Đong tinh nu (tieng Anh: lesbian) la nguoi mot nguoi phu nu bi thu hut boi nguoi cung gioi. Khai niem nay cung đuoc dung đe chi ban dang tinh duc hoac hanh vi tinh duc ma khong trong moi tuong quan nao voi xu huong tinh duc, hoac nhu mot tinh tu đe lam ro đac điem hoac lien ket cac danh tu voi đong tinh nu hoac su thu hut voi nguoi cung gioi.
Viec su dung khai niem "đong tinh nu" đe lam ro su khac biet o nhung phu nu co xu huong tinh duc chung nay no vao the ky XX. Xuyen suot lich su, phu nu đa khong co quyen tu do hay đoc lap nhu đan ong đe theo đuoi nhung moi quan he đong tinh, nhung ho cung khong phai đoi mat voi nhung hinh phat tan khoc nhu đong tinh nam o mot so xa hoi. Thay vao đo, nhung moi quan he đong tinh nu thuong đuoc coi nhu la tro tieu khien, khong đuoc cong nhan, khong "đe doa" nhu đong tinh nam, tru khi mot nguoi trong đo co y đinh đoi lay nhung quyen loi von thuoc ve nam gioi. Ket qua la, rat it nhung tai lieu lich su co nhung mieu ta chinh xac ve cach ma đong tinh nu đuoc bieu lo. Khi nhung nha tinh duc hoc đau tien vao the ky XIX bat đau phan loai va mieu ta nhung hanh vi đong tinh, bi can tro boi su thieu hieu biet ve đong tinh va tinh duc cua phu nu, ho đa phan đong tinh nu vao nhom nhung phu nu khong tuan theo cac vai tro gioi cua nu gioi. Ho đuoc coi la co benh ve tam than - đieu đa đuoc thay đoi tu sau cuoi the ky XX trong cong đong khoa hoc quoc te.
Phu nu co nhung moi quan he đong tinh o Chau Au va Hoa Ky đa phan ung lai su phan biet va đan ap bang cach, hoac la giau đi đoi song ca nhan cua ban than, hoac la chap nhan viec bi đay ra ngoai ria xa hoi va tao ra mot nhom van hoa va danh tinh khac. Sau The chien II, trong mot thoi ky cua su đan ap, khi chinh quyen thang tay nguoc đai nhung nguoi đong tinh, phu nu đa tao ra nhung mang luoi đe giao tiep va giao duc lan nhau. Gianh đuoc quyen tu do lon hon trong kinh te va xa hoi cho phep ho xac đinh đuoc cach đe gay dung moi quan he va gia đinh. Voi lan song nu quyen thu hai va su phat trien trong von hieu biet ve lich su va tinh duc cua phu nu vao cuoi the ky XX, đinh nghia cua "đong tinh nu" đa đuoc mo rong, dan toi nhung tranh cai ve viec su dung khai niem nay. Trong khi nhung nghien cuu cua Lisa M. Diamond coi ham muon tinh duc la yeu to cot loi đe đinh nghia đong tinh nu, mot so phu nu co nhung moi quan he đong gioi co hoat đong tinh duc lai khong muon xac đinh ban than la đong tinh, tham chi la song tinh. O mot so phu nu khac, viec tu nhan đinh ban than la đong tinh nu co the khong tuong ung voi xu huong tinh duc hay hanh vi tinh duc. Ban dang tinh duc khong nhat thiet phai giong voi xu huong tinh duc hay hanh vi tinh duc, xuat phat tu nhieu ly do, vi du nhu noi so hai viec xac đinh xu huong tinh duc cua ban than trong mot boi canh co su ghe so nguoi đong tinh.
Hinh anh nguoi đong tinh nu đuoc khac hoa tren phuong tien truyen thong goi y rang phan lon xa hoi đa đong thoi cam thay to mo va bi đe doa boi nhung nguoi phu nu khong tuan theo cac vai tro gioi, cung nhu bi hap dan va ghe so boi nhung nguoi phu nu co moi quan he tinh cam voi phu nu khac. Phu nu tu xac đinh la đong tinh co cung nhung trai nghiem ma đa tao nen mot quan điem tuong đong voi can tinh sac toc: la nhung nguoi đong tinh, ho đuoc gan ket boi nhung trai nghiem tuong đong khi đoi mat voi su phan biet đoi xu theo chu nghia di tinh luyen ai va kha nang bi bo roi boi gia đinh, ban be va rat nhieu nguoi khac, bat nguon tu su ky thi nguoi đong tinh. La phu nu, ho đoi mat voi nhung lo ngai khac ngoai nam gioi. Nguoi đong tinh nu đoi mat voi nhung lo ngai rieng ve suc khoe the chat hoac tinh than đen tu su phan biet đoi xu, đinh kien, va cang thang. Boi canh chinh tri va thai đo xa hoi cung co the anh huong toi su hinh thanh cac moi quan he va gia đinh cua nguoi đong tinh nu noi chung.


Nguon goc va su thay đoi cua thuat ngu Tu lesbian (đong tinh nu) trong tieng Anh bat nguon tu Lesbos - mot hon đao Hy Lap, que huong cua nha tho Sappho o the ky XVI TCN. Tu rat nhieu nhung bai viet co, cac nha su hoc đa tim ra đuoc rang mot nhom phu nu tre đa đuoc Sappho huong dan va chi day ve van hoa. Rat it nhung bai tho cua Sappho con đuoc luu tru, nhung nhung bai tho con ton tai đen ngay nay đa cho thay chu đe chinh trong tho ca cua ba: đoi song thuong ngay cua phu nu, nhung moi quan he cua ho, va nhung nghi thuc. Ba tap trung vao ve đep cua phu nu va tuyen bo tinh yeu cua ba danh cho nu gioi. Truoc nhung nam giua the ky XIX, tu lesbian (đong tinh nu) đe cap toi nhung thu co nguon goc hoac nhung khia canh cua Lesbos, trong đo bao gom ca ten mot loai ruou.
Trong tap tho Sapphics nam 1866 cua Algernon Charles Swinburne, tu "lesbian" xuat hien hai lan, nhung đuoc viet hoa ca hai lan đo, va đeu đuoc dung sau khi nhac toi đao Lesbos, va cung co the đuoc dung voi y nghia: "bat nguon tu đao Lesbos". Nam 1875, George Saintsbury, trong bai viet ve tho ca cua Baudelaire, đa nhac toi "nghien cuu ve Lesbian" cua ong, ma trong đo con co ca tho ve "nhiet huyet cua Delphine", mot bai tho đon thuan ve tinh yeu giua hai nguoi phu nu ma khong he nhac toi đao Lesbos, mac du mot bai tho khac trong đo voi tua đe "Lesbos", thi lai co. Viec su dung tu lesbianism đe mieu ta moi quan he tinh ai giua nhung nguoi phu nu đa xuat hien trong mot van ban nam 1870. Nam 1890, thuat ngu lesbian đa đuoc su dung trong mot cuon tu đien ve y khoa nhu mot tinh tu đe mieu ta hanh đong co xat am ho (voi nghia nhu "tinh yeu đong tinh nu"). Thuat ngu lesbian, invert (đao nguoc) va đong tinh đa đuoc su dung va co the thay the tu sapphist, sapphism (đong tinh nu) vao đau the ky XX. Viec su dung tu lesbian trong van kien ve y duoc đa tro nen pho bien; va toi nam 1925, tu nay đa đuoc ghi nhan la mot danh tu chi mot nguoi nu tuong đuong voi tu sodomite (nguoi thuc hien nhung hanh vi tinh duc khong tu nhien).
Su phat trien trong kien thuc ve y duoc la mot nhan to đang ke trong viec mo rong nghia cua thuat ngu lesbian. Vao giua the ky XIX, nhung tac gia trong mang y duoc đa thu tim cach đe nhan dang đong tinh nam, von đuoc coi la mot van đe xa hoi noi troi trong hau het cac xa hoi Tay phuong. Trong khi phan loai nhung hanh vi la dau hieu cho hien tuong đao nguoc, theo cach goi cua nha tinh duc hoc Magnus Hirschfeld, cac nha nghien cuu đa phan ro nhung hanh vi tinh duc binh thuong đoi voi nam va nu gioi, va tu đo cung chi ra nam va nu gioi co the khac biet đen muc đo nao so voi chuan nam tinh va chuan nu tinh.
Van hoc ve đong tinh nu co so luong it hon ro ret so voi đong tinh nam, boi nhung chuyen gia ve y hoc khong coi đo la mot van đe noi troi. Trong mot so truong hop, su ton tai cua khai niem nay khong đuoc biet toi. Tuy nhien, nha tinh duc hoc Richard von Krafft-Ebing nguoi Đuc, va Havelock Ellis nguoi Anh đa lam cong viec phan nhom cho su thu hut cung gioi giua phu nu thuoc vao loai som nhat va co gia tri lau dai hon. Trong đo, ho tiep can su hap dan nay nhu mot dang cua benh đien (nhan đinh cua Ellis rang đong tinh nu la mot benh ly đa khong con đuoc tin tuong trong thoi điem hien tai). Krafft-Ebing coi đong tinh nu (hoac theo cach goi cua ong, "Uranism") la mot benh ly tam than. Con Ellis, bi anh huong boi cac bai viet cua Krafft-Ebing, bat đong voi y kien rang su đao nguoc ve tinh duc la mot tinh trang keo dai suot đoi. Ellis tin rang rat nhieu phu nu tu nhan la co tinh cam voi nguoi cung gioi đa thay đoi cam nghi cua ho ve nhung moi quan he nhu vay sau khi đuoc trai nghiem hon nhan va mot "cuoc song thuc te".
Tuy nhien, Ellis cung thua nhan su ton tai cua nhung nguoi "thuc su đao nguoc" - nhung nguoi se danh ca cuoc đoi đe theo đuoi nhung moi quan he tinh ai voi phu nu. Nhung nguoi nay la thanh vien cua mot "gioi tinh thu ba", ho tu choi tuan theo nhung khuon mau ve nguoi phu nu: phu thuoc, nu tinh va chi tap trung lo viec gia đinh. Đao nguoc (invert) chi nhung vai tro gioi đoi lap, va lien quan toi đo la viec bi hap dan boi phu nu thay vi đan ong; boi phu nu trong thoi ky Victoria đuoc coi la khong the chu đong khoi đau mot moi quan he tinh cam, va phu nu lam nhu vay voi nhung nguoi phu nu khac se đuoc coi la co nhung khao khat ve tinh duc nam tinh.
Nghien cuu cua Krafft-Ebing va Ellis đa đuoc đoc rong rai va gop phan nang cao nhan thuc cua cong đong ve đong tinh nu. Khang đinh cua nhung nha tinh duc hoc rang đong tinh luyen ai la mot di tat bam sinh đa đuoc chap nhan boi hau het nhung nguoi đong tinh nam. Đieu nay chi ra rang nhung hanh vi cua ho khong bi anh huong boi, va cung khong nen đuoc coi la mot hanh vi pham toi theo nhu suy nghi cua đa so. Do su thieu thon ve tai nguyen đe mieu ta cam xuc cua ban than, nhung nguoi đong tinh chap nhan viec bi quy chup la khac biet hay bien thai, va dung chinh cai mac ngoai vong phap luat ay đe hinh thanh nen nhung nhom xa hoi o Paris va Berlin. Tu lesbian bat đau đuoc su dung đe noi ve nhung thanh phan cua mot nhom van hoa.
Nhung nguoi đong tinh nu, cu the la trong cac nen van hoa Tay phuong, thuong tu coi rang ban than co mot danh tinh co the đinh nghia cho tinh duc cua ca nhan ho, cung nhu la mot thanh vien trong mot nhom voi nhung đac điem chung. Phu nu trong rat nhieu nen van hoa xuyen suot lich su đa co quan he tinh cam voi phu nu khac, nhung it khi đuoc coi la mot phan trong mot nhom nguoi hinh thanh dua tren đoi tuong ma ho co nhung moi quan he the xac cung. Boi phu nu thuong la nhung nguoi yeu the trong chinh tri o cac nen van hoa Tay phuong, nhung khuon mau y hoc ve đong tinh đuoc them vao đa tro thanh nguyen nhan cho su phat trien đinh danh cua nhom van hoa.


= Tinh duc va ban dang đong tinh nu =

Y kien cho rang can phai co nhung hoat đong tinh duc giua phu nu đe đinh nghia mot nguoi đong tinh nu hoac mot moi quan he đong tinh nu van con gay nhieu tranh cai. Theo nhu tac gia theo phong trao nu quyen, Naomi McCormick, tinh duc cua phu nu đuoc dung nen boi nam gioi, nhung nguoi coi trai nghiem tinh duc voi phu nu khac la cach chinh đe xac đinh xu huong tinh duc la đong tinh nu. Tuy nhiem, cach xac đinh tuong tu lai khong can thiet khi đinh danh mot phu nu di tinh. McCormick đa phat bieu rang, su ket noi ve cam xuc, tam ly va tu tuong giua nhung nguoi phu nu moi la quan trong, chu khong phai nam o tinh duc. Tuy nhien, vao nhung nam 1980, mot phong trao đang chu y đa tu choi viec loai bo cac yeu to tinh duc ve nhung nguoi đong tinh nu đuoc khoi xuong boi nhung nguoi theo chu nghia nu quyen truyen thong, gay ra mot cuoc tranh cai nay lua, đuoc goi la cuoc chien tinh duc cua nu quyen. Cac vai butch va femme quay tro lai, du khong con đuoc tuan theo mot cach chat che nhu trong nhung nam 1950. Chung tro thanh mot xu huong khi chon lua bieu hien gioi cho nhieu phu nu trong nhung nam 1990. Mot lan nua, phu nu cam thay an toan hon khi khang đinh rang ban than co nhieu trai nghiem tinh duc, va su linh hoat ve tinh duc dan đuoc chap nhan.
Cuoc tranh cai tap trung vao mot hien tuong đuoc đat ten boi nha tinh duc hoc Pepper Schwartz nam 1983. Schwartz phat hien ra rang nhung cap đoi đong tinh nu đa ben nhau nhieu nam co it tuong tac ve tinh duc hon nhung cap đoi di tinh hoac đong tinh nam, va goi viec nay la "su đong bang hoat đong tinh duc o đong tinh nu" (lesbian bed death). Tuy nhien, nhung nguoi đong tinh nu phan đoi đinh nghia ve tuong tac tinh duc trong nghien cuu nay, va chi ra mot so yeu to khac, vi du nhu nhung ket noi sau sac von đa ton tai giua phu nu, khien cho viec tuong tac tinh duc thuong xuyen tro nen du thua, hay xu huong linh hoat ve tinh duc cua phu nu khien ho chuyen tu di tinh sang song tinh sang đong tinh nhieu lan trong đoi - hoac hoan toan tu choi viec đat nhan hieu. Nhung tranh cai sau nay cung cho thay rang nghien cuu ay co khuyet điem va đa khong đai dien chinh xac nhung tuong tac tinh duc giua phu nu, hoac tuong tac tinh duc giua phu nu đa tang ke tu nam 1983, boi nhieu nguoi đong tinh nu cam thay tu do hon trong viec the hien tinh duc cua ban than.
Nhieu thao luan sau nay ve gioi tinh va xu huong tinh duc đa anh huong cach ma rat nhieu phu nu đat nhan hoac co cai nhin ve chinh minh. Hau het moi nguoi trong cac nen van hoa Tay phuong đuoc day rang di tinh la mot trang thai bam sinh cua tat ca moi nguoi. Khi mot nguoi phu nu nhan ra su thu hut ve mat tinh cam va tinh duc voi mot nguoi phu nu khac, no co the gay ra mot "cuoc khung hoang hien sinh". Rat nhieu nguoi phai trai qua đieu nay đe chap nhan danh tinh la mot nguoi đong tinh nu, thu thach nhung đinh kien ma xa hoi đa dung nen ve nguoi đong tinh, đe hoc cach song trong mot nhom van hoa đong tinh. Nguoi đong tinh nu trong cac nen van hoa Tay phuong thuong co chung mot danh tinh kha tuong đong voi thu đuoc xay dung dua tren sac toc: ho co chung mot lich su, chung nhom van hoa, co nhung trai nghiem tuong đong voi su phan biet đoi xu, đieu đa khien rat nhieu nguoi đong tinh nu tu choi cac nguyen tac cua di tinh. Đieu nay la đoc nhat so voi đong tinh nam hoac di tinh nu, va thuong gay ra cang thang voi phu nu song tinh. Mot trong nhung đoi tuong gay tranh cai la nhung nguoi đong tinh nu đa tung co quan he tinh duc voi nam gioi, trong khi nhung nguoi chua tung thuong đuoc goi la "gold star lesbian". Nhung nguoi đa tung quan he voi nam gioi thuong đoi mat voi su chi trich tu nhung nguoi đong tinh nu khac, hoac nhung kho khan đe đinh nghia the nao la mot nguoi đong tinh nu.
Nhung nha nghien cuu, bao gom ca cac nha khoa hoc ve xa hoi, phat bieu rang hanh vi va ban dang xu huong tinh duc thuong khong tuong đong: phu nu co the gan nhan ban than la di tinh nhung co quan he voi phu nu, đong tinh nu tu đinh danh van co the co quan he tinh duc voi nam gioi, hoac phu nu co the nhan thay rang đieu ma ho tung coi la mot danh tinh tinh duc bat bien đa dan bien đoi theo thoi gian. Mot nghien cuu đuoc thuc hien boi Lisa M. Diamond cung cac cong su đa cho thay rang "phu nu đong tinh hoac linh hoat ve tinh duc co hanh vi tinh duc gioi han hon so voi phu nu song tinh", va rang "đong tinh nu duong nhu huong ve nhung su thu hut va hanh vi chi co rieng o nguoi đong tinh." No cung cho thay rang phu nu đong tinh "thuong the hien mot xu huong ‘loi’ o đong tinh nu".
Mot bai viet nam 2001 ve viec phan biet đong tinh nu đe phuc vu nghien cuu y hoc va suc khoe đa đe xuat viec nhan dang đong tinh nu dua tren 3 đac điem nhan dang: chi bang đinh danh, chi bang hanh vi tinh duc, hoac 2 cach đo ket hop. Bai viet đa khong bao gom nhung yeu to ve khao khat hay su thu hut, boi no thuong khong co nhieu anh huong len nhung van đe ve suc khoe hay tam than co the nhan thay. Nhung nha nghien cuu cho rang khong co mot đinh nghia tieu chuan nao cho đong tinh nu, boi "thuat ngu nay đa đuoc su dung đe chi nhung phu nu co quan he tinh duc voi phu nu, du la chi rieng voi phu nu hay con quan he voi đan ong (tuc hanh vi), phu nu xac đinh ban than minh la đong tinh (tuc ban dang), va phu nu co su uu tien cho viec quan he voi phu nu (tuc khao khat hoac su thu hut)"; va rang "viec thieu đi mot đinh nghia tieu chuan cho đong tinh nu va nhung cau hoi tieu chuan đe đanh gia rang ai la đong tinh nu đa khien cho viec đinh nghia cong đong phu nu đong tinh tro nen kho khan." Đia điem va cach thuc lay cac mau nghien cuu cung co the anh huong đen đinh nghia nay.


Đong tinh nu chua xac đinh trong van hoa Tay phuong = Khai quat =
Y nghia cua tu lesbian đa co nhieu bien đoi ke tu đau the ky XX, khien cho mot so nha su hoc phai xem lai ve nhung moi quan he trong lich su giua phu nu truoc khi thuat ngu nay đuoc đinh nghia theo net nghia ve tinh ai. Nhung thao luan tu phia cac nha su hoc đa gay ra them nhieu cau hoi ve nhung yeu to cau thanh nen mot moi quan he đong tinh nu. Theo nhu quan điem cua nhung nguoi đong tinh nu theo chu nghia nu quyen, khong can đen yeu to tinh duc đe khang đinh rang ban than la mot nguoi đong tinh nu, neu nhu nhung moi quan he chinh va than thiet nhat la voi phu nu. Khi xem xet nhung moi quan he trong qua khu trong hoan canh lich su phu hop, xuat hien nhung truong hop ma tinh yeu va tinh duc la nhung khai niem rieng biet va khong he lien quan đen nhau. Nam 1989, mot nhom nghien cuu ten la Nhom Lich su Đong tinh nu đa viet:

Boi vi xa hoi co xu huong khong muon thua nhan su ton tai cua đong tinh nu, nen nhung nha su hoc hoac nhung nguoi viet tieu su se can su chac chan cuc ky cao truoc khi đuoc phep su dung nhan tinh duc nay. Nhung dau hieu đuoc coi la đay đu trong bat ki truong hop nao khac đeu se bi coi la con thieu sot o đay. Mot nguoi phu nu chua tung ket hon, song voi mot nguoi phu nu khac, co hau het ban be đeu la phu nu, hoac đa chuyen toi song trong mot cong đong cua nguoi đong tinh nu hoac đong tinh noi chung, đeu co the la phu nu đong tinh. Nhung nhung dau hieu nay khong the la ‘bang chung’. Nhung nha phe binh muon mot chung cu khong the ban cai ve hoat đong tinh duc giua phu nu. Đieu nay gan nhu khong the đuoc tim thay.
Tinh duc cua phu nu thuong khong đuoc the hien đay đu trong cac van ban va tai lieu. Cho đen rat gan đay, hau het cac tai lieu ve tinh duc cua phu nu đeu đuoc viet boi nam gioi, trong boi canh la cach hieu cua nam gioi, va lien quan toi nhung moi lien ket cua phu nu toi nam gioi - chang han nhu vo, con gai, hoac me cua ho. Nhung su the hien ve tinh duc cua nu gioi thong qua nghe thuat thuong đe xuat nhung xu huong hoac su hinh dung trong mot pham vi rong lon, tu đo đua ra cho cac nha su hoc nhung goi y ve pham vi hay muc đo đuoc chap nhan voi nhung moi quan he tinh ai giua phu nu.


= Hy Lap va La Ma co đai =
Phu nu o Hy Lap co đai đuoc tach rieng ra cung voi nhau, va nam gioi cung đuoc phan tach tuong tu. Trong mot xa hoi cung gioi tinh nhu vay, nhung moi quan he tinh ai va tinh duc giua nam gioi rat pho bien va đuoc luu tru lai trong van hoc, nghe thuat va triet hoc. Tuy nhien, cac yeu to đong tinh giua phu nu Hy Lap rat it đuoc ghi lai. Co mot vai suy đoan rang nhung moi quan he tuong tu cung ton tai giua nhung phu nu truong thanh va phu nu tre - nha tho Alcman đa dung thuat ngu aitis, nhu mot dang nu cua tu aites - mot thuat ngu chinh thuc cho nguoi tre hon trong mot moi quan he đong gioi giua mot nguoi truong thanh va mot nguoi tre. Aristophanes, trong cuon Symposium cua Symposium, đa nhac đen nhung nguoi phu nu bi thu hut ve tinh cam voi nhung phu nu khac, nhung đa su dung thuat ngu trepesthai thay vi eros, mot tu con đuoc ap dung voi nhung moi quan he tinh ai khac giua nam gioi hoac giua nam va nu.
Su gia Nancy Rabinowitz đua ra luan điem rang hinh anh tren nhung chiec binh đo cua Hy Lap co đai the hien hinh anh phu nu đat tay quanh eo cua mot nguoi phu nu khac, hoac dua vao vai cua mot phu nu khac, co the đuoc coi la cach the hien cua mot khao khat tinh ai. Phan lon cuoc song thuong ngay cua phu nu Hy Lap co đai khong đuoc biet toi, cu the la nhung bieu hien ve tinh duc cua ho. Mac du nam gioi co nhung moi quan he voi nhung nguoi cung gioi tre tuoi hon ben ngoai hon nhan, khong co mot dau hieu ro rang nao cho thay phu nu đuoc phep hay đuoc khuyen khich tham gia vao cac moi quan he đong gioi truoc hay trong hon nhan neu tuan thu đuoc cac nghia vu trong cuoc hon nhan ay. Phu nu xuat hien trong cac san pham gom cua Hy Lap đuoc khac hoa đay cam xuc, va trong nhung truong hop chi xuat hien phu nu, ho thuong đuoc khac hoa theo khuynh huong tinh ai: ho đuoc mieu ta voi hinh anh đang tam, đang đung cham vao co the cua nhau, voi duong vat gia o trong hoac xung quanh nhung canh nhu vay; va đoi khi xuat hien nhung hinh anh thuong co khi mieu ta mot cuoc hon nhan di tinh hoac su quyen ru trong mot moi quan he đong gioi giua nguoi truong thanh va nguoi tre. Nguoi ta van chua biet đuoc nhung hinh anh goi duc nay chi đon thuan đe thoa man nguoi xem, hay đe khac hoa mot khung canh co thuc cua cuoc song. Rabinowitz viet rang su thieu hung thu voi đoi song thuong ngay va khuynh huong tinh duc cua phu nu o cac nha su hoc the ky XIX khi nghien cuu ve Hy Lap bat nguon tu su uu tien xa hoi cua chinh ho. Ba cho rang su thieu hung thu nay đa khien linh vuc tren tro nen đon thuan xoay quanh nam gioi, va gop mot phan trach nhiem voi su thieu hut thong tin co san ve nhung chu đe xoay quanh nu gioi o Hy Lap co đai.
Tuong tu, phu nu o La Ma co đai cung la nhung đoi tuong cua đinh nghia ve tinh duc cua nam gioi. Nhung nghien cuu o thoi điem hien tai nhan đinh rang nam gioi nhin nhan đong tinh nu voi mot thai đo thu đich. Ho coi nhung nguoi phu nu tham gia vao cac moi quan he tinh duc voi phu nu khac la nguoi co nhung đac điem sinh hoc ky di, va se co quan he tham nhap voi phu nu - đoi khi la đan ong - bang bo phan am vat "to đen muc quai di". Theo nhu hoc gia James Butrica, đong tinh nu đa thach thuc khong chi cach nhin cua mot nguoi đan ong ve ban than anh ta voi vai tro la nguoi duy nhat co kha nang đem lai khoai cam tinh duc, ma con ca nhung nen tang co ban nhat cua xa hoi La Ma nam quyen. Khong he co mot tai lieu lich su nao ghi lai ve mot nguoi phu nu co ban tinh la mot nguoi phu nu khac.


= Chau Au đau thoi ki hien đai =

Khac voi đong tinh nam hay ngoai tinh, đong tinh luyen ai nu đa khong vuong phai nhung phan ung tieu cuc tu chinh quyen ton giao hay lap phap xuyen suot lich su. O nuoc Anh, trong khi nhung hanh vi ke gian giua đan ong, giua đan ong voi phu nu, va giua đan ong voi đong vat se bi xu tu, thi nhung van ban y khoa va phap ly lai khong he nhac đen quan he tinh duc giua phu nu. Nhung đieu luat chong lai đong tinh nu xuat hien som nhat o Phap nam 1270. O Tay Ban Nha, Y, va Đe quoc La Ma Than thanh, hanh vi ke gian giua phu nu đa đuoc tinh la mot hanh vi phi tu nhien va co the bi xu thieu chet, mac du so luong nhung truong hop nhu vay xay ra la rat thap.
Viec thi hanh nhung đieu luat nhu vay xay ra som nhat tai Speier, Đuc nam 1477. Mot so nu tu đa bi phat hien đang "cuoi" len nguoi nhau, hoac đang đong cham vao nguc cua nhau, đa bi yeu cau phai an nan sam hoi trong bon muoi ngay. Theo nhu đuoc ghi lai, mot nu tu nguoi Y ten Xo Benedetta Carlini đa quyen ru rat nhieu trong so nhung nu tu khac trong khi bi chiem huu boi mot linh hon than thanh ten Splenditello; va đe ket thuc nhung moi quan he cua ba voi nhung nguoi phu nu khac, ba đa bi biet giam trong suot 40 nam cuoi cua cuoc đoi. Trong khi đo, yeu to tinh ai đong tinh giua phu nu đa rat pho bien trong van hoc va trong nhung nha hat cua nuoc Anh, khien cho cac su gia đe xuat rang đo co the la mot "mot" trong thoi ky Phuc Hung.
Cac y niem ve tinh duc cua phu nu co nhung moi lien he voi hieu biet ve sinh ly hoc nu gioi đuong thoi. Am đao đa đuoc coi la mot phien ban nguoc vao trong cua duong vat; boi su hoan my cua tu nhien đa sinh ra nguoi đan ong, va nguoi ta thuong nghi rang tu nhien đang co gang sua sai thanh đung khi lam sa tre am đao cua mot so phu nu đe tao thanh duong vat. Sau nay, nhung thay đoi ve gioi tinh nay sau đo đuoc coi la nhung truong hop mo ho ve gioi tinh, va su mo ho gioi tinh tro thanh tu đong nghia voi khao khat tinh duc đong gioi o phu nu. Nhung xem xet trong y khoa ve su mo ho gioi tinh con tuy thuoc vao kich thuoc cua am vat; nguoi ta coi rang phu nu se dung mot am vat to va lon hon binh thuong đe quan he xam nhap voi nhung phu nu khac. Su xam nhap la trung tam cua su quan tam trong moi hanh vi tinh duc, va mot nguoi phu nu bi coi la co nhung ham muon khong the kiem soat boi co am vat lon se bi goi la "tribade" (dich tho la "nguoi cha xat"). Ngoai viec am vat lon mot cach bat thuong bi coi la tao ra ham muon nhuc duc o mot so phu nu va khien ho muon thu dam, con ton tai ca nhung cuon sach mong duoi dang nhung cau chuyen, nham canh bao phu nu ve viec thu dam co the khien nhieu co quan bi to bat thuong. Trong mot khoang thoi gian, thu dam va tinh duc đong tinh nu tung co cung mot nghia.
Moi lien he voi su phan biet giai cap tro nen ro rang hon sau khi xu huong tinh duc đong tinh nu qua đi. Cac tribade vua bi coi la thanh phan cua tang lop ben duoi đang co huy hoai nhung phu nu đuc hanh, vua la đai dien cho tang lop quy toc đa sup đo va truy lac. Nhung cay but cham biem bat đau am chi rang nhung đoi thu tren chinh truong (hoac thuong xuyen hon la vo cua ho) đa tham gia vao nhung quan he đong tinh nu nham lam ton hai thanh danh cua ho. Co nhung tin đon rang Nu hoang Anne co mot moi quan he man nong voi Sarah Churchill, Nu Cong tuoc vung Marlborough, co van va nguoi ban tam tinh gan gui nhat voi ba. Sau khi bi thay the va mat đi su sung ai cua Nu hoang, ba ta đa co y tung ra nhung cao buoc ve viec Nu hoang co quan he voi cac thi nu. Maria Antonia cua Ao cung tung la đoi tuong cua nhung suy đoan tuong tu trong mot vai thang giua nhung nam 1975 va 1976.


= Nu gia trang nam =

Su khong ro rang ve gioi tinh đa xuat hien trong cac tai lieu y hoc đu nhieu đe đuoc coi la mot van đe đuoc biet đen rong rai, mac du hien tuong nay hiem khi xay ra. Cac yeu to đong tinh trong van hoc rat pho bien, cu the la viec mot gioi tinh gia trang thanh mot gioi tinh khac đe lua mot nguoi phu nu, khien cho co ay khong chut ngo vuc va bi quyen ru. Nhung ky thuat dan truyen nhu vay đa đuoc dung trong vo Đem Thu Muoi Hai cua Shakespeare (1601), Nu chua tien cua Edmund Spenser nam 1590, va Con chim trong long cua James Shirley (1633).  Trong thoi ky Phuc hung, nguoi ta đa ghi lai đuoc nhung truong hop nu gioi khoac len minh dien mao cua nam gioi va đa khong bi phat hien trong nhieu nam hoac nhieu the ky, mac du nhung truong hop nay đuoc phu nu đong tinh mieu ta la viec an mac xuyen gioi, hoac đuoc nganh xa hoi hoc đuong thoi đinh ro đac điem la cua nguoi chuyen gioi, la nguon con cua nhieu tranh cai, va con tuy thuoc vao nhung chi tiet cua tung ca the trong moi truong hop.
Neu bi phat hien, hinh phat co the thay đoi tu tu hinh, cho toi viec bi troi tren gian gong, cho toi bi yeu cau khong bao gio đuoc an mac nhu đan ong mot lan nua. Henry Fielding đa viet mot cuon sach mong voi tua đe Ba chong nam 1746, dua tren cuoc đoi cua Mary Hamilton, nguoi đa bi bat giu vi ket hon voi mot phu nu khi đang gia trang la mot nguoi đan ong, va bi ket an chiu đanh roi cong khai, va 6 thang tu giam. Nguoi ta cung đa tim ra nhung truong hop tuong tu: Catharine Linck o Prussia nam 1717, bi hanh hinh nam 1721; Swiss Anne Grandjean ket hon va chuyen đen Lyon song cung vo, nhung roi sau đo bi vach tran boi mot nguoi phu nu ma co tung co quan he tinh ai truoc đo, va bi ket an phai chiu gong va tu giam.
Nu hoang Christina cua Thuy Đien thuong an mac nhu đan ong - đieu đuoc rat nhieu nguoi biet đen, nhung đuoc bo qua vi xuat than danh gia cua ba. Ba đuoc nuoi day nhu con trai, va tai thoi điem đo, co nhung suy đoan rang ba co su mo ho ve gioi tinh. Ngay ca sau khi Christina thoai vi nam 1654 đe tron tranh mot cuoc hon nhan, ba cung đuoc biet la đa theo đuoi nhung moi quan he tinh cam voi phu nu.
Mot so su gia coi nhung truong hop phu nu an mac xuyen gioi la su bieu lo mong muon nam giu nhung quyen luc ma ho thuong se khong the co đuoc khi an mac nhu nu gioi, hoac la cach thuc đe ho hop ly hoa ham muon cua ho danh cho phu nu. Lilian Faderman đua ra luan điem rang xa hoi Tay phuong bi đe doa boi nhung nguoi phu nu đa choi tu vai tro gioi nu cua ho. Catharine Linck va mot so phu nu khac đa bi ket toi su dung duong vat gia, vi du nhu hai nguoi nu tu o Tay Ban Nha the ky XVI bi hanh hinh vi su dung "dung cu xac thit", bi trung phat nang ne hon nhung nguoi đa khong lam nhu vay. Hai cuoc hon nhan giua phu nu đuoc ghi nhan o Cheshire, Anh nam 1707 (giua Hannah Wright va Anna Gaskill) va nam 1708 (giua Ane Norton va Alice Pickford) va khong he co mot binh luan nao ve viec 2 đoi tuong tham gia nhung cuoc hon nhan nay đeu la nu. Nhung bao cao cua cac thanh vien giao hoi voi nhung tieu chuan long leo - nhung nguoi chu tri cac đam cuoi va đa viet lai nhung nghi hoac cua ho ve mot nguoi trong cuoc hon nhan - đa tiep tuc xuat hien cho đen tan the ky sau đo.
Ngoai chau  u, phu nu co the an mac nhu đan ong ma khong bi phat hien. Deborah Sampson đa chien đau trong cuoc Cach mang My duoi cai ten Robert Shurtlieff, va theo đuoi nhung moi quan he voi phu nu. Edward De Lacy Evans đuoc sinh ra voi gioi tinh nu o Ireland, nhung đa lay mot cai ten cua nam gioi tren mot chuyen tau toi Uc va song duoi than phan mot nguoi đan ong trong 23 nam o Victoria, voi 3 lan ket hon. Percy Redwood đa tao nen mot vu tai tieng o New Zealand nam 1909 khi nguoi ta phat hien ba thuc ra la Amy Bock, va đa ket hon voi mot nguoi phu nu tu Cang Malyneaux; bao chi đa tranh cai lieu đo la mot dau hieu cua benh tam than hay mot loi bam sinh ve tinh cach.


= Xem xet lai cac moi quan he ban be lang man =

Tu the ky XVII đen XIX, viec mot nguoi phu nu bay to mot tinh yeu nong nhiet cho mot nguoi phu nu khac đuoc coi la hop thoi, đuoc chap nhan va khuyen khich. Nhung moi quan he nhu vay đuoc goi la tinh ban lang man, hon nhan Boston, hoac nhung nguoi ban đa cam, va rat pho bien o My, chau Au, va đac biet la Anh. Viec luu lai cac tai lieu ve nhung moi quan he nhu vay tro nen kha thi nho vao mot so luong lon thu tu giua phu nu. Kha nang mot moi quan he nhu vay bao gom yeu to tinh duc khong phai la mot van đe đe đem ra ban luan truoc cong chung; nhung phu nu co the tao nen nhung moi quan he ben chat va chi co voi mot nguoi duy nhat va van đuoc coi la đuc hanh, ngay tho va trong trang; trong khi mot tinh ban tuong tu voi đan ong co the huy hoai danh tiet cua mot nguoi phu nu. Tren thuc te, nhung moi quan he nhu vay đa đuoc đe xuong nhu mot su thay the hoac luyen tap cho mot cuoc hon nhan cua phu nu voi mot nguoi đan ong.
Mot vi du la cua Phu nhan Mary Wortley Montagu, ba đa viet cho Anne Wortley vao nam 1709: "Chua tung co ai la cua nang đay tron ven va chung thuy nhu vay… Ke ca nhung nguoi tinh nhan cua nang, boi khong the nao mot nguoi đan ong lai co the chan thanh nhu ta." Tuong tu, nha tho nguoi Anh Anna Seward đa co mot tinh ban khang khit voi Honora Sneyd, chu the trong rat nhieu nhung bai sonnet va tho cua Seward. Khi Sneyd ket hon bat chap su phan đoi cua Seward, giong tho cua ba tro nen tuc gian. Tuy nhien, Seward van tiep tuc viet ve Sneyd rat lau sau cai chet cua ba ay, tan duong ve đep cua Sneyd va tinh cam cung nhu tinh ban cua ho. Khi con tre, cay but va triet gia Mary Wollstonecraft đa rat gan bo voi mot nguoi phu nu ten Fanny Blood. Khi viet cho mot nguoi phu nu ma co cam thay nhu đa phan boi minh gan đay, Wollstonecraft tuyen bo rang: "Nhung bong hong se no ro khi su yen binh nam tren nguc, va vien canh đuoc chung song cung Fanny cua toi khien tim toi tran ngap vui suong - co khong the biet toi yeu nang chung nao."

Co le tinh ban lang man noi tieng nhat trong tat ca se la giua Eleanor Butler va Sarah Ponsonby, đuoc goi la Nhung quy ba vung Llangollen. Butler va Ponsonby đa bo tron cung nhau nam 1778, trong su nhe nhom cua gia đinh Ponsonby (boi lo lang cho danh tieng cua ho neu co đa chay tron cung mot nguoi đan ong), đe đen sinh song o Wales trong 51 nam va bi coi la lap di. Cau chuyen cua ho đuoc coi la "đai dien cho tinh ban lang man đuc hanh" va đa truyen cam hung cho tho ca cua Anna Seward va Henry Wadsworth Longfellow. Trong nhung cuon nhat ky cua minh, Anne Lister, mot nguoi đa say đam cap đoi Butler va Ponsonby, đa ghi lai nhung moi quan he tinh ai cua co voi nhung nguoi phu nu giua nhung nam 1817 va 1840. Mot so đuoc viet duoi dang mat ma, mieu ta chi tiet nhung moi quan he tinh duc cua co voi Marianna Belcombe va Maria Barlow. Ca Lister va Eleanor Butler đeu đuoc coi la mang tinh nam boi nhung thong bao bao chi đuong thoi, va mac du co nhung nghi hoac rang moi quan he cua ho ve ban chat la quan he đong tinh nu, ho van đuoc ngoi ca trong van hoc.
Nhung moi quan he lang man cung pho bien o My. Nha tho đay bi an Emily Dickinson đa viet hon 300 la thu va bai tho gui đen Susan Gilbert, nguoi sau đo đa tro thanh chi dau cua ba, va tham gia vao mot moi quan he thu tu lang man khac voi Kate Scott Anthon. Anthon đa dung lien lac trong cung thang ma Dickinson bat đau tu tach biet ban than cho đen cuoi đoi. Gan đo, o Hartford, Connecticut, Addie Brown va Rebecca Primus, nhung nguoi phu nu My goc Phi đuoc sinh ra voi than phan tu do, đa đe lai bang chung ve su nong nhiet cua ho trong nhung buc thu: "Chang nu hon nao nhu nu hon cua nang." O Georgia, Alice Baldy đa viet cho Josie Varner nam 1870: "Nang co biet rang neu nang cham vao ta, hoac noi voi ta, khong co mot soi day than kinh nao tren co the ta khong phan ung lai voi niem vui suong ron rang?"
Trong khoang đau the ky XX, su phat trien cua giao duc cao hon đa đem đen nhieu co hoi cho phu nu. Trong mot khong gian chi co phu nu, mot nen van hoa cua viec muu cau su lang man đa đuoc ap u trong nhung truong cao đang cua phu nu. Nhung hoc sinh lon hon day kem cho nhung nguoi tre hon, ghe tham ho, đua ho đen nhung vu hoi chi co phu nu, va gui cho ho hoa, thiep va nhung bai tho trong đo tuyen bo tinh yeu bat diet danh cho nhau. Nhung thu nhu vay đuoc goi la "smash" hoac "spoon", va đuoc nhac đen mot cach thang than va trung thuc trong nhung cau chuyen đuoc cong bo danh cho tre em gai mong uoc đuoc hoc cao đang, vi du nhu Tap san Quy ba Tai gia, hoac mot tap chi cho tre em ten Thanh Nicholas, va mot tuyen tap ten Nhung cau chuyen ve Cao đang Smith, va khong he xuat hien nhung y kien trai chieu. Long chung thuy ben vung, su tan tuy va tinh yeu la nhung yeu to chinh lam nen nhung cau chuyen nay, va nhung hoat đong tinh duc xa hon mot nu hon khong he xuat hien.
Nhung nguoi phu nu lua chon su nghiep thay vi hon nhan tu goi ban than la Nhung Phu nu Moi, va rat coi trong nhung co hoi ma ho co. Faderman goi thoi ky nay la "hoi tho ngay tho cuoi cung" truoc nam 1920, khi nhung đac điem cua tinh cam nu gioi đuoc lien ket voi tinh duc, đanh dau viec nhung nguoi đong tinh nu la mot nhom đoc nhat va khong may đuoc yeu thich. Cu the hon, Faderman đa lien he su đoc lap ngay cang tang cua phu nu va viec ho bat đau tu choi manh me nhung vai tro đuoc cho truoc đay trong thoi Victoria voi hinh dung khoa hoc ve đong tinh nu nhu la mot loai hanh vi tinh duc khac thuong.


Ban dang đong tinh nu va vai tro gioi cua nguoi đong tinh nu trong nen van hoa lich su phuong Tay = Su hinh thanh cua ban dang đong tinh nu =

Đoi voi mot so phu nu, viec nhan ra rang ho tham gia vao hanh vi hay cac moi quan he co the đuoc xem la đong tinh nu khien ho phu nhan hoac che dau no, vi du nhu giao su Jeannette Augustus Marks o Đai hoc Mount Holyoke, nguoi đa song voi vi hieu truong cua truong đai hoc, Mary Woolley, trong 36 nam. Marks khong tan thanh viec nhung nguoi phu nu tre theo đuoi nhung moi quan he "bat binh thuong" va nhan manh rang chi co the đat đuoc hanh phuc voi đan ong. Tuy nhien, nhung nguoi phu nu khac chap nhan su khac biet va su dung su đoc đao cua ho đe phan biet minh voi phu nu di tinh va đan ong đong tinh.
Tu nhung nam 1890 đen nhung nam 1930, nu thua ke nguoi My Natalie Clifford Barney to chuc trien lam nghe thuat hang tuan o Paris, moi đen nhung ngoi sao lon trong gioi nghe thuat va tap trung vao nhung chu đe ve đong tinh nu. Ket hop nhung anh huong cua Hy Lap voi chu nghia khieu goi đuong đai cua Phap, co đa co gang tao ra mot phien ban hien đai va ly tuong hoa cua Lesbos trong trien lam cua minh. Nhung nguoi song cung thoi ki voi co bao gom hoa si Romaine Brooks, nguoi đa ve tranh ve nhung nguoi khac trong cung hoi nhom; cac nha van Colette, Djuna Barnes, nguoi to chuc nhung buoi tu hop xa hoi (social host) Gertrude Stein, va tieu thuyet gia Radclyffe Hall.
Berlin co mot nen van hoa đong tinh soi đong vao nhung nam 1920, va co khoang 50 cau lac bo ton tai đe phuc vu nguoi đong tinh nu. Tap chi Die Freundin (Nguoi Ban Gai), đuoc xuat ban tu nam 1924 đen nam 1933, huong đen nhung nguoi đong tinh nu. Garconne (hay Frauenliebe (Tinh yeu Phu nu)) huong toi nhung nguoi đong tinh nu va nguoi nam an mac xuyen gioi. Nhung an pham nay đuoc kiem soat boi nhung chu so huu, nha xuat ban, va nguoi viet bai la nam gioi. Vao khoang nam 1926, Selli Engler thanh lap Die BIF – Blatter Idealer Frauenfreundschaften (BIF – Nhung Bai viet ve Tinh ban Ly tuong giua Phu nu), an pham đong tinh nu đau tien đuoc so huu, xuat ban va chap but boi phu nu. Vao nam 1928, ban chi dan ve quan bar va hop đem đong tinh nu Berlins lesbische Frauen (Nhung Nguoi đong tinh nu o Berlin), boi Ruth Margarite Rollig, khien thu đo nuoc Đuc them phan noi tieng nhu mot trung tam cua hoat đong đong tinh nu. Cac cau lac bo đa dang ve the loai, tu nhung co so lon đa tro thanh điem thu hut khach du lich, đen nhung quan ca phe nho trong khu vuc, noi phu nu toi đe gap mat nhung nguoi cung gioi khac. Bai hat mua vui quan bar Das lila Lied (tam dich: Bai ca Tim Oai huong) tro thanh bai hat đac trung cho nguoi đong tinh nu o Berlin. Mac du đoi khi co đuoc su chap nhan, đong tinh luyen ai la bat hop phap o Đuc va co quan thi hanh luat su dung nhung buoi tu tap co phep nhu mot co hoi đe ghi lai ten tuoi nhung nguoi đong tinh voi muc đich tham khao trong tuong lai. Uy ban Khoa hoc - Nhan đao (Scientific - Humanitarian Committee) cua Magnus Hirschfeld, mot to chuc thuc đay su chap nhan đoi voi nhung nguoi đong tinh luyen ai o Đuc, đa hoan nghenh su tham gia cua nhung nguoi đong tinh nu. Ket qua, co the nhan thay ro rang su xuat hien cua lan song cac bai viet va hoat đong chinh tri co chu đe xoay quanh nguoi đong tinh nu trong phong trao nu quyen o nuoc Đuc.
Nam 1928, Radclyffe Hall xuat ban mot cuon tieu thuyet mang ten The Well of Loneliness (tam dich: Gieng Co đon). Cuon sach co cot truyen xoay quanh Stephen Gordon, mot nguoi phu nu xac đinh ban than la nguoi đao nguoc (hay đong tinh) sau khi đoc cuon sach Psychopathia Sexualis cua Krafft-Ebing, va song trong khong gian cua nen tieu van hoa đong tinh o Paris. Cuon tieu thuyet bao gom loi noi đau cua Havelock Ellis, va đuoc sang tac nham muc đich keu goi su khoan dung, chap nhan cho nguoi đao nguoc bang cach cong khai nhung thiet thoi va bat hanh cua ho khi sinh ra đa la đao nguoc. Hall tin vao nhung thuyet cua Ellis va Krafft-Ebing, cung nhu bac bo thuyet cua Freud rang su hap dan đong tinh bat nguon tu nhung ton thuong thoi tho au va co the đuoc chua lanh. Su cong khai ma Hall nhan đuoc la ket qua cua nhung hau qua khong co chu y; cuon tieu thuyet bi đua ra xet xu o London vi li do dam duc, mot su kien tai tieng thu hut su chu y cua đong đao cong chung va đuoc giao su Laura Doan mieu ta la "thoi khac ket tinh cua qua trinh xay dung mot nen tieu van hoa đong tinh nu huu hinh o nuoc Anh thoi ki hien đai".
Cac mau chuyen bao chi đa thang than tiet lo rang noi dung cuon sach bao gom "quan he tinh duc giua nhung nguoi phu nu đong tinh", va tai hau het cac nha phat hanh bao chi lon, trong suot sau thang, nhung buc anh chup Hall thuong kem theo cac chi tiet ve nguoi đong tinh nu. Hall phan anh dien mao cua mot nguoi phu nu "nam tinh" vao nhung nam 1920: toc cat ngan, vest may đo chinh te (thuong đi kem quan dai), cung voi kinh mot trong đa đuoc biet đen rong rai nhu mot dang "đong phuc". Khi nhung nguoi phu nu nuoc Anh gop suc vao no luc chien tranh trong suot cuoc Chien tranh The gioi lan thu Nhat, ho tro nen quen thuoc voi trang phuc nam tinh, va đuoc coi la yeu nuoc vi mac đong phuc va quan dai. Su nam tinh hoa trong thoi ki hau chien cua phuc trang phu nu chu yeu đuoc gan lien voi đong tinh nu.

O Hoa Ky, nhung nam 1920 la thap ki cua thu nghiem xa hoi, đac biet la voi tinh duc. Viec nay chiu anh huong nang ne tu cac tac pham cua Sigmund Freud, nguoi đa đua ra nhung thuyet noi rang ham muon tinh duc se đuoc thoa man mot cach vo thuc, bat chap mong muon phot lo no cua ca nhan. Nhung thuyet cua Freud đuoc pho bien o Hoa Ky nhieu hon o Chau  u. Voi quan niem cua so đong cho rang cac hoat đong tinh duc la mot phan cua đong tinh nu va cac moi quan he cua ho, thu nghiem tinh duc tro nen pho bien. Nhung thanh pho lon cung cap cuoc song ve đem đuoc nhieu nguoi ua thich, va phu nu bat đau tim kiem cac cuoc phieu luu tinh ai. Song tinh tro nen thoi thuong, đac biet la trong nhung khu vuc đong tinh đau tien cua My.
Khong noi nao co luot khach toi tham nhieu hon Harlem vi kha nang cung cap cuoc song đong tinh ve đem, mot đia phan cua thanh pho New York noi chu yeu la nguoi My goc Phi sinh song. Nhung "ke choi boi khu ha cap" da trang (white "slummers") tan huong nhac jazz, hop đem, hay bat cu thu gi ma ho muon. Cac ca si nhac blues Ma Rainey, Bessie Smith, Ethel Waters, va Gladys Bentley hat ve nhung cuoc tinh voi phu nu cho nhung vi khach đen tham nhu Tallulah Bankhead, Beatrice Lillie, va cho mot Joan Crawford sap thanh danh. Nhung nguoi đong tinh bat đau hinh thanh su so sanh giua trang thai thieu so moi đuoc cong nhan cua ho va cua nhung nguoi My goc Phi. Trong cong đong cu dan My goc Phi cua Harlem, cac moi quan he đong tinh nu la pho bien va đuoc chap nhan, tuy khong đuoc đon nhan cong khai. Mot so phu nu dung len nhung le cuoi xa hoa, tham chi con dung nhung ten goi nam tinh đe đien đon đang ki ket hon cho thanh pho New York. Tuy nhien, phan lon phu nu ket hon voi đan ong va thuong xuyen tham gia vao cac moi quan he ngoai luong voi phu nu; song tinh đuoc chap nhan rong rai hon đong tinh nu.
O phia ben kia thanh pho, Greenwich Village (hay Lang Greenwich) cung chung kien su phat trien cua cong đong đong tinh luyen ai; ca Harlem va Greenwich Village đeu cung cap cac phong đa đuoc bay tri san noi that cho nam gioi va nu gioi đoc than. Yeu to ay đa gop mot phan rat lon vao su phat trien thanh cac trung tam cho cong đong đong tinh. Tuy nhien, nguoi thue nha o Greenwich Village co nhung khac biet so voi o Harlem. Nhung nguoi theo chu nghia Bohemians—nhung nguoi tri thuc choi bo cac ly tuong cua thoi ki Victoria—tap trung o Village. Nhung nguoi đong tinh chu yeu la nam gioi, mac du van ton tai nhung nhan vat nhu nha tho Edna St. Vincent Millay va nguoi to chuc cac buoi tu hop xa hoi (social host) Mabel Dodge, nhung nguoi đuoc biet đen boi nhung cuoc tinh voi phu nu va khuyen khich thai đo dung thu, chap nhan đoi voi đong tinh luyen ai. Nhung nguoi phu nu Hoa Ky khong the toi tham Harlem hay sinh song o Greenwich Village lan đau co the toi tham cac trien lam trong nhung nam 1920 ma khong so bi coi la gai mai dam. Theo nha su hoc Lillian Faderman, su ton tai cua mot khong gian cong cong cho phep phu nu giao luu trong cac quan bar đuoc biet đen nhu nhung đia điem phuc vu nguoi đong tinh nu "đa tro thanh bieu hien cong khai quan trong nhat cua nen tieu van hoa trong nhieu thap ki".


= Cuoc đai khung hoang =
Su tu chu tai chinh la yeu to chinh yeu khuyen khich nguoi đong tinh nu cong khai va tim kiem nhung nguoi phu nu khac. Đieu nay hau nhu bien mat hoan toan trong nhung nam 1930 voi cuoc Đai Khung hoang. Phan lon phu nu o Hoa Ky thay rang ket hon la viec can thiet, va ho ket hon voi mot "buc binh phong", vi du nhu mot nguoi đan ong đong tinh, đieu se cho phep ca hai nguoi theo đuoi nhung moi quan he đong tinh ma khong bi xa hoi soi xet, hoac mot nguoi đan ong voi mong muon co đuoc mot co vo truyen thong. Nhung nguoi phu nu đoc lap trong thoi ki nhung nam 1930 đuoc nhin nhan chung la đang đam nhan nhung cong viec le ra la cua đan ong.
Thai đo xa hoi đa tao ra nhung cong đong rat nho va gan ket trong cac thanh pho lon, tap trung quanh cac quan bar, trong khi đong thoi co lap phu nu o nhung khu vuc khac. Noi ve đong tinh luyen ai trong bat ki ngu canh nao đeu la đieu cam ki, va phu nu hiem khi ban luan ve đong tinh nu, ngay ca voi nhau; ho nhac đen nhung nguoi đong tinh cong khai la "theo Loi song" ("in the Life"). Thuyet phan tam hoc truong phai Freud co suc anh huong lan rong đen bac si, khien ho coi đong tinh la mot chung loan than kinh anh huong đen nu gioi chua truong thanh. Nen tieu van hoa đong tinh bien mat o Đuc cung voi su troi day cua Đuc Quoc xa vao nam 1933.


= Chien tranh The gioi thu II =

Chien tranh The gioi Thu hai no ra, gay nen bien đong vo cung lon trong cuoc song cua nguoi dan boi đieu đong quan su đa anh huong đen hang trieu nam gioi. Phu nu cung đuoc chap nhan vao quan đoi trong Quan đoan Phu nu Hoa Ky (Women’s Army Corps) (WACs) va Binh chung Phu nu đuoc Chap nhan cho Tinh nguyen Khan cap (Women Accepted for Volunteer Emergency Service) (WAVES) cua Hai quan Hoa Ky. Khac voi cac quy trinh sang loc đong tinh nam đa đuoc ap dung tu khi hinh thanh quan đoi My, chua co mot phuong phap nao đe xac đinh hay sang loc đong tinh nu; chung đuoc đua vao ap dung mot cach tu tu trong The chien Thu hai. Bat chap cac quan điem thuong thay ve vai tro truyen thong cua phu nu trong nhung nam 1930, nhung nguoi phu nu đoc lap va nam tinh đuoc quan đoi truc tiep tuyen dung trong nhung nam 1940, va su yeu đuoi khong đuoc khuyen khich
Mot so phu nu co the toi trai tuyen quan trong đo nam, phu nhan viec tung yeu phu nu khac va de dang đuoc tuyen. Tuy nhien, cac hoat đong tinh duc bi cam, va giai ngu xanh (blue discharge) gan nhu la mot đieu chac chan neu mot nguoi tu nhan minh la đong tinh nu. Khi phu nu tim thay nhau, ho hinh thanh nhung nhom khang khit tai can cu, giao luu o cac cau lac bo trong binh chung, va bat đau su dung mat ma. Nha su hoc Allan Berube đa ghi lai rang nhung nguoi đong tinh trong luc luong vu trang, co y hoac vo y, tu choi viec xac đinh la đong tinh hay đong tinh nu, va cung khong bao gio noi ve xu huong cua mot nguoi khac.
Nhung nguoi phu nu nam tinh nhat khong thuc su la đieu thuong thay, nhung ho lai de xuat hien noi bat, nen co xu huong thu hut nhung phu nu đang tim kiem nhung nguoi đong tinh nu khac. Phu nu phai than trong trong viec tiet lo ve hung thu voi nu gioi, đoi khi mat nhieu ngay đe co the hinh thanh đuoc su thau hieu ma khong phai hoi truc tiep hay noi ra mot cach thang than. Nhung nguoi phu nu khong nhap ngu đuoc quyet liet keu goi tham gia vao nhung cong viec cua nganh cong nghiep đa bi nam gioi bo lai, nham muc đich tiep tuc tang nang suat quoc gia. Su gia tang cua tinh linh đong, su tinh te, va tinh tu chu cua rat nhieu phu nu trong va sau cuoc chien tao đieu kien cho phu nu song ma khong can co chong, mot đieu bat kha trong nhung đieu kien kinh te va xa hoi khac, tiep tuc đinh hinh nen cac mang luoi va moi truong đong tinh nu.
Nguoi đong tinh nu khong đuoc bao gom trong Đoan 175, mot đao luat o Đuc liet hoat đong đong tinh luyen ai giua nam gioi vao hanh vi pham toi. Bao tang Tuong niem Holocaust Hoa Ky (The United States Holocaust Memorial MMuseum) (USHMM) đa quy li do cho viec nu gioi bi nhin nhan la yeu kem hon nam gioi, va nha nuoc Đuc Quoc xa lo ngai ve nguoi đong tinh nu it hon nguoi đong tinh nam. Tuy nhien, USHMM cung noi rang rat nhieu phu nu đa bi bat va bo tu vi hanh vi "phi xa hoi", mot cai mac đuoc gan cho nhung nguoi phu nu khong tuan theo hinh tuong nguoi phu nu ly tuong cua Đuc Quoc xa: nau an, don dep, lam viec bep nuc, nuoi con, va thu đong. Nhung nguoi phu nu nay đuoc đanh dau bang mot hinh tam giac mau đen. Mot so nguoi đong tinh nu đa gianh lai cho minh bieu tuong nay, cung nhu cai cach ma nguoi đong tinh nam gianh lai hinh tam giac hong. Nhieu nguoi đong tinh nu cung đa gianh lai tam giac hong.


= Nhung nam hau chien =

Sau Chien tranh The gioi Thu hai, o Hoa Ky xuat hien phong trao thuc ep viec quay tro lai voi xa hoi tien chien cang nhanh cang tot tren quy mo toan quoc. Khi ket hop voi hoang tuong quoc gia ngay cang tang ve chu nghia cong san va thuyet phan tam—thu đa tro nen pho bien trong kien thuc y khoa, đong tinh luyen ai tro thanh mot đac điem khong đang mong muon o cac nhan vien lam viec cho chinh phu Hoa Ky vao nam 1950. Nhung nguoi đong tinh đuoc cho la nhung muc tieu de dang cho hanh vi ham doa, tong tien, va chinh phu đa loai bo hoan toan nhung nguoi đong tinh cong khai khoi cac cap bac viec lam, khoi đau cho no luc lan rong trong viec thu thap thong tin tinh bao ve đoi tu cua nhan vien. Chinh quyen bang va đia phuong nhanh chong lam theo, bat giu nhung nguoi tu tap trong cac quan bar va cong vien, đong thoi ban hanh luat cam đao trang đoi voi đan ong va phu nu.
Quan đoi va chinh phu Hoa Ky thuc hien rat nhieu cuoc tham van, tra hoi lieu phu nu đa tung co quan he tinh duc voi nhung nguoi nu khac chua, va ve co ban đanh đong ca trai nghiem mot lan voi hanh vi pham toi, qua đo phan đinh ro rang nhung nguoi di tinh khoi nhung nguoi đong tinh. Vao nam 1952, đong tinh luyen ai đuoc liet vao roi loan cam xuc benh ly trong So tay Chan đoan va Thong ke (Diagnostic and Statistical Manual) cua Hiep hoi Tam than Hoa Ky (American Psychiatric Association). Quan điem cho rang đong tinh luyen ai la mot loai benh co the chua khoi đuoc tin tuong rong rai trong cong đong y hoc, trong cong chung, cung nhu giua nhieu nguoi đong tinh nu.
Nhung thai đo va đong thai nham loai bo nguoi đong tinh khoi nhung vi tri trong nganh dich vu cong lan rong sang Uc va Canada. Mot muc đa đuoc them vao du thao luat trong Ha vien Vuong quoc Anh va cung đuoc thong qua o đo vao nam 1921 voi muc đich tao ra vi pham "hanh vi khiem nha tho tuc" giua nu gioi, nhung bi tu choi boi Thuong vien Anh (hay Vien Quy toc), duong nhu boi lo ngai rang bat cu mot su chu y nao danh cho hanh vi tinh duc sai trai se chi thuc đay no.


 Giao luu ngam  Co rat it thong tin ve đong tinh luyen ai nam ngoai pham vi nhung van ban y hoc va tam than hoc. Nhung đia điem gap go cong đong bao gom cac quan bar thuong bi đot kich boi canh sat trung binh mot lan moi thang, voi nhung nguoi bi bat giu bi tiet lo tren cac mat bao. Đe đap lai, tam nguoi phu nu o San Francisco đa gap go o phong khach cua ho vao nam 1955 đe giao luu va co mot noi an toan đe khieu vu. Khi ho quyet đinh bien no thanh mot buoi gap mat thuong xuyen, ho đa tro thanh to chuc đau tien danh cho nguoi đong tinh nu o Hoa Ky, mang ten Daughters of BBilitis (tam dich: Con gai cua Bilitis) (DOB). DOB bat đau xuat ban mot tap chi mang ten The Ladder vao nam 1956. Phia ben trong trang bia moi so bao la tuyen ngon ve su menh cua ho, voi tuyen ngon đau tien đuoc neu ra la "Education of the variant" (tam dich: "Giao duc ve nhung nguoi khac chuan"). No đuoc tao ra nham muc đich cung cap kien thuc ve đong tinh luyen ai cho nu gioi—đac biet la kien thuc lien quan toi nhung nguoi phu nu va nguoi đong tinh nu noi tieng trong lich su. Tuy nhien, truoc nam 1956, tu "đong tinh nu" co mot y nghia qua tieu cuc, va DOB tu choi su dung no nhu mot tu mieu ta, ma thay vao đo chon tu "khac chuan" (variant).
DOB lan rong ra đen Chicago, New York, va Los Angeles, va tap chi The Ladder đuoc gui đen hang tram—va cuoi cung la hang ngan—thanh vien cua DOB, thao luan ve ban chat cua đong tinh luyen ai, đoi khi thach thuc quan điem cho rang đo la mot can benh, voi đoc gia đua ra nhung ly do ca nhan giai thich vi sao ho lai la đong tinh nu va goi y nhung cach đe đuong đau voi tinh trang đo hoac voi phan ung cua xa hoi voi no. Tiep noi tap chi nay, bat đau vao nam 1964, nhung nguoi đong tinh nu o Anh cho xuat ban Arena Three voi su menh tuong tu.


 Phan chia Butch va femme  Boi phan anh cua nhung phan loai tinh duc đuoc đinh hinh sau sac boi chinh phu va xa hoi noi chung, nen tieu van hoa đong tinh nu hinh thanh nhung vai tro gioi vo cung cung nhac giua nhung nguoi phu nu, đac biet la trong tang lop lao đong o Hoa Ky va Canada. Mac du nhieu đo thi đa ban hanh luat chong đao trang, mot so phu nu van giao luu trong cac quan bar nhu cac butch: mac trang phuc nam gioi va bat chuoc nhung hanh vi mang tinh nam truyen thong. Nhung nguoi khac mac trang phuc mang tinh nu truyen thong hon va đam nhan mot vai tro nho nhe hon: femme. Hai hinh thuc giao luu butch va femme gan bo chat che voi cac quan bar đong tinh nu đen noi nhung nguoi phu nu tu choi lua chon giua hai hinh thuc se bi phot lo, hoac it nhat la khong the hen ho voi mot ai, va viec nhung nguoi phu nu butch co quan he lang man voi nu gioi butch khac, hoac femme voi femme khac, la đieu khong the chap nhan đuoc.
Phu nu butch khong phai la mot đieu la lam trong nhung nam 1950; ke ca o Harlem va Greenwich Village vao nhung nam 1920 cung đa co mot so phu nu đam nhan nhan dang nay. Tuy nhien, vao nhung nam 1950 va 1960, nhung vai tro nay lan rong va khong bi gioi han trong Bac My: tu nam 1940 đen nam 1970, van hoa quan bar butch/femme no ro o Anh, mac du co it phan biet tang lop hon. Cac vai tro ay đa nhan dang them thanh vien cua mot nhom tung bi gat ra ngoai le; nhung nguoi phu nu đa bi phan lon xa hoi choi bo gio đay đa tim đuoc cam giac đuoc thuoc ve mot tap the rieng biet va đoc nhat, ma đe co the hoat đong trong tap the đo can mot luong kien thuc lon. Butch va femme đuoc coi la tho tuc boi nhung nguoi đong tinh nu co đia vi xa hoi cao hon o My trong thoi ki nay. Nhieu phu nu giau co ket hon đe hoan thanh nghia vu gia đinh, trong khi nhung nguoi khac tron sang chau  u đe song nhu nhung nguoi tha huong.


 Tac pham hu cau chu đe đong tinh nu  Bat chap viec thieu đi thong tin ve đong tinh luyen ai trong cac van ban hoc thuat, mot dien đan khac phuc vu muc đich tim hieu ve đong tinh nu đang cang luc cang phat trien. Mot cuon sach bia mem tua đe Women’s Barracks (tam dich: Doanh trai Phu nu) mieu ta nhung trai nghiem cua mot nguoi phu nu trong Luc luong Phap quoc Tu do (Free French Forces) đuoc xuat ban nam 1950. No ke ve mot moi quan he đong tinh nu ma tac gia đa đuoc chung kien. Sau khi cuon sach đa ban đuoc 4,5 trieu ban, House Select Committee on Current Pornographic Materials (tam dich: Uy ban Vien Lua chon ve Tu lieu Khieu dam Đuong thoi) đa neu ten no vao nam 1952. Nha xuat ban cua cuon sach, Gold Medal Books, tiep noi bang cuon tieu thuyet Spring Fire (tam dich: Lua Xuan) vao nam 1952, ban đuoc 1,5 trieu ban. Gold Medal Books nhan đuoc vo so thu viet cung đe tai tu phu nu, va tiep tuc xuat ban them nhieu sach, tao ra the loai tieu thuyet ba xu đong tinh nu.
Trong khoang tu nam 1955 đen nam 1969, hon 2.000 cuon sach đa đuoc xuat ban voi chu đe đong tinh nu, va chung đuoc ban o nhung hieu thuoc trong goc pho, ga tau, ben xe bus, va cac sap bao tren khap Hoa Ky va Canada. Phan lon chung đuoc viet boi, cung nhu đuoc tiep thi toi, nhung nguoi đan ong di tinh. Nhung tu ngu va hinh anh ma hoa đuoc su dung tren bia. Thay vi "đong tinh nu", nhung thuat ngu nhu "ki la" (strange), "chang vang" (twilight), "queer", va "gioi tinh thu ba" (third sex) đuoc su dung o tua đe, va hinh minh hoa trang bia luon luon mang tinh chat tuc tiu. Chi mot so nhung tac gia tieu thuyet ba xu đong tinh nu thuc su la phu nu va viet đe phuc vu nguoi đong tinh nu, bao gom Ann Bannon, Valerie Taylor, Paula Christian, va Vin Packer/Ann Aldrich. Bannon, nguoi cung mua nhung cuon tieu thuyet đong tinh nu, ve sau đa noi rang phu nu xac đinh hinh tuong cua the loai van hoa pham nay qua hinh minh hoa trang bia. Nhieu cuon sach su dung nhung am chi van hoa: ke ten cac đia danh, thuat ngu, mieu ta cach thuc an mac va cac quy tac khac, huong toi nhung nguoi phu nu bi co lap. Ket qua, tieu thuyet ba xu giup pho bien đong thoi ban dang đong tinh nu toi đoc gia đong tinh nu va đoc gia di tinh.


= Lan song nu quyen thu hai =
Su khat khe trong xa hoi nhung nam 1950 va đau nhung nam 1960 gap phai phan ung du doi khi nhung phong trao xa hoi đong loat phat trien manh me nham cai thien vi the cua nguoi My goc Phi, nguoi ngheo, phu nu, va nguoi đong tinh. Phong trao quyen cho nguoi đong tinh va phong trao nu quyen đa ket noi voi nhau sau khi xay ra mot cuoc đoi đau bao luc o thanh pho New York trong chuoi su kien bao loan Stonewall nam 1969. Theo sau su kien đo la su ra đoi cua mot phong trao đac trung boi su tang manh van đong tuyen truyen đong tinh va y thuc nu quyen, gop phan lam thay  đoi them đinh nghia cua đong tinh nu.
Cuoc cach mang tinh duc vao nhung nam 1970 đa đua ra su phan biet giua ban dang va hanh vi tinh duc o nu gioi. Nhieu phu nu đa tan dung su tu do xa hoi moi me nay đe thu nhung trai nghiem moi. Nhung phu nu truoc đay tu nhan la di tinh đa thu quan he tinh duc voi phu nu, mac du nhieu nguoi tiep tuc duy tri ban dang di tinh. Tuy nhien, voi su ra đoi cua lan song nu quyen thu hai, đong tinh nu phat trien thanh mot ban dang mang tinh chinh tri, đuoc dung đe mieu ta mot triet ly xa hoi giua nhung nguoi phu nu, va thuong lam lu mo đi vai tro quyet đinh cua ham muon tinh duc trong đinh nghia. Mot to chuc đau tranh cho nu quyen mang ten Radicalesbians đa xuat ban mot ban tuyen ngon vao nam 1970 mang tua "The Woman-Identified Woman" (tam dich: "Nguoi Phu nu voi Nhan dang Phu nu"), tuyen bo rang "Mot nguoi đong tinh nu la su phan no cua tat ca phu nu bi don nen lai đen điem bung no" ("A lesbian is the rage of all women condensed to the point of explosion").
Nhung nha đau tranh cho nu quyen the hien su khinh miet đoi voi mot xa hoi von di phan biet gioi tinh va tuan theo che đo phu quyen, va ket luan rang cach thuc hieu qua nhat đe khac phuc phan biet gioi tinh va đat đuoc su binh đang cho phu nu la tu choi trao cho đan ong bat cu quyen luc hay khoai cam nao tu phu nu. Đoi voi nhung phu nu tin theo triet ly nay—tu xung la nhung nha nu quyen-đong tinh nu—đong tinh nu la mot thuat ngu đuoc dung boi nu gioi đe mieu ta bat cu nguoi phu nu nao cong hien cach tiep can ve mat giao tiep xa hoi va đong luc chinh tri cho quyen loi cua phu nu.  Trong tam chinh tri, chu khong phai ham muon tinh duc, moi la đac trung quyet đinh cua mot nha nu quyen-đong tinh nu. Đoc lap khoi nhung nguoi đan ong co vai tro nhu nhung ke ap buc la tu tuong trung tam cua chu nghia nu quyen-đong tinh nu, va nhieu nguoi tin vao chu nghia nay co gang tach biet minh khoi nen van hoa trong nam ve mat the chat cung nhu kinh te. Trong mot xa hoi ly tuong, co ten Lesbian Nation (tam dich: Đong tinh Nu Quoc), "phu nu" va "đong tinh nu" co the đuoc dung thay the cho nhau.
Mac du chu nghia nu quyen-đong tinh nu la mot su bien chuyen lon, khong phai nguoi đong tinh nu nao cung ung ho no. Chu nghia nu quyen-đong tinh nu la mot phong trao huong toi nhung nguoi tre tuoi: cac thanh vien chu yeu đeu đuoc hoc đai hoc, voi kinh nghiem trong su nghiep phat trien mang tinh chat Canh ta Moi va cap tien, nhung ho khong thanh cong trong viec thuyet phuc nhung to chuc cap tien giai quyet cac van đe cua phu nu. Nhieu nguoi đong tinh nu thuoc the he lon tuoi, nhung nguoi đa thua nhan tinh duc cua ho trong cac thoi ki bao thu hon, cam thay rang duy tri cach thuc đoi pho cua ho trong mot the gioi ghet so đong tinh la phu hop hon ca. Daughters of Bilitis đa phai ngung hoat đong vao nam 1970 vi su phan chia y kien ve huong đi: van đe nu quyen hay van đe quyen nguoi đong tinh.
Boi su binh đang la uu tien cua nhung nguoi ung ho nu quyen-đong tinh nu, su chenh lech ve vai tro giua nam va nu hay giua butch va femme đuoc coi la thuoc ve che đo phu quyen. Cac nha nu quyen-đong tinh nu tranh xa cac vai tro gioi truoc kia đa đuoc pho bien trong cac quan bar, cung nhu tranh xa thai đo khinh thuong phu nu ma ho nhan thay o nguoi đong tinh nam; rat nhieu nguoi theo chu nghia nu quyen-đong tinh nu tu choi lam viec cung voi nguoi đong tinh nam, hay tiep nhan cac vu viec cua ho. Tuy nhien, nhung nguoi đong tinh nu voi mot quan điem thuc chat hon (a more essentialist view), rang ho đong tinh tu khi sinh ra va su dung tu mieu ta "đong tinh nu" đe đinh nghia su hap dan tinh  duc, thuong nhin nhan tu tuong phan lap, gian du cua nhung nguoi theo chu nghia nu quyen-đong tinh nu la co hai cho su nghiep phat trien quyen cua  nguoi đong tinh.
Vao nam 1980, nha tho va nha viet luan Adrienne Rich mo rong them ve y nghia chinh tri cua đong tinh nu qua viec đe xuat mot pho ton tai cua đong tinh nu dua tren "trai nghiem voi nhan dang nu" trong bai luan Compulsory Heterosexuality and Lesbian Existence (tam dich: "Di tinh Bat buoc va su Ton tai cua Đong tinh nu"). Rich đe xuat rang tat ca nhung moi quan he giua phu nu đeu co mot so yeu to đong tinh nu, bat ke ho co tu nhan ban dang đong tinh nu hay khong: vi du nhu me va con gai, nhung đong nghiep nu, nhung nguoi phu nu cham soc lan nhau. Nhan thuc ve su cam thong ma nu gioi danh cho nhau ket noi ho qua thoi gian va qua nhieu nen van hoa, va Rich cho rang di tinh la mot trang thai bi ep buoc len nguoi phu nu boi đan ong. Nhieu nam sau, nhung nguoi thanh lap DOB, Del Martin va Phyllis Lyon, cung đa giam bot tam quan trong cua cac hanh vi tinh duc, coi chung la khong can thiet trong viec xac đinh y nghia cua đong tinh nu, va đua ra đinh nghia cua ho: "mot nguoi phu nu co hung thu ve mat tinh duc, tam ly, tinh cam va xa hoi chu yeu voi nguoi thuoc cung gioi tinh, mac du hung thu ay co the khong đuoc the hien mot cach ro rang" ("a woman whose primary erotic, psychological, emotional and social interest is in a member of her own sex, even though that interest may not be overtly expressed").


Ben ngoai van hoa Phuong Tay = Vung Trung Đong =
Tai lieu ghi chep bang tieng A Rap su dung nhieu thuat ngu khac nhau đe mieu ta hoat đong tinh duc giua 2 nguoi nu. Mot tu thuong đuoc dung la "sahq" mieu ta hanh đong "co xat." Tuy nhien, hoat đong va ban dang đong tinh nu lai thuong bi thieu sot trong nhung ghi chep lich su. Thuat ngu thuong đuoc dung đe mo ta đong tinh nu trong tieng A Rap ngay nay ve co ban la cung mot thuat ngu đe mieu ta đong tinh nam, do đo su khac biet giua đong tinh nam va đong tinh nu ve mat ngon ngu thuong khong ro rang toi mot muc đo nao đo trong cac cuoc đam thoai ve queer. Nhin chung, viec nghien cuu cac trai nghiem đong tinh nu đuong đai bi cac the luc chinh tri trong giai đoan hau thuoc đia gay kho de va đuoc đinh hinh boi thu ma mot so hoc gia goi la chu nghia đong tinh luyen ai nhu mot phuong thuc chinh tri hoa cac hieu biet ve cac pham tru tinh duc nham thuc đay cac loi ich quoc gia trong giai đoan đoi noi va quoc te.
Hanh vi đong tinh nu co the đuoc tim thay o moi nen van hoa, mac du khai niem đong tinh nu la mot nguoi nu chi ket đoi voi nguoi nu khac thi khong đuoc the hien ro. Thai đo đoi voi đong tinh nu con tuy thuoc vao vai tro cua nu gioi trong moi xa hoi va đinh nghia ve gioi tinh rieng cua tung nen van hoa. Nu gioi o vung Trung Đong tu lau đa bi tach biet khoi nam gioi. Vao khoang the ki thu 7 va 8, mot vai nguoi phu nu phi thuong mac quan ao nam gioi khi vai tro gioi đa it khac nghiet hon, nhung vai tro tinh duc gan lien voi phu nu chau  u thi khong bi gan cho phu nu Hoi giao. Toa an Caliphal o Baghdad bao gom nhung nguoi phu nu an mac nhu đan ong, co ca rau toc gia, nhung van canh tranh voi nhung nguoi phu nu khac đe đuoc đan ong chu y.
Theo mot tai lieu viet boi Sharif al-Idrisi vao the ky 12, nhung nguoi phu nu co hoc thuc cao se co nhieu kha nang la đong tinh nu hon; suc manh tri thuc đa đua ho ngang hang voi đan ong. Moi quan he giua nhung nguoi phu nu song o hau cung va noi so nhung nguoi phu nu quan he tinh duc trong cac bon tam Tho Nhi Ky đa đuoc the hien trong cac tac pham viet boi đan ong. Tuy nhien, nhung nguoi phu nu phan lon giu im lang; va tuong tu, nhung nguoi đan ong rat hiem khi viet ve moi quan he đong tinh nu. Cac nha su hoc khong biet chinh xac lieu nhung vi du lan hiem hoi chu nghia đong tinh nu đuoc nhac toi trong van hoc co phai ghi chep đung su that lich su hay khong, hay chi la nhung cau chuyen tuong tuong danh cho canh đan ong. Mot bai luan vao nam 1978 ve su đan ap o Iran khang đinh rang phu nu bi bat buoc phai giu im lang hoan toan: "Trong toan bo lich su Iran, [khong nguoi phu nu nao] đuoc phep len tieng boi vi su đan ap nay … Chung thuc ham muon đong tinh nu se la mot toi ac khong the dung thu."
Mac du tac gia cua cuon Islamic Homosexualities tung phan bien rang đieu nay khong co nghia la phu nu khong the co mot moi quan he đong tinh nu voi mot nguoi phu nu khac, mot nha nhan chung hoc đong tinh nu đa đen Yemen vao nam 1991 va ghi nhan rang phu nu trong thi tran ma co ghe tham khong co khai niem gi ve moi quan he tinh cam cua co voi mot nguoi phu nu khac. Phu nu o Pakistan đuoc mong đoi phai lay mot nguoi đan ong khong bi tuoc quyen cong dan. Tuy nhien, phu nu van co the co moi quan he mat thiet voi phu nu khac mien la ho hoan thanh bon phan nguoi vo, giu kin cac van đe rieng tu, va nguoi phu nu kia co quan he nao đo voi gia đinh hoac co su hung thu hop ly voi nguoi tinh.
Nhung nguoi tu nhan hoac tham gia hoat đong đong tinh nu o khu vuc co the bi bao hanh gia đinh va su đan ap xa hoi, bao gom hanh vi thuong đuoc goi la "giet nguoi vi danh du." Loi bao chua cua ke sat nhan thuong lien quan đen su suy đoi ve tinh duc, su nho nhop vi mat trinh tiet (ngoai khuon kho hon nhan đuoc chap nhan) va chu yeu nham vao cac nan nhan nu.


= Vung Chau My =
Mot so dan toc nguoi chau My ban đia gan gioi thu ba cho nhung phu nu an mac va thuc hien nhung vai tro thuong thuoc ve đan ong trong van hoa cua ho. Trong nhung truong hop khac, ho xem gioi nhu mot pho va su dung nhieu thuat ngu khac nhau cho nguoi nu nu tinh va nguoi nu nam tinh. Tuy nhien, nhung ban dang đo bat nguon tu boi canh đoi song van hoa va nghi le cua cac nen van hoa ban đia cu the, va "chi đon gian la nguoi đong tinh va nguoi ban đia khong bien mot nguoi thanh nguoi hai tam hon." Nhung vai tro xa hoi va nghi le, đuoc thuc hien va xac nhan boi nhung nguoi gia lang trong bo toc, "khong hop ly" khi đuoc xem xet duoi goc nhin cua nguoi khong thuoc bo toc ve xu huong tinh duc va ban dang gioi. Thay vao đo, chung phai đuoc xem xet duoi goc nhin cua nguoi ban đia, voi tu cach la vai tro xa hoi, tinh than va truyen thong đuoc nguoi trong bo toc ban đia nam giu.
O khu vuc Mi Latinh, đong tinh nu va cac hiep hoi đong tinh nu bat đau đuoc nhan biet vao nhung nam 1970 va ngay cang tang trong khi nhieu quoc gia đang chuyen sang hoac cai cach che đo dan chu. Su quay roi va đe doa thuong đuoc thay ke ca o nhung noi đong tinh luyen ai la hop phap, va nhung đieu luat chong lai quay roi tre em, đao đuc, hoac "nhung cach tot" (loi ve đao đuc hoac cach cu xu), bi loi dung đe ham hai nguoi đong tinh. Theo goc nhin cua nguoi Tay Ban Nha, su mau thuan giua hoi chung ghet so nguoi đong tinh nu cua mot so nha nu quyen va su khinh thuong phu nu cua nguoi đong tinh nam đa gay ra kho khan cho nguoi đong tinh nu va cac nhom lien quan.
Argentina la quoc gia My Latinh đau tien co mot nhom đau tranh cho quyen binh đang cua nguoi đong tinh, co ten goi Nuestro Mundo (NM, hay The gioi cua chung ta), thanh lap nam 1969. Sau to chuc bi mat nhat tap trung vao nhung van đe cua nguoi đong tinh nam va nu cung đuoc thanh lap trong khoang thoi gian nay, nhung su ap buc va quay nhieu xay ra lien tuc va ngay cang toi te hon khi Jorge Rafael Videla nam quyen che đo đoc tai vao nam 1976, khi tat ca cac nhom bi giai the trong Cuoc chien Ban thiu. Cac nhom hoat đong vi quyen cua nguoi đong tinh nu dan dan thanh lap tu nam 1986 đe xay dung mot cong đong gan ket cung nhau vuot qua nhung khac biet trong tu tuong so voi nguoi nu di tinh.
Phong trao đong tinh nu o My Latinh dien ra soi noi nhat o Mexico, nhung cung gap phai nhung van đe tuong tu ve hieu qua va su gan ket. Trong khi co gang neu cao cac van đe va cac moi ban tam lien quan đen nguoi đong tinh nu, cac nha hoat đong phai chiu thai đo bai xich nu cua nguoi đong tinh nam va thai đo ky thi đong tinh cua nguoi nu di tinh. Vao nam 1977, to chuc đong tinh nu đau tien o Mexico đuoc thanh lap, co ten la Lesbos. Nhieu đai dien cua cac to chuc chinh tri ung ho van đe đong tinh nu phat trien; vao nam 1997, 13 to chuc đong tinh nu hoat đong manh me o Thanh pho Mexico. Tuy nhien, đen cuoi cung, cac hiep hoi đong tinh nu co anh huong rat nho đoi voi phong trao đong tinh va phong trao nu quyen.
O Chile, che đo đoc tai Augusto Pinochet cam cac nhom đong tinh nu đuoc thanh lap. Đen nam 1984, sau khi mot nguoi phu nu bi đanh đap đen chet cung voi tieng het "Đong tinh nu chet tiet!" tu thu pham, Ayuquelen (trong tieng Mapuchen la "niem vui đuoc song") đuoc thanh lap. Phong trao đong tinh nu lien ket chat che voi phong trao nu quyen o Chile, mac du đoi khi moi quan he nay tro nen vo cung cang thang. Ayequelen hop tac voi Dich vu Thong tin Đong tinh nu Quoc te, Hiep hoi Đong tinh nu, Đong tinh nam, Song tinh, Chuyen gioi va Lien gioi tinh Quoc te, va to chuc đau tranh cho quyen cua nguoi đong tinh o Chile Movimiento de Integracion y Liberacion Homosexual (Phong trao Hoa nhap va Giai phong Nguoi đong tinh) đe xoa bo luat phan biet van con đang hieu luc o Chile.
Nguoi đong tinh nu đuoc nhan thuc ro rang hon o Nicaragua vao nam 1986 khi Mat tran Giai phong Quoc gia Sandinista truc xuat nhung nguoi đong tinh nam va đong tinh nu khoi trung tam. Su đan ap tu nha nuoc ngan can su hinh thanh cac to chuc toi khi AIDS tro thanh noi lo, khi nhung no luc đe nhan đuoc su giao duc buoc cac nhom thieu so tinh duc phai ket hop voi nhau. To chuc đong tinh nu đau tien la Nosotras, thanh lap vao nam 1989. No luc thuc đay nhin nhan su ton tai cua cac nhom thieu so tinh duc tu nam 1991 đen nam 1992 đa kich đong chinh phu. Vao nam 1994, chinh phu tuyen bo đong tinh luyen ai la bat hop phap, cham dut moi phong trao mot cach huu hieu. Cho đen nam 2004, Grupo Safo – Grupo de Mujeres Lesbianas de Nicaragua đuoc thanh lap, 4 nam truoc khi đong tinh luyen ai tro nen hop phap tro lai.
Cac cuoc hop giua nhung nha hoat đong nu quyen đong tinh nu o My Latinh va Caribe, co khi con đuoc goi ngan gon la "cac cuoc hop Đong tinh nu", đa la dien đan quan trong tu nhung nam 1980, noi nhung nguoi đong tinh nu o My Latinh trao đoi y tuong. Voi nhung nguoi to chuc luan phien va cac buoi hop moi 6 thang, cac cuoc hop huong đen tao ra mang luoi giao tiep, thay đoi tinh hinh cua nguoi đong tinh nu o My Latinh (tren ca 2 phuong dien phap luat va xa hoi), tang cuong tinh đoan ket giua nhung nguoi đong tinh nu va pha bo nhung lam tuong von co ve đong tinh nu.


= Chau Phi =
O hon 30 quoc gia chau Phi, nguoi ta đa ghi nhan đuoc vai tro gioi chuyen đoi va hon nhan giua nhung nguoi phu nu. Phu nu co the cuoi nguoi phu nu khac, nuoi con va se đuoc xem la đan ong trong cac nen van hoa o Nigeria, Cameroon, va Kenya. Nguoi Hausa o Sudan co 1 thuat ngu kifi tuong đuong voi đong tinh nu. Thuat ngu nay cung co the ap dung cho nam gioi co y nghia rang "khong ben nao yeu cau mot vai tro gioi cu the."
Gan song Congo, mot phu nu co moi quan he tinh cam hoac tinh duc manh liet voi mot phu nu khac trong bo toc Nkundo đuoc goi la yaikya bonsago (mot nguoi nu tiep xuc voi mot nguoi nu khac). Cac moi quan he đong tinh nu cung đuoc tim thay trong cac xa hoi mau he o nguoi Akan o Ghana. O Lesotho, nu gioi tham gia vao nhung hanh vi thuong đuoc nguoi phuong Tay xem la hoat đong tinh duc: hon, ngu chung, co xat bo phan sinh duc, quan he bang mieng, va duy tri moi quan he mot cach than trong voi nhung nguoi phu nu khac. Boi nguoi Lesotho tin rang muon quan he tinh duc can phai co duong vat, ho khong xem hanh vi giua nhung nguoi phu nu la quan he tinh duc va khong nhan ho la đong tinh nu.
O Nam Phi, nhung nguoi đong tinh nu bi nhung nguoi nam di tinh cuong hiep nham trung phat nhung hanh vi "bat thuong" va cung co cac chuan muc xa hoi. Lan đau đuoc ghi nhan o Nam Phi,  noi đoi khi nhung thanh vien trong gia đinh nan nhan hay nguoi đia phuong chung kien toi ac ay. Viec cuong hiep con la mot trong nhung nguyen nhan chinh gay ra nhiem HIV o đong tinh nu o Nam Phi. Cuong hiep sua chua khong đuoc he thong luat phap Nam Phi bay gio xem nhu toi ac thu ghet du cho Hien phap Nam Phi tuyen bo rang khong nguoi nao nen bi phan biet boi đia vi xa hoi va ban dang, bao gom ca xu huong tinh duc. Theo luat phap, Nam Phi bao ve quyen cua nguoi đong tinh tren moi phuong dien. Tuy nhien, chinh phu chua tung chu đong ngan chan hiep dam sua chua, va phu nu khong đat chut long tin nao vao canh sat va kha nang đieu tra cua ho.
Theo bao cao, so cac vu hiep dam sua chua đang ngay cang nhieu o Nam Phi. To chuc phi loi nhuan "Luleki Sizwe" o Nam Phi uoc tinh rang khoang hon 10 nguoi đong tinh nu bi cuong hiep hoac cuong hiep tap the hang tuan. Trong 1 nghien cuu xuat ban boi Triangle Project vao nam 2008,  hang nam, it nhat 500 nguoi đong tinh nu la nan nhan cua hiep dam sua chua va 86% nguoi đong tinh nu da đen o Mui Tay song cung noi so bi tan cong tinh duc. Nhung nguoi nan nhan cua hiep dam sua chua it khi to cao nhung toi ac boi vi xa hoi ma ho song co cai nhin tieu cuc ve đong tinh luyen ai.


= Chau A =

Trung Quoc truoc thoi ky Tay hoa cung la mot xa hoi phan biet nam voi nu. Xa hoi Trung Quoc co chua tung thua nhan khai niem xu huong tinh duc, hay mot khuon kho phan chia moi nguoi dua tren su hap dan đong gioi hay khac gioi. Mac du co nhung vai tro xa hoi quan trong cho nguoi đong tinh nam, phu nu khong co vai tro gi ca. Ngoai nghia vu sinh con, phu nu đuoc xem nhu khong co tinh duc.
Nhung đieu nay khong co nghia la phu nu khong the co nhung moi quan he voi nhung nguoi phu nu khac, nhung su lien he đo khong giong nhu đoi voi moi quan he cua nam va nu. Nhung tai lieu tham khao hiem hoi ve đong tinh nu đuoc viet boi Ying Shao. Ong đinh nghia cac moi quan he giua nhung nguoi phu nu cu xu nhu vo chong trong trieu đinh la dui shi (an nam chung). "Hiep hoi Hoa lan vang" o Nam Trung Quoc xuat hien vao the ky 20 ung ho hon nhan hop phap giua nhung nguoi phu nu, va sau đo cho phep đuoc nhan con nuoi. Thoi ky Tay hoa gieo rac y nghi rang nhung hanh vi tinh duc khong co y nghia sinh san đeu la sai trai.
Tu nam 1865, sau khi đuoc phep tu do lam viec trong cac nha may to lua, mot so nguoi phu nu an mac theo phong cach tzu-shu nii (khong bao gio cuoi) va song cung nhung nguoi phu nu khac. Nhung nguoi Trung Quoc khac goi ho la sou-hei (tu chai toc) boi vi ho su dung kieu toc cua nguoi phu nu đa co chong. Nhung cong đong nay vuot qua su đan ap nho vao thoi ky Đai suy thoai, va sau đo khong đuoc nha nuoc cong san khuyen khich do la tan du cua phong kien Trung Quoc. Trong xa hoi Trung Quoc đuong đai, nguoi đong tinh đuoc mieu ta bang thuat ngu tongzhi (cung ly tuong hoac tam hon); hau het nguoi Trung Quoc khong muon dung thuat ngu nay đe phan chia them nguoi đong tinh nu.
O Nhat, trong thap nien 1920, nguoi ta dung thuat ngu rezubian, la cach phat am tieng Nhat cua tu "lesbian." Thoi ky Tay hoa mang lai su đoc lap cho phu nu va cho phep phu nu mac quan. Tu tomboy đuoc dung o Philippines, đac biet la Manila, đe chi nhung nguoi phu nu nam tinh. Nhung nguoi phu nu đuc hanh o Han Quoc neu cao thien chuc lam me, su trong trang va trinh tiet; ngoai ra, rat it phu nu đuoc tu do the hien chinh minh thong qua tinh duc du cho to chuc đong tinh nu Kkirikkiri van đang phat trien. O Malaysia, nguoi ta dung thuat ngu pondan đe mieu ta nguoi đong tinh nam; nhung do khong co tu nao đuoc dung đe mieu ta đong tinh nu trong lich su, tu nay cung đuoc su dung. O nhieu quoc gia chau A, nguoi đong tinh khong đuoc ung ho trong viec coi mo ve tinh duc cua minh o nhieu tang lop xa hoi, nen nhieu nguoi song mot cuoc song hai mat.
O An Đo, nguoi ta thuong giu im lang khong nhac đen đong tinh nu, ngoai tru mot van ban viet bang tieng An vao the ki 14 co nhac đen mot cap đoi đong tinh nu co con sau khi quan he. Theo Ruth Vanita, su vo hinh nay vao nam 1996 bi bo phim Fire đanh tan, khien mot so rap chieu o An Đo chiu su tan cong cua nhung ke cuc đoan ton giao. Nhung thuat ngu mieu ta nguoi đong tinh thuong bi cac nha hoat đong An Đo tu choi do chung đa bi anh huong boi chu nghia đe quoc, nhung hau het cac cuoc thao luan ve đong tinh tap trung vao đan ong. Cac nhom đau tranh cho quyen cua phu nu o An Đo đang tiep tuc tranh luan co nen them van đe tinh hop phap cua viec đua đong tinh nu vao nen tang cua ho, boi đong tinh nu va cac tai lieu lien quan thuong bi giau nhem đi.


Nhan khau hoc = Bao cao Kinsey =

Nghien cuu lon nhat va som nhat ve đong tinh nu la ban bao cao chuyen sau ve trai nghiem tinh duc cua phu nu My nam 1953 boi Vien Nghien cuu Tinh duc. Hon 8000 phu nu đuoc phong van boi Alfred Kinsey cung cac nhan vien cua Vien trong mot cuon sach mang ten Hanh vi tinh duc o nu gioi, con đuoc biet toi nhu mot phan cua Bao cao Kinsey. Cuoc thao luan gay gat cua Bao cao Kinsey ve đong tinh luyen ai nhu la mot hanh vi tinh duc cua con nguoi mang tinh cach mang. Truoc khi co nghien cuu nay, chi co cac nha vat ly hoc va tam than hoc moi nghien cuu ve hanh vi tinh duc, va ket qua gan nhu luon đuoc giai thich duoi goc nhin đao đuc.
Kinsey va nhan vien ghi nhan rang 28% phu nu đa tung bi kich thich boi mot phu nu khac, va 19% đa tung co quan he tinh duc voi mot phu nu khac. Đoi voi nhung nguoi phu nu đa co quan he tinh duc voi nguoi phu nu khac, tu mot nua toi 2/3 đa đat cuc khoai. Phu nu đoc than co ty le tham gia hoat đong tinh duc đong gioi cao nhat, theo sau la goa phu, ly hon hoac ly than. Ty le tham gia hoat đong tinh duc đong tinh thap nhat la o phu nu đa co gia đinh; nhung nguoi đa tung co trai nghiem đong tinh cho biet ho ket hon đe ngung nhung hoat đong đong tinh.
Hau het nhung nguoi phu nu cho biet đa tung co quan he tinh duc đong gioi chua tung trai nghiem hon 10 lan. 51% phu nu tiet lo rang ho chi co 1 ban tinh. Phu nu co hoc sau đai hoc co ty le trai nghiem tinh duc đong gioi cao hon, theo sau la phu nu đi hoc đai hoc va cao đang; thap nhat la phu nu khong hoc qua lop 8. Tuy nhien, phuong phap chon mau cua Kinsey bi chi trich.
Dua tren thang đo cua Kinsey, 0 đai dien cho nguoi "hoan toan di tinh" va 6 đai dien cho nguoi "hoan toan đong tinh", con nhung so o giua 0 va 6 đai dien cho muc đo hap dan đoi voi 2 gioi tinh, 6% nguoi đuoc phong van xep minh vao so 6: hoan toan đong tinh. Ngoai nhung nguoi xep vao 0 (71%), 1 chiem ti le cao nhat giua 0 va 6 (khoang 15%). Tuy nhien, Bao cao Kinsey nhan xet rang bang xep hang nay mo ta mot giai đoan trong cuoc đoi mot nguoi, va rang xu huong tinh duc cua mot nguoi co the thay đoi. Trong so cac loi chi trich danh cho Bao cao Kinsey, co mot chi trich nham thang vao xu huong chon mau so lieu cua Vien Nghien cuu Tinh duc, thuc đay cac nha nghien khong tuan thu cac tieu chuan cua Kinsey ve du lieu the hien cac moi quan he đong gioi qua muc.


= Bao cao Hite =
23 nam sau, vao 1976, nha tinh duc hoc Shere Hite cong bo Bao cao Hite bao gom ket qua nghien cuu viec quan he tinh duc cua 3019 phu nu duoi dang bang hoi. Khac voi cau hoi cua Kinsey, cau hoi cua Hite tap trung vao cach ho đinh nghia va thu ho thich hon la trai nghiem. Trong so nhung nguoi tra loi cau hoi, 8% thich viec quan he tinh duc voi nu hon, va 9% xac đinh ban than la song tinh hoac co trai nghiem tinh duc voi ca nam va nu, du cho ho tu choi cho biet khuynh huong.
Ket luan cua Hite dua tren cac cau tra loi nhieu hon la du lieu đinh luong. Co nhan thay đieu "đang chu y" la nhieu nguoi phu nu du chua tung trai nghiem qua moi quan he đong tinh nu nao truoc đay lai to ra hung thu voi viec quan he voi nu, đac biet khi cau hoi nay chua tung đuoc hoi. Hite nhan thay rang 2 điem khac biet  nhat trong trai nghiem cua nguoi tra loi đoi voi viec quan he tinh duc voi nam va nu la su tap trung vao viec kich thich am đao, va co nhieu cam xuc cung nhu phan ung cuc khoai hon. Boi vi Hite thuc hien nghien cuu trong nhung nam 1970 khi phong trao nu quyen tro nen pho bien, co ay cung nhan thay rang nhieu nguoi phu nu chon ban dang chinh tri la đong tinh nu.


= Đanh gia dan so =
Theo mot khao sat danh cho nhung nguoi lon co hoat đong tinh duc trong nam qua vao nam 2000 cua Trung tam Khao sat Y kien Quoc gia, so nguoi đong tinh nu o Hoa Ky chiem khoang 2.6% dan so. Mot cuoc khao sat cac cap đoi đong gioi o Hoa Ky cho thay rang giua 2000 va 2005, so nguoi tu nhan đang trong mot moi quan he đong gioi tang len 30% - gap 5 lan toc đo tang truong dan so Hoa Ky. Nghien cuu nay tao cho moi nguoi su coi mo cong nhan ban than la nguoi đong tinh voi chinh phu lien bang.
Chinh phu cua Vuong quoc Anh khong yeu cau nguoi dan đinh nghia xu huong tinh duc cua ho. Tuy nhien, theo mot khao sat cua Van phong Thong ke Quoc gia Vuong quoc Anh (ONS) vao nam 2010, 1.5% nguoi Anh tu nhan minh la đong tinh hoac song tinh, va ONS cho rang ket qua nay phu hop voi cac cuoc khao sat khac cho ket qua nam giua 0.3% va 3%. Đanh gia so luong nguoi đong tinh nu đoi khi khong đuoc phan biet rach roi trong cac nghien cuu ve cac ho gia đinh đong gioi trong cac cuoc đieu tra dan so Hoa Ky va đanh gia tong so luong nguoi đong tinh nam, đong tinh nu va song tinh boi chinh phu Vuong quoc Anh. Tuy nhien, cac cuoc khao sat o Uc ghi nhan đuoc mot loat cac ket qua tu 1.3% đen 2.2% dan so tu nhan la đong tinh nu hoac song tinh.


Suc khoe = The chat =
Ve van đe y te, đong tinh nu đuoc goi la phu nu co quan he tinh duc voi phu nu (WSW) vi nhung quan niem va gia thiet sai lam ve tinh duc o nu gioi va mot so nguoi chan chu trong viec tiet lo ro rang lich su hoat đong tinh duc cua minh voi bac si. Rat nhieu nguoi đong tinh nu đa bo qua viec gap bac si boi vi ho khong tham gia vao cac hoat đong di tinh va khong can kiem soat viec sinh san, yeu to đau tien khien phan lon phu nu toi tu van tai cac phong kham phu khoa nu khi ho bat đau tham gia vao cac hoat đong tinh duc. Do đo, nhieu nguoi đong tinh nu khong đuoc kiem tra thuong xuyen bang xet nghiem Pap. Bao cao cua chinh phu Hoa Ky cho thay mot so nguoi đong tinh nu bo be viec kham sang loc y te o Hoa Ky; ho thieu bao hiem y te do nhieu nguoi su dung lao đong khong cung cap phuc loi y te cho cac đoi tac trong nuoc.
Hau qua cua viec thieu thong tin y te ve WSW la cac chuyen gia y te va mot so nguoi đong tinh nu cho rang đong tinh nu co nguy co mac cac benh lay truyen qua đuong tinh duc hoac cac loai ung thu thap hon. Khi phu nu tim kiem su cham soc y te, cac chuyen gia y te thuong khong thu thap  đuoc benh su đay đu. Trong mot nghien cuu nam 2006, trong 2.345 phu nu đong tinh va song tinh, chi co 9,3% khang đinh ho đa tung đuoc bac si hoi ve xu huong tinh duc. Mot phan ba so nguoi đuoc hoi tin rang viec tiet lo lich su tinh duc cua ho se dan đen phan ung tieu cuc va 30% đa nhan đuoc phan ung tieu cuc tu chuyen gia y te sau khi xac đinh minh la nguoi đong tinh hoac song tinh. Benh su đay đu cua benh nhan giup cac chuyen gia y te xac đinh cac khu vuc co nguy co cao hon va sua cac gia đinh sai ve benh su ca nhan cua phu nu. Trong mot cuoc khao sat tuong tu voi 6.935 nguoi đong tinh nu, 77% đa co tiep xuc tinh duc voi mot hoac nhieu ban tinh nam va 6% co tiep xuc đo trong nam truoc.
Benh tim đuoc Bo Y te va Dich vu Nhan sinh Hoa Ky liet ke la nguyen nhan so mot gay tu vong cho tat ca phu nu. Cac yeu to lam tang nguy co mac benh tim bao gom beo phi va hut thuoc; ca hai đeu pho bien hon o đong tinh nu. Cac nghien cuu cho thay đong tinh nu co khoi luong co the cao hon va thuong it quan tam đen van đe can nang hon phu nu di tinh va khac voi phu nu di tinh, phu nu đong tinh coi phu nu co khoi luong co the cao hon se hap dan hon. Nguoi đong tinh nu thuong tap the duc thuong xuyen hon phu nu di tinh, va nguoi đong tinh nu thuong khong tap the duc vi ly do tham my, mac du phu nu di tinh thi co. Nghien cuu la can thiet đe xac đinh nguyen nhan cu the cua beo phi o đong tinh nu.
Thieu su phan biet giua phu nu đong tinh va di tinh trong cac nghien cuu y khoa tap trung vao cac van đe suc khoe cua phu nu lam sai lech ket qua o phu nu đong tinh va phu nu khong đong tinh. Cac bao cao khong ket luan ve su xuat hien ung thu vu o đong tinh nu. Tuy nhien, nguoi ta đa xac đinh đuoc rang ty le đong tinh nu đuoc xet nghiem thuong xuyen bang xet nghiem Pap thap hon khien viec phat hien ung thu co tu cung o giai đoan đau o nguoi đong tinh nu tro nen kho khan hon. Cac yeu to nguy co phat trien ty le ung thu buong trung o phu nu đong tinh cao hon phu nu di tinh, co le do nhieu nguoi đong tinh nu thieu cac yeu to bao ve khi mang thai, nao pha thai, tranh thai, cho con bu va say thai.
Mot so benh lay qua đuong tinh duc co the lay truyen giua phu nu, bao gom vi rut vi rut papilloma o nguoi (HPV) - cu the la mun coc sinh duc - ton thuong vay trong bieu mo, benh trichomonas, benh giang mai va vi rut herpes simplex (HSV). Viec lay cac benh lay truyen qua đuong tinh duc cu the la giua nhung phu nu co quan he tinh duc voi phu nu phu thuoc vao hoat đong tinh duc ma nguoi đo tham gia. Bat ky vat nao tiep xuc voi dich tiet co tu cung, niem mac am đao hoac mau kinh nguyet, ke ca ngon tay hoac cac vat dung xam nhap đeu co the lay truyen benh qua đuong tinh duc. Tiep xuc tinh duc qua đuong mieng tiem an nguy co nguy co nhiem HSV cao hon, ngay ca o nhung phu nu chua tung quan he tinh duc voi nam gioi.
Nhiem khuan am đao (Bacterial vaginosis BV) xay ra thuong xuyen hon o đong tinh nu, nhung van khong ro BV co lay qua đuong tinh duc hay khong; BV xay ra ca o phu nu khong co hoac co hoat đong tinh duc voi mot hoac nhung ca nhan khac. Trong moi quan he đong tinh nu, BV thuong xay ra o ca hai nguoi; mot nghien cuu gan đay ve phu nu mac BV cho thay 81% co ban tinh mac BV. Phu nu đong tinh khong nam trong danh muc tan suat lay truyen vi rut suy giam mien dich o nguoi (HIV), mac du co the lay qua dich tiet am đao va co tu cung. Ty le lay truyen HIV cho phu nu đong tinh cao nhat la o phu nu tham gia su dung ma tuy qua đuong tinh mach hoac quan he tinh duc voi nam gioi song tinh.


= Tam ly =
Ke tu khi cac tai lieu y hoc bat đau mo ta đong tinh luyen ai, nguyen nhan goc re cua đong tinh luyen ai chinh la tam benh (psychopathology) cua ca nhan, chiu anh huong cua cac hoc thuyet cua Sigmund Freud. Mac du ong cho rang song tinh co o tat ca moi nguoi va  hau het đeu co cac giai đoan hap dan hoac thu nghiem tinh duc đong gioi, ong cung cho rang Nguyen nhan khien cac ca nhan chi bi hap dan boi nguoi cung gioi bat nguon tu viec bi uc che trong phat trien vi ton thuong tam ly hoac xung đot cua cha me. Nhieu tai lieu ve suc khoe tam than va nguoi đong tinh nu tap trung vao chung tram cam, lam dung chat kich thich va tu tu. Mac du nhung van đe nay ton tai giua nhung nguoi đong tinh nu, cuoc thao luan ve nguyen nhan cua chung đa thay đoi sau khi đong tinh luyen ai đuoc loai bo khoi So tay Chan đoan va Thong ke cac loai tam than vao nam 1973. Thay vao đo, su tay chay xa hoi, phan biet đoi xu ve phap luat, tiep thu cac khuan mau tieu cuc va cac ho tro han che cho thay nhung yeu to ma nguoi đong tinh phai đoi mat trong cac xa hoi phuong Tay thuong anh huong xau đen suc khoe tam than cua ho.
Nhung phu nu la nguoi đong tinh nu cho biet ho cam thay khac biet va bi co lap đang ke trong thoi ky thanh thieu nien. Nhung cam xuc nay đa đuoc trich dan la xuat hien trung binh o tuoi 15 o đong tinh nu va 18 tuoi o phu nu co nhan la song tinh. Nhin chung, phu nu co xu huong ngam phat trien dan viec đinh huong ban than, hoac voi nhung phu nu khac ma ho than thiet. Phu nu cung han che nguoi ma ho tiet lo ban dang tinh duc cua minh va thuong xem đong tinh la mot lua chon, trai nguoc voi nguoi đong tinh nam, nhung nguoi coi mo hon va coi đong tinh la đieu nam ngoai tam kiem soat cua ho.
Roi loan lo au va tram cam la nhung van đe suc khoe tam than pho bien nhat đoi voi phu nu. Tram cam đuoc o nhung nguoi đong tinh nu co ty le tuong đuong phu nu di tinh, mac du roi loan lo au lan toa co nhieu kha nang xuat hien o phu nu đong tinh va song tinh hon phu nu di tinh. Tram cam la mot van đe đang ke hon o nhung phu nu phai che giau xu huong tinh duc cua minh voi ban be va gia đinh, hoac bi phan biet đoi xu phuc tap ve sac toc hoac ton giao, hoac chiu đung nhung kho khan trong moi quan he ma khong co su ho tro. Đinh hinh cua nam gioi ve tinh duc cua phu nu đa đuoc chung minh la co anh huong đen cach nguoi đong tinh nu nhin nhan co the cua ho. Cac nghien cuu đa chi ra rang đan ong di tinh va đong tinh nu co nhung tieu chuan khac nhau ve nhung gi ho cho la hap dan o phu nu. Nhung nguoi đong tinh nu xet minh theo tieu chuan cua nam gioi ve ve đep phu nu co the bi giam long tu trong, roi loan an uong va ty le mac benh tram cam cao hon. Hon mot nua so nguoi tra loi cuoc khao sat nam 1994 ve cac van đe suc khoe o đong tinh nu cho biet ho co y đinh tu tu va 18% đa co gang tu sat.
Mot nghien cuu dua tren dan so đuoc hoan thanh boi Trung tam Nghien cuu Ruou Quoc gia (My) cho thay nhung phu nu xac đinh la đong tinh hoac song tinh thuong it kieng ruou hon. Đong tinh nu va song tinh nu co nhieu kha nang gap van đe voi ruou hon, cung nhu khong hai long voi viec đieu tri cua cac chuong trinh lam dung chat kich thich. Nhieu cong đong đong tinh nu tap trung vao cac quan bar, va uong ruou la mot hoat đong lien quan đen su tham gia cua cong đong đong tinh nu va phu nu song tinh.


Mieu ta cua truyen thong Nhung nguoi đong tinh nu đuoc tai hien trong van hoc, phim anh va truyen hinh thuong đinh hinh loi suy nghi đuong đai ve tinh duc cua phu nu. Phan lon truyen thong ve nguoi đong tinh nu đuoc san xuat boi nam gioi; cac cong ty xuat ban cua nu gioi chi moi phat trien khi buoc sang đen nhung nam 1970, phim ve nguoi đong tinh nu lam boi nu gioi chi moi xuat hien vao nhung nam 1980, va cac chuong trinh truyen hinh co su hien dien cua nguoi đong tinh nu viet boi nu gioi chi moi xuat hien vao the ky thu 21. Ket qua la, đong tinh luyen ai—đac biet khi đoi tuong đe cap la phu nu—đa bi loai tru boi vi su triet tieu bieu trung (symbolic annihilation). Khi mo ta ve nhung nguoi đong tinh nu bat đau co nhieu hon, chung thuong la nhung su rap khuon gian luoc, mot chieu.


= Van hoc =
Ben canh nhung thanh tuu cua Sappho, nha nghien cuu lich su van hoc Jeannette Howard Foster bao gom them ca Sach Rut, va truyen thong than thoai co đai vao nhung vi du cua đong tinh nu trong van hoc co đien. Truyen Hy Lap ve nhung thien đang thuong co mot hinh tuong nguoi con gai ma pham hanh va trinh tiet ven toan, nguoi theo đuoi nhung moi quan tam nhieu phan nam tinh hon, va đuoc mot nhom trinh nu tan tuy đi theo sau. Foster liet ke Camilla va Diana, Artemis va Callisto, va Iphis va Ianthe nhu nhung vi du cua hinh tuong than thoai nu ma đa the hien su hien dang phi thuong đoi voi nhau, hoac la đa thach thuc nhung ky vong gioi. Nguoi Hy Lap cung đuoc ghi nhan trong viec lan truyen truyen thuyet ve mot dong toc nhung nu chien binh mang ten Amazons. En-hedu-ana, mot nu tu o Iraq co đai, nguoi đa hien dang ban than len nu than Inanna tu Sumer, cung la nguoi xuat chung khi la tac gia lam dau tap tho co nhat con ton tai đen ngay nay. Co tu mo ta minh la vo cua Inanna.
Trong muoi the ky sau su sup đo cua Đe che La Ma, đong tinh nu bien mat khoi van hoc. Foster luu y đen quan điem đac biet ha khac rang Eve—đai dien cho toan bo phu nu—đa gay nen su sa nga cua con nguoi; Toi To Tong trong phu nu cung la mot moi lo ngai cu the, nhat la vi phu nu đuoc coi la nguon goc nen cua su song. Trong thoi đai nay, nu gioi hau het đeu that hoc va khong đuoc khuyen khich theo đuoi nhung cong viec tri thuc, vay nen nam gioi đong vai tro chinh trong đinh hinh nhung tu tuong ve tinh duc.
Trong the ky thu 15 va thu 16, mo ta cua nguoi Phap va nguoi Anh ve moi quan he giua nhung nguoi phu nu (Lives of Gallant Ladies boi Brantome nam 1665, tieu thuyet khieu dam Memoirs of a Woman of Pleasure cua John Cleland nam 1749, L’Espion Anglais boi mot so tac gia nam 1778), thai đo cua cac nha van tu dung sai thu tieu khien, chuyen sang kich thich tinh duc, khi ma ngay sau đo mot nhan vat nam se tham gia vao đe hoan thanh hoat đong nay. Moi quan he the xac giua phu nu cung thuong đuoc khuyen khich; nam gioi khong cam thay bat ky moi đe doa nao khi ho cho rang hoat đong tinh duc giua phu nu la chap nhan đuoc khi nguoi đan ong khong san sang, va no khong the bang su khoai cam ma chi co the đat đuoc boi hanh đong tinh duc giua đan ong va phu nu. Te nhat, neu mot nguoi phu nu tro nen say me mot nguoi phu nu khac, co ay tro thanh mot hinh tuong tham thuong. Su thoa man ve the xac va cung boi vay, ve tinh cam, đuoc cho la bat kha thi neu thieu đi duong vat. Su can thiep cua đan ong vao moi quan he giua nhung nguoi phu nu chi can thiet khi phu nu hanh xu giong đan ong va yeu cau nhung quyen xa hoi tuong đuong ho.

Đong tinh nu gan nhu tro thanh đoc quyen trong van hoc Phap vao the ky 19, dua tren tri tuong tuong nam gioi va mong muon gay chan đong cac gia tri đao đuc tu san. Honore de Balzac, trong Co gai co đoi mat vang (1835), đa su dung đong tinh nu trong cau chuyen cua minh xoay quanh ba nguoi song giua su suy thoai đao đuc cua Paris va mot lan nua trong Cousin Bette va Seraphita. Tac pham cua ong đa anh huong đen tac pham Mademoiselle de Maupin cua tieu thuyet gia Theophile Gautier, tac pham nay đa đua ra nhung mo ta đau tien ve mot hinh the đien hinh gan lien voi nhung nguoi đong tinh nu: cao, vai rong, hong nho va co khuynh huong the thao. Charles Baudelaire nhieu lan su dung đong tinh nu nhu mot chu đe trong cac bai tho cua minh "Lesbos", "Femmes damnees 1" ("Damned Women "), va "Femmes damnees 2".
Dan dan, phu nu bat đau viet ra nhung suy nghi cua minh va nhung tac pham van hoc ve moi quan he đong tinh nu. Cho đen khi The Well of Loneliness đuoc xuat ban, hau het tac pham lon lien quan đen đong tinh nu đeu do nam gioi chap but. Foster cho rang phu nu co the vat phai nhung nghi van ve cuoc song cua ho neu ho su dung tinh yeu đong tinh lam đe tai va mot so nha van bao gom Louise Labe, Charlotte Charke va Margaret Fuller đa thay đoi đai tu trong tac pham van hoc cua minh sang nam gioi hoac lam chung mo ho. Tac gia George Sand đuoc mieu ta nhu mot nhan vat trong mot so tac pham o the ky 19; nha van Mario Praz cho rang su pho bien cua đong tinh nu la chu đe cho su xuat hien cua Sand trong xa hoi Paris vao nhung nam 1830. Villette cua Charlotte Bronte nam 1853 đa khoi xuong mot the loai truyen truong noi tru voi chu đe đong tinh luyen ai.
Vao the ky 20, Katherine Mansfield, Amy Lowell, Gertrude Stein, H.D., Vita Sackville-West, Virginia Woolf, va Gale Wilhelm đa viet nhung tac pham noi tieng lay moi quan he đong tinh lam chu đe. Mot so nguoi phu nu, nhu Marguerite Yourcenar va Mary Renault, viet hoac dich nhung tac pham hu cau tap trung nhieu vao đong tinh nam, nhu mot so tac pham cua Carson McCullers. Ca ba nguoi đeu tham gia vao nhung moi quan he đong tinh, nhung chu yeu tinh ban cua ho la voi nguoi đong tinh nam. Foster khang đinh them rang nam 1928 la mot "nam đinh cao" cua van hoc lay chu đe đong tinh nu; ben canh The Well of Loneliness, ba tieu thuyet khac voi chu đe đong tinh nu đuoc xuat ban o Anh: The Hotel cua Elizabeth Bowen, Orlando cua Woolf va tieu thuyet trao phung Extraordinary Women cua Compton Mackenzie. Khac voi The Well of Loneliness, khong co tieu thuyet nao trong so nay bi cam.
Khi sach bia mem tro thanh mot, chu đe đong tinh nu bi xep hang tieu thuyet la cai. Nhieu tieu thuyet la cai thuong xoay quanh nhung nguoi phu nu bat hanh hoac nhung moi quan he voi ket thuc bi thuong. Marijane Meaker ve sau đa viet rang co bi bao phai khien moi quan he ket thuc toi te trong Spring Fire vi nha xuat ban lo lang nhung cuon sach se bi Buu đien Hoa Ky tich thu. Patricia Highsmith, but danh la Claire Morgan, viet The Price of Salt nam 1951 va tu choi lam theo chi thi nay ma thay vao đo đa su dung but danh.
Sau cuoc bao loan Stonewall, chu đe đong tinh nu trong van hoc tro nen đa dang va phuc tap hon nhieu va chuyen tam điem chu y cua đong tinh nu tu van hoc khieu dam danh cho nguoi di tinh nam sang nhung tac pham viet boi hoac danh cho nguoi đong tinh nu. Cac tap chi nu quyen nhu The Furies va Sinister Wisdom thay the The Ladder. Cac nha van nghiem tuc su dung cac nhan vat đong tinh nu va cot truyen lien quan đen đong tinh nu bao gom Rubyfruit Jungle cua Rita Mae Brown (1973), mieu ta nu anh hung nu quyen chon tro thanh mot nguoi đong tinh nu. Nha tho Audre Lorde phai đoi mat voi nan ky thi đong tinh va phan biet chung toc trong cac tac pham cua minh va Cherrie Moraga đuoc cho la nguoi chiu trach nhiem chu yeu trong viec đua goc nhin cua nguoi Latinh vao van hoc đong tinh nu. Nhung gia tri thay đoi lon hon đuoc the hien ro trong nhung tac pham cua Dorothy Allison, nguoi tap trung nhieu vao lam dung tinh duc tre em va chu đe bao dam nguoi đong tinh nu co chu y khieu khich.


= Phim Anh =
Đong tinh nu hay nhung đe xuat ve no xuat hien som trong qua trinh lam phim. Cau truc tuong tu ve cach nguoi đong tinh nu đuoc mieu ta - hoac vi ly do gi - đa tung xuat hien trong van hoc đuoc ap đat len nguoi phu nu trong phim. Phu nu thach thuc nhung vai dien nu tinh la mot phuong sach de chap nhan hon đan ong thach thuc nhung vai dien nam tinh. Dien vien nu xuat hien voi vai tro nam gioi vi nhung plot device (mot ki thuat dan truyen, dung đe chi mot vat the hay mot nhan vat ma y nghia ton tai chi đe giup cot truyen phat trien mot cach troi chay) ngay tu nam 1914 trong A Florida Enchantment co su tham gia cua Edith Storey. Trong Morocco (1930) Marlene Dietrich đa hon moi mot nguoi phu nu va Katharine Hepburn đong vai mot nguoi đan ong trong Christopher Strong nam 1933 va mot lan nua trong Sylvia Scarlett (1936). Phim Hollywood cung đi theo xu huong tuong tu do khan gia đo xo đen Harlem đe xem cac chuong trinh đen toi co đe xuat song tinh luyen ai.
Đong tinh luyen ai nu cong khai đuoc gioi thieu trong Chiec hop Pandora nam 1929 giua Louise Brooks va Alice Roberts. Tuy nhien, su phat trien Bo luat Hays vao nam 1930 đa kiem duyet hau het nhung đe cap đen đong tinh luyen ai tu phim duoi thuat ngu bao trum "ta dam". Phim cua Đuc mieu ta đong tinh luyen ai va đuoc phat hanh khap chau  u, nhung Madchen in Uniform nam 1931 khong đuoc phan phoi o Hoa Ky vi mieu ta tinh yeu cua mot thieu nien danh cho mot nu giao vien trong truong noi tru.

Boi vi Bo luat Hays, đong tinh nua sau nam 1930 vang bong trong hau het phim, ke ca nhung phim nhung bo phim chuyen the voi cac nhan vat đong tinh nu cong khai hoac cac plot device. Vo kich The Children's Hour cua Lillian Hellman bi chuyen thanh mot moi tinh tay ba di tinh va đoi ten sang These Three. Phim ve cuoc đoi cua Nu hoang Christina nam 1933, co Greta Garbo đong vai chinh, che đay hau het nhung suy đoan ve chuyen yeu đuong giua Christina cua Thuy Đien voi phu nu. Đong tinh luyen ai hay đong tinh nu khong bao gio đuoc nhac toi ro rang trong phim khi Bo luat Hays đang thi hanh. Ly do cac nha kiem duyet đua ra nham loai bo mot canh xuat hien đong tinh nu trong The Pit of Loneliness nam 1954 la vi no "Vo đao đuc, co xu huong lam sai lech nhung chuan muc đao đuc". Bo luat đuoc noi long phan nao đo sau nam 1961 va nam tiep theo William Wyler đa lam lai phim The Children's Hour voi Audrey Hepburn va Shirley MacLaine. Sau khi nhan vat cua MacLaine thua nhan tinh yeu cua minh voi nhan vat cua Hepburn, co ay đa treo co tu tu; đieu nay đa tao tien le cho nhung cai ket bi thuong trong cac bo phim đe cap đen đong tinh luyen ai.
Nhan vat đong tinh cung thuong bi giet o cuoi phim, nhu cai chet cua nhan vat ma Sandy Dennis thu vai o cuoi phim The Fox nam 1968. Neu khong phai nan nhan, nguoi đong tinh nu đuoc mieu ta la nhan vat phan dien hoac đoi bai ve mat đao đuc, nhu hinh tuong tu ba cua Barbara Stanwyck trong Walk on the Wild Side nam 1962 va Shelley Winters trong The Balcony nam 1963. Đong tinh nu voi vai tro nguoi loi dung nguoi khac đa đuoc gioi thieu trong Rebecca (1940), cac phim ve nha tu nu nhu Caged (1950), hoac qua nhan vat Rosa Klebb trong From Russia with Love (1963). Chu đe ma ca rong đong tinh nu đa xuat hien lai trong Dracula's Daughter (1936), Blood and Roses (1960), Vampyros Lesbos (1971) The Hunger (1983). Basic Instinct (1992) co su xuat hien cua mot sat nhan song tinh thu vai boi Sharon Stone; no la mot trong nhung phim lam day len lan song phan đoi viec mieu ta đong tinh la  nguoi loi dung nguoi khac.
Bo phim đau tien đe cap đen đong tinh nu voi chieu sau đang ke la The Killing of Sister George nam 1968, đuoc quay o The Gateways Club, mot quan ruou đong tinh nu lau đoi o London. No la bo phim đau tien thua nhan nhan vat xac đinh la nguoi đong tinh nu va nha su hoc đien anh Vito Russo coi bo phim la mot su đoi xu phuc tap voi mot nhan vat đa chieu bi ep phai giu im lang ve su cong khai cua minh boi nhung nguoi đong tinh nu khac. Personal Best nam 1982, va Lianna nam 1983 đoi xu voi cac moi quan he đong tinh nu mot cach cam thong hon va chieu nhung cach quan he tinh duc cua nguoi đong tinh nu, tuy moi quan he trong ca hai bo phim đeu khong hanh phuc. Personal Best bi chi trich vi su dung plot device rap khuon ve nguoi phu nu quay tro ve moi quan he voi mot nguoi đan ong, ngu y rang đong tinh nu chi la mot giai đoan, cung nhu nhin nhan moi quan he đong tinh nu voi "tinh to mo benh hoan khong che giau". Nhung mieu ta mo ho hon ve cac nhan vat đong tinh nu đa đuoc thay trong Silkwood (1983), The Color Purple (1985) va Fried Green Tomatoes (1991), bat ke tinh chi tiet cua đong tinh nu trong tai lieu goc.
Ky nguyen lam phim đoc lap mang đen nhung cau chuyen, bien kich va đao dien khac nhau cho cac bo phim. Desert Heart ra mat nam 1985, la mot trong nhung phim thanh cong nhat. Do Donna Deitch, la nguoi đong tinh nu, lam đao dien, phim dua tren tieu thuyet Desert of the Heart cua Jane Rule. No vap phai nhieu binh luan chi trich trai chieu, nhung đa nhan đuoc nhung đanh gia tich cuc tu bao chi đong tinh. Cuoi nhung nam 1980 va đau nhung nam 1990, mo ra mot loat phim nhin nhan cac van đe đong tinh nam va nu mot cach nghiem tuc, đuoc thuc hien boi nhung nguoi đong tinh nam va đong tinh nu, co biet danh la New Queer Cinema. Cac bo phim su dung đong tinh nu lam chu the bao gom bo phim hai lang man tien phong Go Fish (1994) cua Rose Troche va bo phim đau tien ve đong tinh nu nguoi My goc Phi, The Watermelon Woman cua Cheryl Dunye, nam 1995.


= Kich =
Vo trinh dien đau tien co canh hon giua hai nguoi đong tinh nu va va mieu ta coi mo ve hai nguoi phu nu yeu nhau la vo kich God of Vengeance (Got fun nekome) tieng Yiddish cua Sholem Asch nam 1907. Vo kich ke ve moi tinh giua Rivkele, mot nguoi phu nu tre va Manke, mot gai điem trong nha tho cua cha co. Vao ngay 6 thang 3 nam 1923, trong mot buoi bieu dien cua vo kich tai mot nha hat o New York, nha san xuat va dan dien vien đuoc thong bao rang ho đa bi Đai Boi Tham Đoan ket toi vi pham Bo luat Hinh su quy đinh cach trinh bay vo kich la "tuc tiu, khiem nha, vo đao đuc va dan dung san khau khong thuan khiet. " Ho bi bat vao ngay hom sau khi xuat hien truoc tham phan. Hai thang sau, ho bi ket toi trong mot phien toa xet xu cua boi tham đoan. Nha san xuat bi phat 200$ va dan dien vien nhan an treo. Vo kich đuoc mot so đanh gia la "vo kich vi đai nhat cua kich Yiddish". God of Vengeance la nguon cam hung cho vo kich Indecent nam 2015 viet boi Paula Vogel, trong đo co nhan vat đong tinh nu Rifkele va Manke. Indecent đuoc đe cu Giai Tony nam 2017 cho Vo kich hay nhat va Giai Drama Desk cho Vo kich xuat sac.
Nhac kich Broadway The Prom co nhan vat đong tinh nu Emma Nolan va Alyssa Greene. Vao nam 2019, tac pham đa đuoc đe cu sau giai Tony, bao gom ca Nhac kich hay nhat va nhan đuoc giai Drama Desk cho Nhac kich xuat sac. Mot man trinh dien tu The Prom đa đuoc đua vao Cuoc dieu hanh Ngay Le Ta on cua Macy nam 2018 va lam nen lich su khi the hien nu hon đong tinh đau tien trong buoi phat song cua cuoc dieu hanh. Jagged Little Pill co nhan vat đong tinh nu Jo, nguoi đang đoi mat voi su phan đoi tu nguoi me sung đao cua minh.


= Truyen hinh =
Truyen hinh bat đau đe cap đen đong tinh luyen ai muon hon nhieu so voi phim. Cac talk show đia phuong vao cuoi nhung nam 1950 lan đau tien đe cap đen đong tinh luyen ai thong qua viec moi cac chuyen gia (thuong khong phai la nguoi đong tinh) đen thao luan ve cac van đe cua nguoi đong tinh nam trong xa hoi. Đong tinh nu hiem khi đuoc nhac đen. Lan đau tien mot nguoi đong tinh nu đuoc mieu ta tren truyen hinh mang la bo phim truyen hinh The Eleventh Hour cua đai NBC vao đau nhung nam 1960, trong mot đoan ngoai truyen ke ve mot nu dien vien cam thay co ay bi nguoc đai boi nu đao dien cua minh va trong canh tung quan đa goi cho mot bac si tam ly giai thich rang co ay la nguoi đong tinh nu chua cong khai cam thay toi loi sau sac ve tinh cam cua minh voi phu nu. Tuy nhien, khi nhan ra đieu nay, co co the theo đuoi cac moi quan he di tinh, đuoc mieu ta la "lanh manh".
Su bien mat đoi voi đong tinh nu tiep tuc dien ra vao nhung nam 1970 khi đong tinh luyen ai tro thanh chu đe cua nhung vai dien kich tinh, đau tien la phim truyen hinh ve y khoa (The Bold Ones, Marcus Welby, M.D., Medical Center) co chu yeu canh benh nhan nam cong khai voi bac si hoac nhan vien cong khai voi nhan vien khac. Nhung chuong trinh nay cho phep thao luan ve đong tinh luyen ai tren phuong dien lam sang, voi nhan vat chinh chi dan nhung nhan vat đong tinh gap kho khan hoac sua loi nhung nguoi ki thi, phan đoi đong tinh, đong thoi so sanh đong tinh luyen ai voi chung roi loan tam than, hanh vi pham phap hoac viec su dung chat cam.
Mot plot device thuong gap khac vao nhung nam 1970 la nhan vat đong tinh trong phim truyen hinh canh sat. Ho tung la nan nhan cua tong tien hoac bao luc chong đong tinh nhung thuong la toi pham. Bat đau tu cuoi nhung nam 1960 voi N.Y.P.D., Police Story, va Police Woman, viec su dung nguoi đong tinh trong cac cau chuyen tro nen pho bien hon nhieu, nhu mot phan ung đoi voi viec ho noi tieng hon trong hoat đong tuyen truyen ung ho đong tinh. Nguoi đong tinh nu đuoc them vao voi vai tro nhan vat phan dien, nay sinh đong co giet nguoi vi ham muon cua ho, su tu ki thi đong tinh hoac noi lo so bi vach tran la nguoi đong tinh. Mot tap cua Police Woman nhan phai su phan đoi cua Luc luong Đong tinh Biet phai Quoc gia truoc khi no đuoc phat song vi mieu ta mot bo ba sat nhan đong tinh nu giet nhung benh nhan o vien an duong cho huu tri nham lay tien cua ho. NBC đa chinh sua lai tap phim vi nhung loi phan đoi nhung mot cuoc bieu tinh ngoi đa đuoc to chuc o tru so chinh cua van phong NBC.
Giua nhung nam 1970, nguoi đong tinh nam va nu bat đau xuat hien voi vai tro canh sat hoac tham tu phai đoi mat voi van đe cong khai. Đieu nay khong tiep dien  o chuong trinh đot pha Cagney & Lacey cua CBS nam 1982, voi su tham gia cua hai nu trinh sat. To san xuat cua CBS đa co y thuc co gang lam diu đi hinh tuong nhan vat đe ho trong khong co ve la nguoi đong tinh nu. Vao nam 1991, mot luat su song tinh do Amanda Donohoe đong vai trong L.A. Law chia se nu hon đong tinh nu đau tien tren truyen hinh vao khung gio vang voi Michele Greene, dan đen mot cuoc tranh cai du đuoc The Hollywood Reporter dan nhan la "trong sach".

Mac du truyen hinh chi bat đau su dung cac nhan vat đong tinh luyen xuat hien đinh ky vao cuoi nhung nam 1980, mot so sitcoms đoi đau su dung stock character (mot nhan vat trong van hoc, kich hoac phim đuoc nguoi đoc hoac nguoi xem nhanh chong nhan ra va chap nhan ma khong can tac gia phat trien nhieu) ma tac gia Stephen Tropiano goi la "gay-thang": nhan vat phu co tinh cach ky quac, khong tuan theo chuan muc gioi tinh hoac co đoi song ca nhan nhap nhang. Nhung nguoi nay bao gom Zelda trong The Many Loves of Dobie Gillis, co Hathaway trong The Beverly Hillbillies va Jo trong The Facts of Life. Vao giua nhung nam 1980 đen nhung nam 1990, phim sitcom thuong su dung mot tap "cong khai", trong đo ban cua mot trong nhung ngoi sao thua nhan co ay la đong tinh nu, buoc dan dien vien phai giai quyet van đe nay. Designing Women, The Golden Girls, va Friends dung phuong an nay voi phu nu noi rieng.
Cac nhan vat đong tinh nu đa cong khai xuat hien đinh ky đuoc thay trong Married... with Children, Mad About You, and Roseanne, trong đo mot tap phim đuoc phat song rong rai lam uy vien ban quan tri ABC so rang nu hon tren song truyen hinh giua Roseanne va Mariel Hemingway se pha hong rating va quang cao. Thay vao đo, tap phim đuoc xep hang cao nhat trong tuan. Cho đen nay sitcom co tam anh huong đang ke nhat toi nguoi đong tinh nu la Ellen. Đo nhan dien cong chung xung quanh tap phim cong khai cua Ellen nam 1997 la rat lon; Ellen DeGeneres xuat hien tren trang bia tap chi Time mot tuan truoc ngay phat song cua The Puppy Episode voi dong tit "Đung, toi đong tinh". Nhung bua tiec đuoc to chuc o nhieu thanh pho Hoa Ky đe xem tap phim va va su phan đoi tu cac to chuc bao thu rat du doi. WBMA-LP, chi nhanh cua ABC o Birmingham, Alabama, tham chi đa tu choi phat song tap đau tien, vi nhung đanh gia bao thu cua khan gia đia phuong, đieu khien nha đai mang tieng xau va nhan lai su gian du tu cong đong LGBT. Tuy vay, "The Puppy Episode" thang mot giai Emmy cho phan kich ban, nhung khi chuong trinh bat đau nhac đen tinh duc cua Ellen Morgan moi tuan, cac nha đieu hanh kenh bat đau cam thay kho chiu voi huong đi cua chuong trinh va quyet đinh huy bo no.
Cac bo phim truyen hinh theo Luat L.A bat đau ket hop cac chu đe đong tinh luyen ai, đac biet la voi cac cot truyen chua hoan thanh trong Relativity, Picket Fences, ER, Star Trek: The Next Generation va Deep Space Nine, ca hai đeu thach thuc gioi han cua tinh duc va gioi tinh. Mot chuong trinh huong đen thanh thieu nien co su sung bai đac biet manh me la Buffy the Vampire Slayer. Trong mua thu tu cua Buffy, Tara va Willow thua nhan tinh yeu danh cho nhau ma khong co su pho truong loe loet nao va moi quan he nay đuoc đuoc coi nhu nhung moi quan he lang man khac trong chuong trinh.
Tiep theo la mot loat phim chi danh cho cac nhan vat đong tinh tren kenh truyen hinh. Showtime cua My trinh chieu Queer as Folk trong 5 nam, tu 2000 đen 2005; hai trong so nhung nhan vat chinh la mot cap đong tinh nu. Showtime quang cao loat phim la "Khong gioi han", va Queer as Folk đe cap đen đong tinh luyen ai mot cach sinh đong. Su quang cao ram ro đuoc đen đap khi chuong trinh tro thanh chuong trinh đuoc xep hang cao nhat tren kenh, gap đoi so luong cua cac chuong trinh khac tren Showtime sau mua đau tien. Vao nam 2004, Showtime gioi thieu The L Word, mot loat phim kich tinh danh rieng cho mot nhom nguoi đong tinh nu va song tinh nu, phat song mua cuoi cung vao nam 2009.


Cac khia canh khac = Thoi trang va Van hoa đai chung =
Su hien dien cua nguoi đong tinh nu đa đuoc cai thien ke tu đau nhung nam 1980. Đieu nay co đuoc mot phan la do nhung nhan vat cua cong chung đa loi keo su suy xet cua cong chung va binh luan tren bao chi ve tinh duc va su hap dan/ham muon tinh duc đong tinh nu cua ho noi chung. Martina Navratilova, nguoi thuong xuat hien tren bao la cai nhieu nam lien la nhan vat chinh thu hut su chu y nay vi co ay phu nhan ban than đong tinh nu va thua nhan minh la nguoi song tinh. Co co moi quan he cong khai voi Rita Mae Brown va Judy Nelson. Tinh duc, cung nhu thanh tich the thao cua co ay, nhan đuoc khong it su quan tam cua gioi truyen thong. Navratilova đa thuc đay đieu ma hoc gia Diane Hamer goi la "moi ban tam khong ngung" tren bao chi voi viec xac đinh goc re cua ham muon voi nguoi cung gioi.
Trong nhung nhan vat cong chung khac thua nhan ban than đong tinh hoac song tinh, đang ke nhat phai noi đen nhac si k.d. lang va Melissa Etheridge cung viec Madonna đap đo ranh gioi tinh duc trong cac buoi bieu dien hay cac an pham cua minh. Nam 1993, lang va mot sieu mau di tinh (tu xung) Cindy Crawford đa xuat hien tren bia tap chi Vanity Fair thang 8 voi hinh anh Crawford đang cao rau cho lang trong tu the khieu goi con lang nam dai tren ghe cat toc voi bo suit ke soc. Hinh anh "đa tro thanh mot bieu tuong đuoc quoc te cong nhan ve hien tuong đong tinh nu", theo Hamer. Nam 1994 đanh dau su gia tang ve su hien dien cua nguoi đong tinh nu, đac biet voi nhung phu nu co ngoai hinh nu tinh. Tu nam 1992 đen 1994, cac tap chi Mademoiselle, Vogue, Cosmopolitan, Glamour, Newsweek, va New York đa đang cac cau chuyen ve nhung nguoi phu nu thua nhan đa co quan he voi nhung nguoi phu nu khac trong qua khu.
Mot nha phan tich ly giai su tro lai cua đong tinh nu (lesbian chic) la do cac an y ve đong tinh luyen ai thuong đuoc su dung cua nhom van hoa đong tinh nam bi gioi han vi AIDS vao cuoi nhung nam 1980 va 1990, cung voi ky uc xa xam cua nhung nguoi đong tinh nu khi ho xuat hien vao nhung nam 1970: khong hap dan va hieu chien. Noi tom lai, nhung nguoi đong tinh nu tro nen hap dan hon đoi voi khan gia noi chung khi ho khong con tien an chinh tri. Tat ca su chu y vao phu nu nu tinh va quyen ru đa tao ra thu ma nha phan tich van hoa Rodger Streitmatter mo ta nhu mot hinh anh phi thuc te ve nhung nguoi đong tinh nu đuoc bao boc boi nhung nguoi đan ong di tinh; xu huong anh huong đen su gia tang viec đua tai lieu đong tinh nu vao noi dung khieu dam nham vao đoi tuong nam gioi.
Su hien dien cua nguoi đong tinh nu đa troi day va su linh hoat trong tinh/tinh duc đa đuoc ghi nhan vao nam 2009, voi nhung nguoi noi tieng nhu Cynthia Nixon va Lindsay Lohan co nhung binh luan coi mo ve moi quan he cua ho voi phu nu va truyen hinh thuc te đe cap đen cac moi quan he đong tinh. Cac nha tam than hoc va nha triet hoc nu quyen viet rang su gia tang so phu nu thua nhan co moi quan he đong gioi la do su chap nhan ngay cang tang cua xa hoi, nhung cung ho thua nhan rang "chi mot loai đong tinh nu nhat đinh - manh mai va thanh lich hoac butch theo phong cach trung tinh đung chuan- đuoc chap nhan trong xu huong van hoa chinh".


= Gia đinh va Chinh tri =

Mac du đong tinh luyen ai giua nu gioi đa dien ra o nhieu nen van hoa trong lich su, su phat trien thanh gia đinh cua cac cap đoi đong gioi la mot hien tuong moi co gan đay. Truoc nhung nam 1970, y tuong hinh thanh moi quan he gan bo lau dai giua nhung nguoi truong thanh đong gioi van chua đuoc nhieu nguoi biet đen. Đa so đong tinh nu (tu 60% đen 80%) cho biet ho đang trong mot moi quan he lau dai. Cac nha xa hoi hoc tin rang so cap nu nu cao la do xa hoi hoa vai tro gioi: xu huong phu nu cam ket voi cac moi quan he tang gap đoi trong cong đong đong tinh nu. Khong nhu cac moi quan he khac gioi co xu huong phan chia cong viec dua tren vai tro gioi tinh, cac moi quan he đong tinh nu chia đeu cong viec cho ca hai nguoi. Cac nghien cuu cung đa bao cao rang gan ket tinh cam trong cac moi quan he đong tinh nu va đong tinh nam chat che hon so voi moi quan he di tinh.
Cac van đe ve gia đinh la moi quan tam đang ke đoi voi nhung nguoi đong tinh nu khi hoat đong ve đong tinh tro nen manh me hon vao nhung nam 1960 va 1970. Cac van đe ve quyen nuoi con đac biet đuoc quan tam vi thuong cac toa an se khong trao quyen nuoi con cho nhung nguoi me cong khai la nguoi đong tinh, mac du thu tuc chung thua nhan tre em đuoc trao cho me ruot. Mot so nghien cuu đuoc thuc hien do viec tranh chap quyen nuoi con đa xem xet cach tre lon len voi phu huynh đong gioi so voi nhung nguoi me đon than khong đong tinh. Ho phat hien ra rang suc khoe tinh than, su hanh phuc va kha nang đieu chinh tong the cua nhung đua tre nay tuong tu nhu con cua nhung phu nu khong đong tinh đa ly hon. Xu huong tinh duc, ban dang gioi va vai tro gioi cua tre em lon len voi cac ba me đong tinh khong bi anh huong. Điem khac nhau đuoc tim thay bao gom viec nhung nguoi đong tinh nu đa ly hon co xu huong song voi ban đoi: sau khi ly hon nguoi đong tinh nu đuoc chong cu đen tham thuong xuyen hon so voi nguoi khong đong tinh va cac ba me đong tinh nu cho biet ho so mat con hon thong qua cac phuong tien phap ly.
Viec cai thien co hoi đe cac cap đoi đong gioi phat trien gia đinh đa đinh hinh cuc dien chinh tri trong vong muoi nam qua. Viec thuc đay hon nhan đong gioi hoac ket hop dan su o cac nuoc phuong Tay đa thay the cac muc tieu chinh tri khac. Tinh đen nam 2012, muoi quoc gia va sau tieu bang cua Hoa Ky to chuc hon nhan đong gioi; ket hop dan su cung tro thanh mot lua chon o mot so quoc gia Chau Au, cac bang cua Hoa Ky va cac thanh pho tu tri rieng le. Kha nang nhan con nuoi trong nuoc hay quoc te hoac cung cap mot mai am voi tu cach la cha me nuoi cung la mot uu tien chinh tri va gia đinh đoi voi nhieu nguoi đong tinh nu, cung nhu cai thien kha nang tiep can thu tinh nhan tao.


= Nguoi đong tinh nu da mau =

Đong tinh nu da mau thuong la mot nhom bi gat ra ngoai le xa hoi, bao gom nguoi My goc Phi, nguoi Latinh, nguoi chau A, nguoi A Rap va nhung nguoi đong tinh nu khong phai da trang khac; va co trai nghiem bi phan biet chung toc cung voi viec chiu su ky thi đong tinh va thu ghet phu nu.
Mot so hoc gia ghi chu rang truoc đay cong đong đong tinh nu chu yeu bao gom phu nu da trang va chiu anh huong cua van hoa My, khien mot so nguoi đong tinh nu da mau gap kho khan trong viec hoa nhap cong đong noi chung. Nhieu nguoi đong tinh nu da mau đa tuyen bo rang ho thuong bi loai tru mot cach co he thong khoi khong gian danh cho nguoi đong tinh nu do ho la phu nu da mau. Ngoai ra, nhung phu nu nay phai đoi mat voi mot loat thach thuc rieng trong cong đong chung toc tuong ung cua ho. Nhieu nguoi cam thay bi bo roi vi cac cong đong da mau thuong coi đong tinh luyen ai la mot loi song "da trang" va coi viec chap nhan đong tinh luyen ai la mot buoc lui trong viec đat đuoc binh đang.
Nhung nguoi đong tinh nu da mau, đac biet la nhung nguoi thuoc nhom dan nhap cu, thuong co suy nghi rang ban dang xu huong tinh duc cua ho anh huong xau đen su đong hoa vao nen van hoa thong tri. Trong lich su, phu nu da mau thuong bi loai khoi viec tham gia cac phong trao đong tinh. Cac hoc gia đa tuyen bo rang su bai tru nay la ket qua cua phan lon nguoi da trang loai bo su giao thoa giua gioi, chung toc va tinh duc, von la mot phan cot loi ban dang cua nguoi đong tinh nu da mau. Nhung nguoi đong tinh nu to chuc cac su kien chu yeu la nguoi da trang va trung luu, va phan lon tap trung cac phong trao chinh tri cua ho vao cac van đe phan biet gioi tinh va ky thi đong tinh, hon la cac van đe giai cap hoac chung toc. Phong trao nu quyen đong tinh nu ban đau bi chi trich vi loai tru cac van đe chung toc va giai cap khoi pham vi cua ho va thieu tap trung vao cac van đe khong co loi cho phu nu da trang. Audre Lorde, Barbara Smith, va Cherrie Moraga đuoc coi la nhung nha ly thuyet lon trong cac phong trao đong tinh nu da mau khac nhau vi su kien đinh cua ho ve su hoa nhap va binh đang, tu ca cong đong cac chung toc va cong đong đong tinh nu da trang.
Viec xung quanh nhung nguoi đong tinh nu da co mau qua nhieu van đe giao thoa thuong co the gop phan lam tang nhu cau ve nguon luc suc khoe tinh than. Nhung nguoi đong tinh nu da mau co nhieu kha nang gap phai mot so van đe tam ly hon do nhung trai nghiem khac nhau ve phan biet gioi tinh, phan biet chung toc va ky thi đong tinh nhu mot phan trong su ton tai cua ho. Cac nha cung cap dich vu cham soc suc khoe tinh than, chang han nhu bac si tri lieu, thuong su dung cac tieu chuan cua đinh chuan hoa di tinh đe đanh gia su lanh manh cua cac moi quan he đong tinh nu, va cac moi quan he cua phu nu da mau đong tinh thuong la đoi tuong nhan phan xet vi ho bi coi la lech lac nhat.
Trong cac cong đong chung toc, viec quyet đinh cong khai xu huong tinh duc co the rat ton kem, vi co the xay ra nguy co mat ho tro tu gia đinh, ban be va cong đong noi chung. Nhung nguoi đong tinh nu da mau thuong phai chiu mot loat hau qua bat loi, bao gom cong kich ca nhan, phan biet đoi xu, bi đe doa va bao luc.


Xem them Chu thich = Nguon =


Đoc them Books and journals

Audio
Guy Raz (ngay 7 thang 8 nam 2010). "'Late-Life Lesbians' Reveal Fluidity Of Sexuality". All Things Considered. NPR.


Lien ket ngoai Lesbian Archive at Glasgow Women's Library
Bay Area Lesbian Archives
June L. Mazer Lesbian Archives
Lesbian Herstory Archives
Lesbian at Curlie
Lesbian Media
Lesbians Over Everything
Oral Herstorians Collection at Sinister Wisdom
Dyke, A Quarterly, published 1975–1979 (online annotated archive, live website)
Vintage Images, Isle of Lesbos (Sappho.com)
U.S. Homosexuality – Statistics & Facts, Statista, 2017