Vuong quoc Luu Cau (tieng Okinawa: 琉球國 Ruuchuu-kuku; tieng Nhat: 琉球王国 Ryukyu Okoku; gian the: 琉球国; phon the: 琉球國; Han-Viet: Luu Cau quoc; binh am: Liuqiu Guo) la mot vuong quoc thong tri phan lon quan đao Ryukyu tu the ky 15 đen the ky 19. Cac vua Luu Cau đa thong nhat đao Okinawa va mo rong lanh đia vuong quoc đen quan đao Amami la mot phan cua tinh Kagoshima ngay nay, va quan đao Yaeyama gan Đai Loan.


Lich su Theo ba cuon su truyen thong cua Luu Cau —Chuzan Seikan (中山世鑑, Chuzan Seikan Trung Son the giam), Chuzan Seifu (中山世譜, Chuzan Seifu Trung Son the pha), va Kyuyo (球陽, Kyuyo Cau Duong)— thi lich su Vuong quoc Luu Cau bat đau voi Nha Tenson (天孫王朝, Nha Tenson Thien Ton Vuong trieu), keo dai 17.000 nam. Su gia ngay nay cho rang đay la mot huyen su viet vao the ky 16 va 17 đe cung co đia vi chinh thong cho trieu đai nha Sho khi phai ganh đua voi gioi quy toc ban đia.
Khi nha Tenson ket thuc thi Vuong trieu Shunten (舜天王朝, Thuan Thien Vuong trieu) noi len ke nghiep tu nam 1187 đen 1259, truyen đuoc ba đoi vua. Theo Chuzan Seikan cua Sho Shoken thi nguoi sang lap trieu đai nay la con trai cua Minamoto no Tametomo, quy toc nguoi Nhat, cung huyet thong voi Hoang gia Nhat Ban. Minamoto no Tametomo von o Kyoto, co y tranh quyen nhung that bai, bi đay ra Izu. Tametomo sau tron đen Luu Cau, sinh ra Shunten, nguoi sang lap ra nha Shunten. Mot so hoc gia Nhat Ban va Trung Quoc thi cho rang trieu Shunten cung la hu cau do cac su gia cua nha Sho tao nen nhu mot huyen thoai chuyen tiep tu nha Tenson sang nha Sho.
Xet ve thuc trang thi chinh su Luu Cau bat đau vao the ky 14 khi cac bo lac rai rac tren đao Okinawa ket hop thanh ba tieu quoc: Hokuzan (北山, Hokuzan Bac Son), Chuzan (中山, Chuzan Trung Son) va Nanzan (南山, Nanzan Nam Son). Su gia goi đo la thoi ky Sanzan (三山, Tam Son). Ba nuoc đung ra la ba tap hop lien ket mot so bo lac, co tu truong cam đau. Ba nhom đanh nhau tranh gianh quyen luc, cuoi cung Chuzan chiem uu the, đuoc trieu đinh Trung Quoc sac phong vao đau the ky 15, coi nhu trieu đai chinh thong cho du hai nhom Nanzan va Hokuzan chua han bi đanh bai. Quoc chu Chuzan truyen ngoi cho Hashi. Vao thoi nha Minh nam 1421 Hashi lay ho "Sho", xung la vua Sho Hashi (尚巴志, Thuong Ba Chi). Hashi lan luot triet ha Hokuzan nam 1416 va Nanzan nam 1429, thong nhat toan đao Okinawa, va lap ra nha Sho I.
Sho Hashi noi theo le cha truyen con noi giong nha Minh, xay dung Naha lam thuong cang va đong đo o thanh Shuri. Đen nam 1469, vua Sho Toku qua đoi ma khong co con ke vi; mot lanh chua chu hau ten la Sho En ben xung la con nuoi cua Toku roi lai phao rang co sac phong cua Trung Hoa nen len đoat ngoi. Su goi la tiem vuong, lap ra nha Sho II. Ryukyu đat thoi ky vang son duoi trieu vua thu nhi Sho Shin, tri vi 1478-1526.


Trong thuong mai chau A (the ky 15-16) Tu nam 1390, lanh chua o cac đao Miyako va Yaeyama đa lap ra le tien cong vuong quoc Chuzan. Le nay bat nguon phan do nhu cau kinh te trao đoi hang hoa, phan do anh huong chinh tri cua Chuzan thu hut cac lanh chua đia phuong. Thuyen buon cac xu Chuzan, Hokuzan va Nanzan sau hoat đong ngay cang rong lon, nam xuong đen Đai Loan, Hoa Nam va đen tan Đong Nam A. Phia bac thi thuyen buon Luu Cau ra đen cac thuong cang Hakata, Sakai cua Nhat Ban va Busan cua Trieu Tien.
Sau khi Sho Hashi thong nhat Okinawa thi dan thu phuc toan bo quan đao Nansei ve mot moi. Đoi ngoai thi vua Luu Cau gui su sang trieu cong nha Minh, roi nha Thanh. Voi dien tich nho hep, it tai nguyen, Luu Cau lai co uu the đia ly la nam tren thuong lo tu Đong Bac A đen Đong Nam A khien xu nay la trung gian giao thuong tu nhien. Tau be Nhat Ban, Trieu Tien, Trung Hoa va cac nuoc Đong Nam A nhu Xiem La, Ta Ne, Malacca, Cham Pa va Java đeu buon ban voi Luu Cau. Đoi voi Trung Hoa, Chuong Chau va Phuc Chau thuoc Phuc Kien la hai thuong cang chinh cho tau thuyen Luu Cau qua nhieu the ky.
Khi nha Minh diet nha Nguyen, chiem đuoc Trung Hoa thi ho ngai anh huong ngoai bang xam nhap nen ra chinh sach cam hai, han che giao thuong. Song do nhu cau cac san pham ngoai quoc, cung muu đo chinh tri tao uy the, nha Minh đoi cac nuoc lan bang neu muon giao thuong voi Trung Hoa thi phai chiu le trieu cong. Luu Cau loi dung vi the nay, lam nhip cau trung gian cho gioi con buon tranh lenh cam hai. Đen the ky 14 Luu Cau đa bien minh thanh mot cuong quoc thuong mai vung Đong A. Luu Cau la nguon cung cap ngua va luu huynh, ban sang Trung Hoa lam thuoc sung. Tinh rieng nam 1383, Trung Hoa mua vao 980 con ngua tu Luu Cau. Trong quan he giao thuong voi Trung Hoa, sau khi chiu cong nap, Luu Cau luon đuoc nha Minh ban cho nhieu vat pham gia tri, ke ca tau thuyen đi bien co lon. Trong thoi gian 54 nam (1385 - 1439), nha Minh cap cho Luu Cau 30 thuyen buon đi bien. Tu the ky 15 đen 16, Vuong quoc Luu Cau nam đia vi trung chuyen thuong mai chinh o Đong A. Cac đoan thuong thuyen va su than cua Luu Cau phan lon đeu khoi hanh tu Naha. Đoi voi cac quoc gia o Đong Nam A, thuyen buon cua Luu Cau thuong đem đen cac loai hang nhu: luu huynh, gom su, lua, gam, satin, tien đong, sat, thuoc chua benh cua Trung Quoc; kiem, thuong, ao giap, tranh tuong, quat, đo son mai va đong, vang cua Nhat Ban... Cac thuyen buon se tro ve phuong bac voi ho tieu, dau lo hoi, sung te giac, tram huong, nga voi, san ho, thuy ngan, da tran, da ca sau, đong vat quy hiem, go đinh huong, go nhuom vai, nhac cu va nhieu san pham thu cong khac cua Đong Nam A va Nam A. Huong lieu cua Đong Nam A ban o Trung Quoc va thi truong khu vuc Đong Bac A cung thu đuoc lai lon, co khi đen 1.500 lan. Theo Minh su, Luu Cau đa cu 171 thuyen buon sang Trung Quoc, 89 thuyen đen An Nam, 37 thuyen đen Java va 19 thuyen toi Nhat Ban. Neu thong tin tren la xac thuc thi so thuyen cua vuong quoc Luu đen An Nam chi đung sau so voi Trung Quoc. Trong so cac quoc gia Đong Nam A, Xiem đuoc coi la điem trung điem huong toi cua cac thuong thuyen Luu Cau. Trong so 48 chuyen đi đen Đong Nam A trong khoang thoi gian 1425-1564 thi co toi 62 thuyen đa toi Xiem trong khi đo tong so thuyen đen vuong quoc nay trong thoi gian 1385 - 1570 co the len đen 150 chiec. Tu nam 1425 -1465, Luu Cau đa tang vua Xiem tong cong 63.500 can luu huynh. Tu nam 1463 đen 1472, Luu Cau đa phai 10 chuyen thuyen đen vuong quoc Malacca đong thoi trieu đinh nuoc nay cung cu 6 chuyen thuyen đen Luu Cau. Ngoai ra, cac thuyen buon Luu Cau con đen cac nuoc tren đao Java va Sumatra. Nam 1509, Luu Cau đa bieu quoc vuong An Nam 10.000 can luu huynh, tuc la gap hon ba lan muc thong thuong van gui bieu vua Xiem Hon the nua, qua nhung đot khao co hoc o Okinawa, cac nha khoa hoc Nhat Ban đa tim thay nhieu manh gom su co nguon goc tu mien Bac Viet Nam voi nien đai the ky 15 đau the ky 16. Cac thuyen buon cua Luu Cau xuong Đong Nam A đeu men theo vung ven bien cua Phuc Kien, ho co quan he mat thiet voi cac thuong nhan Hoa kieu va A Rap. Co đieu đac biet la toan bo cac hoat đong thuong mai cua vuong quoc Luu Cau, ngay ca trong nhung ngay cuc thinh, cung đeu đuoc đat duoi su quan ly truc tiep cua trieu đinh. Moi thuong thuyen đi ra nuoc ngoai đeu phai co giay phep do trieu trung uong đong tai thanh Shuri cap. Nhung thuyen khong co giay phep đeu bi coi la thuyen hoat đong bat hop phap.
Sau khoang hai the ki phat trien thinh vuong ve thuong mai. Hoat đong ngoai thuong cua Luu Cau vuong quoc đa bat đau suy thoai do anh huong tu cac yeu to ben trong cung nhu ben ngoai. Sau khi đe quoc Bo Đao Nha đanh chiem Malacca vao nam 1511 thi he thong thuong mai tai Đong Nam A đa bi xao tron nghiem trong. Do bi cac tau buon phuong Tay canh tranh va dung vu luc uy hiep, hoat đong cua thuong nhan tai Đong Nam A đa bi suy giam nhanh chong. Đe tu ve, nhieu nuoc đa han che ngoai thuong va ngoai giao voi ben ngoai, vi the vai tro cau noi giua Đong Nam A va Đong Bac A cua Luu Cau khong con duy tri đuoc loi the nua. Tu nua sau the ki 16, Luu Cau chi con giu quan he thuong mai o muc han che voi Đong Nam A va cham dut han sau chuyen đi cuoi cung đen Xiem vao nam 1570. Tuy nhien, Luu Cau van giu quan he voi Trung Quoc va Nhat Ban, hai nuoc co nguon hang xuat phong phu. Ngoai ra, vi the thuong mai cua Luu Cau con bi anh huong boi quyet đinh mo cua cua nha Minh vao nam 1569, con Nhat Ban cung tu minh cu cac đoan thuong thuyen đen Đong Nam A. Đen nhung nam 30 cua the ki 17, khi Nhat Ban thi hanh chinh sach Sakoku (toa quoc) thi cac thuong nhan nguoi Hoa đa chiem linh mot phan hoat đong thuong mai tai Đong Nam A va canh tranh quyet liet voi phuong Tay đe chiem vi the la cau noi giua Đong Nam A va Đong Bac A.


Nhat Ban xam luoc (1609) Khoang nam 1590, Toyotomi Hideyoshi yeu cau Vuong quoc Luu Cau tro giup cho chien dich xam chien Trieu Tien (nhap Đuong). Neu thang loi, Hideyoshi du đinh tien quan đanh Trung Quoc. Vi Vuong quoc Luu Cau la chu hau cua nha Minh, yeu cau nay bi tu choi. Mac phu Tokugawa noi len sau su suy sup cua nha Toyotomi trao quyen cho gia toc Shimazu — daimyo cua phien Satsuma (ngay nay la tinh Kagoshima)—gui đinh chinh phat Luu Cau. Viec chiem giu Luu Cau dien ra kha nhanh, voi su khang cu vu trang toi thieu. Sau khi tran vao kinh thanh Shuri, quan Nhat đa cuop đi hau het nhung di san van hoa quy bau cua Luu Cau trong đo co nhieu tac pham đoc đao cua van hoa chau A von đuoc luu giu tai vuong quoc qua nhieu the ky. Truoc khi rut quan cua đao, quan Satsuma đa bat quoc vuong Sho Nei cung hon 100 trieu than, an ti cua Luu Cau đua ve Kagoshima. Đen nam 1610, quoc vuong lai bi đua đen Edo đe dien kien Tuong Quan Tokugawa Hidetada. Sau đo, quoc vuong Luu Cau đa bi buoc phai tuyen the ba đieu, trong đo co đoan "cac đao Luu Cau đa phu thuoc vao chinh quyen phong kien Satsuma" va hua se mai trung thanh voi Satsuma; cac trieu than va an ti cua Luu Cau bi bat cung phai hua lam theo loi tuyen the nay. Satsuma cung đat ra 15 quy đinh, trong đo co đieu khoan "khong cho phep mot thuong nhan Luu Cau nao thuc hien cac quan he buon ban ma khong co chap thuan bang van ban cua Satsuma". Mua thu nam 1611, quoc vuong Sho Nei cung cac trieu than va an ti đuoc tro ve Luu Cau tiep tuc cai quan. Trong thoi gian 3 nam đo quoc vuong bi bat, Satsuma đa thiet lap mot chinh quyen quan su tam thoi đe cai quan Luu Cau, Satsuma cung phai cac phung hanh va vien chuc đen Luu Cau đe tien hanh thong ke cac linh vuc kinh te, xa hoi va chinh tri cua vuong quoc đe lam co so đua ra cac bien phap quan che thich hop. Tuy nhien, Satsuma đa sap nhap cac hon đao thuoc quan đao Amami vao khu vuc thuoc chu quyen cua Nhat Ban.


Hau chien Sau khi tro ve đuoc tiep tuc cai tri, quoc vuong va gioi an ti Luu Cau van giu đuoc phan nao su uy nghiem trong qua khu, tuy nhien su ton kinh danh cho quoc vuong cua than dan Luu Cau đa suy giam. Sau nam 1612, mac du bo may hanh chinh cua Luu Cau van tiep tuc đuoc hoan thien đe đap ung nhung nhu cau quan ly moi nhung thiet che chinh tri đo cung ngay cang bi quan lieu hoa, gioi quan lai va tri thuc đam chim trong tu tuong Nho giao. Tu nam 1620, do phai chu y đen quan he voi Trung Quoc nen Nhat Ban đa tung buoc noi long kiem soat đoi voi Luu Cau thay vi ap đat mot he thong cai tri chat che kieu Nhat nhu du tinh ban đau. Mac phu Tokugawa trao cho phien Satsuma đuoc quyen thu cong pham va đai dien cho minh quan ly Luu Cau song cung nhieu bien phap đe giam sat.
Luu Cau luon can su chap thuan tu Nhat Ban trong cac van đe kinh te va chinh tri quan trong, song ben canh đo, ho van duy tri moi quan he voi Trung Quoc va chap thuan tan phong tu trieu đinh o Bac Kinh. Trieu đinh Luu Cau cung muon dung moi quan he truyen thong voi Trung Quoc đe lam đoi trong voi Nhat Ban. Sau nam 1612, Luu Cau thuc hien che đo cong nap cho ca Trung Quoc va Nhat Ban thong qua daimyo Shimazu cua phien Satsuma. Vi nha Minh cam buon ban voi Nhat Ban, phien Satsuma, voi su cho phep cua Mac phu Tokugawa, su dung quan he thuong mai cua vuong quoc nay đe duy tri quan he buon ban voi Trung Quoc. Luu y rang Nhat Ban truoc đo đa đong cua voi phan lon cac nuoc chau Au, tru Ha Lan, nhung quan he buon ban nhu the la đac biet quan trong voi ca Mac phu Tokugawa va phien Satsuma, nguoi sau nay se su dung quyen luc va anh huong cua minh, theo cach đo, giup lat đo Mac phu trong thap ky 1860.
Vua Luu Cau la chu hau cua Daimyo Satsuma, nhung đat đai cua ong khong đuoc tinh la mot phan cua bat ky mot han (phien) nao: cho đen khi chinh thuc sap nhap quan đao nay va giai the vuong quoc nam 1879, Luu Cau that su khong đuoc coi la mot phan cua Nhat Ban, va nguoi Luu Cau khong đuoc coi la nguoi Nhat Ban. Mac du ve mat ly thuyet la duoi quyen kiem soat cua Satsuma, Luu Cau co muc đo tu tri cao, đe phuc vu tot nhat loi ich cho daimyo Satsuma va Mac phu, trong thuong mai voi Trung Quoc. Luu Cau la mot nha nuoc trieu cong cho Trung Quoc, va vi Nhat Ban khong co quan he ngoai giao chinh thuc voi Trung Quoc, ve co ban Bac Kinh khong nhan ra rang Luu Cau bi Nhat Ban kiem soat va neu co, ho se cham dut buon ban. Do đo, Satsuma va Mac phu bat buoc phai buong bo theo nghia rang khong chinh thuc hay bang vu luc chiem giu Luu Cau hay kiem soat cac chinh sach va luat phap o đay. Tinh the nay lam loi cho ca ba ben lien quan: trieu đinh Luu Cau, daimyo Satsuma va Mac phu, bien Luu Cau thanh mot rat quoc gia đac biet. Nguoi Nhat bi cam đen tham Luu Cau ma khong đuoc phep cua Tuong Quan, va nguoi Luu Cau bi cam lay ten, mac trang phuc hay ap dung cac phong tuc Nhat Ban. Ho tham chi con cam the hien rang minh biet tieng Nhat khi đen Edo; gia toc Shimazu, daimyo cua Satsuma, gay dung đuoc thanh the lon khi khi phien duy nhat co mot vi quoc vuong va ca vuong quoc lam chu hau, Satsuma thu loi lon tu su đac biet cua Luu Cau, ho con noi them rang đay la mot vuong quoc hoan toan biet lap.
La mot nuoc "chu hau", song ve mat ngoai giao, Luu Cau van đuoc Nhat Ban đoi xu ngang hang voi Trieu Tien hay Xiem. Nam 1670, khi đoan trieu cong cua Luu Cau đen Trung Quoc trieu cong bi hai tac o Đai Loan tan cong, Nhat Ban đa yeu cau Ha Lan giup đo. Trong đo, phia Nhat Ban giai thich rang tuy Luu Cau khong phai la mot bo phan lanh tho Nhat Ban song la mot nuoc than thuoc.
Trong quan he voi Trung Quoc, vi la nuoc "đong van" va la mot cuong quoc thuong mai nen Luu Cau luon gianh đuoc thu bac cao trong ngoai giao chinh thuc. Đoan su than Luu Cau xep thu tu sau Trieu Tien, Viet Nam va Nhat Ban khi thuc hien nghi le ngoai giao tai trieu đinh nha Minh. Tuy nhien, duoi thoi nha Thanh, su than Luu Cau đa đuoc xep o vi tri thu hai, chi sau su than Trieu Tien. Khi quoc vuong Luu Cau len ngoi, nha Minh va nha Thanh luon cu nguoi sang tan phong. Đe to ro uy the, cac đoan phai bo Trung Quoc thuong co tu 300 đen 800 nguoi va co the luu lai kinh thanh Shuri tu 4 thang đen 9 thang. Trong thoi gian luu lai Luu Cau, mot so thanh vien phai đoan Trung Quoc đa tham gia tich cuc vao cac hoat đong van hoa va chinh tri cua vuong quoc. Sau khi Luu Cau bi Nhat Ban xam luoc, đe đe phong, nha Minh chi cho Luu Cau 10 nam sang trieu cong mot lan, song ve sau đa giam xuong 5 nam roi 2 nam. Tuy nhien cac đoan ngoai giao đon thuan cua Luu Cau cung thuong xuyen đen Bac Kinh đe tham du cac su kien trong đai.
Đen the ki 18, Satsuma đa bat Luu Cau phai thu luom ve cac thong tin ve tinh hinh Trung Quoc đe bao lai voi Mac phu. Trong boi canh đo, Luu Cau nhan thuc đuoc the cuc chinh tri giua cac nuoc lon va luon than trong trong cac buoc đi. Luu Cau đa giu đuoc the trung lap cung su đoc lap tuong đoi nho ap dung the co nuoc đoi giua hai cuong quoc. Luc nay, luc luong phan Thanh phuc Minh o Đong Nam Trung Quoc cung xem cac thuong nhan Luu Cau la nhung ke đoi đich. Sau khi nha Thanh thay the nha Minh tai Trung Quoc, do bat man nen cong đong Hoa kieu di cu đen thu hang the ki truoc tai Luu Cau tu cho la mot khoi cu dan rieng biet đa thuc su hoa nhap voi đat nuoc so tai. Satsuma cung yeu cau Luu Cau phai phat huy tiem nang tri thuc va tai buon ban cung nhu lien he voi Trung Quoc cua cong đong Hoa kieu nay. Luu Cau cung tung cu 97 luu hoc sinh chinh thuc đen Trung Quoc, trong đo 78 nguoi đa tro ve, đoi tuong cu đi la con cai cua an ti, trieu than cap cao va cua Hoa kieu. Cac luu hoc sinh Luu Cau đuoc cu sang Trung Quoc đeu hoc tap co ket qua tot va đa co nhung đong gop tich cuc cho su phat trien van hoa, giao duc cua vuong quoc 
Khi Pho đe đoc Hai quan Hoa Ky Matthew Calbraith Perry đen Nhat Ban đe ep nuoc Nhat mo cua giao thuong voi My vao thap ky 1850, ong ban đau dung chan o Luu Cau, nhu nhieu thuy thu phuong Tay đa lam truoc đo, va ep Vuong quoc Luu Cau ky hiep uoc bat binh đang mo cua Luu Cau cho thuong mai My. Tu đay, ong tiep tuc đen Edo.


Giai the Sau cuoc Minh Tri Duy Tan, Chinh quyen Minh Tri Nhat Ban giai the Vuong quoc Luu Cau, chinh thuc sap nhap quan đao nay vao Nhat Ban thanh tinh Okinawa nam 1879. Cac su gia cua nha vua Luu Cau đa phu phuc suot ba ngay ben ngoai dinh te tuong o Bac Kinh đe nai xin cuu giup, nhung khi ay nha Thanh đa suy yeu boi cac cuoc xam lang cua lien quan tam nuoc phuong Tay va ca đe quoc Nhat Ban; do đo loi khan cau gui quan cuu giup đa bi khuoc tu. Du vay, Trung Hoa phan đoi ve mat ngoai giao va cuu Tong thong Hoa Ky Ulysses S. Grant đuoc yeu cau đung ra phan xu. Grant cho rang quyen sap nhap quan đao cua Nhat Ban la hop le va đua ra phan quyet thuan loi cho Nhat ma khong quan tam đen quyen tu chu cua nguoi dan Luu Cau. Khi tien hanh sap nhap, quan đoi Nhat ra tay am sat nhung chinh tri gia Luu Cau chong đoi. Nhom đao Amami-Oshima đa đuoc sap nhap vao phien Satsuma tu truoc, nay tro thanh mot phan cua tinh Kagoshima. Vua Sho Tai, vi vua cuoi cung cua Luu Cau, đuoc chuyen đen Tokyo va đuoc phong lam Hau tuoc (xem Kazoku), cung nhu nhieu quy toc nguoi Nhat khac, va qua đoi o đo nam 1901. Tre em Luu Cau bi bat buoc hap thu nen giao duc Nhat voi cac giao trinh ve Nhat ngu, van hoa va ban sac Nhat, cung luc nguoi dan bi nghiem cam su dung ngon ngu ban đia. Tuy nhien, nhieu van đe phat sinh tu lich su van chua he đuoc giai quyet cho đen tan thoi hien tai. Co nhieu nguoi Ryukyu va nguoi Nhat cam thay nguoi Ryukyu khong phai la nguoi Nhat "chinh hieu". Mot so cu dan Ryukyu cho rang chinh quyen trung uong đa ky thi dan ban đia bang cach cho phep quan đoi My đen lap can cu tai Okinawa trong khi han che toi đa su hien dien cua binh si My tren 4 hon đao chinh cua Nhat.


Cac su kien chinh 1372 Su than đau tien cua nha Minh đen Okinawa, von đa bi chia thanh 3 vuong quoc, duoi thoi ky Sanzan. Quan he trieu cong chinh thuc voi Đe quoc Trung Hoa bat đau.
1419 Chuzan, do Sho Hashi lanh đao, chiem Nakijin gusuku, kinh đo cua Hokuzan.
1429 Chuzan chiem Shimajiri Osato gusuku, kinh đo cua Nanzan, thong nhat đao Okinawa. Sho Hashi lap ra Vuong quoc Ryukyu, đang co va đong đo o Shuri (gio la mot phan cua Naha).
1470 Sho En (Kanemaru) lap ra trieu Sho thu hai.
1477 Vi quoc vuong thu ba, Sho Shin, len ngoi. Thoi ky vang son cua vuong quoc.
1609 (5 thang 4) daimyo cua phien Satsuma o phia Nam Kyushu xam luoc vuong quoc. Quoc vuong Luu Cau tro thanh chu hau cua Nhat Ban.
1624 Daimyo Satsuma sap nhap quan đao Amami.
1846 Bac si Bernard Jean Bettleheim (qua đoi nam 1870), mot nha truyen đao Tin Lanh nguoi Anh, đen Vuong quoc Luu Cau. Ong thanh lap benh vien nuoc ngoai đau tien tren đao o đen Nami-no-ue.
1853 Pho đe đoc Matthew Perry cua Hai quan Hoa Ky đen tham vuong quoc. Bettleheim roi đi voi Perry.
1866 Su đoan chinh thuc cuoi cung tu nha Thanh đen vuong quoc.
1874 Đoan trieu cong cuoi cung toi Trung Quoc, khoi hanh tu Naha.
1879 Nhat Ban thay the phien Ryukyu bang tinh Okinawa, chinh thuc sap nhap quan đao nay. Vua Sho Tai (尚泰, Thuong Thai) va đuoc nhan tuoc Phien Vuong (藩王, Han'o) va đuoc chuyen đen Tokyo.


Vua Luu Cau Hinh anh Xem them Nguoi Ryukyu
Quan đao Ryukyu
Lich su quan đao Ryukyu
Gusuku
Tamaudun
Cac di chi Gusuku va di san lien quan cua Vuong quoc Luu Cau
Phong trao Ryukyu đoc lap
Luu Cau huyet le tan thu


Tham khao Đoc them Matsuda, Mitsugu (2001) The Government of the Kingdom of Ryukyu, 1609-1872: a dissertation submitted to the Graduate School of the University of Hawaii in partial fulfillment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy, January 1967, Gushikawa: Yui Pub., 283 p., ISBN 4-946539-16-6
Smits, Gregory (1999) Visions of Ryukyu: identity and ideology in early-modern thought and politics, Honolulu: University of Hawai'i Press, 213 p., ISBN 0-8248-2037-1
TS. Le Thi Khanh Ly (2023). Vuong quoc Ryukyu trong he thong thuong mai Đong A the ky XV - XIX. NXB. Nha phat hanh: Cong ty TNHH Quoc te Mai Ha (MaiHaBooks)


Lien ket ngoai Lich su van tat cua Uchinanchu (nguoi Okinawa) Luu tru ngay 25 thang 8 nam 2016 tai Wayback Machine