Belle Epoque la mot tu tieng Phap, co nghia la "Thoi ky tuoi đep", đuoc dung đe chi mot giai đoan chu yeu o chau Au tu khoang cuoi the ky 19 toi cho nam 1914, truoc khi no ra Chien tranh the gioi thu nhat. Tu nay xuat hien sau Chien tranh the gioi thu nhat đe goi lai thoi ky truoc đo, khoang thoi gian ma cac linh vuc khoa hoc, cong nghe, nghe thuat,... va ca đoi song o chau Au đeu đa co nhung buoc phat trien lon. Trong cach goi nay co chua mot phan thuc te va mot phan mang tinh hoai niem. Thoi ky Belle Epoque đuoc to ve them mot phan boi nhung mat mat do vua phai trai qua cuoc Chien tranh the gioi thu nhat.


Chau Au Sau cuoc chien tranh Phap-Pho, chau Au song trong mot thoi ky dai binh yen hiem hoi, cung voi đo la su phat trien cua kinh te va ky thuat. Tat ca nhung buoc tien nay đac biet o cac nuoc Phap, Anh, Đuc, Y va Ao-Hung.
Trong toan chau Au, nhung cong nhan to chuc cac cong đoan hay cac Đang phai chinh tri. Trong giai đoan nay, bat đau xuat hien cac Đang Xa hoi chau Au va dan dan co anh huong. Con nguoi thoi ky nay đac biet vo tu va lac quan ve tuong lai nho nhung tien bo ky la ve khoa hoc, ky thuat. Chu nghia thuc chung va chu nghia khoa hoc xuat hien.
Belle Epoque co the cam nhan ro rang tren cac đai lo thu đo chau Au, trong cac quan ca phe, tiem nhac, cac xuong va galery nghe thuat, trong cac phong hoa nhac va salon - noi co mat thuong xuyen cua tang lop tu san trung luu, nhung nguoi giau co nho phat trien kinh te. Co the thay rat nhieu thuong hieu, cac cua hang, co so kinh doanh... cua chau Au đuoc thanh lap trong thoi ky nay.


Phap Sau su suy sup cua nhung nam 1873 toi 1886, nuoc Phap buoc vao thoi ky kinh te tang truong nho cuoc Cach mang cong nghiep lan thu hai. Trong nam 1860, nuoc Phap đa tro nen rong lon hon rat nhieu nho them Nice va Savoie. Nhung cung mat đi Alsace-Moselle trong kiep uoc Francfort nam 1871 va them ca chu nghia dan toc phuc thu.
Dan so Phap kha on đinh, co y thuc, trach nhiem ve To quoc chung duy nhat. He thong o to va đuong sat pha the co lap cua nong thon giu cho mot phan dan so on đinh voi nong nghiep.
Van hoa va giai tri cung đuoc dan chu hoa, nho cac luat Jules Ferry nam 1882, mac du tang lop tu san giau co van giu rieng cho minh nhung đia điem rieng. Cac luat xa hoi đa gop phan thay đoi cuoc song cua tang lop cong nhan, tuy van con kho khan.
Nuoc Phap thoi Belle Epoque cung la mot trong nhung đe quoc manh nhat, nhieu thuoc đia nhat. Cong cuoc khai thac thuoc đia thu đuoc nhieu cua cai nhung cung phai chiu nhung loi phe binh. Gioi quy toc Nga thoi đo cung bi anh huong boi van hoa Phap.


Ky thuat Trong nhung nam đo, đa chung kien nhung thanh cong cua cac phat minh lam thay đoi sau sac đen cuoc song. Nhiep anh bat đau va sau đo la đien anh, su phat trien cua xe đap, nhung mo to tro nen nho va nhe hon. Tiep đo la o to, may bay cung khi cau Zeppelin. Cung voi đo la su phat trien cua hoa hoc, nganh đien va cong nghiep luyen kim. Y hoc va ve sinh cung nang cao đieu kien song, tuoi tho trung binh. Nuoc Phap dan dan đuoc đien khi hoa.
Ngay 28 thang 12 nam 1895, buoi chieu phim đau tien cua anh em Lumiere tai Grand Cafe o Paris đanh dau su ra đoi cua đien anh, mon nghe thuat thu 7.
Con nguoi thoi ky nay tin tuong vao cac phat minh khoa hoc, cho rang no se thay đoi tat ca, ngay ca nhung đieu khong the o the ky truoc.


Trien lam the gioi Voi nhung phat trien vuot troi o moi linh vuc cua thoi ky nay, đe an mung va trung bay cac tien bo cua nghe thuat, khoa hoc, cong nghe, ky thuat... nuoc Phap đa đung ra to chuc, moi cac quoc gia khac toi tham du Trien lam the gioi đuoc to chuc o Paris. Cac quoc gia đa nhan loi, toi trung bay va cung so sanh cac thanh cong cua ho. Trien lam quoc te đau tien đuoc to chuc o Paris nam 1844. Trong cac cuoc trien lam tiep sau đo, Paris đa xay dung rat nhieu cong trinh: Palais de l'Industrie cho cuoc trien lam 1855, Palais du Trocadero nam 1878, thap Eiffel nam 1889, Grand Palais, Petit Palais, cau Alexandre-III, nha ga Orsay nam 1900. Cuoc trien lam nam 1900 o Paris đa gianh đuoc thanh cong tuyet voi.
Cac cuoc Trien lam the gioi 1889 va 1900 đuoc xem la bieu tuong cua thoi ky Belle Epoque.


Nghe thuat Ngoai su khai sinh cua đien anh, đay cung la thoi ky xuat hien cua cac trao luu nghe thuat lon: truong phai an tuong, da thu va lap the. Truong phai da thu, bat đau tu mua thu nam 1905. Mieu ta cac canh tuong cuoc song hang ngay voi nhung gam mau ruc ro va nong, bo cuc đon gian co nhung anh huong lon toi nen my thuat, đai dien tieu bieu nhat la Henri Matisse. Lap the, do Georges Braque va Pablo Picasso khoi xuong nam 1906 tai khu Montmartre, Paris tro thanh mot trong cac trao luu nghe thuat manh me nhat cua the ky 20, tao ra cuoc cach mang trong hoi hoa va đieu khac. Truong phai an tuong, xuat hien tai Phap cuoi the ky 19, keo dai toi đau the ky 20 voi cac hoa si Claude Monet, Pierre-Auguste Renoir, Camille Pissarro... Giai đoan nay con la thoi ky cua Hau an tuong voi cac tac pham cua Paul Cezanne, Paul Gauguin va Vincent van Gogh va ca Tan nghe thuat.
Am nhac thoi ky nay cung đuoc ghi dau boi cac nhac si Claude Debussy, Gabriel Faure, Maurice Ravel, Erik Satie hay nhac kich voi giong ca "la divine" Sarah Bernhardt. Van hoc the gioi xuat hien cac ten tuoi vi đai James Joyce, Franz Kafka, Marcel Proust, Anatole France, Guillaume Apollinaire, Emile Zola... cung tao cac cuoc cach mang trong van hoc, tieu thuyet.


Ket thuc Thoi ky lac quan nay ket thuc voi su bung no cua Chien tranh the gioi thu nhat. Cac phat minh cua nhung nam tu 1890 toi 1900 bat đau mat dan su ky dieu khi chung đuoc su dung cho muc đich quan su.
Mot so nha su hoc cung đa đua ra ngay ket thuc cua thoi ky Belle Epoque: tham hoa cua con tau Titanic nam 1912 đa lam ton thuong long tin cua moi nguoi vao cong nghe, ky thuat. Ho nhan thay rang mac du co nhung su tien bo vuot bac ve khoa hoc, nhung cong nghe đa khong chong lai noi suc manh cua thien nhien.


Xem them Cach mang cong nghiep lan thu hai
Tien chien
Fin de siecle
Thoi trang thap nien 1890
Thoi trang thap nien 1900
Phim Belle Epoque


Tham khao Lien ket ngoai (tieng Anh, Phap, Đuc, Y) Belle Epoque o chau Au