Kinh te Israel la mot nen kinh te thi truong tu ban chu nghia phat trien voi muc đo cong nghiep hoa, ky nghe cung ham luong tri thuc cao, đay la quoc gia co nen tang kinh te ben vung dua tren mot nen cong nghiep tien tien va la nuoc phat trien duy nhat tai khu vuc Trung Đong hien nay. Israel thuong đuoc gioi chuyen gia goi voi biet danh "Quoc gia khoi nghiep". Đay cung la noi đat tru so phu cua rat nhieu hang cong nghe lon tren toan cau.
Cac linh vuc kinh te chu chot bao gom san pham cong nghe - cong nghe cao, cong nghiep nang, vu khi, thiet bi quan su, san pham tu kim loai, thiet bi đien tu va y sinh, dich vu, san pham nong nghiep, che bien thuc pham, hoa chat, thiet bi van tai; Israel cung la mot trong nhung trung tam hang đau the gioi ve cong nghiep quoc phong va che tac kim cuong.
Tuong đoi ngheo tai nguyen thien nhien, Israel phu thuoc vao viec nhap khau dau mo, nguyen vat lieu tho, lua mi, khi đot, kim cuong tho va mot so đau vao khac cho san xuat. Tuy nhien viec le thuoc hoan toan vao nang luong nhap khau co the se thay đoi vi gan đay Israel đa phat hien ra mot tru luong lon cac mo khi tu nhien o vung bo bien nuoc nay.
Israel rat nang đong trong phat trien phan mem, vien thong va chat ban dan. Viec tap trung cao đo cac nganh cong nghe cao o Israel, voi su ho tro cua mot phong trao đau tu mao hiem (khoi nghiep) vung chac, khien Israel đuoc menh danh la "Silicon Wadi" - đuoc đanh gia la chi đung thu 2 sau Silicon Valley cua Hoa Ky. Nhieu cong ty khoi nghiep cua Israel đa đuoc mua lai boi cac thuong hieu, cong ty đa quoc gia lon tren the gioi, nguyen nhan xuat phat tu luc luong nhan su chat luong cao va đang tin cay. Israel la điem đen đau tien ngoai My cua Berkshire Hathaway khi cong ty nay mua lai ISCAR Metalworking va đau tien cua Amazon tai khu vuc Trung Đong khi CEO Jeff Bezos quyet đinh mua lai Annapurna Labs vao nam 2015. Israel cung la noi đat nhung trung tam nghien cuu va phat trien đau tien ngoai nuoc My cua cac "đai gia" cong nghe nhu Intel, Microsoft, IBM, Google, Facebook va Apple. Cac ty phu, doanh nhan, nha tai phiet tu ban nguoi My nhu Bill Gates, Warren Buffett va Donald Trump,... đeu ca ngoi nhung thanh tuu cua nen kinh te Israel. Ben canh hoat đong kinh doanh va đau tu tai que nha, cac nha tai phiet My đeu bo nhieu von vao rat nhieu nganh kinh te cua Israel nhu bat đong san, cong nghe cao, san xuat. Nam 2013, Israel xep thu 19 trong tong so 187 quoc gia ve Chi so phat trien con nguoi (HDI) cua Lien Hop Quoc. Israel cung la mot điem đen du lich noi tieng voi 3,54 trieu du khach quoc te ghe tham cung nam.
Thang 9 nam 2010, Israel đuoc moi tham gia To chuc Hop tac va Phat trien Kinh te (OECD). Israel cung đa ky thoa thuan thuong mai tu do voi Lien Minh chau Au, My, Hiep hoi Mau dich Tu do chau Au, Tho Nhi Ky, Mexico, Canada, Jordan, Ai Cap. Ngay 18 thang 12 nam 2007, Israel tro thanh nuoc đau tien ngoai khu vuc My Latinh ky thoa thuan tu do thuong mai voi Khoi Mercosur.


Lich su Cuoc khao sat Bien Chet lan đau tien nam 1911, thuc hien boi ky su nguoi Nga goc Do Thai Moshe Novomeysky, dan toi viec thanh lap cong ty trach nhiem huu han Palestine Potash nam 1930, sau đo đuoc đoi ten la Dead Sea Works. Nam 1923, Pinhas Rutenberg đuoc cap phep đoc quyen san xuat va phan phoi đien. Ong thanh lap Cong ty Đien luc Palestine, tien than cua Tap đoan Đien luc Israel. Giua cac nam 1920 va 1924, mot vai trong so cac nha may lon nhat nuoc đuoc thanh lap, trong đo co cong ty Shemen Oil, Societe des Grand Moulins, cong ty Palestine Silicate va cong ty muoi Palestine. Nam 1937, co 86 nha may keo soi va det trong nuoc, tuyen dung 1.500 lao đong. Von va ki thuat đuoc cung cap boi cac chuyen gia goc Do Thai o chau Au. Nha may det may Ata o Kryat Ata, sau nay tro thanh bieu tuong cua nganh det may Israel, đuoc thanh lap nam 1934. Nganh nay phat trien nhanh trong The chien thu 2, khi nguon hang tu chau Au sut giam do cac nha san xuat phai phuc vu cho nhu cau quan đoi. Đen nam 1943, so luong cac nha may tang len đen 250, voi so nhan cong 5.630, va so san pham tang gap muoi lan truoc đo.
Tu nam 1924, cac hoi cho thuong mai đuoc to chuc tai Tel Aviv.


= Sau khi đoc lap =
Sau khi danh đoc lap, Israel phai đoi mat voi mot cuoc khung hoang kinh te nghiem trong. Vua phai phuc hoi tu hau qua cua cuoc chien tranh A Rap-Israel nam 1948, vua phai tiep nhan hang tram ngan nguoi ti nan Do Thai tu chau Au va the gioi A Rap. Israel thieu hut tai chinh nghiem trong va đoi mat voi mot cuoc khung hoang kinh te sau sac, dan đen chinh sach that lung buoc bung tu nam 1949 đen 1959. Ty le that nghiep cao, du tru ngoai te khan hiem.
Nam 1952, Israel va Tay Đuc đa ky thoa thuan quy đinh Tay Đuc phai boi thuong cho Israel vi cuoc tham sat nguoi Do Thai cung nhu boi thuong cho tai san cua nguoi Do Thai bi đanh cap boi Đuc quoc xa. Trong 14 nam sau đo, Tay Đuc boi thuong cho Israel 3 ty đong Mac. Khoang boi thuong đa tro thanh cuu canh cho nen kinh te Israel, chiem đen 87,5% thu nhap cua Israel nam 1956. Nam 1950, chinh phu Israel phat hanh trai phieu Israel danh quyen mua cho nguoi Do Thai o My va Canada. Nam 1951, ket qua tong ket chuong trinh trai phieu đuoc hon 52 trieu đo-la My. Ben canh đo, nhieu nguoi My goc Do Thai to chuc quyen gop cho Israel, rieng trong nam 1956, so tien quyen gop len toi 100 trieu đo-la My. Nam 1957, viec ban trai phieu đong gop đen 35% ngan sach phat trien đac biet cua Israel. Nhung nam ve sau cua the ky 20, Israel phu thuoc nhieu vao vien tro kinh te tu My, nuoc tro thanh lien minh quan trong nhat cua Israel tren truong chinh tri the gioi.
Cac nguon tai chinh ke tren đuoc đau tu vao cac du an cong nghiep va nong nghiep, tao đieu kien cho Israel thoat khoi su phu thuoc vao cac nguon ben ngoai. Trong so cac du an đuoc đau tu tu tien vien tro co nha may nang luong Hadera, cong ty Dead Sea Works, he thong Thuy loi Quoc gia o Haifa, Ashdod va Eilat, nha may khu man cho nuoc, cung voi cac du an ha tang quoc gia khac.
Sau khi danh đoc lap, uu tien cua chinh phu la thiet lap cac nganh cong nghiep o nhung khu vuc du kien phat trien, trong đo co Lachish, Ashkelon, Negev va Galilee. Su mo rong cua nganh det may Israel la ket qua cua su phat trien nganh trong bong vai, mot nganh nong nghiep loi nhuan cao. Nhung nam cuoi thap nien 1960, nganh det may đung thu hai trong so cac nganh cong nghiep chi sau thuc pham. Nganh det may chiem 12% tong luong xuat khau cong nghiep, đung thu hai trong san luong chi sau nganh che tac kim cuong. Trong thap nien 1990, lao đong gia re o Đong Nam A đa khien loi nhuan nganh sut giam. Hau het cong viec đuoc thue ngoai, thuc hien boi cac xuong may A-rap – Israel. Khi cac xuong nay bi đong cua, cac doanh nghiep Israel trong đo co Delta, Polgat, Argeman va Kitan thuc hien viec may mac cua ho o Jordan va Ai Cap, thuong la trong cac khu cong nghiep thuoc thoa thuan QIZ. Nhung nam đau thap nien 2000, cac cong ty Israel co 30 nha may o Jordan. Gia tri hang xuat khau Israel đat 370 trieu USD mot nam, cung cap hang hoa cho cac nha ban le va cac nha thiet ke nhu Marks & Spencer, The Gap, Victoria's Secret, Wal-Mart, Sears, Ralph Lauren, Calvin Klein va Donna Karan.
Trong hai thap nien đau tu khi gianh đuoc đoc lap, bang long quyet tam Israel đa thuc đay ty le phat trien kinh te len hon 10% moi nam. Muc song binh quan tang nhanh, tu nam 1950 đen 1963 binh quan chi tieu cua tang lop lam cong an luong tang 97%. Nhung nam sau cuoc chien Yom Kippur nam 1973 kinh te đinh tre, lam phat tang cao, chi tieu cua chinh phu tang đang ke. Cung đang đe cap la cuoc khung hoang co phieu ngan hang nam 1983. Đen nam 1984, tinh hinh kinh te tro nen bi đat voi lam phat len toi gan 450% va đuoc du đoan len toi 1000% trong nam sau đo. Tuy nhien su thanh cong cua ke hoach binh on kinh te nam 1985  va su chuyen đoi sang kinh te đinh huong thi truong  vuc day nen kinh te va tao đa cho su tang truong ngoan muc trong thap nien 1990, Israel tro thanh hinh mau cho cac nuoc khac khi phai đoi mat nhung cuoc khung hoang kinh te tuong tu.

Co hai cot moc giup chuyen đoi nen kinh te Israel ke tu nhung nam đau thap nien 1990. Thu nhat la lan song nguoi Do Thai hoi huong, chu yeu la tu cac nuoc thuoc Lien Bang So-viet, mang hon 1 trieu cong dan moi toi Israel. Nhung nguoi nhap cu nay, nhieu nguoi trong so ho co hoc thuc cao, ngay nay chiem 16% trong dan so 7,5 trieu cua Israel. Thu hai la tien trinh hoa binh đuoc bat đau o hoi nghi Madrid thang 10 nam 1991, dan toi viec ky ket thoa thuan va sau đo la hiep uoc hoa binh giua Israel va Jordan (1994).
Tien toi nhung nam đau thap ky 2000. Nen kinh te Israel tut doc vi su đo vo cua bong bong dot-com, nhieu cong ty khoi nghiep trong thoi ky đinh cao cua bong bong dot-com đa phai pha san. Cung voi phong trao noi day lan thu hai cua nguoi Palestine - Intifada, tieu ton cua Israel hang ty đo la cho chi phi an ninh, su sut giam cua đau tu va du lich, đa khien ty le that nghiep o Israel len toi hai con so.
Trong nam 2002 nen kinh te Israel suy giam trong 1 quy khoang 4%. Sau đo kinh te Israel đa co su hoi phuc đang ke bang cach mo cac thi truong moi cho cac nha xuat khau Israel nhu la cac nuoc moi noi o Đong A cung nhu la su hoi phuc cua linh vuc cong nghe khi cuoc khung hoang dot-com cham đay va viec su dung internet toan cau tang tao ra nhu cau phan mem, song song đo la nhu cau cac san pham an ninh quoc phong ke tu sau vu khung bo 11 thang 9. Tat ca cac nhu cau nay Israel đeu san sang đap ung vi co su đau tu som trong cac linh vuc nay, đieu nay giup giam dan tinh trang that nghiep trong nuoc.
Vai nam tro lai đay mot lan song chua tung co cac khoang đau tu nuoc ngoai đo vao Israel, cac cong ty truoc đay xa lanh Israel nay thay đuoc tiem nang đong gop cua Israel vao cac chien luoc toan cau cua ho. Nam 2006, tong đau tu nuoc ngoai vao Israel la 13 ty đo-la, theo so lieu cua Hiep hoi Cac Nha san xuat Israel. Thoi bao Tai chinh (Financial Times) nhan xet "bom van roi, kinh te Israel van tang truong". Ngoai ra, trong khi tong no nuoc ngoai cua Israel la 95 ty USD, xap xi 41,6% GDP, ke tu 2001 nuoc nay đa tro thanh mot quoc gia cho vay rong voi thang du tinh o thoi điem thang 6 nam 2012 la 60 ty USD. Israel cung duy tri thang du tai khoan vang lai bang khoang 3% tong san pham noi đia.

Kinh te Israel đung vung truoc cuoc khung hoang toan cau cuoi thap nien 2000, voi toc đo tang truong duong trong nam 2009 va ty le that nghiep thap hon nhieu nuoc phuong tay. Co mot vai ly do cho su phuc hoi nay, vi du nhu, đa noi ben tren, Israel la nuoc cho vay rong chu khong phai la nuoc đi vay va chinh phu va Ngan hang Trung uong Israel noi chung la bao thu trong cac chinh sach kinh te vi mo. Co the đe cap đen 2 chinh sach lam dan chung, thu nhat la su tu choi cua chinh phu truoc ap luc cua cac ngan hang khi ho đoi hoi mot luong lon tien cuu tro tu ngan sach cong luc cuoc khung hoang vua moi bat đau, va do đo han che đuoc cac hanh vi mao hiem cua ho. Chinh sach thu hai la viec ap dung cac đe nghi cua uy ban Bach’ar trong nhung nam đau va giua thap nien 2000 khi ho đe nghi tach bach hoat đong đau tu va luu ky cua cac ngan hang, trai nguoc voi xu huong đang thinh hanh trong cac quoc gia khac luc đo, nhat la o My, la noi long cac han che - đieu đa khuyen khich cac hoat đong rui ro cao trong he thong tai chinh o cac nuoc nay.


= Thanh vien To chuc Hop tac va Phat trien Kinh te - OECD =
Thang 5 nam 2007, Israel đuoc moi tham du cac phien thao luan mo voi OECD. Thang 5 nam 2010, cac nuoc thanh vien OECD đa bieu quyet nhat tri viec moi Israel tham gia, bat chap phan đoi tu phia Palestine. Israel tro thanh thanh vien chinh thuc tu ngay 7 thang 9 nam 2010. OECD ca ngoi thanh qua nghien cuu khoa hoc va cong nghe va mo ta Israel co mot "thanh tich vuot troi so voi mat bang chung cua the gioi".


= Cac thach thuc =
Mac du giau co ve mat kinh te, nen kinh te Israel đang đuong đau voi nhieu thach thuc, co nhung thach thuc ngan han va thach thuc dai han. Ve ngan han, su that bai trong viec lap lai thanh cong cua nganh vien thong trong cac nganh kinh te đang phat trien khac lam ngan tro cac trien vong kinh te. Su that bai trong viec gay dung cac cong ty đa quoc gia lon trong thap ky vua roi cung đat ra cau hoi ve kha nang tuyen mo mot luong lon nhan su trong cac linh vuc kinh te cao cap. Ve dai han, Israel đang đuong đau voi thach thuc ve ty le tham gia lao đong thap cua nam gioi thuoc nhom Sieu Chinh Thong Do Thai Giao, đieu nay co the dan đen ty le nguoi dan co viec lam trong tong dan so thap va ty le dan so song phu thuoc cao trong tuong lai. Thong đoc Ngan hang Trung uong Israel, Stanley Fischer, noi rang viec ngheo đi cua nhom Sieu Chinh Thong đang anh huong xau đen nen kinh te. Theo mot so lieu đuoc cong bo boi Ian Fursman, 60% so ho ngheo cua Israel roi vao nhom Sieu Chinh Thong va nhom nguoi Israel goc A-rap. Hai nhom tren chiem 25-28% tong dan so Israel.


Cac nganh kinh te = Nong nghiep =

2,8% GDP Israel la tu nong nghiep. Trong tong so lao đong tren toan lanh tho la 2,7 trieu nguoi, 2,6% lam viec trong san xuat nong nghiep va 6,3% trong cac dich vu lien quan đen nong nghiep. Trong khi Israel nhap khau mot luong lon ngu coc (xap xi 80% luong tieu thu), nuoc nay đa gan nhu tu san xuat đuoc cac san pham nong nghiep va thuc pham đong goi khac. Trong nhieu the ky, nong dan đa trong đuoc nhieu loai trai cay khac nhau thuoc chi cam chanh nhu buoi, cac loai cam, cac loai chanh. Trai cay thuoc chi cam chanh la mat hang nong nghiep xuat khau chinh cua Israel. Ben canh đo, Israel cung la nuoc hang đau ve xuat khau cac thuc pham đuoc trong trong nha kinh. Israel xuat khau hon 1,3 ty USD san pham nong nghiep moi nam, ngoai ra con xuat khau 1,2 ty USD cac san pham va cong nghe đau vao cho nong nghiep.


= Tai chinh =
Israel co hon 100 quy tai chinh đang hoat đong, quan ly so von 10 ty USD. Nam 2004, cac quy đau tu quoc te chiem hon 50% tong von đau tu, đay la mot vi du cho viec Israel la mot điem đen đau tu hap dan cua nhieu nha đau tu nuoc ngoai. Nganh đau tu mao hiem cua Israel đa phat trien nhanh chong ke tu đau thap nien 1990, co khoang 70 quy đau tu mao hiem đang hoat đong, trong so đo co 14 van phong cua cac quy đau tu quoc te. Cac cong ty moi đuoc thanh lap va nganh đau tu mao hiem đong mot vai tro quan trong trong su phat trien bung no cua linh vuc cong nghe cao. Nam 2008, von đau tu mao hiem o Israel tang 19% len 1,9 ty USD.
Giua nam 1991 va 2000, đau tu mao hiem hang nam, hau het la tu tu nhan, tang gan 60 lan, tu 58 trieu đo-la len 3,3 ty đo-la; so cong ty đuoc thanh lap tu von đau tu mao hiem tang tu 100 len 800; doanh thu tu linh vuc cong nghe thong tin cua Israel tang tu 1,6 ty đo-la len 12,5 ty đo-la. Israel đung đau the gioi ve đong gop cua đau tu mao hiem vao linh vuc cong nghe đoi voi phat trien kinh te: 70%.
Cuoc khung hoang tai chinh 2007-2010 đa anh huong đen nguon von mao hiem trong nuoc. Trong nam 2009, co 63 cuoc mua ban va sap nhap trong thi truong Israel voi tong gia tri 2,54 ty đo-la; it hon 7% so voi nam 2008 (2,74 ty đo-la), khi 82 cong ty Israel bi sap nhap hoac mua lai; it hon 33% so voi nam 2007 (3,79 ty đo-la) khi 87 cong ty Israel bi sap nhap hoac mua lai. Ben canh cac quy đau tu mao hiem, nhieu ngan hang đau tu hang đau toan cau, cac quy huu tri va cac cong ty bao hiem co su hien dien manh me tai Israel đe ho tro tai chinh cho cac doanh nghiep cong nghe cao va huong loi tu linh vuc đang phat trien nhanh nay. Trong so đo co Goldman Sachs, Bear Stearns, Deutsche Bank, JP Morgan, Credit Swiss First Boston, Merrill Lynch, CalPERS, Ontario Teachers Pension Plan va AIG.
Israel cung co mot linh vuc tuy con nho nhung phat trien nhanh la cac quy tu bao hiem rui ro (hedge fund). Trong 5 nam tu 2007 đen 2012, so quy tu bao hiem rui ro tang gap đoi len 60 trong khi tong gia tri tai san ma cac quy nay quan ly tang bon lan ke tu 2006. Hien tai cac quy nay đang quan ly tong cong 2 ty đo-la voi khoang 300 nhan vien. Su phat trien cua linh vuc quy tu bao hiem rui ro đa thu hut vo so cac nha đau tu tren khap the gioi, nhat la tu My.


= Cong nghe =

Khoa hoc va cong nghe la mot trong nhung linh vuc phat trien cao va co muc đo cong nghiep hoa manh nhat o Israel. Phan tram so lao đong Israel tham gia vao linh vuc khoa hoc va cong nghe, cung nhu ty le so von bo vao nghien cuu va phat trien trong tong san pham quoc noi đung hang đau the gioi. Israel đung thu 4 tren the gioi ve so cong trinh khoa hoc tinh tren mot trieu dan. Ty le phan tram so bai bao khoa hoc xuat phat tu Israel tren tong so bai bao khoa hoc cua the gioi gap 10 lan ty le phan tram cua dan so Israel trong tong dan so the gioi. Israel co ty le trung binh so nha khoa hoc, chuyen gia ky thuat va ky su tren 10 ngan lao đong cao nhat the gioi: 140 nguoi. Ty le nay o My la 85 va o Nhat la 83 nguoi tren 10.000 lao đong.
Cac nha khoa hoc Israel đa đong gop cho su tien bo trong cac linh vuc khoa hoc tu nhien, khoa hoc nong nghiep, khoa hoc may tinh, đien tu, nghien cuu gen, y duoc, quang hoc, nang luong mat troi va nhieu linh vuc ky thuat khac. Israel co co so cua nhieu cong ty cong nghe cao hang đau va co mot dan so hieu biet nhieu ve ky thuat. Nam 1998, Tel Aviv đuoc tap chi Newsweek binh chon la mot trong 10 thanh pho co anh huong manh nhat đen ki thuat cua the gioi. Nam 2012, thanh pho đuoc goi la noi tot thu nhi cho cac doanh nghiep cong nghe moi khoi nghiep, đung sau Thung lung Silicon o My. Nam 2013, Tel Aviv mot lan nua đuoc tap chi Boston Globe cua My xep thu 2 trong so cac thanh pho tot nhat cho doanh nghiep moi khoi nghiep, sau Thung lung Silicon. Israel van tiep tuc la trung tam lon nhat the gioi cho cac cong ty khoi nghiep trong linh vuc cong nghe cao voi 200 doanh nghiep moi đuoc thanh lap hang nam.


= Nang luong =

Trong lich su, Israel phu thuoc nhieu vao nguon nhap khau đe đap ung nhu cau nang luong cua nuoc nay, 5% GDP cua nam 2009 đuoc chi cho nhap khau nang luong. He thong van tai phu thuoc phan lon vao xang va dau diesel, trong khi phan lon đien đuoc tao ra tu than đa nhap khau. Luong du tru dau tho la khong đang ke. Tuy nhien Israel vua phat hien mot mo khi tu nhien lon trong nam 2009, sau hang thap ky that bai trong viec tham do.


 Khi tu nhien  Cho toi nhung nam đau thap nien 2000, luong khi tu nhien đuoc su dung o Israel la nho. Cuoi nhung nam 1990, chinh phu Israel quyet đinh khuyen khich su dung khi tu nhien boi vi cac ly do ve moi truong, gia thanh va đa dang hoa nguon nhien lieu. Tuy nhien o thoi điem đo, trong nuoc khong co nguon khi tu nhien va ky vong la khi se đuoc cung cap tu nuoc ngoai o dang khi hoa long thong qua mot đuong ong tuong lai tu Ai Cap (sau nay tro thanh đuong ong Arish-Ashkelon). Cac ke hoach đuoc lap nen đe Tap đoan Đien luc Israel xay dung cac nha may nang luong chay bang khi, mot luoi phan phoi khi tu nhien tren toan quoc cung nhu mot cang nhap khau khi hoa long. Ngay sau đo, khi đa đuoc dan đen lanh tho Israel, ban đau bang mot luong nho va mot thap ky sau la mot luong rat lon o vung bien sau ngoai khoi bo bien Israel. Đieu nay đa thuc đay viec su dung khi tu nhien cua nen kinh te Israel, nhat la đe phat đien va trong cac linh vuc cong nghiep, luong tieu thu tang tu muc binh quan hang nam la 10 trieu m3 giua nam 2000 va 2002 len đen 3,7 ty m3 nam 2010.


 = Phat hien khi tu nhien  =

Nam 2000, mot kham pha nho tim ra 33 ty m3 khi ngoai khoi Ashkelon, khai thac thuong mai bat đau nam 2004. Tuy nhien đen nam 2014, mo khi gan nhu can kiet – som hon du tinh vi viec khai thac tang cao đe bu đap cho phan nhap khau tu Ai Cap bi thieu hut do cuoc noi day lat đo tong thong Mubarak nam 2011. Nam 2009, mot mo khi khong lo đuoc tim thay va đuoc đat ten la Tamar, voi tru luong it nhat theo tinh toan la 223 ty met khoi (neu tinh ca phan co the co đuoc la 307 ty met khoi), mo khi nam o vung bien sau cach ve phia tay Haifa khoang 90 km, ngoai ra con co khoang 15 ty met khoi nam gan bo bien hon. Hon the nua, cac ket qua khao sat đia chan 3D va khoan tham do tien hanh nam 2010 con xac nhan mot tru luong du tinh khoang 621 ty met khoi khi tu nhien ton tai o mot he tang đia chat lon duoi mat nuoc bien gan mo khi đa đuoc phat hien nam 2009, mo đuoc đat ten la Leviathan. Mot bai bao cua to The Economist noi rang Israel đa xac nhan mot luong khoang 990 ty met khoi khi đa đuoc tim thay tinh đen đau nam 2014. Co quan Quan ly Thong tin Nang luong Hoa Ky - EIA noi rang Israel co mot khoi luong du tru khi đa đuoc kiem chung la 283 ty met khoi tinh đen ngay 1 thang 1 nam 2014.
Mo Tamar bat đau đuoc khai thac thuong mai ngay 30 thang 3 nam 2013 sau bon nam xay dung mo rong. Nguon khi gas tu Tamar đuoc ky vong se thuc đay kinh te Israel, sau khi đa bi mat hon 20 ty đong Shekel Israel tu nam 2011 đen 2013 do su ngung tre cua nguon cung cap khi tu nuoc lang gieng Ai Cap (va co the se khong co viec noi lai viec cung cap khi cho Israel, do Ai Cap quyet đinh ngung vo thoi han chuong trinh nay). Ket qua cua viec ngung cung cap khi tu Ai Cap khien Israel cung nhu Jordan phai nho đen nguon thay the đat đo va o nhiem la nhien lieu long nang. Trong khi nguon cung khi cho Jordan đuoc phuc hoi mot phan trong nam 2013, khi tu mo Tamar va Leviathan đuoc ky vong se đap ung tat ca cac nhu cau khi tu nhien trong nuoc cho Israel trong hang thap ky toi. Ngoai ra, do nguon cung khong on đinh tu Ai Cap, co tin tuc cho rang Jordan đang xem xet viec ky thoa thuan nhap khau khi tu Israel. Mac du ve mat chinh tri đo khong phai la mot quyet đinh thoai mai cho vuong quoc Jordan, mot thoa thuan nhu tren la hop ly va it ton kem nhat cho nuoc nay nham bu đap phan thieu hut trong nguon khi nhap tu Ai Cap. Viec thieu nang luong cua Ai Cap, dan đen viec giam xuat khau khi thien nhien, cung co nghia la mot ngay nao đo Ai Cap cung phai nhap khi thien nhien tu Israel, mac du cho đen luc nay Ai Cap van tu choi mot dang thoa thuan nhu vay vi nhung ly do chinh tri, bat chap thuc te la nguon khi tu Israel se re hon han tu cac noi khac.
Cho toi luc nay viec kham pha luong khi lon đa khang đinh rang luu vuc Levan cua vung phia tay Đia Trung Hai chua mot luong rat lon khi tu nhien va co the la ca dau tho. Do đo, cac cuoc kham pha bo sung ve dau va khi o ngoai khoi bo bien Israel van đang tiep dien. Mot nguon tin than can voi thu tuong Benjamin Netanyahu đa đinh gia tru luong khi tu nhien cua Israel khoang 130 ty đo-la, trong khi nam 2012 tap chi BusinessWeek uoc luong gia tri tru luong khi la 240 ty đo-la. Cac doanh nghiep tham gia tham do đat muc tieu xuat khau mot phan san luong trong tuong lai, mot so khac cho rang se tot hon, ve mat đia chinh tri, neu su dung khi trong nuoc thay vi cac nguon nang luong khac. Đau nam 2012, noi cac Israel thong bao ke hoach thanh lap mot quy đau tu quoc gia đe phan bo tien tu tham do nang luong vao giao duc, quoc phong va đau tu ngoai nuoc.


 Đien  Tap đoan Đien luc Israel (IEC), mot tap đoan nha nuoc, san xuat hau het luong đien tao ra trong nuoc. Cac nha may cua IEC co tong cong suat lap đat la 11.690 MW, hau nhu đeu đuoc van hanh bang nhien lieu hoa thach. Tap đoan đa ban ra 52.037 GWh đien trong nam 2010. IEC đang trong qua trinh nang cong suat phat len them vai ngan megawatt đe đap ung cho nhu cau tang cao va thuc te nguon đien du phong thap, tuy nhien đang co su tranh luan trong viec bao nhieu đien nen đuoc tao ra tu đot than va bao nhieu tu khi thien nhien, nguyen nhan tranh luan xuat phat tu viec co mot so quyet đinh đau tu tai chinh cua tap đoan đa co tu truoc khi mo khi Tamar đuoc phat hien. Ben canh đo, đe khuyen khich canh tranh trong thi truong đien, trong nam 2010 nha nuoc Israel đa xem xet đe nghi tu bon cong ty tu nhan se cung cap toi đa la 3,640 MW đien o 11 đia điem moi, đa so se la cac nha may đien chu trinh hon hop su dung khi.
Trong khi nuoc nay so huu dung luong phat va truyen dan đu đe đap ung cho tat ca cac nhu cau đien trong nuoc, mot van đe man tinh ma thi truong đien Israel phai đoi mat la nguon đien du phong, nguyen nhan chu yeu la do Israel la mot "hon đao ve đien". Hau het cac nuoc khac đeu co kha nang lay đien tu cac nha san xuat o nuoc lang gieng khi bi thieu đien. Mang luoi đien cua Israel khong đuoc ket noi voi cac nuoc lang gieng. Nguyen nhan chinh la cac van đe ve chinh tri nhung mot phan la do ban than he thong đien cua Jordan va Ai Cap co the noi la kem phat trien, luong đien tao ra tinh tren đau nguoi chi bang khoang mot phan bon hay mot phan nam cua Israel. Mac du vay, khong nhu cac nuoc xung quanh, viec cat đien luan phien o Israel hiem khi xay ra, ngay ca vao cao điem. Tuy nhien đe cai thien tinh trang nguon đien du phong thap va đe tao co hoi đe xuat khau khi du đien, Israel va cong hoa Sip đang xem xet viec thuc thi du an Ket noi Au – A – EuroAsia Interconnector. Du an bao gom lap đat đuong day cao the mot chieu 2000 MW duoi mat nuoc bien giua hai nuoc va giua cong hoa Sip va Hy Lap, no se giup ket noi Israel voi mang đien cua đai luc chau Au.


 Nang luong mat troi  Cong nghe nang luong mat troi va nganh cong nghiep nang luong mat troi Israel co tu thoi điem lap quoc. Trong thap nien 1950, Levi Yissar đa phat trien mot loai may nuoc nong nang luong mat troi đe giup giam bot tinh trang khan hiem nang luong trong nuoc. Đen 1967 khoang mot trong so 20 ho gia đinh su dung nang luong mat troi đe nau nuoc, 50 ngan may nuoc nong nang luong mat troi đa đuoc ban. Trong cuoc khung hoang dau nhung nam 1970, Harry Zvi Tabor, cha đe cua nganh nang luong mat troi Israel, đa phat trien mot ban mau may nuoc nong nang luong mat troi ma hien đang đuoc su dung o hon 90% so ho gia đinh Israel. Cac ky su Israel nam cac cong nghe hang đau trong nganh nang luong mat troi, cac cong ty nang luong mat troi Israel lam viec trong cac du an tren toan the gioi.


= Cong nghiep =
Israel co nganh cong nghiep hoa chat phat trien cao voi nhieu san pham nham đen thi truong xuat khau. Đa so cac nha may hoa chat đat tai Ramat Hovav, vung vinh Haifa va khu vuc gan Bien Chet. Cong ty Hoa chat Israel – Israel Chemicals la mot trong nhung cong ty phan bon va hoa chat lon nhat Israel. Cong ty con cua no – Dead Sea Works tai Sdom la nha san xuat va cung cap lon thu tu the gioi ve cac san pham lam tu chat ka-li. Cong ty cung san xuat mot so san pham khac nhu magie chloride (MgCl2), muoi cong nghiep, chat lam tan bang, muoi tam - bath salts, muoi an, nguyen lieu tho cho nganh cong nghiep san xuat my pham.
Mot trong nhung cong ty tuyen nhieu nhan cong nhat o Israel la Tap đoan Cong nghiep Hang khong Israel (Israel Aerospace Industries), san xuat chu yeu la cac san pham hang khong dan dung va quoc phong. Mot nha tuyen dung lon khac la Tap đoan Cong nghiep Duoc pham Teva (Teva Pharmaceutical Industries), trong nam 2011 cong ty nay su dung 40.000 nhan vien. Teva chuyen ve duoc pham pho thong (generic pharmaceutical), duoc pham đoc quyen va cac hoat chat duoc pham. No la nha san xuat duoc pham pho thong lon nhat the gioi va la mot trong so 15 cong ty duoc pham lon nhat the gioi.


 Cong nghiep kim cuong  Israel la mot trong ba trung tam hang đau the gioi ve đanh bong kim cuong, ben canh Bi va An-đo. Nam 2012, xuat khau rong kim cuong đa đanh bong cua Israel giam 22.8% con 5,56 ty đo-la tu muc 7,2 ty đo-la nam 2011. Xuat khau rong kim cuong tho giam 20,1% con 2,8 ty đo-la, nhap khau rong kim cuong tho giam 12,9% con 3,8 ty đo-la. Xuat va nhap khau rong giam la do cuoc khung hoang tai chinh toan cau, nhat la đoi voi khu vuc đong Euro va My. My la thi truong lon nhat chiem 36% tong thi truong xuat khau kim cuong đa đanh bong, Hong Kong xep thu hai voi 28% va Bi xep thu ba voi 8%.


= Cong nghiep quoc phong =
Israel la mot trong nhung nha xuat khau hang đau ve cac trang thiet bi quan su, chiem 10% thi truong the gioi nam 2007. Israel co 3 cong ty nam trong danh sach nam 100 cong ty cung cap vu khi va dich vu quan su hang đau the gioi nam 2010 cua Vien Nghien cuu Hoa binh Quoc te Stockholm: Elbit Systems, Israel Aerospace Industries va RAFAEL. Cong nghiep quoc phong o Israel la mot nganh quan trong ve mat chien luoc va cung la mot nha tuyen dung lon trong nuoc. No la mot nguoi choi lon trong thi truong vu khi toan cau va la nha xuat khau vu khi đung thu 11 tren the gioi nam 2012. Tong gia tri chuyen giao vu khi tu nam 2004 đen 2011 đat 12,9 ty đo-la. Co hon 150 cong ty quoc phong co tru so o Israel voi tong doanh thu hang nam la 3,5 ty đo-la. Xuat khau trang thiet bi quoc phong cua Israel đat 7 ty đo-la nam 2012, tang 20% so voi nam 2011. Hau het hang đuoc xuat đi chau Au va My. Nhung khu vuc mua nhieu thiet bi quoc phong cua Israel bao gom Đong Nam A va My La Tinh. An-đo la thi truong vu khi lon nhat cua Israel. Israel đuoc xem la nha xuat khau may bay khong nguoi lai hang đau tren the gioi. Theo Vien Nghien cuu Hoa binh Quoc te Stockholm, Israel đung đang sau 41% so may bay khong nguoi lai đuoc xuat khau trong giai đoan 2001 -2011.


= Du lich =
Du lich la mot nguon thu lon cua nen kinh te Israel, thu hut 3,54 trieu khach quoc te nam 2013, voi toc đo tang binh quan la 2,5% tu nam 2008 voi đinh điem la 3% ke tu nam 2012. Israel co rat nhieu di tich lich su va ton giao, khu nghi mat bo bien, đia điem tham quan khao co, đia điem tham quan di san va du lich sinh thai. Israel co so luong bao tang tinh tren đau nguoi cao nhat the gioi. Đia điem tham quan thu phi thu hut nhieu du khach nhat la phao đai Masada.


Ngoai thuong Trong nam 2006, xuat khau Israel tang truong 11% đat hon 29 ty đo-la; linh vuc cong nghe cao đong gop 14 ty đo-la, tang 20% so voi nam truoc đo.

My la ban hang lon nhat cua Israel, Israel la đoi tac thuong mai xep thu 26 cua My. Thuong mai hai chieu đat khoang 24,5 ty đo-la nam 2010, tang tu 12,7 ty đo-la nam 1997. Cac mat hang xuat khau chu luc cua My vao Israel bao gom may tinh, vi mach, linh kien may bay va cac thiet bi quoc phong, lua mi va xe hoi. Mac hang xuat khau chu luc cua Israel vao My bao gom kim cuong đa cat, trang suc, vi mach, may in va thiet bi vien thong. Hai nuoc đa ky mot thoa thuan thuong mai tu do (FTA) nam 1985 trong đo bo dan cac loai thue xuat nhap khau o hau het cac mat hang trong 10 nam sau đo. Mot hiep đinh thuong mai hang nong san đuoc ky thang 11 nam 1996 đa đe cap đen cac hang hoa chua đuoc nhac đen trong FTA. Mac du vay, mot so rao can thue quan va phi thue quan van con ton tai. Israel cung co cac thoa thuan thuong mai va hop tac voi Lien minh chau Au va Ca-na-đa, Israel cung đang tien hanh ky ket cac thoa thuan tuong tu voi mot so nuoc khac nhu Tho Nhi Ky, Jordan va mot vai nuoc Đong Au.
Tinh theo vung mien, Lien Minh chau Au la điem đen hang đau cua cac mat hang xuat khau cua Israel. Trong vong 4 thang giua thang 10 nam 2011 va thang 1 nam 2012, Israel đa xuat khau mot luong hang hoa tri gia 5 ty đo-la đen EU – chiem 35% tong xuat khau cua nuoc nay. Cung trong cung ky, xuat khau cua Israel sang vung Vien Đong đat 3,1 ty đo-la.
Cho đen nam 1995, giao thuong cua Israel voi the gioi A-rap la rat nho, đieu nay xuat phat tu su tay chay cua Lien Đoan A-rap đoi voi cong đong Do Thai o Palestine ke tu nam 1945. Cac nuoc A-rap khong chi tu choi giao thuong truc tiep voi Israel, ho con tu choi lam an voi bat ky doanh nghiep nao kinh doanh o Israel, hoac voi bat ki doanh nghiep nao co giao thuong voi mot doanh nghiep đang kinh doanh o Israel.
Nam 2013, giao dich thuong mai giua Israel va cac vung lanh tho Palestine đat 20 ty đo-la.
Trong nam 2012, muoi cong ty hang đau đong gop đen 47,7% gia tri xuat khau cua Israel. Nhung cong ty nay la Intel, Elbit Systems, Oil Refineries Ltd, Tap đoan Cong nghiep Duoc pham Teva, Iscar, Cong ty Hoa chat Israel, Makhteshim Agan, Paz Oil Company, Tap đoan Cong nghiep Hang khong Israel va cong ty Indigo thuoc tap đoan Hewlett-Packard. Ngan hang Trung uong Israel va Vien Xuat khau Israel đa canh bao rang nuoc nay phu thuoc qua nhieu vao mot so it cac nha xuat khau.


Xep hang Nam 2012, Israel xep thu 26 trong Bao cao Canh tranh Toan cau cua Dien đan Kinh te The gioi, thu 16 tren 187 quoc gia trong Chi so Phat trien Con nguoi cua Lien Hop Quoc, đuoc xep vao nhom "phat trien rat cao". Nen kinh te Israel cung đung thu 17 trong so cac nuoc co nen kinh te phat trien nhat theo xep hang trong Nien giam Canh tranh Toan cau cua IMD. Kinh te Israel đuoc xem la nen kinh te vung vang nhat trong cac cuoc khung hoang, va đung đau ve ti le chi tieu cho nghien cuu va phat trien. Ngan hang Trung uong Israel xep hang nhat trong so cac ngan hang trung uong ve hieu qua hoat đong, cai thien tu vi tri thu 8 nam 2009. Israel cung đung đau ve viec cung cap nhan luc tay nghe cao. Cac cong ty Israel, nhat la trong linh vuc cong nghe đa co cac thanh cong đang ke trong viec thu hut von tu Pho Wall cung nhu cac thi truong tai chinh khac; trong nam 2010 Israel đung thu hai trong so cac quoc gia ngoai My ve so cong ty niem yet tren cac san chung khoan o My.
Chuyen đoi tu nen kinh te theo mo hinh xa hoi tu giua nhung nam 1980 va đau nhung nam 1990, Israel đa co nhung buoc nhay vot toi mo hinh kinh te thi truong tu do. Nam 2012, chi so tu do kinh te cua Israel la 67,8, xep thu 48 ve đo tu do trong Bang xep hang Chi so Tu do Kinh te (Index of Economic Freedom) 2012. Suc canh tranh cua nen kinh te Israel đen tu su bao ve manh quyen so huu, muc đo tham nhung tuong đoi thap va su coi mo đoi voi thuong mai va đau tu toan cau. Thue thu nhap va thue doanh nghiep van con tuong đoi cao. Nam 2011, Israel đung hang 36 trong so 182 quoc gia ve Chi so Nhan thuc Tham nhung cua To chuc Minh bach Quoc te. Hoi lo va cac hinh thuc tham nhung khac la pham phap o Israel, nuoc nay đa tham gia Hiep uoc Chong Hoi lo cua OECD tu nam 2008.


Nguon tham khao Đoc them Tieng Viet

Quoc gia khoi nghiep: cau chuyen ve nen kinh te than ky cua Israel, Dan Senor va Saul Singer, Nha xuat ban The gioi
Tieu su David Ben Gurion va lich su hinh thanh nha nuoc Israel, Michael Bar-Zohar, Nha xuat ban The gioi
So it đuoc lua chon, Maristella Botticini va Zvi Eckstein, Nha xuat ban Lao đong Xa hoi
Tieng Anh

Ben-Porath, Yoram ed. The Israeli Economy: Maturing through Crises. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1986.
Chill, Dan. The Arab Boycott of Israel: Economic Aggression and World Reaction. New York: Praeger, 1976.
Kanovsky, Eliyahu. The Economy of the Israeli Kibbutz. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1966.
Klein, Michael. A Gemara of the Israel Economy. Cambridge, MA: National Bureau of Economic Research, 2005.
Michaely, Michael. Foreign Trade Regimes and Economic Development: Israel. New York: National Bureau of Economic Research, 1975.
Ram, Uri (2008). The Globalization of Israel: McWorld in Tel Aviv, Jihad in Jerusalem. New York: Routledge. ISBN 0-415-95304-9.
Seliktar, Ofira (2000), "The Changing Polithical Economy of Israel: From Agricultural Pioneers to the "Silicon Valley" of the Middle East", in Freedman, Robert, Israel’s First Fifty Years, Gainesville, FL: University of Florida Press, pp. 197–218.
Senor, Dan and Singer, Saul, Start-up Nation: The Story of Israel's Economic Miracle, Hachette, New York (2009) ISBN 0-446-54146-X
Rubner, Alex. The Economy of Israel: A Critical Account of the First Ten Years. New York: Frederick A Praeger, 1960.
Aharoni, Sara; Aharoni, Meir (2005), Industry & Economy in Israel, Israel books.
Maman, Daniel and Rosenhek, Zeev. The Israeli Central Bank: Political Economy: Global Logics & Local Actors. Routledge, 2011.
The Global Political Economy of Israel


Lien ket ngoai Tieng Viet

Đai su quan Israel tai Viet Nam
Facebook "Israel tai Viet Nam" cua Đai su Quan Israel
Kenh Youtube cua Đai su quan Israel tai Viet Nam, bao gom cac video ve hop tac Viet Nam – Israel
Tieng Anh

Finance Israel (official website Luu tru ngay 7 thang 3 nam 2012 tai Wayback Machine, Israel Ministry of Finance.
Israel entry Luu tru ngay 24 thang 12 nam 2018 tai Wayback Machine at The World Factbook
Israel and the IMF, International Monetary Fund
World Bank Trade Summary Statistics Israel 2012
Israel, Organisation for Economic Co-operation and Development.
Israel Economy, The Heritage Foundation.
Israel Business and Economy Luu tru ngay 3 thang 11 nam 2014 tai Wayback Machine at DMOZ