Søren Kierkegaard (IPA: [ˈsɶːɐn ˈkʰiɐgəˌgɒːˀ], phat am theo tieng Anh [ˈkɪəkəgɑːd, ˈkɪɚkəgɑɹd]; ) (sinh ngay 5 thang 5 nam 1813 – mat ngay 11 thang 11 nam 1855) la triet gia, nha than hoc, nha tho, nha phe binh xa hoi, va tac gia nguoi Đan Mach the ky 19. Kierkegaard thang tay phe phan triet hoc Hegel trong thoi đai ong cung nhu đieu ma ong xem la hinh thuc rong tuech cua giao hoi Đan Mach. Phan lon noi dung cac tac pham cua Kierkegaard tap chu vao cac van đe ton giao nhu ban chat cua đuc tin, đinh che cua giao hoi, đao đuc va than hoc Co Đoc, tinh cam va cam xuc cua moi ca nhan khi đoi dien voi nhung chon lua trong cuoc song. Kierkegaard chon lua phuong cach đe đoc gia tu kham pha thong điep va y nghia cac tac pham cua ong, boi vi "đay la mot viec kho khan, nhung chi co su kho khan moi co the truyen cam hung cho nhung tam hon cao thuong". Do đo, nhieu nguoi đa tim cach giai thich Kierkegaard nhu la nguoi co khuynh huong hien sinh, tan chinh thong, hau hien đai, nhan ban, chu nghia ca nhan..v..v... Vuot qua ranh gioi cua triet hoc, than hoc, tam ly hoc, va van chuong, Kierkegaard đuoc nhin nhan la mot nhan vat quan trong co nhieu anh huong tren y thuc he đuong đai.


Cuoc đoi = Thieu thoi (1813-1841) =
Søren Kierkegaard sinh ra trong mot gia đinh giau co tai Copenhagen, thu đo cua Đan Mach. Me ong, Ane Sørensdatter Lund Kierkegaard, tung la nguoi giup viec trong nha truoc khi ket hon voi cha cua Soren, ba la mot bong mo trong gia đinh: lang le, chat phat, va chua he đuoc hoc hanh tu te. Mac du co mot anh huong nhat đinh tren con trai, Kierkegaard khong nhac đen me trong nhung cuon sach cua minh. Ba qua đoi ngay 31 thang 7 nam 1834, tho 66 tuoi.
Cha cua Søren, Michael Pedersen Kierkegaard, la nguoi co tam tinh au sau, hay lo au, mo đao, va thong minh sac sao. Thuong xuyen bi am anh voi y nghi se nhan lanh su trung phat tu Thien Chua, ong luon tin rang se khong co ai trong so nhung nguoi con cua ong co the song qua tuoi 33, so nam Chua Gie-xu song tren đat. Michael tin rang nhung toi loi ong đa pham tu khi con trai tre nhu tung nguyen rua danh Chua, va co quan he tinh duc ngoai hon nhan voi Ane cho đen khi co mang thai, se dan đen su trung phat ma ong va con cai phai ganh chiu. Mac du nam trong so bay nguoi con cua ong chet tre, noi am anh đa khong xay ra voi hai nguoi con lai: Søren va mot nguoi anh cua ong, Peter Kierkegaard, mot giam muc giao hoi Luther. Nhung anh huong tu nguoi cha som dan Kierkegaard đen voi nhung khai niem ve toi loi va su rang buoc cua no qua đuong day huyet thong tu cha đen con, đa la y tuong nen tang cho nhieu tac pham cua ong (đac biet trong Fear and Trembling). Mac cho tam tinh hay buon phien cua nguoi cha Michael, Kierkegaard va cha đa chia se voi nhau nhung rang buoc than tinh. Voi su ho tro cua Michael, cau be hoc biet phieu luu vao the gioi cua tri tuong tuong đe kham pha chung qua nhung tro choi co su tham gia cua nguoi cha.
Michael Pedersen Kierkegaard tu tran ngay 9 thang 8 nam 1838, tho 82 tuoi. Truoc khi chet, ong to uoc nguyen muon con trai tro thanh muc su. Søren, chiu anh huong sau đam tu cuoc song va trai nghiem ton giao cua cha, cam nhan đuoc bon phan phai lam tron nguyen uoc nay. Hai ngay sau, 11 thang 8, Kierkegaard viet: "Cha đa mat hom thu Tu. Uoc gi cha co the song them vai nam nua, đe toi co the nhan biet rang cai chet cua cha la su hi sinh cuoi cung vi tinh yeu ong danh cho toi;... cha chet vi toi, hau cho toi se lam mot đieu gi đo neu toi co the. Trong tat ca nhung gi cha đe lai cho toi, thi hoi uc ve cha, hinh anh thanh hoa cua cha... la gan gui voi toi nhat, toi se can than giu gin ky uc ve cha, khuat giau khoi the gioi ben ngoai".
Kierkegaard theo hoc tai Truong Pham hanh Dan su (School of Civic Virtue), to ra xuat sac trong tieng Latin va mon lich su. Nam 1830, ong đen Đai hoc Copenhagen đe nghien cuu than hoc, nhung tai đay ong bi cuon theo suc hap dan cua triet hoc va van chuong. Tai vien đai hoc, Kierkegaard khoi su viet luan an On the Concept of Irony with Continual Reference to Socrates, đuoc ban giam khao xem la mot luan van sau sac va co gia tri, tuy kha ruom ra va van phong la luot đoi voi mot luan an triet hoc. Kierkegaard tot nghiep ngay 20 thang 10 nam 1841 voi van bang Magister Artium, tuong đuong voi hoc vi tien si (Ph.D.) ngay nay. Khoan thua ke co gia tri khoang 31 000 rigsdaler đu đe Kierkegaard trang trai chi phi hoc tap, sinh song, va xuat ban mot so tac pham.


= Regine Olsen (1837-1841) =
Mot khia canh quan trong khac trong cuoc đoi cua Kierkegaard (thuong đuoc xem la co anh huong lon tren cac tac pham cua ong) la su pha vo hon uoc voi Regine Olsen (1822-1904). Ngay 8 thang 5 nam 1837, Kierkegaard va Regine gap nhau va bi cuon hut vao nhau. Trong nhat ky, Kierkegaard viet ve tinh yeu ong danh cho Regine:

Hinh anh cua em, nguoi ngu tri trai tim toi, đuoc nang niu cat giau noi sau tham tan đay long, tran đay tam tri toi, o đo....nhu mot than linh chua mot ai biet đen! Oi, lam sao toi co the tin cau chuyen ke cua chang thi si, thuat lai rang lan đau nhin thay nguoi trong mong, chang trai ngo nhu đa gap nang tu rat lau, rang tinh yeu, giong nhu kien thuc, la mot hoi uc, rang tinh yeu biet noi loi tien tri trong long moi nguoi....Uoc gi toi co the so huu nhan sac cua moi thieu nu đe co the chat loc nen mot ve đep sanh voi net kieu diem cua em; uoc gi toi co the đi vong quanh Trai Đat đe tim ra mot noi chon ma tu noi sau tham huyen nhiem nhat trong toi van huong ve, roi em đen ke can ben toi, tran lap tam linh đe toi thay minh hoa than, va nhan ra rang toi hanh phuc biet bao đuoc o noi đay. - Søren Kierkegaard, Nhat ky (2 thang 2 nam 1839)

Ngay 8 thang 9 nam 1840, Kierkegaard đinh uoc voi Regine. Tuy nhien, chang bao lau ong cam nhan mot su hoang mang va noi sau tham bao phu cuoc hon nhan. Chua đen mot nam sau, ngay 11 thang 8 nam 1841, Kierkegaard huy bo hon uoc. Trong nhat ky, Kierkegaard cho rang chinh tam tinh au sau khien ong thay minh khong xung hiep voi hon nhan, song khong ai biet chac nguyen nhan chinh xac cua quyet đinh nay. Nguoi ta tin rang Kierkegaard va Regine van yeu nhau tham thiet ngay ca sau khi co ket hon voi Johan Frederick Schlegel (1817-1896), mot cong chuc cao cap, mac du moi quan he giua hai nguoi chi la nhung lan gap mat tinh co tren đuong pho Copenhagen. Vai nam sau đo, Kierkegaard đen gap chong cua Regine đe xin phep noi chuyen voi co, nhung bi tu choi.
Sau đo, Regine roi khoi Đan Mach khi chong co đuoc bo nhiem vao chuc vu Thong đoc vung Tay An Đan Mach (nay la Quan đao Virgin thuoc My). Khi Regine ve nuoc, Kierkegaard đa tu tran. Regine Schelgel qua đoi nam 1904, đuoc an tang gan phan mo cua Kiekegaard trong Nghia trang Assistens o Copenhagen.


= Nhung tac pham đau tien (1841-1846) =
Mac du đa viet chut it ve cac chu đe nhu chinh tri, phu nu va giai tri khi con tuoi nien thieu va thoi sinh vien, nhieu hoc gia tin rang mot trong hai tac pham The Concept of Irony with Continual Reference to Socrates, xuat ban nam 1841, hoac Either – Or, an hanh nam 1843 moi la cac khao cuu co gia tri cua Kierkegaard. Trong hai tac pham nay, Kierkegaard phe phan nhung tu tuong lon cua triet hoc phuong Tay (Socrates trong quyen đau, Hegel trong quyen sau). Đay la van phong bieu trung cua Kierkegaard, the hien su chin mui trong kha nang sang tac khoi đau tu thoi nien thieu cua ong. Either – Or hinh thanh trong luc Kierkegaard luu tru o Berlin, đuoc hoan tat vao mua thu nam 1842.
Trong cung nam Either- Or xuat ban, Kierkegaard nhan đuoc tin Regine đinh hon voi Johan Frederick Schlegel. Tin nay tac đong manh đen Kierkegaard va nhung đieu ong viet. Trong Fear and Trembling, an hanh nam 1843, nguoi đoc co the hieu rang "Kierkegaard van hi vong Regine se tro ve nhu mot phep la". Repetition, xuat ban cung luc voi Fear and Trembling, noi ve mot chang tre tuoi phai roi bo nguoi yeu. Cung co the tim thay du am moi tinh Kierkegaard- Olsen trong vai quyen sach khac đuoc viet trong giai đoan nay.
Trong tam cua nhung tac pham quan trong khac cua Kierkegaard la phe phan Georg Wilhelm Friedrich Hegel, va lap nen cho tam ly hoc hien sinh. Philosophical Fragments, The Concept of Dread, va Stages on Life's Way trinh bay nhung y tuong va cam giac mot ca nhan co the gap phai trong cuoc đoi, nhung chon lua hien sinh va he qua cua chung, va tu hoi co nen chap nhan niem tin ton giao, đac biet la Co Đoc giao, cho cuoc đoi cua minh hay khong. Co le su cong kich du doi nhat nham vao triet hoc Hegel đuoc tim thay trong quyen Concluding Unscientific Postscript to Philosophical Fragments, ban ve tam quan trong cua ca nhan, tinh chu quan cua chan ly va phan bac cau noi cua Hegel "Ly tri la Hien thuc va Hien thuc la ly tri".

 
Hau het nhung tac pham mang đam tinh triet hoc nay đeu đuoc viet duoi cac but danh, trinh bay nhung quan điem va cac loi song khac nhau. Tuy vay, Kierkegaard cung cho xuat ban hai hoac ba luan van than hoc ky ten ong, tuong ung voi cac tac pham triet hoc. Kierkegaard viet nhung tac pham nay nham lam sang to khia canh triet hoc cua cac tac pham ky duoi but danh đe luan ban ve cac khia canh than hoc cua chung.
Khi ay tu tuong Hegel la nen triet hoc thong tri tai Đan Mach, va nha than hoc Hans Martensen (1808-1884) đang đuoc ua chuong. Thien nhien, lich su va Thien Chua đeu đuoc bao ham trong mot he thong thuan ly, va toan bo su viec đuoc xem la mot tien trinh tien hoa. Moi thu đeu đuoc sap đat vao cac vi tri thich hop trong he thong: luat phap, van hoa, van chuong, va nghe thuat. Chuc trach cua nha nuoc la the hien va to chuc cac nhan to nay trong khi giao hoi quoc giao đuoc xem la su hien thuc hoa Vuong quoc Thien Chua. Song Kierkegaard xem đay la mot nen than hoc que quat. Thien Chua khong con te tri vu tru nua, ma la ly tri con nguoi, va Thien Chua đuoc danh cho mot vi tri do an hue cua ly tri con nguoi. The gioi đuoc xem la mot su hai hoa đep đe, khong co cho cho nhung tranh chap tam linh. Toi loi chi la mot buoc đem can co trong quy trinh mac khai cua Đang Toi cao. Hau qua cua he tu tuong nay, theo Kierkegaard, la su huy diet nhan cach va triet tieu trach nhiem cua moi ca nhan. Khong con co su khac biet to tuong giua thien va ac, giua Thien Chua va con nguoi. Boi vi khong co su khac biet nen cung khong co su hoa giai đe co the tien toi mot su hiep nhat cao hon. Khong con co cho cho su can thiep thien thuong, truc tiep đen voi moi ca nhan, vao đoi song cua nhan loai nham cuu ho khoi toi loi, khoi thai đo thu nghich voi nguon cua moi su hien huu. Vi vay, phe phan triet hoc Hegel khong phai la su đoi khang tieu cuc ma can phai hieu la no luc giai thoat con nguoi khoi long tin cay mu quang vao cac tu tuong triet hoc hoac cac he thong tham quyen, nham đem ho tro ve voi chinh minh đe ho phai tu quyet đinh so phan cua minh qua nhung trai nghiem ca nhan.
Kierkegaard luon xem toi loi la nhan to can ban đinh hinh khuynh huong tam linh va đao đuc cua con nguoi. Boi vi toi loi đa phu bong đam net tren cuoc đoi va su nghiep cua ong, Kierkegaard cam nhan trach nhiem ganh vac su mang giup moi ca nhan nhan biet suc manh khung khiep cua toi loi, đe ho co the tim ra con đuong giai thoat duy nhat la đuc tin song đong đat vao Chua Gie-xu. Khong the thang hon toi loi bang giao duc hoac co gang thay the toi ac bang cac đuc hanh. Đieu can co la mot su chuyen hoa triet đe ban chat va đoi song cua moi nguoi, ma chi co the thuc hien đuoc đieu nay bang mot hanh đong dut khoat cua đuc tin, mot buoc nhay vao moi tuong giao moi voi Thien Chua. Su chuyen hoa hoac su tao dung moi nay khong the đat đuoc bang nhung suy luan thuan ly hay su chap nhan mot he thong tham quyen, ma chi bang nhung trai nghiem chu quan dien ra trong su tranh chap tam linh cua moi ca nhan. Trong trai nghiem nay, nguoi tim kiem su cuu roi co the bi nhan chim trong tinh trang khung hoang, giang xe boi cac tranh chap giua nhung tinh cam va cam xuc đoi nghich, chao đao giua long xac tin va su hoai nghi, tinh yeu nong am va long cam han, cam xuc gan gui can ke va vuc tham ngan cach voi Thien Chua.


= Nhung tac pham giai đoan 1846-1853 =

Trong khi nhung tac pham đau tien nham vao Hegel, thi nhung cuon sach ra đoi trong giai đoan nay (1846-1853) tap chu vao tinh "đao đuc gia" trong giao hoi quoc giao tai Đan Mach. Cuon sach đau tien trong giai đoan nay la Two Ages: A Literary Review, la tac pham phe binh cuon tieu thuyet Two Ages cua Thomasine Christine Gyllembourg-Ehrensvard. Sau khi phe binh cau chuyen, Kierkegaard đua ra nhung nhan xet tinh te ve ban chat cua thoi hien đai va thai đo vo cam cua no đoi voi đoi song. Mot trong nhung che trach cua Kierkegaard danh cho thoi hien đai la cai nhin khong cam xuc cua no đoi voi the gioi. Kierkegaard viet, "thoi nay la thoi đai thuc te va khong co long thuong cam....Khuynh huong chung hien nay đuoc đinh huong theo nhung đang thuc toan hoc, đen noi trong moi giai tang cua xa hoi co qua nhieu nguoi trong giong nhu vua ra tu mot khuon đuc". Qua nhung nhan xet nay, Kierkegaard đa kich chu truong hoi nhap vao trao luu chung, cung nhu su đong hoa moi ca nhan vao mot cong đong nhat the, ma ong goi la "đam đong". Tuy nhien, Kierkegaard ung ho nhung cong đong cho phep moi nguoi duy tri su đa dang va tinh đoc lap ca nhan.
Trong nhung tac pham khac, Kierkegaard tiep tuc đa kich su nong can cua "đam đong" muon han che va dap tat tinh đoc đao cua moi ca nhan. Tac pham The Book on Adler viet ve Muc su Adolf Peter Adler, nguoi tu nhan minh đuoc nhan lanh su mac khai, vi vay ma bi tuoc bo chuc vu. Theo Walter Lowrie, Kierkegaard do nem biet trai nghiem bi co lap trong giao tiep xa hoi ma cam thay gan gui hon voi cha ong.
Nhu la mot phan trong no luc phan tich "đam đong", Kierkegaard nhan ra su thoi nat va suy đoi cua giao hoi, đac biet la giao hoi quoc giao Đan Mach. Kierkegaard tin rang giao hoi đa lac loi. Giao hoi trong giai đoan nay la vo cam, lech lac, va đanh mat kha nang cung ung su tho phuong Thien Chua bang "tam than va le that", ma chi con la nhung nghi le đay tinh hinh thuc, hoan toan xa la voi Co Đoc giao nguyen thuy. Kierkegaard nhan biet bon phan cua ong trong thoi ky sau rot la noi cho nguoi khac biet ve su nong can va tinh chu trong hinh thuc cua cai goi la "Nep song Co Đoc". Ong cung viet nhung đoan phe phan Co Đoc giao đuong đai trong nhung tac pham nhu Christian Discourses, Works of Love, va Edifying Discourses in Diverse Spirits.
The Sickness Unto Death la mot trong nhung tac pham noi tieng nhat cua Kierkegaard trong giai đoan nay, mac du nhung nha triet hoc va tam ly hoc vo than đuong đai bac bo giai phap đuc tin cua ong, nhung phan tich cua Kierkegaard ve ban chat cua su tuyet vong la mot trong nhung su trinh bay xuat sac nhat ve chu đe nay, va đuoc tiep buoc boi cac triet gia hau boi nhu Heidegger, voi khai niem ve toi loi hien sinh, va Jean-Paul Sartre, voi đuc tin toi te.
Trong nam 1848, Kierkegaard khoi su cong kich giao hoi quoc giao Đan Mach voi nhung tac pham nhu Practice in Christianity, For Self-Examination, va Judge for Yourselves!, trong no luc trinh bay ban chat that cua Co Đoc giao, voi Chua Gie-xu la mau muc tuyet đoi.


= Phe phan Giao hoi (1854-1855) =
Trong nhung nam cuoi đoi, voi nhan thuc sau sac ve bon phan dan dat đoc gia đen voi mot Co Đoc giao that, Kierkegaard co gang trinh bay su khac biet giua đao Co Đoc trong Kinh Thanh voi giao hoi đuong thoi. Theo ong, giao hoi ngay nay la mot su boi đao đoi voi Co Đoc giao cua Tan Uoc. Toan bo su viec nay la mot no luc lua doi Thien Chua. Giao hoi đa khong con la hoi thanh that cua Chua Co Đoc. Co Đoc giao cua Tan Uoc khong con đuoc tim thay o bat cu noi đau. Ngoai nhung bai viet đang tren nhat bao To quoc (Fædrelandet), Kierkegaard con cho pho bien mot loat nhung tieu luan menh danh Thoi khac (Øjeblikket). Khoi đau, ong nham vao mot bai dien van cua Giao su Hans Lassen Martensen, trong đo Martensen mieu ta nguoi tien nhiem qua co cua minh, Giam muc Jakob P. Mynster, la mot "chung nhan cua chan ly, la mot trong nhung chung nhan chan chinh cua chan ly".
Du co nhieu thien cam voi Mynster, Kierkegaard buoc phai vach ra rang, o đay khai niem ve Co Đoc giao đa đuoc dien giai theo loi ich cua con nguoi, khong phai cua Thien Chua, va khong co cach nao đe co the so sanh cuoc đoi cua Mynster voi mot "chung nhan cua chan ly" đuoc. Ong viet,

Do đo, y tuong Mynster la mot chung nhan cua chan ly, đoi voi Kierkegaard, la mot đieu quai go. Theo ong, Mynster la nguoi thoi co, ham me the gian, mot chinh khach ton giao khon ngoan va thanh đat, "nguoi huong niem vui hung hon thuyet giao trong gio tho phuong moi sang chu nhat, va roi tro thanh con nguoi cua su sac sao tran tuc vao sang thu hai". Nhung nguoi nhu the co xung đang đuoc xuong danh cung nhung nguoi đa tung đong dau chan ly bang huyet cua minh?

Truoc khi chuong muoi cua tap tieu luan Thoi khac đuoc an hanh, Kierkegaard bi đot quy tren đuong pho va đuoc đua vao benh vien. Ong o lai đay hon mot thang nhung tu choi tiep xuc voi mot muc su, nguoi ma ong xem chi đon thuan la mot chuc sac giao hoi, khong phai la toi to cua Thien Chua.
Kierkegaard tho lo voi Emil Boesen - mot muc su va la ban huu tu thuo thieu thoi, cung la nguoi luu giu nhung ghi chep ve nhung lan đam đao giua hai nguoi - cuoc đoi cua ong la mot chuoi xau ket nhung đau kho khong the đinh danh, cuoc đoi ay tuong la vo ich đoi voi nguoi khac, nhung that ra khong phai vay.
Kierkegaard tu tran ngay 11 thang 11 nam 1855 tai Benh vien Frederick, co le do nhung bien chung tu lan ong bi te nga tu tren cay khi con be. Ong đuoc an tang tai Assistens Kirkegard, trong khu Nørrebro o Copenhagen.


Tu tuong Kierkegaard Kierkegaard thuong đuoc goi la triet gia, nha than hoc, ong to cua triet hoc hien sinh, nha phe binh van hoc, nha van hai huoc, nha tam ly hoc, va nha tho. Co hai y tuong cua ong đuoc biet đen nhieu nhat la "tinh chu quan", va "buoc nhay cua đuc tin". Buoc nhay cua đuc tin la khai niem Kierkegaard su dung đe trinh bay phuong cach mot ca nhan co the đat niem tin vao Thien Chua. Đo khong phai la mot quyet đinh thuan ly, nhung khi vuot qua ly tri đe vuon đen mot đieu huyen nhiem thi đo la đuc tin. Ong cung tin rang khi co đuc tin thi cung la luc xuat hien su hoai nghi. Lay vi du, khi mot nguoi thuc su tin Thien Chua, cung luc nguoi ay se thay hoai nghi ve su hien huu cua ngai; su hoai nghi la phan ly tri cua tu tuong nguoi ay, neu khong co no đuc tin cung tro thanh vo nghia. Noi cach khac, su hoai nghi la yeu to can ban cua đuc tin, tin Thien Chua hien huu ma khong gon chut hoai nghi ve su hien huu va thuoc tinh nhan lanh cua ngai thi khong phai la đuc tin đich thuc. Khong can phai su dung đuc tin đe tin rang cay viet chi hoac cai ban đang hien huu khi chung ta co the nhin thay va cham đen chung. Cung vay, khi mot nguoi tin Thien Chua co nghia la nguoi ay khong the dung giac quan đe cam nhan Thien Chua, cung khong co cach nao cham đen ngai, nhung nguoi ay van tin rang Thien Chua đang hien huu.
Kierkegaard cung nhan manh đen tinh ca nhan va moi quan he cua ca nhan voi the gioi ben ngoai đuoc lap nen tren su chiem nghiem va tra van noi tam. Thao luan trong Concluding Unscientific Postscript to Philosophical Fragments, ong cho rang "tinh chu quan la chan ly" va "chan ly la tinh chu quan". Khai niem nay can đuoc hieu trong noi ham cua su phan biet giua chan ly khach quan va moi quan he chu quan cua moi ca nhan (lanh đam hoac ung ho) đoi voi chan ly ay. Trong mot y nghia nao đo, nguoi ta co the cung tin vao nhung su viec giong nhau lien quan đen cac đuc tin hoan toan khac nhau. Hai ca nhan co the tin rang nhieu nguoi chung quanh ho đang song trong ngheo kho va can đuoc giup đo, nhung nhan thuc nay co the khien chi mot trong hai nguoi chiu ra tay giup nguoi ngheo.
Tuy nhien, Kierkegaard thuong chi ban ve tinh chu quan trong moi quan he voi cac van đe ton giao. Ong cho rang su hoai nghi la mot yeu to cua đuc tin, va se la đieu bat kha đe đat đuoc niem xac tin khach quan ve cac le đao nhu su hien huu cua Thien Chua hoac cuoc đoi cua Chua Co Đoc. Đieu tot nhat nguoi ta co the mong đoi la đi đen ket luan co le cac le đao Co Đoc la chan xac, nhung neu mot nguoi tin cac giao ly ay chi đen muc chung xem ra la chan xac, nguoi ay chua co đuc tin gi ca. Boi vi đuc tin la moi quan he chu quan dan đen su tin tuong tuyet đoi cac le đao ay. 

Mot chu đe khac thu hut su quan tam cua Kierkegaard la tinh nghich ly (paradox) cua Co Đoc giao. Ong noi, "Mot nha tu tuong phu nhan tinh nghich ly thi cung giong nhu mot nguoi đang yeu phu nhan su đam me". Theo Kierkegaard, khong co chung cu tri thuc cho Co Đoc giao. Đuc tin khong the lap nen tren nhung chung cu nhu the. Đuc tin Co Đoc la su khang đinh mot su mau thuan gay gat khong the dung hoa đuoc. Co mot su khac biet vo han giua su vinh cuu voi thoi gian, giua Thien Chua voi con nguoi; nhung Co Đoc giao khang đinh rang nhung yeu to nay hop nhat trong Đang Than Nhan (Chua Gie-xu). Hoan toan bat kha cho tri thuc chap nhan su kien Thien Chua hoa than thanh nguoi: đo la mot nghich ly chi co the chap nhan đuoc nho "buoc nhay cua đuc tin". Nhieu nguoi chi ra rang, o đay Kierkegaard co nhieu điem tuong đong voi Pascal.
Thien Chua hoa thanh nguoi la mot nghich ly tuyet đoi, khong the la gi khac hon la hon đa gay vap pham cho tam tri con nguoi. Do đo, đuc tin khong the la mot hanh đong cua su hieu biet. Đuc tin la mot su phieu luu cua y chi; va đuc tin can đuoc lam tuoi moi luon, boi vi se luon nay sinh nhung phe phan moi đoi voi đuc tin. Kierkegaard thuong cong kich tinh thuan ly, nhung ong nhin nhan rang đieu chung ta xem la nghich ly lai la đieu hoan toan hop ly đoi voi Thien Chua. Ong viet trong nhat ky, "Su nghich ly trong chan ly Co Đoc la do chan ly nay chi hien huu cho Thien Chua. Chuan muc va muc tieu cua chan ly ay la sieu nhien; vi vay chi co đuc tin moi co the ket noi đuoc".
Kierkegaard khong ngan ngai khi ra tay huy pha su tin cay cua con nguoi danh cho cac đinh che thay the nhu triet hoc, than hoc, hoac he thong tang lu, ma co đem ho quay ve khoi điem noi ho buoc phai đat long tin vao Thien Chua duy nhat.


Phe phan Trong the ky 20, trong so nhung nguoi chi trich Kierkegaard co Theodor Adorno va Emmanuel Levinas. Nhung triet gia vo than nhu Jean-Paul Sartre va cac triet gia bat kha tri nhu Martin Heidegger đeu ung ho quan điem triet hoc cua Kierkegaard, nhung lai phe phan va tu choi chap nhan quan điem ton giao cua ong.


Anh huong Nhung tac pham cua Kierkegaard khong đuoc chap nhan rong rai cho đen vai thap nien sau khi ong mat. Ngay ca sau khi Kierkegaard qua đoi, Giao hoi Đan Mach van to ra de dat đoi voi cac tac pham cua ong. Them vao đo, anh huong han che cua tieng Đan Mach, so voi cac ngon ngu khac nhu Đuc, Phap va Anh, đa khien nhung tac pham nay hau nhu khong the đen tay nguoi đoc o cac nuoc khac ngoai Đan Mach.
No luc hoc thuat đau tien giup đem tu tuong Kierkegaard ra khoi bong toi đen tu mot nguoi đong huong cua ong, Georg Brandes, khi Brandes xuat ban cac tac pham cua Kierkegaard bang tieng Đuc va tieng Đan Mach. Brandes to chuc nhung buoi dien thuyet ve tu tuong Kierkegaard va pho bien chung đen phan con lai cua chau Au. Nam 1877, Brandes an hanh quyen sach đau tien ve triet hoc va cuoc đoi Kierkegaard. Nha soan kich Henrik Ibsen bat đau chu y đen Kierkegaard va gioi thieu tac pham cua ong tren toan vung Scandinavia. Trong thap nien 1870, ban dich tieng Đuc mot so tac pham cua Kierkegaard bat đau xuat hien, nhung phai đoi đen thap nien 1910 moi co ban dich tieng Đuc toan bo cac tac pham cua Kierkegaard. Nhung ban dich nay la cong cu huu hieu giup mo rong anh huong sau đam cua Kierkegaard đen cac nha tu tuong va cac tac gia nguoi Đuc, Phap va Anh.

Thap nien 1930 chung kien su xuat hien cac ban dich Anh ngu cua Alexander Dru, David F. Swenson, Douglas V. Steere, va Walter Lowrie tu nhung no luc cua chu bien Charles Williams cua Nha Xuat ban Đai hoc Oxford. Nhung ban dich sau đo, cung la nhung an ban đuoc su dung rong rai, đuoc an hanh boi Nha Xuat ban Đai hoc Princeton trong thap nien 1970, 1980 va 1990, đuoc bien tap boi Howard V. Hong va Edna H. Hong. Ban dich chinh thuc lan thu ba, voi su bao tro cua Trung tam Nghien cuu Søren Kierkegaard, len đen 55 tap, du đoan se hoan tat sau nam 2009.
Nhieu nha triet hoc the ky 20, huu than va vo than, cung nhu cac nha than hoc đa vay muon nhieu khai niem tu Kierkegaard nhu nhung y niem ve su thong kho, tuyet vong, va tam quan trong cua ca nhan. Thanh danh triet gia cua Kierkegaard len đen đinh điem trong thap nien 1930, phan lon la do nguoi ta nhan ra ong la tien than cua phong trao hien sinh đang len. Tuy nhien, ngay nay Kierkegaard đuoc nhin nhan la nha tu tuong quan trong va co tam anh huong rong lon. Trong so nhung nha triet hoc va than hoc chiu anh huong cua Kierkegaard co the ke ten Hans Urs von Balthasar, Karl Barth, Simone de Beauvoir, Niels Bohr, Dietrich Bonhoeffer, Emil Brunner, Martin Buber, Rudolf Bultmann, Albert Camus, Martin Heidegger, Abraham Joshua Heschel, Karl Jaspers, Gabriel Marcel, Maurice Merleau-Ponty, Reinhold Niebuhr, Franz Rosenzweig, Jean-Paul Sartre, Joseph Soloveitchik, Paul Tillich, va Miguel de Unamuno. Karl Popper goi Kierkegaard la "nha cai cach vi đai cua nen đao đuc Co Đoc, nguoi đa chi ra rang tinh trang giao hoi luc ay la mot su đao đuc gia đi nguoc lai đao đuc Co Đoc va tinh nhan ban".
Cac triet gia đuong đai nhu Emmanuel Levinas, Hans-Georg Gadamer, Jacques Derrida, Jurgen Habermas, Alasdair MacIntyre, va Richard Rorty, du đoi khi co chi trich Kierkegaard, cung đa chap nhan dung hoa mot phan tu tuong cua ong.
Kierkegaard co anh huong đang ke tren van hoc the ky 20. Nhung ten tuoi chiu tac đong boi tu tuong Kierkegaard co W. H. Auden, Jorge Luis Borges, Hermann Hesse, Franz Kafka, David Lodge, Flannery O'Connor, Walker Percy, Rainer Maria Rilke, va John Updike.
Anh huong cua Kierkegaard cung đuoc tim thay trong chuyen nganh tam ly hoc va tam ly hoc Co Đoc, cung nhu tam ly hoc va lieu phap hien sinh. Trong so nhung nha tam ly hoc va lieu phap hoc hien sinh chiu anh huong cua ong co Ludwig Binswanger, Viktor Frankl, Erich Fromm, Carl Rogers, va Rollo May.
Kierkegaard đa bao truoc su noi tieng cua minh sau khi chet, nhin thay truoc tu tuong cua minh se la chu đe cua nhung cuoc nghien cuu sau rong. Ong viet trong nhat ky,


Trich dan Chua tao dung van vat tu vo hinh va trong khong. That tuyet voi! Vang, nhung con tuyet voi hon khi Ngai bien toi nhan thanh thanh nhan.
Chuc nang cua cau nguyen khong phai la co anh huong đen Chua, nhung la thay đoi ban chat cua nguoi nguyen cau.
Kinh Thanh rat de hieu, nhung nhieu nguoi Co Đoc co ne tranh đieu nay. Ho gia vo khong hieu boi vi ho biet rat ro rang ngay thoi điem ho hieu, ho co bon phan phai song theo Loi Chua day.
Qua kho đe tin [Chua] boi vi qua kho đe thuan phuc Ngai.
Đung tren mot chan va chung minh su hien huu cua Chua la mot viec hoan toan khac voi quy goi ta on Ngai.
Giop lang le chiu đung moi thu thach – cho đen khi ban huu tim đen an ui, ong mat het kien nhan.
&&&
Cuoc song khong phai la mot van nan can giai quyet, ma la mot thuc tai can đuoc trai nghiem.
Hoan toan đung khi cac triet gia noi rang chi co the hieu đuoc cuoc đoi khi hoi tuong. Song, ho quen đieu nay: chung ta phai huong ve tuong lai ma song.
Chan ly la cai bay: ban khong the nao nam bat đuoc chan ly neu khong đe chan ly nam bat ban.
Co hai cach đe bi lua doi: Thu nhat la tin đieu khong co that; thu hai la khong chiu tin đieu co that.
Nguoi ta đoi hoi quyen tu do ngon luan chi vi no la su đen bu cho quyen tu do tu tuong ma hiem khi ho su dung.
Yeu nghia la tim thay nhung pham hanh cua nguoi minh yeu ma nguoi khac khong nhan thay đuoc.


Tac pham Mot so trong cac tac pham cua Kierkegaard,

(1841) The Concept of Irony (Om Begrebet Ironi med stadigt Hensyn til Socrates)
(1843) Either/Or (Enten - Eller)
(1843) Kinh so va run ray (Frygt og Bæven)
(1843) Repetition (Gjentagelsen)
(1844) Philosophical Fragments (Philosophiske Smuler)
(1844) The Concept of Dread (Begrebet Angest)
(1845) Stages on Life's Way (Stadier paa Livets Vei)
(1846) Concluding Unscientific Postscript to The Philosophical Fragments (Afsluttende uvidenskabelig Efterskrift)
(1847) Edifying Discourses in Diverse Spirits (Opbyggelige Taler i forskjellig Aand)
(1847) Works of Love (Kjerlighedens Gjerninger)
(1848) Christian Discourses (Christelige Taler)
(1849) The Sickness Unto Death (Sygdommen til Døden)
(1850) Practice in Christianity (Indøvelse i Christendom)


Chu thich Tham khao Staubrand, Jens,  Søren Kierkegaard's Illness and Death, Copenhagen 2009.
Staubrand, Jens, Søren Kierkegaard: International Bibliography Music works & Plays, New edition, Copenhagen; SKK 2008.
Garff, Joakim, 2005. Søren Kierkegaard: A Biography, Princeton University Press. ISBN 0-691-09165-X
Hannay, Alastair, 2003. Kierkegaard: A Biography (new ed.). Cambridge University Press. ISBN 0-521-53181-0
Hong, Howard V. and Edna H., 2000. The Essential Kierkegaard. Princeton University Press. ISBN 0-691-03309-9
MacDonald, William. Stanford Encyclopedia of Philosophy: Søren Kierkegaard.
Skopetea, Sophia, Kierkegaard og graeciteten, En Kamp med ironi, 1995, C.A.Reitzel Forlag, Denmark, ISBN 87-7421-95 (In Danish with synopsis in English)
Storm, D. Anthony. "Commentary on Kierkegaard."


Lien ket ngoai The Journals of Kierkegaard; revised edition, trans. by Alexander Dru
The Journals and Notebooks of Kierkegaard Luu tru ngay 22 thang 5 nam 2006 tai Wayback Machine from the Søren Kierkegaard Research Center in Copenhagen (tieng Đan Mach)
Fear and Trembling Luu tru ngay 15 thang 6 nam 2010 tai Wayback Machine; trans. by Walter Lowrie
Philosophical Fragments Luu tru ngay 22 thang 2 nam 2014 tai Wayback Machine; trans. by David F. Swenson
The Sickness Unto Death Luu tru ngay 12 thang 10 nam 2007 tai Wayback Machine; trans. by Walter Lowrie
In Vino Veritas Luu tru ngay 12 thang 10 nam 2007 tai Wayback Machine; the Banquet Scene from Stages on Life's Way
Purity of Heart is to Will One Thing Luu tru ngay 2 thang 11 nam 2011 tai Wayback Machine; trans. by Douglas V. Steere
For Self-Examination and Judge for Yourselves!; trans. by Walter Lowrie
Religiose Reden; translated by Theodor Haecker (tieng Đuc)
Provocations: Spiritual Writings of Kierkegaard (free ebook)
Søren Kierkegaard Newsletter Luu tru ngay 3 thang 7 nam 2008 tai Wayback Machine edited by Gordon D. Marino
Open Directory Project: Søren Kierkegaard Luu tru ngay 9 thang 2 nam 2007 tai Wayback Machine
Wabash Center Internet Guide: Søren Kierkegaard Luu tru ngay 13 thang 10 nam 2007 tai Wayback Machine
D. Anthony Storm's Commentary on Kierkegaard
Søren Kierkegaard Research Center Luu tru ngay 19 thang 7 nam 2006 tai Wayback Machine