Black Sabbath la album phong thu đau tay cua ban nhac heavy metal nguoi Anh Black Sabbath, do hang thu am Vertigo Records phat hanh vao ngay 13 thang 2 nam 1970 tai Anh Quoc va do Warner Bros. Records ngay 1 thang 6 nam 1970 tai My. Album đuoc nhieu nguoi xem la album đau tien cua the loai heavy metal. Ngoai ra, bai mo đau trung ten album la "Black Sabbath" cung đuoc xem la bai hat doom metal đau tien. Sau khi ra mat, album gianh vi tri thu 8 tren UK Albums Chart va thu 23 tren bang xep hang Billboard 200 cua My. Nhac pham con co ten trong cuon sach 1001 album ban phai nghe truoc khi chet cua Robert Dimery.


Thu am Theo loi Tony Iommi (tay guitar va thanh vien sang lap Black Sabbath), album đau tay cua nhom đuoc thu am chi trong mot ngay, tuc vao ngay 16 thang 10 nam 1969. Buoi thu nhap keo dai 12 gio đong ho. Iommi cho biet: "Chung toi chi toi phong thu va lam het trong mot ngay, chung toi choi nhac song đe thu am va the la het. Chung toi thuc su nghi ca mot ngay đa la kha dai roi, the nen ngay hom sau chung toi đi bieu dien luon o Thuy Si voi gia 20 bang Anh." Ngoai cac hieu ung am thanh tieng chuong, sam va mua đuoc cho vao đoan đau cua bai mo đau album va hai đoan guitar solo đuoc ghi hai lan trong "N.I.B." va "Sleeping Village", thuc te la khong đo đoan nhac ghi đe nao đuoc cho vao album. Iommi nho lai luc thu am truc tiep: "Chung toi đa nghi la 'Chung ta co hai ngay đe lam album thi co mot ngay la đe tron am.' Vi the chung toi choi nhac song. Ozzy hat cung luc ay, chung toi chi viec đua anh ay vao bot thu rieng roi ca bon bat đau. Chung toi chua bao gio phai thu hau het ban nhac toi hai lan."
Chia khoa cho chat lieu am thanh trong album cua ban nhac la loi choi guitar đac sac cua Iommi ma anh phat trien sau mot vu tai nan o nha may dap thep; đay la noi anh lam viec nam 17 tuoi roi cac đau ngon nhan va ngon giua tren ban tay bam phim đan cua anh bi dap đut. Iommi đa tao ra cap đau ngon tay gia bang cach dung nhua lay tu mot chai tay rua bat đia va co y ha thap cao đo cua day đan guitar đe giup anh de "bam nheo" hon, tao nen mo thu am thanh nang trich va đuc ngau. "Toi muon choi nhieu hop am va toi phai chon cac hop am 5 thay cho nhung hop am 4 boi cac ngon tay cua toi," Iommi giai thich voi Phil Alexander trong an pham Mojo vao nam 2013. "Nhu the giup toi phat trien loi choi đan cua minh, bam nheo day đan va đanh vao day buong cung mot luc chi đe tao nen am thanh hoang dai hon." Trong cung bai viet, tay bass Geezer Butler ke them: "Hoi đo nguoi choi đan bass đuoc cho la phai chay tat ca nhung not giau giai đieu nay, nhung toi lai chang biet lam the nao vi toi la mot nghe si guitar, the nen toi cu choi theo khuc riff cua Tony. The la tao nen thu am thanh nang trich hon."
Iommi bat đau thu am album bang cay đan Fender Stratocaster mau trang (cay đan ma anh yeu thich thoi đo), nhung chiec pickup gap truc trac buoc anh phai hoan tat ban nhac bang Gibson SG, cay đan guitar ma anh vua mua đe du phong nhung "chua thuc su đanh bao gio". Cay SG đo la mau đan danh cho nguoi thuan tai phai, nguoc voi chieu thuan tay đanh đan cua Iommi. Ngay sau khi thu am album, anh gap mot nghe si guitar thuan tay phai choi đan SG nguoc chieu thuan tay, va ca hai nhat tri đoi đan cho nhau; đay la chiec đan SG ma Iommi đa chinh lai roi "đem vut no lai" o quan Hard Rock Cafe.


The loai Steve Huey cua AllMusic thay rang Black Sabbath đanh dau "su ra đoi cua heavy metal nhu chung ta biet ngay nay". Theo quan điem cua ong, album "đa vuot xa khoi cai goc blues-rock va psychedelia cua no đe tro thanh mot thu lon lao hon the". Ong vi cai chat lieu "am thanh xau xi" cua đia nhac nhu đe phan anh "con ac mong cong nghiep lanh leo" o Birmingham, Anh (que nha cua nhom). Huey luu y nhung an y đau tien cua đia nhac voi nhung đe tai đac trung cua heavy metal nhu quy du, pagan giao va than bi hoc, "nhu đuoc lay qua cac bo phim kinh di va nhung tac pham van hoc cua J. R. R. Tolkien, H. P. Lovecraft va Dennis Wheatley." Ong nhan đinh mat hai la "đoi qua loi choi nhac blues-rock ngau hung hoc đuoc tu" ban nhac rock nguoi Anh Cream.
Theo goc nhin cua Jeff Wagner (cay viet va cuu bien tap vien cua tap chi Metal Maniacs), Black Sabbath la "điem khoi đau nhin chung chap nhan đuoc" khi heavy metal "tach ra tu rock and roll". Theo nhan đinh cua ong, album đai dien cho su xe dich tu blues rock sang "thu nhac xau xi hon", va rang thu am thanh nay "cho thay luc hap dan manh hon thong qua giong hat am đam va nhip đieu mang điem go". Theo tap chi Rolling Stone, "co the cho rang album đa phat minh ra heavy metal đuoc xay dung tren dong blues-rock ren vang". Mike Stagno cua Sputnikmusic luu y rang Black Sabbath đa ket hop cua nhung yeu to cua rock, jazz va blues, cong them meo tieng đe lam ra mot trong nhung album giau anh huong nhat lich su heavy metal. Khi đem album ra tai đanh gia, Black Sabbath co le đuoc ngoi khen la album nhac heavy metal đich thuc đau tien. Nhac pham con đuoc ghi nhan la đia nhac đau tien thuoc cac the loai stoner rock va goth.
Nhan đinh o goc đo rong hon, Pete Prown cua to Vintage Guitar cho rang: "Album đau tay cua Black Sabbath ra mat vao nam 1970 la mot khoanh khac buoc ngoat trong nhac rock nang, nhung no nam trong mot xu huong lon hon, trong đo cac nghe si, nha san xuat va ky su am nhac chuyen sang thu am thanh ma chung ta goi la hard rock va heavy metal ngay nay."


Nhac va loi Nhac va loi cua Black Sabbath kha hac am vao luc bay gio. Bai mo đau gan nhu hoan toan dua tren quang ba cung, đuoc choi voi tiet tau cham bang đan guitar đien. Trong bo phim tai lieu Classic Albums (2010) noi ve qua trinh lam album thu hai Paranoid, Geezer Butler cho biet đoan riff đuoc lay cam hung tu "Mars, the Bringer of War", mot phan đoan trong nhac pham co đien The Planets cua Gustav Holst. Iommi đa tai the hien khuc riff mot chut va tai xac đinh đinh huong cua ban nhac. Ward chia se trong Classic Albums: "Khi Oz hat 'What is this that stands before me?', no đa tro nen hoan toan khac...gio đay la mot cau hat khac, mot cam khac giac. Toi đang choi trong theo nhung cau hat ay." Loi cua bai hat noi ve mot "vat the mau đen" ma tay bass Geezer Butler cho rang đa nhin thay sau khi tinh day tu mot con ac mong. Trong nhung dong ghi chu cho album nhac song Reunion (1998) cua ban nhac, tay bass cua Black Sabbath nho lai:

Toi đuoc nuoi day theo đao Cong giao vi the toi hoan toan tin vao Quy du. Co mot tap chi tuan san ten la Man, Myth and Magic ma toi bat đau đoc đeu noi ve quy Satan va may thu đai loai nhu the. Cuon tap chi ay va nhung cuon sach cua Aleister Crowley va Dennis Wheatley, đac biet la cuon The Devil Rides Out ... Khi chuyen đen can ho nay, toi đa son nhung cay thanh gia lon nguoc mau đen o khap noi. Ozzy đua cho toi mot cuon sach vao the ki 16 ve phep thuat ma anh ay an cap đuoc o đau đay. Toi đe no trong tu chua binh nuoc nong vi toi khong tin vao no. Sau đo mot đem no, toi tinh day va thay cai bong đen o cuoi giuong. Su hien dien khung khiep ay lam toi kinh hon bat via! Toi chay đen ngan tu đung binh nuoc nong đe nem cuon sach đi, nhung no đa bien mat. Sau đay toi tu bo tim hieu nhung thu nhu vay. No lam toi so chet khiep.

Tuong tu, loi cua bai hat "N.I.B." đuoc sang tac theo goc nhin cua Lucifer, mot vi thien than sa nga yeu mot phu nu o ha gioi va "tro thanh mot con nguoi tot hon" theo loi cua tac gia Butler. Trai voi suy nghi cua nhieu nguoi, tua bai hat khong phai la viet tat cua Chua giang sinh trong mau đen; ma theo cuon tu truyen cua Osbourne thi no đon thuan lien he toi chom rau de ma tay trong Bill Ward đe luc ay, co hinh thu giong nhu mot cai ngoi but. Loi cua hai bai hat khac trong album viet ve nhung cau chuyen co đe tai than thoai. "Behind the Wall of Sleep" lien he toi truyen ngan Beyond the Wall of Sleep cua nha van H. P. Lovecraft, trong khi "The Wizard" lay cam hung tu nhan vat Gandalf cua loat truyen Anh chang Hobbit va Chua te nhung chiec nhan. Bai "The Wizard" con co mot đoan choi harmonica do Osbourne the hien. Ban nhac con thu am mot ban cover cua "Evil Woman", bai hat tung la ban hit mot thoi cua ban nhac Crow o My. Trong cuon tu truyen cua minh, Iommi thua nhan rang ban nhac đa mien cuong nhan loi thu bai hat theo yeu cau cua quan ly Jim Simpson, boi ong nay nhat quyet muon ho thu am bai gi đo co tinh chat thuong mai hon.


Phat hanh Black Sabbath đuoc thu am cho Fontana Records lam đon vi phat hanh, song ngay truoc ngay ra mat cong ty thu am lai quyet đinh chuyen ban nhac qua mot trong nhung hang đia con cua ho la Vertigo Records, danh cho cac ban nhac tien tien hon cua cong ty. Đuoc hang Vertigo Records cho phat hanh vao Thu Sau ngay 13 thang 2 nam 1970, Black Sabbath đa gianh vi tri thu 8 tren bang xep hang UK Albums Chart. Sau khi đuoc phan phoi tai My vao thang 6 nam 1970 boi Warner Bros. Records, album đat hang 23 tren Billboard 200, tru lai trong bang xep hang nay hon 1 nam va ban ra mot trieu ban.


Đanh gia chuyen mon Black Sabbath đa đon nhan so đong đanh gia tieu cuc tu gioi phe binh luc bay gio. Nha phe binh Lester Bangs cua Rolling Stone mieu ta ban nhac la "giong het Cream! Nhung te hon" va phe phan album la "thu bo đi – mac du co nhung tua bai hat u am va vai loi ca sao rong nhu Vanilla Fudge lam tho do đe tri an Aleister Crowley, album chang co dinh dang gi đen thuyet tam linh, giao phai hay bat cu gi khac ngoai tru nhung loi ke rap khuon cung nhac kieu Cream". Cay viet Robert Christgau cua to The Village Voice goi album la "thu chieu hon nham nhi." Sau đo ong mieu ta nhac pham nhu phan anh "thu toi te nhat cua van hoa phan khang," trong đo co "thoi phan đong bi ma tuy lam hu nguoi" va "nhung cu solo dai."


Dau an Nhung đanh gia tai nhin nhan danh cho Black Sabbath rat tich cuc. Cay but Steve Huey cua AllMusic nhan xet đay la mot album đau tay giau phat kien moi voi nhieu ban nhac metal kinh đien, trong đo co bai hat tieu đe – ca khuc ma ong thay so huu "nhung cau riff heavy metal dut khoat nhat moi thoi đai". Huey con an tuong voi cach ma ban nhac the hien "tieng guitar rock u am va cham rai ep thinh gia nghe theo kieu gan nhu la ao giac, the hien trang thai y thuc me muoi va say thuoc cua chinh no". Trong an pham The Rolling Stone Album Guide (2004), nha bao Scott Seward đa luu y cong san xuat lon lao cua Bain trong "mot album lay dan hippie lam điem tam cho bua sang." Theo goc nhin tu Mike Stagno cua Sputnikmusic, "ca nhung nguoi ham mo nhac hard rock chiu anh huong nhac blues va heavy metal noi chung se tim thay thu ho thich trong album nay." Pete Marsh cua BBC Music vi Black Sabbath la "album thay đoi bo mat cua nhac rock." Trong cuon sach Black Sabbath: Symptom of the Universe cua Mick Wall, Butler che trach: "Bao chi Luan Đon cuc ky ghet chung toi khi chung toi lam ra album boi ho chua bao gio viet bai ve tui toi, chang biet đen tui toi. Khi album đau tien cua tui toi leo thang bang xep hang ngay tuan đau tien, bao chi Luan Đon phan ung kieu nhu 'cai quy gi đang dien ra o đay vay?' Va ho ghet chung toi ke tu đay."
Nam 1989, tap chi Kerrang! đa liet Black Sabbath o vi tri so 31 trong danh sach "100 album heavy metal xuat sac nhat moi thoi đai". Nam 1994, album co mat o vi tri thu 12 danh sach Top 50 album heavy metal hay nhat cua cay viet Colin Larkin. Larkin tan duong "bau khong khi hoang tan diet vong" cua album va mieu ta no la "du doi va tan nhan". Nam 2000, tap chi Q đien ten Black Sabbath trong danh sach "Nhung album nhac metal hay nhat moi thoi đai" cua an pham voi loi binh: "[Album nay] the hien suc anh huong lon toi muc no van la hinh mau cho cac ban nhac metal nhieu thap ky sau." Nam 2003, đia nhac đuoc liet o hang 241 trong danh sach 500 album xuat sac nhat moi thoi đai, hang 243 trong danh sach tai bien tap nam 2012, va hang 355 trong danh sach tai bien tap nam 2020 cua tap chi Rolling Stone. Rolling Stone con xep Black Sabbath o vi tri so 44 trong danh sach 100 album đau tay hay nhat moi thoi đai cua ho, mieu ta bai tieu đe la ca khuc "se đinh nghia am thanh cua hang nghin ban nhac". Ben canh đo vao nam 2017, tap chi tiep tuc xep album o vi tri thu 5 trong danh sach "100 album nhac metal xuat sac moi thoi đai". Album con gop mat trong cuon sach 1001 album ban phai nghe truoc khi chet.


Danh sach bai hat Tat ca bai hat đuoc sang tac boi Tony Iommi, Geezer Butler, Bill Ward va Ozzy Osbourne, tru khi đuoc ghi chu.


= An ban chau Au =


Đoi ngu thuc hien = Black Sabbath =
Ozzy Osbourne – hat, harmonica trong "The Wizard"
Tony Iommi – guitar
Geezer Butler – bass
Bill Ward – trong


= San xuat =
Rodger Bain – san xuat, Jew's harp trong "Sleeping Village"
Tom Allom – ky thuat
Barry Sheffield – ky thuat
Marcus Keef – đo hoa, nhiep anh


Xep hang Chung nhan Ghi chu Chu thich Tai lieu tham khao Đoc them Christe, Ian (2004). Sound of the Beast: The Complete Headbanging History of Heavy Metal. HarperCollins. ISBN 978-0-380-81127-4.


Lien ket ngoai Black Sabbath (Adobe Flash) at Radio3Net (streamed copy where licensed)
Black Sabbath tren Discogs (danh sach phat hanh)