Henri Charriere (16 thang 11 nam 1906 – 29 thang 7 nam 1973) la mot nguoi bi ket an trong toi va đuoc biet toi voi tu cach tac gia cuon Papillon (Papillon nguoi tu kho sai), mot hoi ky ve thoi gian ong bi bo tu tren mot nha tu thuoc đia tai Guiana thuoc Phap.


Tuoi tre va tu đay Charriere sinh tai Ardeche, Phap. Ong co hai chi gai. Me ong mat nam 1917, khi Henri gan 11 tuoi, muoi bon nam truoc khi ong bi ket an tu. Nam 1923, o tuoi muoi bay, ong tham gia Hai quan Phap, va phuc vu trong hai nam. Sau khi roi hai quan, Charriere tro thanh mot thanh vien cua the gioi ngam Paris, lay vo va co mot con gai. Ong đa bi ket toi giet hai mot ten ma co, Roland le Petit, ban an ma ong luon cho la sai trai. Ong bi ket an lao đong kho sai suot đoi ngay 26 thang 10 nam 1931. Ong phai roi bo gia đinh, nguoi vo đang mang thai va con gai.
Sau mot thoi gian o tu ngan tai nha tu chuyen tiep Beaulieu tai Caen, Phap, ong đuoc đua toi nha tu St-Laurent-du-Maroni tren song Maroni, nha tu hinh su cua Guiana thuoc Phap.


= Nhung lan vuot nguc =
Ngay 29 thang 11 nam 1933, Charriere đa tron thoat tu tram xa tai Saint Laurent cung hai ban tu, Clousiot va Maturette, boi thuyen doc theo bo bien qua Trinidad va Curacao toi Riohacha, Colombia. Doc đuong ho đuoc mot nhom nguoi hui (cung la nhung tu nhan) tren Đao Pigeon, mot gia đinh nguoi Anh giau long trac an va nhieu nguoi khac giup đo. Trong thoi gian nay, ba ke tu tron trai khac gia nhap cung voi ho trong chuyen đi toi Colombia.
Thoi tiet xau khien ho khong the roi bo bien Colombia va đa bi bat lai, tong vao tu. Charriere tim cach bo tron voi su giup đo cua mot nguoi tu gia, va sau nhieu ngay đem bo chay, ho chia tay; Charriere lap tuc quay ve vung Guajira. Tai đay ong song nhieu thang trong mot ngoi lang cua nhung nguoi ban xu lam nghe mo ngoc trai. Ong quan he voi mot phu nu tre va em gai cua co ta, ca hai sau nay đeu tro thanh vo ong va đeu co con. Chinh o đay ong đa song nhieu thang sung suong o "hinh thuc thanh khiet nhat cua tinh yeu va cai đep." Tuy nhien, van muon sua chua su bat cong ma minh đa phai ganh chiu, cuoi cung ong ra đi ve huong tay.
Mot lan nua, Charriere bi bat va bo nguc tai Santa Marta, va sau đo chuyen sang Barranquilla, noi ong khong ngo gap lai Clousiot va Maturette. Du đa nhieu lan gang vuot nguc (mot trong so đo khien ong bi gay xuong mu ban chan va tro thanh nguoi co ban chan phang), Charriere khong the thoat khoi cac nha tu va bi đua tra ve Guiana thuoc Phap nam 1934 cung voi hai ban tu.
Charriere va cac ban bi ket an hai nam biet giam, hinh phat đuoc tu nhan goi bang ten "Ke nuot tu nhan", tren St. Joseph (mot trong nhung Iles du Salut hay Đao Cuu roi (Salvation Islands), bao gom ca hon đao Royale va Devil's Island) vi toi vuot nguc. Ong va hai ban đuoc tha ngay 26 thang 6 nam 1936. Clousiot đa chet 'chi vai ngay sau đo'. Sau khi đuoc tha, Charriere bi giam tren đao Royale....
Charriere bi ket an tam nam biet giam nua sau mot am muu vuot nguc va toi giet mot ban tu vi nguoi nay đa ngam bao am muu cua ong. Tuy nhien, ong đuoc tha ra chi chin thang sau đo, sau khi lieu minh cuu mot be gai ten Lissette, đang sap chet đuoi khoi vung bien co ca map. Ong đuoc tha vi "cac ly do y te," nhung ong cho la do đa co cuu be gai.
Sau đo, Charriere gia đien (đa đuoc xac đinh co cac dau hieu đac trung đuoc the hien boi nhung ca bi đien nhu vay) trong mot no luc tron khoi benh vien tam than tren đao, noi khong bi canh gac chat che. Đay la thoi điem ly tuong đe bo tron khoi benh vien tam than boi sau khi The chien II bat đau, hinh phat cho nhung nguoi tu bo tron đa đuoc nang len thanh tu hinh voi an phan boi. Boi bat cu ai tim cach bo tron đeu bi coi la bo theo quan đich. Mot nguoi đien đuoc coi la nguoi khong kiem soat đuoc cac hanh vi cua minh, vi the se khong the bi trung phat vi bat ky đieu gi - ke ca viec bo tron.
Am muu đa khong thanh, va nguoi đi cung Charriere đa chet đuoi nhung Charriere thoat nan. Sau đo, ong tro ve đao Royale va mot thoi gian sau ong xin chuyen đen đao Quy (Devil's Island). Sau mot thoi gian song o đay, Charriere quen voi Chang, mot tu chinh tri Trung Quoc, ong đa nghien cuu ve cac con song thuy trieu va nhan ra moi ngay đeu co mot con song đu lon đe co the đua ong ra xa đao va ve đat lien. Ong đat ten con song nay la Lissette. Sau nhieu lan thu nghiem voi cac bao tai chua dua, ong đa vuot nguc chung voi 1 ban tu ten Sylvain, ca hai đeu dung nhung bao tai chua dua nhu mot cai phao va cuoi tren Lissette đe ra ngoai đai duong. Sau nhieu ngay tren bien, ca hai cap vao bo nhung Sylvain bi chim trong cat lun va chet.
Tren đat lien, Charriere gap Cuic Cuic anh trai Chang, ho cung nhau đi đen Georgetown, British Guiana, bang thuyen. Sau mot thoi gian ngan song o đay, Charriere đa đi đen Venezuela voi 5 tu nhan khac.Ho bi bat va tam giam o mot trai tu gan El Dorado. Sau đo mot thoi gian, Charriere đuoc tha ra. Ong đuoc nhan quoc tich Venezuela va tro thanh nguoi tu do.


Nghe nghiep sau đo Nam 1945, Charriere đinh cu tai Venezuela, ong lay mot phu nu Venezuela ten la Rita. Ong co con voi ba va mo mot cua hang cung cac khach san tai Caracas va Maracaibo, tro thanh mot Đau bep tu hoc. Sau đo ong đuoc coi nhu mot nguoi noi tieng, tham chi thuong đuoc moi xuat hien tren cac chuong trinh TV đia phuong.
Cuoi cung ong đa quay tro lai Phap trong mot lan ve tham Paris đong thoi voi viec xuat ban cuon sach ve cuoc đoi minh, Papillon, nam 1969. Cuon sach đa ban đuoc hon 1.000.000 ban tai Phap, khien mot vi Bo truong Phap đa noi toi "su suy đoi đao đuc cua nuoc Phap" voi nhung chiec vay ngan va Papillon.
Cuon Papillon lan đau xuat ban tai Anh Quoc nam 1970, qua ban dich cua nha van Patrick O'Brian.
Charriere đa đong vai mot ten trom đa quy trong mot bo phim nam 1970 ten goi The Butterfly Affair.
Ong cung viet tiep cac phan sau cho Papillon, Banco, trong đo mo ta cuoc đoi minh tu sau khi ra tu.
Nam 1973, cuon sach Papillon cua ong đuoc chuyen the thanh phim  Papillon cua đao dien Franklin Schaffner, trong đo dien vien Steve McQueen thu vai 'Papillon'. Dalton Trumbo la tac gia kich ban, va chinh Charriere đam nhiem vai tro co van. Mot cuoc phong van voi Henri Charriere đa đuoc đua vao trong cuon phim tai lieu, Magnificent Rebel, mo ta qua trinh lam phim.
Ong mat tai Madrid, Tay Ban Nha vi ung thu hong.


Papillon Cuon sach ban chay nhat nam 1970 cua ong, Papillon, đa ghi lai chi tiet cac vu vuot nguc, nhung am muu vuot nguc, nhung chuyen đi va nhung lan bi bat lai tu khi ong bi tu nam 1932 toi lan đao thoat cuoi cung sang Venezuela. Ten sach lay theo ten hieu cua Charriere, xuat xu tu hinh xam mot con buom tren nguc ong (papillon la tu tieng Phap co nghia con buom). Tinh chinh xac cua cau chuyen đa bi nghi ngo, nhung ong luon cho rang, chi tru vai sai sot nho do tri nho, tat ca đeu la su thuc.
Tuy nhien, cac nha nghien cuu hien đai tin rang Charriere đa lay phan lon tu lieu cho cuon sach tu cac ban tu khac, va coi cau chuyen nay mang nhieu tinh tuong tuong hon la mot cuon hoi ky chan thuc. Nam 2005, mot cu gia o Paris khi ay đa 104 tuoi, Charles Brunier, tuyen bo rang minh la Papillon đich thuc.
Cac nha phe binh hien đai co xu huong đong y rang cau chuyen cua Charriere co cac su kien xay ra voi nhung nguoi khac, va rang Brunier qua thuc o tu cung thoi gian đo.


Xem them Papillon: bo phim
Banco: cuon tiep cua tieu thuyet
Magnificent Rebel: mot tac pham tai lieu dua tren cau chuyen cua Henri Charriere that va qua trinh lam phim


Tham khao Lien ket ngoai Charriere, H. & O'Brian, P. (trans.) (2005) Papillon London: Harper Perennial. ISBN 0-00-7179960
Schofield, H. "Papillon alive and well in a Paris retirement home" "Mail & Guardian Online", 26 June, 2005. Truy cap 10 October, 2007.
(tieng Bo Đao Nha) http://www.jornalorebate.com/colunistas2/pla1.htm Luu tru ngay 9 thang 1 nam 2013 tai Wayback Machine Article discussing the veracity of Henri Charriere's autobiography
http://gmarchal.free.fr/Le%20Bagne%20de%20Guyane/Les%20lieux%20du%20Bagne.htm Site documenting the history of the bagne of French Guiana, including the Iles du Salut
(tieng Phap) Histoire: Scenes du bagne de Cayenne, en Guyane francaise Paintings of the bagne by a prisoner named Lagrange