Đong đat Hoei (宝永地震 (Bao Vinh đia chan), Hoei jishin) la mot tran đong đat du doi xay ra o Nhat Ban vao nam 1707, tuc nam thu 4 nien hieu Hoei. Cho đen truoc tran đong đat Tohoku 2011, đong đat Hoei la chan đong đia chat lon nhat đuoc ghi nhan o Nhat Ban. Cung trong nam xay ra đong đat, nui Phu Si phun trao, su Nhat Ban goi la Bao Vinh đai phun hoa (宝永大噴火, Hoei daifunka). Ca hai tham hoa nay đuoc goi chung la Đai hoa nam Hoi.


Đong đat Vao khoang 13 gio ngay 28 thang 10 nam 1707 (gio Nhat Ban hien tai) xay ra mot tran đong đat du doi co tam chan nam o 33,2 vi đo Bac 135,9 kinh đo Đong tai mang Nankai (duoi đay bien ngoai khoi Shikoku). Tran đong đat nay keo theo hai tran đong đat khac, mot o vung Tokai va mot o vung Nankai, gay chan đong khap tu Kanto toi Kyushu. Thoi đo, thiet bi đo chan đo chinh xac khong co, nen cac su gia chi co the can cu vao cac đia danh đuoc ghi chep rang co thay bi chan đong, đo cao cua song than, khoang thoi gian keo dai cua cac du chan, đe uoc luong chan đo vao khoang tu 8,4 đen 8,7 đo Richter.
Nghien cuu dua tren song than dan toi gia thuyet cho rang đa xuat hien gan nhu đong thoi 3 hoac 5 đot đut gay tai mang Nankai. Xet theo thu tu lan luot huong tu ngoai khoi vinh Suruga toi ngoai khoi Shikoku, 5 đot đut gay nay co cac thong so nhu sau:

Cac nha nghien cuu uoc luong chan đo cua tran đong đat Hoei la 8,7 đo. Cac đia phuong chiu chan đong tren 6 đo co the gom Shizuoka, binh nguyen Osaka, bon đia Nara, phia tay Shikoku; Kyoto cung co the chiu chan đong tu 5 đen 6 đo. Khu vuc bi thiet hai nhieu nhat do tran đong đat nay la Tokaido, quanh vinh Ise, ban đao Kii. Cac vung tu Suruganokuni đen Tosanokuni đeu thay ghi nhan la co nha cua bi đo vo. Ca cac vung Izumonokuni, Echizennokuni, Shinanonokuni cung bi thiet hai. Cac vung Morotozaki, Kushimoto, Omaezaki thay co sut đat sau 1 toi 2 met, trong khi o phia đong Kochi co mot vet sut lun uoc rong khoang 20 km² va cho rong nhat len đen 2 met, co the đat đuoc ca mot con thuyen vao đo. Tran đong đat đa gay ra mot hien tuong di thuong, đo la mot so suoi nuoc nong ngung phun nuoc nong mot thoi gian, nhu suoi nuoc nong Togo ngung suot 145 ngay.


Song than Đong đat đa gay ra song than tan cong vao bo bien Thai Binh Duong tu Izu đen Kyushu, bo bien vinh Ise, eo bien Bungo, bien Setonaikai va vinh Osaka. Song co the cao toi 5-7 met o Shimoda, 5-10 met o ban đao Kii, 5-7 met o Awanokuni, 5-8 met o Tosanokuni. Vung quanh vinh Tosa bi thiet hai nang ne boi song than. Ca mot vung ngoai thanh Kochi bien thanh bien. O Owase, sau khi đong đat xay ra khoang 1 gio đong ho thi song than cao 1 truong 9 thuoc (tuc 5,7 met) ap vao, cuon đi va lam chet hang nghin nguoi. Song tan cong qua cua song Aji va song Kiju tan pha cac thi tran o đay, cuon troi nha cua, tau thuyen, lam vo cau, lam chet hon 7 ngan nguoi.


Hau qua Ca đong đat cung song than đa lam khoang 2 van nguoi thiet mang, 3 ngan tau thuyen bi cuon troi, 30 van thach luong bi hong, sap 6 van can nha va cuon troi 2 van can nha khac. Mot ghi chep khac cho biet co 29 van can nha bi hu hong va hon 4900 nguoi bi thiet mang.


Xem them O khu vuc nay tung xay ra nhung tran đong đat lon khac, trong đo co:

Đong đat Keicho (3 thang 2 nam 1695)
Đong đat Ansei Tokai (23 thang 12 nam 1854)
Đong đat Ansei Nankai (24 thang 12 nam 1854)


Tham khao