Bon khong (tieng Anh: four nos, ten đay đu: Bon khong, mot đong va mot tuy) la ten goi cho chinh sach quoc phong cua Viet Nam ke tu nam 2019 đen hien nay sau khi nuoc nay sua đoi, bo sung chinh sach quoc phong "ba khong" đuoc đe cap tu nam 1998 cua minh vao ngay 25 thang 11 nam 2019 trong sach trang quoc phong. Đay đuoc xem la chu truong mang tinh hoa binh va tu ve cua Viet Nam. Ngoai "bon khong" thuong xuyen đuoc đe cap thi theo sach trang quoc phong con co them "mot đong" va "mot tuy" nhung it khi đuoc nhac đen.


Lich su hinh thanh Vao nam 1998, Viet Nam lan đau tien cong bo cum tu "Ba khong" đe đe cap đen chinh sach quoc phong cua minh. Sau đo, cum tu nay cung đa đuoc đe cap va tai xuat hien trong nam 2004 cung nhu nam 2009. Chinh sach nay cua Viet Nam cung đuoc đe cap tren bao chi truyen thong nhieu lan sau đo khi đuoc đe cap đen viec hop tac quan su. Cu the, "ba khong" bao gom: Khong tham gia cac lien minh quan su; Khong lien ket voi nuoc nay đe chong nuoc kia; Khong cho nuoc ngoai đat can cu quan su hoac su dung lanh tho Viet Nam đe chong lai nuoc khac.
Tuy nhien, đen ngay 25 thang 11 nam 2019, trong sach trang quoc phong Viet Nam đa bo sung them "mot khong" đe chinh sach quoc phong "ba khong" cua Viet Nam chuyen sang "bon khong". Cu the, Viet Nam đa bo sung them cau "khong su dung vu luc hoac đe doa su dung vu luc trong quan he quoc te". Chinh sach nay đuoc cho la nham gin giua hoa binh, tu ve, bao ve To quoc cua Viet Nam tu som, tu xa va san sang chong chien tranh xam luoc. Tuy nhien, khi cong bo chinh sach, Thu tuong Bo Quoc phong Viet Nam Nguyen Chi Vinh co đe cap "tuy dien bien tinh hinh va trong nhung đieu kien cu the, Viet Nam se can nhac phat trien cac moi quan he quoc phong, quan su can thiet voi muc đo thich hop tren co so ton trong đoc lap, chu quyen, thong nhat va toan ven lanh tho cua nhau". Ngay 30 thang 10 nam 2023, tai Dien đan Huong Son Bac Kinh lan thu 10 o Trung Quoc, Viet Nam tiep tuc nhac đen chinh sach quoc phong "bon khong" cua minh cung nhu đe cap đen viec se to chuc Trien lam quoc phong quoc te Viet Nam 2024 vao ngay 22 thang 12.


Noi dung Theo Sach trang quoc phong Viet Nam nam 2019, chu truong "bon khong" đay đu cua Viet Nam bao gom:

Khong tham gia lien minh quan su;
Khong lien ket voi nuoc nay đe chong nuoc kia;
Khong cho nuoc ngoai đat can cu quan su hoac su dung lanh tho đe chong lai nuoc khac;
Khong su dung vu luc hoac đe doa su dung vu luc trong quan he quoc te;
Ngoai ra, con co "mot đong", "mot tuy" khac lan luot la "Đong thoi tang cuong hop tac quoc phong voi cac nuoc đe nang cao kha nang bao ve đat nuoc va giai quyet cac thach thuc an ninh chung"; "Tuy dien bien tinh hinh va trong nhung đieu kien cu the, Viet Nam se can nhac phat trien cac moi quan he quoc phong, quan su can thiet voi muc đo thich hop tren co so ton trong đoc lap, chu quyen, thong nhat va toan ven lanh tho cua nhau".
Theo quan điem cua Đang Cong san Viet Nam, chinh sach nay đa khang đinh: "Co ke hoach ngan ngua cac nguy co chien tranh, xung đot tu som, tu xa; chu đong phong ngua, phat hien som va triet tieu cac nhan to bat loi, nhat la cac nhan to ben trong co the gay ra đot bien" va "Thuc hien di bat bien, ung van bien, trong đo loi ich quoc gia – dan toc la bat bien, kien đinh muc tieu, nguyen tac chien luoc, van dung sach luoc mem deo, linh hoat;... giu trong am, ngoai em, giu nuoc 'tu som, tu xa', tu khi nuoc chua nguy". Viet Nam cung đe cap đen viec "nhung ai ton trong đoc lap, chu quyen, thiet lap va mo rong quan he huu nghi, hop tac binh đang, cung co loi voi Viet Nam" se đuoc xem la đoi tac cua nuoc nay. Trong khi đo, "...co am muu va hanh đong chong pha muc tieu cua nuoc Viet Nam..." se đuoc xem la "đoi tuong" cua nuoc nay.


Đanh gia Theo Tien si Le Thu Huong (Vien Chinh sach chien luoc Uc tai Canberra), trong chinh sach moi, Viet Nam đuoc cho la san sang hop tac bao ve bien gioi nuoc nay tu tren bo đen hang hai. Xet theo cac ben khac co tranh chap tai bien Đong, ba cho rang Viet Nam la nuoc co tuyen bo manh me nhat. Chinh sach nay cung đuoc xem nhu xuong song trong ngoai giao quan su cua Viet Nam khi đang co gang xoa diu Trung Quoc va Đang Cong san Trung Quoc thong qua viec han che phuong Tay can thiep quan su nuoc nay. Theo Jamestown Foundation, chinh sach "bon khong" cua Viet Nam đuoc ra đoi tu "ba khong" nham đoi lap su hung hang cua Bac Kinh khi đe cap viec "khong su dung vu luc hoac đe doa su dung vu luc trong quan he quoc te". Tuy nhien, đieu đang chu y nhat la viec đe cap đen "mot tuy" trong phat ngon khi cong bo sach trang quoc phong Viet Nam nam 2019 cho phep Quan đoi nhan dan Viet Nam co nhieu quyen tu do hanh đong hon. Đoi voi Nhat Ban, viec ap dung chinh sach nay đuoc xem la "đa chieu" khi Viet Nam tim cach thu hut cac đoi tac cung loi ich ma khong can cung chung lien minh hay tu tuong.
Xung đot quan su Nga - Ukraine đa đuoc xem la mot thach thuc cua nuoc nay khi khong xem đay la mot cuoc "xam luoc", cung nhu bo phieu trang va phan đoi viec Nga bi loai khoi Hoi đong Nhan quyen. Tuy nhien, nuoc nay cung co phat ngon keu goi su kiem che giua cac ben xung đot. Theo ong Nguyen Khac Giang (mot nha phan tich tai Đai hoc Victoria Wellington) cho rang phan ung nay xay ra do nuoc nay muon duy tri quan he voi Nga trong khi hanh đong gay han cua Nga đuoc cho la vi pham chinh sach "bon khong" cua Viet Nam, đac biet trong moi quan he Viet Nam đang quan ngai truoc nhieu moi đe doa tu Trung Quoc.


Ben le Ngoai "bon khong", Viet Nam đoi luc cung đe cap đen chu truong "bon tranh" cua minh bao gom: (1) Tranh xung đot ve quan su; (2) Tranh bi đoi đau ve kinh te; (3) Tranh bi co lap ve ngoai giao; (4) Tranh bi le thuoc ve chinh tri. Bao gom ca chu truong "bon tranh", cac quan điem chien luoc cua Viet Nam đuoc cho la nham gin giu quoc gia co moi truong hoa binh cung nhu bao ve che đo cua nuoc nay.


Xem them Ngoai giao cay tre
Bon khong va mot khong co


Tu lieu Sach trang Quoc phong Viet Nam nam 2019


Tham khao