Singapore (tieng Ma Lai: Singapura), ten chinh thuc la Bang Singapore (tieng Ma Lai: Negeri Singapura), la mot trong 14 tieu bang cua Malaysia tu nam 1963 đen nam 1965. Malaysia đuoc thanh lap vao ngay 16 thang 9 nam 1963 thong qua viec sap nhap Lien bang Ma Lai voi cac thuoc đia cu cua Anh la Bac Borneo, Sarawak va Singapore. Su kien nay đanh dau su ket thuc cua 144 nam cai tri cua Anh tai Singapore, bat đau bang viec thanh lap Singapore hien đai boi Ngai Stamford Raffles vao nam 1819. Vao thoi điem sap nhap, đay la bang nho nhat Malaysia tinh theo dien tich đat lien, nhung lai lon nhat tinh theo dan so.
Lien minh nay khong on đinh do su nghi ngo va su khac biet ve y thuc he giua cac nha lanh đao Singapore va chinh quyen trung uong o Kuala Lumpur. Ho thuong bat đong quan điem ve tai chinh, chinh tri va chinh sach chung toc. Singapore tiep tuc phai đoi mat voi nhung han che thuong mai đang ke mac du đa đuoc cam ket ve mot thi truong chung đe đoi lay mot phan lon doanh thu thue, va đa tra đua bang cach ngung cho Sabah va Sarawak vay. Trong chinh tri, To chuc Dan toc Ma Lai Thong nhat (UMNO) co tru so tai Malaysia va Đang Hanh đong Nhan dan (PAP) cua Singapore đa tham gia vao cac đau truong chinh tri cua nhau, mac du truoc đo đa co thoa thuan khong lam nhu vay. Nhung đieu nay dan đen cac cuoc bao loan chung toc lon o Singapore vao nam 1964, đuoc cho la (it nhat la mot phan) do su kich đong cua UMNO va to bao lien ket Utusan Melayu nham thuc hien hanh đong tich cuc cho cong đong nguoi Ma Lai o Singapore.
Nhung su bat hoa đa len đen đinh điem khi Thu tuong Malaysia Tunku Abdul Rahman quyet đinh truc xuat Singapore khoi Lien bang, va vao ngay 9 thang 8 nam 1965, Singapore đa gianh đuoc đoc lap.


Tien đe cua su sap nhap Cac chinh tri gia Singapore, bat đau voi David Marshall vao nam 1955, đa nhieu lan đe nghi Tunku Abdul Rahman ve viec sap nhap vao Lien bang, nhung đa lien tuc bi tu choi. Moi quan tam chinh cua Tunku la nhu cau duy tri su can bang chung toc trong Lien bang, vi the cua UMNO trong Đang Lien minh va su thong tri chinh tri cua nguoi Ma Lai. Viec bao gom Singapore voi dan so nguoi Hoa đong đao se khien nguoi Hoa (3,6 trieu nguoi) đong hon 3,4 trieu nguoi Ma Lai trong lien minh moi va khien lien minh nay "gap rui ro".
Đi đoi voi rui ro nay la noi so hai lon hon cua ong ve mot Singapore đoc lap ben ngoai lien bang, đac biet la neu quoc gia nay nam duoi su kiem soat cua mot chinh phu khong than thien. La mot phan cua qua trinh phi thuc dan hoa va tang cuong su tach roi cua Anh khoi Ma Lai, cac cuoc đam phan hien phap ve quyen tu quan cho Singapore giua Bo Thuoc đia Anh (Colonial Office) tai Luan Đon va Hoi đong Lap phap Singapore đa hinh thanh nen Hien phap Nha nuoc Singapore nam 1958 va mot Hoi đong Lap phap gom 51 ghe đuoc bau cu đay đu va tu quan vao nam 1959. Tunku lo ngai rang vong đam phan hien phap tiep theo se trao cho Singapore nhieu quyen đoc lap hon nua va đay hon đao nay ra khoi su anh huong cua ong hoac Anh; nhu cac quan chuc Anh đa noi, mot 'buc man batik' se phu xuong Eo bien Johor, vuot ra ngoai pham vi đo cac thanh phan chinh tri va tham chi co the la mot thu tuong tu 'Cuba cong san' se tap hop suc manh. Noi so hai nay ngay cang tro nen thuc te hon đoi voi Tunku sau ngay 29 thang 4 nam 1961 khi Vuong Vinh Nguyen (王永元) cua Đang Nhan dan Thong nhat canh ta đanh bai ung cu vien PAP tai cuoc bau cu bo sung tai Hong Lim.
Tunku cung lo ngai ve Indonesia, mot quoc gia khong lo khac trong khu vuc, duoi thoi Dan chu huong dan (Demokrasi Terpimpin) cua Sukarno, ngay cang tro nen theo chu nghia dan toc va banh truong, thuc hien cac hanh đong mang tinh khu vuc nhu giai phong Tay New Guinea.
Voi nhung can nhac nay trong đau, va mac du vao thoi điem đo chua ro rang, Tunku đa can nhac đen viec sap nhap tu thang 6 nam 1960. Tai mot cuoc hop cua cac Thu tuong cua Khoi thinh vuong chung, ong đa đe cap voi Ngai Perth cua Bo Thuoc đia rang ong san sang sap nhap neu mot 'Thiet ke vi đai' bao gom khong chi Singapore ma con ca Borneo thuoc Anh co the đuoc đua ra nhu mot loai thoa thuan tron goi. Đieu nay khong chi mang lai loi ich to lon cho lanh tho, tai nguyen va dan so duoi su kiem soat cua ong ma su ket hop giua nguoi dan ban đia Borneo va nguoi Ma Lai Ban đao (goi chung la Bumiputera) se can bang voi so luong nguoi Hoa Singapore ngay cang tang.
Vao ngay 27 thang 5 nam 1961 tai Hiep hoi Phong vien Nuoc ngoai Đong Nam A, Tunku tuyen bo rang mot moi quan he chat che hon giua Ma Lai, Singapore va cac vung lanh tho Borneo la mot kha nang ro rang. Hon nua, ong khong chi keu goi mot lien minh thue quan ma con la mot lien minh hoan chinh thanh mot thuc the chinh tri duy nhat, Lien bang Malaysia.


= Trung cau dan y =


= Hiep đinh Malaysia =
Cac đieu khoan cu the cua Singapore bao gom:

Singapore se giu quyen kiem soat ve giao duc va lao đong. Quoc phong, đoi ngoai va an ninh noi bo se nam duoi quyen quan ly cua chinh quyen lien bang
Singapore se chi co 15 ghe trong quoc hoi lien bang thay vi 25 ghe (nhu đuoc huong theo quy mo cu tri cua nuoc nay) đe đoi lay quyen tu chu gia tang nay
Singapore se tra 40% tong loi tuc cho chinh quyen lien bang. Chinh phu se giai ngan khoan vay 150 trieu đo la cho cac vung lanh tho Borneo, trong đo hai phan ba se khong tinh lai trong nam nam. Mot thi truong chung se đuoc thuc thi trong vong muoi hai nam.
Cong dan Singapore se tro thanh cong dan Malaysia trong khi van đuoc giu quoc tich Singapore, nhung ho chi co the bo phieu tai Singapore.


Viec sap nhap Viec sap nhap ban đau đuoc len ke hoach dien ra vao ngay 31 thang 8 nam 1963 đe trung voi ngay đoc lap chinh thuc cua Ma Lai. Tuy nhien, Tunku Abdul Rahman đa hoan lai đen ngay 16 thang 9 nam 1963 đe sap xep cho phai đoan Lien hop quoc toi Bac Borneo va Sarawak nham đam bao rang ho thuc su muon sap nhap, do Indonesia phan đoi viec thanh lap Malaysia.
Tuy nhien, vao ngay 31 thang 8 nam 1963 (Ngay Quoc khanh Malaysia ban đau), Ly Quang Dieu đa đung truoc đam đong tai san cricket Padang o Singapore va đon phuong tuyen bo Singapore đoc lap. Vao ngay 16 thang 9 nam 1963, cung la ngay sinh nhat lan thu bon muoi cua Ly Quang Dieu, ong mot lan nua đung truoc đam đong tai Padang va lan nay tuyen bo Singapore se la mot phan cua Malaysia. Cam ket long trung thanh cua minh voi chinh quyen Lien bang trung uong, Tunku va cac đong nghiep cua ong, Ly đa yeu cau mot moi quan he danh du giua cac tieu bang va Chinh quyen Trung uong, mot moi quan he giua nhung nguoi anh em, chu khong phai la moi quan he giua chu va to.


Ly do sap nhap = Đoc lap khoi Anh Quoc =
Singapore sap nhap voi Ma Lai đe gianh đoc lap khoi chinh quyen thuc dan Anh. Cach đoi xu cua nguoi Anh đoi voi nguoi dan ban đia ke tu khi Anh xam chiem va thong tri Singapore tu nam 1819 va viec Anh khong bao ve Singapore truoc cuoc xam luoc cua Nhat Ban vao thang 2 nam 1942 đa dan đen su thu đich va khinh miet đoi voi che đo thuc dan Anh trong nhung nam sau chien tranh. Nhung tinh cam nay len đen đinh điem bang cac cuoc đinh cong va bao loan o Singapore, chang han nhu cuoc bao loan xe buyt Hock Lee va cuoc bao loan chong nghia vu quan su quoc gia vao nhung nam 1950. Bang cach sap nhap voi Ma Lai, nguoi Anh se khong the su dung moi đe doa cong san lam cai co đe tiep tuc cai tri Singapore. Chi co viec sap nhap voi Ma Lai moi giai phong Singapore khoi ach thong tri cua thuc dan Anh va trao cho đat nuoc nay nen đoc lap tuyet đoi khoi nguoi Anh.


= An ninh kinh te =
Ngoai ra, viec sap nhap nay cung lien quan đen van đe kinh te. Singapore phai đoi mat voi van đe that nghiep nghiem trong vao đau nhung nam 1960. Bang cach sap nhap voi Ma Lai, Singapore tin rang co the vuot qua đuoc cuoc khung hoang that nghiep. That nghiep tro thanh van đe nghiem trong nhat đoi voi chinh quyen PAP khi nam quyen đieu hanh Singapore vao nam 1959. Viec thieu tai nguyen thien nhien, ty le biet chu thap cua nguoi dan ban đia va thieu vung noi đia đa khien tinh trang that nghiep o Singapore tang vot vao đau nhung nam 1960.
Ma Lai la mot đat nuoc rong lon, co nhieu tai nguyen thien nhien. Singapore mong muon tan dung loi the kinh te cua Ma Lai bang cach đe xuat mot chien luoc thi truong chung co the mang lai loi ich chung cho ca hai quoc gia. Chinh quyen PAP tin rang viec sap nhap cung se mang đen cho nguoi dan đia phuong nhieu co hoi tim đuoc viec lam o Malaya va do đo giam bot van đe that nghiep dai dang o Singapore, giup PAP tiep tuc nam quyen cai tri o Singapore.


= Chong cong san =
Viec sap nhap nay cung nham muc đich ngan chan chu nghia cong san o ca Singapore va Ma Lai. Tinh trang khan cap do Anh ap đat o Singapore va Ma Lai tu nam 1948 đen nam 1960 phan anh suc manh cua phong trao cong san, nhung nguoi đang đau tranh đe lat đo ach thong tri cua Anh o Singapore va Ma Lai va thay the bang mot chinh phu cong san. Tinh trang khan cap đa đuoc do bo vao nam 1960, nhung lan song chong cong o Đong Nam A van con. Ma Lai muon thong qua su sap nhap nay nham cung co suc manh cua minh va khu vuc trong cuoc chien chong lai anh huong cua chu nghia cong san.


Sau khi sap nhap = Bat đong kinh te =
Chinh phu Singapore va chinh phu lien bang co nhung bat đong ve quan điem lien quan cac van đe kinh te. Theo Hiep đinh Malaysia, Singapore đong y đong gop 40% tong loi tuc cua minh cho chinh quyen lien bang va cung cap cac khoan vay khong tinh lai cho Sabah va Sarawak đe đoi lay viec thanh lap mot thi truong chung. Tuy nhien, vao thang 7 nam 1965, Bo truong Tai chinh Malaysia Tran Tu Tin (Tan Siew Sin, 陈修信) đa đe xuat tang muc đong gop len 60% va am chi rang "neu Singapore khong đong y tra nhieu hon thi thi truong chung se cham phat trien". Bo truong Tai chinh Singapore, Ngo Khanh Thuy đa bac bo đieu nay va cao buoc Kuala Lumpur ap thue đoi voi cac san pham san xuat tai Singapore. Ca hai ben cung bat đong ve viec phan bo khoan vay, nhung cuoi cung đong y đe Ngan hang The gioi phan xu.


= Bat đong chinh tri =
Chinh phu Lien bang Malaysia, do To chuc Dan toc Ma Lai Thong nhat (UMNO) lanh đao, lo ngai rang chung nao Singapore con la mot bang cua Malaysia, chinh sach hanh đong tich cuc cua bumiputera danh cho nguoi Ma Lai va nguoi ban đia se bi pha hoai va do đo đi nguoc lai chuong trinh nghi su giai quyet su chenh lech kinh te giua cac nhom chung toc. Quan điem nay xung đot voi nhung loi cam ket lien tuc cua PAP ve mot "Malaysia cua nguoi Malaysia"; noi cach khac, chinh phu Malaysia se đoi xu binh đang voi moi chung toc, phuc vu cong dan Malaysia ma khong phan biet đieu kien kinh te cua bat ky chung toc cu the nao. Mot yeu to khac, neu Singapore van con trong Lien bang, la noi lo so rang su thong tri kinh te cua cang Singapore chac chan se chuyen dich quyen luc kinh te va chinh tri khoi Kuala Lumpur theo thoi gian.


= Cang thang sac toc =
Cang thang sac toc gia tang đang ke chi trong vong mot nam. Mac du chinh phu Malaysia đa nhuong quyen cong dan cho nhieu nguoi nhap cu goc Hoa sau khi gianh đuoc đoc lap, nguoi Hoa o Singapore van coi thuong cac chinh sach hanh đong tich cuc cua Lien bang, theo đo chinh phu Malaysia trao cac đac quyen cho nguoi Ma Lai theo Đieu 153 cua Hien phap Malaysia. Nguoi Ma Lai đuoc huong cac loi ich ve tai chinh va kinh te va Hoi giao đuoc cong nhan la quoc giao, mac du nhung nguoi khong theo đao Hoi van đuoc quyen tu do tin nguong. Nguoi Ma Lai va nguoi Hoi giao o Singapore ngay cang de bi kich đong boi nhung cao buoc cua Chinh phu Lien bang cho rang PAP đang đoi xu bat cong voi nguoi Ma Lai.
Nhieu cuoc bao loan chung toc đa xay ra va lenh gioi nghiem thuong xuyen đuoc ap dung đe lap lai trat tu. Nhung cuoc bao loan nay đuoc goi chung la cuoc bao loan chung toc nam 1964, trong đo cuoc bao loan lon nhat va đam mau nhat xay ra vao ngay 21 thang 7 nam 1964. Su kien truoc đo ngay lap tuc la bai phat bieu cua Syed Jaafar Albar, đuoc Pho Thu tuong Lien bang Abdul Razak Hussein ung ho, tai Rap chieu phim New Star o Pasir Panjang vao ngay 12 thang 7 nam 1964, trong đo ong len an Ly Quang Dieu la ke ap buc va cho rang so phan cua nguoi Ma Lai tham chi con toi te hon trong thoi ky thuoc Nhat. Ong tuyen bo truoc đam đong phan khich gom hang ngan nguoi Ma Lai rang "neu chung ta đoan ket, khong co bat ky the luc nao tren the gioi nay co the cha đap chung ta... Du truoc mat chung ta co la mot Ly Quang Dieu hay la đen mot ngan Ly Quang Dieu đi chang nua... chung ta quyet se tieu diet chung". Đam đong phan ung nhiet tinh voi nhung tieng keu đoi bat giu Ly va Othman Wok, va đoi giet chet ho mot cach đay nghien. Cac su kien leo thang trong tuan tiep theo, len đen đinh điem trong mot bai bao tren to Utusan Melayu ngay 20 thang 7 nam 1964 co tieu đe 'Thach thuc tat ca nguoi Ma Lai đoi voi tat ca nguoi Ma Lai – Thanh nien UMNO; Ly Quang Dieu bi len an; Giao vien buoc hoc sinh ngui thit lon – Bieu tinh'. Ngay hom sau, ngay 21 thang 7 nam 1964, cac cuoc bao loan chung toc no ra trong đam ruoc mung sinh nhat Muhammad (Mawlid) gan Nha may khi đot Kallang, khien 4 nguoi chet va 178 nguoi bi thuong vao cuoi ngay đau tien đo, va 23 nguoi chet va 454 nguoi bi thuong vao thoi điem cuoc bao loan bi dap tat. Nhieu cuoc bao loan no ra vao thang 9 nam 1964. Gia thuc pham tang vot khi he thong giao thong bi gian đoan trong thoi gian bat on, gay them kho khan.
Tinh hinh chinh tri ben ngoai cung cang thang vao thoi điem đo, khi Indonesia tich cuc phan đoi viec thanh lap Lien bang Malaysia. Tong thong Sukarno cua Indonesia tuyen bo tinh trang Konfrontasi (Đoi đau) chong lai Malaysia va khoi xuong cac hanh đong quan su va cac hanh đong khac chong lai quoc gia moi, bao gom vu đanh bom Nha MacDonald o Singapore vao thang 3 nam 1965 do luc luong biet kich Indonesia thuc hien khien ba nguoi thiet mang. Indonesia cung tien hanh cac hoat đong kich đong nguoi Ma Lai chong lai nguoi Hoa kieu.


Truc xuat khoi Lien bang Malaysia Vao ngay 7 thang 8 nam 1965, Thu tuong Tunku Abdul Rahman đa khuyen Quoc hoi Malaysia nen bo phieu truc xuat Singapore khoi Malaysia, boi le ong nhan ra rang khong con giai phap nao khac đe tranh đo mau them nua. Bat chap nhung no luc cuoi cung cua cac nha lanh đao PAP, bao gom ca Ly Quang Dieu, nham duy tri Singapore nhu la mot bang cua Malaysia, Quoc hoi đa bo phieu voi ty le 126–0 vao ngay 9 thang 8 nam 1965 đe truc xuat Singapore, trong khi cac thanh vien Quoc hoi tu Singapore vang mat. Ngay hom đo, ong Ly Quang Dieu đa roi nuoc mat khi tuyen bo Singapore la mot quoc gia đoc lap, co chu quyen va đam nhiem vai tro Thu tuong cua quoc gia moi. Bai phat bieu cua ong bao gom nhung loi nay: "Toi muon noi voi toi rang đo la khoanh khac đau kho vi ca cuoc đoi toi… moi nguoi thay đay, toan bo cuoc song truong thanh cua toi… Toi đa tin vao su hop nhat va thong nhat cua hai vung lanh tho nay. Nhu moi nguoi biet đay, đo la mot dan toc gan ket voi nhau bang đia ly, kinh te va quan he ho hang…"


= Nhung quan niem sai lam pho bien ve ban chat cua viec truc xuat =
Trong khi truoc đay kien thuc pho bien trong lich su cho rang Singapore đa bi chinh quyen trung uong o Kuala Lumpur truc xuat đon phuong khoi Lien bang, thi đa co mot bi mat cong khai lien quan đen su ton tai cua cac tai lieu đuoc phan loai tu mot trich dan "Ho so Albatross" (trich tu mot cuoc phong van nhung nam 1980, trong đo Ngo Khanh Thuy goi viec sap nhap voi Malaysia la "mot con Albatross quanh co [ho]"), tiet lo rang ngay tu thang 7 nam 1964, cac cuoc đam phan đa bat đau giua PAP va Lien minh. Trong mot la thu tay, Ly Quang Dieu đa chinh thuc uy quyen cho Ngo Khanh Thuy đam phan voi ban lanh đao Lien minh đe đam phan va lap ke hoach cho viec Singapore cuoi cung roi khoi Lien bang, va trong nam tiep theo, hai đang đa phoi hop đe sap xep cac van đe sao cho khi Tunku tuyen bo truc xuat Singapore va PAP "bi buoc" phai thanh lap mot chinh phu đoc lap, thi đieu đo se đuoc trinh bay nhu mot "su đa roi" khong the bi đe doa boi su phan đoi hay phan đoi cua nguoi dan, von van ung ho viec sap nhap. Sau khi gat hai đuoc nhung loi ich chinh tri tu Chien dich Coldstore, su suy yeu cua phe canh ta Singapore, viec bat giu cac nha lanh đao chu chot cua Barisan Sosialis nhu Lam Thanh Tuong, Ly Quang Dieu va Ngo Khanh Thuy đeu tin rang đong thai nay se mang lai cho Singapore "đieu tot nhat cua ca hai the gioi", vua tach biet khoi tinh trang hon loan cong đong ma ho tin rang chac chan se nhan chim Malaysia trong khi van giu đuoc nhung loi ich kinh te tu viec tiep can thi truong Malaysia. Cac tai lieu cua Ho so Albatross nay đa đuoc cong bo se đuoc giai mat va cong khai hoan toan vao nam 2023; mot so phan cua ho so nay truoc đay đa đuoc tiep can han che trong mot cuoc trien lam cua Bao tang Quoc gia Singapore vao nam 2015.


= Thay đoi bo may nha nuoc =
Theo mot sua đoi hien phap đuoc thong qua vao thang 12 nam đo, nha nuoc moi se lay ten Cong hoa Singapore, voi pho vuong hoac Yang di-Pertuan Negara, Yusof Ishak, tro thanh Tong thong đau tien, va Hoi đong Lap phap tro thanh Quoc hoi Singapore. Nhung thay đoi nay đuoc thuc hien vao ngay Singapore roi khoi Malaysia. Đo la Malaysia va Borneo thuoc Anh van la tien te thanh toan hop phap cho đen khi đo la Singapore đuoc phat hanh va đua vao luu thong vao nam 1967. Truoc đo, đa co nhung cuoc thao luan ve mot đon vi tien te chung giua cac chinh phu Malaysia va Singapore. Trong khi đo tai Malaysia, Singapore khong con đai dien trong Quoc hoi Lien bang, tuy nhien Toa an toi cao Singapore van la mot phan cua Toa an Lien bang Malaysia cho đen nam 1969.


= Phan ung tu cac quoc gia thanh vien khac =
Viec truc xuat Singapore đac biet khien cac nha lanh đao chinh tri o Sabah va Sarawak tuc gian, hai đoi tac xay dung quoc gia khac cua Singapore, vi khong đuoc ca Chinh phu Lien bang va Chinh quyen Tieu bang Singapore tham khao y kien.  Trong so đo, Thu hien Sabah Fuad Stephens, hay con goi la Donald Stephens tai thoi điem đo, đa viet trong buc thu gui Ly Quang Dieu rang: "Toi cam thay nhu đa chet. Toi chim trong nuoc mat, đau kho va cam thay hoan toan lac loi va bi phan boi. Ke ca trong mo, toi cung khong bao gio thay đieu nay xay ra". Tai Thuong vien, Vuong Ky Huy (王其輝), chu tich Đang Nhan dan Thong nhat Sarawak (SUPP) đa đat nghi van lien quan đen su ton tai cua Malaysia sau khi Singapore roi khoi lien bang, đong thoi noi them rang Hiep đinh Malaysia đuoc đam phan va ky ket giua tat ca cac ben thanh lap nen đat nuoc nay. Abdul Razak Hussein, Pho Thu tuong Malaysia, trong bai phat bieu truoc Hoi sinh vien tot nghiep Đai hoc Malaya tai Nha hat Nghe thuat o Thung lung Pantai, Kuala Lumpur vao ngay 1 thang 9 nam 1965, đa phu nhan cac cao buoc va giai thich rang quyet đinh đuoc đua ra va cong bo mot cach bi mat do Konfrontasi. 


Đon vi hanh chinh Khi con la mot bang cua Malaysia, Singapore đuoc chia thanh 34 mukim va mot khu vuc thi tran, ban than no đuoc chia thanh 30 phan khu. 


Tham khao Đoc them Lim, Tin Seng. "Merger with Malaysia". Singapore Infopedia. National Library Board. Truy cap ngay 9 thang 3 nam 2020.
Chan, Heng Chee (1971). Singapore: The Politics of Survival, 1965–1967. Singapore; Kuala Lumpur: Oxford University Press. OCLC 462273878.
Lee, Kuan Yew (ngay 19 thang 11 nam 1961). "Transcript of Recorded Press Conference by the Prime Minister, Mr. Lee Kuan Yew, Broadcast over Radio Singapore at 7.10 p.m. on Sunday, November 19, 1961 [Singapore Government Press Statement MC. No. 74/61/TTS]" (PDF). Government of Singapore (archived on the National Archives of Singapore website). Ban goc (PDF) luu tru ngay 9 thang 8 nam 2014. (An interview with the Prime Minister of Singapore regarding merger negotiations.)
Lim, Siew Yea. "Communalism and Communism at Singaporean Independence". Contemporary Postcolonial and Postimperial Literature in English. Ban goc luu tru ngay 21 thang 8 nam 2012. Truy cap ngay 9 thang 8 nam 2014.
Mohamed Noordin Sopiee (2005). From Malayan Union to Singapore Separation: Political Unification in the Malaysia Region, 1945–65 (an ban thu 2). Kuala Lumpur: University of Malaya Press. ISBN 978-9831001943.
S'pore must merge with Malaya, Straits Times, 7 May 1952, 1. (From NewspaperSG)|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19520507-1.2.21