Hannibal Đac Thang lan đau tien nhin xuong nuoc Y tu day Anpo  (tieng Tay Ban Nha: Anibal vencedor contempla por primera vez Italia desde los Alpes) la buc tranh son dau tu nhung nam đau sang tac cua danh hoa Tay Ban Nha Francisco de Goya. Đay cung la tac pham co thong tin ghi chep co nhat cua Goya.
Buc tranh đuoc Goya sang tac o Y vao nhung nam 1770–1771 đe tham gia cuoc thi do Hoc vien My thuat Parma to chuc. Chu đe chinh buc tranh la tuong Hannibal chi huy quan Carthage co đai, vao the ky thu 3 truoc Cong nguyen đa dan quan vuot day Anpo nham chinh phuc nuoc Y. Goya tuan thu ti mi cac yeu cau trinh bay do hoc vien đua ra, thu nhieu ban ve nhap va ve it nhat hai ban phac thao son dau. Truoc đay, tranh thuoc bo suu tap Quy Selgas-Fagalde va bi gan cho tac gia Corrado Giaquinto. Phai đen nam 1993 moi xac nhan lai tac gia chinh la Goya. Tu thang 4 nam 2021, tranh thuoc bo suu tap Bao tang Prado. Mot ban sao nam trong bo suu tap tu nhan o Barcelona.


Hoan canh sang tac Nhung nam 1770–1771, Goya song tai Y la noi hoan thien ky nang hoi hoa cua minh. Khi đo, ong moi la mot hoa si tre chua đuoc biet đen, van đang tren đuong khang đinh tai nang. Truoc khi sang Y, ong co gang thi vao Hoc vien My thuat Hoang gia Thanh Fernando o Madrid nhung truot hai lan lien. Co le phai nho Jose Nicolas de Azara can thiep ma Goya moi đuoc chap nhan tham gia cuoc thi danh gia danh cho cac hoa si tre do Hoc vien My thuat Parma cong bo vao thang 5 nam 1770. Nhung cung co the ong đa biet ve cuoc thi nay tu hoa si Sicilia Gesuald di Giacomo, nguoi tung gap go o Roma va cung tham gia du thi. Goya hy vong rang su đanh gia xuat sac tu mot hoc vien Y (đac biet la Hoc vien Parma do Philip Bourbon, em trai vua Tay Ban Nha Carlos III bao tro) se giup ich cho su nghiep minh khi tro ve, tham chi mo ra ca vi tri hoa si trong cung đinh.

Tranh du thi phai kem cau bieu ngu thich hop, tac gia cung phai ghi ro quoc gia nguyen quan cua minh va ten thay day. Ngay 20 thang 4 nam 1771, tu Roma, Goya bien thu cho thu ky moi cua hoc vien la Ba tuoc Rezzonico đe bao rang đa gui tranh đen du thi. Trong thu, ong to ve xuat xu cua minh va tu gioi thieu bang ten Y la Francesco Goia, "nguoi Roma" va hoc tro hoa si cung đinh Francesco Vajeu (Francisco Bayeu). Goya chon bieu ngu "Iam tandem Italiae fugientis prendimus oras" (Cuoi cung, khi nguoi đen đuoc Italy) lay tu su thi Aeneis. Cau noi nay cung phu hop voi hanh trinh đen Y đay gian kho hy sinh cua chinh Goya, giong nhu Hannibal muon chinh phuc nuoc Y thi Goya cung muon chien thang bang buc tranh cua minh tren đat Y. Viec trich dan Vergilius cung nhu thu viet bang tieng Y khong co chut loi nao cho thay co su giup đo cua Jose Nicolas de Azara. Hoac ong cung co ket noi voi Marquis de Llano, đai su cua Vua Carlos III tai Parma.
Chu đe bat buoc ma cuoc thi đua ra la mot canh lich su mo ta Hannibal đang nhin vao nuoc Y đe chuan bi tan cong. Co bon buc tranh tham gia (cua Goya, Pierre du Hallas, Gesualdo di Giacomo va Paolo Borroni), đuoc trung bay trong salon hoc vien vao thang 6 nam 1771. Tranh cua Goya nhan đuoc 6 phieu binh chon tu ban giam khao nhung khong gianh chien thang. Tranh ong nhan đuoc ca khen ngoi lan che bai. Loi khen danh cho net ve, khuon mat va than thai Hannibal anh len uy nghiem cua vi danh tuong co đai. Nhung giam khao khong hai long voi mau sac va bo cuc, cho rang neu mau gan voi thuc te, bo cuc sap xep theo yeu cau hon thi Goya đa co co hoi gianh giai. Huy chuong vang đuoc trao cho hoa si nguoi Y Paolo Borroni, tung la sinh vien hoc vien co thay day chinh la Benigno Bossi nam trong thanh vien ban giam khao; cung tung nhan giai nhi nam truoc đo. Arturo Anson Navarro cho rang giam khao co su thien vi vi chat luong buc tranh cua Goya vuot xa tac pham đoat giai ve nhieu mat. Ten cua Goya đa đuoc đe cap trong Diario Ordinario de Roma ngay 3 thang 8 nam 1771 va tren tap chi van hoc uy tin Le Mercure de France so thang 1 nam 1772 (ghi nham rang ong đoat giai nhi).


Chi tiet Trong cuoc thi Parma, chu đe bat buoc phai co nhung chi tiet nhu sau: đuoc thien than co canh đung canh cam tay, Hannibal đua tay nang mu sat đe phong tam mat ra xa chiem nguong phong canh tuyet đep cua vung phu can nuoc Y, net mat cung anh mat boc lo niem han hoan trong long va niem tin chac chan vao nhung chien thang sap toi. Cach mo ta nhu vay ve vi danh tuong la do nha tho Y Carlo Innocenzo Frugoni sang tac trong sonnet Annibale vincitore. Frugoni cung tung la thu ky hoc vien truoc nam 1768. Nhu vay chu đe cua cuoc thi la nham tuong nho vi thi si đa khuat. Kho tranh du thi cung phai chinh xac la 88,3 × 133 cm.
Goya gap nhieu han che trong viec tiep can cac nguon tu lieu noi ve hinh tuong nhan vat Hannibal, co the ong chi dung sach vo tu thu vien cua Jose Nicolas de Azara. Ong tuan theo cac yeu cau do hoc vien đat ra va the hien hinh anh vi danh tuong mot cach tho mong mang dang ve cao quy. Trong tranh, Hannibal đuoc khac hoa đung thang tren nui đa, tay khe nang mu giap len, mat kien đinh nhin ve phia truoc. Khi ay, vi tuong vua thuc hien cuoc hanh quan dai gian kho tu Tay Ban Nha qua day Pyrenees, đao quan cung bi ton that do khi hau lanh va đia hinh hiem tro. Gio đay, Hannibal đa vuot qua day Alps va lan đau tien nhin thay nuoc Y, guong mat anh len nguong mo va kinh ngac. Duong nhu nhan vat đa thau hieu ky tich cua minh va khong gi co the ngan can cuoc chinh phuc thanh Roma. Tay phai nam chat lam đong tac the hien y chi quyet thang. Mu tru đuoc trang tri hoa tiet drac alat - rong co canh, phu hieu cua cac vi vua xu Aragon, ma Goya tham khao tu quoc huy Zaragoza. Thien than co canh cung gan vi tri trung tam đat tay đe huong Hannibal ve khung canh nuoc Y von khong co mat trong tranh. Vien ky ma đoi mu tru gan long vu nghieng nguoi theo huong đai ky trong tay. Sau chan ngua la hinh chiec khien gop phan the hien cho chien thang cua Hannibal. Ky binh Hannibal đang đi xuong, con phac thao tran chien co the xem thay o ben trai tranh.
Goya cung đua vao hai nhan vat ngu ngon phan anh vi tri đia ly khung canh va nhan manh ket qua tran chien do Hannibal chi huy. Tren bau troi đay may, nu than chien thang va vinh quang Victoria ngoi xe đen, cung đuoc đanh đong la vi than Fortuna nam giu so menh con nguoi, đi cung la tieu hai than mang theo bo lua. Tay nu than cam vong nguyet que gianh cho chien thang cua Hannibal. Mot tay nu than đat len tren banh xe, ham y van may bien đoi va ket thuc bi tham cho Hannibal. Yeu to nay đuoc lay tu cac tac pham cua Corrado Giaquinto. O phia truoc ve mot nhan vat khac quay lung ve phia nguoi xem đe ket thuc bo cuc, đo cung la phung du ve song Po dai nhat nuoc Y. Hinh tuong nguoi đan ong đau bo vam vo bieu tuong cho Lombardia cua nha van Y Cesare Ripa, đang nghieng binh amphora đo nuoc xuong, tuong trung cho thung lung song.


Cac phac thao chuan bi Buc tranh đuoc hoan thanh trong khoang mot nam cung voi nhieu ban phac thao chuan bi truoc đo cho phep hieu ro hon qua trinh sang tao cua Goya. Bo suu tap Bao tang Prado hien giu cuon tap phac thao o Y cua Goya voi cai ten Cuaderno italiano, trong đo chua nhieu ban ve va ghi chu cua ong khi đen Y. Sach co nam ban ve đuoc coi la phac thao cho cac mo tip khac nhau huong đen chu đe "Hannibal Đac Thang..." Ngoai ban phac thao bo cuc tong the nhung theo chieu doc trang giay, con co cac ban ve phac hinh bong Hannibal, thien than, đau bo va giap tru co đai. Bo cuc ngang goc cua tranh đuoc tim thay duoi trang hinh ve mascaron. Ban đau, Goya ve phac thien than dan dat Hannibal giong nhu yeu cau cua hoc vien, nhung trong buc tranh cuoi cung, Hannibal tro thanh tam điem con thien than đung sau giup Hannibal ngam nhin phong canh nuoc Y.

Hien cung con giu đuoc hai ban phac thao mau dau cho thay mot so chi tiet khac biet voi buc tranh cuoi cung. Trong ca hai ban phac thao, thien than ben canh Hannibal đeu co đoi canh buom mong manh. Kiem tra X quang cung cho thay luc đau Goya ve canh buom nhu vay roi moi đoi thanh đoi canh chim lon. Cai khien va bieu ngu chien tranh nam o phia truoc trong phac thao đa đuoc chuyen ve an sau chan ngua trong buc tranh cuoi. Ban phac thao đau tien co chu ky "Goya" o giua phan duoi, voi hinh anh cai đau bi cat bot, co the nhin thay qua ban chup X quang. Nguoi linh cam bieu ngu khong lo nhin ve phia Hannibal voi ve to mo khong ro vi chi huy đang thay gi đang xa. Hinh anh nhan vat phung du song Po duong nhu vo cam khong biet ve canh tuong đang dien ra truoc mat. Trong buc tranh hoan chinh, cac nhan vat tuong trung đong vai tro lon hon, them vao hinh anh Victoria/Fortuna giong nhu trong tho sonnet. Hinh anh ben canh nguoi đau bo song Po đa bi loai bo. Đo la hinh anh ong gia toc mau sang đoi vuong mien nguyet que, tay cam quyen truong thu linh, co the hieu la nhung ro toc bi Hannibal đanh bai hoac co the chinh la hien than cua day Anpo. Mau sac ban phac thao đau tien song đong va am hon nhieu so voi ban thu nhi va buc tranh cuoi ro la tinh te hon va khong con ta thuc nua.

Bo cuc ban đau co the lay cam hung tu buc phu đieu Dung cau Alcantara o Toledo cua Jose Arias. Nam 1766, tac pham nay giup Arias gianh giai nhat trong cuoc thi do Hoc vien My thuat Hoang gia Thanh Fernando to chuc o Madrid. Goya cung co tham du cuoc thi nay o hang muc hoi hoa nen rat co the đa nhin thay buc phu đieu Arias. Co the Goya sau đo đa ve phac lai buc phu đieu roi dung tiep đe ve nen tac pham cua minh. Hinh tuong hoang đe Traianus tren phu đieu va danh tuong Hannibal cua Goya co nhieu net tuong đong. Tuy nhien, co su khac biet ro rang ve vi tri va cach the hien ca hai nhan vat nay. Juliet Wilson Bareau chi ra rang co the ca hai đeu bat nguon cam hung tu tac pham đieu khac Apollo Belvedere la hinh mau co đien thuong xuyen đuoc ap dung. Phong thai Hannibal mang phong cach co xua đien hinh, pho bien đe mo ta cac anh hung va chien binh than thoai trong hoi hoa the ky 18. Nhan vat song Po co le đuoc lay cam hung tu tac pham đieu khac Galata Morente nhin tu đang sau ma Goya chiem nguong tai Bao tang Capitolini. Ong con su dung lai mo hinh nay vai nam sau khi ve trang tri tham tuong, the hien kha nang nam bat giai phau hoc va truyen đat lai qua phong cach co đien. Nhom ky si mang bieu ngu cung đuoc nhac lai trong hoa pham Santa Barbara đuoc thuc hien ngay sau khi hoa si roi Y ve Tay Ban Nha. Cac nguon cam hung khac anh huong đen bo cuc co the la buc hoa Alexander đen lang mo Achilles cua Gregorio Guglielmi hay Achille avvisato da Iride di tornare a battletere cua Pietra Pasquale Ciaramponi, tac pham cua Tadeusz Kuntze ve cach sap xep chan ngua va nhieu tac pham cua Corrado Giaquinto.


Ky thuat Nhieu ban phac thao cho thay Goya đa no luc nhu the nao đe chuan bi cho cuoc thi cung nhu hy vong vao tac pham cua minh ra sao. Buc tranh tieu bieu cho phong cach rococo cua Y, ky thuat trau chuot, the hien o bo cuc hai hoa, anh sang hoan hao, đuong co tinh te trong nhung net tao hinh va to mau. Bang mau đuoc dung chu yeu sac thai cua xanh lam, hong phan va xam ngoc trai, the hien net co đien va phi thuc te cua canh vat, tao ra mot am huong anh hung. Buc phac thao son dau đau tien the hien đuong co phong khoang manh me đac trung cua Goya. Con voi buc hoa hoan thien, Goya đa ti mi mem mai, lam min net ve phu hop voi thi hieu cua hoi đong đanh gia. Bang gam mau cung mat va nhe hon, theo phong cach Corrado Giaquinto. Theo Jesus Urrea, mau lanh tao an tuong rang canh đuoc mieu ta trong to mo sang buoi som mai.


Hanh trinh lich su Nhung nguoi viet tieu su đau tien cua Goya la Charles Yriarte va Laurent Matheron chep lai viec ong tham gia cuoc thi Parma dua tren bai bao cua to Mercure de France nam 1772, thong tin nay cung đuoc nha phe binh nghe thuat nguoi Phap Paul Mantz pho bien vao nam 1851. Nam 1928, Giovanni Copertini tham khao nguon tu lieu tu kho luu tru Hoc vien My thuat Parma va mo ta cuoc thi trong tac pham Note sul Goya. Hoc vien thuong chi luu giu nhung tac pham đoat giai. Buc thu cua Hau tuoc de Felino cho biet buc tranh cua Goya đuoc cuon lai va gui đen Valecia vao nua cuoi nam 1771. Theo yeu cau cua Goya, tranh đuoc giu lai o cang Genoa, roi cuoi cung chuyen đen Zaragoza. Trong nhieu nam, buc tranh bi coi la đa that lac. Khong con tu lieu nao nhac đen nua cho đen giua the ky 19, su gia kiem thuong nhan Fortunato Selgas (1839–1921) mua lai o Madrid nhung tac pham đuoc coi la cua mot hoa si Y khuyet danh. Buc tranh đuoc đat trang tri trong dinh thu xa hoa cua gia toc de Selgas Quinta de Selgas o El Pito, Asturias (nay la tru so Quy Selgas-Fagalde). Nam 1993, pho giam đoc Bao tang Prado Jesus Urrea tien hanh giam đinh va xac nhan tac gia chinh la Goya. Nam sau, bao tang đem tranh ra gioi thieu trien lam va chinh thuc tuyen bo quyen tac gia cho Goya. Nam 2011, Quy Selgas-Fagalde đa cho Prado muon buc tranh đe bao tang trien lam va phuc che. Thang 4 nam 2021, Quy Than huu Bao tang Prado mua buc tranh nay voi gia 3,3 trieu EUR đe ky niem 40 nam thanh lap va vinh danh mot trong nhung nguoi sang lap Francisco Calvo Serraller.


Chu thich Thu muc Lien ket ngoai Video binh luan ve buc tranh tren YouTube (tieng Tay Ban Nha)