Nghe theu tai lang Quat Đong la mot nghe truyen thong tai lang Quat Đong (xa Quat Đong, huyen Thuong Tin, Ha Noi). Nghe theu cua ngoi lang nay noi tieng voi nhung san pham theu nhu tranh theu cung cac san pham theu tay khac.  
Lang Quat Đong đuoc xem la noi khoi nguon cua nghe theu tren toan Viet Nam, bat nguon tu "ong to" la Le Cong Hanh đi su Trung Quoc ve truyen đat lai cach theu thua cho nguoi dan Quat Đong va cac vung lan can. Trong hon nhieu the ky hinh thanh va phat trien, nghe theu tay tai Quat Đong đa tao nen nhung ky thuat theu rieng biet ma chi co nguoi lang tai đay moi hieu biet đuoc. Ban đau, lang Quat Đong chi theu chu yeu phuc vu cung đinh va quy toc, cung nhu cac san pham dung trang tri đen chua va phuong tuong. Buoc sang thoi ky can đai, lang theu Quat Đong mo ra mot buoc phat trien tiep theo la san pham tranh theu. Nghe theu o lang Quat Đong chi thuc su su soi noi tro lai khi Đang Cong san Viet Nam khoi xuong chinh sach đoi moi.  Ngay nay, nghe nhan lang theu Quat Đong đa va đang thua ke lang nghe truyen thong va cho ra mat nhieu san pham đa dang, đap ung đuoc nhu cau ngay cang lon cua thi truong.  
Lang nghe Quat Đong đa đuoc phong danh hieu "Lang nghe du lich truyen thong". Lang nghe nay cung co gan 100% lao đong van đang theo đuoi nghe truyen thong. Lang theu Quat Đong khong chi chon loc va luu giu đuoc nganh nghe truyen thong ma con tao ra nhung buc tranh theu mang nhieu dau an ban sac Viet Nam.Tuy vay, trong thoi ky anh huong cua su suy giam kinh te, su phat trien ky thuat cung nhieu nhan to khac, viec phat trien san pham theu ren o lang Quat Đong đang đoi mat voi nhieu kho khan va van đe mai mot.  


Lich su va truyen thong = Tong quan ve lang =
Lang nghe theu Quat Đong von la mot lang que co thuoc xa Quat Đong, huyen Thuong Tin, cach trung tam thanh pho Ha Noi khoang 25 km ve phia Nam. Ngoi lang nay co vi tri nam ngay ven đuong quoc lo 1A, đuoc xem la noi khoi nguon cua nghe theu tay truyen thong tai Viet Nam. Lang nghe theu Quat Đong nam tai trung tam xa Quat Đong va co quy mo dien tich khoang 50 hecta, trong đo dien tich đat o khoang 17 hecta, phan con lai la đat nong nghiep. Đay đuoc xac đinh la lang nghe thuoc danh muc cac du an uu tien đau tu phat trien lang nghe gan voi du lich cua Ha Noi đen nam 2020 va đinh huong đen nam 2030. 


= Lich su va truyen thong nghe theu tai lang =
Lang Quat Đong đa co nghe theu tu the ky 17. Ong to cua lang nghe theu Quat Đong, cung la ong to nghe theu tren toan Viet Nam la Le Cong Hanh. Nam 1646, ong đuoc cu lam nguoi dan đau su đoan sang Trung Quoc. Trong thoi gian nay, ong hoc đuoc cach lam long va nghe theu truyen thong cua Trung Quoc. Khi ve nuoc, ong đa truyen tai nhung kinh nghiem theu cua minh day cho dan lang Quat Đong va mot so lang khac ve cach lam long, theu thua, pha tung đuong kim mui chi theo cach cua nguoi dan Bac Kinh. Hang nam vao ngay 12 thang 6 am lich, la ngay gio Le Cong Hanh, dan lang va đai dien nguoi dan đia phuong lam nghe theu đeu ve lang Quat Đong đe dang huong tri an ong. 
Ban đau, lang Quat Đong chi theu chu yeu phuc vu cung đinh va tang lop quy toc cung nhu cac san pham trang tri trong đen chua va phuong tuong. Nguoi tho theu ren thuong lam nhung mat hang nghi le hay phuc vu cung đinh nhu theu cau đoi, truong, nghi mon treo o đinh, chua cung cac loai khan chau, ao ngu cho vua chua. Thoi điem nay, ky thuat theu chi dung o muc đon gian, chi co nam mau chi vang, đo, tim, xanh, luc. Cac loai hinh theu va ky thuat theu luc nay con tho so. Theo thoi gian, nghe theu cang phat trien va ky thuat theu đuoc cai thien. Trong hon nhieu the ky hinh thanh va phat trien, nghe theu tay tai Quat Đong đa tao nen nhung ky thuat theu rieng biet ma chi co nguoi lang tai đay moi hieu biet đuoc. Cuon "Ha Đong tinh du đia chi" cua J.Rouan xuat ban nam 1925 cho biet so tho theu cua tinh Ha Đong thoi điem đo la 1290 nguoi, chi rieng lang Quat Đong đa co 600 nguoi. So tho theu tang len gap đoi vao nam 1939 khi nghe theu tai đay buoc vao thoi ki phat trien manh.
Trong lich su phong kien Viet Nam, trang phuc cung đinh, quan lai hoac gioi quyen quy đeu lua chon lang theu Quat Đong la noi thuc hien viec hoan thien cac hoa van. Khong nhung the, nhung buc tranh theu con đuoc cac lai buon sang bien gioi kinh doanh tai nuoc lang gieng Viet Nam nhu Lao, Thai Lan. Đen cuoi nhung nam 1980, roi đen khi su kien Lien Xo sup đo va su tan ra cua he thong cac nuoc Xa hoi chu nghia o Đong Au, nghe theu tai Viet Nam đa bi anh huong truc tiep. Do mat thi truong, nhieu hop tac xa đa phai giai the vi khong co viec lam. Buoc sang thoi ky can đai, lang theu Quat Đong mo ra mot buoc phat trien tiep theo đo la san pham tranh theu. Nhung net tinh hoa cua nghe theu tu nhieu đoi truoc đuoc ap dung vao tranh theu mot cach triet đe. Nghe theu o lang Quat Đong chi thuc su su soi noi tro lai khi Đang Cong san Viet Nam khoi xuong chinh sach đoi moi. 
Chap nhan nen kinh te thi truong, nghe theu tai Quat Đong đa đuoc hoi phuc va phat trien đang ke. Ngay nay, nghe nhan lang theu Quat Đong đa va đang thua ke lang nghe truyen thong va cho ra mat nhieu san pham đa dang, đap ung đuoc nhu cau ngay cang lon cua thi truong. Tu cac nhom hang truyen thong, ngay nay cac nghe nhan con theu đuoc nhung tac pham nghe thuat, cac buc theu chan dung truyen than va sang tao.


San pham Theo Tap chi Kien truc, nghe theu lang Quat Đong đuoc chia thanh 4 loai hinh san pham chinh: 


= Theu tranh =
Cac tac pham đang chu y ve tranh theu lang theu Quat Đong la cac buc tranh theu phong canh nhu cay đa, ben nuoc, cac danh lam thang canh tai Viet Nam nhu chua Mot Cot, đen Ngoc Son, Co đo Hue… Cac buoc co ban đe lam nen mot tac pham tranh theu tong hoa noi dung va hinh thuc, nghe nhan theu can co mot quy trinh lam tu ve phac thao tren vai, tim chu đe noi dung, lua chon mau sac chi phu hop. Đe co nhung buc tranh phong canh, nguoi tho theu co the phai mat nhieu thang, trong đo phai chon lua tung loai chi mau phu hop. Trong đo, ho chon loai chi truyen thong đuoc nhuom tu mau cua co cay thien nhien. Tranh theu Quat Đong đuoc lam hai mat tren chat lieu vai voan mong, dung chi theu bang to tam. Khi quan sat buc tranh theu hai mat, Bao Anh Viet Nam cho rang nguoi xem "khong the nhan ra đau la điem bat đau va đau la điem ket thuc" boi chan nhung soi chi đuoc cac nghe nhan giau vao chinh giua.


= Theu chan dung =
Theu chan dung đuoc xem la san pham kho thuc hien nhat vi nguoi lam can phai hieu va cam nhan đuoc than thai cua nhan vat, sau đo phai the hien no thong qua nhung net chi. Nhung buc tranh chan dung thi đuoc ket hop boi hang trieu mui kim voi đu loai chi theu đe tao net bieu cam tren khuon mat.


= Theu trang phuc =
Theu va phuc che trang phuc cung đinh lai đoi hoi su tuan thu nghiem ngat nhung nguyen tac đa quy đinh đoi voi trang phuc cung đinh, the hien theo tung thu hang cua tung loai trang phuc. Đong thoi, mau sac hoa van tren san pham cung đoi hoi su chinh xac, khong đuoc phep sang tao.


= Cac san pham khac =
Ngoai nghe theu, nhieu nghe nhan con lam them cong viec khac nhu khau va, đinh hat cuom, gan sung, rap tui xach tren san pham theu. Ben canh mang tranh theu truyen thong, nghe theu hien nay đa phat trien them phan khuc theu hang thoi trang, ao dai, khan trai ban, chan goi. Cac mat hang trong cuoc song hang ngay nhu nhu ao phong, tui xach tham chi la tranh Đong Ho cung đuoc san xuat.


Lao đong Lang nghe Quat Đong đa đuoc phong danh hieu "Lang nghe du lich truyen thong". Mot thong tin đuoc cho la hiem gap so voi mot so lang nghe truyen thong khac la lang theu Quat Đong co gan 100% lao đong van đang theo đuoi nghe truyen thong. O lang Quat Đong đau nhung nam 1990 co nhieu xuong tho. Tinh toi nam 2011, lang nghe Quat Đong co 497 ho lam nghe theu, voi 1.043 lao đong cung muc thu nhap binh quan 7,5 trieu đong mot nguoi trong ca nam. Tu cach thuc lam theu cua ho gia đinh, lang Quat Đong đa mo rong them nhieu hop tac xa, cac xuong theu chuyen nghiep co tu 200 đen 500 tho. Nghe theu ren đa tao viec lam cho nhieu lao đong o đay. Nam 2014, theo bao Cong thuong uoc tinh, moi tho theu co muc thu nhap tu 50 đen 100 nghin đong moi ngay.
Đe đao tao ra mot tho theu ky thuat cao, mot to bao cho biet thoi gian bo ra se mat khoang 5 đen 15 nam. Trung binh, mot san pham tieu ton khoang 1 đen 2 thang, tham chi co buc tranh theu mat khoang 4 thang moi hoan thanh. Mot nghe nhan tra loi phong van bao Hanoimoi cho biet ngay xua, nhung tre em gai 8 đen 10 tuoi trong lang thuong se khong đen truong lop hoc hanh nhung lai đuoc đao tao bai ban nghe theu thua đuoc truyen lai. Cung co mot so đang ke gia đinh co toi 7 the he cung lam nghe theu, ngay tu nhung tre em 3 tuoi đen ca nhung nguoi cao tuoi đeu gan bo voi nghe theu. La mot nganh nghe truyen thong, nghe theu ren đa tao đieu kien viec lam cho nhieu lao đong trong lang. Nho niem đam me voi nghe theu truyen thong, mot nu nghe nhan khuyet tat đa đao tao nghe theu cho hang tram tre em va nhung nguoi khuyet tat nham giup ho thoat ngheo thanh cong.


Anh huong van hoa Moi khi nhac toi lang theu Quat Đong, nhieu to bao tai Viet Nam thuong trich dan cau ca dao sau nhu mot loi gioi thieu:

Bao Dan Tri nhan đinh lang theu Quat Đong khong chi chon loc va luu giu đuoc nganh nghe truyen thong ma con tao ra nhung buc tranh theu mang nhieu dau an ban sac Viet Nam. Lang theu Quat Đong co nhieu nghe nhan đang chu y nhu nghe nhan Bui Le Kinh tung theu hoang phuc cho vua Bao Đai va Hoang hau Nam Phuong. Cho toi nam 2017,  nghe nhan Thai Van Bon la nguoi duy nhat trong lang theu đuoc phong tang danh hieu Nghe nhan Nhan dan. Nghe nhan Thai Van Bon noi tieng voi nhung buc theu chan dung ve cac nguyen thu quoc gia, trong đo buc chan dung vua Thai Lan Bhumibol Adulyadej đuoc gioi yeu thich nghe thuat theu quoc te đanh gia cao va la mot tac pham nghe thuat đuoc xem la co gia tri lon trong bo suu tap cua hoang gia Thai Lan. Ben canh đo, tranh theu Quat Đong cung đuoc xuat khau sang nhieu quoc gia nhu Nhat Ban, Han Quoc, My.

Tu ngay 23 thang 11 nam 2009, nhung san pham tranh theu cua lang Quat Đong đa đuoc trung bay trong bo suu tap chuyen đe "Đan thanh - Nghe theu truyen thong Viet Nam" tai Bao tang Lich su quoc gia Viet Nam voi so luong hon 30 tieu ban co nien đai nhung nam 20 va 30 đau the ky 20. San pham tranh theu cua lang Quat Đong cung la mot san pham truyen thong đuoc du khach trong va ngoai Viet Nam yeu chuong. Tranh theu lang Quat Đong đuoc nhan xet la mang đam mau sac truyen thong. Mot to bao cho biet moi buc tranh theu đeu the hien, khoi goi đuoc "tinh yeu voi non song đat nuoc". Qua đo đa mang ve nhieu danh tieng co cac san pham theu cua Quat Đong, khong nhung đe phuc vu thi truong trong nuoc ma con xuat khau quoc te. Bao VietnamPlus nhan manh lang Quat Đong la noi khoi nguon cua nghe theu tay truyen thong tai Viet Nam giua vung đat đuoc menh danh "Manh đat tram nghe - Thuong Tin".
Mot nu nghe nhan khuyet tat trong lang ten Hoang Thi Khuong đa đoat giai Nhi cuoc thi thiet ke mau san pham thu cong my nghe Thanh pho Ha Noi, Nhung tac pham cua ba con đuoc du thi cuoc thi Inter Abilympics 2011 đuoc to chuc tai Seoul (Han Quoc) va Hoi thao quoc te ve nghe thuat hoa nhap co ten Sambhav 2019 danh cho nguoi khuyet tat to chuc tai New Delhi (An Đo). Tung co buc tranh theu mang ten "Son thuy huu tinh" đuoc tra voi muc gia 500 trieu đong nhung ba đa quyet đinh khong ban. Đe co mot tac pham tranh theu ung y ve Ho Chi Minh, co buc tranh nu nghe nhan nay đa bo thuc hien trong suot 6 nam.  Nha thiet ke Lan Huong khi sang tao chiec nhung ao dai đe trung bay tai Le hoi Ao dai Ha Noi dien ra tai Hoang thanh Thang Long, cong đoan ve va theu hoa van cong lang tren ta ao co đa phai nho đen nhung nghe nhan lang theu Quat Đong. 
Mot so buc tranh theu đang chu y nhu "Chua Mot Cot", "Nha Bac Ho o Kim Lien", "Chan dung Bac Ho" la nhung tac pham co gia tri đuoc trung bay tai cac hoi trien lam nghe thuat lon tai Viet Nam va quoc te. Nhieu nguoi dan nuoc ngoai đa danh loi khen cho nhung buc tranh theu ay. Hien tai, nhung nghe nhan theu lang Quat Đong thuong tu hao khi tranh theu Quat Đong tro thanh net van hoa, la mon qua mang van hoa que huong du cho đoi song cua nguoi tho theu van con nhieu kho khan. Tuy vay, ho van đang no luc khoi phuc mot nghe truyen thong lau đoi. Mot nghe nhan Quoc Su lang Quat Đong la  lanh đao mot cong ty đuoc đanh gia la Cong ty san xuat hang theu tay hang đau tai Viet Nam. Bao Cong an Nhan dan cung menh danh rieng ong la nguoi "ve tranh bang chi". So nghe nhan tai hai xa Quat Đong va Thang Loi cung nhieu toi muc bao Hanoimoi phai viet rang "ve noi ra ngo la gap nghe nhan".


Van đe mai mot va bao ton Trong thoi ky anh huong cua su suy giam kinh te, su phat trien ky thuat cung nhieu nhan to khac, viec phat trien san pham theu ren o lang Quat Đong đang gap nhieu kho khan va mai mot. Nhung nam 2000, lang Quat Đong chung kien su phat trien nhanh chong cua nhung khu cong nghiep, nha may xay dung. Qua đo, nhieu lua chon nghe nghiep cung nhu thu nhap đuoc mo ra khien cho nguoi tre đang dan roi xa nghe truyen thong. Mot nghe nhan trong lang cho biet nghe theu đoi hoi su ti mi, can man, nen lua tuoi thanh nien it nguoi theo nghe, ngoai ra viec thu thap thap cung la nguyen nhan khien nhieu nguoi khong the tru lai voi nghe. Mot so nguoi dan trong lang đa phai len Ha Noi lam cong nhan tai cac cong ty may mac hoac ban tranh theu cho đon vi xuat khau. Hien nay nhieu co so tren toan Viet Nam đa đau tu, nhap khau nhieu thiet bi may moc theu hien đai, nhung san pham theu may lai khong đat đuoc yeu cau ve mat tinh xao, mem mai nhu cach lam thu cong. Bao đien tu VOV cho rang đo la ly do ma nghe theu thu cong cua lang Quat Đong ngay cang phat trien. Tuy vay cung co to bao cho rang trong nen kinh te thi truong hien nay cua Viet Nam, mot lang nghe theu nhu lang Quat Đong đe phat trien đuoc khong phai la "chuyen de dang". 
Nam 2013, tranh theu Trung Quoc hien đa xuat hien nhieu trong cac cua hang cua Viet Nam va tro thanh đoi thu canh tranh cua dong tranh theu truyen thong. Đi kem voi viec kinh te giai đoan thoi bay gio đang gap nhieu kho khan đa anh huong lon đen viec tieu thu tranh theu von đa cham lai kho khan nhieu hon. Co nhung thoi điem lang nghe theu tranh Quat Đong đung truoc nguy co bi xoa so. Nhieu nha o trong thon đa bo nghe, nhieu tho theu bi mat nghe. 
Mot hoa si cho rang nghe theu tai cac lang truyen thong chua tung đuoc nguoi dan coi la nghe kinh doanh mang lai loi nhuan lon, ma chi đon gian la viec lam trong luc ranh roi trong pham vi đoi cha truyen con noi. Qua đo, khong co nguoi chiu đung ra đau tu, sang tao, nang cap đe thich ung voi thoi đai moi. Hoa si nay con nhan manh viec cac san pham theu lau nay van chi la nhung hinh mau theu tay đon gian, quen thuoc toi muc "nham chan", nen cho rang khong co nguoi chu y đen dong tranh nay "la đieu đuong nhien". 


= Bien phap =
Mat khac, bao Nhan dan cung cho rang nghe theu "am đam", nhung khang đinh khong vi the ma chinh quyen đia phuong giam bot moi quan tam voi nhung gia tri cot loi cua nghe theu von co tu nhieu đoi. Vao ngay 12 thang 6 Am lich hang nam, đai dien chinh quyen se đen đinh lang, noi dien ra ngay hoi nghe theu quan trong trong nam đe cung nguoi dan to chuc va thuc hien cac nghi le quan trong. Ben canh đo, chinh quyen đia phuong cung thuong xuyen gay quy đe tai tro đong vien cac lop hoc cua nhung nghe nhan nham duy tri va khuyen khich viec truyen day va bao ton nghe. Đe thich ung voi viec canh tranh trong kinh te, lang Quat Đong ket hop giua yeu to truyen thong voi hien đai, đong thoi tan dung co che mo đe phat trien du lich. Hien nay, lang nghe theu ren Quat Đong thu hut nhieu du khach, đac biet la du khach nuoc ngoai đen tham quan va mua tranh. Can bo xa Quat Đong cho biet đe duy tri lang nghe, xa nay se trien khai cac bien phap quang ba san pham lang nghe, đong thoi thi hanh chinh sach thich hop nham giu vung nghe truyen thong. 
Mot nu nghe nhan tre tuoi tai lang Quat Đong đa no luc khoi phuc lai nganh nghe truyen thong cua lang minh bang cach mo lop day theu va lan rong danh tieng cua san pham theu tay Quat Đong bang nhung mon hang luu niem đem đi tang. Ket qua, co đa thu ve nhieu su yeu thich nhung khach hang nuoc ngoai.


Tham khao