Giao su, Tien si, Nha giao Nhan dan Hoang Trong Phien (sinh ngay 2 thang 1 nam 1934 - mat ngay 16 thang 7 nam 2022), la mot giao su chuyen nganh ngon ngu hoc, nguyen giang vien cua Khoa Ngu Van, Truong Đai hoc Tong hop Ha Noi, sau nay la Khoa Ngon ngu hoc, Truong Đai hoc Khoa hoc Xa hoi va Nhan van; nguyen chu nhiem Khoa Viet Nam hoc va Tieng Viet (tien than la To Viet ngu, Truong Đai hoc Tong hop Ha Noi), Truong Đai hoc Khoa hoc Xa hoi va Nhan van, Đai hoc Quoc gia Ha Noi.


Tieu su Theo ho so vien chuc, Hoang Trong Phien sinh nam 1934 tai lang Khue Bac, nay la phuong My An, quan Ngu Hanh Son, thanh pho Đa Nang. Tuy nhien theo đung nam sinh thuc te, ong sinh ngay 2 thang 1 nam 1932.
Thuo nho Hoang Trong Phien hoc tap tai que nha. Trong nhung nam cuoi cua cuoc khang chien chong Phap, ong roi gia đinh len Chien khu Trung Man, huyen Hoa Vang, Đa Nang, vua hoc tap vua tham gia cong tac khang chien, la mot hoc sinh cua Truong cap III Le Khiet.
Nam 1954, sau ngay Hiep đinh Geneve đuoc ky ket, Hoang Trong Phien tap ket ra Bac va va đuoc cu đi hoan thien not chuong trinh hoc bac pho thong o Khu hoc xa Trung uong, Nam Ninh, Trung Quoc. Ve nuoc nam 1956, ong tro thanh mot trong nhung sinh vien khoa đau (K1) cua Khoa Ngu van, Truong Đai hoc Tong hop Ha Noi, lan luot lam Bi thu Lien chi đoan roi Bi thu Đoan thanh nien đau tien cua Truong Đai hoc Tong hop Ha Noi (tu nam 1959 đen 1962).
Tot nghiep Khoa Ngu Van nam 1959, Hoang Trong Phien đuoc giu lai lam can bo tai Đai hoc Tong hop Ha Noi. Mong muon cua ong la giang day va nghien cuu van hoc Trung Quoc, nhung co duyen đua ong đen voi giang day va nghien cuu ngon ngu hoc, mot chuyen nganh khoa hoc xa hoi con kha moi me thoi ky bay gio.
Nam 1964, ong sang lam nghien cuu sinh tai Đai hoc Tong hop Moskva, Lien Xo, va hoan thanh xuat sac luan an tien si ngon ngu hoc viet bang tieng Nga sau 4 nam đuoc đao tao, vao nam 1968.
Tro ve nuoc, Hoang Trong Phien giang day, nghien cuu tai Khoa Ngu Van, Đai hoc Tong hop Ha Noi, la nguoi mo đau viec đua vao nghien cuu o Viet Nam cac van đe ve ban phu to, cau tao tu, phong cach hoc, cu phap hoc... Tu nam 1971 đen 1973, Hoang Trong Phien la Chu nhiem Bo mon Ngon ngu hoc thuoc Khoa Ngu van, Đai hoc Tong hop Ha Noi.
Nam 1968, Đai hoc Tong hop Ha Noi thanh lap Khoa Tieng Viet đe đap ung nhiem vu đao tao tieng Viet va van hoa Viet Nam cho hoc vien nuoc ngoai, Hoang Trong Phien la mot trong nhung nguoi đat nen mong cho khoa va tro thanh chu nhiem đau tien cua khoa nay, va đam nhiem cuong vi giai đoan tu nam 1973 đen nam 1984.
Tu nam 1989 đen 1992, Hoang Trong Phien la giao su giang day tai truong Đai hoc Ngoai ngu Tokyo, Nhat Ban. Ong đuoc cong nhan chuc danh Giao su nam 2000. Sau 41 nam lien tuc cong tac, Giao su Hoang Trong Phien ve nghi che đo nam 2000 va van tiep tuc nghien cuu, dich thuat, giang day thinh giang, tham gia cac hoi thao, toa đam khoa hoc, huong dan nghien cuu sinh, hoc vien cao hoc cho đen tan nhung nam cuoi đoi. Giao su Hoang Trong Phien tu tran vao hoi 22 gio 50 phut ngay 16 thang 7 nam 2022 (tuc ngay 18 thang 6 nam Nham Dan) huong tho 88 tuoi.


Su nghiep La mot trong nhung nha ngon ngu hoc the he đau cua Viet Nam đuoc đao tao bai ban ve chuyen nganh nay, trong hon nua the ky cong hien cho su nghiep nghien cuu va giang day ngon ngu hoc, Giao su Hoang Trong Phien đa đe lai nhieu cong trinh nghien cuu gia tri; đao tao thanh cong hang nghin cu nhan, thac si, tien si, trong đo nhieu hoc tro tro thanh nhung nha khoa hoc tai danh, nhung nha giao xuat sac cong tac trong va ngoai nuoc; la giao su thinh giang cua nhieu truong đai hoc trong nuoc va tren the gioi. Nhung ai co may man đuoc hoc, đuoc cong tac cung ong đeu co an tuong sau sac ve mot nha khoa hoc tai gioi, co kien thuc uyen tham va tai hoa.
Giao su Hoang Trong Phien khong chi la mot nha ngu phap hoc noi tieng ma con đuoc biet đen voi tu cach la nguoi đat nen mong bo mon day tieng Viet cho nguoi nuoc ngoai o Viet Nam.


Cong trinh = Đe tai nghien cuu =
Gioi thieu vai net ve van hoc no dich, đoi truy vung đo thi mien Nam Viet Nam/Cac nuoc A Phi, So 2, 1966.
Cac phuong thuc rut gon tu trong tieng Viet hien đai. Hoi nghi Khoa hoc nghien cuu sinh Chau A, Vien Han lam Khoa hoc Lien Xo. 1968.
Cach phan tich thanh phan cau tieng Viet hien đai. Thong bao ngu van, Đai hoc Tong hop Ha Noi, 1970.
Chuan muc ngon ngu va bat bien the bien the chuc nang. Hoi thao Khoa hoc Khoa Tieng Viet, 1972.
Chuong trinh ngon ngu hoc đai cuong. Bo Đai hoc, 1973.
Ngon ngu xa hoi hoc va phuong phap mieu ta cac hien tuong ngon tu. Thong bao khoa hoc, Đai hoc Tong hop Ha Noi, 1973-1974.
Đon vi thuan thuc trong viec day ngu phap tieng Viet. Tap chi Ngon ngu, so 4, 1974.
Cu phap tu tu cua Bac Ho. Phong cach tieng Viet. Đai hoc Tong hop Ha Noi, 1974.
Tieng Viet va viec day tieng Viet. Thong bao khoa hoc, Đai hoc Tong hop Ha Noi, 1974.
Cac ket cau cu phap trong cac tieu đe bao chi Viet Nam. Ngon ngu hoc, so 2, 1975.
Cac con đuong toi uu trong viec day tieng Viet cho nguoi nuoc ngoai. Hoi thao Khoa hoc Khoa Tieng Viet, 1975.
Nhan xet trang ngu trong tieng Viet. Tap chi Ngon ngu, 1975.


= Giao trinh, sach chuyen khao, sach tham khao =
Cach mieu ta he thong cu phap cac kieu cau co ban tieng Viet. Bo Giao duc, 1969.
Kien truc tu phai sinh tieng Viet. Ngon ngu Đong Nam A. Nha xuat ban Khoa hoc Mac Tu Khoa, 1970.
Ngon ngu hoc dan luan (dich tu tieng Nga), 1970.
Ngon ngu hoc đai cuong. Bo Đai hoc, 1970-1972.
Chuc nang cua ngon ngu. Bo Đai hoc, 1971-1972.
Phong cach hoc tieng Viet hien đai. Khoa Tieng Viet, 1973.
Ly thuyet ngu phap tieng Viet, 1976.
Phong cach hoc tieng Viet hien đai, 1976.
Cu phap tieng Viet, 1980.
Co so ngon ngu hoc va tieng Viet (chu bien), 1990.
Ngu nghia va cau truc ngon ngu (dich tu tieng Nga), 1996.


Phong tang Giao su Hoang Trong Phien đuoc Nha nuoc Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam phong tang danh hieu Nha giao uu tu nam 1996, danh hieu Nha giao nhan dan nam 2008.
Huan chuong Khang chien hang Ba, Huan chuong Khang chien hang Nhat.
Huan chuong Lao đong hang Ba.
Huy chuong Vi the he tre.
Ky niem chuong Vi su phat trien Đai hoc Quoc gia Ha Noi.
Huy hieu 70 nam tuoi Đang.


Chu thich Lien ket ngoai "Tieu su GS.TS Hoang Trong Phien". Khoa Ngon ngu hoc, Truong Đai hoc Khoa hoc Xa hoi va Nhan van, Đai hoc Quoc gia Ha Noi. Truy cap ngay 1 thang 5 nam 2023.
Nguyen Minh Tuong (ngay 19 thang 7 nam 2022). "GS.NGND Hoang Trong Phien: Tam hon xanh, mai toc bac". Đai hoc Quoc gia Ha Noi. Truy cap ngay 1 thang 5 nam 2023.
Pham Mai (ngay 17 thang 7 nam 2022). "Giao su ngon ngu hoc Hoang Trong Phien đa roi xa coi tam". Vietnamplus. Truy cap ngay 1 thang 5 nam 2023.