Giai bong đa Vo đich Quoc gia (tieng Anh: V.League 1, hien tai con đuoc goi la LPBank V.League 1 vi ly do tai tro) la giai đau bong đa chuyen nghiep cap cau lac bo cao nhat Viet Nam, do Cong ty Co phan Bong đa chuyen nghiep Viet Nam (VPF) đieu hanh. Giai đau bao gom 14 đoi thi đau theo the thuc đau vong tron san nha va san khach. Đoi bong đung đau bang o cuoi mua giai đuoc du AFC Champions League Two mua sau.
Giai đau ra mat vao nam 1980 duoi ten goi Giai bong đa A1 toan quoc, voi nha vo đich đau tien la đoi Tong cuc Đuong sat. Tinh đen mua giai 2025-26, giai đau đa trai qua 42 mua giai (nam 1999 chi co Giai tap huan mua Xuan va nam 2021 bi huy do COVID-19). Giai đau đa ton tai duoi 6 ten goi khac nhau va trai qua 3 lan thay đoi the thuc thi đau. Hai đoi bong thanh cong nhat trong lich su giai la Ha Noi va The Cong - Viettel voi cung 6 chuc vo đich moi đoi.
Giai chuyen sang co che chuyen nghiep tu mua 2000–01 nham cho phep cac cau lac bo lua chon cac cau thu nuoc ngoai tham gia thi đau. Voi su ra đoi cua VPF vao nam 2012, quyen to chuc chuyen tu Lien đoan bong đa Viet Nam (VFF) sang VPF.


Lich su = Co so hinh thanh =
He thong giai thi đau bong đa cap quoc gia cua Viet Nam bat đau hinh thanh tu nam 1955 voi giai Hoa Binh (đuoc đoi ten thanh Giai hang A mien Bac vao nam 1956), ngay tu khi bat đau đa phan lam hai hang A va B. Đoi The Cong la nha vo đich đau tien cua ca hai cap đo voi hai đoi A va B. Giai đau đuoc lien tuc to chuc bat chap tinh hinh đat nuoc đang gap phai chien tranh. Tuy he thong thi đau Cup Quoc gia chua hinh thanh nhung cac cau lac bo luc đo van tham gia cac ky Đai hoi The duc The thao toan quoc.
Sau khi đat nuoc thong nhat, he thong giai Vo đich Quoc gia cua Viet Nam bat đau tu nam 1976 đuoc to chuc theo cac khu vuc: mien Bac voi giai Hong Ha, mien Trung voi giai Truong Son va mien Nam voi giai Cuu Long. Cac đoi vo đich o moi khu vuc se gap nhau o Vong chung ket tai Ha Noi đe chon đoi vo đich; cac đoi đung cuoi o cac giai đau cung se gap nhau đe tim đoi xuong hang, thuong goi la "Vong chung ket nguoc". Thoi điem nay, tong cong co 40 đoi tham gia o hang cao nhat, trong đo:

Giai Hong Ha gom 16 đoi: Cau lac bo Quan đoi (The Cong), Quan khu Thu đo, Tong cuc Đuong sat, Cong an Ha Noi, Quan khu 3, Phong khong – Khong quan, Cang Hai Phong, Cong nhan Xay dung Ha Noi, Tong cuc Buu đien, Cong an Hai Phong, Det Nam Đinh, Than Quang Ninh, Cong nhan Xay dung Hai Phong, Đien Hai Phong, Cong nghiep Ha Nam Ninh, Thanh nien Ha Noi.
Giai Truong Son gom 8 đoi: Thanh nien Binh Đinh, Phu Khanh, Cong nhan Quang Nam – Đa Nang, Lam Đong, Binh Tri Thien, Thanh nien Thanh Hoa, Song Lam Nghe Tinh va Gia Lai – Kon Tum.
Giai Cuu Long gom 16 đoi: Hai quan, Cang Sai Gon, So Cong nghiep Thanh pho Ho Chi Minh, Cong nghiep Thuc pham, Tay Ninh, An Giang, Tien Giang, Đong Thap, Cong an Thanh pho Ho Chi Minh, Ngan hang, Cong nhan Hoa chat, Tong cuc Vat tu, Song Be, Long An, Đong Nai, Thanh nien Hau Giang, Vinh Long.
Nhan thay he thong thi đau theo cac khu vuc co qua nhieu han che sau hai mua to chuc vao cac nam 1977 va 1978, he thong giai Vo đich Quoc gia cua Viet Nam co su thay đoi lon vao nam 1979. Giai nam 1979 đuoc coi la Giai phan hang đe tien hanh sap xep lai he thong thi đau. 8 đoi manh nhat cua giai Hong Ha, 2 đoi cua giai Truong Son va 8 đoi cua giai Cuu Long đuoc chon đe thi đau o hang A1; cac đoi con lai đa o hang A2. Tuy nhien, tai mua giai đau tien do Hoi bong đa Viet Nam (tien than cua VFF) to chuc vao nam 1980, Cau lac bo Quan đoi đa xin rut lui đe chan chinh noi bo nen chi co 17 đoi tham du. Đay chinh la tien đe đe xay dung Giai bong đa chuyen nghiep Viet Nam sau nay.


= 1980–2000: Hinh thanh va phat trien =
Trong giai đoan đau moi to chuc, giai đau lien tuc phai thay đoi the thuc khi khong the thuc nao ton tai qua hai nam. Trong đo, cac đoi đuoc chia bang theo khu vuc đia ly va thi đau vong tron tinh điem; cac đoi đung đau moi bang se tranh tai o vong chung ket đe tranh chuc vo đich, cac đoi đung cuoi cung se thi đau voi nhau đe chon ra đoi xuong hang (thuong goi la "vong chung ket nguoc").
Sau hai mua giai lien tuc vao cac nam 1986, 1987 khong co đoi xuong hang, Tong cuc The duc The thao tam ngung to chuc giai nam 1988 đe chan chinh toan bo he thong thi đau va tao đieu kien cho cac cac đoi bong cung co luc luong. Mot nam sau đo, giai đuoc to chuc phan hang lai voi tong cong 32 đoi tham du đe chon ra 18 đoi manh nhat; hang A1 con 11 đoi va 3 đoi xep duoi xuong thi đau o hang A2. Sang nam 1990, giai đoi ten thanh Giai bong đa Vo đich Cac đoi manh toan quoc, voi su gop mat cua 18 đoi đung đau cua mua giai 1989 (goi la cac "đoi manh"), nhung the thuc chia bang va đau loai truc tiep cua giai A1 tiep tuc đuoc ke thua. Mua giai nam 1996 tien gan hon voi the thuc hien tai, voi viec cac đoi thi đau vong tron hai luot va lay sau đoi đung đau phan nhom tranh vo đich.
Tu nam 1997, giai đau mang ten Giai bong đa Vo đich hang Nhat Quoc gia. Thoi điem nay, tinh trang moc ngoac, tieu cuc đa xuat hien pho bien trong giai đau, va đen mua giai thu hai voi ten goi moi thi tinh hinh đa tro nen nghiem trong khi co đen 5 tran đau co bieu hien dan xep ty so phai huy bo ket qua. Do khong co bien phap xu ly triet đe, mua giai hang Nhat nam 1999 đa khong đuoc to chuc ma chi co giai tap huan vao đau nam đo. Mua giai 1999–2000 la mua giai hang Nhat cuoi cung nham chon ra cac đoi thi đau o giai chuyen nghiep mua sau, cung cac đoi xuong hang thi đau o giai hang Nhat moi (chuyen đoi tu giai hang Nhi Quoc gia).


= 2000–2011: Chuyen sang chuyen nghiep =
Tu mua giai 2000–01, bong đa Viet Nam chuyen sang co che chuyen nghiep, giai vo đich quoc gia chinh thuc mang ten V-League voi su cho phep cac cau thu nuoc ngoai va cau thu nhap tich tham gia thi đau. So luong cac đoi tham du giai trong giai đoan nay khong thuong xuyen on đinh: bat đau tu 10 đoi o hai mua giai chuyen nghiep đau tien (2000–01 va 2001–02), sau đo la 12 đoi o mua giai 2003 va đen mua giai 2006 la 13 đoi (con so nay đa la 14 neu nhu Ngan hang Đong A khong mat quyen tham du do be boi hoi lo trong tai o giai hang Nhat 2005). Mot nam sau, lan đau tien V-League chung kien 14 đoi bong cung tranh tai o giai đau hang cao nhat cua bong đa Viet Nam.
Tai mua giai 2001–02, Lien đoan bong đa Viet Nam (VFF) đa gioi thieu mot giai đau V-League danh cho đoi hinh B – đoi hinh du bi cua cac đoi bong tham du giai chuyen nghiep. Giai đau dien ra song song voi giai vo đich quoc gia, va đen mua giai 2003 thi đuoc du kien chia thanh hai giai U-18 va U-21 voi the thuc gan nhu tuong tu. Tuy nhien, ca ba giai đau noi tren đeu khong đuoc to chuc ke tu sau nam 2002.


= 2012–nay: Su thanh lap va đieu hanh giai đau cua VPF =
Sau mot mua giai gay tranh cai boi van đe trong tai va cong tac đieu hanh giai cua Lien đoan bong đa Viet Nam (VFF), mot nhom gom sau cau lac bo (bao gom Đong Tam Long An, Hoang Anh Gia Lai, Ha Noi ACB, Vissai Ninh Binh, Khatoco Khanh Hoa va Lam Son Thanh Hoa) đong loat bay to y đinh rut lui khoi giai đau va thanh lap mot giai đau hoan toan moi cho mua giai 2012. Cau lac bo co đong thai manh me nhat trong so nay la Ha Noi ACB, đoi phai xuong hang tu V-League. Tai cuoc hop tong ket mua giai bong đa chuyen nghiep 2011 cua VFF, chu tich đoi bong Nguyen Đuc Kien đa len tieng chi trich nhung van đe ton đong trong khau to chuc mua giai, đong thoi cho biet co đen sau đoi bong chuan bi bo giai đau đe lap ra giai đau moi theo kieu Super Liga.
Sau cuoc hop vao ngay 29 thang 9 nam 2011 giua đai dien VFF va cac bong tu V-League va hang Nhat, mot cong ty moi đuoc thanh lap, lay ten la Cong ty Co phan Bong đa chuyen nghiep Viet Nam (VPF) đe quan ly cac giai đau bong đa chuyen nghiep Viet Nam, bao gom V-League. Quyen to chuc giai đau cung đuoc chuyen tu VFF sang VPF. Mua giai đau tien do VPF to chuc vao nam 2012 co ten goi la Giai bong đa Ngoai hang (Super League). Tuy nhien, chi sau 5 vong đau đau tien, giai lay lai ten la Giai vo đich quoc gia Viet Nam (V-League). Sang mua giai 2013, VPF thay đoi ten viet tat cua giai thanh V.League 1.
Nam 2013, V.League 1 chi con 12 đoi sau khi hang loat đoi bong bi giai the hoac chuyen giao. Theo du kien ban đau, so luong đoi bong tham du V.League 1 mua giai 2014 quay tro lai con so 14, tuy nhien Kienlongbank Kien Giang khong đu kinh phi đe đang ky tham du giai nen chi con la 13 đoi. Toi mua giai 2015, so đoi tham du moi mua giai la 14. Mua giai nam 2021, đen luot Than Quang Ninh dung hoat đong vi khong con kinh phi truoc tac đong cua dich benh COVID-19 mac du đang đung thu 4 tren bang xep hang.


The thuc thi đau Tu mua giai 1980 đen 1995: cac đoi bong đuoc chia thanh cac bang theo khu vuc đia ly. Trong moi bang cac đoi thi đau vong tron hai luot tinh điem. Cac đoi đung đau moi bang lot vao vong chung ket đe tranh chuc vo đich, cac đoi đung cuoi thi đau vong chung ket nguoc đe chon đoi xuong hang.
Mua giai 1996, cac đoi bong thi đau vong tron hai luot, 2 đoi cuoi bang xuong hang. Sau đo, 6 đoi đau bang chia thanh 2 nhom thi đau vong tron hai luot đe chon 2 đoi xep đau moi nhom tranh chuc vo đich.
Tu mua giai 1997 đen 2019 (tru giai tap huan nam 1999): cac đoi thi đau vong tron hai luot. The thuc nay đuoc ap dung lai o mua giai 2022.
Mua giai 2020, sau khi cac đoi đau vong tron 1 luot xong, 8 đoi xep tren se đa vong tron 1 luot đe tim ra nha vo đich, 6 đoi con lai se đa vong tron 1 luot đe chon ra 1 suat xuong hang. The thuc nay đuoc ap dung lai o mua giai 2023, mua giai cuoi cung to chuc thi đau trong 1 nam duong lich.
Mua giai 2021 (mua giai bi huy vi dich COVID-19) co the thuc tuong tu nam 2020, nhung voi su thay đoi ve cach phan nhom (6 đoi tranh vo đich, 8 đoi tranh xuong hang).
Tu mua giai 2023–24, cac đoi thi đau vong tron hai luot tu nam truoc sang nam sau.


= Cach thuc tinh điem =
Tu mua giai 1995 tro ve truoc, he thong điem la 2–1–0 (tuong ung voi moi tran thang–hoa–thua). Tuy nhien co mot so ngoai le:
Mua giai 1985 va 1986: O giai đoan 1, tran hoa thu tu tro đi cua moi đoi khong đuoc tinh điem; tu giai đoan 2 tro đi, neu 2 đoi hoa nhau sau 90 phut se đa luan luu 11m đe chon đoi thang.
Mua giai 1987: O giai đoan 1, tran hoa thu nam tro đi cua moi đoi khong đuoc tinh điem; tu giai đoan 2 tro đi, neu 2 đoi hoa nhau sau 90 phut se đa luan luu 11m đe chon đoi thang.
Mua giai 1993–94: Tu giai đoan 2 tro đi, neu 2 đoi hoa nhau sau 90 phut se đa luan luu 11m đe chon đoi thang.
Mua giai 1995: Neu 2 đoi hoa nhau sau 90 phut se đa luan luu 11m đe chon đoi thang.
Tu mua giai 1996 tro đi, he thong điem la 3–1–0.


= Cach thuc xep hang =
Xep chung cuoc theo thu tu sau:

Điem so đat đuoc cua cac đoi (theo thu tu tu cao đen thap)
Neu co 2 hoac nhieu đoi bang điem nhau thi xep theo thu tu qua cac chi so phu:
Ket qua đoi đau truc tiep
Hieu so ban thang thua
Tong so ban thang
Tuy nhien, trong mot so nam truoc đay, tieu chi hieu so ban thang thua va tong so ban thang đuoc uu tien hon ket qua đoi đau.


= Quy đinh so luong cau thu ngoai va nhap tich =
Giai bat đau cho phep su dung cau thu ngoai tu mua giai 2000–01. Hien nay, moi cau lac bo đuoc phep đang ky 3 cau thu ngoai, 1 cau thu nhap tich con cau thu goc Viet Nam co quoc tich đuoc coi nhu cau thu noi. Đoi voi cac đoi du giai chau luc thi đuoc phep co them mot cau thu ngoai quoc tich chau A. Truong hop cau lac bo bi loai o giai cap chau luc trong giai đoan 1 thi so luong cau thu ngoai va nhap tich o giai đoan 2 đuoc ap dung nhu cac cau lac bo khong tham gia giai chau luc.
Tu mua giai 2023, cac đoi đuoc đang ky them mot cau thu Viet kieu chua co quoc tich Viet Nam (suat cau thu nay khong anh huong đen suat ngoai binh cua cau lac bo).
Sang mua giai 2025-26, moi cau lac bo đuoc phep đang ky 4 cau thu ngoai, 2 cau thu goc Viet, nhung chi ra san la 3 cau thu ngoai va 1 cau thu du bi. Đoi voi cac đoi du giai chau luc thi đuoc phep đang ky 7 cau thu ngoai. Truong hop cau lac bo bi loai o giai cap chau luc trong giai đoan 1 thi so luong cau thu ngoai va nhap tich o giai đoan 2 đuoc ap dung nhu cac cau lac bo khong tham gia giai chau luc.


Cau lac bo = Cac đoi đoat huy chuong =

Mua giai 1999 chi la giai tap huan nen khong trao cac danh hieu tap the va ca nhan.


= Bang tong sap huy chuong =


Ky luc, thong ke Loai bong thi đau va trang phuc chinh thuc cua trong tai Bong thi đau va trang phuc chinh thuc cua trong tai đuoc Tap đoan The thao Đong Luc (Viet Nam) tai tro.


= Cac hang cung cap bong thi đau =


Nha tai tro chinh cua giai đau Ke tu mua giai 2000–01, giai Vo đich Quoc gia gan minh voi ten va logo cua nha tai tro chinh, mo đau la cong ty tiep thi the thao Strata. Phia Strata đe nghi mua ten giai V-League, cong 12 bien quang cao tren san voi gia khoang 400.000 USD va ca Cup quoc gia voi gia 100.000 USD. Sau hai mua giai, Strata rut lui khoi V-League.
Mua giai tiep theo, V-League 2003, co ten la Sting V-League, đuoc đat theo ten cua mot san pham moi sap ra mat thi truong thoi điem đo cua nha tai tro ten giai Cong ty Nuoc giai khat Suntory PepsiCo Viet Nam. Cong ty co phan Kinh Đo tro thanh nha tai tro chinh thuc cua giai đau. Mac du vay tien thuong cho mua giai nay bi cat giam khi đoi vo đich chi nhan đuoc khoan tien thuong bang mot nua mua truoc la 500 trieu đong. Cai ten Sting V-League cung chi ton tai sau mot mua giai va toi mua giai 2004, Kinh Đo V-League xuat hien. Theo mot so nguon tin, Lien đoan bong đa Viet Nam nhan khoang 8 ty đong tu Kinh Đo trong mua giai nay. Tuy nhien, loi hua tu Kinh Đo se đoc quyen tai tro cho V.League trong 3 mua khong tro thanh hien thuc khi o nhung mua giai tiep theo, V.League lan luot gan voi nhung cai ten Number One V-League va Eurowindow V-League.
Su xuat hien cua Tong Cong ty khi thuoc Tap đoan Dau khi Quoc gia Viet Nam vao nam 2007 đa giup cho V.League co khoang thoi gian dai nhat gan voi ten nha tai tro (trong 4 mua giai lien tiep) va giup cho giai đau co nguon tai chinh on đinh, truoc khi đuoc thay the boi Eximbank vao nam 2011. Cho đen mua giai 2014, so tien ma Eximbank tai tro cho mot mua bong cua V.League 1 cao nhat đa len toi gan 40 ty đong. Tuy nhien, truong hop cua Eximbank la ngoai le boi goi tai tro cua đon vi nay bao gom hau thuan tu Chu tich VFF khi đo Le Hung Dung, nguoi cung la Chu tich Hoi đong quan tri Eximbank va la Pho Chu tich Hoi đong quan tri VPF. Mua giai 2015, cong ty Toyota Viet Nam tro thanh nha tai tro chinh thuc cho giai đau, va đen mua giai 2017 thi chinh thuc chia tay sau 3 nam tai tro voi tong so tien 120 ti đong.
Sau Toyota, NutiFood voi thuong hieu Nuti Cafe la cai ten tiep theo gan bo voi V.League 1 trong mua giai 2018. Nam 2019, Masan voi thuong hieu Wake-up 247 đa tro thanh nha tai tro chinh cho giai Vo đich Quoc gia.  Masan đa đong y tai tro cho V.League trong 5 mua giai nhung cuoi cung chi co the thuc hien đuoc trong mot mua, boi ngay sau đo, ngay 6 thang 2 nam 2020, tap đoan LS Holdings đa ky ket hop tac tai tro chinh tai hai giai bong đa V.League 1 va V.League 2 trong vong bon mua giai tu 2020 đen 2023. Tuy nhien, anh huong cua đai dich COVID-19 keo dai khien cho V.League 2021 phai huy bo giua chung, dan đen viec LS rut tai tro cho giai đau. Nam 2022, Cong ty Co phan Sam Ngoc Linh Kon Tum chinh thuc tai tro cho V.League trong 3 mua giai lien tiep đen het mua giai 2023–24. Tu mua giai 2024–25, LPBank tro thanh nha tai tro moi cua giai đau trong vong ba nam, voi ten goi moi cua giai la LPBank V.League 1.


Cac giai thuong = Cup =

Chiec cup hien tai cua giai đau, do hang kim hoan Anh Thomas Lyte che tao, đuoc gioi thieu vao nam 2024. Trong truong hop co nhieu đoi cung canh tranh chuc vo đich trong vong đau cuoi cung cua mua giai, se co mot so luong cup tuong ung đuoc chuan bi đe trao cho nha vo đich.
Truoc đay, chiec cup vo đich cua V.League đuoc goi la "Cup đong", bao gom than cup lam tu đong tam nguyen chiec va phan đe lam tu go. Đuoc che tac tai mot lang nghe thu cong truyen thong cua Viet Nam, chiec cup cao khoang 80 cm va nang hon 10 kg. Than cup đuoc ma nickel va vang 24K, voi cac chi tiet tinh xao đuoc cham, khac noi o nhiet đo cao. Dai ruy bang o hai ben tay cam đuoc thay đoi theo ten giai đau o tung mua giai.
Nam 2017, đoi vo đich V.League con đuoc nhan them mot chiec cup su do cong ty Minh Long san xuat. Cup su mang mau vang cung đinh truyen thong, voi cac chi tiet trang tri bang vang 24K. Noi bat tren chiec cup la hinh anh đoi linh vat đau rong mo phuong ngam ngoc voi đuoi sen cach đieu; chau tren mieng cup tuong trung cho noi giong rong tien voi y nghia noi ket, ton vinh, mang đen mot ve đep van hoa Viet Nam hien đai.


= Giai thuong thang va giai thuong chung cuoc =


 Giai thuong thang  Hang thang V.League co cac giai thuong danh cho đoi bong, cau thu, huan luyen vien xuat sac nhat va ban thang đep nhat. Hien tai, hai giai thuong đau tien va giai thuong cuoi cung do cac phong vien binh chon, giai thuong thu ba do cac huan luyen vien binh chon. Nhung đe cu chien thang cua thang se nhan đuoc mot ky niem chuong va giai thuong tien mat hoac hien vat tuong ung.


 Giai thuong chung cuoc  Sau moi mua giai, ban to chuc se tien hanh tong ket va trao cac danh hieu va giai thuong cho cac ca nhan, tap the đat thanh tich tai 3 giai đau quan trong nhat thuoc he thong thi đau cua VFF - V.League, hang Nhat, Cup Quoc gia (bao gom cac cau lac bo, huan luyen vien, cau thu, trong tai xuat sac nhat cua mua bong). Tu nam 2012, cac giai thuong nay se đuoc vinh danh tai đem Gala tong ket cac giai bong đa chuyen nghiep Quoc gia (con co ten la V.League Awards ke tu nam 2019) do VPF to chuc vao cuoi mua giai.


Mot so van đe gay tranh cai = Mot ong chu nhieu đoi bong =
Nhung nghi ngai cua du luan ve van đe nay đa xuat hien ke tu khi Ha Noi (voi ten Ha Noi T&T) len thi đau tai V-League nam 2009, trong khi SHB Đa Nang von la đoi bong Đa Nang đuoc chuyen giao cho Ngan hang Sai Gon – Ha Noi (SHB) nam 2008; ca hai cau lac bo luc đo đeu do ong Đo Quang Hien quan ly. Mac du ong Hien khang đinh minh chi xuat hien o SHB Đa Nang voi tu cach la nha tai tro chu khong phai la chu so huu (khong vi pham Quy che bong đa chuyen nghiep), va du thanh tra cua VFF đa tung vao cuoc va khang đinh đieu đo, nhung gioi bong đa van ngam hieu đuoc su lien he giua hai cau lac bo nay voi bau Hien.

Sang nhung mua giai tiep theo, tinh trang nay tiep tuc tro thanh noi buc xuc cua nhieu nguoi lam bong đa va cac gioi chu, tham chi co thoi điem bau Hien đuoc cho la so huu đen 5 cau lac bo trong tay. Nam 2012, sau khi Sai Gon Xuan Thanh khong the len ngoi vuong khi bi Ha Noi T&T cam chan o vong đau cuoi cung đe SHB Đa Nang vo đich, ong bau Nguyen Đuc Thuy đa tuyen bo se bo bong đa vi co qua nhieu bat cong va chen ep; va đen mua 2013 thi chinh thuc giai the đoi bong. Chu tich Tap đoan FLC Trinh Van Quyet sau khi ngung tai tro Thanh Hoa nam 2018 cung tung am chi rang "khong the vo đich khi chi co 1 đoi bong". Nam 2019, chu tich cau lac bo Hoang Anh Gia Lai Đoan Nguyen Đuc đa dung đen hinh tuong "nam thang om đanh mot thang map" đe am chi su thau tom cua ong Hien. Ben canh đo, bau Hien cung gay ra nhieu tranh cai khi đich than xuong đong vien, tang tien cac đoi bong cua minh trong nhung tran đau giua cac đoi co lien quan đen bau Hien voi nhau, nhu voi Sai Gon, Quang Nam, hay SHB Đa Nang.
Viec mot ong chu quan ly hay so huu nhieu đoi bong tro thanh van nan khien khong it nguoi ham mo lo lang, đac biet ve tinh minh bach, song phang khi cac đoi bong nay cung thi đau trong mot giai đau. Khong it nguoi ham mo mong muon VPF can co nhung bien phap manh tay, quy đinh cu the ve viec cam mot nguoi nam giu chuc vu quan ly hay co phieu, von gop tai nhieu hon 1 đoi bong o cung 1 giai đau đe cho V.League tro nen cong bang, trong sach hon va cai thien tinh canh tranh cua giai đau.


= Dan xep ty so =
Trong nhieu nam tro lai, hien tuong "xin điem va cho điem" đa tro thanh van đe gay đau đau voi cac nha to chuc, khi giai đau đuoc cho la đa xuat hien mot so lien minh giua cac đoi bong voi nhau. Tinh trang "don điem" đe mot cau lac bo vo đich hoac tru hang thuong xuyen xay ra o V.League, trong đo cong thuc "3 đi – 3 ve" tro nen pho bien đe cac đoi trong mot lien minh toi đa hoa điem so cho nhau. Ngoai don điem, cac đoi trong lien minh con don suc đe can đoi thu cua ung cu vien vo đich thuoc lien minh cua minh. Nhieu tran đau dien ra voi nhung bieu hien bat thuong đa gay buc xuc cho cac co đong vien boi tinh than thi đau đuoc cho la bac nhuoc, khong het minh cua cau thu. Ban to chuc giai đau cung nhieu lan đua ra cac bien phap xu phat, nhu tru điem cac đoi bong trong nhung tran đau thieu tich cuc, nhung tinh trang "cho nhuong điem" van tiep dien.
Bao Cong an nhan dan nhan đinh van nan dan xep ty so đuoc cho la cung co lien quan đen van đe "mot ong chu nhieu đoi bong". Nam 2017, du luan tung đat ra nhieu hoai nghi khi Ha Noi đang tran tre hy vong vo đich bat ngo đe Than Quang Ninh cam hoa 4-4 trong tran đau ma đoi bong thu đo đa dan truoc 2 ban. Đang noi, ti so ay vua đu đe Quang Nam lan đau tien len ngoi vuong. Thong ke mua 2019 cho thay Thanh pho Ho Chi Minh chi gianh đuoc 23% điem tu cac đoi Đa Nang, Sai Gon, Quang Nam va Quang Ninh, trong khi Ha Noi nhan đuoc 13 tren 15 điem toi đa truoc cac đoi nay. Mua 2017, FLC Thanh Hoa mat 22 điem truoc nhom "anh em" trong khi Quang Nam mat 9 điem.
Đe theo doi va kiem soat cac tran đau bi nghi ngo, VPF đa tung hop tac Sportradar - cong ty chuyen kiem soat ca cuoc bong đa, va sau đo la cong ty Genius Sports (co tru so chinh tai Singapore va mang luoi tren toan cau) ke tu mua giai 2019. VPF trong mot thong bao o mua giai 2022 đa phai đe nghi cac đoi bong thi đau het minh, khong nhuong điem cho nhau.


= Cong tac trong tai =
Van đe trong tai đa dien ra o giai đau trong nhieu nam va gay nhieu buc xuc trong du luan. Nhieu quyet đinh gay tranh cai, tham chi la sai lam cua cac trong tai khien niem tin cua cac đoi bong va nguoi ham mo vao cac nha to chuc bi suy giam, hinh anh cua giai đau theo đo cung bi anh huong. Huan luyen vien Vu Tien Thanh (TP.HCM) trong mot phat bieu o mua giai 2023 cho biet co mot nhom trong tai bi thao tung, mot so trong tai lam xau đi hinh anh cua luc luong trong tai. Ong Thanh cung đat cau hoi ve tu tuong cua trong tai khi lam viec.
Cong tac phan cong trong tai đieu khien cac tran đau cua giai cung bi đat nhieu dau hoi. Đieu nay dan đen su that vong cua nguoi ham mo khi mot so trong tai khong đap ung đuoc tieu chuan thuong đuoc phan cong bat nhung tran đau quan trong. Tham chi, co nguoi đat nghi van trong tai "khong tieu cuc thi yeu chuyen mon" khi co qua nhieu sai sot dien ra lien tiep. Mot trong nhung giai phap tam thoi đuoc đua ra đe giai quyet tinh trang nay la thue trong tai nuoc ngoai đieu khien mot so tran đau cua giai.
Do cong tac trong tai lien tuc xay ra nhung sai sot lien tiep, gay anh huong đen ket qua cua cac tran đau nen viec trang bi VAR cho V.League tro thanh đoi hoi ngay cang buc thiet đe nang cao chat luong giai đau. Tu cuoi nam 2022, VPF đa bat đau tien hanh nhung thu tuc can thiet đe som ap dung VAR tai V.League. VPF ky vong VAR se bat đau đuoc trien khai thi điem ngay tu giai đoan 2 cua mua giai 2023, truoc khi đuoc ap dung chinh thuc tu mua giai 2023–2024.


= Xung đot loi ich lien quan đen nha tai tro =
Trong đieu le cua V.League thuong co quy đinh cac cau lac bo khong đuoc khai thac tai tro voi cac nhan hang va nganh hang canh tranh voi nha tai tro chinh ke tu ngay đieu le giai đuoc ban hanh hoac khi co thong bao cua ban to chuc. Tuy nhien, neu đoi bong đa co nha tai tro chinh hoat đong cung nganh hang voi nha tai tro chinh cua giai tu truoc đo hoac co chu so huu (co đong) nam giu so co phan cao nhat co hoat đong kinh doanh cung nganh hang voi nha tai tro chinh cua giai thi quyen loi cua ho van đuoc bao toan. Truong hop cua Hoang Anh Gia Lai (HAGL) nam 2018 voi VPMilk va nam 2022 voi Red Bull la nhung vi du đien hinh cho ngoai le nay.
Nhung đen truoc them mua giai 2023, khi VPF co thong bao toi HAGL ve viec nha tai tro moi cua đoi bong nay (tap đoan Carabao) xung đot quyen loi voi nha tai tro chinh cua giai đau va yeu cau đoi bong pho Nui khong đuoc su dung cac hinh anh cua nha tai tro moi trong pham vi giai đau, tranh cai đa xay ra. Quy đinh cua VPF đa vap phai su phan ung du doi cua cac co đong vien khi bi cho la gay kho de cho cac CLB, lam can tro su phat trien cua bong đa Viet Nam. Phia HAGL cung cho rang quyet đinh cua VPF la "hoan toan vo ly va khong tao đieu kien cho CLB phat trien", va doa se ngung tham gia V.League neu VPF khong cho ho quang cao cho nha tai tro moi.


= Ban quyen truyen hinh =
Ban quyen truyen hinh cung la mot trong nhung van đe nhuc nhoi suot nhieu nam o giai đau cap cau lac bo hang đau Viet Nam. Lan đau tien V.League "ban" đuoc ban quyen truyen hinh la o mua giai 2005. Tuy nhien, gia tri hop đong đuoc ky giua VFF va cac đai truyen hinh o thoi điem đo khong thuc su đang ke. Đe mot tran đau đuoc phat song truc tiep, VFF va cac CLB phai tra mot khoan tien va lo ca chi phi luu tru, di chuyen, boi duong cho nha đai.
Cuoi nam 2010, ban quyen phat song V.League đuoc VFF ban cho Truyen hinh An Vien (AVG) trong 20 nam voi gia 6 ty đong cho nam đau tien va sau đo moi nam tang luy tien 10%. The nhung, sau khi VPF thanh lap, cong ty nay đa lay lai hop đong ban quyen truyen hinh V.League tu tay AVG va cam ket khai thac toi thieu 50 ti đong moi nam tu ban quyen truyen hinh. Mac du vay, thuong vu đa đo be phut chot sau khi bau Kien bi bat.
Nho thoa thuan giua VPF voi cac đai truyen hinh, hau het cac tran đau cua V.League đeu đuoc phat song truc tiep va ke tu mua giai 2017 thi con so nay la 100%, nhung cac đai truyen hinh gan nhu khong ban đuoc quang cao khi phat truc tiep V.League, du la truoc tran hay giua tran, nen thu nhap tu ban quyen truyen hinh van la con so vo cung khiem ton. Viec ban ban quyen truyen hinh V.League hien tai van đon thuan la trao đoi bang thoi luong quang cao - chu yeu cho cac nha tai tro cua giai - nham that chat moi quan he. Mot so it cung đen tu cac doanh nghiep khac nhung kinh phi thu đuoc cung rat nho nhoi.
Cuoi nam 2016, Cong ty co phan Giai phap Truyen hinh The he moi (Next Media) ky hop đong voi VPF đe so huu toan bo ban quyen truyen hinh cua 3 giai bong đa chuyen nghiep Viet Nam (V.League, hang Nhat, Cup Quoc gia) trong 6 mua giai, tu mua giai 2017 đen mua giai 2022. Theo đo, moi nam VPF se thu đuoc 2 ty đong tien mat tu Next Media cong voi khoan tien thu đuoc tu viec quang cao tren truyen hinh, uoc tinh len đen 65,5 ti đong. Tuy nhien, ngay truoc khi mua giai 2018 khoi tranh, tranh chap ban quyen truyen hinh mot lan nua no ra khi VPF tuyen bo huy hop đong cua lanh đao nhiem ky truoc ky voi Next Media (co thoi han đen nam 2022). Theo ly giai cua VPF, Next Media đa khong thuc hien nghiem tuc cac đieu khoan đa cam ket, trong đo co viec khong cung cap chinh xac so lieu hach toan, chia loi nhuan tu viec khai thac ban quyen truyen hinh V.League 2017. Hon nua, trong qua trinh ra soat lai cac hop đong moi, hoi đong quan tri moi cua VPF đa phat hien co su bat cap ve mat thoi gian trong hop đong ma hoi đong quan tri cu đa ky voi đoi tac nay.  Tranh chap co luc len đen đinh điem khi ca hai khang đinh san sang đua ra toa đe giai quyet; cac đai truyen hinh cung tuyen bo chi san xuat va phat song V.League khi nao VPF va Next Media giai quyet xong vu tranh chap ban quyen. Cuoi cung, sau mot thoi gian đam phan, VPF va Next Media đa đi đen thong nhat thanh ly hop đong cu va ky ban hop đong moi phu hop hon.
Van đe nay cung gay nhieu tranh cai khi VPF co cung cach lam viec thieu chuyen nghiep, viec chia ty le ban quyen thieu minh bach va khong cong bang voi cac CLB. Ty le chia tien ban quyen truyen hinh hoan toan do VPF ap đat ma khong tham khao y kien cac CLB dan đen viec CLB khong the thu loi toi đa tu tien ban quyen giai đau.
Vao thang 10 nam 2022, VPF đa đat đuoc thoa thuan ban quyen truyen hinh voi Cong ty co phan vien thong FPT (FPT Telecom) trong 5 mua giai, tu mua giai 2023 đen mua giai 2026–27. Thoa thuan nay đam bao viec moi nam FPT Telecom se tra 2,5 trieu USD cho mot mua giai, gap 20 lan hop đong truoc đo va trung binh moi CLB se nhan vai ti đong tien ban quyen truyen hinh trong 1 mua giai.


= Bao luc san co =
Van nan bao luc o V.League khong phai la moi khi cac cau thu thi đau quyet liet tren muc can thiet. Tuy nhien cac nha to chuc van chua co giai phap triet đe cho van đe nay. Mot so pha pham loi đa khien cau thu bi chan thuong nang, tham chi dan đen tu gia su nghiep.


= Cong bang va minh bach tai chinh =
Van đe cong bang va minh bach tai chinh chua bao gio đuoc thuc hien mot cach nghiem tuc o V.League. Trong đo, VPF va cac cau lac bo chua bao gio cong khai bao cao tai chinh cho cong chung ma chi thuc hien trong noi bo. Viec mot so nha tai tro cua giai co lien quan đen ong bau hoac mot cau lac bo đa lam day len nghi ngo ve tinh cong bang cua giai đau. Đong thoi, viec khong co minh bach tai chinh dan toi viec khong the lam ro quan he giua nhung đoi bong đuoc cho la "anh em mot nha". Đoi hoi ve minh bach tai chinh tu nhieu cau lac bo đoi voi VPF van chua đuoc thuc hien, đieu đo cho thay su thieu chuyen nghiep cua giai đau. Viec chua co co che ve cong bang va minh bach tai chinh đa khien cho tinh trang cac cau lac bo "cuop quan" cua nhau dien ra phuc tap. Ngan sach giua cac đoi bong co su chenh lech lon va thieu minh bach trong quan ly tai chinh dan đen gia tang nguy co cac cau lac bo "đi đem" voi cau thu.


= Mot so cau lac bo khong thoa man cac tieu chi cap phep tu AFC =
Tu nam 2012, Lien đoan Bong đa chau A (AFC) yeu cau cac lien đoan bong đa thanh vien, trong đo co VFF, moi nam phai thuc hien viec ra soat cac cau lac bo trong nuoc (cu the la V.League) va cac CLB nay phai đap ung 5 tieu chi cua AFC moi đuoc VFF cap phep thi đau o mua giai ke tiep va đuoc tham du cac giai đau do AFC to chuc, gom: tieu chi the thao, co so vat chat, to chuc - nhan su, phap ly va tai chinh. Mac du mot so đoi cua Viet Nam khong đat đu cac tieu chi nhung van đuoc AFC đong y cho đau giai trong nuoc.
Nhung tu nam 2018, AFC đa to ra cung ran hon, chi can khong đap ung đuoc 1 trong 5 tieu chi noi tren thi du CLB đo co đoat chuc vo đich giai quoc noi cung khong đuoc phep du cac giai CLB o đau truong chau A do AFC to chuc. Tai mua giai 2019, vi khong cu đoi tham du giai U-15 quoc gia, CLB Ha Noi đa khong đat tieu chi the thao nen khong the tham du vong loai AFC Champions League lan AFC Cup 2020 du la đuong kim vo đich ca V.League va Cup Quoc gia.
Mua giai 2023, 8/14 đoi bong tham du giai đa đat chuan cua AFC. Vi nhieu ly do, AFC đa quyet đinh đac cach cho CLB Hai Phong du cac cup chau A trong nam 2023, du ban đau CLB nay khong đu đieu kien du cac giai đau chau luc do thieu đoi tre.
Mua giai 2023–24, AFC đa đua ra mot quy đinh moi, yeu cau san van đong Hang Đay chi co toi đa hai cau lac bo dung lam san nha, trong khi ca Cong an Ha Noi, Ha Noi va The Cong đeu chon noi đay lam san nha. Truong hop khong the quyet đinh phuong an cuoi cung, AFC se cat suat thi đau tai giai chau luc cua cac cau lac bo Viet Nam tai mua giai ke tiep.


= Cai to VPF =
Sau khi mua giai 2021 bi huy bo, mot loat cac CLB gom Hoang Anh Gia Lai, Binh Duong, Hai Phong, Song Lam Nghe An, Nam Đinh, Quang Nam đa co yeu cau cai to VPF va thay đoi lanh đao cap cao vi lanh đao hien tai khong đu nang luc, nham muc đich tang cuong dan chu trong quan he giua VPF va cac CLB, nhat la lien quan đen ban quyen va viec xin y kien cua CLB truoc khi ra quyet đinh.


Đanh gia Chuyen gia Nguyen Van Vinh phat bieu nam 2011

Bau Kien cua CLB bong đa Ha Noi phat bieu nam 2011

Chu tich Vu Tien Thanh (Pho Hien F.C.) nam 2021:


Tham khao Xem them Lich su bong đa Viet Nam
Giai bong đa Cup Quoc gia
Sieu cup bong đa Viet Nam
Giai bong đa Hang Nhat Quoc gia (V.League 2)
Giai bong đa Hang Nhi Quoc gia
Giai bong đa Hang Ba Quoc gia


Lien ket ngoai (tieng Viet)

Lien đoan bong đa Viet Nam
Giai Hang nhat Quoc gia - Lien đoan bong đa Viet Nam
Giai bong đa Hang nhat Quoc gia - Cong ty Co phan Bong đa chuyen nghiep Viet Nam Luu tru ngay 31 thang 12 nam 2014 tai Wayback Machine
Giai bong đa Cup Quoc gia - Cong ty Co phan Bong đa chuyen nghiep Viet Nam Luu tru ngay 6 thang 2 nam 2015 tai Wayback Machine
Sieu Cup quoc gia - Lien đoan bong đa Viet Nam