Winton Whittier Marshall (9 thang 7 nam 1919 – 19 thang 9 nam 2015) la mot trung tuong Khong quan Hoa Ky va la phi cong ach. Ong la pho tong tu lenh, Bo Tu lenh Chien đau Hoa Ky, so chi huy tai Can cu Khong quan MacDill o Florida truoc khi giai ngu vao nam 1977.


Đau đoi Winton Whittier Marshall sinh ngay 6 thang 7 nam 1919 tai Detroit, Michigan.


Binh nghiep Marshall bat đau su nghiep quan su khi la hoc vien truong si quan hang khong vao nam 1942. Ong hoan thanh huan luyen bay tai Can cu Khong quan Luc quan Yuma o Arizona, va nhan phu hieu phi cong va đuoc sac phong ham thieu uy vao thang 4 nam 1943. Đuoc phan cong đen Khong truong Luc quan Las Vegas o Nevada, ong ban đau la phi cong cua Lien đoan Huan luyen Phao binh Chien đau so 326 truoc khi tro thanh truong ban huan luyen Bell P-39 Airacobra. Vao thang 2 nam 1945, ong đen Vung kenh đao Panama khi la phi cong cua Phi đoan Chien đau so 28 va la si quan tac chien cua Phi đoan Chien đau so 32, sau nay la Phi đoan Chien đau so 23, Lien đoan Tac chien so 36.
Vao thang 7 nam 1947, ong đuoc chuyen đen Khong truong Dow, Maine, lam si quan tac chien cua Phi đoan Chien đau so 48, Lien đoan Chien đau so 14, phi đoan đau tien đuoc trang bi F-84 Thunderjet, va tham gia khoa thu nghiem F-84 tai Can cu Khong quan Edwards o California.
Marshall vao Trung tam Chien thuat Khong luc Luc quan tai Can cu Khong quan Tyndall o Florida vao thang 8 nam 1948 va bon thang sau tro thanh si quan tac chien cua Phi đoan Chien đau so 84 tai Can cu Khong quan Hamilton o California.


= Chien tranh Trieu Tien =

Vao thang 5 nam 1951, Marshall đuoc bo nhiem tro thanh tu lenh Phi đoan Chien đau so 335 trong Chien tranh Trieu Tien. Đong quan tai Can cu Khong quan Kimpo o Han Quoc, ong thuc hien cac nhiem vu tren chiec F-86 Sabre. Marshall lan luot ban ha chiec MiG-15 đau tien va thu hai vao ngay 1 va 2 thang 9 nam 1951 tren bau troi Sinanju.
Marshall ban ha them hai chiec MiG-15, trong đo mot chiec la chien cong chung, vao ngay 28 thang 11. Mot trong nhung may bay tiem kich nay do German Shatalov, mot phi cong ach cua Lien Xo voi 5 chien cong tren khong ban ha may bay My. Vao ngay 30 thang 11 nam 1951, Phi đoan Chien đau so 335 va cac phi đoan khac trong Khong đoan Chien đau so 4 đa chan mot đoi hinh tren khong cua Khong quan Quan Giai phong Nhan dan Trung Quoc gom 9 may bay nem bom Tupolev Tu-2 va 16 chiec Lavochkin La-11 đang co gang khong kich vao đao Cho'do. Marshall ban ha mot chiec Tu-2 va mot chiec La-11, lap chien cong thu tu va thu nam va đuoc trao huy hieu phi cong ach. Trong luc ong co gang ban mot chiec La-11 khac do phi cong nguoi Trung Quoc Vuong Thien Bao đieu khien, Marshall ban qua đa khi chiec La-11 re manh sang trai, ket qua chiec La-11 thuc hien mot phat sung chech huong dai trung canh trai cua chiec F-86 cua Marshall. Vuong thay chiec F-86 xoay tron roi roi xuong va khang đinh pha huy chiec F-86 sau khi ong quay tro lai can cu o Đong Bac Trung Quoc. Du vay, Marshall co gang lay lai y thuc va kiem soat chiec F-86 đang xoay tron. Ong đieu khien chiec may bay bi hong đen Can cu Khong quan Suwon, tai đay chiec may bay đuoc sua chua va 
chua tri vet thuong cho Marshall. Vi su dung cam cua minh trong tran khong chien ngay 30 thang 11, ong đuoc trao Ngoi sao Bac.
Sau khi binh phuc, Marshall tiep tuc thuc hien cac nhiem vu chien đau. Ong ban ha chiec MiG-15 thu tu va nang tong chien cong thu sau vao ngay 5 thang 12 nam 1951. Marshall tro thanh phi cong may bay phan luc thu nam trong Chien tranh Trieu Tien, đuoc cong nhan đa ban pha huy 6 1/2 may bay quan đich, bay chiec co kha nang xay ra va sau chiec bi hu hai, trong khi thuc hien 100 nhiem vu. Vao thang 1 nam 1952, ong tro ve Hoa Ky chi huy Phi đoan May bay tiem kich đanh chan so 93 tai Can cu Khong quan Kirtland o New Mexico.


= Hau chien =

Marshall đuoc bo nhiem tro thanh tu lenh Phi đoan Tiem kich Đanh chan so 15 tai Can cu Khong quan Davis–Monthan o Arizona vao thang 7 nam 1953. Tai đay, Marshall đuoc cong nhan khi thoi tat mot may bay nem bom B-47 cua Bo Tu lenh Khong quan Chien luoc đang boc chay o cuoi đuong bang. Vi khong va cham hay thiet bi chua chay va phi hanh đoan thoat ra, ong lai chiec F-86 cua minh đen chiec may bay đang boc chay va thoi tat đam chay bang ong xa may bay phan luc. Vi viec nay, Marshall đuoc bo nhiem vao Đoan Canh bao cua Bo Tu lenh Khong quan Chien luoc. Ong đa bay trong cuoc đua hang khong xuyen luc đia Bendix nam 1953 va la truong phi hanh đoan Đoi Luc luong Phong khong Trung uong cua Bo Tu lenh Phong khong nam 1953 va 1954.
Thang 7 nam 1954, Marshall tro thanh truong Ban Đanh gia Chien thuat cua Luc luong Phong khong Trung uong tai Can cu Khong quan Richards-Gebaur o Missouri, ong thiet lap he thong đanh gia chien thuat đau tien trong Bo Tu lenh Phong khong; phat trien he thong nham vao cuon day keo hoat đong bang suc gio đau tien; va đung đau mot nhom ky thuat vien quan su va dan su mo rong kha nang tim kiem radar (sau đo la Marshall fix) cua may bay tiem kich đanh chan tu 30 đen 200 dam (50 đen 300 km). Nam 1957, ong la truong Đoi đua Bendix Trophy cua Luc luong Phong khong Trung uong đieu khien chiec F-102 Delta Dagger, đoi cua ong đung vi tri thu nhat va thu hai.
Marshall vao Hoc vien Chien tranh Khong quan tai Can cu Khong quan Maxwell o Alabama, vao nam 1958, va khi tot nghiep đuoc phan cong vao Khong đoan so 49 o Phap voi tu cach la pho tu lenh ve tac chien. Khong đoan đuoc chuyen đen Spangdahlem, Tay Đuc, ong đong vai tro quan trong trong viec đua he thong ha canh phat anh sang đau tien vao mot can cu quan su đang hoat đong o Chau Au. Marshall đam nhan cuong vi chi huy Khu vuc Phong thu Đong minh cua NATO trong Su đoan Khong quan so 86 tai Can cu Khong quan Ramstein o Tay Đuc vao thang 1 nam 1961. Tai đay, ong đuoc cong nhan la nguoi co cong phat trien vong ho mang luoi thong tin lien lac phong khong chien đau cung cap thong tin lien lac truc tiep he thong phan ung đe đoi pho voi moi đe doa MiG cua Đong Đuc va Tiep Khac. Ong con đong vai tro chu chot trong viec lap trinh va lap đat He thong phong khong tu đong 412-L lien ket Su đoan khong quan 86 va he thong ten lua đat đoi khong cua Luc quan Hoa Ky. Ong đen So chi huy Khong quan Hoa Ky o Lau Nam Goc tai Washington, D.C., vao thang 6 nam 1964, đe phuc vu trong Tong cuc Tac chien voi chuc vu lien tiep la pho truong va truong Su đoan Phong khong, roi pho vien truong cac luc luong. Tu thang 6 nam 1966 đen thang 7 nam 1967, ong phuc vu trong Hoi đong Tham muu truong Lien quan Hoa Ky voi tu cach la pho vien truong tac chien, J-3 tai Trung tam Chi huy Quan su Quoc gia, va Su đoan Chau Au, Tong cuc Ke hoach, J-5.
Vao thang 5 nam 1968, Marshall đuoc bo nhiem giu chuc tham muu truong Khong quan Đong minh Nam Au tai Napoli, Y, đen thang 9 nam 1969 tro thanh vien truong ke hoach cua J-5, Bo Tu lenh Chau Au Hoa Ky, tai Vaihingen, Tay Đuc. Trong Chien tranh Viet Nam, ong đuoc bo nhiem tro thanh pho tu lenh Khong quan thu 7 tai Can cu khong quan Tan Son Nhat thoi Viet Nam Cong hoa vao thang 9 nam 1971. Vao thoi điem nay, ong thuc hien 88 nhiem vu chien đau tren nhieu loai may bay tiem kich va cuong kich. Thang 9 nam sau, ong chuyen đen So chi huy Khong quan Thai Binh Duong tai Can cu Khong quan Hickam o Hawaii, giu chuc pho tham muu truong, ke hoach va tac chien.
Marshall đuoc thang quan ham trung tuong co hieu luc tu ngay 1 thang 9 nam 1974. Ong đuoc bo nhiem giu chuc pho tong tu lenh Khong quan Thai Binh Duong vao thang 9 nam 1974. Nhiem vu cuoi cung cua ong la Pho tong tu lenh thuoc Bo Tu lenh San sang Hoa Ky tai Can cu Khong quan MacDill o Florida, tu thang 6 nam 1975 cho đen khi giai ngu vao ngay 1 thang 9 nam 1977.


Qua đoi Marshall qua đoi tai Trung tam Y te Luc quan Tripler o Hawaii, vao ngay 19 thang 9 nam 2015. Ong đuoc an tang tai Nghia trang quoc gia Arlington.


Huy chuong Cac huy chuong quan su cua ong bao gom Huy chuong Phuc vu Xuat sac Khong quan voi cum la soi; Ngoi sao Bac; Legion of Merit voi ba cum la soi; Huy chuong Chu thap Xuat sac voi hai cum la soi; Huan chuong Ngoi sao Đong; Huy chuong Khong quan voi nam cum la soi; Trai tim Tim; cua Han Quoc: Huan chuong Quan cong, Huan chuong Chungmu sao vang va Huy chuong Bao quoc; va tu Viet Nam Cong hoa: Bao quoc Huan chuong hang 5, va Anh Dung Boi Tinh voi nhanh duong lieu.


= Ngoi sao Bac =

Marshall, Winton W. Đai ta, Khong quan Hoa Ky
Phi đoan tiem kich đanh chan so 335,
Khong đoan tiem kich đanh chan so 4, Khong quan so 5
Ngay hanh đong: 30 thang 11 nam 1951
Trich dan:
Tong thong Hoa Ky, đuoc uy quyen theo Đao luat cua Quoc hoi ngay 9 thang 7 nam 1918, vinh du trao tang Ngoi sao Bac cho Đai ta Winton Whittier Marshall, Khong quan Hoa Ky, vi long dung cam khi chien đau trong tran khong chien tren bau troi Trieu Tien vao ngay 30 thang 11 1951. Khi dan đau mot phi đoan gom 12 may bay F-86 thuoc Phi đoan Tiem kich đanh chan so 335, Khong đoan Tiem kich đanh chan so 4, Khong quan thu 5, trong mot chuyen tuan tra chien đau tren khong, ong thay 9 may bay nem bom TU-2 cua quan đich đang tien ve phia nam trong khu vuc Namsi-Dong, Trieu Tien, đuoc ho tong boi so luong lon may bay chien đau. Mac du nhan thay luc luong thien chien đong hon nhieu va đoi mat voi hoa luc phao du doi va chinh xac, Đai ta Marshall the hien long dung cam va ky nang chien thuat xuat sac khi dan đau phi đoan tan cong tuc thoi va quyet liet vao may bay nem bom cua quan đich. Ong ay binh tinh va dan quan luc luong mot cach kheo leo đe đat đuoc loi the chien thuat toi đa va sau đo dan ho vao cuoc tan cong ban đau, trong đo ong ay ban pha huy mot may bay nem bom TU-2. Tap hop lai luc luong mot cach thanh thao, ong trien khai cac cuoc tan cong lien tiep khien quan đich khong co co hoi to chuc lai. O lan vuot qua thu ba, chiec F-86 cua ong bi hu hai nang do hai phat đan phao truc tiep cua quan đich. Mot phat trung vao mep truoc cua canh trai, đan no ngay khu vuc pin nhien lieu. Qua đan thu hai phat no vao phan tua đau, pha huy hoan toan buong lai va lam hu chiec du. Ong bi nhieu vet thuong tren mat, đau, co va lung. Bi choang vang do suc manh cua vu no thu hai, ong kiem soat chiec may bay cua minh nhung thay ban than bi tach roi khoi chuyen bay. Mac du chay nhieu mau va bi soc nang cung nhu phai tiep xuc voi nhiet đo thap va bat chap phan ung cham chap cua chiec may bay bi hu hong, ong ay cung đong đoi tham chien, bat chap ty le ap đao. Hoan toan khong mang đen su an toan cua ban than, Đai ta Marshall tiep tuc tien hanh cuoc tan cong, va nho kha nang lanh đao xuat sac va tam guong anh hung, đoi hinh cua quan đich hoan toan bi hon loan. Khi su dung het đan duoc va sap het nhien lieu, ong ay buoc phai dung cuoc tan cong va quay tro lai can cu. Bat chap vet thuong va đieu kien bay bat loi do mat vom kinh buong lai, phuc tap hon la ong ay khong co lien lac vo tuyen hoac la ban vo tuyen do thiet hai trong tran chien, ong ay ha canh mot cach an toan cung chiec F-86. Vao thoi điem thuc hien hanh đong nay, Đai ta Marshall đa thuc hien tong cong 64 nhiem vu trong chien dich Trieu Tien. Su dung cam va su tan tuy trong nhiem vu cua Đai ta Marshall the hien trong hanh đong the hien long dung cam ca nhan cao đo nay đa phan anh cong lao to lon đoi voi ong ay, Khong quan Vien Đong va Khong quan Hoa Ky.


Chu thich