Aleksandr Grigorievich Lukashenko (tieng Belarus: Аляксандaр Рыгоравіч Лукашэнка, IPA: [alʲaˈksand(a)r rɨˈɣɔravʲitʂ lukaˈʂɛnka]) (tieng Nga: Александр Григорьевич Лукашенко, IPA: [ɐlʲɪˈksandr ɡrʲɪˈɡorʲjɪvʲɪtɕ ɫʊkɐˈʂɛnkə]); sinh ngay 30 hay 31 thang 8 nam 1954, la nguoi nam giu chuc vu Tong thong cua Belarus tu ngay 20 thang 7 nam 1994. Truoc khi bat đau su nghiep chinh tri, A. G. Lukashenko la giam đoc cua mot nong trai quoc doanh. Trong thoi gian Lukashenko lanh đao, cac hanh đong cua chinh quyen Belarus bi cac to chuc nhan quyen nhin nhan la đa vuot ra ngoai gioi han cua luat phap quoc te va nhan quyen đa bi vi pham. Belarus tung bi cac lanh đao chau Au va Hoa Ky truoc đay va hien nay goi la "thanh luy cuoi cung cua che đo "đoc tai" o chau Au. Ong va mot so quan chuc Belarus khac cung la nhung đoi tuong bi Lien minh chau Au ap đat cac bien phap trung phat vi ly do vi pham nhan quyen.
Tai cuoc bau cu tong thong nam 2020, ong đa gianh chien thang ap đao truoc cac đoi thu voi ty le 80% phieu bau. Nhu vay ong se giu vai tro tong thong trong nhiem ki thu sau lien tiep tu 2020 đen 2025.


Cuoc song va su nghiep ban đau (1954–1994) Aleksandr Grigorievich Lukashenko sinh ngay 30 hay 31 thang 8 nam 1954 tai khu dan cu Kopys o vung Vitebsk cua Cong hoa Xa hoi chu nghia Xo viet Belorussia. Ong noi cua ong, Trokhym Lukashenko, đuoc sinh ra tai tinh Sumy tai Ukraina, gan Shostka (nay la lang Sobycheve). A. G. Lukashenko đa lon len ma khong co cha ben canh, ong bi ban hoc che gieu vi co mot nguoi me khong chong. Ong đa tot nghiep Vien Giao duc Mogilev (nay la Đai hoc A. Kulasow Nha nuoc Mahilow) vao nam 1975 va Hoc vien Nong nghiep Byelorussia vao nam 1985. Ong phuc vu trong luc luong Bien phong Xo viet tu nam 1975 đen 1977 va trong Luc quan Xo viet tu nam 1980 đen 1982. A. G. Lukashenko lanh đao mot chi đoan Komsomol tai Mogilev tu nam 1977 đen 1978. Khi phuc vu trong Luc quan Xo viet, A. GR. Lukashenko la mot si quan cua Su đoan bo binh co gioi hoa can ve 120, đat can cu tai Miensk. Sau khi roi quan ngu, A. G. Lukashenko tro thanh pho chu tich cua mot hop tac xa. Sau đo, ong đuoc thang lam giam đoc cua nong truong quoc doanh va nha may vat lieu xay dung tai huyen Shklov.
Nam 1990, A. G. Lukashenko đuoc bau lam mot đai bieu trong Hoi đong Toi cao cua Cong hoa Belarus. Ong la đai bieu duy nhat trong Quoc hoi Belarus bo phieu chong lai viec phe chuan thoa thuan thang 12 nam 1991 đe giai the Lien bang Xo viet la lap nen Cong đong cac Quoc gia Đoc lap thay the.
Sau khi noi len la mot đoi thu đang gom cua tham nhung, nam 1993, A. G. Lukashenko đuoc bau lam chu tich cua uy ban chong tham nhung cua Quoc hoi Belarus. Vao cuoi nam 1993, ong đa buoc toi 70 vien chuc cap cao trong chinh quyen, bao gom Chu tich Quoc hoi S. S. Shushkevich, pham cac toi tham nhung nhu bien thu cong quy cua nha nuoc đe phuc vu cho muc đich ca nhan. S. S. Shushkevich đa that bai trong mot cuoc bo phieu bat tin nhiem va tu chuc. Tuy nhien, chua tung co đu chung cu đe chong lai S. S. Shushkievich, ong ta ngay cang khong đuoc long moi nguoi trong mot quoc hoi ma nhung nhan vat bao thu chiem đa so, va ho nam lay co hoi nay đe lat đo ong.
Mot ban hien phap moi cua Belarus đa đuoc ban hanh vao đau nam 1994, va no đa mo đuong cho cuoc bau cu tong thong dan chu đau tien vao thang bay. Co sau ung cu vien, bao gom A. G. Lukashenko, ong đa van đong mot cach đoc lap theo mot cuong linh dan tuy "đanh bai mafia." A. G. Lukashenko gianh chien thang voi 45,1% so phieu bau trong khi V. F. Kebich nhan đuoc 17,4%, Z. S. Pazniak nhan đuoc 12.9% va S. S. Shushkevich nhan đuoc 9,9%.Lukashenko đa chien thang trong cuoc bau cu vong nhi vao ngay 10 thang 7 voi 80,1% so phieu. Mot thoi gian ngan sau cuoc bau cu tong thong tai Belarus, ong đa bay to voi Duma Quoc gia cua Nga tai Moskva ve đe xuat thanh lap mot Lien bang moi cua cac nha nuoc Slav, va se len đen đinh điem bang viec thanh lap Nha nuoc Lien bang vao nam 1999.


Tong thong Belarus = Nhiem ky đau tien (1994–2001) =

Thang 5 nam 1995, đa dien ra mot trong cac cuoc bo phieu đau tien duoi thoi A. G. Lukashenko. Ket qua la khong chi cac bieu tuong quoc gia bi thay đoi ma tieng Nga con co đuoc vi the ngang bang voi tieng Belarus, Belarus thuc đay quan he kinh te chat che hon voi Nga. Vao mua he nam 1996, 70 trong 199 đai bieu cua Quoc hoi Belarus đa ky vao mot ban kien nghi buoc toi Lukashenko vi pham Hien phap. Mot thoi gian ngan sau đo, mot cuoc trung cau dan y lai đuoc to chuc vao ngay 24 thang 11 nam 1996 trong đo co bon cau hoi đuoc Lukashenko đe xuat va ba cau đuoc mot nhom cac thanh vien Quoc hoi đe xuat. Ngay 25 thang 11, ket qua đa đuoc cong bo, theo đo thi 70,5% so phieu trong 84% cu tri đi bau đa chap thuan mot hien phap đuoc sua đoi theo huong tang them rat nhieu quyen luc cho A. G. Lukashenko. Tuy nhien, Hoa Ky va Lien minh chau Au đa tu choi chap nhan tinh hop phap cua cuoc trung cau dan y nay. Boris Yeltsin, lanh đao Nga khi đo, cung cong khai ung ho Hoa Ky va EU khi cao buoc Lukashenko "tham quyen co vi".
Sau cuoc trung cau dan y, A. G. Lukashenko đa trieu tap mot hoi đong quoc hoi tu cac thanh vien Quoc hoi ung ho ong. Sau khi 12 đai bieu rut chu ky cua minh khoi ban kien nghi luan toi, quoc hoi cu chi con lai 40 đai bieu, song ho khong co noi đe hop, do chinh quyen đa đong cua toa nha quoc hoi "đe tu sua". Tuy nhien, trong mot thoi gian, Lien minh chau Au va Uy hoi chau Au van xem tan du cua quoc hoi cu la hoi đong lap phap hop phap. Vao đau nam 1998, Ngan hang Trung uong Nga đa tam ngung viec giao dich bang đong Rup Belarus, khien đong tien nay bi sut gia. A. G. Lukashenko đa phan ung bang cach nam quyen kiem soat Ngan hang Quoc gia Cong hoa Belarus, sa thai toan bo ban lanh đao ngan hang va đo loi cho phuong Tay ve viec gia tri đong bac quoc gia roi tu do. Chinh phu Nga than phuong Tay khi đo cao buoc Lukashenko am muu "kiem soat bang ban tay đoc tai".

A. G. Lukashenko cao buoc cac chinh phu nuoc ngoai đa am muu chong lai ong, va đen thang 4 nam 1998, ong đa truc xuat cac đai su khoi khu lien hop Drazdy gan Miensk, cap cho ho mot toa nha khac. Vu viec Drazdy đa gay ra su phan đoi quoc te va khien Hoa Ky va Lien minh chau Au ap đat lenh cam đi lai đoi voi Lukashenko. Mac du cac đai su cuoi cung đa đuoc tro lai khu lien hop sau khi tranh cai lang xuong, A. G. Lukashenko van đay manh cac cuoc khau chien chong phuong Tay. Ong tuyen bo rang cac chinh quyen phuong Tay đa co gang lam suy yeu Belarus tren moi mat, tham chi la ca the thao, trong The van hoi Mua đong 1998 tai Nagano, Nhat Ban.
Khi bung phat Chien tranh Kosovo nam 1999, A. G. Lukashenko đa đe nghi Tong thong Nam Tu Slobodan Milosevic ve viec Nam Tu gia nhap Lien bang Nga-Belarus. Sau cuoc tan cong Iraq 2003, cac co quan tinh bao Hoa Ky đa đua ra mot bao cao ma theo đo thi cac si quan phu ta cua Saddam Hussein đa xoay xo đe co đuoc ho chieu Belarus trong khi đang o Syria. Đong thoi, bao cao cung noi rang khong co ve nhu Belarus se cung cap mot noi an nau an toan cho Saddam va hai con trai. Cac chinh sach đoi ngoai cua A. G. Lukashenko đa khien chinh quyen cac nuoc Phuong Tay co lap truong cung ran hon trong viec chong lai ong. Hoa Ky đac biet tuc gian truoc cac thuong vu vu khi giua Belarus voi Iran va Iraq, va cac nha lanh đao chinh tri My ngay cang goi Belarus la "che đo đoc tai cuoi cung cua chau Au". Lien minh chau Au quan tam đen van đe an ninh cho nguon cung khi đot cua ho tu Nga, cac đuong ong khi đot phai đi qua Belarus, va đa tich cuc quan tam đen cac van đe cua đat nuoc nay. Tinh đen nam 2004, EU va Belarus chia se mot đuong bien gioi dai hon 1000 km voi su gia nhap moi cua Ba Lan, Latvia va Litva.


= Nhiem ky thu hai (2001–2006) =
Cuoc bau cu tong thong nam 2001 đuoc to chuc vao ngay 9 thang 9, cac đoi thu cua Lukashenko la Vladimir Goncharik va Sergei Gaidukevich. Trong chien dich tranh cu, Lukashenko đa hua hen se nang cao trinh đo cua nganh nong nghiep, phuc loi xa hoi va gia tang san luong cong nghiep cua Belarus. Lukashenko đa chien thang ngay tu vong đau tien voi 75,65% so phieu. Tuy nhien, To chuc An ninh va Hop tac chau Au đa cho rang qua trinh bau cu "khong đap ung cac tieu chuan quoc te". Gerard Stoudmann cua ODIHR (Co quan Cac to chuc Dan chu va Nhan quyen) cua OSCE thi cho rang "khong co bang chung ve cac manh khoe hay gian lan". Nga thi cong khai hoan nghenh viec Lukashenko tai đac cu. Tong thong Nga V. V. Putin đa goi đien cho Lukashenko va gui mot buc đien chuc mung. Jane's Intelligence thi phong đoan cai gia cho viec Nga ung ho Lukashenko trong cuoc bau cu tong thong la viec Minsk phai tu bo quyen quan ly đoi voi đoan đuong ong Yamal-chau Au đi qua Belarus. Nam 2004, mot cuoc trung cau dan y đa chap thuan viec loai bo gioi han nhiem ky cua tong thong, cho phep Lukashenko tiep tuc tai tranh cu vao nam 2006. Belarus đa co tang truong ve mat kinh te duoi thoi Lukashenko, song phan lon su tang truong nay la do nuoc nay đuoc quyen nhap khau dau cua Nga voi gia thap hon gia thi truong va sau đo loc dau roi ban lai sang cac nuoc chau Au khac.


= Bau cu tong thong nam 2006 =
Sau khi Lukashenko khang đinh rang ong se tai tranh cu nam 2005, cac nhom đoi lap đa bat đau tim kiem mot ung cu vien duy nhat. Ngay 16 thang 10 nam 2005, vao Ngay Đoan ket voi Belarus, nhom chinh tri Zubr va Con đuong Thu ba Belarus đa khuyen khich tat ca cac đang đoi lap tap hop lai sau mot ung cu vien duy nhat đe chong lai Lukashenko trong cuoc bau cua vao nam 2006. Nguoi đuoc ho lua chon la Alexander Milinkevich, nguoi nay chay đua voi Lukashenko va cac ung cu vien khac. Lukashenko đa phan ung lai bang viec phat bieu rang bat cu ai đi đen cac cuoc bieu tinh cua phe đoi lap se bi van co "nhu mot con vit". Luc đo, quan chuc Anh William Hague đa tien đoan rang "Ong Lukashenko đa sap đat cac cuoc bau cu bat hop phap va phi dan chu đe mo rong quyen luc va su kiem soat cua ong ta đoi voi nguoi dan". Ngay 19 thang 3 nam 2006, cac tiep xuc voi cu tri sau khi ho bo phieu đa cho thay Lukashenko se đac cu nhiem ky ba voi so phieu lon. To chuc EcooM uoc đoan Lukashenko gianh 84,2% so phieu va Milinkevich chi đuoc 2%, trong khi Lien hiep Thanh nien Cong hoa Belarus thi uoc đoan Lukashenko đuoc 84,2% so phieu va Milinkevich đuoc 3,1% so phieu. To chuc Gallup thi luu y rang EcooM va Lien hiep Thanh nien Cong hoa Belarus la cac to chuc do chinh phu kiem soat va ca hai đeu cong bo ket qua tham do cua minh truoc buoi trua ngay bau cu, trong khi cuoc bau cu chi ket thuc vao luc 8h toi.
Nha cam quyen Belarus tuyen bo ho se dep yen bat on trong truong hop co bieu tinh quy mo lon hau bau cu (giong nhu đa xay ra trong Cach mang Cam tai Ukraina). Mac du vay, nguoi bieu tinh đa tap hop đong đao sau cuoc bau cu va la cuoc bieu tinh co so nguoi tham gia đong đao nhat ma phe đoi lap tap hop đuoc trong nhieu nam, voi cac vu phan đoi ban đem va cac cuoc bieu duong luc luong tai Minsk. So nguoi co mat trong cuoc bieu tinh phan đoi ket qua bau cu ban đem lon nhat la khoang 10.000 theo uoc tinh cua phong vien AP. Cac quan sat vien bau cu đen tu Cong đong cac Quoc gia Đoc lap (SNG) va To chuc An ninh va Hop tac chau Au (OSCE) co đanh gia khac nhau ve cuoc bau cu tai Belarus. OSCE ra tuyen bo vao ngay 20 thang 3 nam 2006 rang cuoc bau cu tong thong đa khong đap ung đuoc tieu chuan ve mot cuoc bau cu cong bang cua OSCE va Lukashenko đa su dung quyen luc nha nuoc đe khong cho phep nguoi dan đuoc the hien y muon cua ho mot cach tu do va cong bang tai hom phieu, đe doa va đan ap cac tieng noi đoc lap." Nhung nguoi đung đau cua tat ca 25 quoc gia thanh vien Lien minh chau Au đa tuyen bo rang cuoc bau cu la "sai sot ve co ban", nguoc lai, Ngoai truong Nga tuyen bo rang, "Mot thoi gian dai truoc cuoc bau cu, Van phong Cac to chuc Dan chu va Nhan quyen cua OSCE đa tuyen bo rang cuoc bau cu se khong hop phap va co quan đa kha thien vi trong tuong thuat ve tien trien va ket qua cua cuoc bau cu, do đo đong mot vai tro xui giuc."
Lukashenko sau đo đa tuyen bo rang ong đa gian lan trong ket qua bau cu chong lai chinh minh đe co đuoc mot con so hop y cac quoc gia phuong Tay. Mac du ket qua bau cu cho thay rang ong đa gianh đuoc 93,5% so phieu, song ong đa chi đao cho chinh phu thong bao ket qua la 86%. Ong luu y rang, đieu nay van khong lam hai long cac nha phe binh nuoc ngoai. Mot so nguoi dan toc chu nghia Nga, chang han nhu D. O. Rogozin va Phong trao chong nhap cu bat hop phap, đa tuyen bo rang ho muon thay Lukashenko tro thanh Tong thong Nga vao nam 2008. Lukashenko đa cho biet rang ong se khong chay đua vao chuc Tong thong Nga; neu suc khoe cua minh van tot, ong se tai tranh cu tong thong Belarus vao nam 2011.


= Nhiem ky thu ba (2006–2011) =
Thang 9 nam 2008, Belarus đa to chuc bau cu quoc hoi. Lukashenko đa cho phep mot so ung cu vien đoi lap tranh cu, mac du ket qua chinh thuc cho thay cac thanh vien đoi lap đa khong gianh đuoc ghe nao trong 110 ghe tai quoc hoi. Cuoc bau cu nay bi cac thanh vien đoi lap va nhung nguoi ung ho ho phan đoi vi cho rang no "khong hoan thien". Theo phai đoan quan sat bau cu cua SNG đat tai Nizhny Novgorod, cac cuoc bau cu tai Belarus phu hop voi tieu chuan quoc te. Tong thong Lukashenko sau đo nhan xet rang phe đoi lap o Belarus co tai tro tu nuoc ngoai.
Thang 4 nam 2009, ong đa hoi đam voi Đuc Giao hoang Giao hoang Bien Đuc XVI tai Vatican, đanh dau chuyen tham đau tien cua ong đen Tay Au sau mot thap ky bi Lien minh chau Au ap lenh cam đi lai.


= Bau cu tong thong 2010 =
Lukashenko la mot trong muoi ung cu vien cua cuoc bau cu tong thong Belarus to chuc vao ngay 19 thang 12 nam 2010. Mac du ban đau cuoc bau cu du kien đuoc to chuc vao nam 2011, song ngay bau cu đa đuoc đay som len đe "bao đam su tham gia toi đa cua cac cong dan trong chien dich tranh cu" va la "thoi gian thuan tien nhat đoi voi cac cu tri'. Chien dich tranh cu co điem la thuong khi mot loat cac phuong tien truyen thong Nga tan cong ung cu vien Aleksandr Lukashenko. Uy ban Bau cu Trung uong cho biet rang tat ca chin ung cu vien đoi lap co kha nang chi gianh đuoc it hon mot nua so phieu ma ung cu vien Lukashenko gianh đuoc.
Song cac nhan vat đoi lap cho đay la su ham doa va "tro gian tra ban thiu", cuoc bau cu đuoc xem la tuong đoi coi mo trong boi canh Belarus mong muon cai thien quan he voi ca chau Au va Hoa Ky.
Vao ngay bau cu, hai ung cu vien tong thong đa bi canh sat đanh đap trong cac cuoc bieu tinh phan đoi khac nhau. Vao đem bau cu, nhung nguoi bieu tinh phan đoi đa co gang xong vao toa nha cua chinh phu Belarus, đap vo cac cua so va cua ra vao truoc khi canh sat chong bao đong co the đay lui đuoc ho. So nguoi bieu tinh đuoc cac hang tin tuc lon tuong thuat la khoang hoac tren 10.000 nguoi. Hang tram nguoi phan đoi ket qua bau cu đa bi bat giu, trong đo co it nhat bay ung cu vien tong thong. Uy ban Bau cu Trung uong tuyen bo rang Lukashenko đa chien thang voi 79,65% so phieu (ong gianh đuoc 5.130.557 phieu) trong 90,65% so cu tri đi bau. To chuc An ninh va Hop tac chau Au coi cuoc bau cu la "khong hoan thien" trong khi phai đoan cua Cong đong cac Quoc gia Đoc lap thi ca ngoi cuoc bau cu la "tu do va minh bach". Mot vai ngoai truong chau Au nhan xet cuoc bau cu va cac cuoc bieu tinh phan đoi bau cu la "buoc lui đang tiec trong su phat trien cua quan tri dan chu va ton trong nhan quyen tai Belarus." Tuy nhien, OSCE cung luu y rang đa co mot so cai tien trong thoi gian bau cu, bao gom viec cac ung cu vien đuoc tien hanh cac cuoc tranh luan tren truyen hinh va truyen tai cac thong điep cua ho ma khong bi can tro.
Buoi le nham chuc cua Lukashenko vao ngay 22 thang 1 nam 2011 đa bi cac đai su cua cac nuoc Lien minh chau Au tay chay, trong khi cac nuoc ban be SNG chi cu cac quan chuc khong cao hon cap đai su. Trong buoi le, Lukashenko đa bao ve tinh hop phap cua viec ong tai đac cu va tuyen bo rang Belarus se khong bao gio la mot phien ban cua Cach mang Cam Ukraina 2004 va Cach mang Hoa hong tai Gruzia nam 2003.
Lien minh chau Au đa noi lai lenh cam đi lai đoi voi Lukashenko tu ngay 31 thang 1 nam 2011, theo đo Lukashenko va 156 cong su cua ong se bi cam đen cac nuoc thanh vien EU, ly do la vi chinh quyen Lukashenko đa đan ap bang bao luc nhung nguoi bieu tinh ung ho phe đoi lap sau cuoc bau cu.


Chinh sach đoi noi Lukashenko quang ba minh la "con nguoi cua nhan dan." Do phong cach lanh đao cua minh, ong thuong đuoc goi than mat la бацька (bats'ka, "bo"). Ong đuoc bau lam Chu tich cua Uy ban Olympic Belarus vao nam 1997. Trong mot bai noi chuyen voi quoc dan vao ngay 7 thang 9 nam 2004, Lukashenko đa cong bo ke hoach to chuc mot cuoc trung cau dan y ve viec co nen loai bo gioi han nhiem ky tong thong hay khong. Cuoc trung cau dan y đa đuoc to chuc vao ngay 17 thang 10 nam 2004, cung ngay voi cuoc bau cu quoc hoi, va theo ket qua chinh thuc thi 79,42% đa thong qua viec bai bo gioi han nhiem ky tong thong. Truoc đo, Lukashenko bi gioi han voi quy đinh tong thong chi đuoc phuc vu trong hai nhiem ky va do đo khong đuoc tiep tuc giu chuc tong thong vao nam 2006. Cac nhom đoi lap, To chuc An ninh va Hop tac chau Au, Lien minh chau Au, Bo Ngoai giao Hoa Ky đa tuyen bo cuoc bo phieu la khong theo chuan muc cua cac tieu chuan quoc te. OSCE đa dan ra mot vi du cho viec nay la cac la phieu đa bi đanh dau truoc.
Ban đau, Lukashenko muon xay dung lai Belarus khi ong nham chuc. Kinh te Belarus khi đo roi tu do vi linh vuc cong nghiep suy giam va thieu nhu cau đoi voi hang hoa Belarus. Lukashenko đa đat nhieu nganh cong nghiep duoi su kiem soat cua chinh phu va qua trinh tu nhan hoa bi lam cham lai. Tu nam 2001, Lukashenko muon cai thien phuc loi xa hoi cho cac cong dan nuoc minh va khien Belarus tro nen "hung manh va phon vinh". Tra loi mot cau hoi ve cac chinh sach đoi noi cua Belarus, Tong thong Hugo Chavez cua Venezuela đa noi rang "Chung toi nhin thay o đay mot nha nuoc co mo hinh xa hoi giong thu thu ma chung toi bat đau tao ra." Chu tich cua Đai hoi đai bieu Nhan dan toan quoc Ngo Bang Quoc luu y rang Belarus đa phat trien nhanh chong duoi thoi Lukashenko. Cac thanh vien nghi vien Litva cung khen ngoi nen kinh te Belarus va đong gop cua no đoi voi kinh te Litva, Stanislovas Gedraitis đa noi rang ong ngac nhien truoc su tien bo ma Belarus đa tao ra hau het la do nhung no luc cua nguoi lanh đao quoc gia.
Mot so nguoi chi trich Lukashenko đa su dung thuat ngu chu nghia Lukash đe noi ve he thong kinh te va chinh tri ma Lukashenko van hanh tai Belarus. Thuat ngu nay cung đuoc su dung rong rai hon đe noi ve mot hoc thuyet chinh tri đoc đoan dua tren sung bai ca nhan va hoai niem thoi Xo viet trong mot so nhom nhat đinh tai Belarus. Khong ro thuat ngu nay đuoc su dung khi nao, mac du tai lieu đau tien su dung no la vao nam 1998, đo la trong boi canh khai truong mot bao tang đe tuong nho cac nan nhan cua chu nghia Cong san voi mot phan danh cho chu nghia Lukash. Thuat ngu chu yeu đuoc nhung nguoi phan đoi Lukashenko su dung, chang han nhu Zubr.
Lukashenko lien tuc phan đoi mat voi su phan đoi o trong nuoc tu mot lien minh cac nhom đoi lap đuoc Hoa Ky va Lien minh chau Au ung ho. Quoc hoi Hoa Ky đa tim cach đe ho tro cho cac nhom đoi lap bang viec thong qua Đao luat Dan chu Belarus 2004, theo đo đua vao cac bien phap trung phat chinh phu cua Lukashenko va cung cap ho tro tai chinh cua phe đoi lap.
Nhung nguoi ung ho Lukashenko thi cho rang su lanh đao cua ong đa giup cho Belarus tranh đuoc cuoc khung hoang nhu đa xay ra voi cac nuoc khac thuoc Lien Xo cu.
Lukashenko  nhan xet nhung loi chi trich đoi voi ban than minh: "Toi đa nghe đuoc nhung loi buoc toi đo trong hon 10 nam va chung toi đa quen thuoc voi no." Truoc khi bo phieu bau Tong thong nam 2006, ong noi: "Cac cuoc bau cu tai Belarus đuoc to chuc cho ban than chung ta. Toi chac chan rang nguoi dan Belarus la nhung chu nhan đat nuoc cua minh." Ong canh bao rang bat ky ai tham gia mot cuoc phan đoi se đuoc đoi xu nhu mot "ke khung bo", bo sung them rang: "Chung ta se van co ho nhu lam voi mot con vit".


Chinh sach đoi ngoai Moi quan he cua Lukashenko voi Lien minh chau Au đa tro nen cang thang, mot phan la do chinh sach cua ong đoi voi nhung nguoi đoi lap trong nuoc. Cac cuoc tran ap cua Lukashenko đoi voi luc luong đoi lap đa khien ong co biet danh la "nha đoc tai cuoi cung cua chau Au" va ong cung mot so quan chuc Belarus bi ap đat cac bien phap trung phat ve đi lai cua Lien minh chau Au. Tuy nhien, trong mot su thay đoi ve chinh sach vao thang 10 nam 2008, Lien minh chau Au đa quyet đinh tam thoi do bo lenh trung phat đi lai, muc đich chu yeu la nham thuyet phuc Belarus khong cong nhan đoc lap cho hai khu vuc ly khai Nam Ossetia va Abkhazia. Quyet đinh nay đuoc gia han sau thang sau đo (nam 2009) va het han vao cuoi nam 2009. Ngay 16 thang 9 nam 2009, Lukashenko đa vao lanh tho Lien minh chau Au lan thu hai ke tu sau khi tam thoi đinh chi lenh trung phat, ong đa đen tham mot hoi cho thuong mai Belarus tai Vilnius, Litva.
Nhung nguoi ung ho chinh sach 'thay đoi thong qua hua hen' cua Lien minh chau Au đa đua ra mot loat luan cu. Đau tien, chinh sach cu cua Lien minh chau Au nham co lap Belarus đa khong tao ra ket qua. Thu hai, hua hen tao co hoi đe dien ra mot so thay đoi, tat nhien khong co nghia la đam bao co thay đoi. Thu ba, no cung cap cac co hoi đoi thoai ca nhan va voi cong luan ve viec thay đoi. Thu tu, hua hen co the anh huong đen nhung nguoi thuoc cap cua Lukashenko, bang cach cho ho thay quy tac chau Au va the hien rang 'gia tri chau Au' la co that, khong chi đon thuan la mot khai niem hoac mot thuat ngu đe che giau mot chuong trinh nghi su chinh tri.
Truoc đay, quan he giua Lukashenko voi Nga, mot đong minh hung manh, đa xau đi đang ke. Trong thoi gian chay đua cua cuoc bau cu tong thong Belarus nam 2010, mot loat phuong tien truyen thong Nga đa tan cong ung cu vien Aleksandr Lukashenko. Kenh NTV do nha nuoc Nga kiem soat đa phat song trong suot thang bay mot bo phim tai lieu nhieu phan co tieu đe 'Bo gia', trong đo neu bat su bien mat đang ngo cua mot so lanh đao đoi lap vao cuoi thap nien 1990, cung nhu neu bat mot tuyen bo ma Lukashenko duong nhu đa ca ngoi Adolf Hitler. Lukashenko đa goi cuoc tan cong nay la 'tuyen truyen ban thiu'.


= EU ngung trung phat Lukashenko =
Ngay 9.10.2015, theo thong tan xa AFP, sau khi tu nhan chinh tri cuoi cung o Belarus đuoc tha ra, EU chuan bi ngung nhung trung phat đoi voi tong thong Aleksandr Lukashenko, trong đo co viec khoa cac tai san va cam vao EU cua 150 nguoi than can va ung ho ong. Quyet đinh cuoi cung con tuy thuoc vao cuoc bau cu tong thong ngay chu nhat toi.


Phat bieu gay tranh cai A. G. Lukashenko cung gay chu y voi cac phat ngon gay tranh cai cua ong. Nam 1995, ong đa co phat bieu ma co nguoi cho rang ca ngoi Adolf Hitler: "Lich su cua Đuc la mot ban sao cua lich su Belarus. Đuc đa vuon len tu nhung đong đo nat nho quyen luc vung chac va khong phai moi thu lien quan đen nhan vat noi tieng Hitler đeu xau xa. Trat tu cua Đuc đa phat trien qua nhieu the ky va đat đinh cao cua no duoi thoi Hitler." Tuy nhien, cao buoc nay xuat phat tu kenh truyen hinh NTV cua Nga, dua tren mot cuoc phong van cua A. G. Lukashenko voi to bao Đuc Handelsblatt, trong đo Hitler tham chi con khong đuoc đe cap. Nguoi phong van la Tien si Markus Zeiner, noi rang bang ghi am cua cuoc phong van đa bi tach ra khoi boi canh va trinh tu cac y kien đa bi cac phuong tien truyen thong Nga thay đoi.
Thang 10 nam 2007, A. G. Lukashenko bi cao buoc đa co binh luan bai Do Thai va bai Israel mot cach ro rang. Trong bai noi chuyen "tinh trang toi tan cua thanh pho Babruysk" đuoc phat truc tiep tren song phat thanh quoc gia, ong đa noi rang: "Đay la mot thanh pho Do Thai, va nhung nguoi Do Thai khong quan tam đen noi ho sinh song. Ho đa bien Babruysk thanh mot chuong lon. Hay nhin Israel—Toi đa o đo va tu minh trong thay... Toi keu goi nhung nguoi Do Thai co tien hay tro lai Babruysk." Cac thanh vien cua Ha vien Hoa Ky đa gui mot buc thu cho đai su Belarus tai Hoa Ky, M. M. Chvastow, yeu cau rut lai cac binh luan cua A. G. Lukashenko. Loi binh luan cung gay ra phan ung tu Israel. Ket qua la, P. I. Yakubovich, bien tap vien cua to bao "Xo Viet Belarut" (Savieckaja Bielarus - Савецкая Беларусь), đa đuoc cu đen Israel, va trong cuoc hop voi Bo Ngoai giao Israel, ong noi rang cac binh luan cua A. G. Lukashenko la "mot loi noi đua" sai lam, va khong the hien quan điem cua ong voi nguoi Do Thai." Đai su Belarus tai Israel, Igor Leshchenya, noi rang tong thong nuoc ong la "co thai đo tot đoi voi nguoi Do Thai." Sergei Rychenko, thu ky bao chi tai Đai su quan Belarus o Tel Aviv, noi rang nhieu phan trong nhung loi binh luan cua A. G. Lukashenko đa đuoc dich sai. Trong thuc te, hai to bao Belarus la Nasha Niva (Canh đong lua mi cua chung ta) va Narodnaia Volia (Y chi cua Nhan dan), đa bi đong cua vao nam 2006, sau khi bo qua mot so canh bao khi xuat ban cac bai bao bi cao buoc la chong Do Thai va phan biet chung toc.
Ngay 4 thang 3 nam 2012, A. G. Lukashenko đa phai nhan nhung loi khien trach ngoai giao đen tu Đuc va gay nhieu tranh cai khi ong xuc pham Ngoai truong đong tinh Đuc, Guido Westerwelle, voi tuyen bo "tha la mot ke đoc tai con hon la mot ten đong tinh" hai ngay sau khi cac lanh đao Lien minh chau Au (bao gom Westerwelle) hop thuong đinh tai Bruxelles vao ngay 3 thang 3 va keu goi tien hanh cac bien phap moi đe gay suc ep len A. G. Lukashenko vi cac cao buoc vi pham nhan quyen tai Belarus. Trong cuoc hop, Westerwelle đa goi A. G. Lukashenko la "ke đoc tai cuoi cung cua chau Au".


Cuoc song ca nhan Aleksandr Grigorievich Lukashenko yeu Galina Zhelnerovich tu thoi trung hoc, hai nguoi ket hon vao nam 1975. Con trai ca cua hai nguoi, Viktor, cung đuoc sinh ra vao nam đo. Con trai thu hai cua ho, Dmitry, sinh ra vao nam 1980. Halina song rieng trong can nha tai ngoi lang gan Shklov. Mac du ho van la vo chong tren phap ly, Galina đa bi chong lanh nhat mot thoi gian ngan sau khi ong tro thanh tong thong. Tieu su cua A. G. Lukashenko tren trang thong tin chinh thuc cua Tong thong Belarus khong nhac đen Galina. Con trai Viktor cua A. G. Lukashenko la mot 'si quan phu ta an ninh quoc gia'; va A. G. Lukashenko đa noi cong khai ve con trai la "mot ke yeu đuoi vo dung se ngay cang tro nen yeu đuoi hon".
A. G. Lukashenko co mot nguoi con trai ngoai gia thu, Nikolay, sinh nam 2004. Mac du khong bao gio đuoc xac nhan chinh thuc, song du luan rong rai cho rang me cua đua tre la Irina Abelskaya– Hai nguoi đa co mot moi tinh khi ba la bac si rieng cua A. G. Lukashenko.


Huan chuong va danh du  Lien bang Nga  Huy chuong "Ky niem 850 nam thanh lap Moskva" (6-9-1997)
  Huan chuong Phuc vu To quoc hang 2 (2001)
  Huan chuong Aleksandr Nevsky (2014)


 Kazakhstan  Huan chuong Nazarbayev (27-5-2019)


 Moldova  Huan chuong Cong hoa (4-10-2016)


 Azerbaijan  Huan chuong Heidar Aliyev (28-11-2016)


 Serbia  Huan chuong Cong hoa Serbia voi no (2013)


 Cuba  Huan chuong Jose Marti (2000)


 Venezuela  Huan chuong Anh hung giai phong voi day xich (2007)
  Huan chuong Francisco Miranda hang 1 (2010)


 Lybia  Huan chuong Cach mang thang Chin vi đai (2000)


 Palestine  Huy chuong Bethlehem 2000 (2000)


 Gruzia  Huan chuong Trac viet cua Tong thong (2013)


 To chuc  Huan chuong Thanh Vladimir hang 1 (2007)
  Huan chuong Thanh Dmitry Donskoy hang 1 (2005)
  Huan chuong Thanh Seraphim xu Sarov hang 1 (2015)
  Huan chuong Thanh Sergius xu Radonez hang 1 (2002)
  Huan chuong Thanh Cyril xu Turov hang 1 (Giao hoi Chinh Thong Belarus) (2006)
Cong dan danh du cua Yerevan, Armenia (2001)
Bang danh du cua Cong đong Kinh te Au-A (2006)
Giai thuong đac biet cua Uy ban Olympic Quoc te «Gates of the Olymph» (2000)
Huy chuong cua To chuc FIDOF «For development of world festival movement» (2005)
Nguoi chien thang trong giai thuong quoc te Andrey Pervozvanny «For Faith and Loyalty» (1995)
Huesped Ilustre de Caracas, Venezuela (2010)
Orden Ciudadano Ilustre (Caracas, Venezuela; 2010)


Tham khao Lien ket ngoai Trang chinh thuc cua Tong thong (tieng Anh) (tieng Nga) (tieng Belarus)
BBC – Tieu su: Alexander Lukashenko
"Farming roots of Belarussia's leader", BBC, 27 thang 9 nam 2008