Vuon quoc gia Killarney (tieng Ireland: Pairc Naisiunta Chill Airne) la mot vuon quoc gia nam gan thi tran Killarney, hat Kerry, Cong hoa Ireland. Đuoc thanh lap vao nam 1932 khi Arthur Vincent va William Bowers Bourn hien tang bat đong san Muckross cho Nha nuoc Tu do Ireland, khien no tro thanh vuon quoc gia đau tien cua Ireland. Vuon quoc gia co tong dien tich 102,89 km² (25.425 mau Anh) la noi co he sinh thai đa dang gom cac ho Killarney, nhung khu rung soi va thanh tung co tam quan trong quoc te cung voi nhung ngon nui cao. Đay la noi sinh song duy nhat cua loai huou đo cung voi nhung canh rung nguyen sinh con lai rong lon nhat luc đia Ireland. Vuon quoc gia co gia tri cao ve he sinh thai nho su đa dang cua moi truong song cung nhieu loai co kha nang thich nghi cao, mot so trong đo la nhung loai rat quy hiem. Killarney đuoc UNESCO cong nhan la Khu du tru sinh quyen the gioi tu nam 1981 va la mot khu bao ton đac biet.
Co quan chiu trach nhiem quan ly va đieu hanh la Cuc Cong vien Quoc gia va Đong vat Hoang da Ireland. Bao ton thien nhien la muc tieu chinh cua vuon quoc gia nay va cac he sinh thai tu nhien o noi nay đuoc đanh gia cao. Killarney đuoc nhieu nguoi biet đen boi canh quan cua no, cac tien nghi va dich vu giai tri cung cap rat tot.


Đia ly va khi hau Killarney nam o phia tay nam cua Ireland, gan điem cuc tay cua hon đao. Ho Killarney va day nui Mangerton, Torc, Shehy, Purple đeu nam trong ranh gioi cua vuon quoc gia. Đo cao tai đay dao đong tu 22 met (72 ft) toi 842 met (2.762 ft). Mot đuong phan đinh giua đa sa thach đo co va đa voi Carbon cung nam trong vuon quoc gia. Phan lon dien tich trong vuon quoc gia co đia chat la sa thach voi cac vach đa voi tai bo thap phia đong cua Lough Leane. Lough Leane la ho co dien tich lon nhat trong so cac ho Killarney va chua toi 30 đao nho trong đo. Mot so du khach tan dung cac chuyen đi thuyen đen Innisfallen, mot trong nhung hon đao trong ho Lough Leane la noi co tu vien Innisfallen, mot trong nhung tan tich Kito giao an tuong.
Vuon quoc gia Killarney co khi hau on đoi hai duong, chiu anh huong sau sac cua Hai luu Gulf Stream. Tai đay co mua đong on hoa voi nhiet đo trung binh thang 2 la (6 °C (43 °F) va mat me vao mua he voi nhiet đo trung binh thang 7 la 15 °C (59 °F). Nhiet đo trung binh hang ngay dao đong tu muc thap nhat 5,88 °C (42,58 °F) vao thang 1 va cao nhat la 15,28 °C (59,50 °F) vao thang 7. Killarney co luong mua lon va front thoi tiet thay đoi, voi nhung tran mua nhe xay ra trong suot ca nam. Luong mua trung binh tai đay la 1.263 milimet (49,7 in) mot nam, voi 223 ngay co luong mua lon hon 1 milimet (0,039 in). So ngay trung binh co suong gia trong nam la 40 ngay.
Đia hinh va pham vi rong lon cua vuon quoc gia va anh huong khi hau boi Hai luu Gulf Stream ket hop voi nhau tao cho vuon quoc gia co mot he sinh thai đa dang. He sinh thai o đay gom đam lay, ho, đong hoang, nui, song ngoi, rung, cong vien va vuon. Troi len mat đat la nhung vach đa lom chom, mot đac điem đien hinh tai Killarney. O đo cao tren 200 met (660 ft), cac khu vuc nui đa sa thach ho tro khu vuc rong lon cua đam lay va đong hoang.


Lich su = Lich su ban đau =

Killarney la mot trong so it nhung khu vuc tai Ireland co rung bao phu lien tuc tu Ky bang ha gan nhat, khoang 10.000 nam truoc. Con nguoi đa song tai đay it nhat tu thoi ky đo đong cach đay khoang 4.000 nam. Cac nha khao co đa tim thay bang chung cho thay viec khai thac đong dien ra o khu vuc đao Ross trong thoi ky nay, đieu nay cho thay Killarney co tam quan trong đang ke đoi voi con nguoi thoi đai đo đong. Vuon quoc gia co nhieu đac điem khao co, bao gom mot vong tron đa đuoc bao ton tot tai Lissivigeen. Cac khu rung trong vuon quoc gia đa bi xao tron va chat pha o cac thoi ky khac nhau ke tu thoi ky đo sat. Đieu nay đa gay ra su suy giam dan dan cua nhieu loai cay trong vuon quoc gia.

Mot so di tich khao co an tuong nhat trong vuon quoc gia la tu thoi ky đau cua Kito giao. Quan trong nhat trong so đo phai ke đen Tu vien Innisfallen, mot tan tich cua khu đinh cu cu tren đao Inisfallen trong ho Lough Leane. Tu vien đuoc thanh lap vao the ky thu 7 sau Cong nguyen boi Thanh Finian Lobhar va chiem đong tai đay cho đen the ky 14.. Bien nien su Inisfallen la mot trong nhung tac pham lich su som nhat tai Ireland đa đuoc ghi chep boi nhung tu si cua tu vien tu cuoi the ky 11 đen 13. Nguoi ta cho rang, tu vien chinh la nguon can ten cua ho Lough Leane, co nghia la "Ho Hoc thuc".
Mot đia danh khac la Tu vien Muckross thanh lap vao nam 1448 boi cac tu si dong Phan Sinh van con đung vung, mac du no đa bi hu hai va đuoc xay dung lai nhieu lan khi cu dan sinh song tai đay bi tan cong bat thinh linh. "Friars Glen" tren day nui Mangerton thuong la noi cac tu si chay tron len khi tu vien bi tan cong. Tai san trung tam cua tu vien Muckross la mot cay thanh tung khong lo, xung quanh la nhung hang hien co mai che. Theo truyen thong cho rang cay nay co tuoi đoi lau nhu chinh tu vien Muckross. Tu vien cung chinh la noi chon cat nhung thu linh đia phuong. Vao the ky 18, cac thi si cua Kerry noi tieng la Seafraidh O'Donoghue, Aogan O Rathaille, va Eoghan Rua O Suilleabhain đa đuoc chon cat tai đo.
Sau cuoc xam luoc cua nguoi Norman, nhung vung đat xung quanh ho thuoc so huu cua MacCarthy va O'Donoghue. Lau đai Ross la mot nha thap co nien đai tu the ky 15 nam ben bo ho Lough Leane. No tung la noi cu ngu cua nhung thu linh O'Donoghue. Lau đai đuoc mo rong vao the ky 17. Hien nay, no đa đuoc khoi phuc va mo cua cho cong chung tham quan. Trong mot tai lieu quan su thoi đai Elizabeth nhung nam 1580, Killarney đuoc mo ta nhu la mot khu vuc hoang da co con nguoi sinh song tai nhung khu vuc đoi nui va rung.

Tu the ky 18, vung đat trong vuon quoc gia ngay nay đuoc phan chia thanh hai khu vuc lon. Trong the ky 17 va 18, go đuoc su dung rong rai cho cac nganh cong nghiep đia phuong bao gom san xuat than cui, nghe đong va thuoc da. Ap luc len cac canh rung tu nhien tang vao cuoi the ky 18 khi cac lo luyen kim trong nganh cong nghiep san xuat sat tai đia phuong. Can đen 25 tan go soi đe san xuat ra mot tan gang. Nam 1780, hoc gia nguoi Anh Arthur Young đa mo ta rung Derrycunihy la mot ngon nui lon đuoc bao phu mot phan la nhung cay go, nhung mot phan đa bi đon ha va phan lon đa bi cat xe mot cach nham nho, đo la noi o cua nhung tho đong thuyen, tho moc va tho tien go.
Khai thac go mot lan nua tang manh vao ky nguyen Napoleon đau the ky 19, co le la vi go soi đuoc gia cao. Tai sinh nhung khu rung va thiet chat quan ly đuoc thuc đay vao thoi điem nay. Mot vu chat pha nhung cay soi lon tai đao Ross vao nam 1803, Glena vao khoang nam 1804 va Tomies nam 1805. Tomies sau đo đuoc trong lai bang nhung cay soi ba tuoi con Glena la nhung cay bui. Nhung hanh đong nay đa giup tang so luong cua nhung cay soi trong suot hon 200 nam qua. Hau het nhung cay soi tai Killarney co tuoi đoi khoang 200 nam nen kha nang phan lon trong so chung la đa đuoc trong lai, con nhung cay soi co tuoi đoi lau hon chua bi xao tron boi con nguoi nam o nhung khu vuc xa xoi heo lanh va co lap nhu la o thung lung nui.
Gia đinh Herbert so huu vung đat tren Ban đao Muckross tu nam 1770 tro đi. Ho tro nen rat giau co nho nhung mo đong tren vung đat nay. Henry Arthur Herbert va vo cua ong la Mary Balfour Herbert đa hoan thanh viec xay dung nha Muckross vao nam 1843. Tinh hinh tai chinh cua Herbert tro nen bap benh vao cuoi the ky 19, va gia san Muckross đuoc Lord Ardilaun nha Guinness mua lai vao nam 1899.


= Thanh lap vuon quoc gia =

Nam 1910, William Bowers Bourn la mot nguoi My đa mua bat đong san Muckross nhu la mon qua cuoi cho con gai cua ong la Maud ket hon voi hon phu cua co la Arthur Vincent. Ho đa phai bo ra đen 110.000 bang Anh đe cai tao lai bat đong san nay tu nam 1911 đen 1932 bang nhung khu vuon an tuong, trong đo co mot khu vuon đa nam tren mot mom đa voi.
Maud Vincent sau đo qua đoi vi can benh viem phoi vao nam 1929. Nam 1932, Arthur Vincent cung voi bo me vo cua ong đa hien tang bat đong san Muckross cho Nha nuoc Ireland nhu la mot su tuong nho toi Maud. Khu đat rong 43,3 kilomet vuong (10.700 mau Anh) đuoc đoi ten thanh Cong vien tuong niem Bourn Vincent. Chinh phu Ireland đa thanh lap vuon quoc gia thong qua Đao luat Cong vien tuong niem Bourn Vincent vao nam 1932. Đao luat nay nham duy tri va quan ly cong vien nay nhu mot vuon quoc gia phuc vu cho muc đich giai tri va hoat đong cong cong. Cong vien tuong niem chinh la phan loi cua vuon quoc gia đuoc mo rong nhu ngay nay. Ban đau, Chinh phu Ireland khong the ho tro tai chinh nhieu cho vuon quoc gia nen no hoat đong chu yeu nhu mot trang trai lam viec mo cua cho cong chung tham quan. Nha Muckross bi đong cua cho đen tan nam 1964.
Khoang nam 1970, đa co su tranh cai cong khai ve cac moi đe doa đoi voi Cong vien tuong niem Bourn Vincent. Chinh quyen Ireland đa xem xet cac thong le quoc te trong viec phan loai va quan ly cac vuon quoc gia. No đa đuoc quyet đinh mo rong va chi đinh lai tro thanh mot vuon quoc gia rong lon hon theo IUCN Loai II. Mot quyet đinh cung đuoc đua ra đe thanh lap nhieu vuon quoc gia khac o Ireland. Gan 60 kilomet vuong (15.000 mau Anh) đa đuoc them vao nhu la mot khu vuc mo rong cua vuon quoc gia bao gom bat đong san Knockreer, đao Ross, Innisfallen cung ba thi tran la Glena, Ullaun va Poulagower. Va dien tich bay gio cua vuon quoc gia lon gap đoi so voi no vao nam 1932. Khi nen kinh te cua Ireland tro len giau co hon thi nhan thuc ve vai tro cua cac vuon quoc gia cung thay đoi va nguon tai chinh cung cap đe phuc vu cho cong tac quan ly, bao ton đa đuoc tang len đang ke.


Ho Killarney Cac ho Killarney bao gom ho Lough Leane, Muckross va Ho Thuong. Cac ho đuoc lien ket voi nhau tai noi goi la Điem gap go cua cac vung nuoc va chiem gan mot phan tu dien tich cua vuon quoc gia. Mac du vay, moi ho lai co mot he sinh thai đoc đao rieng. Cau ca the thao tai cac ho tung la mot tro tieu khien trong thoi gian dai nho vao quan the ca hoi va ca hoi nau trong ho.
Lough Leane co dien tich 19 kilomet vuong (4.700 mau Anh) la ho lon nhat trong ba ho. Đay cung la ho nuoc ngot co tru luong lon nhat trong khu vuc va la ho giau dinh duong nhat. Nuoc trong ho tro len phu duong do phosphat tu viec o nhiem nguon nuoc nong nghiep xam lan vao khu vuc lau say cua ho, mot moi truong quan trong o ria Lough Leane. Qua trinh phu duong khien tao no hoa trong nhung nam gan đay, đieu nay se dan đen viec nuoc bi o nhiem. Tuy no chua anh huong nghiem trong đen he sinh thai cua ho nhung can phai co bien phap xu ly nhanh chong neu khong muon viec nuoc trong ho bi bien đoi vinh vien. Chat luong nuoc trong ho duong nhu đa đuoc cai thien ke tu khi phosphat đuoc loai bo khoi nuoc thai vao nam 1985. Ke tu thang 8 nam 2007, mot so khach san va doanh nghiep lon đa tuyen bo y đinh ngung su dung chat tay rua co chua phosphat nhu la mot trong nhung bien phap nham bao ton chat luong nuoc ho.
Ho Muckross la ho sau nhat trong so ba ho. Đo sau toi đa cua no đat 73,5 met (241 ft), Ho nam tren ranh gioi đia chat giua cac day nui sa thach o phia nam va phia tay voi nui đa voi o phia bac. Lough Leane va Muckross nam phia ben kia ranh gioi đia chat cua vuon quoc gia. Su hien dien cua đa voi khien ca hai ho đeu giau chat dinh duong hon mot chut so voi ho Thuong. Co nhieu hang đong đa voi o muc nuoc ho, đuoc hinh thanh boi tac đong cua song ket hop voi hieu ung hoa tan cua nuoc axit cua ho tren đa lo thien. Nhung hang đong lon nhat nam tren bo phia bac cua ho Muckross.
Tu noi gap go cua cac vung nuoc co mot kenh hep đuoc goi la Long Range dan đen ho Thuong, la ho nho nhat trong so ba ho. Ho nay nam trong khu vuc nui non hiem tro thuong Killarney/Thung lung Đen. Dong chay nhanh chong luu vuc ho khien muc nuoc cua no co the tang len mot met trong vai gio khi mot tran mua lon dien ra. Ho Thuong va Muckross la hai ho co tham thuc vat thuy sinh đa dang gom mot so loai co va rong nhu Littorella uniflora, Lobelia dortmanna, Isoetes.


Rung Killarney la noi co dien tich đat rung tu nhien va ban tu nhien con lai lon nhat Ireland voi khoang 120 kilomet vuong (30.000 mau Anh). Hau het dien tich đuoc bao ve trong vuon quoc gia. Co ba loai rung chinh o vuon quoc gia la rung soi ua a-xit tren sa thach Devon, rung reu tren cac mom đa voi Carbon va rung am uot bi chi phoi boi nhung cay Sui chau Au tren đat đa va đam lay thap ven ho. Cac khu rung tu nhien phan bo doc theo đuong phan chia đia chat trong đo nhung khu rung soi va thanh tung chau Au co tam quan trong quoc te. Vuon quoc gia cung la noi co khu rung hon giao va rung la kim nam tren đao Ross. Đo la mot trong nhung khu vuc thao moc giau co nhat tai vuon quoc gia.


= Rung soi =
Vuon quoc gia noi tieng nhat nho vao khu rung soi co dien tich khoang 12,2 kilomet vuong (3.000 mau Anh). Chung tao thanh rung ban đia con lai lon nhat tai Ireland va la tan du cua mot khu rung tung bao phu phan lon Ireland. Khu vuc rung Derrycunihy chiem uu the boi nhung cay Soi Sessile va cung chinh la khu rung soi loai nay lon nhat Ireland. Hau het cac khu rung soi nam tren suon doc cua day nui Shehy va Tomy, lien ngay voi ho Lough Leane. Soi la loai chiem uu the tai đo, chung la loai ua chua, sinh truong tren khu vuc nui đa sa thach. Trong rung co he đong thuc vat đa dang va phong phu, đang chu y nhat trong so đo chinh la vo so cac loai reu va reu tan.
Mot so loai thuc vat đang chu y khac gom Bui chau Au, Thanh tung chau Au, Viet quat đen. Ve đong vat, rung soi la noi co the de dang bat gap cac loai chim nhu Se ngo xanh, Se khuou, Tuoc mao vang, Oanh chau Au, Tieu lieu cung mot so loai đong vat khac gom Lung, Huou đo, Huou sao, Chon thong chau Au, Soc đo, Ong bap cay Gall va mot so loai buom.
Rung soi hien đang bi đe doa boi nhung cay Đo quyen, va hien no đang kha pho bien o khu vuc rung Camillan mac du đa co nhieu no luc trong viec kiem soat no.


= Rung thanh tung chau Au =

Nhung cay thanh tung chau Au tap trung o khu vuc rung Reenadinna. No co dien tich khoang 0,25 kilomet vuong (62 mau Anh) tren khu vuc đat đa voi thap giua hai ho Muckross va Lough Leane tren ban đao Muckross. Rung thanh tung la moi truong song hiem nhat tai vuon quoc gia, va cung la mot trong so nhung loai rung hiem nhat chau Au, chu yeu gioi han o mien tay Ireland va mien nam nuoc Anh. Reenadinna cung la mot trong nhung khu rung thanh tung lon nhat o Anh va Ireland. Đay la khu vuc rung thanh tung đang ke duy nhat o Ireland va la mot trong ba vung rung thanh tung nguyen sinh o chau Au. Đay la moi quan tam đang ke ve sinh thai va bao ton, vi thuy tung hiem khi chiem uu the trong mot khu rung. Gioi han phia tay cua no nam doc theo ranh gioi đia chat voi đa sa thach đo co Devon, trong khi phia đong la noi nhung phien đa voi khong con troi len mat đat. Đam lay Muckross la mot bai lay co dien tich 0,02 kilomet vuong (4,9 mau Anh) nam o phia nam cua khu rung thanh tung. Theo uoc tinh thi nhung cay thanh tung đa phat trien tai đay it nhat tu 3.000–5.000 nam truoc. Chung la mot loai cay thuong xanh ban đia phat trien tot nhat trong đieu kien đo am cao cua khi hau on đoi hai duong, chinh vi vay ma Killarney tro thanh mot noi thich hop. Đat trong khu rung hau het mong va mot so noi re cua cay con đam vao khe nut đa voi. Thanh tung la loai cay go than thap, chi tu 6–14 met (20–46 ft). Tuy nhien, tan cay rong va suc chiu đung vo cung đang ne cho phep no vuot qua nhieu loai khac đe sinh truong, tao ra khu rung thuy tung nguyen sinh nhu ngay nay. Tan cay rong vo hinh trung khien nhieu loai thuc vat co hoa va thao moc kho phat trien nhung reu lai la loai phong phu va phat trien manh trong đieu kien am uot va mat me đo. O mot so phan cua khu rung la nhung lop reu day đac co the len đen 152 xentimet (60 in). Cac loai reu chu yeu tai đay gom Thamnium alopecurum, Eurhynchium striatum, va Thuidium tamariscinum.
Mot so cay thanh tung o Reenadinna co tuoi đoi len đen 200 nam. Co rat it su tai sinh cua nhung cay đa chet trong khu rung, co the la do đay rung tac đong cua nhung con huou sao khong the đam troi đuoc nhung cac khu vuc nho đuoc rao lai tu nam 1969 cung co rat it truong hop tai sinh. Nhung tan cay ram rap đuoc tao ra boi nhung cay thanh tung khien rat it anh sang mat troi chieu xuong đat rung cung co the la nguyen nhan ngan chan su phat trien cua cay thanh tung non.
Mac du co đac tinh đoc nhung thanh tung lai rat de bi thuong ton boi huou, tho va cac loai vat nuoi. Chung la mot trong so nhung loai cay bi gam nham nhieu nhat o Killarney. Nhung con huou sao đa đon ha nhung cay thanh tung bang gac cua chung.


= Rung am uot =
Khu rung am uot tren đam lay đa voi thap trong vung ngap nuoc Lough Leane co dien tich 1,7 kilomet vuong (420 mau Anh). Đay la mot trong so nhung khu vuc kieu rung nay rong lon nhat Ireland. Khu vuc nay la su chiem uu the cua nhieu loai cay gom Sui chau Au, Tan bi chau Au, Bach duong trang chau Au, Lieu. Do khu vuc nay ngap nuoc theo chu ky nen cung rat phong phu cac loai thuy sinh nhu co, bac, coi, hung nuoc, tran chau mai. Nhung loai đong vat chinh tai đay gom co huou đo va huoi sao.


Đong thuc vat Vuon quoc gia la noi co so luong lon cac loai đong thuc vat bao gom hau het cac loai đong vat co vu ban đia cua Ireland, mot so loai ca quan trong nhu Ca hoi cham Bac Cuc cung nhieu loai thuc vat quy hiem va đac biet. Mot so loai co xu huong tranh đong, tuc la chung chi xuat hien o tay nam Ireland, phia bac Tay Ban Nha va Bo Đao Nha. Ly do chinh la vi su anh huong cua dong hai luu Gulf Stream đoi voi khi hau o tay nam Ireland. Vuon quoc gia đa đuoc cong nhan la khu du tru sinh quyen the gioi vi su hien dien cua nhieu loai quy hiem nhu vay.
Mot so luong đang ke cac loai thuc vat đuoc tim thay trong vuon quoc gia co su phan bo đia ly bat thuong va xuat hien cuc bo o Ireland. Chung đuoc chia thanh bon nhom chinh la: loai vung Bac Cuc, loai Đai Tay Duong, loai Bac My va loai đac biet rat quy hiem. Cac loai Đai Tay Duong la nhung loai đuoc tim thay chu yeu o mien nam va tay nam chau Au, vi du nhu Duong mai, Bap cai St Patrick va Co bo lon. Cac loai Bac My bao gom co mat xanh va đuong ong. Trong khi cac loai Bac My noi bat co the ke đen gom Co mat xanh, Co đuoi cong.
Reu la loai phat trien manh trong vuon quoc gia, mot phan la do khu vuc co khi hau on đoi hai duong. Killarney co tam quan trong quoc te ve cac loai reu, nhieu loai trong so chung khong đuoc tim thay o bat cu noi nao khac cua Ireland. Reu, duong xi nhu la Duong xi mang cung va Reu tan phat trien um tum. Nhieu loai trong so chung con moc tren ca cac canh va than cay khac. Duong xi Killarney co le la loai thuc vat quy hiem nhat tai vuon quoc gia. No la mot loai moc o khu vuc am uot gan thac nuoc. Mac du no tung kha pho bien nhung đa gan nhu bi tuyet chung khi nguoi ta thu thap no đe ban cho khach du lich. Mot vai đia điem co loai cay nay phat trien nay la nhung khu vuc mien nui bi co lap, noi nhung nguoi muon hai chung rat kho co the tiep can đuoc.
Arbutus unedo la loai kha pho bien tai vuon quoc gia nhung no lai la mot trong so nhung loai cay ban đia hiem nhat Ireland va đuoc tim thay tai rat it noi ngoai Killarney. Trong vuon quoc gia thi no đuoc tim thay tren cac vach đa va cac khu rung xung quanh ho. Co lau gai Killarney (Sorbus anglica) la loai cay bui nho moc tren nhung tang đa gan bo ho va no chi đuoc tim thay tai vuon quoc gia nay. Mot loai pho bien hon la Co lau gai Ireland (Sorbus hibernica) cung đuoc tim thay tai đay. Mot loai loai quy hiem khac gom Đai kich (Euphorbia hyberna), mot loai thuc vat Đai Tay Duong ma o Ireland chi đuoc tim thay o phia tay nam. Nhua cay cua no tung đuoc su dung đe chua mun coc. Ngoai ra, vuon quoc gia con co rat nhieu cac loai nam quy hiem khac co the ke đen nhu Collaria arcyrionema, Craterium muscorum, Cribraria microcarpa (vuon quoc gia noi duy nhat đuoc biet đen o Ireland), C. rufa, C. violacea, Diderma chondrioderma, D. lucidum, D. ochraceum, Fuligo muscorum, va Licea marginata.

Ve đong vat, hau het cac loai đong vat co vu ban đia Ireland va cac loai đuoc đua vao tu lau đeu đuoc tim thay trong vuon quoc gia. Vuon quoc gia nay la noi co đan Huou đo hoang da duy nhat tai Ireland voi khoang 700 ca the. Trong nhung nam 1970, so luong cua chung chi la khoang 110 ca the. Loai nay đuoc tim thay tai cac khu vuc nui cao, chu yeu la tai day nui Mangerton va Torc. Đan huou nay đa ton tai tren đao Ireland lien tuc trong suot 4.000 nam qua ke tu khi xuat hien tro lai. Chung sau đo đuoc bao ve boi cac đien trang Kenmare va Muckross trong qua khu. Chung khong hoan toan bi thuan chung do nhung con huou đuc sau đo đuoc đua vao đan đe cai thien chat luong gac huou trong the ky 19. Nhung con huou cai mang thai o nhung khu vuc đat thap thuong xuyen len nui cao hon đe sinh con vao đau thang 6. Nhan vien quan ly vuon quoc gia se gan the vao cac con con đe de dang quan ly. Mac du Huou đo va Huou sao co kha nang giao phoi voi nhau nhung khong co truong hop lai giong nao đuoc ghi nhan trong vuon quoc gia. Uu tien cao cho viec duy tri di truyen thuan chung đan huou đo ban đia. Chung đuoc bao ve theo luat đinh va viec san bat chung o Ireland la khong đuoc phep.
Huou sao đuoc gioi thieu đen vuon quoc gia tu Nhat Ban vao nam 1865. So luong cua chung tang len đang ke tu đo. Tai Killarney, chung đuoc tim thay o ca khu vuc nui cao lan rung cay.
Vuon quoc gia tu hao khi la noi co so luong phong phu cac loai chim voi 141 loai đa đuoc ghi nhan bao gom cac loai chim mat nuoc, loai tru đong va loai trong rung. Mot so loai cuc ky quy hiem tai Ireland nhu Đuoi đo, Chich vuon, Chich rung, Ga go đo, Ket khoang co. Cac loai đang chu y khac đuoc tim thay trong vuon quoc gia la Qua chan đo, O ca, Cu muoi. Nhung con O ca đoi khi di chuyen bang qua vuon quoc gia tren đuong tu Bac Phi đen Scandinavia. Nhung tai lieu lich su va ten đia danh cho thay rang O ca đa đuoc nhan giong tai đay trong qua khu. Đai bang vang tung lam to tai Killarney nhung đa bi tuyet chung vao nhung nam 1900 do bi quay ray, pha to va bat bo.
O khu vuc đong co, nhung loai pho bien nhat gom Son ca đong co, Qua va Sao đa. Mot so loai quy hiem co so luong it gom Cat lung xam, Cat lon. Trong nhung khu rung, pho bien nhat phai ke đen Se khuou va Co đo. Mot so loai khac lam to gom Lam oanh mu đen A Au va Chich vuon trong khi Đuoi đo va Chich rung la nhung loai hiem hon. Tai khu vuc mat nuoc la su xuat hien cua Diec, Le hoi, Le le, Ga nuoc, Loi suoi, Bong chanh. Tai ho Lough Leane va nhieu ho nuoc khac o khu vuc thap hon la noi ho tro moi truong song cho nhieu loai tru đong di chuyen xuong phia nam tu nhung noi vi đo cao. Mot so loai đang chu y nhat co the ke đen gom Hoet canh đo, Hoet đau xam, Choi choi vang chau Au, cung mot so loai Thuy cam nhu Mong ket, thien nga lon, Ngong nguc trang. Vuon quoc gia la noi co đan Ngong nguc trang khoang 12.000 ca the di cu đen cac đam lay trong Thung lung Killarney vao mua đong. Tuy nhien, so luong ca the o lai vuon quoc gia nay lai o muc cuc ky thap khi chi co duoi 20 ca the. Đay la đan chim vo cung quan trong vi đay la mot trong so it nhung đan chim song hoan toan trong khu vuc đam lay o mien nam Ireland va gan nhu khu vuc song cua chung hoan toan đuoc bao ve trong ranh gioi vuon quoc gia. Mot so loai tru đong khac gom Sam cam, Coc đe, Vit đau đo, Vit mat vang thuong, Vit bui long, Mong bien đau đen, Le hoi, Thien nga trang. Cac loai di cu tu chau Phi gom co Cu cu, En, Yen.
Mot du an nham gioi thieu lai nhung con Đai bang đuoi trang bat đau vao nam 2007 voi viec đua vao tu nhien 15 ca the. Đay la loai nay đa tuyet chung o Ireland vao the ky 19 sau khi bi giet hai boi nhung đia chu đat. Hang nam trong vong 5 nam ke tiep, nhung ca the con con se đuoc tiep tuc tha vao tu nhien.
Ve cac loai ca, ho Killarney la noi co tru luong Ca hoi nau co the đuoc đanh bat theo quy đinh. Đac biet, cac ho la noi co loai Ca hoi cham Bac Cuc, mot loai đuoc tim thay o mot so khu vuc xa hon ve phia nam cua Bac Cuc. Chung đa bi bo lai vao Ky bang ha cuoi cung, va đo la dau hieu cua moi truong song nguyen so. Mac du tung đuoc tim thay rong rai, nhung hien chung bi gioi han voi cac quan the bi co lap trong cac ho nuoc ngot noi đia co moi truong song phu hop. Chung la loai cuc ky nhay cam voi moi truong song, va moi đe doa lon nhat đoi voi chung la bien đoi khi hau, loai ngoai lai, qua trinh phu duong, su hoa chua. Hien loai nay o Ireland đang co dau hieu suy giam. Mot loai đang chu y khac la Ca moi dau đuoc tim thay duy nhat tai Ireland o ho Killarney. Chung la loai an nhung sinh vat phu du nen hiem khi ngu dan bat đuoc chung. Chung đuoc liet ke trong Sach đo cua Ireland nhu la loai bi đe doa va trong Phu luc II cua Chi thi moi truong song cua EU.


Đe doa Vuon quoc gia gap mot so thach thuc trong van đe quan ly va bao ton. Mot trong so đo la viec vuon quoc gia gan thi tran Killarney, mot trong nhung điem du lich noi tieng nhat Ireland. Co hang tram ngan du khach đen đay moi nam. Hau het, ho danh thoi gian đe ghe tham vuon quoc gia nay. Viec quan ly can het suc can than đe đam bao giua hai muc tieu bao ton va giai tri.
Trong qua khu, voi viec gioi thieu mot so loai du nhap vao vuon quoc gia đa lam bien đoi he sinh thai tu nhien cua Killarney. Đang chu y nhat trong so đo phai ke đen loai Đo quyen (Rhododendron ponticum) đa lan rong khien nhieu loai thuc vat ban đia mat moi truong song va loai Huou sao la loai co tinh đe doa tiem tang đoi voi di truyen thuan chung loai Huou đo. Mot loai khac đuoc phat hien gan đay la Chon nau chau My hien đa thiet lap khu vuc vung chac đe doa đen moi truong song cua loai Rai ca ban đia. Con nguoi đa gay ra su tuyet chung cua loai Soi xam va Đai bang vang tai Ireland.
Hoa hoan do con nguoi gay ra cung la mot moi đe doa đang luu y. Mac du khi hau am uot, nhung đam chay co the lay lan kha nhanh, bao phu cac khu vuc rong lon. Nhung đam chay nay hiem khi xay ra o cac khu vuc đuoc bao phu boi rung cay ram rap, nhung chung de dang lan ra nhanh chong tai cac khu rung mo.
Con nguoi cung đa su dung đat đai trong vuon quoc gia la noi chan tha cuu. Mot loai pho bien khac nua la huou. Cac khu rung trong vuon quoc gia bi đe doa nang ne boi loai huou sao. Viec chan tha khien nhieu khu vuc tro thanh bai đat hoang, đat suy thoai va lam giam qua trinh tai sinh cua rung. O khu vuc nui cao, viec chan tha con anh huong tram trong hon khi no gay ra hien tuong xoi mon. Loai huou đo va tho Ireland bi anh huong tu nhung nguoi chan tha gia suc ke tu khi hai ke thu tu nhien cua chung la Soi xam va Đai bang vang bi tuyet chung. Chan tha cung khien tham thuc vat va đat đai xao tron cang lam lan rong loai đo quyen.ref name=Cross/>
Cay đo quyen co le la moi đe doa lon nhat đoi voi he sinh thai cua vuon quoc gia. Đay la loai cay bui thuong xanh phan bo o khu vuc Đia Trung Hai va Bien Đen. Chung đa tuyet diet o Ireland vi bien đoi khi hau hang ngan nam truoc. Tuy nhien, no đuoc đua tro lai Killarney trong the ky 19, va nhanh chong phat trien rong khap noi đay nho so luong lon hat nho va de phan tan. No che phu he thuc vat tren mat đat va do đo ngan chan su tai sinh cua cac loai cay go ban đia. Hon 6,5 kilomet vuong (1.600 mau Anh) cua vuon quoc gia hien đang bi hoan toan che phu boi chung. Tai mot so khu vuc cua vuon quoc gia, no gay ra su tan pha he thuc vat vi anh sang mat troi khong the xuyen qua nhung bui cay đo quyen day đac, nen rat it cac loai co the song duoi tan cua chung. Rung soi trong vuon quoc gia đang gap nguy hiem lau dai vi khong the tai sinh. Co mot chinh sach kiem soat va diet tru đo quyen trong vuon quoc gia đang đuoc tien hanh.


Du lich Vuon quoc gia mo cua quanh nam cho du khach tham quan. Co mot trung tam du khach va co so giao duc tai nha Muckross. Tai đay co rat nhieu cac đia điem tham quan đang chu y nhu Inisfallen, Ladies View, Cau co Weir, Tu vien va nha Muckross.


Xem them Danh sach cac vuon quoc gia tai Cong hoa Ireland
Killarney
Aghadoe
Ho Killarney
Tu vien Muckross
Lau đai Ross
Nha Killarney
Nha Muckross
Nha Kenmare


Tham khao Lien ket ngoai Trang chinh vuon quoc gia.
Killarney National Park tren Facebook
Culture~Heritage~Gaeltacht tren Twitter