Chien dich Hailstone (tieng Nhat:トラック島空襲, Torakku-to Kushu, tuc Khong kich tai Đao Truk) la mot chien dich khong kich/ban pha lon cua Hai quan Hoa Ky nham vao luc luong Hai quan Đe quoc Nhat Ban tai Pha Truk, Quan đao Caroline, dien ra tu ngay 17 toi ngay 18 thang 2 nam 1944, la mot phan cua chien dich tan cong lon cua Hoa Ky vao cac tien đon, can cu cua Nhat Ban tai khu vuc Trung tam cua Chien truong Thai Binh Duong trong Chien tranh the gioi thu hai.
Truoc thoi điem dien ra Chien dich Hailstone, Truk đuoc Hai quan Đe quoc Nhat Ban su dung lam can cu neo đau cua Ham đoi Lien hop. Cac đao san ho bao quanh Truk đa tao thanh mot ben cang an toan, voi it điem xam nhap va cac loi ra đeu đuoc quan Nhat cung co bang cac khau đoi phao bo bien, sung phong khong va san bay.
Nhung uoc tinh va suy đoan cua nguoi My ve kha nang phong thu cua Truk va vai tro cua no nhu mot thanh tri cua Hai quan Đe quoc Nhat Ban đa khien bao chi va gioi quan su vi Truk la "Gibraltar cua Thai Binh Duong", hoac so sanh no voi Tran Chau Cang. Vi tri cua Truk o Quan đao Caroline giup no tro thanh mot trung tam van chuyen vu khi va may bay hieu qua tu Đao quoc Nhat Ban xuong Lanh tho Uy tri Nam Duong va vao "Khu vuc Tai nguyen phia Nam" cua Nhat Ban.
Vao đau nam 1944, Truk ngay cang bi co lap va hoat đong khong hieu qua. O phia tay, cac luc luong Lien quan My-Uc duoi su chi huy cua Tuong Douglas MacArthur đa tien cong qua Nam Thai Binh Duong, co lap va đanh chiem nhiem cu điem quan trong cua Nhat Ban trong Chien dich Cartwheel. Hai quan, Thuy quan Luc chien va Luc quan Hoa Ky, duoi su chi huy cua Đo đoc Chester W. Nimitz, đa chiem đuoc phan lon cac hon đao quan trong o gan Quan đao Gilbert va Marshalls, va đa cho xay dung nhieu san bay o đo.
Do nhung yeu to tren, Bo chi huy Hai quan Đe quoc đa di tan Ham đoi Lien hop ve cac can cu o Quan đao Palau, va sau đo ve Indonesia. Cac tau chien chu luc cua Ham đoi Lien hop - hang khong mau ham, thiet giap ham va tuan duong ham hang nang - lan luot roi Truk, truoc khi nguoi My tien hanh Chien dich Hailstone.
Du vay, Chien dich Hailstone đa đanh đam đuoc mot so luong lon tau tiep te va tau van tai Nhat Ban neo đau trong cang, cung nhu nhieu tau chien co nho khac. Cuoc khong kich bang may bay va ban pha bang tau chien dien ra trong hai ngay đa giang mot đon nang ne vao luc luong Nhat Ban, voi khoang 250 may bay bi ban ha hoac pha huy, va chiu nhieu ton that khong the thay the do mat nhieu phi cong co kinh nghiem va 17.000 tan nhien lieu du tru. Ngoai ra, khoang 40 tau - hai tuan duong ham hang nhe, bon khu truc ham, chin tau tiep te cac loai va khoang 20-30 tau van tai cac loai bi đanh chim.
Do nhung thiet hai đang ke đa gay ra cho cac can cu tai Truk, bao gom cac ben tau, tram thong tin lien lac, bai tiep te va can cu tau ngam, Truk tiep tuc bi co lap mot cach hieu qua trong suot thoi gian con lai cua cuoc chien, bi cat đut va bi bao vay boi chien dich "nhay đao" cua My o Trung tam Thai Binh Duong, von cung se bo qua cac can cu quan trong khac cua Nhat Ban o Quan đao Bismarck, Quan đao Caroline, Marshall va Palau. Trong khi đo, nguoi My đa xay dung lai cac can cu moi tai nhung noi nhu Quan đao Admiralty, Majuro, va Đao san ho Ulithi, va Guam.


Boi canh Quan đoi Nhat Ban đa chiem Micronesia, bao gom Quan đao Caroline, vao nam 1914, va thiet lap can cu tai Truk vao đau nam 1939. Pha Truk ban đau đuoc xay dung lam can cu cua Đe Tu Ham đoi, Hai quan Đe quoc Nhat Ban. Sau khi chien tranh bung no va Hoa Ky bat đau tham chien, Đe Tu Ham đoi đuoc bien che vao Ham đoi Lien hop, va tiep tuc dung Truk la can cu tien tuyen chinh đen nam 1944. Ngoai bai neo đau cho tau va he thong cang van chuyen giua Nhat Ban va "Khu vuc Tai nguyen phia Nam", nam san bay da chien va mot can cu thuy phi co đa đuoc xay dung tai Truk, bien Truk tro thanh can cu chu luc duy nhat cua Nhat Ban co tam hoat đong cua may bay keo dai toi Quan đao Marshalls.
Bat chap nhung hoai nghi va suy đoan cua gioi lanh đao Hai quan Hoa Ky va cong chung nuoc My ve su vung chac cua Truk, can cu nay chua bao gio đuoc nang cap va cai thien đang ke đe co đu kha nang chong lai cac cuoc tan cong tren bo. Tren thuc te, viec tang cuong bao ve Truk chi đuoc bat đau chu trong mot cach nghiem tuc va voi va vao cuoi nam 1943, voi he thong san bay đuoc mo rong, them nhieu khau đoi phao phong thu bo bien đuoc lap đat va cac bien phap phong thu khac đuoc thuc hien truoc nguy co xay ra mot cuoc tan cong cua Hoa Ky.
Do he thong san bay o Truk co kha nang tung ra cac cuoc tan cong, gay anh huong toi cuoc đo bo vao Eniwetok trong tuong lai, va do Truk đuoc su dung nhu mot can cu luan chuyen tiep te may bay toi Rabaul, Pho Đo đoc Raymond Spruance đa lenh cho Luc luong Đac nhiem Hang khong mau ham cua Pho Đo đoc Marc A. Mitscher, voi đinh danh TF 58, thuc hien mot cuoc tan cong vao Truk. Ba trong tong so bon Nhom Đac nhiem Hang khong mau ham: Nhom Đac nhiem 58.1, 58.2 va 58.3, đeu thuoc TF 58 đuoc lenh tham chien. Luc luong cua My bao gom nam hang khong mau ham chu luc (Enterprise, Yorktown, Essex, Intrepid, va Bunker Hill) va bon hang khong mau ham hang nhe (Belleau Wood, Cabot, Monterey, va Cowpens), voi tong cong hon 500 may bay. Luc luong ho tro hang khong mau ham bao gom cac nhom đac nhiem voi bay thiet giap ham thuoc Nhom Đac nhiem 50.9, 10 tuan duong ham va nhieu khu truc ham va tau ngam.
Trong khi đo, nguoi Nhat đa nhan thuc ro đuoc ve tinh hinh cua ho o Truk đang ngay mot bat loi. Tu thang 10 nam 1943, Hai quan Đe quoc Nhat Ban bat đau cho rut cac luc luong chu luc cua ho ra khoi Truk, bao gom ca Ham đoi Lien hop cua Đo đoc Mineichi Koga. Viec rut lui khoi Truk đuoc đay manh va nhanh hon trong tuan đau tien cua thang 2 nam 1944, sau khi cac hoa tieu bao cao phat hien ra hai may bay trinh sat PB4Y-1 Liberator cua Thuy quan luc chien Hoa Ky đang do tham khu vuc ngay 4 thang 2 nam 1944. Du bi may bao phu, cac hoa tieu tren hai chiec Liberator xac nhan co su hien dien cua nhieu tau chien chu luc cua Nhat Ban tai Truk, bao gom mot thiet giap ham (Musashi), hai hang khong mau ham (Zuiho va Chiyoda) va khoang sau tuan duong ham. Đo đoc Koga sau khi nhan đuoc thong tin tren, đa đay nhanh tien đo rut lui, đua toan bo Ham đoi Lien hop ve Palau, va cho thiet giap ham Musashi rut ve Nhat Ban.


Dien bien Ngay 12 thang 2 nam 1944, ba Nhom Đac nhiem Hang khong mau ham khoi hanh tu Đao San ho Majuro va tien ve Truk. Ngay 17 thang 2, ho vao vi tri cach Truk 90 hai ly ve phia đong bac va bat đau phong may bay som mot tieng ruoi truoc binh minh. Vao thoi điem đo, khong co đon vi may bay nao cua Nhat đang lam nhiem vu do phi cong cua ca hai đon vi, Phi đoan 22 va 26 cua Hai quan Đe quoc đeu đang trong thoi gian nghi phep trong đat lien. Ngoai ra, mot van đe nua cua nguoi Nhat la radar cua ho khong co kha nang phat hien may bay tam thap - mot điem yeu đuoc tinh bao Đong Minh khai thac triet đe. Nho cac yeu to tren, cac may bay My đa đat đuoc yeu to bat ngo.
Cac phi cong Nhat hot hoang quay ve vi tri chien đau khi cac top may bay My cua Luc luong Đac nhiem 58 bat đau xuat hien tren cac đao Eten, Param, Moen va Dublon. Mac du co hon 300 may bay thuoc Khong luc Hai quan Đe quoc (IJNAS) va Khong luc Luc quan Đe quoc Nhat Ban (IJAAS) co mat tai Truk ngay hom đo, chi co khoang mot nua trong so đo cat canh đanh chan mot luc luong gom hon 500 may bay cua Luc luong Đac nhiem 58. Nhung chiec F6F Hellcat cua Hai quan Hoa Ky, voi loi the ve toc đo, đo cao va kha nang bat ngo, đa gianh đuoc chien thang truoc cac phi cong IJNAS voi nhung chiec Mitsubishi A6M "Zero" đa loi thoi. Khoang 30 chiec Zero đa bi ban ha, đoi lai nguoi My chi mat bon chiec Hellcat. Trong khi đo, cac đoi bay nem bom tap trung tha bom chay va ban pha he thong san bay o Đao Eten va can cu thuy phi co o Đao Moen, pha huy hon 40 chiec may bay đau tren mat đat. Cac may bay trinh sat My bao cao chi gap đuoc su khang cu tren khong vao buoi sang; hau nhu khong co may bay Nhat nao xuat hien đanh chan may bay My trong buoi chieu.

Trong ngay 17 thang 2, nguoi My thuc hien 30 đot khong kich vao Truk, nem tong cong 369 qua bom 450 kg, 498 qua bom 250 kg va 70 qua ngu loi. Do khong co su canh bao va may bay bao ve tren khong, nhieu tau hang va tau tiep te cua Nhat bi tan cong bat ngo va chi phu thuoc vao he thong phong khong trong đat lien. Chi huy Phi đoan Nem bom Bo nhao so 10 (VB-10) cua hang khong mau ham Enterprise, Thieu ta James D. Ramage, lap cong đanh chim tau cho dau Hoyo Maru. Mot chiec Avenger thuoc Phi đoan Phong loi so 6 (VT-6) cua hang khong mau ham Intrepid, đieu khien boi Đai uy James E. Bridges cat bom trung tau cho đan Aikoku Maru, tao vu no lon toi muc bao trum len chiec Avenger va khien no đam xuong bien, lam toan bo đoi bay thiet mang. 

Khu truc ham Fumizuki suyt trung mot qua bom, nhung sau đo trung mot qua ngu loi, lam hu hai than con tau va tao mot lo thung khien nuoc tran vao. Thuy thu đoan cua Fumizuki khong the kiem soat đuoc thiet hai, nuoc tran vao lien tuc khien con tau nghieng nang va chim vao ngay hom sau. Tachikaze von bi mac can sau khi tro ve tu Rabaul, đa bi mot qua ngu loi đanh trung phong đong co va lam con tau chim ve phia đuoi tau. Khu truc ham Oite trung ngu loi, bi gay đoi va chim voi gan nhu toan bo thuy thu đoan. Khu truc ham Shigure, đa song sot qua rat nhieu tran chien, bi hu hai nang sau khi trung mot qua bom vao thap phao so 2, khien 21 thuy thu thiet mang va 45 nguoi bi thuong. Tuan duong ham Naka, trong khi đang co gang đao tau khoi Truk, bi may bay My tu hang khong mau ham Bunker Hill va Cowpens phat hien tai vi tri cach Truk 65 km ve phia tay. Mot nhom may bay Curtiss SB2C Helldiver va Grumman TBF Avenger tan cong chiec Naka du doi, ban trung mot qua ngu loi va mot qua bom, khien Naka gay lam đoi va chim voi 240 thanh vien thuy thu đoan.
Trong khi may bay My đang tan cong cac tau hang o trong cang, Pho Đo đoc Spruance cho trien khai nhiem vu can quet va ban pha Truk, nham ngan chan tau chien Nhat thoat ra khoi Truk va gay thiet hai len he thong co so vat chat cua Nhat cang nhieu cang tot. Nhom Đac nhiem 50.9 (TG 50.9), voi hai thiet giap ham Iowa va New Jersey, hai tuan duong ham Minneapolis va New Orleans, va bon khu truc ham Bradford, Burns, Izard va Charrette, đuoc lenh tach ra va tien vao Truk. TG 50.9 nhanh chong phat hien ra mot nhom tau gom tuan duong ham hang nhe Katori, tau van tai Akagi Maru, hai khu truc ham Maikaze, Nowaki va tau quet min Shonan Maru #15 . Nhom tau nho nay von đa roi cang tu truoc khi chien dich đuoc bat đau va tren đuong ra thibi may bay My tan cong ac liet. Tau Akagi Maru trung ba qua bom, tao cac vu no day chuyen lien tuc va khien thuy thu đoan phai bo tau.
Pho Đo đoc Spruance, muon mot tran giao chien giua cac tau chien toi muc ong ra lenh cho Pho Đo đoc Mitscher dung toan bo đot khong kich vao đoan tau đang chay thoat kia. Cac may bay rut đi va tham gia tan cong vao cac muc tieu trong cang, va Spruance truc tiep chi huy cuoc can quet ban pha tren thiet giap ham New Jersey. Tuan duong ham Katori, von đa bi trung bay qua bom va mot qua ngu loi sau khi may bay My roi đi, nhanh chong tro thanh muc tieu cua Iowa, Minneapolis, New Orleans va hai khu truc ham Bradford va Burns. Bradford va Burns phong toan bo ngu loi ve chiec Katori nhung đeu truot, va chiec Katori cung phong ngu loi ve phia ham đoi My, nhung cung đeu truot. Thiet giap ham Iowa đa ban tong cong 46 vien đan 16-inch va 124 vien đan 5-inch vao chiec Katori, khien con tau bi hu hai rat nang, nhung con tau tan ta đo van kien cuong ban tra toi khi lat up va chim. Thiet giap ham New Jersey tang toc va phai co đong ne tranh khan cap sau khi bi ngu loi cua khu truc ham Maikaze phong suyt trung. TG 50.9 tiep tuc can quet va ban chim khu truc ham Maikaze va tau Shonan Maru #15. Khu truc ham Nowaki, nhan co hoi Katori va Maikaze đang bi tan cong, đa nhanh chong rut chay. Thiet giap ham Iowa va New Jersey tang toc đuoi theo va khai hoa o khoang cach 31–34 km, nhung chi gay thiet hai nhe cho Nowaki bang nhung pha ban suyt trung. Nowaki la tau chien duy nhat trong nhom song sot sau tran đanh.
Luc tu 19:00, it nhat 6-7 nhom may bay phong loi Nakajima B5N "Kate" to chuc mot cuoc tan cong vao ham đoi My. Luc 22:11, mot chiec Kate, sau khi kheo leo luon lach qua cac nhom tiem kich bao ve hang khong mau ham va hoa luc phong khong day đac, đa phong trung mot qua ngu loi vao hang khong mau ham Intrepid, lam hong he thong chan vit cua tau va khien 11 thuy thu thiet mang. Intrepid buoc phai rut khoi tran đanh đe sua chua va chi quay tro lai chien đau vao thang 8 nam 1944.
Tu giua đem 17 thang 2 toi binh minh ngay 18, Mitscher tung ra mot cuoc khong kich ban đem đau tien trong lich su hang khong mau ham Hoa Ky. 12 may bay TBF-1C Avenger thuoc VT-10 cua Enterprise, moi chiec mang 4 qua bom 250 kg, cat canh va tan cong vao nhung muc tieu tau hang con lai đang neo đau tai Truk. Trong 25 luot tan cong, ho đa tha trung 13 qua bom va 7 qua suyt trung vao cac tau hang trong cang. Sau binh minh, Truk mot lan nua bi tan cong boi cac may bay tu hang khong mau ham Enterprise, Yorktown, Essex, va Bunker Hill. Do khong gap phai bat cu cac phi co đanh chan nao cua nguoi Nhat, cac he thong co so vat chat cua nguoi Nhat tren đao bi tan cong va thiet hai nang ne, hon 17.000 tan nhien lieu va nhieu kho đan, kho chua may bay bi pha huy. Spruance sau đo ra lenh dung tan cong va cho toan bo ham đoi rut lui vao buoi chieu ngay 18 thang 2.


Ket qua Tu ngay 17 toi ngay 18 thang 2 nam 1944, Hai quan Hoa Ky đa thuc hien 1.250 phi vu xuat kich vao Truk, nem tong cong 400 tan bom va ngu loi vao cac muc tieu tau mat nuoc va hon 94 tan bom vao cac muc tieu tren đat lien. Quan Nhat mat tu 250-275 may bay va hon 75% tan hang hoa o Truk. Cu the, hon 17.000 tan nhien lieu (bao gom nhien lieu trong cac tau cho dau) va gan 200.000 tan hang hoa bi pha huy. Thiet hai nay o Truk chiem 1/10 tong thiet hai tau hang cua Nhat tu ngay 1 thang 11 nam 1943 toi ngay 30 thang 6 nam 1944. So tau chien Nhat bi đanh chim bao gom hai tuan duong ham hang nhe, bon khu truc ham, hai tau san ngam, mot tau quet min va hon 40 tau van tai cac loai khac (bao gom ba tau tiep te tuan duong, 16 tau cho quan Hai quan, ba tau cho quan Luc quan, mot tau van tai, hai tau tiep te tau ngam, va nam tau cho dau). 

Hai quan Hoa Ky chiu thiet hai mot hang khong mau ham, mot thiet giap ham bi hu hai nhe, 25 may bay bi ban ha va 40 thuy thu, thanh vien đoi bay tu tran. Nhieu phi cong My bi ban ha đa đuoc luc luong tau ngam va thuy phi co giai cuu. Mot chiec thuy phi co Kingfisher đuoc phong tu tuan duong ham Baltimore, đieu khien boi Trung uy D. F. Baxter, đa bay thang vao Pha Truk đe giai cuu mot phi cong cua hang khong mau ham Essex bi ban roi trong buoi sang ngay 18, trong khi đuoc chin chiec Hellcat bao ve bang cach quay roi va tan cong mot khu truc ham Nhat Ban đang tien ve cho Trung uy Baxter. Baxter sau đuoc trao thuong Huan chuong Thap tu Bay Xuat sac vi su dung cam o Truk.
Truk, giong nhu rat nhieu can cu khac cua Nhat Ban, đa bi bo hoang ma khong co hy vong đuoc tiep te hoac tang cuong nhan luc va trang bi. Luc luong quan đoi đuoc tiep vien đen đao truoc khi Hoa Ky tan cong đa tao ra mot van đe cang thang ngay ve thuc pham va vat tu y te san co. Viec can kiet đan duoc tham chi con han che kha nang cua cac khau đoi bo bien trong viec chong đo cac cuoc tan cong lien tuc cua luc luong Đong minh, Tuy vay, Truk khong bao gio đuoc Hai quan Nhat su dung lam noi neo đau chinh cua ham đoi nua, va cuoc tan cong tan khoc cua nhom hang khong mau ham la mot đon giang manh vao tinh than cua nguoi Nhat, va cung la mot đong luc lon cho cac phi cong Hai quan Hoa Ky. Vao thoi điem dien ra cuoc tan cong, cac chi huy Đong Minh van do du ve viec co can to chuc mot cuoc đo bo đanh chiem Truk hay khong. Vao ngay 12 thang 3 nam 1944, Đo đoc Chester Nimitz quyet đinh bo qua Truk.
Truk bi luc luong tau ngam va may bay Đong Minh co lap trong suot thoi gian con lai cua cuoc chien, cac tuyen van tai bien cua Nhat Ban giua vung bien đe che va nguon cung cap nhien lieu quan trong o phia nam hoan toan bi phong toa. Tam quan trong cua viec phong toa nay se đuoc chung minh trong Tran hai chien Vinh Leyte tam thang sau đo, khi cac ham đoi cua Nhat Ban phai xuat kich rieng le tu Nhat Ban va Quan đao Lingga do han che ve nguon cung nhien lieu. Viec co lap Truk va đanh chiem Eniwetok đong thoi la buoc đem cho cuoc đo bo vao Saipan sap toi.


Danh sach tau Nhat bi đanh chim trong Chien dich Hailstone = Tau chien =
(Thong tin đuoc trich tu cuon War Graves, Munition Dumps and Pleasure Grounds cua William Jeffery)


 Chim  Tuan duong ham
Katori (香取) 5.800 tan
Naka (那珂) 5.195 tan
Khu truc ham
Maikaze (舞風) 2.000 tan
Fumizuki (文月) 1.320 tan
Oite (追風) 1.270 tan
Tachikaze (太刀風) 1.215 tan
Tau san ngam
CH-29, 440 tan
CH-24, 440 tan


 Hu hai  Tau sua chua Akashi (明石) 10.500 tan
Thuy phi co mau ham Akitsushima (秋津洲) 4.650 tan
Khu truc ham
Matsukaze (松風) 神風型 1.400 tan
Shigure (時雨) 白露型 1.685 tan
Tau ngam
I-10 (伊10) 2.919 tan
RO-42, 1.115 tan
Tau san ngam Cha-20,130 tan
Tau muc tieu Hakachi (波勝) 1.641 tan


= Tau buon =
(Thong tin đuoc trich tu cuon War Graves, Munition Dumps and Pleasure Grounds cua William Jeffery)


 Chim  Tau tiep te tuan duong/tuan duong phu tro
Aikoku Maru (愛国丸) 10.348 tan
Akagi Maru (赤城丸) 7.367 tan
Kiyosumi Maru (清澄丸) 6.983 tan
Tau cho quan Hai quan
Hoki Maru (伯耆丸) 7.112 tan
Yamagiri Maru (山霧丸) 7.112 tan
Fujikawa Maru (富士川丸) 6.938 tan
Reiyo Maru (麗洋丸) 5.446 tan
Seiko Maru (西江丸)? 5.385 tan
Kensho Maru (乾祥丸) 4.862 tan
Hanakawa Maru (花川丸) 4.739 tan
Sankisan Maru/Yamakisan Maru (山鬼山丸) 4.776 tan
Hokuyo Maru (北洋丸) 4.217 tan
San Francisco Maru (桑港丸) 5.831 tan
Momokawa Maru (桃川丸) 3.829 tan
Nippo Maru (日豊丸) 3.764 tan
Unkai Maru #6(第六雲海丸) 3.220 tan
Shotan Maru (松丹丸) 1.999 tan
Taiho Maru (大邦丸) 2.827 tan
Gosei Maru (五星丸) 1.931 tan
Tau van tai Taikichi Maru/Tachi Maru (泰吉丸) 1.891 tan
Tau cho quan Luc quan
Gyoten Maru (暁天丸) 6.854 tan
Nagano Maru (長野丸) 3.824 tan
Yubae Maru (夕映丸) 3.217 tan
Tau tiep lieu tau ngam
Heian Maru (平安丸) 11.614 tan
Rio de Janeiro Maru (リオテシャネイロ丸) 9.626 tan
Tau cho dau
Shinkoku Maru (神国丸) 10.020 tan
Fujisan Maru (富士山丸) 9.524 tan
Tau cho dau phu tro
Tonan Maru #3 (第三図南丸) 19.209 tan
Houyou Maru or Hoyo Maru (宝洋丸) 8.691 tan
Amagisan Maru (天城山丸) 7.620 tan


 Hu hai  Tau van tai Soya (宗谷) 3.800 tan


Tham khao = Ghi chu =


= Chu thich =


= Sach tham khao =
Astor, Gerald (2007). Wings of Gold: The U.S. Naval Air Campaign in World War II. Random House Publishing Group. ISBN 978-0-307-41777-0.
Hornfischer, James (2016). The Fleet at Flood Tide: America at Total War in the Pacific, 1944–1945. Random House Publishing Group. ISBN 978-0-345-54870-2.
Jeffery, William (2007). "War Graves, Munition Dumps and Pleasure Grounds" (PDF). Research Online @JCU. James Cook University. Ban goc (PDF) luu tru ngay 26 thang 9 nam 2021. Truy cap ngay 3 thang 11 nam 2017.
Jeffery, William (2003). "War in Paradise: World War II in Chuuk". National Park Service. Chuuk Historical Preservation Office. Truy cap ngay 5 thang 10 nam 2017.
Morison, Samuel Eliot (1961). Aleutians, Gilberts and Marshalls, June 1942 – April 1944, History of United States Naval Operations in World War II. Boston: Little, Brown and Company. ASIN B0007FBB8I.
Ofstie, Ralph (1946). "The Campaigns of the Pacific War, Chapter 9: Central Pacific Operations". HyperWar. Naval Analysis Division, Government Printing Office. Truy cap ngay 5 thang 10 nam 2017.
Prados, John (1995). Combined Fleet Decoded: The Secret History of American Intelligence and the Japanese Navy in World War II. Naval Institute Press. ISBN 978-1-55750-431-9.
Prados, John (2016). Storm Over Leyte: The Philippine Invasion and the Destruction of the Japanese Navy. Penguin Publishing Group. ISBN 978-0-451-47361-5.
Rems, Alan (thang 2 nam 2014). "Two Birds with One Hailstone". Naval History Magazine. Quyen 28. U.S. Naval Institute. Truy cap ngay 5 thang 10 nam 2017.
Tillman, Barrett (1997). Helldiver Units of World War 2. Bloomsbury USA. ISBN 978-1-85532-689-7.
Toll, Ian (2015). The Conquering Tide: War in the Pacific Islands, 1942–1944: War in the Pacific Islands, 1942–1944. W. W. Norton. ISBN 978-0-393-24820-3.
Trumbull, Robert (ngay 30 thang 4 nam 1972). "The Graveyard Lure of Truk Lagoon". New York Times. Truy cap ngay 5 thang 10 nam 2017.
Williams, Jessica (ngay 21 thang 6 nam 2000). "Torpedo Damage Report". Intrepid Sea, Air and Space Museum. Truy cap ngay 29 thang 10 nam 2017.
Wilmott, H.P. (2005). The Battle of Leyte Gulf: The Last Fleet Action. Indiana University Press. ISBN 0-253-00351-2.
Gardner, M.B. (1944). "Action Report, USS Enterprise Air Group 10, 16–17 February 1944". National Archives and Records Administration. Truy cap ngay 27 thang 5 nam 2020.
Harrison, Harry (1944). Action Report, USS Intrepid Air Group 6, 16–17 February 1944. Series: World War II War Diaries, Other Operational Records and Histories, ca. 1/1/1942 - ca. 6/1/1946. National Archives and Records Administration. Ban goc luu tru ngay 21 thang 10 nam 2021. Truy cap ngay 27 thang 5 nam 2020.
Jeter, T.P. (1944). Action Report, USS Bunker Hill Air Group 17, 16–17 February 1944. Series: World War II War Diaries, Other Operational Records and Histories, ca. 1/1/1942 - ca. 6/1/1946. National Archives and Records Administration. Ban goc luu tru ngay 17 thang 2 nam 2022. Truy cap ngay 27 thang 5 nam 2020.
Stebbins, Edgar (1944). Action Report, USS Yorktown Air Group 5, 16–17 February 1944. Series: World War II War Diaries, Other Operational Records and Histories, ca. 1/1/1942 - ca. 6/1/1946. National Archives and Records Administration. Ban goc luu tru ngay 17 thang 2 nam 2022. Truy cap ngay 27 thang 5 nam 2020.
Sprague, Thomas (1944). Action Report, Intrepid Air Operations Against Truk Atoll, 16–17 February 1944. Series: World War II War Diaries, Other Operational Records and Histories, ca. 1/1/1942 - ca. 6/1/1946. National Archives and Records Administration. Ban goc luu tru ngay 17 thang 2 nam 2022. Truy cap ngay 27 thang 5 nam 2020.
White, Ogden (1944). Action Report, USS Essex Air Group 9, 16–17 February 1944. Series: World War II War Diaries, Other Operational Records and Histories, ca. 1/1/1942 - ca. 6/1/1946. National Archives and Records Administration. Ban goc luu tru ngay 17 thang 2 nam 2022. Truy cap ngay 27 thang 5 nam 2020.


Lien ket ngoai Crowl, Philip A.; Edmund G. Love (1955). Seizure of the Gilberts and Marshalls. United States Army in World War II – The War in the Pacific. Office of the Chief of Military History, Department of the Army. CMH Pub 5-6. Truy cap ngay 23 thang 1 nam 2007.
Jeffery, William (thang 11 nam 2006). "A CRM Approach in Investigating the Submerged World War II Sites in Chuuk Lagoon" (PDF). Micronesian Journal of the Humanities and Social Sciences, Volume 5. James Cook University, Townsville, Australia. Truy cap ngay 23 thang 1 nam 2007.
Muir, Dan. "Order of Battle, Raid On Truk 17–18 February 1944". NavWeaps. Truy cap ngay 29 thang 9 nam 2017.
Ramage, James. "James Ramage, Executive Officer of USS Enterprise's Bombing Squadron 10 (VB-10), Recalls Strikes On Truk". Truy cap ngay 29 thang 9 nam 2017.
"TRUK LAGOON AREA STUDY". National Park Service. Ban goc luu tru ngay 6 thang 11 nam 2012.