Tan nhac, nhac tan thoi, nhac cai cach hay nhac nhe la ten goi thong dung cua dong nhac xuat hien tai Viet Nam vao khoang nam 1928. Tan nhac la mot phan cua am nhac Viet Nam. Đay la mot the nhac lay nhac ngu Tay phuong lam nen tang (thang am that cung, hoa am phoi khi bang nhac khi Tay phuong). Cac sang tac co the chia lam thanh nhac va khi nhac, theo phong cach thinh phong, dan gian va nhac nhe, hoac cung co the chia theo cac giai đoan lich su voi nhung đac điem khac nhau.
Cach phan chia pho bien la theo giai đoan lich su. Phan chia co tinh đai chung nhat la theo giai đoan lich su. Lich su tan nhac Viet Nam co the chia thanh nam giai đoan.


Giai đoan tuong hinh Sau Chien tranh the gioi thu nhat, o Viet Nam xuat hien mot giai cap moi, đo la giai cap tu san. Chu nghia tu ban cua nguoi Phap cung voi nen van hoa phuong Tay du nhap vao Viet Nam gay nen xao tron lon trong xa hoi. Nhieu gia tri tu tuong ben vung may ngan nam truoc đo lai bi gioi tre co Tay hoc xem thuong, tham chi tro thanh đoi tuong đe mia mai cua nhieu nguoi. Mot tang lop tieu tu san o thanh thi hinh thanh. Giai cap tu san va mot bo phan tieu tu san lop tren (tri thuc, vien chuc cao cap) đa co loi sinh hoat thanh thi moi voi nhieu tien nghi theo van minh Tay phuong. Ho o nha lau, đi o to, dung quat đien, đi nghe hoa nhac. Sinh hoat cua tu san va tieu tu san thanh thi cung the hien ngay ca trong cach an mac cua thanh nien, mot quan ao thay đoi moi nam. Nhung đoi thay ve sinh hoat cung đong thoi voi su thay đoi ve y nghi va cam xuc. Nhung thay đoi đo cung do su tiep xuc voi van hoa lang man Phap.
Boi canh ra đoi cua tan nhac la Viet Nam nhung nam đau the ky XX. Đay la giai đoan co nhieu thay đoi trong nghe thuat van hoc Viet Nam noi chung. Tan nhac xuat hien sau Phong trao Tho moi va dong van hoc lang man vai nam. Giong nhu nhung nha van lang man, thi si cua phong trao tho moi chiu anh huong boi van hoc lang man Phap, cac nhac si tien chien chiu anh huong boi am nhac phuong Tay.
Giai đoan truoc 1937 đuoc xem la giai đoan chuan bi cua Tan nhac. Trong bai Lich su Tan nhac Viet Nam, nhac si Tran Quang Hai goi đay la "giai đoan tuong hinh". Con Pham Duy cho rang, nhung nam đau thap nien 1930 la "thoi ky đi tim nhac ngu moi".
Am nhac phuong Tay đuoc gioi thieu vao Viet Nam boi Giao hoi Cong giao. Đau tien chinh la nhung bai thanh ca trong cac thanh đuong. Cac chung sinh Viet Nam cung đuoc day ve am nhac trong phung vu va a phung vu. Nhieu nhac si ky cuu cua nen tan nhac Viet Nam (nhac tien chien, nhac vang, nhac đo), du co đao hay khong, tung đuoc hoc nhac trong cac truong dong. Chang han nhu nhac si Van Cao bat đau hoc am nhac la o truong Trung hoc Saint-Joseph cua cac su huynh La San tai Hai Phong. Nhung nhac si Cong giao ten tuoi co the ke đen Hai Linh, Hung Lan, Nguyen Anh 9 v.v. Dong nhac cach mang cung co nhung nhac si Cong giao noi tieng nhu Nguyen Xuan Khoat, Đinh Ngoc Lien, Luong Ngoc Trac, Đo Minh. Ben canh đo lai co nhung nhac si sau nay cai sang Cong giao, noi bat la Van Phung, Vu Thanh An, To Hai, va Nguyen Van Ty. Theo nhac si Van Cao, gioi tri thuc va van nghe si the he ong "đa đuoc đao tao, nho đuc tin va am nhac Kito giao."
Tiep đo nguoi dan đuoc lam quen voi "nhac nha binh" qua cac đoi ken đong. Tang lop giau co o thanh thi đuoc tiep xuc voi nhac khieu vu, nhac co đien phuong Tay. Sang đau the ky XX, cac bai hat chau Au, My đuoc pho bien manh me o Viet Nam voi cac đia hat 78 vong roi qua nhung bo phim noi. Nhung thanh nien yeu am nhac thoi ky đo bat đau choi mandoline, ghita va ca vi cam, duong cam.

Thoi ky nay, mot so nhac si cai luong bat đau soan cac nhac pham, thuong đuoc goi la "bai Tay theo đieu ta". Nguoi tieu bieu cho so đo la nghe si cai luong Tu Choi, tuc Huynh Thu Trung. Ong đa viet cac bai Tieng nhan trong suong, Hoa duyen va soan loi Viet cho mot vai ca khuc chau Au thinh hanh khi đo đe su dung trong cac vo san khau nhu: Marinella trong vo Phu phang, Pouet Pouet trong Tieng noi trai tim, Tango mysterieux trong Đoa hoa rung, La Madelon trong Giot le chung tinh... Nghe si Bay Nhieu cung co mot nhac pham la Hoai tinh rat đuoc uu chuong.
Khong chi cac nghe si, trong gioi thanh nien yeu nhac cung co phong trao chuyen ngu cac bai hat cua Tino Rossi, Rina Ketty, Albert Prejean, Georges Milton... ma ho yeu thich. Nhung nghe si san khau nhu Ai Lien, Kim Thoa đa đuoc cac hang đia cua nguoi Phap nhu Odeon, Beka moi thu am cac bai ta theo đieu tay. Khoang thoi gian tu 1935 toi 1938, rat nhieu cac bai hat cua Phap nhu Marinella, C'est a Capri, Tant qu'il y aura des etoiles, Un jour loin de toi, Celle que j'aime eperdument, Les gars de la marine, L'Oncle de Pekin, Guitare d'amour, Creola, Signorina, Sous les ponts de Paris, Le plus beau tango du monde, Colombella... ma phan lon la sang tac cua nhac si nguoi Phap Vincent Scotto va cua My nhu Goodbye Hawaii, South of The Border... đa đuoc pho bien manh me voi loi ca tieng Viet, soan boi mot nha bao tre ten la Mai Lam va boi nhung tac gia vo danh khac. Ca si Tino Rossi đac biet đuoc gioi tre yeu thich, đa co nhung hoi Ai Tino đuoc thanh lap o Ha Noi, Hai Phong.
Tu giua thap nien 1930, nhieu nhom thanh nien yeu am nhac o Ha Noi đa tap trung cung sang tac. Van Chung, Le Yen, Doan Man, ba thanh vien cua nhom Tricea đa viet nhieu ca khuc nhu Be bang (1935), Nghe si hanh khuc (1936) cua Le Yen; Tieng sao chan trau (1935), Ben ho lieu (1936), Bong ai qua them (1937) cua Van Chung. Tai Hue, Nguyen Van Thuong viet ban Tren song Huong nam 1936. Le Thuong o Hai Phong cung co Xuan nam xua nam 1936.
Giai đoan tu 1935 toi 1938 đuoc nhac si Pham Duy goi la "thoi ky chuan bi cua Tan nhac Viet Nam".


Giai đoan 1938–1945 Nam 1938 đuoc coi la điem moc đanh dau su hinh thanh cua Tan nhac Viet Nam voi nhung buoi bieu dien va thuyet trinh cua nhac si Nguyen Van Tuyen tai Ha Noi.
Nhac si Nguyen Van Tuyen khi đo o Sai Gon, la nguoi Viet duy nhat tham gia hoi Hieu nhac (Philharmonique). Ong bat đau hat nhac Tay va đoat đuoc cam tinh cua bao chi va radio. Nam 1937, ong pho mot bai tho cua nguoi ban va viet thanh ca khuc đau tien cua minh. Nha tho Nguyen Van Con, khi đo lam viec cho đai Radio Indochine, co đua tho cho Nguyen Van Tuyen va giup ong soan loi ca. Nguyen Van Con con gioi thieu ong voi Thong đoc Nam Ky. Vien Thong đoc Nam Ky luc bay gio la Pages nghe ong hat va moi ong du lich sang Phap đe tiep tuc hoc nhac nhung Nguyen Van Tuyen tu choi vi ly do gia đinh. Nguoc lai ong lai đe nghi va đuoc thong đoc Pages tai tro cho đi mot vong Viet Nam ra Hue, Ha Noi, Hai Phong, Nam Đinh đe quang ba nhung bai nhac moi nay. Chinh Nguyen Van Con la nguoi đat ten cho loai nhac moi la "am nhac cai cach" (musique renovee).
Toi Ha Noi vao thang 3 nam 1938, Nguyen Van Tuyen noi chuyen tai Hoi Tri Tri. Nhung trong cuoc van đong cai cach, ong đa gap mot cu toa đong đao, on ao khong trat tu. Mot phan that bai buoi đo do giong noi đia phuong cua ong đuoc it nguoi hieu. Hon nua, co the nhieu thanh nien Ha Noi luc đo nhu đa cho viec ho hao cua ong la thua, vi bai hat cai cach đa co san o đay.
Tai hoi Tri Tri Hai Phong, Nguyen Van Tuyen đa may man hon. Tuy so khan gia chi đo 20 nguoi, nhung Nguyen Van Tuyen đa co nguoi thong cam. Trong buoi noi chuyen nay, mot vai nhac si cua Hai Phong cung trinh mot ban nhac moi cua mien Bac. Sau đo nhan ky hoi cua truong Nu hoc Hoai Đuc, Nguyen Van Tuyen con trinh bay tai rap chieu bong Palace mot lan nua. Lan nay cu toa rat tan thuong giong hat cua ong trong bai "Bong cuc vang".
Tiep đo to Ngay nay so 121 ra ngay 31 thang 7 nam 1938 cua Nhat Linh, mot to bao uy tin khi ay, cho đang nhung ban nhac đau tien "Binh minh" cua Nguyen Xuan Khoat loi ca cua The Lu, so 122 ra ngay 7 thang 8 nam 1938 đang bai "Mot kiep hoa" cua Nguyen Van Tuyen, roi Ban đan xuan cua Le Thuong, "Khuc yeu đuong" cua Tham Oanh, "Đam may hang", "Cam do" cua Pham Đang Hinh, "Đuong truong" cua Tran Quang Ngoc,...
Nhieu ca khuc sang tac tu truoc đuoc cac nhac si phat hanh. Tu đau 1939, cac ban nhac cua đuoc ban tai cac hieu sach. Tan nhac Viet Nam chinh thuc hinh thanh.


= Nhac tien chien =

Sau thanh cong cua nhac si Nguyen Van Tuyen va đuoc su ung ho cua bao chi, nhieu nhom nhac đuoc thanh lap va cac nhac si pho bien rong rai nhung tac pham cua minh. Va ngay tu thoi ky nay, nhieu nhac si tai nang đa ghi dau an voi cac nhac pham tru tinh lang man. Mot so thuat ngu đuoc dung đe chi nen tan nhac Viet Nam giai đoan nay, pho bien nhat la "nhac tien chien". Dong nhac tien chien con keo dai toi nam 1954 va ca sau 1954 o mien Nam.
Nhung bai hat cai cach nhanh chong đuoc gioi tre sinh vien, tri thuc ai mo đon nhan, tuy vay no cung gay nen nhieu y kien khac nhau. Cac tri thuc phong kien thi chi trich con gioi dan ngheo thi tho o. Voi phong cach tru tinh lang man, cac ca khuc tien chien co loi ca mang tinh van hoc cao. Ngoai cac ca khuc ve tinh yeu, chu đe lich su, yeu nuoc la nhung đe tai chinh cua nhac tien chien.


= Cac nhom nhac =
Vi nha cam quyen Phap khong cho mo lai truong day nhac Conservatoire francais d'Extreme-orient, nen truoc su phat trien cua phong trao am nhac cai cach, co hai to chuc đao tao nhac si ra đoi. Đo la Hoi Khuyen Nhac voi nguoi đung đau la Nguyen Van Giep va Nhac Đuong Hoc Xa cua Luu Quang Duyet.
Mat khac, co nhung thanh nien tu hoc nhac phuong Tay roi tap trung đe cung thao luan ve am nhac, voi nhung sinh hoat van nghe co tinh chat "salon". Trong so nay co hai nhom noi danh nhat la Tricea va nhom Myosotis.
Nhom Tricea đuoc thanh lap tu rat som voi ba thanh vien Le Yen, Van Chung va Doan Man. Ho đa co nhung sang tac tu truoc khi Nguyen Van Tuyen ra Ha Noi quang ba nhac cai cach. Nhom đa đe lai nhieu ca khuc gia tri nhu Van Chung voi Bong ai qua them, Le Yen voi Be bang, Ngua phi đuong xa, Xuan nghe si hanh khuc va thanh cong hon ca la Doan Man voi Biet ly, Huong co nhan.
Nhom Myosotis voi hai thanh vien chinh la Duong Thieu Tuoc va Tham Oanh. Myosotis co chu truong sang tac ro ret: Tham Oanh voi nhac theo am huong dan toc va Duong Thieu Tuoc voi nhung sang tac theo ngu nhac Tay Phuong. Giai đoan nay Myosotis rat nhieu nhung ve sau it đuoc nhac toi. Ton tai mot thoi gian, Myosotis khong con la mot nhom thuan nhat. Cac thanh vien chia tay, tiep tuc đi theo con đuong sang tac rieng. Duong Thieu Tuoc tiep tuc voi nhung ca khuc lang man va ghi dau an trong lich su tan nhac voi Ngoc lan, Đem tan ben Ngu, Tieng xua.
O Hai Phong, nam 1939, nhac si Hoang Quy thanh lap nhom Đong Vong. Đong Vong quy tu nhieu nhac si tai nang nhu Pham Ngu, Đo Nhuan, Luu Huu Phuoc, Van Cao, Canh Than, To Vu mo ra dong nhac hung voi Ben song Bach Đang, Nuoc non Lam Son, Tieng chim goi đan, Bong co lau, Nang tuoi, Chieu que cua Hoang Quy, Ve đong que cua Van Cao, Ngay xua cua To Vu. Rieng Hoang Quy con mot ca khuc tru tinh rat noi tieng la Co lang gieng.
Mot nhom khac cung chu truong nhac hung la Nhom Tong hoi Sinh vien cua Luu Huu Phuoc khoi đau trong nhom sinh vien o Ha Noi trong đo sinh vien mien Nam to ra nhieu kha nang van nghe. So voi Đong Vong, nhac cua Tong hoi Sinh vien mang tinh chinh tri nhieu hon. Nhom chu truong dung tan nhac trong viec đau tranh chinh tri chong Phap va Nhat. Luu Huu Phuoc đa viet nhieu ca khuc Tieng goi sinh vien, Hon tu si, Bach Đang giang, Ai Chi Lang, Hoi nghi Dien Hong, Hon song Gianh... va ve sau tro thanh mot trong nhung nhac si tieu bieu cua dong nhac đo.


= Cac nhac si đoc lap =
Ngoai cac nhom nhac, o mien Bac khi đo con nhieu nhac si đoc lap hoac trong nhung nhom nhac roi tach ra va ghi dau an rieng.
Nhac si Le Thuong la mot trong nhung nguoi co sang tac som nhat. Khi đo ong day hoc o Hai Phong va co tham gia cung Hoang Quy, Pham Ngu, Canh Than. Thoi ky nay, Le Thuong đa đe lai dau an voi cac truyen ca nhu Ban đan xuan, Nang Ha Tien, Mot ngay xanh, Thu tren đao Kinh Chau va đac biet bo ba ca khuc Hon vong phu, đuoc xem nhu mot nhac pham bat hu cua tan nhac. Ve sau Le Thuong di cu vao mien Nam, tiep tuc sang tac cac ca khuc the loai khac nhu thieu nhi, hai huoc. Bai Thang Cuoi cua ong tro thanh mot ca khuc thieu nhi rat quen thuoc.
O mien Bac, ngoai Ha Noi va Hai Phong, Nam Đinh cung la noi co nhieu nhac si sang tac tan nhac nhu Hoang Trong, Bui Cong Ky. Tieu bieu nhat cho cac nhac si Nam Đinh la Đang The Phong. Som roi Nam Đinh, Đang The Phong len Ha Noi va hoc du thinh tai truong Cao đang My thuat Đong Duong. Sau đo, đau nam 1941 ong vao mien Nam roi sang Nam Vang mo mot lop day nhac roi lai quay ve Ha Noi va mat o Nam Đinh vao nam 1942 khi 24 tuoi. Đang The Phong chi sang tac ba nhac pham va ca ba đeu noi tieng: Đem thu, Con thuyen khong ben, Giot mua thu. Đac biet voi hai nhac pham bat hu Con thuyen khong ben va Giot mua thu, Đang The Phong đuoc xem nhu mot trong nhung nhac si tien chien tieu bieu nhat.
Nhac si Van Cao o Hai Phong va cung tung tham gia nhom Đong Vong. Tu nam 16 tuoi, Van Cao đa co ca khuc đau tay la Buon tan thu rat đuoc uu chuong. Nam 1941, theo loi khuyen cua Pham Duy, Van Cao len Ha Noi. Thoi ky nay, ong đa viet nhung ca khuc vuot thoi gian nhu Thu co lieu, Suoi mo, Ben xuan va đac biet Truong Chi va Thien Thai. Tham gia Viet Minh, cuoi nam 1944, Van Cao viet Tien quan ca, ca khuc tro thanh bai hat chinh thuc cua Mat tran Viet Minh roi quoc ca cua Viet Nam Dan chu Cong hoa va quoc ca cua Viet Nam hien nay. Đen nam 1947, ong viet Truong ca Song Lo ca ngoi chien thang song Lo. Truong Chi, Thien Thai va Truong ca Song Lo cua Van Cao đuoc cong nhan nam trong so nhung ca khuc hay nhat cua Tan nhac Viet Nam.
Mot nhac si noi tieng khac o Ha Noi la Đoan Chuan. La mot nguoi say me Ha Uy cam, Đoan Chuan viet nhac va đe lai hon 10 ca khuc, hau het đeu noi ve mua thu, trong đo nhieu bai gia tri nhu Đuong ve Viet Bac, La đo muon chieu, Gui nguoi em gai... Nhac pham Vinh biet cua ong cung đuoc sang tac trong thoi gian đo, nhung đen cuoi thap nien 1990 moi cong bo va đuoc ca si Anh Tuyet the hien.
Nhieu ca khac cua cac nhac si khac cung ghi dau an cho giai đoan tien chien nhu Ngay ve, Mo hoa cua Hoang Giac, Giao đuong im bong cua Nguyen Thien To, Em đen tham anh mot chieu mua cua To Vu, Noi long cua Nguyen Van Khanh, Trach nguoi đi cua Đan Truong, Đem đong cua Nguyen Van Thuong, Ai ve song Tuong cua Van Giang, Trau cau cua Phan Huynh Đieu, Xuan va tuoi tre cua La Hoi, Da khuc cua Nguyen My Ca, Nho que huong cua Pham Ngu, Tinh que huong cua Viet Lang, Mau thoi gian cua Nguyen Xuan Khoat...
Vao thoi ky đau tien, Pham Duy voi vai tro ca si trong ganh hat Đuc Huy la mot trong nhung nguoi gop phan pho bien tan nhac. Ong la nguoi đau tien hat nhac cai cach tren đai Radio Indochine o Sai Gon vao nam 1944, moi tuan trinh bay 2 lan. Pham Duy co ca khuc đau tay Co hai mo nam 1942 pho tu tho Nguyen Binh. Sau đo, voi rat nhieu cac ca khuc, ong la mot trong nhung nhac si Viet Nam co suc sang tac manh me nhat va thuoc nhieu the loai.
Nhung giong ca khac cua tan nhac thoi ky đau co the ke toi Thuong Huyen, tai tu Ngoc Bao...


Giai đoan 1945–1954 Tu nam 1945, tan nhac Viet Nam bat đau co su phan tach. Đa so cac nhac si roi bo thu đo va nhung thanh pho lon đe tham gia khang chien. Nhung mot so van o lai trong vung kiem soat cua Phap hoac co nhung nhac si theo khang chien roi lai quay tro lai thanh pho.

Voi đe tai khang chien, o mien Bac, Pham Duy co Xuat quan, Chien si vo danh, Ben ni ben te, Đuong Lang Son, Viet Bac, Bong Lau rung xanh pha mau, Thanh nien Viet Nam, Nhac tuoi xanh, Đuong ve que, Ba me Gio Linh, Bao gio anh lay đuoc đon Tay..., Nho nguoi ra đi, Tieng hat tren song Lo, Đo Nhuan viet Du kich song Thao, Ao mua đong, Nho chien khu, Hoang Van co Ho keo phao, Van Chung viet Que toi giai phong, Le Yen viet Bo đoi ve lang, Nguyen Xuan Khoat viet Tieng chuong nha tho, Nguyen Đinh Phuc viet Binh ca, Chien si Song Lo, Nguyen Đinh Thi viet Nguoi Ha Noi, Nguyen Đuc Toan co Que em mien trung du... O mien Trung co Binh Tri Thien khoi lua cua Nguyen Van Thuong, Loi nguoi ra đi cua Tran Hoan, Đoan ve quoc quan, Co mot đan chim cua Phan Huynh Đieu, Du kich Ba To cua Duong Minh Vien... Con o mien Nam, mot lop nhac si tre hon nhu Hoang Viet voi Len ngan, Nhac rung, Nguyen Huu Tri voi Tieu đoan 307, Tran Kiet Tuong voi Anh Ba Hung, Con kenh xanh xanh cua Ngo Huynh, Tinh đong chi cua Minh Quoc. Mot đe tai sang tac moi nua cua cac nhac si la ca ngoi Ho Chi Minh va Đang Lao đong Viet Nam. Luu Huu Phuoc đa viet Chao mung Đang lao Đong Viet Nam, Luu Bach Thu viet Biet on Cu Ho. Tham gia khang chien, Van Cao đa sua loi Ben xuan thanh Đan chim Viet va viet Truong ca Song Lo, Ca ngoi Ho Chu tich. Nam 1949 Van Cao viet Tien ve Ha Noi. Nam 1951 Đo Minh sang tac Chao mung Đang Lao đong Viet Nam.
Cac ca khuc nay đanh dau su ra đoi thuc su cua nhac khang chien, hay "nhac đo". Tuy vay, ngay trong so nhung nhac si tren, nhieu nguoi van tiep tuc viet cac ca khuc lang man va đuoc cac chinh quyen tai mien Nam Viet Nam xep vao dong nhac tien chien nhu Ben cau bien gioi, Tieng đan toi, Cay đan bo quen cua Pham Duy, Son nu ca cua Tran Hoan, Du am cua Nguyen Van Ty, Nu cuoi son cuoc cua To Hai, Tinh que huong cua Viet Lang, Tinh nghe si, Thu quyen ru  cua Đoan Chuan.
O cac vung đo thi thuoc kiem soat cua Phap, nhung nhac si van sang tac nhac lang man nhu Van Giang voi Ai ve song Tuong, Lam Tuyen voi Tieng thoi gian, Van Phung voi Mo khuc tuong phung...Pham Đinh Chuong co tac pham Ly ruou mung, va Le Thuong viet Hon vong phu. Le Thuong khi vao mien Nam viet cac ban nhac hai huoc, trao phung Hoa binh 48, Lien Hop Quoc. O Ha Noi, nam 1947 Nguyen Đinh Thi viet ca khuc Nguoi Ha Noi.
Trong giai đoan nay, tai Phap trong nhung nam 1949 toi 1951, hang đia Oria đa thu mot so đia nhua 78 vong tieng hat cua cac ca si Hai Minh, Bich Thuan, Hoang Lan, Van Ly nhung ca khuc Hoi nghi Dien Hong cua Luu Huu Phuoc, Chien si vo danh cua Pham Duy, Tieng thuy duong, Hoa binh 48 cua Le Thuong, Trach nguoi đi cua Đan Truong...
Sau hoi nghi Viet Bac 1950, nen nghe thuat khang chien co buoc chuyen bien ro ret voi vu phe binh kich tho cua Hoang Cam va ca khuc Ben cau bien gioi cua Pham Duy vi "khong theo chu truong va đuong loi cua cach mang". Sau hoi nghi nay, nhieu nhac si phai thay đoi cach sang tac, hoac roi bo khang chien ve thanh, đien hinh nhat la Pham Duy - nhac si thanh cong nhat cua khang chien luc bay gio. Cung voi Pham Duy hang loat nhung ten tuoi noi bat nhu Ngoc Bich, Pham Đinh Chuong, Hoang Thi Tho... cung roi bo cach mang đe sau nay ve mien Nam tiep tuc hoat đong. Pham Duy tiep tuc sang tac cac nhac pham đam chat dan ca Bac Bo va thanh cong hon ca la Tinh ca nam 1952.
Trong Chien cuoc Đong – Xuan 1953–1954 va Chien dich Đien Bien Phu, ra đoi mot loat cac ca khuc đuoc pho bien rong rai nhu Qua mien Tay Bac cua Nguyen Thanh, Chien thang Đien Bien cua Đo Nhuan.


Giai đoan 1954–1975 Hiep đinh Geneve nam 1954 tam chia Viet Nam thanh hai vung tap trung quan su đe cho tong tuyen cu toan quoc nam 1956. Chinh quyen Quoc gia Viet Nam va Viet Nam Cong hoa tu choi thi hanh tong tuyen cu theo hiep đinh, hanh đong nay đa chia Viet Nam thanh Viet Nam Dan chu Cong hoa o mien Bac va Viet Nam Cong hoa o mien Nam.
Tai mien Bac, nhac khang chien tiep tuc va cung voi nhac dan ca, truyen thong, opera nhac kich va nhac giao huong la nhung the loai am nhac duy nhat đuoc phat tren đai phat thanh Viet Nam tu nam 1954 đen nam 1975 o mien Bac. Cac ca khuc nhac đo đe co vu tinh than chien đau cua chien si, phuc vu chien tranh, truyen đat nhung chinh sach cua nha nuoc, khuyen khich tinh yeu ly tuong cong san, cung co ca nhung bai hat tru tinh, the hien tinh yeu que huong đat nuoc hoac co vu lao đong, xay dung.
O mien Nam, voi su tu do, đa dang hon trong sang tac nghe thuat, cac nhac si đa viet cac ca khuc thuoc nhieu the loai. Dong nhac tien chien đam chat tho đuoc Cung Tien, Pham Đinh Chuong tiep tuc. Trong khi mot so ten tuoi lon thuoc the he truoc nhu Pham Duy, Pham Đinh Chuong van sang tac đeu đan va manh me, thi xuat hien them lop nhac si tre nhu Trinh Cong Son, Ngo Thuy Mien, Tu Cong Phung, Le Uyen Phuong, Vu Thanh An sang tac cac ban tinh ca moi. Dong "nhac vang" xuat hien voi cac ten tuoi tieu bieu Hoang Thi Tho, Truc Phuong, Lam Phuong, Nhat Truong. Van hoa Au My tran ngap mien Nam dan đen su hinh thanh dong nhac tre. Ben canh đo la cac phong trao Du ca va dong nhac phan chien, hai dong nhac đoi lap nhau ve y nghia, nhung lai co the cung luc co su tham gia cua nhung ten tuoi lon nhu Pham Duy, Trinh Cong Son.


= Mien Bac =

Tai mien Bac, Viet Nam Dan chu Cong hoa voi su lanh đao cua Đang Lao đong Viet Nam, tan nhac cung nhu đien anh, co nhiem vu chinh la co vu chien đau. Dong nhac Cach mang chiem vi tri đoc ton, cac nhac si lang man nhu Van Cao, Đoan Chuan it sang tac. Song song voi lop nhac si đau nhu Luu Huu Phuoc, Đo Nhuan, Luong Ngoc Trac, sau đo toi Doan Nho, To Hai, Ho Bac, Huy Thuc, Hoang Viet đa xuat hien mot so nhac si tre hon Trong Bang, Cao Viet Bach... Ca ca si tiep noi truyen thong cu, hat bang giong đep Bel canto.
Viec mot so nhac si đuoc gui đi hoc o cac nuoc xa hoi chu nghia nhu Lien Xo, Trung Quoc... va nhieu đoan ca mua chuyen nghiep cua cac quoc gia Lien Xo va Đong Au toi Ha Noi trinh dien đa tao nen su anh huong toi tan nhac Viet Nam. Nhung chu đe sang tac chinh cua cac nhac si mien Bac thoi ky nay la:

Ho Chi Minh
Ca ngoi hinh anh lanh tu đuoc the hien qua nhieu bai hat nhu Viet Bac nho Bac Ho cua Pham Tuyen, Ho Chi Minh đep nhat ten Nguoi cua Tran Kiet Tuong, Đoi dep Bac Ho cua Van An, Nho on Ho Chi Minh cua To Vu, Loi ca dang Bac cua Trong Loan, Trong cay lai nho đen Nguoi cua Đo Nhuan, Ca ngoi Ho chu tich cua Van Cao, Tinh Bac sang đoi ta cua Luu Huu Phuoc, Ky niem o que huong cua Hoang Van...

Phong canh va tam hon Viet Nam
Mot so ca khuc nhu Quang Binh que ta oi cua Hoang Van, Vam Co Đong cua Truong Quang Luc, Tay Nguyen bat khuat cua Van Ky, Bai ca Ha Noi cua Vu Thanh, Truong Son Đong, Truong Son Tay cua Hoang Hiep, Mot khuc tam tinh cua nguoi Ha Tinh cua Nguyen Van Ty, Nhung co gai đong bang song Cuu Long cua Huynh Tho, Co gai Sai Gon đi tai đan cua Lu Nhat Vu... Trong nhung nam 1960, mot so bai hat tru tinh, đien hinh la hai ca khuc cua Hoang Van (Nho va Khuc tam tinh nguoi thuy thu) đuoc đong đao thanh nien truyen ba hat nhung khong đuoc ung ho vi qua uy mi trong thoi chien.
Dan toc thieu so
Do hoan canh chien tranh, mot so nhac si co nhung tiep xuc voi cac dan toc thieu so va đa viet cac ca khuc nhu Tieng đan ta lu (Huy Thuc), Co giao Tay cam đan len đinh nui (Van Ky), Ban Meo đoi moi (Trinh Lai), Em la hoa Po Lang (Đuc Minh), Bong cay ko nia (Phan Huynh Đieu), Canh chim bao tin vui (Đam Thanh)...
Khang chien chong My, giai phong mien Nam
Tan nhac voi nhiem vu co vu chien đau, đay la đe tai chinh cua nhieu bai hat: Anh van hanh quan (Huy Du), Chao anh giai phong quan chao mua xuan đai thang, Khong cho chung no thoat, Bai ca giao thong van tai, Hai chi em, Noi trong len rung nui oi, Bai ca nguoi giao vien nhan dan, Tinh ca nguoi tho mo... (Hoang Van), Loi anh vong mai ngan nam (Vu Thanh), Bai ca nam tan (Nguyen Van Ty), La thu hau phuong (Pham Tuyen), Trai anh hung, gai đam đang (Đo Nhuan), Bai ca may ao (Xuan Hong), Moi buoc ta đi (Thuan Yen), Hanh khuc giai phong (Luu Nguyen Long Hung, tuc Luu Huu Phuoc), Giai phong mien Nam (Huynh Minh Sieng, tuc Luu Huu Phuoc)... trong đo bai Giai phong mien Nam đuoc dung lam bai hat chinh thuc cua Mat tran Dan toc Giai phong mien Nam Viet Nam tu nam 1960 toi nam 1975.
Anh hung: Biet on chi Vo Thi Sau, Nguyen Viet Xuan ca nuoc yeu thuong (Nguyen Đuc Toan), Be Van Đan song mai (Huy Du), Loi anh vong mai ngan nam (Vu Thanh), Bai ca anh Ho Giao (Nhat Lai), Nguoi chien si ay (Hoang Van)...
Nhung nam khang chien chong My, am nhac thieu nhi đa co mot đoi song phong phu, voi cac nhac si nhu: Pham Tuyen, Hoang Long, Hoang Lan, Phong Nha, Han Ngoc Bich, Van Dung, Hoang Van, Huy Du,...
The loai am nhac
Ngoai cac ca khuc pho thong, nhieu the loai khac cung đuoc cac nhac si the nghiem. Anh huong boi cac man hop xuong do cac đoan van nghe Lien Xo va Đong Au trinh dien o Ha Noi, mot so nhac si Viet Nam đa soan cac ca khuc cho nhieu be nhu nam 1955 co Ho đan go cua Đo Nhuan, Song cua Tung cua Doan Nho, Chien si bien phong cua Huy Thuc, nam 1956 va 1957 co Ta đa lon, Ho kien thiet cua Nguyen Xuan Khoat, Tieng chim cua Luu Cau, Tieng hat nguoi chien si bien thuy cua To Hai nam 1958..., Ho Bac sang tac Ca ngoi to quoc. Cac tac pham khi nhac viet ve mien Nam nhu Huy Du co Mien Nam que huong ta oi (1959), Nguyen Van Thuong voi Tro ve đat me... Hoang Van la nguoi cho ra đoi nhieu hop xuong: đai hop xuong voi dan nhac giao huong Hoi tuong, cac ban hop xuong Viet nam muon nam, Vuot nui..., cac ban hop xuong cho thieu nhi Hat duoi co bua liem...
Hoang Van cho ra đoi ban giao huong tho đau tien cua Viet Nam, Thanh đong To quoc vao nam 1960, Hoang Viet ban giao huong Que Huong, 4 chuong, vao nam 1965.
Mot so vo thanh xuong kich cung xuat hien: Vuot song Cai cua Nguyen Xuan Khoat viet nam 1955, Nguyen Van Troi cua Đam Linh theo loi tho Chu Đien nam 1965. Mot vai the loai nua la cac ca kich nho (nhu Tuc luy cua Luu Huu Phuoc), kich hat noi (Can nha mau hong ngoc, va Noi nho Mai Lan cua Hoang Van). Vo nhac kich đau tien cua Viet Nam Co Sao đuoc Đo Nhuan viet nam 1965. Nhac cua vo vu kich Chi Su đuoc Hoang Van hoan thanh nam 1968.
Su xuat hien cac bo phim đien anh cach mang cung dan toi nhieu ca khuc cho phim đuoc sang tac. Tac gia nhac phim đau tien la Nguyen Đinh Phuc voi phim Chung mot dong song va Lua trung tuyen. Tiep đo toi cac nhac si khac nhu Trong Bang voi Cu Chinh Lan, Bien lua, Hong Đang voi Ha Noi mua chim lam to, Hoang Van voi Con chim vanh khuyen, Khoi trang, Em be Ha Noi, Vi tuyen 17 ngay va đem, Moi tinh đau...


= Mien Nam =

Khac voi mien Bac, o mien Nam giai đoan 1954–1975, cac nghe si ve co ban đuoc tu do sang tac, ngoai tru cac nhac pham co vu chu nghia cong san hoac chong chinh quyen. Cung nhu đien anh, tan nhac o mien Nam thoi ky nay hinh thanh mot thi truong soi đong. Cac dong nhac tien chien, tinh khuc, nhac vang đeu co đong đao nguoi nghe va cac nghe si rieng. Dong nhac tien chien đuoc cac giong ca hang đau nhu Thai Thanh, Khanh Ly, Le Thu, Ha Thanh, Duy Trac tiep tuc. Khac voi giai đoan tien chien va khang chien, thoi gian nay chu yeu la cac giong ca tram, hat bang giong nguc, phu hop thi hieu bay gio. Nhac vang cua cac nhac si Hoang Thi Tho, Tran Thien Thanh, Truc Phuong, Lam Phuong đuoc cac ca si Duy Khanh, Nhat Truong, Che Linh, Thanh Thuy, Minh Hieu, Truc Mai, Hoang Oanh, Phuong Dung, Thanh Tuyen the hien. Cac tinh khuc moi cua Ngo Thuy Mien, Le Uyen Phuong, Tu Cong Phung, Vu Thanh An đuoc gioi tre đon nhan nong nhiet qua cac tieng hat Khanh Ly, Le Uyen, Le Thu. Mot so ca si, nhac si, ban nhac tre xuat hien đanh dau su ra đoi cua dong nhac tre nhu Elvis Phuong, Nguyen Trung Cang, Quoc Dung, Le Huu Ha. Cac bang nhac Son Ca, Truong Son, Shotguns... đuoc phat hanh đeu đan. Đay cung la giai đoan xuat hien nhieu trao luu am nhac giau anh huong đen the he sau, trong đo noi bat nhat la phong trao Du ca, phong trao Phan chien va phong trao Nhac tre.


 Dong nhac tien chien  Mot so nhac si di cu vao mien Nam nam 1954 nhu Hoang Trong, Van Phung... hoac tu truoc đo nhu Le Thuong, Pham Duy... va nhung nhac si tre hon nhu Pham Đinh Chuong, Cung Tien... đa tiep tuc dong nhac tien chien tai mien Nam.
Nhung nhac si nay trong khoang 1954 đen 1975 co nhung sang tac đa dang, trong đo nhieu ca khuc cua ho van đuoc xep chung vao dong nhac tien chien. Mot so tac pham noi tieng nhu Mong duoi hoa, Truong ca Hoi trung duong cua Pham Đinh Chuong, Huong xua cua Cung Tien. Nhung nhac pham tien chien thuong xuyen đuoc trinh dien va thu am boi nhung tieng hat hang đau nhu Khanh Ly, Thai Thanh, Le Thu, Duy Trac, Ha Thanh...


 Tinh khuc  Mot lop nhac si tre hon xuat hien voi cac ban tinh ca moi. Khac voi dong nhac tien chien thuong muon canh mua thu, mua... đe noi len tinh cam cua minh, nhung nhac si nay co cach the hien truc tiep hon nhu Vu Thanh An voi cac Bai khong ten, Le Uyen Phuong voi cac ca khuc...
Giai đoan nay, ben canh nhac si tien boi Pham Duy van sang tac đeu đan nhung ca khuc gia tri (Co hong, Tra lai em yeu, Mua thu chet...). Con xuat hien them nhung nhac si voi phong cach rieng.

Nam 1965, Vu Thanh An viet ca khuc đau tay Tinh khuc thu nhat, pho tho Nguyen Đinh Toan. Ngay tu ca khuc đau tien nay, Vu Thanh An đuoc noi danh. Tiep sau đo, ong viet mot loat Bai khong ten đuoc đanh so cung mot vai ca khuc co ten nhu Em đen tham anh đem 30. Nhung nhac pham cua Vu Thanh An đuoc yeu thich rong rai o mien Nam khi đo, thuong xuyen đuoc nghe thay trong cac quan ca phe, tren song đai phat thanh, trong cac bang nhac.
Ngo Thuy Mien bat đau voi Chieu nay khong co em đuoc viet nam 1963, nhung đen voi cong chung vao nam 1965. Tiep theo, ong pho nhac cho mot so bai tho cua thi si Nguyen Sa va gianh đuoc thanh cong ruc ro. Cac ca khuc Niem khuc cuoi, Mat biec, Ao lua Ha Đong đa ghi dau an cua Ngo Thuy Mien trong thoi ky đo. Nam 1974, Ngo Thuy Mien thuc hien bang nhac đau tay Tinh ca Ngo Thuy Mien gom 17 tinh khuc đa đuoc viet trong khoang thoi gian 1965 toi 1972. Voi su gop mat cua cac ca si danh tieng Khanh Ly, Duy Trac, Thai Thanh, Le Thu, Thanh Lan... va nhac si hoa am Van Phung, cuon bang tao đuoc thanh cong ruc ro.
Tu Đa Lat, đoi nghe si Le Uyen va Phuong xuat hien mang đen cho tan nhac nhung sac thai moi voi cac ca khuc khac khoai, nong nan. Bat đau tu nhac pham đau tay Buon đen bao gio viet nam 1960 tai Pleiku, Le Uyen Phuong voi nhung Bai ca hanh ngo, Con nang tren đoi, Da khuc cho tinh nhan, Loi goi chan may, Vung lay cua chung ta... đuoc gioi tre nong nhiet đon nhan.
Mot guong mat noi danh nua cua dong nhac nay la nhac si Tu Cong Phung. Khoi su tu ca khuc đau tay Bay gio thang may, cac nhac pham tiep theo cua Tu Cong Phung đeu mang khong khi mang mac nhu Loi cuoi, Tren ngon tinh sau, Mua xuan tren đinh binh yen, Giot le cho ngan sau, Mat le cho nguoi... Đac biet sau 1975 o hai ngoai, cac ca khuc cua Tu Cong Phung con đuoc biet đen nhieu hon qua giong ca Tuan Ngoc trinh bay rat thanh cong.
Mot so nhac si khac cung viet cac tinh khuc noi tieng rat đuoc ua chuong vao thoi gian nay nhu Hoang Nguyen voi Ai len xu hoa đao, Cho nguoi tinh lo, Quoc Dung voi Đuong xua, Con gio thoang, Nguyen Anh 9 voi Khong, Buon oi xin chao mi, Van Phung voi Yeu, Tinh; Khanh Bang voi Sau đong, Vong ngay xanh; Y Van voi Buon, Thoi, Ao anh, Anh Bang voi Khuc Thuy du, Noi long nguoi đi; Tran Trinh voi Le đa; Nguyen Van Đong voi Chieu mua bien gioi, Khuc tinh ca hang hang lop lop; Pham Trong Cau, hoc o Paris, cung đa viet Mua thu khong tro lai...
Pham Đinh Chuong cung co Nua hon thuong đau pho tu tho Thanh Tam Tuyen rat noi tieng, hay Nguoi đi qua đoi toi pho tho Tran Da Tu. Le Trong Nguyen noi danh voi Chieu ben giao đuong, La roi ben them va đac biet Nang chieu, ca khuc con đuoc biet đen o Hong Kong, Đai Loan va Nhat Ban. Hoang Trong thanh cong voi cac bai hat theo đieu tango Ngo ngang, Lanh lung, Tien buoc sang ngang.


 Nhac vang  Ben canh cac tinh khuc, dong nhac vang cung đac biet pho bien. Voi cac bai hat giai đieu nhe nhang, đon gian, dong nhac nay đa thu hut mot so luong lon khan gia binh dan. Trong hoi ky cua minh, Pham Duy viet: "Đau thap nien 70 la luc Nhac Viet, trong pham vi ca khuc, phat trien đen tot đo. Co su thanh cong cua nhung bai hat thong thuong va chi đuoc coi la nhac thuong pham - menh danh la nhac vang - voi nhung tinh cam de dai phu hop voi tuoi choai choai, voi em gai hau phuong va linh đa tinh, tuy khong đuoc coi trong nhung lai rat can thiet cho vai tang lop xa hoi trong thoi chien."

Tu truoc 1963, cac nhac si Hoang Thi Tho, Lam Phuong đa soan cac ban nhu Gao trang trang thanh, Chieu hanh quan... Nhung phai toi sau 1963, khi nen Đe Nhi Cong hoa Viet Nam bat đau thi cac bai hat ve Tinh va Linh moi tro nen thuc su pho bien. Đay cung la hai đe tai chu yeu cua nhac vang.
Hoang Thi Tho la mot nhac si thanh cong trong nhieu linh vuc. Ong tung la truong đoan nghe thuat cua Viet Nam Cong hoa đi trinh dien o mot so nuoc. Hoang Thi Tho cung tung tham gia san xuat đien anh voi phim Nguoi co đon noi ve đe tai am nhac. Tren linh vuc sang tac ong viet nhieu ban voi am huong dan toc nhu Trang rung xuong cau, Ruoc tinh ve que huong, Tinh ca tren lua, Đam cuoi tren đuong que, cac ban tinh cam nhu Chuyen tinh nguoi trinh nu ten Thi, Đuong xua loi cu... Ong con soan mot vai vo kich hat Co gai đien, A đao say.
Lam Phuong đuoc biet toi voi cac ban nhac tinh Bai tango cho em, Em la tat ca, Tinh bo vo... hoac cac bai chu đe khac nhu Đoan nguoi lu thu, Cho em quen tuoi ngoc, Kiep ngheo, Chuyen đo vy tuyen...

Hoai Linh la mot nhac si nhac vang tieu bieu voi cac ca khuc ve tinh yeu đoi lua nhu Ve đau mai toc nguoi thuong, Can nha mau tim va đe tai ve nguoi linh... La thu tran the, Nhip cau tri am, Tam neo đuong thanh. Ong đuoc biet đen la nguoi viet loi nhac hay nhat truoc nam 1975
Cac ca khuc voi chu đe Linh, nguoi tieu bieu nhat la Tran Thien Thanh. Von cung la mot ca si voi nghe danh Nhat Truong, ong đa sang tac va tu trinh dien nhieu bai hat ve hinh anh nguoi linh Viet Nam Cong hoa: Bien man, Chieu tren pha Tam Giang, Hoa trinh nu, Ta tu trong đem, Rung la thap, Nguoi o lai Charlie, Tam su nguoi linh tre, Mua xuan la kho, Tinh thu cua linh... Mot so ca khuc khac cua ong cung rat pho bien nhu Chiec ao ba ba, Khi nguoi yeu toi khoc, Gap nhau lam ngo, Mua đong cua anh. Mot tac gia viet ve linh khac la Truc Phuong, tac gia cua Đo chieu, Ke o mien xa, Tau đem nam cu, Tren bon vung chien thuat... va Ai cho toi tinh yeu, Đoi mat nguoi xua, Thoi đoi, Mua nua đem, Tinh tham duyen que...
Nhung ban nhac tinh bi luy con co Chau Ky voi Giot le đai trang, Đuoc tin em lay chong, Sao chua thay hoi am, Con đuong xua em đi. Mot vai ban khac rat noi danh nhu Nguoi yeu co đon cua Đai Phuong Trang, . Ngoai ra con mot so ca khuc nhu Phien gac đem xuan cua Nguyen Van Đong, Nguoi yeu cua linh cua Anh Chuong, Sang ngang cua Đo Le, Can nha ngoai o cua Anh Bang...
Giong ca tieu bieu cua nhac vang, đau tien co the ke đen Duy Khanh. Tiep theo la ca si Nhat Truong va đen ca si Che Linh, cung la tac gia cua ca khuc Đem buon tinh le. Cac giong ca nu co Thanh Thuy, Minh Hieu, Truc Mai, Hoang Oanh, Phuong Dung, Thanh Tuyen, Giao Linh. Cung voi cac nhac si, cac ca si nay cung gop phan đinh hinh dong nhac vang voi cach hat khac han cac ca si cua nhac tien chien hay tinh khuc 1954-1975.


 Nhac tre  Vao cuoi thap nien 1950, nhac kich đong chau Au va My bat đau tham nhap thi truong mien Nam. Mot so thanh nien thuoc tang lop tu san, cac hoc sinh hoc theo chuong trinh cua Phap thuong nghe cac ca khuc cua My va Phap. Nhung phai toi khoang thoi gian 1963-1965 thi phong trao nghe cac ca khuc phuong Tay nay moi thuc su banh truong qua cac buoi to chuc khieu vu tai gia. Cac danh ca cua My nhu Paul Anka, Elvis Presley, The Platters... cua Anh nhu Cliff Richard, The Shadows, The Beatles, The Rolling Stones... cua Phap nhu Johnny Halliday, Sylvie Vartan, Francoise Hardy, Christophe, Dalida... tro thanh than tuong cua gioi tre Sai Gon.

Đau nhung nam 1960 thi nhac tre tro thanh mot hien tuong cua am nhac Viet Nam. Nhung ban nhac tre kich đong nhu C.B.C., The Dreamers, The Uptight, The Blue Jets, The Spotlights (sau đoi thanh Strawberry Four voi Tung Giang, Đuc Huy, Tuan Ngoc va Billy Shane) va mot so ca si Viet thich kem theo ten ngoai quoc ben canh ten Viet nhu Elvis Phuong, Pauline Ngoc, Prosper Thang, Julie Quang, Carol Kim... noi danh voi cac ban nhac ngoai quoc hat bang loi Anh hoac Phap. Nhung hop đem My ngay cang nhieu tu nam 1968 khuyen khich nhieu ca si hat nhac My. Nhieu ban nhac ngoai quoc noi tieng đuoc cac nhac si Pham Duy, Quoc Dung, Nam Loc, Tung Giang, Truong Hai... đat loi Viet.
Khong chi dung lai o viec hat nhac ngoai quoc, nhieu nhac si tu sang tac cac ban nhac kich đong. Mot trong nhung nguoi đau tien co the ke toi la Khanh Bang voi Sau đong, Co nho đem nao, Tieng mua roi. Cac nhac si khac nhu Quoc Dung, Nguyen Trung Cang, Le Huu Ha cung la nhung nguoi đau tien Viet hoa the loai nhac nay.
Quoc Dung, voi nhieu ca khuc noi tieng, cung voi Thanh Mai tao thanh mot đoi song ca đuoc nhieu men mo. Ban Phuong Hoang cua Nguyen Trung Cang, Le Huu Ha va ca si Elvis Phuong tro thanh mot trong nhung ban nhac thanh cong nhat cua Sai Gon giai đoan đo.
Toi nam 1971, đai hoi nhac tre đau tien đuoc to chuc tai san Hoa Lu do Truong Ky, Tung Giang va Nam Loc to chuc. Su thanh cong cua đai hoi nhac tre đau tien o Sai Gon đa đay manh nhac tre len cao đo. Tiep theo đo nhieu đai nhac hoi khac đuoc tiep tuc đuoc to chuc: nam 1971 tai truong trung hoc Taberd voi hon 10.000 nguoi nghe, nam 1974 tai so thu voi tren 20.000 khan gia.
Cho toi sau 1975, nhieu ban nhac nuoc ngoai van an khach trong cong đong nguoi Viet o hai ngoai. Mot vai ca khuc con đuoc cac ca si tre trong nuoc hat, nhu Bang bang do Pham Duy đat loi Viet đuoc My Tam hat lai vao nhung nam đau thap nien 2000. Nhac Jazz/Blues đa thinh hanh tai mien Nam khi đo.


 Nhac phan chien  Khi cuoc chien tranh Viet Nam ngay cang lan rong, o mien Nam, khong chi co cac nhac si sang tac cac bai hat ca ngoi nguoi linh Viet Nam Cong hoa ma con xuat hien nhieu ca khuc phan chien. Nguoi khoi đong cho dong nhac nay la Pham Duy va đuoc noi tiep mot cach manh me boi Trinh Cong Son cung nhieu nhac si tre khac.
Pham Duy bat đau hoi huong sang tac nhac phan đoi cuoc chien tranh tu nhung bai hat pho tho nhu Ky vat cho em, Chuyen hai nguoi linh, Khi toi ve, Tinh khuc tren chien truong toi te, Tham goi ten nhau tren chien truong toi te, Tuong nhu con nguoi yeu... Trong đo ca khuc Ky vat cho em pho tu tho Linh Phuong tro nen rat noi tieng, đuoc cac danh ca cua Sai Gon khi đo nhu Thai Thanh, Le Thu, Khanh Ly hat thuong xuyen tai cac phong tra, vu truong gay nen cac tac đong manh me toi khan gia, ca khuc nay bi cam đoan boi chinh quyen vi noi dung noi len mat trai bi đat cua cuoc chien.
Nam 1965, tap chi Giu thom que Me ra đoi nhu mot tieng noi cua hoi Phat giao do Nhat Hanh dan đau, cho đang nhieu tac pham ung ho Phat giao va hoa binh, trong đo đang chu y la nhung bai Tam ca cua Pham Duy, mang noi dung phan đoi chien tranh, đe cao su hoa giai, mot cach manh me va tich cuc. 10 bai Tam ca cua Pham Duy lien tuc đuoc đang tren tap chi nay, keo theo mot lan song hat Tam ca cung nhu nhac phan chien o gioi thanh nien thanh thi va goi nguon cam hung đen nhieu nhac si khac sang tac loai nhac chong chien.

Bat đau tu khoang nam 1966, nhung nhac pham cua Trinh Cong Son bat đau chuyen sang xu huong phan chien, voi loi ca manh bao, y nghia truc tiep, giai đieu đon gian, qua tieng hat Khanh Ly, đa đanh trung tam ly chan ghet chien tranh, mong muon hoa binh cua nhieu tang lop nguoi thanh thi. Nam 1968, sau su kien Tet Mau Than, Trinh Cong Son tung ra tap nhac Kinh Viet Nam. Nam 1969, Trinh Cong Son cho ra tiep tap Ta phai thay mat troi, roi sau đo la Ca khuc da vang. Voi cac ca khuc Noi vong tay lon, Bai ca danh cho nhung xac nguoi, Gia tai cua me... Trinh Cong Son keu goi moi nguoi ngung chien tranh, neu len mot hinh anh Viet Nam đau thuong vi cuoc chien.
Song song voi nhac phan chien cua Pham Duy va Trinh Cong Son, sau Tet Mau Than nam 1968, mam mong chong đoi chinh quyen Nguyen Van Thieu bat đau nay no o cac truong đai hoc tai Sai Gon. Nhac si Mien Đuc Thang đa sang tac cac ca khuc nhu Hat tu canh đong hoang, Lon mai khong ngung. Phong trao hoc sinh va sinh vien xuong đuong xuat hien cung voi Hat cho đong bao toi nghe, voi hai nhac si tieu bieu la Tran Long An va Ton That Lap. Nam 1971, mot tap nhac khac xuat hien la Hat cung đong bao ta. Nhung bai hat xuong đuong đuoc gioi sinh vien hoc sinh hat nhieu nhat luc đo la: Suc manh nhan dan cua Truong Quoc Khanh, Tinh nghia Bac Nam cua Nguyen Van Sanh, Day ma đi cua Ton That Lap... Pham The My cung viet Hoa van no tren đuong que huong, Thuong qua Viet Nam.
Le Huu Ha cung la mot nguoi co nhieu sang tac trong phong trao phan đoi chien tranh tieu bieu la bai hat Hay nhin xuong chan...


 Phong trao du ca  Nam 1966, hai nhac si Nguyen Đuc Quang va Đinh Gia Lap thanh lap phong trao Du ca, voi su ung ho tich cuc cua nhac si giau anh huong nhat luc đo la Pham Duy, tro thanh mot đoan the hoat đong ve van hoa va van nghe phuc vu cong đong, xuat hien cung luc voi phong trao lam cong tac xa hoi cua sinh vien, hoc sinh. Chu tich phong trao tu 1967 la duoc si Hoang Ngoc Tue va đen nam 1972 đuoc thay the boi Đo Ngoc Yen. Truong xuong Du ca do nhac si Nguyen Đuc Quang đieu hanh, đen nam 1972 đuoc thay the boi Ngo Manh Thu. Phong trao đuoc Bo Quoc gia Giao duc va Thanh nien Viet Nam Cong hoa cong nhan chinh thuc va cap giay phep hoat đong tren toan quoc ke tu ngay 24 thang 1 nam 1969.

Du ca quy tu kha nhieu cac nhac si ten tuoi, cung nhu nhieu nhac si tre xuat phat tu phong trao: Pham Duy, Nguyen Đuc Quang, Tram Tu Thieng, Anh Viet Thu, Tran Tu, Nguyen Quyet Thang...
Du ca ra đoi đung luc moi nguoi đang đoi hoi mot nen van nghe song đong, thuc tinh va moi la. Nhung loai nhac ma phong trao du ca thuong su dung la Thanh nien ca, Thieu nhi ca, Sinh hoat ca, Nhan thuc ca, Su ca, Dan ca, nhung bai hat ca ngoi tinh yeu con nguoi va than phan que huong. Nhieu bai hat cua du ca đa tro nen quen thuoc nhu Viet Nam, Viet Nam (Pham Duy), Viet Nam que huong ngao nghe, Xin chon noi nay lam que huong (Nguyen Đuc Quang), Hat tu tim, hat bang hoi tho (Nguyen Quyet Thang), Anh se ve (Nguyen Huu Nghia – tho Kinh Kha).
Nhung ca khuc trong phong trao du ca co muc đich keu goi thanh nien hay tu hao, tin tuong va hy vong noi tuong lai. Truoc nam 1975, phong trao du ca co tac dung sau manh đoi voi gioi tre qua cac đoan, toan ca nhu Con Sao Hue, Du ca Ao Nau, Du ca Long me, Du ca Trung Duong... Ho trinh dien o khap noi mien Nam khi đo, trong truong hoc, ngoai san co, tren san khau, trong cac đoan the ban, huong đao, hay Thanh sinh cong, Gia đinh Phat tu.
Du ca cung đa phat hanh mot so tuyen tap nhac nhu: Tuyen tap Du ca 1, Du ca 2, Du ca 3, Nhung bai ca khai pha, Ta đi tren dong lich su, Nhung đieu trong thay, Nhung khuon mat Du ca, Hat cho nhung nguoi song sot, Anh hung ca, Sinh hoat ca.


 Cac nhac si khac  Trong thoi ky tu 1954 đen 1975, Pham Duy van la mot trong nhung nhac si co suc sang tac manh me nhat va cac ca khuc cua ong cung thuoc nhieu the loai. Tiep tuc nhung ca khuc "dan ca moi", Pham Duy con sang tac nhieu tinh khuc nhu Nghin trung xa cach, Tra lai em yeu, Con đuong tinh ta đi, Nha Trang ngay ve, Co hong, Mua thu chet, Nuoc mat mua thu... Ong con co cac bai hat Be ca danh cho thieu nhi: Ong trang xuong choi, Chu be bat đuoc con cong, Thang Bom, Be bat de, Đua be đen truong, Đot la tren san
Cac truong ca Con đuong cai quan, Me Viet Nam cung đuoc Pham Duy viet trong thoi ky nay. Ngoai ra co the ke đen Đao ca, Tam ca... Trong cac phong trao Nhac tre, Du ca, Nhac phan chien Pham Duy đeu co tham gia voi nhieu ca khuc.
Trinh Cong Son, ngoai cac ca khuc phan chien, ong la tac gia cua rat nhieu tinh khuc, giup ong tro thanh mot trong nhung nhac si noi tieng nhat cua thoi ky đo va ca sau nay. Tu sang tac đuoc coi la đau tay Uot mi xuat ban nam 1959, Trinh Cong Son tiep tuc thanh cong voi Diem xua, Tuoi đa buon, Tinh xa, Tinh nho... Cung voi tieng hat Khanh Ly, cac ban tinh ca cua Trinh Cong Son đa chinh phuc gioi thanh nien mien Nam khi đo, tro thanh mot hien tuong cua tan nhac.
Mot điem khac biet giua am nhac mien Bac va mien Nam khi đo la trong khi o mien Bac, cac ca khuc chi đuoc phat tren đai phat thanh, qua cac buoi bieu dien cua nhung đoi van cong... thi tai mien Nam, am nhac hinh thanh mot thi truong soi đong voi nhieu hang bang đia. Cac ca khuc đuoc phat tren song phat thanh, truyen hinh, đuoc trinh dien tai cac vu truong, phong tra va cac đai nhac hoi.
Nhung nguoi đi đau trong viec san xuat bang đia co the ke đen Pham Manh Cuong, Nguyen Van Đong, Tung Giang... Nhung bang nhac Son ca, Truong Son, Nha ca, Nhac tre, Shotguns, Song nhac... đuoc phat hanh đeu đan. Voi loi nhuan tu cac bang nhac, tap nhac, cac nhac si noi tieng co đuoc thu nhap rat cao.
Phong tra va vu truong la hai điem trinh dien pho bien cua Sai Gon giai đoan đo. Nhung phong tra nhu Đem Mau Hong, Queen Bee... la điem yeu thich cua nhieu khan gia nghe nhac.


Giai đoan sau 1975 Nen tan nhac Viet Nam co nhieu thay đoi thang tram. Đe xay dung chu nghia xa hoi, Viet Nam đa tien hanh cuoc cach mang van hoa tu tuong va đau tranh cai tao cong thuong nghiep, cai cach ruong đat.


= Giai đoan 1975–1996 =


 Trong nuoc  Trong nuoc, cac dong nhac vang bi cam hoan toan vi khong phu hop voi chu truong. Cac ca si nhac vang đuoc khuyen khich chuyen sang hat nhac truyen thong cach mang (nhac đo), cac bai hat lac quan. Nhieu ca si va nhac si Viet Nam phai vuot bien sang đinh cu tai Hoa Ky va nhieu quoc gia khac. Nhieu bai hat tien chien va tinh ca bi han che luu hanh. Cuoc chien tranh bien gioi Tay Nam va cuoc chien tranh bien gioi phia Bac no ra. Tuy nhien, dong nhac que huong mang mau sac lac quan van đuoc khuyen khich. Mot so nhac si nhac vang chuyen sang sang tac nhac que huong, nhu Tran Thien Thanh voi Chiec ao ba ba, Truc Phuong voi Chin dong song ho hen, To Thanh Tung voi Tinh cay va đat, cac sang tac cua Thanh Son.

Đe tai sang tac chu yeu trong giai đoan nay la:

Ca ngoi lanh tu Ho Chi Minh: co cac bai hat tieu bieu nhu: Vieng lang Bac (Hoang Hiep), Mien Nam nho mai on nguoi (Luu Cau), Loi Bac dan truoc luc đi xa (Tran Hoan),...
Ca ngoi Đang: Huyen dieu, Đang đa cho ta mot mua xuan...
Ca ngoi chien cong lay lung cua cuoc khang chien nhu: Dang đung Ben Tre, 40 the ky cung ra tran, To quoc yeu thuong,...
Tinh yeu que huong đat nuoc va tinh yeu lua đoi: Que huong (Giap Van Thach; pho tho Đo Trung Quan), Đat nuoc loi ru (Van Thanh Nho), Mua xuan tren Thanh pho Ho Chi Minh (Xuan Hong), Huyen thoai Me (Trinh Cong Son), Bai ca khong quen (Pham Minh Tuan), Thuyen va bien (Phan Huynh Đieu), Gui em chiec non bai tho (Le Viet Hoa), Giai đieu To quoc (Tran Tien), Tinh ca Tay Nguyen, Bai ca xay dung, bon bai Hat ru (Hoang Van)...
Ca ngoi va phat đong cac phong trao lao đong tap the nhu thanh nien xung phong: Đem rung Đac Min (Nguyen Đuc Trung), Em o nong truong anh ra bien gioi (Trinh Cong Son), Huyen thoai Ho nui Coc (Pho Đuc Phuong), Tuoi tre song Đa lam ra anh sang, Tinh ca Vung Tau, Buoi sang tren cao nguyen,... (Hoang Van), Tri An am vang mua xuan, Tau anh qua nui, Đem thanh pho đay sao, Nguoi đi xay ho Ke Go, Mua xuan tu nhung gieng dau...
Cac nhac si tieu bieu trong giai đoan nay la: Diep Minh Tuyen, Tran Long An, The Hien, Nguyen Nam, Nguyen Van Hien, An Thuyen, Pho Đuc Phuong, Phong Nha, Tran Tien...
Đac biet ca si kiem nhac si Tran Tien chiu anh huong cua Phong trao Du ca truoc nam 1975 nen đa co nhieu sang tac moi la thoi bay gio nen đuoc cong chung yeu nhac đon nhan voi cac ca khuc: Mat Troi be con, Tuy hung ly qua cau, Tam biet chim en...
Cac ca si thanh danh nhu: Cam Van, Bao Yen, Nha Phuong, Quang Ly, Tuan Phong, Cao Minh, The Hien, Tran Tien...
Phong trao van nghe quan chung phat trien manh me. Hoi Am nhac Viet Nam đuoc thanh lap. Hang nam đeu to chuc nhieu chuyen du khao hoi trai sang tac theo nhung chu đe do nha nuoc đat hang.
Cac truong am nhac, van hoa nghe thuat đuoc quan tam thanh lap, tuy nhien chi moi dung lai o quy mo day dong nhac thinh phong co đien va am nhac tuyen truyen.
Nhieu van nghe si co co hoi giao luu hoc tap tai Lien Xo (Nga) đa du nhap nhieu ban nhac Lien Xo đuoc hat bang tieng Nga hoac dich ra loi Viet: Mot trieu đoa hoa hong (Cam Van trinh bay), Chieu hai cang, Đoi bo, Chieu ngoai o Moskva, Cay thuy duong.
Sau Đai hoi Đang lan VI đe ra chu truong đoi moi tu duy, xoa bao cap, van hoa nghe thuat đuoc coi mo. Đai Truyen hinh Thanh pho Ho Chi Minh (HTV) đa to chuc cac cuoc thi tieng hat truyen hinh tao co hoi cho nhieu ca si tre thanh danh nhu: Nhu Quynh, Nhu Hao, Thanh Thuy, Ta Minh Tam...
Hoi thi tieng hat Hoa Phuong Đo danh cho lua tuoi hoc sinh.
Tai mien Nam, nhieu bai hat tu cac nuoc phuong Tay đuoc cac ca si trinh bay loi ngoai ngu va loi Viet (do Khuc Lan dich): Tinh cha (Phuong Thao)... Đac biet la phong trao hat nhac Hoa loi Viet voi cac ca si: Minh Thuan, Nhat Hao, Tu Chau, Lam Truong...
Nhac chiu anh huong cua ca tru đuoc cho phep.
Nhac tinh ca (con goi la nhac sen do đa so viet theo đieu Bolero va co giai đieu buon voi noi dung chu yeu la mo ta tam trang that tinh) đuoc tiep tuc phat trien voi cac nhac si nhu: Vinh Su, Han Chau... voi cac giong ca: Đinh Van, Ngoc Son, Che Thanh, Thuy Duong...
Nhieu Trung tam bang nhac đuoc thanh lap nhu: Ben Thanh Audio, Sai Gon Audio, Kim Loi Studio...


 Hai ngoai  Cac nhac si cua Sai Gon sau 1975 đinh cu tai nuoc ngoai van tiep tuc sang tac va cung voi nhung nhac si tre hon đa tao nen dong nhac hai ngoai. 

Tai hai ngoai cung xuat hien nhieu trung tam phat hanh bang đia nhac nhu: ASIA, Thuy Nga, Van Son, Lang Van, Giang Ngoc, Nguoi Đep Binh Duong, Thuy Anh... Tuy nhien, nhung ca khuc đuoc trinh dien trong cac chuong trinh đai nhac hoi cua cac trung tam nay thuong thu hep trong pham vi nhac pho thong, nhac tre chieu theo thi hieu. Cac nhac si đoc lap khong thuoc cac trung tam tren hoac thuoc dong nhac khac, rat kho va thieu đieu kien đe pho bien sang tac cua minh trong cong đong nguoi Viet hai ngoai. 
Nhung nhac si ten tuoi đau tien roi Viet Nam khoang cuoi nam 1975. Trong nhung nam đau, mot chu đe sang tac chinh cua ho la noi nho que huong va Sai Gon nhu Nam Loc voi Sai Gon oi! Vinh biet, Khi xa Sai Gon cua Le Uyen Phuong, Đem nho ve Sai gon cua Tram Tu Thieng... Chu đe than phan luu vong cung đuoc noi đen voi Ti nan ca cua Pham Duy, Nguoi di tan buon cua Nam Loc, Ai tro ve xu Viet cua Phan Van Hung, Mot chut qua cho que huong cua Viet Dung... Mot chu đe pho bien nua la "phuc quoc khang chien" noi len mong muon đuoc quay tro lai mien Nam cua ca si Nguyet Anh.
Tu khoang đau thap ky 1980, mot so nhac si sau thoi gian cai tao tai Viet Nam ra đinh cu o nuoc ngoai. Ho viet nhieu ca khuc ta lai thoi gian cai tao o Viet Nam nhu Ha Thuc Sinh voi tap Tieng hat tui nhuc nam 1982, Chau Đinh An voi Nhung loi ca thep nam 1982... Pham Duy cung sang tac 20 bai lay tua la Nguc ca pho tu tho cua Nguyen Chi Thien trong tap tho Tieng vong tu đay vuc


= Giai đoan 1996 đen nay =


 Hai ngoai  Đen giua thap nien 1980, sau khi Nha nuoc Viet Nam thuc hien chinh sach Đoi moi, cac nhac si bat đau bo chu đe "phuc quoc khang chien" quay lai viet cac ban tinh ca. O giai đoan nay, nhung nhac si tieu bieu co the ke đen Đuc Huy (Va con tim đa vui tro lai, Đung xa em đem nay), Tran Quang Nam (Muoi nam tinh cu), Hoang Thanh Tam voi (Thang sau troi mua), Truc Ho (Trai tim mua đong), Ngoc Trong (Buon vuong mau ao), Trinh Nam Son (Di vang, Quen đi tinh yeu cu),... Ngo Thuy Mien tai hai ngoai cung co nhieu sang tac, trong đo noi tieng hon ca la Rieng mot goc troi viet nam 1997. Ke tu khi trong nuoc đoi moi, cac ca si & nhac si o hai ngoai đuoc ve nuoc bieu dien đa tao nen su giao thoa (trao đoi nghe thuat) ve am nhac giua trong va ngoai nuoc, co nhieu ca khuc trong nuoc đuoc cac ca si hai ngoai bieu dien rat thanh cong va nguoc lai. Nhieu ca si tre noi danh nhu: Luu Bich, Nhu Quynh, Quang Le, Tran Thai Hoa, Ngoc Ha,... Tuy nhien phan nhieu ca khuc hai ngoai van la nhac ngoai quoc (loi Viet)


 Trong nuoc  Trong nuoc van tiep tuc dong nhac đuoc phan chia theo phong cach thinh phong, dan gian va nhac nhe. Theo phong cach thinh phong chu yeu la cac nhac si đa qua thoi tien chien, khang chien va so it nhac si tre, van chiu anh huong nhieu cua nhac co đien. Nhac si Hoang Van cho ra đoi Đai hop xuong voi dan nhac giao huong 4 chuong Đien Bien Phu (1995–2005) va 3 ban giao huong so II, II va IV. Chuyen ve dong nay co Đang Huu Phuc, Đo Hong Quan...
Dong phong cach dan gian đuoc tiep noi boi mot so nhac si tre, bao gom ca cac nhac si the he truoc nhu Pho Đuc Phuong, An Thuyen, Nguyen Tien, Đoan Bong... Dong dan gian nhieu tac gia theo đuoi "dan gian đuong đai" nhu Tran Tien, Nguyen Cuong, Le Minh Son (pha tron nhieu hon phong cach nhac nhe- nhac tre, co tinh hien đai hon). Dong phong cach nhac nhe ngoai cac sang tac anh huong it nhieu cua thinh phong, ballad, phong cach tru tinh, thi đa phan nghieng ve chu yeu la pop va rock, chiu anh huong nhieu cua nhac tre phuong Tay, va nhac tre thuong hay đuoc dung đe tach khoi nhac nhe, giai đieu soi đong, tre trung va mang tinh binh dan hon. Ngoai ra con co Chillout (mot dong nhac moi, mot nhanh cua dong nhac đien tu, thuoc dang nhac "de nghe" – nhu bai Roi cua Ho Hoai Anh), Acoustic (phong cach moc, nhac cu thuong đan Guitar va trong Cajon), New age, Jazz/Blues (du nhap tu thoi tien chien), R&B, world music – dan gian đuong đai (nhac dan gian ngoai Au – My va nhac lai nhac nhe voi dan gian)... Nhung thu nghiem nhac moi du nhap thuong hay đuoc đanh gia trai chieu, nhu "hoi nhap" hay "lai cang", nghe thuat hay mang tinh thi truong. Mot so nhac si the he tre nhu Tran Manh Hung, Tran Đuc Minh theo đuoi nhac ban co đien. Cung co mot so ca si theo đuoi dong thinh phong – ban co đien, nhu Khanh Linh, hay Đuc Tuan, Pham Thu Ha..., ket hop hat nhac đo voi opera nhu Trong Tan, Ta Minh Tam, Lan Anh...
Vao nam 1996, bat nguon tu giai thuong am nhac Lan Song Xanh do Đai Tieng noi Nhan dan Thanh pho Ho Chi Minh to chuc voi nguoi đoat giai la ca si Lam Truong voi ca khuc Tinh thoi xot xa (Bao Chan) khien cho trao luu nhac tre ra đoi voi hang loat ca khuc thanh cong sau đo nhu: Ha Noi mua vang nhung con mua, Ben em la bien rong, Giot suong tren mi mat, Hon moi xa, Tinh em ngon nen... gop phan đua hang loat ca si tre noi danh nhu: Phuong Thanh, My Tam, Đan Truong, Cam Ly, My Linh, Hong Nhung, Thanh Lam, Quang Linh, Quang Dung, Đuc Tuan, Tuan Hung, Đam Vinh Hung... 
Nhac si tre Hoai An đoat giai thuong tu cuoc thi sinh vien voi bai hat Tinh tho voi phan hoa am moi la hien đai luc bay gio đa lam thay đoi quan điem am nhac Viet Nam: Phan nhac dao đau bai hat va phan hoa am phoi khi đuoc chu trong hon so voi truoc đay lam cho ca khuc Viet Nam tro nen hien đai hon, hay hon.
Tai Viet Nam, đa xuat hien nhieu nhac si lam nhiem vu hoa am phoi khi nhu: Quoc Trung, Manh Trinh, Đuc Tri, Hoai Sa, Duong Cam... Nghe mix nhac (DJ) cung xuat hien.
Ben canh đo, dong nhac dan ca phat trien manh me: Vong co buon, Đem Ganh Hao nghe đieu hoai lang, Que toi mua nuoc lu,... the hien thanh cong nhat la ca si Cam Ly
Vai ca si Viet Nam co hoai bao vuon ra thi truong am nhac the gioi va đa đat đuoc mot so thanh cong ban đau: Ca si My Tam đuoc đai truyen hinh ABC xep hang 6 trong so cac ca si chau A thanh cong nhat; Ho Quynh Huong đoat giai Huy chuong vang Lien hoan am nhac tai Binh Nhuong.


The loai = Khi nhac =

Voi khi nhac, đuoc chia thanh sang tac cho dan nhac giao huong, dan nhac dan toc hay thinh phong đoc tau, hoa tau nhac cu phuong Tay, nhac cu dan toc.
Ve khi nhac, noi bat cac sang tac giao huong so 1 Que huong (Hoang Viet), Bai ca chim ung (Đam Linh), Mien Nam que huong ta oi (Huy Du), Tro ve đat me (Nguyen Van Thuong), Tieng sao que huong (Van Chung), Nguoi ve đem toi ngay vui (Trong Bang), Vi mien Nam (Huy Thuc), Me Viet Nam (Nguyen Van Nam), Tieng hat bien thuy (To Hai), Suoi đan T’rung, Vu khuc Tay Nguyen (Nhat Lai), Nong thon đoi moi (Ta Phuoc – To Vu), Cung đan đat nuoc, Chung mot niem tin, Xuan que huong, Cam xuc que huong (Xuan Khai), Loi the sat son (Nguyen Đinh Tan), Dang đung Viet Nam (Ca Le Thuan), Tinh yeu cua bien (Cat Van), Đat va hoa (Quang Hai),... cac sang tac o hai ngoai cua Nguyen Thien Đao, Ton That Tiet...


= Thanh nhac =
Cac sang tac thanh nhac co the chia lam ba dong: Thinh phong – Nhac nhe – Dan gian. 
Dong thinh phong đe chi cac sang tac nhac co đien (nhac nghe thuat), phong cach thinh phong, va cac ca khuc hat theo phong cach thinh phong. Mot so cac tac pham cua cac nhac si tien chien nhu Van Cao (Thien Thai, Truong Chi,...), Pham Duy (Tinh ca, Đuong chieu la rung, Chieu ve tren song, Con đuong cai quan,...), Cung Tien (Huong xua,...), phan lon cac tac pham nhac đo cua cac nhac si Van Cao (Song Lo,...), Đo Nhuan (Du kich song Thao, Ao mua Đong, opera Co Sao...), Hoang Viet, Hoang Hiep (Co gai vot chong, Ngon đen đung gac,...), Hoang Van (Hoi tuong, vu kich: Chi Su...), Tran Kiet Tuong (Ho Chi Minh đep nhat ten Nguoi), Ho Bac (Ca ngoi To quoc,...), Nguyen Xuan Khoat (Tieng chuong nha tho...), Xuan Giao (Chao song Ma anh hung, Giu vung bien troi Quang Binh – Vinh Linh...), Nguyen Van Thuong (To quoc toi chua đep the bao gio), Luu Huu Phuoc (Hon tu si, Hoi nghi Dien Hong), Thuan Yen (Nguoi me mien Nam tay khong thang giac), An Chung (Trang sang đoi mien), Tran Tien (Giai đieu To quoc)... va mot so tac pham ve sau, nhu cua cac nhac si Đuc Trinh (Mien xa tham), Ngo Quoc Tinh, Xuan Thuy, Tran Manh Hung... Cac sang tac nay hay đuoc choi voi dan nhac giao huong/thinh phong hay ban co đien. Mot dong khac hay đuoc xem la tach ra tu nhac co đien la dong hanh khuc, hay choi voi ban/dan ken đong (Đoan ve quoc quan – Phan Huynh Đieu, Anh van hanh quan – Huy Du, Tien buoc duoi quan ky – Doan Nho, Tien ve Sai Gon – Luu Huu Phuoc, Moi buoc ta đi – Thuan Yen...).
Dong nhac nhe (tu nhac nhe dich tu tieng Nga sang), đe chi cac ca khuc hay đuoc xem la nhac đai chung, nhac pop, thuong viet voi giai đieu va cau truc đon gian, choi voi ban nhac nhe, phong cach acoustic, hay su dung cac nhac cu đien tu. Cac tac pham ballad noi tieng nhu cua Đang The Phong, Đoan Chuan, Nguyen Đinh Phuc, Nguyen Van Thuong, Cung Tien, Hoang Quy, To Vu, Hoang Giac, Hoang Trong... thoi tien chien, cac nhac si Trinh Cong Son, Vu Thanh An, Ngo Thuy Mien, Van Phung, Y Van, Lam Phuong, Song Ngoc, Tu Cong Phung, Anh Bang, Pham Duy (Mua thu chet,...), Pham Đinh Chuong (Nua hon thuong đau)... truoc 1975 o mien Nam Viet Nam đeu thuoc dong nhac nay. Duoi chinh quyen cong san, nhac nhe khong đuoc khuyen khich. Đen nam 1979, xuat hien phong trao sang tac nhac nhe ban đau la nhung ca khuc chinh tri (Ton That Lap voi Tri Thien am vang mua xuan, Pham Minh Tuan voi Bai ca khong quen, Mua xuan tu nhung gieng dau...). Đen cuoi thap nien 1980, viec sang tac va bieu dien nhac nhe tro nen pho bien. Ngay nay nhac nhe hay đe chi cho dong nhac tru tinh (ballad); va nhac tre hay con goi la nhac đuong đai, voi cac tac gia tieu bieu sau 1975 nhu Tran Tien, Phu Quang, Thanh Tung, Bao Chan, Nguyen Ngoc Thien, Vo Thien Thanh... o hai ngoai nhu Đuc Huy, Trinh Nam Son... va the he tre hon nhu Đuc Tri, Viet Anh, Ho Hoai Anh, Phan Manh Quynh, Giang Son, Vu Cat Tuong, Khac Hung...
Dong nhac dan gian, thuc chat la nhac moi nhung am huong dan gian, đuoc chi cho cac tac pham tan nhac mang am huong dan gian (dan ca,...), la su pha tron nhac thinh phong voi nhac dan gian (nhieu sang tac nhac đo, nhac que huong nhu cua Phan Huynh Đieu, Hoang Van, Nguyen Van Ty, Trong Loan (Quan reo que me Quang Tri anh hung, Loi ca dang Bac), Tran Hoan, Đuc Minh (Em la hoa Po lang, Tren bien que huong,...), Thuan Yen, An Thuyen (Em chon loi nay,...), Van Thanh Nho (Đat nuoc loi ru)..., nhieu sang tac cua Pham Duy (Tinh hoai huong, Nho nguoi ra đi...); su pha tron nhac nhe (ballad) voi nhac dan gian (cua nhieu tac gia Y Van (Long me,...), Lam Phuong, Truc Phuong, Le Dinh, Anh Bang, Duy Khanh, Tran Thien Thanh, Hoai Linh, Nhat Ngan... (hay đuoc xep nhac vang), hay cua Tran Tien (Chi toi,...)...); su pha tron nhac tre (đuong đai) voi nhac dan gian (cua Nguyen Cuong, Le Minh Son, Tran Tien, Pho Đuc Phuong...). Cac ca khuc nay thuong hat co cac nhac cu dan toc, nhung cung co the khong. 

Ve thanh nhac, co mot su phan chia khac la dan ca, ca khuc pho thong (co the tinh ca ca khuc tre em) va ca khuc nghe thuat. Ca khuc pho thong la ca khuc dong dan gian (nhac nhe am huong dan gian) va nhac nhe va mot so ca khuc dong thinh phong nhung thuoc dang de nghe, nhu cac hanh khuc. Ca khuc nghe thuat la mot phan cua nhac nghe thuat (bao gom khi nhac, hop xuong, hop xuong a capella, cantate, oratorio, opera (nhac kich), kich hat va cac ca khuc co tinh chat nghe thuat). Ca khuc nghe thuat co đac trung la co ghi phan đem piano hay nhom nhac, dan nhac (sang tac viet ca khuc cho giong hat va piano), giau chat tho, giai đieu cau truc phuc tap, danh cho ca si chuyen nghiep thuong hat theo loi Bel Canto, bai hat co the chat tru tinh hoac kich tinh, tinh ca hay chu đe khac. Vi du cac bai hat: Con Đao (Đo Nhuan), Nguoi ve – 1954, Chieu ve tren song, Đuong chieu la rung (Pham Duy), Huong xua, Le đa xanh (Cung Tien), Đoi mat nguoi Son Tay (Pham Đinh Chuong), Giac mo hoi huong (Vu Thanh), Hen mot ngay ve (Le Huu Muc), Tieng thoi gian (Lam Tuyen), Mai em đi roi, Nhu song trung duong (Hoang Duong), Chim lac đan (Nhat Lai), Tu tren đinh nui (Nguyen Nhung), Hoa moc mien (Huy Du), Cai ret đau mua (Đo Dung), Hat đoi anh ve, Loi con muon noi (Xuan Thuy), Thang Gieng mua xuan con sot lai (Hoang Cuong), O rung nho anh, Duong cam thu khong em (An Thuyen), Em nghi gi khi mua xuan đen (Tran Hoan), Trang chieu, Ru con mua đong (Đang Huu Phuc), Mua hoa tro lai (Vu Minh Tam), Ru con, Gio long bon phuong, Giac mo mua la (Tran Manh Hung), Nho mua xuan que huong (Đo Phuong), Goi nho (Le Van Khoa), Giac mo (Cat Van – tho Đau Thi Hoai Thanh), Mien xa tham (Đuc Trinh), Tieng chim hoa mi hot tren đinh Fansipan (Luu Ha An), Mat nho (Nguyen Tien Manh), Thom con mua thang ba, Cho em ve (Tran Đuc Minh), Gio va tinh yeu thoi tren đat nuoc toi (Nguyen Ngoc Tu – tho Luu Quang Vu),... ca khuc dich Nhac chieu (Serenade) cua Franz Schubert, Bong chieu ta (Serenade) cua Enrico Toselli... The loai nay o Viet Nam khong nhieu bai vi đa so ken nguoi nghe. Su phan biet giua ca khuc pho thong va ca khuc nghe thuat ro nhat la o giai đieu va cau truc bai hat, nhu cung bai tho Le đa xanh cua Thanh Tam Tuyen, Cung Tien pho nhac bai cung ten thi la nhac nghe thuat, con Pham Đinh Chuong pho nhac bai Nua hon thuong đau thi la nhac pho thong. Sang tac hop xuong (ton giao, the tuc) co ca khuc, lien ca khuc, truong ca hay to khuc hop xuong, co the chuyen the tu ca khuc, hay la mot phan cua tac pham giao huong lon... cung đuoc xem la nhac nghe thuat. The loai hanh khuc thuong hat hop ca (top ca) chu it thay hop xuong.  
Cach phan chia khac la theo chuc nang cua am nhac, vi du sang tac danh cho cac nghi le ton giao, hien chi nhac Cong giao đuoc xem la tan nhac. Co nhac tinh ca, hay hung ca... Nhac thieu nhi, truoc co nhieu tac gia, nhu Hoang Long – Hoang Lan, Phong Nha, Pham Tuyen, Hoang Van, Han Ngoc Bich, Mong Lan... o mien Bac; Pham Duy, Hung Lan... o mien Nam, sau co Trinh Cong Son, Pham Trong Cau, Nguyen Ngoc Thien... gan đay co Nguyen Thi Minh Chau, Trinh Tuan Khanh, Nguyen Van Chung... Nhac đe khieu vu, nhac viet cho cac su kien nhat thoi (hoi hop, festival, the thao...), nhac đam cuoi, đam tang... Nhac viet cho san khau (đac biet nhac kich, vu kich,...), đien anh. Cac phim truyen nhua, phim tai lieu nhua thuong chi co nhac khong loi (pho bien la giao huong), trong khi phim truyen hinh, phim video thuong hay co bai hat trong phim (vi du Chi toi phim Nguoi Ha Noi, Bai ca đat phuong Nam phim Đat phuong Nam). Cac nhac si Nguyen Đinh Phuc, Tran Ngoc Xuong, Nguyen Van Thuong, Hoang Van, Huy Thuc, Chu Minh, Hong Đang, Le Yen, Trinh Cong Son, Van Cao, Hoang Hiep, Phu Quang, Thanh Tung, Đang Huu Phuc, Đo Hong Quan, Pham Minh Tuan, Hoang Luong, Ton That Tiet...  Tham gia soan nhac cho nhieu phim nhua va tai lieu noi tieng, o mien Nam truoc 1975 co Pham Duy, Hoang Trong, Huynh Anh...


Cac ca, nhac si noi tieng Thai Thanh, Le Thu, Khanh Ly, Cam Ly, Quoc Đai, Phi Nhung, Ho Quynh Huong, Quang Le, My Tam, Quang Linh, Quang Ly, NSND Ta Minh Tam, NSUT Van Khanh, Duy Khanh, Manh Quynh, Phuong Dung, Hoa Mi, Y Lan, Thai Chau, Manh Đinh, Che Linh, Nhat Truong, Duy Quang, Tuan Ngoc, Khanh Ha, Don Ho, Lam Nhat Tien, Nhu Quynh, Thuy Duong, Thuy Chi, Giao Linh, Hung Cuong, Y Phung, NSUT Ngoc Huyen, Thanh Tuyen, Ngoc Lan, Son Ca, My Linh, Ngo Kien Huy, Thanh Duy, Phan Đinh Tung, Tuan Vu, Huong Lan, Đan Nguyen, Tuan Hung, Wanbi Tuan Anh, Phuong Thanh, Ho Ngoc Ha, Đan Truong, Lam Truong, Ung Hoang Phuc, Nguyen Hung, Nhat Kim Anh,...
Pham Duy, Van Cao, Trinh Cong Son, Đang The Phong, Le Thuong, Nguyen Xuan Khoat, Duong Thieu Tuoc, Nguyen Đinh Phuc, Pham Đinh Chuong, Le Uyen Phuong, Ngo Thuy Mien, Vu Thanh An, Tu Cong Phung, Lam Phuong, Anh Bang, Tram Tu Thieng, Truc Ho, Giao Tien, Vinh Su, Chau Ky, Pham The My, Le Dinh, Hoai An, Minh Ky, Hoai Linh, Thanh Son, Tran Thien Thanh, Hoang Thi Tho, Truc Phuong, Tran Tien, Diep Minh Tuyen, Hoai An, Truong Quang Tuan, Nguyen Hai Phong, Đuc Huy, Minh Vy, Ha Phuong, Hoang Viet, An Thuyen, Phan Huynh Đieu, Luu Huu Phuoc, Tran Hoan, Thanh Hai, Duy Khanh, Tran Long An, Bac Son, Trinh Hung, Truong Quang Luc,...


Xem them Danh sach cac nhac si Tan nhac Viet Nam
Ryukoka (tan nhac Nhat Ban)
Nhac nhe Bac Trieu Tien


Chu thich = Ghi chu =
^  Mot so tai lieu ghi la Rivoal
^  Thoi ky nay To Vu con mang ten Hoang Phu
^  Biet hieu cua giao su Tran Van Khe
^  Trich Hoi ky - Thoi phan chia Quoc Cong Luu tru ngay 28 thang 5 nam 2007 tai Wayback Machine cua Pham Duy
^  Tan man ve "Nhac sen, nhac sang" tren RFA


= Tham khao =


Tham khao Sach:

Jason Gibbs: Rock Ha Noi va Rumba Cuu Long – Cau chuyen am nhac Viet Nam. Ban dich sang tieng Viet cua Nguyen Truong Quy. (NXB Tri Thuc, Ha Noi, 2008)
Bai viet:

Lich su Tan nhac Viet Nam 1 - Bai viet cua Tran Quang Hai
Lich su Tan nhac Viet Nam 2 - Bai viet cua Tran Quang Hai
Nen am nhac hay nen Ca khuc quan chung khong nhac đem Viet Nam?
Tan nhac hay Ca khuc quan chung? Luu tru ngay 3 thang 2 nam 2011 tai Wayback Machine
Tan Nhac, Nhung Nam Đau Luu tru ngay 21 thang 5 nam 2007 tai Wayback Machine - Bai viet cua Pham Duy
Nhac Viet - Mot phac thao Luu tru ngay 17 thang 1 nam 2007 tai Wayback Machine - Bai viet cua Tran Minh Phi
Ca khuc pho thong Viet Nam
Popular music tren Visiting Arts (tieng Anh)