Vuon quoc gia Peneda-Geres (tieng Bo Đao Nha: Parque Nacional da Peneda-Geres), cung đuoc goi ngan la Geres, la vuon quoc gia duy nhat o Bo Đao Nha (du co nhieu vuon tu nhien va khu bao ton khap ca nuoc). No toa lac tai vung Norte o tay bac Bo Đao Nha, chinh xac hon la o cac quan Viana do Castelo, Braga, va Vila Real.
Vuon đuoc thanh lap 8 thang 5 nam 1971, co muc đich bao ve moi truong đat, nuoc, he đong-thuc vat, va khung canh, đong thoi giu gin tai nguyen.


Lich su Co le, vi day nui Geres la mot noi kho cu ngu, nhung dau hieu co nhat nhat cua su ton tai cua con nguoi chi co nien đai khoang tu 6000-3000 nam truoc Cong Nguyen; mo đa va mo cu thach hien dien rai rac trong khu cuc nay, nhu o gan Castro Laboreiro va Mourela. Hoat đong con nguoi tai đay gom chan nuoi suc vat, nong nghiep canh tac cung chom no.
Su tai đinh cu tai vung nui nay bat đau vao the ky 12, tang manh vao the ky 16 voi nhung cay trong nhu ngo, đau, va khoai tay tu chau My. Viec trong rung tai nhung vung đat hoang đuoc chinh phu ung ho tu nam 1935, đa lam giam dien tich đong co, va gop phan vao mot cuoc di dan tiep dien toi tan sau thap nien 1950.
Vuon quoc gia (hoan thanh duoi sac lenh 187/71, 8 thang 5 nam 1971) đuoc thanh lap, voi muc đich bao ve moi truong, nhung đong thoi cung cho phep cac hoat đong cua con nguoi, gom co giao duc, du lich va nghien cuu khoa hoc. Trong tam la bao ve moi truong đat, nuoc, he đong-thuc vat, them vao đo la luu giu canh quan vung nui tai tay bac Bo Đao Nha.


Đia ly Vuon quoc gia Peneda-Geres nam o tay bac Bo Đo Nha, tren đia phan cac khu tu quan Melgaco, Arcos de Valdevez va Ponte da Barca (quan Viana do Castelo), Terras de Bouro (quan Braga), va Montalegre (quan Vila Real). Vuon co dien tich 702.90 km.


Quan xa sinh vat = He thuc vat =

He thuc vat cua Serra do Geres, Serra Amarela, Serra do Peneda va Serra do Soajo, cung nhu cua nhung cao nguyen Mourela va Castro Laboreiro, đuoc chiem linh boi bon nhom quan xa: rung soi, đat cay bui, đong lay va cay ven song.
Su đa dang gom 823 loai thuc vat co mach xuat hien o 128 kieu phat trien tu nhien. Nhung rung soi pho bien khap vuon, đac biet tap trung tai nhung thung lung song Ramiscal, Peneda, Geres va Beredo. Nhung khu rung nay co Quercus pyrenaica va Quercus robur chiem uu the. Cay bui, hien dien nhieu o phan con lai cua vuon, voi cac loai cay thong thi la Ulex minor, Ulex europaeus, Erica umbellata va Calluna vulgaris, tai nhung noi cao, con co Juniperus communis va Erica australis tron lan vao, trong nhung noi thap xuat hien Erica tetralix, Erica ciliaris, Drosera rotundifolia, Pinguicula lusitanica, Viola palustris va Molinia caerulea.
Đong lay va đat ven song la noi sinh truong cua Woodwardia radicans, Salix repens, Betula pubescens, Spiraea hypericifolia, Circaea lusitanica va Angelica laevis.
Co 627 loai thuc vat co hoa đuoc Serra va Carvalho (1989) xac đinh la đang bi đe doa hoac nguy cap, trong đo co hai cay thuoc: Hypericum androsaemum va Drosera rotundifolia. Dua tren danh sach cac loai thuc vat can bao ve, va UICN: 18 bi đe doa tuyet chung, 17 de thuong ton va 1 hiem gap. Ho cung xac đinh hai loai đa tuyet chung trong pham vi vuon: Geranium lanuginosum va Gymnadenia conopsea. Co ba loai đac huu.


= He đong vat =

Nhieu nghien cuu tai vuon đa cho thay cac khu vuc Matas de Albergaria/Palheiros la noi tap trung su đa dang loai cao nhat, va thuong đuoc xem la "trai tim" cua vuon. Nghien cuu cua Khoa Khoa hoc tai Đai hoc Porto va Đai hoc Minho tap trung vao mot vai loai đong vat co vu (Galemys pyrenaicus, Lutra lutra, Capreolus capreolus, va Sus scrofa), bo sat va ca. Ho tim cach xac đinh so luong loai va cac nhan bo anh huong đen moi truong song cua chung.
Chung 235 loai đong vat co xuong song đa đuoc nhan dang trong vuon, 200 trong đo đang chiu đe doa hoac can bao ve. Co ba loai doi bi đe doa (trong tong so 8 loai): Rhinolophus ferrumequinum, Rhinolophus hipposideros, Rhinoloplus euryale. Nhung loai khac đang chu y: Sorex granarius, Martes martes, Felis silvestris, Chioglossa lusitanica, Vipera latastei. Sciurus vulgaris, mot loai ma phan bo bi han che tai Bo Đao Nha, lai pho bien tai vuon. 


Chu thich