Thoi ky Bac thuoc lan thu tu hay con goi la thoi Minh thuoc trong lich su Viet Nam bat đau tu nam 1407 khi đe quoc Minh đanh bai nha Ho-Đai Ngu va cham dut nam 1427 khi Le Loi đanh đuoi đuoc quan Minh ra khoi bo coi, gianh thang loi hoan toan trong cuoc khoi nghia Lam Son. Thoi ky thuoc Minh chi keo dai 20 nam.


Lich su = Nha Minh xam luoc Đai Ngu =

Trong nhung nam đau thanh lap trieu Minh, Minh Thai To Chu Nguyen Chuong đa cong khai chinh sach hoa hoan voi cac quoc gia nho, giap bien gioi voi Trung Quoc. Tham chi, Minh Thai To con đat ra danh sach cac nuoc ma Trung Quoc khong đuoc chinh phat trong chinh sach Bat chinh chu di quoc danh (不征諸夷國名 - Cac nuoc man di khong nen đanh). Nuoc Đai Viet (ma "Thien trieu" Trung Quoc quen goi la An Nam) đuoc đat đau tien trong cac nuoc huong tay nam Trung Quoc.
Tai Đai Viet, cuoi the ky XIV nha Tran sa sut, Phu chinh Thai su Ho Quy Ly dan dan kiem soat ca trieu đinh, đua ra nhieu bien phap thanh trung nhung nguoi trung thanh voi trieu Tran. Le Quy Ly đoi ho Ho, soan ngoi nha Tran, len lam vua nam 1400, đat ten nuoc la Đai Ngu, bat đau thuc hien nhieu cai to trong he thong chinh tri va xa hoi. Tuy nhien, do thuc hien qua nhieu thay đoi trong thoi gian ngan, lai khong đuoc nhieu cuu than nha Tran cung nhu dan chung ung ho, lai them tinh hinh kinh te va xa hoi suy yeu vi nhieu nguyen nhan, nen đat nuoc roi vao khung hoang.
Nhan co hoi Đai Ngu xay ra loan, sau mot loat tham do tinh hinh, nam 1406, Minh Thanh To Chu Đe dung chieu bai "phu Tran diet Ho", sai hai tuong Han Quan, Hoang Trung đem 10 van quan Quang Tay xam luoc Đai Ngu, đanh tieng la đua Tran Thiem Binh ve lam vua (thuc ra nguoi nay gia mao la ton that nha Tran). Quan Đai Ngu đon đanh o bien gioi, quan Minh thua tran chay ve. Vua Ho Han Thuong bat xu lang tri Tran Thiem Binh. Cuoi nam nay Minh Thanh To lai sai Truong Phu va Moc Thanh đem 80 van quan đanh Đai Ngu. Quan Đai Ngu do Thuong hoang Ho Quy Ly, Hoang đe Ho Han Thuong chi huy nhanh chong that bai hoan toan vao giua nam 1407. Ca Ho Quy Ly va Ho Han Thuong bi bat ve Trung Quoc, Đai Ngu bi sap nhap vao lanh tho Đai Minh. Nuoc Viet bi Trung Quoc đo ho tro lai sau 500 nam đoc lap tu chu.
Tuong Minh la Truong Phu xui giuc mot so nguoi Viet đen truoc quan doanh xin đuoc tro lai lam quan huyen cua nha Minh vi nha Tran đa tuyet tu. Minh Thanh To nhan đo đoi goi Đai Ngu thanh quan Giao Chi voi cac bo phan Giao Chi đo chi huy su ti (交址都指揮使司), Giao Chi đang xu thua tuyen bo chinh su ti (交址等處承宣布政使司), Giao Chi đang xu đe hinh an sat su ti (交址等處提刑按察使司). Kinh đo Thang Long truoc đay đoi goi la thanh Đong Quan.


= Khang chien chong Minh =

Ngay khi nha Ho that bai, đa co nhieu phong trao chong Minh bat đau noi len. Trong cac phong trao chong Minh, lon nhat la su noi day cua nha Hau Tran va khoi nghia Lam Son cua Le Loi.
Giua nam 1407, nhan dan huyen Đong Lan va Tra Thanh thuoc Dien Chau noi day pha nguc, giet huyen quan. Truong Phu va Tran Huc mang quan vao dep.
Tai chau That Nguyen (Lang Son), dan toc ban đia lap can cu chong Minh. Truong Phu sai Cao Si Van đi đanh, đen chau Quang Nguyen (Cao Bang) thi bi quan khoi nghia giet chet. Sau Truong Phu phai Trinh Duong tang vien moi thang đuoc.
Thang 11 nam 1407, Pham Chan noi day, lap Tran Nguyet Ho - mot nguoi tu xung la tong that nha Tran - lam vua o Binh Than. Tuy nhien chi sau mot thoi gian ngan, Tran Nguyet Ho bi bat, Pham Chan tron thoat va gia nhap cuoc khoi nghia cua nha Hau Tran.
Du ban đau lay chieu bai "Phu Tran diet Ho" nhung thuc chat sau đo nha Minh lai sai lung bat con chau nha Tran. Su noi day cua nha Hau Tran bat đau tu cuoi nam 1407 voi su kien Tran Ngoi len ngoi Hoang đe, đat nien hieu Gian Đinh. Quan Hau Tran đa lam chu tu Thuan Hoa tro ra, tien ra bac va đanh bai 10 van quan Minh do Chinh di tuong quan Moc Thanh, Binh bo Thuong thu Luu Tuan chi huy trong tran Bo Co cuoi nam 1408. Nhung sau đo hiem khich trong noi bo khien luc luong bi suy yeu nghiem trong. Quan Minh bat đuoc vua Gian Đinh mang ve giet. Chau Gian Đinh la Tran Quy Khoang (Hoang đe Trung Quang) tiep tuc lanh đao cuoc khang chien. Nam 1413, sau tran thu hung đam mau o kenh Sai Gia (Thuan Hoa), vua Trung Quang va cac tuong linh tu sat. Nha Hau Tran cham dut.
Cung thoi gian nha Hau Tran noi len, trong nam 1407 - 1408 con co cac phong trao nho le khac nhu Chu Su Nhan o An Đinh (Thai Nguyen), Tran Nguyen Khoang, Nguyen Đa Bi o Thai Nguyen, Tran Nguyen Thoi o Tam Đai (Phu Tho), Tran Nguyet Ton o Đong Loi... Do cac cuoc khoi nghia nay quy mo nho, khong lien ket đuoc voi nhau nen nhanh chong bi dep.
Tu cuoi nam 1409, khi Trung Quang Đe len ngoi, co them nhieu cuoc khoi nghia khac. Hoang Cu Liem tung bi quan Minh đanh bai, bo tron lai noi day. Thiem Huu va Ong Nguyen day quan o Lang Giang. Bui Quy Thang, Nguyen Khac Chan, Nguyen Tra, Duong The Chan va Ong Lao noi len o Thai Nguyen. Ngoai ra o Thai Nguyen con co quan khoi nghia "ao đo" hoat đong manh trong vung rung nui vao thuong du Thanh Hoa, Nghe An.
Đong Mac khoi nghia o Thanh Hoa, bat song đuoc tuong Minh la Ta Đich va buoc Vuong Tuyen tu van. Tai Thanh Oai (Ha Noi) co khoi nghia Le Nhi. Le Nhi bat giet cha con tuong Lu Vuong va chiem giu Tu Liem.
Nam 1410, Nong Van Lich khoi nghia o Lang Son, giet đuoc nhieu quan Minh. Hang tuong nguoi Viet la Mac Thuy mang quan len dep bi trung ten tu tran.
Sang nam 1411, Truong Phu đuoc lenh mang quan sang tiep vien cho Moc Thanh đe dep cac phong trao chong đoi cua nguoi Viet mot lan nua. Nha Minh huy đong quan 6 Đo ty Tu Xuyen, Quang Tay, Giang Tay, Ho Quang, Van Nam, Quy Chau va 14 ve tien sang.
Sau khi dep đuoc nha Hau Tran, quan Minh quay sang dep cac cuoc khoi nghia nho khac. Luc nay nha Minh cho rang su binh đinh o Giao Chi co ban đa hoan thanh, nen đieu Truong Phu cung mot phan lon đao quan vien chinh ve nuoc. Viec đanh dep va chiem giu đuoc giao lai cho cac đao quan phan nhieu gom binh linh mo ban xu va co cac chi huy la nguoi Viet. Đay co le la ly do su chiem đong cua nha Minh nhanh chong sup đo khi cac binh linh nguoi Viet nay noi day hoac huong ung cac cuoc noi day sau nay.
Em Trung Quang Đe la Tran Quy Tam thu thap tan quan Hau Tran khoi binh. Mot tong that khac cung co ten la Tran Nguyet Ho (khong phai Tran Nguyet Ho khoi nghia o Binh Than nam 1407) cung noi day. Mot vai canh quan nho khac huong ung nhu Nguyen Tong Biet, Hoang Thiem Huu. Toi nam 1415, hau het cac canh quan khoi nghia bi dep, chi con vai phong trao voi quy mo hep va khong anh huong toi su cai tri cua nha Minh nhu Tran Quy Tam o Tinh An (Quang Ninh), Nguyen Tong Biet o Ha Hong,...
Tu nam 1417 tro đi, mot loat cac cuoc khoi nghia moi lai bung len, lan nay cuon hut ca cac quan lai nguoi Viet von cong tac, hoac đau hang nha Minh truoc kia. Nam 1417, tong binh Ly Ban đanh dep hai cuoc khoi nghia lon. Đen nam 1418, hai cuoc khoi nghia moi lai bung phat. Theo Dreyer, đot khoi nghia nay trung voi thoi ky nha Minh mo rong xay cat tai Bac Kinh va phat trien ham đoi hai hanh vien chinh Nam A. Viec xay cat va đong thuyen đoi hoi mot luong lon nhan luc vat luc, đac biet la go tot, ma nguon cung cap tu noi đia Trung Quoc đa giam sut. Viec quan lai nha Minh, nhu hoan quan Ma Ky, tang suu dich, vo vet nguyen lieu, don ganh nang khai thac go len cac tinh moi chiem đuoc nhu Giao Chau co le đa lam bung phat su bat man cua dan chung, va ca quan lai nguoi Viet, dan đen mot lan song chong đoi nua.


= Khoi nghia Lam Son =
Nam 1418, Le Loi day binh, bat đau khoi nghia o Lam Son. Thoi gian đau, quan Lam Son gap nhieu kho khan o vung nui Thanh Hoa. Tu nam 1424, quan Lam Son thay đoi chien thuat: tien vao Nghe An, giai phong toan bo vung đat phia nam. Sau đo Le Loi tien ra bac, đanh bai cac đao quan so tai va 4 đao quan vien binh lan luot sang tu nam 1426 đen 1427.
Cuoi cung, tuong nha Minh la Vuong Thong phai xin giang hoa, rut quan ve nuoc. Nguoi Viet gianh lai quyen đoc lap tu chu sau 20 nam. Le Loi len ngoi vua, lap ra nha Hau Le.


Chinh sach cai tri = Hanh chinh =
 
Nam 1408, nha Minh kiem soat đuoc dan so 3.120.000 nguoi, nguoi "man" 2.087.500 nguoi thi sau 10 nam chi con quan ly đuoc 162.558 ho voi 450.288 nhan khau.
Quan Giao Chi đuoc thiet lap bo may cai tri giong nhu cac đon vi hanh chinh cua nha Minh khi đo, gom co 3 ty (Tam ty) truc tiep thuoc vao trieu đinh Yen Kinh (sau nay đoi thanh Bac Kinh):

Giao Chi đo chi huy su ti (交址都指揮使司) phu trach quan chinh.
Giao Chi đang xu thua tuyen bo chinh su ti (交址等處承宣布政使司) phu trach dan su va tai chinh.
Giao Chi đang xu đe hinh an sat su ti (交址等處提刑按察使司) phu trach tu phap.

Cac quan chanh, pho cac ty đeu la nguoi phuong Bac sang. Mot so nguoi Viet đuoc trong dung vi co cong voi nha Minh nhu Nguyen Huan, Mac Thuy, Luong Nhu Hot, Tran Phong, Đo Duy Trung…
Đe duy tri bo may cai tri, nam 1407, nha Minh thiet lap cac ve quan (5.000 quan) ban xu, gom Ta, Huu, Trung đong trong thanh Đong Quan, Tien quan đong o phia bac song Phu Luong, va cac thien ho so (1.000 quan), đong đon o nhung noi xung yeu, nhu Thi Cau can hai thien ho so, Ai Luu mot thien ho so. Đat tai Xuong Giang mot ve, va Khau On (Lang Son ngay nay) mot ve quan canh giu. Trong đao quan vien chinh, 2.500 quan Quang Tay, 4.750 quan Quang Đong, 6.750 quan Ho Quang, 2.500 quan Triet Giang, 1.500 quan Giang Tay, 1.500 quan Phuc Kien, hon 4.000 quan Van Nam đuoc lenh o lai. Viec bat linh ban đia đuoc xuc tien đe ho tro quan Minh đong đon giu.
Cac tuong van, vo nha Minh o Giao Chi:

Nguoi Minh: gom co Truong Phu, Moc Thanh, Ly Ban, Vuong Thong, Tran Tri, Ly An, Phuong Chinh, Hoang Phuc, Lieu Thang
Nguoi Viet: gom co Nguyen Huan, Mac Thuy, Luong Nhu Hot, Tran Phong, Đo Duy Trung, Phan Lieu

Cao Hung Trung, tac gia sach An Nam chi cho biet: Nha Minh chia quan Giao Chi lam 17 phu la: 

Duoi 17 phu la 47 chau, 154 huyen, 1 ve, 13 so, 1 thuyen cho. Ngoai ra con co cac chau duoi quyen cac tho ty dan toc nhu Quang Nguyen (Cao Bang), Quy Hoa (Lao Cai-Yen Bai), Gia Hung (Hoa Binh-Son La), Ninh Hoa (Hoa Binh) va Chau Ninh Vien do Đeo Cat Han nam quyen mot cach đoc lap.  
Trong 17 phu, 4 chau tren, phu Thang Hoa thuc chat chi đat khong vi khi quan Minh tien đen Hoa Chau thi vua Chiem Thanh la Ba Đich Lai đa mang quan chiem lai nhung vung đat phai nop cho nha Ho truoc đay (nam 1402) la 4 chau Thang, Hoa, Tu, Nghia. Do đo tren thuc te nha Minh chi cai quan Giao Chi gom 16 phu, đia gioi phia nam chi đen Hoa Chau. Theo Minh thuc luc, ngay 16-4-1414, Truong Phu va Moc Thanh đa cho thiet lap 4 chau o Giao Chi la Thang, Hoa, Tu, Nghia va bao cho vua Chiem Thanh la Chiem Ba Đich Lai biet. 
Trong thoi ky tu 1408 đen 1413, Nha Hau Tran chu yeu lam chu tu Nghe An toi Thuan Hoa. Tu cuoi 1425, quan Lam Son cua Le Loi cung lam chu vung đat tu Thanh Hoa đen Thuan Hoa.  
Nam 1408, Truong Phu tau ve nha Minh: Giao Chi đong tay dai 1760 dam, nam bac dai 2700 dam.
Đe tang cuong quan ly Giao Chi, nam 1419, theo đe nghi cua Ly Ban, nha Minh to chuc lai he thong xa thon thanh ly va giap. Cu 10 ho thanh 1 giap do Giap truong đung đau; 110 ho thanh 1 ly, do ly truong đung đau. Tuong đuong voi ly, tai noi thanh goi la phuong, tai ngoai thanh goi la suong.
Chuc nang chinh cua Ly truong va Giap truong la thu thue cho chinh quyen đo ho. Ho thuong bi ep buc va đanh đap nen khi đuoc giao chuc đeu rat lo so.
Đe đam bao giao thong lien lac giua cac phu, chau, huyen cua Giao Chi voi Trung Quoc, nam 1415, nha Minh cho mo đuong thuy Vinh An, Van Ninh, đat tram tiep đon tan Kham Chau; đong thoi cho đat tram ngua đen thang phu Hoanh Chau. Tren toan đia ban Giao Chi co 374 nha tram, nhieu nhat la phu Giao Chau co 51 nha tram.


= Giao duc =
Nam 1407, khi moi chiem đuoc Giao Chi, nha Minh sai lung tim nguoi tai nang, co suc khoe, cac tho gioi bat mang ve Trung Quoc. Ket qua bat đuoc 7000 nguoi ve phuc vu cho trieu đinh nha Minh. Nhieu nguoi tai, nghe nhan cua Đai Viet bi bat đem sang Trung Hoa phuc dich cho Minh trieu, ma noi bat nhat con luu lai trong su sach nuoc nay phai ke đen cac vi Ho Nguyen Trung, Nguyen An... 
Tu nam 1410, nha Minh cho lap truong hoc o cac chau, phu, huyen theo quy che cua Trung Quoc. Đen nam 1417 co 161 truong hoc. Tuy mo truong nhung nha Minh khong to chuc cho nguoi Giao Chi thi ma chi đe lua chon cac nho sinh co hoc van đe sung vao le tuyen cong cho trieu đinh hang nam.


= Kinh te =
Nam 1407, sau khi đanh bai nha Ho, nha Minh đa vo vet mang sang phuong Bac 235,900 con voi, ngua, trau bo; thoc gao 13,6 trieu thach, thuyen be 8670 chiec, binh khi hon 2,5 trieu chiec .
Nham thuc hien nen thong tri lau dai, nha Minh khong ngung xay thanh luy, cau cong, đuong sa. Hang chuc van dan đinh tu 16 đen 60 tuoi phai ra cac cong truong voi che đo lao dich cuong buc va sinh hoat rat thieu thon.
Cac cong truong khai thac mo va mo ngoc trai cung nhieu nhan cong. Nhung nguoi tho phai lam viec trong đieu kien khac nghiet, nguy hiem đen tinh mang. 


 Dich benh  Cuoc xam lang cua quan Minh cong voi di dan o at tu Trung Hoa vao Đai Viet đa mang theo nhieu dich benh. Đai Viet su ky toan thu ghi chep: Nam Hung Khanh nam thu I (1407), nam ay đoi va dich benh, nhan dan khong cay cay đuoc, nguoi chet goi len nhau. Hung Khanh nam thu 3 (1409), nam nay đoi va dich benh con nang hon nam truoc.


 Thue khoa  Chinh sach thue khoa ma nha Minh ap dung voi Giao Chi la rat nang ne, trong đo co 2 ngach chinh la thue ruong đat va thue cong thuong nghiep. Nha Minh cu nhieu hoan quan sang Viet Nam đe tien hanh thu thap thue, cong gui ve kinh đo, đong thoi vo vet them chung ay nua cho rieng minh.. Cac vien quan nay tham lam đen đo chinh ban than Hoang đe nha Minh phai can thiep vao viec chi đinh quan lai sang Giao Chi. Vua Minh Nhan Tong phai bac viec Ma Ky tiep tuc muon đuoc bo nhiem quan ly viec thu vang, bac, tram huong, ngoc trai tai đay nam 1424.
Do thuong xuyen phai đoi pho voi nhung cuoc chong đoi cua nguoi Viet, pham vi kiem soat ruong đat cua nha Minh chi chu yeu o mien xung quanh Đong Quan.
Tu nam 1407 – 1413, nha Minh khong co kha nang quan ly ruong đat, so ngach khi tang khi giam khong on đinh. Ruong đat chi đuoc trung dung mot phan đe ban cap cho cac tho quan nguoi Viet thay cho luong. Đe cung ung luong thuc cho quan đoi, nha Minh khong trong cho vao nguon to thue ruong ma phai cho linh mo đon đien tu san xuat hoac dung hinh thuc trung thu đe vo vet.
Nam 1414, sau khi dep xong nha Hau Tran, nha Minh bat dan Viet ke khai so ruong đat trong rau, trung thu luong thuc, to tam va bat đau đinh ngach thue ruong. Tren danh nghia thi lay muc thu 5 thang tren 1 mau nhu thoi nha Ho, nhung bat dan tu khai khong 1 mau thanh 3 mau đe thu 3 phan thue. Do đo tren thuc te muc thu cao gap 3 lan nha Ho.
Ngoai thue ruong, con nhieu loai thue thu cong nghiep va thuong mai. Hang loat Ty Thue khoa, Ty Ha bac, Ty Tuan kiem đuoc đat ra đe tan thu.
Đe tang cuong khai thac tai nguyen, nam 1415 nha Minh tien hanh kham thu cac mo vang, mo bac, mo phu đai vang va mo tran chau. Nam 1418, nha Minh mo truong mo ngoc trai, tim kiem huong lieu; bat nguoi Viet san bat nhung thu vat quy đe nop nhu rua 9 đuoi, vuon bac ma, chon trang, huou trang, voi trang.
Đoi voi nghe nau muoi va ban muoi, nha Minh nam quyen khai thac đoc quyen. Nguoi đi đuong chi đuoc đem 3 bat muoi va 1 lo nuoc mam.
Chinh sach thue khoa cua nha Minh lam nguoi Viet kiet que đieu đung. Viec lam sai dich va nop luong lien mien khien nam 1418 tu Dien Chau tro vao nam khong đuoc cay cay. Tuy nha Minh thuc hien chinh sach thue khoa nang ne, trung thu luong thuc, nhung cac cuoc noi day lien tiep cung tinh hinh loan lac tai Giao Chi khien viec chiem đong cua nha Minh tro nen rat ton kem. Luong thuc thu đuoc tai cho khong đu cung ung cho so quan lai va binh linh. Tu khoang nhung nam 1420, nha Minh lien tuc phai van chuyen luong thuc tu Luong Quang sang Giao Chi đe cung cap. Viec đieu đong nguoi va cua cho cac đot vien chinh lien tuc đoi hoi ca mien nam Trung Quoc phai cung cap, phuc dich. Nam 1424, khi khoi nghia Lam Son lon manh, nha Minh moi ra mot so chinh sach xoa diu nguoi Viet nhu đinh chi khai thac vang bac, khoan giam trung thu thue khoa…


= Chinh sach đong hoa =


 Ton giao tin nguong  Nguoi Viet bi bat phai theo nhung phong tuc tap quan cua Trung Quoc: phai đe toc dai, khong đuoc cat toc; phai đe rang trang khong đuoc nhuom; phu nu phai mac ao ngan quan dai (nguyen van tieng Han: 短衣長裙 (đoan y truong quan), tu "quan" o đay cung co nghia la chi "vay") giong Trung Quoc. Quan lai phai đoi khan đau riu, ao vien co tron co vat, ao dai vat bang to lua, hai ong cao co day that.
Tuc tho cung va sinh hoat tin nguong cua nguoi Viet cung bi đan ap tho bao. Nhieu đan trang tho kieu Trung Quoc đuoc lap.
Đao Phat tai Viet Nam phat trien cuc thinh vao thoi Ly, Tran, co anh huong rat sau rong đen đoi song nguoi dan Đai Viet. So luong truoc tac ve đao Phat thoi nay rat nhieu, ngay nay chi con lai Thien Uyen tap anh cung la do chinh sach huy diet cua nha Minh. Đai Tang Kinh thuc hien va an loat nhieu lan duoi trieu Tran, moi lan in hang ngan cuon; sach Thien Tong Chi Nam, Binh Đang Sam Hoi Khoa Van cua Tran Thai Tong, Thach That My Ngu, Thien Lam Thiet Chuy Ngu Luc, Đai Huong Hai An Thi Tap, Truc Lam Hau Luc, Tang Gia Toai Su cua Truc Lam Đieu Ngu (tuc vua Tran Nhan Tong) va tam tac pham cua Phap Loa khong tac pham nao con lai.
Nha Minh đua sang nhung tac pham Trung Hoa ve Nho giao, Phat giao, Lao giao cho nguoi Viet hoc. Chinh quyen đo ho lap Tang Cuong Ty va Đao Ky Ty đe lo viec giao duc Phat giao va Lao giao theo mau muc Trung Hoa.


 Van hoa  Đai Viet tu khi chinh thuc đoc lap vao the ky X, trai qua gan 500 nam đa lon manh nhanh chong, giu vung bo coi, xam lan ve phia nam, tat ca cac mat đeu phat trien manh me, nhat la van hoa đa tro thanh quoc hon quoc tuy va co nhieu net rieng biet so voi Bac trieu. Chang han vua Tran Nhan Tong xuat gia lap nen Thien phai Truc Lam Yen Tu la viec chua he thay trong lich su Trung Hoa. Su lon manh va đoc lap cua Đai Viet la mot hiem hoa cho Bac trieu đa đuoc chung minh qua cac cuoc chien tranh Viet - Tong, Viet - Nguyen; nen nha Minh tu khi nam quyen khong the khong biet. Nham thu tieu nen van hoa cua nguoi Viet, ngay nam 1406, khi phat binh đanh Đai Ngu, Minh Thanh To đa ban sac viet:

Khi binh linh vao nuoc Nam, tru cac kinh Nho gia, kinh Phat, đao Lao khong thieu huy. Ngoai ra, tat ca sach vo, van tu cho đen cac loai van tu ghi chep ca ly dan gian, hay sach day tre con hoc… đeu đot het. Pham nhung van bia do Trung Quoc dung tu xua thi đeu phai giu can than, con cac bia do An Nam dung thi pha huy tat ca, mot chu khong đe sot.
Nam 1407, Minh Thanh To ra chieu lenh thu hai nham huy diet van hoa triet đe hon:

Nhieu lan tram đa bao cac nguoi, pham An Nam co van tu gi, ke ca cac cau hat dan gian,… cac bia du dung len mot manh, he nom thay la pha huy het. … Sach vo do quan linh bat đuoc phai ra lenh đot luon, cho đuoc luu lai
Su huy diet đo khien Ngo Si Lien, nha su hoc chung kien nhung su kien nay than rang:

Giao mac đay đuong đau cung thay quan Minh cuong bao. Sach vo ca nuoc thanh mot đong tro tan.
Nam 1418, nha Minh sai Ha Thanh va Ha Thi sang thu cac loai sach ghi chep ve su tich xua cua nguoi Viet đua ve Trung Quoc. Cac tac pham van hoc, su hoc, phap luat, quan su cua đoi truoc đa bi tich thu gom:

Hinh thu cua Ly Thai Tong: 3 quyen.
Quoc trieu thong le cua Tran Thai Tong: 10 quyen.
Hinh luat cua Tran Thai Tong: 1 quyen.
Khoa hu tap cua Tran Thai Tong: 1 quyen.
Ngu thi cua Tran Thai Tong: 1 quyen.
Di hau luc cua Tran Thanh Tong: 2 quyen.
Co cuu luc cua Tran Thanh Tong: 1 quyen.
Tran Trieu đai đien cua Tran Du Tong: 1 quyen.
Trung Hung thuc luc cua Tran Nhan Tong: 1 quyen.
Thi tap cua Tran Nhan Tong: 1 quyen.
Thuy van tuy but cua Tran Anh Tong: 1 quyen.
Thi tap cua Tran Minh Tong: 1 quyen.
Bao Hoa đien du but cua Tran Nghe Tong: 8 quyen.
Thi tap cua Tran Nghe Tong: 1 quyen.
Viet đien u linh tap cua Ly Te Xuyen: 1 quyen.
Binh thu yeu luoc cua Tran Hung Đao: 1 quyen.
Van Kiep bi truyen cua Tran Hung Đao: 1 quyen.
Tu thu thuyet uoc cua Chu Van An: 1 quyen.
Tieu An thi cua Chu Van An: 1 quyen.
Sam lau tap cua Tran Quoc Tuy: 1 quyen.
Lac Đao tap cua Tran Quang Khai: 1 quyen.
Bang Ho ngoc thac tap cua Tran Nguyen Đan: 1 quyen.
Gioi Hien thi tap cua Nguyen Trung Ngan: 1 quyen.
Hiep thach tap cua Pham Su Manh: 1 quyen.
Cuc Đuong di cao cua Tran Nguyen Đao: 2 quyen.
Thao nhan hien tan cua Ho Tong Thoc: 1 quyen.
Viet Nam the chi cua Ho Tong Thoc: 1 bo.
Viet su cuong muc cua Ho Tong Thoc: 1 quyen.
Đai Viet su ky cua Le Van Huu: 1 quyen.
Nhi Khe thi tap cua Nguyen Phi Khanh: 1 quyen.
Phi sa tap cua Han Thuyen: 1 quyen.


Xem them Bac thuoc
Giao Chi
Chien tranh Minh-Đai Ngu
Nha Hau Tran
Chien tranh Minh-Viet (1407-1414)
Khoi nghia Lam Son


Chu thich Tham khao Tieng Viet

Vien Su hoc (2007), Lich su Viet Nam, tap 3, Nha Xuat ban Khoa hoc Xa hoi.
Đang Huy Phuc (2005), Đang Tat - Đang Dung, Nha Xuat ban Tre.
Tieng Anh

Edward Dreyer (1982). Early Ming China: A political history 1355-1435. Stanford University Press. ISBN 9780804711050.
Karl Hack (2006). Colonial Armies in Southeast Asia. New York: Routledge. ISBN 0-415-33413-6.
John Whitmore (1985). Vietnam: Ho Qui Ly and the Ming. New Haven, CT.
Tieng Trung

Minh thuc luc
Thu vuc chu tu luc
Minh su


Đoc them Viet Nam su luoc cua Tran Trong Kim
Viet su toan thu cua Pham Van Son