Giai Grammy (cach đieu la GRAMMY; ban đau đuoc goi la Giai Gramophone), hoac đon gian la Grammy, la giai thuong do Vien han lam Thu am trao tang đe ghi nhan cac thanh tuu noi bat trong nganh cong nghiep am nhac cua Hoa Ky. Chiec cup mo phong mot chiec may hat ma vang. Grammy la giai thuong am nhac lon đau tien cua Big Three Network đuoc to chuc hang nam (truoc Billboard Music Awards vao mua he, va American Music Awards vao mua thu). Grammy đuoc coi la mot trong bon giai thuong nghe thuat thuong nien lon nhat Hoa Ky, cung voi Giai Oscar (cho nhung thanh tuu trong linh vuc đien anh), Giai Emmy (cho nhung thanh tuu trong linh vuc truyen hinh), va Giai Tony (cho nhung thanh tuu trong linh vuc nhac kich va broadway).
Le trao giai thuong nien co nhung man trinh dien cua cac nghe si noi bat va trao giai thuong gioi thieu thanh tich cua cac nghe si thu am trong nganh. Giai Grammy đau tien đuoc to chuc vao ngay 4 thang 5 nam 1959, đe vinh danh nhung thanh tuu am nhac cua cac nghe si bieu dien trong nam 1958. Sau buoi le nam 2011, Vien Han lam đa đai tu nhieu hang muc Giai Grammy cho nam 2012. Giai Grammy lan thu 63 đuoc to chuc vao ngay 14 thang 3 nam 2021 (sau khi no bi hoan lai vao ngay 31 thang 1 nam 2021 do tac đong cua đai dich COVID-19 đoi voi nganh cong nghiep am nhac), trong va xung quanh Trung tam Hoi nghi Los Angeles. Giai Grammy lan thu 64 se đuoc to chuc vao ngay 31 thang 1 nam 2022 tai Trung tam Staples o Los Angeles.


Lich su Y tuong ve Giai Grammy co bat đau tu du an Hollywood Walk of Fame (Đai lo danh vong Hollywood) vao nhung nam 1950. Nhung nguoi, nguoi đuoc chon đe tao mot danh sach nhung ca nhan, to chuc co nhung đong gop quan trong trong nganh cong nghiep thu am đe trao tang mot ngoi sao tren Đai lo danh vong, nhan ra rang co ngay cang nhieu nguoi đa cong hien cho nganh cong nghiep thu am lai khong đu tieu chi đe co đuoc mot ngoi sao tren đai lo danh vong nhung cung khong bao gio đuoc ton vinh o mot giai thuong nao đo. Đe khac phuc đieu nay, Vien han lam Khoa hoc va Nghe thuat Thu am Quoc gia đuoc thanh lap. Hoc vien quyet đinh tao ra mot giai thuong đe ton vinh nhung cong hien cho nganh cong nghiep am nhac cua ho tuong tu nhu giai thuong Oscar (đien anh), Emmy (truyen hinh) hay Tony (nha hat).


Ten goi Sau khi quyet đinh tao ra mot giai thuong nhu vay, van co mot cau hoi: "Phai đat ten no la gi?"; mot trong nhung y kien lay ten la Eddie, đe ton vinh nha phat minh cua may ghi am - Thomas Edison. Cuoi cung, ho quyet đinh su dung ten sang che cua Emile Berliner, chiec may hat nhac (gramophone), đuoc su dung lan đau tien vao nam 1958.


Le trao giai Le trao giai đau tien đuoc to chuc đong thoi tai hai đia điem vao ngay 4 thang 5 nam 1959 tai khach san Beverly Hilton o Beverly Hills, California va Park Sheraton Hotel o New York voi 28 giai Grammy đa đuoc trao. So luong cac giai thuong đa tang len va dao đong trong nhieu nam voi cac hang muc đuoc them vao va loai bo, co luc cac hang muc đuoc trao len đen hon 100 giai. Giai Grammy lan thu 2, cung đuoc to chuc vao nam 1959, la buoi le đau tien đuoc ghi hinh, nhung buoi le khong đuoc phat song truc tiep cho đen le trao giai Grammy thuong nien lan thu 13 vao nam 1971 tai Hollywood Palladium.


Cup Grammy Chiec cup đuoc ma vang, che tac va lap rap thu cong boi nghe nhan thuoc Billings Artworks o Ridgway, Colorado. Vao nam 1990, thiet ke cua cup Grammy đa đuoc cai tien hon, đo la thay đoi phan đe mem bang mot hop kim ben hon, it bi hu hong, lam cho chiec cup lon hon va to hon. Billings Artworks đa phat trien mot hop kim kem co ten đa đuoc đang ky thuong hieu la grammium. Cac danh hieu cung ten nguoi thang giai se đuoc khong khac thang len tren chiec cup đo, mot mieng kim loai ma vang đuoc dap ten nguoi chien thang va danh muc se đuoc gan len phan đe cup sau khi giai thuong đuoc cong bo.
Sau 60 nam ke tu Le trao giai đau tien, hon 8,000 chiec cup Grammy đa đuoc trao.


Cac hang muc Nhom hang muc "General Field" (con goi la "Big Four") la bon giai thuong lon nhat va đuoc mong cho nhat, khong bi gioi han boi the loai.

Album cua nam: trao cho nguoi bieu dien va nhom san xuat cua mot album hoan chinh.
Thu am cua nam: trao cho nguoi bieu dien va nhom san xuat cua mot bai hat đuoc thu am hoan chinh.
Bai hat cua nam: trao cho cac nha viet nhac/ nha soan nhac mot bai hat.
Nghe si moi xuat sac nhat: trao cho mot nghe si đot pha đa phat hanh ban thu am đau tien gay nen đuoc su nhan dien đoi voi cong chung cua nghe si đo (khong nhat thiet phai la ban thu am chinh thuc đau tien trong su nghiep).
Bon nghe si đoat ca bon giai thuong nay la Christopher Cross, nam 1980, Norah Jones, nam 2003, Adele, nguoi đoat giai Nghe si moi xuat sac nhat nam 2009 va cac giai khac vao nam 2012, va Billie Eilish, nam 2020.
Cac giai thuong khac đuoc trao cho viec trinh dien va san xuat theo cac the loai cu the, cung nhu cho cac đong gop khac nhu tac pham nghe thuat va video. Giai thuong đac biet đuoc trao cho nhung đong gop lau dai cho nganh cong nghiep am nhac.
Do so luong lon cac loai giai thuong (78 giai trong nam 2012, 81 giai trong nam 2013 va 82 giai vao nam 2014), va cac man trinh dien cua cac nghe si khac nhau, chi co mot so hang muc la moi quan tam pho bien nhat - thuong khoang 10 đen 12 giai, bao gom ca bon linh vuc trong General Field va mot hoac hai the loai trong cac the loai nhac pho bien nhat (tuc la pop, rock, country, rap) - đuoc trinh bay truc tiep tai le trao giai tren truyen hinh. Nhieu giai thuong Grammy khac đuoc trao trong Premiere Ceremony vao buoi trua chieu ngay dien ra le trao giai chinh thuc, tuc la truoc khi giai Grammy đuoc phat song truc tiep.


= Su thay đoi cua mot so hang muc Le trao giai nam 2012 =
Vao ngay 6 thang 4 nam 2011, Vien Han lam đa cong bo mot su cai to manh me cua nhieu hang muc giai Grammy cho nam 2012. So luong cac hang muc đa bi cat giam tu 109 xuong con 78. Su thay đoi quan trong nhat la loai bo su khac biet giua nghe si đoc tau nam va nu va giua cac nhom nhac nho/ nhom nhac lon thuoc nhieu the loai khac nhau (pop, rock, R & B, country va rap). Ngoai ra, mot so hang muc cho nghe si solo đoc tau đa bi loai bo. Cac ban thu am trong cac the loai nay bay gio thuoc cac hang muc chung cho cac man trinh dien solo xuat sac nhat.
Trong linh vuc rock, cac the loai rieng biet cho cac album hard rock va metal đa đuoc ket hop va hang muc Trinh dien Nhac cu danh cho rock hay nhat đa đuoc loai bo do mot so luong bai hat bi giam.
Trong R & B, su khac biet giua album R & B đuong đai hay nhat voi cac album R & B khac đa bi loai bo. Gio đay ho co hang muc Album R & B chung.
Trong rap, cac the loai rap solo hay nhom rap hay nhat đa đuoc sap nhap vao the loai moi la Trinh dien Rap hay nhat.
Su loai bo đang chu y nhat xay ra trong danh muc goc re. Cho đen nam 2011, cac the loai rieng biet cho cac the loai am nhac khu vuc khac nhau cua Hoa Ky, chang han nhu nhac Hawaii, nhac nguoi My ban đia va nhac Zydeco / Cajun. Do so luong cac bai hat thap cho cac the loai nay, Vien Han lam đa quyet đinh ket hop tat ca cac bien the am nhac nay vao trong Album nhac ban đia hay nhat, bao gom ca polka, nhom nhac nay đa bi mat hang muc rieng nam 2009.
Trong cung linh vuc the loai, cac the loai blues truyen thong va hien đai va cac the loai nhac dan gian truyen thong va hien đai đeu đuoc tong hop thanh mot the loai, do so luong bai hat va nhung thach thuc trong viec phan biet dan gian đuong đai, nhac Americana va nhac blues đuong đai va truyen thong. Trong linh vuc the loai am nhac the gioi, cac the loai truyen thong va đuong đai cung đuoc hop nhat.
Trong linh vuc the loai nhac co đien, hang muc Album co đien hay nhat đa bi ngung vi hau het nguoi nhan trong danh muc nay cung đa gianh đuoc mot trong nhung danh muc co đien khac cho cung mot album. Ban ghi am co đien hien nay đa đu đieu kien cho Album chinh cua nam.
Cung co mot vai thay đoi ten đe phan anh tot hon ban chat cua cac loai nhac rieng biet. No đuoc quyet đinh boi Hoc vien ghi am vi tu "phuc am" trong linh vuc the loai nhac phuc am co khuynh huong goi len hinh anh va am thanh cua phuc am linh hon truyen thong va loai bo am nhac Kito hien đai (CCM). Do đo, linh vuc the loai va mot so loai đuoc đoi ten thanh Am nhac Tin Mung/ Đuong đai Thien chua giao.
Tu nam 2012 đa co mot so nho cac đieu chinh ve hang muc đa đuoc đua vao danh muc cung cac linh vuc the loai khac. So luong cac loai đa tang tu 78 trong 2012 len 84 vao nam 2017.


Qua trinh ung cu va bau chon Cac cong ty truyen thong đang ky voi Vien Han lam Khoa hoc va Nghe thuat Thu am (NARAS) va cac thanh vien cua NARAS (nghe sy va cac chuyen gia khac lam viec trong nganh co đu tieu chuan) đe xem xet. Cac muc đuoc thuc hien truc tuyen va mot ban sao danh sach cac tac pham đuoc gui toi NARAS. Khi cong viec đuoc bat đau voi hon 150 chuyen gia tu nganh cong nghiep thu am, đe xac đinh xem tac pham đo co đuoc đua vao đung loai hang muc đe cu hay khong.
Danh sach ket qua cua cac hang muc đu đieu kien se chuyen đen cac Thanh vien Bau cu, moi nguoi co the bo phieu đe đe cu trong cac linh vuc chung (Thu am cua nam, Album cua nam, Bai hat cua nam, va Nghe si moi xuat sac nhat) va khong qua 9 trong so 30 linh vuc khac trong phieu bau cua ho. Nam ban thu am đuoc nhieu phieu nhat trong moi the loai tro thanh đe cu, trong khi o mot so loai (chuyen nganh va chuyen nganh) co cac uy ban xem xet tai cho đe xac đinh 5 ung cu vien cuoi cung.
Trong khi cac thanh vien cua Vien Han lam Khoa hoc va Nghe thuat Đien anh thuong đuoc moi tham du sang loc hoac đuoc gui cac đia DVD đuoc đe cu cho Giai Oscar, cac thanh vien NARAS khong nhan đuoc cac đia đuoc đe cu. Thay vao đo, ho nhan đuoc quyen truy cap vao chuc nang nghe truc tuyen ca nhan.


Bo phieu Sau khi cac ung cu vien đa đuoc xac đinh, la phieu đuoc gui đen cac thanh vien cua NARAS, sau đo co the bo phieu trong cac linh vuc chung va khong qua 9 trong so 30 linh vuc. Cac thanh vien đuoc khuyen khich nhung khong bat buoc bo phieu chi trong linh vuc chuyen mon cua ho. Cac cuoc bo phieu đuoc bau mot cach bi mat boi cong ty ke toan đoc lap lon Deloitte Touche Tohmatsu. Sau khi cham điem phieu, nguoi chien thang đuoc cong bo tai Grammy Awards. Nguoi chien thang đuoc trao giai Grammy va nhung nguoi khong gianh chien thang se đuoc trao mot huy chuong cho đe cu cua ho.
Trong ca hai vong bo phieu, cac thanh vien cua Vien phai bo phieu dua tren chat luong mot minh va khong bi anh huong boi quang cao, hieu ung truyen thong, tinh ban ca nhan, so thich hoac long trung thanh cua cong ty. Viec nhan qua tang bi cam. Cac thanh vien đuoc keu goi bo phieu theo cach bao ve su chat luong cua la phieu cua Vien Han lam va cong đong thanh vien cua ho.


Đia điem to chuc Truoc nam 1971, le trao giai Grammy đuoc to chuc o nhung đia điem khac nhau trong cung mot ngay. Ban đau la thanh pho New York va Los Angeles. Chicago đa gia nhap tro thanh mot thanh pho chu nha vao nam 1962, va sau đo Nashville tro thanh đia điem thu tu vao nam 1965.
Buoi le nam 1971, to chuc tai Hollywood Palladium o Los Angeles, la lan đau tien dien ra tai mot đia điem duy nhat. Buoi le sau đo đuoc chuyen đen Madison Square Garden o Thanh pho New York va sau đo la Nha hat Tennessee tai Nashville trong hai nam tiep theo. Sau đo, tu nam 1974 đen nam 2003, giai Grammy lai đuoc to chuc tai nhieu đia điem khac nhau o thanh pho New York va Los Angeles. Nhung đia điem đang chu y bao gom Madison Square Garden (20.000 cho) cua Thanh pho New York va Hoi truong Am nhac Radio City (5.960 cho), Hoi truong Shrine (6.300 cho) o Los Angeles, Trung tam Staples (20.000 cho) va Hollywood Palladium (4.000 - 5.000 cho).
Nam 2004, Crypto.com Arena (đuoc goi la Trung tam Staples tu nam 1999 đen nam 2021) tro thanh ngoi nha vinh vien cua le trao giai. Bao tang Grammy đuoc xay dung tren cac con pho khu Crypto.com Arena o khu to hop giai tri LA Live đe bao ve lich su cua giai Grammy. Đuoc khac tren via he tai cac đuong pho bao tang la đia bang đong, tuong tu nhu Đai lo Danh vong cua Hollywood, ton vinh nhung nguoi chien thang cac hang muc hang đau cua nam: Bai hat cua nam, Nghe si moi xuat sac nhat, Album cua nam va Bai hat cua nam. Trong thang 5 nam 2017, Vien han lam thong bao rang Le trao giai Grammy hang nam lan thu 60 se đuoc dien ra tai Madison Square Garden o New York, đanh dau lan đau tien giai Grammy tro ve New York ke tu nam 2003.


Ky luc Ky luc ve so giai Grammy thuoc ve Sir Georg Solti, nguoi Anh-Hungary, chi huy Dan nhac giao huong Chicago. Ong đa đoat tong cong 31 giai tren 74 đe cu truoc khi mat vao nam 1997. Nam nghe si đoat nhieu giai Grammy nhat la danh ca Quincy Jones. Ong đa thang 27 giai. Nu nghe si đoat nhieu giai Grammy nhat la Alison Krauss, ca nhac si, nha san xuat nhac đong que đa gianh toi 27 giai.
Nam nghe si đoat nhieu giai nhat trong mot nam la Michael Jackson, anh đa thang 8 giai nam 1984 voi album kinh đien Thriller. Nam 2000 ca si Carlos Santana cung đat đuoc thanh tich nay. Nu nghe si đoat nhieu giai nhat trong mot nam la Beyonce, co đa gianh đuoc 6 giai Grammy nam 2010 va Adele, co cung gianh 6 giai Grammy nam 2012. 7 nu nghe si đa thang 5 giai Grammy trong mot nam. Đo la Lauryn Hill nam 1999, Alicia Keys nam 2002, Norah Jones nam 2003, Beyonce nam 2004, The Dixie Chicks nam 2007 va Amy Winehouse nam 2008,Billie Eilish nam 2020.
Nam 2020, Billie Eilish gianh đuoc 4 hang muc lon bao gom: Nghe si moi xuat sac, Album cua nam, Ban thu am cua nam va Ca khuc cua nam va tro thanh nguoi tre nhat trong lich su đat cung luc bon giai thuong nay. Adele gianh giai Nghe si moi xuat sac nhat trong nam 2009 va ba giai khac vao nam 2012 va 2017. Ca si Norah Jones đoi khi cung đuoc coi đat thanh tich nay nhung thuc ra ca khuc "Don't Know Why" đoat giai "Bai hat cua nam" khong phai do co sang tac. Nam 1997 LeAnn Rimes đoat giai "Nghe si moi xuat sac nhat" khi co moi 14 tuoi, pha ky luc cua David L. Cook khi anh cung đoat giai nay nam 16 tuoi. Nghe si đoat nhieu giai "Trinh dien giong nu R&B xuat sac nhat la "Nu hoang nhac Soul" Aretha Franklin, co đa 11 lan gianh giai Grammy o hang muc nay, trong đo 8 giai co đat đuoc trong 8 nam lien tiep.


Chi trich Giai Grammy nhan đuoc nhung loi chi trich tu cac nghe sy va nha bao am nhac khac nhau.
Khi Pearl Jam đoat giai Grammy trong hang muc Trinh dien Hard Rock xuat sac nhat nam 1996, ca si chinh cua nhom Eddie Vedder binh luan tren san khau: "Toi khong biet no co y nghia gi". Hansard, lanh đao cua nhom nhac rock Ailen The Frames, tuyen bo trong nam 2008 ong noi ong khong quan tam đen viec tham du buoi le nam đo, mac du ong đa đuoc đe cu cho hai giai thuong khac nhau. Maynard James Keenan, ca si chinh cua Metal Tool Tool, đa khong tham du le trao giai Grammy đe nhan mot trong nhung giai thuong cua ho. Ong giai thich ly do cua ong: "Toi nghi rang Grammy la khong gi khac hon la mot may quang cao khong lo cho nganh cong nghiep am nhac".
Ho cung bi chi trich vi đa trao giai hoac chi đinh nhieu album thanh cong ve thuong mai hon la cac album thanh cong ve mat kinh te. Nam 1991, Sinead O'Connor tro thanh nghe sy đau tien tu choi Grammy, tay chay le trao giai sau khi đuoc đe cu giai Thu am cua nam, Nu ca si trinh dien pop xuat sac nhat va Trinh dien Nhac Alternative hay nhat. Co noi ly do cua co la đen tu chu nghia thuong mai cuc đoan cua Grammy.
Trong nam 2011, nha bao Randall Roberts cua thoi bao Los Angeles Times chi trich viec loai bo My Beautiful Dark Twisted Fantasy cua Kanye West khoi đe cu hang muc Album cua nam cho giai Grammy lan thu 54.
Trong mot bai bao cua Time, nha bao Toure cung đap lai loi khen ngoi va bay to su khong hai long chung voi cac giai thuong, noi rang "Toi hieu Grammy la cai gi. Toi chua bao gio phan biet đuoc logic xung quanh viec ai đuoc đe cu hay ai khong đe cu ve su nham lan xung quanh nhung gi lam cho cac quyet đinh cua Grammy trong tuan nay, khi cu soc cua nhieu nguoi, nhat la kiet tac My Beautiful Dark Twisted Fantasy cua Kanye la khong đuoc đe cu giai Grammy cho Album cua nam ".


Truyen hinh va ty suat nguoi xem = Truyen hinh =
Truoc khi phat song Grammy truc tiep lan đau tien vao nam 1971 tren ABC, hang loat cac chuong trinh đac biet đuoc quay hang nam trong nhung nam 1960 đuoc goi la Thu am xuat sac nhat đuoc phat song tren NBC. Le trao giai Grammy đau tien đuoc ghi hinh phat vao đem 29 thang 11 nam 1959, nhu mot tap cua chuong trinh NBC Sunday Showcase. Cho đen nam 1971, le trao giai đa đuoc to chuc o New York va Los Angeles. Pierre Cossette đa mua ban quyen phat song buoi le tu Vien Han lam Khoa hoc va Nghe thuat Thu am Quoc gia va phat song chuong trinh truyen hinh truc tiep đau tien. CBS đa mua lai ban quyen vao nam 1973 sau khi đua buoi le đen Nashville, Tennessee; giai thuong Am nhac Hoa Ky đa đuoc mua lai boi ABC (do Dick Clark sang lap).
Vien han lam thong bao vao ngay 21 thang 6 nam 2011 rang ho đa đat đuoc mot thoa thuan moi voi CBS đe giu cac giai thuong tren mang trong 10 nam nua. La mot phan cua hop đong moi, mang luoi cung co the phat song "đe cu đac biet" vao tuan cuoi cung cua thang 11 khi ma nhung nguoi đuoc đe cu đuoc phat hanh trong chuong trinh đac biet danh rieng cho CBS (mac du no khong đuoc thuc hien vao nam 2017). Bat đau tu nam 2006, so luong nguoi xem đa đuoc tinh vao truc tiep.
Cac giai Grammy thuong đuoc to chuc vao Chu Nhat thu hai cua thang 2 (ngoai tru ngay 14 thang 2 la ngay Valentine, bat cu khi nao ngay 14 thang 2 roi vao ngay chu nhat thi giai Grammy đuoc doi vao ngay 15 thang 2) hoac đuoc to chuc vao ngay cuoi cung Chu nhat cua thang Gieng trong nhung nam ma The van hoi mua đong dien ra.


= Ty suat nguoi xem theo nam =


Chu thich Lien ket ngoai Website chinh thuc 
Nguoi đoat giai Grammy tai Grammy.com (co the tim kiem du lieu)
CBS: Grammys Chuong trinh phat song chinh thuc cho Grammy