Jerome Karle, ten khai sinh la Jerome Karfunkel, (18 thang 6 nam 1918 – 6 thang 6 nam 2013) la mot nha hoa ly nguoi My goc Do Thai. Ong đa đoat giai Nobel Hoa hoc nam 1985 chung voi Herbert A. Hauptman cho cong trinh phan tich truc tiep cau truc tinh the bang cach su dung ky thuat toa tia X (X-ray scattering techniques).


Cuoc đoi va Su nghiep Karle sinh ngay 18 thang 6 nam 1918 tai thanh pho New York, trong mot gia đinh rat quan tam toi nghe thuat. Ong đa choi duong cam ngay tu khi con tre va đa tham du nhieu cuoc thi (duong cam), tuy nhien ong lai quan tam toi khoa hoc nhieu hon.
Ong theo hoc truong Abraham Lincoln High School tai Brooklyn, va sau đo đa noi buoc Arthur Kornberg (đoat giai Nobel Y hoc 1959) va Paul Berg (đoat giai Nobel Hoa hoc 1980), la nhung nguoi tot nghiep cua truong đe đoat giai Nobel. Khi con tre, Karle thich choi mon bong nem, truot bang, touch football va boi loi gan Đai Tay Duong.
Karle bat đau hoc đai hoc o tuoi 15, đau bang cu nhan o City College of New York nam 1937, noi ong hoc them cac khoa hoc ve sinh hoc, hoa hoc va toan hoc theo chuong trinh giang day o đay. Ong đau bang thac si o Đai hoc Harvard nam 1938, chuyen ve sinh hoc.
Nham tich luy tien đe hoc tiep sau đai hoc, Karle đa xin vao lam viec o Cuc Y te bang New York (New York State Department of Health) tai Albany New York, noi ong đa phat trien mot phuong phap đo cac muc flo hoa tan, mot ky thuat tro thanh tieu chuan cho viec flo hoa nuoc.
Ong đang ky vao Đai hoc Michigan nam 1940 va đa gap nguoi vo tuong lai cua minh, Isabella Lugoski, nguoi ngoi o ban ke ben trong suot khoa hoc hoa ly đau tien cua minh. Hai nguoi ket hon vao nam 1942. Mac du ong hoan thanh nghien cuu cua minh vao nam 1943, nhung ong đuoc trao bang tien si vao nam sau.
Bat đau tu nam 1943 sau khi đau bang tien si, Karle lam viec trong Du an Manhattan o Đai hoc Chicago cung voi vo – tien si Isabella Karle – mot trong cac nha khoa hoc tre nhat va cung la mot trong vai phu nu lam viec o du an nay. Nam 1944, hai vo chong tro lai Đai hoc Michigan, noi Karle lam trong mot du an cho Phong thi nghiem nghien cuu Hai quan Hoa Ky (United States Naval Research Laboratory). Nam 1946, ho di chuyen ve Washington, D.C. đe lam viec trong Phong thi nghiem nghien cuu Hai quan.


Giai Nobel Hoa hoc Karle va Herbert A. Hauptman đuoc trao giai Nobel Hoa hoc nam 1985 cho cong trinh nghien cuu viec su dung ky thuat toa tia X đe xac đinh truc tiep cau truc cua cac tinh the, mot ky thuat đuoc dung đe nghien cuu cac đac tinh sinh hoc, hoa hoc, vat ly va luyen kim. Thong qua viec co lap vi tri cua cac nguyen tu trong mot tinh the, cau truc phan tu cua vat lieu đuoc nghien cuu co the đuoc xac đinh, cho phep thiet ke cac quy trinh đe sao chep lai cac phan tu đuoc nghien cuu. Ky thuat nay đa đong mot vai tro quan trong trong viec phat trien cac duoc pham moi va vat lieu tong hop khac.


Nghi huu Karle va vo nghi huu ngay 31 thang 7 nam 2009, sau khi 2 vo chong lam viec tong cong 127 nam cho chinh phu Hoa Ky (Karle gia nhap Phong thi nghiem nghien cuu Hai quan nam 1944 va vo 2 nam sau). Vao luc nghi huu, Karle giu chuc Truong ban Khoa hoc cua Phong thi nghiem cau truc vat lieu. Buoi le tien biet hai vo chong nghi huu co su tham du cua Bo truong Hai quan Hoa Ky Ray Mabus, nguoi đa trao tang cap vo chong nay "Giai Cong vu Dan chinh xuat sac cua Bo Hai quan" (Department of the Navy Distinguished Civilian Service Award), giai thuong cao nhat danh cho cac cong chuc dan chinh cua Hai quan Hoa Ky.


Đoi tu Vo chong Karle co ba nguoi con gai, tat ca đeu lam viec trong cac lanh vuc lien quan toi khoa hoc: Louise (sinh nam 1946) la nha hoa hoc ly thuyet. Jean (sinh nam 1950) la nha hoa hoc huu co. Nguoi con gai ut, Madeleine (sinh nam 1955) la chuyen gia bao tang thuoc lanh vuc đia chat.


Tham khao Lien ket ngoai Nobelprize.org, Giai Nobel Hoa hoc 1985
Nobelprize.org, Jerome Karle - Tu truyen