Viet Nam Đoc lap Đong minh (ten chinh thuc trong Nghi quyet Hoi nghi lan thu VIII Ban Chap hanh Trung uong Đang Cong san Đong Duong) hay Viet Nam Đoc lap Đong minh Hoi, goi tat la Viet Minh, la lien minh chinh tri canh ta mang danh nghia dan toc chu nghia do Đang Cong san Đong Duong thanh lap ngay 19 thang 5 nam 1941 voi muc đich cong khai la "lien hiep tat ca cac tang lop nhan dan, cac đang phai cach mang, cac đoan the dan chung yeu nuoc, đang cung nhau đanh đuoi Nhat - Phap, lam cho Viet Nam hoan toan đoc lap, dung len mot nuoc Viet Nam Dan chu Cong hoa".
Do Viet Minh đuoc Đang Cong san Viet Nam xem la mot mat tran dan toc thong nhat o Viet Nam nen con đuoc goi la Mat tran Viet Nam Đoc lap Đong minh, Mat tran Viet Minh. Mat tran dan toc thong nhat la mat tran thong nhat do cac dan toc, cac giai cap, cac đang phai quoc noi ket thanh nham tien hanh cach mang dan toc, chong lai su xam luoc va ap buc cua chu nghia đe quoc, chu nghia thuc dan.
Truoc đo, đa co mot to chuc chinh tri chong đe quoc cua nguoi Viet Nam o nuoc ngoai co ten goi tuong tu la Viet Nam Đoc lap Van đong Đong minh Hoi, goi tat la Viet Minh, đuoc thanh lap nam 1936 o Nam Kinh (Trung Quoc). Theo Hoang Van Hoan, Ho Chi Minh chu truong lay danh nghia hoi nay va moi Ho Hoc Lam lam chu tri đe dua vao ma hoat đong.
Sau khi Đang Cong san Đong Duong tuyen bo "giai tan", Viet Minh la to chuc chinh tri tham gia bau cu va nam chinh quyen, la thanh vien cua Hoi Lien hiep Quoc dan Viet Nam (Hoi Lien Viet), sau lai tach ra. Đau nam 1951 Đang Cong san Đong Duong tai lap voi ten goi Đang Lao đong Viet Nam, Mat tran Viet Minh sap nhap voi Hoi Lien Viet đe thanh lap Mat tran Lien Viet, nhung nhieu nguoi van quen goi la Viet Minh.
Trong cuoc chien chong Phap, Viet Minh la vu khi chinh tri hieu qua do Đang Cong san Viet Nam thanh lap nham thu hut moi tang lop nguoi dan, ke ca nhung nguoi Quoc gia va khong Cong san, tham gia chien đau duoi su lanh đao cua Đang Cong san. Ben canh đo, Viet Minh cung tung xung đot voi cac nhom chinh tri, xa hoi khac nhu Viet Nam Quoc dan Đang, Viet Nam Cach menh Đong minh Hoi, Đai Viet Quoc dan Đang, Đe Tu Quoc te Cong san va cac nhom ton giao.


Thanh lap Thang 10 nam 1940, tai Que Lam, Trung Quoc, Nguyen Ai Quoc lay danh nghia Viet Nam Đoc lap Van đong Đong minh Hoi (truoc co ten la Viet Nam Phuc quoc Đong minh Hoi, do Ho Hoc Lam, Nguyen Hai Than va mot so chinh tri gia khac thanh lap nam 1936), đa moi ong Ho Hoc Lam đung ra chu tri đe cac đang vien cong san Viet Nam tai Trung Quoc co danh nghia hop phap đe hoat đong tai Trung Quoc. Chu truong nay xuat phat tu cho Mat tran Thong nhat Dan toc Phan đe Đong Duong (thanh lap nam 1939, la tien than cua Viet Minh sau nay) la mot to chuc khong phai la cong san va nguoi sang lap cua to chuc nay la Ho Hoc Lam co quan he tot voi Nguyen Ai Quoc. Nhung đang vien cong san Viet Nam gioi thieu voi Ly Te Tham, Chu nhiem Hanh dinh khu Tay Nam Trung Hoa Quoc dan Đang, rang Mat tran Thong nhat Dan toc Phan đe Đong Duong la to chuc chinh tri lon ben canh Đang Cong san Đong Duong. Đang Cong san Đong Duong co anh huong trong giai cap cong nhan thanh thi con Mat tran Phan đe hoat đong chu yeu trong cac tang lop tren o nong thon. Nguoi đong sang lap Viet Nam Đoc lap Van đong Đong minh Hoi la Nguyen Hai Than tuy khong đong y voi viec Đang Cong san Đong Duong su dung danh nghia Mat tran Phan đe đe hoat đong van hop tac voi Đang Cong san.
Truoc tinh hinh Chien tranh The gioi thu hai ngay cang lan rong va ac liet, đau nam 1941, Nguyen Ai Quoc quyet đinh ve nuoc. Hoi nghi can bo tinh Cao Bang cua Đang Cong san Đong Duong, hop vao cuoi thang 4 nam 1941, duoi su chu toa cua Hoang Van Thu va Vu Anh (Trinh Đong Hai).
Sau mot thoi gian nam tinh hinh va chuan bi, Nguyen Ai Quoc đa trieu tap va chu tri Hoi nghi lan thu VIII Ban Chap hanh Trung uong Đang Cong san Đong Duong tu ngay 10 đen ngay 19 thang 5 nam 1941 trong rung Khuoi Nam, thuoc Pac Bo, huyen Ha Quang, tinh Cao Bang. Hoi nghi đa xac đinh cuoc cach mang Đong Duong trong giai đoan hien tai la mot cuoc cach mang dan toc giai phong va chu truong thanh lap Mat tran dan toc thong nhat rieng cho moi nuoc Viet Nam, Lao, Campuchia. Ngoai ra, hoi nghi cung hoan chinh huong chi đao chien luoc cach mang, đuoc đe ra tu Hoi nghi VI vao thang 11 nam 1939, la neu cao nhiem vu giai phong dan toc len hang đau. Theo đe nghi cua Nguyen Ai Quoc, vao ngay 19 thang 5 nam 1941, Hoi nghi quyet đinh thanh lap Viet Nam Đoc lap Đong minh, goi tat la Viet Minh, thay cho Mat tran Thong nhat Dan toc Phan đe Đong Duong (thanh lap theo Quyet nghi cua Hoi nghi Trung uong VI - khoa I, thang 11 nam 1939).
Sau Hoi nghi Trung uong lan thu VIII be mac, mot đai hoi (ngay 19-5-1941) gom đai dien đang Cong san va cac to chuc quan chung thanh lap chinh thuc Viet Minh.
Ngoai Đang Cong san, trong thoi gian đau co cac to chuc tham gia lan luot gom Đang Cach menh An Nam, Viet Nam Quoc dan Cach menh Đang, Đang Quoc gia Cach menh An Nam, Phuc quoc Hoi, Viet Nam Đoc lap Van đong Đong minh Hoi, Đang Đai Viet Quoc xa, Đang Hung Viet, Đang Đai Viet, Viet Cach... Sau khi Chinh phu Lien hiep Khang chien Viet Nam Dan chu Cong hoa tan ra, mot so đang phai tiep tuc hop tac voi Viet Minh, mot so khac thi tach khoi Viet Minh va ung ho Bao Đai thanh lap Quoc gia Viet Nam chong lai Viet Minh con Viet Minh goi cac đang phai nay la Viet gian, phan đong.
Theo bao Cuu quoc "nha đai ai quoc Ho Chi Minh, rong ra ba muoi nam nay bi mat tham thuoc đia truy na, tu trong bong toi nhay ra, co mot nhan quan chinh tri het suc minh man, ong đe nghi voi nguoi Phap o Đong Duong lap mot mat tran chung chong phat xit. Viet Minh, hay la mat tran chung chong phat xit danh đoc lap, ra đoi" nhung chinh quyen thuoc đia ve phe phat xit.


Cuong linh Thang 9 nam 1941, van kien Chuong trinh Viet Minh kem theo đieu le cua mot so hoi cuu quoc đa đuoc soan thao, coi nhu phu luc cua Nghi quyet hoi nghi thang 5 nam 1941. Ngay 25 thang 10, Tong bo Viet Minh chinh thuc Chuong trinh Viet Minh đe pho bien rong rai trong quan chung. Van kien nay nhan manh toi nhung muc tieu cua cuoc cach mang giai phong dan toc:

Lam cho nuoc Viet Nam đuoc hoan toan đoc lap.
Lam cho dan Viet Nam đuoc sung suong, tu do.
Chuong trinh cua Viet Minh đuoc Nguyen Ai Quoc soan thanh mot bai tho dai theo the song that luc bat gom 212 cau va đuoc Bo Tuyen truyen Viet Minh xuat ban. Thang 8 nam 1942, Toa soan bao Viet Nam đoc lap phat hanh cuon Ngu tu kinh (kinh 5 chu) dung van van đe pho bien chuong trinh cua Viet Minh. Ngay 15 thang 3 nam 1944, Bo Tuyen truyen Co đong Viet Minh cho in mot tap sach bao gom: Tuyen ngon, Chuong trinh (đa đuoc bo sung) va Đieu le cua Mat tran Viet Minh.
Chu truong cu the: - Chu truong lien hiep het thay cac tung lop nhan dan khong phan biet ton giao, đang phai, xu huong chinh tri nao, giai cap nao, đoan ket chien đau đe đanh đuoi Phap - Nhat gianh quyen đoc lap cho xu so. Viet Nam Đoc lap Đong minh lai con het suc giup đo Ai Lao Đoc lap Đong minh va Cao Mien Đoc lap Đong minh đe cung thanh lap Đong Duong Đoc lap Đong minh hay la mat tran thong nhat dan toc phan đe toan Đong Duong đe đanh đuoc ke thu chung gianh quyen đoc lap cho nuoc nha. - Sau khi đanh đuoi đuoc đe quoc Phap, Nhat, se thanh lap mot chinh phu nhan dan cua Viet Nam Dan chu Cong hoa lay la co đo ngoi sao vang nam canh lam la co toan quoc. Chinh phu ay do quoc dan đai hoi cu ra se thi hanh nhung nhiem vu nhu sau:

Chinh tri
Pho thong đau phieu vo luan nam nu he ai tu 18 tuoi tro len đuoc quyen bau cu, ung cu.
Ban hanh cac quyen tu do dan chu nhu: tu do xuat ban, tu do ngon luan, tu do tin nguong, tu do đi lai trong xu va xuat duong.
To chuc Viet Nam nhan dan cach mang quan va vo trang dan chung đe thang tay trung tri bon Viet gian phan quoc, giu vung chinh quyen cach mang.
Tich thu tai san cua đe quoc Phap, Nhat va bon Viet gian phan quoc.
Toan xa chinh tri pham va thuong pham.
Nam nu binh quyen.
Tuyen bo cac dan toc đuoc quyen tu quyet.
Lien lac mat thiet voi cac dan toc thieu so va nhat la Tau, An Đo, Cao Ly.
Kinh te
Bo thue than va cac thue do Phap, Nhat đat ra, lap mot thu thue rat nhe va cong bang.
Quoc huu hoa ngan hang cua đe quoc Phap, Nhat, lap nen quoc gia ngan hang thong nhat.
Mo mang ky nghe, giup đo thu cong nghiep lam cho nen kinh te quoc gia đuoc phat trien.
Dan thuy nhap đien, boi đap đe đieu lam cho nen nong nghiep đuoc phon thinh.
Cho dan chung tu do khai khan đat hoang co chinh phu giup đo.
Quan thue đoc lap.
Mo cac đuong giao thong nhu đuong sa, cau cong...
Van hoa
Huy bo giao duc no le, lap nen quoc dan giao duc, cuong buc giao duc đen buc so đang, cho cac dan toc đuoc quyen dung tieng me đe minh, pho thong trong viec giao duc minh.
Lap cac truong chuyen mon quan su, chinh tri, ky thuat đe đao tao cac lop nhan tai.
Giup đo va khuyen khich cac hang tri thuc đe ho đuoc phat trien tai nang cua ho.
Xa hoi
Thi hanh ngay lam tam gio.
Giup đo cho gia đinh đong con.
Lap au tri vien đe cham nom tre con.
Lap nha dien kich, chop bong, cau lac bo đe nang cao trinh đo tri thuc cua nhan dan.
Lap nha thuong, nha đe cho nhan dan.
Ngoai giao
Huy bo tat ca cac hiep uoc ma Phap đa ky bat ky voi nuoc nao.
Tuyen bo cac dan toc binh đang va het suc giu hoa binh.
Kien quyet chong tat ca cac luc luong xam pham đen quyen loi cua nuoc Viet Nam.
Mat thiet lien lac voi cac dan toc bi ap buc va giai cap vo san tren the gioi.
Đoi voi cac lop nhan dan
Cong nhan: Ngay lam tam gio, đinh luong toi thieu, cong viec nhu nhau thi tien luong ngang nhau. Cuu te that nghiep xa hoi, bao hiem, cam đanh dap, chui mang tho, thu tieu giay giao keo giua chu va tho, cong nhan gia co luong huu tri.
Nong dan ai cung co ruong đat đe cay cay, giam đia to, cuu te nong dan trong nhung nam mat mua.
Binh nhan: Hau đai nhung nguoi co cong giu gin To quoc phu cap cho gia đinh ho đuoc đay đu.
Hoc sinh: Bo hoc phi, bo giay khai sinh, han tuoi, giup đo hoc sinh ngheo.
Phu nu: Đan ba đuoc binh đang voi đan ong ve moi phuong dien kinh te, chinh tri, xa hoi, van hoa.
Thuong nhan: Bo ba tang mon bai va cac thu thue khac do Phap đat ra.
Vien chuc: Hau đai cho xung đang voi cong hoc tap.
Nhung nguoi gia va tan tat đuoc chinh phu cham nom cap duong.
Nhi đong đuoc chinh phu cham nom ve tri duc va the duc.
Đoi voi Hoa kieu đuoc chinh phu bao đam tai san va coi nhu toi hue quoc.


He thong to chuc Viet Minh cung cong bo luon Tuyen ngon va Đieu le, noi ro ton chi, muc đich cua minh: "Lien hiep het thay tat ca cac tang lop nhan dan, cac đang phai cach mang, cac đoan the dan chung yeu nuoc, đang cung nhau đanh đuoi Nhat-Phap, lam cho Viet Nam hoan toan đoc lap, dung len mot nuoc Viet Nam Dan chu Cong hoa". Ton chi đo đa quy đinh đieu kien gia nhap Viet Minh: "Viet Minh ket nap tung đoan the, khong cu đang phai, đoan the nao cua nguoi Viet Nam hay cua cac dan toc thieu so song trong nuoc Viet Nam, khong phan biet giai cap, ton giao va xu huong chinh tri, he thua nhan muc đich, ton chi va chuong trinh cua Viet Minh va đuoc Tong bo Viet Minh thong qua, thoi đuoc gia nhap Viet Minh".
Ve to chuc, Mat tran co mot co che rieng, khac han voi co che to chuc cua Đang Cong san Đong Duong. Ve he thong to chuc, o cac xa co Ban Chap hanh Viet Minh do cac đoan the Viet Minh o lang hay xa cu ra; tong, huyen (hay phu, chau, quan), tinh, ki co Ban Chap uy Viet Minh cap ay; Viet Minh toan quoc co Tong bo. Ngoai nhung đoan the cuu quoc co tinh chat chinh tri, cach mang ro ret (nhu Hoi Cong nhan Cuu quoc, Hoi Nong dan Cuu quoc, Hoi Phu nu Cuu quoc, Hoi Thanh nien Cuu quoc...) con co nhung đoan the khong co đieu le, hoat đong cong khai va ban cong khai nhu Hoi Cuu te That nghiep, Hoi Tuong te, Hoi Hieu hi, nhom hoc Quoc ngu, nhom đoc sach, xem bao... Chi thi ve cong tac cua Ban Chap hanh Trung uong ngay 1 thang 12 nam 1941 đa chi ro: "Can phai chu y khong nen dung phuong phap Đang ma to chuc quan chung, vi Đang la mot to chuc gom nhung phan tu giac ngo nhat, hang hai, trung thanh nhat, hoat đong nhat cua vo san giai cap. To chuc cua Đang can phai chat che va nghiem ngat. Con nhung to chuc quan chung phai rong rai, nhe nhang". Tong bo Viet Minh, theo mot tai lieu cua My, tu thang 6/1945 đen giua nam 1946 co Ho Chi Minh, Vo Nguyen Giap, Pham Van Đong, Tran Huy Lieu, Nguyen Luong Bang, Hoang Quoc Viet, Truong Chinh va Ho Tung Mau.
Trong đo, Nguyen Luong Bang la Chu nhiem Tong bo Viet Minh tu 1941 đen 1951, va Hoang Quoc Viet la Bi thu Tong bo Viet Minh tu 1943 đen 1951. Truoc đo Hoang Van Thu đam nhan vai tro Bi thu Tong bo tu 1941 đen luc bi thuc dan Phap bat bo nam 1943.
Vi tinh the xung đot quan su voi Nhat va Phap, cong voi cac roi ren trong xa hoi luc đo, Tong bo Viet Minh co ton tai mot ban lanh đao chinh thuc hay khong van chua xac đinh ro rang. Danh sach cac thanh vien cua Tong bo van con kha mo ho, va vi nhieu yeu to khach quan nen co le Viet Minh khong the thuc hien bau cu uy vien Tong bo chinh thuc toan quoc. Theo nhieu tai lieu va van kien rai rac thi mot so uy vien Tong bo Viet Minh co the bao gom: Nguyen Luong Bang (Chu nhiem), Hoang Van Thu (Bi thu đau tien), Hoang Quoc Viet (Bi thu thu 2), Cu Huy Can (tu 1942), Nguyen Đinh Thi (tu 1944), Tran Đang Ninh, Đo Đuc Duc, Duong Đuc Hien, Cao Hong Lanh, Hoang Van Hoan, Tran Huy Lieu, Xuan Thuy, Hoang Van Đuc... Va co the co nhieu uy vien khac.


Cac to chuc thanh vien = Cac to chuc chu chot =
Nhieu to chuc xa hoi, đang phai chinh tri va nhom vu trang gia nhap Viet Minh va tro thanh luc luong nong cot, gom co:

 Đang Cong san Đong Duong: to chuc sang lap Viet Minh nam 1941 va đong vai tro nong cot; luc nay đa tu giai tan va hoat đong voi ten goi Hoi Nghien cuu Chu nghia Marx o Đong Duong; Tong Bi thu luc nay la Truong Chinh
 Đang Dan chu Viet Nam: gia nhap nam 1944; Tong Thu ky luc nay la Duong Đuc Hien
Tap tin:Đang ky Đang Xa hoi Viet Nam.png Đang Xa hoi Viet Nam: gia nhap nam 1946; Tong Thu ky luc nay la Phan Tu Nghia
 Thanh nien Tien phong: gia nhap nam 1945; Chu tich luc nay la Pham Ngoc Thach
 Bo đoi Binh Xuyen: gia nhap nam 1945; thu linh luc nay la Duong Van Duong; ve sau mot nhom cua Le Van Vien tach ra quy thuan Phap; cac nhom chong Phap cua Duong Van Ha, Huynh Van Tri va Mai Van Vinh đuoc sap nhap vao Ve quoc đoan
 Cuu quoc quan: sap nhap voi Viet Nam Tuyen truyen Giai phong quan nam 1945; chi huy luc nay la Chu Van Tan


= Cac đang phai khac =
Nhieu đang phai đoi lap tu choi gia nhap Viet Minh hoac bi suy yeu nen khong the ve nuoc hoat đong, nhung mot so đang vien đa ung ho Viet Minh va tham gia chinh phu Viet Nam Dan chu Cong hoa, bao gom:

 Viet Nam Cach menh Đong minh Hoi (con goi la Viet Cach): Đinh Chuong Duong (sau 1941), Bo Xuan Luat, Ho Đuc Thanh, Truong Trung Phung (sau 1945)
 Viet Nam Quoc dan Đang (con goi la Viet Quoc): Phan Khoi, Chu Ba Phuong, Truc Khe (sau 1945); va nhieu đang vien cap thap khac nhu Trinh Khac Gian, Pham Van Thoc, Pham Nhat Tien, Tran Ngoc Tuan, Bui Van Hoach, Pham Van Chuc, Tran Đuc Chinh...
 Viet Nam Quoc gia Đoc lap Đang: Ngo Tan Nhon (sau 1945)
 Phong trao Đe Tu Quoc te tai Viet Nam (con goi la Nhom Trotskyist): Truong Tuu, Le Van Sieu (sau 1946)
 Viet Nam Phuc quoc Đong minh Hoi: Ho Hoc Lam (sau 1941)


= Cac to chuc ton giao =
Nhieu to chuc ton giao bi chia re, mot so quay sang ung ho Phap, nhung mot so ung ho Viet Minh va tham gia khang chien nhu:

 Hoi Phat giao Cuu quoc: Thich Tinh Khiet, Thich Minh Nguyet, Thich Tam An, Thich Thanh Chan, Thich Tri Thu, Thich Mat The, Thich The Long, Thich Thien Minh, Thich Tri Quang, Thich Tri Đo, Thich Thanh Tu, Minh Tinh...
 Hoi Cao Đai Cuu quoc 12 Phai Hop nhat, bao gom Cao Đai Minh Chon Đao, Cao Đai Tien Thien va Cao Đai Ban Chinh Đao: Cao Trieu Phat, Nguyen Van Ngoi, Nguyen Ngoc Tuong, Nguyen Ngoc Bich, Nguyen Ngoc Nhut...
 Hoi Cong giao Cuu quoc, Hoi Cong giao Khang chien: Vu Đinh Tung, Ngo Tu Ha, Đa Minh Maria Ho Ngoc Can, Phero Vo Thanh Trinh. Phero Phan Khac Tu, Gioakim Nguyen Ba Luat, Phero Pham Ba Truc...
 Hoi Hoa Hao Khang chien: mot so tin đo Hoa Hao theo khang chien, nhung chua đuoc ghi chep ro rang, mot chuc sac noi bat theo khang chien luc nay la Huynh Thien Tu
 Hoi thanh Tin Lanh (nhom chong Phap): Bui Hoanh Thu, Duong Tu Ap, Tran Van Đe...


= Cac đoan the xa hoi =
Mat tran Viet Minh cho thanh lap nhieu to chuc xa hoi đe tranh thu su ung ho tu moi tang lop nhan dan, co the ke đen:

Đoan Thanh nien Cuu quoc: thanh lap ngay 26/3/1931 voi ten goc la Đoan Thanh nien Cong san Đong Duong; mo rong va hop nhat voi cac đoan Thanh nien Dan chu, Thanh nien Tien phong va Thanh nien Giai phong vao ngay 7/2/1950; nay la Đoan Thanh nien Cong san Ho Chi Minh
Đoan Phu nu Cuu quoc: thanh lap ngay 16/6/1941, nay la Hoi Lien hiep Phu nu Viet Nam
Đoi Thieu nhi cuu quoc: thanh lap ngay 15/5/1941 voi ten goc la Đoi Nhi đong Cuu quoc; sau hop nhat voi Đoi Thieu nien Tien phong vao nam 1946; nay la Đoi Thieu nien Tien phong Ho Chi Minh
Hoi Hong thap tu: thanh lap ngay 23/11/1946, nay la Hoi Chu thap đo Viet Nam
Hoi Cong nhan Cuu quoc: thanh lap thang 5/1941, nay la Tong Lien đoan Lao đong Viet Nam


= To chuc hop tac ngoai vi =
 Hoi Lien hiep Quoc dan Viet Nam: thanh lap ngay 29/5/1946; bao gom nhieu đoan the xa hoi khac nhau; Hoi truong luc nay la Huynh Thuc Khang; nam 1951 hop nhat voi Viet Minh thanh Mat tran Lien Viet


= Cac luc luong vu trang va an ninh =
 Viet Nam Tuyen truyen Giai phong quan: thanh lap ngay 22/12/1944; sau hop nhat voi Cuu quoc quan thanh Viet Nam Giai phong quan vao ngay 15/5/1945; chi huy luc nay la Vo Nguyen Giap; hien nay la Quan đoi Nhan dan Viet Nam
 Viet Nam Cong an Vu: thanh lap ngay 19/8/1945 voi 3 luc luong khac nhau o 3 mien; sau nay So Liem phong Bac Bo, So Trinh sat Trung Bo va Quoc gia Tu ve Cuoc Nam Bo hop nhat thanh Viet Nam Cong an Vu vao ngay 21/2/1946; chi huy luc nay la Le Gian; hien nay la Cong an Nhan dan Viet Nam


= Cac dan toc thieu so =
Cac dan toc thieu so tai Tay Bac:
Nguoi H'Mong: Vuong Chinh Đuc (Vua H'Mong tai Ha Giang), Vuong Chi Sinh (con trai cua Vuong Chinh Đuc), Vu A Dinh, Giang Lao Ta...
Nguoi Dao: Ban Van Hoan, Hoang Hung Son...
Nguoi Nung: Kim Đong, thuong tuong Chu Van Tan, Be Van Cam...
Nguoi Tay: Nong Quoc Chan, Vi Van Đinh, Hoang Van Thu, Le Quang Ba, Be Van Đan...
Nguoi Muong: Quach Hy, Thao Sau, Luc Binh Ngoc, Ly Han Son, Đinh Cong Niet. Đinh Cong Đoc...
Cac dan toc thieu so tai Bac Trung Bo:
Nguoi Bru - Van Kieu va Nguoi Pa Ko: Ho Ray, Ho To, Ho Hang, Ho Thien, Vo Ta Khin...
Nguoi Thai: Lo Van San, Cam Ngoan, Hoang No, Lo Van Gia...
Cac dan toc thieu so tai Tay Nguyen:
Nguoi Ba Na: Đinh Nup, Wuu...
Nguoi Eđe: Y Ngong Nie Kdam, Y Wang Mlo Duon Du, Y Bih Aleo, Y Blok...
Nguoi Ra Glai: Pinang Tac...
Nguoi Cham: Sam Bram, Nguyen Thi Them, Dung Gach, Dung Thiet...
Nguoi Hoa: co Tong hoi Lien hiep Hoa kieu Giai phong tai Nam Bo va cac Ban Hoa van tai cac tinh thanh thanh lap ngay 1/7/1950; co the ke đen Trang Dung, Ngo Lien, Luong Phong, Truong Đuc, Nghi Đoan...
Nguoi Khmer: co cac Hoi Issarak (đoc lap), Hoi Cao Mien Tu do va Ban Khmer van tai cac tinh thanh; co the ke đen Thach Sen, Mai Van Dung, Son Ton, Thach Ngoc Bien...


= Nguoi nuoc ngoai =
Nhieu si quan va binh linh Nhat bo sang Viet Minh sau khi Chien tranh the gioi thu hai ket hoc. Hoc giup đo huan luyen va đao tao cac binh si Quan đoi Nhan dan Viet Nam. Ben canh đo la cac hang binh hoac linh đao ngu tu Binh đoan Le duong Phap. Nhom binh linh nay rat đa dang, bao gom nguoi Phap, Đuc, Bi, Ao, Hy Lap va tham chi la Nga, Bac Phi....
Ngoai ra con co nhieu chien si nguoi Campuchia, Lao, Thai Lan, Malaysia, Trung Quoc...đung vao hang ngu Viet Minh
Nhung nguoi nuoc ngoai trong hang ngu Viet Minh đuoc goi chung la Chien si "Viet Nam moi".


Moi quan he voi Đang Cong san Đong Duong Trong quan he voi Viet Minh, Đang Cong san Đong Duong đa xac đinh: "Đang ta cung la mot bo phan trong mat tran phan đe Đong Duong, bo phan trung kien va lanh đao", la "mot bo phan linh đong nhat trong Mat tran dan toc thong nhat chong Nhat-Phap".
Ngay 11/11/1945, Đang Cong san Đong Duong tuyen bo tu giai tan khi Phap, Trung Hoa Dan quoc va cac đong minh cua ho muon tieu diet Đang, đi vao hoat đong bi mat va thanh lap to chuc cong khai cua Đang la Hoi nghien cuu Chu nghia Mac o Đong Duong đong thoi đong cua to bao Co giai phong.
Thong cao Đang Cong san Đong Duong tu y giai tan, ngay 11-11-1945:
1- Can cu vao đieu kien lich su, tinh hinh the gioi va hoan canh trong nuoc, nhan rang luc nay chinh la co hoi nghin nam co mot cho nuoc Viet Nam gianh quyen hoan toan đoc lap;
2- Xet rang: muon hoan thanh nhiem vu dan toc giai phong vi đai ay, su đoan ket nhat tri cua toan dan khong phan biet giai cap, đang phai la mot đieu kien cot yeu;
3- Đe to rang: nhung đang vien cong san la nhung chien si tien phong cua dan toc, bao gio cung hy sinh tan tuy vi su nghiep giai phong cua toan dan, san sang đat quyen loi quoc gia len tren quyen loi cua giai cap, hy sinh quyen loi rieng cua đang phai cho quyen loi chung cua dan toc;
4- Đe pha tan tat ca nhung đieu hieu lam o ngoai nuoc va o trong nuoc co the tro ngai cho tien đo giai phong cua nuoc nha.
Ban Chap hanh Trung uong Đang Cong san Đong Duong hop ngay 11 thang 11 nam 1945, nghi quyet tu đong giai tan Đang Cong san Đong Duong.
Nhung tin đo cua chu nghia cong san muon tien hanh viec nghien cuu chu nghia se gia nhap "Hoi nghien cuu chu nghia Mac o Đong Duong"
Sau khi Đang Cong san tuyen bo tu giai tan, phan lon đang vien cong san chuyen sang hoat đong bi mat va tren danh nghia Viet Minh; mot so it tham gia Hoi nghien cuu Chu nghia Marx o Đong Duong đe hoat đong cong khai. Cac lanh đao Đang cong san tham gia Quoc hoi va Chinh phu nhu Vo Nguyen Giap, Nguyen Van Tao, Nguyen Khanh Toan, Tran Huy Lieu... cung voi tu cach la thanh vien Viet Minh. Hoi nghien cuu Chu nghia Mac o Đong Duong cung la mot to chuc thanh vien cua Viet Minh.
Tuy nhien Viet Minh khong chi co to chuc thanh vien la Đang Cong san Đong Duong va cac đoan the cuu quoc ma con co cac đang phai cach mang theo đuong loi khac. Nam 1941 Đai hoi thanh lap Viet Minh thiet lap lien minh chong phat xit cua nguoi Viet ngoai Đang Cong san Đong Duong, co Đang Dan chu Viet Nam, Đang Xa hoi Viet Nam, Thanh nien Tien phong, mot phan Viet Nam Quoc dan Đang, mot phan Viet Nam Cach menh Đong minh Hoi, mot so hoi giai phong dan toc... gop phan vao viec nang cao uy tin Mat tran. Mot trong nhung bieu hien ro net la vao nam 1943, Đang đua ra "Đe cuong Van hoa Viet Nam", tap hop đong đao nhung nha van hoa, van nghe, tri thuc. Tren co so đo, cuoi nam 1944, Hoi van hoa cuu quoc Viet Nam ra đoi, tro thanh mot thanh vien cua Mat tran Viet Minh. Thang 6 nam 1944, Đang Cong san Đong Duong giup cho mot so tri thuc thanh lap Đang Dan chu Viet Nam. Đang Dan chu Viet Nam gia nhap Viet Minh mot thoi gian ngan roi tach ra do mau thuan voi Đang Cong san Đong Duong. Thang 12 nam 1946, đang Dan chu Viet Nam lai gia nhap Viet Minh.
Đang Cong san Đong Duong con mo rong Mat tran Viet Minh trong viec lien lac voi mot so nguoi cong san va canh ta thuoc Đang Xa hoi Phap trong quan đoi Le duong va gioi cong chuc Phap o Viet Nam. Nhung do quan điem khac nhau nen ke hoach lap Hoi cua Đang that bai. Đang con tranh thu su giup đo cua cac luc luong chong Nhat o Trung Quoc, van đong thanh lap Mat tran Trung-Viet lien minh, đat quan he hop tac voi Viet Nam Cach menh Đong minh Hoi (va mot thoi gian nhap vao to chuc nay tren danh nghia) - mot to chuc chinh tri cua nguoi Viet Nam o Trung Quoc đe tranh thu đoan ket rong rai voi nhung nguoi Viet yeu nuoc hoat đong o Trung Quoc. O Nam Ki, cac can bo Đang trong khi tap hop luc luong đa van đong đuoc nhieu đang phai khac tham gia Viet Minh. Ki bo Viet Minh Nam Ki bao gom Đang Cong san Đong Duong, Tan Dan chu, Tong Cong đoan, Thanh nien Tien phong, Viet Nam Quoc gia, Cao Đai hop nhat, Viet Nam Cuu quoc Đoan (Ki bo cu cua Viet Minh), Quoc gia Đoc lap, Cong giao, Thanh nien Nghia dung Đoan.
Vao cuoi nam 1944, Viet Minh tuyen bo tong so thanh vien la 500.000 nguoi, trong đo co 200.000 nguoi o Bac Ky, 150.000 nguoi o Trung Ky, va 150.000 nguoi tai Nam Ky.
Trong suot qua trinh van đong cach mang tu Hoi nghi 8 cua Ban Chap hanh Trung uong Đang đen Cach mang Thang Tam, nhung chu truong nghi quyet cua Đang nham xay dung luc luong cach mang đeu đuoc quan triet trong cac van kien cua Mat tran Viet Minh.
Ve thuc te Đang Cong san Đong Duong con lanh đao chi bo đang ngoai Viet Nam, nhu Lao, Mien, va sau khi tach cac chi bo nay ra, đe thanh lap ba đang rieng nam 1951, cung voi thanh lap Lien Viet tren co so hai to chuc Viet Minh va Lien Viet, cung thanh lap Mat tran lien minh Viet - Mien - Lao (do Ton Đuc Thang lam chu tich) nham phoi hop cach mang ba nuoc, tien toi gianh đoc lap cho moi nuoc.


Hop tac voi co quan tinh bao My OSS Ngay 29 thang 3 nam 1945, Ho Chi Minh gap Thieu tuong Claire Lee Chennault - Chi huy truong Khong đoan 14 Khong luc Luc quan Hoa Ky, tai Con Minh, Trung Quoc. Chennault cam on Viet Minh va san sang giup đo nhung gi co the theo yeu cau. Con Ho Chi Minh khang đinh quan điem cua Viet Minh la ung ho va đung ve phia Đong Minh chong phat xit Nhat. Theo Ho Chi Minh, viec đuoc tuong Chennault tiep kien đuoc xem la mot su cong nhan chinh thuc cua My, la bang chung cho cac đang phai Quoc gia thay My ung ho Viet Minh. Nguoi My xem đay chi la mot muu meo cua Ho Chi Minh nhung ong cung đa đat đuoc ket qua.

Ho Chi Minh nhan thay Hoa Ky đang muon su dung cac to chuc cach mang nguoi Viet vao cac hoat đong quan su chong Nhat tai Viet Nam, ong đa thiet lap moi quan he voi cac co quan tinh bao Hoa Ky đong thoi chi thi cho Viet Minh lam tat ca đe giai cuu cac phi cong gap nan trong chien tranh voi Nhat Ban, cung cap cac tin tuc tinh bao cho OSS (Co quan Tinh bao chien luoc Hoa Ky), tien hanh mot so hoat đong tuyen truyen cho Trung Hoa Dan quoc va Van phong Thong tin Chien tranh Hoa Ky (OWI). Đoi lai, co quan tinh bao Hoa Ky OSS (U.S Office of Strategic Services) cung cap vu khi, phuong tien lien lac, giup đo y te, co van va huan luyen quan đoi quy mo nho cho Viet Minh.
Ngay 16 thang 7 nam 1945, nhom Con Nai thuoc co quan tinh bao My OSS do Thieu ta Allison K. Thomas chi huy nhay du xuong vung lan can lang Kim Lung cach Tuyen Quang 20 dam ve phia đong. Nhom tinh bao Con Nai đuoc luc luong Viet Minh tai Tuyen Quang gom khoang 200 nguoi đon tiep. Trong vong mot thang, nhom Con Nai đa huan luyen cho luc luong Viet Minh cach su dung nhung vu khi My va chien thuat du kich. Ngay 2 thang 9 nam 1945, nhom Con Nai cung Viet Minh ve Ha Noi va tham du le thanh lap nuoc Viet Nam Dan chu Cong hoa.
Thong qua moi quan he voi OSS, Viet Minh đe nghi My bien Đong Duong thanh mot xu bao ho cua My va yeu cau My can thiep voi Lien Hop Quoc đe gat nguoi Phap va nguoi Trung Quoc ra ngoai ke hoach chiem đong tai Đong Duong cua Đong Minh. Viet Minh lo so Trung Quoc se tro thanh nhung ke chiem đat đai o Đong Duong, song bang cuop boc va tuoc đoat. Tong bo Viet Minh o Ha Noi gui mot cong ham cho Chinh phu My đe giai thich lap truong cua ho. Trong đo co đoan viet:
"Neu nguoi Phap muu toan tro lai Đong Duong đe hong cai tri đat nuoc nay va mot lan nua lai đong vai nhung ke đi ap buc thi nhan dan Đong Duong san sang chien đau đen cung chong lai viec tai xam luoc đo cua Phap. Mat khac, neu ho đen voi tu cach la nhung nguoi ban đe gay dung nen thuong mai, cong nghiep ma khong co tham vong thong tri thi ho se đuoc hoan nghenh nhu bat ky cuong quoc nao khac".
Tong bo Viet Minh muon bao cho Chinh phu My biet nhan dan Đong Duong yeu cau truoc het la nen đoc lap cua Đong Duong va mong rang nuoc My se giup đo ho gianh lai đoc lap bang nhung cach sau đay:

Ngan cam hoac khong giup đo nguoi Phap quay tro lai chiem Đong Duong bang vu luc.
Kiem soat nguoi Trung Quoc đe han che đen muc thap nhat cac cuoc cuop boc, tuoc đoat.
Cho cac chuyen vien ky thuat sang giup nguoi Đong Duong khai thac cac nguon tai nguyen đat đai.
Phat trien cac nganh ky nghe ma Đong Duong co kha nang cung ung.
Ho Chi Minh co gang thuyet phuc My tiep tuc chinh sach chong thuc dan cua My đoi voi Đong Duong. Ong tim cach lam My tin rang ong khong phai la mot phai vien cua Quoc te Cong san ma la mot nguoi Quoc gia - Xa hoi mong muon giai thoat đat nuoc khoi ach đo ho cua ngoai bang. Thong qua OSS, Chu tich Ho Chi Minh gui mot buc đien cho Tong thong My Truman yeu cau My đat quan he ngoai giao voi Chinh phu Lam thoi đong thoi My va Chinh phu Lam thoi se co đai dien trong Uy ban Lien tich cac nuoc Đong Minh giai quyet cac van đe lien quan đen Viet Nam. Viet Minh hy vong tranh thu đuoc su co mat cua My trong cuoc thuong luong giua Trung Quoc va Phap ve Đong Duong vi hai nuoc nay co the lam nguy hai đen nen đoc lap va toan ven lanh tho cua Viet Nam đong thoi khuyen khich cac nuoc Đong Minh cong nhan Chinh phu Lam thoi la đai dien duy nhat va hop phap cua Viet Nam trong cac van đe lien quan đen chu quyen cua Viet Nam. Viet Minh lo ngai viec khong đuoc cac nuoc Đong Minh cong nhan se lam suy yeu đia vi lanh đao cua ho va co loi cho Viet Cach, Viet Quoc trong viec thanh lap chinh phu cua cac luc luong nay. Ho Chi Minh noi voi chi huy OSS tai mien Bac, Archimedes L.A Patti, rang ong theo chu nghia Lenin, tham gia thanh lap Đang Cong san Phap va xin gia nhap Đe Tam Quoc te vi đay la nhung ca nhan va to chuc duy nhat quan tam đen van đe thuoc đia. Ong khong thay co su lua chon nao khac. Nhung trong nhieu nam sau đo nhung to chuc nay cung khong co hanh đong gi vi nen đoc lap cua cac dan toc thuoc đia. Truoc mat, ong đat nhieu tin tuong vao su giup đo cua My truoc khi co the hy vong vao su giup đo cua Lien Xo. Nguoi My xem ong la mot nguoi quoc te cong san, bu nhin cua Moskva vi ong đa o Moskva nhieu nam nhung ong khong phai la nguoi cong san theo nghia My hieu ma la nha cach mang hoat đong đoc lap. Tuy nhien My khong đap lai nguyen vong cua Ho Chi Minh. Cuoi thang 9 nam 1946, My rut tat ca cac nhan vien tinh bao tai Viet Nam ve nuoc, cham dut lien he voi chinh phu Ho Chi Minh.


Lanh đao nhan dan gianh chinh quyen Theo Ban Nghien cuu Lich su Đang Trung uong Đang Lao đong Viet Nam, ke tu khi Viet Minh ra đoi, "toan bo phong trao chong phat xit Phap-Nhat cua nhan dan ta mang ten Phong trao Viet Minh, cai ten tieu bieu cho long yeu nuoc, chi quat cuong cua dan toc ta".
To chuc nay gianh quyen va thanh lap chinh quyen voi ten Khu Giai phong Viet Bac gom 6 tinh nam 1944. Nam 1945, khi Nhat vua đau hang phe Đong Minh va chinh phu Tran Trong Kim vua thanh lap, Viet Minh la luc luong chinh tri quan trong to chuc mot so cuoc bieu tinh tren ca nuoc va tuyen bo thanh lap chinh quyen. Quoc dan Đai hoi do Tong bo Viet Minh trieu tap hop o Tan Trao trong 2 ngay 16 va 17 thang 8 nam 1945 đa thong qua lenh Tong khoi nghia, quyet đinh Quoc ky, Quoc ca, cu ra Uy ban Dan toc Giai phong Viet Nam - tuc la Chinh phu lam thoi do Ho Chi Minh lam Chu tich. Ngay 2 thang 9 nam 1945, Ho Chi Minh tuyen bo thanh lap Chinh phu lam thoi cua Viet Minh, khai sinh nha nuoc Viet Nam Dan chu Cong hoa.
Sau khi nguoi Phap tai chiem Đong Duong, Viet Minh chuyen muc tieu sang đau tranh gianh lai toan ven chu quyen va lanh tho cho Viet Nam tu tay cua thuc dan Phap.


Thanh lap Viet Nam Dan chu Cong hoa Thoi gian đau nam 1946, cac lanh đao cua Đang cong san Đong Duong nhu Truong Chinh, Hoang Quoc Viet, Nguyen Luong Bang, Hoang Van Hoan lui vao hoat đong bi mat. Hoat đong cong khai voi danh nghia la thanh vien Viet Minh gom co chu tich Ho Chi Minh, cac ong Vo Nguyen Giap, Pham Van Đong, Hoang Huu Nam, Ho Tung Mau va Nguyen Luong Bang. Ve mat cong khai, trong mot thoi gian ngan nhom Mac-xit đoc lap voi Viet Minh. Thanh vien Viet Minh khong cong khai la nguoi Mac-xit. Theo cac tai lieu chinh thong cua nha nuoc Viet Nam, Chu nhiem Tong bo mot thoi gian dai la Hoang Quoc Viet. Co quan ngon luan la bao Cuu quoc.

Viet Minh lanh đao chinh phu trung uong Viet Nam Dan chu Cong hoa tu khi đuoc thanh lap cho đen khi chien tranh Đong Duong ket thuc. Đang Lao đong chinh thuc xac nhan vai tro lanh đao nam 1951. Mot so it thanh vien Viet Minh chuyen sang ung ho cho Quoc gia Viet Nam khi Viet Minh nga sang khuynh huong than Lien Xo - CHND Trung Hoa cong khai. Tai mien Nam, Viet Minh cung lanh đao Uy ban Hanh chinh Lam thoi Nam Bo. Cac nhom chinh tri khac tham gia hop tac voi Viet Minh trong chinh phu Viet Nam Dan chu Cong hoa o trung uong va đia phuong trong giai đoan 1945 - 1946.
Uy ban Dan toc Giai phong gom 12 thanh vien Viet Minh, trong đo co 6 thanh vien Đang Cong san Đong Duong, 2 thanh vien Đang Dan chu Viet Nam. Uy ban Hanh chinh Lam thoi Nam Bo thanh lap ngay 25/8/1945 co 6 thanh vien Viet Minh (4 la thanh vien Đang Cong san, gom Tran Van Giau, Nguyen Van Tao, Duong Bach Mai, Nguyen Van Tay, 2 thanh vien Viet Minh khong cong khai la đang vien cong san Pham Ngoc Thach, Hoang Đon Van), 1 thanh vien Đang Dan chu Viet Nam (Huynh Van Tieng), 2 thanh vien khong đang phai (Pham Van Bach, Huynh Thi Oanh), 1 thanh vien Đang Đoc lap Dan toc (Ngo Tan Nhon) (sau cai to đua Huynh Phu So - Hoa Hao, Tran Van Thach - Trotskyist, Huynh Van Phuong - tri thuc, Phan Van Hum, Tran Van Nho, Nguyen Van Thu... tham gia, nhung sau mot thoi gian Viet Minh xung đot voi cac nhom ton giao va Trotskyist). Ngay 10/9/1945, Uy ban Nhan dan Nam Bo thanh lap, theo the le cua Chu tich Chinh phu Cach mang Lam thoi Viet Nam Dan chu Cong hoa Ho Chi Minh, gom: Pham Van Bach (trang su, khong đang phai): Chu tich, Tran Van Giau (Giao su, Đang Cong san Đong Duong), Pham Ngoc Thach (bac si, thu linh Thanh nien Tien phong), Huynh Van Tieng (cuu sinh vien, Tan Dan chu đoan), Ngo Tan Nhon (ky su, Đang Quoc gia Đoc lap), Nguyen Van Tho (viet bao, Đang Cong san Đong Duong), Hoang Đon Van (Lao đong Tong cong đoan), Giao chu Hoa Hao Huynh Phu So (Viet Nam Đoc lap Van đong hoi), Nguyen Van Nghiem (ky su, khong đang phai), Tu Bao Hoa (đien chu, khong đang phai), du khuyet Phan Van Hum, Tran Van Nho, Nguyen Van Thu
Chinh phu Cach mang Lam thoi co 9 thanh vien Viet Minh (6 đang vien Đang Cong san Đong Duong), 4 đang vien Đang Dan chu Viet Nam, 2 khong đang phai, 1 Cong giao. Chinh phu Lien hiep Khang chien thanh lap ngay 2/3/1946 co 2 thanh vien Viet Minh (thuoc Đang Cong san Đong Duong), 3 thanh vien Viet Quoc, 1 thanh vien Viet Cach, 2 thanh vien Dan chu, 1 thanh vien Xa hoi, 3 đoc lap. Chinh phu Lien hiep Quoc dan thanh lap ngay 3/11/1946 co 5 thanh vien Viet Minh (thuoc Đang Cong san), 5 đoc lap, 2 Dan chu, 1 Xa hoi, 1 Dan toc (Viet Nam Quoc dan Đang - Chu Ba Phuong), khuyet 2 ghe.
Chinh phu Lien hiep Quoc dan nam 1949, 5 thanh vien Đang Cong san - Viet Minh, 5 đoc lap, 2 đang Dan chu, 3 đang Xa hoi, 1 dan toc (Viet Nam Quoc dan Đang - Chu Ba Phuong), 1 Viet Nam Cach menh Đong minh Hoi (Bo Xuan Luat). Trong cac thu truong co 4 đoc lap, 2 đang Dan chu, 1 đang Xa hoi, 1 Viet Minh (thuoc Đang Cong san), 1 trong. Theo tai lieu cua CIA thi Đang Cong san tuy tuyen bo "giai tan" nam 1945 nhung nam 1946 co 50.000 đang vien, va toi 1950 co 400.000 đang vien, du tren danh nghia nguoi cua Viet Minh (Lien Viet), nhung thuc te ban cong khai.


Xung đot voi cac nhom chinh tri đoi lap Truoc nam 1945, Đang Cong san Đong Duong va cac đang phai Quoc gia khac tuy co y thuc he khac nhau nhung van co chung nen tang giao duc, thuong xuyen co su hop tac va đoi khi co cung quan he huyet thong hoac hon nhan. Trong giai đoan 1924 - 1927, o mien Nam Trung Quoc, cac nhom nguoi Viet chong thuc dan Phap đa dang tuong tac voi nhau, voi ca nguoi Trung Quoc, Trieu Tien va cac dan toc khac. Tu nam 1941 đen 1944 o mien nam Trung Quoc, Đang Cong san Đong Duong, Viet Nam Quoc dan Đang (Viet Quoc) va Viet Nam Cach menh Đong minh Hoi (Viet Cach) cung tham gia vao mat tran chong Nhat, đoi khi to giac nhau voi chinh quyen Trung Quoc, nhung khong bat coc hoac am sat lan nhau. Chinh su canh tranh đe ket nap thanh vien, thu nhan vien tro cung nhu su bao tro cua nguoi Trung Quoc, hon la su khac biet ve y thuc he, moi la nguyen nhan khien cang thang giua cac to chuc luu vong gia tang. Trong nuoc, Đang Cong san Đong Duong cung tung hop tac voi nhung nguoi Trotskyist tai Nam Ky trong giai đoan 1933-1937. Hai ben sau đo chi trich nhau chang han thanh vien cua Quoc te Thu ba (Đang Cong san Đong Duong) va Quoc te Thu tu (nhung nguoi Trotskyist) cao buoc lan nhau la phuc vu loi ich đe quoc. Ban đau cuoc tranh đau chi trong pham vi bao chi, truyen thong. Đen nam 1945 thi nhieu phe đa dung vu luc đe tieu diet lan nhau. Quoc dan Đai hoi Tan Trao do Viet Minh to chuc ngay 16/8/1945, truoc khi Viet Minh nam chinh quyen, xac đinh 10 chinh sach lon trong đo chinh sach đau tien la "Phan đoi xam luoc; Tieu tru Viet gian. Lap nen mot nuoc Viet Nam Dan chu Cong hoa hoan toan đoc lap". Theo hoi ky cua tuong Vo Nguyen Giap, du đuoc Viet Minh trao nhieu uu đai (đuoc nhuong 70 ghe đai bieu Quoc hoi ma khong can bau cu, đuoc giao mot so chuc vu cao trong nha nuoc) nhung mot so đang phai nhu Viet Quoc, Viet Cach, Đai Viet... van khong bang long voi đia vi chinh tri cua minh va đa tim nhieu cach lat đo Viet Minh nham chiem chinh quyen. Theo su gia David G. Marr, đo la mot thoi ky đay han thu, phan boi va giet choc. Cho toi thang 8 nam 1946, cac đang phai đoi lap, ngoai tru Giao hoi Cong giao, đeu bi pha vo, vo hieu hoa, hoac buoc phai luu vong.


Trong Chien tranh Đong Duong Thang 2 nam 1951, Đang Cong san Đong Duong (luc nay đoi ten thanh Đang Lao đong Viet Nam) ra hoat đong cong khai. Hoi nghi hop nhat tu ngay 3 đen ngay 7 thang 3 nam 1951 tai xa Vinh Quang, Chiem Hoa, Tuyen Quang đa tuyen bo hop nhat Viet Minh va Hoi Lien Viet thanh Mat tran Lien Viet. Tuy vay Mat tran Lien Viet van đuoc nhieu nguoi quen goi la Viet Minh.
Nam 1955, Mat tran Lien Viet tuyen bo hoan thanh nhiem vu va tu giai tan. Ngay 10 thang 9 nam 1955, mot to chuc ke thua Mat tran Lien Viet la Mat tran To quoc Viet Nam ra đoi va hoat đong cho đen ngay nay.


Anh huong len cac quoc gia xung quanh Vao nhung nam moi thanh lap, Quoc te Cong san giao nhiem vu cho Đang Cong san Đong Duong đao tao can bo va lanh đao nhan dan 3 nuoc Viet Nam, Lao va Campuchia đau tranh chong thuc dan Phap. Tu nam 1930 đen 1951 nhieu can bo va chien si cong san Lao va Campuchia đa đuoc đao tao va hoat đong tai nuoc ho. Co the ke đen:

Son Ngoc Minh, Tou Samouth va Pen Sovan cua Campuchia
Kaysone Phomvihane, Sisavath Keobounphanh va Souphanouvong cua Lao
Cac can bo cong san Lao va Campuchia sau nay tro thanh cac lanh đao chu chot trong cac mat tran giai phong dan toc Lao va Campuchia. Thoi ky Chien tranh Đong Duong, 3 to chuc Viet Minh, Pathet Lao va Khmer Issarak cung phoi hop chong lai thuc dan Phap. Tham chi đai bieu cua Pathet Lao va Khmer Issarak con tham du Hoi nghi Geneva nam 1954, nhung khong đuoc tham du chinh thuc.


= Lao =

Lao Issara (Lao Tu do) la mot phong trao dan toc đau tranh chong lai Thuc dan Phap, đuoc thanh lap vao ngay 12/10/1945 tai Vieng Chan. Phong trao do cac nha yeu nuoc, dan toc chu nghia va tham chi la mot so thanh vien hoang gia Lao đung ra thanh lap va lanh đao. Lanh đao la Pho vuong Phetsarath Rattanavongsa. Luc nay Viet Minh chua co anh huong va lien he voi Lao Issara.
Sau khi Chien tranh Đong Duong bung no, nhieu can bo va chi huy quan đoi Viet Minh bat đau sang ho tro Lao. Đac biet la hoang than Souphanouvong tung gap go lanh tu Ho Chi Minh vao nam 1945 va 1949. Ngay 24/10/1949 Lao Issara giai tan va nhieu thanh vien gia nhap chinh phu Vuong quoc Lao. Cac thanh vien canh ta va cong san trong Lao Issara tach ra va thanh lap Pathet Lao (Quoc gia Lao) vao ngay 15/8/1950.
Cac lanh đao chu chot cua Pathet Lao luc nay gom co: Souphanouvong, Kaysone Phomvihane, Nouhak Phoumsavanh...
Pathet Lao sau nay tro thanh luc luong cong san chu chot tai Lao va thanh lap nuoc Cong hoa Dan chu Nhan dan Lao ngay nay.


= Campuchia =

Khmer Issarak (Khmer Đoc lap) la mot phong trao dan toc đau tranh chong lai Thuc dan Phap, đuoc thanh lap vao nam 1945 tai Campuchia. Phong trao bao gom nhieu thanh vien voi cac he tu tuong va xu huong khac nhau, tu canh ta (cong san) đen canh huu (bao hoang). Lanh đao luc nay la Poc Khun. Luc nay Viet Minh chua co anh huong va lien he voi Khmer Issarak.
Ngay 1/2/1948 Khmer Issarak đuoc thay the bang Uy ban Giai phong Dan toc Khmer do Dap Chhuon lanh đao, nhung chi ton tai mot thoi gian ngan. Xu uy Nam Bo luc đo đa cu can bo va chi huy quan su sang ho tro Campuchia. Sau đo cac thanh vien canh ta va cong san tach ra va thanh lap Mat tran Issarak Thong nhat vao ngay 19/4/1950 tai Kampot. Nhieu can bo cap cao cua Mat tran nhu Son Ngoc Minh đa đen gap lanh tu Ho Chi Minh tai Viet Bac.
Cac lanh đao chu chot cua Mat tran Issarak Thong nhat luc nay gom co: Son Ngoc Minh, Chan Samay, Tou Samouth...
Ve sau mot bo phan cua Mat tran cho chuyen thanh Khmer Đo va thanh lap nuoc Campuchia Dan chu vao nam 1975. Nhieu cuu thanh vien cua Mat tran khong chap nhan đuong loi cua Khmer Đo nen li khai va cung voi Viet Nam chien đau chong lai Khmer Đo, lap ra nha nuoc Cong hoa Nhan dan Campuchia vao nam 1979.


Đong minh Giai đoan Chien tranh the gioi thu hai, Viet Minh la mot phan cua Khoi Đong minh va đuoc co quan tinh bao Hoa Ky la OSS ho tro va huan luyen đe chong Đe quoc Nhat Ban tai Đong Duong. Ngoai ra Trung Hoa Dan quoc cung tich cuc giup đo Viet Minh chong Nhat. Du vay moi quan he nhanh chong thay đoi sau khi Nhat Ban đau hang va chien tranh ket thuc.
Trong giai đoan Chien tranh Đong Duong chong lai Phap, Viet Minh va chinh phu Viet Nam Dan chu Cong hoa đuoc Lien bang Xo Viet va Cong hoa Nhan dan Trung Hoa ho tro manh me. Trong đo Trung Quoc do Đang Cong san Trung Quoc lanh đao von di co moi quan he than thiet tu truoc. Sau khi Cong hoa Nhan dan Trung Hoa đuoc thanh lap nam 1949, thi ngay 18/1/1950 hai nuoc đa cong nhan va thiet lap quan he ngoai giao voi nhau. Rieng Lien Xo luc đau kha de dat trong viec cong nhan chinh quyen do Đang Cong san Đong Duong lanh đao, bat chap viec nhieu đang vien tung hoat đong cho Quoc te Cong san. Mai đen ngay 30/1/1950 hai nuoc moi thiet lap quan he ngoai giao voi nhau. Ke tu đay, 2 nuoc Lien Xo va Trung Quoc đa tich cuc vien vu khi va tai chinh cho Viet Nam Dan chu Cong hoa trong cuoc chien chong lai Phap.
Ngay 31/1/1950, Cong hoa Dan chu Nhan dan Trieu Tien tro thanh nuoc thu 3 cong nhan Viet Nam Dan chu Cong hoa.


Ten goi Viet Cong va Vi Xi (VC) Nam 1954, tai Đien Bien Phu quan Phap đa đau hang. Theo quy đinh cua Hiep đinh Geneve, Viet Nam đuoc tam thoi chia cat thanh hai vung tap ket quan su va mot cuoc tong tuyen cu tu do tren toan quoc se đuoc to chuc trong vong 2 nam đe thong nhat đat nuoc. Phan lon luc luong cua Viet Minh đuoc tap trung ve phia Bac vi tuyen 17. Quan đoi thuc dan Phap va đong minh, Quan đoi Quoc gia Viet Nam, tap trung ve phia Nam vi tuyen 17.
Cac nha lanh đao Viet Minh tin rang voi su ung ho cua đa so dan chung, ho chac chan se gianh thang loi trong cuoc tong tuyen cu. Tuy nhien, Ngo Đinh Diem, dua vao su ung ho cua Hoa Ky thong qua Chinh sach Truman, đa đe bep luc luong dan chu đoi lap, ke thu ca nhan cung nhu cac nhan vat tinh nghi ung ho cong san tai mien Nam va tuyen bo thanh lap nuoc Viet Nam Cong hoa, tu choi tien hanh tong tuyen cu. Chinh phu Viet Nam Dan chu Cong hoa tuyen bo xay dung nha nuoc xa hoi chu nghia o mien Bac, tiep tuc đau tranh đe thong nhat đat nuoc bang tong tuyen cu theo Hiep đinh Geneve. Mot phan luc luong Viet Minh tai mien Nam lui vao hoat đong bi mat va sau nay đa tuyen bo thanh lap Mat tran Dan toc Giai phong mien Nam Viet Nam vao nam 1960. Trong cac tai lieu, sach bao cua Hoa Ky va Viet Nam Cong hoa, ho đuoc goi la Viet Cong, con sach bao phuong Tay goi la Viet Cong, hay Victor Charlie, Vietnamese Communist hay V.C. (Vi Xi).


Xem them Danh sach cac đang phai chinh tri cua Viet Nam


Chu thich Thu muc Đinh Xuan Lam (chu bien) (2006). Đai cuong Lich su Viet Nam - Tap II. Ha Noi: Nha Xuat ban Giao duc.
Duong Trung Quoc, Trung tam Khoa hoc Xa hoi va Nhan van Quoc gia (2005). Viet Nam - Nhung su kien lich su (1919-1945). Ha Noi: Nha Xuat ban Giao duc.