Thoa thuan Daruvar (tieng Serbia-Croatia: Daruvarski sporazum) la mot thoa thuan giua Croatia va Cong hoa Serbia Krajina (RSK), đam phan trong Khu vuc bao ve cua Lien Hop Quoc (UNPA) o Tay Slavonia vao ngay 18 thang 2 nam 1993. Thoa thuan đa tai thiet mang luoi cung cap đien nuoc, cho phep nguoi ti nan tro ve nha va mo cac tuyen đuong van tai keo dai qua Tay Slavonia, ket noi voi cac khu vuc do Quan đoi Croatia kiem soat. Thoa thuan nay cung cung cap mot khuon kho đe cai thien hon nua đieu kien song cua nguoi dan o ca khu vuc do Croatia va RSK kiem soat.
Thoa thuan Daruvar, đuoc lam trung gian boi nguoi đung đau Cac van đe dan su cua Lien Hop Quoc o Slavonia Gerard Fischer, đa đuoc đam phan trong bi mat. Khi cac nha chuc trach RSK o Knin biet ve thoa thuan nay, nhung nguoi ky thay mat cho RSK đa bi sa thai hoac bat giu. Chinh quyen RSK coi đay la hanh đong phan quoc. Fischer va cac quan chuc Lien Hop Quoc khac co lien quan đa bi Lien Hop Quoc chi trich vi qua quyet đoan trong van đe nay.


Boi canh Vao thang 11, Croatia, Serbia va Quan đoi Nhan dan Nam Tu (Jugoslovenska Narodna Armija – JNA) đa đong y ve Ke hoach Vance, tam dung giao tranh va bat đau len ban đam phan. Ben canh viec ngung ban, luc luong gin giu hoa binh cua Lien Hop Quoc o Croatia – Luc luong bao ve cua Lien Hop Quoc (UNPROFOR) cung đuoc trien khai đe bao ve dan thuong tai cac khu vuc đuoc chi đinh la Khu bao ve cua Lien Hop Quoc (UNPA). Lenh ngung ban chinh thuc co hieu luc vao ngay 3 thang 1 nam 1992. Ngay sau khi ke hoach Vance đuoc thuc thi, Cong đong Kinh te chau Au đa cong bo quyet đinh cong nhan ngoai giao cho Croatia vao ngay 15 thang 1 nam 1992, trong khi lanh tho kiem soat boi nguoi Serb va JNA đuoc goi la Cong hoa Serbia Krajina (RSK).
Mac du Hiep đinh Geneva yeu cau JNA rut luc luong va trang thiet bi ra khoi Croatia ngay lap tuc, JNA đa keo dai qua trinh nay tu bay đen tam thang. Khi luc luong JNA cuoi cung đuoc rut ra, JNA đe lai vu khi trang thiet bi cho RSK. Do cac van đe ve to chuc va vi pham lenh ngung ban, UNPROFOR đa khong bat đau trien khai cho đen ngay 8 thang 3. UNPROFOR đa mat hai thang đe tap hop đay đu tai cac Khu bao ve cua Lien Hop Quoc. UNPROFOR đuoc giao nhiem vu phi quan su hoa cac Khu bao ve cua Lien Hop Quoc, duy tri lenh ngung ban, giam sat canh sat đia phuong va tao đieu kien cho nhung nguoi ti nan hoi huong, bao gom hon 300.000 nguoi Croatia bi đuoi khoi lanh tho do RSK kiem soat, va 20.000 nguoi Serbia bi Quan đoi Croatia (Hrvatska vojska - HV) bat giu  trong Chien dich Swath-10, Papuk -91 va Hurricane-91 vao cuoi nam 1991.
Mot khu vuc o mien tay Slavonia co dien tich 95x45 km đa đuoc chi đinh la UNPA Tay Slavonia. Khong giong nhu cac Khu bao ve cua Lien Hop Quoc khac, RSK chi kiem soat khoang mot phan ba UNPA nam o phia nam — tap trung o Okucani. Khu vuc do RSK nam giu bao gom mot phan cua đuong cao toc Zagreb-Belgrade. Luc luong UNPROFOR đuoc trien khai đen Tay Slavonia cho rang rang HV se tan cong khu vuc đe kiem soat đuong cao toc. Đap lai, UNPROFOR đa trien khai luc luong phu đau chong lai cuoc tan cong cua HV.


Ke hoach hop tac Viec phan chia Tay Slavonia thanh cac khu vuc do Croatia va RSK kiem soat đa chia cat thi truong nong san đia phuong. Hau het nong dan khong the tiep can đuoc cac nha may che bien thuc pham. Hon nua, khu vuc do RSK kiem soat bi thieu hut nghiem trong ve nhien lieu va đien, trong khi khu vuc Pakrac do Croatia kiem soat đa bi khoi cat he thong cap nuoc tu khu vuc do RSK quan ly. Tinh hinh nay đa khien nguoi đung đau Cac van đe dan su cua Lien Hop Quoc tai Tay Slavonia, Gerard Fischer va Carlos Maria Zabala, si quan chi huy UNPROFOR o Tay Slavonia, đe xuat chinh quyen đia phuong hai ben trong khu vuc tang cuong hop tac. Theo đo, ngu coc trong o khu vuc do RSK kiem soat đuoc xay xat trong cac nha may o khu vuc do Croatia kiem soat. RSK se cung cap nuoc cho khu vuc Pakrac đoi lay đien cung cap tu Croatia. Chinh quyen đia phuong cung đa chap thuan cho phep nhung nguoi ti nan tro ve mot cach han che. 2.500 nguoi ti nan se đuoc phep xay dung lai nha cua, đuoc tai tro boi chinh phu Ao.


= Thoa thuan chinh thuc =

Fischer đa co gang gianh su ung ho cho cac chuong trinh hop tac va mo rong pham vi cua chung o Tay Slavonia. Fischer cung đam bao voi RSK rang đieu nay se ngan chan cac cuoc giao tranh tai dien trong khu vuc. Ket qua nhung no luc cua Fischer la Thoa thuan Daruvar, ky ket tai Daruvar vao ngay 18 thang 2. Theo đo hai ben đong y tai thiet mang luoi cung cap đien nuoc, mo lai đoan đuong cao toc Zagreb – Belgrade va đuong sat Novska – Nova Gradiska, sua chua cac đuong day vien thong, thanh lap mot uy ban chung co nhiem vu on đinh cuoc song nguoi dan, cho phep tat ca nhung nguoi ti nan tro ve nha, đam bao quyen tiep can tai san cua nguoi dan doc theo ranh gioi ngung ban, va to chuc cac cuoc hop voi chinh quyen đia phuong thao luan hop tac.
Thay mat chinh quyen RSK, thoa thuan đa đuoc ky boi Veljko Dzakula, Dusan Ecimovic, Milan Vlaisavljevic, Mladen Kulic, Đorđe Lovric va Milan Radakovic. Vao thoi điem đo, Dzakula giu chuc vu pho thu tuong, trong khi Ecimovic la mot bo truong trong chinh phu RSK. Nhung nguoi ky thay mat chinh quyen Croatia la Zlatko Kos, Zdravko Sokic, Ivan Volf, Vladimir Delac va Zelimir Malnar. Fischer đa ky thoa thuan voi tu cach la nhan chung. Sau nay, tai phien toa xet xu Milan Marticheo, Dzakula lam chung rang Ivan Milas co mat tai buoi ky ket thoa thuan voi tu cach la đai dien cua Chinh phu Croatia, cung voi Josko Moric, Thu truong Bo truong Noi vu Croatia. Theo Dzakula, mac du cac cuoc đam phan truoc đo đuoc giu bi mat, khong co no luc nao đuoc thuc hien đe che giau viec ky ket thoa thuan.


Hau qua Ngay 26 thang 2 – tam ngay sau khi thoa thuan đuoc ky ket – cac nha chuc trach trung uong RSK o Knin moi hay biet ve no thong qua mot bao cao cua Quan đoan 18 cua Quan đoi Cong hoa Serb Krajina. Su phan đoi chinh đoi voi thoa thuan đen tu Milan Martic, Bo truong Noi vu RSK. Lanh đao Đang Dan chu Serb cam quyen cao buoc Dzakula giao lanh tho RSK cho Croatia. Ban lanh đao RSK coi Thoa thuan Daruvar tuong đuong voi viec thua nhan tinh khong kha thi ve kinh te cua RSK va mot hanh đong phan quoc. Chinh quyen Tay Slavonia do RSK kiem soat đa len an thoa thuan vi no chi đuoc ban hanh bang tieng Croatia va khong ghi nhan su ton tai cua RSK hay cac đon vi hanh chinh cua RSK.
Dzakula va Ecimovic đa nhanh chong bi sa thai. Nhung nguoi khac ky thoa thuan cung bi bai nhiem chuc vu. Vao ngay 21 thang 9, Dzakula va Ecimovic bi bat, va bi đua đen nha tu Knin. Hai nguoi sau đo đuoc đua đen Glina trong khi nha chuc trach tien hanh cac cuoc đieu tra. Vao ngay 3 thang 12, sau khi đuoc tha ra tu, ho lai nhan đuoc lenh bat giu vai ngay sau đo. Đe tron tranh su truy bat, ho  đa tron khoi RSK đen Serbia. Vao ngay 4 thang 2 nam 1994, Dzakula bi cac đac vu RSK bat coc tai Belgrade va đua tro lai RSK.
Phan ung cua RSK đa cham dut no luc cua Fischer. Lien Hop Quoc sau đo đa chi trich Fischer, Zabala va Platzer, cho rang 3 nguoi đa qua quyet đoan trong van đe nay. Fischer roi Croatia, va Jordan Shabshough thay the Zabala vao thang 3. Đuong cao toc Zagreb-Belgrade đuoc mo lai vao thang 12 nam 1994 thong qua mot thoa thuan rieng giua chinh phu RSK va Croatia. Tuy nhien, sau mot loat xung đot vu trang vao cuoi thang 4 nam 1995, Croatia đa tien hanh can thiep quan su va chiem đuoc mot phan cua Khu vuc Tay Slavonia do RSK kiem soat vao đau thang 5.


Chu thich Tham khao Sach

Nghien cuu hoc thuat

Bao chi

Cac nguon khac