Ngay cua Cha (tieng Anh: Father's Day) la mot ngay le ton vinh quyen lam cha, gan ket gia đinh, cung nhu anh huong cua nhung nguoi cha trong xa hoi. Tai cac quoc gia Cong giao o Chau Au, no đa đuoc to chuc vao ngay 19 thang 3 (Ngay Thanh Giuse) ke tu thoi Trung co. Le ky niem nay đuoc nguoi Tay Ban Nha va Bo Đao Nha mang sang My Latinh, noi ngay 19 thang 3 van thuong đuoc su dung lam ngay le, mac du nhieu quoc gia o chau Au va chau My lay ngay theo nuoc My, đo la Chu nhat thu ba cua thang Sau.
Ngay ky niem đuoc to chuc vao cac ngay khac nhau o nhieu noi tren the gioi, pho bien nhat la vao cac thang 3, thang 4 va thang 6 theo phong tuc cua quoc gia. Ngay le nay bo sung cho cac le ky niem tuong tu đe ton vinh cac thanh vien trong gia đinh, nhu Ngay cua Me, Ngay cua Anh chi em va Ngay cua Ong ba. Phien ban hien đai Ngay cua Cha do Sonora Smart Dodd khoi xuong.
Ngoai Ngay cua Cha, con co Ngay Quoc te Nam gioi đuoc to chuc tai nhieu quoc gia vao ngay 19 thang 11 bao gom ca nhung nguoi đan ong khong phai (hoac chua phai) la cha.


Lich su = Thoi ky đau =
Mot ngay theo phong tuc ky niem ngay lam cha o Cong giao chau Au đuoc biet la bat đau tu it nhat 1508. No thuong đuoc to chuc vao ngay 19 thang 3, la ngay le cua Thanh Giuse, nguoi đuoc goi la Nutritor Domini ("Nguoi nuoi duong Chua ") trong Cong giao va cha đe gia đinh cua Chua Giesu trong truyen thong Nam Au. Le ky niem nay đa đuoc đua đen chau My boi nguoi Tay Ban Nha va Bo Đao Nha. Giao hoi Cong giao tich cuc ung ho phong tuc ky niem ngay lam cha vao ″Ngay Thanh Giuse tu nhung nam cuoi cua the ky 14 hoac tu đau the ky 15. ro rang la ve sang kien cua Dong Phan Sinh.
Tai Nha tho Chinh thong Coplic Alexandria, le ky niem lam cha cung đuoc to chuc vao Ngay Thanh Giuse, nhung nguoi Copt tuan theo le nay vao ngay 20 thang 7. Le ky niem Coplic nay co the co tu the ky thu 5.


= My =
Nam 1909, ba Sonora Smart Dodd, nguoi song o Spokane, Washington, Hoa Ky đa nghi sau khi tham du Ngay cua Me tai Nha tho: '"Tai sao khong co Mot ngay le tuong tu nhu Ngay cua Me đe tuong nho nhung nguoi cha nhu cha toi?.
Khi ba Dodd 13 tuoi, nguoi me khong may qua đoi trong khi sinh con, đe lai 6 đua con, sau khi cha cua ba, ong William Smart tro thanh nguoi goa vo va khong tai hon. Ong đa thay vo nuoi duong sau đua con cua minh (bao gom mot đua tre so sinh) tai mot trang trai nong thon o mien đong tieu bang Washington, Hoa Ky. Nam 1909, ong Smart qua đoi. Sau le Ta on vao Ngay cua Me, Ba Dude đa chia se voi muc su nha tho Reimas ve tinh yeu va no luc cua cha minh trong viec nuoi day con cai, ba hy vong se co mot ngay đac biet đe to long ton kinh voi cha minh, Va đe tuong nho nguoi cha vi đai cua ca the gioi va đa đua ra mot đe nghi thanh lap Ngay cua Cha, hy vong rang se co mot ngay le tren the gioi đe tuong nho long biet on toi nguoi cha.
Sau khi nghe cau chuyen cua ba Dodd, Muc su Reimas vo cung xuc đong truoc tinh than ong Smart va ung ho nhung no luc cua ba đe thuc đay viec thanh lap Ngay cua Cha. Vao mua xuan nam 1910, ba bat đau khoi xuong Ngay cua Cha, sau đo nhan đuoc su ho tro cua cac to chuc nha tho khac nhau. Ba cung viet đe bay to suy nghi va đe xuat cua minh voi thi truong va chinh quyen bang. Voi nhung no luc cua ba Dodd, Thi truong Spokane va Thong đoc Washington đa đong y cong nhan, va Washington đa to chuc bua tiec Ngay cua Cha đau tien tren the gioi vao ngay 19 thang 6 nam 1910.
Nam 1924, Tong thong My Calvin Coolidge đa ung ho Ngay Cua Cha nhu mot ngay le quoc gia.
Nam 1966, Tong thong Hoa Ky Lyndon B. Johnson đa thong bao chon thang sinh nhat cua ong Smart la thang 6 nam đo la thang Ngay cua Cha o Hoa Ky.
Nam 1972, Tong thong Hoa Ky Nixon đa chinh thuc ky van ban, đanh dau ngay Chu nhat thu ba cua thang 6 hang nam la Ngay cua Cha tai Hoa Ky va tu đo tro thanh ngay ky niem quoc gia vinh vien cua Hoa Ky.


= Trung Hoa Dan Quoc (1912–1949) =
Ngay 8 thang 8 nam 1945 (nam Dan Quoc thu 34), tinh hinh chien tranh Trung - Nhat dan tro nen sang sua, mot so nguoi yeu nuoc o Thuong Hai đa phat đong "Ngay cua Cha" đe tuong nho nhung nguoi cha đa hy sinh mang song cua ho tren chien truong vi đat nuoc.
Sau chien thang cua cuoc chien chong Nhat, cac nguyen lao trong Quoc dan đang tai Thuong Hai, co the ke đen gom Ngo Tri Huy, Ly Thach Tang, Phan Cong Trien, Đo Nguyet Sinh, v.v, nhan thuc sau sac ve tam quan trong cua Ngay cua Cha, can phai ung ho viec xay dung cac le ky niem Ngay cua Cha; lien danh Tran Tinh cua chinh quyen thanh pho Thuong Hai chuyen giao cho Chinh phu Trung uong, thong qua quyet đinh chon ngay 8 thang 8 hang nam cho Ngay cua Cha, quyet đinh đua ra đe ca nuoc lam theo.
Ly do chon ngay 8 thang 8 hang nam vi phat am trong tieng Trung Quoc  "bat bat" (tam tam) va "ba ba" (nghia la cha) nghe gan giong nhau. Ngoai ra chu "bat bat" đuoc ghep tu hai ky tu giong nhau, giong nhu tu "ba ba". Do đo, ngay 8 thang 8 đuoc chi đinh la Ngay cua Cha, con đuoc goi la "Ngay le tam tam" ("Ngay cua Cha").


Ngay cua Cha o cac quoc gia Nhung noi co an mung Ngay cua Cha la: the gioi A Rap, Argentina, Uc, Brazil, Canada, Costa Rica, Đan Mach, Đuc, Hong Kong, Ireland, Pakistan, Nhat Ban, Han Quoc, Seychelles, Nepal, New Zealand, Philippines, Romania, Singapore, Tay Ban Nha, Đai Loan, Vuong quoc Anh, My...  O Viet Nam, ngay nay chua đuoc pho bien rong, cung co mot vai gia đinh to chuc ngay nay đe ton vinh cac nguoi cha.
Ngay cua Cha con đuoc nhac đen trong van hoa Thien Chua giao, voi viec ky niem  chung voi ngay le Thanh Giuse (19 thang 3).
Ngay Chu nhat thu ba cua thang 6 la Ngay cua Cha tai nhieu quoc gia nhu Hoa Ky, Vuong quoc Lien hiep Anh, Canada, An Đo, Argentina, Hungary, Nam Phi, Nhat Ban, Malaysia, Mexico, New Zealand, Phap, Philippines, Singapore, Slovakia,...
Tai Y, Ngay cua cha ("Festa del Papa"), to chuc vao ngay le Thanh Giuse (19 thang 3) theo truyen thong Cong giao, nhu la mot ky nghi cua gia đinh. Cac tre nho thuc hien hoac mua nhung mon qua nho cho nguoi cha, hoc thuoc nhung bai tho hay la thuc hien nhung vo kich nho o truong mau giao va truong hoc. Cac quoc gia Bi, Tay Ban Nha, Bo Đao Nha, Bolivia, Croatia, Honduras, Thuy Si (mot phan), Liechtenstein cung ky niem Ngay cua Cha vao ngay 19 thang 3.

Tai Đuc, Ngay cua Cha (Vatertag) đuoc to chuc mot cach khac voi cac noi khac tren the gioi, va luon luon to chuc vao Le Thang Thien (ngay thu 40 sau le Phuc Sinh, vao thang 5 hoac thang 6), va la mot ngay le lien bang, con đuoc goi la Ngay cua đan ong (Mannertag) hoac Ngay quy ong (Herrentag). Theo truyen thong, cac nhom nam gioi (gia va tre, nhung thuong khong bao gom con trai truoc tuoi teen) đe lam mot tour đi bo đuong dai voi mot toa xe nho goi la Bollerwagen, keo bang suc nguoi. Trong toa xe la ruou hoac bia (theo vung) va thuc pham truyen thong cua vung (Hausmannskost). Truyen thong nay co the bat nguon tu nhung cuoc ruoc kieu cua Chua Kito đen nhung vung nong nghiep đa đuoc cu hanh tu the ky 18, đan ong se ngoi trong mot cai gio hay la xe bang go va mang toi quang truong cua thi tran, va thi truong se trao giai cho nguoi cha co nhieu con, thuong la mot mieng thit heo lon. Nhung ngay nay, y nghia ton giao dan mat đi va nhieu nguoi su dung bon ngay nghi cuoi tuan va le cho mot ky nghi ngan hoac đi da ngoai, nhieu nguoi đan ong lai dung le nay nhu mot co hoi đe co đuoc dip say xin. Theo Van phong thong ke Lien bang Đuc, tai nan giao thong lien quan đen ruou tang gap 3 vao ngay nay. Truyen thong cua viec say ruou la đac biet pho bien o Đong Đuc.

Tai Hoa Ky, thong thuong, cac gia đinh tu tap đe ky niem vai tro cua nguoi cha trong cuoc song cua ho. Trong nhung nam gan đay, cac nha ban le đa thich nghi voi ngay le bang cach thuc đay thiep chuc mung va qua tang truyen thong nam tinh nhu thiet bi đien tu va cong cu cua tho sua chua. Truong hoc va cac chuong trinh tre em khac thuong co cac hoat đong đe lam qua tang Ngay cua Cha. Vao ngay nay, nam gioi thuong to chuc cac sinh hoat the thao hay la cam trai ngoai troi.
Tai Trung Quoc, vao thoi ky Trung Hoa Dan Quoc (1912-1949), ngay cua cha đuoc to chuc vao ngay 8 thang 8, so 8 trong tieng Hoa đoc am gan giong nhu "ba" (tieng Trung: 八; binh am: ba), va hai so tam đoc thanh ba-ba (tieng Trung: 爸爸; binh am: baba), am thanh tuong tu nhu cac tu ngu thong tuc cho "cha" (ba-ba, 爸爸). Ngay nay van đuoc to chuc trong khu vuc van con duoi su kiem soat cua Trung Hoa Dan Quoc, bao gom ca o Đai Loan.
Tai Ai Cap, Cac Tieu vuong quoc A Rap Thong nhat, Li-bang, Uganda, Syria, Jordan la ngay 21 thang 6. Tai Uc, New Zealand, Papua New Guinea la ngay Chu nhat đau tien trong thang 9.
Tai Thai Lan, Ngay cua Cha đuoc thiet lap theo ngay sinh nhat cua nha vua, ngay 05 thang 12 la ngay sinh cua vua Bhumibol Adulyadej (Rama IX). Theo truyen thong, nguoi Thai an mung bang cach tang cha hay ong noi cua ho mot hoa Canna (ดอก พทธรักษา) thuoc Chi Dong rieng, đuoc coi la mot bong hoa nam tinh, tuy nhien, đay khong phai la đieu thuong đuoc thuc hien ngay hom nay. Nguoi Thai se mac mau vang vao ngay nay đe ton trong nha vua, boi vi mau vang la mau cua ngay Thu Hai, ngay vua Bhumibol Adulyadej ra đoi.
Tai Viet Nam, Ngay cua Cha chua chinh thuc tro thanh le ky niem tren toan quoc nhung nhieu ban tre đa huong ung chao mung, nhieu nguoi nghi phep ve que tham gia đinh, hoac mot mon an tu tay nau. Đoi voi nhung nguoi o xa thi co the goi đien, la mot loi chuc, loi cam on tu tan đay long. Hoac co the lua chon nhung mon qua y nghia, thiet thuc tang cha.
Trong truyen thong Cong giao La Ma, ngay cua cha đuoc cu hanh vao ngay le Thanh Giuse, 19 thang 3, mac du o mot so quoc gia, Ngay cua Cha đa dan tro thanh mot ngay le ky niem the tuc. Ngay nay cung đuoc pho bien cho nguoi Cong giao đe ton vinh "nguoi cha tinh than", thuong la linh muc giao xu cua ho.


Xem them Ngay cua Me
Ngay Thieu nhi


Tham khao = Nguon =
Myers, Robert J. (1972). Celebrations: The Complete Book of American Holidays. the editors of Hallmark Cards. Doubleday & Company. tr. 184–187. ISBN 0-385-07677-0.
Schmidt, Leigh Eric (1997). Consumer Rites: The Buying and Selling of American Holidays. Princeton University Press. tr. 275–292. ISBN 0-691-01721-2.
Larossa, Ralph (1997). The Modernization of Fatherhood: A Social and Political History. University of Chicago Press. tr. 90, 170–192. ISBN 0-226-46904-2.


Lien ket ngoai