"Mau tim hoa sim" la mot bai tho noi tieng cua nha tho Huu Loan, đuoc sang tac nam 1949 tai Thanh Hoa, vao thoi điem đuoc cho la sau khi nguoi vo đau tien cua tac gia qua đoi.
Bai tho xuat hien đau tien tren to Tram Hoa cua Nguyen Binh. Vao thoi đo, khong it y kien quy ket bai tho la van chuong uy mi, mang tu tuong tieu tu san, đuoc xem la nguyen co đe Huu Loan roi bao Van Nghe ve que sinh song. Tuy nhien, bai tho van đuoc truyen đi rong rai trong cong chung bang nhung ban chep tay va đuoc đua vao mien Nam Viet Nam, va no đa đuoc nhieu nhac si pho nhac thanh nhung bai hat noi tieng. Vao nam 2004, no đuoc mua ban quyen voi gia 100 trieu đong tien Viet Nam, tro thanh mot ky luc Viet Nam.
Nam 1990, bai tho đuoc in lan đau trong mot tap tho, đo cung la tap tho đau tien đuoc xuat ban cua Huu Loan: Mau tim hoa sim.


Noi dung, xuat xu Tho noi ve mot cuoc tinh đau kho trong chien tranh, voi nhan vat chinh la mot can bo Viet Minh va mot co thieu nu. Ho yeu nhau, cuoi nhau, truoc khi chia tay nhau đe anh linh đi ra tran. Anh van thuong lo lang neu nhu minh bo mang noi chien truong thi thuong cho nguoi vo, the nhung vao cai ngay anh tro ve voi niem hao huc, thi nghe tin vo đa mat. Trong mien hoi tuong, anh nho ve nhung ky niem xua, voi hinh bong diu dang, tham lang cua nguoi thieu nu, anh nghi đen nhung đua em, nhung nguoi anh cua co gai cung đa đi linh noi xa xam. Roi anh lai ra đi. Tren con đuong hanh quan, qua nhung đoi sim tim, hinh bong cua nguoi vo nho van vang ve đau đo, nhu nhac khoi ve mot cau ca dao cu: "Ao anh sut chi đuong ta/Vo anh chua co, me gia chua khau...".
Thoi điem sang tac cua bai tho, theo nhieu nguoi, la sau khi nguoi vo đau tien, ba Le Đo Thi Ninh, cua tac gia chet đuoi khi truot chan xuong ben nuoc trong trang trai cua nha (trong ban in cua bai tho thuong co them phan đong dau trong ngoac đon: "Khoc vo Le Đo Thi Ninh"). Ba Ninh la mot thieu nu đep, con gai cua ong Le Đo Ky, ky su canh nong, đa tung giu chuc Tong Thanh tra Canh nong Đong Duong, em gai cua Le Đo Nguyen (tuc Trung tuong Pham Hong Cu). Sau Cach mang thang 8 nam 1945, ong Ky la đai bieu Quoc hoi khoa đau tien.. Vo ong la con mot nha khoa bang đat Thanh Hoa, sau cach mang co cong tac o Hoi phu nu.
Huu Loan quen biet gia đinh ong Le Đo Ky khi nha tho 26 tuoi va đuoc moi ve day hoc cho ba nguoi con trai lon cua ong quan ky su Canh nong, luc đo co Ninh moi 8 tuoi. Trong suot thoi gian o trong gia đinh ho Le Đo, ong coi co nhu em gai cua minh.

yeu nang nhu tinh yeu em gai
Đieu ma nha tho khong biet la ba Ky rat quy men ong nen đa co y ga co em gai ten Nga cho ong, nhung do co Nga khong muon vuong van chuyen đoi ma muon xuat gia theo đao nen ba lai chuyen sang muon ga con gai minh. Ong ba Le Đo Ky khong tho lo đieu nay nhung bat đau bi mat đe y đen nha tho. Khi Huu Loan đi tham gia khang chien, lam chinh tri vien tieu đoan o Đai đoan 304 cua tuong Nguyen Son, cung đon vi voi ong co Quoc, la nguoi em ho voi co Ninh. Mai cho đen mot hom, Quoc moi tiet lo cho ong biet la ba Ky cu Quoc "giam sat" Huu Loan đe đe phong ong co tinh y voi nhung phu nu khac.
Khi biet đuoc gia đinh ong ba Ky co y tac thanh, nha tho ve thua chuyen voi ong ba xin cuoi co Ninh. Đam cuoi dien ra đon gian, co Ninh tuy la con nha giau, tu san gia đinh co đen 500 mau ruong nhung co song het suc gian di, ngay cuoi co con khong đoi phai may ao moi: "ngay hop hon nang khong đoi may ao cuoi" vi co Ninh noi voi ong la vo chong cot o yeu nhau, khong can bay ve. Nha tho va "co em gai nho" lam le thanh hon ngay 16 thang 2 nam 1949 trong mot lan ong xin ve phep. Điem noi bat cua đam cuoi chi la chiec binh hoa. Chiec binh ma ba thang sau ong ve khoc vo đa thanh chiec binh đung huong tren mo, chiec binh huong đac biet ay ong Huu Loan van giu đen tan bay gio, đat tren ban tho co Ninh.

chiec binh hoa ngay cuoi
thanh binh huong tan lanh vay quanh
Tu ngay cuoi 16 thang 2 đen ngay 29 thang 5 co Ninh mat la hon 3 thang. So ngay co song ben chong chi đem tren đau ngon tay. Co Ninh hay mac ao tim va ong cung đa co lan dan co đi choi len nhung đoi hoa sim tim va ngau nhien la doc bo song noi co chet cung moc đay nhung hoa sim tim.
Bai tho lau nay đuoc luu truyen chu yeu qua cac ban chep tay nen co nhieu di ban, cac ban thuong khac nhau ve cach xuong dong, ve tu ngu, viet hoa va viet thuong. Ban đuoc Cuc Ban quyen tac gia van hoc nghe thuat đong dau đang ky la ban chep tay cua ong vao ngay 12/10/2004.


= Nhan vat trong bai =
Trong bai ngoai 2 nhan vat chinh la anh linh va nguoi vo, con co ba nguoi anh :

Mot chieu rung mua
ba nguoi anh,
tu chien truong Đong Bac
đuoc tin em gai mat
truoc tin em lay chong
Ba nguoi anh la nhan vat co that: nguoi anh ca la ong Le Đo Khoi, lam Chinh tri vien tieu đoan, hy sinh tren đoi Him Lam chi vai gio truoc khi tran Đien Bien Phu ket thuc. Nguoi anh thu hai la ong Le Đo Nguyen, tuc Trung tuong Pham Hong Cu, lam đen Pho Chu nhiem Tong cuc Chinh tri, con re Giao su Đang Thai Mai. Nguoi anh thu ba la ong Le Đo An, ten cong tac la Nguyen Tien Phong, lam đen Bi thu Trung uong Đoan - Pho Ban dan van Trung uong. Luc đo ca ba nguoi anh đeu đang o chien truong Đong Bac, do thu tu thoi đo van chuyen kho khan nen ho nhan đuoc tin em gai chet truoc khi nhan đuoc thu nha bao tin em lay chong. Ngoai ra, ba Le Đo Thi Ninh con co sau em trai va hai em gai, theo gia pha ho Le Đo.


Pho nhac Su noi tieng cua bai tho con đuoc gop cong phan nao boi cac nhac si: Dzung Chinh, Pham Duy, Anh Bang, Duy Khanh, Song Ngoc... la nhung nguoi đa pho nhac dua tren y tho cua bai. Rieng bai "Nhung đoi hoa sim" cua Dzung Chinh va "Ao anh sut chi đuong ta" cua Pham Duy, mot bi ca, mot hung ca, cho đen nay van la nhung tac pham noi tieng nhat dua tren bai tho Mau tim hoa sim.


= Ao anh sut chi đuong ta =

Đay la mot ban pho nhac noi tieng, tac gia la nhac si Pham Duy. Ong pho tu nam 1949 va cong bo lan đau vao nam 1971. Bai hat gom mot loat truong đoan phoi hop, dien ta nhieu cung bac va sac thai tinh cam, voi cac nhip 4/4 (am giai Đo thu), 2/4 (am giai Đo truong), 4/4 (am giai La thu), 3/4 (am giai đo truong). Ca tu cua bai hat rat gan voi nguyen ban.
Bai hat nay đuoc cac ca si Thai Thanh va Elvis Phuong the hien thanh cong, ve sau con co Tran Thai Hoa, Bich Lien, Y Lan, Đuc Minh...


= Nhung đoi hoa sim =

Bai Nhung đoi hoa sim cua Dzung Chinh ra đoi vao thap nien 1960, la ban pho nhac som nhat đuoc ghi nhan cua bai tho nay, đuoc nhieu the he ca si the hien: Thanh Thuy, Thanh Tuyen, Phuong Dung, Hoang Oanh, Huong Lan, Duy Quang, Son Tuyen, Tuan Vu, Nhu Quynh, Phi Nhung, Mai Thien Van,...
Bai hat viet theo đieu Slow rumba (đieu Bolero), am giai chu Re thu. Loi bai ca khong bam sat theo noi dung tho, chi lay y.


= Nhung ban pho nhac khac =
"Mau tim hoa sim" cua Duy Khanh va Song Ngoc, 2 bai hat co loi theo rat sat nguyen ban.
Ngoai ra bai tho nay con la đe tai cho cac nhac si soan cac bai nhu: "Tim ca chieu hoang" va "Chuyen hoa sim" (Anh Bang), "Tim ca rung chieu" (Thu Ho), "Chuyen nguoi con gai hai sim" (Hong Van)...


Chu thich Lien ket ngoai Nguyen van bai tho "Mau tim hoa sim" cua nha tho Huu Loan - Thica.net
La thu cua mot LS va bai tho 'Mau tim hoa sim' Luu tru ngay 26 thang 12 nam 2008 tai Wayback Machine - vietnamnet