Ca nham bua hay ca map đau bua la ten goi chung cua cac loai ca thuoc ho Sphyrnidae, thuoc bo Ca map mat trang (Carcharhiniformes) trong phan lop Ca mang tam (Elasmobranchii), lop Ca sun. Đac điem de nhan biet cua cac loai ca nay la cau truc sun đac biet o đau det va mo rong sang hai ben tao thanh hinh dang cua mot chiec "bua" goi la "cephalofoil". Cac loai ca nham bua thuoc hai chi Eusphyra va Sphyrna, trong đo phan nhieu cac loai đuoc xep trong chi Sphyrna, rieng chi Eusphyra chi co mot loai duy nhat la ca nham cao (Eusphyra blochii).
Chiec bua o đau loai ca nham nay đuoc cho la co chuc nang cam nhan con moi, van đong va thuc hien thao tac khi san moi. Khu vuc sinh song cua ca nham bua la cac vung bien am doc theo bo bien va vung them luc đia, đuoc tim thay nhieu nhat o vung bien đao Malpelo (Colombia), đao Cocos (Costa Rica), quan đao Hawaii (Hoa Ky), phia Nam va Đong Phi.


Mo ta Co 10 loai ca nham bua đuoc biet đen tren the gioi (thuoc 2 chi) co chieu dai tu 0,9 – 6 m va nang tu 3 – 580 kg.. Chung co nhung chiec bua co ve cong kenh nhung kha manh, co cau tao va đuoc sap xep can đoi voi đau va co the đe thuan loi cho kha nang di chuyen toc đo khi san bat moi. Mau sac cua loai nay chu yeu la mau xam hoac xanh la nhat o lung con bung mau trang.
Nhung nghien cuu cho thay loai ca nham nay đuoc tien hoa hinh thanh chiec bua đe tang kha nang quan sat xung quanh , khi vi tri cua mat la nam o hai ben đau chiec bua khien cho no co tam nhin bao quat toi 360 đo o mat phang o duoi (phia duoi so voi no). Giong nhu cac loai ca nham khac, ca nham bua cung co nhung cai lo nho li ti giup do ra cac con moi de dang hon.
Chung co cai mieng khong can xung. Ban ngay, ca map bua di chuyen theo đan, co the len toi 100 ca the, nhung buoi toi, chung lai la nhung ke san moi rieng le.


Phan loai Chi Eusphyra (T. N. Gill, 1862)
Eusphyra blochii (Cuvier, 1817): Ca nham cao
Chi Sphyrna (Rafinesque, 1810)
9 loai
Sphyrna corona (S. Springer, 1940): Ca nham đau quat hay ca nham bua đau tron
Sphyrna couardi Cadenat, 1951: Ca nham bua vay trang
Sphyrna gilberti Quattro, Driggers III, Grady, Ulrich & Roberts, 2013: Ca nham bua Carolina
Sphyrna lewini (E. Griffith & CH Smith, 1834): Ca nham bua
Sphyrna media (S. Springer, 1940): Ca nham đau quat Trung My
Sphyrna mokarran (Ruppell, 1837): Ca nham bua khong ranh
Sphyrna tiburo (Linnaeus, 1758): Ca nham đau xeng
Sphyrna tudes (Valenciennes, 1822): Ca nham bua mat nho hay ca nham bua vang
Sphyrna zygaena (Linnaeus, 1758): Ca nham bua mom tron
Loai Sphyrna gilberti đuoc phat hien ngoai khoi bo bien Nam Carolina trong thoi gian gan đay. Thong qua mot so thi nghiem di truyen va so luong cac đot song, nguoi ta xac đinh no la loai moi, khong phai đong loai voi ca nham bua.


Sinh san Ca nham bua sinh san mot lan duy nhat trong nam. Con đuc se can con cai cho đen khi no đong y cho viec giao phoi xay ra. Moi lan đe, ca nham bua sinh ra khoang 12 - 15 con non (ca nham bua khong ranh co the sinh tu 20 - 40 con). Nhung con ca nham con khong đuoc su cham soc cua bo me ma chung phai tu boi voi nhau ve phia dong nuoc am hon đe o lai đo cho đen khi đu lon va tu san moi rieng le đuoc.
Nam 2007, ca nham bua đau nhon đa đuoc cho la co kha nang sinh san vo tinh, con cai khong can đen su thu tinh cua con đuc. Đay la loai ca nham đau tien đuoc biet đen kha nang đac biet nay.


Thuc an Thuc an cua ca nham bua bao gom ca, muc, bach tuoc, đong vat giap xac, va tham chi la cac loai ca thuoc ho hang cua chung nhu Ca đuoi gai đoc. Đau đoc đao cua chung đuoc su dung nhu mot vu khi khi đi san. Con ca nham bua su dung đau cua no đe lam mat kha nang tu ve cua con ca đuoi gai , khien no yeu dan. Co mot loai ca nham bua hung hang va lon hon ca la Ca nham bua khong ranh. Loai nay an tap bao gom tat ca muc, bach tuoc va co the an thit đong loai (cac con ca nham bua khac va ca con cua chinh chung).


Tham khao Lien ket ngoai Animal Diversity Web Genus Sphyrna with species sub-pages
Hammerhead Shark! Luu tru ngay 28 thang 4 nam 2015 tai Wayback Machine web directory, with pictures
Hammerhead Shark Facts fact sheet, general info, shark diving info
Scaloped Hammerhead Shark Fact Sheet Scalloped Hammerhead Shark Fact Sheet
HammerheadShark.org Luu tru ngay 1 thang 5 nam 2012 tai Wayback Machine Information and more on the Hammerhead Shark
"Electroreception in juvenile scalloped hammerhead and sandbar sharks" by Stephen M. Kajiura and Kim N. Holland, The Journal of Experimental Biology (2002). Attempts to explatrong "hammer" shape.
MarineBio: Great hammerhead shark, Sphyrna mokarran
BBC News announcement of new Hammerhead species
BBC Earth News announcement on why Hammerhead species have unusual head shape