Chan Lap (gian the: 真腊; phon the: 真臘; Han-Viet: Chan Lap; binh am: Zhenla; Wade–Giles: Chen-la; tieng Khmer: ចេនឡា) la nha nuoc cua nguoi Khmer ton tai trong giai đoan tu khoang nam 550 toi nam 802 tren phan phia nam cua ban đao Đong Duong gom ca Campuchia va mot so tinh phia Nam cua Viet Nam hien tai.
Trieu đai cac vi vua cua Chan Lap theo truyen thuyet co nguon goc tu nhan vat than thoai Campu, lay nang Naga (con gai than nuoc, bien tu ran thanh thieu nu). Tu "campu" cung bat nguon cho ten goi cua Campuchia sau nay.
Cac vuong quoc lang gieng xung quanh vao thoi ky ban đau la Cham Pa o phia đong, Phu Nam o phia nam va Dvaravati (thuoc Thai Lan ngay nay) o ve phia tay bac.
Ban đau la mot nha nuoc chu hau cua Phu Nam (khoang cho toi nam 550), trong vong 60 nam sau đo nha nuoc nay đa gianh đuoc đoc lap va dan dan lan luot Phu Nam. Đen the ky 6 thi ho đa xam chiem đuoc mien bac cua Phu Nam. Cuoi cung, trong the ky 7 (khoang giai đoan 612-628), nha nuoc nay đa xam chiem toan bo Phu Nam, chiem toan bo dan cu cua nha nuoc đo nhung lai hap thu nen van hoa cua ho. Nam 613, Ishanapura tro thanh kinh đo đau tien cua đe quoc moi.


Lich su Nguoi Khmer đa tien toi song Me Kong tu phia bac song Chao Phraya thong qua Thung lung song Mun. Ban đau nguoi Khmer đinh cu trong mot khu vuc tuong ung voi phan đat la mien trung va nam Lao cung voi vung đong bac Thai Lan ngay nay. Cac ghi chep su hoc Trung Hoa co đai đe cap toi hai vi vua, Shrutavarman (tri vi 435-495) va Shreshthavarman (tri vi 495-530), nhung nguoi tri vi tai kinh đo Shreshthapura nam o mien nam Lao ngay nay, co le trong khu vuc can ke Wat Phu gan Champasak. Đen thoi vua Bhavavarman I (550-598) voi kinh đo đat tai Bhavapura (ngay nay co le la khu vuc Sambor Prei Kuk, tinh Kampong Thom, Campuchia), Chan Lap bat đau mot so chien dich chong lai Phu Nam. Sau khi Bhavavarman I chet nam 598, nguoi anh em cua ong la Citrasena (ten goi khi tri vi la Mahendravarman, thuc te cam quyen tu nam 590) đa tiep tuc cong viec xam chiem Phu Nam. Ishanavarman I, con trai cua Citrasena, đa hoan thanh cong cuoc xam chiem vuong quoc Phu Nam trong giai đoan 612-628. Ong đoi ten kinh đo tu Bhavapura thanh Ishanapura.
Sau khi vua Bhavavarman II chet nam 656, phan lon Chan Lap bi chia tach thanh cac tieu quoc nho đoc lap. Vua Jayavarman I đa co nhung co gang đe thong nhat đat nuoc va ong đa gianh lai phan lon phan lanh tho đuoc vua Ishanavarman I cai tri truoc đo.
Sau khi vua Jayavarman I chet nam 700, roi loan trong vuong quoc lai xay ra va vuong quoc lai bi chia nho giua nhieu the luc cat cu. Cac su lieu Trung Hoa thi cho rang trong the ky 8, Chan Lap bi chia thanh hai tieu quoc la Luc Chan Lap (voi trung tam cua Luc Chan Lap khi đo la tinh Champasak ngay nay cua Lao) va Thuy Chan Lap (tuong ung voi khu vuc đong bang song Cuu Long o Viet Nam va mien nam Campuchia ngay nay). Tu hai quoc gia nay co le lai tach ra thanh mot vai tieu quoc khac, tiep tuc lam suy yeu Chan Lap. Cac tieu quoc chu yeu tai Thuy Chan Lap la Shambupura, Vyadhapura, Souht Prei Veng, Bhavapura, voi trung tam tai Sambor Prei Kuk. Nam 716, Pushkaraksha, nguoi cai tri Shambhupura (khu vuc Kratie ngay nay) tuyen bo minh la vua cua toan bo Kambuja. Cung trong khoang thoi gian nay, Shambhuvarman, con trai cua Pushkaraksha, đa kiem soat phan lon Thuy Chan Lap cho toi khi (cung trong the ky 8) nguoi Ma Lai va nguoi Java thong tri tren nhieu tieu quoc Khmer. Co su con đe cap toi Rjendravarman I, con trai cua Sambhuvarman va Mahipativarman, con trai cua Rjendravarman I. Ong nay co le la vi vua bi nguoi Java chat đau.


Cac vi vua Chan Lap Ghi chu Lien ket ngoai ""The State of Zhenla" History of the Khmer People". Ban goc luu tru ngay 26 thang 4 nam 2006. Truy cap ngay 20 thang 4 nam 2006.
The Treasures of Angkor. ISBN 88-544-0117-X