Quoc ky Nhat Ban (日本の国旗 (Nhat Ban Quoc ky), Nihon no Kokki / Nippon no Kokki) la mot la co hinh chu nhat co nen trang voi mot hinh tron mau đo lon (tuong trung cho mat troi) nam o chinh giua. Trong tieng Nhat, quoc ky đuoc goi la Nisshoki (日章旗 (Nhat chuong ky), Nisshoki nghia: Co huy hieu mat troi), song đuoc biet đen voi ten goi thong tuc hon la Hinomaru (日の丸 (Nhat chi hoan), Hinomaru nghia: hinh tron cua mat troi), vi the co the goi theo cach dan da la "La co mat troi". Nhat chuong ky đuoc xem la bieu tuong cua đat nuoc Mat troi moc.
Nisshoki đa đuoc chi đinh lam quoc ky theo Đao luat ve Quoc ky va Quoc ca đuoc cong bo va co hieu luc vao ngay 13 thang 8 nam 1999. Mac du truoc đo khong co bat ky luat nao chi đinh quoc ky chinh thuc cho nuoc Nhat nhung hieu ky mat troi đa la quoc ky tren thuc te cua Nhat Ban. Thai chinh quan ban hanh hai đao luat vao nam 1870, moi đao luat co mot đieu khoan ve thiet ke cua quoc ky. Theo Tuyen bo so 57 Minh Tri 3, ngay 27 thang 2 nam 1870, hieu ky mat troi đuoc thong qua lam hieu ky su dung cho thuong thuyen. Theo Tuyen bo 651 Minh Tri 3 ngay 27 thang 10 cung nam, hieu ky mat troi la quan ky su dung cho Hai quan Đe quoc Nhat Ban. Viec su dung Hinomaru bi han che vo cung nghiem ngat trong nhung nam đau Hoa Ky chiem đong Nhat Ban sau Chien tranh the gioi thu hai, nhung han che nay sau đo đa đuoc noi long.
Mat troi co mot vai tro quan trong trong than thoai va ton giao cua nguoi Nhat Ban, thien hoang đuoc cho la hau due truc tiep cua nu than mat troi Amaterasu, va tinh hop phap cua nha cai tri dua tren moi quan he thieng lieng nay, nu than mat troi la vi than đung đau cua Than đao. Ten goi cua đat nuoc cung nhu la co phan anh y nghia quan trong cua mat troi. Quyen lich su Nhat thoi co đai la Shoku Nihongi đa ghi rang Thien hoang Monmu tung su dung mot la co tuong trung cho mat troi trong trieu đinh cua minh vao nam 701, va đay cung la lan đau tien mot la co co hoa tiet mat troi đuoc su dung o Nhat Ban. La co lau đoi nhat Nhat Ban đuoc bao ton trong đen Unpo, Koshu, Yamanashi, co tu truoc the ky thu 16, mot truyen thuyet co noi rang la co đa đuoc Thien hoang Go-Reizei trao cho ngoi đen vao the ky thu 11. Trong cuoc Minh Tri Duy tan, ca hieu ky mat troi va Huc Nhat ky cua Hai quan Đe quoc Nhat Ban đa tro thanh nhung bieu tuong quan trong trong thoi đai Đe quoc Nhat Ban troi day manh me. Ap phich tuyen truyen, sach giao khoa va phim mo ta la co la nguon tu hao va long yeu nuoc. Trong cac gia đinh o Nhat Ban, cong dan đuoc yeu cau phai treo co trong cac ngay le quoc gia, le ky niem va cac dip khac theo quy đinh cua chinh phu. Cac bieu tuong khac danh cho quoc gia va thien hoang co hoa tiet Hinomaru ngay cang tro nen pho bien tu sau Chien tranh Trung-Nhat lan thu hai cung nhu cac cuoc chien tranh khac.
Quan niem cua cong chung o Nhat ve quoc ky khong giong nhau. Tu lau, truyen thong phuong Tay va Nhat Ban đeu khang đinh la co la mot bieu tuong manh me va ben bi đoi voi nguoi Nhat. Tu khi The chien II cham dut, viec su dung quoc ky va quoc ca Kimigayo tro thanh van đe gay tranh cai cho cac truong cong lap o Nhat Ban. Tranh cai ve viec su dung cac bieu tuong nay đa dan đen cac cuoc bieu tinh va cac vu kien. Co khong đuoc treo thuong xuyen o Nhat Ban do lien he cua no voi chu nghia quan phiet Nhat Ban. Đoi voi mot so nguoi dan Okinawa, la co đai dien cho su kien The chien II va su hien dien quan su cua Hoa Ky sau chien tranh. Đoi voi mot so quoc gia tung bi Nhat Ban chiem đong, la co bi xem la bieu tuong cua su xam luoc va chu nghia đe quoc ma nguoi Nhat đa gay ra cho ho. Hinomaru đuoc su dung nhu mot cong cu chong lai cac quoc gia bi Nhat chiem đong voi muc đich đe doa, khang đinh su thong tri va su phuc tung vao Nhat Ban. Mot so bieu ngu quan su cua Nhat Ban thiet ke dua theo Hinomaru, bao gom ca bieu tuong hai quan. Hinomaru cung đong vai tro nhu mot khuon mau cho cac la co Nhat Ban khac trong viec su dung tu nhan va cong cong.


Lich su = Truoc 1900 =

Van chua ro ve nguon goc chinh xac cua Hinomaru, song bieu tuong mat troi moc voi y nghia tuong trung đa co ke tu đau the ky 7 (quan đao Nhat Ban nam ve phia đong luc đia chau A, do đo la noi mat troi "moc"). Nam 607, mot quoc thu bat đau bang "nhat xuat xu thien tu" (thien tu xu mat troi moc) đuoc gui cho Tuy Dang Đe. Nhat Ban thuong đuoc goi la "xu mat troi moc". Trong Binh gia vat ngu (平家物語) tu the ky 12 co chep rang tren quat cua nhung samurai co ve hinh mat troi. Co mot truyen thuyet ve quoc ky lien quan vi hoa thuong Nichiren (日蓮: Nhat Lien) cua đao Phat, trong đo noi rang, khi quan Mong Co xam luoc Nhat Ban vao the ky 13, vi hoa thuong đa trao mot hieu ky mat troi cho Đai tuong quan đe đem ra chien truong. Mat troi cung co lien he chat che voi hoang that, do co truyen thuyet ke rang cac thien hoang la hau due cua nu than Amaterasu.
Mot trong nhung hieu ky co nhat cua Nhat Ban nam tai đen Unpo thuoc tinh Yamanashi. Theo truyen thuyet thi Thien hoang Go-Reizei đa trao cho Minamoto no Yoshimitsu va đuoc xem la mot bao vat cua gia toc Takeda trong suot 1.000 nam, va hieu ky nay đa co it nhat 1.600 nam tuoi.
Cac hieu ky xuat hien som nhat tai Nhat Ban đuoc ghi nhan co nien đai tu Thoi ky Azuchi-Momoyama vao cuoi the ky 16. Moi daimyo co hieu ky rieng va đuoc su dung chu yeu tren chien truong. Hau het hieu ky la cac dai dai thuong mang mon (gia van) cua daimyo. Cac thanh vien trong cung mot gia toc cung co hieu ky khac nhau đe mang ra chien truong. Cac tuong linh cung co hieu ky rieng cua minh, hau het trong so đo khac biet voi hieu ky cua binh si von co hinh vuong.
Nam 1854, vao thoi Mac phu Tokugawa, cac thuyen đi bien cua Nhat Ban đuoc lenh keo Hinomaru nham phan biet chung voi thuyen cua ngoai quoc. Truoc đo, cac kieu Hinomaru khac nhau đuoc su dung tren nhung thuyen buon ban voi nguoi My va nguoi Nga. Hinomaru đuoc quy đinh la hieu ky thuong mai cua Nhat Ban vao nam 1870 va la quoc ky theo phap luat tu nam 1870 đen nam 1885, đay la quoc ky đau tien đuoc Nhat Ban thong qua.
Mac du khai niem bieu tuong quoc gia con xa la voi nguoi Nhat Ban, song chinh phu Minh Tri can chung đe giao thiep voi the gioi ben ngoai. Đieu nay tro nen quan trong sau khi Pho đe đoc Hoa Ky Matthew C. Perry đo bo len vinh Yokohama. Chinh phu Minh Tri con quy đinh them nhung bieu tuong nhan dang cho Nhat Ban, trong đo co quoc ca Kimigayo va quoc huy. Nam 1885, toan bo cac luat truoc đo khong đuoc ban hanh trong Cong bao chinh thuc cua Nhat Ban đeu bi bai bo. Do quy đinh nay, Hinomaru la quoc ky tren thuc te do khong co phap luat nao quy đinh ve no sau Minh Tri Duy tan.


= Nhung xung đot ban đau va Chien tranh Thai Binh Duong =

Viec su dung quoc ky gia tang khi Nhat Ban muu cau mo rong đe quoc cua ho, Hinomaru hien dien tai cac le ky niem sau nhung chien thang Chien tranh Thanh-Nhat va Chien tranh Nga-Nhat. Quoc ky cung đuoc su dung trong nhung no luc chien tranh tren toan quoc. Mot bo phim tuyen truyen cua Nhat Ban trong nam 1934 phac hoa nhung quoc ky ngoai quoc la co thiet ke khong hoan chinh va co khuyet điem, con quoc ky Nhat Ban thi hoan toan hoan hao. Nam 1937, mot nhom thieu nu tu tinh Hiroshima the hien tinh đoan ket voi nhung binh si Nhat Ban chien đau tai Trung Quoc trong Chien tranh Trung-Nhat bang cach an "bua com quoc ky" gom co umeboshi. Hinomaru bento tro thanh bieu tuong chinh trong viec đong vien va đoan ket chien tranh cua Nhat Ban đoi voi binh linh, keo dai cho đen thap nien 1940.
Hinomaru đuoc su dung trong cac le ky niem khi Nhat Ban gianh đuoc cac thang loi trong Chien tranh Trung-Nhat. Moi nguoi Nhat đeu cam quoc ky trong cac dip le.
Sach giao khoa trong thoi ky nay cung in Hinomaru cung nhung khau hieu khac, nham bieu đat long trung thanh voi Thien hoang va quoc gia. Long ai quoc đuoc day nhu mot đuc tinh cho thieu nhi Nhat Ban. Nhung bieu hien cua long ai quoc, nhu trung quoc ky hoac kinh bai Thien hoang hang ngay đeu la mot phan cua mot "nguoi Nhat tot."
Quoc ky la mot cong cu cua chu nghia đe quoc Nhat Ban tai cac khu vuc Đong Nam A bi chiem đong trong Chien tranh the gioi thu hai: nguoi dan cac nuoc bi chiem đong phai su dung quoc ky Nhat Ban, va hoc sinh phai hat Kimigayo trong le thuong ky vao buoi sang. Cac la co đia phuong đuoc phep su dung tai mot so khu vuc nhu Philippines, Indonesia va Man Chau Quoc. Trong mot so thuoc đia nhu Trieu Tien, Hinomaru va nhung bieu tuong khac đuoc su dung nham giang nguoi Trieu Tien xuong vi the hang hai trong đe quoc.
Đoi voi nguoi Nhat, Hinomaru la "la co Mat troi moc se thap sang bong toi tren toan the gioi." Đoi voi nguoi phuong Tay, đo la mot trong nhung bieu tuong manh me nhat cua quan đoi Nhat Ban.


= Thoi ky Hoa Ky chiem đong =

Hinomaru la quoc ky Nhat Ban tren thuc te trong suot Chien tranh the gioi thu hai va trong thoi ky bi chiem đong. Trong thoi gian Hoa Ky chiem đong Nhat Ban sau chien tranh, can phai co su chap thuan tu Tu lenh Toi cao cua Đong Minh tai Nhat Ban thi moi đuoc treo Hinomaru. Nhieu nguon khac nhau chi noi đen muc đo su dung Hinomaru la han che; mot so nguon su dung thuat ngu "bi cam". Ban đau co nhung han che nghiem ngat ve viec treo Hinomaru, song khong đen muc đo cam hoan toan.
Sau chien tranh the gioi thu hai, cac thuyen dan su cua Nhat Ban su dung mot thuyen ky do Hoa Ky cap. Thuyen ky nay đuoc sua đoi tu ma dau hieu E, đuoc su dung tu thang 9 nam 1945 đen khi thoi ky chiem đong ket thuc. Tau thuyen cua Hoa Ky hoat đong tai vung bien Nhat Ban su dung hieu ky dau hieu "O" sua đoi lam thuyen ky.
Ngay 2 thang 5 nam 1947, Tuong Douglas MacArthur bai bo viec cam treo Hinomaru trong khuon vien Toa nha Quoc hoi Nhat Ban, Hoang cung Tokyo, dinh Thu tuong va Toa an Toi cao cung voi viec phe chuan Hien phap Nhat Ban moi. Nhung han che nay đuoc noi long hon nua vao nam 1948, khi nhan dan đuoc phep treo quoc ky vao nhung dip quoc le. Đen thang 1 nam 1949, nhung han che bi bai bo va bat cu ai cung co the treo Hinomaru vao bat ky thoi gian nao ma khong can su cho phep. Ket qua la cho đen đau thap nien 1950, cac truong hoc va ho gia đinh đuoc khuyen khich treo Hinomaru.


= Sau chien tranh đen 1999 =

Ke tu Chien tranh the gioi thu hai, quoc ky Nhat Ban bi phe phan do co lien he voi qua khu quan phiet cua quoc gia. Su phan đoi tuong tu cung danh cho quoc ca cua Nhat Ban la Kimigayo. Cam nghi ve Hinomaru va Kimigayo nhin chung bien đoi tu mot cam giac ai quoc ve "Đai Nhat Ban" sang mot nuoc Nhat hoa binh va chong quan phiet. Do bien đoi ve tu tuong nay, quoc ky đuoc su dung it thuong xuyen tai Nhat Ban tu sau chien tranh, mac du nhung han che bi bai bo vao nam 1949.
Do Nhat Ban bat đau tai lap quan he ngoai giao voi cac nuoc, Hinomaru đuoc su dung nhu mot cong cu chinh tri tai nuoc ngoai. Trong mot chuyen cong du cua Thien hoang Hirohito va Hoang hau Kojun đen Ha Lan, mot so cong dan Ha Lan đot Hinomaru yeu cau Thien hoang ve nuoc va phai xet xu van đe tu binh chien tranh nguoi Ha Lan bi sat hai trong The chien II. O trong nuoc, Hinomaru khong đuoc su dung trong hoat đong khang nghi mot hiep đinh đia vi quan đon tru moi đuoc Hoa Ky va Nhat Ban đang đam phan. La co đuoc su dung pho bien boi cong đoan va nhung nguoi khang nghi khac la la co đo.
Hinomaru va quoc ca lai gap phai van đe moi khi Tokyo đang cai The van hoi Mua he 1964. Truoc The van hoi, kich co cua hinh mat troi tren quoc ky đuoc cai bien mot phan la do hinh mat troi khong noi bat khi trung cung nhung quoc ky khac. Chuyen gia ve mau sac Tadamasa Fukiura chon đat hinh tron mat troi chiem 2/3 chieu cao cua quoc ky. Fukiura lua chon mau sac cho co trong The van hoi nam 1964 cung nhu trong The van hoi Mua đong 1998 tai Nagano.
Nam 1989, Thien hoang Hirohito bang ha, su kien nay lai lam noi len van đe tinh than cua quoc ky. Phe bao thu cho rang neu quoc ky co the đuoc su dung trong tang le ma khong khoi lai noi đau thuong cu, ho co the co co hoi đe xuat Hinomaru tro thanh quoc ky ma khong bi thach thuc ve mat y nghia cua no. Trong tang ky chinh thuc keo dai sau ngay tren toan Nhat Ban, cac la quoc ky đuoc treo ru hoac boc trong dai mau đen. Mac du co nhung bao cao ve viec nhung nguoi khang nghi pha hoai Hinomaru trong ngay an tang Thien hoang, song viec cac truong hoc treo Hinomaru ru ma khong bi han che giup đem đen thang loi cho phe bao thu.


= Tu nam 1999 đen nay =

Đao luat ve Quoc ky va Quoc ca đuoc thong qua vao nam 1999, Hinomaru va Kimigayo đuoc chon lua tro thanh nhung bieu tuong quoc gia cua Nhat Ban. Viec thong qua luat nay bat nguon tu mot vu tu tu cua hieu truong truong trung hoc Sera o Sera, Hiroshima, Toshihiro Ishikawa, ong đa khong the giai quyet đuoc tranh chap giua hoi đong truong va giao vien cua ong ve viec su dung Hinomaru va Kimigayo. Đao luat nay la mot trong nhung luat gay tranh cai nhieu nhat trong Quoc hoi ke tu khi thong qua "Luat ve hiep luc voi cac hoat đong duy tri hoa binh cua Lien Hop Quoc" vao nam 1992.
Thu tuong Obuchi Keizo cua Đang Dan chu Tu do (LDP) đa quyet đinh soan thao bo luat đe bien Hinomaru va Kimigayo thanh bieu tuong chinh thuc cua Nhat Ban vao nam 2000. Bo truong Noi cac cua ong, Hiromu Nonaka, muon bo luat hoan thanh vao dip ky niem 10 nam hoang đe Akihito len ngoi. Đay khong phai la lan đau tien ma phap luat đuoc xem xet nham thiet lap ca hai bieu tuong tro thanh bieu tuong chinh thuc. Nam 1974, sau boi canh tro lai chu quyen Nhat cua Okinawa vao nam 1972 va cuoc khung hoang dau mo nam 1973, Thu tuong Tanaka Kakuei noi an y ve mot đao luat se đuoc thong qua bao gom hai bieu tuong trong luat phap Nhat Ban. Ngoai viec huong dan cac truong day va hat Kimigayo, Tanaka muon hoc sinh treo co Hinomaru trong le moi buoi sang, va ap dung mot giao trinh day đao đuc dua tren Ban trich dan Hoang gia ve Giao duc do Thien hoang Minh Tri đua ra vao nam 1890. Tanaka đa khong thanh cong trong viec thong qua bo luat trong quoc hoi vao nam đo.
Nhung nhom ung ho chinh cua du luat la LDP va Đang Cong Minh (CGP), trong khi phe đoi lap bao gom Đang Dan chu Xa hoi (SDPJ) va Đang Cong san (JCP), ho đa phan đoi vi y nghia ca hai bieu tuong trong thoi ky chien tranh. CPJ tiep tuc phan đoi vi khong cho phep van đe đuoc quyet đinh boi cong chung. Trong khi đo, Đang Dan chu Nhat Ban (DPJ) khong the thuc đay su đong thuan trong đang ve van đe nay. Chu tich DPJ va la thu tuong tuong lai cua Nhat Kan Naoto tuyen bo DPJ buoc phai ung ho du luat vi DPJ đa cong nhan ca hai bieu tuong nay la bieu tuong cua Nhat Ban. Pho tong thu ky va thu tuong tuong lai Hatoyama Yukio hieu rang du luat nay se gay ra mot su chia re hon nua trong xa hoi va trong cac truong cong lap. Hatoyama đa bo phieu cho du luat trong khi Kan bo phieu chong lai.
Truoc khi tien hanh bo phieu, đa co nhung loi keu goi tach đoi bo luat tai Quoc hoi. Giao su Đai hoc Waseda, Norihiro Kato tuyen bo Kimigayo la mot van đe rieng biet phuc tap hon Hinomaru. No luc chi đinh Hinomaru la quoc ky cua DPJ, va cua cac ben khac trong cuoc bo phieu cho du luat đa bi Quoc hoi tu choi. Ha vien đa thong qua du luat vao ngay 22 thang 7 nam 1999 voi so phieu thuan 86 tren 403. Du luat đa đuoc gui đen Ha vien vao ngay 28 thang 7 va đuoc thong qua vao ngay 9 thang 8. No đa đuoc ban hanh thanh luat vao ngay 13 thang 8.
Vao ngay 8 thang 8 nam 2009, mot buc anh đuoc chup tai mot cuoc bieu tinh cua DPJ trong Tong tuyen cu Nhat Ban nam 2009 cho thay mot bieu ngu đuoc treo tren tran nha. Bieu ngu lam bang hai la co Hinomaru đuoc cat va khau lai voi nhau đe tao thanh hinh dang cua logo DPJ. Đieu nay gay phan no cho LDP va Thu tuong Aso Taro, ho noi đay la hanh đong khong the tha thu. Đap lai, Chu tich DPJ Yukio Hatoyama (nguoi đa bo phieu cho Luat ve Quoc ky va Quoc ca) noi rang bieu ngu khong phai la Hinomaru va khong nen xem nhu vay.


Thiet ke Quy tac so 57 nam 1870 co hai đieu khoan lien quan đen quoc ky, đieu khoan đau tien quy đinh ve nguoi treo va cach treo, đieu khoan thu hai quy đinh ve cach san xuat quoc ky. Ty le giua chieu cao va chieu rong la 7:10. Hinh tron mau đo tuong trung cho mat troi va co đuong kinh bang ba phan nam tong chieu dai đung. Luat quy đinh hinh tron nam tai trung tam, song thuong đuoc đat lech 1% huong ve phia van thang. Ngay 3 thang 10 cung nam, cac quy đinh ve thiet ke thuong thuyen ky va cac hai quan ky khac đuoc thong qua. Đoi voi thuong thuyen ky, ty le giua chieu cao va chieu rong la 2:3. Kich co hinh tron trong van giu nguyen, song hinh tron đuoc đat lech 5% huong ve phia van thang.

Khi Đao luat ve Quoc ky va Quoc ca đuoc thong qua, kich thuoc cua quoc ky co bien đoi nho. Ty le tong the cua quoc ky quy đinh chieu cao bang 3:5 chieu rong. Hinh tron đo chuyen dich ve chinh tam, song kich co tong the cua hinh tron van khong đoi. Nen cua quoc ky la mau trang (白色, bach sac) va hinh tron mat troi la mau đo (紅色, hong sac), song sac đo chinh xac khong đuoc đinh ro trong phap luat nam 1999. Goi y duy nhat la đoi voi mau đo phai la mau "đam".
Cuc Phong ve Nhat Ban (nay la Bo Quoc phong) vao nam 1973 (nam Chieu Hoa thu 48) đinh ro đac điem ky thuat cua mau đo tren quoc ky la 5R 4/12 va cua mau trang la N9 trong he mau Munsell. Van kien nay đuoc thay đoi vao ngay 21 thang 3 nam 2008 nham tuong phoi dung hinh cua quoc ky voi phap luat hien hanh va he mau Munsell cap nhat. Van kien nay quy đinh soi acrylic va ni long đuoc su dung đe san xuat quoc ky su dung trong quan su. Đoi voi acrylic, sac đo mau đo la 5.7R 3.7/15.5 va mau trang la N9.4; đoi voi ni long sac đo mau đo la 6.2R 4/15.2 va sac đo mau trang la N9.2. Trong mot van kien do Co quan vien tro phat trien chinh phu (Nhat Ban) (ODA) cong bo, sac đo mau đo cua Hinomaru va bieu trung cua Co quan la DIC 156 va CMYK 0-100-90-0. Trong hoi nghi tham đinh ve Đao luat ve Quoc ky va Quoc ca, co đe nghi su dung sac đo đo nhat (赤色, xich sac) hoac he mau cua Quy cach cong nghiep Nhat Ban. Co đuoc san xuat tai Nhat Ban thuong su dung thuoc nhuom mau đo son.


= Bang mau =


Su dung va phong tuc Khi Hinomaru lan đau tien ra mat o Nhat Ban, chinh phu đa yeu cau cong dan chao đon Hoang đe bang co. Co mot so nguoi Nhat phan đoi, dan đen mot so cuoc bieu tinh. Phai mat mot thoi gian sau thi co moi đuoc nguoi dan chap nhan.
Trong Chien tranh the gioi thu hai, co mot phong tuc pho bien la ban be, ban hoc va than nhan cua mot quan nhan tai ngu se viet vao mot Hinomaru va tang no cho anh ta. Quoc ky cung đuoc su dung nhu mot bua van khi tot va la mot vat cau nguyen quan nhan binh an tro ve tu chien truong. Mot thuat ngu ve loai bua nay la Hinomaru Yosegaki (日の丸寄せ書き, Hinomaru Yosegaki). Mot truyen thong la cac chu viet khong đuoc cham vao hinh mat troi. Sau cac tran chien, nhung quoc ky nay thuong bi đoi phuong đoat lay, hoac đuoc tim thay tren nguoi nhung quan nhan Nhat Ban tu tran. Nhung quoc ky nay tro thanh vat ky niem, song ngay cang co nhieu quoc ky đuoc gui tra lai cho hau due cua nhung quan nhan Nhat Ban tu tran. Truyen thong ky len Hinomaru nhu mot la bua may man van con tiep tuc mac du kha han che. Co the thay Hinomaru Yosegaki tai cac su kien the thao nham co đong cho cac đoi tuyen quoc gia Nhat Ban.

Hachimaki (鉢巻, Hachimaki "khan bao ve đau") la mot headband mau trang (bandana) voi mat troi đo o giua. Cac cum tu thuong đuoc viet tren đo. Chung đuoc đeo nhu mot bieu tuong cho su kien tri, no luc va can đam cua nguoi mang chung. Đay la nhung vat đuoc mang trong nhieu dip boi khan gia co vu the thao, phu nu khi sinh, sinh vien trong truong luyen thi, nhan vien van phong, nha buon nhu niem tu hao cua ho, v.v. Trong The chien II, cac cum tu "Nhat đinh chien thang" (必勝, Hissho) hoac "Bay cuoc đoi" đuoc viet tren hachimaki va đuoc cac phi cong kamikaze mang tren đau. Đieu nay the hien tinh than san sang chet vi đat nuoc cua nguoi phi cong.
Truoc Chien tranh the gioi thu hai, toan bo cac ho gia đinh đuoc yeu cau treo Hinomaru vao nhung ngay quoc le. Sau chien tranh, viec treo quoc ky Nhat Ban hau het bi han che trong cac toa nha lien he voi chinh phu quoc gia va đia phuong nhu toa thi chinh; quoc ky hiem khi xuat hien tai cac ho gia đinh hoac toa nha thuong mai, song mot so ca nhan va cong ty chu truong treo quoc ky trong nhung ngay le. Mac du chinh phu Nhat Ban khuyen khich cong dan treo Hinomaru trong nhung dip quoc le, song viec nay khong mang tinh phap ly. Ke tu sinh nhat lan thu 80 cua Thien hoang vao ngay 23 thang 12 nam 2002, Cong ty Đuong sat Kyushu cho treo Hinomaru tai 330 tram.
Bat đau tu nam 1995, ODA đa su dung hoa tiet Hinomaru trong logo chinh thuc cua ho. Ban thiet ke đo khong phai do chinh phu tao ra (logo đuoc chon tu 5.000 mau thiet ke do cong chung gui) nhung chinh phu đang co gang tang truc quan hoa cua Hinomaru thong qua cac goi vien tro va chuong trinh phat trien cua ho. Theo ODA, viec su dung co la cach hieu qua nhat tuong trung cho vien tro do nguoi dan Nhat Ban cung cap.


Van hoa va nhan thuc Theo cac cuoc tham do đuoc thuc hien boi truyen thong chinh thong, hau het nguoi dan Nhat Ban đa coi la co cua Nhat Ban la co quoc gia ngay ca truoc khi thong qua Đao luat ve Quoc ky va Quoc ca nam 1999. Mac du vay, nhung tranh cai xung quanh viec su dung co trong cac su kien o truong hoc hoac phuong tien truyen thong van con. Vi du, cac to bao tu do nhu Asahi Shimbun va Mainichi Shimbun thuong đang cac bai viet phe phan la co cua Nhat Ban, phan anh mot pho quat chinh tri tu cac đoc gia cua ho. Đoi voi nhung nguoi Nhat Ban khac, la co đai dien cho thoi ky ma nen dan chu bi đan ap khi Nhat Ban la mot đe che.
Viec treo quoc ky tai ho gia đinh va doanh nghiep cung đuoc tranh luan trong xa hoi Nhat Ban. Boi vi lien ket cua no voi cac nha hoat đong uyoku dantai (canh huu), nhung nguoi chinh tri phan đong va cuc đoan, mot so ho va doanh nghiep khong treo co. Khong co yeu cau treo co trong bat ky ngay le quoc gia hoac su kien đac biet nao. Thi tran Kanazawa, Ishikawa, đa đe xuat ke hoach vao thang 9 nam 2012 su dung cac quy cua chinh phu đe mua co voi muc đich khuyen khich nguoi dan treo co vao cac ngay le quoc gia. Đang Cong san Nhat Ban thi phat ngon chong lai la co.
Suy nghi tieu cuc ve quoc ky van ton tai o cac thuoc đia cu cua Nhat Ban cung nhu trong chinh lanh tho Nhat Ban, chang han nhu o Okinawa. Mot vi du đang chu y ve đieu nay, vao ngay 26 thang 10 nam 1987, mot chu sieu thi nguoi Okinawa đa đot co truoc khi bat đau Đai hoi The thao Quoc gia Nhat Ban. Nguoi đot co la Shoichi Chibana đa đot chay Hinomaru khong chi đe the hien su phan đoi su tan bao cua quan đoi Nhat Ban ma con phan đoi su hien dien lien tuc cua luc luong Hoa Ky, va con nham ngan khong cho no xuat hien truoc cong chung. Cac su co khac o Okinawa la viec xe co trong cac buoi le o truong, va hoc sinh tu choi ton vinh la co khi no đuoc keo len cung nhac "Kimigayo".
Tai thu phu Naha, Okinawa, Hinomaru đuoc keo len lan đau tien khi Okinawa tro ve voi Nhat Ban trong dip ky niem 80 nam thanh pho vao nam 2001. Tai Trung Quoc va Han Quoc, ca hai đeu bi chiem đong boi Đe quoc Nhat Ban, viec ap dung chinh thuc Hinomaru vao nam 1999 la phan ung cua Nhat Ban chu đong hon ve an ninh va tai vu trang. Cac cuoc tranh cai ve tinh trang cua đen Yasukuni, Hop tac quan su My-Nhat va tien hanh chuong trinh phong thu ten lua. O cac quoc gia khac ma Nhat Ban tung chiem đong, luat nam 1999 đa gap phai nhung phan ung trai chieu va bi che đay. O Singapore, the he cu van co nhung cam xuc xau đoi voi co trong khi the he tre khong giu quan điem nhu vay vi ho phan nhieu chap nhan cac khia canh van hoa Nhat Ban thong qua anime, game va Uniqlo. Chinh phu Philippines khong chi tin rang Nhat Ban se khong tro lai chu nghia quan phiet, ma con tin muc tieu cua luat nam 1999 la chinh thuc thiet lap hai bieu tuong (co va quoc ca) trong luat phap va moi quoc gia đeu co quyen tao ra cac bieu tuong quoc gia cua ho. Nhat Ban khong co luat hinh su đoi voi viec đot Hinomaru, nhung co nuoc ngoai khong the bi đot o Nhat Ban.


Le nghi Theo le nghi, Hinomaru co the treo tu binh minh cho đen hoang hon; cac doanh nghiep va truong hoc đuoc phep treo quoc ky tu khi mo cua đen khi đong cua. Khi treo quoc ky Nhat Ban cung quoc ky khac đong thoi, quoc ky Nhat Ban đuoc đat o vi tri vinh du va quoc ky ngoai quoc nam o ben phai, ca hai co kich co binh đang. Khi treo cung tu hai quoc ky khac tro len, Hinomaru đuoc xep theo thu tu cua bang chu cai theo quy đinh cua Lien Hiep Quoc. Khi cac quoc ky khong con thich hop đe su dung, no thuong đuoc đot mot cach kin đao. Đao luat ve Quoc ky va Quoc ca khong đinh ro cach su dung quoc ky, song cac tinh khac nhau lai ban hanh cac quy đinh rieng ve viec su dung Hinomaru va cac huyen ky cua ho.


= Tuong niem =
Hinomaru co hai kieu treo đe tang, mot la treo theo kieu ban ky (半旗 (ban ky)/ はんき, Han-ki) (co ru) giong nhu tai nhieu quoc gia khac. Nhung co quan cua Bo Ngoai giao treo ban ky trong thoi gian tang le cua mot nguyen thu quoc gia ngoai quoc.
Mot kieu treo ru thay the la đieu ky (弔旗 (ちょうき) (đieu ky), Cho-ki), gan them mot dai bang mau đen o phia tren Hinomaru, kieu nay truy nguyen tu ngay 30 thang 7 nam 1912, khi Nhat hoang Minh Tri bang ha va Noi cac quyet đinh ban mot sac lenh rang Hinomaru can phai đuoc treo đe tang khi Nhat hoang bang ha. Noi cac co tham quyen trong viec cong bo treo quoc ky nham đe tang.


= Truong cong lap =

Tu sau The chien II, Bo Giao duc ban hanh cac tuyen bo va quy đinh nham thuc đay viec su dung ca Hinomaru va Kimigayo tai cac truong thuoc tham quyen cua ho. Tuyen bo đau tien trong so nay đuoc ban hanh vao nam 1950, voi noi dung mong muon nhung khong bat buoc, đoi voi viec su dung ca hai bieu tuong. Đieu nay sau đo đuoc mo rong bao gom su dung cac bieu tuong vao cac ngay le va trong cac buoi tuong niem nham khuyen khich hoc sinh ve cac ngay le quoc gia va thuc đay giao duc quoc phong. Trong cuoc cai cach nam 1989 ve đinh huong giao duc, chinh phu cua LDP yeu cau co phai đuoc su dung trong cac nghi le cua truong va phai ton trong đung muc đoi voi no, va đoi voi ca Kimigayo. Hinh phat đoi voi quan chuc nha truong khong tuan theo lenh nay cung đuoc ban hanh trong cuoc cai cach nam 1989.
Huong dan chuong trinh giang day nam 1999 (学習指導要領 Gakushu shido yoryo) do Bo Giao duc ban hanh sau khi thong qua "Đao luat ve Quoc ky va Quoc ca" quy đinh rang "vao le khai giang va le tot nghiep, cac truong phai giuong co Nhat Ban va huong dan hoc sinh hat "Kimigayo" (quoc ca), nang cao y nghia cua co va bai hat." Ngoai ra, binh luan cua Bo ve Huong dan chuong trinh giang day nam 1999 cho cac truong tieu hoc luu y rang: "đua ra tien bo quoc te hoa, cung viec thuc đay long yeu nuoc va nhan thuc ve nguoi Nhat, đieu quan trong la nuoi duong thai đo ton trong cua tre em đoi voi quoc ky Nhat Ban va Kimigayo đe ho truong thanh long tu ton cong dan Nhat Ban trong mot xa hoi quoc te hoa." Bo cung tuyen bo rang neu sinh vien Nhat Ban khong the ton trong bieu tuong cua chinh ho, thi ho se khong the ton trong bieu tuong cua cac quoc gia khac.
Cac truong hoc la trung tam cua tranh cai ve ca quoc ca va quoc ky. Hoi đong Giao duc Tokyo yeu cau su dung ca quoc ca va co trong cac su kien thuoc tham quyen cua ho. Lenh yeu cau giao vien nha truong phai ton trong ca hai bieu tuong hoac co nguy co mat viec. Mot so nguoi phan đoi cac quy đinh đo vi pham Hien phap Nhat Ban, nhung Hoi đong đa lap luan rang cac truong hoc la co quan cong lap, giao vien phai co nghia vu day hoc sinh cua minh cach đe tro thanh mot nguoi cong dan Nhat Ban tot. Nhung đa xay ra cac cuoc phan đoi, cac truong hoc tu choi treo Hinomaru trong le tot nghiep cua truong va mot so phu huynh xe co. Cac giao vien that bai trong viec khieu nai hinh su chong Thong đoc Tokyo Shintaro Ishihara va cac quan chuc cap cao, vi hanh đong đa ra lenh cho cac giao vien ton vinh Hinomaru va Kimigayo. Sau cac cuoc phan đoi truoc đo, Lien đoan giao vien Nhat Ban chap nhan su dung ca co va quoc ca; Lien minh giao vien va nhan vien Nhat Ban van phan đoi ca hai bieu tuong va viec su dung chung trong he thong truong hoc.


Hieu ky co lien quan = Quan ky =

Luc luong Phong ve Nhat Ban (JSDF) va Luc luong Phong ve Mat đat Nhat Ban su dung mot phien ban Hinomaru voi tam tia mau đo huong ra ngoai, goi la Hachijo-Kyokujitsuki (八条旭日旗 (bat đieu huc nhat ky), Hachijo-Kyokujitsuki). Mot vien mau vang nam xung quanh ria la co.
Mot bien the noi tieng cua Hinomaru la Hinomaru voi 16 tia đo, tung đuoc quan đoi Nhat Ban su dung, đac biet la Luc quan Đe quoc Nhat Ban va Hai quan Đe quoc Nhat Ban. Thuyen ky (co hai quan) Jyurokujo-Kyokujitsu-ki (十六条旭日旗 (thap luc đieu huc nhat ky), Jyurokujo-Kyokujitsu-ki) đuoc thong qua lam co chien tranh lan đau tien vao ngay 15 thang 5 nam 1870, va đuoc su dung đen khi ket thuc Chien tranh the gioi thu hai vao nam 1945. Thuyen ky đuoc tai thong qua vao ngay 30 thang 6 nam 1954 va nay đuoc su dung lam co hai quan cua Luc luong Phong ve Mat đat Nhat Ban (JGSDF) va Luc luong Phong ve Bien Nhat Ban (JMSDF). Tham muu truong Luc luong Phong ve Nhat Ban Katsutoshi Kawano noi rang la co la "niem kieu hanh" cua Luc luong Phong ve bien Nhat Ban. Do tung đuoc su dung boi Quan đoi Đe quoc Nhat Ban, la co nay van mang đen tinh cam tieu cuc o Trung Quoc va Han Quoc. Ho phan đoi la co nay vi la bieu tuong gan lien voi chu nghia đe quoc Nhat Ban trong The chien II. JMSDF cung su dung mot co hieu van hanh. Đuoc thong qua lan đau tien vao nam 1914 va đuoc tai tuyen bo vao nam 1965, co hieu nay chua mot phien ban đon gian cua bieu tuong co hai quan đat cuoi tau, voi phan lon co co mau trang. Ty le co hieu nam trong khoang tu 1:40 đen 1:90.
Luc luong Phong ve Nhat Ban (JASDF) đuoc thanh lap mot cach đoc lap vao nam 1952, chi co đia mat troi đon gian nhu bieu tuong cua no. Đay la chi nhanh dich vu duy nhat co bieu tuong khong theo Tieu chuan Hoang gia. Tuy nhien, chi nhanh co mot thiet ke đe treo o cac can cu va trong cac cuoc dieu hanh. Thiet ke đuoc tao ra vao nam 1972, đay la lan thu ba đuoc JASDF su dung ke tu khi thanh lap. Thiet ke chua bieu tuong cua chi nhanh tap trung tren nen mau xanh.
Mac du khong phai la quoc ky chinh thuc, co tin hieu Z đong vai tro chinh trong lich su hai quan Nhat Ban. Vao ngay 27 thang 5 nam 1905, Đo đoc Heihachiro Togo cua tau chien Mikasa đang chuan bi giao chien voi Ham đoi Baltic cua Nga. Truoc khi Hai chien Tsushima bat đau, Togo đa giuong co Z tren Mikasa nham giao chien voi ham đoi Nga, ket qua chien thang cho Nhat Ban. Ong noi voi hai đoan nhu sau: "So phan cua Hoang gia Nhat Ban đat vao tran chien nay; moi canh tay se no luc va lam het suc minh." Co Z cung đuoc treo tren tau san bay Akagi vao đem truoc cuoc tan cong cua Nhat Ban tai Tran Chau Cang, Hawaii, vao thang 12 nam 1941.


= Co hoang gia =

Bat đau tu nam 1870, co đuoc tao ra cho Thien hoang Nhat Ban (luc đo la Thien hoang Minh Tri), hoang hau va cho cac thanh vien khac trong hoang toc. Luc đau, co cua Thien hoang đuoc trang tri cong phu, voi mot mat troi nam o trung tam cua mau co. Thien hoang co nhung la co đuoc su dung tren đat lien, tren bien va tren xe ngua. Gia đinh hoang gia cung đuoc cap co đe su dung tren bien va tren đat lien (mot đe cam, va mot co khi di chuyen). Cac la co tren xe ngua la mot bong hoa cuc đon sac voi 16 canh hoa, đuoc đat o trung tam cua mot nen đon sac. Nhung la co nay đuoc loai bo vao nam 1889 khi Thien hoang quyet đinh su dung hoa cuc tren nen đo lam co cua ong. Voi nhung thay đoi nho ve sac thai va ty le mau sac, nhung la co đuoc thong qua vao nam 1889 van đuoc su dung boi gia đinh hoang gia.
Co cua Thien hoang hien tai la mot bong hoa cuc 16 canh mau vang, tap trung tren nen đo voi ty le 2:3. Hoang hau su dung cung mot la co, co hinh dang đuoi en. Hoang tu ke vi va cong chua ke vi su dung cung mot mau la co, ngoai tru voi mot bong hoa cuc nho hon va mot đuong vien mau trang o giua cac la co. Hoa cuc đa gan lien voi ngai vang cua Hoang đe ke tu thoi Thien hoang Go-Toba vao the ky thu 12, nhung no khong tro thanh bieu tuong đoc quyen cua ngai vang cho đen nam 1868.


= Co đia phuong =

Moi tinh trong so 47 tinh tat ca cua Nhat Ban co mot la co rieng, giong nhu quoc ky, bao gom mot bieu tuong - đuoc goi la mon - đuoc đat tren mot mat nen đon sac (tru tinh Ehime, noi nen đuoc to mau). Co mot so co tinh, nhu Hiroshima, phu hop voi thong so ky thuat cua ho đe lam la co quoc gia (ty le 2:3, mon đat o trung tam va 3⁄5 chieu dai cua la co). Mot so mon hien thi ten tinh bang chu Nhat; mot so khac đuoc mo ta cach đieu ve đia điem hoac mot điem đac biet khac cua tinh. Mot vi du ve co cua tinh la Nagano, ky tu katakana ナ (na) mau cam xuat hien o trung tam cua mot đia trang. Mot cach giai thich cua mon la bieu tuong na đai dien cho mot ngon nui va đia trang la mot cai ho. Mau cam đai dien cho mat troi trong khi mau trang đai dien cho tuyet cua khu vuc.
Đon vi hanh chinh cap hat cung co the ap dung co cua rieng ho. Cac thiet ke cua co thanh pho tuong tu nhu co cua tinh: mot mon tren nen đon sac. Mot vi du la la co cua Amakusa o tinh Kumamoto: bieu tuong thanh pho bao gom ky tu Katakana ア (a) va đuoc bao quanh boi nhung con song. Bieu tuong nay đuoc tap trung vao mot la co trang, voi ty le 2:3. Ca bieu tuong thanh pho va co đuoc thong qua nam 2006.


= Thiet ke khac =

Ngoai nhung la co đuoc su dung boi quan đoi, mot so mau thiet ke co khac đuoc lay cam hung tu quoc ky. Co Tong cong ty Buu chinh Nhat Ban truoc đay bao gom Hinomaru voi mot thanh ngang mau đo đuoc đat o trung tam cua la co. Ngoai ra con co mot vong trang mong xung quanh mat troi đo. Sau đo, no đa đuoc thay the bang mot la co bao gom dau buu đien 〒 mau đo tren nen trang.
Co hai la co quoc gia đuoc thiet ke gan đay giong voi la co Nhat Ban. Nam 1971, Bangladesh gianh đuoc đoc lap tu Pakistan, nuoc nay đa thong qua mot la co quoc gia co nen mau xanh la cay, co mot đia tron mau đo ngoai o trung tam chua ban đo vang cua Bangladesh. Co hien tai đuoc thong qua vao nam 1972, đa bo ban đo vang va giu cac chi tiet con lai. Chinh phu Bangladesh chinh thuc goi đia đo la mot vong tron; mau đo tuong trung cho mau đa đo ra đe tao ra đat nuoc cua ho. Quoc đao Palau su dung mot la co co thiet ke tuong tu, nhung cach phoi mau hoan toan khac nhau. Trong khi Chinh phu Palau khong trich dan la co Nhat Ban nhu mot anh huong tren la co quoc gia cua ho, khi Nhat Ban tung quan ly Palau tu nam 1914 cho đen nam 1944. La co cua Palau mang mau sac cua trang tron tren nen mau xanh da troi. Mat trang tuong trung cho hoa binh va mot quoc gia non tre trong khi nen mau xanh tuong trung cho su chuyen đoi cua chinh quyen Palau tu nam 1981 đen nam 1994, khi no gianh đuoc đoc lap hoan toan.
Bieu tuong hai quan Nhat Ban cung anh huong đen viec thiet ke cac la co khac. Mot thiet ke co nhu vay đuoc su dung boi Asahi Shimbun. O duoi cung cua la co, mot phan tu mat troi đuoc hien thi. Ky tu kanji 朝 đuoc hien thi tren la co, voi mau trang, bao gom hau het mat troi. Cac tia sang keo dai tu mat troi, xuat hien theo thu tu xen ke đo va trang, đinh điem la 13 soc. La co thuong thay tai Giai vo đich bong chay truong trung hoc quoc gia, vi Asahi Shimbun la nha tai tro chinh cua giai đau. Cac co cap bac va bieu tuong cua Hai quan Đe quoc Nhat Ban cung dua tren cac thiet ke cua ho tren bieu tuong cua hai quan.


Thu vien anh Xem them Danh sach co Nhat Ban
Bieu tuong quoc gia Nhat Ban
Uma-jirushi
Sashimono
Nobori


Tham khao = Chu thich =


= Thu muc =


= Luat =


Lien ket ngoai  Bang tieng Anh  Nhat Ban tai trang Flags of the World


 Bang tieng Nhat  Giao thuc co
Website theo tieu chuan cua Hoang gia