Warner Bros. Tuy vay, luc đuoc mot phong vien cua Insider hoi rang viec ong cham dut hop tac voi Warner co phai la ly do đang sau ngay phat hanh cua Barbie khong, Nolan đa cuoi va cho biet minh "se khong tra loi cau hoi đo", đong thoi noi them rang cac rap chieu phim đang la "mot thi truong đong đuc voi rat nhieu bo phim khac nhau ..., va nhung nguoi quan tam đen đien anh rat vui mung ve đieu đo". Khi đuoc hoi ve viec hai bo phim co cung ngay phat hanh, Nolan tra loi mot phong vien cua IGN rang "thi truong đa tro nen đong đuc va đo la mot đieu tuyet voi".


 Phan ung cua cong chung  Tu "Barbenheimer" đuoc su dung lan đau tien trong mot bai đang tren Twitter vao ngay 15 thang 4 nam 2022 cua Matt Neglia, tong bien tap cua trang web giai tri Next Best Picture. Bai đang co noi dung che nhao viec duong nhu ca hai bo phim đeu đang cong bo cac dien vien co mat trong phim mot cach khong ngung nghi. Neglia sau đo cho biet anh khong nho la đa tung viet bai đang nay.
Đen nam 2023, thuat ngu nay tro nen pho bien khi nhung nguoi su dung mang Internet bat đau chu y đen su đoi lap giu hai bo phim va đang tai cac meme lien quan len Twitter. Nhieu nguoi ham mo thiet ke va lan truyen tren mang cac ap phich chung cho Barbenheimer. Nhung nguoi chuyen thiet ke ao tren Etsy bat đau san xuat cac mat hang dua tren hien tuong nay. Ban đau, nhung chiec ao nhu vay su dung truc tiep logo cua hai bo phim đat canh nhau, roi sau đo chuyen sang su dung mot logo "Barbenheimer" đuoc lay cam hung tu Barbie. Mot so bai đang tren Twitter so sanh hai bo phim voi hai ngoi nha, mot mau đen mot mau hong, nam ngay canh nhau o Pacific Palisades, Los Angeles.
Hai nguoi bien tap video o Dallas đa kiem đuoc 14.400 đo la My tu viec ban ao co thiet ke Barbenheimer. Cac thuong hieu cung đang tai noi dung ve hien tuong; mot cua hang Barnes & Noble o Olympia, Washington, đa đang mot meme "Starter Pack" ve Barbenheimer len TikTok va nhan đuoc 30.000 luot thich.
Barbara Oppenheimer, mot giao su đa ve huu cua truong Đai hoc Boston va em dau ho đoi thu ba cua J. Robert Oppenheimer, đa khen ngoi ca hai bo phim.


= Tiep thi =
Hai bo phim co chien thuat tiep thi rat khac nhau. Chien dich marketing cua Barbie, đuoc uoc tinh la tieu ton 150 trieu đo-la My (so voi 100 trieu đo-la My cua Oppenheimer), hop tac voi nhieu ben va cho ra mat hang loat san pham an theo. Oppenheimer it đuoc tiep thi ram ro hon va chi đon gian thu hut su quan tam thong qua mot đoan trailer va mot đong ho đem nguoc truc tuyen đen ngay ky niem 78 nam vu no hat nhan đau tien.
Barbie đuoc cong chieu vao ngay 12 thang 7 nam 2023 tai London, va Oppenheimer cung đuoc cong chieu o đay sau đo mot ngay. Ngay 14 thang 7, SAG-AFTRA, mot cong đoan thuoc nganh cong nghiep đien anh, truyen hinh va long tieng cua My, tuyen bo tien hanh mot cuoc đinh cong, đong nghia voi viec tat ca nhung hoat đong quang ba co su tham gia cua cac thanh vien cua cong đoan đeu phai cham dut. Dien vien chinh cua Barbie Margot Robbie the hien su ung ho voi cuoc đinh cong khi đuoc phong van boi mot phong vien cua Sky News trong buoi cong chieu cua bo phim o London. Mac du Oppenheimer đuoc cong chieu som mot tieng so voi du kien nhung dan dien vien cua bo phim đa roi đi giua buoi cong chieu đe huong ung cuoc đinh cong. Chu tich SAG-AFTRA Fran Drescher sau đo cao buoc cac hang phim lon la đa "đanh lua" cong đoan chap nhan keo dai thoi gian đam phan them 12 ngay đe co the tiep tuc cac hoat đong quang ba cho cac bo phim mua he, bao gom Barbie va Oppenheimer.


Đon nhan = Phan tich =

The Economist binh luan rang "hai bo phim the hien ro net su that thuong cua nganh cong nghiep đien anh hien đai". Trong đo, Barbie la mot bo phim dua tren IP đuoc du bao se đat doanh thu cao gap đoi (trong dip cuoi tuan đau tien) mot bo phim đoc lap nhu Oppenheimer. To bao cung ket luan rang, trong boi canh su lo ngai ve chien tranh hat nhan ngay cang tang truoc cuoc xam luoc Ukraina cua Nga cung nhu viec phat trien vu khi hat nhan cua Trung Quoc va Trieu Tien, khan gia se khong hao huc xem mot bo phim chinh kich mang tinh hien thuc nhu Oppenheimer bang mot bo phim hai mang tinh thoat ly nhu Barbie, von nhac lai mot so truong hop tuong tu trong lich su đien anh My. Nha phan tich truyen thong Paul Dergarabedian cua Comscore nhan xet rang Barbenheimer 
la mot hien tuong chua tung co. Thong thuong, hai bo phim lon neu đuoc phat hanh cung luc se "đe bep" lan nhau, nhung trong truong hop cua Barbenheimer thi lai "bo sung cho nhau". Nha phan tich cho rang hien tuong nay se thu hut nhieu đoi tuong nguoi xem khac nhau. Cac khan gia nguoi lon se biet đuoc ve Oppenheimer qua cac bai đanh gia va viec nghe đai phat thanh, con Barbie thi se thu hut mot luong lon nguoi xem tai rap trong dip cuoi tuan đau tien nho hieu ung 'so bo lo' khong lo ma bo phim tao ra.
Alex Billington viet cho FirstShowing đa so sanh tinh triet hoc cua Barbie va Oppenheimer, tu đo chi ra nhung tu tuong đuoc the hien trong ca hai bo phim nhu chu nghia hien sinh, Marcel Proust, va cach hai nhan vat chinh tim ra su that giong nhu trong cau chuyen cai hang cua Plato. Slavoj Zizek viet cho to The New Statesman đa neu quan điem rang nhan vat chinh cua ca hai bo phim đeu no luc thoat khoi the gioi trong tuong tuong đe tim đen mot hien thuc sau xa hon, chi đe phat hien ra rang thuc chat hien thuc đuoc hinh thanh trong moi quan he tuong quan voi the gioi tuong tuong.
Mac du hien tuong nay bat nguon tu nhung loi treu đua ve su khac biet giua hai bo phim, song mot so tac gia đa chi ra nhung điem tuong đong giua hai bo phim, bao gom: "Nolan va Gerwig đeu la nhung đao dien tung đuoc đe cu giai Oscar, ca hai bo phim đeu co mot dan dien vien chinh rat lon bao gom nhieu ngoi sao, va đeu đuoc san xuat boi mot cong ty thuoc ve mot đoi vo chong". Cay but Darren Mooney ben The Escapist cung nhan thay nhung điem tuong đong giua hai bo phim, va chi ra rang ca hai đeu "noi ve moi quan he giua tri tuong tuong va the gioi thuc, cung nhu ve nhung đieu se xay ra khi cac y tuong bat đau đuoc hien thuc hoa ngoai đoi thuc. Trong ca hai truong hop, cac he qua đeu rat đang so ve ban chat, cho du moi bo phim lai đi đen mot ket luan hoan toan khac nhau." Sonia Rao cua to The Washington Post nhan thay ca hai bo phim đeu co mot y tuong chung: "su de tha hoa cua con nguoi". Cung tren to The Washington Post, Tyler Austin Harper viet rang ca hai bo phim đeu đi vao kham pha y nghia ve mat ly thuyet cua the Nhan sinh, the đia chat đuoc đinh hinh boi tac đong cua con nguoi: "Mac du trong co ve khac nhau, ca Barbie va Oppenheimer đeu ke nhung cau chuyen ve cac tu tuong chu chot cua the ky 20: chu nghia quan phiet leo thang va su tieu dung khong kiem soat, nhung tu tuong ma suc anh huong cua chung se tiep tuc ton tai sau khi loai nguoi bien mat duoi dang nhung tan tich nhua va plutoni ma chung ta đe lai tren khap hanh tinh mong manh cua minh."
Jake Coyle cua Associated Press đa phan tich doanh thu phong ve cua Barbie va Oppenheimer, tu đo rut ra đuoc rang: su thanh cong cua hai bo phim cho thay khan gia đang mong muon thuong thuc nhung bo phim moi me hon, sau nhung bo phim "bom tan" hoa "bom xit" nhu Flash va Indiana Jones va vong quay đinh menh đa that bai tai phong ve. Cay viet Eric Kohn cho IndieWire cung the hien quan điem tuong tu, "khan gia muon xem nhung đieu moi me va sang tao, chu khong phai la het phan tiep theo nay đen phan tiep theo khac", tu đo đe xuat rang cac hang phim nen boi duong nhung đao dien tre trien vong tai cac lien hoan phim. Kohn cung khuyen nghi rang thay vi co gang lap lai thanh cong cua Barbenheimer, cac hang phim nen phan tich xem vi sao thanh cong đo khong the nao lap lai.

Nha bao Larissa Kuhnert cua to bao Đuc Neues Deutschland cho rang thanh cong cua Barbenheimer la nho astroturfing. Nha bao Thomas Koch cua tap chi Đuc Wirtschaftswoche thi cho rang su thanh cong nay hoan toan nam trong ke hoach cua Mattel Marketing.


Ghi chu Chu thich Lien ket ngoai Đinh nghia cua Barbenheimer tai Wiktionary