David Haddon Whitaker  (6 thang 3 nam 1931 - 4 thang 8 nam 2021) la mot nha xuat ban sach nguoi Anh, hau due truc tiep cua Joseph Whitaker, ong tham gia vao cong ty gia đinh J. Whitaker & Sons, vao nam 1956. Whitaker tham gia vao viec phat trien Ma so tieu chuan cho sach (SBN), tien than cua ISBN, vao nhung nam 1960. Cong ty cua Whitaker co vi tri thuan loi đe thuc đay tieu chuan nay vi cong ty ong la noi đa xuat ban ho so cua tat ca cac cuon sach đuoc xuat ban tai Vuong quoc Anh. Ma so tieu chuan SBN đuoc mo rong ra quoc te tu nam 1968 va Whitaker, nguoi đoi khi đuoc goi la "cha đe cua ISBN", đa đong mot vai tro quan trong trong viec nay. Ong la nguoi chu tri nhom cong tac đau tien cua To chuc tieu chuan hoa Quoc te (ISO) ve ISBN va giup soan thao tieu chuan ISO 2108.


Tieu su = Su nghiep ban đau =
David Haddon Whitaker tham gia cong ty gia đinh J. Whitaker & Sons, mot nha xuat ban noi tieng voi tap chi The Bookseller, bo sach tham khao Whitaker's Almanack va cac danh muc sach sap đuoc xuat ban o Vuong quoc Anh. Cong ty cua ong cung la nha cung cap chinh cac thong tin kinh doanh va du lieu thu muc cho nganh cong nghiep sach cua Anh. Khi Whitaker gia nhap cong ty, cha anh, Haddon Whitaker, van đang la nguoi đieu hanh. Joseph Whitaker la the he thu tu cua gia đinh Whitaker tham gia vao cong ty.


= Vai tro trong viec pho bien ISBN =

Whitaker đoi khi đuoc goi la "cha đe cua ISBN" (Ma so sach chuan quoc te) vi vai tro cua ong trong viec phat trien va pho bien he thong an đinh nhan dang so cho sach. Truoc khi co cac ma so nhan dang nay, nguoi ta rat kho đe theo doi cac an ban sach rieng le. Whitaker nho lai "chung toi đa co gang giai quyet cac van đe lien quan đen viec chuyen mot đon đat hang sach. Vi du: gia su ban đang tim kiem mot an ban cu the cua cuon Black Beauty. Truoc đo, ban se phai xem qua 125 ky tu chu va so truoc khi co the xac đinh chinh xac phien ban duy nhat ma ban muon".
Chat xuc tac cho su phat trien cua Ma so sach chuan (SBN) la viec he thong ban le sach lon WHSmith thanh lap mot co so kho hang đa đuoc vi tinh hoa. Giao su Gordon Foster cua Truong Kinh te London đuoc giao nhiem vu phat minh ra mot he thong đanh so sach, he thong nay đa tro thanh SBN. Whitaker đe xuat cong ty cua ong gan ma so nay vao danh muc sach cua ho đe lam cho SBN "giong nhu ten tac gia va ten sach". Ma so SBN đuoc gioi thieu vao nam 1967, J. Whitaker & Sons tro thanh co quan phu trach SBN đau tien tren the gioi chiu trach nhiem phat hanh cac ma so nay. Whitaker noi rang cong ty cua ong la cong ty duy nhat co the đua ra cach đanh so sach tieu chuan thong qua viec xuat ban ho so cua tat ca cac cuon sach o Anh va danh muc nhung cuon sach se ra mat trong vong sau thang toi.
Ban đau, Whitaker nhan đuoc mot so phan đoi đoi voi he thong, bao gom ca tu Macmillan Publishers, mot nha san xuat sach giao khoa giao duc lon. Cuoi cung Whitaker cung voi Hiep hoi cac nha xuat ban va Đai hoi đong Luan Đon (Greater London Council) - khach hang lon nhat cua Macmillan - đa phai viet thu cho ho thuyet phuc đe he thong đuoc thong qua. Whitaker cung voi đong nghiep James Coates đa san xuat mot cuon so tay 12 trang ve he thong SBN va gui mien phi cho moi nha xuat ban o Anh. Tat ca cac cuon sach cua Anh đeu đa nhan đuoc ma so SBN vao cuoi nam 1967.
He thong nay tro thanh he thong quoc te vao nam 1968 khi lan đau tien đuoc trien khai o My va sau đo lan rong ra cac nuoc khac. No đa đuoc đang ky voi To chuc Tieu chuan hoa Quoc te (ISO) va Whitaker tro thanh truong nhom cong tac ISO đau tien ve ISBN. Ong đa giup bien soan thao tieu chuan cho he thong ISBN (ISO 2108) tai cac cuoc hop o Berlin. Whitaker tuyen bo rang, viec ap dung đuoc cac tieu chuan nay vao nam 1972 - trong vong mot nam tu khi bat đau xay dung - la thoi gian ngan nhat đoi voi bat ky tieu chuan ISO nao. Whitaker đa đong mot vai tro quan trong trong viec thuyet phuc cac quoc gia khac chap nhan ISBN va Co quan ISBN Quoc te (IIA) coi ong la "nhan to quan trong đoi voi su thanh cong va pho bien cua ISBN tren toan bo chuoi cung ung sach cua the gioi". Whitaker tung nhieu nam lam chu tich trong cac cuoc hop thuong nien cua IIA, đieu huong co quan vuot qua cac tranh chap chinh tri tai thoi điem phat trien mo rong co quan ISBN o cac quoc gia. Su ra đoi cua ISBN đa anh huong lon đen nganh xuat ban, cho phep ap dung ma vach sach, đat hang đien tu va tong hop du lieu ban hang hieu qua hon.


= Cuoc đoi sau nay =
Tu nam 1977 đen nam 1979, Whitaker la bien tap vien cua tap chi The Bookseller. Ong đuoc chu y vi đa ap dung chinh sach khuyen khich phu nu lam kinh doanh, von luc đo đan ong da trang đang thong tri, thong qua nhung cau chuyen đuoc đang tai. Đau nhung nam 1980, ong đa bao ve thanh cong va đa thang kien truoc mot cao buoc boi nho do ong trum truyen thong Robert Maxwell đua ra. Whitaker cho biet ba nam lam bien tap vien tai The Bookseller la "nhung nam tuyet voi nhat va hanh phuc nhat trong cuoc đoi lam viec cua toi. Ngay duy nhat toi buon la ngay toi đuoc thang chuc".
Whitaker sau đo tro thanh giam đoc đieu hanh va sau đo la chu tich cua J. Whitaker & Sons. Tai cong ty, ong đa cai thien muc đo bao phu cua so lieu ban sach phu hop voi mong muon cua nganh cong nghiep ve chi tiet so luong sach đa đuoc ban cho cong chung. Truoc đay, cac cong ty chi biet ho đa ban đuoc bao nhieu cuon cho nhung nguoi ban sach va khong biet sau đo ho đa thuc su ban đuoc bao nhieu trong cac cua hang, ho thuong bi soc khi nhan đuoc so luong sach khong ban đuoc khi bi tra lai. Whitaker cung đa phat trien he thong Đat hang qua đien thoai (TeleOrdering) đuoc cac nha ban sach su dung rong rai đe đat hang cac san pham trong nhung nam 1980 va 1990, truoc khi hinh thuc đat hang qua internet đuoc pho bien rong rai. Whitaker đuoc trao tang Huan chuong Đe quoc Anh trong le vinh danh Birthday Honours 1991. Sau mot so bat đong, Whitaker nghi viec tai cong ty gia đinh vao nam 1997 va đe con trai minh, Martin, ke nhiem lam chu tich. Cong ty đuoc ban cho cong ty Ha Lan Verenigde Nederlandse Uitgeverijen vao nam 1999.
Cac hoat đong ben ngoai cong ty, Whitaker la nguoi đa van đong chong lai đe xuat ap dung thue gia tri gia tang đoi voi sach va ung ho Ban quyen cho thue sach (Public Lending Right). Ong cung giup thanh lap co quan tieu chuan thuong mai Editeur va to chuc chuoi cung ung Truyen thong nganh sach (Book Industry Communication). Whitaker cung ho tro cac to chuc The Book Society va Books in Print, chuyen xuat ban cac an pham thong tin ve sach.
Whitaker đa ket hon voi Maggie van Reenen. Ong qua đoi trong giac ngu vao ngay 4 thang 8 nam 2021. Tang le cua ong đuoc to chuc vao ngay 17 thang 9 nam 2021 tai St Paul's, Covent Garden, noi cha me ong đa ket hon. Le tuong niem ong đuoc to chuc tai Cau lac bo Garrick.


Xem them Ma so sach chuan quoc te (ISBN)


Tham khao