Le Chan (chu Han: 黎真; 20 - 43) la mot trong nhung nu tuong xuat sac cua Hai Ba Trung. Ba đuoc coi la nguoi co cong khai khan lap nen vung đat ven song Cam o đau nguon, con trang An Bien (phuong An Bien, quan Le Chan, thanh pho Hai Phong) la do nhom ngu dan tu trang Yen Bien, tong Vinh Đai, huyen Đong Trieu, thua tuyen Nam Sach di cu ve vung đat nay vao cuoi thoi Le so đau thoi Mac lap ra.


Xuat than Tuong truyen, Le Chan que o trang Yen Bien (ten Nom la lang Ven, nghia la bia, ria), huyen Khuc Duong, quan Giao Chi (nay thuoc khu An Bien, phuong Thuy An, thanh pho Đong Trieu, tinh Quang Ninh).  Cha Le Chan la Le Đao va me ba la Tran Thi Chau. Co tai lieu chi ghi me ba ho Tran. Ong Le Đao lam nghe thay thuoc, song rat nhan tu, quang đai va san long bao dung cuu giup ke ngheo kho, sa co lo buoc. Nhung an nghia cua ong ban ra lam dan chung xa gan men phuc. Ba vo ong la mot nguoi phu nu thuy mi, đam đang, phuc hau, noi tieng ve tai chan tam, det vai.
Hiem mot noi hai ong ba tuoi đa cao ma chua sinh đuoc nguoi con nao đe vui canh tuoi gia hom som. Ong ba đa đi le bai, cau phuc noi cua Phat. Nghe tieng Yen Tu la noi co ngoi chua rat linh ung, du đuong sa hiem tro, hai ong ba cung tim đen tan noi thanh tam cau nguyen. 
Đem ay, ong Le Đao nam mo thay 2 vi thien su. Mot vi mac ao xanh tay cam kim mau, mot vi mac ao tia tay cam bao kiem dan ong len thien cung. Ong bang hoang kinh so voi sup lay truoc mot vi đai quan ngoi trong đien, đau đoi mu bach tinh, minh mac ao bao vang. O ben trai, ben phai moi ben co mot vi quan tay cam giay but. Ong vang vang nghe thay loi truyen bao: "Nha nguoi co phuc lon, tien đen thien đinh. Nay nhan co mot tien nu pham loi, Ngoc Hoang sai đay xuong tran 40 nam, cho đau thai lam con nha nguoi, sau se lam rang ro gia đinh, con trai cung khong sanh kip". Bong chuong trong choi tai lam ong chot tinh, biet la nam mo. Vo chong ra ve. Mot buoi sang som, ba Chau đi ra ngoai ap thi thay mot vet chan lon, đua chan uom thu, thay nguoi xuc đong roi co thai. Sau 12 thang, ngay 08 thang trong xuan (02) nam Canh Thin (20) nien hieu Đia Hoang nguyen nien đoi "Thuy Kien Quoc Đia Hoang Thuong Mau", ba sinh đuoc mot con gai ma phan moi son, may ngai mat phuong, sac đep nghieng nuoc nghieng thanh. Ong ba đat ten con la Le Chan.
Ba Le Chan lon len la nguoi co nhan sac, gioi vo nghe lai co tai tho phu. Mot hom, Thai thu To Đinh, mot ke tham tan, bao nguoc "thay tien thi giuong mat len" đi kinh ly qua trang Yen Bien. Nghe ke ninh than tau bay ve sac đep cua nang Le Chan, To Đinh ben dung quyen the ep ve lam ti thiep nhung bi dut khoat choi tu. Tuc toi, To Đinh giet hai ca cha me nang. Le Chan phai roi bo que theo Kinh Tay (nay la song Kinh Thay) xuoi xuong phia Nam, đen vung Vu Nong, khu vuc nga ba song  Kinh Thay, song Van va song Cam ngay nay (vung đat Le Chan lap trang luc bay gio chi la mot bai đat phu sa moi boi len, lo tho may khom cay dai, may tup leu tranh cua phuong chai luoi). Thay đia hinh, đat đai thuan loi, ba dung lai lap trai khai pha.


Theo Hai Ba Trung khoi nghia Cung voi than quyen va nguoi lang ma ba cho đon ra, Le Chan con phat trien nghe trong dau, nuoi tam va đanh bat thuy hai san.Tai đay ba đa chieu mo trai trang đe luyen binh va đuoc su ung ho cua nhan dan quanh vung. Binh si cua Le Chan đuoc huan luyen chu đao va co so truong ve thuy tran. Nam Kien Vu thu 16 (40) đoi Han Quang Vu đe, Hai Ba Trung day binh khoi nghia, ba đa đem theo binh linh gia nhap quan khoi nghia cua Hai Ba Trung. Trong cac tran đanh, ba thuong đuoc cu lam nu tuong quan tien phong, lap nhieu chien cong. Đao quan cua Le Chan tu man bien xu Đong đanh thoc len Luy Lau (Thuan Thanh, Bac Ninh) -  tru so quan Giao Chi, noi co bo may thong tri cua bon To Đinh, phoi hop voi quan cua Hai Ba Trung va cac thu linh nghia quan khac, giai phong quan thanh. To Đinh voi va thao chay ve đat Nam Hai (Trung Quoc). Sau khi thu phuc 65 thanh, To Đinh phai lui ve nuoc, Trung Trac đuoc suy ton lam vua (Trung Vuong). Le Chan đuoc Trung Vuong phong la Thanh Chan cong chua, giu chuc Chuong quan binh quyen noi bo, đung ra to chuc, luyen tap quan si, gia tang san xuat..


Khang chien chong Ma Vien Nam 42, Ma Vien lai đua quan sang xam luoc nuoc Viet Nam. Đoi quan thuong truc phong thu ven bien Đong Bac do Chuong quan binh quyen Le Chan chi huy đa ra quan kip thoi chan đanh quyet liet đoan thuyen binh đong đao cua giac ngay tu cua song Bach Đang. Theo lenh cua Trung Vuong, tren bo nu tuong Thanh Thien đem quan len đanh giac o bien gioi, con nu tuong Bat Nan chan canh quan tren bo cua Ma Vien o cua bien, phoi hop voi nu tuong Le Chan.
Suot doc song Bach Đang, Đa Bac, duoi nuoc va tren bo hai đao quan, đa so la phu nu chien đau quyet liet. Le Chan cho dung chuong ngai vat tren song, dung nhung chiec thuyen chien nho, nhe, de co đong tap kich vao man suon đoan thuyen to lon, nang ne cua giac, lam chung ton that khong it. Song do qua chenh lech ve luc luong, trang bi, vu khi so voi đich nen hai nu tuong phai lui quan.
Đoi thuyen binh cua Le Chan nho nhe, nguoc song Bach Đang tien rat nhanh, con binh thuyen cua Ma Vien to lon, nang ne nen đuoi theo rat cham. Chang may choc quan ta đa bo xa quan đich. Theo đuong song Bach Đang - Kinh Thay - song Đuong, thuy quan cua Le Chan tap ket ve vung ho Tay, Hoang Mai ben bo huu song Hong. Trong thoi gian ngan tru quan o đay, nu tuong Le Chan gap rut cung co luc luong, tuyen them binh si, đong them thuyen chien. Ba cho binh si luyen tap vo nghe, mo lo đau vat. Moi viec đa xong, nu tuong Le Chan gap rut hanh quan ve bao ve kinh đo Me Linh.
The roi quan Hai Ba Trung chong cu khong noi, Hai Ba Trung phai lui ve Cam Khe (Ha Noi). Nhung do giac qua manh, Hai Ba đa tram minh xuong song Hat tu van. Le Chan đem quan ve lap can cu đia o Lat Son (nay thuoc huyen Kim Bang, Ha Nam) nham khoi phuc co đo. Cung voi xay dung can cu, nu tuong Le Chan gap rut chieu mo them binh si chu yeu la nguoi vung Lat Son va cac vung lan can, lap nhieu co đoi. Đao quan cua Đo Duong đa bo sung mot bo phan binh si, trong đo co nhieu nguoi ho Duong cho can cu Lat Son. Nhung khi can cu vua hinh thanh chua đuoc bao lau thi Ma Vien đem luc luong lon toi tan cong, nghia quan chong tra quyet liet nhung khong bao toan đuoc luc luong. Cuoi cung, Le Chan đa len nui Giat Dau gieo minh tu tren đinh nui xuong đe bao toan khi tiet, quyet khong sa vao tay giac.


Đuoc ton tho Theo truyen thuyet dan gian, trong cac le hoi, ngay 8 thang 2 am lich la ngay sinh va 25 thang 12 am lich la ngay mat cua Le Chan.
Gan 1.500 nam sau, nhom ngu dan cua trang Yen Bien, tong Vinh Đai, huyen Đong Trieu (tuong đuong voi hau due đoi thu 60 cua nu tuong Le Chan) ve vung ven song Tam Bac, huyen An Duong khai hoang lap ap vao cuoi thoi Le so, ho khong quen noi chon rau cat ron cua minh đa  đat ten manh đat nay la trang An Bien. Đen đau thoi Nguyen thi An Bien tro thanh đon vi hanh chinh cap xa (lang). Con lang Ven do Le Chan lap luc đau co 18 nguoi, sau thoi gian qua dai bi mat ten, nay thuoc khu vuc ben trien Huu song Cam thuoc xa Đai Ban, huyen An Duong va ben trien Ta song Cam thuoc xa Hop Thanh, huyen Thuy Nguyen, Hai Phong ngay nay
Đe nho cong on khai khan cua Ba, Hai Phong đat ten mot quan mang ten Ba va dung tuong Ba truoc Trung tam Trien lam va My thuat TP. Hai Phong (quan Le Chan, trung tam TP. Hai Phong); đong thoi, ten cua ba đuoc đat ten cho giai thuong "Nu tuong Le Chan" đe trao cho nhung phu nu co thanh tich xuat sac cua đat Cang.


Chu thich Lien ket ngoai Nu tuong Le Chan - Tien cong noi đo Hai Phong, cong than khai quoc trieu Trung
Nu tuong Le Chan - Anh thu giai phong dan toc hoa than thanh Thanh mau: Vai tro cua huyen tich lich su va dien xuong dan gian
Le hoi ky niem ngay nu tuong Le Chan thang tran Luu tru ngay 4 thang 3 nam 2016 tai Wayback Machine
Khanh thanh đen tho Nu tuong Le Chan thuoc quan the di tich Nui Voi (An Lao) Luu tru ngay 29 thang 8 nam 2011 tai Wayback Machine