Hoi giao hay con goi la đao Hoi hay la đao Islam (tieng A Rap: الاسلام, đa Latinh hoa: al-ʾIslam) la mot ton giao khoi nguon tu Abraham, đoc than, day rang chi co mot Thien Chua (Allah) va Muhammad la su gia cua Thien Chua. Đay la ton giao lon thu hai the gioi voi hon 2 ty nguoi theo đao Hoi, tuong đuong 25% dan so the gioi va ho thuong đuoc goi la nguoi Hoi giao. Hoi giao chiem phan lon dan so o 50 quoc gia. Hoi giao day rang Thien Chua la long thuong xot, Đang Toan nang va Duy nhat, va Chua đa huong dan loai nguoi qua cac su gia, thanh thu đuoc tiet lo va cac dau hieu tu nhien. Kinh sach chinh cua Hoi giao la Kinh Qur'an (Co-ran), đuoc nguoi Hoi giao xem la loi nguyen van cua Thien Chua, va cac giao ly va vi du quy pham (đuoc goi la sunnah, bao gom cac ghi chep đuoc goi la hadith) cua Muhammad (570 – 8 thang 6 632).
Nguoi Hoi giao tin rang Hoi giao la phien ban hoan chinh va pho quat cua mot đuc tin nguyen thuy đa đuoc tiet lo nhieu lan truoc đay thong qua cac tien tri bao gom Adam, Abraham, Moses va Jesus. Nguoi Hoi giao coi Kinh Qur'an trong tieng A Rap goc cua no la su mac khai khong thay đoi va cuoi cung cua Thien Chua. Giong nhu cac ton giao Abraham khac, Hoi giao cung day ve mot ngay phan xu cuoi cung voi nguoi tot se đuoc len thien đuong va nguoi xau se bi trung phat tai đia nguc. Cac khai niem va thuc hanh ton giao bao gom Nam tru cot Hoi giao, la nhung hanh vi ton giao bat buoc va tuan theo luat Hoi giao (sharia), anh huong đen hau het moi khia canh cua cuoc song va xa hoi, tu ngan hang va phuc loi cho phu nu va moi truong. Cac thanh pho Mecca, Medina va Jerusalem la noi co ba đia điem linh thieng nhat trong đao Hoi.
Ben canh nhung cau chuyen mang tinh than hoc, Hoi giao đuoc lich su cho la co nguon goc tu đau the ky thu 7 sau CN tai Mecca, va đen the ky thu 8 cac vua Nha Omeyyad keo dai tu Iberia o phia tay đen Song Indus o phia đong. Thoi đai hoang kim Hoi giao đe cap đen thoi ky truyen thong co nien đai tu the ky thu 8 đen the ky 13, trong thoi đai Abbasid Caliphate, khi phan lon the gioi Hoi giao trong lich su đang trai qua thoi ky hung thinh ve khoa hoc, kinh te va van hoa. Su mo rong cua the gioi Hoi giao lien quan đen nhieu caliphate khac nhau, nhu Đe che Ottoman, thuong nhan va viec chuyen đoi sang Hoi giao bang cac hoat đong truyen giao (dawah).
Hau het nguoi Hoi giao la thuoc mot trong hai giao phai; Sunni (85-90%) hoac Shia (10-15%). Khoang 13% nguoi Hoi giao song o Indonesia, quoc gia đa so Hoi giao lon nhat; 31%  nguoi Hoi giao song o Nam A, dan so Hoi giao lon nhat the gioi; 20% tai Trung Đong, Bac Phi, noi đay la ton giao thong tri; va 15% o chau Phi can Sahara. Cac cong đong Hoi giao co quy mo cung đuoc tim thay o Chau My, Kavkaz, Trung A, Trung Quoc, Chau Au, Đong Nam A luc đia, Philippines va Nga. Hoi giao la ton giao lon phat trien nhanh nhat tren the gioi.
Phong trao Darul Islam (دار الاسلام - Ngoi nha Hoi giao) to cao nha nuoc phan biet đoi xu voi Hoi giao va khoan dung hon voi cac cong đong thieu so. Darul Islam noi loan đoi thanh lap nha nuoc Hoi giao tai Indonesia va đa bi đan ap. Đen nam 1962, to chuc nay bi quan đoi xoa so.
Đen cuoi thap nien 1990, xung đot bao luc gia tang tro lai chu yeu do nhom khung bo Hoi giao Jemaah Islamiyah (Cong đong Hoi giao) co lien he voi Al Qaeda thuc hien. Chung tuyen bo phat đong "thanh chien". Đoi tuong bi tan cong nhieu nhat la nguoi Indonesia goc Hoa va giao dan Thien Chua giao.


Nguon goc Trong lich su, đao Hoi ra đoi vao the ky 7 tai ban đao A Rap, do Thien su Muhammad nhan mac khai cua Thien Chua truyen lai cho con nguoi qua thien than Jibrael (Gabriel). Đao Hoi chi ton tho Thien Chua, Đang Duy Nhat (tieng A Rap: الله Allah). Đoi voi tin đo, Muhammad la vi Thien Su cuoi cung đuoc Allah mac khai Thien Kinh Qur'an (con viet la Koran) qua Thien than Jibrael.
Islam theo tieng A rap co nghia la phuc tung, vang menh, tuan theo, ngoai ra Islam con la danh tu ghep tu 2 chu Ikhlas & Salam (Binh an, Thuan khiet). Theo Hoi giao, danh tu Islam đuoc Allah dung đe goi ton giao ma Ngai ban xuong đuoc tim thay trong kinh Quran nen nguoi Hoi giao su dung ten nay cho ton giao cua minh


Cac ten goi va cum tu lien quan Nguyen nghia cua Hoi giao trong tieng A Rap la 'Islam' va co nghia la "vang menh, quy phuc Thuong đe". Nguoi theo Islam, trong tieng A Rap goi la 'Muslim', do đo co cac chu muslim, moslem tieng Anh va musulman tieng Phap, nghia la "nguoi tu Mosul". Danh tu "Hoi giao" xuat xu tu dan toc Hoi Hot. Hoi Hot la nuoc lang gieng phuong bac cua Trung Quoc tu nam 616 đen 840. Luc rong lon nhat lanh tho ho đong đen Man Chau, tay đen Trung A , va ho đa giup nha Đuong dep đuoc loan An Loc Son. Voi thoi gian, cach goi đoi thanh "Hoi Hoi". Tai lieu xua nhat dung danh tu "Hoi Hoi" la Lieu su, soan vao the ky 12. Đoi nha Nguyen (1260 - 1368), tai Trung Quoc, cum tu "nguoi Hoi Hoi" đuoc dung đe chi đinh nguoi Trung A, bat luan theo tin nguong nao. Đen đoi Minh (1368 - 1644), cum tu "nguoi Hoi Hoi" moi dan dan đoi nghia đe chi đinh tin đo Islam.
Truoc đo, nguoi Han thuong goi Islam la Đai Thuc giao hay đao A-lap-ba. "A-lap-ba" (阿拉伯, binh am: Alabo, đoc tu Arabo) la phien am tieng Han cua danh tu "A Rap". "Đai Thuc" la phien am cua chu "Tazik" (大食, tieng Han trung co: dhɑ jhiək), tieng Ba Tu dung goi nguoi "A Rap" (nhieu kha nang cung co the lien quan đen bo toc Tajik), vi Tazik la ten mot bo toc nguoi A Rap tiep xuc nhieu voi Ba Tu thoi xua.
Do "Hoi Hoi" la ten goi chung toc, khong phai la dich nghia cua chu Islam hay mot ton chi cua Islam, nen mot so nguoi han che dung danh tu "Hoi giao" hay "đao Hoi". Truong hop cac ten "Đai Thuc" hay "A-lap-ba" cung the. Boi the, tai Trung Quoc, ngay tu nam 1335, thoi nha Nguyen, đa co nguoi đe ra cum tu Thanh Chan giao (清真教) đe thich nghi hon voi tieng Han. Đe nghi nay đuoc huong ung rong rai nen ngay nay Thanh Chan giao la cum tu đuoc ghi trong nhieu tu đien tieng Han . Tai Trung Quoc ngay nay cung co nhieu "Thanh Chan tu" (清真寺) (thanh đuong Islam) va "Thanh Chan thuc đuong" (清真菜堂) (quan an, nha an halal).
Ngay nay tai Trung Quoc nguoi ta cung thuong goi Islam theo phien am la Y Tu Lan giao (Phon the: 伊斯蘭教, gian the: 伊斯兰教 Yisilan jiao).. Co quan đai dien Islam chinh thuc tai Trung Quoc co ten la "Hiep hoi Y Tu Lan giao Trung Quoc" (中国伊斯兰教协会 Zhongguo Yisilanjiao xiehui) đuoc ra đoi ngay 11 thang 5 nam 1953, truc thuoc chinh quyen va co tru so tai Bac Kinh. Wikipedia Trung van cung dung danh tu Y Tu Lan giao.
Nhieu tai lieu, van ban trong tieng Viet tu nhieu nam nay cung dung danh tu đao Islam hay đao Ixlam. Tuy nhien, nhieu tin huu Islam noi tieng Viet van dung danh tu Hoi giao vi đa quen nghi đen, noi đen danh tu nay mot cach ton kinh.


Giao ly Tuy cung mot he thong nhat than cua cac ton giao khoi nguon tu Abraham nhung giao ly Hoi giao khong chiu anh huong tu tuong cua Ki to giao va Do Thai giao. The hien ro trong kinh Koran (trong 6219 cau cua kinh nay đa the hien noi dung cua kinh Cuu Uoc va Tan Uoc). Khong nhu nhung ton giao ban, đao Hoi chi co duy nhat mot quyen thien kinh Qur'an, gom co 114 chuong, 6236 tiet. Đoi voi cac tin đo Hoi giao, thien kinh Qur'an la mot vat linh thieng, vi đo chinh la loi phan cua Allah Đang Toan Nang.
Nguoi Hoi giao tin tuong cac vi su gia đen truoc su gia Muhammad, ke tu Adam đen Jesus xuyen qua Noah, Abraham, Moise, v.v. Ho cung tin tuong Cuu uoc va Tan uoc la kinh sach cua Allah nhung ho khong thi hanh theo vi su "lech lac" do nguoi Do Thai giao va Thien Chua giao tao ra va thien kinh Qur'an đuoc Allah mac khai xuong đe đieu chinh lai nhung gi đa sai trai o hai kinh sach đo.

Jesus đoi voi nguoi Hoi giao la mot su gia rat đuoc kinh men, nhung ho khong tin Jesus la con cua Thien Chua (Allah), đoi voi ho Jesus chi la mot con nguoi, mot su gia nhu moi su gia khac vi theo quan điem cua Hoi giao thi Thien Chua khong co con, nhu Thien kinh Qur'an đa phan:
Allah la Đang Tao Thien Lap Đia! Lam the nao Ngai co con khi Ngai khong he co nguoi ban đoi? Chinh Ngai la Đang đa sang tao va thong hieu tat ca moi vat." (trich 6:101)
Hoi giao khong chap nhan toi to tong, viec lam cua Adam va Eva khong phai la nguon goc toi loi cua loai nguoi. Va khong co mot ai co quyen rua toi cho mot ai khac; ngoai tru Allah.
Su khac nhau giua Cuu Uoc, Tan Uoc va Thien Kinh Qur'an tren quan điem Đang Toan Nang nhu sau:
Cuu Uoc:

Tan Uoc:

Thien Kinh Qur'an:

Đao Hoi khong co Muoi Đieu Ran nhu đao Ki To nhung kinh Qur'an cung liet ke muoi đieu tuong tu:

Chi ton tho mot Thien Chua (tieng A Rap la Allah).
Vinh danh va kinh trong cha me.
Ton trong quyen cua nguoi khac.
Hay bo thi rong rai cho nguoi ngheo.
Cam giet nguoi, ngoai tru truong hop đac biet (*).
Cam ngoai tinh.
Hay bao ve va chu cap tre mo coi.
Hay cu xu cong bang voi moi nguoi.
Hay trong sach trong tinh cam va tinh than.
Hay khiem ton
(*) Truong hop đac biet đuoc phep giet nguoi ma khong bi trong toi la:
1) Trong khi khang cu hoac chien đau chong lai nhung ke lung giet nguoi đao minh nham cuong bach bo đao. Nhung neu chien thang, phai noi guong thien su Muhammad, tha thu va đoi xu nhan đao voi phan đong ke bai tran.
2) Giet nhung ten sat nhan đe tru hai cho dan lanh.
Ngoai ra tin đo Hoi giao co mot so luat le:

Mot lan trong đoi, ho phai hanh huong ve thanh đia Mecca, nhung voi đieu kien ho khong vay muon hay xin phi ton. Truoc khi đi, ho phai lo cho gia đinh vo con đay đu nhung nhu cau can thiet trong thoi gian ho vang mat hanh huong.
Nghiem cam an mau, thit con vat đa chet truoc khi đuoc cat tiet theo nghi thuc; khong đuoc an thit lon vi lon la loai vat o ue.
Nghiem cam uong ruou va cac thuc uong len men.
Nghiem cam co bac.
Nghiem cam gian dam va trai gai quan he xac thit truoc khi cuoi hoi.
Nghiem cam an nhung con vat an thit song hay an tap (nhu cho, meo, chuot, v.v.).
Nguoi Hoi giao chi đuoc an thit halal, tuc la thit đa đuoc giet mo theo nghi thuc cua đao Hoi. Tuy nhien, trong truong hop tuyet đoi khong co gi an, ho đuoc an moi thu đe duy tri su song.
Hang nam phai thuc hien thang an chay Ramadan đe tuong nho va biet thuong xot nguoi ngheo. Thang nay tinh theo lich Mat Trang. Trong thang nay, khi con anh sang Mat Troi, ho khong đuoc an va uong, đen đem thi moi an. Cung trong thang nay, con nguoi phai tha thu va sam hoi, vo chong khong đuoc gan nhau vao ban ngay nhung ban đem van co the an ai voi nhau. Tre em va phu nu co mang khong phai thuc hien Ramadan.
Hoi giao nghiem cam ky thi chung toc va ton giao, tin đo Hoi giao khong đuoc phep chi trich cung nhu phan xet nguoi khac. Đo la viec cua Allah Đang Toan Nang
Tren phuong dien khoa hoc nhan van, Hoi giao la mot ton giao ra đoi vao the ky thu 7, dua tren nhung nen tang co san cua Do Thai giao va Kito giao. Đoi khi nguoi ta cung goi Hoi giao la đao Muhammad (Muhammadanism), theo ten cua đuc sang to.
Tuy nhien, voi nhung tin đo Hoi giao, đao cua ho la đao thuong hang trong vu tru, do Thuong đe tao ra, va vi Thuong đe von bat sinh bat diet nen đao cua Ngai cung bat sinh bat diet; con Muhammad đon thuan chi la mot nguoi "thuat nhi bat tac", thuat lai cho moi nguoi nhung mac khai cua Thuong đe ma thoi. Trong quan niem cua cac tin đo, Hoi giao khong khoi sinh tu Muhammad. Voi ho, con nguoi đau tien do Thuong đe tao ra, tuc Adam, la tin đo Hoi giao đau tien, va ngay tu thuo hong hoang, khap đat troi đa la mot vuong quoc Hoi giao. Khong chi nguoi ma thoi, ma tat ca muong thu, co cay đeu tuan theo Hoi giao ca. So di Adam va loai nguoi đuoc kien tao la đe thay mat Thuong đe cai quan cac loai thao cam o nhan gian. Va vi đang cap cua loai nguoi cao nhu the tu do y chi nen van đe nay sinh tu đay. Su tu do y chi đoi khi dan đen nhung lam lac, lam lac dan đen roi bo Thuong đe, va xa dan chinh đao. Khi Adam, con nguoi đau tien va cung la Thien Su đau tien, lia tran, con chau ong, khong con ai chi bao, cang lun sau vao con đuong toi. Do the ma Thuong đe lai phai gui xuong nhan gian nhung vi Thien Su moi đe nhac lai Thien Đao, đua loai nguoi ve đung neo ngay. Truoc Muhammad, đa co hang tram ngan Thien Su giang loi mac khai o tran the, trong đo co Noah, Abraham (Ibrohim), Moses (Musa), David (Dawud) va Jesus (Ysa)... Tuy nhien, mot la do loai nguoi u me chua tinh ngo, hai la do su ngoan co, tu cao, tu đai cua con nguoi, ma chinh đao van bi bop meo nhu thuong. Rot cuoc, đen the ky 7, Thuong đe khai thi cho Muhammad, va bien ong tro thanh vi Thien Su hoan hao nhat truoc nay, hon han nhung Thien Su tien nhiem. Do đo ma đao cua Muhammad truyen ba cung la hoan hao nhat, khong the bi bop meo nhu truoc kia. Muhammad la vi Thien Su cuoi cung, va bat cu ai dam xung Thien Su sau Muhammad đeu la ke ta giao. Nhu đa thay o tren, Abraham (Ibrohim) cu xuong cho Do Thai Giao, va Giesu (Ysa) cu xuong cho Kito giao, đeu co vi tri Thien su trong Hoi giao. Nhu vay, Thien Chua ma ba ton giao nay tho phuong chi la mot.
Tu Allah trong tieng A Rap mang nghia la Thuong đe. (Nhung Kito huu nguoi A Rap khi cau nguyen cung goi Đuc Chua Cha la Allah). Thuong đe di nhien phai cao hon Thanh va la duy nhat, va lai trong đao Hoi chinh thong hoan toan khong co khai niem Thanh. Nguoi Do Thai giao va Thien Chua giao cung đuoc tin đo Hoi giao tuong đoi coi trong va goi la Giao Dan Thanh Thu (People of The Book). Kinh Thanh Kito giao cung la sach thieng trong Hoi giao, co đieu nguoi ta coi no khong đay đu va hoan thien nhu Koran.


Nam Cot tru cua Hoi giao Co nam cot tru cua đao Hoi - đong thoi la nam hanh vi hanh đao bat buoc đoi voi tat ca nhung tin đo Hoi giao. Chung bao gom: Tuyen xung Đuc tin - Shahada (ٱلشهادة as-sahadah), Cau nguyen nam lan moi ngay - Salah (صلاة salah), Bo thi - Zakat (زكاة zakat), Nhin an trong thang Ramadan - Sawm (صوم sawm) va Hanh huong toi thanh đia Mecca - Hajj (حج‎ hajja). Ngoai ra, cac tin đo Hoi giao cung thuc hien nhung hanh vi ton giao khac.


= Tuyen xung Đuc tin - Shahada =

Shahada (ٱلشهادة as-sahadah - Chung ngon) la loi khang đinh cho niem tin trong Hoi giao, co noi dung nhu sau: اشهد ان لا اله الا ٱلله واشهد ان محمدا رسول ٱلله
(ashadu ʾan la ʾilaha ʾilla -llahu, wa-ʾashadu ʾanna muhammadan rasulu -llah)

Toi thua nhan rang khong co thanh than nao ngoai Allah, va toi chung nhan Muhammad la su gia cua Ngai. Chung ngon Shahada la đieu kien duy nhat can thiet đe mot nguoi co the tro thanh tin đo Hoi giao, hoac đe cai đao sang đao Hoi.


= Cau nguyen - Salah =

Hanh đong cau nguyen trong đao Hoi đuoc goi la Salah (đoi khi la Salat, tu goc tieng A Rap: الصلاة) đuoc coi la cach ket noi moi ca nhan voi Allah, gom co mot chuoi cac hanh đong đuoc lap lai goi la rakat. Viec cau nguyen đuoc thuc hien nam lan mot ngay, su dung nguyen van tieng A Rap va thuong la cac cau, trich đoan trong kinh Qur'an, huong ve phia cua Kaaba. Truoc khi thuc hien hanh đong cau nguyen, cac tin đo đuoc yeu cau ve sinh ban than minh nhu rua tay, mat va chan cua minh, viec nay đuoc goi la wudu (الوضوء al-wudu - Su thanh tay).


= Bo thi - Zakat =

Zakat (زكاة - su thanh loc) co ban chat la mot hanh đong phuc loi xa hoi trong cong đong Hoi giao, ma o đo moi tin đo (neu nhu co kha nang) se trich mot phan tai san cua minh, thuong vao khoang 2,5% đe giup đo nhung hoan canh ngheo kho, yeu the, no nan, nhung nguoi du hanh. 
Co nam quy tac co ban ma mot tin đo phai tuan theo khi thuc hien Zakat:

Nguoi thuc hien phai tuyen the voi Allah chu đich cua ho khi thuc hien bo thi.
Zakat phai đuoc thuc hien ngay, it su cham tre nhat co the, cham nhat la trong ngay.
Sau khi bo thi, nguoi thuc hien khong đuoc phep tieu tien nhieu hon binh thuong.
Viec bo thi phai đuoc dien ra tren su hao tam. Neu mot nguoi co đu đieu kien, ho phai trich mot phan tai san, nhung neu nhu khong co nhieu, ho co the thuc hien Zakat qua nhung cach khac, nhu co nhung hanh đong tot, hanh vi tot voi moi vat - moi nguoi xung quanh.
Nguoi thuc hien Zakat o đau, so tai san đe bo thi phai quay tro lai cong đong o đo


= Nhin an - Sawm =

Cot tru thu tu cua Hoi giao la Sawm, tuc nhin an. Viec nhin an nay đuoc dien ra trong thang Ramadan - la thang le theo lich Hoi giao.
Viec nhin an đuoc dien ra tu truoc khi mat troi moc cho toi khi ket thuc hoang hon, trong khoang thoi gian đo cac tin đo khong đuoc phep bo bat cu thu gi vao mieng (viec an - uong, hut thuoc hoac ke ca noi xau nguoi khac) va cac hanh vi tinh duc. Ly do cho hanh vi nhin an nay la đe nhac nho cac tin đo Hoi giao ve viec tat ca đeu đuoc ban an boi Allah, va co nhung hoan canh kem may man hon can su giup đo cua ho. Ramadan cung la thoi gian đe cac tin đo cung co niem tin cua minh, hoat đong thien nguyen va thu toi.


= Hanh huong - Hajj =

Trong cuoc đoi cua mot tin đo, neu co kha nang - ho se phai thuc hien mot chuyen hanh huong toi thanh đia Mecca trong thang 12 theo lich Hoi giao. Khi toi Mecca, tin đo nam chi đuoc mac ao choang đon so, tin đo nu se mac mot bo đo gian di hon trang phuc thuong ngay, đe nhac nho rang tat ca moi nguoi đeu binh đang truoc Allah. Trong qua trinh thuc hien Hajj, tin đo se đi vong quanh Kaaba bay lan, cham vao Vien Đa Đen (ٱلحجر ٱلاسود, al-Hajaru al-ʾAswad), đi qua Safa va Marwa bay lan va thuc hien Jamarat (رمي الجمرات ramy al-Jamarat).


Su phan chia Hoi giao Đen nay Hoi giao đa chia ra lam nhieu nhanh voi nhung giao ly va quan điem chinh tri khac biet.


= Hoi giao Sunni =

Hoi giao Sunni chiem 75%–90% so nguoi theo Đao Hoi. Dong Sunni cung co ten Ahl as-Sunnah (اهل السنة) nghia la "nguoi truyen thong [cua Muhammad]".
Nguoi theo Sunni tin rang bon Khalip đau tien la nhung nguoi thua ke hop phap cua Muhammad; vi Chua khong chi đinh bat ky lanh đao đac biet nao đe ke thua ong va nhung nguoi nay đuoc bau ra. Nguoi theo Sunni tin rang bat cu ai la nguoi cong chinh va chi co the la mot khalip nhung ho phai hanh đong theo kinh Qur'an va Hadith (tuyen tap loi day cua Muhammad).
Sunni theo Quran, sau đo la Hadith. Sau đo, cac van đe phap ly khong đuoc tim thay trong Kinh Qur'an hoac Hadith, ho theo bon madh'habs (truong phai tu tuong): Hanafi, Hanbali, Maliki va Shafi'i, đuoc thanh lap xung quanh nhung loi day tuong ung cua Abu Hanifa, Ahmad bin Hanbal, Malik ibn Anas va al-Shafi'i.
Tat ca bon chap nhan tinh hop phap cua nhau va Đao Hoi co the chon bat ky mot đe theo. Salafi (hay Ahl al-Hadith (tieng A Rap: اهل الحديث; Phai Hadith), hoac tu miet thi Wahhabi theo cach goi cua đoi thu ho) la mot phong trao Hoi Giao cuc ky đe cao su "chinh thong" đa đua lop nguoi Hoi Giao đau tien la mot hinh mau đien hinh.


= Hoi giao Shia =

Shi'a chiem 10–20% so nguoi theo đao Hoi va la nhanh lon thu 2.
Trong khi Sunni tin rang Muhammad khong chi đinh mot nguoi ke nhiem va do đo ke nhiem ong se đuoc chon boi cong đong thi Shia tin rang trong lan hanh huong cuoi cung cua Muhammad đen Mecca, ong đa chi đinh con nuoi cua ong la Ali ibn Abi Talib, lam nguoi ke vi trong Hadith of the pond of Khumm. Va the la ho tin rang Ali ibn Abi Talib la Imam (lanh đao) đau tien, va bac bo tinh hop phap cua cac khalip Hoi giao truoc Abu Bakr, Uthman ibn al-Affan va Umar ibn al-Khattab.
Hoi giao Shia co nhieu nhanh, nhanh lon nhat la Twelvers phat trien phan lon o Iran, Iraq, Azerbaijan, Bahrain, An Đo, Pakistan va Liban. Tiep theo la Zaidis va Ismaili. Sau cai chet cua Imam Jafar al-Sadiq (chau lon cua Abu Bakr va Ali ibn Abi Talib) đuoc xem la lanh tu thu sau cua nguoi Shia, Ismailis bat đau theo con trai ong Isma'il ibn Jafar va Twelver Shia's (Ithna Asheri) bat đau theo con trai khac cua ong Musa al-Kazim lam Imam thu 7. Zaydis theo Zayd ibn Ali, chu cua lanh tu Jafar al-Sadiq, la lanh tu thu 5.
Cac nhom khac nho hon gom Bohra va Druze, cung nhu Alawites va Alevi.


= Sufi giao =

Sufi giao la mot nhanh Hoi giao thien ve chieu huong than bi, noi tam cua Islam nham muc đich đat đuoc su hoan thien ve đao đuc,su hanh đao va đuc tin (al-ihsan) va gan gui voi Đang Toi cao Allah. Do đac tinh linh hoat va nghien ve chieu huong than bi nen Sufism la nhanh Hoi giao tien phong mo đuong trong cong cuoc truyen ba Islam


= Cac dong khac =


Thanh đia Mecca Theo quy đinh cua Hoi giao, moi giao dan it nhat mot lan trong cuoc đoi phai hanh huong ve thanh đia Mecca bang chinh kinh phi cua ban than minh va truoc khi đi phai chuan bi đo an thuc uong cho nguoi than (nhung nguoi o nha, khong đi hanh huong) trong thoi gian ma ho đi vang. Vao thang Ramadan, nguoi Hoi giao hanh huong ve đay (va chi co nguoi Hoi giao moi đuoc ve đay). Sau khi hanh huong đen Mecca, tin đo đao Hoi se co đuoc danh hieu la "Haj" hoac "Haji".


Chi trich Su chi trich Hoi giao đa ton tai tu giai đoan hinh thanh cua Hoi giao. Nhung loi chi trich ban đau đen tu cac tac gia Kito giao, nhieu nguoi trong so ho xem Hoi giao la mot di giao cua Kito giao hoac mot hinh thuc tho hinh tuong va thuong giai thich no bang nhung tu ngu khai huyen. Sau đo xuat hien nhung loi chi trich tu chinh the gioi Hoi giao, va ca tu cac nha van Do Thai va tu cac Kito huu thuoc giao hoi. Cac van đe lien quan đen tinh xac thuc va đao đuc cua Kinh Qur'an, cuon sach thanh Hoi giao, cung đuoc cac nha phe binh thao luan.
Hinh anh phi bang Muhammad, bat nguon tu nhung mo ta đau the ky thu 7 cua Nha tho Byzantine, xuat hien trong bai tho su thi the ky 14 Hai kich than thanh cua Dante Alighieri. Trong tac pham, Muhammad xuat hien trong vong tron đia nguc thu tam, cung voi Ali. Dante khong đo loi cho đao Hoi noi chung, nhung buoc toi Muhammad ve viec ly giao, bang cach thanh lap mot ton giao khac sau Kito giao. Mat khac, Giam muc Chinh thong Hy Lap Paul of Antiorch chap nhan Muhammed la mot nha tien tri, nhung khong phai nhiem vu cua ong la pho quat. Vi luat cua Chua Kito vuot troi hon luat Hoi giao, Muhammad chi đuoc lenh toi khu vuc nguoi A Rap, khu vuc ma chua mot nha tien tri nao đuoc gui đen.
Cac bai viet xin loi, đuoc cho la cua Abdullah Ibn al-Muqaffa, khong chi bao ve thuyet Manichae chong lai Hoi giao, ma con phe phan khai niem Hoi giao ve Thien Chua. Theo đo, vi than trong kinh Qu'ran bi coi la mot the ma quy bat cong, chuyen che, phi ly va xau xa, nguoi "chien đau voi con nguoi va tu hao ve chien thang cua minh" va "ngoi tren ngai vang, tu đo Ngai giang tran".
Ke tu su kien ngay 11 thang 9 nam 2001, Hoi giao đa phai đoi mat voi nhung loi chi trich ve kinh sach va giao ly cua no la mot nguon đang ke cua chu nghia khung bo va tu tuong khung bo.
Nhung chi trich khac tap trung vao cau hoi ve quyen con nguoi o cac quoc gia đa so Hoi giao hien đai, va đoi xu voi phu nu trong luat phap va thuc hanh Hoi giao. Truoc xu huong đa van hoa gan đay, anh huong cua Hoi giao đoi voi kha nang đong hoa cua nguoi Hoi giao o phuong Tay đa bi chi trich. Ca trong cuoc song cong cong va ca nhan cua minh, nhung nguoi khac đeu phan đoi đao đuc cua Muhammad, do đo cung phan đoi sunnah nhu mot hinh mau.
Nguoi Tatars theo Tengri giao chi trich Hoi giao la mot ton giao semitic, ma đa buoc nguoi Tho Nhi Ky phai phuc tung mot nen van hoa ngoai lai. Su khuat phuc va khiem nhuong, hai thanh phan quan trong cua tam linh Hoi giao, bi coi la nhung that bai lon cua Hoi giao, khong phai la pham chat tot. Hon nua, vi Hoi giao đe cap đen lich su semitic nhu the đo la lich su cua ca nhan loai, nhung coi thuong cac thanh phan cua cac nen van hoa va tam linh khac, cach tiep can quoc te cua Hoi giao đuoc coi la mot moi đe doa. No cung cho Imams mot co hoi đe tuan hanh chong lai chinh nguoi dan cua ho duoi bieu ngu cua Hoi giao quoc te.


Cac quoc gia co so dan theo Hoi giao Ghi chu Chu thich Tham khao Đoc them "Islam in Traditional China. A short history to 1800.", Donald D. Leslie, Canberra College of Advanced Education (CCAE), Canberra 1986.
"Le Prophete de l'Islam, sa vie, son oeuvre", Muhammad Hamidullah, Editions El-Najah, 6eme edition augmentee, Paris 1998.
"Manuel d'Histoire, de Genealogie et de Chronologie de tous les Etats du Globe depuis les temps les plus recules jusqu'a nos jours", Stokvis A.M.H.J., Leiden, 1888-1893 (re-edition en 1966 par B.M.Israel).
"Musulmans de Chine - Une anthropologie des Hui du Henan", Elisabeth Alles, Editions EHESS, Paris 2000.
"Trung Quoc Su Luoc", Phan Khoang, ban in lan thu ba, Sai gon va Hue 1958.
"Tu đien Han - Viet", Nha xuat ban ngoai van Bac Kinh, 1994.


Lien ket ngoai Islam tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)
Đao Hoi tai Tu đien bach khoa Viet Nam (tieng Viet)
Chan ly Islam, trang thong tin ve Hoi giao tai Viet Nam.
Trung tam Islam Luu tru ngay 15 thang 7 nam 2013 tai Wayback Machine
Đao Hoi o Viet Nam
Hoi giao Cac trang đac biet
Đoi net ve mau thuan giua dong Sunni va Shiite, Ban Ton giao chinh phu CHXHCN VN
Moi nam, hang trieu nguoi hanh huong ve thanh đia Mecca