Suga Yoshihide (Nhat: 菅 (すか) 義偉 (よしひて) (Gian Nghia-Vi), Suga Yoshihide sinh ngay 6 thang 12 nam 1948) la mot chinh tri gia nguoi Nhat Ban va la cuu Thu tuong Nhat Ban. Ong la vi thu tuong moi đau tien duoi Thoi ky Lenh Hoa. Truoc đay ong tung giu chuc vu Chanh Van phong Noi cac tu nam 2012 đen nam 2020 trong noi cac Abe lan 2, noi cac Abe lan 3 va noi cac Abe lan 4 va la nguoi giu chuc vu nay lau nhat. Đong thoi, ong cung tung nam giu chuc vu Bo truong Noi vu va Truyen thong trong noi cac Abe lan 1 tu nam 2006–2007. Ong đuoc nguoi dan Nhat Ban goi than mat la "ong chu Lenh Hoa" (令和おしさん, Reiwa oji-san) nho hinh anh gio hai chu "Lenh Hoa" (令和, "Lenh Hoa") tai buoi cong bo nien hieu moi cua Nhat Ban.


Tieu su Suga Yoshihide la con trai đau trong mot gia đinh nong dan trong dau tay tai Ogachi (nay la Yuzawa) mot vung nong thon thuoc tinh Akita, va chuyen đen Tokyo sau khi tot nghiep truong trung hoc Yuzawa. Ong đa lay bang cu nhan chinh tri hoc tai Khoa Luat - Chinh tri, Đai hoc Hosei o Tokyo nam 1973. Suga chon Hosei vi đay la ngoi truong co hoc phi re nhat. Đe đu tien tra hoc phi, ong đa đi lam them cac cong viec bao ve, đua bao, ban hang o cua hang ca ri. Trong thoi gian hoc đai hoc, ong con tham gia cau lac bo karatedo cua truong va đa đuoc thang đai đen tam đang. Tot nghiep đai hoc, ong co lam o mot cong ty xay dung mot thoi gian.


Su nghiep chinh tri Sau khi tot nghiep đai hoc, Suga lam viec trong chien dich bau cu Ha vien (thuong vien). Ong tung lam thu ky cho thanh vien Quoc hoi Okonogi Hikosaburo trong muoi mot nam, sau đo lam thu ky cho Bo truong Thuong mai va Cong nghiep Quoc te nam 1984 va sau đo la thanh vien cua hoi đong thanh pho Yokohama. Suga tu chuc vao thang 10 nam 1986 đe theo đuoi su nghiep chinh tri cua rieng minh. Ong đuoc bau vao Hoi đong thanh pho Yokohama vao thang 4 nam 1987, đi bo van đong tung nha, đen 30.000 ngoi nha va mang qua sau đoi giay. 
Suga đuoc bau vao Quoc hoi Nhat Ban nam 1996. Ban đau la thanh vien cua phe canh Obuchi, ong roi khoi phe nay sau khi tu choi ung ho Obuchi trong cuoc bau cu nam 1998. Ong cung tu choi tham gia vao đe nghi tin nhiem chong lai Mori Yoshiro vao nam 2000 va moi quan he tot hon voi ca Trung Quoc va Trieu Tien voi tu cach la nha lanh đao.
Tung ket than voi to chuc van đong hanh lang theo phai xet lai Nippon Kaigi, Suga đa thanh lap mot nhom đe xem xet lai "boi canh" cua Tuyen bo Kono nam 1993.. Ong đuoc bo nhiem lam Thu truong Cap cao ve Noi vu va Truyen thong vao thang 11 nam 2005 duoi thoi Thu tuong Koizumi Junichiro.


= Bo truong Noi vu va Truyen thong =
Ong đuoc thang chuc Bo truong Noi vu va Truyen thong va Bo truong Tu nhan hoa Dich vu Buu đien trong noi cac đau tien cua Abe Shinzo vao thang 9 nam 2006, va bo sung vao danh sach Bo truong Bo Ngoai giao Cai cach Phi tap trung vao thang 12 nam 2006. Ong đuoc thay the boi Masuda Hiroya trong mot cuoc cai to noi cac cua Abe vao thang 8 nam 2007.
Phong cach van đong tranh cu "o goc pho" cua ong đa đuoc ghi nhan la đa giu đuoc ghe cua ong trong cuoc tong tuyen cu nam 2009, khi nhieu nha lap phap LDP khac mat ghe trong boi canh gia tang ung ho Đang Dan chu Nhat Ban. 
Thang 10 nam 2011, ong đuoc bo nhiem lam Chu tich Ban To chuc Đang va Bo Chi huy Chien dich LDP. Vao thang 9 nam 2012, ong đuoc bo nhiem lam Quyen Tong Thu ky Đieu hanh cua LDP.


= Chanh Van phong Noi cac =

Nam 2012, sau khi ong Abe Shinzo chien thang trong cuoc tong tuyen cu vao nam 2012, Suga đuoc Abe bo nhiem giu chuc Chanh Van phong Noi cac trong Noi cac Abe lan 2 vao thang 12 nam 2012. Vao thang 9 nam 2014, ong đuoc trao danh sach bo sung nguoi phu trach Giam nhe ganh nang cua cac can cu o Okinawa. Suga va Aso Taro la hai thanh vien duy nhat cua noi cac Abe lan 2 trong thang 12 nam 2012 van o trong noi cac Abe lan 4 tinh đen thang 11 nam 2019. 
Suga cho đen nay la Chanh van phong Noi cac tai vi lau nhat trong lich su Nhat Ban, ong đa phuc vu tong cong 2.820 ngay; Chanh van phong Noi cac phuc vu lau thu hai, Fukuda Yasuo, đa phuc vu tong cong 1.289 ngay, chi phuc vu bang nua nhiem ky so voi Suga.


 Đong gop  Suga van than thiet voi Abe Shinzo trong suot cuoi nhung nam 2000 va đau nhung nam 2010, va thuc giuc Abe tranh cu chuc chu tich LDP vao nam 2012. Khong giong nhu nhieu đong minh khac cua Abe, Suga thuc đay Abe tap trung vao kinh te hon la Abe lau nay. tham vong sua đoi Đieu 9 cua Hien phap, trong đo cam Nhat Ban su dung quan đoi nhu mot phuong tien giai quyet cac tranh chap quoc te. 
Voi tu cach la Chanh van phong Noi cac, Suga tung la phu ta va co van cho Abe, đong thoi la nguoi đong vai tro tich cuc trong chinh phu. Ong đong vai tro quan trong trong cac sang kien ​​cua chinh phu nham thu hut khach du lich va lao đong nuoc ngoai va giam phi tien đien thoai di đong. Ong lien ket voi to chuc dan toc chu nghia cong khai Nippon Kaigi. Duoi thoi Abe, Suga đa vuot qua su khang cu cua đang đe thuc hien chuong trinh thi thuc mo rong canh cua cho lao đong nuoc ngoai khong co tay nghe, mot su thay đoi so voi chinh sach truoc đo, tap trung vao cac chuong trinh thuc tap thuong han che nguoi lao đong nuoc ngoai lam viec đuoc tra luong thap. Suga đuoc Ngan hang Nhat Ban ung ho cac bien phap tich cuc đe chong giam phat trong nuoc. Ong cung chinh la nguoi đa cong bo ten goi cua nien hieu moi - Reiwa - vao ngay 1 thang 4 nam 2019. Ong tiep tuc giu ghe cua minh trong cuoc tong tuyen cu nam 2014 va cuoc tong tuyen cu nam 2017.

Ong đuoc cu đen Washington vao thang 5 nam 2019 đe gap Pho Tong thong Hoa Ky Mike Pence va cac quan chuc cap cao khac, lam day len suy đoan rang ong đang chuan bi đe tro thanh nguoi ke nhiem Abe. Suga phai đoi mat voi su giam sat vao cuoi nam đo cac bo truong Noi cac Kawai Katsuyuki va Sugawara Isshu tu chuc, ca hai đeu tung la cong su than can cua Suga va bi buoc toi vi pham tai chinh trong chien dich. Suga cung tiep tuc hoat đong chinh tri trong thoi gian nay, phoi hop ho tro ung cu vien LDP trong cuoc bau cu thong đoc Hokkaido nam 2019, mot vai tro thuong danh cho cac quan chuc hang đau cua LDP. Suga tung la cap pho chu chot cua Abe trong thoi gian đoi pho voi đai dich COVID-19 vao nam 2020. Ong chi trich cau truc bo may hanh chinh Nhat Ban, voi su chia re sau sac giua cac bo, khien su phoi hop ngung tre đe ngan chan su lay lan cua virus. Sau khi Suga nham chuc Thu tuong, ong đuoc thay the boi Bo truong Y te, Lao đong va Phuc loi Kato Katsunobu.


 Tranh cu chuc chu tich LDP nam 2020  Sau tuyen bo tu chuc cua Abe Shinzo vao thang 8 nam 2020, Suga tro thanh ung cu vien hang đau thay the ong Abe trong cuoc bau cu lanh đao sap toi, nho đuoc su ung ho cua Pho Thu tuong Aso Taro, Tong thu ky đang LDP Nikai Toshihiro (hai nguoi quyen luc nhat trong LDP, sau Abe) vao ngay 2 thang 9 ong đa chinh thuc tuyen bo ra ung cu. Cac đoi thu canh tranh cua Suga trong cuoc đua lanh đao LDP bao gom đoi thu lau nam cua Abe la cuu Tong thu ky LDP Ishiba Shigeru va cuu Bo truong Bo Ngoai giao Nhat Ban Kishida Fumio. Ngay 14 thang 9 nam 2020, Suga Yoshihide gianh chien thang ap đao voi 377 phieu chiem 70,47% trong cuoc bau cu chu tich đang LDP đe giu chuc Chu tich Đang Dan chu Tu do. Vao ngay 16 thang 9 nam 2020 do đang LDP hien đang chiem đa so trong Quoc hoi Nhat Ban, ong Suga chinh thuc nham chuc Thu tuong Nhat Ban, ket thuc 7 nam 8 thang lanh đao cua ong Abe, va cung la vi thu tuong moi đau tien duoi thoi ky Lenh Hoa.


= Thu tuong Nhat Ban =

Ngay 16 thang 9 nam 2020, Suga Yoshihide tuyen the nham chuc Thu tuong Nhat Ban truoc su chung kien cua Thien hoang Naruhito va Thu tuong tien nhiem Abe Shinzo cung toan bo thanh vien noi cac Suga. Mot so thanh vien trong noi cac Suga tung phuc vu trong noi cac Abe lan 4, bao gom ca ong Aso Taro, cuu Thu tuong Nhat Ban, pho Thu tuong suot 4 nhiem ky cua Abe. Ong Suga cam ket rang muc tieu cua ong se la kiem soat Đai dich COVID-19, khoi phuc nen kinh te xuong doc do anh huong cua đai dich, tiep tuc duy tri moi quan he than thiet voi My cung nhu on đinh quan he ngoai giao voi Trung Quoc, Nga, Han Quoc, tiep tuc đam phan ve viec Trieu Tien bat coc cong dan Nhat Ban vao nhung nam 70, 80, va ke hoach to chuc The van hoi Mua he 2020 va The van hoi Nguoi khuyet tat Mua he 2020, von bi hoan do dien bien phuc tap cua dich COVID-19.


 Đoi ngoai  Giong nhu nguoi tien nhiem Abe Shinzo, ong chon Viet Nam la quoc gia đau tien trong chuyen cong du nuoc ngoai đe the hien thong điep cua Nhat Ban. Ong đen Viet Nam cung phu nhan va đoan quan chuc vao ngay 18/10 va co cuoc hoi đam voi Thu tuong Nguyen Xuan Phuc, chao xa giao cac lanh đao cap cao Viet Nam va tham gia mot so hoat đong ben le.
Sau đo, ong co chuyen tham Indonesia tu 20/10, hoi đam voi Tong thong nuoc chu nha Joko Widodo ve hop tac kinh te trong boi canh dich COVID-19 bung phat va tang cuong an ninh. Ben canh đo, hai nha lanh đao cung co the thao luan viec noi lai đi lai giua hai nuoc - von đang đinh tre do COVID-19, cung nhu hop tac trong viec phat trien co so ha tang trong đo co he thong đuong sat va cang bien. Hai ben cung quyet tam đay manh hop tac ve quoc phong, cu the, hai nuoc se to chuc cuoc hoi đam 2+2 giua cac ngoai truong va bo truong Quoc phong vao mot ngay sap toi. Ngoai ra, hai ben cung thong nhat đay nhanh cac cuoc đam phan ve chuyen giao thiet bi va cong nghe quoc phong.


 Chinh sach kinh te  Sau khi nham chuc, tro thanh Thu tuong Nhat Ban, Suga Yoshihide đuoc cho la se ke thua va tiep tuc chinh sach kinh te Abenomics cua nguoi tien nhiem Abe Shinzo.
Suga đa thuc hien chuong trinh kich thich GoTo, chuong trinh giam gia manh cho du lich trong nuoc đe đoi pho voi hau qua kinh te cua đai dich.. Bang cach kich thich nhu cau du lich, no nham thuc đay nen kinh te khu vuc va giup cac khach san va hang hang khong. Tuy nhien, no đa bi đinh chi vao thang 12 nam 2020 sau nhung chi trich rang no đa giup lay lan vi-rut va mau thuan voi thong điep cua chinh phu ve viec tranh đi lai khong can thiet. Đieu nay xay ra sau khi Suga phu nhan viec xem xet dung chien dich đe tap trung vao viec cai thien nen kinh te.


 Đai dich COVID-19  Trong bai phat bieu nam moi 2021, Suga cam ket se kiem soat COVID-19 va thuc đay qua trinh chuan bi cho The van hoi Tokyo 2020 va Paralympic, von đa bi hoan lai do đai dich COVID-19.
Suga đa nhan nhieu loi chi trich vi viec xu ly đai dich COVID-19. Viec anh ay tham du bua toi bit tet đat tien cho 8 nguoi, bao gom mot so nguoi noi tieng va chinh tri gia va anh ay đa đen sau quyet đinh đinh chi ' GoTo Travel ', đa bi cong chung khong dung nua; tat ca nhung nguoi tham du tren 70 tuoi, mot nhom tuoi co nguy co de bi nhiem benh cao đoi voi vi rut. Vao thoi điem đo, chinh phu đang khuyen cao nguoi dan tranh an toi theo nhom tren 5 nguoi.  Suga sau đo đa len tieng xin loi.
Vao thang 1 nam 2021, Suga đa tuyen bo tinh trang khan cap o khu vuc đo thi Tokyo va ba quan xung quanh, đay la tuyen bo đau tien cua Nhat Ban ke tu thang 4 nam 2020. Tinh trang khan cap bao gom so luong han che trong cuoc song hang ngay, voi nhan vien đuoc khuyen khich lam viec tai nha va nguoi dan đuoc thuc giuc tranh cac chuyen đi choi khong can thiet; tuy nhien, cac truong hoc van mo. Trong khi tinh trang khan cap khong co suc manh phap ly, Suga tuyen bo chinh phu se xem xet sua đoi luat đe cho phep chinh quyen đia phuong phat cac doanh nghiep khong tuan thu cac yeu cau chinh thuc. Suga cung cam ket cung cap toi 1,8 trieu yen moi thang cho moi nha hang tuan thu yeu cau rut ngan gio hoat đong.


= Tu chuc =
Ngay 3 thang 9 nam 2021, Hang tin Reuters dan thong tin tu Hang tin Kyodo cho biet Thu tuong Suga se tu chuc sau mot nam tai vi. Tap chi Nikkei Asia cung đua thong tin tuong tu. Cac nguon tin trong đang cam quyen o Nhat Ban cho biet ong Suga se khong tham gia tranh cu trong cuoc đua vao ghe lanh đao Đang Dan chu tu do (LDP) cam quyen vao thang 9 nam nay. Nguoi tro thanh lanh đao Đang Dan chu Tu do nhin chung chac chan se tro thanh Thu tuong Nhat Ban do uu the cua đang nay tai Quoc hoi Nhat Ban, theo Hang tin Bloomberg cua Hoa Ky.
Tong thu ky Đang Dan chu Tu do  Nikai Toshihiro cung xac nhan truoc bao gioi rang Thu tuong Suga đa noi ong se khong tranh cu trong cuoc đua vao vi tri lanh đao LDP trong thang 9 nam 2021. Cung trong cuoc hop bao ngay 3 thang 9 nam 2021, "Chu tich Đang Dan chu Tu do, ong Suga noi rang ong muon tap trung no luc vao cac bien phap phong chong dich COVID-19 va se khong trong cuoc bau cu lanh đao." - ong Nikai Toshihiro thong tin voi gioi bao chi.
"Tai cuoc hop hom nay (3-9), Chu tich LDP, ong Suga noi ong muon tap trung no luc vao cac bien phap chong dich COVID-19 va se khong tranh cu trong cuoc bau cu lanh đao" - ong Nikai Toshihiro thong tin.
Ong Nikai Toshihiro binh luan: "Thanh that ma noi toi ngac nhien (voi quyet đinh cua ong Suga). That su đang tiec. Ong Suga đa no luc het suc, nhung sau khi can nhac ky luong, ong đa đua ra quyet đinh nay".
Thong bao gay soc tren đuoc đua ra trong boi canh ti le ung ho danh cho noi cac cua ong Suga đang o muc thap nhat do cach xu ly đai dich COVID-19 tai Nhat Ban.
Theo ket qua cuoc tham do cua Hang tin Kyodo vao thang truoc, ti le ung ho noi cac cua Thu tuong Suga đa giam xuong muc 31,8%, thap nhat ke tu cuoi thang 9 nam ngoai (thoi điem ong Suga nham chuc sau khi Abe Shinzo tu chuc thu tuong vi ly do suc khoe).


Đoi tu Suga đa ket hon va co ba con trai. Vo ong, Suga Mariko, la em gai cua đong nghiep trong van phong Okonogi Hikosaburo cua ong.
Suga co thoi quen tap the duc hang ngay bao gom 100 lan gap bung va 40 phut đi bo moi sang, va 100 lan gap bung vao moi đem. Ong bat đau thoi quen nay sau khi bac si khuyen ong giam can va giam 14 kg trong vong 4 thang. Ong con đuoc biet đen la mot nguoi ham đoc sach, va đuoc biet đen voi viec đoc tat ca cac to bao lon hang ngay mac du lich trinh ban ron cua ong.
Suga tap karate khi con la sinh vien đai hoc. Ong giu đai đen tam đang.
Suga đuoc biet đen la mot nguoi hao ngot. Mon an yeu thich cua ong la banh kep. Bua trua cua ong hau nhu luon luon la soba. Ong la nguoi khong bao gio hut thuoc hay uong ruou.


Xem them Noi cac Suga


Tham khao Lien ket ngoai Website chinh thuc (bang tieng Nhat)