Nha tho Mang Lang la mot nha tho Cong giao nam tren đia phan xa Tuy An Đong, tinh Đak Lak. Đay la nha tho thuoc Giao xu Mang Lang, la noi sinh cua Chan phuoc Anre Phu Yen, mot trong nhung vi tu đao bon mang cua gioi tre Cong giao. Nha tho hien nay cung la noi hanh huong vao dip le ky niem Chan phuoc Anre Phu Yen va thanh le cau cho gioi tre Cong giao Viet Nam. Voi lich su hon 120 nam ton tai (xay dung nam 1892), nha tho Mang Lang đuoc coi nha tho co nhat tinh Đak Lak va la mot trong nhung nha tho lau đoi nhat cua Viet Nam. Nha tho la điem đen kha thu hut khu du lich Đak Lak. Đay cung la noi luu giu cuon sach chu quoc ngu đau tien - Phep giang tam ngay cua linh muc Alexandre de Rhodes in nam 1651 tai Roma, Y.


Vi tri Nha tho Mang Lang la nha tho lon cua giao xu Mang Lang, thuoc Giao hat Mang Lang, Giao phan Qui Nhon. Phia bac la giao xu Song Cau, phia nam giap giao xu Cho Moi (đuoc tai lap thang 5 nam 2013), phia tay la giao xu Đong Tre, con phia đong thi giap bien va cach thanh pho Tuy Hoa 35 km ve phia Bac.
Toa lac ben bo song Ky Lo (dan đia phuong goi la song Cai), cach thi tran Chi Thanh gan 2Km đi bo ve phia Đong.


Lich su Theo su sach, đoi Le Thanh Tong, nien hieu Hong Đuc thu 6 (1475), mo đen đat Phu Yen lay nui Thach Bi lam gioi han. Trieu Nguyen đoi Chua Tien nam Mau Dan (1578), vua uy nhiem ong Luong Van Chanh lam Tran Bien Quan nhung mai đen nam Ky Ty 1629, Chua Sai Nguyen Phuc Nguyen moi cho lap Dinh Tran Bien va giao cho nguoi con re la Nguyen Phuc Vinh lam Quan Tran Thu. Ban đo cua Cha Đac Lo nam 1651 ghi Dinh Tran Bien la Dinh Phoan, phia truoc Dinh co mot dong song. Ngay nay Dinh Tran Bien đuoc dan đia phuong goi la Thanh Cu thuoc thon Hoi Phu, xa An Ninh Tay, huyen Tuy An, tinh Phu Yen. Dinh Tran Bien nay đa chim sau duoi dong Song Cai.
Vo Quan Tran Thu la cong chua Ngoc Lien – truong nu cua Chua Sai đa lanh nhan bi tich rua toi nam 1636 voi ten thanh la Maria Mađalena. Sau đo, ba lap nha nguyen trong Dinh Tran Bien, va truyen giao đen moi nguoi. Tai Trai Thuy gan cua bien Tien Chau, co vo chong quan coi cua bien mang ten thanh la Bien Đuc giu đao sot sang. Tu đo, nhom giao huu đau tien đa hinh thanh.
Nam 1892, linh muc Joseph de La Cassagne (thuong goi la Co Xuan) khoi cong xay dung nha tho Mang Lang. Ong la linh muc Chanh xu đau tien cua giao xu nay.


Thiet ke Nha tho Mang Lang đuoc xay dung trong khuon vien rong hon 5.000 m², theo kien truc Gothic voi nhieu hoa van trang tri. Hai ben nha tho co hai lau chuong, chinh giua la thap tu gia. Tat ca son mau xanh xam gian di, hoa đong voi khung canh ruong vuon cay la.
Nha tho nho nhung co khuon vien thoang mat rop cay xanh. Tuoc san con co mot khu ham nho, đuoc xay dung kha ky cong trong long mot qua đoi gia. Ben trong ham co nhieu đieu khac cham tro ke lai nhung cau chuyen ve thanh Anre Phu Yen.
Theo cac bac cao nien o An Thach, cach đay hon 100 nam, khu vuc An Thach rat it dan cu, phu kin cay rung, trong đo co mot loai cay moc rat nhieu, tan phu rong, la cay hinh bau duc, hoa moc chum no ra mau tim hong goi la mang lang. Hien dau vet khu rung mang lang ay khong con, nhung ngoi nha tho vao thoi điem ay đa đuoc đat ten theo loai cay quy nay. Thuc te, trong nha tho ngay nay con giu mot ban go mat tron lam bang go mang lang tu thuo vua xay dung, co đuong kinh đen 1,7m.


Di tich Hien nay, noi nay van đang giu cuon sach đau tien đuoc in bang tieng Viet. Đay la quyen giao ly Phep giang tam ngay cua Linh muc Đac Lo (nguoi dan đia phuong goi la cha Đac Lo) - nguoi khai đa sinh ra chu quoc ngu o Viet Nam.
Cuon sach đuoc trung bay duoi mot khu ham nho truoc san nha tho. Khu ham đuoc xay dung kha ky cong trong long mot qua đoi gia. Ben trong ham co nhieu đieu khac cham tro ke lai nhung cau chuyen ve thanh Anre Phu Yen. Cuon sach đuoc giu trang trong mot cach đac biet trong mot hop kinh, sach đuoc in nam vao nam 1651 tai Roma (Y).


Xem them Anre Phu Yen
Phep giang tam ngay


Tham khao Bai gioi thieu Mang Lang - đoi dong lich su cua Linh muc Phero Nguyen Cap.


Chu thich Lien ket ngoai Đat nuoc Viet Nam nha tho Mang Lang- mot trong nhung nha tho co nhat Viet Nam Luu tru ngay 26 thang 3 nam 2013 tai Wayback Machine
Giu gin va phat huy net đoc đao cua le hoi Phu Yen (Tiep theo ky truoc) - ngay 26 thang 12 nam 2011:pm Luu tru ngay 15 thang 9 nam 2013 tai Wayback Machine
Nha tho Mang Lang
Tham nha tho co nhat Viet Nam, "đoc" cuon sach quoc ngu đau tien Luu tru ngay 7 thang 11 nam 2011 tai Wayback Machine