Catarina Henriqueta cua Bo Đao Nha, hay Catarina Henriqueta cua Braganca (Tieng Bo Đao Nha: Catarina Henriqueta de Portugal, Catarina Henriqueta de Braganca; sinh ngay 25 thang 11 nam 1638 – mat ngay 31 thang 12 nam 1705), hay Catherine trong tieng Anh, la Vuong hau cua Anh, Scotland va Ireland tu nam 1662 đen nam 1685 va la vo cua Vua Charles II. Ba la con gai cua Joao IV, vi vua đau tien cua gia toc Braganca nam 1640 sau khi lat đo 60 nam cai tri cua nha Habsburgs Tay Ban Nha voi Bo Đao Nha va khoi phuc lai ngai vang cua Bo Đao Nha von di đa co tu nam 1143. Catarina tung la nhiep chinh cua Bo Đao Nha trong thoi em trai ba vang mat nam 1701 va tu nam 1704 đen nam 1705 sau khi ba tro ve que huong voi tu cach la mot goa phu.
Do su tan tam cua minh đoi voi đuc tin Cong giao ma ba đa đuoc day tu nho, Catarina khong đuoc ung ho o Anh quoc. Ba la đoi tuong đac biet bi nhung nguoi tao ra am muu cua Giao Hoang tan cong. Nam 1678 vu am sat Edmund Berry Godfrey bi gan cho cac nguoi hau cua ba va Titus Oates cao buoc ba co y đinh đau đoc nha vua. Su vo ly cua nhung loi buoc toi nay nhanh chong đuoc lam sang to bang mot cuoc tham van, tuy nhien no van đat vuong hau vao tinh the nguy hiem trong mot khoang thoi gian. Vao 28 thang 11 Oates ket toi muu phan cho ba va Ha Vien Anh quoc thong qua quyet đinh truc xuat ba nhung nguoi Cong giao ra khoi Cung đien Whitehall. Mot so loi khai cung chong lai ba va vao thang 6 nam 1679, đa co quyet đinh ba phai ra hau toa nhung no đa bi thu hoi nho vao su can thiep cua nha vua, sau nay ba rat biet on ong ve viec đo.
Ba khong sinh ra đuoc mot nguoi thua ke nao cho nha vua va đa tung bi say thai ba lan. Chong ba co rat nhieu nhan tinh, đang chu y nhat la Barbara Villiers. Catarina tung bi ep phai chap nhan Barbara Villiers lam nguoi hau phong cho minh. Charles thua nhan minh co rat nhieu đua con ngoai gia thu voi cac nhan tinh.
Catarina đuoc ghi nhan la nguoi đa truyen ba van hoa thuong tra cho nguoi Anh va sau đo cung pho bien trong gioi quy toc Bo Đao Nha


Thoi nien thieu va xuat than Catarina sinh ra o Cung đien Vila Vicosa, la nguoi con gai thu hai con song cua Joao, Cong tuoc thu 8 xu Braganca voi vo minh - Luisa de Guzman. Sau Chien tranh Phuc vi Bo Đao Nha, cha ba đuoc ton lam quoc vuong Joao IV cua Bo Đao Nha vao ngay 01 thang 12 nam 1640. Voi vai tro moi cua minh, cha ba tro thanh mot trong nhung vi vua quan trong nhat chau Au, Bo Đao Nha sau đo so huu mot đe quoc thuoc đia rong khap, Catarina tro thanh đoi tuong ket hon hang đau cho cac hoang gia chau Au va ba đuoc Juan Jose de Austria, Pho vuong Aragon, Francois de Vendome, Cong tuoc xu Beaufort, vua Louis XIV cua Phap va Charles II cua Anh hoi cuoi. Lua chon cuoi cung đuoc đua ra la dua vao viec trieu đinh Bo Đao Nha xem ba nhu mot cau noi huu dung cho su thiet lap lien minh giua nuoc ho voi Anh quoc, sau Hiep uoc Pyrenees đuoc ky vao nam 1659, Bo Đao Nha bi đong minh Phap bo roi. Bat chap cuoc chien tranh khong ngung giua đat nuoc minh voi Tay Ban Nha,  Catarina van co đuoc mot tuoi tho hanh phuc va man nguyen o que huong Lisboa than yeu cua minh.
Thuong đuoc coi la nguoi nam quyen đang sau ngai vang, Vuong hau Luisa con la mot nguoi me tan tuy, quan tam tich cuc đen viec nuoi day con cai va đich than giam sat viec hoc cua con gai. Catarina đuoc cho la đa danh phan lon tuoi tre cua minh trong mot nu tu vien gan cung đien hoang gia, noi ba van nam duoi đoi mat bao ve cua me minh. Duong nhu đay la mot su giao duc bao boc, mot nguoi đuong thoi tung nhan xet rang Catarina "đuoc nuoi day mot cach rat đoi xa lanh voi moi nguoi" va "hiem khi ra khoi cung đien qua muoi lan trong đoi". Chi gai cua Catarina (Joana – Than vuong xu Beira) qua đoi nam 1653 va do đo Catarina tro thanh nguoi con lon nhat con song cua cha me minh. Chong ba do Luisa (nhiep chinh vuong quoc sau khi chong minh qua đoi nam 1656) lua chon.


Hon nhan Nhung su thuong luong ve cuoc hon nhan đa đau bat đau tu thoi tri vi cua Vua Charles I va ngay lap tuc đuoc nhac lai sau Chien tranh Phuc vi Bo Đao Nha. Ngay 23 thang 06 nam 1661, bat chap su phan đoi cua Tay Ban Nha, thoa thuan ket hon van đuoc ky. Anh quoc chiem đuoc Tangier (Bac Phi) va Bay hon đao cua Bombay (An Đo), đuoc huong cac đac quyen thuong mai o Brazil va Đong An,đuoc tu do ton giao va mua ban o Bo Đao Nha va nhan 2 trieu curon tien hoi mon cua cong chua Catarina (khoang £300,000). Đoi lai Bo Đao Nha nhan đuoc su ho tro cua quan đoi va hai quan Anh, đieu nay đuoc chung minh la mot yeu to quyet đinh trong tran chien chong lai Tay Ban Nha va quyen tu do ton giao danh cho Catarina. Ba đen Portsmouth vao toi ngay 13-14 thang 05 nam 1662 nhung Charles khong đen tham ba cho mai đen ngay 20 thang 05. Ngay hom sau, cap đoi ket hon tai Portsmouth trong hai buoi le - mot buoi le theo đao Cong giao đuoc tien hanh bi mat, sau đo la mot buoi le cong khai cua Anh giao.

Vao ngay 30 thang 09 nam 1662, đoi vo chong moi cuoi theo mot đoan dieu hanh lon tien vao London, trong đo bao gom đoan đai bieu Bo Đao Nha va nhieu quan vien trong trieu. Ngoai ra con co nhung nguoi hat rong va nhac si, trong so ho co muoi nguoi choi ken co va muoi hai nguoi choi ken tui Bo Đao Nha, đeu la nhung nhac cu yeu thich cua tan vuong hau. Đoan dieu hanh tiep tuc ngang qua mot cay cau lon (đuoc đac biet thiet ke va xay dung cho dip nay) dan toi cung đien noi ma Thai hau Henrietta Maria đang cho đoi cung voi cac trieu than va quy toc Anh quoc. Tiep theo sau đo la tiec chieu đai va cac man ban phao hoa.

Catarina co mot vai đuc tinh tot nhung lon len trong mot nha tu kin, song tach biet voi the gioi ben ngoai va khong phai la nguoi vo do đich than Charles lua chon. Me chong ba la Thai hau Henrietta Maria rat hai long ve Catarina va Henrietta tung viet rang ba la "nguoi tot nhat tren đoi nay, nguoi danh cho ta nhieu tinh cam, ta rat vui khi thay Nha vua vo cung yeu thuong nang. Nang la mot vi thanh!". Tren thuc te, suc quyen ru cua Catarina khong đu manh đe ngan Charles tranh xa cac co nhan tinh cua minh va mot vai tuan sau khi ba đen ba nhan thuc đuoc than phan đau kho va nhuc nha cua minh khi la vo cua mot vi vua hao hoa.
It ai biet đuoc suy nghi cua rieng Catarina ve cuoc hon nhan nay. Trong khi me ba muu tinh cung co lien minh voi Anh quoc nen rat ung ho cuoc đau tranh gianh đoc lap cua Bo Đao Nha va nguoi chong tuong lai đang an mung su phuc hoi vuong vi cua minh bang viec ve van cac co nhan tinh thi Catarina lai danh thoi gian cho loi song tach biet am đam o tu vien, rat it co co hoi đe choi đua hay lo cac chuyen tam phao. Ngay ca o ben ngoai tu vien hanh đong cua ba cung bi chi phoi boi cac le nghi nghiem ngat cua trieu đinh Bo Đao Nha.Theo đanh gia chung, Catarina lon len tro thanh mot thieu nu tinh tinh tram lang, điem đam.
Vao thoi điem ket hon, ba đa hai muoi ba tuoi, đieu khien khong it nguoi chi trich va tu lau đa ba đa cam chiu viec minh se phai tro thanh mot con co trong cuoc hon nhan chinh tri giua hai nuoc. Bang thai đo man nguyen va binh than, phan ung cua Catarina khi nghe thong bao ve le cuoi sap đen cua minh la xin phep đuoc hanh huong đen ngoi đen minh yeu thich o Lisboa. Trao tron trai tim minh cho Bo Đao Nha than yeu, luc ba len tau đi đen Anh quoc, su đau buon khi phai roi xa que huong, xa gia đinh chac chan đa đuoc giam bot vi biet rang cuoc hon nhan cua minh đa đuoc ca ngoi la "tin vui nhat tung đen voi nguoi dan Bo Đao Nha".
Catarina mang thai va say thai it nhat ba lan va trong mot tran om nang vao nam 1663 ba con tuong minh đa sinh con. Charles an ui ba bang cach noi ba thuc su đa đuoc hai nguoi con trai va mot nguoi con gai.Voi cuong vi la vuong hau thi đay la mot tro ngai đoi voi va du cho Charles tiep tuc co con voi cac nhan tinh cua minh, ong van khang đinh rang ba se đuoc đoi xu ton trong va se đung ve phia ba chong lai cac tinh nhan cua minh khi ong cam thay ba khong nhan đuoc su ton trong ma ba đang phai co. Sau ba lan say thai, duong nhu cang ngay cang co nhieu kha nang la vuong hau se khong the sinh đuoc nguoi ke vi. Cac co van hoang gia đa thuc giuc nha vua tim cach ly hon, hy vong rang nguoi vo moi cua ong se theo đao Tin Lanh va co kha nang sinh san nhung Charles đa cu tuyet. Đieu nay cuoi cung khien ba tro thanh đich ngam cho cac trieu than. Trong thoi gian tri vi cua minh, Charles kien quyet bac bo y tuong ly hon voi Catarina va suot cuoc hon nhan cua ho ba luon chung thuy voi Charles.


Vuong hau (1662–1685) Catarina khong đuoc moi nguoi ung ho lam vuong hau do ba la nguoi Cong giao. Ton giao ngan can viec đang quang cua ba vi nguoi Cong giao bi cam tham gia vao cac nghi le Anh giao. Ban đau ba con phai đoi mat voi nhieu kho khan nhu bat đong ngon ngu, su thieu chung thuy cua nha vua va nhung xung đot chinh tri giua Cong giao va Anh giao. Dan dan, su đoan trang, long trung thanh va tinh cam chan that cua Catarina danh cho Charles đa thay đoi nhan thuc cua cong chung ve ba.
Mac du van con gap kho khan voi Anh ngu, qua thoi gian, vi cong chua Bo Đao Nha cung nhac truoc kia đa tro nen vui tinh hon va bat đau tan huong mot vai thu vui vo hai trong cung đinh. Ba thich choi bai va gay soc cho nhung nguoi theo đao Tin Lanh bang viec chu nhat tuan nao cung choi. Ba cung đam me nhay mua va rat thich to chuc cac buoi ca vu nhac kich. Ba co mot tinh yeu lon đoi voi mien que va nhung chuyen da ngoai; cau ca va ban cung cung la tro tieu khien yeu thich cua ba. Khac xa voi nhung ngay o tu vien, Catarina vua đuoc giai phong khoi noi nay đa the hien su thich thu voi xu huong phu nu trong cung mac trang phuc nam gioi, cai ma chung ta goi la "khoe đuoc đoi chan thon gon, xinh đep"; tham chi co mot so nguon tin cho rang ba la nguoi tien phong trong viec mac vay ngan (cai co the khoe tron đoi chan cua ba). Nam 1670, tren mot chuyen đi đen Toa nha Audley End voi cac thi nu cua minh, mot Catarina nhut nhat truoc kia lai nguy trang thanh co thon nu đe tham du phien cho tren thi tran nhung nhanh chong bi phat hien va do qua đong nguoi nen buoc phai voi vang rut lui. Vao nam 1664, nguoi hoa si yeu thich cua ba la Jacob Huysmans (mot nguoi Cong giao Flemish) đa ve ba giong Thanh Catarina, no nhanh chong tao thanh mot xu huong voi cac phu nu trong cung.
Ba khong he dinh liu gi voi cac hoat đong chinh tri cua Anh quoc, thay vao đo ba van quan tam tich cuc đen co quoc cua minh. Uoc ao thiet lap lai moi quan he tot đep voi Giao hoang va co the gianh đuoc su cong nhan cho nen đoc lap cua Bo Đao Nha, ba đa gui Richard Bellings (sau nay la truong thu ky cua ba) toi Roma cung voi nhung buc thu danh cho giao hoang va mot so hong y giao chu. Nam 1669, dau cho khong the thuyet phuc đuoc chong thuc hien bat ky hanh đong nao nhung ba đa co gang het minh đe giai vay cho Candia thuoc đao Crete - noi đang bi quan Tho Nhi Ky vay ham va Roma đang tich cuc ung ho muc tieu cua nhung nguoi nay. Nam 1670, nhu mot nhu dau hieu cho su uu ai ngay cang tang cua ba voi giao hoang, ba đa xin va đuoc ban cho nhung đo vat đuoc sung kinh. Nam 1670, Charles II ra lenh đong cho ba mot chiec du thuyen Hoang gia ten la HMY Saudadoes, đuoc su dung cho nhung chuyen vui choi tren song Thames va đe duy tri lien lac voi que huong Bo Đao Nha cua vuong hau, ho khoi hanh đuoc hai lan.
Catarina đa ngat xiu khi nguoi tinh chinh thuc cua Charles - Barbara Villiers dien kien ba. Charles khang khang muon Palmer lam nguoi hau phong cho Catarina. Sau su viec nay, Catarina rut bot thoi gio danh cho đuc vua, tuyen bo ba tha quay ve Bo Đao Nha hon la thang than chap nhan hoa giai voi Palmer. Clarendon khong thuyet phuc đuoc ba thay đoi y đinh. Sau đo Charles cach chuc gan nhu toan bo thanh vien trong đoan tuy tung nguoi Bo Đao Nha cua Catarina. Vi vay ba phai ngung viec chong cu, đieu nay khien nha vua hai long, tuy nhien ba rat it tham gia vao đoi song va hoat đong cua trieu đinh.


Cong giao Mac du biet giu đuc tin la van đe rieng tu nhung ton giao cua ba va su gan gui voi nha vua khien ba tro thanh muc tieu cho hoi chong Cong giao. Catarina ban ron voi đuc tin cua minh. Long mo đao cua cua ba đuoc biet đen rong rai va la mot đac điem o vo ma Nha vua cuc ky nguong mo; trong nhung la thu nha vua viet cho chi gai, su sung đao cua Catarina đuoc mo ta voi su kinh phuc. Gia đinh cua ba co tu 4 đen 6 linh muc va vao nam 1665, Catarina quyet đinh xay mot tu vien phia đong nha tho thanh James đe cho muoi ba Tu si Phan Sinh nguoi Bo Đao Nha thuoc dong Thanh Peter xu Alcantara cu ngu. No đuoc hoan thanh vao nam 1667 va đuoc goi la The Friary.

Nam 1675 su cang thang ve kha nang khoi phuc cua ke hoach ly hon gian tiep dan toi mot can benh khac cua ba, cac bac si cua Catarina đa xac nhan va chong ba khong the khong luu y la "nguyen nhan la do tinh than nhieu hon la do the chat". Trong cung nam đo, tat ca linh muc Cong giao nguoi Anh quoc va Ai-len đeu đuoc lenh roi khoi đat nuoc, khien Catarina phai phu thuoc vao cac linh muc nuoc ngoai. Khi cac bien phap ngay cang khac nghiep đuoc đua ra đe chong lai nguoi Cong giao, Catarina bo nhiem nguoi ban than va cung la co van cua minh – tin đo Cong giao sung đao Francisco de Mello – cuu Đai su Bo Đao Nha o Anh lam Lanh chua Chamberlain. Đo la mot đong thai bat thuong va gay nhieu tranh cai nhung "voi mong muon lam vui long Catarina va co the chung to su vo ich cua cac đong thai đoi huy bo cuoc hon nhan nay, nha vua đa ra quyet đinh phe chuan. De Mello bi bai chuc vao nam sau vi ra lenh cho in mot quyen sach Cong giao, khien Catarina đang trong canh khon cung cang bi co lap hon o trieu đinh". Co mot su an ui la Louise de Kerouaille – Nu Cong tuoc xu Portsmouth đa thay the Barbara Villiers lam tinh nhan hien tai cua đuc vua, luon cu xu voi Vuong hau mot cach le phep; đoi lai Vuong hau to long biet on bang cach su dung the luc cua minh đe bao ve Louise trong Am muu cua Giao hoang.


= Am muu cua Giao hoang =
Đao luat thu nghiem nam 1673 đa đay tat ca nguoi Cong giao ra khoi co quan cong quyen va long chong đoi nguoi Cong giao tang cao trong nhung nam tiep theo. Du cho khong co đong thai nao trong hoat đong chinh tri ton giao nhung vao nam 1675 Catarina bi chi trich vi nguoi ta cho la ba đa tan thanh y kien bo nhiem mot vi giam muc đen Anh quoc voi hy vong se giai quyet đuoc tranh chap noi bo cua nhung nguoi Cong giao. Cac nha phe binh cung ghi lai rang tren thuc te thi bat chap trai lai menh lenh, nhung nguoi Cong giao Anh quoc van đen nha nguyen tu nhan cua ba.
La nguoi Cong giao co đia vi cao nhat trong nuoc, Catarina la muc tieu ro rang cho nhung tin đo Tin lanh cuc đoan va khong may ai ngac nhien khi Am muu cua Giao hoang nam 1678 se truc tiep đe doa vi tri cua ba. Tuy nhien, Catarina đa hoan toan đuoc bao ve trong su ung ho cua chong (ong đa noi voi Gilbert Burnet "nang se khong bao gio lam đieu gi xau xa va đo la đieu kinh khung neu bo roi nang ay") va Thuong nghi vien (hau het nguoi o đay đeu biet va thich ba), phan đong trong so ho tu choi luan toi ba. Quan he giua hai vo chong ho tro nen am hon: Catarina đa viet ve "su an can phi thuong" cua Charles danh cho ba va điem đang chu y la nhung ong đen tham cac can ho cua ba lau hon va thuong xuyen hon.


Cuoi đoi Trong tran benh cuoi cung cua Charles vao nam 1685, ba to ra lo lang cho su hoa hao cua ong voi đuc tin Cong giao va ba the hien su đau buon to lon truoc cai chet cua ong. Khi ong nam giua ranh gioi cua su song va cai chet nam 1685, ong đa muon gap Catarina nhung ba gui mot loi nhan toi hoi rang lieu su hien dien cua ba co đuoc luong thu hay khong va "cau xin ong tha thu neu ba đa xuc pham ong trong suot cuoc đoi." Ong tra loi "Than oi nguoi phu nu toi nguoi! nang ay cau xin su tha thu cua ta? Ta cau xin su tha thu cua nang bang ca trai tim minh; hay tra loi lai nang ay nhu vay". Cuoi nam đo, ba đung ra xin James II tha mang cho James Scott, Cong tuoc thu nhat xu Monmouth - con trai ngoai gia thu cua Charles va la thu linh cua Cuoc noi day o Monmouth nhung khong thanh cong - mac du Monmouth trong cuoc noi day đa keu goi su ung ho cua nhung tin đo sung đao Tin lanh chong lai Nha tho Cong giao.
Catarina tiep tuc o lai Anh quoc, song tai Toa nha Somerset duoi su cai tri cua James cho đen khi ong bi William III va Mary II phe truat trong Cuoc cach mang Vinh quang. Ba o lai Anh quoc mot phan la vi vu kien keo dai chong lai cuu Lanh chua Chamberlain (Henry Hyde – Ba tuoc đe nhi xu Clarendon) ve so tien ma ba cho la mot phan tro cap cua minh nhung Henry Hyde lai noi rang no la mot phan bong loc cua ong. Viec yeu tien la mot nhung mat bat ngo nhat trong tinh cach cua ba: anh chong James (nguoi tu cho la minh rat tham lam) nhung cung phai nhan xet rang ba luon ky ket đuoc giao keo mua ban kho khan.
Ban đau von di ba co moi quan he rat tot voi William va Mary nhung vi the cua Catarina ngay cang giam sut do viec thuc hanh ton giao cua ba dan đen bat hoa va gia tang su co lap. Mot du luat đa đuoc đua ra truoc Nghi vien nham han che so luong nguoi hau Cong giao cua Catarina va ba bi canh bao khong đuoc kich đong chong lai chinh quyen.
Vao thang 3 nam 1692, ba đanh phai quay ve Bo Đao Nha. Nam 1703, ba ung ho Hiep uoc Methuen giua Bo Đao Nha va Anh quoc. Nam 1701 va 1704-05, ba lam nhiep chinh cho em trai minh la Peter II. Ba mat tai Cung đien Bemposta, Lisboa vao ngay 31 thang 12 nam 1705 va đuoc chon cat tai Tu vien Sao Vicente de For a, Lisboa.


Di san Catarina thuong đuoc coi la nguoi đa gioi thieu van hoa thuong tra đen Anh quoc, mac du Samuel Pepys đa tung đe cap đen van hoa nay lan đau tien trong cuon nhat ky cua minh vao ngay 25 thang 09 nam 1660, truoc khi Catarina don đen Anh va cuoi Charles. Nhieu kha nang la ba truyen ba viec uong tra cho moi nguoi, đieu von di khong thuong thay o Anh quoc thoi đo. Ngoai tra, sau khi đen Anh quoc ba con mang theo va pho bien cac mat hang nhu soi may, đo son mai, vai bong va gom su.

Nguoi ta cho la Queens (mot quan cua Thanh pho New York) đa đuoc đat ten theo Catarina xu Braganca, boi vi ba la vuong hau khi quan Queens đuoc thanh lap nam 1683. Cai ten Queens phu hop voi ten cua Quan Kings (mot quan cua Brooklyn, ban đau đuoc đat theo ten cua chong ba  va Quan Richmond (mot quan cua đao Staten, đuoc đat theo ten cua con trai ngoai gia thu cua ong – Cong tuoc đe nhat xu Richmond). Tuy nhien, khong co bang chung lich su nao cho thay quan Queens đuoc đat ten đe vinh danh ba, cung khong co tai lieu nao thoi đo tuyen bo đieu nay. Mot vai ghi chep lich su ve quan Queens hoan toan bo qua quoc vuong va cung khong he đe cap toi ba.
Sau ba tram nam thanh lap quan Queens thi vao nam 1983, mot nhom nguoi My goc Bo Đao Nha bat đau quyen tien đe dung mot buc tuong Vuong hau Catarina cao 35 foot tren bo Song Đong o thanh pho Long Island. Nha đieu khac cua buc tuong la Audrey Flack va du an nhan đuoc su ung ho tu mot so nhan vat đang chu y cua cong chung, trong đo bao gom Donald Trump. Tuy nhien, du an van phat trien tot cho đen khi gap phai mot so su chong đoi. Cac nha su gia phan đoi viec đat buc tuong o đay vi khong co bang chung nao cho thay quan Queens đa that su đuoc đat theo ten cua ba va hon nua mot vi quan chu nuoc Anh khong phai la bieu tuong phu hop cho mot đai tuong niem cong cong o My. Cac nhom nguoi khac cung day len su phan đoi đoi voi buc tuong cua Catarina. Cuoc tranh luan buoc Chu tich quan la Claire Shulman phai rut lai su ho tro va buc tuong khong bao gio đuoc dung len. Mot mo hinh co ty le mot phan tu buc tuong van con ton tai o khu trien lam Expo '98 o Lisboa, Bo Đao Nha huong ve phia tay Đai Tay Duong.
Con đuong Catarina (truoc đay la đuong Brydges) o trung tam London đuoc đat theo ten cua ba.
Cac tieu thuyet gia, đac biet la Margaret Campbell Barnes trong cuon With All My Heart, Jean Plaidy trong bo ba tac pham ve Charles II va Susanna Gregory trong bo tieu thuyet trinh tham Thomas Chaloner, thuong mieu ta Vuong hau voi su thuong cam. Alison Macleod cung vay trong quyen sach noi ve tieu su cua vuong hau nam 1976 (The Portingale) va trong cuon tieu thuyet lich su nam 2008 (Catarina xu Braganca – Long dung cam cua mot Cong chua Tay Ban Nha va la Vuong hau cua Anh quoc.)
Cuoc hon nhan cua Catarina la ket qua quan trong cho lich su sau nay cua An Đo va Đe quoc Anh, mac du ca nhan Hoang hau chang lien quan gi ca: ngay khi mua lai Bay hon đao cua Bombay nhu mot phan cua hoi mon cua ba, Charles II đa cho Cong ty Đong An thue lai va ho chuyen Đoan chu tich cua ho đen đo – dan đen Bombay/Mumbai phat trien thanh mot trong nhung thanh pho lon cua An Đo.


Huy hieu Huy hieu cua ba la su ket hop cua Huy hieu vuong that Anh va Huy hieu vuong that Bo Đao Nha. Vat chong đo o ben tay phai la bieu tuong su tu cua Vuong that Anh con ben trai la bieu tuong rong xanh cua Bo Đao Nha.


Gia pha Xem them Danh sach phoi ngau nuoc Anh


Tham khao Bai viet nay bao gom van ban tu mot an pham hien thoi trong pham vi cong cong: Chisholm, Hugh, bien tap (1911). "Catherine of Braganza". Encyclopædia Britannica (an ban thu 11). Cambridge University Press.


Nguon Herman, Eleanor (2005). Sex with Kings: 500 Years of Adultery, Power, Rivalry, and Revenge. The Contempt of the World: William Morrow Paperbacks. ISBN 0-06-058544-7.
Laufer, Guida Myrl Jackson (1999). Women rulers throughout the ages: an illustrated guide. ABC-CLIO. tr. 83. ISBN 1-57607-091-3.


Lien ket ngoai