Tien si khoa hoc la mot danh xung khoa hoc o Viet Nam ke tu thoi điem co hieu luc cua Luat Giao duc nam 1998 . Danh xung nay đuoc su dung va ap dung đoi voi nhung ca nhan co bang tien si cua cac nuoc Lien Xo va Đong Au cu (hoc vi doktor nauk - tieng Nga Доктор наук), hoac co bang tien si nha nuoc (doctorat d'Etat) cua Phap,... Đay la mot khai niem mang tinh lich su vi truoc đo Viet Nam co he thong van bang sau đai hoc tuong tu nhu he thong cua cac nuoc Lien Xo va Đong Au cu, nghia la cung co hoc vi tien si va pho tien si nhu cua cac quoc gia nay. Khi đat nuoc mo cua va hoi nhap, hoc vi tien si theo he thong hoc vi cua Hoa Ky va cac nuoc chau Au cung đuoc chap nhan. Viec nay lam nay sinh su thieu thong nhat trong he thong van bang quoc gia khi ton tai hai loai hoc vi tien si cua hai he thong khac nhau cung voi mot hoc vi pho tien si trong khi Luat Giao duc quy đinh ca nuoc chi co duy nhat mot hoc vi tien si. Đe giai quyet van đe nay, thong qua mot quyet đinh hanh chinh gay khong it tranh cai trong gioi khoa hoc va chuyen mon, hoc vi pho tien si truoc đay se đuoc đoi thanh hoc vi tien si, hoc vi tien si theo he thong cu se đuoc đoi thanh tien si khoa hoc. Nghia la, bang tien si do cac nuoc Lien Xo va Đong Au cu, bang tien si do Viet Nam cap truoc đay, bang tien si nha nuoc, bang tien si ha-bi,... se đuoc goi la bang tien si khoa hoc, bang pho tien si se đuoc goi la bang tien si giong nhu cac bang tien si khac.
Theo vtudien thi: tien si khoa hoc la "hoc vi cao nhat trong he thong hoc vi danh cho nhung nguoi đa bao ve thanh cong luan an tien si (x. Luan an) o mot so nuoc. O Viet Nam, theo Nghi đinh 90/CP ngay 24/11/1999, chi co mot hoc vi goi la tien si (tuong đuong voi pho tien si khi con che đo hai hoc vi). Theo quy đinh moi cua nha nuoc Viet Nam, hoc vi tien si thoi con hai hoc vi đuoc goi la TSKH. Lan đau tien hoc vi TSKH đuoc Truong Đai hoc Tong hop Bolon (Italia) cap nam 1130, Truong Đai hoc Tong hop Pari (Phap) cap nam 1231, cac Truong Đai hoc Tong hop Nga cap nam 1819".
Thuat ngu, hoc vi va van bang tien si khoa hoc (tieng Latin: Scientiae Doctor) neu đuoc dich nguyen van theo nghia đen tu cac ngon ngu khac nhau co the tuong đuong voi thuat ngu tien si khoa hoc o Viet Nam hay khong tuy tung truong hop cu the, tuy thuoc vao tung thoi điem lich su va cung tuy thuoc vao quy đinh cua moi quoc gia. Thong thuong, khai niem tien si khoa hoc (Doctor of Science) chi đon thuan la tien si ve khoa hoc, voi muc đich phan biet voi tien si o cac nganh khac nhu tien si giao duc (Doctor of Education), tien si ky thuat (Doctor of Engineering),...


Thuat ngu "tien si khoa hoc" tai mot so quoc gia = Tai Nga =
Nhung nha khoa hoc Nga muon bao ve luan an tien si khoa hoc (tieng Nga: Доктор наук) phai co hoc vi tien si (tuong ung voi hoc vi PhD o cac nuoc Anh, My,...) va đa tham gia nghien cuu khoa hoc sau khi co hoc vi tien si it nhat 3 nam. Theo đinh nghia cua Nga: nguoi đat đuoc hoc vi tien si khoa hoc la nguoi mo ra mot huong nghien cuu moi trong khoa hoc. Con nguoi đat hoc vi tien si la nguoi co đu kha nang tien hanh nghien cuu khoa hoc mot cach đoc lap.
Co the khang đinh rang, trong thoi ky Lien bang Xo Viet, rat it cac nha nghien cuu đat toi hoc vi tien si khoa hoc. Theo nhu thong ke cua Khoa lich su, Đai hoc Khoa hoc Xa hoi & Nhan van (thuoc Đai hoc Quoc gia) cho thay so luong tien si khoa hoc đuoc đao tao suot thoi ky ton tai Lien bang Xo Viet chi la 200 tren tong so hang chuc nghin cong dan Viet Nam đuoc tiep nhan va đao tao đai hoc, tren đai hoc. "Chi trong 41 nam, tu nam 1950 đen nam 1991, Lien Xo đa tiep nhan va đao tao gan 50.000 cong dan Viet Nam. Trong đo co khoang 30.000 nguoi o trinh đo đai hoc, ngot 3.000 pho tien si, khoang 200 tien si khoa hoc va hang chuc van cong nhan ky thuat, giao vien day nghe, thuc tap sinh. Rieng trong linh vuc quan su, co hon 13.000 quan nhan Viet Nam đuoc Lien Xo đao tao kha bai ban".


= Tai Phap =
Tien si khoa hoc (tieng Phap: Docteur des Sciences) ra đoi nam 1808 va khong con dung nua ke tu sau cai cach nam 1974 khi Phap thong nhat hoc vi tien si cua cac nganh khac nhau (tien si khoa hoc, tien si van chuong va khoa hoc nhan van, tien si luat, tien si khoa hoc kinh te, tien si khoa hoc chinh tri,...) thanh mot hoc vi duy nhat la tien si đe tranh nham lan.


= Tai Ireland va cac nuoc thuoc Khoi Thinh vuong chung Anh =
Ngay nay, tai Ireland va cac nuoc thuoc Khoi thinh vuong chung Anh nhu Anh va An Đo, tien si khoa hoc (tieng Anh: Doctor of Science) chi con la mot danh hieu co tinh chat ton vinh, danh cho cac ca nhan co đong gop đac biet cho mot nganh nao đo, khong phai danh cho cac thanh tuu han lam cu the.


= Tai Bac My =
Tai Bac My, khong co su phan biet giua tien si khoa hoc (Doctor of Science) voi tien si (Doctor of Philosophy, Ph.D.).


Xem them Bang Habilitation a diriger les recherches (HDR)


Chu thich Tham khao