Bat hoat virus la viec ngan chan virus trong mot mau nhat đinh khong cho no lam o nhiem san pham mong muon bang cach loai bo virus hoan toan hoac lam cho chung khong the lay nhiem. Nhung ky thuat nay đuoc su dung rong rai trong nganh cong nghiep thuc pham va huyet tuong, vi nhung san pham đo co the bi ton hai do su hien dien cua cac phan tu virus. Mot so loai virus pho bien hon đuoc loai bo bang cac phuong phap nay la virus HIV-1 va HIV-2; viem gan A, B va C; va parvovirus. Cac phuong phap nay đa đuoc đieu chinh đe loai bo prion, von khong lien quan đen virus, khoi cac san pham mau.


Loai bo Qua trinh tong the nay, đuoc goi đon gian la loai bo virus, la mot qua trinh trong đo tat ca cac virus trong mot mau nhat đinh đuoc loai bo bang phuong phap chiet xuat truyen thong hoac [nang luong đay đu]. Mot so phuong phap noi bat hon bao gom:

Loc nano
Sac ky
Cac quy trinh chiet xuat nay đuoc coi la "quy trinh truyen thong" vi chung khong anh huong đen virus ve mat hoa hoc theo bat ky cach nao; cac qua trinh nay chi đon gian la loai bo chung ra khoi mau.


= Loc nano =
Cac quy trinh loai bo virus su dung ky thuat loc nano loai bo virus cu the bang cach loai tru do chenh lech kich thuoc. Loai quy trinh nay thuong đuoc su dung cho parvovirus va cac loai virus khac co chua lop vo protein. Virion đien hinh cua HIV la 180 nm va mot loai virus parvovirus đien hinh co the thay đoi tu 15 đen 24 nm, la rat nho. Mot uu điem lon cua phuong phap loc, trai nguoc voi cac phuong phap lien quan đen nhiet đo hoac đo acid, la qua trinh loc se khong lam bien tinh cac protein trong mau. Loc nano cung co hieu qua đoi voi hau het cac loai protein. Vi no khong chon loc ve mat hoa hoc, cho du tinh chat hoa hoc be mat cua hat virus la gi, thi cac quy trinh loai bo virus bang ky thuat loc nano van se co hieu qua. Mot uu điem lon khac cua ky thuat nay la kha nang thuc hien o quy mo phong thi nghiem va sau đo đuoc mo rong hieu qua theo tieu chuan san xuat. Tuy nhien, đieu quan trong can xem xet la muc đo loai bo virus phu thuoc vao kich thuoc lo cua bo loc nano. Trong mot so truong hop, cac virus rat nho se khong đuoc loc ra. Cung can phai xem xet cac anh huong co the co cua su thay đoi ap suat va toc đo dong chay.
Mot so bo loc đuoc su dung đe thuc hien cac loai quy trinh nay la Planova 15N, Planova 20N, BioEX, VAG - 300, Viresolve 180, Viresolve 70TM va Virosart.


= Sac ky =
Cac phuong phap sac ky loai bo virus la rat phu hop đe lam sach protein va cung co hieu qua chong lai tat ca cac loai virus, nhung muc đo loai bo virus phu thuoc vao thanh phan cot va thuoc thu đuoc su dung trong quy trinh. Hieu qua cua qua trinh nay co the khac nhau rat nhieu giua cac loai virus va hieu qua cua no co the thay đoi dua tren bo đem đuoc su dung. Van đe ve sinh giua cac me tron cung la đieu can luu y khi thuc hien quy trinh nay.
Phuong phap sac ky mang ngay cang pho bien đe lam sach va loai bo virus.


Bat hoat hoa Viec vo hieu hoa virus khien cho virus khong the lay nhiem. Nhieu loai virus co lop vo lipid hoac protein co the bi bat hoat bang su bien đoi hoa hoc. Qua trinh bat hoat virus khac voi loai bo virus boi vi, trong qua trinh bat hoat, tinh hoa hoc be mat cua virus bi thay đoi va trong nhieu truong hop, cac phan tu virus (bay gio khong lay nhiem) van con trong san pham cuoi cung. Thay vi chi lam cho virus khong hoat đong, mot so qua trinh bat hoat virus thuc su lam bien tinh virus hoan toan. Qua trinh khu hoat tinh cua virus đuoc su dung rong rai trong nganh cong nghiep huyet tuong.
Đe đat đuoc su bat hoat cua cac virus trong mau, can phai thuc hien cac qua trinh thanh loc "đac biet" đe lam thay đoi virus ve mat hoa hoc theo mot cach nao đo. Mot so quy trinh đuoc su dung rong rai hon nhu sau:

Bat hoat hoa dung dung moi/chat tay rua
Thanh trung (gia nhiet)
Bat hoat hoa dung pH co tinh acid
Trong mot so truong hop, bat hoat virus khong phai la mot giai phap thay the loai bo kha thi vi ngay ca cac phan tu virus bi bien tinh hoac bat hoat khac cung co the gay ra nhung anh huong co hai đen qua trinh xu ly hoac ban than san pham.


= Bat hoat hoa dung dung moi/chat tay rua =
Quy trinh nay, đuoc Trung tam Mau New York phat trien la phuong phap bat hoat virus đuoc su dung rong rai nhat cho đen nay. No chu yeu đuoc su dung trong nganh cong nghiep huyet tuong, boi hon 50 to chuc tren toan the gioi va boi Hoi Chu thap đo Hoa Ky. Tuy nhien, qua trinh nay chi co hieu qua đoi voi cac virus đuoc bao boc trong mot lop mang lipid. Cac chat tay rua đuoc su dung trong phuong phap nay lam gian đoan su tuong tac giua cac phan tu trong lop phu lipid cua virus. Hau het cac virus đuoc bao boc khong the ton tai neu khong co lop phu lipid cua chung, do đo chung se bi tieu diet khi tiep xuc voi cac chat tay rua nay. Cac virus khac co the khong bi tieu diet nhung chung khong the sinh san khien chung khong bi lay nhiem. Dung moi tao ra mot moi truong trong đo phan ung ket tu giua lop lipid va chat tay rua dien ra nhanh hon. Chat tay rua thuong đuoc su dung la Triton X-100.

Qua trinh nay co nhieu uu điem cua cac ky thuat loai bo "truyen thong". Qua trinh nay khong lam bien tinh protein, vi chat tay rua chi anh huong đen lipid va cac dan xuat cua lipid. Qua trinh nay co the giet chet 100% virus va thiet bi tuong đoi đon gian va de su dung. Thiet bi đuoc thiet ke đe lam sach vat lieu bat hoat sau virus nham bao ve chong lai su nhiem ban cho cac dong quy trinh tiep theo.
Viec xu ly dung dung moi/chat tay su dung cac hoa chat co san va tuong đoi re tien, nhung cac hoa chat nay phai đuoc loai bo khoi san pham truoc khi phan phoi, đieu nay se đoi hoi cac buoc quy trinh bo sung. Boi vi qua trinh nay loai bo/bat hoat lop bao lipid cua virus, cac virus khong co bat ky loai vo lipid nao se khong bi anh huong. Khong co hieu ung vo hieu hoa boi cac dung dich đem đuoc su dung trong qua trinh nay.


= Thanh trung =
Viec khu hoat tinh cua virus bang phuong phap thanh trung co the rat hieu qua neu cac protein ma ban đang co gang bao ve co kha nang chiu nhiet tot hon cac tap chat virus co trong dung dich. Mot so uu điem noi bat hon cua cac loai quy trinh nay la chung yeu cau thiet bi đon gian va chung co hieu qua đoi voi ca virus đuoc bao boc va khong đuoc bao boc. Vi qua trinh thanh trung lien quan đen viec tang nhiet đo cua dung dich đen mot gia tri đu đe lam bien tinh virus, nen viec virus co bao boc hay khong khong quan trong vi chi co vo boc khong the bao ve virus khoi nhiet đo cao nhu vay. Tuy nhien, co mot so protein đuoc phat hien hoat đong nhu chat on đinh nhiet đoi voi virus. Tat nhien, neu protein đich khong chiu nhiet, viec su dung ky thuat nay co the lam bien tinh protein đich đo cung nhu tap chat cua virus. Qua trinh u đien hinh keo dai trong 10 gio va đuoc thuc hien o 60°C.


= Bat hoat hoa dung pH co tinh acid =
Mot so virus, khi tiep xuc voi đo pH thap, se bien tinh mot cach tu nhien. Tuong tu nhu phuong phap thanh trung, ky thuat nay đe khu hoat tinh cua virus rat huu ich neu protein đich co kha nang chong lai đo pH thap hon tap chat cua virus. Ky thuat nay co hieu qua chong lai cac virus đuoc bao boc va thiet bi thuong đuoc su dung rat đon gian va de van hanh. Tuy nhien, loai phuong phap bat hoat nay khong hieu qua đoi voi virus khong co vo boc va cung can nhiet đo cao. Vi vay, đe su dung phuong phap nay, protein muc tieu phai chiu đuoc đo pH thap va nhiet đo cao, đieu nay rat tiec la khong phai nhu vay đoi voi nhieu loai protein sinh hoc. Giai đoan u cho qua trinh nay thuong xay ra o đo pH 4 va keo dai trong khoang tu 6 gio đen 21 ngay.


= Bat hoat hoa dung tia cuc tim =
Tia UV co the lam hong DNA cua cac sinh vat song bang cach tao ra cac chat dimer acid nucleic. Tuy nhien, nhung thiet hai thuong khong quan trong do su xam nhap cua tia UV qua cac mo song thap. Tuy nhien, tia UV co the đuoc su dung đe vo hieu hoa virus vi cac hat virus rat nho va tia UV co the tiep can vat lieu di truyen, gay ra su dime hoa acid nucleic. Mot khi DNA bi phan hoa, cac hat virus khong the tai tao vat lieu di truyen cua chung, đieu nay ngan chung lay lan.
Tia UV ket hop voi riboflavin đa đuoc chung minh la co hieu qua trong viec giam tac nhan gay benh trong cac san pham truyen mau. Riboflavin va tia UV lam hong cac acid nucleic trong virus, vi khuan, ky sinh trung va cac te bao bach cau cua nguoi hien tang khien chung khong the tai tao va gay benh.


Tham khao