Cu lao la tu ngu chi đao, đuoc Luat Đe đieu Viet Nam 2006 đinh nghia "la vung đat noi len trong pham vi long song". Ngoai ra, cu lao con đuoc su dung đe chi cac hon đao o bien, nhu Cu lao Cham.


Tu nguyen "Cu lao" đuoc nguoi Viet su dung o Nam Trung Bo va Nam Bo, bat nguon tu "palao" trong tieng Cham. Tu nguyen ban đau co the xuat xu tu "pulau" trong tieng Ma Lay.


Đac điem đia ly Cu lao la phan đat nam giua song, co đia hinh đat go, hinh thanh tu nhien, bao quanh la nuoc. Do vi tri giua song nen cu lao thuong xuyen nhan đuoc phu sa boi đap them. Cu lao va con la mot nhung con đuoc xem la co dien tich nho hon, va cu lao đuoc dung khi co nguoi đen sinh song.
Tren dong song Me Kong do co luu luong phu sa lon, mot so cu lao co lon đa hinh thanh voi toc đo rat nhanh o cua song va ven bien lan can, nhu con Vuot. Ben canh viec hinh thanh cac cu lao, cung co su sat lo va bien mat cua mot so cu lao, nhu con Đong Phu,... Con Son tu 100 ha đat sat lo chi con 60 ha, hien chi con khoang 300 nguoi sinh song, rat nhieu dan cu đa roi bo cu lao nay. Con Ca Đoi vao nam 1960 co dien tich 20 ha, nhung đen 1990 chi con 6 ha, va đen 2005 thi bien mat. Vao nam 2011, cu lao Tay o Đong Thap xay ra vu sat lo lon khien 250 ngoi nha chim xuong song.
Mot khu đat ma ca bon phia bao boc boi kenh rach cung thuong đuoc goi nhu mot cu lao.


Hanh chinh Ngay nay, tai Viet Nam, mot so cu lao đuoc phan loai hanh chinh tuong đuong hoac thuoc ve mot ap, nhu con Long Đuc; xa, nhu xa Tan Phong; huyen, nhu huyen Cu Lao Dung. Tinh Ben Tre o Nam Bo, Viet Nam la bo phan hop thanh tu 3 cu lao la cu lao Bao, cu lao Minh va cu lao An Hoa.


Lich su Cu lao Rua giua song Đong Nai chua đung di chi khao co hon 3.000 nam. Nam 2003, Trung tam Nghien cuu khao co cua Vien Khoa hoc xa hoi tai TP.HCM cung Bao tang tinh Binh Duong to chuc khai quat cu lao Rua, tim thay 1.254 hien vat bang đa va đat nung nhu riu, ban mai, khuon đuc, đuc cac loai, vong tay, bi gom, doi xe soi,...va nhieu đo tuy tang.
Cu lao noi tieng ve mat thuong mai trong lich su co cu lao Pho o Bien Hoa la mot thuong cang lon tu the ky 17. Đo la mot cang song nam sau trong noi đia, noi tu hop mua ban lon o mien nam Viet Nam. Cu lao noi tieng voi thuong mai lich su tren bien co cu lao Cham, đay đuoc xem la tien cang cua Hoi An, mot cang thuong mai lon tu thoi Cham Pa đen Đang Trong.
Vao cuoi the ky 18, đia the song nuoc va cac cu lao tren song Tien cung tung la noi bay binh đanh quan Xiem cua quan Tay Son, trong đo quan trong nhat la cu lao Thoi Son va cac cu lao nho hon xung quanh. Noi đay la noi quyet chien ma 50.000 quan Xiem bi Tay Son đanh bai.
Trong the ky 19, khoang thoi gian ngan tu 1864 đen 1871, mot cu lao giua song Tien đuoc lap thanh mot vuong quoc voi tuyen bo cua mot si quan-thuong nhan nguoi Phap la Taillefer, sau đo giai the do ong bi pha san va cu lao phai ban, đo la cu lao Ngu Hiep.


Kinh te - xa hoi Cac cu lao la vung canh tac nong nghiep mau mo, mot so cu lao chuyen canh cay an qua, nhu cu lao Tan Phong o Tien Giang san xuat 20.000 tan trai cay hang nam, cu lao Ngu Hiep chuyen canh sau rieng. Bon cu lao tren song Tien giua Tien Giang va Ben Tre la khu du lich, thuong đuoc biet đen la Tu linh Long - Lan - Quy - Phung.
Cu lao Tao o Vung Tau, voi dien tich 20 ha, cu lao la mot kho chua xang dau lon, cong suat 150.000 m³, co vai tro tru xang dau tu nha may loc dau Dung Quat, sau đo chuyen đi phan phoi o khu vuc Nam Bo.
Cang quoc te Can Gio tai Tp.Ho Chi Minh đang đuoc trien khai xay dung tren vi tri cu lao Con Cho thuoc xa Thanh An, huyen Can Gio, voi tong dien tich 571 ha, du toan xay dung 5,5 ty USD.


Cach su dung khac Can phan biet voi "Cu lao" dung đe noi ve cong lao cha me va co xuat xu tu Kinh Thi cua Trung Quoc, thuong noi la "Chin chu cu lao" (Cuu tu cu lao). Ngoai ra con đuoc su dung voi nhieu nghia khac, nhu: đay chai lo; ten mot mon an nuoc nau trong mot cai o bang thau, co ngan phan o giua đe lua than cho nong soi mai.
Cu Lao la ten mot ngon đoi noi co Thap Ba Ponagar.


Xem them Cu lao xac song


Tham khao