Đai hoi The thao Lien chau My la mot su kien the thao lon tai chau My, voi cac mon the thao mua he va hang nghin van đong vien tham gia thi đau. Đai hoi đuoc to chuc moi bon nam mot lan vao nam truoc The van hoi Mua he. Đai hoi The thao lien My Mua đong duy nhat đuoc to chuc vao nam 1990. To chuc The thao lien My (PASO) la the che quan ly phong trao Đai hoi The thao lien My, voi cau truc va hoat đong đuoc xac đinh theo Hien chuong Olympic. Tu nam 2007, thanh pho đang cai to chuc ca Đai hoi The thao lien My va Đai hoi The thao nguoi khuyet tat lien My,
Phong trao Đai hoi The thao lien My gom cac lien đoan the thao quoc te, uy ban Olympic quoc gia đuoc cong nhan, va cac uy ban to chuc moi ky Đai hoi. To chuc The thao lien My chiu trach nhiem lua chon thanh pho to chuc moi ky Đai hoi, thanh pho nay chiu trach nhiem to chuc va tai tro hoat đong ky niem Đai hoi phu hop voi Hien chuong Olympic va cac quy tac. Chuong trinh cua Đai hoi The thao lien My gom cac mon the thao đuoc PASO quyet đinh. Hoat đong ky niem Đai hoi gom cac nghi thuc va phu hieu, nhu co va đuoc, cung le khai mac va be mac. Tren 5.000 van đong vien thi đau tai Đai hoi The thao lien My trong 36 mon the thao va gan 400 su kien. Nhung nguoi co thanh tich cao thu nhat, nhi, va ba tai moi su kien tuong ung đuoc trao tang huy chuong vang, bac, va đong.


Lich su Y tuong to chuc mot Đai hoi The thao lien My lan đau đuoc đe xuat tai The van hoi Mua he 1932 tai Los Angeles, khi đo cac đai bieu cua My Latinh trong Uy ban Olympic Quoc te (IOC) đe nghi can lap mot đai hoi tranh tai giua toan bo cac quoc gia chau My. Su kien đau tien đuoc goi la Đai hoi The thao lien My dien ra tai Dallas vao nam 1937, song thu hut rat it chu y nen chua bao gio đuoc tinh thuoc khuon kho Đai hoi.

Hoi nghi The thao lien My đau tien đuoc to chuc tai Buenos Aires vao nam 1940, cac đai bieu quyet đinh rang đai hoi đau tien đuoc to chuc tai Buenos Aires vao nam 1942. Cac ke hoach bi hoan do Chien tranh the gioi thu hai. Mot Hoi nghi The thao lien My lan thu nhi đuoc to chuc tai Luan Đon trong The van hoi Mua he 1948, hoi nghi tai xac đinh Buenos Aires la thanh pho đuoc lua chon đe đang cai đai hoi lan thu nhat to chuc vao nam 1951. Đai hoi đuoc đe xuat co 18 mon the thao. Cac quoc gia la thanh vien cua Thinh vuong chung cac Quoc gia nhu Canada khong tham gia Đai hoi The thao lien My lan thu I. Đai hoi The thao lien My lan thu II đuoc to chuc tai Thanh pho Mexico, Mexico vao nam 1955, co 2.583 van đong vien đen tu 22 quoc gia tranh tai trong 17 mon the thao. Đai hoi The thao lien My sau đo đuoc to chuc moi bon nam tai cac thanh pho Chicago vao nam 1959, Sao Paulo vao nam 1963 va Winnipeg vao nam 1967.
Đai hoi The thao lien My lan thu I co 2.513 van đong vien tham du đai dien cho 14 quoc gia, đen Đai hoi The thao lien My 2007 so van đong vien tang len 5.633 voi 42 quoc gia. Trong thoi gian đai hoi, hau het cac van đong vien va quan chuc o tai lang Đai hoi The thao lien My. Lang đuoc du đinh la mot khu nha khep kin danh cho toan bo nhung nguoi tham gia đai hoi. Trong lang co quan an, phong kham y te, va cac đia điem đe bieu đat ton giao.
PASO cho phep cac quoc gia tham du ma khong phai đap ung cac yeu cau nghiem ngat ve chu quyen chinh tri. Do đo, cac thuoc đia va lanh tho phu thuoc đuoc phep thanh lap cac uy ban Olympic quoc gia cua minh. Chang han Puerto Rico va Bermuda tham du voi tu cach rieng mac du ve phuong dien phap ly ho nam duoi quyen tai phan cua the luc khac.


Đai hoi the thao lien My Mua đong Ton tai cac no luc trong suot lich su đai hoi nham to chuc Đai hoi The thao lien My Mua đong, tuy nhien khong co nhieu thanh cong. Mot no luc ban đau đe to chuc su kien mua đong la trong ky đai hoi lan đau tien tai Buenos Aires, ho len ke hoach to chuc su kien mua đong trong cung nam song tu bo y tuong do it nhan đuoc quan tam.
Lake Placid, New York no luc to chuc đai hoi mua đong vao nam 1959, tuy nhien lan nay cung khong co đu quoc gia bieu thi quan tam. Ke hoach cuoi cung bi huy bo.
Nam 1988, cac thanh vien cua PASO bo phieu chap thuan to chuc Đai hoi the thao lien My Mua đong lan thu I tai Las Lenas, Argentina trong thang 9 nam 1989. Ho con đong thuan rang Đai hoi Mua đong se đuoc to chuc moi bon nam. Tuy nhien, tinh trang thieu tuyet buoc ban to chuc phai hoan đai hoi cho đen 16-22 thang 9 nam 1990 voi chi tam quoc gia cu tong cong 97 van đong vien đen Las Lenas. Tong cong, 76 van đong đen tu ba quoc gia: Argentina, Canada, va Hoa Ky. Thoi tiet am trai mua va cung it tuyet, vi vay chi co ba su kien truot tuyet đuoc to chuc. Hoa Ky va Canada gianh toan bo 18 huy chuong.
PASO trao quyen to chuc Đai hoi The thao lien My Mua đong lan thu II cho Santiago, Chile vao nam 1993. Hoa Ky canh bao rang ho se khong tham gia tru khi co ke hoach đay đu ve cac su kien. Uy ban to chuc cuoi cung quyet đinh tu bo ke hoach sau khi Uy ban Olympic Hoa Ky tu choi tham gia, y tuong tu đo khong đuoc hoi sinh.


To chuc Phong trao Đai hoi The thao lien My gom mot so to chuc va lien đoan the thao quoc gia va quoc te, cac đoi tac truyen thong đuoc cong nhan, cac van đong vien cung cac quan chuc, trong tai va moi ca nhan va the che khac đong y tuan thu cac quy tac cua Hien chuong Olympic (tuong tu nhu hien chuong cua PASO). PASO chiu trach nhiem lua chon thanh pho đang cai, giam sat lap ke hoach cho Đai hoi, cap nhat va phe duyet chuong trinh the thao, đam phan ve quyen tai tro va quyen phat song.
Phong trao Đai hoi The thao lien My đuoc hinh thanh tu ba yeu to chu đao:

Cac lien đoan quoc te la cac the che quan ly mot mon the thao tai cap quoc te. Hien co 36 lien đoan quoc te trong Phong trao Đai hoi The thao lien My, đai dien cho moi mon the thao trong Đai hoi.
Cac uy ban Olympic quoc gia đai dien va quan ly phong trao Đai hoi The thao lien My trong moi quoc gia. Hien PASO cong nhan 42 uy ban Olymic quoc gia.
Uy ban to chuc cac ky Đai hoi The thao lien My lap cac uy ban tam thoi chiu trach nhiem to chuc cac su kien cu the cua Đai hoi. Uy ban nay giai the sau moi ky đai hoi, mot khi bao cao cuoi cung đuoc gui cho PASO.
Tieng Tay Ban Nha va tieng Anh la cac ngon ngu chinh thuc cua Phong trao The thao lien My. Ngon ngu khac đuoc su dung tai moi ky đai hoi la ngon ngu cua quoc gia đang cai. Moi tuyen bo đuoc đoc bang ba ngon ngu hoac hai ngon ngu tuy theo quoc ngu cua quoc gia đang cai.


Bieu trung Phong trao Đai hoi The thao lien My su dung cac bieu trung đe the hien y tuong trong Hien chuong Đai hoi. To chuc The thao lien My co hieu ky bieu thi logo PASO tren mot nen trang. Nham nhan manh lien ket mat thiet giua Uy ban Olympic Quoc te va Đai hoi The thao lien My, cac vong tron Olympic đuoc đua vao hieu ky tu nam 1988. Hieu ky nay đuoc keo len trong moi le ky niem Đai hoi. Hieu ky đuoc keo len cung Bai ca The van hoi cho đen nam 2007. Nam 2011, bai ca moi đuoc su dung, no đuoc sang tac vao nam 2008.
Tuong tu nhu ngon lua The van hoi, ngon lua Đai hoi The thao lien My đuoc thap sang truoc khi Đai hoi khai mac. Ngon lua cua ky đai hoi đau tien đuoc thap tai Olympia, Hy Lap. Trong cac ky đai hoi sau, đuoc đuoc thap sang nho nguoi Aztec tai cac đen tho co, đau tien la tai Cerro de la Estrella va sau đo la tai Kim tu thap Mat Troi trong quan the Kim tu thap Teotihuacan. Ngoai le duy nhat la tai ky đai hoi to chuc tai Sao Paulo vao nam 1963, khi nguoi ban đia Guarani thap đuoc tai Brasilia. Mot nguoi Aztec thap đuoc cua nguoi cam đuoc tiep suc đau tien, sau đo ngon lua đuoc đuoc đua đen san van đong chinh cua thanh pho đang cai, tai đay no đong mot vai tro quan trong trong le khai mac. Tu nam 2011, ngon lua đuoc yeu cau phai duy tri tai san van đong to chuc thi đau đien kinh. Neu le khai mac to chuc tai san van đong khac, thi ngon lua can phai chuyen đen san van đong to chuc thi đau đien kinh.
Linh vat cua Đai hoi The thao lien My la mot đong vat hoac nhan vat tuong trung cho di san van hoa cua quoc gia đang cai, lan đau tien xuat hien trong ky đai hoi nam 1979 tai San Juan, Puerto Rico. No la mot phan quan trong trong ban sac va quang ba cua đai hoi.


Le ky niem = Khai mac =

Theo nhu quy đinh trong Hien chuong Olympic, cac yeu to khac nhau tao bo cuc le khai mac cua Đai hoi The thao lien My. Le khai mac thuong bat đau bang viec keo quoc ky cua quoc gia đang cai va cu hanh quoc ca cua ho. Quoc gia to chuc sau đo tien hanh trinh dien nghe thuat gom am nhac, vu đao va kich bieu thi van hoa va lich su cua ho. Trinh dien nghe thuat phat trien ve quy mo va tinh phuc tap do cac quoc gia ke tiep no luc tao mot le ky niem đang nho hon. Le khai mac cua Đai hoi The thao Guadalajara đuoc tuong thuat la co chi phi 20 trieu USD, phan lon trong đo phat sinh trong phan nghe thuat.
Sau phan nghe thuat cua buoi le, cac van đong vien dieu hanh vao san van đong theo quoc gia. Theo truyen thong, cac van đong vien Argentina dieu hanh đau tien đe ton vinh noi khoi nguon cua Đai hoi, tuong tu nhu Hy Lap trong The van hoi. Cac quoc gia sau đo tien vao san van đong theo thu tu chu cai trong danh xung bang tieng Tay Ban Nha, quoc gia to chuc tien vao cuoi cung. Trong Đai hoi The thao lien My 1995 to chuc tai Mar del Plata, Argentina, quoc ky Argentina tien vao san van đong truoc tien, trong khi đoan the thao quoc gia tien vao cuoi cung. Cac phat bieu chinh thuc khai mac Đai hoi. Cuoi cung, đuoc Đai hoi The thao lien My đuoc đua vao san van đong va truyen tay cho đen khi đen tay nguoi cam đuoc cuoi cung (thuong la mot nhan vat noi tieng cua quoc gia đang cai) va nguoi nay thap sang ngon lua Đai hoi tai vac cua san van đong.


= Le be mac =

Le be mac cua Đai hoi The thao lien My dien ra sau khi moi su kien the thao đa ket thuc. Nhung nguoi cam quoc ky tu moi quoc gia tham du tien vao san van đong, sau đo cac van đong vien cung tien vao ma khong phan biet theo quoc gia.
Hai quoc ky cung voi hieu ky cua PASO đuoc treo len trong khi quoc ca tuong ung đuoc cu hanh: quoc ky cua quoc gia đang đang cai va quoc ky cua quoc gia đang cai lan ke tiep. Chu tich cua uy ban to chuc va chu tich cua PASO phat bieu be mac va Đai hoi chinh thuc ket thuc. Ngon lua Đai hoi The thao lien My sau đo tat. Trong hanh đong đuoc goi la Le Antwerp, thi truong cua thanh pho to chuc Đai hoi trao mot hieu ky Đai hoi The thao lien My đac biet cho chu tich cua PASO, nguoi nay sau đo trao no cho thi truong cua thanh pho đang cai ky đai hoi ke tiep. Sau cac yeu to bat buoc nay, quoc gia chu nha ke tiep gioi thieu ngan ve ban than bang trinh dien nghe thuat vu đao va kich bieu thi van hoa cua minh. Le be mac bao gom 15 phut trinh dien cua thanh pho đang cai ke tiep.


= Trao huy chuong =

Ket thuc moi su kien, cac huy chuong đuoc trinh trong trao cho cac van đong vien co thanh tich xep thu nhat, nhi, va ba. Cac van đong vien đung tai mot bac co ba tang trong luc nhan huy chuong cua minh. Sau khi thanh vien IOC hoac PASO trao huy chuong, quoc ky cua ba nguoi đoat huy chuong đuoc keo len trong khi quoc gia cua nguoi gianh huy chuong vang đuoc cu hanh. Cac cong dan tinh nguyen cua quoc gia đang cai phuc vu trong le trao huy chuong, ho giup cac quan chuc trao huy chuong va la nguoi cam co.


Mon thi đau Theo quyet đinh cua To chuc The thao lien My, toan bo 28 mon the thao Olympic hien hanh, cung cac mon the thao tuy chon khac pho bien tren toan chau My co the đuoc to chuc trong mot ky đai hoi.
Chuong trinh cua Đai hoi The thao lien My gom co 36 mon the thao, gan 400 su kien. Chang han cuoi ngua la mot mon the thao Đai hoi The thao Lien My, gom ba noi dung: Dressage, Eventing va Show jumping. No con đuoc phan tiep thanh sau su kien nam nu phoi hop thi đau. Đien kinh, boi, đau kiem, lan, bong chay, quyen Anh, bong ro, cuoi ngua, bong đa, the duc nghe thuat, rowing, vat, ban sung, quan vot, cu ta va bong nuoc la cac mon the thao mua he khong bao gio đuoc thieu trong chuong trinh cua Đai hoi. Cac mon the thao Đai hoi The thao lien My hien nay, nhu rugby sevens, bong nem, va bong chuyen, xuat hien trong cac ky đai hoi sau đo. Mot so mon the thao bi loai khoi chuong trinh cua Đai hoi.
Cac mon the thao Đai hoi The thao lien My do cac lien đoan the thao quoc te đuoc PASO cong nhan quan ly, ho la co quan giam sat toan cau cua cac mon the thao nay. Co 36 lien đoan co đai dien tai PASO. Co cac mon the thao đuoc PASO cong nhan song khong co trong chuong trinh cua Đai hoi The thao lien My, chung khong đuoc xem la mon the thao Đai hoi The thao lien My, song co the nang cao vi the trong mot cuoc tai xet chuong trinh. Trong cac lan tai xet nhu vay, cac mon the thao co the bi loai bo hoac đua vao chuong trinh dua tren co so đa so hai phan ba phieu cua cac thanh vien PASO. Mot so mon the thao đuoc cong nhan, nhu co vua va luot song, chua tung đuoc đua vao chuong trinh cua mot đai hoi rhe thao lien My. Mot so mon chi đuoc đua vao chuong trinh thi đau trong mot lan, chang han vo Sambo vao nam 1983 tai Caracas, Venezuela.


Vo đich va huy chuong Cac van đong vien hay đoi tuyen xep thu nhat, thu nhi, hoac thu ba tai moi su kien đuoc nhan huy chuong. Nguoi chien thang gianh đuoc huy chuong vang, trong khi nguoi xep ke tiep đuoc nhan huy chuong bac va nguoi xep thu ba đuoc trao huy chuong đong. Trong cac su kien loai truc tiep chang han nhu quyen Anh, vi tri thu ba co the khong đuoc xac đinh va hai nguoi thua trong ban ket đeu nhan huy chuong đong. PASO khong tien hanh thong ke so huy chuong, song cac uy ban Olympic quoc gia va phuong tien truyen thong ghi nhan thong ke huy chuong nhu mot thuoc đo ve thanh cong.
Duoi đay la danh sach cac quoc gia gianh huy chuong tai Đai hoi The thao lien My tinh đen 2023:


Quoc gia va thanh pho đang cai Thanh pho đang cai mot ky Đai hoi The thao lien My thuong đuoc lua chon truoc sau nam. Qua trinh lua chon đuoc tien hanh trong hai giai đoan keo dai trong mot thoi gian hai nam. Thanh pho đang cai tiem nang thinh cau voi uy ban Olympic quoc gia, neu co hon mot thanh pho đe xuat thi uy ban Olympic quoc gia se tien hanh lua chon noi bo, do chi co mot thanh pho đuoc uy ban Olympic quoc gia trinh len To chuc The thao lien My đe xem xet. Khi thoi han chot danh cho cac uy ban Olympic quoc gia đen, giai đoan đau khoi đong khi cac thanh pho nop đon đuoc yeu cau hoan thanh mot bang cau hoi lien quan đen cong tac to chuc Đai hoi. Trong đo, cac cung cu vien can phai đam bao rang ho se tuan thu Hien chuong Olympic va voi bat ky đieu le nao khac cua Uy ban chap hanh cua PASO. Mot nhom chuyen gia cua PASO đanh gia cau tra loi dua tren tong quan ve ke hoach va tiem nang to chuc. Dua tren đanh gia ky thuat nay, Ban Chap hanh PASO lua chon cac ung cu vien đuoc tien vao giai đoan ke tiep.
Cac thanh pho đuoc lua chon can phai nop cho PASO mot tai lieu thuyet trinh lon hon va chi tiet hon ve ke hoach cua ho. Moi thanh pho đuoc phan tich ky luong boi mot uy ban đanh gia. Uy ban nay se tham cac thanh pho ung cu, phong van cac quan chuc đia phuong va thanh tra cac đia điem to chuc tuong lai, va trinh mot bao cao ve cac phat hien cua ho mot thang truoc quyet đinh cuoi cua PASO. Trong qua trinh phong van, thanh pho ung cu can phai đam bao rang ho co the tai tro cho Đai hoi. Sau cong viec cua uy ban đanh gia, mot danh sach cac ung cu vien đuoc trinh len phien hop toan the cua PASO to chuc tai mot quoc gia khong co thanh pho nao ung cu. Cac thanh vien cua PASSO bo phieu quyet đinh thanh pho đang cai. Khi đuoc bau, uy ban ung cu cua thanh pho đang cai ky mot hop đong voi PASO, chinh thuc tro thanh noi đang cai Đai hoi The thao lien My.
Tinh đen thoi điem nay, Hoa Ky, Mexico va Canada la nhung quoc gia co so lan to chuc nhieu nhat voi ba lan to chuc. Argentina, Brasil va Colombia xep thu hai voi hai lan to chuc. Nhung quoc gia co mot lan to chuc gom Venezuela, Cuba, Cong hoa Dominica, Peru va Chile.


Cac quoc gia tham du Tinh đen nam 2023, co 35 quoc gia va 6 vung lanh tho co uy ban Olympic quoc gia đuoc PASO cong nhan tham du tai Đai hoi The thao lien My.


Lan đau tham du Duoi đay la thong ke cac ki Pan American Games ma cac đoan the thao lan đau tien gianh quyen tham du.


Tham khao Lien ket ngoai Hinh anh ap phich cac ky Đai hoi The thao lien My tu 1951 đen 1999 Luu tru ngay 16 thang 12 nam 2012 tai Wayback Machine
Toronto 2015 Games Luu tru ngay 7 thang 11 nam 2015 tai Wayback Machine
Lich su Đai hoi The thao lien My Luu tru ngay 10 thang 5 nam 2012 tai Wayback Machine tren trang thong tin cua ISHO, 2013.
Pan American Games on ESPN Deportes