Song Tuong, con goi la Tuong Giang hay Tuong Thuy (tieng Trung:  湘江 hay 湘水, pinyin: Xiang Jiang, Xiang Shui; Wade-Giles: "hsiang chiang" hay "hsiang shui"), la mot con song chi luu chinh cua song Truong Giang, chay qua tinh Ho Nam, Cong hoa Nhan dan Trung Hoa. Song nay co dien tich luu vuc 94.721 km², tong chieu dai 948 km, luu luong binh quan 72,2 ty m³ mot nam.


Đau nguon Phan thuong nguon he thong song Tuong co hai nhanh lon la nhanh phia Tay va nhanh phia Đong. Hai nhanh nay hop luu tai đao Binh Chau o phia tay quan Linh Lang.
Nhanh phia Tay, theo truyen thong đuoc coi la đau nguon cua song Tuong. No bat nguon tu ngon nui gan thon Thach Tru, huong Bach Thach, huyen Hung An, Khu tu tri dan toc Choang Quang Tay, Trung Quoc thuoc day nui Hai Duong va sau đo chay qua đia phan tinh Ho Nam đo vao ho Đong Đinh.
Đoan dong chay tu đau nguon nay co ten la song Hai Duong (海洋河). Tai Boc Phu Đau trong huyen Đong An, Vinh Chau thi chay theo huong bac, sau đo nhan them nuoc tu cac song: Tu Thuy, Thach Ky Ha, Tieu Thuy, Ung Thuy, Ky Thuy va Bach Thuy. Nhu la dong chinh truyen thong, nhanh phia tay bi nghi van rong khap tinh Ho Nam theo Đieu tra nguon nuoc Trung Quoc nam 2011.
Nhanh phia Đong cho toi nay đuoc goi la song Tieu. Con song nay bat nguon tu đinh Da Cau (野狗岭), huong dan toc Dao Tu Luong (tu 31/12/2016 la huong dan toc Dao Tuong Giang Nguyen), huyen Lam Son, đia cap thi Vinh Chau, tinh Ho Nam.
Trong nam 2011 Cuc Thuy loi tinh Ho Nam lan đau tien tien hanh đieu tra moi quan he giua dong chinh va cac chi luu cua he thong song Tuong. Vien Nghien cuu Khoa hoc Thuy loi Nam Kinh đa tinh toan chinh xac cac du lieu lien quan toi con song nay, nhu chieu dai song, dien tich luu vuc va luu luong binh quan nhieu nam cua cac chi luu chinh phia tren Binh Đao (đao tren song tai Vinh Chau) tren song Tuong. Theo cac ket qua đuoc cong bo thi dong chinh truoc Linh Lang la song Tieu, hay đau nguon song Tuong phai la đau nguon song Tieu chu khong phai tai Hung An nhu truyen thong cong nhan.
Sau khi xac đinh lai, song Tuong co chieu dai tong cong 948 km va dien tich luu vuc 94.721 km².
Tu Linh Lang toi Tuong Am ve co ban song chay theo huong tay nam - đong bac.
Tai Hanh Duong song Tuong nhan them nuoc tu  Chung Thuy va Loi Thuy. Tai huyen Hanh Son nhan nuoc tu Me Thuy. Tai Luc Khau nhan nuoc tu Luc Thuy. Tai Tuong Đam nhan nuoc tu Lien Thuy. Tai thanh pho Truong Sa thi nhan them nuoc tu Luu Duong Ha va Lao Luc Ha; tai Tan Khang cua quan Vong Thanh nhan them nuoc tu Duy Thuy (沩水). Đen Hao Ha Khau o huyen Tuong Am thi Tuong Giang phan thanh hai dong cung đo vao ho Đong Đinh.


Đac điem He thong song Tuong nam o phia nam Truong Giang, phia bac Ngu Linh. Ve phia đong co phan gioi voi he thong song Cam la day nui La Tieu, ve phia tay qua day nui Hanh Son la song Tu.
Cac chi luu chu yeu nhap vao tu phia đong co Tieu Thuy, Thung Lang Thuy, Loi Thuy, Me Thuy, Luc Thuy va Luu Duong Ha; con chi luu nhap vao tu phia tay la Ki Thuy, Chung Thuy, Quyen Thuy, Lien Thuy, Duy Thuy.
Phan lon luu vuc song Tuong la đoi nui nhap nho cung nhu cac binh nguyen va thung lung bon đia song suoi.Phia ha du tu Truong Sa đen cua song la binh nguyen boi tich (đong bang phu sa) tuong đoi lon, ket noi voi cac binh nguyen cua song Tu, Nguyen, Le thanh mot dai binh nguyen, goi la binh nguyen Tan Ho.
Chenh lech cao đo giua thuong du va ha du cua he thong song Tuong la khong lon, nhung đo nhap nho uon luon gia tang toc đo thu thap nuoc mua. Cac chi luu phia thuong du chay trong khu vuc mien nui va the hien cac đac tinh cua song ngoi mien nui. Theo quy uoc, tu Vinh Chau toi thuong nguon la thuong du. Tai đay nuoc chay nhanh va con song đoi khi chay xuyen qua cac vach đa đe tao thanh cac hem nui. Khu vuc nay co nhieu đa voi nen hinh thanh nhieu hang đong va luong nuoc ngam cung cap cho song o muc cao. Trung du tinh tu Vinh Chau toi Hanh Duong. Cac đoi nui doc hai bo song cung nhap nho va vung bon đia co rai rac cac hem nui. Tu Hanh Son tro xuong la ha du. Đia hinh tai đay bang phang va dong chay on đinh nhung cham, va cac doi cat doc con song nay đoi khi lo ro. Khu vuc cua song co nhieu ho lon nho khac nhau, phan lon la phan sot lai cua ho Đong Đinh truoc đay.


Tam Tuong Tam Tuong la ten goi chung đe chi cac khu vuc đat đai chinh trong tinh Ho Nam, va ten goi Tam Tuong đai đia thuong đuoc su dung đe chi tinh Ho Nam. Tuy nhien, khong co su thong nhat ve y nghia chinh xac cua Tam Tuong.
Mot thuyet cho rang Tam Tuong bao gom Li Tuong, Tieu Tuong va Chung Tuong; tuong ung voi ba đoan luu vuc song Tuong; trong đo luu vuc thuong du la Li Tuong, đoan tu noi hop luu cua song Tieu Thuy đen noi hop luu cua song Chung Thuy goi la Tieu Tuong va đoan tu noi song Chung Thuy hop luu đen ho Đong Đinh goi la Chung Tuong.
Nha tho đoi Tan la Đao Tiem (365-427) trong "Tang Truong Sa cong toc to" co viet: "Dieu dieu Tam Tuong, thao thao cuu giang" (Tam Tuong xa xa, chin song cuon chay). Ghi chep cua Đao Chu (1779-1839) giai nghia them: "Tu noi phat nguyen song Tuong đen noi hop voi song Tieu goi la Tieu Tuong; tu Lang Tu khau đen noi gap Tu Thuy la Tu Tuong; ve phia bac đen noi gap Nguyen Giang goi la Nguyen Tuong".


Cac đo thi chinh Cac đo thi lon nam doc theo song Tuong co Vinh Chau, Hanh Duong, Chu Chau, Tuong Đam, Truong Sa, Nhac Duong.


Than thoai Nguoi ta cho rang vi than bao tro con song nay la Tuong phi, tuc la Nga Hoang va Nu Anh - hai vi phi cua vua Thuan. Do đau buon vi cai chet cua vua Thuan ma hai ba đa nhay xuong song Tuong tu van. Nuoc mat cua cac ba roi vao cac cay truc nen đe lai vet tren than cay. Truc nay goi la Tuong truc, tuc truc đom (Phyllostachys bambusoides f. lacrima-deae)


Trong cuoc Van Ly Truong chinh Trong cuoc Van ly Truong chinh, ngay 21 thang 10 nam 1934, Hong quan Cong nong Trung Quoc vuot qua vong vay đau tien cua Quoc quan tai vung cuc nam cua Giang Tay. Tai đay ho gap mot suc khang cu yeu ot cua mot đon vi quan Quoc dan đang. Khi biet đuoc cuoc di chuyen cua Hong quan, Thong che Tuong Gioi Thach ra lenh truy kich. Ngay 30 thang 10, ho Tuong phong su quan Ho Gian cua tinh Ho Nam lam Tong tu lenh luc luong truy kich, va yeu cau Ho Gian ket hop voi Su Du va Chu Hung Vien hai tuong thien chien đem 15 su đoan bao vay va phuc kich Hong quan tai song Tuong Giang thuoc đia phan huyen Đao tinh Ho Nam va huyen Toan Chau tinh Quang Tay.
Tran đanh song Tuong Giang keo dai mot tuan le, tu ngay 25 thang 11 đen ngay 3 thang 12 đa gay ra thiet hai to lon cho Hong quan Trung Quoc. Su đoan Thanh nien cong san, Su đoan 34, Trung đoan 18 cua Quan đoan 3 va phan lon Quan đoan 8 bi quan Quoc dan đang tieu diet hoan toan. Su đoan 1 co 2800 binh si luc khoi đau cuoc Truong Chinh, nhung khi qua song Tuong Giang chi con lai 1400 nguoi. Nguyen soai Luu Ba Thua nhan đinh: "Mac dau Hong quan vuot qua đuoc song Tuong Giang, nhung phai tra mot gia qua đat. Hon phan nua hong quan bi tieu diet". Rat nhieu dung cu nhu may chieu đien, sung lon, may phat đien phai nem xuong song Tuong Giang. Tran Tuong Giang la tran đanh du dan va đam mau nhat cua Hong quan trong suot cuoc Van Ly Truong Chinh.
Sau tran đanh tai Tuong Giang, tinh than cua quan linh rat am đam, cac chi huy hong quan tro nen bat man, tuc gian va mong muon mot su thay đoi quyen lanh đao. Đung luc đo Mao Trach Đong trinh bay mot ke hoach moi đe cuu van 30 ngan hong quan khoi bi tieu diet hoan toan. Mao đe nghi:

Loai bo ke hoach tien thang 250 dam nua ve phia bac, vuot qua Ho Nam đe toi can cu cua tuong Ha Long; chuyen huong ve can cu cua Truong Quoc Đao tai phia bac Tu Xuyen. Can cu cua Truong Quoc Đao rong đen 40 ngan kilomet vuong, co 3 trieu ruoi dan va 80 ngan quan, đuoc trang bi va huan luyen tot. Can cu nay xa hon nhieu nhung bao đam đuoc su song con cua Hong quan.
Đot bo nhung tai lieu van kho nang ne đang mang theo, chon giau nhung may moc cong kenh va nhung vu khi thang du.
So hong quan song sot chuyen bien thanh mot luc luong nhe nhang, hoat đong mau le, tien quan va chien đau linh đong hon.
Đe nghi cua Mao đuoc chap thuan, đay la mot chuyen huong quan trong cho su thanh cong cua cuoc Van Ly Truong Chinh.


Tham khao