Chloroquine va hydroxychloroquine la thuoc chong sot ret. Hai loai thuoc nay cung đuoc su dung đe chong lai mot so benh tu mien. Chloroquine cung voi hydroxychloroquine la phuong phap đieu tri thu nghiem that bai ban đau đoi voi benh COVID-19, khong hieu qua trong viec ngan ngua nhiem trung.
Tinh đen thang 3 nam 2020, mot so quoc gia ban đau su dung chloroquine hoac hydroxychloroquine đe đieu tri nhung nguoi nhap vien voi COVID-19 (tinh đen thang 3 nam 2020), mac du loai thuoc nay khong đuoc chinh thuc phe duyet thong qua cac thu nghiem lam sang. Tu thang 4 đen thang 6 nam 2020, hai loai thuoc nay đa co giay phep su dung khan cap cho viec su dung chung o Hoa Ky, đuoc su dung ngoai nhan đe đieu tri benh. Vao ngay 24 thang 4 nam 2020, do nguy co mac phai "cac van đe nghiem trong ve nhip tim", FDA đa đua ra canh bao đoi voi viec su dung thuoc đoi voi COVID-19 "ben ngoai co so benh vien hoac thu nghiem lam sang".
Trong đe an thu nghiem Solidarity (Solidarity Trial) va thu nghiem RECOVERY (Đanh gia ngau nhien ve lieu phap COVID-19) o Vuong quoc Anh, viec su dung thuoc chloroquine hoac hydroxychloroquine đe đieu tri nhiem COVID-19 đuoc chung minh la khong co loi cho benh nhan nhap vien mac benh COVID-19 nang. Vao ngay 15 thang 6, FDA đa thu hoi giay phep su dung khan cap, tuyen bo rang "khong con hop ly đe tin rang thuoc co hieu qua chong lai COVID-19" hoac loi ich cua thuoc khong khac phuc đuoc "nhung rui ro tiem an va đa biet cua thuoc". Mua thu nam 2020, Vien Y te Quoc gia (NIH) ban hanh huong dan đieu tri khuyen cao khong su dung hydroxychloroquine cho COVID-19 ngoai tru đieu tri voi tu cach la mot phan cua thu nghiem lam sang.
Nam 2021, đieu tri bang hydroxychloroquine la mot phan cua phuong phap đieu tri đuoc khuyen nghi cho cac truong hop nhe o An Đo.


Boi canh Chloroquine la thuoc chong sot ret cung co the đuoc su dung đe chong lai mot so benh tu mien. Hydroxychloroquine pho bien hon chloroquine o Hoa Ky. Hydroxychloroquine đuoc su dung lam thuoc du phong o An Đo.
Hydroxychloroquine va chloroquine co nhieu tac dung phu, co the nghiem trong, chang han nhu benh vong mac, ha đuong huyet hoac roi loan nhip tim va benh co tim đe doa tinh mang. Ca hai loai thuoc đeu co nhieu tuong tac thuoc voi thuoc ke đon, anh huong đen lieu đieu tri va dien tien benh. Mot so nguoi co phan ung di ung voi nhung loai thuoc nay. NIH khuyen cao khong nen su dung ket hop hydroxychloroquine va azithromycin vi lam tang nguy co đot tu do tim.
Vao thang 10 nam 2021, mot mang luoi lon cac cong ty ban hydroxychloroquine va ivermectin đuoc tiet lo o My, nham muc tieu chu yeu vao cac nhom canh huu va do du ve vac-xin thong qua mang xa hoi va cac video am muu cua cac nha hoat đong chong vac-xin nhu Simone Gold. Mang luoi gom 72.000 khach hang đa tra tong cong 15 trieu đo la đe đuoc tu van va mua thuoc.


Moc thoi gian Chloroquine ban đau đuoc khuyen cao boi cac co quan y te An Đo, Trung Quoc, Han Quoc va Y đe đieu tri COVID-19, mac du cac co quan nay va CDC Hoa Ky đa luu y chong chi đinh đoi voi nhung nguoi bi benh tim hoac tieu đuong. Thang 2 nam 2020, ca hai loai thuoc đa đuoc chung minh la co hieu qua lam giam benh tat do COVID-19, nhung mot nghien cuu sau hon ket luan rang hydroxychloroquine manh hon chloroquine va co tinh an toan, de dung nap hon.
Ngay 18 thang 3 nam 2020, To chuc Y te The gioi (WHO) thong bao rang chloroquine va hydroxychloroquine se nam trong so bon loai thuoc đuoc nghien cuu nhu mot phan cua thu nghiem lam sang Solidarity đa quoc gia.
Ngay 19 thang 3 nam 2020, Tong thong Hoa Ky Donald Trump khuyen khich viec su dung chloroquine va hydroxychloroquine trong mot cuoc hop bao quoc gia. Viec nay dan đen su gia tang lon nhu cau cong khai đoi voi thuoc o Hoa Ky. Bat đau tu thang 3 nam 2020, Trump bat đau quang cao hydroxychloroquine đe ngan ngua hoac đieu tri COVID-19, trich dan mot so luong nho cac bao cao giai thoai. Vao thang 6, Trump tuyen bo rang ong đang dung thuoc nhu mot bien phap phong ngua, kich thich nhu cau chua tung co tren toan the gioi va gay ra tinh trang thieu hydroxychloroquine cho muc đich ngan ngua benh sot ret.
Chinh tri gia New York, ong Andrew Cuomo thong bao rang cac cuoc thu nghiem chloroquine va hydroxychloroquine cua bang New York se bat đau vao ngay 24 thang 3. Vao ngay 28 thang 3, Co quan Quan ly Thuc pham va Duoc pham Hoa Ky (FDA) đa cho phep su dung hydroxychloroquine sulfat va chloroquine phosphat theo Giay phep Su dung Khan cap (EUA), sau đo bi thu hoi do nguy co xay ra cac tac dung phu tren tim. Thuoc đuoc EUA cho phep dung nhu mot phuong phap đieu tri thu nghiem đe su dung cap cuu cho benh nhan nhap vien.
Cuoi thang 3 nam 2020, mot nguoi đan ong Arizona qua đoi vi ngung tim va vo benh nhan phai nhap vien sau khi hai vo chong uong mot loai chloroquine đuoc su dung lam thuoc đieu tri ky sinh trung cho ca canh. Cap vo chong đa tin tuong khong chinh xac rang phuong phap đieu tri ky sinh trung se co tac dung tuong tu nhu dang thuoc cua chloroquine. Nguoi vo con song noi rang hai vo chong đa tu y su dung thuoc sau khi nghe bai phat bieu cua Tong thong Donald Trump rang chloroquine la mot phuong phap đieu tri hieu qua chong lai COVID-19.
Bat đau tu thang 3 nam 2020, thuong nghi si bang New Jersey Joe Pennacchio bat đau cong khai keu goi su dung hydroxychloroquine đe chong lai su lay lan cua COVID-19 dua tren mot nghien cuu cua Phap cho thay su giam "su lay lan cua virus". Ong đa nhan đuoc su ho tro tu hon 60 bac si va cac nhom van đong tren khap Hoa Ky, gom Sheila Page va Marilyn Singleton tu Hiep hoi Bac si va phau thuat vien Hoa Ky, Niran Al-Agba tu Hoi bac si bao ve benh nhan (Physicians for Patient Protection) va Frank Alario tu Đai hoc Bac si Hoa Ky.
Ngay 28 thang 3 nam 2020, FDA cho phep su dung hydroxychloroquine va chloroquine theo giay phep su dung khan cap (EUA). Phuong phap đieu tri thu nghiem đau tien chi đuoc phep su dung cap cuu cho nhung nguoi nhap vien.
Ngay 1 thang 4 nam 2020, Co quan Thuoc Chau Au (EMA) đa ban hanh huong dan rang chloroquine va hydroxychloroquine chi đuoc su dung trong cac thu nghiem lam sang hoac cac chuong trinh su dung khan cap.
Ngay 9 thang 4 nam 2020, Vien Y te Quoc gia bat đau thu nghiem lam sang đau tien đe đanh gia lieu hydroxychloroquine co an toan va hieu qua đe đieu tri COVID-19 hay khong. Mot nghien cuu cua Co quan Quan ly Y te Cuu chien binh cong bo ket qua vao ngay 21 thang 4 cho thay nhung benh nhan nhap vien COVID-19 đuoc đieu tri bang hydroxychloroquine co nhieu kha nang tu vong hon nhung nguoi khong đuoc đieu tri bang thuoc, sau khi đieu chinh cac đac điem lam sang. 
Ngay 24 thang 4 nam 2020, FDA canh bao khong su dung thuoc ben ngoai benh vien hoac thu nghiem lam sang sau khi xem xet cac truong hop bao cao ve tac dung phu bao gom nhip nhanh that, rung that va trong mot so truong hop tu vong. Theo Huong dan ABX cua Johns Hopkins ve COVID-19, "Hydroxychloroquine co the gay Hoi chung QT keo dai va nen than trong khi su dung cho benh nhan COVID-19 bi benh nang co the bi roi loan chuc nang tim hoac neu ket hop voi cac thuoc khac gay keo dai QT". Than trong cung đuoc khuyen cao khi ket hop chloroquine va hydroxychloroquine voi cac phuong phap đieu tri co the uc che enzym CYP3A4 (ma cac thuoc nay đuoc chuyen hoa). Do đo, su ket hop co the gian tiep dan đen nong đo chloroquine va hydroxychloroquine trong huyet tuong cao hon, va do đo lam tang nguy co keo dai QT đang ke. Cac chat uc che CYP3A4 gom azithromycin, ritonavir va lopinavir.
Ngay 27 thang 4 nam 2020, Hiep hoi cac bac si va phau thuat vien Hoa Ky viet mot la thu co chu ky cua Jane Orient va Michael Robb gui đen thong đoc bang Arizona Doug Ducey yeu cau huy bo lenh hanh phap cua ong ve viec cam su dung hydrochloroquine nhu mot phuong phap đieu tri COVID-19. Lenh hanh phap đuoc ky vao ngay 2 thang 4 nam 2020.
Ngay 5 thang 6 nam 2020, viec su dung hydroxychloroquine trong Thu nghiem RECOVERY o Vuong quoc Anh bi dung lai khi phan tich tam thoi ve 1.542 phuong phap đieu tri cho thay thuoc khong mang lai loi ich ve ty le tu vong cho nhung nguoi nhap vien vi nhiem COVID-19 nang trong 28 ngay theo doi.
Ngay 15 thang 6 nam 2020, FDA thu hoi giay phep su dung khan cap cho hydroxychloroquine va chloroquine, tuyen bo rang mac du viec đanh gia ca hai loai thuoc nay trong qua trinh thu nghiem lam sang van tiep tuc. Dua tren thong tin moi va thong tin khac đuoc thao luan, FDA đi ket ket luan: "... khong con hop ly đe tin rang cac cong thuc cho hydroxychloroquine (HCQ) va chloroquine (CQ) dang thuoc uong co hieu qua trong viec đieu tri COVID-19, cung nhu khong hop ly đe tin rang nhung loi ich đa biet va loi ich tiem nang cua nhung loai thuoc nay lon hon nhung rui ro đa biet va tiem an cua thuoc gay ra cho nguoi benh".
Ngay 23 thang 7 nam 2020, ket qua đuoc cong bo tu mot thu nghiem đa đia danh, ngau nhien, khong mu, ba nhom, co đoi chung voi 667 nguoi tham gia o Brasil cho thay: khong thay co loi ich gi khi su dung hydroxychloroquine, (dung đon thuoc hoac phoi hop voi azithromycin) đe đieu tri COVID-19 muc đo nhe đen trung binh. Thang 7, Tong thong My Donald Trump mot lan nua thuc đay viec su dung loai thuoc nay. Hanh đong nay mau thuan voi nhieu quan chuc y te cong cong, bao gom ca Giam đoc Vien Di ung va Benh truyen nhiem Quoc gia, Tien si Anthony Fauci.
Thang 11 nam 2020, mot thu nghiem lam sang cua Vien Y te Quoc gia Hoa Ky đanh gia tinh an toan va hieu qua cua hydroxychloroquine đe đieu tri COVID-19 o nguoi lon chinh thuc ket luan rang thuoc khong mang lai loi ich lam sang cho viec đieu tri COVID-19 va đuoc khuyen cao khong nen su dung.
Mot đanh gia cua to chuc Cochrane tu thang 2 nam 2021 đua ra ket luan rang hydroxychloroquine co it hoac khong co tac đong nao len nguy co tu vong. Ben canh đo, tac dung phu tang gap ba lan so voi gia duoc. Cac tac gia đa đi đen ket luan rang khong nen tien hanh them thu nghiem hydroxychloroquine hoac chloroquine đe đieu tri COVID-19.
Vao ngay 26 thang 4 nam 2021, trong quy trinh quan ly lam sang đuoc sua đoi đoi voi COVID-19, Bo Y te va Phuc loi Gia đinh An Đo cho phep su dung hydroxycholoquine cho benh nhan trong giai đoan đau cua benh.


Ket hop voi kem va mot loai khang sinh khac Do kem co đac tinh cua mot cofactor trong phan ung mien dich đe tao ra cac khang the trong qua trinh nhiem virus, tu thang 5 nam 2020, kem đuoc đua vao trong cac loai "cocktail" đa tac nhan đe theo doi kha nang đieu tri nhung nguoi nhap vien vi nhiem COVID-19. Mot loai "cocktail" gom hydroxychloroquine ket hop voi kem ham luong cao (duoi dang sulfat, 220 mg (50 mg Zn nguyen to) moi ngay trong nam ngay, lieu kem cao hon ~ 4 lan so voi tham chieu muc tieu thu hang ngay) va mot loai khang sinh đa đuoc phe duyet (azithromycin hoac doxycycline – bat đau vao thang 5 trong mot thu nghiem giai đoan IV tai Bang New York). Tuy nhien, khuyen cao than trong khi ket hop chloroquine hoac hydroxychloroquine voi cac chat uc che CYP3A4, chang han nhu azithromycin, mot su ket hop đieu tri khong co hieu qua đe ngan ngua tu vong o nhung nguoi nhap vien voi COVID-19. Co bang chung so bo cho thay viec ket hop hydroxychloroquine va azithromycin đe đieu tri nhung nguoi khong nhap vien ("benh nhan ngoai tru") bi nhiem COVID-19 voi nhieu benh đong mac lco hieu qua, nhung van đang đuoc nghien cuu so bo.
Thieu kem lam giam kha nang mien dich chong lai cac tac nhan gay benh, thuong gap o nguoi cao tuoi va co the la mot yeu to nhay cam trong cac benh nhiem virus. Co che dung kem trong đieu tri cocktail đe phuc hoi sau COVID-19 nang hoac bat ky benh nhiem virus nao đo khac, loi ich tiem nang cua kem mang lai van chua đuoc biet ro.


Du phong Thuoc đuoc su dung đe đieu tri cac benh truyen nhiem cung co the đuoc xem xet su dung đe đieu tri du phong sau phoi nhiem. Ngay 22 thang 5, tuan san y khoa tong quan The Lancet cong bo phan hoi truoc nhung loi chi trich ve quyet đinh cua chinh phu An Đo cho phep hoa tri du phong bang hydroxychloroquine cho mot so nguoi co nguy co cao co the đa tiep xuc voi COVID. Cac nha nghien cuu ung ho viec su dung hydroxychloquine du phong luu y rang ket qua tu cac thu nghiem tren nguoi cho thay hydroxychloroquine co the lam giam thoi gian phat tan cua ca virus va cac trieu chung neu thuoc đuoc su dung som.
Vao ngay 3 thang 6, ket qua đa đuoc cong bo tu mot thu nghiem ngau nhien, mu đoi, co đoi chung voi gia duoc tren 821 nguoi tham gia cho thay hydroxychloroquine khong ngan ngua benh COVID-19 co trieu chung khi đuoc su dung đe đieu tri du phong sau phoi nhiem.
Cac nha nghien cuu Anh đang nghien cuu xem loai thuoc nay co hieu qua khi dung đe phong benh hay khong. 10.000 nhan vien cua Dich vu Y te Quoc gia (NHS), cung voi 30.000 tinh nguyen vien khac tu chau A, Nam My, chau Phi va cac khu vuc khac cua chau Au đang tham gia vao nghien cuu toan cau. Du kien se co ket qua vao nam 2021. 


Thu nghiem cua WHO Do lo ngai ve an toan va bang chung ve roi loan nhip tim dan đen ty le tu vong cao hon, WHO quyet đinh cho dung nhom nghien cuu hydroxychloroquine trong thu nghiem Solidarity đa quoc gia vao thang 5 nam 2020. WHO đa thu nhan 3.500 benh nhan tu 17 quoc gia trong thu nghiem Solidarity. Cong ty Surgisphere co tru so tai Chicago nghi ngo đa co loi trong tap du lieu co ban cua nghien cuu. Cac tac gia cua nghien cuu đa sua chua cac sai sot trong du lieu sau đo nhung ban đau van kien quyet giu ket luan cua ho. Sau đo, ba trong so cac tac gia nghien cuu đa đua ra đe nghi rut bao cao (retraction) ma The Lancet xuat ban vao ngay 4 thang 6 nam 2020. Ba tac gia tuyen bo rang ly do cua ho đang sau viec rut lai bao cao la boi vi Surgisphere that bai trong viec hop tac lam mot đanh gia đoc lap ve du lieu đuoc su dung cho nghien cuu bang cach khong cho phep bat ky đanh gia nao nhu vay dien ra.
WHO quyet đinh tiep tuc thu nghiem vao ngay 3 thang 6, sau khi xem xet cac moi quan tam ve an toan đa đuoc neu ra. Phat bieu tai mot cuoc hop bao, Tong giam đoc WHO, Tedros Adhanom Ghebreyesus tuyen bo rang hoi đong đa xem xet du lieu tu vong hien co va khong tim thay ly do gi đe sua đoi cuoc thu nghiem.
Vao ngay 4 thang 7, WHO ngung thu nghiem hydroxychloroquine dua tren bang chung đuoc trinh bay tai Hoi nghi thuong đinh WHO thang 7 ve nghien cuu va đoi moi COVID-19. WHO tuyen bo rang "Cac ket qua thu nghiem tam thoi nay cho thay hydroxychloroquine va lopinavir/ritonavir tao ra it hoac khong lam giam ty le tu vong cua benh nhan COVID-19 nhap vien khi so sanh voi tieu chuan cham soc."


Xem them Nghien cuu tai su dung thuoc COVID-19
Didier Raoult


Tham khao