Tinh trung (tieng Anh spermatozoon), tieng Hy Lap co σπερμα (hat giong) va ζωον (mang su song).
Tinh trung la te bao đon boi, no ket hop voi te bao trung đe tao thanh hop tu. 
Nhu vay Hop tu la 1 te bao co tron ven bo nhiem sac the va se tro tranh phoi thai.
Tinh trung đong gop 1/2 thong tin di truyen cho the he con. 
O đong vat co vu, tinh trung quyet đinh gioi tinh cua con con. Vi te bao trung luon mang nhiem sac the X nen tinh trung mang nhiem sac the Y se tao ra con con la giong đuc (XY) va tinh trung mang nhiem sac the X se sinh ra con cai (XX). 
Te bao tinh trung lan đau đuoc phat hien boi mot sinh vien cua Antonie van Leeuwenhoek vao nam 1677.


Con nguoi Tinh trung đuoc tao ra o tinh hoan, moi tinh trung mang 23 nhiem sac the tuc la mot nua so nhiem sac the đe tao thanh con nguoi (23 cap) vi vay no đuoc goi la te bao đon boi.
Te bao tinh trung cua nguoi đuoc cau tao boi phan đau dai khoang 5 µm (5 phan nghin mm) va đuoi dai 50 µm. Nho cai đuoi hinh roi, tinh trung co the di chuyen đuoc co 1 – 3 mm/ phut. 


= Tranh khoi su phan ung cua he mien dich =
Lop phan tu Glycoprotein tren be mat cua tinh trung đuoc he mien dich cua tat ca cac ca the loai nguoi chap nhan, đo chinh la tin hieu khong đuoc loai bo. Lop Glycoprotein cung đuoc cac vi khuan truyen nhiem, te bao ung thu, cac loai giun ky sinh, HIV... su dung đe tranh khoi su tan cong cua he mien dich.


Đong vat Phan lon cac loai đong vat đeu dua vao tinh trung đe thu tinh.
Mot so loai ruoi giam tao ra tinh trung lon nhat đuoc biet đen trong tu nhien. Drosophila melanogaster tao ra tinh trung co the len toi 1,8 mm, trong khi loai Drosophila bifurca ho hang cua no tao ra tinh trung lon nhat đuoc biet đen, co chieu dai hon 58 mm. Trong Drosophila melanogaster, toan bo tinh trung, bao gom ca đuoi, đuoc đua vao te bao chat cua te bao trung, tuy nhien, đoi voi Drosophila bifurca chi mot phan nho cua đuoi đi vao te bao trung.
Chuot go Apodemus sylvaticus so huu tinh trung voi hinh thai falciform. Mot đac điem khac lam cho cac giao tu nay tro nen đoc đao la su hien dien cua mot cai moc tren đinh tinh trung. Moc nay đuoc su dung đe gan vao moc hoac vao cot co cua cac tinh trung khac. Tap hop tinh trung đuoc tao ra boi cac ket noi nay va ket qua la mot chuoi tinh trung di đong. Nhung chuoi tinh trung nay cung cap kha nang van đong đuoc cai thien trong đuong sinh san nu va la mot phuong tien giup thuc đay su thu tinh.
Giai đoan hau sinh cua chuot sinh tinh rat nhay cam voi cac tac nhan gay đoc moi truong, boi vi cac te bao mam nam hinh thanh tinh trung truong thanh, chung dan dan mat kha nang sua chua ton thuong DNA. Viec chieu xa chuot đuc trong qua trinh sinh tinh muon co the gay ra thiet hai keo dai it nhat 7 ngay trong qua trinh thu tinh cua tinh trung va lam gian đoan qua trinh sua chua đut gay soi DNA cua me lam tang quang sai nhiem sac the co nguon goc tu tinh trung. Đieu tri chuot đuc bang melphalan, mot tac nhan kiem hoa thuong đuoc su dung trong hoa tri lieu, gay ra cac ton thuong DNA trong qua trinh phan bao co the ton tai o trang thai chua đuoc sua chua khi cac te bao mam tien trien mac du cac giai đoan co kha nang sua chua DNA cua su phat trien cua tinh trung. Nhung ton thuong DNA khong đuoc sua chua nhu vay trong tinh trung, sau khi thu tinh, co the dan đen con cai co nhieu bat thuong khac nhau.
Nhim bien nhu Arbacia punculata la nhung sinh vat ly tuong đe su dung trong nghien cuu tinh trung, chung sinh ra mot so luong lon tinh trung xuong bien, khien chung thich hop lam sinh vat mau cho cac thi nghiem. [Can dan nguon]
Cac tinh trung cua thu co tui thuong dai hon so voi cac đong vat co vu voi nhau thai.


Thuc vat, tao va nam Giao tu cua reu, duong xi va mot so thuc vat hat tran la nhung te bao tinh trung tu di chuyen đuoc, nguoc lai voi phan hoa cua phan lon thuc vat hat tran va tat ca thuc vat hat kin.
Te bao tinh trung cua tao va thuc vat bac thap thuong co nhieu đuoi (xem hinh) khac han ve mat hinh thai so voi tinh trung cua đong vat.


Xem them Trung
Trung đuc
Tinh trung cai


Hinh anh Tham khao Lien ket ngoai The Handbook of Andrology Luu tru ngay 24 thang 7 nam 2008 tai Wayback Machine
Sperm hyperactivity
Slower conception 'leads to boys'
Photos of sperm under a microscope Luu tru ngay 18 thang 12 nam 2008 tai Wayback Machine