Tan Vuong quoc Ai Cap (con đuoc goi la Đe quoc Ai Cap) la mot giai đoan lich su cua Ai Cap co đai keo dai tu giua the ky thu 16 truoc Cong nguyen đen the ky 11 truoc Cong nguyen, bao gom cac vuong trieu la Vuong trieu thu Muoi Tam, Muoi Chin va Hai Muoi. Xac đinh nien đai bang phong xa cacbon cho thay thoi điem chinh xac bat đau thoi ky Tan Vuong quoc la tu khoang nam 1570-1544 truoc Cong nguyen. Thoi ky Tan Vuong quoc đa noi tiep thoi ky Chuyen tiep thu hai truoc đo va sau đo no đuoc noi tiep boi thoi ky Chuyen tiep thu ba. Đay la vuong quoc thinh vuong nhat trong lich su Ai Cap va đanh dau su đinh cao quyen luc cua cac vi pharaon.
Giai đoan sau cua thoi đai nay, duoi su cai tri cua Vuong trieu thu Muoi Chin va Hai Muoi (1292-1069 TCN) con đuoc biet đen voi ten goi khac la Thoi ky Ramesside. No đuoc đat ten theo ten cua vua Ramesses I, nguoi sang lap ra Vuong trieu thu 19.
Co le su ra đoi cua thoi đai nay la ket qua cua su cai tri nuoc ngoai cua nhung nguoi Hyksos trong Thoi ky Chuyen tiep thu Hai cua Ai Cap, cac vua thoi ky Tan Vuong quoc đa co gang no luc đe tao ra mot vung đat rong lon giua Levant va Ai Cap va đat muc đo lanh tho lon nhat. Tuong tu nhu vay đe đap ung su phat trien rat thanh cong trong the ky 17 TCN, ho đa tan cong manh me vao Vuong quoc Kush, Vuong quoc Kush bi tan cong, ho buoc phai mo rong lanh tho xa ve phia nam, vao Nubia va giu rong lanh tho o vung Can Đong. Cung trong thoi ky nay, quan đoi Ai Cap đa chien đau voi nguoi Hittite, ngay nay thuoc Syria.


Vuong trieu thu Muoi tam Vuong trieu thu Muoi tam đuoc thanh lap sau khi Pharaon Ahmose I đanh bai quan xam luoc Hyksos, khoi phuc nen đoc lap cua Ai Cap. Noi tiep Ahmose I, cac Pharaon Amenhotep I, Thutmose I, Thutmose II va Nu hoang Hatshepsut lien tuc đua quan đanh Levant va Nubia, đe mo rong lanh tho. Cac vua con đay manh phat trien thuong mai quoc te qua viec gui su gia thuong mai đen Xu Punt.
Ai Cap đat đuoc đinh cao ve suc manh chinh tri, quan su duoi thoi Pharaon Thutmose III (ong đuoc menh danh la "Napoleon cua Ai Cap"). Thutmose cai to quan đoi, nhieu lan đich than đi đanh Canaan, Syria, Mitanni va Nubia. Đen thoi cua Amenhotep III, Ai Cap đat đuoc nen hoa binh va phon thinh chua tung co.
Mot trong nhung vi pharaon noi tieng nhat Vuong trieu thu 18 la Amenhotep IV, nguoi đa thay đoi ten cua minh thanh Akhenaten tren danh du cua vi than Aten. Akhenaten rat tin nguong ton giao cua minh va đoc quyen trong viec thoi cung, la dan chung cho ly do tai sao ong sau đo đa bi xoa ten ra khoi lich su Ai Cap. Duoi vuong trieu cua minh, trong the ky 14 truoc Cong nguyen, nen nghe thuat cua Ai Cap phat trien rat manh me va đat đuoc muc đo chua tung co.
Vao cuoi vuong trieu nay, tinh hinh trong nuoc va ngoai nuoc đa thay đoi hoan toan. Nhan co hoi duoi su lo la ve cac van đe đoi ngoai cua Akhenaten, quan đoi Hatti nhieu đanh pha, lan chiem cac vung đat khong đuoc quan tam, cham soc cua Ai Cap. Hatti thon tinh đuoc vung Phoenicia va Canaan va tro thanh mot cuong quoc ve chinh tri, mot suc manh ma ca hai Seti I va con trai cua ong la Ramses II phai đoi pho, chong lai vo cung kho khan trong Vuong trieu thu 19.


Vuong trieu thu Muoi Chin Vuong trieu thu Muoi chin cua Ai Cap đuoc thanh lap boi te tuong Ramesses I va con ong la Seti I, sau thoi cua pharaon Horemheb. vuong trieu nay noi tieng voi cuoc chinh phat o Canaan.
Cac pharaon trong Vuong trieu 19 cai tri trong khoang 118 nam: tu 1292 đen 1187 TCN. Seti I la nguoi sang lap ra vuong trieu nay va đuoc coi la đa cai tri trong 11 nam hoac 15 nam, đuoc xac nhan boi ca hai nha su hoc J. von Beckerath va Peter Brand, nguoi đa viet mot cuon tieu su ve pharaon, do đo, no se đuoc sua đoi bat đau tu 11 nam hay nam 1290-1279 truoc cong nguyen. Vi vay, Seti I va nguoi tien nhiem đa cai tri Ai Cap giua cac nam 1292-1290 truoc cong nguyen. Nhieu nguoi trong so cac pharaon đa đuoc chon trong Thung lung cua cac vi Vua.


Vuong trieu thu Hai Muoi Pharaon "vi đai" cuoi cung cua Tan Vuong quoc đuoc coi la Ramesses III, mot pharaon cua Vuong trieu thu 20 tri vi vai thap ky sau Ramesses II.
Vao nam thu tam duoi trieu đai cua ong, cac Dan toc Bien đa xam chiem Ai Cap bang đuong bo va đuong bien. Ramesses III đa đanh bai ho trong hai tran chien tren bo va tren bien (trong Tran Djahy va Tran chien chau tho). Ong ket hop ho voi tu cach la nhung nguoi chu the va đinh cu ho o Nam Canaan mac du co bang chung cho thay ho bi bat buoc phai đen Canaan. Su hien dien cua ho o Canaan co the đa gop phan hinh thanh cac quoc gia moi, nhu Philistia, o khu vuc nay sau su sup đo cua Đe che Ai Cap. Ong cung bi buoc phai chien đau chong lai cac bo lac Libya xam luoc trong hai chien dich lon o Đong bang Tay Ai Cap trong nam thu sau va nam thu muoi mot cua minh.
Chi phi nang ne cua cuoc chien nay đa dan lam can kiet ngan quy cua Ai Cap va gop phan vao su suy tan dan dan cua Đe quoc Ai Cap o chau A. Muc đo nghiem trong cua nhung kho khan đuoc chi ra boi thuc te la cuoc đinh cong lao đong đau tien đuoc biet đen trong lich su đuoc ghi lai xay ra vao nam thu 29 cua trieu đai Ramesses III, khi cac khau phan thuc an cho cac nha xay dung lang mo hoang gia va nghe nhan uu tu cua Ai Cap o lang Deir el Medina khong the đuoc cung cap. Cac chat gay o nhiem khong khi đa ngan can nhieu anh sang mat troi chieu xuong mat đat va cung bat giu su phat trien cua cay toan cau trong gan hai thap ky cho đen nam 1140 truoc Cong nguyen. Mot nguyen nhan đuoc đe xuat la vu phun trao Hekla 3 cua nui lua Hekla o Iceland nhung viec hen ho nay van con nhieu tranh cai.


Hinh anh Tham khao Lien ket ngoai Middle East on the Matrix: Egypt, The New Kingdom Luu tru ngay 26 thang 2 nam 2003 tai Wayback Machine
New Kingdom of Egypt - Aldokkan