Tuong thanh Servius  (tieng Latinh: Murus Servii Tullii; tieng Y: Mura Serviane) hay con goi la tuong thanh Servian la mot buc tuong thanh phong tuyen bao quanh thanh La Ma co đai đuoc xay dung vao đau the ky thu IV truoc Cong Nguyen. Tuong thanh nay cao đen 10 met tai nhieu noi, rong 3,6 met o phan đay, dai 11 km va đuoc cho rang co 16 cong thanh tat ca. Vao the ky thu III, no đuoc thay the boi mot buc tuong phia ngoai lon hon, tuong thanh Aurelianus.


Lich su Tuong thanh nay đuoc đat ten theo vi vua thu sau cua Vuong quoc La Ma, Servius Tullius. Mac du tuyen chu vi cua no co the co tu the ky thu VI TCN, buc tuong thanh hien đang ton tai đuoc xay dung vao the ky thu IV TCN, trong thoi Cong hoa La Ma, đe ung pho voi nhung vu cuop boc Roma sau Tran Allia cua quan xu Gaul do Brennus chi huy.


Xay dung Tuong thanh đuoc xay dung tu cac khoi đa tofus (mot loai đa lam tu tro va manh vun sau mot vu phun trao nui nua) đuoc khai thac tu mo đa Grotta Oscura gan thanh tri nguoi Etrusca co la Veii, đoi thu truoc đay cua Roma, sau khi bi quan La Ma đanh bai vao khoang nhung nam 390 TCN. Them vao nhung buc tuong đa nay, mot vai đoan thanh đuoc xay dung ket hop voi nhung ho sau, hay muong, ngay phia truoc đe tang them đo cao cua tuong thanh mot cach hieu qua truoc nhung cuoc tan cong cua quan xam luoc.
Doc theo mot đoan cua vanh đai phia bac tuong thanh, noi yeu hon ve mat đia hinh đia the, la tuyen đe La Ma co đai (tieng Latinh: agger), mot đoan be doc đat phong thu đuoc xay sat tuong doc theo ben trong. Đieu nay khien tuong thanh day len, va tao cho nhung nguoi phong thu mot can cu đe giu vung thanh, chien đau đay lui bat ky đon tan cong nao. Buc tuong cung đuoc trang bi may co chien tranh phong thu, bao gom may ban đa.


Su dung Tuong thanh Servius đang gom đen noi đay lui quan Hannibal trong Chien tranh Punic lan thu hai. Hannibal noi tieng đa xam luoc Y xuyen day Alps bang voi cua minh, va đa nghien nat nhieu đoan quan La Ma trong nhung tran đau cua cuoc chien. Tuy nhien, vao nam 211 TCN, Hannibal mang quan đoi Carthago cua minh ap sat thanh Roma nhu la mot phan trong ke nghi binh nhu quan La Ma rut khoi Capua. Khi ke hoach that bai, ong ay bo đi, khong tiep can gan hon 4,8 dam tinh tu Roma, khi mot đoi quan La Ma tien ra khoi buc tuong Servius va thiet trai ben canh gan quan cua Hannibal. Trong cac cuoc noi chien La Ma, cac buc tuong Servius lien tuc bi tan pha
Buc tuong tiep tuc đuoc bao tri xuyen suot thoi ky Cong hoa va sau đo la thoi Đe quoc. Vao thoi bay gio, La Ma đa bat đau vuon ra ben ngoai tuong thanh Servius. Su to chuc La Ma thanh 14 vung duoi thoi Augustus đat khu vuc II, III, IV, VI, VIII, X, va XI nam ben trong tuong Servius, va nhung vung con lai nam ben ngoai cua no.
Tuong Servius tro nen khong can thiet nua khi Roma đuoc bao ve voi mot quan đoi lon manh mo rong tu truoc đen nay cua nen Cong hoa va sau la thoi Đe quoc. Khi toa thanh tiep tuc tang truong va thinh vuong, buc tuong đa đuoc thao do trong ba the ky đau tien cua Đe quoc. Khi cac dan toc German thuc hien them cac cuoc xam luoc doc theo bien gioi La Ma vao the ky thu III, hoang đe Aurelianus đa cho xay dung tuong thanh Aurelianus đe bao ve Roma.


Ngay nay Cac đoan tuong thanh Serivus van co the đuoc nhin thay tai nhieu đia điem xung quanh thanh pho Roma. Phan đoan lon nhat đuoc bao ton nam ngay ben ngoai nha ga Termini trung tam thanh pho (bao gom ca nhung đoan nho phia ben trong quan McDonald's duoi tang ngam ben trong nha ga). Mot phan đoan đang chu y khac nam tren đoi Aventinus ket hop voi khai hoan mon may ban đa co tu thoi Cong hoa.


Cong thanh doc theo tuong thanh Servius Danh sach sau đay liet ke nhung cong thanh đuoc cho xay dung o buc tuong nay, theo chieu kim đong ho tinh tu điem cuc Tay. (Nhieu trong so nay chi mang tinh tham khao tu cac van ban, nhieu cong khong con ton tai nua.)

Cong Flumentana – đay la cong thanh noi ma tu đuong Aurelia vao Roma sau khi bang qua song Tevere.
Cong Carmentalis – điem tay cua đoi Capitolinus.
Cong Fontinalis – dan tu điem bac cua Capitolinus đen Quang truong Martius doc theo đuong Lata.
Cong Sanqualis – tren đoi Quirinalis.
Cong Salutaris – tren đoi Quirinalis.
Cong Quirinalis – tren đoi Quirinalis.
Cong Collina – cong mui bac, tren đoi Quirinalis, dan toi đuong Salaria. Hannibal cam trai quan đoi cua minh trong tam ngam cua canh cong nay khi ong xem xet vay ham Roma vao nam 211 TCN. Phan nay đuoc cung co them voi cac đe La Ma.
Cong Viminalis – (con ton tai) tren đoi Viminalis. No nam gan đoan tuong thanh phia ben ngoai cua nha ga Termini.
Cong Esquilina – (con ton tai) nam tren đoi Esquilinus van co the đuoc nhin thay, cung voi khai hoan mon cua hoang đe Gallienus. No dan đen đuong Labicana, đuong Praenestina va đuong Tiburtina.
Cong Querquetulana – cong dan đen đuong Tusculana.
Cong Caelimontana – (con ton tai) cong nay co le đuoc bao ton phia trong Khai hoan mon Dolabella va Silanus, đuoc tai xay dung tu mot cong thanh co dan trong nam 10 boi hai co van đai than Dolabella va Silanus.
Cong Capena – cong nay thong ra đuong Appia roi Roma đe đen vung phia nam cua Y sau khi chia cat voi đuong Latina.
Cong Naevia – cong tren đoi Aventinus dan toi đuong Ardeatina.
Cong Raudusculana – huong ve phia nam doc theo song Tevere voi đuong Ostiensis. Gan đo, tren tuyen đai lo Aventino hien đai, co the tim thay mot phan cua tuong ket hop voi mai vom co may ban đa.
Cong Lavernalis – nhap cung voi đuong Ostiensis.
Cong Trigemina – cong bo ba nay gan Cong truong Boarium cung dan đen đuong Ostiensis.


Chu thich Tham khao Watson, Alaric (1999). Aurelian and the Third Century. Routledge. ISBN 0-415-07248-4.
Coarelli, Filippo (1989). Guida Archeologica di Roma. Arnoldo Mondadori Editore, Milano.


Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Servian Walls tai Wikimedia Commons
Servian Wall (wall, Rome, Italy) tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)
Servian Wall entry on the Lacus Curtius website
Lacus Curtius page including gates in the Servian Wall
Map showing the "Servian" wall based on new research results Luu tru ngay 4 thang 3 nam 2016 tai Wayback Machine
Ban mau:Đia điem Roma