Lien hoan phim Cannes (tieng Phap: le Festival international du film de Cannes hay đon gian la le Festival de Cannes) la mot trong nhung lien hoan phim co uy tin nhat the gioi, đuoc to chuc lan đau vao 20 thang 9 đen 5 thang 10 nam 1946 tai thanh pho nghi mat Cannes, o phia nam nuoc Phap. Tu đo, lien hoan phim đuoc to chuc hang nam trong thang 5 voi mot so ngoai le.
Thu hut so luong lon cac phuong tien truyen thong tham gia đua tin, Lien hoan khong mo cua cho cong chung, trong đo co su hien dien cua nhieu ngoi sao đien anh va la noi gap go ua thich cua cac nha san xuat phim đe trinh lang nhung bo phim moi nhat va co gang ban xuat pham cua ho cho cac nha phan phoi đen tu khap noi tren the gioi.
Giai thuong uy tin nhat đuoc trao o Cannes la Palme d'Or (giai Canh Co Vang) cho phim Xuat sac nhat; giai thuong nay thinh thoang cung đuoc trao đong thoi cho nhieu phim trong nam. Tuy nhien, ban giam khao cua Lien hoan, gom mot nhom nhung chuyen gia đien anh quoc te đuoc chon lua, cung trao tang nhung giai thuong khac, bao gom "Giai thuong lon" (Grand Prix - giai thuong quan trong thu hai).
Voi lich su va uy tin lau đoi, Lien hoan phim quoc te Cannes đuoc xem la mot trong nam lien hoan phim quoc te lon nhat The Gioi, cung voi Lien hoan phim Venezia, Lien hoan phim quoc te Berlin, Lien hoan phim quoc te Toronto va Lien hoan phim Sundance.


Lich su = Y tuong =
Vao cuoi thap nien 1930, bat binh truoc su can thiep cua cac chinh phu phat xit Đuc va Y vao viec lua chon phim cua Lien hoan phim Venezia (Mostra de Venise), Emile Vuillermoz va Rene Jeanne đa đua ra đe nghi voi Jean Zay, bo truong Bo truyen thong va nghe thuat (Ministre de l'Instruction publique et des Beaux-Arts) ve viec thanh lap mot lien hoan đien anh quoc te o Phap. Y tuong nay đa đuoc ca Jean Zay va nhung quoc gia đong minh cua Phap nhu Anh va My ung ho. Vuot qua nhieu thanh pho ung cu vien nhu Vichy, Biarritz hay Alger, thanh pho bien phia Nam Cannes đa đuoc chon lam thanh pho đang cai su kien quan trong nay con Philippe Erlanger đuoc cu lam nguoi phu trach đau tien cua lien hoan phim.
Nam 1939, Louis Lumiere, mot trong hai nguoi khai sinh ra nen đien anh, đong y tro thanh chu tich cua lien hoan phim Cannes đau tien du kien to chuc tu ngay 1 đen ngay 30 thang 9 nam 1939. Voi y tuong "khuyen khich su phat trien cua nghe thuat đien anh tren moi hinh thuc va xay dung tinh than cong tac giua cac nha đien anh đen tu cac quoc gia khac nhau" ("encourager le developpement de l'art cinematographique sous toutes ses formes et creer entre les pays producteurs de films un esprit de collaboration"), ban to chuc đa lua chon 4 bo phim cua Phap (gom L'Enfer des anges cua Christian-Jaque, La Charrette fantome cua Julien Duvivier, La Piste du nord cua Jacques Feyder va L'Homme du Niger cua Jacques de Baroncelli) cung mot so bo phim nuoc ngoai (trong đo co The Wizard of Oz cua Victor Fleming, Goodbye Mr Chips cua Sam Wood va The Four Feathers cua Zoltan Korda) du tranh giai thuong cua lien hoan phim. Viec thiet ke ap phich cua lien hoan đuoc giao cho hoa si nguoi đia phuong Jean-Gabriel Domergue.
Tu thang 8, cac ngoi sao đien anh bat đau tu hoi o Cannes. Hang Metro-Goldwyn-Mayer thue han mot chuyen tau vuot Đai Tay Duong đe đua cac ngoi sao Hollywood nhu Tyrone Power, Gary Cooper, Annabella, Norma Shearer hay George Raft toi tham du lien hoan phim. Nhieu su kien va le hoi lon đuoc du kien to chuc trong thoi gian lien hoan phim. Lay cam hung tu bo phim Quasimodo, cac nghe si My tham chi con đinh xay dung mot phien ban cua Nha tho Đuc Ba Paris tren bai bien Cannes. Tuy nhien vao đung ngay khai mac du kien lien hoan phim, ngay 1 thang 9 nam 1939 lai cung la ngay cac đon vi linh Đuc Quoc xa tan cong Ba Lan mo man cho Chien tranh the gioi thu hai, hai ngay sau đo Anh va Phap tuyen chien voi Đuc, y tuong ve lien hoan phim Cannes bi tam hoan vo thoi han.


= Hinh thanh =
Chi mot nam sau khi chien tranh ket thuc, lien hoan phim Cannes đau tien đuoc chinh thuc to chuc tu ngay 20 thang 9 đen ngay 5 thang 10 nam 1946 tai toa nha cu cua casino Cannes nho su giup đo cua Lien đoan Lao đong Phap (Confederation generale du travail) ma đao dien Louis Daquin la mot thanh vien. Lan to chuc đau tien nay cua lien hoan phim đuoc Bo Ngoai giao Phap va chinh quyen thanh pho Cannes ho tro ve tai chinh. Đe tranh su canh tranh khong can thiet cua hai lien hoan phim hang đau chau Au, chinh phu Phap va Y đa thoa thuan rang Lien hoan phim Cannes va Lien hoan phim Venezia se đuoc to chuc xen ke theo nam. Tuy nhien thanh cong tuc thoi cua Lien hoan phim Cannes 1946 đa thuc đay cac nha đien anh Phap, nhung nguoi khong đuoc biet ve quyet đinh cua hai chinh phu tu đau, du đinh to chuc lien hoan phim thu hai vao ngay nam 1947.
Bat chap su tu choi ho tro tai chinh tu phia chinh phu Phap, Lien hoan phim Cannes 1947 van đuoc to chuc tai Cung Lien hoan va Hoi nghi Cannes (con goi la Cung Croisette), toa nha đuoc xay moi ngay sau thanh cong cua lien hoan phim Cannes đau tien voi su ung ho cua chinh quyen thanh pho Cannes. Cung Croisette đuoc khanh thanh chinh thuc ngay 11 thang 9 nam 1947 va lien hoan phim đuoc to chuc tai đay tu ngay 12 đen ngay 25 thang 9. Đuoc xay dung gap nham phuc vu lien hoan phim, phan mai cua cung Croisette thuc te van chua đuoc hoan thanh va no đa bi pha huy sau mot con giong lon vao nhung ngay cuoi cua lien hoan buoc cac nha to chuc phai doi le be mac va trao giai toi song bac thanh pho. Tai lien hoan phim thu hai nay, lien đoan Federation CGT cua gioi giai tri bat đau đong vai tro chinh trong thanh phan ban to chuc, quy đinh ve viec cac thanh vien ban giam khao phai đen tu cac quoc gia khac nhau nham đam bao tinh cong bang cua quyet đinh cung tro thanh nguyen tac cua lien hoan phim Cannes. Nguoi đuoc chon lam chu tich Lien hoan phim Cannes 1947 la Robert Favre Le Bret. Ong đa cho thanh lap Uy ban lua chon tac pham (Commission de selection) voi quy trinh đon gian: Trung tam Đien anh Quoc gia Phap (Centre national de la cinematographie) cung cap cho Uy ban thoi gian va quy đinh lua chon tac pham cua cac lien hoan phim khac nham xac đinh thoi han chon tac pham cua lien hoan phim Cannes, tiep đo cac nha san xuat phim se đuoc moi gui tac pham cua ho toi lien hoan đe tu đo Uy ban co the xac đinh cac bo phim chinh thuc tham gia lien hoan. Cac bo phim đuoc chon con phai tuan thu cac quy đinh ve kiem duyet cua Phap vi vay danh sach phim du tranh lien hoan sau khi đuoc Uy ban lua chon hoan thanh con phai đe trinh Bo Van hoa Phap (co quan chu quan cua Trung tam Đien anh Quoc gia) va Bo Ngoai giao Phap đe thong qua, đay la quy đinh bat buoc trong thoi gian Chien tranh lanh.
Vao thoi gian đau to chuc, lien hoan phim Cannes gap rat nhieu kho khan ve tai chinh (dan đen viec khong the to chuc vao cac nam 1948 va 1950) cung su canh tranh cua cac lien hoan phim moi lien tuc đuoc thanh lap o chau Au. Tu nam 1951, thoi gian to chuc cua lien hoan phim Cannes đuoc lui xuong mua Xuan đe tranh su canh tranh voi cac lien hoan phim lon khac o Venezia va Locarno. Bon nam sau đo, giai Canh co vang (Palme d'or) đuoc thanh lap theo y tuong cua Robert Favre Le Bret đe tro thanh giai thuong chinh cua lien hoan phim, thay the cho Giai thuong lon (Grand prix). Mau giai thuong đuoc lam theo thiet ke cua Lucienne Lazon, bo phim đau tien đuoc trao giai thuong nay la Marty cua Delbert Mann. Tu nam 1955 cho toi nay giai Canh co vang đuoc trao hang nam, tru quang thoi gian tu 1964 đen 1974 khi no đuoc thay the bang giai thuong cu Grand prix. Cung tai Lien hoan phim Cannes 1955, mot moi tinh hiem co giua hoang tu Rainier cua Monaco va ngoi sao đien anh Grace Kelly đa bat đau. Ho ket hon chi mot nam sau va Kelly sinh cho hoang gia Monaco ba nguoi con truoc khi qua đoi vi mot tai nan o to.


= Phat trien =
Vao nam 1959, Hoi cho phim Cannes (Marche du film de Cannes) bat đau đuoc to chuc song song voi lien hoan phim. Hoi cho phim giup Lien hoan phim Cannes tu mot su kien nghe thuat đien anh đon thuan tro thanh mot su kien lon cua nganh cong nghiep đien anh voi ca khia canh thuong mai va trao đoi tac pham giua cac nen đien anh khac nhau, đay la mo hinh hoi cho phim đau tien tren the gioi. Tinh đen nam 2007, hoi cho đa đon tiep hon 10.000 nguoi tham gia đen tu 91 quoc gia khac nhau. Tu nam 1962, mot hoat đong moi khac đuoc to chuc ben canh lien hoan phim Cannes, đo la Tuan le phe binh phim quoc te (Semaine Internationale de la Critique) voi muc đich ton vinh nhung tac pham đau tay cua cac nha đien anh tren the gioi ("mettre a l'honneur les premieres et deuxiemes œuvres des cineastes du monde entier"). Trong tuan le nay, ngoai bay phim đien anh dai va bay phim ngan du thi chinh thuc, cac nha to chuc con cho gioi thieu nhieu bo phim khong du thi cua cac nha đien anh tre tai cac buoi chieu rieng. Nhieu nha đien anh tre noi tieng đa đuoc phat hien tu cac tuan le phim nay nhu Francois Ozon, Alejandro Gonzalez Inarritu, Julie Bertuccelli hay Eleonore Faucher. Nam 1965, đe tuong nho toi nha đien anh Jean Cocteau, nguoi qua đoi ngay 11 thang 10 nam 1963, lien hoan phim đa quyet đinh ton vinh Cocteau la chu tich danh du tron đoi cua lien hoan phim Cannes. Mot nam sau đo, ban giam khao lien hoan phim Cannes lan đau tien co mot chu tich la nu gioi, đo la nu dien vien nguoi My Olivia de Havilland.
Su phat trien nhanh chong cua lien hoan phim Cannes bi gian đoan vao nam 1968 boi su kien 19 thang 5 nam 1968. Do cac truong đai hoc bi đong cua boi nhung cuoc bieu tinh, bai khoa cua gioi sinh vien, cac buoi chieu chinh thuc cua lien hoan phim thuong xuyen bi gian đoan boi nhung cuoc tuan hanh cua sinh vien. Tu ngay 13 thang 5, sinh vien bat đau chiem giu Cung Lien hoan va Hoi nghi. Ngay 18 thang 5, nhieu nha đien anh nhu Francois Truffaut, Jean-Luc Godard, Claude Lelouch, Richard Berry, Roman Polanski, Louis Malle va Jean-Pierre Leaud cung tham gia cac cuoc bieu tinh cua sinh vien luc đo đang lam rung chuyen ca thanh pho Cannes. Ben canh muc đich cua cac cuoc tuan hanh sinh vien, nhung nha đien anh bieu tinh con nham chong lai quyet đinh cua bo truong Bo Van hoa Phap Andre Malraux ve viec cach chuc giam đoc Vien tu lieu phim Phap (Cinematheque francaise) cua Henri Langlois. Đe ung ho nhung nguoi bieu tinh, nhieu nha lam phim nhu Alain Resnais, Carlos Saura va Milos Forman đa rut phim cua ho khoi cuoc thi chinh thuc cua lien hoan phim. Tu mot đai hoi đien anh, Cannes đa bien thanh mot su kien chinh tri. Ngay 19 thang 5, cac nha to chuc đua ra quyet đinh lan đau tien trong lich su ngung tien hanh lien hoan phim Cannes.


= Thay đoi lon =
Nam 1969, Pierre-Henri Deleau sang lap ra Hai tuan cua cac đao dien (Quinzaine des realisateurs). Hai tuan cua cac đao dien đuoc lap ra nham gioi thieu cac bo phim quoc te cua nhung đao dien con it ten tuoi va khong co co hoi du thi chinh thuc o Cannes voi khau hieu "Đien anh tu do" ("Cinema en liberte"). Trong lan to chuc đau tien, đa co 62 phim dai va 26 phim ngan đuoc trinh chieu mien phi cho cong chung. Tac pham khai mac cho su kien la bo phim Cuba La Premiere charge cua đao dien Manuel Octavio Gomez, ngay lap tuc no đa đuoc cac nha phan phoi phim cua Nhat Ban đat mua.
Nam 1972, co cau lanh đao cua lien hoan phim co thay đoi lon khi Robert Favre Le Bret đuoc chi đinh lam chu tich lien hoan phim (president) con Maurice Bessy đuoc chon lam Tong đai dien lien hoan phim (delegue general). Ban lanh đao moi đa tien hanh thay đoi cach lua chon phim tham gia du thi tai Cannes. Neu nhu truoc kia cac bo phim quoc te đuoc cac chinh phu gui toi tham du thi thi tu nam 1972, ban lanh đao lien hoan phim cho thanh lap hai hoi đong lua chon phim rieng, mot cho phim Phap va mot cho phim quoc te. Su thay đoi nay đa gay ra mot so kho khan cho viec lua chon phim tham gia Lien hoan phim Cannes 1972. Toi nam 1978, co cau lanh đao lien hoan phim lai mot lan nua thay đoi. Gilles Jacob đuoc cu lam giam đoc lien hoan phim, ong đa cho thanh lap giai thuong moi May quay vang (Camera d'or) đe trao cho phim đau tay xuat sac nhat đuoc lua chon boi mot ban giam khao rieng. Đe tro giup cho cac bo phim it tieng tam trong viec phat hanh, Gilles Jacob cung cho thanh lap su kien Un Certain Regard (Mot cach nhin khac). Duoi su lanh đao cua Jacob, thoi gian dien ra lien hoan phim đuoc giam tu hai tuan xuong con 13 ngay keo theo viec giam so luong cac phim chinh thuc du tranh lien hoan phim. Mot thay đoi lon khac cua lien hoan phim đo la thanh phan ban giam khao, neu nhu truoc kia thanh vien ban giam khao chu yeu la cac vien si Vien Han lam Đien anh thi tu nam 1978, nhung nguoi đuoc chon thuong la cac nha đien anh quoc te co ten tuoi. Lien hoan phim Cannes cung lan đau đuoc tuong thuat lien tuc tren truyen hinh thong qua đai Antenne 2. Quy mo mo rong cua lien hoan phim Cannes khien cho Cung Lien hoan va Hoi nghi khong con đap ung đuoc nhu cau cua cong chung. Nam 1983, Cung Lien hoan đuoc mo rong nhung do su thieu nhat tri tu nhung nguoi to chuc cong trinh đa khong hoan thanh kip đe phuc vu Lien hoan phim Cannes 1983 khien cho le trao giai cua lien hoan phim chut nua phai huy bo. Nam 1984 chung kien su thay đoi vi tri chu tich lien hoan phim khi Pierre Viot đuoc bau thay the Robert Favre Le Bret.
Lien hoan Cannes cung dan tro thanh noi ton vinh cac nha đien anh huyen thoai. Nam 1985 chi it lau sau khi đao dien noi tieng Francois Truffaut qua đoi, tat ca cac ngoi sao đien anh tham du Lien hoan phim Cannes 1985 đa hoi tu đe tuong nho toi đao dien hang đau cua đien anh Phap. Vai nam sau đo, tai Lien hoan phim Cannes 1989, cac con va chau cua Charlie Chaplin cung đuoc moi len sau khau vinh danh nhan dip ki niem 100 nam ngay sinh Vua hai. Nam 1995, đe vinh danh nu chu tich ban giam khao lien hoan Jeanne Moreau, nu ca si Vanessa Paradis đa len sau khau trinh bay lai ca khuc Le Tourbillon de la vie cua bo phim Jules et Jim ma Moreau la ngoi sao chinh. Nam dien vien cua bo phim Indigenes la Samy Naceri, Jamel Debbouze, Roschdy Zem, Sami Bouajila va Bernard Blancan khi đuoc đong trao giai Vai nam chinh xuat sac nhat đa đong ca bai hat Le Chant des tirailleurs đe tuong nho nhung nguoi linh goc thuoc đia đa chien đau vi nuoc Phap trong The chien Thu hai, đay chinh la noi dung cua bo phim Indigenes.
Tai Lien hoan phim Cannes 1998, Gilles Jacob cho thanh lap quy Cinefondation nham ho tro viec lam phim tren the gioi cung nhu giup cac nha đien anh tre tao dung danh tieng. Hang nam Cinefondation đua cac đao dien tu nhieu nuoc tren the gioi toi lam viec tai Paris, ho tro ho ve kich ban va tai chinh cung nhu tao đieu kien cho cac nha đien anh nay toi xem mien phi tai nhieu rap phim cua Paris. Tu đau thap nien 2000, Cinefondation con giup hon 1000 bo phim cua cac nha lam phim sinh vien đuoc trinh chieu tai lien hoan phim Cannes. Bat đau tu Lien hoan phim Cannes 2005, quy Cinefondation đung ra to chuc Atelier (Xuong phim), noi cac đao dien tre co the trao đoi va hoc hoi kinh nghiem lam phim tu nhung nha đien anh danh tieng.
Tu nam 2002, Lien hoan phim quoc te (Festival international du film) bat đau lay ten chinh thuc la Lien hoan Cannes (Festival de Cannes), ten goi von đa đuoc su dung rong rai tu truoc đo.


= Hien tai =
Nam 2007 lien hoan phim Cannes ki niem sinh nhat lan thu 60, su kien nay đa gay ra mot so thac mac vi lien hoan đuoc to chuc lan đau nam 1946 va tinh cho đen nam 2007 thi moi co 59 lien hoan phim Cannes đuoc to chuc (lien hoan khong đuoc to chuc vao cac nam 1948 va 1950). Nhan dip nay cac nha to chuc đa cho trinh chieu bo phim dai ki luc cua lien hoan, đo la bo phim tai lieu "The War" ve Chien tranh the gioi thu hai cua đao dien Ken Burns. Voi thoi luong 14 tieng, bo phim đa pha ki luc truoc đo la 6 tieng cua phim Nos meilleures annees va 4 tieng 40 phut cua Parsifal. Cung tai lien hoan nay, Luc Besson, chu tich Lien hoan phim Cannes 2000, đa thanh lap su kien "Lien hoan phim Cannes va ngoai o" (Festival Cannes et Banlieues) voi khau hieu "Neu ban khong the toi Cannes, Cannes se toi voi ban!" (Si tu ne peux pas aller a Cannes, c'est Cannes qui viendra a toi!) nham muc đich trinh chieu cac bo phim du thi chinh thuc tai nhung vung ngoai o cua Paris kem theo mot bo phim ngan noi ve lich su 60 nam cua lien hoan Cannes.


Co cau = Co cau chinh thuc =

Duoi đay la cac su kien chinh cua lien hoan phim Cannes:

Buoi le tuyen chon tac pham:
In competition: cac tac pham đuoc trinh chieu tai nha hat Lumiere va đong thoi con đuoc tuyen chon đi tranh giai Canh co vang.
Out of competition: cac tac pham đuoc trinh chieu tai nha hat Lumiere nhung khong đuoc tuyen chon đi tranh giai Canh co vang.
Hang muc Phim ngan
Un Certain Regard, trao tu 1978
Cinefondation, trao tu 1998
Les sections paralleles creees par le Festival:
Cinema de toujours, creee en 1992
Cannes Classics, creee en 2004
Les sections paralleles creees par un organisme exterieur:
La Semaine de la critique, creee en 1962
La Quinzaine des realisateurs, creee en 1969


= Lua chon phim =
Mot bo phim đu tieu chuan tham gia lien hoan Cannes chi khi no đuoc hoan thanh trong vong 12 thang truoc lien hoan va chi đuoc chieu tai nuoc san xuat cung nhu chua đuoc tham gia mot lien hoan phim quoc te nao khac. Voi phim ngan, thoi gian toi đa cho mot phim tham gia du thi la 15 phut.. Hien nay viec lua chon phim tham gia thi đuoc tien hanh boi hai hoi đong voi 1 do Gilles Jacob thanh lap va Thierry Fremaux đieu hanh voi nhiem vu duyet phim nuoc ngoai. Thanh phan hoi đong chon phim nuoc ngoai gom 4 nguoi, mot nha bao, mot đao dien, mot nguoi yeu đien anh va Laurent Jacob, con trai cua Gilles Jacob. Hoi đong thu hai chuyen duyet phim Phap cho toi nay van đuoc giu bi mat ve thanh phan tham gia hoi đong. Hai hoi đong nay se duyet 6 phim mot ngay voi so luong phim thuoc nhieu the loai moi nam mot tang. Neu nhu nam 2005, cac hoi đong chon phim phai xem 3.200 phim đien anh thi con so nay cua nam 2007 đa len toi 4.000 phim. Truoc kia chinh phu Phap đoi khi cung gay suc ep toi quyet đinh cua hoi đong, tuy nhien viec nay đa cham dut tu thap nien 1970.


= Giai thuong =
Tai lien hoan phim Cannes đau tien vao nam 1946, chi co duy nhat mot Giai thuong lon (Grand prix) đe trao cho phim xuat sac nhat. Mot nam sau đo giai thuong đuoc chia thanh nhieu hang muc nhu phim phieu luu va hinh su, phim hoat hinh, phim tam ly tinh cam, phim xa hoi va phim ca nhac hai kich. Cach phan chia nay chi dien ra duy nhat trong Lien hoan phim Cannes 1947. Trong thap nien 1950, đac biet la trong thoi gian Jean Cocteau lam chu tich lien hoan phim, nguoi ta đa trao nhieu giai thuong kha đac biet, vi du Giai phim tru tinh (Prix du film lyrique) tai Lien hoan phim Cannes 1952 hay Giai quoc te cho phim hai (Prix International du film de la bonne humeur) tai Lien hoan phim Cannes 1953 hay tham chi la Giai quoc te cho phim ke chuyen bang hinh anh xuat sac nhat (Prix International du film le mieux raconte par l'image) cung tai Lien hoan 1953. Sau khi ban giam khao trao cho Barton Fink ba giai quan trong tai Lien hoan phim Cannes 1991, luat trao giai đa đuoc sua đoi sao cho mot bo phim khong the đuoc nhan qua nhieu giai, tru giai dien xuat thi co the kem theo mot giai khac.
Tu Lien hoan phim Cannes 1955, giai thuong cao quy nhat đuoc trao tai Cannes la giai Canh co vang (Palme d'or) trao cho phim hay nhat. Đung thu hai sau giai Canh co vang la Giai thuong lon cua ban giam khao (Grand prix). Danh sach cu the cac giai thuong gom:

Giai chinh thuc cho phim dai:
Canh co vang (Palme d'or), đuoc trao tu nam 1955 cho phim hay nhat.
Giai thuong lon (Grand prix) trao cho phim đuoc ban giam khao đanh gia la đac sac nhat.
Giai cho nam dien vien xuat sac nhat (Prix d'interpretation masculine) trao cho nam dien vien co dien xuat tot nhat.
Giai cho nu dien vien xuat sac nhat (Prix d'interpretation feminine) trao cho nu dien vien co dien xuat tot nhat.
Giai cho đao dien xuat sac nhat (Prix de la mise en scene) trao cho đao dien.
Giai cho kich ban hay nhat (Prix du scenario) trao cho bien kich co kich ban xuat sac nhat.
Giai cua Ban Giam khao (Prix du Jury).
Giai ky niem cua lien hoan phim Cannes (Trophee du Festival de Cannes) đe vinh danh cac nghe si đien anh cho toan bo su nghiep.
Giai phe binh phim quoc te (Prix de la Critique internationale), đuoc trao rieng nam 1946 cho đao dien Georges Rouquier voi phim Farrebique von khong lot qua vong tuyen chon phim.
Giai chinh thuc cho phim ngan:
Canh co vang cho phim ngan (Palme d'or du court-metrage) trao cho phim ngan hay nhat.
Giai thuong cua ban giam khao cho phim ngan (Prix du jury du court-metrage)
Cac giai thuong khac:
Giai nha lam phim tre (Prix de la jeunesse) đuoc mot ban giam khao gom cac nha lam phim tre trao cho tac pham đau tay hoac tac pham thu hai cua mot nghe si.
Giai may quay vang (Camera d'or), đuoc trao tu nam 1978 cho phim đau tay xuat sac nhat.
Prix Orange đuoc hiep hoi nha bao trao cho cac nam va nu dien vien
Soleil d'or đuoc trao boi CCAS
Prix Œcumenique đuoc trao cho phim dai the hien tot nhat su đa dang van hoa
Prix Fipresci trao cho phim the hien ca tinh hoac the nghiem đac biet
Prix Francois Chalais trao cho phim the hien cac gia tri bao chi
Trophee Chopard trao cho nam hoac nu dien vien
Prix Vulcain de l'artiste technicien trao cho hang muc ky thuat lam phim
Giai Roberto Rossellini trao cho cac nha đien anh the hien nhung gia tri nhan van theo phong cach cua Roberto Rossellini


= Lanh đao =
Ban lanh đao cua lien hoan phim gom rat nhieu nguoi đam nhiem cac vi tri khac nhau. Tinh đen Lien hoan phim Cannes 2000, vi tri lanh đao cao nhat (direction) cua lien hoan đuoc chia thanh hai vi tri: Chu tich (President) va Tong đai dien (Delegue general), tuong đuong voi vai tro đieu hanh chung va giam đoc nghe thuat cua lien hoan phim. Tu Lien hoan phim Cannes 2001, sau khi Gilles Jacob đuoc bau lam Chu tich lien hoan phim, đe tro giup cho Jacob, nguoi ta đa lap ra hai vi tri moi la Tong giam đoc (directeur generale) phu trach đieu hanh va Đai dien nghe thuat (Delegue artistique) phu trach lua chon phim. Ban lanh đao cua lien hoan phim Cannes tu nam 2001 cung đuoc bo sung vi tri quan ly tai chinh (controleur financier). Duoi đay la danh sach nhung nguoi đam nhiem cac vi tri lanh đao cao nhat trong hon 60 nam lich su lien hoan phim:

Tong thu ky (Secretaire general)
Nguoi chiu trach nhiem tiep nhan tac pham du thi.
Đai dien nghe thuat (Delegue artistique)
Nguoi chiu trach nhiem lua chon tac pham tham gia thi chinh thuc.
Tong đai dien (Delegue general)
Nguoi đuoc chu tich lien hoan phim lua chon đe quan ly chung va tro giup truc tiep chu tich.
Chu tich (President)
Nguoi chiu trach nhiem chinh cua lien hoan phim.
Tong giam đoc (Directeur general)
Nguoi giam sat cac hoat đong cua lien hoan phim, đay la vi tri cao thu hai trong ban lanh đao sau chu tich.


Lien hoan phim = Le hoi =

Trong chung hon 10 ngay, cuoc song cua toan bo thanh pho bien Cannes bi xao tron vi lien hoan phim đac biet la tai khu vuc Đai lo Croisette. Trong moi ngay cua lien hoan phim, mot bo phim du thi chinh thuc se đuoc chieu truoc cong chung va gioi bao chi trong đo buoi chieu chinh thuc thuong la buoi chieu toi voi man ra mat cua cac ngoi sao tham gia phim cung nhu đao dien cua bo phim. Trong cac buoi chieu nay, gioi bao chi se đuoc nhan quyen uu tien do co quan bao chi cua lien hoan phim cung cap. Trang phuc cua cac ngoi sao khi buoc tren tham đo ra mat cong chung (montee des marches) đuoc quy đinh rat chat che. Voi nam la smoking kieu truyen thong con nu la vay đam da hoi thuong do cac nha mot noi tieng thiet ke. Tuy nhien van co nhung nhan vat noi tieng khong tuan theo quy đinh nay, tieu bieu la Pablo Picasso khi tham du Lien hoan phim Cannes 1953 chi mac mot chiec ao vest da cuu chu khong mac ca bo smoking. Ben canh cac buoi trinh chieu chinh thuc, lien hoan Cannes con la noi quang ba cho cac bo phim moi cung nhu trao đoi hop đong phim quoc te thong qua vo so cac le hoi nho voi su tham gia cua cac ngoi sao đien anh.
Tu Lien hoan phim Cannes 1991, ban to chuc lien hoan bat đau mo chuong trinh La lecon de cinema ("Bai hoc đien anh"). Đay la cac buoi noi chuyen do nhung nhan vat co tieng cua đien anh the gioi nhu Nanni Moretti, Oliver Stone, Stephen Frears, Francesco Rosi, Vuong Gia Ve hay Sydney Pollack chu tri. Nhung nguoi chu tri se noi chuyen ve nhung kinh nghiem cua ho trong nghe đien anh nham giup nhung nguoi yeu đien anh hieu them ve nghe thuat thu bay cung nhu cac cong đoan lien quan toi viec lam phim. Tu nam 2003, tiep noi thanh cong cua La lecon de cinema, ban to chuc lien hoan phim mo La lecon de musique ('Bai hoc am nhac") voi nguoi chu tri la nhung nhac si danh tieng nhu Nicola Piovani hay Alexandre Desplat, toi nam 2004 cong chung đuoc tiep can voi cac ngoi sao đien anh thong qua Lecon d'acteur ("Bai hoc dien vien") voi nhieu dien vien noi tieng nhu Catherine Deneuve, Max Von Sydow va Gena Rowlands.


= Truyen thong va tai tro =

Hang mua ban quyen truyen hinh cua lien hoan phim Cannes trong thoi gian gan đay la Canal+, hang nay đa bo ra 6,5 trieu euro đe tuong thuat truc tiep Lien hoan phim Cannes 2007. Cac nha tai tro lon khac cua lien hoan phim la tap đoan my pham L'Oreal, hang san xuat xe hoi Renault va Audi.
Ben canh cac to bao va tap chi lon chuyen tuong thuat ve lien hoan nhu Paris Match, Le Monde, Premiere, lien hoan Cannes cung đon mot luong lon cac bao va kenh truyen hinh hang nam. Tinh rieng nam 2007 tai Cannes đa co 4.500 nha bao, 300 phong vien anh cua tren 1.000 bao viet, 300 kenh truyen hinh va 200 hang thong tan, 150 đai phat thanh toi đua tin ve su kien hang đau cua đien anh the gioi nay.


= Cac ky luc =

Trong so cac nha đien anh tham du lien hoan phim thi co mot so nguoi thuong đuoc huong su uu ai tu ban to chuc vi phong cach va nghe thuat lam phim cua ho. Tren ap phich ki niem 60 nam ngay thanh lap lien hoan phim Cannes, nguoi ta co the thay 9 nha đien anh noi tieng đuoc coi la "con cung" ("chouchou") o Cannes, đo la Souleymane Cisse, Penelope Cruz, Vuong Gia Ve, Juliette Binoche, Jane Campion, Gerard Depardieu, Bruce Willis, Samuel L. Jackson va Pedro Almodovar. Cac đao dien tung hai lan gianh giai Canh co vang, giai thuong cao quy nhat cua lien hoan, la Francis Ford Coppola (voi The Conversation va Apocalypse Now), Bille August (voi Pelle le conquerant va Les Meilleures Intentions), Shohei Imamura (voi La Ballade de Narayama va L'Anguille), Emir Kusturica (voi Papa est en voyage d'affaires va Underground), Luc va Jean-Pierre Dardenne (voi Rosetta va L'Enfant). Emir Kusturica ngoai hai giai Canh co vang con đuoc trao giai Đao dien xuat sac nhat (Prix de la mise en scene) voi Le Temps des Gitans va giai Giao duc quoc gia (prix de l'Education Nationale) voi La vie est un miracle. Trong so cac đao dien co nhieu phim đuoc chon tham du lien hoan co the ke toi Federico Fellini va Carlos Saura (11 phim), Ingmar Bergman va Andre Techine (10 phim), Wim Wenders, Luis Bunuel, Michael Cacoyannis, Ettore Scola va Andrzej Wajda (9 phim) hay Claude Lelouch (7 phim).
Trong lich su hon 60 nam cua giai Cannes, chi co rat it dien vien tung hai lan đuoc trao giai thuong o hang muc dien xuat. Cac nam dien vien tung hai lan gianh giai Vai nam chinh xuat sac nhat (Prix d'interpretation masculine) la Marcello Mastroianni (Drame de la jalousie va Les Yeux noirs), Dean Stockwell (Le Genie du mal va Long voyage vers la nuit) va Jack Lemmon (Missing va Le Syndrome chinois). Cac nu dien vien tung hai lan gianh giai Vai nu chinh xuat sac nhat (Prix d'interpretation feminine) la Isabelle Huppert (Violette Noziere va La Pianiste), Helen Mirren (Cal va La Folie du roi George), Barbara Hershey (Le Bayou va Un monde a part) va Vanessa Redgrave (Morgan va Isadora).


Chi trich va be boi = Quyet đinh cua ban giam khao =

Cac quyet đinh cua ban giam khao lien hoan phim Cannes đa nhieu lan gay ra tranh cai hoac chiu su chi trich tu phia bao gioi va tu chinh cac thanh vien ban giam khao. Nam 1960, tac pham L'Avventura, phan đau trong bo ba phim L'Eclipse va La Nuit cua Michelangelo Antonioni khi cong chieu đa nhan đuoc phan ung het suc lanh nhat cua cong chung, tham chi khi đao dien va nu dien vien chinh cua phim len nhan Giai cua Ban giam khao, ho con bi khan gia nem ca chua. Bay thang sau khi đuoc chi đinh lam chu tich ban giam khao Lien hoan phim Cannes 1979, nu nha van Francoise Sagan tren to Le Matin de Paris đa chi trich ban giam đoc cua lien hoan phim Cannes trong viec gay suc ep len ban giam khao (von nghieng ve bo phim Le Tambour cua Volker Schlondorff) nham trao giai Canh co vang cho tac pham Apocalypse Now cua Francis Ford Coppola. Ket qua cuoi cung cua lien hoan 1979 la ca hai bo phim cung đuoc cham ngang điem va cung đuoc trao giai Canh co vang. Theo quy tac thong thuong, cac thanh vien ban giam khao se giu bi mat quyet đinh cua minh ke ca sau khi lien hoan phim ket thuc, vi vay nhung tiet lo cua Sagan đa cham ngoi cho bao gioi Phap chi trich nang ne lien hoan phim, tuy nhien ban giam đoc cua lien hoan khong he đap lai hoac giai thich chinh thuc ve nhung chi trich nay. Đoi khi nhung be boi ve giai thuong đen tu su thieu nhat tri cua cac thanh vien ban giam khao. Trong Lien hoan phim Cannes 1987, bo phim Les Yeux noirs cua đao dien nguoi Lien Xo Nikita Mikhalkov đuoc đa so thanh vien ban giam khao yeu thich, tuy nhien vi giam khao Elem Klimov lai cho rang tac pham cua Mikhalkov chi la "rac ruoi" va doa se rut khoi ban giam khao neu Les Yeux noirs đuoc trao giai Canh co vang. Cuoi cung đe tranh cho lien hoan khoi đo vo, ban giam khao quyet đinh trao Canh co vang cho bo phim cua đao dien Maurice Pialat Sous le soleil de Satan. Cung tai Lien hoan phim Cannes 1987, bo phim Yeelen cua Souleymane Cisse tro thanh tac pham đien anh đau tien cua chau Phi tham gia lien hoan Cannes va lap tuc đuoc trao Giai cua Ban giam khao. Trong buoi le trao giai, mot nguoi đan ong đa nhay len cuop micro va xi nhuc đao dien Cisse khien đao dien Maurice Pialat, nguoi đa ung ho bo phim tu khi no con bi cong chung phan đoi, phai can thiep ngay tren san khau trao giai. Tai Lien hoan phim Cannes 1994, bo phim gay nhieu tranh cai Pulp Fiction cua đao dien Quentin Tarantino khi nhan giai Canh co vang cung gap phai su la o tu khan gia, Tarantino đa tra đua bang mot ngon tay giua. Nam 2004, toi luot chinh Quentin Tarantino, voi tu cach truong ban giam khao, bi mot so y kien nghi ngo rang ong thien vi khi trao giai Canh co vang cho bo phim tai lieu cung gay nhieu tranh cai la Fahrenheit 9/11 cua đao dien Michael Moore.
Ban giam khao lien hoan phim Cannes con chiu su chi trich vi đa bo qua nhieu đao dien huyen thoai trong danh sach trao giai. Co the ke toi cac đao dien Ingmar Bergman, Woody Allen, Alfred Hitchcock, Stanley Kubrick, Steven Spielberg, Claude Sautet, Bertrand Tavernier, Andre Techine va Francois Truffaut. Đao dien noi tieng cua Đien anh Phap Jean-Luc Godard thi thap chi toi nam 1980 moi co phim đau tien đuoc chon tham gia thi chinh thuc tai Cannes la Sauve qui peut (la vie). Cho toi nam 2009 cung moi chi co duy nhat mot nu đao dien tung đuoc trao giai Canh co vang, đo la nu đao dien nguoi New Zealand Jane Campion voi bo phim La Lecon de piano. Ve phia hoi đong chon phim cua lien hoan phim Cannes, to chuc nay cung thuong bi bao gioi chia mui nhon vi hiem khi chon cac phim thuoc the loai vo hiep hoac kinh di tham du thi.


= Kiem duyet =

Trong thoi gian đau, cac bo phim đuoc chon tham du lien hoan phim thuong phai đam bao đieu kien cua chinh phu Phap la khong đong cham toi chinh tri cac nuoc co phim tham gia. Nam 1956, nuoc chu nha Phap đa chap nhan đe nghi cua Cong hoa Lien bang Đuc rut bo phim tai lieu Nuit et brouillard cua đao dien Alain Resnais ra khoi lien hoan vi no noi toi van đe nhay cam Shoah va cac trai tap trung cua Đuc Quoc xa. Đa co mot so cuoc bieu tinh o Phap va Đuc dien ra đe phan đoi quyet đinh nay. Ke tu nam 1956, su can thiep cua chinh tri vao viec kiem duyet phim tham gia du thi gan nhu đuoc bai bo. Nam 2003, Guizi lai le cua đao dien Khuong Van đuoc du thi chinh thuc mac du no chua đuoc cap phep chieu tai quoc gia san xuat Cong hoa Nhan dan Trung Hoa, bo phim vi vay mac du đuoc đanh gia cao tai Cannes nhung van bi cam chieu 5 nam tai Trung Quoc. Tai Lien hoan phim Cannes 2007, Quy đien anh Farabi thuoc Bo Van hoa Iran đa gui thu chinh thuc toi đai su quan Phap tai Tehran đe phan đoi viec bo phim hoat hinh Persepolis cua Marjane Satrapi đuoc chon du thi chinh thuc voi ly do đay la mot hanh đong chinh tri va phan van hoa., tuy nhien bo phim van đuoc chieu tai Cannes va nhan đuoc nhieu loi tan thuong.
Khong chi gap can tro tu phia chinh phu cac quoc gia, đoi khi Lien hoan phim Cannes con gap chi trich đen tu Giao hoi Cong giao. Nam 1960, to L'Osservatore Romano cua Vatican đa đang lien 7 bai bao chi trich bo phim Y La Dolce Vita cua đao dien Federico Fellini luc đo vua đuoc trao giai Canh co vang, cac giao dan con bi canh bao se bi rut phep thong cong neu xem bo phim nay. Mai cho toi nam 1994, vai thang sau khi đao dien Fellini qua đoi, Nha tho Cong giao moi xoa bo luat cam. Tai Lien hoan phim Cannes 1961, bo phim Viridiana cua Luis Bunuel mac du đuoc du thi chinh thuc nhung lai bi cam tai chinh quoc gia san xuat la Tay Ban Nha va bi Nha tho Cong giao La Ma chi trich vi toi bang bo. Tat ca nhung can tro ke tren van khong ngan đuoc ban giam khao lien hoan phim Cannes trao cho Viridiana giai thuong cao nhat Canh co vang. Nam 2006, mot lan nua Lien hoan phim Cannes bi Nha tho Cong giao chi trich vi đa khai mac bang bo phim gay nhieu tranh cai Mat ma Da Vinci cua đao dien Ron Howard..


= Be boi =

Ngay tai lien hoan phim Cannes chinh thuc đau tien nam 1946, buoi cong chieu bo phim Les Enchaines cua đao dien Alfred Hitchcock đa tro thanh tham hoa khi cac ky thuat vien tron lan cac cuon phim voi nhau. Nam 1975, Cung Lien hoan va Hoi nghi Cannes đa bi mot to chuc qua khich đanh bom, rat may la khong co ai bi thuong va lien hoan van tiep tuc dien ra nhu binh thuong. Nam 1983, mot su kien hi huu đa dien ra o Cannes khi cac phong vien anh đong loat bai cong đe phan đoi viec ngoi sao cua phim L'Ete meurtrier la Isabelle Adjani tu choi tham gia hop bao.
Nam 1954, lien hoan Cannes phai đoi mat voi vu be boi lon khi nu dien vien Simone Silva trong khi chup anh voi ngoi sao Robert Mitchum truoc bao gioi đa đong y bo ao nguc đe thay vao đo la hai ban tay cua Mitchum. Vu be boi nay vua lam anh huong toi lien hoan, vua huy hoai su nghiep cua Silva, co tu tu sau su kien nay chi 3 nam. Tai Lien hoan phim Cannes 2005, trong khi buoc tren tham đo, Sophie Marceau cung bat can đe lo mot phan nguc, su kien nay cung gay nen mot vu be boi nho.


Phu luc Duoi đay la mot so con so đang chu y cua lien hoan sau 50 nam to chuc tu 1946 đen 1996: 

Cac quoc gia co nhieu phim du thi chinh thuc nhat:
 Hoa Ky: 306 phim
 Phap: 277 phim
 Y: 177 phim
 Anh Quoc: 150 phim
 Đuc: 78 phim
Cac quoc gia co it phim du thi chinh thuc nhat (1 phim):
Ban mau:Sri Lanka (1957)
Ban mau:Chypre (1961)
Ban mau:Gabon (1963)
Đa co tong cong 1.825 phim đuoc chieu chinh thuc tai 50 lien hoan phim Cannes voi bo phim đau tien la Les Enchaines cua đao dien Alfred Hitchcock.
Tu nam 1946 đen nam 1996 đa co tong cong 58 Canh co vang đuoc trao, cac nuoc gianh đuoc nhieu Canh co vang nhat la:
 Hoa Ky: 14 Canh co vang
 Y: 9 Canh co vang
 Anh Quoc: 8 Canh co vang
 Phap: 7 Canh co vang
 Nhat Ban: 3 Canh co vang
Phim đien anh
1978: Evening in Byzantium cua Jerry London. Lien hoan bi tan cong va phai tam ngung do khung bo. Đao dien boi Jerry London voi dien xuat cua Glenn Ford va Eddie Albert. Dua tren tac pham cua Irwin Shaw.
1979: Une affaire presque parfaite cua Jerry London. Mot bo phim tinh cam hai huoc ve chuyen tinh giua mot nha lam phim voi vo cua nguoi san xuat dien ra trong chinh lien hoan phim Cannes voi dien xuat cua Keith Carradine.
1982: La Memoire cua Youssef Chahine
1986: Canned Film Festival (TV)
1994: La Cite de la peur cua Alain Berberian. Mot phim hai đuoc đao dien boi Alain Berberian voi dien xuat cua Alain Chabat, Chantal Lauby, Gerard Darmon.
1994: Grosse Fatigue cua Michel Blanc
1997: Especial Cannes: 50 Anos de Festival cua Fernando Matos Silva (TV)
1997: Cannes... les 400 coups cua Gilles Nadeau
1997: Creme et Chatiment cua Jan Bucquoy
2000: Murder at the Cannes Film Festival cua Harvey Frost (TV)
2001: Festival in Cannes cua Henry Jaglom. Phim ve man thoa thuan cua nganh cong nghiep giai tri giua nhung nha lam phim voi nhau dien ra trong suot lien hoan phim. Đao dien boi Henry Jaglom voi dien xuat cua Greta Scacchi, Maximilian Schell va Ron Silver.
2002: Femme fatale cua Brian De Palma. Phim hanh đong ke ve viec đanh cap nhung vien kim cuong đuoc đeo boi mot nguoi mau noi tieng nhan dip du lien hoan. Đao dien boi Brian De Palma voi dien xuat cuaRebecca Romijn va Antonio Banderas.
2004: Souvenirs d'un president de festival de Cannes cua Elio Lucantonio
2004: Quand Cannes flirte avec l'Histoire cua Bruno Roy
2005: Les Vacances de Noel cua Jan Bucquoy va Francis De Smet
2006: Cannes, 60 ans d'histoire cua Gilles Nadeau
2006: Une annee a Cannes cua Bruno Roy (TV)
2007: Les Vacances de Mr. Bean cua Steve Bendelack
2007: Tenue de soiree cua Michel Drucker (TV)
2007: Une annee a Cannes cua Bruno Roy (TV)
2008: Panique a Hollywood cua Barry Levinson


Tham khao = Chu thich =


= Thu muc =
Lich su lien hoan phim

Phong su

Tieu thuyet


Lien ket ngoai (tieng Phap)(tieng Anh) Trang web chinh thuc cua Lien hoan phim Cannes
(tieng Phap) Lien hoan Cannes tren trang cua Vien Nghe nhin Quoc gia Phap (INA)
(tieng Anh, Phap) Lien hoan Cannes tren IMDb