Ten lua R-7 (tieng Nga: Р-7 "Семёрка", tieng Anh: R-7 Semyorka) la biet hieu cua loai ten lua đan đao lien luc đia đau tien tren the gioi, đuoc su dung o Lien Xo tu nam 1959 đen 1968 trong thoi gian chien tranh Lanh. Voi the gioi phuong Tay, no co ten la SS-6 Sapwood trong bao cao cua To chuc Hiep uoc quan su Bac Đai Tay Duong – NATO; o Nga, so hieu chinh thuc la 8K71. Dang sua đoi cua ten lua nay đa đua Sputnik – ve tinh nhan tao đau tien cua loai nguoi, len khong trung va tro thanh nen tang cua đong co ten lua Soyuz va cac phien ban cua ten lua Molniya, Vostok va Voskhod.
R-7 dai 34 m, đuong kinh 3 m va nang 280 tan. Đong co ten lua gom hai lop đay, su dung oxy long va hon hop hydrocarbon (xem Dau hoa) va co tam ban xa 8.800 km voi đo chinh xac 5 km; co the mang mot đau đan hat nhan voi đuong luong no 3 megaton (qua bom nguyen tu mang ten "Little Boy" nem xuong thanh pho Hiroshima nam 1945 chi co đuong luong no 13 đen 16 kiloton). Bon đong co gan voi than chinh se cung cap luc đay cho ten lua trong giai đoan đau (roi be phong, tang toc va lay đo cao), đong co tren than chinh cung cap luc đay o giai đoan hai (tang toc va lay đo cao). He thong dan huong đuoc đieu chinh theo quan tinh bang radio.
R-7 đuoc thiet ke, thu nghiem va che tao duoi su chi đao cua Tong cong trinh su Sergey Pavlovich Korolyov.


Qua trinh phat trien Cong tac thiet ke bat đau tai bo phan nghien cuu OKB-1 o Kaliningrad (sau nay chuyen thanh Hang che tao ten lua va hang khong vu tru Korolev) voi yeu cau đat ra la ten lua đay hai tang nang 170 tan, tam xa 8.000 km va mang đau đan 300 kg.
Sau cac cuoc van hanh thu tren mat đat cuoi nam 1953, thiet ke ban đau hoat đong nang ne va đen thang 5 nam 1954 thiet ke cuoi cung đuoc phe chuan. Thu nghiem tren khong đau tien voi phien ban 8K71 đuoc thuc hien ngay 15 thang 5 nam 1957 tai To hop vu tru Baikonur. Mot đong co gan tren than chinh phat hoa ngoai y muon khien ten lua roi cach be phong 400 km. Sau đo mot vu thu nua khong thanh cong.
Thanh cong cuoi cung cung đa đen, ngay 21 thang 8 nam 1957 voi cu ly đat toi 6.000 km. Thong tin nay đuoc Co quan thong tan Lien Xo (TASS) phat đi ngay 26 thang 8. Phien ban sua đoi cua ten lua nay đa đua ve tinh nhan tao đau tien tren the gioi - Sputnik 1 len quy đao ngay 4 thang 10 nam 1957 va Sputnik 2 ngay 3 thang 11 cung nam.
Tiep theo cac thu nghiem đau tien nay, mot so cai tien lam cham thoi điem thu tiep theo đen thang 12 nam 1959. Phien ban ke tiep la 8K74 nhe hon thiet ke 8K71, đong thoi co he thong dan huong tot hon. Cac đong co manh hon va nhieu nhien lieu hon nang tam hoat đong len 12.000 km voi trong tai đat 5.370 kg. Thang 10 nam 1957 va 1958, thu nghiem đau đan tai ban đao Novaya Zemlya cho đuong luong no 2,9 megaton TNT.
Cac phien ban 8K71 va 8K74 đuoc san xuat voi ten R-7 va R-7A. Ten lua đuoc trien khai rong rai nam 1962 đen nam 1968 thi đuoc thay the. Thiet ke cua R-7 sau đo van đuoc su dung cho nghien cuu vu tru va phat trien tiep thanh đong co đang tin cay cua cac tau vu tru Vostok, Voskhod va Soyuz.


Lich su hoat đong Khi lan đau tien ra mat vao nam 1957, R-7 đa tro thanh buoc nhay vot lon nhat trong ten lua cua the gioi ke tu khi ten lua A-4 cua Đuc đuoc su dung.
Đon vi ten lua chien luoc đau tien đuoc trien khai ngay 9 thang 2 nam 1959 tai Plesetsk o tay-bac Nga. Ngay 15 thang 12 nam 1959, đon vi nay thu nghiem ten lua R-7 lan đau.
Tuy nhien thiet ke ten lua nay lai la loi thoi neu su dung lam vu khi do chi phi van hanh, kich thuoc va đo co đong. Chi co sau điem phong đuoc đua vao hoat đong, bon o Plesetsk va hai o Baikonur, Kazakhstan. Chi phi la rat lon boi kho khan trong xay dung cac điem phong tai cac vung xa xoi. Co thoi điem, moi điem phong ten lua tieu ton đen 5% chi phi quoc phong cua Lien Xo. Tuy vay, chi phi nang ne khong phai la hi huu trong mot du an ten lua the he đau va Hoa Ky cung gap van đe tuong tu.
Voi su xuat hien cua may bay do tham nhu U-2 (Lockheed U-2), cac to hop phong ten lua R-7 to lon khong the che giau va co the bi tan cong nhanh chong trong bat ky cuoc chien tranh hat nhan nao. Mat khac, ten lua nay can toi 20 gio chuan bi va rat kho duy tri tinh trang san sang phong qua mot ngay boi nhien lieu long phai o tinh trang đong lanh. Do đo, cac luc luong ten lua Xo viet khong the o tinh trang san sang lien tuc va co nguy co bi tieu diet ngay truoc khi phong boi may bay nem bom. Đong thoi, chung khong co mot co may nao chong noi cac ten lua đan đao lien luc đia đuoc phat trien sau nay von co đong hon nhieu khi co the trien khai tac o nhieu vi tri khac nhau. Su loi thoi cua R-7 buoc Lien Xo phai phat trien cac ten lua the he thu hai.
Tai moi thoi điem, co khoang duoi 10 ten lua R-7 o trinh trang san sang, Mot be phong đuoc đat tai Baikonur va tu 6 đen 8 be khac o Plesetsk.
Mac du khong thanh cong khi su dung lam vu khi nhung tien trinh thu nghiem R-7 đa giai quyet rat nhieu cac van đe khoa hoc co ban cho nhung cai tien tuong lai trong linh vuc vu khi va vu tru. R-7 la nen tang đe phat trien thanh nhieu mau ten lua khac nhau. Cung nhu loai ten lua nay rat thanh cong khi su dung vao cac chuong trinh khong gian vi thiet ke cua no rat thich hop cho loai hoat đong nay. No đuoc su dung trong hon nua the ky cho cac chuong trinh tham hiem khong gian cua Nga sau đo cung nhu dung đe đua cac ve tinh len quy đao. R-7 cung la loai ten lua chinh đuoc dung đe phong va xay dung Tram vu tru quoc te cung nhu cung cap nhu yeu pham va cac trang thiet bi ho tro su song cho cac phi hanh gia tren tram khong gian.
Phien ban cua R-7 la 8K71PS đuoc su dung lam ten lua đay trong ca nam lan phong cac ve tinh Sputnik. No cung chi co hai tang đay.


Thong so Tang đay thu nhat: 4 đong co gan voi than chinh
Tong khoi luong: 43,3 tan
Khoi luong rong: 3,71 tan
Luc đay: 4 x 99.000 kgf = 396 Mgf (3,89 MN)
lsp: 313 giay (3,07 kN-s/kg)
Thoi gian đot: 118 giay
lsp (sl): 256 giay (2,51 km-s/kg)
Đuong kinh 2,68 m
Xoe rong: 9,76 m
Dai: 19 m
Nhien lieu: oxy hoa long/hon hop hydrocarbon
Đong co: 1 x RD-107-8D74-1959
Tang đay thu 2: Đong co tren than chinh
Tong khoi luong 100,4 tan
Khoi luong rong: 6,8 tan
Luc đay: 912 kN
lsp: 315 giay (3,09 kN-s/kg)
Thoi gian đot: 5 phut
lsp(sl): 248 giay (2,43 kN-s/kg)
Đuong kinh: 2,99 m
Dai: 28 m
Nhien lieu: oxy hoa long/hon hop hydrocarbon
Đong co: 1 x RD-108-8D75-1959
Tong cong khoi luong 267 tan
Luc đay toi đa: 3,89 MN


Ho cac ten lua đay đuoc che tao dua tren nen R-7 Tham khao