Kim Van Kieu la bo phim đien anh Viet Nam do Hang phim va chieu bong Đong Duong thuc hien. Phim đuoc cai bien tu Truyen Kieu cua Nguyen Du, do Paul Thierry đao dien va ra mat lan đau vao nam 1924. Đay đuoc xem la cuon phim truyen đau tien san xuat tai Viet Nam va cung la tac pham khai sinh ra nen Đien anh Viet Nam.


Boi canh Nam 1895, đien anh ra đoi tai Phap voi nhung cuon phim ghi lai canh đoi song dai khoang 1 phut. Tu nam 1897, hang phim Pathe (Phap) đa cho quay nhung thuoc phim tu lieu ve cuoc song sinh hoat tai Viet Nam. Đen ngay 28 thang 4 nam 1899, mot buoi chieu phim đau tien va mien phi tai Ha Noi do Gabriel Veyre to chuc thu hut su quan tam đac biet cua cong chung. Hang Pathe sau đo đa cho xay dung mot rap chieu bong tren bai co ben canh đen Ba Kieu, khanh thanh vao ngay 10 thang 8 nam 1920 va đuoc coi la rap chieu phim co nhat cua Viet Nam va Đong Duong.
Truoc thoi điem bo phim ra đoi, cai luong, tuong, cheo đeu la nhung loai hinh nghe thuat bieu dien pho bien đoi voi nguoi thanh pho, du vay đien anh luc nay van chua đuoc biet đen nhieu. Cac cuon phim khi đo van la phim cam, chi co phu đe tieng Phap. Su ra đoi cua Kim Van Kieu đuoc nhan đinh la xuat phat tu nhung no luc cua chinh quyen thuc dan nham hieu ro hon ve con nguoi va xa hoi thuoc đia.


Noi dung Noi dung phim đuoc cho la bam rat sat voi Truyen Kieu va khong co su thay đoi hay bien dang đang ke nao trong cac dien bien, tinh tiet cua nguyen tac khi len phim.


Dien vien Danh sach dien vien đuoc lay tu cuon Lich su đien anh Viet Nam va tap chi Nguoi đo thi:


San xuat Ngay 11 thang 9 nam 1923, nguoi Phap thanh lap Hang phim va chieu bong Đong Duong (Indochine Films et Cinema; viet tat: IFEC). Chi sau khi ra đoi hon mot thang, Kim Van Kieu đa đi vao san xuat, do E.A.Famechon va Nguyen Van Vinh khoi xuong thuc hien. Kich ban phim đuoc Famechon va Paul Thierry chap but tu ban tieng Phap cua Truyen Kieu do Nguyen Van Vinh bien dich; Thierry cung kiem ca đao dien cho bo phim. Nguyen Van Vinh, tac gia chuyen ngu Truyen Kieu, som đa co vu cho y tuong chon tac pham đe chuyen the len man anh vi muon "ru đong nhan lam mot viec thi nghiem" va "lam đuoc mot viec quang cao chung cho nuoc ta voi toan cau". Ong con viet cac bai gioi thieu binh luan ve y tuong va tac pham, thanh cong thu hut đuoc su chu y cua nhieu nguoi đen viec san xuat phim tai thoi điem. Bo phim sau đo đa dung ban dich cua ong lam phu đe.
Cac vai dien trong phim do dan đao kep rap tuong Quang Lac đam nhan. Đay la mot bo phim cam, co đo dai 1500 m (tuong đuong 55 phut); Phan ngoai canh cua phim quay o cac vung phu can cua Ha Noi, bao gom dinh Tu Hai la san chua Lang, noi Kieu vieng mo Đam Tien la nghia trang Yen Thai, cong lang Tho la nha Tu Ba, v.v.. Sau khi ket thuc qua trinh ghi hinh vao giua nam 1924, phim đuoc đua ve Phap lam hau ky.


Phat hanh Phim đa to chuc su kien cong chieu lan đau o rap Palace (nay la rap Cong Nhan, Ha Noi) vao ngay 14 thang 3 nam 1924. Buoi chieu nay chi co cac nha bao nguoi Phap va Viet đen xem, ngoai ra co ca su tham gia cua ong Van Vinh. Sau thang sau đo, phim tiep tuc đuoc đem vao chieu trong mien Nam tai rap Casino o Sai Gon. Tu ngay 15 đen 21 thang 10 nam 1924, IFEC đa to chuc chuong trinh "toan phim An Nam", trong đo phat cac bo phim lan luot la Hoi Kiep Bac, Kim Van Kieu va Phong canh tai Kinh đo Hue. Cuon phim cung đuoc xuat khau sang Phap va vai nuoc thuoc đia khac đe quang ba.


Đon nhan Tai thoi điem ra mat, bo phim đa gay nen tranh luan lon trong xa hoi Viet Nam va đuoc mo ta nhu la mot truong hop đang chu y cua su tuong tac giua "hien đai va truyen thong, giua thuoc đia va "mau quoc"". Tuy nhung buoi chieu cua phim thu hut rat đong nguoi hieu ky đen xem, Kim Van Kieu van khong thanh cong ve mat nghe thuat cung nhu doanh thu va khien IFEC bi thua lo nang. Su that bai cua phim đuoc cho la vi cong nghe đien anh khi ay con so khai va tac pham huong đen cho nguoi chau Au xem nhieu hon la nguoi Viet Nam, vi vay nhung cho "tham thuy" trong truyen bi luoc bo, them that cac chi tiet moi đe nguoi nuoc ngoai de hieu nhung vo tinh lam mat đi tinh than cua tac pham goc. Mot so y kien tuy khen ngoi "phim lay chuyen cua An Nam, con hat An Nam đong va khung canh tu nhien", nhung do Kim Van Kieu khong co gi khac so voi vo dien san khau nen đa khong thu hut đuoc khan gia du tac pham la hinh thuc nghe thuat rat moi me khi đo.


= Đanh gia tu bao chi =
Trong thoi gian phim cong chieu o Ha Noi, rat nhieu to bao tieng Phap len bai ca ngoi bo phim, goi phim la mot "kiet tac" va xep no ngang tam voi nhung phim Phap hay ngoai quoc cung thoi. Bao L'Avenir du Tonkin (Tuong lai Bac Ky) đa nhan xet bo phim la "vo cung hap dan, mang lai vinh du cho cac nha đao dien, cac nghe si dien vien va cho ca nhung nha ky thuat quay phim". To L'Independance Tonkinoise (Bac ky Đoc lap) ghi nhan su thanh cong cua Kim Van Kieu khi "len man anh [...] bang nhung hanh đong song", du viec đua tac pham len phim "lam mat mat tu tieu thuyet mot phan kha lon cai chat van chuong va chat tho tao nen cai đep cua nguyen tac", đong thoi cho biet bo phim đong vai tro "bac cau cho cong chung Phap đen voi tac pham van chuong Viet Nam" va khang đinh "se lam toai y nhieu nguoi". L'Opinion (Du luan) thi coi cuon phim nhu mot "su kien nghe thuat trong lich su nghe thuat đien anh" va "Nghe thuat phuong Tay va nghe thuat chau A vua đanh dau su gap go nhau trong phim nay".
Trai nguoc voi loi khen ngoi cua cac to bao tieng Phap tren, to Đong Phap thoi bao do Tran Huy Lieu lam chu but, so ra ngay 24 thang 9 nam 1924, đa co bai "Chop bong Kim Van Kieu", trong đo binh luan: "[…] cuoc chop bong vua roi thiet khong co gia tri gi, cha lot đuoc đoi chut tinh than Truyen Kieu, chop bong co le lai lam giam mat cai chan gia tri đoi voi the gioi". Bai viet cung đanh gia dien xuat cua dien vien đong vai Kim Trong trong phim la "mot thang ngoc [...] coi thai đo chang Kim đoi voi nang Kieu cha khac gi cai tu cach mot bac linh "chao mao" ngoi lan khan voi mot gai giang ho". Nguyen Van Vinh, chu nhiem to Trung Bac Tan Van, ngay sau ngay cong chieu phim đa ra bai phe binh tren trang nhat bao nay, cho rang bo phim chi la mot ban minh hoa ngheo nan va the hien sai lech tinh than cua tac pham.


Di san Kim Van Kieu đuoc coi la phim truyen đau tien san xuat tai Viet Nam va la tac pham chuyen the đau tien, khai sinh ra nen Đien anh Viet Nam. Trong loi tua ban dich tieng Phap cua Truyen Kieu nam 1926, nha van nguoi Phap Rene Crayssac đa ghi nhan bo phim khi giup "nguoi đong quoc cua chung ta" biet đen "thi pham bat tu trong tam can cua nhung nguoi con nuoc Viet". 
Kho bao quan cua Vien Luu tru Quoc gia hien khong con so huu ban goc bo phim. Trong mot buoi Hoi thao khoa hoc Quoc gia to chuc boi Vien Van hoc nhan ki niem 200 nam ngay mat Nguyen Du, Tien si Nguyen Nam cua Đai hoc Fulbright Viet Nam đa gui mot video trinh bay tham luan ve bo phim, trong đo dua vao nhung du lieu tren cac to bao đuong thoi đe thuat lai y tuong, qua trinh dan dung phim va thai đo tiep nhan cua khan gia o ca hai nuoc Phap-Viet. Gan 100 nam sau, mot phan phim chuyen the thu hai do Mai Thu Huyen san xuat va đao dien, Kieu, đa đuoc phat hanh vao nam 2021.


Xem them Truyen Kieu
Kieu (phim)


Chu thich = Ghi chu =


= Tham khao =


Lien ket ngoai Henri Cucherousset (1924). "Chuong thu hai muoi: Ve dien-kich, ve chuyen-anh, ve am-nhac ban xu". Xu Bac ky ngay nay. L' Eveil Economique.