Nha tho chinh toa Speyer co ten chinh thuc la Vuong cung thanh đuong Nha tho chinh toa Hoang gia Le thang thien cua Đuc me đong trinh va Thanh Stephen, trong tieng Latinh la Domus sanctae Mariae Spirae (Đuc: Dom zu Unserer lieben Frau in Speyer) la mot nha tho chinh toa nam o Speyer, Đuc. Đay la nha tho chinh toa cua Giao phan Speyer va Pho giam muc cua Tong giao phan Bamberg. Đay la noi danh rieng cho Đuc Me Maria, vi thanh bao tro cua Speyer ("Patrona Spirensis") va thanh Stephen con đuoc biet đen la Kaiserdom zu Speyer (Nha tho chinh toa Hoang gia Speyer). Giao hoang Pio XI la nguoi đa sac phong nha tho nay la mot tieu vuong cung thanh đuong cua Giao hoi Cong giao Roma vao nam 1925.
No bat đau đuoc xay dung vao nam 1030 boi Konrad II voi cuoi phia đong va vom cao đuoc xay dung tu 1090–1103, voi vom vuong cung thanh đuong ba nhip cot hoanh trang mau đo cua đa sa thach đuoc coi la đinh cao cua mot thiet ke cuc ky co anh huong trong su phat trien tiep theo cua kien truc Roman trong 11 va 12. Đay la noi chon cat cua hoang đe va vua cua Salier, Staufer va ca Habsburg khien no đuoc coi la bieu tuong quyen luc cua đe quoc. Voi viec Tu vien Cluny chi con lai mot phan nho do bi cuop pha nam 1790, Nha tho chinh toa Speyer tro thanh nha tho mang kien truc Roman lon nhat the gioi. No đuoc coi la "mot buoc ngoat trong kien ​​truc chau Au", mot trong nhung di tich kien ​​truc quan trong nhat thoi bay gio va la mot trong nhung di tich La Ma đep nhat the gioi.
Nam 1981, nha tho nay đa đuoc UNESCO cong nhan la Di san the gioi nho tam quan trong ve van hoa nhu la mot tuong đai lon cua nghe thuat Roman o Đe che Đuc.


Lich su va kien truc = Trung co =
Vao nam 1025, Konrad II đa ra lenh xay dung nha tho lon nhat cua the gioi Kito giao phia tay o Speyer, noi cung đuoc cho la noi an nghi cuoi cung cua ong. Viec xay dung bat đau vao nam 1030 tren khu vuc cua mot vuong cung thanh đuong cu nam tren mot cao nguyen cao ngay ben phai song Rhein nhung an toan khi nuoc dang cao. Cung voi Santiago de Compostela (bat đau vao nam 1075), tu vien Cluny (Cluny III, bat đau vao nam 1085) va Nha tho chinh toa Durham (bat đau vao nam 1093) la nhung du an đay tham vong nhat luc bay gio. Đa sa thach đo đuoc su dung xay dung lay tu nhung ngon nui cua khu rung Pfalz va đuoc cho la đuoc chuyen xuong bang kenh Speyerbach, mot dong suoi chay tu nhung ngon nui vao song Rhein tai Speyer. Ca Konrad II va con trai cua ong la Heinrich III đeu khong the kip thay cong trinh vi đai nay hoan thanh. Konrad II qua đoi nam 1039 va đuoc chon cat trong nha tho khi no van đang đuoc xay dung con Heinrich III thi hai cung đuoc đat ben canh cha cua minh vao nam 1056. Hai ngoi mo đuoc đat o loi đi trung tam phia truoc ban tho.
Khi gan hoan thanh, nha tho đuoc thanh hien vao nam 1061. Giai đoan xay dung nay đuoc goi la Speyer I bao gom cong trinh phia tay, mot gian giua voi hai loi đi va mot canh ngang lien ke. Dan hop xuong nam ben suon boi hai toa thap. Hau cung ban đau la mot hinh tron ben trong nhung ben ngoai la hinh chu nhat. Gian giua đuoc bao phu boi mot tran go phang nhung cac loi đi đa đuoc uon vom, khien cho no tro thanh nha tho chinh toa uon vom lon thu hai o phia bac day Anpo sau nha tho chinh toa Aachen. No đuoc coi la ket qua tuyet voi nhat cua kien ​​truc Salier đau tien va "đinh cao cua mot thiet ke co anh huong cuc ky lon trong su phat trien tiep theo cua kien ​​truc Roman trong the ky 11 va 12.
Khoang nam 1090, chau trai cua Konrad II la Heinrich IV đa tien hanh mot tai thiet đay tham vong đe mo rong thanh đuong. Ong đa pha huy cac phan phia đong va nen mong đuoc thi cong o đo sau toi 8 met. Chi co cac tang thap hon va ham mo cua Speyer I la đuoc giu nguyen. Gian giua đuoc nang len 5 met va tran go phang thay the bang mot vom nhon vuong, mot trong nhung thanh tuu noi bat cua kien ​​truc Roman. Moi vom keo dai hai nhip cua mat chieu. Moi hai cot đuoc bo sung them mot tru lien tuong rong hoac dosseret hinh thanh len he thong tru tuong trong. Cac than cot đuoc gan vao tuong xuat hien o cac toa nha doc theo song Loire (St. Benoit-sur-Loire, Auxerre, Loches) sau đo lan rong ra khap cac vung Normandie va Rheinland.
Vi du đuong đai duy nhat khac ve he thong nhip nhu vay la o nha tho San Vincente o Cardona, Tay Ban Nha. He thong hai nhip cua Speyer hoat đong nhu mot su ho tro cho cac vom đa đa đuoc sao chep trong nhieu di tich doc theo song Rhein. Viec bo sung cac vom nhon giup cho viec ket hop cac cua so noc vom co the thuc hien đuoc chuc nang cua no ma khong lam yeu cau truc. Ket qua la mot phan trong tro luc cua cong trinh ky niem, mac du lo han ra va co dang lang tru so voi cac cong trinh Phap cung thoi nhung no đa truyen tai mot cach an tuong ve ve trang trong cua kien truc Roman, mot đieu rat đang chu y tuong thich nha tho la mot thuoc đo ve ky vong chinh tri cua Heinrich IV.


Tham khao Lien ket ngoai