Cam Jaffa (con đuoc goi la cam Shamouti) la mot loai cam co it hat va vo cung khien no đac biet thich hop đe xuat khau.
Đuoc phat trien boi nhung nguoi nong dan Ottoman vao giua the ky 19, giong nay lay ten tu thanh pho Jaffa noi no đuoc san xuat lan đau tien đe xuat khau. Cam la mat hang xuat khau cam quyt chinh cho thanh pho. No cung voi cam ron va cam đang, mot trong ba giong chinh cua trai cay đuoc trong o Đia Trung Hai, Nam Au va Trung Đong. Jaffa cung đuoc trong o Sip, Iraq, Lebanon, Syria, Jordan va Tho Nhi Ky.
San xuat cam Jaffa ngay nay thap hon nhieu so voi truoc đay; trong lich su, chung đuoc coi la hang xuat khau noi tieng nhat o nuoc Israel thoi ky đau. Lich su cua cam Jaffa bi chinh tri hoa; Eyal Sivan giai thich rang cam Jaffa đa tro thanh "bieu tuong cua doanh nghiep phuc quoc Do Thai va nha nuoc Israel, Palestine cho đo la tuong trung cho su đanh mat va pha huy que huong cua ho." 


Đac điem Cam 'Jaffa', con đuoc goi la shamouti, thuc te la khong hat, voi huong vi đuoc mo ta la "tuyet voi" va "ngot va tot."  Hai giong cam chinh khac đuoc trong trong vung la cam ron va cam đang; gan đay đuoc trong o Iran đe cho cac san pham tu vo cua no. Cam 'Jaffa' đuoc phan biet boi hinh dang hinh bau duc va vo day, co mau cam đam va thuong rat de dang đe loai bo khoi trai cay. Lan da deo dai cua no lam cho no "đac biet thich hop cho xuat khau". Vi no tao ra rat it nuoc trai cay va co xu huong bi đang cham, nen no khong phu hop đe san xuat nuoc ep, mac du đuoc bao quan tot.
Nhung qua cam nay rat chiu lanh, cho phep chung phat trien ben ngoai cac vung can nhiet đoi thuong lien quan đen viec trong cam. Cam 'Jaffa' de bi Alternaria, mot loai nam va de bi tinh trang it qua vao mua trai thu hai trong cung nam.


Lich su Nam o nga tu giua Chau Phi, Tay A va Chau Au, Palestine đa san xuat mot so mat hang đe xuat khau thong qua mang luoi phan phoi toan cau va toan cau trong suot thoi ky 1200-1900. Trong so nay co xa phong, đuong, lua mach, cam va bong. Mac du bong đe lai dau an trong toan khu vuc, mat hang duy nhat van la bieu tuong cua san xuat o Palestine la cam 'Jaffa'.
Cam 'Jaffa' la mot giong moi đuoc phat trien boi nhung nguoi nong dan A Rap sau khi noi len vao giua the ky 19 nhu mot đot bien tren mot cay thuoc giong 'Baladi' gan thanh pho Jaffa. Trong khi cam đang (C. aurantium) đuoc đua ve phia tay tu Trung Quoc va An Đo, nhung nguoi co the đa gioi thieu no đen Sicily va Tay Ban Nha, cam 'Jaffa' đuoc phat trien tu cam ngot (C. sinensis) Trung Quoc đen khu vuc Đia Trung Hai cua nha tham hiem Bo Đao Nha Vasco da Gama vao nam 1498.
Sau Chien tranh Crimea (1853-1856), su đoi moi quan trong nhat trong nong nghiep đia phuong la su mo rong nhanh chong cua viec trong cay co mui. Đau tien trong so cac giong đuoc trong la cam Jaffa (Shamouti), va đe cap đen no đuoc xuat khau sang chau Au lan đau tien xuat hien trong cac bao cao lanh su quan Anh vao nhung nam 1850. Mot yeu to đuoc trich dan trong su tang truong cua thi truong xuat khau la su phat trien cua tau hoi nuoc trong nua đau the ky 19, cho phep xuat khau cam sang thi truong chau Au trong vai ngay thay vi vai tuan. Mot ly do khac đuoc trich dan cho su tang truong cua nganh cong nghiep la su thieu kiem soat tuong đoi cua chau Au đoi voi viec trong cam so voi bong, truoc đay la cay trong hang hoa chinh cua Palestine, nhung vuot xa cam Jaffa. 
Xuat khau tang tu 200.000 qua cam vao nam 1845 len 38 trieu qua cam vao nam 1870. Cac đon đien cam quyt thoi gian nay chu yeu thuoc so huu cua cac thuong nhan va nguoi noi tieng giau co o Palestine, chu khong phai la nong dan nho, vi trai cay đoi hoi đau tu von lon ma khong co nang suat trong vai nam. Trai cay mang nhan "cam Jaffa" lan đau tien đuoc đua ra thi truong boi Sarona, mot Hoi Đen cua Đuc đuoc thanh lap vao nam 1871. Mot tai lieu ve Jaffa nam 1872 cua mot du khach chau Au ghi rang, "Xung quanh Jaffa la nhung khu vuon mau cam la nguon tai san đang ke cho chu so huu. Gia tri hang nam cua trai cay đuoc trong o Jaffa đuoc cho la 10.000 pound."  Vao nhung nam 1880, mot nguoi trong hoa o My, HS Sanford, đa co gang trong cam 'Jaffa' o Florida. 

Su thinh vuong cua nganh cong nghiep cam đa lam tang su quan tam va su tham gia cua chau Au vao su phat trien cua 'Jaffa'. Nam 1902, mot nghien cuu ve su phat trien cua nganh cong nghiep cam cua cac quan chuc Zionist đa phac thao cac chu so huu khac nhau cua Palestine va thi truong xuat khau chinh cua ho la Anh, Tho Nhi Ky, Ai Cap va Ao-Hungary. Trong khi cac phuong phap canh tac truyen thong cua A Rap đuoc coi la "nguyen thuy", mot nghien cuu chuyen sau ve chi tieu tai chinh lien quan cho thay rang phuong phap cua cac doanh nghiep Zionist-chau Au co hieu qua hon ve chi phi so voi ho hai thap ky sau đo.
Đen nam 1911, Jaffa đa xuat khau 870.000 hop cam, chiem 1/3 so tien thu nhap cua cang. Phan anh su quan trong cua cam Jaffa cho nen cong nghiep Palestine, mau cam đuoc đe xuat đe tuong trung cho cam Jaffa trong cuoc thao luan đe chon quoc ky Palestine nam 1929.

Nhung nguoi theo chu nghia Zion di cu đen Palestine đa gioi thieu cac phuong phap canh tac tien tien đa thuc đay nganh cong nghiep cam 'Jaffa'. Theo cuoc đieu tra Hope Simpson nam 1930,  "Viec trong cam, đuoc nguoi A Rap canh tac truoc khi co su đinh cu cua nguoi Do Thai, đa phat trien đen mot muc đo cao hon tu he qua cua su đinh cu đo. Khong con nghi ngo gi nua, su hoan hao ma ky thuat trong va trong cam va buoi đa mang đen Palestine la do cac phuong phap khoa hoc cua nha nong hoc Do Thai." 

Quan he đoi tac trong viec trong va xuat khau nhung qua cam nay la mot vi du ve su hop tac giua nguoi Do Thai va nguoi Palestin mac du cang thang chinh tri gia tang.
Vao cuoi nam 1928, nguoi Do Thai so huu 30.000 dunam cua 60.000 dunam vuon cam. Trong khi truoc The chien I, gia cua mot dunam đat trong mot khu rung cam co hieu qua la 50-75 bang Anh, đen nam 1929, cung mot khu rung đuoc ban voi gia 150-200 bang Anh.
Đen nam 1939, vuon cam cua nguoi Do Thai va A Rap o Palestine bao phu 75.000 mau Anh (300 km2), su dung hon 100.000 cong nhan, va san pham cua ho la hang xuat khau chinh. Trong The chien II (1939–1945) viec trong cay co mui đa suy giam, nhung đa phuc hoi sau chien tranh voi su ho tro manh me cua chinh quyen uy nhiem Anh. 


Di san Cam Jaffa đuoc thu hoach o Israel va cac vung lanh tho cua Palestine trong khoang tu thang 11 đen thang 3, voi mua mua ban bat đau vao thang 9 va keo dai đen thang 4. Hon mot nua vu mua hang nam đuoc xuat khau va Israel la nha cung cap chinh cac loai trai cay khac cho Lien minh chau Au. Trong nhung nam 1950 va 1960, cam Jaffa tro thanh bieu tuong cua nha nuoc Israel. Cho đen thap nien 1970, cam Jaffa la su tuong trung cho nen kinh te xuat khau cua Israel. Su suy giam chung ve tam quan trong cua nong nghiep đoi voi nen kinh te Israel, gioi han cuc đoan đoi voi tai nguyen nuoc san co va su phu thuoc vao lao đong nhap cu đa lam giam nang suat. Bi lu mo boi cac nganh cong nghiep san xuat, chang han nhu kim cuong va đa quy, du sao, Israel van tiep tuc xuat khau mot so luong lon trai cay co mui sang chau Au.
Mau cam 'Jaffa' cung đuoc biet đen khi cho thanh pho Tel Aviv-Yafo co biet danh la "Big Orange".


Xem them Jaffas
Banh jaffa


Tham khao Tham khao Lien ket ngoai Giong cam
120 nam cam quyt o Israel
Mot bieu tuong mau cam cua Israel chuyen sang mau xanh la cay