Pharaon (tieng Copt: ⲡⲣⲣⲟ Pǝrro; phien am tieng Viet: Pharaong; trong tieng Ai Cap co co nghia la "ngoi nha vi đai") la tuoc hieu chi cac vi vua cua Ai Cap co đai tu Vuong trieu thu Nhat cho đen khi bi Đe Quoc La Ma thon tinh nam 30 TCN. Tren thuc te, tuoc hieu nay chi đuoc su dung chinh thuc tu thoi ky Tan Vuong quoc, nhat la Vuong trieu thu 18 nhung ngay nay đa tro nen thong dung trong viec dung đe chi tat ca cac vi vua Ai Cap co đai.


Ten goi Pharaon, nghia la "ngoi nha vi đai", ban đau đuoc dung đe chi cung đien cua vua, nhung duoi trieu đai cua Thutmose III (1479–1425 truoc cong nguyen), sau su cai tri ngoai lai cua Hyksos, đa tro thanh cach goi nha vua va con trai cua than Ra. "Nguoi ta noi rang vi than mat troi Ai Cap Ra, đuoc xem la cha cua moi pharaon, đa tao ra chinh minh tu mot mo đat hinh kim tu thap truoc khi sinh ra tat ca cac vi than khac." (Donald B. Redford, tien si, Penn State) 
Thuat ngu pharaon xuat phat tu mot tu noi pr-ꜥ3, đuoc viet bang hai dau hieu hai chu pr "ngoi nha" va ꜥꜣ "cay cot". Tu nay chi đuoc dung trong cac cum tu lon hon nhu smr pr-ꜥꜣ 'can than cua ngoi nha toi cao', chi nhung toa nha cua cung đien. Tu Vuong trieu thu 12 tro đi tu nay xuat hien trong mot cau chuc 'ngoi nha vi đai, hay song, thinh vuong va manh khoe', nhung van nham chi cung đien hoang gia chu khong phai mot nguoi.
Vi du lau đoi nhat ve viec su dung pr-ꜥꜣ đe chi nha vua la trong mot buc thu gui Amenhotep IV (Akhenaten), cai tri trong khoang thoi gian 1353–1336 truoc cong nguyen, cu the la dong chu 'Pharaon, hay song, thinh vuong va manh khoe!. Trong Vuong trieu thu 18 (tu the ki XVI đen the ki XIV truoc cong nguyen), tuoc hieu pharaon đuoc su dung đe goi nha vua mot cach kinh can. Tuy nhien, khoang cuoi Vuong trieu thu 21 (the ki X truoc cong nguyen), thay vi đuoc dung đoc lap nhu truoc, no bat đau đuoc them vao nhung tuoc hieu đung truoc ten cua nha vua, va tu Vuong trieu thu 25 (tu the ki VIII đen the ki VII truoc cong nguyen), no tro thanh tien to duy nhat đuoc dung pho thong cho hoang gia.
Tu Vuong trieu thu 19 tro đi, pr-ꜥꜣ đung đoc lap cung đuoc dung thuong xuyen nhu hm.f, 'Be ha'. Do đo, thuat ngu nay, tu mot tu dung đe chi mot toa nha, đa bien thanh ten goi kinh can danh cho nha vua, nhat la o Vuong trieu thu 22 va Vuong trieu thu 23.
Chang han, truong hop đau tien đuoc ghi nhan ve viec tuoc hieu pharaon gan lien voi ten mot nha vua xay ra vao nam 17 cua Siamun tren mot manh giay ghi chep cua cac thay te Karnak. O đay, viec mot ca nhan đuoc phong lam thay te Amun xay ra chinh xac vao trieu đai cua Pharaon Siamun. Tap quan nay tiep dien trong trieu đai tiep theo cua Psusennes II cung nhu cac vi vua cua Vuong trieu thu 21. Trong khi đo viec goi nha vua la pr-ꜥꜣ duoc tiep tuc trong cac van hoa dan gian Ai Cap.
Đen luc nay, tu pr-ꜥꜣ đa đuoc cau truc lai va đuoc phat am la *par-ʕoʔ, φαραω pharao trong tieng Hy Lap co đai va pharao trong tieng Latinh, nguon goc cua tu tieng Anh "Pharaoh". Theo thoi gian, *par-ʕoʔ bien thanh tu tieng Copt prro va sau đo la rro.
"Pharaon" trong tieng A Rap hien đai o Ai Cap ngay nay la فرعون phat am nhu Firʻawn; trong tieng Hebrew la פרעה phat am nhu Parʻo va trong tieng Ge'ez la Farʻon, tat ca nhung ten goi tren đeu xuat phat tu per-aa trong tieng Ai Cap co đai.


Bieu trung = Quyen truong va gay =
Quyen truong va gay la dau hieu chung cua quyen luc o Ai Cap co đai. Mot trong so nhung quyen truong hoang gia đau tien đuoc tim ra trong lang mo cua Khasekhemwy o Abydos. Cac vi vua cung đuoc biet đen voi viec su dung mot cay gay, Pharaon Anedjib đuoc mieu ta tren cac buc hinh khac vao đa la đang cam mot cay gay mks. Chiec quyen truong co lich su lau đoi nhat co le la heqa, đoi khi đuoc mieu ta la cai moc cua nguoi chan cuu. Nhung vi du som nhat cua bieu chuong nay co tu thoi so trieu đai. Mot chiec quyen truong đa đuoc tim thay trong mot lang mo o Abydos co tu giai đoan Naqada.
Mot chiec quyen truong khac co lien quan đen nha vua la was, mot cay gay dai co đinh la đau thu. Nhung buc ve mieu ta was co tu Vuong trieu thu nhat. Chiec quyen truong nay xuat hien trong tay ca cac vi vua lan cac vi than.
Chiec đon đap lua co lien quan mat thiet toi quyen truong heqa, nhung nha vua cung đuoc mieu ta chi cam chiec đon đap lua, vi du nhu tren mot can dao co tu thoi so trieu đai, hay tren đau chuy Narmer.


= Uraeus =
Bang chung lau đoi nhat ve viec su dung Uraeus — mot con ran ho mang đang banh co — thuoc trieu đai cua Den tu Vuong trieu thu nhat. Con ran ho mang đuoc cho la se bao ve pharaon bang cach phun lua vao ke đich.


= Vuong mien va mu đoi đau =
Vuong mien mau đo cua Ha Ai Cap - Deshret - co tu thoi so trieu đai. Mot chiec vuong mien đo đa đuoc tim thay tren mot manh gom vo o Naqada. Vua Narmer cung đuoc mieu ta đang đoi vuong mien đo tren đau chuy Narmer va tam bang Narmer.
Vuong mien mau trang cua Thuong Ai Cap - Hedjet - đuoc tim thay tren mot lu huong Qustul co tu thoi so trieu đai. ca Vua Ho Cap lan vua Narmer đeu đuoc mieu ta đang đoi vuong mien trang.
Su ket hop cua vuong mien đo va trang - Pschent - đuoc ghi nhan lan đau tien vao Vuong trieu thu nhat. Nhung mo ta đau tien co tu trieu đai cua Djet.


= Mu đoi đau khat va nemes =

Mu đoi đau khat la mot loai vai trum đau đuoc buoc đuoi lai nhu toc đuoi ga. Nhung mo ta đau tien ve khat co tu trieu đai cua Den, nhung khong đuoc nhac đen cho toi trieu đai cua Djoser.
Mu đoi đau Nemes co tu thoi Djoser, dua tren buc tuong cua ong o Saqqara.


= Chung cu =
Nha Ai Cap hoc Bob Brier đa chi ra rang mac du rat pho bien trong nhung buc chan dung hoang gia, chua tung co mot chiec vuong mien Ai Cap co nao đuoc tim ra. Lang mo cua Tutankhamun, đuoc khai quat trong trang thai gan nhu nguyen ven, chua nhung bieu trung quyen luc nhu cai moc va can đap lua, nhung khong he co mot chiec vuong mien nao.
Vuong mien đuoc cho la co phep thuat. Brier phong đoan rang vuong mien la nhung vat dung ton giao, nen rat co the mot vi pharaon đa chet se khong đuoc đem theo chiec vuong mien vao ham mo, ma thay vao đo chung đuoc truyen lai cho nguoi ke vi.


Tuoc hieu Trong thoi ky Co Vuong quoc, cac vi vua co the co toi 3 tuoc hieu. Ten Horus la co nhat va co tu thoi so trieu đai. Ten Nesw Bity đuoc bo sung giua Vuong trieu thu nhat. Ten Nebty xuat hien o cuoi Vuong trieu thu nhat. Ten bik-nbw chua đuoc tim hieu ro. Ten ngai va ten đay đu xuat hien muon hon va thuong nam trong hinh o van. Đen thoi ky trung vuong quoc, cac ten goi cua nha vua bao gom Horus, nebty, Horus vang, ten đay đu va ten ngai, voi mot so pharaon, chi co mot hoac hai trong so đo đuoc biet đen.


= Ten Nesw Bity =
Ten Nesw Bity bat nguon tu trieu đai cua Den, đuoc viet bang chu tuong hinh cua "cay say va con ong", thuong đuoc dich la vua cua Thuong va Ha Ai Cap. Ten news bity moi co the la ten khai sinh cua nha vua va la ten goi đuoc ghi chep lai trong su sach.


= Ten Horus =
Ten Horus đuoc nha vua đat khi đang quang va đuoc viet trong mot khung hinh vuong tuong trung cho cung đien goi la serekh. Vi du lau đoi nhat cua serekh co tu trieu đai cua vua Ka, truoc Vuong trieu thu nhat. Ten Horus cua mot so vi vua the hien moi lien he voi vi than Horus. Aha nghia la "chien binh Horus", Djer nghia la "Horus hung manh", van van. Sau đo, cac vi vua the hien nhung ly tuong ve vuong vi trong ten Horus cua minh, Khasekhemwy nghia la "Horus: hai quyen nang hoa lam mot", Nebra nghia la "Horus, chua te cua Mat Troi", van van.


= Ten Nebty =

Vi du đau tien cua ten nebty co tu trieu đai cua vua Aha o Vuong trieu thu nhat. Ten goi nay lien ket nha vua voi cac vi nu than Nekhbet va Wadjet. Đung truoc tuoc hieu nay la hinh anh con ken ken (Nekhbet) va con ran ho mang (Wadjet) tren mot chiec ro.


= Ten Horus Vang =

Đung truoc ten Horus vang la hinh anh con chim ung tren mot dau hieu vang (nbw). Tuoc hieu nay co le tuong trung cho than tinh cua nha vua. Moi lien he giua hai dau hieu Horus va vang co the dung đe chi quan niem rang co the cac vi than đuoc lam bang vang, cung nhu cac kim tu thap va cot đa tuong trung cho tia nang mat troi. Dau hieu vang con co the đuoc dung đe chi Nubt, thanh pho cua Set. Đieu nay am chi viec Horus đanh bai Set.


= Ten Rieng va Ten Ngai =
Hai ten goi nay đuoc viet trong mot hinh o van. Ten ngai thuong đung sau Vua cua Thuong va Ha Ai Cap (nsw bity) hoac Chua te cua Hai Vung đat (nebtawy) va thuong bao gom ten than Re. Ten rieng thuong đung sau Con trai than Re (sa-ra) hoac Chua te cua Su hien dien (neb-kha).


Xem them Danh sach cac pharaon
Danh sach Vua Turin
Danh sach Vua Abydos


Tham khao Đoc them Allen, James P. (1999). Middle Egyptian: An Introduction to the Language and Culture of Hieroglyphs. New York: Cambridge University Press. ISBN 0-521-77483-7.
Dodson, Aidan Mark; Dyan Hilton (2004). The Complete Royal Families of Ancient Egypt. Cairo, London, and New York: The American University in Cairo Press and Thames and Hudson. ISBN 977-424-878-3.
Ronald J. Leprohon (2013). The Great Name: Ancient Egyptian Royal Titulary. Society of Biblical Literature. ISBN 978-1589837355.
Gardiner, Alan Henderson (1957). Egyptian Grammar; Being an Introduction to the Study of Hieroglyphs (an ban thu 3). Oxford: Griffith Institute.
Quirke, Stephen G. J. (1990). Who Were the Pharaohs? A History of Their Names with a List of Cartouches. London: British Museum Publications Limited.
Schneider, Thomas (1993). "Zur Etymologie der Bezeichnung 'Konig von Ober- und Unteragypten'". Zeitschrift fur agyptische Sprache und Altertumskunde. Quyen 120. tr. 166–181.
Shaw, Garry J. (2012). The Pharaoh, Life at Court and on Campaign. London and New York: Thames and Hudson. tr. 20–21.
von Beckerath, Jurgen (1999). Handbuch der agyptischen Konigsnamen (an ban thu 2). Mainz am Rhein: Verlag Philipp von Zabern.