Ca-ri (tu chu Tamil la "kari" (கறி)), la mot thuat ngu tong quat trong tieng Anh (tieng Anh la curry, so nhieu la curries) va nhieu ngon ngu khac, chu yeu đuoc su dung trong van hoa phuong Tay đe chi mot loat cac mon an ham cay hoac ngot co thanh phan chinh la bot ca ri, noi tieng nhat trong Am thuc An Đo, Thai, va Nam A, nhung ca ri đuoc an o tat ca vung chau A - Thai Binh Duong, cung nhu cac nen am thuc cua Tan The gioi bi anh huong boi chung, chang han nhu: Trinidad, Mauritian hoac Fiji. Đac điem chung cua chung la su hop nhat cua viec pha tron phuc tap cac loai gia vi, co the kem cac loai thao moc, thuong bao gom ca cac loai ot cay dang tuoi hoac kho. Cung voi tra, ca ri la mot trong vai mon an hay đo uong that su "lien A", nhung no co can nguyen tai An Đo. Nhung nguoi theo Chu nghia thuan tuy han che su dung ca ri đe lam cac mon an co nuoc sot, nhung ta hay xem cac loai ca ri "co nuoc" hoac "kho" duoi đay.
O cac nen am thuc truyen thong nguyen thuy, viec lua chon chinh xac cac loai gia vi cho moi mon an la mot van đe cua truyen thong van hoa dan toc hay khu vuc, tap tuc ton giao, va o mot muc đo nao đo la su uu tien cua gia đinh. Cac mon an nhu vay đuoc goi bang nhung ten goi cu the tuy theo thanh phan nguyen lieu cua chung, phuong phap tam uop va nau.
Theo truyen thong, cac loai gia vi đuoc su dung o dang con nguyen hay nghien ra; nau chin hoac đe song, va chung co the đuoc them vao o cac thoi điem khac nhau trong qua trinh nau an đe tao ra nhung ket qua khac nhau.
Bot ca ri, mot hon hop thuong mai đuoc che bien san gom cac loai gia vi, la mot khai niem pho bien o phuong tay, co nguon goc tu the ky 18. Nhung hon hop nhu the nay thuong đuoc cho la do cac thuong gia An Đo che bien ban đau đe ban cho cac thanh vien cua chinh phu va quan đoi thuc dan Anh đe ho mang ve nuoc.
Nhung mon an goi la "ca ri" co the chua thit, gia cam, ca, so oc hoac chi đon thuan la ket hop voi cac loai rau qua. Chung co the thay the đuoc hoan toan cho viec an chay, đac biet la cho nhung ai ma theo cac ton giao voi quy đinh cam an thit hoac hai san.
Mon ca ri co the la "co nuoc" hoac "kho". Mon ca ri "co nuoc" co chua mot luong đang ke nuoc sot hoac nuoc cham tu sua chua, sua dua, bot đau nghien (dal), hoac nuoc ham xuong. Mon ca ri kho đuoc nau voi rat it chat long đe co the bay hoi de dang, đe lai cac thanh phan nguyen lieu đuoc bao phu trong hon hop gia vi.


Tu nguyen hoc Chu "curry" đa đuoc thong qua va Anh hoa tu chu Tamil la "kari" (கறி) co nghia la "nuoc sot", thuong đuoc hieu la rau voi thit hoac chi co rau nau voi cac loai gia vi co hoac khong co nuoc dung. Theo gia thuyet nay, "kari" lan đau tien xuat hien vao giua the ky 17 boi cac thanh vien cua Cong ty Đong An Anh khi giao dich voi cac thuong nhan Tamil (An Đo) doc theo bo bien Coromandel o đong nam An Đo, đac biet tai phao đai St George (sau nay goi la Madras va đoi thanh Chennai vao nam 1996). O đay, ho đa tro nen quen thuoc voi "mot loai gia vi phoi hop đuoc su dung đe lam cac mon an kari... goi la kari podi hoac bot ca ri." Mot loi giai thich sau xa hon đuoc đua ra trong cuon "The Flavours of History" khang đinh rang nguon goc cua tu "curry" la tu mot tu co trong tieng Anh, lan đau tien đuoc ghi chep trong "The Forme of Cury" 


Cac nguon goc va su pho bien Cac mon an co thit tam uop nhieu gia vi đuoc cho la co nguon goc tu thoi tien su, trong cac cu dan cua nen van minh luu vuc song An. Bang chung khao co co nien đai vao nam 2.600 TCN o Mohenjo-daro cho thay viec su dung coi va chay đe gia cac loai gia vi bao gom mu tat, rau thi la, va vo me ma con nguoi dung đe tang huong vi cho thuc pham. Cac mon an nhu vay cung đuoc ghi nhan trong thoi ki Ve Đa cua lich su An Đo, vao khoang nam 1700-500 TCN.
Cac mon an đuoc tam uop gia vi theo phong cach An Đo duong nhu đa đuoc mang ve phia đong đen Mien Đien, Thai Lan, va Trung Quoc boi cac nha su Phat giao vao the ky thu 7, va tien ve phia nam toi Indonesia, Philippines, va đen cac noi khac boi nhung thuong nhan ven bien tai cung mot thoi điem. Viec thanh lap đe quoc Mughal, bat đau vao đau the ky 16, đa chuyen hoa nhieu nen am thuc An Đo co đai, đac biet la o mien Bac. Mot anh huong khac la viec thanh lap cac trung tam thuong mai Bo Đao Nha o Goa vao nam 1510, dan đen viec đua qua ot đen An Đo lan đau tien, nhu mot san pham phu cua su trao đoi hang hoa đuong bien.
Tu giua the ky 19, ca ri đa ngay cang pho bien o Anh. Vao the ky 19, ca ri cung đa đuoc mang đen vung bien Caribbean boi nhung nguoi lao đong An Đo lam viec trong nganh cong nghiep đuong mia o Anh. Ke tu giua the ky 20, cac mon ca ri mang nhieu phong cach quoc gia đa tro nen pho bien va vuot xa nguon goc cua chung, va ngay cang tro thanh mot phan cua nen am thuc tong hop quoc te.


Thanh phan = Bot ca ri =
Bot ca ri la thanh phan khong the thieu khi nau ca ri, đo la mot loai bot vang, min, co mui đac trung.
Cac loai gia vi chinh đuoc tim thay trong hau het cac loai bot ca ri Nam A la nghe, rau mui, Thi la Ai Cap; mot loat cac loai gia vi bo sung co the kem theo tuy thuoc vao khu vuc đia ly, cung voi cac loai thuc pham bao gom (thit đo / trang, ca, đau lang, gao va rau).
Theo ba Trieu Thi Choi, cac thanh phan bao gom: 10g đai hoi, 10g đinh huong, 20g hat mui kho, 50g nghe bot, 10g que chi, 20g ot kho đuoc rang cho thom nhung khong khet đen roi nghien thanh bot min va tron chung voi nhau (hat mui kho chi gia nhuyen, khong rang). Ngoai ra thanh phan cua mot so loai bot ca ri con co them thi la Ai Cap, bach đau khau, ngoc đau khau, hoa tieu, tieu hoi v.v...


= Cac thanh phan khac =
Cac thanh phan khac cua mon ca ri het suc đa dang, phu thuoc vao nguyen lieu thit, cu qua chinh đe nau ca ri cung nhu su sang tao cua nguoi đau bep. Co the thuong bat gap trong mon ca ri co nuoc cot dua, đieu đo, hanh, gung, thit cac loai (heo, de, bo, ga, cuu, ca sau, đa đieu va mot so loai hai san nhu ca, luon...), khoai tay, khoai lang, ca rot, cu cai, rau qua, vv...


Cac mon ca ri o Nam A Tu quan điem nau nuong, rat huu ich đe xem Nam A la toan bo khu vuc lich su bao gom ca truoc khi đoc lap vao nam 1947, va đo la nhung đat nuoc can đai nhu An Đo, Sri Lanka, Pakistan, va Bangladesh. Rat binh thuong đe phan biet mot cach rong rai cac phong cach am thuc cua An Đo giua mien Nam va mien Bac, va ta co the nhan ra rang trong hai phong cach tren la vo so nhung phong cach va su bien đoi đa dang khac. Su khac biet thuong nam o viec su dung cac loai tinh bot chu yeu: lua mi o hinh thuc banh mi khong len men o mien Bac, lua o mien Đong, lua va ke o mien Nam.


= Cac mon ca ri An Đo =


= Cac mon ca ri Goa =
Mon ca ri đuoc goi la vindaloo đa tro nen kha pho bien o Anh, My, va cac noi khac, noi ma ten nay thuong đuoc dung mot cach đon gian chi mot mon an cay gom thit cuu hoac thit ga, thuong kem theo khoai tay. Cac mon an nhu vay khac han cac mon ban đau o Goa.
Ten vindaloo xuat phat tu tieng Bo Đao Nha vinha d'alhos hay la ruou vang (vinho) va toi (alho), hai thanh phan huong vi chinh. Cac mon nay đa đuoc lam voi thit lon, khong bi cam boi Kito giao cua nguoi Bo Đao Nha. Viec kem theo khoai tay la su bo sung sau nay cua nguoi An Đo, đuoc cho la do su nham lan cua chu "khoai tay" trong Tieng Hin-di la aloo.


= Cac mon ca ri o Karnataka =

Cac mon ca ri o Karnataka thuong la mon an chay hoac kem voi thit, hay ca chu yeu xung quanh cac vung ven bien. Nguoi ta su dung nhieu loai rau va gia vi, cung voi dua va đuong thot not đe tao ra nhung huong vi đac trung. Co cac mon ca ri kho va nau voi nuoc sot. Mot so mon nau voi nuoc sot đac trung bao gom Saaru, Gojju, Thovve, Huli, Majjige Huli, ma tuong tu nhu mon Kadi o mien Bac An Đo, Sagu hoac Kootu, đuoc an kem voi com nong.


= Cac mon ca ri o Kerala =
Cac mon ca ri Malayali o Kerala thuong chua dua xe soi hoac nuoc cot dua, la ca ri, va cac loai gia vi khac nhau. Hat mu tat đuoc su dung trong hau het cac mon an, cung voi hanh tay, la ca ri, ot đo thai lat chien trong dau nong. Hau het cac mon an khong dung đe an chay đuoc them rat nhieu gia vi. Kerala đuoc biet đen voi bua an Sadya truyen thong, la mot bua an chay gom com va mot loat cac mon an phu kem theo, chang han nhu parippu (đau xanh), papadum, mot it bo sua trau long, Sambar, Rasam, Aviyal, Kaalan, Kichadi, Pachadi, Injipuli, Koottukari, mon ngam chua (xoai, chanh), Thoran, tu mot cho đen bon loai Payasam, Boli, Olan, Pulissery, Moru (bo), Upperi, chuoi xat mong… Sadya thuong đuoc don tren la chuoi.


= Cac mon ca ri o Tamil Nadu =
Huong vi va mui thom đac trung cua am thuc Tamil co đuoc boi su pha tron va ket hop cac loai gia vi bao gom ca la ca ri, me, rau mui, gung, toi, ot, tieu, hat thuoc phien, hat mu tat, que, đinh huong, thao qua, Thi la Ai Cap, hoac hat cay hoi, hat co ca ri, hat nhuc đau khau, dua, cu nghe hoac bot nghe, va nuoc cat hoa hong. Đau lang, rau va cac san pham tu sua la nhung nguyen lieu đi kem can thiet va thuong đuoc dung voi com. Cac loai thuc pham chay truyen thong chiem uu the trong thuc đon cung voi mot loat cac mon an man, mao gom ca ca nuoc ngot va hai san nau cung cac loai gia vi.


= Cac mon ca ri o Bengali, Bangladesh va Oriya =

Am thuc Oriya la cac mon ca ri, gom hai san va ca tuoi song. Hat mu tac va dau mu tac cung đuoc them vao, cung nhu hat thuoc phien.
Nhung nguoi Bengali cung co thoi quen an uong tuong tu va cung lam cac mon ca ri nhu vay.


= Cac mon ca ri o Maharashtra =
Cac mon ca ri o Maharashtra rat đa dang, tu it đen rat nhieu gia vi cay va gom cac mon chay, thit cuu, thit ga va ca. Cac mon ca ri o vung ven bien Maharashtra - Konkani su dung nhieu dua cung voi cac loai gia vi khac. O mien tay Maharashtra, mon ca ri rat cay va thuong co bot đau phong. Am thuc Vidarbha thuong cay hon so voi cac khu vuc ven bien va phia Nam. Cac nguyen lieu thuong đuoc su dung la Besan, hoac bot đau xanh, va bot đau phong. Do ket qua cua su cai tri lau dai cua đe che Hoi giao Moghul, am thuc Aurangabad đa bi anh huong nhieu boi phuong phap nau an mien Bac An Đo. Thuc pham Khandeshi rat cay va mon an noi tieng nhat la Shev bhaji. Nhung mon khac bao gom Brinjal wange, Che bharit, Udidachi dal, Bharleli wangi, Thecha bhakari, va thit cuu cay. Hau het nhung nguoi nay đeu la nong dan nen cac mon an truyen thong cua ho rat đon gian.


= Cac mon ca ri o Gujarat =
Mac du "Cac mon ca ri co nuoc" chi đong mot vai tro nho o Gujarat, co mot so vi du ve mon an chay voi nuoc ham lam tu bo hoac nuoc cot dua. Cac thanh phan chinh co the khac nhau, nhu ca tim, khoai tay, hat ngo tuoi, đau bap, ca chua…Ngoai ra, con co vai mon an kofta thong thuong, va di nhien la su dung rau qua thay the cho thit. Undhiyu, mot mon đac san o Gujarat, la mot mon rau cu tron ham trong mot noi đat nung, co nuoc ham va co vi cay, thuong đuoc dung trong nhung thang mua đong.


= Cac mon ca ri o Kashmir =

O vung phia Tay An Đo, mon ca ri noi tieng nhat la Josh rogan, mot mon ca ri thit cuu voi nuoc sot mau đo ruc ro nho su ket hop cua ot Kashmir (Mirchi kashmiri) va tinh chat chiet tu nhung bong hoa cua cay mao ga (mawal). Goshtaba, (thit vien chien lon nau trong nuoc sot sua chua) la mot mon ca ri cua am thuc truyen thong Wazwan, thinh thoang tim thay trong cac nha hang o phia Tay An Đo.


= Am thuc Pakistan =

Khong giong nhu cac mon ca ri co nuoc cua đat nuoc An Đo lang gieng, cac mon ca ri o Pakistan hau het đeu o dang kho va su dung nhieu loai gia vi khac nhau tuy theo đia phuong. Cac loai thit, bao gom thit bo, cung thuong đuoc su dung. Mot bua an trua hay an toi theo phong cach Pakistan đac trung thuong co vai loai banh mi (chang han nhu naan, hay roti) hoac com, cung voi mon ca ri rau cu hay thit. Thit quay hay nuong kieu nguyen con cung rat pho bien voi kieu kebab.
Can luu y rang tu "curry" hau nhu khong bao gio đuoc su dung trong nuoc, thay vao đo la nhung tu đia phuong chang han nhu salan đe chi nhung gi ben ngoai Pakistan ma đuoc biet la ca ri. Ngoai ra, bot ca ri hau nhu khong bao gio đuoc su dung trong mon ca ri Pakistan.
Co vai mon ca ri khac nhau van ton tai, tuy theo phong cach nau, chang han nhu Bhuna, Bharta, Roghan josh, Qorma, Queema, va Shorba. Mot mon ca ri Pakistan đuoc ua thich la Karahi, la thit cuu hoac thit ga đuoc nau trong mot vat đac biet goi la Karahi, ma co hinh dang nhu mot chiec chao lon. Mon Karahi o Lahore ket hop toi, gung, ot tuoi, ca chua, va cac loai gia vi chon loc. Mon Karahi o Peshawar la mot cach lam khac rat pho bien, chi voi thit, muoi, ca chua, va rau mui.


= Cac mon ca ri o Punjab =

Punjab la mot vung đat nong nghiep tru phu, noi ma cac loai rau va qua tuoi luon co san. Mot bua an theo phong cach Punjab đac trung thuong gom vai loai banh mi hoac com voi ca ri (salan). Hau het viec nau nuong thuong bat đau bang viec chien hon hop gia vi (masala) gom gung, toi, hanh tay va ca chua cung voi vai loai gia vi kho. Sau đo la them vao cac thanh phan khac. Luong gia vi đuoc su dung tuy theo đia phuong cung nhu chu nha. Mot loai chat beo pho bien dung đe nau an la bo sua trau long desi, va mot vai mon an khac cung thuong đuoc them mot luong lon bo va kem. Co vai mon an nhat đinh chi co o Punjab, chang han nhu Maash di dal va Saron da saag (Sarson ka saag).


= Cac mon ca ri o Khyber Pakhtunkhwa =
Am thuc o tinh Khyber Pakhtunkhwa cua Pakistan cung hoi tuong tu nhu am thuc cua nuoc lang gieng Afghanistan. Mua đong khac nghiet o mot so khu vuc đa han che viec cung cap rau cu tuoi, do đo rat nhieu loai trai cay va rau qua say kho đuoc ket hop trong cac mon an. Noi đay van con san xuat mot so luong lon cac loai hat đuoc su dung nhieu trong nau an truyen thong, cung voi cac loai ngu coc nhu lua mi, ngo, lua mach, va gao. Cung voi cac nong san chu yeu ke tren la cac san pham tu sua (sua chua, vang sua), cac loai hat khac nhau, cac loai rau ban đia, va trai cay tuoi hoac kho. Mon karahi peshawar tu thu phu Peshawar la mot mon ca ri noi tieng tren ca nuoc.


= Cac mon ca ri o Sindh =
O Pakistan, cac tinh Sindh va Balochistan giap voi bien A Rap. Do đo, am thuc Sindh thuong su dung nhieu loai ca trong mon ca ri. Trong thuc pham Pakistan, cac mon ca ri Sindh thuong co xu huong cay nhat. Cac thuc pham hang ngay trong hau het cac ho gia đinh Sindh bao gom banh mi cat lat (phulka) va com kem theo hai mon an, mot mon co nuoc sot va mot mon kho.


= Cac mon ca ri o Balochistan =
Hau het tinh Balochistan bi bao quanh boi sa mac Cholistan. Đieu nay co nghia la mua he va mua đong rat khac nghiet, va rat nhieu cac loai trai cay va cac loai hat kho đa đuoc đua vao nau an truyen thong. Mat khac, trong khu vuc giap voi bien A Rap, ca thuong đuoc su dung trong cac mon ca ri hoac nuong. Mon Sajji, thuong la mot loai thit cuu xat gia vi va nuong tren lua, la mot đac san cua tinh nay va rat noi tieng tren ca nuoc duoi nhieu hinh thuc.


= Cac mon ca ri o Sri Lanka =
Trong am thuc Sri lanka,gao đuoc dung hang ngay, va co the đuoc tim thay trong nhieu dip đac biet; trong khi cac mon ca ri cay lai la cac mon ua thich trong bua an trua va toi. "Com ca ri" la đe chi mot loat cac mon an o Sri Lanka


= Am thuc Đong Bac An Đo va Nepal =
Nhung mon ca ri o Đong Bac An Đo thi khac han so voi nhung vung con lai cua An Đo. Am thuc cua vung nay bi anh huong boi cac nuoc lang gieng, nhu Myanmar va Tay Tang. Cac loai gia vi noi tieng cua An Đo thi it đuoc su dung o đay. Thit bo Tay Tang rat pho bien tai đay.
Daal Bhaat (Com va canh đau lang) la mon an chinh o Nepal. Am thuc Newa la mot nen am thuc đuoc phat trien boi nhung nguoi Newa o Nepal qua hang the ky.


= Cac mon ca ri o Fiji =
O Fiji, cac mon ca ri hau nhu thuong đuoc lam tai cac gia đinh An Đo va an kem voi com hoac banh roti. Banh roti (hinh tron hoac vuong) chu yeu đuoc dung vao bua an sang cung voi cac mon ca ri rau qua. Bua an trua thuong la "dal" (mot mon ca ri lam tu đau, khoai tay…), com va vai mon khac. Hau het nhung nguoi đi lam đeu mang banh roti va mon ca ri đe an trua. Bua an toi thuong la cac mon ca ri, com va vai loai tuong ot An Đo. 
Cac mon ca ri thuong đuoc nau voi dau thuc vat, bo sua trau long chu yeu đuoc dung đe chien "dal", đe lam banh puri (banh mi khong men đem chien) hoac cac loai keo. Đe lam mot mon ca ri, nguoi ta thuong them cac loai gia vi nhu thi la, mu tac, va la ca ri vao dau nong. Hanh tay đuoc cat nho hay xat lat, toi đuoc đap dap va cung cho vao noi. Khi hanh tay va toi chuyen sang mau hoi vang thi bot nghe va garam masala (hon hop gia vi cay) đuoc them vao. Cu moi mot muong bot nghe thi them 2 muong masala. Muoi va tieu đuoc nem tuy theo khau vi. Mon ca ri đuoc nau tren lua nho cho đen khi chin han. Nuoc đuoc them vao đe co the tron voi com. Rau mui cung đuoc them vao đe tang them huong vi neu co. Thinh thoang khoai tay va rau cu cung đuoc them vao đe tang them khau phan va duong chat. Kem dua thuong đuoc cho vao cac mon ca ri hai san nhu tom, cua, ca. Hau nhu cac loai thuc pham đeu co the đuoc nau thanh mon ca ri ngoai tru cac loai rau co la mau xanh sam. 
Cac mon ca ri thuong rat tot cho suc khoe neu nau voi it dau, va se tot hon nua neu them vao rau cu va bo bot mo tu thit. Mot phan mon ca ri thuong la khoang mot chen. "Dal" thuong chi đuoc nau voi nghe, sau đo đuoc chien voi thi la, co ca ri, hanh tay, va toi. Thinh thoang ca rot va cac loai rau nhu chauraiyava saijan cung đuoc bo sung đe tang them huong vi va duong chat.


Am thuc o cac nuoc chau A khac = Cac mon ca ri o Trung Quoc =
Cac mon ca ri Trung Quoc (咖哩, Ga li) thuong gom co thit ga, thit bo, ca, thit cuu, hoac cac loai thit khac, hat tieu xanh, hanh tay, khoai tay mieng lon, va mot loat cac thanh phan khac cung voi cac loai gia vi trong nuoc sot ca ri vang cay nhe, đuoc cho len tren com trang. Tieu trang, nuoc tuong, tuong ot, co the kem theo sa te cung đuoc them vao đe tang them huong vi cua ca ri.
Cac loai ca ri Trung Quoc pho bien nhat thuong đuoc ban o dang bot. Co ve nhu chung co nguon goc tu Singapore va Malaysia, nhung nuoc ma cung đa tung đua tuong đau phong vao Trung Quoc. Loai nuoc cham mau vang nay đa đuoc đua mot cach tu nhien vao Trung Quoc boi nguoi Quang Đong, va no tro nen rat noi bat trong am thuc đac trung o Hong Kong, noi ma ca ri thuong đuoc nau voi thit uc hoac ca vien. Mon thit nuong xau Malaysia duong nhu đa đuoc đua vao Trung Quoc va tro nen thinh hanh hon boi nguoi Trieu Chau, la nhung nguoi tao nen nhom cac dan toc Trung Quoc lon thu hai o Singapore va la nhom chiem uu the o Thai Lan.
Co nhieu mon ca ri khac nhau o Trung Quoc tuy thuoc vao moi nha hang. Khong giong nhu cac mon ca ri chau A khac, thuong o dang đac hon. Cac mon ca ri Trung Quoc thuong o dang long. Mon "Galimian" (tieng Malaysia "curry mee" hoac "mi ca ri") cung la mot mon ca ri noi tieng cua Trung Quoc.


= Cac mon ca ri o Hong Kong =
O Hong Kong, ca ri ca vien
 la mot mon an đuong pho, con ca ri thit uc la mon an chinh trong cac nha hang.


= Cac mon ca ri o Nhat Ban va Han Quoc =

 
Ca ri Nhat Ban la mot trong nhung mon an pho bien nhat o Nhat Ban, thu ma nguoi dan an đen khoang 78 lan mot nam. No thuong đuoc an nhu mon Kare raisu - ca ri (カレーライス）, com va thuong kem voi rau muoi chua (nhu Fukujinzuke), đuoc don trong cung mot dia va an bang thia, la mot mon an o can tin vao bua trua kha pho bien. No it cay va it gia vi hon so voi cac mon ca ri o An Đo va Đong Nam A, giong nhu mot mon ham đac kieu Nhat Ban hon la mot mon ca ri.
Nguoi Anh đa mang ca ri tu thuoc đia An Đo tro ve Anh  va đua no vao Nhat Ban trong Thoi ky Minh Tri, sau khi Nhat Ban ket thuc chinh sach Toa Quoc (Sakoku), va ca ri o Nhat Ban đuoc xem nhu mot mon an phuong Tay. Su lan toa cua ca ri tren khap đat nuoc Nhat Ban thuong đuoc cho la do viec su dung no trong Luc quan Đe quoc Nhat Ban va Hai quan Đe quoc Nhat Ban, đa chap nhan su dung no rong rai vi tinh thuan tien khi nau an tren chien truong va o cang tin hai quan, cho phep ca nhung nguoi đen tuoi đi linh tu cac vung nong thon xa xoi heo lanh cung co the thuong thuc đuoc. Theo truyen thong thi Luc luong Tu ve Bien Nhat Ban co mon ca ri moi thu sau cho bua trua va cac tau co cong thuc nau an cua rieng minh.
Mon ca ri theo tieu chuan Nhat Ban co chua hanh, ca rot, khoai tay, đoi khi co can tay, va mot loai thit đuoc nau trong noi lon. Thinh thoang thi tao xat nho hoac mat ong cung đuoc them vao đe tang vi ngot, con cac loai rau khac đoi khi cung đuoc dung đe thay the. Đoi voi cac loai thit thi thit heo, thit bo va thit ga la pho bien nhat, va theo thu tu giam dan. O mien bac va mien đong Nhat Ban bao gom Tokyo, thit heo la loai thit pho bien nhat dung cho ca ri. Thit bo la pho bien hon o mien tay Nhat Ban, bao gom Osaka, va o Okinawa thi ga đuoc ua chuong. Gia vi ca ri thuong đuoc ban o dang vien co đac, va se đuoc hoa tan trong hon hop thit va rau.
Đoi khi mon com ca ri đuoc dung kem voi thit cot let heo tam bot (tonkatsu トンカツ); Mon an nay đuoc goi la Katsu Kare - ("cot let ca ri" カツカレー). Korokke (コロッケ khoai tay tam bot chien) cung la mot mon dung kem pho bien.
Ngoai com ra thi Kare udon （カレーうとん）, Kare ramen (カレーラメン mi soi day trong nuoc canh huong ca ri) va Kare - pan (" banh mi ca ri" – banh mi chien dep nhan ca ri カレーハン) cung rat pho bien.
Ca ri đa đuoc đua vao Han Quoc boi nguoi Nhat Ban trong thoi ky chiem đong cua ho o nhung nam đau the ky 20, va vi the no gan giong nhu mon ca ri Nhat Ban. Cac thanh phan thuong thay la com, nuoc sot ca ri, rau cu, kim chi, thit heo hun khoi, va wasabi.
Ca ri đuoc pho bien trong am thuc Han Quoc khi Ottogi tham nhap vao nganh cong nghiep thuc pham Han Quoc voi bot ca ri vao nam 1969. 
Ca ri Han Quoc thuong dung voi com, co mau vang vang đac trung cua nghe.  Tteokbokki ca ri (카레떡볶이) đuoc lam tu tteok (banh gao), eomuk (어묵 cha ca), trung, rau va ca ri. Ca ri co the đuoc them vao cac mon an Han Quoc nhu bokkeumbap ca ri (카레볶음밥 com chien ca ri), sundubujjigae (카레 순두부찌개 đau phu ham ca ri), ga ran, rau xao va salad.


Am thuc o cac nuoc Đong Nam A Cac nuoc Đong Nam A, bao gom Campuchia, Lao, Thai Lan đeu co cac mon ca ri cua rieng minh


= Am thuc Myanmar =
Am thuc Myanmar thi khac han so voi nhung hieu biet ve cac mon ca ri. Cac thanh phan chinh cua hau het cac mon ca ri Myanmar la hanh tay tuoi (tao ra nuoc ham va la thanh phan chinh cua mon an), nhung gia vi cua An Đo va ot đo. Thuong thi thit va ca cung la nhung thanh phan chinh cua cac mon ca ri pho bien.
Cac mon ca ri Myanmar co the đuoc chia thanh hai loai - nhung mon rat cay ma cho thay anh huong cua mien Bac An Đo hoac Pakistan, va nhung mon ca ri ngot va it cay hon. Cac mon ca ri cua Myanmar gan nhu la thieu han nuoc cot dua, lam chung tro nen khac han so voi hau het cac mon ca ri Đong Nam A.
Nhung thanh phan thuong thay bao gom hanh tay tuoi, toi va tuong ot. Gia vi thong thuong bao gom garam masala, ot bot kho, bot thi la, bot nghe va ngapi, mot loai bot ca hoac tom đuoc đe len men. Cac mon ca ri Myanmar co kha nhieu dau, vi luong dau du giup mon an đe đuoc lau hon. Cung co mot mon mi ong tuong tu đuoc goi la Nan gyi thohk, trong đo mi hoac banh pho đuoc an kem voi ca ri ga nau đac.


= Am thuc Indonesia =

O Indonesia ca ri đuoc goi la kari hoac kare. Loai pho bien nhat thuong đuoc an o Indonesia la kari ayam (ca ri ga) va kari kambing (ca ri de). O Aceh va Bac Sumatra banh roti thuong đuoc an kem voi kari kambing. Cac mon an khac nhu gulai va opor la cac mon an nau voi ca ri. Chung thuong thay đoi tuy theo vung va cho thay loai thit va rau qua nao co san o tai noi đo. Do đo nguoi ta co the su dung nhieu loai thit (thit ga, thit bo, trau va de nhu trong mon gulai kambing co mui thom), hai san (tom, cua, hen, ngheu, muc...), ca (ca ngu, ca thu, ca chep, ca tra, ca da tron), hoac rau cu (mit non, cac loai đau, la cay san) trong cac mon an voi nuoc sot va gia vi. Ho su dung nguyen lieu co o đia phuong nhu ot, la chanh Thai, sa, rieng, la nguyet que Indonesia (la salam), qua lai, nghe, la nghe, asma gelugur va asam kandis (mang cut chua tuong tu nhu qua me), mam tom (terasi), thi la, hat ngo va nuoc cot dua. O Aceh, mon ca ri su dung daun salam koja hoac daun kari (Murraya koenigii) ma đuoc dich la " la ca ri ".
Co mot mon an goi la Rendang trong am thuc Tay Sumatra. Rendang thuong khong đuoc coi la ca ri o Indonesia vi no co nhieu nguyen lieu hon va chua it chat long hon so voi cac mon ca ri Indonesia. Mon Rendang chinh goc thi su dung thit trau nau tu tu trong nuoc cot dua đac trong vai gio đe tang them mau sac, huong vi va lam mem thit. Mon Opor Ayam la mot bien the cua mon ca ri, ma co vi rat giong nhu mon gulai. Opor thuong co mau trang va su dung que hoac cu nghe, con gulai co the chua mot trong hai hoac ca hai. Opor cung thuong la mot phan cua mot bua an gia đinh o Lebaran, trong khi gulai co the thuong đuoc tim thay trong cac nha hang o Padang.


= Am thuc Malaysia =
Do vi tri nam tai nhung giao lo cua nhung tuyen đuong thuong mai co đai nen đa đe lai mot dau an trong am thuc Malaysia. Trong luc ma ca ri co the buoc đau tim thay con đuong toi bo bien Malaysia thong qua nguoi An Đo, thi no cung đa tro thanh mot yeu to chinh cua nguoi Ma Lai va Trung Quoc. Cac mon ca ri Malaysia khac nhau tuy theo cac bang, ngay ca trong cac nhom dan toc tuong tu, vi chung bi anh huong boi nhieu yeu to, co the la van hoa, ton giao, nong nghiep hoac kinh te.
Mon ca ri Malaysia thuong su dung bot ca ri co nhieu nghe, nuoc cot dua, he, gung, belacan (mam tom), ot, toi. Me cung thuong đuoc su dung. Rendang la mot loai ca ri đuoc an o Malaysia, Singapore va Indonesia; mac du la no kho hon va chua thit la chu yeu cung voi nuoc cot dua nhieu hon la mon ca ri thong thuong o Malaysia. Rendang đa đuoc đe cap trong van hoc Malay Hikayat Amir Hamzah  (vao khoang nam 1550) , rat pho bien trong cac dan toc o Indonesia, Singapore va Malaysia. Tat ca cac loai thuc pham đuoc nau voi ca ri tai Malaysia bao gom thit cuu, thit ga, tom, muc, ca, ca tim, trung, va cac loai rau.


= Am thuc Maldives =
Mon ca ri quan trong nhat trong cac mon an o Maldives đuoc nau voi ca ngu tuoi thai hat luu va đuoc biet đen voi ten goi mas riha. Con mon Kukulhu riha, la ca ri ga, đuoc nau chin voi mot hon hop cac loai gia vi khac nhau.
Cac mon ca ri rau truyen thong o Maldives bao gom bashi (ca tim), tora (muop huong), barabo (bi ngo), chichanda (ho bau bi) va Muranga (chum ngay), cung voi chuoi chua chin con xanh va mot so la lam thanh phan chinh. Nhung mieng ca Maldive thuong them vao đe cho mon rau ca ri mot huong vi nhat đinh.


= Am thuc Philippines =

Tai Philippines, co hai loai ca ri truyen thong đuoc xem la tuong ung voi su phan chia van hoa giua phuong Tay o phia bac va Hoi giao o phia nam. O cac khu vuc phia Bac, mot loat cac cong thuc cac mon ca ri gan giong nhau co the đuoc nhan thay. Thit ga nau trong nuoc dua, ot va bot ca ri la mon ca ri thong thuong ma nhung nguoi o mien bac Philippines rat quen thuoc. Mot mon ca ri o mien bac Philippines đien hinh se thuong la thit heo hoac thit ga, đuoc nau theo cach tuong tu nhu cac mon an đia phuong khac nhu adobo, kaldereta, va mechado, patis (nuoc mam), voi khoai tay, la nguyet que, nuoc dua, va đoi khi co sa va ca rot bo sung.
Con o cac khu vuc phia Nam cua Mindanao, quan đao Sulu va phia Nam Palawan, mon ca ri khac nhau đuoc nhin thay, do co lich su khong bi thuoc đia hoa cua ho cung voi hang the ky lien lac truc tiep voi Indonesia, ban đao Ma Lai va tieu luc đia An Đo. Cac mon ca ri o Mindanao bao gom Kulma, đong nghia voi Korma, va Tiyula Itum - mot mon ca ri thit bo co mau đen voi dua nao chay xem, va Rendang, cung đuoc an o Indonesia va Malaysia. Cac loai thit đuoc su dung trong cac mon ca ri bao gom thit bo, thit cuu va thit ga. Thit heo khong đuoc su dung trong che đo an uong đe phu hop voi luat Hoi giao.


= Cac mon ca ri Thai Lan =

Trong am thuc Thai, mon ca ri đuoc goi la Kaeng, va thuong bao gom thit, ca cung voi rau trong mot loai nuoc sot co thanh phan la bot lam tu ot, hanh tay hoac he, toi, va mam ruoc. Cac gia vi bo sung va cac loai thao moc se chi ro tinh chat cua loai ca ri đo. Cac nguyen lieu đia phuong chang han nhu ot, la chanh, sa, rieng đuoc dung. Con o mien Trung va mien Nam Thai Lan, nuoc cot dua cung đuoc su dung. Mon ca ri phia bac va đong bac Thai Lan noi chung khong chua nuoc dua. Do viec su dung cac loai thao moc tuoi, gia vi, va cac thanh phan tuoi song khac, mon ca ri Thai co xu huong thom hon so voi mon ca ri An Đo. O phuong Tay, mot so cac mon ca ri Thai đuoc mo ta bang mau sac; mon ca ri đo su dung ot đo trong khi mon ca ri xanh su dung ot xanh. Mon ca ri mau vang - goi la Kaeng kari o Thai, cung co the đuoc dich ra la "canh ca ri" – thi lai tuong tu nhu mon ca ri An Đo hon voi viec su dung nghe, thi la va gia vi kho khac. Mot vai mon an Thai theo kieu xao cung su dung bot ca ri kieu An Đo (tieng Thai: pong kari).


= Cac mon ca ri o Viet Nam =
Mon ca ri o Viet Nam noi bat voi cac nguyen lieu nhu nuoc cot dua, khoai tay, khoai lang, khoai mon, thit ga cung voi rau mui va hanh la. Mon an nay thi giong mon canh hon la mon ca ri An Đo. Ca ri thit de thi cung co mat nhung chi o vai nha hang đac biet o Viet Nam. Mon ca ri thuong đuoc an kem voi banh mi, bun hoac com. Mon ca ri o Viet Nam đuoc xem la mon an o mien Nam.
Cac thanh phan khac cua mon ca ri het suc đa dang, phu thuoc vao nguyen lieu thit, cu qua chinh đe nau ca ri cung nhu sang tao cua nguoi đau bep. Chung ta thuong bat gap trong mon ca ri co nuoc cot dua, đieu đo, hanh, gung, thit cac loai (heo, de, bo, ga, cuu, ca sau, đa đieu va mot so loai hai san), khoai tay, khoai lang, ca rot, cu cai, rau qua, vv...


Bot ca ri Bot ca ri la mot hon hop gia vi cua rat nhieu thanh phan khac nhau đuoc phat trien boi nguoi Anh trong thoi ky An Đo thuoc Anh, nhu mot cach đe cam nhan huong vi cua am thuc An Đo tai que huong. Masala co lien quan đen cac loai gia vi, va đay la ten đuoc đat cho loai nuoc sot đac va nhao dua tren su ket hop cua cac loai gia vi voi bo sua trau long (bo gan), bo, dau co hoac nuoc cot dua. Hau het bot ca ri thuong mai co san o Anh, Hoa Ky va Canada, voi thanh phan chu yeu la bot nghe nghien, do đo tao ra nuoc sot co mau rat vang. Nhung thanh phan chiem it hon trong cac loai bot ca ri vang o phuong Tay thuong la rau mui, thi la, co ca ri, mu tat, ot, hat tieu đen va muoi. 
Nguoc lai, bot ca ri va bot nhao ca ri đuoc san xuat va tieu thu o An Đo thi rat đa dang; mot so mau đo, mot so mau vang, mot so mau nau; mot so co ngu vi huong va mot so voi khoang 20 loai gia vi hoac nhieu hon nua. Ben canh cac loai gia vi đa đe cap, cac loai gia vi thuong đuoc tim thay trong cac loai bot ca ri khac nhau o An Đo la tieu Jamaica, tieu trang, mu tat nghien, gung nghien, que, thi la nuong, đinh huong, nhuc đau khau, vo nhuc đau khau, hat thao qua mau xanh la cay hoac vo cay bach đau khau đen, la nguyet que va hat rau mui.


Nhung loi ich suc khoe Vai nghien cuu đa chi ra rang cac thanh phan trong ca ri nhu nghe co the giup ngan ngua mot so benh, ke ca ung thu ruot ket va benh Alzheimer. Mot so nghien cuu đa cho rang phan ung cua cac thu the tiep nhan con đau voi cac thanh phan cay nong trong mon ca ri se dan đen su phat sinh cac endorphin trong co the; ca ri đuoc cho la mot trong nhung loai thuoc kich thich manh me nhat.
Voi phan ung ve cam giac phuc tap đoi voi nhieu loai gia vi va huong vi, mot điem gioi han tu nhien đuoc hinh thanh, gay ra cam giac them an tiep theo, thuong theo sau la mot nhu cau chuyen sang mon ca ri cay hon. Mot so nguoi cho rang đieu nay la su gay nghien, nhung cac nha nghien cuu khac lai tranh cai ve viec su dung thuat ngu "nghien" trong truong hop nay.
Cac nghien cuu khac cung cho rang ca ri co đac tinh chong ky sinh trung.


Chu thich