Thoi ky Chuyen tiep thu Hai cua Ai Cap la mot thoi đai cua lich su Ai Cap, đanh dau mot khoang thoi gian khi Vuong quoc Ai Cap bi roi vao tinh trang hon loan va dan đen su ket thuc cua Trung Vuong quoc Ai Cap. Sau Thoi ky Chuyen tiep thu Hai la su bat đau cua thoi ky moi, Tan Vuong quoc.
Giai đoan nay đuoc biet đen nhu la luc ma nguoi Hyksos xuat hien o Ai Cap va ho đa cai tri Vuong trieu thu Muoi lam.


Su ket thuc cua Trung Vuong quoc Vuong trieu thu Muoi hai cua Ai Cap đa sup đo va ket thuc vao cuoi the ky thu 19 truoc Cong nguyen, voi cai chet cua Nu hoang Ai Cap Sobekneferu (1806-1802 TCN). Vuong trieu thu 12 ket thuc vi ba đa khong co nguoi con nao đe thua ke ngai vang, khien cho vuong trieu cua ba ket thuc bat ngo va Vuong trieu thu Muoi ba đuoc thanh lap. Trieu đai nay đa rat thanh cong boi co nhieu loi the hon, giup vuong quoc phat trien cao đo. Ho đa gianh lai đuoc vuong quoc tu Itjtawy ("Hai-vung-đat-bi-chiem") gan thu đo Memphis va Lisht, ngay phia nam cua goc Đong bang chau tho song Nin.
Vuong trieu thu Muoi ba co su chu y đen su nhap canh chinh thuc đuoc cong nhan cua nhung nguoi thuoc vuong quoc cua vua nhom ngon ngu Semit, Khendjer ("Boar"). Vuong trieu thu Muoi ba đa đuoc cho rang ho đa khong cai tri, giu toan bo vung lanh tho cua Ai Cap, tuy nhien ho co cai tri mot tinh o Tay Nam A, co goc o Avaris nam trong khu vuc đam lay phia đong đong bang chau tho song Nin, tach ra khoi cac trung tam chinh tri va thu đo cua nha nuoc minh đe lap ra mot trieu đai song hanh, Vuong trieu thu Muoi bon cua Ai Cap.


Vuong trieu thu Muoi lam cua Ai Cap Khoang thoi gian ma Vuong trieu thu Muoi lam cai tri trong khoang tu nam 1650 đen 1550 truoc Cong nguyen. Cac pharaon cai tri trong trieu đai nay đuoc biet đen nhu sau:

Salitis
Sakir-Har
Khyan
Apophis, c. 1590? -1550 TCN
Khamudi, c. 1550 -1540 TCN


Vuong trieu thu Muoi sau cua Ai Cap O trieu đai nay đa tiep tuc xay ra cuoc chien tranh chong lai mot vuong trieu nho thong tri trong thoi gian ngan ngui trong vuong trieu thu 16. Quan đoi cua Vuong trieu thu 15, đanh chiem đuoc mot thanh pho o mien nam cua ke thu, lien tuc tan cong va xam chiem vao lanh tho cua Vuong trieu 16. Cuoi cung ho đe doa va sau đo chinh phuc đuoc Thebes. Trong nhung nghien cuu cua nha Ai Cap hoc Kim Ryholt đe nghi rang Dedumose I đa đua ra mot thoa thuan hoa binh trong nam cai tri thu hai cua ong nhung nguoi tien nhiem ong, Nebiryraw I co the co đuoc nhieu thanh cong hon va co ve nhu co mot khoang thoi gian hoa binh trong vuong trieu cua ong.
Nan đoi đa can tro viec Thuong Ai Cap phat trien trong Hau Vuong trieu thu 13 va 14, cac vuong trieu nay cung sup đo truoc Vuong trieu 16, ro nhat trong va sau vuong trieu cua Neferhotep III.


Vuong trieu Abydos Đay la mot vuong trieu chua đuoc xac đinh ro rang la co ton tai hay khong. Neu Vuong trieu Abydos thuc su đa ton tai thi lanh tho cam quyen cua no co le o hai vung đat Abydos hoac Thinis. Co the co mot hinh ve tren tuong cua Wepwawetemsaf đuoc phat hien boi Karl Richard Lepsius trong ngoi mo BH2 cua Vuong trieu thu 12 Amenemhat o Beni Hasan, khoang 250 km ve phia Bac cua Abydos, trong mien Trung Ai Cap (Thuong Ai Cap).


Vuong trieu thu Muoi bay cua Ai Cap Vuong trieu thu 17 bat đau tu nam 1580 đen nam 1550 truoc Cong nguyen.
No chu yeu đuoc hinh thanh o Thebes, cac vi pharaon hien đai đa đau voi nhung nguoi Hyksos va thanh cong trong Vuong trieu thu Muoi sau, cung dua vao Oedipus.
Vao nam 2012, cac nha khao co nguoi Phap đa kiem tra mot cua đa voi trong viec xay dung ngoi đen Amun-Ra tai Luxor va ho phat hien ra nhung chu tuong hinh voi ten Senakhtenre, bang chung đau tien cua su hien dien vua nay.
Hai vi vua cuoi cung cua vuong trieu thu 17 phan đoi viec nguoi Hyksos cai tri Ai Cap, bat đau mot cuoc chien tranh chong lai vua Hyksos va bat đau mot giai đoan thong nhat moi la thoi ky Tan Vuong quoc.
Kamose II, con trai cua Sequenenre Tao la vi vua cuoi cung cua Vuong trieu thu XVII, la anh trai cua Ahmose I – vi vua đau tien cua Vuong trieu thu muoi tam.


Đoc them Von Beckerath, Jurgen. "Untersuchungen zur politischen Geschichte der zweiten Zwischenzeit in Agypten," Agyptologische Forschungen, Heft 23. Gluckstadt, 1965.
Gardiner, Sir Alan. Egypt of the Pharaohs. Oxford, 1964, 1961.
Hayes, William C. "Egypt: From the Death of Ammenemes III to Seqenenre II." Chapter 2, Volume II of The Cambridge Ancient History. Revised Edition, 1965.
James, T.G.H. "Egypt: From the Expulsion of the Hyksos to Amenophis I." Chapter 8, Volume II of The Cambridge Ancient History. Revised Edition, 1965.
Kitchen, Kenneth A., "Further Notes on New Kingdom Chronology and History," Chronique d'Egypte, 63 (1968), pp. 313–324.
Oren, Eliezer D. The Hyksos: New Historical and Archaeological Perspectives Philadelphia, 1997.
Ryholt, Kim. The Political Situation in Egypt during the Second Intermediate Period c.1800-1550 B.C., Museum Tuscalanum Press, 1997. ISBN 87-7289-421-0
Van Seters, John. The Hyksos: A New Investigation. New Haven, 1966.


Tham khao