Katharine Houghton Hepburn (sinh ngay 12 thang 5 nam 1907, mat ngay 29 thang 6 nam 2003), thuong đuoc biet toi voi cai ten Katharine Hepburn la mot nu dien vien nguoi My. Hepburn đang giu ky luc ve so lan đuoc trao giai Oscar cho Nu dien vien chinh xuat sac nhat voi 4 lan gianh giai trong tong so 12 lan đuoc đe cu. Nam 1999, Vien phim Hoa Ky (American Film Institute) đa xep Hepburn la nu dien vien xep so mot trong so cac nu minh tinh cua đien anh Hoa Ky trong 100 nam qua.


Tieu su Hepburn sinh tai Hartford, Connecticut bo cua ba la ong Thomas Norval Hepburn, mot nha tiet nieu hoc noi tieng, con me la ba Katharine Martha Houghton, mot nha đau tranh cho quyen phu nu. Gia đinh Hepburn thuong xuyen tranh luan ve đe tai nay vi vay nhung đua con cua ho đeu hieu biet ve nhung đe tai chinh tri va xa hoi đuong thoi. Ngay tu khi con nho, Katharine Hepburn đa tung đi theo me đi van đong đoi quyen bau cu cho phu nu.
Ong Thomas Hepburn muon cac con minh gioi the thao nen đa khuyen khich ho tap boi, cuoi ngua, choi golf va quan vot. Hepburn rat muon lam cha vua long nen đen tuoi thieu nien ba đa tro thanh mot van đong vien đay tiem nang va gianh huy chuong đong tai giai truot bang cua cau lac bo truot bang Madison Square Garden va vao đen ban ket giai vo đich golf tre danh cho nu cua tieu bang Connecticut. Viec gioi the thao đa giup cho Hepburn rat nhieu trong nghiep dien sau nay cung nhu giup ba khoe manh ke ca khi đa ve gia. Cho đen nam 80 tuoi ba van con boi tot.
Ngay 3 thang 4 nam 1921, trong khi đen choi voi ban o Greenwich Village, Hepburn phat hien ra nguoi anh trai co than tuong la Tom (sinh nam 1905) đa treo co tu tu. Gia đinh nha Hepburn khong cho rang cau đa tu tu vi truoc đo Tom la mot đua be vui ve hanh phuc, ho đoan rang đo la tai nan cua mot thi nghiem cua cau be. Hepburn đa rat suy sup boi cai chet cua anh trai minh, co tranh xa nhung đua tre cung tuoi va gan nhu chi hoc tai nha. Trong nhieu nam Katharine đa dung ngay sinh nhat cua anh trai (8 thang 11) nhu la ngay sinh cua minh, chi đen khi viet cuon tu truyen Me: Stories of my Life, Hepburn moi tiet lo ngay sinh that cua ba.
Nam 1928 Hepburn lam le cuoi voi mot doanh nhan noi tieng ten la Ludlow Ogden Smith. Hai nguoi gap nhau khi ba hoc tai truong Bryn Mawr College va ket hon chi sau mot thoi gian hen ho ngan. Hon nhan cua hai nguoi đa co ve khong ben vung ngay tu đau khi Hepburn đe nghi Smith đoi ten thanh S. Ogden Ludlow đe co khong nham voi nhac si noi tieng Kate Smith. Cuoi cung ho ly di tai Mexico nam 1934. So rang vu ly di o Mexico khong hop phap, Ludlow đa phai lam đon ly di lan hai tai My nam 1942 va cuoi nguoi khac chi vai ngay sau đo. Tuy cuoc hon nhan cua hai nguoi tan vo nhung Katharine Hepburn luon to long biet on su ung ho ca ve vat chat va tinh than ma Ludlow đa danh cho ba nhung nam đau su nghiep, "Luddy" van tiep tuc la nguoi ban suot đoi cua Herburn va gia đinh ba.


Su nghiep = San khau =
Hepburn bat đau đen voi san khau khi con hoc o Bryn Mawr College, o đay ba gap mot nha san xuat tre đa chon ba vao mot so vai nho trong cac vo The Czarina va The Cradle Snatchers.
Vai chinh đau tien cua Hepburn la trong vo The Big Pond dien tai Great Neck, New York. Dien vien nu chinh ban đau bi nha san xuat sa thai vao phut cuoi va Hepburn đuoc đe nghi the vai nay. Qua bat ngo vi đe nghi nay, Hepburn đa đen tre va tren san khau, ba quen thoai, vap nga va noi nhanh đen muc khong ai hieu ba đang noi gi. Chinh Hepburn cung bi đuoi viec sau vo dien nhung ba van tiep tuc lam nguoi hoc viec va đong cac vai nho. Sau đo, Hepburn đuoc chon vao mot vai dien co thoai trong vo kich cua san khau Broadway Art and Mrs. Bottle roi lai bi sa thai mot lan nua, tuy rang sau ba đuoc goi lai vi giam đoc khong tim đuoc nguoi thay the.
Nam 1932 Hepburn đuoc giao vai Antiope, nu tuong Amazons trong vo The Warrior's Husband, vai dien buoc ba phai mac đo dien rat ngan va đuoc coi la su ra mat tuyet voi. Hepburn tro thanh chu đe ban tan o Thanh pho New York va bat đau thu hut đuoc su chu y cua Hollywood. Mot nhan vien tuyen mo cua hang phim RKO ten la Leland Hayward rat an tuong voi vo dien nen đa moi Katharine thu vai cho bo phim A Bill of Divorcement. Theo đung phong cach cua minh, Hepburn đe nghi đuoc tra toi 1.500 USD cho moi tuan lam viec (khi đo trong cac vo kich co chi đuoc tra tu 80 đen 100 USD moi tuan). Sau khi xem ba dien thu, hang RKO ky hop đong va đong y voi đe nghi co phan ky cuc cua Hepburn.
Voi chieu cao 1m71, Hepburn la mot trong nhung dien vien nu cao nhat vao thoi đo. Su nghiep đong phim cua ba cat canh cung dien vien huyen thoai John Barrymore va đao dien George Cukor, hai nguoi ban va đong nghiep than thiet cua Hepburn sau nay.


= Bat đau su nghiep đien anh =

Hang RKO rat hai long voi phan ung cua khan gia voi A Bill of Divorcement va quyet đinh ky hop đong chinh thuc voi Katharine Hepburn. Tuy nhien tinh cach lap di va cu xu "phan Hollywood" ngoai đoi, đieu lam Hepburn tro thanh mot bieu tuong nu quyen va mot trong nhung ngoi sao man bac đuoc yeu thich nhat sau nay, vao thoi điem đo lai lam cac nha đieu hanh cua hang phim buon phien vi ho nghi rang Katharine se khong bao gio tro thanh sieu sao đien anh đuoc. Tuy la mot nguoi uong nganh, nhung tai nang va thai đo lam viec cua Hepburn la khong the phu nhan, va chi mot nam sau đo, nam 1933, Hepburn gianh giai Oscar cho nu dien vien chinh xuat sac nhat cho vai dien trong Morning Glory. Cung nam nay, Hepburn con tham gia bo phim pha ki luc doanh thu - Little Women.
Hai long voi thanh cong trong đien anh, Hepburn nghi rang đa đen luc quay tro lai san khau nhung khong đuoc RKO đong y, ba đanh quay tro lai Hollywood đe đong bo phim đang quen Spitfire (1933). Đa đap ung đuoc yeu cau cua hang phim, Hepburn ngay lap tuc quay tro lai Manhattan đe đong kich voi vo The Lake.
Nam 1935, voi vai chinh trong phim Alice Adams, Hepburn co đuoc đe cu Oscar thu hai. Tu nam 1938, ba đa tro thanh mot ngoi sao thuc su. Ba the hien rat tot trong hai bo phim hai đuoc gioi phe binh đanh gia cao Bringing Up Baby va Stage Door. Nhung cong chung lai rat tho o voi cac tac pham nay va su hoan nghenh tu gioi phe binh khong đu cuu ba khoi mot loat phim e am nhu The Little Minister, Spitfire, Break of Hearts, Sylvia Scarlett. Sau nhung that bai nay, su nghiep cua Hepburn bat đau đi xuong.


= Dien vien cua nhung bo phim e am =
Mot vai tinh cach cua Hepburn gio đay rat đuoc cong chung yeu quy nhu thai đo ki cuc, thang than, khong giong voi cac ngoi sao Hollywood khac, vao thoi điem đo lai khien khan gia kho chiu. Thuong phat bieu voi giong đieu gay gat, Katharine khong tuan theo nhung hinh mau ngoi sao thong thuong trong thoi đai cua nhung "ngoi sao toc vang hoe" (blonde bombshell), ba cung thich mac quan dai thay cho vay va khong thich trang điem. Hepburn noi tieng la co moi quan he kho khan voi gioi bao chi, ba tu choi phan lon cac cuoc phong van va vi vay bo lo co hoi đuoc quang cao ra cong chung. Cung đoi khi, đac biet la khi con tre, ba noi gian voi nguoi ham mo va thuong tu choi ky tang vi coi đo la viec xam pham đoi tu cua minh.
Khao khat đuoc quay tro lai voi san khau, Hepburn tro ve Broadway đong The Philadelphia Story, mot vo kich đuoc Philip Barry viet rieng. Mot nam sau đo, nam 1938, ba mua ban quyen chuyen the thanh phim cua vo kich Holiday cung cua nha viet kich nay va ban lai cho hang phim MGM, bo phim voi su tham gia cua Hepburn, Cary Grant, James Stewart va do George Cukor đao dien đa tro thanh mot trong nhung phim an khach nhat nam 1940. Hepburn đuoc đe cu giai Oscar thu ba va Stewart gianh đuoc giai Oscar cho nam dien vien chinh xuat sac nhat voi bo phim nay. Cung nho cau chuyen Philadelphia, su nghiep cua Hepburn đuoc cuu van.


= The African Queen =

Co le vai dien đang nho nhat cua Hepburn la trong bo phim The African Queen (1951), voi bo phim nay, ba nhan đuoc đe cu Oscar thu nam, tuy đe vuot mat vao tay Vivien Leigh trong Chuyen tau mang ten duc vong. Trong phim ba xuat hien ben canh huyen thoai Humphrey Bogart. Phan lon canh đuoc quay o Chau Phi va hau nhu ca đoan lam phim bi sot ret va ly tru đao dien John Huston va Bogart. Chuyen lam phim đa tac đong sau sac toi Hepburn toi muc sau nay khi ve gia, ba đa viet mot cuon sach ve bo phim voi cai ten: Qua trinh lam phim The African Queen hay "Toi đa đen chau Phi cung Bogart, Bacall va Huston va gan nhu mat tri nhu the nao, tac pham sau đo đa rat an khach.


= Nhung nam sau nay =
Sau The African Queen, Hepburn thuong đong vai nhung nguoi phu nu đoc than, trong đo đang nho nhat la nhung vai dien đuoc đe cu Oscar trong Summertime (1955) va The Rainmaker (1956). Ba con nhan đuoc đe cu giai Oscar cho vai ba Venable trong Suddenly Last Summer (1959) va Mary Tyrone trong Long Day's Journey Into Night.
Hepburn gianh giai Oscar thu hai cho phim Guess Who's Coming to Dinner nam 1967. Ba luon noi rang giai thuong nay co le đuoc trao la đe vinh danh Spencer Tracy, đa qua đoi ngay truoc khi bo phim đuoc hoan thanh. Chi mot nam sau đo, Katharine Hepburn tro thanh huyen thoai cua giai Oscar nhat khi ba đoat tuong vang lan thu ba voi vai Eleanor cua Aquitaine trong The Lion in Winter. Nam chinh Peter O'Toole đa nhieu lan noi rang, ba chinh la dien vien yeu thich ma ong muon đong cung. Sau đo ong va Katharine van giu vung tinh ban cho đen khi ba mat, O'Toole tham chi con đat ten con gai minh, Kate O'Toole, theo ten cua Hepburn.
Giai Oscar thu tu cua Hepburn đen voi ba sau vai dien trong phim On Golden Pond (1981). Nam 1994, Hepburn xuat hien trong ba bo phim cuoi cung cua minh la One Christmas, Love Affair va This Can't Be Love.
Ngay 29 thang 6 nam 2003, Hepburn tu tran o tuoi 96 tai Old Saybrook, Connecticut. Đe tuong nho ba, nhung ngon đen cua san khau Broadway đa đuoc van toi đi trong vong mot tieng.


Đoi tu = Hepburn va Spencer Tracy =
Hepburn đong cung Spencer Tracy lan đau tien trong bo phim Woman of the Year (1942). Đang sau man anh hai nguoi yeu nhau va tro thanh mot trong nhung cap đoi noi tieng nhat cua man bac, Hepburn, voi tri thong minh va giong tho am New England đac biet cua minh, đa ket hop hai hoa cho ve nam tinh de dai cua Tracy. Khi Joseph Mankiewicz gioi thieu hai nguoi voi nhau, Hepburn, von co dang nguoi cao lai đi giay cao got, noi: "Toi so rang toi qua cao đe đong voi ong, thua ong Tracy", Mankiewicz van lai: "Co đung lo, anh ta se ha co xuong cho vua".
Hai nguoi đa đong chung 9 bo phim, trong đo co Adam's Rib (1949), Pat and Mike (1952) va Guess Who's Coming to Dinner (1967), voi bo phim thu ba Hepburn đa mang ve giai Oscar thu hai cho minh.
Hai nguoi co gang che giau moi quan he cua ho truoc du luan, ho đen truong quay bang cua sau va tranh giap mat gioi bao chi. Hepburn va Tracy ro rang đa la mot đoi trong nhieu thap ky, nhung ho lai chua bao gio song chung lien tuc cho đen mai nhung nam cuoi đoi cua Tracy. Truoc khi gap Tracy, Hepburn đa co quan he voi vai đao dien va nhung nhan vat cua Hollywood, ba con quan he voi ca ty phu, phi cong noi tieng Howard Hughes. Tuy nhien Tracy co le van la tinh yeu đich thuc duy nhat cua Hepburn, ba đa bo đong phim 5 nam ke tu sau Long Day's Journey Into Night (1962) đe cham soc Tracy khi ong bat đau yeu đi. Khong đuoc gia đinh Tracy chap nhan, ba đa khong toi du le tang cua ong. Hepburn tho lo rang ba gan nhu khong the xem bo phim Guess Who's Coming to Dinner đuoc nua vi viec nho lai nhung ky niem ve Tracy la qua suc chiu đung.


Giai thuong va vinh du Tinh cho đen nay Katharine Hepburn van la nu dien vien gianh nhieu giai Oscar dien xuat nhat voi 4 giai (tat ca đeu cho vai chinh), ba cung la nguoi đuoc đe cu cho hang muc Nu dien vien chinh xuat sac nhat nhieu nhat voi 12 lan, tinh ve tong so lan đe cu Hepburn hien xep thu hai sau Meryl Streep voi 15 đe cu (trong đo co 3 đe cu cho vai phu).


= Giai Oscar cho Nu dien vien chinh xuat sac nhat =
1933 Morning Glory - gianh giai
1935 Alice Adams - đe cu
1940 The Philadelphia Story - đe cu
1942 Woman of the Year - đe cu
1951 The African Queen - đe cu
1955 Summertime - đe cu
1956 The Rainmaker - đe cu
1959 Suddenly, Last Summer - đe cu
1962 Long Day's Journey Into Night - đe cu
1967 Guess Who's Coming to Dinner - gianh giai
1968 The Lion in Winter - gianh giai
1981 On Golden Pond - gianh giai


= Giai BAFTA cho Nu dien vien chinh xuat sac nhat =
1967 Guess Who's Coming to Dinner - gianh giai
1982 On Golden Pond - gianh giai


= Vinh du =

Nam 1999, Katharine Hepburn đuoc Vien phim My bau chon la nu huyen thoai vi đai nhat trong lich su man bac the gioi.
Nam 2004, dien vien Cate Blanchett đa vao vai Katharine Hepburn trong bo phim ve Howard Hughes mang ten The Aviator. Cate nhan đuoc Giai Oscar cho Nu dien vien phu xuat sac nhat, va Katharine Hepburn tro thanh nu dien vien đau tien nhan giai Oscar đuoc chuyen the thanh mot vai dien mang lai giai Oscar cho mot dien vien khac.
Đe vinh danh nu dien vien huyen thoai, mot nha hat đa đuoc xay dung tai Old Saybrook, Connecticut noi Hepburn đa song nhung ngay cuoi đoi, rap hat va Trung tam Van hoa Nghe thuat Katharine Hepburn (Katharine Hepburn Cultural Arts Center) se đuoc khanh thanh nam 2008.


Tham khao Lien ket ngoai Katharine Hepburn tren IMDb Luu tru ngay 7 thang 4 nam 2008 tai Archive-It