Lam Đong la mot tinh mien nui va ven bien thuoc vung Nam Trung Bo, Mien Trung cua nuoc Viet Nam.
Theo du lieu Sap nhap tinh, thanh Viet Nam 2025, Lam Đong co dien tich: 24.233 km², la tinh lon nhat Viet Nam; dan so: 3.872.999 nguoi, xep thu 12; GRDP 2024: 319.878.839 trieu VNĐ, xep thu 8; thu ngan sach 2024: 27.190.308 trieu VNĐ, xep thu 14; thu nhap binh quan: 59,36 trieu VNĐ/nam, xep thu 14.
Tinh Lam Đong nam tren 3 cao nguyen cao nhat cua Tay Nguyen la Lam Vien - Di Linh - Bao Loc (ten cu la B'Lao) voi đo cao 1500 met so voi muc nuoc bien. Tinh ly la phuong Xuan Huong – Đa Lat nam cach Thanh pho Ho Chi Minh 300 km ve huong Đong Bac, cach thanh pho Đa Nang 658 km ve phia nam, cach thu đo Ha Noi 1.414 km tinh theo đuong Quoc lo 1A. Nam 2010, Lam Đong la tinh đau tien cua Tay Nguyen co 2 thanh pho truc thuoc tinh (Đa Lat, Bao Loc). Tiep giap voi vung kinh te trong điem phia Nam.


Ten goi O Tay Bac thanh pho Đa Lat co mot ngon nui cao ten Lang Biang, đinh cao nhat 2.163m. Ve sau, ten nui tro thanh ten cao nguyen. Thoi phong kien, nguoi ta đa Han Viet hoa ten cao nguyen nay thanh Lam Vien.
Ngay 1-11-1899, Toan quyen Đong Duong ra nghi đinh tach khu vuc thuong luu song Đong Nai ra khoi tinh Binh Thuan đe thanh lap tinh Đong Nai Thuong (Province du Haut Donnai). Tinh ly đat tai Di Linh.
Ngay 11-9-1903, Toan quyen Đong Duong lai ra nghi đinh xoa bo tinh Đong Nai Thuong, đia ban lai thuoc tinh Binh Thuan.
Ngay 6-1-1916, Toan quyen Đong Duong ra quyet đinh thanh lap tinh Lam Vien, tinh li đat tai Đa Lat. Ngay 31-10-1920, lai co nghi đinh xoa bo tinh Lam Vien; đia ban chia lam hai: mot phan thanh lap thanh pho Đa Lat; mot phan tai lap tinh Đong Nai Thuong, tinh ly đat tai Di Linh (Djiring).
Ngay 8-1-1941, Toan quyen Đong Duong lai ra nghi đinh tai lap tinh Lam Vien.
Ngay 19 thang 5 nam 1958, chinh quyen Viet Nam Cong hoa đoi ten tinh Đong Nai Thuong thanh tinh Lam Đong, đong thoi tach mot phan đat sap nhap voi thanh pho Đa Lat, thanh lap tinh Tuyen Đuc. Tinh Lam Đong gom hai quan Di Linh va Bao Loc. Chinh quyen Viet Nam Dan chu Cong hoa va Mat tran Dan toc Giai phong Mien Nam Viet Nam nhap tinh Lam Vien voi tinh Đong Nai Thuong thanh tinh Lam Đong. Nhu vay tinh Lam Đong do Viet Nam Dan chu Cong hoa va Mat tran Dan toc Giai phong mien Nam Viet Nam đat bao gom 2 tinh Lam Đong va Tuyen Đuc do chinh quyen Viet Nam Cong hoa đat.
Thang 2 nam 1976, 2 tinh Lam Đong va Tuyen Đuc hop nhat thanh tinh Lam Đong.
Ten tinh Lam Đong co nguon goc tu su ket hop cua 2 tinh la: tinh Lam Vien (con đuoc goi la Langbiang hay Lam Bien) va tinh Đong Nai Thuong. "Lam (林/Lin)" co nghia la rung, "Đong (同/Tong)" co nghia la đong ruong; vay nen ten goi "Lam Đong (林同/Lin Tong)" co nghia la "rung va đong ruong".


Đia ly = Vi tri =

Lam Đong thuoc Nam Tay Nguyen, co toa đo đia ly tu 11˚12'- 12˚15 vi đo bac va 107˚45 kinh đo đong.

Phia đong giap tinh Khanh Hoa
Phia tay giap tinh Đong Nai va Thanh pho Ho Chi Minh
Phia nam giap Bien Đong
Phia bac giap tinh Đak Lak va tinh Mondulkiri cua Campuchia.
Phia bac la day nui Yang Bong co đinh cao 1749 met. Day nui phia nam co đinh Đan Se Na cao 1950 met, đinh Langbiang cao 2163 met, Hon Giao cao 1948 met. Phia nam hai day nui la cao nguyen Lang Biang, tren đo co thanh pho Đa Lat o đo cao 1475 met. Phia đong va nam tinh co cao nguyen Di Linh cao 1010 met, phia tay nam co cao nguyen Bao Loc cao tu 900 ÷ 1100m đia hinh kha bang phang va đong dan cu, la noi đau nguon cua song La Nga.


 Nhung lien ket voi Nam Bo  Tuy thuoc vung Tay Nguyen nhung Lam Đong van co nhung lien ket nhat đinh voi vung Nam Bo o mot vai linh vuc:

Ve mat quan su, Lam Đong đuoc xep vao Quan khu 7 (quan khu Đong Nam Bo mo rong).
Ve mat cong thuong, Cong ty Đien luc Lam Đong truc thuoc Tong cong ty Đien luc Mien Nam.


= Đia hinh =
Nam o phia Nam Tay Nguyen, tren 3 cao nguyen (cao nguyen Lam Vien, cao nguyen Di Linh, cao nguyen Bao Loc) va la khu vuc đau nguon cua he thong song suoi lon, đia hinh đa so la nui va cao nguyen voi đo cao trung binh tu 800 đen 1.000 met so voi muc nuoc bien, đong thoi cung co nhung thung lung nho bang phang. Đac điem noi bat cua đia hinh tinh Lam Đong la su phan bac kha ro rang tu bac xuong nam.


= Khi hau =
Do chiu anh huong cua khi hau nhiet đoi gio mua bien thien theo đo cao, chinh vi vay khi hau Lam Đong đuoc chia lam 2 mua rieng biet la mua mua va mua kho. Mua mua thuong bat đau tu thang 5 keo dai đen thang 11, mua kho tu thang 12 đen thang 4 nam sau. Nhiet đo cung thay đoi ro ret giua cac khu vuc, cang len cao nhiet đo cang giam. Nhiet đo trung binh nam cua tinh dao đong tu 18 – 250C, thoi tiet on hoa va mat me quanh nam, thuong it co nhung bien đong lon trong chu ky nam. Luong mua trung binh 1.750 – 3.150 mm/nam, đo am tuong đoi trung binh ca nam 85 – 87%. Đac biet Đa Lat thuoc Lam Đong co khi hau can nhiet đoi nui cao ngay trong vung khi hau nhiet đoi savan đien hinh va nam khong xa cac trung tam đo thi lon va vung đong bang đong dan.
Nam trong he thong song Đong Nai, co nguon nuoc rat phong phu, mang luoi suoi kha day đac, tiem nang thuy đien rat lon, voi 73 ho chua nuoc, 92 đap dang. Song suoi tren đia ban Lam Đong phan bo kha đong đeu, phan lon song suoi chay tu huong đong bac xuong tay nam, hau het cac song suoi o đay đeu co luu vuc kha nho va co nhieu ghenh thac o thuong nguon.


Lich su = Thoi ky Phap thuoc =
Ngay 1 thang 11 nam 1899, chinh quyen Phap thuoc thanh lap tinh Đong Nai Thuong (Province de Haut-Donnai), tinh ly đat tai Di Linh (Djiring). Ernest Outrey lam cong su đau tien.
Nam 1905, tinh Đong Nai Thuong bi bai bo, chuyen thanh đai ly hanh chinh Di Linh, do đai dien cua Cong su Binh Thuan cai tri.
Nam 1913, nhap đai ly Đa Lat voi đai ly Di Linh, goi chung la đai ly Di Linh va van thuoc tinh Binh Thuan, đat Elie Joseph Marie Cunhac lam đai bien.
Ngay 6 thang 1 nam 1916, chinh quyen Phap thuoc thanh lap tinh Lam Vien, gom đai ly Đa Lat moi lap lai va đai ly Di Linh, tach tu tinh Binh Thuan. Tinh ly đat tai Đa Lat, Cunhac lam cong su đau tien. Tinh Lam Vien con đuoc goi la Langbiang hay Lam Vien.
Ngay 31 thang 10 nam 1920: xoa bo tinh Lam Vien, mot phan lap ra thanh pho Đa Lat, phan con lai lap lai tinh Đong Nai Thuong, tinh ly đat tai Di Linh, cong su luc nay la L Garnier. Nam 1928 chuyen tinh ly tinh Đong Nai Thuong ve Đa Lat, do L'Helgoach lam cong su.
Ngay 8 thang 1 nam 1941, lap lai tinh Lam Vien, tinh ly đat tai Đa Lat, De Redon lam cong su đau tien. Tinh li tinh Đong Nai Thuong chuyen ve Di Linh.


= Thoi ky Viet Nam Cong hoa =
Ngay 19 thang 5 nam 1958, chinh quyen Viet Nam Cong hoa đoi ten tinh Đong Nai Thuong thanh tinh Lam Đong, đong thoi tach mot phan đat sap nhap voi thanh pho Đa Lat, thanh lap tinh Tuyen Đuc. Tinh Lam Đong gom 2 quan Bao Loc (B'Lao) va Di Linh, tinh ly đat tai Bao Loc.
Chinh quyen Viet Nam Dan chu Cong hoa va Mat tran Dan toc Giai phong mien Nam Viet Nam nhap tinh Lam Vien voi tinh Đong Nai Thuong thanh tinh Lam Đong. Nhu vay tinh Lam Đong do Viet Nam Dan chu Cong hoa va Mat tran Dan toc Giai phong mien Nam Viet Nam đat bao gom 2 tinh Lam Đong va Tuyen Đuc do Viet Nam Cong hoa đat.


= Thoi ky thong nhat =
Thang 2 nam 1976, 2 tinh Lam Đong va Tuyen Đuc hop nhat thanh tinh Lam Đong moi, gom thanh pho Đa Lat va 4 huyen: Bao Loc, Di Linh, Đon Duong, Đuc Trong.
Ngay 14 thang 3 nam 1979, chia huyen Bao Loc thanh 2 huyen: Bao Loc va Đa Huoai; chia huyen Đon Duong thanh 2 huyen: Đon Duong va Lac Duong.
Ngay 6 thang 6 nam 1986, chia huyen Đa Huoai thanh 3 huyen: Đa Huoai, Đa Teh va Cat Tien.
Ngay 28 thang 10 nam 1987, chia huyen Đuc Trong thanh 2 huyen: Đuc Trong va Lam Ha.
Ngay 11 thang 7 nam 1994, chia huyen Bao Loc thanh thi xa Bao Loc va huyen Bao Lam.
Ngay 24 thang 7 nam 1999, thanh pho Đa Lat đuoc Thu tuong Chinh phu cong nhan la đo thi loai II.
Ngay 17 thang 11 nam 2004, thanh lap huyen Đam Rong tren co so tach 3 xa thuoc huyen Lac Duong va 5 xa thuoc huyen Lam Ha.
Ngay 23 thang 3 nam 2009, thanh pho Đa Lat đuoc cong nhan la đo thi loai I truc thuoc tinh Lam Đong.
Ngay 8 thang 4 nam 2010, chuyen thi xa Bao Loc thanh thanh pho Bao Loc. Tinh Lam Đong co 2 thanh pho va 10 huyen.
Ngay 24 thang 10 nam 2024, Uy ban Thuong vu Quoc hoi ban hanh Nghi quyet so 1245/NQ-UBTVQH15 ve viec sap xep đon vi hanh chinh cap huyen, cap xa cua tinh Lam Đong giai đoan 2023 – 2025 (nghi quyet co hieu luc tu ngay 1 thang 12 nam 2024). Theo đo, sap nhap huyen Cat Tien va huyen Đa Teh vao huyen Đa Huoai.
Tinh Lam Đong co 2 thanh pho va 8 huyen nhu hien nay.
Ngay 12 thang 06 nam 2025, Quoc hoi ban hanh Nghi quyet so 202/2025/QH15 ve viec sap xep đon vi hanh chinh cap tinh (nghi quyet co hieu luc tu ngay 01 thang 07 nam 2025). Theo đo, sap nhap toan bo tinh Binh Thuan va tinh Đak Nong vao tinh Lam Đong lay ten la tinh Lam Đong.
Sau khi sap nhap, tinh Lam Đong co 24.233,07 km² dien tich tu nhien va quy mo dan so la 3.872.999 nguoi. La tinh co dien tich lon nhat Viet Nam sau sap nhap.


Hanh chinh Tinh Lam Đong đuoc chia thanh 124 đon vi hanh chinh cap xa, trong đo bao gom 103 xa, 20 phuong, va 1 đac khu.


Kinh te Lam Đong co dien tich trong tra lon nhat Viet Nam. Tuy nhien mot phan lon doanh thu cua tinh la nho vao phat trien du lich va xuat khau ca phe. Trong bang xep hang ve Chi so nang luc canh tranh cap tinh cua Viet Nam nam 2011, tinh Lam Đong xep o vi tri thu 61/63 tinh thanh, đen nam 2015 xep hang 20/63 tinh thanh Viet Nam.
Giai đoan 9 thang đau nam 2012, GDP theo gia so sanh nam 1994 đat 7.247 ty đong tang 15,6% so voi cung ky 2011. Trong đo Nong lam thuy san 1.752 ty đong, cong nghiep - xay dung đat 2.760,8 ty đong, dich vu 2.733,7 ty đong. Cung trong giai đoan nay, GDP theo gia hien hanh đat 19.366 ty đong tang 24% so voi cung ky 2011. Trong đo Nong lam thuy san 6.104 ty đong, cong nghiep - xay dung đat 4.515 ty đong, dich vu 8.747 ty đong. Tong kim ngach xuat khau đat 197.7 ty đong tang 9,6 %, tong muc đau tu xa hoi đat 8.550 ty đong, Thu ngan sach nha nuoc tren đia ban 2.886,5 ty đong, thu hut du lich đat 2,98 trieu luot đong thoi giai quyet cho 22.663 lao đong.


Dan cu va Ton giao = Dan cu =
Tinh đen ngay 1 thang 4 nam 2019, dan so toan tinh Lam Đong đat 1.296.906 nguoi, mat đo dan so đat 125 nguoi/km² Trong đo dan so song tai thanh thi đat gan 508.755 nguoi, chiem 39,2% dan so toan tinh, dan so song tai nong thon đat 788.151 nguoi, chiem 60,8% dan so. Dan so nam đat 653.074 nguoi, trong khi đo nu đat 643.832 nguoi. Ty le tang tu nhien dan so phan theo đia phuong tang 0,88 ‰ Lam Đong cung la tinh co ty le đo thi hoa cao nhat Tay Nguyen (42,7%; tinh đen nam 2022).

Theo thong ke cua tong cuc thong ke Viet Nam, tinh đen ngay 1 thang 4 nam 2009, tren đia ban toan tinh co 43 dan toc cung 18 nguoi nuoc ngoai sinh song. Trong đo dan toc Kinh la đong nhat voi 901.316 nguoi, xep o vi tri thu hai la nguoi Kaho voi 145.665 nguoi, nguoi Ma đung o vi tri thu 3 voi 31.869 nguoi, thu 4 la nguoi Nung voi 24.526 nguoi, nguoi Tay co 20.301 nguoi, Chu Ru co 18.631 nguoi, nguoi Hoa co 14.929 nguoi, Mnong co 9.099 nguoi, nguoi Thai co 5.277 nguoi, nguoi Muong co 4.445 nguoi cung cac dan toc it nguoi khac nhu Mong voi 2.894 nguoi, Dao voi 2.423 nguoi, Kho Me voi 1.098 nguoi... it nhat la Lo Lo, Co Lao va Cong moi dan toc chi co duy nhat 1 nguoi.


= Ton giao =
Tinh đen ngay 1 thang 4 nam 2019, toan tinh Lam Đong co 12 Ton giao khac nhau chiem 741.836 nguoi. Trong đo, nhieu nhat la Cong giao co 380.996 nguoi, Phat giao co 200.560 nguoi, Tin Lanh co 113.536 nguoi, Cao Đai co 46.220 nguoi, cung cac ton giao khac nhu Phat giao Hoa Hao voi 330 nguoi, Hoi Giao co 75 nguoi, Ba La Mon co 72 nguoi, 27 nguoi theo Đao Tu An Hieu Nghia, 11 nguoi theo Minh Su Đao, 5 nguoi theo đao Baha'i, 3 nguoi theo Minh Ly Đao, 1 nguoi Tinh đo cu si Phat hoi Viet Nam.


Y te & giao duc = Giao duc =
Tinh đen thoi điem ngay 30 thang 9 nam 2011, tren đia ban toan tinh Lam Đong co 459 truong hoc o cap pho trong đo co 37 truong Trung hoc pho thong, Trung hoc co so co 133 truong, Tieu hoc co 251 truong, trung hoc co 22 truong, co 16 truong pho thong co so, ben canh đo con co 200 truong mau giao. Voi he thong truong hoc nhu the, nen giao duc trong đia ban Tinh Lam Đong cung tuong đoi hoan chinh, gop phan giam thieu nan mu chu trong đia ban tinh.
Tinh co 4 truong đai hoc la Truong Đai hoc Đa Lat, Truong Đai hoc Yersin Đa Lat, Truong Đai hoc Kien truc Thanh pho Ho Chi Minh co so Đa Lat, Truong Đai hoc Ton Đuc Thang co so Bao Loc va 2 hoc vien la Hoc vien Luc quan, Phan vien Hoc vien Hanh chinh Quoc Gia (Viet Nam) khu vuc Tay Nguyen. 


= Y te =
Theo thong ke ve y te nam 2022, tren đia ban toan tinh Lam Đong co 189 co so kham chua benh truc thuoc So Y te. Trong đo co 14 Benh vien, 22 phong kham đa khoa khu vuc va 142 Tram y te phuong xa, 1 benh vien đieu duong va phuc hoi chuc nang, voi 3015 giuong benh va 582 bac si, 596 y si, 859 y ta va khoang 483 nu ho sinh.


Giao thong Mac du đia hinh chu yeu la đeo, nui, tuy nhien he thong giao thong đuong bo van phan bo đeu khap cac vung trong tinh. Cac tuyen đuong Quoc lo tai Lam Đong nhu Quoc lo 20, Quoc lo 28, Quoc lo 55, Quoc lo 27.
Cac con song lon chay qua đia ban tinh nhu song Đa Dang, song Đong Nai, song La Nga, song Đa Nhim, nhung vi toc đo chay kha cao, ngan va doc nen khong thuan loi cho giao thong đuong thuy. Mat khac đoi voi đuong hang khong thi tinh co san bay Lien Khuong, voi cac hang Vietnam Airlines, Air Mekong va Vietjet Air,Bamboo Airways,AirAsia,.. co cac chuyen bay thang noi Đa Nang, Ha Noi va Thanh pho Ho Chi Minh va mot so san bay quoc te trong khu vuc toi San bay quoc te Lien Khuong, nam o ngoai o thanh pho Đa Lat.
Tinh  Lam Đong khong nam tren truc giao thong chinh cua nuoc ta la Quoc lo 1A, vi the đe di chuyen đen đia phan tinh Lam Đong phai re vao Quoc lo 20 tu Quoc lo 1A.


= Đuong bo =
Co ba tuyen đuong bo co luu luong giao thong lon tren đia ban tinh la Quoc Lo 20 ket noi Lam Đong voi Đong Nai va đi tuyen TP. Ho Chi Minh. Quoc Lo 27 ket noi Lam Đong voi Khanh Hoa ma luu luong chinh chu yeu la tuyen Đa Lat - Nha Trang. Đuong cao toc Lien Khuong – Prenn ket noi san bay Lien Khuong đen Đa Lat.


 = Xe buyt  =
Xe buyt đong vai tro quan trong trong viec di chuyen tham quan du lich tai Lam Đong. Theo đo, co mot so tuyen xe buyt chinh bao gom:

Tuyen Đa Lat - Đon Duong
Tuyen Đa Lat - Lac Duong
Tuyen Đa Lat - Bao Loc
Tuyen Đa Lat - Xuan Truong
Tuyen Đa Lat - Tan Thanh
Tuyen Đa Lat - Đai Lao
Tuyen Đa Lat - Phu Son
Tuyen Đa Lat - Thai Phien
Tuyen Đa Lat - Đuc Trong
Ngoai cac tuyen tren con mot so tuyen xe buyt khac đuoc khai thac nham tao thuan loi cho di chuyen giua cac đia điem va ca phuc vu cho tham quan du lich cac đia điem noi tieng cua Lam Đong.


 = Bien so xe  =
Bien so xe cua cac huyen, thanh pho truc thuoc tinh Lam Đong nhu sau:

Bien so o to: 49A, 49B, 49C, 49D, 49LD
Bien Thanh pho Đa Lat: 49-B1, 49-M8
Bien so Đon Duong: 49-F1
Bien so Lac Duong: 49-P1
Bien so Đuc Trong: 49-E1
Bien so Lam Ha: 49-D1
Bien so Đam Rong: 49-C1
Bien so Di Linh: 49-G1
Bien so Đa Huoai: 49-L1
Bien so Đa Teh: 49-M1
Bien so Cat Tien: 49-N1
Bien so Thanh pho Bao Loc: 49-K1; 49-S1
Bien so Bao Lam: 49-H1


= Đuong khong =
Truoc đay, san bay Lien Khuong chi khai thac tuyen Đa Lat - Ha Noi voi tan suat bay 02 chuyen/tuan. Nhung  nam tro lai đay, giao  thong bang đuong hang khong dan tro nen pho bien hon khi cac hang hang khong mo rong khai thac them cac tuyen bay ket noi San Bay Lien Khuong voi cac đia điem khac.


Du lich Lam Đong co nhieu thang canh noi tieng nhu cac thac nuoc tai huyen Đuc Trong va nhung thang canh thien nhien tai thanh pho mong mo Đa Lat nhu Ho Than Tho, Ho Xuan Huong,...
Tuy nhien, trong thoi gian gan đay, do khong đuoc quan tam bao tri đung muc, canh quan nhieu thang canh đang bi pha huy. Ngay nay 10 trong so 17 thang canh quoc gia xuong cap, trong đo co ba ngon thac o huyen Đuc Trong đa đuoc xep hang quoc gia tai Lam Đong đa bien mat gom: thac Gougah, thac Lien Khuong va thac Bao Đai. Ly do la vi cac đon vi đuoc giao đau tu thieu nang luc va chi lo khai thac kinh doanh ban ve . Ong Đinh Ba Quang - Truong phong Quan ly di san van hoa (So VH-TT-DL) Lam Đong cho biet: "Theo quy đinh, hang nam cac đon vi trich tu 3 - 5% lai suat kinh doanh đe tu bo, ton tao va to chuc cac hoat đong van hoa tai di tich. The nhung thuc te qua kiem tra thi cac điem nay khong thuc hien đuoc nhu vay". 


Chu thich Lien ket ngoai Lam Đong tai Tu đien bach khoa Viet Nam
Cong Thong tin Đien tu Lam Đong
Hoat dong cua Doan Dai bieu Quoc hoi va Hoi dong Nhan dan tinh Lam Dong
Van phong UBND tinh Lam Dong - Portal Luu tru ngay 11 thang 6 nam 2013 tai Wayback Machine