Nguyen Xuan Kim thuong đuoc biet đen voi nghe danh Sy Tien (1916 – 17 thang 11 nam 1982) la nghe si, tac gia kich ban, đao dien cai luong nguoi Viet Nam, ong đuoc coi la ong To cua cai luong mien Bac. Cho đen nay ong la nghe si duy nhat cua gioi cai luong mien Bac vinh du đuoc tang giai thuong danh gia bac nhat Viet Nam - Giai thuong Ho Chi Minh vao nam 2012.


Tieu su Sy Tien ten that la Nguyen Xuan Kim, ong noi la thay lang vuon, cha bo nha đi theo ganh xiec. Ong vao nghe cai luong tu nam 8 tuoi, đuoc đi luu dien kiem tien va lam cong viec hau đai. Buoi trua nang gat, ba chu ganh hat bat ong phai mac mu mao can đai, đi hia, ngoi xe dao khap thi xa Bac Giang nham muc đich quang cao cho suat dien toi. Sau đo, Sy Tien roi Bac Giang ve lai Ha Noi roi đi bo đen Nam Đinh, nhap ban ganh vao Nghe An, gap lai anh ruot, nghe si Hoa Ngan, nguoi sau nay mat do mot tai nan nghe nghiep. Ong xin phep anh se theo đoan Mu Giam, co ong chu ganh nguoi Hoang toc, vao Hue. Khoang thoi gian sau đo, ong theo hoc thay Tu Hoi - thay tuong cua đoan. Mot hom, so cam bat thay Tu Hoi vi ly do đoan dien vo Ngu ho binh tay, bi quy la chong đoi chinh quyen Phap. Mu Giam theo kien, xin xo may tuan nhung khong đuoc, cuoi cung đoan hat ra đam. Sy Tien lai mot minh cuoc bo vuot đeo Hai Van. Nam 14 tuoi, ong đa viet đuoc nhung bai ca đau tien theo đung niem luat bai ban va nam 18 tuoi ong đa noi tieng o san khau ca ba mien. Cuoc đoi cua Sy Tien đa đi doc khap chieu dai đat nuoc qua vo so đoan hat tu ban Đong Au San Nhien Đai, qua Quang Lac, rap Ong Nam Bo, đoan Ninh tho, đen đoan Phuc Thang, đoan Mu Giam, đoan Rang Đong, tiep tuc voi Huynh Đe ban, Tan Hi ban, Nam Trung ban, roi đen đoan Hiep Thanh, Ngoc Hung, Hong Nhat, qua Quoc Hoa, Kim Khoi kich đoan, Lac Xuan Đai, roi đen voi To Nhu, Anh Vu, Tien Đien.
Nam 1945, đanh dau buoc ngoat trong cuoc đoi Sy Tien, ong va nguoi em ruot, Sy Hung, bi mat hoat đong Viet Minh. Co lan trong nhung đem dien o rap Hang Bac, co nhung can bo Viet Minh xuat hien tren san khau đe tuyen truyen đanh Phap luc vo dien tam nghi. Ong con đam nhan nhiem vu ban bao Đang. Sau khi Cach mang thang Tam thanh cong, Sy Tien nhan chi thi cua Tran Huy Lieu (luc đo bo truong Bo Tuyen truyen) vao tham gia van hoa cuu quoc Nghe An va lap đoan kich Hoan chan Đoc lap. Con đuong nghe thuat cua ong đa co mot buoc thay đoi ro ret. Voi von tu ngu doi dao va su hieu biet lich su mot cach sau sac, Sy Tien la nguoi đau tien đa đua quoc su Viet Nam len san khau cai luong. Ong đa tu bo nhung vo ca kich lich su tru tinh von la so truong cua ong đe đi đau trong viec đua tu tuong cach mang vao noi dung vo dien hoac truc tiep viet ve đe tai cach mang, đua hien thuc cach mang len san khau cai luong trong cac vo dien Toi – Khong anh sang, Dung co đoc lap, Trung Vuong khoi nghia, Huyen Tran cong chua, Đo Luong khoi nghia, Pham Hong Thai giai đoan 1945 đen 1955. Ong con la nguoi sang lap, đao dien chu chot va duy nhat cho đoan cai luong Kim Khoi. Ngoai ra ong con tham gia dan dung nhieu vo cua cac ban, ganh, đoan cai luong Ha Noi thoi ky truoc 1945. Sau đo, ong tham gia đoan To Nhu voi nhieu trong trach tu soan gia, đen cong viec cua đao dien, dien vien va ca nguoi phu trach.
Khi khang chien no ra o mien Nam, ong đe đoan hat va vo con o lai Nghe An, con ong tap hop mot so ban be vao mien Nam, lap Đoan kich xung phong tuyen truyen khang chien mien Nam. Ca đoan suyt chet o Cung Son roi bi tan ra. So nguoi con lai vuot Bach Ma, xuyen rung ra Bac. Sy Tien lai tap hop cac anh em nghe si thu đo tan cu o moi noi lap đoan moi va đi luu dien tren khap neo duong đat nuoc, tu khang chien Thanh Hoa, Ninh Binh, đen Ha Nam, Hung Yen, Thai Binh.
Nam 1952, ong tham gia nhung hoat đong chong Phap trong noi thanh Ha Noi. Trong giai đoan nay ong van viet vo, lam đao dien cho mot so đoan, nhung chu yeu la viet bao. Ong la mot ky gia san khau voi ngoi but sac sao, boi la mot nghe si cai luong viet ve san khau la viet ve tinh yeu nuoc, đa kich lu tay sai cho thuc dan. Ben canh đo, nhung bai viet cua ong con đam chat nhan van, khat vong ve cai đep, long bac ai truoc than phan cung kho.
Sau tran Đien Bien Phu, Sy Tien đuoc trieu tap ra hoc lop chuan bi tiep quan thu đo. Thang 10 nam 1954, vo đau tien viet ve đe tai cong nhan Gianh anh sang tu do Sy Tien viet cung la vo kich đau tien dien tren san khau Ha Noi sau ngay giai phong. Tac pham nay đa đuoc Hoi Nghe si San khau Viet Nam binh chon la mot trong 100 vo hay nhat. To bao L’ Humanite (Nhan đao) cua co quan Trung uong Đang Cong san Phap so ra ngay 9 thang 5 nam 1955 đa gioi thieu ve Sy Tien va vo dien nay va đa vi no nhu vo Mat troi la cua chung toi, To quoc khi phat xit chiem đong Paris cua Phap. Vo kich lay đe tai trong cuoc đau tranh cua anh em cong nhan nha may đien Yen Phu chong lai am muu pha hoai may moc va quyen ru cong nhan di cu cua chu so. Sy Tien sang lap ra Đoan Tieng Chuong Vang Thu đo, tien than cua nha hat cai luong Ha Noi đong thoi nhung vo dien ma Sy Tien dan dung cung nhu lam soan gia đa tro thanh kinh đien mau muc cua nha hat.
Trong giai đoan mien Bac tien len xay dung Chu nghia xa hoi, Sy Tien tro lai soan ca kich phuc vu đuong loi khai thac von dan toc trong nghe thuat. Sau nam 1954, ong đuoc bau lam Lien đoan truong lien đoan Ca kich Thu đo, uy vien Ban chap hanh hoi Lien hiep van hoc nghe thuat Viet Nam, uy vien Ban chap hanh hoi Đoan ket A Phi, Ban tri su cau lac bo Đoan ket. Đen nam 1957, ong la hoi vien sang lap Hoi Nghe si San khau Viet Nam va Hoi Nha van Viet Nam. Tuy vay, ong lai cung vo con o trong mot can gac hai chat choi o so 24 Luong Ngoc Quyen, Ha Noi. Khi đuoc chu cap mot can nha, ong cung lai nhuong cho nguoi khac. Tu nam 1962, ong bi mac benh phoi va benh gan cung nhu benh đau da day nang, mot benh nghe nghiep sau nhung vai dien đe đoi.
Do gia đinh co đen 8 nguoi con va nhung đua chau ngheo phai nuoi, nen khi đa lon tuoi ong van đi dien đeu đan. Nhung vai dien Tong Nhan Tong (trong vo Tong Nhan Tong tra an Quy Phi), Ngu Tu Tu, Quan Cong, Chu Du hay An Loc Son la cac vai dien thanh cong khong ai sanh kip. Co lan, khi dien vai Chu Du, nham thu hut khan gia đen rap, đuoc su chi dan cua mot thay lang nguoi Hoa, truoc đem dien buoi chieu ong phai nhin an roi uong 2 lit thuoc Bac cong voi pham mau ma ong đa đun tu truoc đe lam mau gia. Đen khi dien, vua hat vua the hien hien vu đao, ong dien canh 3 lan tho huyet, mau phun 3 lan khac nhau, lan cuoi phun nhu voi rong lam đo ca phuc trang ban dien, ban xuong ca khan đai. Man bieu dien nay, trong gioi san khau ca nuoc chi minh ong lam đuoc, ong đa thuc su quan that ruot gan van hoi, đieu khi đe co đuoc mot man trinh dien đep mat va hieu qua.
Tu nam 1964, Sy Tien la chuyen vien nghien cuu nghe thuat san khau o Vien Nghe thuat. Ong đa cung bien soan cuon Nha soan kich cai luong Tran Huu Trang, Huong dan su dung nhac cu dan toc va tu viet Tim hieu nghe thuat san khau thu đo Ha Noi, Lich su cai luong va cong trinh con dang do 30 nam san khau cai luong xa hoi chu nghia. Nam 1976, ong đuoc cu vao Thanh pho Ho Chi Minh lam thanh tra van hoa. Ong nghi huu tu nam 1979.
Sy Tien đa viet gan 100 kich ban san khau. Ngoai ra, ong con la tac gia cua hang chuc cong trinh nghien cuu cac linh vuc tuong, cheo, cai luong, giao trinh huong dan su dung nhac cu dan toc cua san khau kich hat dan toc khien ong đuoc coi la nguoi đau tien nghien cuu va viet giao khoa thu - nen tang cua Cai luong hoc.
Cuoi đoi, do bi chung huyet ap cao va tai bien, ong mat vao ngay 17 thang 11 nam 1982.


Vinh danh Ngay 22 thang 11 nam 1982, Sy Tien đuoc nha nuoc Viet Nam tang thuong Huan chuong Lao đong hang Nhi. Nam 1984, ong đuoc truy tang danh hieu Nghe si Nhan dan trong đot phong tang đau tien, ong cung la nghe si cai luong mien Bac đau tien nhan đuoc danh hieu nay. Nam 2012, ong đuoc truy tang Giai thuong Ho Chi Minh ve linh vuc Van hoc – Nghe thuat, do con cai song o nuoc ngoai va Thanh pho Ho Chi Minh nen viec lam ho so cham, nen sau khi qua đoi 30 nam ong moi đuoc ton vinh.
Nhan dip hoi thao ky niem 170 nam ngay sinh Đao Tan to chuc ngay 20 thang 8 nam 2015, Sy Tien đa đuoc truy tang Giai thuong Đao Tan.


Gia đinh Vo Sy Tien cung la nghe si cai luong: Khanh Hoi (1922 - 2022) la nu nghe si cai luong cao tuoi nhat Viet Nam. Mot trong nhung nguoi con cua ong la nu danh ca Le Quyen.


Tham khao