Ngay thuong binh - liet si (ngay 27 thang 7) la ngay le ki niem đuoc to chuc hang nam nham tuong niem ve nhung nguoi thuong binh, liet si cua nuoc Cong hoa Xa hoi chu nghia Viet Nam. Ngay le nay đuoc ghi nhan nhu la mot bieu hien cua truyen thong uong nuoc nho nguon, đen on đap nghia, an qua nho ke trong cay o Viet Nam. Trong ngay nay, chinh quyen cac cap, cac đoan the ma trong tam la Hoi cuu chien binh to chuc nhieu hoat đong soi noi, ram ro, chu yeu la viec cac ca nhan, to chuc, nha chuc trach tham va tang qua cho cac gia đinh cuu chien binh, thuong binh, liet si, dang huong tri an tai cac nghia trang liet si.


Boi canh Sau Cach mang thang Tam 1945, nuoc Viet Nam Dan chu Cong hoa ra đoi nhung nguoi Phap đa quay lai xam luoc Đong Duong. Khi vao thay the quan đoi Tuong Gioi Thach o Bac Bo, quan đoi Phap va Chinh quyen Viet Nam Dan chu Cong hoa đa co nhung vu đung đo voi nhau voi nhung thiet hai ve tinh mang cho nhung nguoi linh, đac biet la ve phia Viet Nam. Đe gop phan xoa diu noi đau mat mat cua gia đinh cua nhung nguoi đa chet, Chinh phu Viet Nam dan chu cong hoa đa thuc hien nhieu hinh thuc đe bu đap nhung thiet hai nay. Cac hoat đong van đong thanh lap mot to chuc co ten goi la Hoi giup binh si tu nan đuoc xuc tien
Đau nam 1946, Hoi giup binh si tu nan (sau đo đoi ten Hoi giup binh si bi thuong) đuoc thanh lap o Thuan Hoa (Binh Tri Thien) o Ha Noi va mot so noi khac. Chu tich Ho Chi Minh đuoc moi lam hoi truong danh du cua hoi nay. Chieu ngay 28 thang 5 nam 1946, Hoi Giup binh si bi nan to chuc mot cuoc noi chuyen quan trong tai Nha hat lon Ha Noi tai thanh pho Ha Noi va  Chu tich Ho Chi Minh đa toi tham du. Chieu ngay 11 thang 7 nam 1946, cung tai Nha hat nay đa co mot buoi quyen gop quan ao, giay mu cho binh linh o ngoai chien truong, mo đau cuoc van đong mua đong chien si. Tai đay, Chu tich Ho Chi Minh đa coi chiec ao ret đang mac đe tang binh si.
Ngay 19 thang 12 nam 1946, cuoc khang chien toan quoc bung no. Chien tranh lan rong ra nhieu vung. So nguoi bi thuong va chet tang len nhanh chong do su chenh lech ve trang bi vu khi cung nhu nhung chien thuat chien đau. Đoi song cua binh linh luc đo, nhat la nhung binh si bi thuong gap nhieu kho khan, thieu thon do tinh canh kho khan cua Chinh phu Viet Nam bay gio. Truoc yeu cau đo, cung voi viec keu goi giup đo thuong binh gia đinh tu si, vao nam 1947 Chu tich Ho Chi Minh đa ky Sac lenh so 20/SL ngay 16 thang 2 nam 1947 Quy đinh che đo huu bong thuong tat va tien tuat tu si. Đay la van ban phap quy đau tien khang đinh vi tri quan trong cua cong tac thuong binh liet si đoi voi cuoc chien tranh cua Viet Nam.


Ra đoi Đe chi đao cong tac thuong binh tu si trong ca nuoc, ngay 26 thang 2 nam 1947, Phong thuong binh thuoc Chinh tri Cuc, quan đoi quoc gia Viet Nam đuoc thanh lap. Đau thang 7 nam 1947 Ban Van đong to chuc Ngay Thuong binh toan quoc cung đuoc thanh lap. Cung thoi gian nay, tai xom Ban Co, thi tran Hung Son, huyen Đai Tu, tinh Thai Nguyen, cac đai bieu Tong bo Viet Minh, Trung uong Hoi Phu nu cuu quoc, Trung uong Đoan Thanh nien cuu quoc, cuc Chinh tri Quan đoi quoc gia Viet Nam, Nha Thong tin tuyen truyen va mot so đia phuong đa du mot cuoc hop do cuc Chinh tri Quan đoi quoc gia Viet Nam to chuc.
Noi dung cuoc hop la thuc hien chi thi cua Chu tich Ho Chi Minh chon ngay ky niem Thuong binh Liet si va bao ve cong tac thuong binh liet si. Tai cuoc hop nay, theo đe nghi cua đai dien Chinh tri Cuc quan đoi Quoc gia Viet Nam, sau khi can nhac nhieu mat, hoi nghi nhat tri đe nghi Trung uong lay ngay 27 thang 7 nam 1947 lam ngay thuong binh liet si – ngay toan dan cung the hien đao ly uong nuoc nho nguon va cac đai bieu đa nhat tri chon ngay 27 thang 7 hang nam la ngay Thuong binh toan quoc la dip đe dan chung to long hieu nghia bac ai va to long yeu men thuong binh.
Ngay 27 thang 7 nam 1947, Ngay thuong binh toan quoc, mo đau bang cuoc mit tinh quan trong đa đuoc dien ra tai xa Hung Son, huyen Đai Tu tinh Thai Nguyen (phia Viet Nam cho biet co khoang 2.000 nguoi tham gia). Tai đay Ban to chuc đa cu đai dien Chinh tri Cuc Quan đoi Quoc gia Viet Nam trinh trong đoc thu cua Ho Chi Minh gui cho Ban Thuong truc cua Ban To chuc ngay thuong binh toan quoc. Ho Chi Minh cung đa gui tang mot chiec ao lua, mot thang luong va mot bua an cua nhan vien trong Phu Chu tich.
Trong thu, Chu tich Ho Chi Minh co viet:

Tiep đo, nhan ngay 27 thang 7 nam 1948, Chu tich Ho Chi Minh cung co loi keu goi:

Tu đo, đen ngay 27 thang 7 hang nam, trong thoi gian cam quyen, Ho Chi Minh đeu gui thu tham hoi, đong vien cac thuong binh, gia đinh liet si va nhac nho moi nguoi phai "biet on va het long giup đo" thuong binh, gia đinh liet si. Tu nam 1947, ngay Thuong binh đuoc to chuc thuong ky hang nam. Nam nao vao dip nay, Chu tich Ho Chi Minh cung co thu va qua gui cho cac thuong binh va cac gia đinh liet si. Thang 7 nam 1954 sau tran Đien Bien Phu voi thang loi to lon kem theo thuong vong nang ne, Chinh phu Viet Nam dan chu cong hoa đac biet quan tam giai quyet van đe binh si, gia đinh liet si va cong tac thuong binh. Va tu nam 1955, ngay 27 thang 7 hang nam đuoc đoi thanh ngay Thuong binh Liet si.
Nhan dip ki niem 50 nam ngay thuong binh liet si, ngay 27 thang 7 nam 1997, tai xom Ban Co, xa Hung Son, huyen Đai Tu, tinh Thai Nguyen, noi chung kien su ra đoi cua ngay Thuong binh toan quoc, Bo Lao đong - Thuong binh va xa hoi cung Uy ban nhan dan tinh Thai Nguyen đa khanh thanh khu ky niem 27/7 va dung bia ky niem voi noi dung đuoc khac tren bia: Noi đay, ngay 27 thang 7 nam 1947, 300 can bo, bo đoi va đai dien cac tang lop nhan dan đia phuong hop mat nghe cong bo buc thu cua Bac Ho, ghi nhan su ra đoi cua ngay Thuong binh, liet si. Cung noi nay, vao dip ki niem 50 nam ngay thuong binh liet si (ngay 12 thang 7 nam 1997) đa đuoc Nha nuoc Viet Nam cong nhan la di tich lich su.


Hoat đong Hang nam vao ngay 27 thang 7, o Viet Nam dien ra nhieu hoat đong long trong đe ky niem ngay Thuong binh Liet si. Trong dip nay, cac nha lanh đao trung uong, đia phuong đi tham, tang qua cho cac gia đinh thuoc dien chinh sach, thap huong, tao mo cac liet si tai cac nghia trang quoc gia va đia phuong, to chuc nhieu chuong trinh van nghe ky niem…
Theo quy đinh cua phap luat Viet Nam hien hanh thi muc tien tang qua cho cac đoi tuong chinh sach vao ngay 27/7 hang nam đuoc quy đinh rat cu the. Theo đo co hai muc chi co ban gom:
Muc 400.000 VNĐ: Muc chi nay đuoc ap dung đoi voi cac đoi tuong gom:

Ba me Viet Nam anh hung đang huong tro cap uu đai hang thang.
Than nhan liet si đang huong tro cap tuat nuoi duong hang thang.
Thuong binh, benh binh, nguoi huong chinh sach nhu thuong binh bi suy giam kha nang lao đong do thuong tat, benh tat tu 81% tro len (bao gom ca nhung thuong binh loai B đuoc cong nhan tu truoc ngay 31 thang 12 nam 1993) đang đuoc huong tro cap uu đai hang thang.
Nguoi hoat đong khang chien bi nhiem chat đoc hoa hoc suy giam kha nang lao đong tu 81% tro len đang huong tro cap uu đai hang thang.
Muc 200.000 Viet Nam đong: Muc nay đuoc ap dung đoi voi cac đoi tuong la:

Thuong binh, benh binh, nguoi huong chinh sach nhu thuong binh bi suy giam kha nang lao đong do thuong tat, benh tat tu 80% tro xuong (bao gom ca nhung thuong binh loai B đuoc cong nhan tu truoc ngay 31 thang 12 nam 1993) đang đuoc huong tro cap uu đai hang thang.
Thuong binh đang huong che đo mat suc lao đong.
Đai dien than nhan chu yeu cua liet si (bo, me, vo, chong, con, nguoi co cong nuoi duong liet si).
Nguoi hoat đong khang chien nhiem chat đoc hoa hoc suy giam kha nang lao đong tu 80% tro xuong đang huong tro cap uu đai hang thang.


Xem them Ba me Viet Nam anh hung
Nghia trang liet si Truong Son
Nghia trang Hang Duong
Nghia trang liet si Rung Sac
Nha tu Lao Bao
Nha tu Con Đao
Nha tu Phu Quoc


Chu thich