El Dorado hay đat nuoc bang vang hay la truyen thuyet ve thanh pho vang la mot thanh pho trong khu rung gia Amazon cua Nam My cua nguoi Inca ma theo nhieu nha tham hiem cho rang đay la thanh pho co chua rat nhieu vang. Trong tieng Tay Ban Nha tu goc "El Dorado" co nghia la "dat vang". Nguon goc cua tu nay xuat phat tu mot tuc le cua mot bo toc nguoi da đo khi nha vua moi len ngoi ho đem cat vang rac len nguoi nha vua. Tu đo sinh ra truyen thuyet ve "nguoi dat vang El Dorado" ma nhung nha tham hiem Tay Ban Nha ke lai.
Đay la mot trong nhung thanh pho noi tieng nhat trong cac huyen thoai, El Dorado la mot đe che bi hiem đuoc tim thay o cac khu rung Nam Mi. Thanh pho đuoc tri vi boi mot nha vua hung manh, voi rat nhieu vang va chau bau. Trong nhieu nam, no la chu đe cua nhung cuoc tham hiem, cung nhu nhieu tai nan đa xay ra.
Nhung cuoc tham hiem lien tuc đuoc dien ra ke tu khi nguoi Tay Ban Nha nghe ke ve mot thanh pho co chua đay vang. Tin đon nay lan rong đen chau Au va thu hut nhieu đoan tham hiem đen tu nhieu quoc gia nhu Tay Ban Nha, Anh, Đuc, Phap, My... Nhung chuyen mao hiem nay đuoc to chuc o nhieu goc đo, tu nhung đoan tham hiem hung hau do cac nha nuoc cu đi voi su chi huy cua cac vi si quan quan đoi cho đen cac đoan tham hiem cua cac Vien nghien cuu, truong đai hoc, cac cong ty cho đen tu cach cac ca nhan.. Tat ca đa gop phan theu det nen mot truyen thuyet bi an ve thanh pho nay, thu hut nhieu nguoi co tham vong cung nhu vi muc đich nghien cuu.


Truyen thuyet va dau vet Theo truyen thuyet, an khuat đau đo trong khu rung gia Amazon cua Nam My ton tai mot thanh pho co xua co rat nhieu vang, nhieu đen noi đuong sa va nha cua đeu đuoc dat vang lap lanh đen noi nhung cu dan song trong đo khong con xem no la kim loai quy hiem nua. Thanh pho nay đuoc che giau kin đao đen noi khong mot ai co the tim ra canh cua đe buoc vao, hoac mot khi đa vao thi khong ai co the quay tro ra. Nhieu the ky sau, đa co nhieu nguoi tham lam quyet tam tham hiem khu rung Amazon đe tim manh moi ve thanh pho huyen thoai - El Dorado.
Truyen thuyet nay thuc te no đuoc bat nguon tu nhung loi ke cua nhung nha tham hiem nguoi Tay Ban Nha ve mot vung đat nam giua song Amazon va ho Parima o Guyana nhu: Francisco de Orellana; Juan Martinez (von la cong nhan sua đuong trong cuoc tham hiem cua Diego de Ordaz đa bi bo roi), Luiz Daza mot vien si quan Tay Ban Nha va con nhieu nhan chung khac. Thong qua loi ke cua nhung nhan chung nay, nguoi Tay Ban Nha đa tai hien lai khung canh cua thanh pho nay nhu sau:
Nam sau trong rung Amazon mot thanh pho co nam tren đinh mot ngon nui, mot thanh pho vang đay cua cai co ten Manoa nam ben bo cua mot ho nuoc man lon. Khi buoc vao thanh pho đo, phai đi qua "nhieu cay cau đa, mot buc tuong, cac con đuong rong lon va mot ngoi đen voi nhung chu viet tuong hinh", loi vao thien đuong, Qorikancha (vanh đai vang), (đo la nhung cai ten ma nguoi Inca đa đat cho) khoi kien truc xay bang đa xam đuoc cham tro kha cau ky va đuoc boc bac hau het o phia ngoai ma khong can phai nho toi voi vua. O phia giua khoi kien truc la mot dai vang chay quanh. Phia trong, o giua khu vuon, la mot canh đong ngo trong đo lap lanh nhung bong vang đuoc dung o nhung le hoi van hoa. Chinh giua la mot buc tuong than Mat troi, Inti-mot buc tuong bang vang rong cao co nguoi mot đua tre mot tuoi. Buc tuong mac mot chiec ao len theu bang vang, tren tran tuong co quan mot dai bang gan mot chiec đia vang va đi đoi dep cung bang vang nguoi Inca goi vang la "mo hoi cua mat troi".
Hang nam, mot luong vang khong lo đa đuoc cho toi thu phu Cuzco cua nguoi Inca cho cac vi vua. O thu đo Manoa cua vuong quoc Eldorado nay, cung đien cua nha vua bang vang rong, con nha vua cu buoi sang rua het vang, buoi toi truoc khi đi ngu lai dat vang len nguoi. (Đoi voi nguoi Inca, vang thuc ra khong co mot y nghia gi khac ngoai viec dung đe tho cac vi than). Chi co cac nha vua, thay tu va mot vai nha quy toc đuoc phep su dung cac trang suc bang vang boi vi ho la nhung nguoi duy nhat co the lien lac đuoc voi Inti, than cua cac vi than.

O ben bo cua mot ho nuoc thieng nam sau trong rung ram, moi vi vua sai quet quanh nguoi minh mot loai bot dinh, sau đo phu vao đo cac lop bot vang đe co the co the sang ruc len nhu mat troi. Sau đo, duoi am thanh cua sao va cac nhac cu lam tu vo so bien, vi vua leo len mot chiec thuyen đep đe đi ra giua ho nuoc. Nhung than dan xum xit quanh mot chiec gio lon trong chua đay ngoc quy, đo trang suc bang vang va bac va tung chiec gio len khong trung cho no roi xuong ho. Đay la mot tap tuc đuoc coi la hien le đoi voi cac vi than.
Truyen thuyet nay cang đuoc cung co khi co thong tin cho rang vi vua Atahualpa cua nguoi Inca đa chat đay cac đo vat bang vang trong mot ngoi nha dai 6,7 met, rong 5,2 met, cao cham tay nguoi đe hy vong nguoi Tay Ban Nha đoi lai tu do cho minh khi ong bi quan tu lenh Tay Ban Nha la Francisco Pizarro bat lam tu binh trong mot tran đanh. Tat ca nhung phat hien tren đa dien ra vao nam 1533. Tin tuc tu Cuzco lan đi đa lam hung khoi cho tat ca nhung nguoi đang tren đuong toi đo.
Truyen thuyet nay sau đo tro thanh đe tai cho tin đon ve mot xu so co rat nhieu vang ma nhung nguoi dan o đo đem vang dat len nguoi. Sau đay, co rat nhieu đoan tham hiem (khong chi cua nguoi Tay Ban Nha ma con cua nguoi Anh) đi tim vung đat nay. Nhung truyen thuyet ve nhung kho bau khong lo đa va đang cuon hut nhung nguoi ua phieu luu, mao hiem, nhung ke san vang va ca cac nha nghien cuu tu khap noi tren the gioi đo ve Nam My.


Nhung cuoc phieu luu mao hiem Tat ca nhung truyen thuyet, nhung tin đon, nhung phat hien va nhung loi ke cua cac nhan chung đa thoi thuc nhieu đoan tham hiem len đuong đe tim kiem thanh pho truyen thuyet nay.


= Chuyen đi đau tien =
Nam 1540, Gonzalo Pizarro, vi thong linh khu vuc Quito o Bac Ecuador ngay nay, đa tap hop hon 340 binh linh va 4.000 tho dan da đo đi tim El Dorado. Gonzalo phai bo cuoc sau khi nhieu nguoi trong đoan chet vi đoi, benh tat va bi tho dan trong rung Amazon tan cong. Va đen nam 1541, sau khi chong choi voi benh dich, nan đoi, va bi tan cong boi nhung nguoi ban xu, thi cuoc tham hiem đa bi huy bo.


= Chuyen đi thu hai =
Thoi gian sau, nha tham hiem Gonzalo Jimenez Quesada cung voi 800 nguoi cua minh, ong ta đa vuot qua nhieu đam lay va khu rung nguyen sinh va đi thuyen tren song Rio Grande truoc khi toi mot khu vuc rung nui ma nay đa tro thanh Columbia.
Mot cuoc tham hiem đia nguc ma luc cuoi cung so nguoi song sot chi con 166 nguoi. Quesada đa thay so nguoi cua minh tut giam đi nhanh chong, ho chet vi benh sot, vi bi con trung đoc can, bi doi, muoi, ran, ca sau va bao gam tan cong, cuoi cung la bi chet đoi, ngheo kho hoac tai nan. Mot trong nhung nguoi linh cua ong đa viet: "Toi khong đu muc đe mieu ta lai chi mot phan nam nhung gi đa xay ra".


= Chuyen đi thu ba =
Sau đo it lau, Sebastian de Belalcazar tiep tuc len đuong tu Quito trong khi thuyen truong nguoi Đuc Nikolaus Federmann, sinh o Ulm lai huong ve phia Bac tu phia bo bien cua Venezuela va theo doc day nui Andes đi ve phia Đong.
Ong tim Eldorado vi loi ich cua nhung nguoi Welser, nhung quy toc giau co o Ausbourg đa thanh lap ra mot cong ty thuong mai, nhung nha bang va chu nhung vung mo. Hoang gia Tay Ban Nha cung đa uy thac cho cong ty nay nhiem vu kham pha ra tinh li nay cua Venezuela.
Nam 1539, ba nhom tim kiem canh tranh đa gap nhau trong mot thung lung cao, noi chinh la thu đo cua Columbia, Bogota. Thay vi giai quyet su bat đong va tranh gianh quyen loi bang vu khi va mau, ho lai quyet đinh đi toi mot thao thuan chung bang cach cung ve Tay Ban Nha đe bao ve quyen so huu cua minh đoi voi vuong quoc hoang đuong truoc nha vua.


= Cac chuyen đi tiep theo =
Cac chuyen đi tiep theo đuoc thuc hien boi cac nha tham hiem khac, ho đem theo ben minh mot luc luong nhan cong hung hau va ra suc đao boi, tim kiem dau vet. Nhung ket qua khong may kha quan. Chang han:

Hernan Perez de Quesada, em trai cua nha tham hiem đau tien đa bat nhung nguoi no le tho dan da đo tat can ho trong vong 3 thang. Khi muc nuoc chi con 3 met, nguoi ta đa lay len chi đuoc khoang 12 đen 15 kg vang.
Nha thuong thuyet Antonio de Pepulveda cung voi 8.000 no le tho dan da đo đa toi ho, đao mot con muong doc xung quanh ho đe lam can nuoc. The nhung khi muc nuoc chi con 20 met, con muong bi vo va nhan chim toan bo nhung nguoi xung quanh đo. Cong viec buoc phai dung lai.
Philip von Hutten, mot thanh vien khac cua cong ty Welser lang thang 5 nam troi o ria đong cua day Andes thuoc vung Omagua, song cung thuoc ha bang oc sen va ech nhai, giun va ran truoc khi bi nhung ke canh tranh nguoi Tay Ban Nha giet chet tren đuong tro ve.
Francisco de Orellana cung đoan nguoi cua minh đi ve phia huong Tay, vuot qua nhung day nui cao va leo nguoc xuong nhung vung rung am uot, lenh đenh 8 thang troi tren mot dong song khong lo tren quang đuong gan 6.000 cay so, ra toi tan cua song ma van chua tim thay Eldorado. Nhung it nhat ong đa tim ra dong song Amazone.
Nha tham hiem Pedro de Ursua thu van may bang con đuong huong ve phia Bac va bi giet chet trong mot cuoc noi loan. Thu linh cua nhung ke phien loan thuc su la mot ke bao chua đoi voi nhung nguoi cua minh va đoi voi dan ban đia truoc khi đen luot minh bi am sat.
Trong mot buc thu gui nha vua Tay Ban Nha, ong đa viet: "Toi xin the voi danh nghia cua mot con chien Thien chua rang khong ai co the ra khoi noi đay ngay ca khi ta co ca 100.000 nguoi. Nhung cau chuyen hoan toan la hoang đuong va con song nay chang dau trong minh no đieu gi ngoai noi that vong".
Va o tuoi 70, Jimenez de Quesada luc đo đuoc chi đinh lam toan quyen Nouvelle-Grenade van quyet đinh đi kiem tim su that. Cung voi hon 300 nguoi, 1.100 con ngua va 1.500 phu khuan vac nguoi da đo, ong bat đau cuoc hanh trinh khon kho trong suot 5 nam va cuoi cung chi con 25 nguoi tro ve.
Nha tham hiem Antonio de Berrio xuong vung Orenoque bang cach men theo con song voi 20 chiec cano va 200 con ngua. Nam 1595, ong bi nha tham hiem nguoi Anh la Walter Raleigh bat lam tu binh tren hon đao Trinite.
Cuoc tham hiem quan trong nhat do nha tham hiem nguoi Anh Walter Raleigh thuc hien vao đau the ky XVII. Đoan tham hiem voi 300 nguoi đa no luc đi tim Eldorado ma khong co phat hien gi.
Raleigh cung nguoi cua minh đi nguoc tro lai Orenoque nhung đa khong vuot qua đuoc cai thac đau tien. Khi tro lai Anh, ong nay khong ngung noi đen "vuong quoc Guyane va thanh pho đay vang ma nguoi Tay Ban Nha goi la Eldorado".
Nam 1617, chinh phu Anh mot lan nua gui ong đi tim thanh pho vang voi mot đieu kien duy nhat: khong đuoc tan cong cac vung đat thuc dan Tay Ban Nha. Tuy nhien, vien tuong cua ong đa tan cong thanh Santo Tomas nam ben dong song Orenoque. Releigh khi tro ve Anh ong đa bi cao buoc toi phan quoc va giam giu, cuoi cung ong chet trong nguc.


= Nhung cuoc tim kiem sau nay =

Huyen thoai thanh pho vang van tiep tuc suc song cua no. Hang tram nha tham hiem đa mat mang nhung lai co hang tram nguoi khac noi got ra đi. Cac nha truyen giao dong Ten noi ve mot thanh pho trang le co ten Paititi nam ngay duoi mot con thac trong rung sau Amazone.
Nam 1861, vien đai ta Peru la Faustino Maldonado tu Cuzco ra đi đe toi vung đong bang nam duoi chan day Andes tim Paititi nhung ong đa bi chet đuoi tren dong song nuoc xiet Rio Madeira.
Mot thoi gian ngan truoc khi The chien thu nhat no ra, nha tham hiem va la đai ta nguoi Anh Percy Fawcett (nguyen mau cua nhan vat Indiana Jones trong phim anh) đa goi đo la "Thanh pho Z" va đa toi Nam My đe thuc hien nhiem vu cua Hoi Đia chat Hoang gia Anh. Ong đa đoc đuoc bao cao cua nhung nguoi linh đanh thue va đa vach ra ke hoach tham hiem. Nhung trong khi ong đang chuan bi tien vao "Thanh pho Z" thi chien tranh no ra khien moi viec gian đoan. Chien tranh ket thuc vao nam 1918, Fawcett lai tim von đe tro lai Nam My voi hy vong toi đuoc "Thanh pho Z". Tuy nhien y tuong cua ong đa bi đanh gia la lap di.
Nam 1920, Fawcett lai dan đau mot đoan nguoi toi Nam My. Song chuyen đi tim "Thanh pho Z" lai that bai va ong phai ban chet con ngua đa bi que cua minh trong rung Amazon. Nam 1925, Fawcett lai tro lai Nam My va vien đai ta nay đa roi Bolivia đe tien vao day nui Mato Grosso cua Brasil. Ong viet thu cho vo: "Em khong phai lo ve bat ky that bai nao ca". Nhung đo đa la nhung dong chu cuoi cung cua Fawcett. Nam 1927 ong mat tich. Nhieu đoan tim kiem đa co gang lan theo dau vet cua Fawcett nhung khong co ket qua.
Nam 1955, nha tham hiem nguoi Đuc Hans Ertl tin rang minh đa kham pha ra đuoc bi mat khi tim thay Cerro Paititi nam o phia Đong Bac cua ho Titicaca nhung ong khong bao gio co đuoc mot bang chung thuyet phuc.
Nam 1957, mot nha tham hiem Peru la Carlos Neuenschwander đa thuc hien toi 27 chuyen tham hiem đe tim kiem cac dau vet cua thanh pho huyen thoai nay va nam 1975, cac buc anh chup tu ve tinh cua Nasa đa khien gioi khoa hoc nao loan: chung chung to co cac cau truc kim tu thap nam trong cac khu rung nguyen sinh. Nhung nguoi Machiguengas đa đat ten Paratoari cho khu vuc thieng lieng cua ho.
Nhung cuoc tham hiem khac van đang đuoc tiep tuc trong khu rung ram cua Peru đe đinh vi Paititi. Nha nghien cuu nguoi Phap Thierry Jamin đa thuc hien 4 cuoc tham hiem, mot đong nghiep khac nguoi My, ong Dreg Deyermenjian đa toi đo tong cong 13 lan. Jamin cho rang đa tim thay tu nam 2002 nhung dau vet giup ong giai quyet đuoc bai toan bi hiem.
Cung voi Herbert Cartagena, nguoi đa cung vo la Nicole đa kham pha ra mot thanh pho nho cua nguoi Inca-Mameria vao nam 1979, ong đa to chuc nhieu cuoc tham hiem bat đau tu nam 1998 voi muc đich tim ra cau tra loi cuoi cung cho bi mat cua cac kim tu thap ma nguoi ta đa biet tu hon 30 nam truoc đo. Trong nhung cuoc tham hiem nay, ho đa phat hien đuoc mot luong đang ke cac đo vat cua nguoi Inca, chung to su hien dien cua nhung đua con cua Than Mat troi o khu vuc xa xoi heo lanh nay cua Peru, noi chua co bat cu dau vet nao cua khao co hoc. Ho cung đa tim thay rat nhieu dao rua bang đa, đuoc dung vao muc đich quan su cung nhu mot so luong lon cac binh khi khac bang kim loai.
Nhung nguoi dan o khu rung ram nay, nhung nguoi Machiguengas coi nhung kim tu thap nay nhu la mot ngoi đen lon cua Nguoi Xua. Ho đat ten cho noi nay la Paratoari. Ho cung noi voi chung toi ve su hien dien cua cac socabon, hay cac đuong ong trong mot so kim tu thap va mot so đuong ong dan thang toi cac ngon nui. Mot ngay, Thierry Jamin đa kham pha ra mot cong đong khac nam ke ben nhung kim tu thap nho mot anh ban tre tho dan da đo đa phat hien ra mot khoi luong lon vua xay dung duoi mot con song nam phia Bac Paratoari.
Mot so luong đang ke cac vat lieu khao co thuong đuoc con song rio Negro co dong chay bat nguon tu suon ben kia cua day nui Pantiacolla mang đi. Nhung dau hieu nay chung to la o gan đay co mot khu dan cu ma đo rat co the la thanh pho Savoir, ten nguoi em gai sinh đoi cung voi Cuzco, thu phu chinh tri cua Tahuantinsuyu. Tiep đen ong đa co nhung phat hien quan trong, đua ra nhung gia thiet tao bao ve thanh pho nay. Tuy vay, lan tham hiem nay lai that bai do đia hinh rung nui hiem tro va ca su thu đich cua nguoi dan ban đia. Ho phai đoi nhieu thang cho mua mua qua đi va đoi cho noi thu han cua nguoi ban đia nguoi bot đe co the tiep tuc cac nghien cuu.
Nhu vay, vao thang 6, Thierry Jamin va Herbert lai tiep tuc tim kiem dau vet cua "thanh pho bi quen lang". Lan nay, ho đi cung voi 8 phu khuan vac va hai canh sat Peru ho tong cung mot nhom phong vien cua Đai truyen hinh Đuc ZDF. Buoc đau tien la toi Pusharo, mot đia điem ma ho đa vieng tham nhieu lan va cho la co lien quan toi thanh pho ma chung toi đang tim kiem. O đo co nhung buc hinh cham khac rat bi hiem tren vach đa, nam cach khu kim tu thap khoang 10 cay so ve phia Đong-Bac, canh bo song thuoc rio Sinkebenia.
Lan đau tien nhung hinh cham khac nay đuoc kham pha la vao nam 1921, boi nha truyen đao dong Đo-mi-nich Vicente de Cenitagoya. Do phan lon cac nha khao co hoc con chua biet nen nhung hinh cham khac nay hoan toan chua đuoc nghien cuu bai ban theo phuong phap khoa hoc. Sau đo ho tiep tuc di chuyen đen cac đia điem tiep theo va nhan ra rang khong co bat cu dau vet nao ve su hien dien cua con nguoi o đay, ngay ca su hien dien cua nguoi co đai. Đia điem nay co loi vao cuc ky kho khan, hiem tro va tron truot. Duong nhu nguoi Incas đa chua bao gio su dung con đuong nay. Va ket qua cua đot tham hiem nay cung chi đat o mot muc đo nhat đinh.
Noi tom lai, tu xua toi nay, chua co ai tro ra khoi Amazon voi bang chung xac thuc ve su ton tai cua mot thanh pho nhu vay. Mot so nguoi nhu John Hemming, cuu Giam đoc Hoi Đia chat Hoang gia Anh, trong cuon sach "The Search For El Dorado" rang chinh nhung nguoi thuc dan đa tung tin đon ve El Dorado, rang đay la mot thanh pho chua đay vang bac.


Nhung phat hien moi nhat Nhung tuong El Dorado, thanh pho co đai chua hang nui vang, chi la truyen thuyet. Song moi đay cac nha khoa hoc đa cong bo bang chung ve su ton tai cua no. Đieu quan trong khi tim thay El Dorado khong nam o van đe vang bac, ma tu cac gia tri lich su, khao co vo gia ma no mang lai.
Đa co 3 nha khoa hoc đa tien gan toi viec chung minh su ton tai cua El Dorado. Tap chi Antiquity vua đang bai viet cua ho ve viec phat hien hon 200 vet tich lon cua El Dorado tai khu vuc long chao Amazon, gan bien gioi Brazil va Bolivia.
Theo đo, tu tren cao, trong cac vet tich nay nhu nhung đuong ke đia ly đuoc khac vao mat đat. Nhung cac nha khoa hoc cho rang nhung đuong net nay la phan con lai cua cac con đuong, cay cau, hao sau, cac đai lo va quang truong tung la nen tang cua mot thanh pho van minh nam tren mot khu vuc dai hon 200 km.
Thanh pho nay co the đa la noi sinh song cua mot cong đong dan cu khoang 60.000 nguoi va nhung tan tich moi đuoc phat hien co nien đai tu nam 200 - 1283 Cong nguyen. Đo đuoc xem la mot phat hien đang kinh ngac do lau nay khong it nguoi van nghi ngo su ton tai cua El Dorado.
Theo nha nghien cuu David Grann, tac gia cuon The Lost City of Z, khang đinh tam quan trong cua phat hien moi. Ong phat bieu rang:
"No đa pha vo nhung y niem van thinh hanh lau nay ve hinh anh cua Amazone truoc khi Christopher Columbus đat chan toi đay" va "Trong hang the ky, cac nha khoa hoc đa đat gia thuyet rang canh rung la mot cai bay tu than, mot dang "thien đuong gia", noi chi ton tai cac bo toc nho, nguyen thuy va song du cu. Song nhung phat hien moi cho thay Amazon thuc te la cai noi cua mot nen van minh lon, đa la tien đe cho van minh Inca va nguoi ta đa xay dung đuoc mot xa hoi phuc tap phi thuong, tao nen nhung cong trinh vi đai".
Ong cung cho rang phat hien moi chi la "phan noi cua tang bang chim" va tuyen bo: "Cac tac gia cua cong trinh nghien cuu moi nhat uoc tinh rang gioi khoa hoc moi chi tim thay tren 10% nhung gi tung thuoc ve El Dorado. Se phai mat hang thap ky đe gioi khoa hoc kham pha ra quy mo cua di tich nay cung nhu cac nen van minh Amazon co đai".
Phat hien moi đuoc cong bo cua nhom cac nha khoa hoc đa đanh dau mot moc lon trong no luc nghien cuu ben bi keo dai suot 8 nam qua. Vao nam 2002, khi su gia nguoi Phan Lan Martti Parssinen biet tin đong nghiep la nha khao co Alceu Ranzi đa phat hien dau vet cua cac cong trinh co khi bay ngang qua Amazone.
Ranzi đa moi Parssinen hop tac nghien cuu di tich ke tren sau khi bi cac đong nghiep My tu choi. Hai ong đa bay tro lai khu vuc đuoc Ranzi phat hien. Parssine phat bieu: "Khi toi thay nhung hinh anh duoi đat, mot cam giac ky la xuat hien" va "Chung toi nhan thay rang phat hien nay co the thay đoi lich su".


Thong tin khac Bai tho Eldorado lan đau tien in o tap chi Flag of Our Union thang 4 nam 1849. Bai tho nay cua Edgar Allan Poe viet trong nhung ngay thang đuoc goi la "Con sot vang" (California Gold Rush) đo, nhung đe tai Eldorado tac gia hoan toan viet theo cach cua minh.
El dorado con đuoc đat ten cua mot San bay quoc te (IATA: BOG, ICAO: SKBO) o Bogota, Colombia va con đuoc đat ten cho mot quan trong tieu bang California, Hoa Ky, quan ly đong tai thanh pho Placerville.
El dorado la chu đe chinh cho cac bai hat cung ten đuoc ca si Elton John trinh bay va bai hat do ban nhac Morden Talking bieu dien.
El Dorado cung la đe tai trong cac tro choi đien tu ma mot trong đo co ten la Ba chu the gioi cung nhu bo phim hoat hinh mang ten: Con đuong toi thanh pho vang.
El Dorado con la mot bai hat trong album thu hai cua nhom nhac Han Quoc EXO.


Chu thich