Ken ken hay Ken ken la ten goi chung cua mot nhom cac loai chim an thit va an xac chet, song o cac chau luc, ngoai tru chau Nam Cuc va chau Đai Duong. Mot trong nhung đac điem cua ken ken la đau thuong troc, khong co long do tap quan an thit xac chet bang cach tho ca đau vao xac con vat đe an thit nen đau bi dinh mau va dich xac con moi, neu co long thi se bi dinh va kho lam sach. Đac điem nay giup ken ken rua sach đau nhanh chong o cac con song gan đo.
thuong co long mau nau nhat.
Ken ken đuoc chia lam 2 nhom. Ken ken o the gioi cu o chau Phi, chau A va chau Au thuoc ho Accipitridae-ho nay bao gom ca Đai bang, Dieu hau, O ca, Ac la. Chung tim xac chet bang cach nhin bang mat. Loai ken ken o Tan The gioi ve ve be ngoai khong lien quan mot chut nao đen ho Accipitridae nhung thuoc ho Cathartidae gan gui voi loai co. Nhieu loai thuoc ho nay co khuu giac tot, khong giong nhu chim san moi binh thuong. Su tuong đong giua hai loai ken ken ke tren la do su tien hoa hoi tu hon la quan he gan gui ve ho hang.


Ken ken an con moi Ken ken it khi tan cong mot con thu khoe manh nhung co the giet chet nhung con bi thuong hay bi benh. Khi xac con moi co lop da qua day voi mo ken ken thi chung se cho nhung loai an xac thoi lon hon toi an truoc. Chung nuot ngau nghien thuc an khi thuc an con thua thai cho đen luc dieu cang phong va ngoi xuong va ngu hoac gat gu nhu ngu đe tieu hoa thuc an. Chung khong tha thuc an cho nhung con chim non cua chung ma oe ra tu dieu đe nuoi con. Loai chim nay giup lam sach moi truong, đac biet la o nhung xu nong.


Đe doa do ngo đoc diclofenac Quan the ken ken tai An Đo đa suy giam toi 95% trong giai đoan gan đay va 2 hoac 3 loai ken ken Nam A đang can ke voi su tuyet chung. Nguyen nhan la do viec su dung loai thuoc chong viem nhiem khong chua steroit (NSAID) diclofenac cho cac gia suc, voi tac dung lam lanh vet thuong. Diclofenac cho phep cac đong vat om yeu nay lam viec lau hon tren ruong đong. Tuy nhien, diclofenac tich luy trong co the đong vat va khi con vat bi chet thi trong xac cua chung van con diclofenac. Nhung nguoi nong dan bo lai xac con vat tren đong voi y đo nho ken ken thu don. Diclofenac co trong xac chet se đuoc ken ken hap thu, nhung rat khong may la chung lai rat man cam voi diclofenac va chiu cac ton thuong ve than va ket qua la bi chet do ngo đoc diclofenac.
Su suy giam so luong ken ken đa gay ra cac van đe ve sinh chung tai An Đo do cac xac chet cua đong vat co xu huong bi thoi rua, hay bi chuot hoac cho hoang an vao. Ngoai ra, no con la van đe đoi voi mot so cong đong dan cu nhat đinh, chang han nguoi Parsi, la bo toc co tap quan thien tang voi xac nguoi chet đuoc đat tren đinh dakhma (thap im lang) đe cho ken ken an va lam sach thi the, chi đe lai bo xuong kho.
Meloxicam – mot loai thuoc NSAID tuong tu nhu diclofenac – nhung lai khong gay hai cho ken ken co the la giai phap thay the tot hon. Chinh quyen An Đo đa cam diclofenac, nhung no van con đuoc buon ban trong vai nam toi nua.


Trong van hoa = Chau Phi =
Tai mien nam chau Phi, ten goi cua ken ken Nubia la đong nghia voi thuat ngu đe chi cac đoi tinh nhan, do loai ken ken nay luon luon co đoi, me va con luon gan ket voi nhau.

Cap đoi, gan ket, bao ve va tinh yeu la cac thuoc tinh đac biet đuoc gan lien voi ken ken. Nguoi ta cung cho rang ken ken gan gui voi cac vi than tien ngu tri tren bau troi, do kich thuoc to lon va kha nang bay cao cua chung. Nguoi Ai Cap co đai cho rang ken ken la mot ba me tot, va sai canh rong cua no đuoc nhin nhan nhu la su bao boc va bao ve cho cac con cua chung. Chu viet tuong hinh ken ken cua nguoi Ai Cap  la con chu duy nhat đuoc su dung cho cac am thanh mon (3), bao gom cac tu nhu me, thinh vuong, ba va nha cai tri.


= Phuong Tay =
Nguoc lai voi nhieu loai chim san moi khac, trong van hoa phuong Tay ken ken thuong bi coi la đang ghe tom do no gan lien voi cai chet. Mot so nha bao theo chu nghia giat gan tim kiem cac tin tuc ve cac vu pham toi đam mau đoi khi cung bi goi la "ken ken". Cac nha đau tu tai chinh tim kiem cac cong ty hay cac quoc gia đang mac no đe mua cac loai chung khoan o gia thap cung đuoc goi la cac quy ken ken. Cac luat su thu loi tu cai chet, chang han thua ke, ngo sat hay cac luat su trong linh vuc bao hiem nhan tho cung co the bi goi la "ken ken".


Hinh anh Xem them Thien tang
Diclofenac


Tham khao "India's Vultures Fall Prey to a Drug in the Cattle They Feed On", New York Times, Amelia Gentleman, 28 thang 3 nam 2006.


Lien ket ngoai Vulture videos on the Internet Bird Collection
Ventana Wildlife Society Luu tru ngay 19 thang 10 nam 2016 tai Wayback Machine
Vulture observatory in Spain
A Vulture Restaurant
Declining Vulture Count in India
Vulture Conservation in Western Coast of India Luu tru ngay 1 thang 6 nam 2017 tai Wayback Machine