Boeing 767 la loai may bay cho khach phan luc than rong cua My do Boeing Commercial Airplanes che tao. No la loai may bay than rong hai đong co đau tien cua Boeing va cung la loai may bay đau tien đuoc hang nay trang bi buong lai man hinh hien thi danh cho hai phi cong. Boeing 767 su dung hai đong co tuoc bin phan luc canh quat, canh đuoi truyen thong va thiet ke canh sieu toi han nham giam suc can khong khi. Theo thiet ke, 767 co the cho tu 181 đen 375 hanh khach tren quang đuong bay tu 7.130 km đen 11.825 km, tuy loai. Ngoai ra, nho đuoc phat trien vao cung thoi điem, Boeing 767 va loai may bay than hep hai đong co la Boeing 757 co chung nhieu thiet ke va tinh nang, cho phep cac phi cong su dung cung loai giay phep đe đieu khien ca hai.
Boeing 767 co nhieu phien ban voi chieu dai khac nhau. 767-200 bat đau hoat đong vao nam 1982, theo sau no la mau 767-300 vao nam 1986 va mau 767-400ER vao nam 2000. Cac phien ban tam bay mo rong gom co 767-200ER va 767-300ER đuoc đua vao hoat đong trong cac nam 1984 va 1988 theo thu tu, con phien ban cho hang la mau 767-300F bat đau bay vao nam 1995. Boeing cung cap chuong trinh chuyen đoi đe ho tro chuyen nhung chiec 767-200 va 767-300 dan dung thanh phien ban van chuyen hang hoa. Cac phien ban quan su bao gom mau may bay giam sat E-767, mau KC-767 va KC-46 dung cho hoat đong tiep nhien lieu tren khong. Boeing 767 đuoc trang bi hai đong co phan luc canh quat General Electric CF6, Pratt & Whictney JT9D, Pratt & Whitney PW4000 hoac Rolls-Royce RB211.
Nam 1982, United Airlines tro thanh hang hang khong đau tien van chuyen hanh khach bang chiec 767. Ban đau no đuoc su dung tren cac hanh trinh noi đia va xuyen luc đia, va cung chinh tren nhung chuyen bay nay no the hien đuoc su hieu qua trong thiet ke cua minh. Nam 1985, Boeing 767 tro thanh loai may bay dan dung hai đong co đau tien đuoc cap phep thuc hien cac chuyen bay quoc te đuong dai mo rong va tu đo, no bat đau đuoc su dung tren cac đuong bay thang trong cac chuyen bay lien luc đia co tam tu trung binh đen xa. Nam 1986, Boeing khoi đong nghien cuu mot mau 767 co suc chua lon hon, dan đen su ra đoi cua mau may bay than rong hai đong co co lon mang ten Boeing 777. Vao nhung nam 90, 767 la loai may bay thong dung nhat tren cac chuyen bay xuyen đai duong noi Bac My voi chau Au.
Boeing 767 la mau may bay than rong hai đong co đau tien co luong giao hang đat moc 1.000 chiec. Tinh đen thang 2 nam 2017, Boeing đa nhan đuoc 1.204 đon đat hang tu 74 khach hang; va hang đa ban giao 1.097 chiec. Đen thang 7 nam 2016, co 742 chiec trong so đo van đang hoat đong; mau 767-300ER la phien ban thong dung nhat voi 583 chiec ban đuoc; Delta Air Lines la khach hang lon nhat voi 91 chiec 767 trong đoi bay. Cac mau may bay canh tranh gom co Airbus A300, A310 va A330-200, va mac du mau ke nhiem cua 767 la 787 Dreamliner đa bat đau đua vao khai thac tu thang 10 nam 2011, dong may bay 767 van tiep tuc đuoc san xuat cho đen ngay nay.


Phat trien = Boi canh =
Khi ra đoi nam 1970, Boeing 747 la loai may bay dan dung đau tien đu rong đe đat hai loi đi trong khoang may bay. Hai nam sau, tren co so nay, Boeing khoi đong nghien cuu phat trien mot loai may bay than rong moi co ten ma la 7X7 nham thay the mau 707 va cac the he may bay than hep truoc đo. Loai may bay nay cung se so huu thiet ke hai loi đi trong khi co kich thuoc than may bay nho hon ca Boeing 747 lan McDonnell Douglas DC-10 va Lockheed L-1011 TriStar. Đe chi tra chi phi nghien cuu qua lon, Boeing ky hop đong chia se rui ro voi cong ty Aeritalia cua Y va voi Cong ty Phat trien Van tai Dan dung (Civil Transport Development Corporation – CTDC) la mot lien đoan cac cong ty khong gian cua Nhat Ban. Theo đo, ca Aeritalia cung nhu CTDC se nhan đuoc hop đong cung ung boi ho tham gia tu som. Đay la lan đau tien Boeing tham gia mot lien doanh doanh nghiep quoc te lon. Theo thiet ke ban đau, mau 7X7 thuoc kieu may bay cat canh va ha canh ngan, se đuoc khai thac tren đuong bay ngan, nhung khi cac khach hang cua Boeing khong hung thu voi y tuong nay, hang đa tai đinh nghia no thanh loai may bay co vua, co tam bay dai. Thoi điem nay, 7X7 du kien đuoc trang bi hai hoac ba đong co, co the bao gom đong co nam tren canh va đuoi T.

Đen nam 1976, mot thiet ke may bay than rong hai đong co tuong tu nhu may bay Airbus A300 tro thanh kieu dang co so cho Boeing 767. Quyet đinh su dung hai đong co the hien muc tin nhiem ngay cang tang đoi voi the he đong co phan luc moi. Khi cac yeu cau hang khong đoi voi cac may bay than rong van con chua ro rang, dong 7X7 tap trung chu yeu vao thi truong may bay co vua co suc chua lon. Nhu vay, 7X7 mang muc tieu van chuyen luong lon hanh khach giua cac thanh pho lon voi nhau. Cac cai tien trong cong nghe hang khong dan dung, bao gom đong co phan luc co he so tach dong cao, he thong bay moi, cai tien ve khi đong hoc va vat lieu nhe hon đeu đuoc ap dung cho may bay 7X7. Phan lon cac tinh nang nay cung đuoc ap dung cho mot nghien cuu song song ve mot loai may bay co vua than hep moi, ten ma la 7N7, sau nay tro thanh Boeing 757. Hai mau may bay đuoc phat trien trong thoi ky thinh vuong cua nganh cong nghiep hang khong vao cuoi thap nien 1970.
Vao thang 1 nam 1978, Boeing tuyen bo hang đa mo rong đang ke nha may Everett – luc bay gio chi danh cho viec lap rap may bay 747 – đe phu hop cho viec san xuat dong may bay than rong moi cua hang. Thang 2 nam 1978, nha san xuat đat ten dong may bay nay la 767, va đua ra ba bien the: mau 767-100 voi thiet ke 190 cho ngoi, mau 767-200 voi 210 cho ngoi, va mau 767MR/LR ba đong co voi 200 cho ngoi danh cho cac đuong bay quoc te. Mau 767MR/LR sau nay đuoc đoi ten thanh 777 đe de phan biet. Boeing 767 chinh thuc ra mat ngay 14 thang 7 nam 1978, voi viec hang United Airlines đat 30 chiec 767-200, theo sau boi 50 đon hang 767-200 tu American Airlines va Delta Air Lines trong cung nam đo. Phien ban 767-100 cuoi cung khong đuoc thuong mai hoa, vi suc chua cua no gan tuong tu nhu mau 757, va chiec 777 ba đong co cung bi bo đi đe chuan hoa thiet ke hai đong co cho mau 777.


= Cac no luc trong thiet ke =
Cuoi thap nien 1970, chi phi van hanh thay the cho suc chua, tro thanh tieu chi quan trong nhat khi chon mua may bay. Vi vay, qua trinh thiet ke Boeing 767 ngay tu đau đa nham đen tinh tiet kiem nhien lieu. Boeing đat ra muc tieu cat giam tu 20 đen 30% chi phi hoat đong so voi cac may bay đoi truoc, chu yeu nho vao đong co moi va cong nghe canh moi. Trong qua trinh phat trien, cac ky su thuc hien khoang 1/3 cac ban ve thiet ke cua mau 767 nho CAD, va danh ra 26.000 gio cho cac thu nghiem trong đuong ham gio. Boi viec phat trien va thiet ke mau 767 gan nhu đong thoi voi mau 757, Boeing coi hai du an nay nhu mot đe giam thieu rui ro va chi phi. Hai dong may bay sau nay co chung nhieu tinh nang thiet ke, nhu ky thuat đien tu hang khong, he thong quan ly chuyen bay va khi cu bay. Chi phi phat trien cua ca hai uoc tinh khoang tu 3,5 đen 4 ty đo la My.

Cac khach hang đau tien đat mua 767 đuoc lua chon giua hai loai đong co Pratt & Whitney JT9D va General Electric CF6, đanh dau lan đau tien Boeing đua ra cac tuy chon ve đong co may bay ngay tai thoi điem ra mat mot mau may bay moi. Ca hai loai đong co phan luc nay đeu co kha nang cung cap luc đay toi đa 210 kN. Cac đong co đuoc gan vao ben duoi canh may bay, cach than may bay khoang cach bang khoang 1/3 đo dai canh, tuong tu cac mau may bay ba đong co than rong truoc đo. Canh may bay co thiet ke sieu toi han (tieng Anh: supercritical airfoil) giup giam suc can va phan bo luc nang tren canh đeu hon so voi cac loai may bay khac cua hang. Kieu dang canh may bay giup toi uu kha nang bay tai đo cao hanh trinh, tang suc chua nhien lieu, va cho phep nang cap chiec may bay len cac phien ban than dai hon trong tuong lai. Theo thiet ke ban đau, 767-200 co tam bay đu đe bang qua Bac My hoac qua Bac Đai Tay Duong, va co the thuc hien nhung chuyen bay hanh trinh len đen 7.130 km.
Đo rong than chiec 767 la 5,03 m, lon hon chiec 707 va nho hon chiec 747. Mac du hep hon nhung mau may bay than rong khac, nguoi ta van co the trang bi cho Boeing 767 bay cho ngoi moi hang va hai loi đi, va cung nho hep hon nen suc can khong khi cung it hon. Tuy nhien, than may bay khong đu rong đe chua hai thung hang hang khong tieu chuan LD3 song song nhau. Vi vay nguoi ta đa thiet ke rieng cho 767 loai thung hang nho hon goi la LD2. Viec su dung thiet ke canh đuoi truyen thong cho phep than sau may bay đuoc thu gon voi đo dai toi thieu, nho vay 767 giu đuoc hai loi đi song song xuyen suot khoang hanh khach va loai bo cac hang ghe khong đeu nhau phia cuoi may bay

767 la mau may bay đau tien cua Boeing so huu thiet ke buong lai man hinh hien thi danh cho hai phi cong. Cac man hinh mau dung cong nghe ong tia am cuc va cac thiet bi đien tu moi đa thay the vai tro cua co pho thu hai (tieng Anh: flight engineer) khi cho phep co truong va co pho theo doi cac he thong bay mot cach truc tiep. Du kieu buong lai nay hua hen giam thieu chi phi ve nhan cong, ban đau hang United Airlines van yeu cau su dung buong lai ba nguoi truyen thong va neu ra moi lo ngai ve cac rui ro khi gioi thieu mau may bay moi. United Airlines giu quan điem nay cho đen thang 7 nam 1981, khi mot luc luong đac nhiem tong thong Hoa Ky xac đinh rang to phi cong hai nguoi la đu an toan đe đieu khien cac loai may bay than rong. Buong lai ba phi cong sau đo van tro thanh mot tuy chon va đuoc ap dung vao cac mau san xuat đau tien. Ansett Australia đat nhieu mau 767 loai buong lai ba nguoi theo yeu cau cua nghiep đoan; va đay cung la hang hang khong duy nhat khai thac cac may bay 767 loai nay. Buong lai hai phi cong cua Boeing 767 cung co mat tren mau 757, nho đo cac phi cong co the đieu khien ca hai loai may bay sau mot khoa chuyen đoi ngan han, va đo cung la ly do khuyen khich cac hang hang khong mua ca hai loai may bay. Tuy vay hai dong 767 va 757 co cach bay khac nhau hoan toan. He thong đieu khien cua may bay 757 rat nang ne, tuong tu nhu tren mau 727 va 747, đong thoi can lai may bay xoay toi đa ve hai ben mot goc 90 đo. Mau 767 co he thong đieu khien nhe hon nhieu va can lai chi xoay khoang 2/3 quang đuong.


= San xuat va thu nghiem =
Đe san xuat dong may bay 767, Boeing thanh lap mot mang luoi cac nha thau phu gom cac nha cung ung trong nuoc va cac đong gop tu Aeritalia cua Y va CTDC cua Nhat Ban. Boeing che tao canh va san may bay, Aeritalia san xuat bang đieu khien, Boeing Vertol che tao mep canh truoc va Boeing Wichita san xuat phan than truoc. CTDC cung cap nhieu bo phan cua may bay thong qua cac cong ty thanh vien cua no, nhu Fuji Heavy Industries (cac thanh phan lam thon va giam suc can tren canh va cua banh đap), Kawasaki Heavy Industries (than giua) va Mitsubishi Heavy Industries (than sau, cua va đuoi). Cac bo phan nay đuoc lap rap voi nhau tai nha may Everett. Đe san xuat xa doc cho canh may bay, nha may Everett su dung cac loai may tu đong khoan va van bulong. Cach che tao canh nay đuoc phat trien tu ky thuat san xuat may bay 747. Cac cong đoan lap rap cuoi cung cho chiec 767 đau tien bat đau vao thang 7 nam 1979.

Chiec may bay mau mang so đang ky N767BA đuoc gioi thieu vao ngay 4 thang 8 nam 1981. Vao thoi điem đo, du an 767 đa nhan đuoc 173 đon đat hang tu 17 khach hang, gom co Air Canada, All Nippon Airways, Britannia Airways, Transbrasil va Trans World Airlines. Ngay 26 thang 9 nam 1981, chiec may bay mau thuc hien chuyen bay đau tien duoi su đieu khien cua cac phi cong Tommy Edmonds, Lew Wallick va John Brit. Khong co su kien nao đang chu y trong chuyen bay nay, ngoai tru viec khong the thu gon cang ha canh boi vi dau thuy luc bi ro ri. Chiec 767 mau sau đo tiep tuc đuoc dung cho cac thu nghiem bay khac.
Sau chiec 767 đau tien đeu đuoc su dung trong chuong trinh thu nghiem dai 10 thang. Bon chiec đau tien dung đong co JT9D, hai chiec con lai dung đong co CF6. Đoi bay nay chu yeu đuoc thu nghiem ve he thong đien tu, he thong bay, kha nang đieu khien va hieu suat, trong khi chiec thu sau đuoc dung đe thuc hien cac chuyen bay đuong dai nham chung minh đo an toan. Khi thu nghiem, cac phi cong mo ta chiec 767 la de bay, kha nang co đong khong bi can tro boi kich thuoc đo so nhu nhung loai may bay than rong lon hon. Sau khi hoan tat 1.600 gio bay thu nghiem, chiec 767-200 đong co JT9D đuoc cap chung nhan cua Cuc Hang khong Lien bang Hoa Ky (Federal Aviation Administration – FAA) va Co quan Hang khong Dan dung Vuong quoc Anh (Civil Aviation Authority) vao thang 7 nam 1982. Chiec đau tien đuoc giao cho United Airlines vao ngay 19 thang 8 nam 1982. Chiec 767-200 đong co CF6 đuoc chung nhan vao thang 9 nam 1982, va Delta Air Lines nhan đuoc chiec đau tien vao ngay 25 thang 10 nam 1982.


= Đua vao hoat đong =

Ngay 8 thang 9 nam 1982, United Airlines tro thanh hang hang khong đau tien đua Boeing 767 vao khai thac. Chuyen bay thuong mai đau tien su dung chiec 767-200 hoat đong voi hai đong co JT9D tren đuong bay tu Chicago đen Denver. Ba thang sau, chiec 767-200 đong co CF6 cua hang Delta Air Lines cat canh. Nhung chiec 767 đau tien chu yeu thuc hien cac đuong bay trong nuoc, ngoai dich vu van chuyen lien luc đia cua mot so hang hang khong Hoa Ky. American Airlines va Trans World Airlines bat đau su dung chiec 767-200 vao cuoi nam 1982, con cac hang Air Canada, China Airlines va El Al đua chiec 767 vao đoi bay cua minh vao nam 1983. Dong may bay co khoi đau thuong mai kha thuan loi, voi rat it loi van hanh xay ra va đo tin cay cao hon nhung loai may bay đoi truoc. Trong nam đau tien, ti le chuyen bay cat canh ma khong bi tri hoan vi ly do ky thuat cua mau 767 đat 96,5%, cao hon muc binh quan đoi cac may bay moi. Cac hang hang khong bay to đanh gia cao ve muc đo tieng on, tien nghi ben trong va hieu suat kinh te cua dong may bay nay. Cac van đe ma chiec may bay gap phai đeu khong qua nghiem trong, bao gom viec can chinh lai mot cam bien đau canh đe phong ngua sai sot khi hien thi thong so, thay the mot chiec khoa phao truot, va sua chua mot bo canh đuoi cho phu hop voi tieu chuan ky thuat san xuat.

Thay đuoc tiem nang phat trien cua dong 767, Boeing tiep tuc gioi thieu cau hinh tam bay dai la mau 767-200ER ngay trong nam đau tien no hoat đong. Ethiopian Airlines la hang đau tien đat hang mau nay vao thang 12 nam 1982. Cau hinh tam bay dai cua chiec 767 co trong luong cao hon va suc chua nhien lieu lon hon, cho phep no cho đuoc luong hang hoa nang hon va bay đuoc đen 11.825 km, thi truong nham đen la cac hang hang khong ngoai nuoc. Hang hang khong Israel El Al đua chiec 767-200ER đau tien vao khai thac thuong mai vao ngay 27 thang 3 nam 1984. Khach hang chu yeu cua loai may bay nay la cac hang hang khong quoc te co nhu cau van chuyen luong hanh khach trung binh tren cac chuyen bay dai.
Giua nhung nam 1980, Boeing 767 dan đau thi truong may bay hai đong co trong cac chuyen bay xuyen Bac Đai Tay Duong theo quy đinh ve tieu chuan bay tam xa đoi voi may bay hai đong co (con goi la ETOPS, la quy đinh an toan cua Cuc Hang khong Lien bang đoi voi cac chuyen bay vuot đai duong bang may bay co hai đong co). Truoc Boeing 767, cac đuong bay tren bien cua may bay hai đong co khong đuoc phep nam ngoai pham vi 90 phut tinh tu san bay trung chuyen gan nhat. Vao thang 5 nam 1985, Cuc Hang khong Lien bang lan đau tien cap phep cho cac chuyen bay su dung Boeing 767 quyen đuoc bay ETOPS 120 phut, đuoc thuc hien voi tung hang hang khong mot va bat đau voi Trans World Airlines, neu nhu hang đo đap ung đuoc cac tieu chuan an toan hang khong. Viec nay cho phep may bay thuc hien cac đuong bay quoc te cach đat lien đen 2 gio bay. Gioi han an toan đuoc noi long boi vi dong may bay va cac đong co phan luc cua no đa chung minh đuoc muc đo tin cay cao. Nam 1989, Cuc Hang khong Lien bang tang thoi gian bay ETOPS cua mau 767 đong co CF6 len thanh 180 phut, đua loai nay tro thanh loai may bay đau tien đuoc chung nhan thoi gian bay dai hon, va vao nam 1993 thi cac cau hinh đong co khac cung đuoc cap phep tuong tu. Viec nay đa thuc đay su tang truong cua cac chuyen bay vuot đai duong bang may bay 767 cung nhu đay manh doanh so ban hang cua no.


= Cac phien ban than dai =
Du đoan nganh cong nghiep se quan tam đen cac mau may bay co suc chua lon hon, Boeing cong bo hai mau than dai la 767-300 vao nam 1983 va phien ban tam bay mo rong cua no la 767-300ER vao nam 1984. Ca hai mau nay đeu co suc chua hanh khach cao hon 20% so voi phien ban may bay ban đau, trong đo mau tam bay mo rong co the thuc hien cac chuyen bay len đen 11.090 km. Japan Airlines đat hang chiec 767-300 đau tien vao thang 9 nam 1983. Sau khi thuc hien thanh cong chuyen bay đau tien vao ngay 30 thang 1 nam 1986, mau 767-300 đuoc Japan Airlines đua vao khai thac thuong mai tu ngay 20 thang 10 nam 1986. Chiec 767-300ER cat canh lan đau vao ngay 9 thang 12 nam 1986, tuy nhien phai đen thang 3 nam 1987 moi co khach hang đau tien đat hang mau nay, đo la American Airlines. American Airlines bat đau su dung chiec 767-300ER trong đoi bay tu ngay 3 thang 3 nam 1988. Tu khi đuoc đua vao su dung, hai mau 767-300 va 767-300ER ngay cang tro nen thong dung va sau nay chung chiem đen 2 phan 3 tong so may bay 767 ban đuoc.
Sau khi gioi thieu phien ban 767 than dai đau tien, Boeing tiep tuc phan hoi thinh cau tang suc chua tu cac hang hang khong bang cach đua ra cac mau may bay lon hon, bao gom mot mau co mot phan than hai tang đuoc goi mot cach khong chinh thuc la "Hunchback of Mukilteo" ("Nguoi gu xu Mukilteo", theo ten mot thi tran gan nha may Everett cua Boeing) voi mot phan than may bay 757 gan tren than chinh phia sau cua 767. Nam 1986, hang cong bo mau may bay 767-X, mot phien ban đuoc thiet ke lai voi canh lon hon va khoang rong hon, nhung khong nhan đuoc nhieu su quan tam. Đen nam 1988, mau 767-X đuoc phat trien thanh mot du an may bay hai đong co hoan toan moi, la tien than cua Boeing 777 sau nay. Cho đen nam 1995 khi dong 777 ra đoi, chiec 767-300 va 767-300ER la mau may bay than rong lon thu hai cua Boeing chi sau mau 747.

Đuoc thuc đay boi nen kinh te toan cau đang dan phuc hoi va phe chuan ETOPS, doanh so 767 tang manh tu giua đen cuoi thap nien 1980, trong đo nam 1989 la nam Boeing nhan đuoc nhieu đon hang nhat voi 132 đon hang. Đen đau thap nien 1990, Boeing 767 tro thanh mau may bay ban chay nhat hang nam cua hang mac du doanh so hoi sut giam vi suy thoai kinh te. Đong thoi, trong thoi ky nay, 767 la loai may bay thong dung nhat tren cac hanh trinh xuyen đai duong giua Bac My va chau Au. Tinh đen cuoi thap nien 1990, Boeing 767 đa vuot qua Đai Tay Duong thuong xuyen hon tat ca cac loai may bay khac cong lai. Mau 767 cung thuc đay kieu bay tu-điem-đen-điem von bo qua cac san bay qua canh va bay thang đen điem đen. Tan dung loi the chi phi van hanh thap va suc chua thap cua dong 767, cac hang hang khong mo cac đuong bay thang giua cac thanh pho nho, tu đo loai bo nhu cau ve cac chuyen bay noi chuyen. So luong cac thanh pho co cac chuyen bay thang đen ngay cang gia tang, dan đen su thay đoi trong mo hinh hoat đong cua nganh hang khong, theo đo hinh thuc van chuyen tu-điem-đen-điem ngay cang đuoc ua chuong hon so voi kieu van chuyen hub-and-spoke truyen thong.
Vao thang 2 nam 1990, hang British Airways nhan đuoc chiec 767 đau tien đuoc trang bi loai đong co tuoc bin phan luc Rolls-Royce RB211, mot chiec thuoc kieu 767-300. Sau thang sau, hang hang khong tam thoi ngung khai thac toan bo may bay 767 cua minh sau khi phat hien vet nut tren gia đo đong co cua mot so chiec may bay. Nhung vet nut nay co lien quan đen trong luong cua đong co RB211, von nang hon cac loai đong co 767 khac đen 1.000 kg. Hang may bay sau đo đa thuc hien cac sua chua tam thoi đe giam bot suc nang cua đong co len gia đo, va vao nam 1991 ap dung cac thiet ke moi đe phong tranh cac vet nut moi xay ra. Boeing đong thoi đanh gia lai cau truc gia đo đong co, dan đen cac thay đoi ve co cau san xuat noi chung va thiet ke gia đo đong co cua tat ca may bay 767 đang hoat đong noi rieng.

Đe đap lai yeu cau tu hang UPS Airlines, vao thang 1 nam 1993, Boeing gioi thieu phien ban cho hang thuoc dong 767 co ten goi la 767-300F. Mau may bay nay bat đau đuoc UPS khai thac tu ngay 16 thang 10 nam 1995. Mau 767-300F co toan bo khoang cabin chua hang hoa, đuoc nang cap banh đap va cau truc canh may bay. Vao thang 11 nam 1993, chinh phu Nhat Ban đat mua chiec 767 phien ban quan su đau tien, co ten la E-767, mot he thong chi huy va canh bao tren khong (Airborne early warning and control – AWACS) dua tren kieu 767-200ER. Hai chiec E-767 đau tien, voi nhieu sua đoi sau rong đe thich hop voi he thong giam sat radar va cac thiet bi theo doi khac, đuoc chuyen cho Luc luong Phong ve Nhat Ban vao nam 1998.
Thang 11 nam 1995, tu bo viec phat trien mot phien ban nho cua dong 777, Boeing cong bo rang hang đang mot lan nua xem xet viec nghien cuu mot phien ban lon cua dong 767. Mau 767-400X trong nghien cuu nay la phien ban keo dai thu hai cua chiec 767 ban đau, cho phep tang suc chua them 12% so voi mau 767-300, cac tinh nang moi bao gom cai tien khoang lai, nang cap noi that va tang sai canh. Chiec may bay nay chu yeu nham đen nhu cau thay the dan may bay Lockheed L-1011 TriStars đa loi thoi cua hang Delta Air Lines, va canh tranh voi mau A330-200, phien ban than ngan cua Airbus A330. Vao thang 3 nam 1997, Delta Air Lines đat mua 767-400ER tu Boeing. Thang 10 nam 1997, Continental Airlines cung đat mua may bay 767-400ER đe thay the đoi may bay McDonnell Douglas DC-10 cua hang. Mau 767-400ER cat canh lan đau tien vao ngay 9 thang 10 nam 1999 va bat đau đuoc hang Continental Airlines đua vao su dung thuong mai tu ngay 14 thang 9 nam 2000.


= Nhung phat trien xa hon =

Đau nhung nam 2000, khi Boeing đa ban đuoc ngot nghet 900 chiec 767, cac đon hang bat đau giam sut do suy thoai nen cong nghiep hang khong. Vao nam 2001, Boeing huy bo ke hoach ve mau may bay tam xa ten la 767-400ERX đe phat trien Boeing Sonic Cruiser, mot mau may bay phan luc co toc đo cao hon 15% so voi mau 767 trong khi chi phi xang dau tuong đuong. Nam sau, Boeing cong bo dong may bay KC-767, la bien the quan su thu hai dua tren mau 767-200ER. Mau KC-767 đuoc san xuat theo đon đat hang cua Khong quan Y vao thang 10 nam 2002, voi hai vai tro chinh la tiep nhien lieu tren khong va van tai. Chinh phu Nhat Ban tro thanh khach hang thu hai cua mau may bay nay vao thang 3 nam 2003. Vao thang 5 nam 2003, Khong quan Hoa Ky tuyen bo du đinh se thue cac may bay KC-767 đe thay the dan may bay tiep nhien lieu KC-135 đa cu. Ke hoach nay đa khong đuoc thuc hien khi mot vu be boi xung đot loi ich xay ra vao thang 3 nam 2004, dan đen nhieu cuoc đieu tra cua chinh quyen Hoa Ky va su ra đi cua tong giam đoc đieu hanh Philip Condit, giam đoc tai chinh Michael Sears va nhieu quan chuc khac. Nhung chiec KC-767 đau tien đuoc giao cho Luc luong Phong ve Nhat Ban nam 2008.
Cuoi nam 2002, khi cac hang hang khong bay to quan điem chu trong kha nang giam thieu chi phi hon la toc đo, Boeing ngung phat trien mau Sonic Cruiser. Mot nam sau, Boeing cong bo mau may bay than vua 7E7 lam tu vat lieu composite hua hen giup tiet kiem 20% nhien lieu. Mau may bay moi nay la giai đoan đau tien trong du an thay the may bay cua Boeing ten la du an Yellowstone. Cac khach hang rat thich thu mau 7E7, sau nay đuoc goi la 787 Dreamliner, va trong vong hai nam, Boeing 787 tro thanh loai may bay ban chay nhat trong lich su cua hang. Nam 2005, Boeing tiep tuc san xuat may bay 767 mac du doanh so Dreamliner cao ky luc, ly do đua ra la cung cap cho cac khach hang đang cho 787 mot lua chon co san. Theo đo, mau 767-300ER đuoc chao ban cho cac khach hang đang cho mau 787 giao hang, bao gom All Nippon Airways va Japan Airlines. Cung do tri hoan, nhung chiec 767 qua 20 nam tuoi đa đuoc du kien cho nghi huu van tiep tuc đuoc su dung. Đe tiep tuc khai thac nhung chiec may bay cu, cac hang hang khong phai tang cuong quy trinh bao duong, bao gom kiem đinh toan dien hang D va kiem tra an mon von la mot van đe thuong xuyen xuat hien tren cac may bay 767 cu. Nhung chiec 787 đau tien đuoc All Nippon Airways đua vao su dung tu thang 10 nam 2011, tre ke hoach đen ba nam ruoi.

Vao nam 2007, doanh so 767 lai tang truong khi UPS va DHL Aviation đat them tong cong 33 chiec 767-300F. Viec cac khach hang quan tam nhieu đen mau may bay cho hang khien Boeing can nhac nang cap tong trong luong chuyen cho cho mau 767-200 va 767-300F, noi rong canh tren mau 767-400ER, va su dung co cau bay nhu cua mau 777. Tuy nhien, so đon đat hang 767 giam tu 24 chiec vao nam 2008 xuong con chi 3 vao nam 2010. Cung trong giai đoan nay, cac hang hang khong bat đau nang cap cac may bay đang hoat đong; vao nam 2008, American Airlines nang cap dan 767-300ER cua hang, gan them canh luon (tieng Anh: blended winglets) tu cong ty Aviation Partners Incorporated. Nhung chiec canh luon nay cao 3,35 m, giup giam tieu hao khoang 6,5% nhieu lieu. Cac hang hang khong khac gom co All Nippon Airways va Delta Air Lines cung đat mua nhung chiec canh luon nay.
Vao ngay 2 thang 2 nam 2011, chiec 767 thu 1.000 xuat xuong. Chiec may bay nay thuoc ve hang All Nippon Airways va la chiec 767-300ER thu 91 trong đoi bay cua hang. Boeing 767 tro thanh dong may bay thu hai đat moc san xuat hon 1.000 chiec, sau mau 747. Đay cung la chiec 767 cuoi cung đuoc san xuat tren day chuyen san xuat may bay 767 cu. Bat đau tu chiec thu 1.001, mau 767 đuoc san xuat tai mot khu vuc khac cua nha may Everett; khu vuc nay chi chiem gan nua dien tich so voi truoc đo. Viec nay cho phep mo rong san xuat mau 787 va huong đen gia tang hon 20% nang suat.
Tai thoi điem day chuyen moi đuoc đua vao hoat đong, so đon hang 767 chi con von ven khoang 50 chiec, va chi đu đe keo dai viec san xuat đen nam 2013. Mac du so đon hang han che, cac quan chuc Boeing van lac quan rang se con nhieu đon đat hang bo sung. Vao ngay 24 thang 2 nam 2011, Khong quan Hoa Ky thong bao chon mau may bay tiep nhien lieu KC-767 Advanced Tanker, phien ban nang cap cua KC-767, đe thay the cho dan may bay KC-X. Lua chon nay đuoc đua ra sau hai vong tranh đua giua Boeing va cong ty me cua Airbus la EADS, 8 nam sau khi Khong quan Hoa Ky thong bao y đinh thue may bay KC-767 vao nam 2003. Đon đat hang nay gom 179 chiec va se đam bao mau 767 tiep tuc đuoc san xuat sau nam 2013.
Thang 12 nam 2011, FedEx Express thong bao hang se đat 27 chiec 767-300F đe thay the dan may bay DC-10 cho hang; hang neu cac yeu to gop phan vao quyet đinh nay la đon hang cua Khong quan Hoa Ky va quyet đinh tiep tuc san xuat mau 767 cua Boeing. FedEx Express tiep tuc thong bao đon hang 19 chiec kieu -300F vao thang 6 nam 2012. Thang 6 nam 2015, FedEx cho biet hang đang thuc đay viec cho cac may bay cu ngung hoat đong, vua đe phan anh nhu cau van tai vua đe hien đai hoa đoi bay cua minh. Ngay 21 thang 7 nam 2015, FedEx đat đon hang 767 lon nhat voi 50 chiec 767-300F va goi y se tiep tuc mua 50 chiec nua. FedEx noi hang đa đat 106 chiec 767 cho hang, du kien giao hang tu 2018 đen 2023.


Thiet ke = Tong quan =

Boeing 767 thuoc kieu may bay canh đon treo tu do, canh thap. Canh co goc xuoi sau 31,5° toi uu khi bay o toc đo hanh trinh Mach 0,8 (858 km/h). Canh may bay co thiet ke sieu toi han, mang theo cac canh can o mep truoc (slats), canh ta o mep sau (flaps), canh lieng trong va ngoai (ailerons), canh lung trong va ngoai (spoilers). Khung may bay su dung hop kim nhom cai tien, co bo canh lam tu vat lieu composite polymer gia co soi carbon, va cua may bay va cac thanh phan lam thon lam tu Kevlar. Tong trong luong may bay nho đo nhe hon 860 kg so voi cac may bay đoi truoc.
Đe phan bo đeu suc nang cua chiec may bay, hang Boeing su dung bo ba banh đap co bon banh xe tren banh đap chinh va hai banh xe tren banh đap mui. Thiet ke canh va banh đap nguyen thuy đa đap ung tot ca cho mau keo dai la 767-300 ma khong can phai thay đoi qua nhieu. Tuy nhien, mau 767-400ER đoi hoi phai co bo banh đap lon hon va cac banh chinh cung phai phan bo xa nhau hon, nhu tren chiec 777. Đe phong ngua hu hai co the xay ra khi phan đuoi may bay va cham voi đuong bang luc cat canh, mau 767-300 va 767-400ER đuoc trang bi them chong hau (tailskid) co the bat ra/thu vao. Mau 767 co cac cua ra o phia đau va đuoi may bay, ve phia ben trai.
Boeing 767 su dung bo nguon phu tro (APU), he thong đien, cac bo phan thuy luc, co cau bay va cong nghe may tinh tuong tu nhu Boeing 757. San buong lai hai chiec may bay co đo cao tuong đuong va khung cua so co thiet ke tuong tu, nho đo cac phi cong co cung mot goc nhin khi nhin tu buong lai cua hai chiec may bay. Đong thoi nho co thiet ke va tinh nang tuong tu nhau nen cac phi cong 767 co the de dang đuoc cap phep đe lai mau 757.


= He thong bay =

Buong lai Boeing 767 ban đau su dung sau man hinh ong tia am cuc (CRT) cua Rockwell Collins đe hien thi he thong khi cu bay đien tu (EFIS) va he thong chi bao đong co va canh bao phi hanh đoan (EICAS), giup cac phi cong thuc hien cac tac vu giam sat ma truoc đay do co pho thu hai đam trach. Cac man hinh CRT nay thay the cho cac cong cu bang co đien đa co mat tren nhung loai may bay đoi truoc. He thong quan ly bay tien tien đuoc cai tien tu phien ban su dung tren nhung chiec 747 đoi đau co the dan đuong bay mot cach tu đong va thuc hien nhieu chuc nang khac, va he thong ha canh tu đong co the su dung cac khi cu ha canh (ILS tieu chuan CAT IIIb) đe thuc hien qua trinh ha canh trong đieu kien tam nhin han che. Vao nam 1984, Boeing 767 tro thanh mau may bay đau tien đuoc Cuc Hang khong Lien bang phe chuan CAT IIIb cho qua trinh ha canh voi tam nhin toi thieu 300 m. Tren mau 767-400ER, buong lai đuoc toi gian them nua voi sau man hinh tinh the long (LCD) cua Rockwell Collins, co thiet ke tuong tu voi buong lai mau 777 va 737 Next Generation. Đe đam bao tinh tuong thich, co the lap trinh đe cac man hinh LCD nay hien thi thong tin tuong tu nhu tren cac mau 767 đoi truoc. Vao nam 2012, Boeing va Rockwell Collins tiep tuc ra mat kieu buong lai 767 nhu tren mau 787, voi ba man hinh LCD ngang co the hien thi hai cua so tren moi man hinh.
Boeing 767 đuoc trang bi ba he thong thuy luc đe đieu khien cac canh lai, banh đap va cac thiet bi khac. Moi đong co cap nguon cho mot he thong thuy luc rieng biet, va he thong thu ba su dung cac may bom đien. Nguoi ta con lap đat cho Boeing 767 cac tuoc bin khi nen (RAT) đe cap đien cho he thong đieu khien co ban trong cac tinh huong khan cap. Co cau đieu khien canh lung đuoc ap dung he thong kiem soat bay fly-by-wire đoi đau, su dung tin hieu đien thay cho he thong cap đieu khien truyen thong. He thong fly-by-wire giup giam trong luong may bay va cho phep đieu khien rieng biet tung chiec canh lung.


= Noi that =

Cabin may bay 767 rong rai cho phep lap đat hai loi đi trong cau hinh tieu chuan sau ghe moi hang voi hang thuong gia va bay ghe moi hang voi hang pho thong. Cau hinh bay ghe moi hang theo so đo 2–3–2 đat khoang 87% tong so ghe ngoi canh cua so hoac canh loi đi. Vi the, cac hanh khach chi cach loi đi toi đa mot ghe. Co the lap đat cau hinh tam ghe moi hang, tuy nhien nhu vay se khien cabin tro nen chat choi vi the no it đuoc ap dung.

Mau 767 co cho đe hanh ly rong hon va co nhieu nha ve sinh tren so khach hon nhung loai may bay truoc đo. Cho đe hanh ly rong rai va chac chan hon, nho đo cac hanh khach khong can phai xep gon hanh ly nhu truoc, cung nhu co the đe đuoc hanh ly xach tay nang hon truoc. Phia đuoi may bay la nha bep lon, phuc vu đuoc nhieu bua an hon va yeu cau tiep te tai cac san bay cung đon gian hon. Cua may bay truot len phia tren, va nhung canh cua thuong xuyen đong/mo thuong đuoc tro luc bang đien.
Vao nam 2000, kieu noi that theo phong cach Boeing 777, con goi la Boeing Signature Interior, đuoc ap dung cho mau 767-400ER. Noi that Signature Interior xuat hien tren nhung chiec 767 moi, bao gom cho đe hanh ly lon, tran cong va he thong chieu sang gian tiep. Chiec 767-400ER cung su dung loai cua so lon nhu tren chiec 777. Nhung chiec 767 cu hon cung co tuy chon nang cap len noi that Signature Interior. Mot so hang hang khong chon ap dung phien ban cai bien đon gian hon goi la Enhanced Interior, chi gom tran cong va he thong chieu sang gian tiep cung nhu nhung chinh sua nho khac len cau truc cabin may bay, hoac nhung ban cai bien cua ben thu ba nhu goi NuLook 767 cua Heath Tecna.


Cac phien ban Dong may bay 767 co ba phien ban chieu dai khac nhau. Cac phien ban theo thu tu tu ngan nhat đen dai nhat la 767-200, 767-300, va 767-400ER. Cac phien ban tam bay xa gom co 767-200ER va 767-300ER, phien ban cho hang gom co mau 767-300F va nhung chiec 767-200 va 767-300 đuoc hoan cai đe chuyen cho hang hoa.
Khi goi ten nhung phien ban khac nhau, Boeing va cac hang hang khong thuong rut gon ten dong may bay (767) va ten phien ban (vi du -200 hay -300) thanh dang ngan gon (vi du "762" hay "763"). Phia sau chi so suc chua co the co hoac khong co ky hieu tam bay. He thong đinh danh chung loai may bay cua To chuc Hang khong Dan dung Quoc te (ICAO) cung co cach goi ten tuong tu, chi them mot chu cai vao phia truoc đe xac đinh nha san xuat cua may bay; theo đo tat ca cac mau 767-200 va 767-300 đuoc goi chung la "B762" va "B763" theo thu tu, va mau 767-400ER đuoc goi la "B764."


= 767-200 =

Boeing 767-200 la mau may bay đau tien trong dong 767, đuoc United Airlines đua vao khai thac đau tien vao nam 1982. Loai may bay nay chu yeu đuoc cac hang hang khong Hoa Ky su dung tren cac đuong bay quoc noi giua cac thanh pho lon nhu tu Los Angeles đen Washington. Vao ngay 1 thang 2 nam 1985, chiec 767-200 cua Trans World Airlines tro thanh chiec may bay đau tien bay ETOPS vuot qua Đai Tay Duong, theo quy đinh pham vi 90 phut. Co tong cong 128 chiec loai nay đuoc đat va giao hang. Tinh đen thang 7 nam 2016, co 44 chiec cho khach va cho hang (hoan cai) van đang hoat đong. Mau nay canh tranh voi chiec Airbus A300 va A310.
Mau 767-200 bi dung san xuat vao cuoi thap nien 1980 khi mau tam bay xa la 767-200ER ra mat va thay the no. Mot so chiec 767-200 đuoc nang cap len đe đap ung cac tieu chi ve tam bay xa. Nam 1998, Boeing đua ra đe nghi chuyen đoi chiec 767-200 thanh phien ban cho hang 767-200SF (Special Freighter), va uy quyen cho Israel Aerospace Industries thuc hien viec chuyen đoi nay tu nam 2005. Viec chuyen đoi gom co lap đat cua chat do hang, gia co san khoang chinh va lap đat cac thiet bi giam sat tai trong. Chiec 767-200SF đuoc coi nhu la ban thay the cho mau may bay cho hang Douglas DC-8.


= 767-2C =

Boeing 767-2C la chiec may bay van chuyen hang hoa thuong mai dua tren mau 767-200 voi thiet ke canh cua mau -300 va buong lai đuoc nang cap. Theo hop đong ky ket voi Khong quan Hoa Ky nam 2011, Boeing lap rap bon chiec may bay thu nghiem – hai chiec 767-2C va hai chiec KC-46 – mau may bay tiep nhien lieu tren khong dua tren chiec 767-2C. Ngay 29 thang 12 nam 2014, chiec 767-2C đau tien trong chuong trinh KC-46 cua Khong quan Hoa Ky đa cat canh lan đau tien. Chiec 767-2C thu hai hoan thanh chuyen bay đau tien vao ngay 25 thang 4 nam 2016. Tinh đen thang 2 nam 2017, Khong quan Hoa Ky đa đat mua 38 chiec KC-46 trong tong so 179 chiec đon vi nay du đinh se mua trong tuong lai.


= 767-200ER =

767-200ER la mau may bay tam xa dua tren mau -200 va đuoc khai thac đau tien boi hang El Al vao nam 1984. Nho vao be nhien lieu trung tam moi đuoc bo sung va trong luong cat canh toi đa lon hon, đen 179.169 kg, chiec may bay co the bay đuoc xa hon. Ban đau mau may bay đuoc chao ban co đong co tuong tu nhu tren chiec 767-200; sau nay co them cac đong co manh me hon la Pratt & Whitney PW4000 va General Electric CF6. 767-200ER la mau đau tien trong dong 767 hoan thanh mot chuyen bay thang vuot Đai Tay Duong, va lap ky luc ve quang đuong bay thuc hien boi mot chiec may bay phan luc hai đong co vao ngay 17 thang 4 nam 1988, tren chuyen bay cua hang Air Mauritius tu Halifax, Nova Scotia đen Port Louis, Mauritius, mot quang đuong dai 16.200 km. Cac hang hang khong quoc te sau đo tim mua mau 767-200ER boi ho can mot chiec may bay than rong nho hon đe thuc hien cac chuyen bay đuong dai, vi du nhu tu New York đen Bac Kinh. Tong cong co 121 luot đat va giao hang cho mau nay. Tinh đen thang 7 nam 2016, co 32 chiec may bay loai nay, ca cho hang va cho khach, đang hoat đong thuong mai. Thoi điem ra mat, mau may bay nay canh tranh truc tiep voi chiec Airbus A300-600R va A310-300.


= 767-300 =
Boeing 767-300 la mau 767 than dai đau tien, đuoc đua vao khai thac ke tu nam 1986. Mau 767-300 co chieu dai 54,9 m, dai hon 6,43 m so voi mau 767-200 nho keo dai phan than ngay truoc va ngay sau canh may bay. Nho thiet ke chiec 767 ban đau co tiem nang nang cap, nguoi ta giu lai đong co, canh va hau het cac he thong tren mau -200 đe ap dung cho mau -300. Cac thay đoi gom co viec lap đat them mot canh cua ra vao o giua may bay, phia truoc canh ben trai. Sau nay, cac đong co Pratt & Whitney PW4000 va Rolls-Royce RB211 ra mat, manh me hon cac đong co truoc đo. Kha nang chuyen cho lon hon cua mau 767-300 đuoc tan dung tren cac đuong bay đong khach noi lien chau A va chau Au. Boeing đa giao 104 chiec 767-300 va tinh đen thang 7 nam 2016, co 54 chiec van đang hoat đong. Mau nay canh tranh voi chiec Airbus A300.


= 767-300ER =

767-300ER la mau tam bay xa cua chiec 767-300, thuc hien chuyen bay thuong mai đau tien voi hang American Airlines vao nam 1988. No co the bay đuoc xa hon nho co suc chua nhien lieu lon hon va trong luong cat canh toi đa cao hon – 184.612 kg. Cac cai tien trong thiet ke cho phep đua con so nay len 186.880 kg vao nam 1993. Mau may bay su dung mot trong cac loai đong co Pratt & Whitney PW4000, General Electric CF6 hoac Rolls-Royce RB211, chu yeu thuc hien cac đuong bay dai nhu tu Los Angeles đen Frankfurt. Su ket hop giua suc chua lon va tam bay xa khien mau 767-300ER tro nen hap dan đoi voi cac hang hang khong. Nho đo -300ER tro thanh mau may bay 767 thanh cong nhat, voi doanh so cao hon tat ca cac phien ban khac gop lai. Tinh đen thang 2 nam 2017, Boeing đa giao 583 chiec 767-300ER. Vao thang 7 nam 2016, co 441 chiec trong so đo đang hoat đong. Mau 767-300ER canh tranh truc tiep voi Airbus A330-200.


= 767-300F =
Mau 767-300F la phien ban cho hang dua tren mau 767-300ER, đuoc khai thac boi cac hang van chuyen hang hoa ma mo đau la UPS Airlines vao nam 1995. Boeing 767-300F co the chua đuoc 24 pallet tieu chuan (220 cm × 320 cm) o khoang chinh va 30 thung hang LD2 o khoang cho hang, voi tong dung tich hang hoa 438 m³. Chiec may bay co mot cua o khoang chinh cho cac phi cong, hai cua ben trai va mot cua ben phai su dung đe chat do hang o khoang hang hoa. Boeing đa giao mot chiec -300F phien ban thi truong cho Asiana Airlines vao ngay 23 thang 8 nam 1996; mau nay đuoc trang bi he thong quan ly hang hoa voi tuy chon lap đat he thong lam lanh va cac trang thiet bi danh cho phi hanh đoan. Tinh đen thang 2 nam 2017, hang đa giao 123 chiec 767-300F va đang lap đat 69 chiec. Đen thang 7 nam 2016, co 134 chiec ca phien ban hang hoa lan hoan cai tu ban cho khach đang hoat đong.
Thang 6 nam 2008, All Nippon Airways nhan đuoc chiec 767-300BCF (Boeing Converted Freighter) đau tien. Đay la ban hoan cai tu chiec 767 phien ban cho khach. Viec chuyen đoi nay đuoc thuc hien lan đau tien boi ST Aerospace Services tai Singapore, bao gom viec lap đat them cua hang hoa tren khoang chinh, gia co san khoang chinh va bo sung cac thiet bi giam sat hang hoa va đo an toan. Ke tu đo, Boeing, Israel Aerospace Industries va Wagner Aeronautical cung bat đau thuc hien chuong trinh chuyen đoi nay cho cac may bay trong dong 767-300.


= 767-400ER =

Boeing 767-400ER la mau may bay đau tien cua hang đuoc nang cap chieu dai đen hai lan, buoc vao hoat đong thuong mai lan đau vao nam 2000 voi hang Continental Airlines. No co chieu dai 61,3 m, dai hon 6,43 m so voi mau -300. Canh may bay rong hon 4,36 m nho them vao cac canh gap (raked wingtips). Ngoai ra, buong lai may bay cung đuoc cai tien, banh đap đuoc thiet ke lai, va khoang may bay đuoc nang cap theo phong cach Signature Interior. Cap nguon cho may bay la cac đong co Pratt & Whitney PW4000 hoac General Electric CF6 đoi moi.
Cuc Hang khong Lien bang phe chuan cho mau 767-400ER bay ETOPS 180 phut tham chi truoc khi no đi vao hoat đong. Boi suc chua nhien lieu khong thay đoi so voi mau truoc, mau 767-400ER co tam bay 10.418 km, thap hon cac mau tam bay xa truoc đo. Khoang cach nay bang khoang cach tu Tham Quyen đen Seattle. Boeing khong phat trien mau 767-400, va mau tam xa hon nua la 767-400ERX đuoc chao ban vao nam 2000 nhung bi huy bo mot nam sau đo, khien cho mau 767-400ER la phien ban duy nhat cua mau 767 lon nhat. Ke tu nam 2014, Boeing khong con đe mau 767-400ER va mau -200ER trong bang gia. Tong cong co 37 chiec may bay đuoc giao cho hai hang khach hang la Continental Airlines (đa sap nhap voi United Airlines) va Delta Air Lines. Tat ca nhung chiec may bay nay đeu van hoat đong tinh đen thang 7 nam 2016. Mot chiec khac đuoc su dung voi vai tro la mau thu quan su va sau nay tro thanh phuong tien van chuyen VIP. Mau nay canh tranh voi chiec Airbus A330-200.


= Quan su =
Boeing 767 con phuc vu trong quan su va chinh phu, voi vai tro tu giam sat tren khong, tiep nhien lieu va van tai chien luoc cho đen van chuyen VIP. Nhung chiec 767 su dung trong quan su thuong dua tren phien ban bay xa nhat la mau 767-200ER.

Airborne Surveillance Testbed – ban đau lay ten Airborne Optical Adjunct (AOA) la chiec may bay đuoc chinh sua tu nguyen mau 767-200 cho Quan đoi Hoa Ky, theo hop đong voi Bo Tu lenh Khong quan Chien luoc vao thang 7 nam 1984. Chiec đau tien cat canh vao ngay 21 thang 8 nam 1987, đuoc su dung đe đanh gia tinh hieu qua khi su dung cac cam bien quang hoc tren khong đe phat hien va theo doi cac ten lua lien luc đia thu đich. Cac chinh sua gom co viec them vao mot phan gu chay tu mui may bay đen canh sau canh may bay va mot cap canh bung o than sau may bay. Ben trong phan gu la he thong do tim hong ngoai co kha nang theo doi ten lua đan đao. Sau nay chiec may bay đuoc đoi ten thanh Airborne Surveillance Testbed hay AST (May bay thu nghiem giam sat tren khong). Khi chuong trinh AST ket thuc vao nam 2002, chiec may bay đuoc cho nghi huu va thao do.

E-767 – dong may bay chi huy va canh bao tren khong cua Luc luong phong ve Nhat Ban; no giong nhu he thong trang thiet bi cua chiec Boeing E-3 Sentry tren mot chiec 767-200ER. Nhung chinh sua tren chiec 767-200ER đuoc thuc hien tai Boeing Integrated Defense Systems tai Wichita, Kansas, bao gom gia co cau truc đe lap đat them mot he thong radar giam sat tren lung, sua đoi khung đong co, cac thanh phan đien tu va noi that khac. Nhat Ban đang su dung bon chiec E-767, chiec đau tien đuoc giao vao thang 3 nam 1998.
KC-767 Advanced Tanker – dong may bay van chuyen va tiep nhien lieu dua tren mau 767-200ER cho cuoc thi may bay KC-X cua Khong quan Hoa Ky. Mau may bay nay la phien ban nang cap cua KC-767, ban đau đuoc chon lam mau may bay nhien lieu moi cua Khong quan Hoa Ky nam 2003, lay ten la KC-767A, nhung sau đo bi huy bo do cac cao buoc xung đot loi ich. Chiec KC-767 Advanced Tanker dua tren cac nghien cuu va sua đoi tren chiec 767-200ER phien ban cho hang, đuoc trang bi voi tiep nhien lieu đieu khien fly-by-wire, he thong tiep nhien lieu goc nhin may tinh va buong lai man hinh LCD nhu tren mau 767-400ER. Vao thang 2 nam 2011, Boeing nhan đuoc hop đong KC-X đe lap rap cac may bay tiep nhien lieu dua tren dong may bay 767, goi ten la KC-46A.

KC-767 Tanker Transport – dong may bay tiep nhien lieu dua tren mau 767-200ER, su dung boi Khong quan Y (Aeronautica Militare) va Luc luong Phong ve Nhat Ban. Boeing Integrated Defense Systems đam nhiem viec chinh sua nay, gom co them vao mot voi bom đieu khien fly-by-wire, gia co canh ta, them cac be nhien lieu phu tro, gia co cau truc chung va chinh sua co cau bay. Boeing đa giao toan bo KC-767J do Nhat Ban đat hang. Trong khi đo, Aeronautica Militare nhan đuoc chiec KC-767A đau tien trong so bon chiec vao thang 1 nam 2011.
Cac ban chuyen đoi – dong 767 MMTT hay Multi-Mission Tanker Transport (May bay van tai va tiep nhien lieu đa dung) dua tren mau 767-200ER, đuoc Israel Aerospace Industries chinh sua va su dung boi Khong quan Columbia (Fuerza Aerea Colombiana). Nam 2013, Khong quan Brasil đat hang IAI hai chiec 767-300ER chuyen đoi thanh mau van chuyen nhien lieu cho chuong trinh KC-X2 cua minh.


= Cac mau ngung phat trien =


 767-400ERX  Nam 2000, Boeing chao ban mau 767-400ERX, phien ban tam bay xa cua -400ER. Mau may bay đuoc gioi thieu cung thoi điem voi mau 747X va su dung nhung đong co tuong tu nhu 747X – Engine Alliance GP7000 va Rolls-Royce Trent 600. Nha san xuat cho biet mau may bay nay co the bay quang đuong dai 12.023 km. Thoi điem đo, hang Kenya Airways đat ba chiec 767-400ERX đe bo sung vao đoi may bay 767 cua minh, nhung khi Boeing ngung phat trien mau nay vao nam 2001, hang chuyen sang đat mua mau 777-200ER.


 E-10 MC2A  Northrop Grumman E-10 MC2A la dong may bay dua tren mau 767-400ER, đuoc du tinh se thay the cho dong E-3 Sentry cua Khong quan Hoa Ky mang ten Northrop Grumman E-8 Joint STARS va dong may bay thu thap tin hieu RC-135. Mau E-10 MC2A se đuoc trang bi mot he thong chi huy va canh bao hoan toan moi, angten quet mang pha đien tu chu đong (Active electronically scanned array – AESA) co kha nang lam te liet may bay hoac phao kich cua đoi phuong. Mot chiec 767-400ER đuoc su dung đe thu nghiem tinh tuong thich he thong, tuy nhien khi chuong trinh bi huy bo vao thang 1 nam 2009, no đuoc ban lai cho Bahrain va tro thanh phuong tien van chuyen VIP.


Cac hang khai thac Cac hang hang khong đat nhieu 767 nhat la FedEx, Delta Air Lines, All Nippon Airways va United Airlines. Delta Air Lines la khach hang lon nhat, voi 117 chiec 767 đa nhan. Hang nay cung la khach hang duy nhat khai thac tat ca cac phien ban cho khach cua chiec 767 chi tru mau 767-200ER. Chiec Boeing 767 thu 100 cua hang la mot chiec 767-400ER va đa đuoc giao vao thang 10 nam 2000. FedEx xac nhan hang đa đat hang 50 chiec phien ban van tai, du kien giao tu nam 2018 đen 2023. United Airlines la hang hang khong duy nhat su dung tat ca cac phien ban cua dong 767 ER (762ER, 763ER va 764ER) tinh đen thang 11 nam 2012. Hang van tai su dung nhieu may bay 767 nhat la UPS Airlines, voi 59 chiec trong đoi bay tinh đen thang 2 nam 2017.
Tong cong co 742 chiec may bay (o tat ca cac phien ban 767) đang hoat đong tinh đen thang 7 nam 2016, cua cac hang Delta Air Lines (91), UPS Airlines (59), United Airlines (51), American Airlines (40), Japan Airlines (40), All Nippon Airways (37) va nhieu hang khac.


= Đat hang va giao hang =

Du lieu đen thang 5/2021 


= Tong quan cac mau =

Du lieu đen thang 5/2021.


Tai nan va su co đang chu y Tinh đen thang 3 nam 2017, Boeing 767 đa co lien quan đen 48 su co hang khong, trong đo co 16 vu tai nan khien than may bay hu hai hoan toan. Sau vu roi may bay trong đo co ba vu khong tac đa khien tong cong 851 nguoi thiet mang. Chuyen bay 004 cua Lauda Air la vu tai nan lam chet nguoi đau tien, xay ra gan Bangkok vao ngay 26 thang 5 nam 1991, sau khi he thong thoi nguoc (thrust reverser) tren đong co ben trai chiec 767-300ER bat chot đuoc kich hoat trong khi may bay đang bay, khien 223 nguoi tu vong; sau tai nan tat ca cac he thong thoi nguoc bi ngung su dung cho đen khi mot thiet ke moi đuoc đua ra. Cac nha đieu tra xac đinh rang loi xay ra lien quan đen mot cai van đien von đuoc su dung tren cac may bay Boeing moi. Sau đo nguoi ta lap đat mot loai chot khoa moi tren nhung chiec may bay bi anh huong, bao gom ca nhung chiec 767. Ngay 31 thang 10 nam 1999, chuyen bay 990 cua EgyptAir, mot chiec 767-300ER, đa roi xuong Nantucket, Massachusetts, tai hai phan quoc te, khien toan bo 217 nguoi thiet mang. Ban An toan Giao thong Quoc gia Hoa Ky (National Transportation Safety Board – NTSB) xac đinh nguyen nhan kha di la do hanh đong co y cua co pho, nhung Ai Cap khong đong tinh voi ket luan nay. Vao ngay 15 thang 4 nam 2002, chuyen bay 129 cua Air China, mot chiec 767-200ER, đa đam vao mot ngon đoi trong thoi tiet xau khi đang co ha canh xuong san bay quoc te Gimhae o Busan, Han Quoc. Vu tai nan khien 129 trong so 166 nguoi tren may bay tu vong; nguyen nhan sau đo đuoc xac đinh la do loi phi cong.

Ngay 23 thang 7 nam 1983, chuyen bay 143 cua Air Canada, mot chiec 767-200, het nhien lieu khi đang bay va đa phai luon mot quang đuong dai gan 80 km truoc khi ha canh khan cap tai Gimli, Manitoba. Cac phi cong đa su dung turbin khi nen cua may bay đe cap nguon cho he thong thuy luc va đieu khien chiec may bay. Khong co thiet hai nao ve nhan mang va chi co mot nguoi bi thuong nhe. Chiec may bay, so đang ky C-GAUN, sau đo đuoc đat ten la "Tau luon Gimli" (Gimli Glider) theo ten san bay ma no đap xuong. Chiec may bay tiep tuc thuc hien cac chuyen bay cho hang Air Canada cho đen luc nghi huu vao thang 1 nam 2008.
Chiec 767 đa bi cuop sau lan, trong đo co ba vu gay thiet hai ve nguoi, lam tong cong 282 hanh khach tu vong. Ngay 23 thang 11 nam 1996, chiec 767-200ER trong chuyen bay 961 cua Ethiopian Airlines đa bi cuop va buoc phai đap xuong mat nuoc An Đo Duong gan quan đao Comoro khi het nhien lieu, khien 125 trong so 175 nguoi tren may bay thiet mang; voi nhung vu may bay buoc phai ha canh tren mat nuoc nhu the nay, rat hiem khi co nguoi song sot. Trong su kien 11 thang 9 vao nam 2001, hai chiec 767 đa đuoc su dung đe đam vao Trung tam Thuong mai The gioi, khien hai toa thap chinh cua khu phuc hop bi sup đo. Chiec 767-200ER trong chuyen bay 11 cua American Airlines đam vao toa thap phia bac, khien 92 nguoi tren may bay tu vong, va chiec 767-200 trong chuyen bay 175 cua United Airlines đam vao toa thap phia nam, khien toan bo 65 nguoi tren khoang tu vong. Hon 2.600 nguoi khac thiet mang khi hai toa thap đo sup xuong. Mot am muu giau bom trong giay bat thanh vao nam 2001 lien quan đen mot chiec 767-300ER cua American Airlines khien cac co quan huu quan phai yeu cau hanh khach coi giay ra khi kiem tra tai cac chot an ninh san bay Hoa Ky.
Ngay 1 thang 11 nam 2011, chiec 767-300ER trong chuyen bay 16 cua LOT Polish Airlines đa ha canh an toan tai san bay Frederic Chopin Warszawa tai Warszawa, Ba Lan sau khi mot su co may moc lien quan đen banh đap khien chiec may bay buoc phai ha canh khan cap ma khong ha banh đap. Khong co thiet hai nao ve nguoi, nhung chiec may bay bi hu hai nang va cuoi cung bi thao do. Tai thoi điem tai nan, cac nha phan tich hang khong cho rang đay la lan đau tien banh đap hoan toan khong đap ung trong lich su hoat đong cua Boeing 767. Cuoc đieu tra sau đo cho thay mot chiec ong dan bi hong đa khien he thong mo banh đap chinh khong su dung đuoc, đong thoi he thong du phong cung khong hoat đong vi mot chiec cau dao tinh co bi tat.
Thang 1 nam 2014, Cuc Hang khong Lien bang Hoa Ky đua ra chi thi yeu cau kiem đinh banh lai đo cao cua hon 400 chiec 767 bat đau tu thang ba; trong đo tap trung vao kiem tra cac moi noi va cac bo phan khac co the lam ket banh lai. Van đe nay đuoc xac đinh tu nam 2000 va đa đuoc nhac đen trong nhieu ban tin dich vu cua Boeing. Viec kiem đinh va sua chua phai đuoc hoan thanh trong sau nam. Ngoai ra, co nhieu vu phao cuu ho tu bung trong khi may bay đang bao duong, hay tham chi đang bay. Cuoi nam 2015, Cuc Hang khong Lien bang đua ra chi thi so bo nham khac phuc su co nay.
Ngay 28 thang 10 nam 2016, chiec 767-300ER trong chuyen bay 383 cua American Airlines, cho 161 hanh khach va 9 thanh vien phi hanh đoan, đa huy bo cat canh tai san bay quoc te O'Hare sau khi canh quat cua đong co GE CF6-80C2 ben phai đot nhien vo tung. Cac manh đong co xuyen thung canh may bay khien nhien lieu chay ra va thieu chay phan ben phai chiec may bay. Hanh khach va phi hanh đoan so tan khoi chiec may bay an toan, chi co 20 hanh khach va mot tiep vien bi thuong nhe khi su dung phao cuu ho.


Nghi huu va trung bay Khi nhung chiec 767 moi lan banh khoi xuong san xuat, thi nhung chiec cu đa hoat đong trong thoi gian dai cung đuoc nghi huu va thao do. Tuy nhien co mot chiec 767 đuoc giu lai đe trien lam. Chiec may bay nay mang so đang ky N102DA va la chiec 767-200 đau tien cua hang Delta Air Lines, đong thoi la chiec thu 12 đuoc lap rap. Nhung cong nhan gop suc mua chiec may bay nay vao nam 1982 đat ten cho no la "The Spirit of Delta" (Linh hon cua Delta). Qua trinh trung tu chiec may bay hoan tat vao nam 2010 tai Bao tang may bay Delta o Atlanta, Georgia. Noi ngoai that chiec may bay đuoc giu nguyen nhu nhung ngay đau. Nha đe may bay đuoc nang cap tu nam 2013 va đen nay đa hoan tat, cho phep khach du lich tham quan moi ngay.
Vao thang 6 nam 2005, bon chiec 767-200 đa nghi huu cua American Airlines đuoc thao do tai Roswell, New Mexico. Nguoi ta giu lai phan mui may bay đe su dung trong đien anh hoac ban cho cac nha suu tap. Khoang lai cua mot trong bon chiec may bay đo, so hieu N301AA – chiec 767-200 đau tien giao cho American Airlines va la chiec thu tam đuoc lap rap, đa đuoc van chuyen đen Victorville, California đe trung tu va trung bay. Nam 2013, phan khoang lai chiec N301AA đuoc trung bay tam thoi tai mot vi tri thuoc Bao tang Hang khong Hoa Ky (American Museum of Aviation), mot to chuc phi loi nhuan tai Las Vegas, Nevada, cung voi nhung hinh anh ve hang hang khong American Airlines.


Thong so ky thuat = Chu thich =


Xem them May bay lien quan
Boeing 757
Boeing KC-46
Boeing KC-767
Northrop Grumman E-10 MC2A
May bay tuong tu
Airbus A300
Airbus A310
Airbus A330-200
Boeing 777
Boeing 787 Dreamliner

Danh sach lien quan
Danh sach may bay dan su


Chu thich = Tham khao =


Lien ket ngoai Website chinh thuc (tieng Anh)
"Introducing the 767-400ER". Aero Magazine. Boeing. thang 7 nam 1998. (tieng Anh)
"Strategic stretch". Flight International. ngay 25 thang 8 nam 1999. (tieng Anh)
"767-300BCF converted freighter" (PDF). Boeing. 2007. Luu tru (PDF) ban goc ngay 5 thang 10 nam 2016. Truy cap ngay 10 thang 3 nam 2017. (tieng Anh)