Kim The Tong (chu Han: 金世宗; 1123 – 1189), ten that la Hoan Nhan O Loc, ten khac la Hoan Nhan Ung hay Hoan Nhan Bao, tu Ngan Cu (chu Han: 彦举), la vi hoang đe thu nam cua nha Kim trong lich su Trung Quoc.


Than the Hoan Nhan Ung la con cua hoang tu Hoan Nhan Tong Phu, chau noi cua Kim Thai To Hoan Nhan A Cot Đa. Me ong la Ly thi, vo thu cua Tong Phu, nguoi quy toc Bot Hai, sinh ra ong nam 1123 tai hoang cung phu Hoi Ninh, Thuong Kinh.
Hoan Nhan Tong Phu thuong đong vai tro tran giu kinh su khi Kim Thai To va cac hoang tu khac đi chinh chien. Ong đuoc me day do tu nho, som thong hieu nhieu sach vo. Khi Tong Phu qua đoi (1135), Hoan Nhan Ung moi 12 tuoi. Theo tuc nguoi Nu Chan, phu nu goa chong co the đuoc mang ga cho nguoi trong tong toc, nhung Ly thi tu choi tuc nay va xuat gia đi tu o Lieu Duong.


Thoi tre Hoan Nhan Ung khi sinh ra co 7 not ruoi tren nguc. Tiep noi truyen thong thuong vo cua gia toc, Hoan Nhan Ung theo nghe vo, gioi cuoi ngua, ban cung. Ong đuoc giao duc tot ve quan su va đuoc theo cac chu, bac la Hoan Nhan Tong Bat, Hoan Nhan Tong Xuong, Hoan Nhan Tong Han ra chien tran.


Thoi Hi Tong va Hai Lang Vuong = Nhan nhin tim đuong song =
Hoan Nhan Ung la vien tuong co suc khoe va tai nang. Đen thoi Kim Hi Tong, Hoan Nhan Ung đuoc bo nhiem lam Quang loc đai phu, roi tuoc Cat vuong, giu chuc Binh bo thuong thu.
Sau may nam lam vua, Kim Hi Tong ham me ruou che va tham sat nhieu anh em trong ho toc. Hoang hau Đieu Binh lai chuyen quyen, hay tham gia vao trieu chinh, vi vay Hoan Nhan Ung va vo la O Lam Đap thi phai trai qua nhieu ngay song gio. Đe tranh tai hoa, theo loi vo, ong mang bau vat gia đinh la đai bach ngoc trang ma vua Tong thuong dung (von la chien loi pham khi đanh Tong), dang hoang hau đe tranh bi giet va giu đuoc chuc Binh bo Thuong thu.
Nam 1149, nguoi anh ho ong la Hoan Nhan Luong (chau đich ton cua Kim Thai To) giet chet Kim Hi Tong gianh ngoi vua. Hoan Nhan Luong cung ra tay sat hai nhieu nguoi trong tong that vi khong cung canh hoac phong ngua ho chong đoi. Đe thoat hiem, Hoan Nhan Ung cung phai dang nhieu cua bau nhu boi đao sung te trieu Lieu, bo đo uong tra bang ngoc cua Tho Phon len Hoan Nhan Luong. Tuy khong bi giet, Hoan Nhan Ung van bi đieu đi lam quan o xa, lan luot đam đuong cac chuc vu nhu Hoi Ninh muc, Trung Kinh luu thu, Yen Kinh luu thu, Te Nam doan.
Hoan Nhan Luong rat hieu sac, đa giet hai nhieu tong that va tuong si trong trieu va cuop vo, con gai nhung nguoi nay đua vao cung lam phi tan. Truoc sau co gan 20 phi tan cua Hoan Nhan Luong la nhung nguoi than thich trong ho, vo goa con coi cua tong that. Khi Hoan Nhan Ung o Te Nam, Hoan Nhan Luong cung muon cuop vo ong, ben trieu ba vao cung. Vi tinh mang cua ong, O Lam Đap thi nhan nhuc len đuong, truoc khi đi dan ong hay nen gian đe chieu nap hien si đoi ngay tra thu; khi đi toi Co Tiet cach Trung Đo hon 70 dam, ba nhay xuong ho tu sat.
Nam 1155, Hoan Nhan Luong bo nhiem ong lam Đong Kinh luu thu. Hoan Nhan Ung bat đau xay dung the luc rieng cho minh. Đuoc su giup đo cua me đe la Ly thi, ong co đuoc su hau thuan cua ho ben me o Bot Hai, đung đau la cau ruot Ly Thach. Trong thoi gian tran tri tai đay, Hoan Nhan Ung đa lien ket voi 2 gia toc lon la Ly va Truong. Ngoai ra, do su cai tri kha ha khac va thich chien tranh cua Hoan Nhan Luong khien cac tuong si va quy toc Nu Chan o vung Lieu Duong chan ghet, nhieu nguoi quay sang ung ho ong. Đieu đo khien Hoan Nhan Luong bat đau lo ngai ve ong.


= Lam binh bien len ngoi =
Hoan Nhan Luong co y đinh phat đong chien tranh đe xam chiem hoan toan Nam Tong. Nam 1160, vua Kim phat binh đanh Tong, huy đong may chuc van quan va ngua chien ra tran. Tuy nam tien, vua Kim van đe phong Hoan Nhan Ung, sai em ho la Cao Ton Phuc đua Ly Nhan Long toi Đong Kinh lam Pho luu thu đe giam sat ong. Cao Ton Phuc co con gai lam phi tan cua vua Kim, đuoc tin cay, thay Hoan Nhan Ung chieu binh tich vu khi ben mat bao voi Hoan Nhan Luong.
Vi Hoan Nhan Luong huy đong rat nhieu quan trong toan quoc ra tran khien nuoc Kim xao đong. Nhieu nguoi Nu Chan khong muon ra tran. Khi quan Kim đi qua song Hoai đen Lo chau, nhieu nguoi cung nhau đao ngu. Thang 8 nam 1161, quan Muu khac cua phu Ham Binh la Khoat Ly noi day lam binh bien o Lieu Đong chong lai Hoan Nhan Luong. Cung luc, mot canh quan do tuong Hoan Nhan Phuc Tho chi huy gan 1 van nguoi đa phan bien chay ve Đong Kinh, tuyen bo ung ho lap Hoan Nhan Ung len ngoi.
Hoan Nhan Ung mang quan dep Khoat Ly, Khoat Ly voi lui binh. Hoan Nhan Ung đuoc mot nguoi nha cua Cao Ton Phuc bao tin Cao Ton Phuc đa tau len vua Kim va muon giet minh. Ong voi hoi ke Ly Thach. Nghe theo loi Ly Thach, Hoan Nhan Ung ben chu đong ra tay truoc. Ong lay ly do "chong giac" đe trieu tap Cao Ton Phuc va Ly Nhan Long toi hop mat tai chua Thanh An noi me ong xuat gia.
Cao Ton Phuc khong dam đen. Hoan Nhan Ung cho nguoi toi giuc gia may lan, Phuc va Long phai toi du. Ong ben ha lenh bat giu Phuc va Long. Ngay 3 thang 10 nam 1161 Hoan Nhan Phuc Tho mang 1 van quan tu Son Đong ve hoi, Hoan Nhan Muu Dien cung mang 5000 quan tu Thuong An đen theo ong. Ngay 7 thang 10 AL (tuc 27 thang 10 DL), Hoan Nhan Ung tap hop may canh quan tien vao thanh giet chet Cao Ton Phuc va nhung nguoi cung phe, tu lap lam hoang đe, đat nien hieu la Đai Đinh, tuc la Kim The Tong.
Kim The Tong mang quan đanh chiem Yen Kinh, Trung Đo rat thuan loi. Đe co danh nghia thao phat Hoan Nhan Luong, Hoan Nhan Ung đua thu đi cac noi ke toi Luong sat hai me (thai hau), giet hai tong that, giet con chau cua Kim Thai Tong, con chau cua Hoan Nhan Tong Han va Hoan Nhan Tong Bat, đot cung that Thuong Kinh... tat ca 16 toi; roi ong tuyen bo phe Hoan Nhan Luong lam Hai Lang vuong.
Hoan Nhan Luong nghe tin co binh bien, khong con đuong ve, co suc đanh chiem Nam Tong. Nhung dan dan chien su bat loi truoc suc chong tra cua quan Tong. Do Luong qua tan bao khien tuong si chan ghet, thang 11 nam 1161, cac tuong si đanh vao trai giet chet Luong, sau đo ve Bien Kinh giet not con Luong la thai tu Quang Anh. Quan Kim rut lui.


On đinh quoc gia Đe on đinh tinh hinh trong nuoc, truoc het Kim The Tong tinh toi viec on đinh tap đoan thong tri. Sau khi tien vao Trung Đo, ong tuyen bo bai bo chinh sach tan sat noi toc, cho đua hai cot cua cac tuong si va tong that bi Hoan Nhan Luong sat hai đuoc đua ve que chon cat, phuc hoi lai chuc vu cho con chau ho, phong thuong cho cac tuong si co cong ma chua đuoc thuong. Ong khoan dung khong tri toi nhung nguoi đi theo Hoan Nhan Luong, thu dung ho.
Ong bo hieu cu Đong Hon vuong ma Hoan Nhan Luong đa đat cho vua cu Hoan Nhan Đan (bi Hoan Nhan Luong lat đo), truy ton la Kim Hi Tong, cai tang tu lang. Đong thoi, Kim The Tong cho tu sua cung đien phu Hoi Ninh tung bi Hoan Nhan Luong huy diet, khoi phuc lai ten cu la Thuong Kinh. Chinh sach moi cua Kim The Tong khien cac quy toc Nu Chan rat vui mung va ung ho ong.
Kim The Tong cung nhanh chong đanh dep cac luc luong con trung thanh voi Hoan Nhan Luong, dung chinh sach vua đanh vua phu du. Cuoi cung cac luc luong than vua cu đe quy phuc ong.
Nhan su hon loan trong noi bo nuoc Kim do nhieu nguoi oan han Hai Lang vuong Luong gay ra, nhieu nguoi cung nhan đo khoi binh noi day. Thang 12 nam 1161, Y Lat Oa Oat cam đau nguoi Khiet Đan khoi binh chong lai Kim The Tong, tu xung la hoang đe.
Đau nam 1162, Kim The Tong bat đau ra quan dep loan. Ong cu Hoan Nhan Muu Dien lam tuong, chu truong "vua đanh vua vo ve". Trong khi giao chien, ong van ha chieu keu goi nguoi Khiet Đan đau hang. Sau hon 10 tran giao tranh, quan Khiet Đan bi ton that nang ne. Hai ben gap nhau trong tran đanh lon o Nieu Linh, bi chet tran rat nhieu, cuoi cung quan Kim bat đuoc Oa Oat. Kim The Tong ra lenh giet Oa Oat cung ca nha ong ta.


Đoi noi = Trieu đinh va bo may lieu thuoc =
Theo loi mot so trieu than, Kim The Tong doi đo tu Thuong Kinh đen Trung Đo. Sau đo, ong thuc hien mot so cai cach trong trieu. Ve quan chuc, ong thuc hien chinh sach trong dung nguoi tai, co suc khoe, khong cau ne lai lich cua ho, dua theo tai nang, khong vi an oan rieng tu. Đien hinh trong so nhung nguoi phuc vu đac luc cho Hoan Nhan Luong đuoc ong trong dung la Chi Ninh va Duong Huyen To.
Nguoi Bot Hai, Khiet Đan, nguoi Han đeu đuoc tham gia bo may trieu chinh. Trong thoi gian cai tri, Kim The Tong đa lua chon đuoc nhieu quan lai co thuc tai, thanh liem; thuc hien che đo thuong phat nghiem minh. Ong quy đinh cac quan lai trung uong va đia phuong phai thuong xuyen gap go nhau đe trao đoi cong viec. Ai đen tuoi 60 thi ong cho nghi huu.
Trong bo may cai tri, Kim The Tong thuc thi chinh sach tap trung quyen luc vao tay hoang đe. Ong lay thuong thu lenh va Ta, Huu thua tuong va Binh chuong chinh su lam quan đau trieu.
Ve mat phap luat, Kim The Tong dua theo luat cu cua nha Đuong va nha Tong, sua đoi đe dung tai nuoc Kim. Ong quan tam sua đoi phap luat ve hinh su, khien nhan dan de hieu ve luat le.


= Dan toc =
Đe ngan ngua su noi day ke tiep cua nguoi Khiet Đan, sau khi dep loan, Kim The Tong thay đoi chinh sach thong tri truoc đay. Ong trong dung cac binh linh nguoi Khiet Đan trong quan ngu; ap dung chinh sach di dan, đua nguoi Khiet Đan o vung đong bac toi cac lo Thuong Kinh, O Ly Thach Luy Bo, lai chuyen nguoi Khiet Đan o vung tay bac đen cac lo Thuong Kinh, Te chau đe ho chung song voi nguoi Nu Chan va nguoi Han. Cac toc chung song hoa binh, giai quyet đuoc van đe sac toc, tao ra su on đinh trong nuoc.


= Kinh te =
Chien tranh thoi Hai Lang vuong Hoan Nhan Luong khien nuoc Kim bi suy đoi kinh te, kho tang trong rong. Đe khoi phuc lai kinh te trong nuoc, Kim The Tong chu trong phat trien nong nghiep.
Nam 1162, ong ha chieu xa toi cho nhung nguoi dan tung theo cac luc luong khoi nghia chong trieu đinh thoi Hoan Nhan Luong, tha hang loat tu binh cho ve nha tham gia san xuat đe tang suc lao đong lam nghe nong. Nam 1163, ong ha lenh mien giam thue va lao dich. Nam 1165, sau khi đat đuoc hoa uoc voi Nam Tong, ong chi duy tri 6 van quan luu thu o Giang Hoai, con cho tat ca giai ngu. Đen nam 1173, lao dich trong nuoc đa giam đi mot nua.
Khi nha Kim moi vao trung nguyen đa trung dung nhieu đat cua nhan dan đe lam vuon tuoc va noi san ban, toi thoi Kim Hi Tong giam bot, sang thoi Kim The Tong bo hoan toan, tra lai het đat đai cho dan. Ong con lenh cho cac quy toc co qua nhieu đat đai tra lai mot so cho dan cay cay.
Trong nhung nam tiep theo bi mat mua, ong đeu ra lenh giam to thue. Ong xuong chieu khuyen khich nghe nong, ran đe nhung ai pha hoai san xuat đeu bi tri toi, khong ngoai tru than vuong quy toc. Ong cho tha nhieu no ty, đong vien ho lam ruong va lam thuy loi.
Kim The Tong con cho đuc them tien, thuc đay thuong mai phat trien. Nhung bien phap đo cua Kim The Tong khien nuoc Kim đuoc phuc hoi sau nhieu nam chien tranh, phat trien kha phon vinh.
Kim The Tong con đe xuong chinh sach tiet kiem. Ong nhieu lan ha chieu giam bot cung nu đe giam chi tieu cua hoang cung. Moi bua an ong cung lenh khong nau du thua, nen co lan cong chua toi thinh an luc ong đang an nhung ong khong con com đe thet đai con gai.
Ong luon day cac hoang tu, cong chua phai het suc tiet kiem. Ong tu choi đe nghi cua mot vien quan ve viec tang them đo dung cho ban than va cho đong cung thai tu.


= Van hoa, giao duc =
Kim The Tong ra suc thay đoi chinh sach theo kieu Han truoc đay ma Hoan Nhan Luong ap dung. Ong khoi phuc quyen loi cho nguoi Nu Chan, no luc đe xuong khoi phuc phong tuc cua nguoi Nu Chan, cam ho mac quan ao nguoi Han, khong đuoc ket hon voi nguoi Han va khong đoi sang ho nguoi Han.
Tuy nhien, cung viec tiep thu van hoa Han tu nho va nhan thuc đuoc tam quan trong cua van hoa Han, Kim The Tong van giu mot so net chinh trong chinh sach Han hoa. Ong đe cao tu tuong Trung Dung va đao đuc cua Nho gia. Ong mo đuong ngon luan, lang nghe y kien cua quan lai va nhan dan.
Thoi Kim The Tong, giao duc đuoc coi trong. Ong tuyen chon nhieu quan lai qua thi cu. Khi ong moi len ngoi, co nguoi khuyen nen bo che đo khoa cu, theo chinh sach cua Tan Thuy Hoang. Kim The Tong khong nghe theo, nguoc lai con thuc đay giao duc va khoa cu phat trien hon truoc. Ong chu truong neu ai co tai đang lam tien si thi cho đo ca, khong han che so luong; nhung ong cung rat đe cao đuc đo cua ho; nguoi đo trang nguyen phai ve đia phuong khao đuc hanh, khong co đuc hanh thi si gach ten, khong trong dung.
Nam 1166, ong mo truong Thai hoc, nam đau chi co 160 nguoi, sang nam sau len 400. Tai kinh đo thanh lap Nu Chan Vien Tu hoc, nam 1176, he thong cac truong cap lo đuoc thiet lap goi la Nu Chan phu hoc, va nam 1189, he thong nay đuoc thiet lap tai cap quan. Kim The Tong cho giang day cac mon hoc nay (sach luan) bang tieng Nu Chan nam 1164, tieng Han đuoc phien am sang tieng Nu Chan đe nguoi Nu Chan co the hoc tap. Tu Kim The Tong tro đi, cac khoa cu đeu dung Nu Chan van, nguoi Han muon gia nhap vao gioi si phu cung phai theo con đuong đo. Do chinh sach cua The Tong, van hoa cua gioi quy toc Nu Chan đuoc nang len cao hon nhieu so voi truoc.
Mot cong trinh xay dung noi tieng trong thoi gian Kim The Tong cai tri con ton tai đen ngay nay la Lu Cau Kieu, gan Bac Kinh. Cay cau nay xay dung trong vong 3 nam (1189 – 1192) co chieu dai 265,5 m (874 ft) va rong 9,3 m (30,5 ft), đuoc đo bang 281 cot. Tai moi cot co cham khac mot con su tu đa.


Đoi ngoai = Voi Nam Tong =
Nhan thay viec đanh Nam Tong cua Hoan Nhan Luong la khong nen, ngay thang 12 nam 1161 sau khi Hoan Nhan Luong chet, Kim The Tong sai Nguyen soai ta giam quan Cao Trung Kien đen đe xuat bai binh voi Nam Tong. Ong ha lenh cho nhung binh si tung nam chinh thuoc cac lo Ha Bac, Son Đong, Thiem Tay đuoc giai ngu ve que. Ong tra lai nhung vung lanh tho ma Hoan Nhan Luong đa chiem cua Nam Tong nhu cac lo Ha Bac, Son Đong, Thiem Tay.
Nhung nam 1162, Tong Hieu Tong len ngoi lai chu truong khang Kim, ben bo nhiem Truong Tuan lam tuong vung Giang Hoai đe chong Kim. Kim The Tong gap rut xay dung luc luong chong Tong, xay dung cac phong tuyen đe đe phong su tan cong tu phia nam. Thang 5 nam 1162, Nam Tong xuat quan đanh chiem Tuc chau cua nuoc Kim. Kim The Tong ha lenh phan cong nhanh chong chiem lai Tuc chau.
Trong trieu Tong van tiep tuc đau tranh giua hai phe chu chien va nghi hoa khong cham dut. Thay vua Tong van con y đinh gay chien, đe gay suc ep khien Tong Hieu Tong phai nghi hoa, Kim The Tong quyet đinh đanh Tong truoc. Mot mat, ong sai huu thua tuong Boc Tan Trung Nghia lam Đo nguyen soai, thong linh ba quan o Nam Kinh (Khai Phong, Bien Kinh cu cua Bac Tong), sai Pho nguyen soai Liet Chi Ninh đong quan o Hoai Duong; mat khac ong lenh cho 2 tuong ra đe nghi ben Tong ngung bac tien va cong nap thi se ngung chien.
Liet Chi Ninh đua thu cho tuong Tong la Truong Tuan đe nghi giang hoa. Truong Tuan khong chiu, ra quan đanh Kim, nhung bi quan Kim nhanh chong đanh lui.
Đe nghi hoa nhanh chong đat ket qua, Kim The Tong đong y bot đieu kien, cho vua Tong khong phai xung than nhu truoc, ma chi phai xung "chau" (điet). Boc Tan Trung Nghia cho thu qua lai voi Tong Hieu Tong 7 lan, vua Tong van chua dut khoat. Theo lenh cua The Tong, nam 1164, quan Kim vuot song Hoai, đanh chiem Vu Thai, Lu chau, Hao chau. Truoc the manh cua quan Kim, Tong Hieu Tong so hai sai su đen xin giang hoa.
Đau nam 1165, Kim The Tong chap nhan hoa uoc voi Nam Tong. Hai ben thoa thuan hoa binh, goi la Hoa uoc Long Hung giua nha Kim va nha Tong, voi noi dung chu yeu la:

Bien gioi: phia Đong lay trung du, phia Tay lay hai chau Đuong, Đang (Ho Bac) lam ranh gioi. Nam Tong phai tra lai 6 chau Hai, Tu, Đuong, Đang, Thuong, Tan cho Kim
Quan he: hai nuoc co quan he chu-chau, Tong Hieu Tong khong phai xung "than" nhung phai xung "chau" voi Kim The Tong
Cong nap: hang nam Tong phai cong cho Kim 20 van lang bac va 20 van tam lua
Tu đo hai nuoc song trong hoa binh, suot 40 nam khong xay ra chien tranh.


= Voi Đai Viet =
Sau khi đa co hoa binh voi Nam Tong, nam 1168, Kim The Tong sai su gia vuot qua lanh tho Nam Tong đen nuoc Đai Viet va đo cung la lan duy nhat nha Kim co quan he ngoai giao voi Đai Viet.
Cung voi su nha Kim, su Nam Tong cung đen Đai Viet luc đo. Vua Ly Anh Tong sai cac quan đon tiep su gia ca hai nuoc chu đao nhung khong cho đoan su gia hai nuoc gap nhau.


Qua đoi Trai voi Hoan Nhan Luong thich nu sac, Kim The Tong song kha tiet duc. Ong cho nhieu cung nu ra khoi hoang cung va khong lap hoang hau khac sau khi nguoi vo chinh O Lam Đap thi qua đoi.
Do thai tu Doan Cung mat som nam 1185, ong lap chau noi la Hoan Nhan Canh lam hoang thai ton.
Ngay 24 thang 1 nam 1189, Kim The Tong lam benh va qua đoi tai đien Phuc An thuoc Trung Đo, o ngoi đuoc 29 nam, huong tho 67 tuoi. Ong đuoc an tang tai Hung Lang tren nui Đai Phong. Thai ton Hoan Nhan Canh len noi ngoi, tuc la Kim Chuong Tong.


Nhan đinh Kim The Tong đuoc đanh gia la vi minh quan nha Kim, nha chinh tri kiet xuat trong lich su phong kien Trung Quoc. Ong đa nghien cuu va đuc ket kinh nghiem cai tri tu nhieu vi vua đoi truoc lam bai hoc cho minh. Ong co cong đua nuoc Kim tu chien tranh tro lai hoa binh, thiet lap quan he voi lang gieng, xay dung nuoc Kim thinh tri, phon vinh. Viec tuyen chon quan lai theo tai nang va mo đuong ngon luan đuoc coi la nhung chinh sach tien bo cua Kim The Tong.
Duy co viec phe bo chinh sach Han hoa ma Hoan Nhan Luong đang theo đuoi, tro ve voi dien mao van hoa Nu Chan cua ong rat co y nghia ban sac van hoa dan toc, tuy nhien đang tiec ve lau dai đa khong đuoc thanh cong.
Xet tren tong the, Kim The Tong van la mot vi vua co đu tai đuc, nhieu cong lao. Ong đuoc su sach ca ngoi la "tieu Nghieu Thuan".


Gia đinh = Cha me =
Cha: Hoan Nhan Tong Phu
Me đich: Kham Tu hoang hau Bo Sat thi
Me sinh: Trinh Y hoang hau Ly thi


= Vo con =
Chieu Đuc hoang hau O Lam Đap thi. Đay chinh la nguoi vo bi Hoan Nhan Luong bat vao cung va đa tu van o Co Tiet. Khi len ngoi vua, Kim The Tong đa truy phong ba lam hoang hau va khong lap ai lam hoang hau nua đe bay to long thuong tiec nguoi vo cu suot đoi.
Thai tu Hoan Nhan Doan Cung (1146-1185). Sau nay con trai ong la Chuong Tong Hoan Nhan Canh truy ton lam Hien Tong.
Trieu vuong Hoan Nhan Thuc Lien
Viet vuong Hoan Nhan Ta Lo
Du quoc cong chua
Truong nguyen phi
Hao vuong Hoan Nhan Vinh Trung
Viet vuong Hoan Nhan Vinh Cong
Ly nguyen phi
Trinh vuong Hoan Nhan Vinh Đao
Ve Thieu vuong Hoan Nhan Vinh Te
Lo vuong Hoan Nhan Vinh Đuc
Luong chieu nghi
Du vuong Hoan Nhan Vinh Thanh
Thach Mat tai nhan
Quy vuong Hoan Nhan Vinh Thang


Xem them Kim Chuong Tong
Kim Hai Lang Vuong


Tham khao Thuong Thanh (2011), Chinh su Trung Quoc qua cac trieu đai, Nha xuat ban Van hoa thong tin
An Tac Chuong (1996), Chuyen nhung ke bao tan trong lich su, Nha xuat ban Van hoa thong tin
Tieu Le (2000), Nhung ong vua noi tieng Trung Quoc, tap 3, Nha xuat ban Đa Nang
Nguyen Khac Thuan (2003), Cac đoi đe vuong Trung Quoc, Nha xuat ban Giao duc
Đang Huy Phuc (2001), Cac hoang đe Trung Hoa, Nha xuat ban Ha Noi
Ngo Thi Si (2011), Đai Viet su ky tien bien, Nha xuat ban Van hoa thong tin
Kham đinh Viet su thong giam cuong muc, ban đien tu
Vien Su hoc (1987), Bien nien lich su co trung đai Viet Nam, Nha xuat ban Khoa hoc xa hoi


Chu thich