Bac Yen Hue Đe, ten that la Cao Van (chu Han: 高雲, Choson'gul: 고운l; romaja: Ko Un, ? - 409), hay Mo Dung Van (慕容雲), tu la Tu Vu (子雨), la vua nuoc Bac Yen thoi Ngu Ho thap luc quoc trong lich su Trung Quoc.


Than the Cao Van von la nguoi Trieu Tien, dong doi quy toc nuoc Cao Cau Ly. Giua the ky 4, nha Tien Yen cua toc Tien Ti (mot trong Thap luc quoc) tan cong kinh đo Cao Cau Ly o nui Hoan Đo. Quan Tien Yen bat mot so thanh vien vuong toc Cao Cau Ly đem ve nuoc. To tien Cao Van trong so nhung nguoi bi bat va đua len Thanh Son (青山). Dong ho nha Cao Van tro thanh nguoi nuoc Tien Yen.
Thoi Cao Van co nhieu bien đong o trung nguyen: cac toc Ngu Ho tranh gianh quyen cai tri mien bac Trung Quoc trong khi nha Đong Tan đa rut ve Giang Nam. Nuoc Tien Yen mat, dong ho Mo Dung khong lau sau lai tai lap Hau Yen. Thoi Hau Yen Hue Man Đe Mo Dung Bao, Cao Van tro thanh mot vo quan cua nuoc Hau Yen.


Trong noi chien ho Mo Dung Hau Yen Hue Man Đe tiep quan ngoi vua tu Hau Yen Vu Thanh Đe (Mo Dung Thuy) trong boi canh khong thuan loi. Nuoc Hau Yen hung manh ban đau bi Bac Nguy cua ho Thac Bat noi len đanh bai nhieu lan, lanh tho bi thu hep. Khong nhung vay, noi bo Hau Yen cung chia re sau sac.
Hoang tu Mo Dung Hoi cay cong đay lui đuoc quan Bac Nguy o Ha Khiem, muon gianh ngoi thai tu va gay bien loan. Hoi giet chu la Mo Dung Long va mang quan tan cong vua cha o Long Thanh (龍城). Hue Man Đe khong khong che noi. Trong luc nguy cap, Cao Van suat lanh mot đoi dung si đang đem đanh up doanh trai cua Mo Dung Hoi. Quan cua Hoi tan vo, Hoi thua tran bo chay ve Trung Son roi bi giet.
Do co cong, Cao Van đuoc phong lam Tich Duong cong (夕陽公) va đuoc Hue Man Đe nhan lam con nuoi, đoi sang ho vua thanh Mo Dung Van. Mo Dung Van co quan he than thiet voi mot vo quan nguoi Han cua Hau Yen la Phung Bat.
Nuoc Hau Yen sau đo van chim trong noi loan. Sau khi Hue Man Đe bi giet nam 398, nguoi noi nghiep la Chieu Vu Đe Mo Dung Thinh cung bi giet nam 401. Em Hue Man Đe va la chu Chieu Thanh Đe la Mo Dung Hy dep loan va noi ngoi, tuc la Hau Yen Chieu Van Đe.
Mo Dung Hy lai mang quan tan cong Cao Cau Ly giua mua đong gia ret khien quan linh nhieu nguoi bi chet cung ngua chien. Vi vay nhieu nguoi oan ghet Mo Dung Hy.
Nam 407, tuong nguoi Han la Phung Bat đac toi voi Mo Dung Hy va bo tron, sau đo cung em la Phung To Phat (馮素弗) len vao Long Thanh, ton Mo Dung Van lam chu đe khoi binh. Quan Mo Dung Van đuoc tuong Truong Hung (張興) ung ho, đanh bai va bat đuoc Chieu Van Đe Hy. Mo Dung Van ke toi tan ac cua Mo Dung Hy va giet chet.
Ong len ngoi vua, tu xung la Thien vuong.


Cai tri Mo Dung Van len lam vua Yen, lai lay ho cu la Cao Van, đat nien hieu la Chinh Thuy. Ong dung tuong Phung Bat lam Đo đoc phu trach viec quan, Luc thuong thu su.
Nam 408, Cao Van lap con trai la Cao Banh Thanh (高彭城) lam thai tu. Cung thoi gian nay, Quang Khai Tho Thai Vuong nuoc Cao Cau Ly sai su sang giao hao va đe nghi nhan lai nguoi trong ho toc cu. Cao Van đap lai đe nghi cua vua Cao Cau Ly. Ong lap Mo Dung Quy (慕容歸) lam Lieu Đong cong đe giu huong hoa ho Mo Dung.
Do nhung bien loan nhieu đoi cua Hau Yen truoc đay, Cao Van cung lo so bi cuop ngoi, vi vay đa nuoi nhieu dung si lam tam phuc đe tu ve, cho Cam Ban va Đao Nhan chi huy. Ong cung đuoc đanh gia la vi vua tan bao, he co ai lam ong khong vua y la bi ong sat hai.


Bi giet Nam 409, Ly Te, mot nguoi tham gia vao vu đao chinh đua Cao Van len ngoi, bat man vi khong đuoc trong dung, ben lam binh bien cung tuong cam đau ve si cua Cao Van la Cam Ban va Đao Nhan. Cao Van bi phan quan giet chet, khong ro nam đo ong bao nhieu tuoi.
Tuong Phung Bat mang quan dep loan, giet chet Ly Te, Cam Ban va Đao Nhan roi tu xung lam vua, tuc la vua Bac Yen Van Thanh Đe.
Cao Van la nhan vat chuyen tiep giua Hau Yen va Bac Yen. Nhieu tai lieu van coi ong la nguoi mo đau cho nuoc Bac Yen, so it tai lieu khac can cu vao ho Mo Dung ma ong nhan tu Mo Dung Bao đe coi ong la vua ke tuc Hau Yen.


Nien hieu Trong thoi gian o ngoi, Cao Van dung duy nhat mot nien hieu:

Chinh Thuy (正始) 407-409


Xem them Hau Yen
Bac Yen (Ngu Ho)
Mo Dung Bao
Mo Dung Hoi


Tham khao Tham Khoi Vi (2007), Ke chuyen Luong Tan Nam Bac trieu, Nha xuat ban Đa Nang
Nguyen Khac Thuan (2003), Cac đoi đe vuong Trung Hoa, Nha xuat ban Giao duc
Phuong Thi Danh (2001), Nien bieu lich su Trung Quoc, Nha xuat ban The gioi
Hoc vien quan su cap cao (1992), Lich su Trung Quoc tu thuong co đen Nam đoi muoi nuoc.


Chu thich