Pierre Jules Cesar Janssen (1824-1907) la nha thien van nguoi Phap. Ong la nguoi cung voi nha khoa hoc nguoi Anh Joseph Norman Lockyer phat hien ra the khi tu nhien cua quyen sac Mat Troi. Janssen cung la nguoi gop phan kham pha ra su ton tai cua heli.


Đoi song va cong viec Janssen theo hoc toan hoc va vat ly vi ong co tai nang trong linh vuc khoa hoc. Ong giang day tai Lycee Charlemagne vao nam 1853 va tai mot truong hoc kien truc trong cac nam 1865 - 1871, nhung tam tri cua ong chu yeu la danh cho nhung nhiem vu khoa hoc đuoc giao. Vi the, vao nam 1857, Janssen đen Peru voi viec tim ra xich đao tu tinh. Trong cac nam 1861, 1862 va 1864, ong nghien cuu nhiem đoc Telluric trong quang pho Mat Troi o Y va Thuy Si. Vao nam 1867, Janssen thuc hien cac thu nghiem quang hoc va tu tinh o Azores. Ong đa thanh cong trong viec quan sat chuyen đong cua sao Kim trong hai thoi điemː 1874 o Nhat Ban va 1882 o Algerie. Ong cung quan tam đen mot chuoi xay ra pha toi o Trani (1867), Guntur (1868) va Algiers (1870), Siam (1875), đao Caroline (1883) va Alcosebre (1905). Đe co the quan sat pha toi vao nam 1870, ong đa phai tron khoi Paris đang bi bao vay bang mot chiec khinh khi cau. Vao nam 1875, Janssen đuoc chi đinh lam giam đoc cua mot đai thien van đuoc thanh lap o Meudon. Vao nam 1876, Janssen co đat mot loat cac buc anh lien quan đen Mat Troi (chung o trong bo suu tap Atlas de photographies solaires đuoc xuat ban vao nam 1904). Nam 1896, ong cho xuat ban tap đau tien cua Annales de l'observatoire de Meudon. Ong la chu tich cua Hoi Thien van Phap trong cac nam 1895-1897. Ong qua đoi vao ngay 23 thang 12 nam 1907 tai Paris. Ong đuoc chon cat tai Nghia trang Pere Lachaise voi cai ten "J. Janssen" tren bia mo.


Cac cong trinh khoa hoc = Kham pha heli =
Vao nam 1868, Jannssen đa kham pha cach đe quan sat Mat Troi phun trao ngoai pha toi. Khi kham pha ra pha toi Mat Troi vao ngay 18 thang 8 nam 1868, ong đa luu tam đen đuong vien sang trong quang pho cua quyen sac va cho rang quyen sac la khi gas. Tai thoi điem đo, trong quang pho cua Mat Troi, mac du khong co su luu tam ngay tuc thi nao cung nhu khong co loi binh luan nao, co xuat hien mot vet sang mau vang. Sau nay no đuoc xac đinh la co buoc song la 587.49 nm. Su quan sat cua Janssen la su quan sat đau tien ve mot đuong sang cu the va no đa mo ra kha nang kham pha mot thu chua đuoc kham pha tren Trai Đat. Tu muc đo anh sang cua đuong quang pho nay, Janssen đa nhan ra co the quan sat no ma khong can co pha toi cua Mat Troi va tiep tuc lam đieu đo.
Vao ngay 20 thang 10 nam 1868, Joseph Norman Lockyer đa dung mot chiec may đo quang pho va ong cung kham pha ra anh sang mau vang tuong tu trong quang pho trong quyen sac cua Mat Troi. Chi trong mot vai nam, Lockyer đa lam viec nhu mot nha hoa hoc va ong đa đi đen ket luan rang no co the đuoc tao ra boi mot nguyen to chua biet đen, sau khi đa khong thanh cong khi cho rang no la mot dang cua hydro. Đay la lan đau tien mot nguyen to hoa hoc đuoc kham pha ngoai Trai Đat. Lockyer cung voi mot nha hoa hoc nguoi Anh khac ten Edward Frankland đat ten no bang mot tu tieng Hy Lap noi ve Mat Troi, ηλιος (helios).


= Nhung quan sat =
Trong quan sat tai Guntur vao nam 1868, Janssen đa kham pha ra khi gas tu nhien va su phun trao cua Mat Troi va ong đa nghi ra mot phuong phap nhung quan sat nhung su vat va hien tuong nay duoi đieu kien anh sang ban ngay binh thuong. Mot cau hoi can đuoc giai đap đoi voi Janssen la lieu tren Mat Troi co oxy hay khong. Viec can lam đau tien đe co the tra loi cau hoi nay la loai anh huong cua khi quyen Trai Đat va Jassen đa thuc hien cuoc quan sat tren đinh nui Mont Blanc. Ong đa thuc hien cuoc kham pha nay vao thang 9 nam 1893, phai chiu tac đong cua tuoi tac va su gia lanh cua đinh nui. Ong đa mat 4 ngay đe treo len đinh nui.


Vinh danh Janssen tro thanh Hiep si cua Huan chuong Danh du va la mot thanh vien nuoc ngoai cua Hoi Hoang gia Luan Đon. Mieng nui lua ca tren sao Hoa va Mat Trang đeu đuoc đat ten theo ten cua ong. Mot vung đat trong Đai Thien van Meudon cung đuoc theo ten cua ong.


Chu thich