Be chua carbon, hay bon chua carbon, la mot qua trinh co lap carbon tu nhien hoac nhan tao nham "loai bo khi nha kinh, sol khi hoac tien chat cua khi nha kinh khoi khi quyen". Nhung be chua nay cau thanh mot bo phan quan trong cua chu trinh carbon tu nhien. Thuat ngu bao quat hon cua be chua carbon la be carbon (carbon pool), tuc la tat ca nhung noi co the chua carbon tren Trai Đat, gom khi quyen, đai duong, đat, he thuc vat, be chua nhien lieu hoa thach, v.v. Be chua carbon la mot loai be carbon co kha nang hap thu nhieu carbon tu khi quyen hon so voi luong carbon ma no thai ra.
Tren toan cau, hai be chua carbon quan trong nhat la tham thuc vat va đai duong. Đat la mot moi truong luu tru carbon quan trong. Phan lon luong carbon huu co đuoc giu lai trong đat cua cac vung nong nghiep đa bi canh tac tham canh lam kiet que. Thuat ngu carbon xanh dung đe chi luong carbon đuoc co đinh thong qua mot so he sinh thai bien nhat đinh. Carbon xanh ven bien bao gom rung ngap man, đam lay man va co bien. Chung chiem phan lon luong đoi song thuc vat đai duong va luu tru mot luong lon carbon. Carbon xanh đam nam o vung bien quoc te va bao gom carbon co trong "vung nuoc them luc đia, vung bien sau va đay bien ben duoi chung".
Đe giam thieu bien đoi khi hau, viec duy tri va tang cuong cac be chua carbon tu nhien ma chu yeu la đat va rung la rat quan trong. Trong qua khu, cac hoat đong cua con nguoi nhu pha rung va cong nghiep hoa nong nghiep đa lam can kiet cac be chua carbon tu nhien. Su thay đoi muc đich su dung đat nay la mot trong nhung nguyen nhan gay ra bien đoi khi hau.


Đinh nghia Trong ngu canh bien đoi khi hau ma cu the la van đe giam thieu, mot be chua đuoc đinh nghia la "Bat ky quy trinh, hoat đong hoac co che nao loai bo khi nha kinh, sol khi hoac tien chat cua khi nha kinh khoi khi quyen".
Trong truong hop khi nha kinh khong phai CO2, be chua khong can phai luu tru khi. Thay vao đo, chung co the phan huy no thanh nhung chat co tac đong it hon đen hien tuong nong len toan cau. Vi du, nito oxit co the đuoc khu thanh N2 vo hai.
Ca be chua carbon va be carbon đeu la nhung khai niem quan trong trong viec tim hieu chu trinh carbon, nhung chung đe cap đen nhung thu hoi khac nhau. Be carbon co the đuoc coi la thuat ngu bao quat con be chua carbon la mot loai be carbon cu the: Be carbon la tat ca nhung noi co the luu tru carbon (vi du nhu khi quyen, đai duong, đat, thuc vat va nhien lieu hoa thach).


Cac loai Luong carbon dioxide thay đoi tu nhien theo trang thai can bang đong voi qua trinh quang hop cua thuc vat tren can. Cac be chua carbon tu nhien bao gom:

Đat la mot noi luu tru carbon va be chua carbon hoat tinh.
Qua trinh quang hop cua thuc vat tren can khien chung tro thanh cac be chua carbon trong mua sinh truong.
Su hap thu carbon dioxide cua đai duong thong qua bom hoa tan va sinh hoc.
Be chua carbon nhan tao la be chua carbon trong vat lieu xay dung hoac sau duoi long đat (co lap carbon đia chat). Van chua co he thong nhan tao lon nao loai bo carbon khoi khi quyen o quy mo lon.
Nhan thuc cua cong chung ve tam quan trong cua cac be chua CO2 đa tang len ke tu khi thong qua Nghi đinh thu Kyoto nam 1997, trong đo thuc đay viec su dung cac be chua nhu mot hinh thuc bu tru carbon.


Be chua carbon tu nhien = Đat =
Đat la mot moi truong luu tru carbon ngan han đen dai han va chua nhieu carbon hon tat ca cac tham thuc vat tren can va bau khi quyen cong lai. Rac thuc vat va cac loai sinh khoi khac bao gom than cui tich tu duoi dang vat chat huu co trong đat va bi phan huy boi qua trinh phong hoa hoa hoc va phan huy sinh hoc. Cac polyme carbon huu co kho phan huy hon nhu xenluloza, hemixenluloza, lignin, hop chat aliphatic, sap va terpenoid đuoc giu lai chung duoi dang mun.
Vat chat huu co co xu huong tich tu trong rac thai va đat o nhung vung lanh hon nhu rung phuong bac o Bac My va rung Taiga o Nga. Lop la rung va mun bi oxy hoa nhanh chong va khong đuoc giu lai nhieu trong đieu kien khi hau can nhiet đoi va nhiet đoi do nhiet đo cao va bi rua troi cuong đo lon do mua. Nhung khu vuc ap dung phuong phap du canh du cu hoac đot nuong lam ray thuong chi mau mo trong vong hai đen ba nam truoc khi bi bo hoang. Nhung khu rung nhiet đoi nay giong voi cac ran san ho o cho chung cuc ky hieu qua trong viec bao ton va luu chuyen cac chat dinh duong can thiet, tu đo giai thich ly do tai sao chung co the tuoi tot trong mot moi truong ngheo dinh duong.
Đong co gop phan tao nen chat huu co cho đat, chu yeu đuoc luu tru trong tham re soi day đac cua co. Mot phan nho vao đieu kien khi hau cua cac khu vuc nay (vi du: nhiet đo mat me va đieu kien ban kho han đen kho han) ma đat tai đay co the tich luy mot luong chat huu co đang ke. Luong chat huu co nay co the thay đoi dua tren luong mua, đo dai cua mua đong, va tan suat cac vu chay co tu nhien do set gay ra. Mac du nhung đam chay nay thai ra khi carbon dioxide nhung chung lai cai thien chat luong tong the cua đong co, tu đo lam tang luong carbon đuoc giu lai trong vat lieu mun. Chung cung lang đong carbon truc tiep vao đat duoi dang than sinh hoc, loai vat lieu khong bi phan huy tro lai thanh carbon dioxide mot cach đang ke.
Mot luong lon carbon huu co đuoc giu lai o nhieu vung nong nghiep tren toan the gioi đa bi can kiet nghiem trong do cac hoat đong canh tac tham canh. Tu nhung nam 1850, mot phan lon đong co tren the gioi đa bi canh tac va chuyen đoi thanh đat trong trot, khien mot luong lon carbon huu co trong đat bi oxy hoa nhanh chong. Cac phuong phap giup tang cuong đang ke kha nang co lap carbon trong đat đuoc goi la canh tac carbon, vi du nhu canh tac khong cay xoi, phu rom ra, trong cay che phu va luan canh cay trong.


= Rung =


Cai thien be chua carbon tu nhien Đe tang cuong qua trinh co lap carbon trong đai duong, mot so cac cong nghe sau đay đa đuoc đe xuat nhung chua co cong nghe nao đuoc ung dung tren quy mo lon: Nuoi trong rong bien, bon phan đai duong, dong chay nhan tao, luu tru trong bazan, khoang hoa va tram tich bien sau, va them bazo đe trung hoa axit. Y tuong ve viec phun truc tiep khi carbon dioxide vao vung bien sau đa bi tu bo.


Tham khao