Toa an Toi cao Vuong quoc Anh (Supreme Court of the United Kingdom, viet tat la UKSC) la co quan xet xu cao nhat tai Vuong quoc Lien hiep Anh va Bac Ireland, co tham quyen xet xu vu an hinh su, dan su tu Anh, Wales va Bac Ireland. La toa an chung tham cua Vuong quoc Anh, Toa an Toi cao xet xu nhung vu viec quan trong cua ca nuoc.
Toa an Toi cao thong thuong lam viec tai Toa thi chinh Middlesex tai Westminster, ngoai ra cung tung lam viec tai Toa thi chinh Edinburgh tai Edinburgh, tru so cac toa an Bac Ireland tai Belfast, tru so Nghi vien Wales tai Cardiff va Trung tam tu phap dan su tai Manchester.
He thong chinh tri Anh theo chu quyen nghi vien va co hien phap bat thanh van, cho nen Toa an Toi cao bi gioi han quyen giam sat hien phap so voi toa an toi cao, toa an hien phap cua nhung nuoc khac nhu Hoa Ky, Canada va Uc. Toa an Toi cao khong the huy bo luat cua Quoc hoi nhung co quyen huy bo van ban cua chinh phu nhu bat ky toa an nao tai Anh.
Theo Luat Nhan quyen 1998, Toa an Toi cao va mot vai toa an khac co quyen tuyen bo luat cua Quoc hoi, van ban cua chinh phu la khong phu hop voi Cong uoc chau Au ve Nhan quyen. Tuy nhien, Quoc hoi va chinh phu khong phai chap nhan tuyen bo cua Toa an Toi cao va van ban tiep tuc co hieu luc. Truong hop chap nhan tuyen bo cua Toa an Toi cao thi chinh phu co quyen sua đoi, bo sung van ban hoac yeu cau Quoc hoi sua đoi, bo sung van ban cho phu hop voi Cong uoc chau Au ve Nhan quyen.
Toa an Toi cao đuoc thanh lap vao ngay 1 thang 10 nam 2009 theo Luat Cai cach hien phap 2005 va la mot co quan ngoai noi cac thuoc Chinh phu Anh. Toa an Toi cao gom toi đa 12 tham phan nhung Quoc hoi co quyen tang so luong tham phan.
Toa an Toi cao tiep quan nhung nhiem vu, quyen han tu phap cua Uy ban Phuc tham Thuong vien va tham quyen giai quyet nhung van đe ve phan quyen cua Uy ban Tu phap Co mat vien.


Lich su = Thanh lap =
Thang 7 nam 2003, Cuc Hien phap co van ban tu van đe nghi thanh lap mot Toa an Toi cao cua ca nuoc. Cuc Hien phap lap luan rang tuy the che tham phan Thuong vien khong bi du luan chi trich va khong co dau hieu thien lech trong xet xu nhung nhung chuc nang tu phap cua Uy ban Phuc tham Thuong vien nen đuoc tach biet ro rang voi nhung chuc nang lap phap cua Thuong vien. Van ban tu van đua ra bon điem:

Lieu su đoc lap voi chinh phu va Quoc hoi co đu ro rang hay khong đe đam bao đoc lap tu phap.
Cac tham phan Thuong vien phai khach quan va đoc lap cho nen bi han che trong cong tac tai Thuong vien, lam giam gia tri cua chuc vu tham phan Thuong vien đoi voi cac tham phan va Thuong vien.
Cong chung đoi khi khong hieu rang nhung quyet đinh tu phap cua "Thuong vien" that ra la cua Uy ban Phuc tham va nhung thuong nghi si khong phai la tham phan khong he tham gia xet xu. Cong chung đoi khi khong thay ro rang cac tham phan Thuong vien khong tham gia nhung van đe chinh tri ve nhung đao luat ma cac tham phan co the phai xem xet. Nguyen Chu tich Toa an Toi cao Nick Phillips noi rang viec thanh lap Toa an Toi cao se xac đinh su tam quyen phan lap giua toa an, Quoc hoi va chinh phu.
Thuong vien bi gioi han ve khong gian cho nen mot toa an toi cao rieng biet se lam đo chat Cung đien Westminster.
Lap luan chinh cua phe phan đoi thanh lap Toa an Toi cao la the che tham phan Thuong vien co hieu qua cao ma chi phi thap. Phe cai cach phan bac rang viec pha tron quyen tu phap, lap phap va hanh phap co the trai voi Tuyen ngon Quoc te Nhan quyen, cu the la vi pham quyen đuoc xet xu cong bang, boi vi nhung tham phan Thuong vien co quan he voi Thuong vien va Đai Chuong an, nguyen la chu tich Thuong vien.
David Neuberger, ve sau la chu tich Toa an Toi cao, bay to lo ngai rang Toa an Toi cao se tap quyen nhieu hon ca Uy ban Phuc tham Thuong vien, noi rang co nguy co "tham phan Toa an Toi cao se tu cho minh nhieu quyen luc hon hien tai" nhung kha nang viec nay xay ra la thap.
Cai cach thanh lap Toa an Toi cao gay tranh cai trong du luan va đuoc thao luan, tranh luan rong rai tai Quoc hoi. Nam 2004, Thuong vien thanh lap mot uy ban đac biet đe tham tra nhung lap luan ung ho, phan đoi thanh lap Toa an Toi cao. Chinh phu Anh uoc tinh chi phi thanh lap Toa an Toi cao la 56,9 trieu bang Anh.


= Nhung quyet đinh quan trong =
Vu viec đau tien đuoc Toa an Toi cao xet xu la HM Treasury v Ahmed, lien quan đen "tam quyen phan lap", cu the la pham vi ma Quoc hoi uy quyen cho chinh phu ban hanh lenh han che quyen co ban theo Luat Lien Hop Quoc 1946.
Mot trong nhung vu viec quan trong nhat đuoc đua ra Toa an Toi cao la viec Thu tuong Anh Boris Johnson đinh chi Quoc hoi vao nam 2019 nham ngan chan thao luan, tranh luan ve viec Anh roi khoi Lien minh chau Au. Toa an Toi cao phan quyet rang đe nghi cua Johnson la bat hop phap nham "chong lai hoac ngan chan vai tro hien đinh cua Quoc hoi la giam sat Chinh phu" va huy bo lenh đinh chi Quoc hoi. Vu viec la mot trong hai vu viec duy nhat đuoc 11 tham phan xet xu (so luong tham phan cao nhat đuoc phep tham gia hoi đong xet xu).
Nam 2022, Toa an Toi cao nhat tri phan quyet rang Nghi vien Scotland khong co quyen to chuc mot cuoc trung cau y dan thu hai ve đoc lap vi van đe đoc lap thuoc tham quyen cua chinh phu trung uong theo Luat Scotland 1998. Lanh đao Đang Dan toc Scotland Nicola Sturgeon noi rang quyet đinh la "mot đieu kho co the chap nhan đuoc đoi voi bat ky ai ung ho đoc lap" nhung nhac lai rang đang cua ba se no luc "tim mot con đuong dan chu, hop phap khac đe nhan dan Scotland bay to nguyen vong cua minh".


Hoi đong xet xu va phien hop Mot hoi đong xet xu cua Toa an Toi cao thong thuong gom nam tham phan. Đoi voi nhung vu viec "co tam quan trong cao ve hien phap" hoac "đuoc du luan đac biet quan tam"; nhung vu viec lien quan đen Cong uoc chau Au ve Nhan quyen; nhung vu viec lien quan đen xung đot giua Thuong vien, Uy ban Tu phap Co mat vien hoac Toa an Toi cao; va nhung vu viec ma Toa an Toi cao "phai hoac co the quyet đinh" pha tien le thi hon nam tham phan co the tham gia xet xu. Chu tich Toa an Toi cao quyet đinh thanh phan hoi đong xet xu.
Nham tranh truong hop bieu quyet hoa, hoi đong xet xu bao gom mot so luong tham phan le, cho nen so luong tham phan cao nhat trong mot hoi đong xet xu bat ky la 11 tham phan. Cho đen nay, chi co hai vu viec đuoc đua ra 11 tham phan xet xu: R (Miller) v Secretary of State for Exiting the European Union va R (Miller) v The Prime Minister and Cherry v Advocate General for Scotland.
Tham phan Toa an Toi cao khong mac trang phuc xet xu tai phien hop. Tu thang 11 nam 2011, chu tich Toa an Toi cao Nick Phillips cho phep luat su khong phai mac trang phuc, le phuc tai phien hop.


Bo may giup viec Toa an Toi cao co mot bo may giup viec rieng biet voi nhung toa an khac cua Anh, giam đoc bo may giup viec do chu tich Toa an Toi cao bo nhiem.


Nhung "toa an toi cao" khac tai Anh Scotland co toa an hinh su toi cao, toa an dan su toi cao rieng biet va mot co quan chuyen trach ve tre em, quy uy thac, quy tin gui, ba co quan nay cau thanh Vien Tu phap Scotland.
Truoc ngay 1 thang 10 nam 2009, co hai toa an khac đuoc goi la "toa an toi cao", la Toa an Toi cao Anh va Wales va Toa an Toi cao Bac Ireland. Ca hai toa an đeu gom mot toa phuc tham, mot toa cap cao va mot toa hoang that. Sau khi Luat Cai cach hien phap 2005 co hieu luc, Toa an Toi cao Anh va Wales đuoc đoi ten thanh Toa an cap cao Anh va Wales, Toa an Toi cao Bac Ireland đuoc đoi ten thanh Toa an cap cao Bac Ireland.
Uy ban Tu phap Co mat vien co tham quyen đoi voi mot vai van đe. Quoc vuong co quyen yeu cau Uy ban Tu phap Co mat vien tu van ve mot van đe bat ky nhung quyen han nay khong phai la quyen tu phap.
Nhung nhiem vu, quyen han tu phap cua Thuong vien Anh đeu đa bi bai bo, ngoai tru quyen đan hac, luan toi nhung thu tuc nay chua đuoc tien hanh trong 200 nam.


Tham phan Toa an Toi cao gom mot chu tich, mot pho chu tich va muoi tham phan khac. Chu tich va pho chu tich Toa an Toi cao đuoc bo nhiem rieng biet.
Muoi tham phan phuc tham thuong nhiem (tham phan Thuong vien) giu chuc vao ngay 1 thang 10 nam 2009 tro thanh muoi tham phan đau tien cua Toa an Toi cao. Tony Clarke la nguoi đau tien đuoc bo nhiem lam tham phan Toa an Toi cao. John Dyson đuoc bo nhiem lam tham phan thu muoi hai vao ngay 13 thang 4 nam 2010. Nam 2010, Nu vuong Elizabeth II cho phep nhung tham phan Toa an Toi cao khong thuoc hang quy toc đuoc dung danh hieu quy toc.
Nguyen Tham phan Thuong vien cap cao Nicholas Addison Phillips la chu tich đau tien cua Toa an Toi cao, nguyen Tham phan Thuong vien cap cao James Arthur David Hope la pho chu tich đau tien.
Ngay 30 thang 9 nam 2010, Mark Oliver Saville tro thanh tham phan đau tien nghi huu, sau đo la Lawrence Antony Collins vao ngay 7 thang 5 nam 2011. Collins tiep tuc lam tham phan du khuyet cho đen thang 7 nam 2011.
Thang 6 nam 2011, Alan Ferguson Rodger tro thanh tham phan đau tien qua đoi trong khi giu chuc vu.


= Tham phan du khuyet =
Ngoai 12 tham phan chinh thuc, chu tich Toa an Toi cao co the yeu cau nhung tham phan cap cao khac thuoc hai nhom lam "tham phan du khuyet" cua Toa an toi cao.

Nhom thu nhat gom nhung tham phan la "tham phan cap cao trong nuoc": tham phan Toa an phuc tham Anh va Wales, tham phan Toa an phuc tham Bac Ireland va tham phan Toa an dan su toi cao Scotland, bao gom chu tich Toa an dan su toi cao Colin Sutherland.
Nhom thu hai gom nhung tham phan nghi huu la nguyen tham phan Toa an toi cao hoac nguyen tham phan cap cao trong nuoc, đuoc goi la "ban bo khuyet". Chu tich Toa an Toi cao quyet đinh bo nhiem tham phan nghi huu vao ban bo khuyet. Trang web cua Toa an Toi cao liet ke danh sach thanh vien ban bo khuyet.


= Đieu kien bo nhiem =
Luat Cai cach hien phap 2005 quy đinh ve đieu kien đe đuoc bo nhiem tham phan Toa an Toi cao:

Đa lam tham phan cap cao tu hai nam tro len, hoac;
Co thoi gian hanh nghe luat su tu 15 nam tro len.
Tham phan cap cao la tham phan Toa an cap cao Anh va Wales, tham phan Toa an cap cao Bac Ireland, tham phan Toa an phuc tham Anh va Wales, tham phan Toa an phuc tham Bac Ireland hoac tham phan Toa an toi cao Scotland. Luat su đu đieu kien gom luat su tai Scotland, luat su so cap tai Toa an toi cao va Toa an tu phap cap cao Scotland, thanh vien Đoan luat su Bac Ireland va luat su so cap tai Khoi toa an cap cao Bac Ireland.


= Quy trinh bo nhiem =
Luat Cai cach hien phap 2005 quy đinh quy trinh bo nhiem tham phan Toa an Toi cao. Mot uy ban tuyen chon đuoc thanh lap, gom chu tich Toa an Toi cao (chu nhiem uy ban), mot tham phan cap cao khac (khong phai la tham phan Toa an Toi cao), mot thanh vien Uy ban bo nhiem tu phap Anh va Wales, mot thanh vien Uy ban bo nhiem tu phap Scotland va mot thanh vien Uy ban bo nhiem tu phap Bac Ireland. It nhat mot thanh vien uy ban tuyen chon khong phai la luat su. Truong hop bo nhiem chu tich Toa an Toi cao thi chu nhiem uy ban la mot nguoi khong phai la luat su, thanh vien tham phan cap cao la tham phan Toa an Toi cao. Đai Chuong an trieu tap uy ban tuyen chon khi khuyet tham phan Toa an Toi cao.
Uy ban tuyen chon đe cu mot nguoi len Đai Chuong an quyet đinh. Đai Chuong an co the:

chap nhan đe cu cua uy ban
bac bo đe cu cua uy ban, hoac
yeu cau uy ban xem xet lai đe cu.
Truong hop Đai Chuong an chap nhan đe cu cua uy ban tuyen chon thi Thu tuong co the đe nghi Quoc vuong bo nhiem nguoi đe cu.
Tham phan Toa an Toi cao ma đuoc bo nhiem sau khi toa an đuoc thanh lap thi khong đuoc phong tuoc. Tu ngay 10 thang 12 nam 2010, tat ca cac tham phan Toa an Toi cao khong giu tuoc se đuoc phong danh hieu tu phap tron đoi.
Chu tich va pho chu tich Toa an Toi cao khong phai la tham phan lau nam nhat ma đuoc bo nhiem.


= Danh sach tham phan đuong nhiem =


Cong tac nuoc ngoai Tu khi đuoc thanh lap, Toa an Toi cao Anh đa cu mot vai tham phan cong tac tai Toa an chung tham cua Hong Kong. Hoat đong nay đa dien ra tu khi Uy ban Phuc tham Thuong vien con la co quan xet xu cao nhat cua Anh, tu khi Toa an chung tham Hong Kong đuoc thanh lap vao nam 1997. Tham phan Anh cong tac tai Toa an chung tham phai tuyen the trung thanh voi chinh phu Hong Kong thuoc Trung Quoc, tro thanh tham phan đia phuong cua Hong Kong.
Chinh phu Hong Kong ung ho tham phan Toa an Toi cao Anh cong tac trong he thong tu phap vi đieu nay nang cao danh tieng, uy tin quoc te cua toa an Hong Kong. Tuy nhien, sau khi Luat an ninh quoc gia Hong Kong đuoc thong qua vao thang 7 nam 2020, đa co keu goi ngung viec trao đoi tu phap giua Anh va Hong Kong, cu the la nhung nghi si Quoc hoi thuoc cac đang đa yeu cau cham dut viec nay hoac chat van ve su phu hop cua no.
Thang 6 nam 2021, nguyen chu tich Toa an Toi cao Brenda Hale tuyen bo se khong xin tai bo nhiem vao Toa an chung tham Hong Kong sau khi het nhiem ky vao thang 7 do tac đong cua Luat an ninh quoc gia Hong Kong, la tham phan Anh đau tien roi khoi Toa an chung tham sau khi Luat an ninh quoc gia đuoc thong qua. Thang 8 nam 2021, chu tich Toa an Toi cao Robert Reed ra tuyen bo co quan tu phap cua Hong Kong "phan lon đoc lap voi chinh phu" nhung chi ba thang sau, Uy ban My - Trung bao cao Quoc hoi Hoa Ky rang co quan tu phap cua Hong Kong chi đoc lap "tren danh nghia" va đat van đe lieu nhung tham phan nguoi nuoc ngoai cong tac tai Toa an chung tham Hong Kong co the bao ve nen phap quyen tai Hong Kong hay khong.
Ngay 30 thang 3 nam 2022, bo truong Bo Ngoai giao Anh tuyen bo chinh phu Anh khong ung ho tham phan Anh đuong nhiem cong tac tai Toa an chung tham Hong Kong vi đieu nay "se co kha nang hop phap hoa su đan ap". Trong cung ngay, chu tich va pho chu tich Toa an Toi cao nop đon xin tu chuc tham phan Toa an chung tham Hong Kong. Vao thoi điem đo, sau tham phan Anh nghi huu đang cong tac tai Toa an chung tham Hong Kong.


Tru so Tru so Toa an Toi cao la Toa thi chinh Middlesex tai Thanh pho Westminster. Uy ban Tu phap Co mat vien cung đat tru so tai đo.
Luat Cai cach hien phap 2005 quy đinh chinh phu tim, cai tao mot toa nha thich hop đe cho cac tham phan Thuong vien chuyen vao sau khi doi ra khoi Cung đien Westminster.
Sau mot khoang thoi gian khao sat dai, chinh phu Anh quyet đinh chon Toa thi chinh Middlesex tai Quang truong Quoc hoi, Westminster lam tru so moi cua Toa an Toi cao. Feilden + Mawson voi su ung ho cua Foster & Partners đuoc chon lam kien truc su va Kier Group đuoc chon lam nha thau chinh.


Bieu trung Bieu trung cua Toa an Toi cao đuoc Vien Huy hieu cap vao thang 10 nam 2008. Bieu trung gom chu cai Hy Lap omega (tuong trung cho su chung quyet), bieu tuong Thien Binh (tuong trung cho can can cong ly) va bon bong quoc hoa cua Anh: hoa hong Tudor (tuong trung cho Anh), la toi tay (tuong trung cho Wales), hoa lanh (tuong trung cho Bac Ireland) va ke (tuong trung cho Scotland).
Toa an Toi cao su dung hai phien ban cua bieu trung. Mot phien ban gom dong chu "Toa an Toi cao" va chu cai omega mau đen voi mot vuong mien đon gian hoa (mau đen) va bon bong quoc hoa lon cach đieu. Phien ban nay đuoc su dung tren trang web cua Toa an Toi cao va nhung bieu mau đuoc su dung tai toa. Mot bien the cua phien ban nay bo vuong mien va đuoc su dung trong khap tru so.
Mot phien ban khac gom bon bong quoc hoa truu tuong, đuoc su dung tren tham tai Toa thi chinh Middlesex, do hoa si Peter Blake thiet ke, la tac gia cua bia album Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band cua The Beatles.


Xem them Vuong quoc Lien hiep Anh va Bac Ireland


Tham khao Đoc them Miele, Chris, bien tap (2010). The Supreme Court of the United Kingdom. Merrell Publishers. ISBN 9781858945071.
Le Sueur, Andrew, bien tap (2004). Building the UK's New Supreme Court: National and Comparative Perspectives. Oxford University Press. doi:10.1093/acprof:oso/9780199264629.001.0001. ISBN 9780199264629.
Morgan, Derek (ed). Constitutional Innovation: the creation of a Supreme Court for the United Kingdom (A special issue of the Legal Studies, the Journal of the Society of Legal Scholars).
"Algorithms, Artificial Intelligence and the Law – UK Supreme Court" (PDF). Ban goc (PDF) luu tru ngay 3 thang 6 nam 2024. Truy cap ngay 3 thang 6 nam 2024.


Lien ket ngoai Website chinh thuc 
Summers, Chris (ngay 7 thang 3 nam 2007). "Grand designs". BBC News. Luu tru ban goc ngay 3 thang 3 nam 2021. Truy cap ngay 7 thang 3 nam 2007.
Wickham, Peter (ngay 20 thang 10 nam 2009). "The controversy over the UK's new Supreme Court: much ado about nothing?". Harvard Law Record. Ban goc luu tru ngay 18 thang 1 nam 2012.