Ma tran (tua tieng Anh: The Matrix) la mot bo phim khoa hoc vien tuong, hanh đong cua My đuoc san xuat nam 1999 do Lana Wachowski va Lilly Wachowski đao dien, hang phim Warner Bros phat hanh. Bo phim đa khoi xuong trao luu su dung mot hieu ung hinh anh mang ten bullet time (vien đan thoi gian) - cho phep nguoi xem chung kien mot hanh đong đang dien ra o toc đo cham trong khi may quay duong nhu di chuyen xung quanh hien truong o toc đo binh thuong.


Noi dung Mot lap trinh vien ten Thomas A. Anderson (Keanu Reeves) lam viec trong mot cong ty phan mem, va con la mot hacker voi biet danh Neo. Neo thuong đot nhap vao cac he thong an ninh mang, sau nhieu lan nhu the, anh gap go mot nhom hacker bi an. Ho thuong gioi thieu voi anh ve thuat ngu "Ma Tran". Mot phu nu ten Trinity (Carrie-Anne Moss) gap anh va hua rang Morpheus (Laurence Fishburne), thu linh cua nhom nay co the giai thich y nghia cua tu nay. Tuy nhien, mot nhom đac vu bat giu Neo va muon anh giup chung bat Morpheus, nguoi ma chung cho la "ke khung bo". Neo van tim toi Morpheus va đuoc yeu cau chon uong mot vien thuoc mau đo hoac mot vien thuoc mau xanh duong. Neu anh chon uong vien mau đo, anh se biet đuoc su that ve Ma tran. Neu anh chon uong vien mau xanh, anh se tro ve voi cuoc song binh thuong cua minh. Neo chon uong vien thuoc mau đo va roi vao trang thai vo thuc. Khi tinh day, anh thay minh nam trong mot cai ken đay chat long, con than the anh đuoc noi voi mot co may khong lo ben ngoai can phong bang hang chuc soi day đien. Morpheus giai cuu anh va hoi phuc co the yeu đuoi cua anh tren con tau Nebuchadnezzar.
Vao khoang nam 2199, nhan loai phai chien đau chong lai nhung nguoi may noi loan. Chung chinh la nhung co may thong minh ra đoi tu đau the ky 21. Cac nha khoa hoc tao ra nhung đam may đen day đac đe ngan chan anh sang mat troi, nguon cung cap nang luong cho bon nguoi may. Đe đoi pho, bon nguoi may su dung nguon cung cap nang luong moi la con nguoi. Chung nuoi hang trieu nguoi trong cac phong thi nghiem roi "thu hoach" than nhiet va đien sinh hoc tu co the ho. The gioi ma Neo đang song chinh la Ma tran, mot the gioi gia lap ma bon nguoi may tao ra, lay boi canh nam 1999. Chung đua vao co the cac hai nhi so sinh mot chuong trinh đien nao tien tien co kha nang tao ra thuc te ao. Vi the khi lon len, nhung đua tre van song trong phong thi nghiem (trong mot ong hinh tru đay chat long voi vo so soi day gan tren nguoi, giong nhu Neo) nhung lai tuong rang chung đang song trong the gioi binh thuong. Nhung nguoi tu do cuoi cung tren Trai Đat song o Zion, mot thanh pho o gan tam Trai Đat. Morpheus va nhom cua anh đuoc cu đi "rut phich" nhung nguoi song trong Ma tran va tuyen ho vao nhom.
Neo đuoc huan luyen đe gia nhap nhom. Mot socket đuoc cay vao phia sau nao cua Neo, cho phep anh tai thang kien thuc len nao. Chang lap trinh vien đuoc hoc vo thuat trong mot moi truong ao giong nhu Ma tran va gay an tuong voi Morpheus bang su tien bo nhanh chong. Anh cung đuoc hoc cach đoi pho voi nhung moi nguy hiem lon nhat trong Ma tran.
Nhung vet thuong trong Ma tran se "anh xa hoa" ra ngoai the gioi thuc, nghia la neu Neo bi giet trong Ma tran, co the cua anh o phong thi nghiem cung se chet. Neu socket cua anh bi rut ra khi anh con đang o trong Ma tran, anh cung se chet. Va anh co the ra vao Ma tran nho nhung socket đo. Anh đuoc canh bao ve su nguy hiem cua cac mat tham. Trong Ma tran, mat tham co hinh nguoi, that ra chung la nhung chuong trinh co tri giac va đay suc manh. Mat tham co kha nang xam nhap vao co the nhung nguoi đang ket noi voi Ma tran thong qua cac soi day va khien nhung nguoi đo bien thanh chung. Nhiem vu cua chung la tim va diet tat ca nhung moi đe doa đoi voi su ton tai cua the gioi gia lap. Morpheus tien đoan rang mot khi Neo tro thanh "Nguoi đuoc chon", cac mat tham se khong the xam nhap vao co the anh.
Ca nhom tien vao Ma tran va đua Neo toi can ho cua mot nguoi đan ba (thuc ra la mot chuong trinh) co bi danh Oracle (Gloria Foster). Ba khong cho rang Neo la cuu tinh cua loai nguoi nhung Morpheus san sang hi sinh tinh mang đe bao ve anh. Khi tim cach thoat ra theo mot đuong day đien thoai, ca nhom bi bon mat tham va canh sat phuc kich. Hoa ra Cypher (Joe Pantoliano), mot thanh vien trong nhom, đa phan boi ho vi muon quay tro lai cuoc song huyen tuong trong Ma tran. Ga thoa thuan voi cac mat tham, theo đo ga se giao nop Morpheus đe đuoc quay lai Ma tran. Su phan boi cua Cypher dan toi cai chet cua phan lon thanh vien trong nhom, tru Neo, Trinity, va Tank (Marcus Chong) - nguoi đa giet Cypher sau đo. Bon mat tham bat đuoc Morpheus va tim đu moi cach đe lay thong tin tu anh, trong đo thu ma chung can nhat la mat ma truy cap vao Zion. Tank đe xuat, mot cach bat đac di, rang ho phai giet Morpheus đe ngan chan viec nay. Tuy nhien, Neo va Trinity quay tro lai Ma tran, giao chien voi mat tham va canh sat roi giai cuu Morpheus. Trong tran chien, Neo chung to ky nang "đi nguoc lai cac quy luat vat ly" khi ne tranh nhung vien đan ma bon mat tham ban ve phia anh. Morpheus va Trinity thoat ra khoi Ma tran, nhung ten chi huy mat tham Smith (Hugo Weaving) phuc kich, truy đuoi va ban chet Neo truoc khi anh thoat ra khoi Ma tran. Đong thoi o the gioi thuc, bon nguoi may cung tan cong tau Nebuchadnezzar.
Trinity noi voi Neo, luc đo đa chet, rang anh khong the chet vi co yeu anh va Oracle đa tien đoan rang Trinity se yeu "Nguoi đuoc chon". Co om hon Neo va anh bat ngo tai sinh. Neo gio đay co the nhan thuc va đieu khien Ma tran. Anh de dang đanh bai Smith, co the la con nguoi đau tien lam đuoc viec nay, va thoat ra khoi Ma tran ngay truoc khi Morpheus kich hoat may xung đien tu đe vo hieu hoa bon nguoi may.
Canh cuoi phim, Neo goi mot cuoc đien thoai trong Ma tran. Anh hua voi bon nguoi may rang anh se cho chung thay "mot the gioi ma chuyen gi cung co the xay ra". Neo cup may va bay len khong trung.


Dien vien Keanu Reeves vai Thomas A. Anderson / Neo: Mot lap trinh vien may tinh, mot hacker.
Laurence Fishburne vai Morpheus: Thu linh cua nhom, nguoi đa dan dat Neo vao Ma tran.
Carrie-Anne Moss vai Trinity: Phu ta cua Morpheus.
Hugo Weaving vai Đac vu Smith: Mot mat tham cua Ma tran, nhung khong giong voi đong loai cua minh, han mong muon ve voi tu do.
Joe Pantoliano vai Cypher: Mot thanh vien cua nhom Morpheus, nhung đa phan boi nhom.
Julian Arahanga vai Apoc: Mot thanh vien cua nhom Nebuchadnezzar. Bi Cypher giet.
Anthony Ray Parker vai Dozer: Mot nguoi đuoc sinh ra trong Ma tran, va la phi cong cua tau Nebuchadnezzar. Bi Cypher giet.
Marcus Chong vai Tank.
Matt Doran vai Mouse: mot lap trinh vien tren tau Nebuchadnezzar. Bi canh sat giet khi Cypher phan boi.
Gloria Foster vai Oracle.
Belinda McClory vai Switch: Lam viec cho tau Nebuchadnezzar. Bi Cypher giet.
Paul Goddard vai Đac vu Brown.
Robert Taylor vai Đac vu Jones.


Giai thuong Ma tran đuoc trao 4 giai Oscar danh cho Bien tap phim xuat sac, Bien tap am thanh xuat sac, Ky xao xuat sac va Am thanh xuat sac. Trong danh sach 250 phim hay nhat moi thoi đai cua trang IMDb, bo phim đuoc xep o vi tri 18. Ma tran đe lai anh huong to lon đoi voi nhung phim hanh đong ra đoi sau nam 1999 o Hollywood.


Hau truong Su thanh cong cua Ma tran giup nhung đao dien lam phim hanh đong va bien đao vo thuat o Hong Kong, chang han nhu Vien Hoa Binh hay Chan Tu Đan, tro nen đat gia. Cac nha san xuat o Hollywood muon nhung canh hanh đong cua ho sanh ngang voi Ma tran ve muc đo phuc tap trong cac pha vo thuat. Hang tram bo phim nhua, phim quang cao va video ca nhac đa su dung cac canh trong sieu pham nay.


Tham khao Lien ket ngoai Website chinh thuc 
The Matrix tren Internet Movie Database
The Matrix tai AllMovie
The Matrix tai Rotten Tomatoes
The Matrix at Matrix Wiki
The Matrix script by Andy & Larry Wachowski
VnExpress Phim Anh - THE MATRIX - MA TRAN Luu tru ngay 21 thang 8 nam 2009 tai Wayback Machine
Ban mau:Ma tran