Progressive metal (đoi khi rut ngan ten thanh prog metal) la mot the loai nhac ket hop giua heavy metal va progressive rock, tuc ket hop thu am thanh on "kich đong" va am thanh do tieng guitar đien bang am ly lam chu cua metal voi nhung sang tac giau tinh the nghiem hon, giau tri tue hon hoac "gia-co-đien" cua nhac progressive.
Mot trong nhung vi du the nghiem nhu vay đuoc mang vao nhac metal hien đai la djent. Am nhac thuong the hien trinh đo ki thuat cuc cao cua nhung nhac cong bieu dien va thuong su dung cac hoa am đoc đao cung nhu phan nhip đieu phuc tap, đi kem voi thay đoi nhip phach va cuong đo đao phach lon.
Mac du the loai noi len tu cuoi thap nien 1980, phai đen thap nien 1990 thi progressive metal moi gat hai thanh cong lon. Queensryche, Dream Theater, Tool, Symphony X, Shadow Gallery, King's X va Fates Warning la mot vai vi du ve cac ban nhac progressive metal gat hai thanh cong ve mat thuong mai. Ngay sau khi danh tieng cua dong nhac phat trien, cac ban nhac thrash va death metal bat đau ket hop cac yeu to cua nhac progressive vao tac pham cua ho.


Lich su hinh thanh Progressive metal (duoi dang mot phong cach am nhac đoc lap) chu yeu đuoc phat trien boi cac thanh vien cua trao luu nhac heavy metal My o giua thap nien 1980, đac biet la Queensryche, Fates Warning va sau đo la Dream Theater. Ke tu đo dong nhac đa phat trien theo huong phi tuyen tinh, voi vo so nhom the hien nhung phat kien mang ban sac rieng.
Nguon goc cua dong nhac co khoi đau tu thoi rat so khai cua heavy metal/hard rock va progressive rock khi mot vai ban nhac bat đau hop nhat hai loi tiep can khac nhau. Nhom tien phong o thap nien 1960, King Crimson duy tri đoi moi am nhac, vua giu ket hop mot cach tiep can tho rap hon, su dung cac tong nhac nghich tai va the nghiem, song van duy tri su dung cac hop am 5 cua hard rock, voi vi du chinh la 21st Century Schizoid Man. Nhom tam tau nguoi Canada Rush đuoc nhieu nguoi ghi nhan đa thu hep khoanh cach giua hard rock, progressive rock cua Anh va heavy metal thuan tuy. Luc đau chiu anh huong boi Led Zeppelin, nhom phat trien kha nang ket hop ky thuat progressive rock đa đinh hinh voi cac hop am 5 dua tren blues. Nhung đia nhac nhu 2112 (1976) vua the hien trinh đo ky thuat thuong thua va ky nang sang tac phuc tap, vua giu đuoc cach tiep can truc tiep va nang đo hon so voi nhac progressive rock đinh hinh cua nguoi Anh.
1984 la nam đem toi cac album dai đau tay toi tu cac ban nhac My la Queensryche tu bang Washington, va Fates Warning tu Connecticut. Ca hai nhom mo rong nhac cua minh đe mang toi cac yeu to giau chat progressive hon (The Warning 1984, The Spectre Within 1985) – mot vai đia thong qua thu nghiem am thanh va sang tac tinh te, so khac thi thong qua nhung cau truc phuc tap va nhung khuc riff phi đien hinh – trong đo co hai tac pham quan trong vao nam 1986: Rage for Order va Awaken the Guardian. Trong nhung nam sau đo, hai ban nhac đi theo nhung con đuong khac nhau – Queensryche co ban va đon gian hon, Fates Warning ban le va phuc tap hon - kham pha va mo rong cai đep cua ky thuat va am thanh tinh te trong nhac cua ho, tiep tuc đat nen mong cho the loai voi nhung tac pham quan trong nhu Operation: Mindcrime (1988) cua Queensryche, va Perfect Symmetry (1989) cua Fates Warning.
Progressive metal con tim đuoc cho đung trong phong trao speed metal đang phat trien cua Hoa Ky, anh huong đen cac ban nhac heavy metal noi tieng nhu Megadeth, voi album gay tieng vang Rust in Peace (1990), cung voi Metallica va album noi tieng cua ho ...And Justice for All (1988). Trong so cac ban nhac thrash metal tien phong khac, mot trong nhung ban nhac quan trong nhat la Voivod cua Canada, voi phong cach the nghiem va phuc tap, đay nhung đay nhung khuong nhac psychedelic nghich tai (Dimension Hatross, 1988; Nothingface, 1989). Nhom tien phong "math-metal" Watchtower đen tu Texas, đa đua khai niem thay đoi thoi gian len mot tam cao moi, ket hop thrash metal, đao phach va nhac prog trong album Energetic Disassembly (1985) va Control and Resistance (1989) ), tao ra mot cach tiep can cuc ky ky thuat dua tren giai cau truc nhip đieu đien hinh trong dong jazz fusion. Huong đi tuong tu nay trong prog metal sau đo đuoc hop the vao death metal boi cac ban nhac nhu Atheist (Unquestionable Presence, 1991), ve sau truong phai đuoc biet đen voi ten goi technic death metal hoac progressive death metal. Cac ban nhac cung kham pha prog metal pha tron vao nhac cua ho, đang chu y nhat la Death va Cynic.
Nhung ban nhac lon cua My gop phan đinh hinh va phat trien the loai nay la Psychotic Waltz va Dream Theater. Psychotic Waltz, voi cach tiep can nua chung giua Watchtower va Fates Warning, đa cho ra đia A Social Grace (1990), ket hop am thanh đac trung cua ho voi đia psychedelic Into the Everflow (1992), con Dream Theater vua kham pha di san cua cac ban nhac đi truoc ho, vua nang cao phong cach ca nhan voi When Dream and Day Unite (1989). Ca hai album đeu chu trong vao đan keyboard va ky nang choi nhac cu cua cac thanh vien. Đoi voi Dream Theater, nhung no luc cua ho đa cho ra đoi hai album cot loi, giup thanh hinh progressive metal kinh đien — Images and Words (1992) va Awake (1994).
Ben canh đo o chau Au, trong so nhung nhom tien phong co Sieges Even cua Đuc; ho khoi đau bang dong technical thrash co phong cach đac trung giong Watchtower, song đa kham pha khia canh ki thuat va gai goc hon cua progressive metal voi The Art of Navigating by the Stars (2005).
Ban nhac Puya cua Puerto Rico noi len vao cuoi nhung nam 90 voi su ket hop đay sang tao cua nhac jazz, salsa va progressive metal, bang chung la album nam 1999 cua ho Fundamental.


Phan loai phong cach Mot trong nhung đac tinh am nhac tieu bieu cua progressive metal la chu nghia chiet trung. O giua cac đoan riff, điep khuc va solo đien hinh cua cac bai hat rock va metal, cac ban nhac prog metal thuong đua vao nhung đoan nhac lay cam hung tu nhac jazz, co đien va Trung Đong, ben canh nhung yeu to khac. Progressive metal kho ma đinh nghia cu the, vi hau het cac ban nhac đuoc xep theo the loai nay đeu co nhung anh huong am nhac khac nhau đang ke khi so sanh ho voi nhau.

Tuong tu, cac ban nhac nhu Dream Theater, Planet X, Puya, Liquid Tension Experiment, The Faceless, Between the Buried and Me va Animals as Leaders chiu anh huong cua nhac jazz, voi cac khuc solo mo rong thuong co "nhung khuc solo thuong hieu". Cynic, Atheist, Opeth, Between the Buried and Me va Meshuggah đeu pha tron giua dong jazz fusion voi death metal, nhung theo nhung huong khac nhau đang ke. Devin Townsend lay nhieu anh huong cua nhac ambient hon trong bau khong khi am nhac cua anh ay. Progressive metal cung thuong đuoc lien ket voi power metal; Fates Warning va Conception, hai ban nhac luc đau theo truong phai power metal, sau nay ket hop cac yeu to progressive lam lu mo goc gac power metal cua ho. Cac le hoi am nhac ProgPower gioi thieu dong ket hop power-progressive metal. Gan đay, voi su thinh hanh cua shred guitar, the loai "technical metal" ngay cang tro nen thinh hanh va pho bien. Đieu nay đa lam cho cac ban nhac progressive metal truyen thong hon nhu Dream Theater va Symphony X noi tieng tro lai; ngoai ra cung la nguyen nhan lam cac ban nhac progressive khong nhat thiet phai choi theo phong cach truyen thong cua dong, chang han nhu ban nhac thrash/ power metal Nevermore va nhom technical death metal tien phong Obscura. Nhung ban nhac nay thuong đuoc xep la progressive vi ho choi nhac phuc tap va ky thuat, khong thuoc bat ky the loai nao khac.
Mot ban nhac cua Tay Ban Nha Proyecto Eskhata đa đuoc bao chi quoc noi chu y vi su ket hop giua progressive rock va rap metal, ma cac nha bao đa mo ta la "progressive rap metal".
Progressive doom la mot the loai pha tron ket hop cac yeu to cua progressive metal va doom metal. Cac ban nhac choi theo dong nay bao gom King Goat, Under the Sun, Sierra, va Oceans of Slumber.


Xem them Tieu the loai heavy metal
Danh sach nghe si progressive metal
Dong thoi gian cua progressive rock


Chu thich Đoc tham khao The Absolute Guide To Progressive Metal by Rocking.gr.
Wagner, Jeff (2010). Mean Deviation: Four Decades of Progressive Heavy Metal. Bazillion Points. ISBN 978-0-9796163-3-4.