Mat nghi Hong y 2013 (hoac Co mat vien bau Giao hoang nam 2013) đuoc trieu tap theo sau viec Giao hoang Bien Đuc XVI thoai vi vao ngay 28 thang 2 nam 2013. 115 Hong y cu tri đa bat đau Mat nghi bau cu vao chieu ngay 12 thang 3. Vao luc 19h 06' ngay 13 thang 3 nam 2013 (gio Roma), khoi trang boc len tu ong khoi nha nguyen Sistina, sau đo la nhung tieng chuong bao hieu đa bau đuoc Giao hoang moi. Mat nghi đa bau Hong y Jorge Mario Bergoglio - Tong giam muc cua Tong giao phan Buenos Aires (Argentina) - lam giao hoang. Ong lay tong hieu la Phanxico.


Giao hoang Bien Đuc XVI thoai vi Ngay 11 thang 2 nam 2013, Giao hoang Bien Đuc XVI (con goi la Beneđicto XVI) đa cong bo y đinh cua ong la se thoai vi khoi chuc Giam muc Roma, Giao hoang Giao hoi Cong giao vao ngay 28 thang 2 va đinh ro thoi gian trong toa la tu 20 gio 00 cua ngay hom đo. Bien Đuc XVI se la Giao hoang đau tien thoai vi trong gan sau the ky qua, truoc đo, Giao hoang Gregorio XII cung thoai vi vao nam 1415. Trong loi tuyen bo thoai vi, ong noi:

Khi Giao hoang Bien Đuc XVI chinh thuc roi chuc tu luc 20 gio ngay 28 thang 2 nam 2013, tat ca cac quan chuc cao cap nhat tai Vatican đeu tu đong mat chuc, nhung khong co nghia la ho đuoc huong mot ky nghi ngoi.


= Du luan =
Trong thong cao voi 80 trieu giao dan trong cong đong Anh giao, Tong Giam muc Justin Welby toa Canterbury - lanh đao Anh giao noi rang ong hoan toan thong cam voi quyet đinh roi chuc cua Giao hoang Bien Đuc ma theo ong đa đuoc ngai thuc thi voi mot cach "đuong hoang, can đam va đay vien kien."
Nguoi phat ngon cua thu tuong Đuc cho biet: chinh phu Đuc danh su ton kinh cao nhat vi nhung gi Giao hoang đa lam đe phung su Giao hoi Cong giao. Theo tuong thuat cua BBC, nhieu du khach tai Vatican đa khong tin vao thong tin nay va hoi rang Giao hoang bi benh?. Linh muc Lombardi - phat ngon vien Toa Thanh nhieu lan lap lai rang: Giao hoang Bien Đuc XVI khong bi benh ma chi la suc khoe giam sut, đieu thong thuong voi mot nguoi o tuoi 85.
To La Stampa cua Y dan loi thu tuong Y: Toi that su soc voi tin bat ngo nay. To Der Spiegel cho biet Đuc ong Georg Ratzinger, anh trai Giao hoang Bien Đuc XVI đa biet ke hoach tu nhiem tu nhieu thang truoc.
Yona Metzger, giao si toi cao cua Israel cho biet: Israel va Vatican đa co moi quan he tot đep nhat trong thoi gian tai vi cua Giao hoang Bien Đuc XVI..


Tien trinh = Hong y cu tri =
Mac du o thoi điem đo, Giao hoi Cong giao co 209 hong y con song nhung se chi co 117 vi hong y đuoc quyen tham gia Mat nghi Hong y 2013 (vi nhung vi nao tu 80 tuoi tro len truoc ngay trong toa giao hoang se khong con quyen tham gia mat nghi nua). Đay la quy đinh do Giao hoang Phaolo VI ban hanh nam 1970 va đuoc Giao hoang Gioan Phaolo II sua đoi nam 1996.


= Ung vien sang gia =

Mac du tren nguyen tac, cac hong y co the chon bat ky nguoi nam nao đa đuoc chiu phep Thanh Tay theo nghi thuc Cong giao đe bau lam Giao hoang, nhung tu nam 1389, ho đa luon chon mot hong y trong đoan. Đoi voi cuoc mat nghi 2013, mot so co quan truyen thong du đoan nhung hong y sau đay la nhung ung vien sang gia cho nguoi ke nhiem Bien Đuc XVI: Christoph Schonborn cua Ao, Luis Antonio Tagle cua Philippines, Peter Turkson cua Ghana, Marc Ouellet cua Canada va Angelo Scola cua Y. Ngoai ra con co mot so vi hong y khac đang đuoc chu y la Leonardo Sandri cua Argentina va Timothy Michael Dolan cua Hoa Ky.
Nam 1996, Giao hoang Gioan Phaolo II đa sua luat bau Giao hoang: can nhac viec tinh so phieu chiem đa so đon sau khi mat vien keo dai lau va be tac. Truoc đay, viec bo phieu se phai tiep tuc cho đen khi mot ung cu vien nhan đuoc đa so phieu la 2/3 cong 1. Trong mat nghi gan đay nhat, Hong y Ratzinger đa đat đuoc so phieu đa so đon rat som trong cuoc bo phieu ma cuoi cung ong đuoc chon lam Giao hoang. Nhung đieu nay co the khong xay ra trong mat tuyen vien bau Giao hoang tiep theo. Vi khong lau sau khi đuoc chon, Giao hoang Beneđicto XVI đa thay đoi luat đe quay tro ve voi phuong thuc truyen thong. Do đo, nguoi ke vi ong se la nguoi phai co đuoc su ung ho cua đa so chu khong phai cua mot nguoi đen tu mot phe nhom nao đo


= Thoi gian va nguyen tac =
Theo Tong Hien Universi Dominici Gregis (hien phap Giao hoi) do Giao hoang Gioan Phaolo II ban hanh nam 1996 thi it nhat la 15 ngay va khong đuoc qua 20 ngay ke tu khi trong Tong Toa, cac hong y phai hop bau giao hoang moi. Cac gioi chuc Vatican cung noi rang, Giao hoi Cong giao can co Giao hoang moi truoc Tuan Thanh (bat đau ngay 24 thang 3 bang Chua nhat Le La) vi đo la cao điem dip Le Phuc Sinh. Đe đay nhanh tien trinh nay, trong nhung ngay tai vi cuoi cung, Giao hoang Bien Đuc XVI đa ban hanh mot tu sac Normas nonnullas ma ong ky ngay 22 thang 2. Theo đo, neu cac hong y đa co mat đong đu het tai Roma thi cac vi co the quyet đinh ngay bat đau Mat nghi som hon. Va ngay 08 thang 3, Hong y đoan đa quyet đinh bat đau Mat nghi bau Giao hoang vao ngay 12 thang 3 nam 2013.
Vong bau cu đau tien dien ra vao ngay 12/03 khong đat đuoc ket qua. Nhung sang ngay 13/03/2013, sau vong bo phieu cuoi cung trong ngay, tuc la chi sau 5 vong tinh tu khi bat đau Mat nghi vao hom truoc, cac Hong y đa bau chon đuoc Giao hoang moi, la Hong y Jorge Mario Bergoglio, nguoi Argentina, Tong Giam muc Buenos Aires, ong lay tong hieu la Phanxico.


Cuoc bo phieu = Ngay thu nhat =


= Ngay thu hai =


Hau can Ngay 8 thang 3 nam 2013, nguoi phat ngon cua Vatican, linh muc Federico Lombardi cho biet rang cac thiet bi pha song đac biet se đuoc trien khai xung quanh Nha nguyen Sistine va nha khach Santa Marta, noi cac hong y se bi co lap trong suot thoi gian dien ra Mat nghi. Cac xe hoi trang bi thiet bi pha song cung se theo đuoi nhung chiec xe chuyen cho cac hong y tu nha khach Santa Marta đen Nha nguyen Sistine .
Van phong truyen thong cua Vatican thong bao mot buoi le se dien ra vao buoi sang ngay 12 thang 3 va vong bo phieu đau tien se dien ra vao buoi chieu cung ngay. Co hai bep lo dung đe đot cac la phieu sau khi đa đuoc kiem phieu xong, neu cuoc bau cu khong đat đuoc ket qua, cac hoa chat se đuoc bo vao lo đe khoi thoat ra khoi ong co mau đen; nhung khi bau đuoc Giao hoang moi, nguoi ta se cho cac loai hoa chat khac vao đe khoi co mau trang, bao hieu cho ben ngoai biet.
Tat ca cac Hong y cu tri cung nhu toan the cac nhan vien ho tro trong Mat nghi, tu cac linh muc nghe giai toi cho đen cac nu tu phuc vu cac bua an o nha khach Santa Marta, se phai tuyen the giu bi mat voi the gioi ben ngoai ve cuoc bau cu nay, ve nhung gi xay ra tai noi bau, ve viec bau, khong vi pham bi mat nay trong va sau cuoc bau, tru khi đuoc Giao hoang moi cho phep ro rang, neu vi pham se bi dut phep thong cong.


Xem them Giao hoang Bien Đuc XVI
Giao hoang Phanxico
Mat nghi Hong y
Giao hoang
Hong y


Chu thich Lien ket ngoai Hoi nghi co mat cua Hong y co the som hon du kien, Bao đien tu VnExpress.net.
Hong y Đoan se bat đau bau Giao hoang vao thu ba, 12/03/2013 Luu tru ngay 12 thang 3 nam 2013 tai Wayback Machine.