Banh mi kep giam bong (tieng Anh: Ham sandwich) la mot loai banh mi kep rat pho bien, co the đem đi nuong hoac đe tuoi, đong thoi mon an cung đuoc che bien chung voi nhieu loai topping nhu pho mat hoac cac loai rau qua nhu xa lach, ca chua, hanh tay va dua chuot muoi chua thai lat. Mu tat, mayonnaise cung nhung bien tau cua chung cung đuoc su dung rong rai.
Banh mi cat lat, pho mat cat lat va giam bong cat lat nau chin la nhung mat hang thuc pham co rat nhieu trong cac sieu thi phuong Tay, va do đo, cach che bien cua mon banh mi kep giam bong rat de dang va nhanh gon. Ngoai ra, chung cung la thanh phan pho bien cua suat an trua.


Lich su Banh mi kep giam bong la mot trong nhung loai banh mi kep hai lat xuat hien som nhat; tinh đen nam 1850, đa co it nhat 70 nguoi ban hang rong o Luan Đon chao ban mon an.


= Banh mi kep giam bong va pho mat =
Cac chuyen gia am thuc tung tranh luan
ve nguon goc cua banh mi kep giam bong va pho mat trong vai nam. Gia thuyet hang đau ve viec ai la nguoi đau tien tao ra mon an nay đa đuoc nhac đen trong The Larousse Gastronomique 1961. Cuon sach luu y rang Patrick Connolly, mot nguoi Ireland nhap cu đen Anh vao the ky 18, đa ban mot mon banh mi:

Ket hop phan con lai cua lon (đa đuoc uop muoi va cat lat) voi topping la pho mat Leicester, cung sot long đo trung (mot dang cua mayonnaise) trong mot chiec banh mi tron o nho. Mon an nay co ten kha thieu tinh sang tao la Connolly va đoi khi, no van con đuoc su dung tai mot so vung thuoc Midlands cua Anh.
Tai Anh, dua chuot muoi chua (ngot va nhung dam, lam theo kieu cua thuong hieu Branston) la mon an kem pho bien voi loai banh mi kep nay; sau đo, chung đuoc goi la banh mi kep giam bong, pho mat va dua chuot muoi chua.
Theo loi ke lai cua nguoi ban đo an tai san bong chay Harry Stevens trong mot cuoc phong van nam 1924, thi vao nam 1894, banh mi kep giam bong va pho mat la thu đo an duy nhat đuoc ban o cac san bong chay o New York; trong khi đo, mon frankfurters đuoc cho ban vao nam 1909.
Mot phu nu nguoi Anh khi đi qua Đao Ellis trong mot chuyen đi đen Hoa Ky (vao nam 1923), đa viet rang:

Toi đa so hai va run ray khi nghe rat nhieu cau chuyen ve su nguoc đai đoi voi nguoi nuoc ngoai o noi đo.... Nhung nguoi phuc vu rat tot bung va khong he tho bao voi chung toi. Đo la vao gio trua... trong choc lat, nhung nguoi khuan vac đa mang theo cac gio banh mi kep giam bong va pho mat rat ngon, cung nhu ca phe cho nguoi lon va sua cho tre so sinh.
Richard E. Byrd đa mang theo banh mi kep giam bong va pho mat tren chuyen bay xuyen vung cuc cua ong vao nam 1926. Nam 1927, cac nha du hanh xuyen Đai Tay Duong Clarence Chamberlin va Charles A. Levine cung mang theo loai banh mi kep nay.


Bien tau Trong am thuc Phap, croque-monsieur la mot loai banh mi kep giam bong va pho mat, thuong đuoc nuong lo hoac ran.
Trong am thuc Brasil, mon banh mi kep nuong nay đuoc goi la misto-quente (theo nghia đen la "hon hop nong").
Banh mi kep kieu Cuba co thanh phan chinh la giam bong, pho mat cung banh mi Cuba vo cung, thuong đuoc nuong trong dung cu ep nuong banh mi (panini press). Nhung bien tau cua loai banh mi kep nay pho bien o ca Cuba lan Nam Florida.


Tieu dung Hiep hoi banh mi Anh cho biet banh mi kep giam bong la loai banh mi kep pho bien nhat o Anh, va mot cuoc khao sat ma ho thuc hien vao nam 2001 đa cho thay rang giam bong la loai nhan đuoc yeu thich thu hai (sau pho mat). 70% trong so 1,8 ty chiec banh mi kep đuoc tieu thu o Phap vao nam 2008 la banh mi kep giam bong, khien mot cong ty phan tich kinh te cua Phap đa bat đau lap 'chi so jambon-beurre', tuong tu nhu Chi so Big Mac, dung đe so sanh gia ca cua loai đo an nay tren toan quoc.
Chiec banh mi kep giam bong dai nhat the gioi do nguoi ban thit Nico Jimenez tao ra o Pamplona, Tay Ban Nha vao nam 2009.


Suc khoe Nam 2009, Quy Nghien cuu Ung thu The gioi đa khuyen cao viec cha me cho con an qua nhieu banh mi kep giam bong se lam cho chung de bi mac ung thu ruot, vi loai thit che bien san co nguy co gay ung thu rat cao.
Mot chiec banh mi kep giam bong bi nghi ngo la nguyen nhan gay ra dich ta lon o Anh vao nam 2000.


Anh huong van hoa Chanh an bang New York Sol Wachtler đa đuoc Tom Wolfe trich dan trong The Bonfire of the Vanities nhu sau: "Mot đai boi tham đoan se 'truy to mot chiec banh mi kep giam bong', neu nhu đo la đieu ban muon."
Mot cai banh mi kep giam bong biet noi đa xuat hien trong mot loat truyen tham tu tu nhieu tap truc tuyen vao cuoi nhung nam 1990, va vao nam 1999, cac nha san xuat cua tac pham đa khoi kien khi mot nhan vat tuong tu xuat hien trong mot video quang cao nuoc cam Florida, mac du sau đo đon kien đa đuoc rut lai.
Cai ten "banh mi kep giam bong" đoi khi đuoc su dung (đac biet la boi So Canh sat New Orleans) đe chi mot khau sung ma canh sat đat tai hien truong vu an đe tao bang chung gia.


Hinh anh Xem them Danh sach cac mon an tu giam bong
Danh sach cac mon banh mi kep
Pho mat nuong


Tham khao Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Banh mi kep giam bong tai Wikimedia Commons
 Tu lieu lien quan toi Banh mi kep giam bong va pho mat tai Wikimedia Commons