Palsgraf kien Cong ty Đuong sat Long Island (tieng Anh: Palsgraf v. Long Island Railroad Co., 248 NY 339, 162 NE 99 (1928), la mot an le noi tieng, tieu bieu hang đau trong luat ton hai cua Hoa Ky ve van đe trach nhiem khong the luong truoc đuoc cua bi đon đoi voi mot nguyen đon. Vu an đa đuoc xet xu boi Toa Phuc tham New York, toa an cap cao nhat cua tieu bang New York; y kien va nhan đinh cua vu an đuoc viet boi Chanh an New York Benjamin Cardozo, mot nhan vat hang đau trong trao luu phat trien cua thong luat Hoa Ky giai đoan đau the ky XX, va sau đo la Tham phan cua Toa an Toi cao Hoa Ky.
Trong vu an dan su, nguyen đon Helen Palsgraf đa đoi o ga Long Island Rail Road vao thang 08 nam 1924 trong khi đua cac con gai đi tam bien. Khi tau qua, hai nguoi đan ong đa co gang chay theo va len tau truoc co. Mot nguoi đuoc ho tro boi cac nhan vien đuong sat, đa lam roi mot goi hang chua phao hoa phat no, khien mot chiec can lon hoat đong bang đong xu tren san ga roi sap xuong vao co. Sau vu viec, co chiu thuong tat la benh noi lap, va sau đo đa kien cong ty đuong sat Long Island Rail Road Co., cho rang nhan vien cua ho đa thieu trach nhiem trong khi ho tro khach hang mang phao hoa, khien co ton hai vi su lo la. Vao thang 05 nam 1927, tai phien toa so tham o Toa an Cap cao New York, nguyen đon Palsgraf đuoc boi tham đoan chap nhan yeu cau, ra phan quyet buoc bi đon boi thuong 6.000 USD. Sau đo, bi đon Long Co. khang cao. Tai phien phuc tham o Ban Phuc tham, Toa an Cap cao New York, Palsgraf đa nhan phan quyet duy tri chap thuan ty le 3–2. Bi đon Long Co. tiep tuc khang cao lan thu hai, toi Toa Phuc tham New York, vi tri tu phap cao nhat cua tieu bang. O đay, Chanh an Cardozo chu tri, đua ra quan điem va phan quyet ty le 4–3, đao chieu phan quyet rang bi đon Long Co. khong co so suat, vi cac nhan vien khi giup đo khach hang khong co nghia vu cham soc Palsgraf, va thuong tich đoi voi co ay khong phai la ton hai co the thay truoc tu viec ho tro mot nguoi đan ong voi mot vat pham chua xac đinh la phao hoa co the phat no. Phan quyet ban đau cua boi tham đoan đa bi lat nguoc, va bi đon Long Island Rail Road Co. cuoi cung đa thang kien sau hai lan khang cao.
Palsgraf kien Cong ty Đuong sat Long Island tro thanh mot an le kinh đien voi mot so yeu to, bao gom cac su kien ky la trong vu viec va uy tin vuot troi cua tham phan Cardozo, tro thanh hinh mau thuc hien cac truong hop noi bat trong nganh phap ly, đuoc giu va duy tri trong nhieu nam, la mot van đe phap ly đuoc day cho hau het sinh vien luat Hoa Ky ve luat ton hai. Quan niem cua Cardozo, rang trach nhiem ve ton hai chi co the xay ra khi bi đon vi pham nghia vu cham soc ma bi đon phai co đoi voi nguyen đon, gay ra thuong tich ma bi kien, đa đuoc chap nhan rong rai trong luat phap Hoa Ky. Tuy nhien, ben canh đo, trong mot so vu viec dan su co nguyen nhan tiep can su viec nay, nhieu tieu bang đa ap dung cach tiep can đuoc ung ho boi nguoi bat đong chinh kien cua Toa Phuc tham o an le Palsgraf, voi quan điem cua Tham phan William S. Andrews.


Tom luoc an le Vao thoi điem ra quyet đinh cua Toa Phuc tham New York nam 1928 ve vu Palsgraf, tien le phap cua tieu bang New York tuan theo mot hinh thuc co đien ve van đe thieu trach nhiem, đo la: nguyen đon phai chung minh rang bi đon Long Island Railroad (viet tat la "LIRR" hoac "Railroad ") co nghia vu cham soc nguyen đon, va rang co đa bi thuong do bi đon vi pham nghia vu đo. Khong bat buoc co phai chung to rang nghia vu cham soc cua bi đon la truc tiep đoi voi minh. Theo tien le cua New York, nghia vu thong thuong phai het suc can trong ma bi đon LIRR voi tu cach la hang van tai thong thuong phai co đo la đam bao an toan trong qua trinh van tai, nhung khong ap dung cho cac san ga va cac bo phan khac cua nha ga.


= Su viec =

Chu nhat ngay 24 thang 08 nam 1924 la mot ngay he trong thoi tiet thong thuong o Brooklyn, New York. Helen Palsgraf, 40 tuoi, mot nguoi phu nu voi cong viec la trong nha va quan gia, đang đua hai co con gai cua minh, Elizabeth va Lillian, 15 va 12 tuoi, đen bai bien Rockaway nghi duong. Sau khi thanh toan tien ve, ba me con đung tren san ga tai ga East New York cua cong ty LIRR tren Đai lo Atlantic o Brooklyn thi mot đoan tau, khong phai chuyen tau ma ho mua ve, tap vao ga. Khi tau bat đau lan banh, hai nguoi đan ong chay toi đuoi theo đoan tau. Mot nguoi nhay đuoc len tau trot lot vi cua chua đong. Nguoi kia mang theo mot goi hang nhay len tau voi su giup đo cua hai nguoi bao ve san ga. Mot nguoi bao ve san ga đay anh ta tu phia sau, giup anh co them luc đay đe nhay len tau; đong thoi mot thanh vien cua đoan tau keo anh ta len tau. Nhung trong luc nay, goi hang bi roi va phat no vi trong đo co chua phao hoa. Vu phat no do luc va cham va luc ma sat khien nhung nguoi tren ga hoang loan, đa khien mot chiec can hoat đong bang đong xu, cao lon, đo len nguoi Helen Palsgraf. Khong ai bi thuong nhap vien, nhung Palsgraf dinh vet thuong lon nhat trong so nhung nguoi o ga, đuoc liet ke la bi thuong.
Chung thuc đuong thoi va cac nhan chung tai phien toa mo ta nguoi đan ong co ve ngoai la nguoi Y, va co suy đoan rang goi hang đuoc van chuyen đe su dung tai mot le ky niem cua nguoi My goc Y; khong hoat đong đang ke nao đuoc thuc hien đe xac đinh chu so huu la ai. Thuong tich cua Palsgraf đa đuoc The New York Times liet ke la khung hoang soc tinh than; bi nhung vet bam tim. O san ga, khoang cach giua Helen Palsgraf va vu no khong đuoc neu ro trong ban ghi phien toa, hoac trong y kien cua cac tham phan đa phan quyet ve vu an, nhung khoang cach tu vu no đen quy mo đuoc mo ta tren to Times la xa hon 10 feet (3,0 met). Vai ngay sau khi su viec xay ra, co phat hien bi chung noi lap nang, va bac si cua co đa lam chung tai phien toa rang đo la benh phat sinh do chan thuong cua su kien xay ra tai nha ga East New York. Co van chua hoan hon va khoi phuc khi tham gia vu viec o toa.


= So tham =
Ngay 02 thang 10 nam 1924, Helen Palsgraf đa đua đon kien Long Island Railroad Co. tai Toa an Cap cao New York tai quan Kings, mot toa an cap xet xu so tham o Brooklyn. Lenh trieu tap đuoc tong đat vao thang sau, va bi đon LIRR đa nop ban tra loi vao ngay 03 thang 12. Vu an đuoc xet xu vao ngay 24 va 25 thang 05 nam 1927, voi Tham phan Burt Jay Humphrey la chu toa. Humphrey đa phuc vu hon hai muoi nam tai toa an cap quan o quan Queens truoc khi bat ngo đuoc đe cu tranh cu vao Toa an Cap cao New York nam 1925; ong đuoc chu y vi cach cu xu lich su va than thien. Trong vu an dan su nay, cac luat su tu Manhattan đa tham gia su vu gom: Matthew W. Wood đen tu 233 Broadway, toa nha Woolworth la nguoi đai dien cho Palsgraf; trong khi Joseph F. Keany, luat su co van phong tai ga Pennsylvania đai dien cho LIRR cung voi William McNamara. Matthew W. Wood la mot luat su co kinh nghiem voi hai bang cap nganh luat tu cac truong Ivy League; con Joseph F. Keany đa đung đau bo phan phap ly cua LIRR trong 20 nam, cung William McNamara, mot trong nhung luat su thoi ky đau, nguoi đa thang tien tu thu ky thanh luat su sau khi tot nghiep truong luat. Tai phien toa, Palsgraf khai rang co đa bi mot chiec can va vao mot ben co the, đa đuoc đieu tri tai hien truong, sau đo bat taxi ve nha. Co đa mac chung run ray trong vai ngay lien tuc, va sau đo bat đau noi lap bap. Suc khoe cua co suy giam buoc co phai tu bo cong viec cua minh vao giua nam 1926. Ve chung thuc loi khai nay, Luat su Wood moi Herbert Gerhardt, mot tho khac, nguoi đa nhin thay nguoi đan ong voi goi hang chay nhanh ve phia đoan tau, vo cua ong đa bi va cham vao bung khi nguoi đan ong nay lao toi. Tho khac Herbert Gerhardt đa lam chung rang cai can đa bi no tung thanh tung manh.

Vao ngay thu hai cua phien toa, Wood moi Karl A. Parshall, bac si cua Palsgraf. Bac si lam chung rang ong đa đieu tri cho Palsgraf kham đinh ky cac loai benh nhe truoc khi vu viec ga East New York xay ra, đa thay co bi chan đong va bam tim vao ngay hom say. Ong đua ra y kien cua minh rang cac ton hai cua Palsgraf la do tai nan. Grace Gerhardt, vo cua tho khac Herbert, la nhan chung tiep theo. Ba đa lam chung ve viec bi va phai boi mot trong hai thanh nien tre tuoi nguoi Y đang chay đe đuoi kip tau, mot nguoi nhay len tau ma khong can su tro giup va nguoi con lai len tau voi su giup đo cua hai nhan vien LIRR. Ba khong tra loi ve vu no va Palsgraf vi khong truc tiep nhin thay. Elizabeth va Lillian Palsgraf, con gai ca va con gai nho cua nguyen đon, tiep theo lam chung va noi ve nhung gi ho đa thay. Wood cho biet nhan chung duy nhat con lai cua ong la mot nha than kinh hoc, mot nhan chung chuyen mon. Ve phia bi đon, McNamara cua LIRR đa đe nghi bac bo vu an voi ly do Palsgraf đa khong đua ra đuoc bang chung ve su so suat cua bi đon, nhung Chu toa Humphrey đa bac đe nghi nay. Nha than kinh hoc Graeme M. Hammond o Manhattan, đa kiem tra Palsgraf hai ngay truoc đo, quan sat thay co noi lap, phat am mot cach kho khan. Co noi voi chuyen gia ve chung tram cam va đau đau. Ong chan đoan co mac chung roi loan do chan thuong, cho rang vu no la mot nguyen nhan chu yeu, va cho biet chung roi loan co kha nang tiep dien chung nao vu kien tung con xay ra, mot khi tranh tung đuoc giai quyet thi nhung lo lang lien quan đen no co the se tan bien.
Matthew W. Wood đai dien giai quyet toan bo vu kien thay cho nguyen đon; McNamara khong đua ra bang chung nao nhung lai tiep tuc phan bac cac ly le cua nguyen đon, song bi Chu toa Humphrey bac bo. Boi tham đoan đa lam viec trong hai gio 35 phut, bao gom ca gio an trua, va chap thuan yeu cau cua Palsgraf, co thang kien, buoc bi đon phai chi tra 6.000 USD. Can cu đieu luat, co cung đa thu hoi chi phi la 142 USD, mot so tien an phi đuoc them vao ban an, đeu do bi đon tra. Ngay 27 thang 05 nam 1927, kien nghi lap phien toa moi bi Tham phan Humphrey bac bo, ong khong đua ra y kien bang van ban, va phan quyet đuoc cong bo vao ngay 31 thang 05, sau đo LIRR khang cao vao ngay 14 thang 06. Khi Palsgraf đa nhan đuoc phan quyet cua boi tham đoan, gia đinh Gerhardt cung kien LIRR, voi Luat su Wood lam co van.
Đoi voi phien toa so tham, co nhung y kien đanh gia trong cong đong. Trong bai bao viet ve Palsgraf, luat gia William H. Manz cho rang khong ben nao danh nhieu thoi gian đe chuan bi cho so tham. Phia nguyen đon, Wood đa khong lien lac voi nhan chung su kien cua ong la gia đinh Gerhardt, cho đen truoc phien toa khong lau, va Palsgraf đa đuoc bac si Hammond kiem tra mot ngay truoc khi phien toa bat đau. Phia bi đon, McNamara, mot trong nhung cap duoi cua đoi phap ly LIRR, đa khong goi la nhan chung, va Manz cho rang toan bo chien luoc bao chua la khien tham phan bac bo vu kien. Trong cuon sach sau nay cua minh, cuu Chanh an Toa an Phuc tham Lien bang Hoa Ky thu bay Richard Posner chi ra rang LIRR bi kien nhieu van đe nhung đa khong đua ra mot truong hop tot hon so voi nguyen đon, khong đua đuoc bien phap bao ve co ban.


= Khang cao lan đau =
Khang cao cua LIRR đa đua vu viec len Ban Phuc tham cua Toa an Cap cao New York, co quan thu hai, va la toa phuc tham trung gian cua tieu bang. Trong ban tom tat truoc Ban Phuc tham, LIRR lap luan rang phan quyet đa trai voi luat phap va bang chung thuc te. Lap luan nhan manh rang ho khong biet truoc ve viec goi hang la vat nguy hiem va khong co luat nao yeu cau phai kham xet ben trong hanh ly cua hanh khach. Ban tom tat neu ro rang do đieu nay, khong co so suat nao trong viec giup mot nguoi đan ong di chuyen len đoan tau, va ngay ca khi co, so suat đo khong phai la nguyen nhan gan nhu gay ra thuong tich cho Palsgraf. Wood, đai dien cho Palsgraf, lap luan rang phan quyet cua boi tham đoan cho thay so suat đuoc ho tro boi cac su kien khong the tranh cai, va khong nen bi toa phuc tham tham van lai. Ban tom tat cua nguyen đon cung luu y rang viec LIRR that bai trong viec goi nhan chung la nhan vien tau đa ho tro nguoi đan ong len tau, chinh đieu nay đa quyet đinh bat ky suy luan so suat nao chong lai lap luan đo. Wood cho rang nhung nguoi lai tau đa xao lang nhiem vu, hanh vi sai trai la nguyen nhan gan nhu gay ra thuong tich cho Palsgraf.
Cac luat su đa tranh luan vu viec truoc Ban Phuc tham o Brooklyn vao ngay 21 thang 10 nam 1927. Vao ngay 09 thang 12, Ban Phuc tham khang đinh giu nguyen phan quyet cua toa an so pham voi ty le 3–2. Albert HF Seeger đa viet y kien đa so cho nam tham phan xet xu vu an, co su đong tinh cua cac Tham phan William F. Hagarty va William B. Carswell. Tham phan Seeger phan quyet rang phat hien so suat cua boi tham đoan đuoc ho tro boi bang chung thuc te; suy đoan rang boi tham đoan co the đa nhan thay viec giup đo mot hanh khach len mot chuyen tau đang di chuyen la mot hanh đong cau tha. Ong cho rang mac du tap hop cac tinh tiet co the la moi la, nhung ve nguyen tac, vu an khong khac cac quyet đinh cua toa an noi tieng ve quan he nhan qua, chang han nhu an le Scott kien Shepherd, trong đo mot chat no phao thang thien đuoc đot len va nem đi, bay xa lien tuc trong khong gian cho đen khi phat no gan nguyen đon, lam nguyen đon bi thuong. Phe đa so cung tap trung vao muc đo nghia vu cham soc ma LIRR chiu trach nhiem truoc Palsgraf, mot trong nhung khach hang cua cong ty.
Ve phan quyet cua Ban Phuc tham, Chanh an Edward Lazansky cung Tham phan J. Addison Young, đa viet mot bai bat đong quan điem. Lazansky khong nghi ngo tuyen an cua boi tham đoan ve su so suat, nhung cam thay rang hanh vi cua cac nhan vien khong phai la nguyen nhan chinh xac tao thanh thuong tich cua Palsgraf, vi hanh vi cua nguoi đan ong nay trong viec đua mot goi hang co the phat no đen mot nha ga hanh khach đong đuc la mot hanh đong so suat đoc lap, khien cho đieu so suat cua cong ty đuong sat khong phai la nguyen nhan nen khong co trach nhiem phap ly.


Toa Phuc tham Theo luat, LIRR đuoc quyen tiep tuc khang cao đua vu viec len Toa Phuc tham New York, toa an cap cao nhat cua tieu bang vi đa co bat đong quan điem trong Ban Phuc tham, va bi đon đa tien hanh viec nay. LIRR lai lap luan rang Palsgraf chiu ton hai khong phai do loi thieu trach nhiem cua bi đon: rang khong co so suat nao, va ngay ca khi co, su so suat đo cung khong gay hai cho Palsgraf, vi thuong tich đo khong phai la mot he qua tu nhien va co the xay ra cua viec ho tro mot nguoi đan ong len tau. Lap luan ngan gon cao buoc rang nhung nhan vien tau khong the ngan nguoi đan ong len tau, va mot khi anh ta đa lao minh len tau, chi con cach la giup anh ta; đoi mat voi tinh huong khan cap nhu vay, ho khong the bi buoc toi so suat vi ho đa lua chon viec ho tro nguoi đan ong len tau, khong đung yen va pho mac anh ta cho so phan [they elected to assist the man rather than stand idly by and leave him to his fate]. Ben nguyen đon, Luat su Wood lap luan rang boi tham đoan đa tuyen an co so suat va cac tham phan trong Ban Phuc tham đa đong y đa so. Ong viet rang co nhieu su kien ma boi tham đoan co the đua ket luan so suat, bao gom ca viec đoan tau khong đong cua khi no khoi hanh (mac du đieu nay la đe cho phep nhung nguoi đen muon len tau hay [mo cua đe giam khong khi nong cua] ngay he thi khong chac chan). Vu an đuoc tranh luan truoc Toa Phuc tham o thu phu Albany, New York vao ngay 24 thang 02 nam 1928.


= Y kien cua Cardozo va đa so phuc tham =
Chanh an Toa Phuc tham, Benjamin N. Cardozo la mot tham phan rat đuoc kinh trong; sau đo ong tro thanh mot tham phan cua Toa an Toi cao Hoa Ky. Sau mot su nghiep phap ly noi bat, ong đa đuoc bau vao Toa an Cap cao New York o cap xet xu so tham vao nam 1913, nhung nhanh chong đuoc Thong đoc chi đinh phuc vu tai Toa Phuc tham. Nam 1917, ong đuoc bo nhiem lam tham phan cua toa an, va nam 1926 đuoc cu tri bau lam Chanh an. Ve vu an Palsgraf, Cardozo đa viet quan điem cho đa so ty le 4–3 cua Toa Phuc tham, quyet đinh huy bo ban an phuc tham, lat nguoc vu an va bi đon LIRR tro lai thang kien. Cac Tham phan Cuthbert W. Pound, Irving Lehman va Henry Kellogg cung đong tinh voi Cardozo trong phe đa so.
Trong loat y kien phuc tham cua cac tham phap, quan điem cua Cardozo la tuyen bo dai nhat, ong đuoc Tham phan thoi hien đai Posner mo ta la [y kien, quan điem] ngan gon va thien kien, no cung đuoc coi la rat truu tuong.  Theo Giao su Walter O. Weyrauch trong bai bao nam 1978, Y kien noi tieng cua Cardozo đa giam thieu cac tinh tiet phuc tap cua vu an xuong muc toi thieu. Ba Palsgraf chuyen thanh [hieu đon gian la] nguyen đon khong can quan tam đen tuoi tac, tinh trang gia đinh hay nghe nghiep. Y kien đa bo qua ban chat thuong tich cua co, so luong thiet hai ma co tim kiem va quy mo boi thuong cua ban hoi tham [the size of the jury award]. Vi du, Cardozo mo ta Palsgraf (nguoi ma ong khong neu ten, cung khong đe cap đen cac con gai cua co) trong vu viec, khi đang đung tren san ga cua LIRR cho tau, do đo chuyen vi tri cua co ay nhu mot khach hang đuoc huong muc đo cham soc cao boi hang đuong sat. Goi chat no đuoc mo ta la nho, mac du cac nhan chung đa mo ta no la lon. Can can đuoc mo ta la o đau kia cua san ga, cach vu no nhieu thuoc, nhung ho so khong ho tro tuyen bo nay. Đac điem nay co the đuoc dua tren loi khai cua Lillian Palsgraf, nguoi đa đi mua mot to bao tu mot quay bao o đau ben kia cua san ga, nhung van đu gan đe thay goi hang roi xuong. Đac điem y kien cua Cardozo ve khoang cach sau đo bi thach thuc boi nguyen đon trong đe nghi bien ho cua co, nhung bi bac bo boi lap luan cho rang du co o gan vu no đen đau, co cung khong đen gan đe đua co ay vao vung rui ro co the thay truoc.

Sau khi mo ta thuc te, Cardozo bat đau thao luan van đe phap ly đoi voi hanh vi cua cac nhan vien tau cua bi đon; neu [cac nhan vien] sai trong moi quan he voi nguoi giu goi hang, thi khong sai trong moi quan he voi nguyen đon, nguoi đung o xa. Đoi voi nguyen đon, đo khong phai la hanh vi thieu trach nhiem. Cardozo dan loi Pollock on Torts va trich dan mot so truong hop cho đe xuat rang bang chung ve su cau tha trong trong khong gian nay co the noi se khong the lam đuoc. Chi khi [bi đon ban đau] co nghia vu đoi voi nguyen đon bi thuong, hanh vi vi pham gay ra thuong tich thi [moi phat sinh bi đon] moi co trach nhiem phap ly. Ong bao ve quyet đinh cua minh, mot ket luan khac se lien quan đen chung ta, va nhanh chong trong mot me cung cua nhung mau thuan. Cardozo đat ra cac tinh huong gia đinh: neu mot nhan vien bao ve đuong sat vap phai mot boc bao va ben trong co chat no, thi co phai chiu trach nhiem gi đoi voi hanh khach bi thuong o đau kia san ga hay khong? Ket qua se khac neu vat chua chat no thay vao đo la mot chiec va li? Cardozo lap luan rang neu co so suat ngay hom đo, đo chi la so suat dan đen viec goi hang bi roi va phat no, va khong co hanh vi sai trai nao cua ben bi đon đoi voi Palsgraf vi thuong tich ca nhan; su đa dang cac su co nay nhan manh no luc bat thanh cua nguyen đon trong viec xay dung quyen cua minh tren co so sai lam cua nguoi khac. Ong chi thi, rui ro đuoc nhan thuc mot cach hop ly xac đinh nghia vu phai tuan theo. Cardozo khong tha thu cho bi cao co tinh thieu trach nhiem tac đong ton hai, chang han nhu tien hanh bang cach ban sung, [gay ton hai] chi vi vien đan đi theo đuong bat ngo khong mong muon. Cardozo cho rang đay khong phai la truong hop nhu vay: ngay ca khi nhan vien bao ve đuong sat co tinh nem goi hang xuong ma khong biet ben trong co chua chat no thi anh ta cung đa khong co y gay nguy hai cho Palsgraf va se khong phai chiu trach nhiem phap ly. So suat khong the ap dung trach nhiem phap ly neu mot hanh đong co y đa khong xay ra.
Cardozo nhan manh, su tieu cuc bat nguon tu cac moi quan he giua con nguoi voi nhau, khong phai tu nhung gi truu tuong. So suat ma khong lam hai ai khong phai la mot cuc hinh [tort]. Ong nhan thay, viec chung minh so suat cua bi đon va gay thiet hai cho nguyen đon la chua đu; [phai chung minh them rang khong co] su vi pham nghia vu ma bi đon đa no nguyen đon. Ong đa lan theo lich su cua luat so suat, mot khai niem chua đuoc biet đen trong thoi trung co, va luu y rang no phat trien nhu mot nhanh cua luat xam pham (law of trespass), va nguoi ta khong the kien vi toi xam pham nguoi khac. Neu bi đon so suat đoi voi Palsgraf, ho co the phai chiu trach nhiem, nhung hau qua sau đo truoc het phai bat nguon tu mot sai lam, va bi đon khong co hanh vi sai trai phap ly nao đoi voi Palsgraf. Vi vay, cac toa an cap duoi đa khong chinh xac, va phan quyet phai đuoc huy bo, vu an bi bac bo; Palsgraf thua kien phai chiu cac an phi kien tung.


= Bat đong quan điem cua Andrews =

William S. Andrews la Tham phan Toa Phuc tham, la mot luat gia thong thai đuoc nho đen nhieu nhat ngay nay vi y kien đoi voi ve an le Palsgraf ma ong viet. Trong phien phuc tham nay, ong cung hai Tham phan Frederick E. Crane va John F. O'Brien cung y kien giu nguyen ket qua cac phien toa truoc, tuc chap thuan yeu cau cua nguyen đon; nhung phan quyet cuoi cung đuoc thong qua boi bon tham phan khac trong hoi đong tham phan, theo quan điem đao nguoc cua Chanh an Cardozo. Ve quan điem, Tham phan Andrews bat đau bang mot đoan ke ngan gon ve cac su kien: rang mot nhan vien đuong sat đa so suat lam roi rot goi hang ma nhan vien tau khong he hay biet, va vu no sau đo đa khien nguyen đon, mot hanh khach cho tau (an intending passenger) bi thuong. Ong luu y cac van đe khac biet co ban giua cac tham phan lien quan đen luat so suat, gom: lieu co phai co nghia vu đoi voi nguyen đon, hanh vi vi pham khien co ay bi thuong hay khong; va lieu khi nao co mot hanh đong đe doa đen su an toan cua nguoi khac, thi nguoi thuc hien no phai chiu trach nhiem cho tat ca cac hau qua gan nhu la cua no, ngay ca khi chung dan đen thuong tich cho mot nguoi thuong đuoc cho la nam ngoai ban kinh nguy hiem. Andrews tin rang neu co mot hanh đong cau tha, nguyen nhan gan nhu gay thuong tich cho nguyen đon, thi đieu đo se xac lap trach nhiem phap ly.Andrews cho rang ly le cua Cardozo qua han hep, va cam thay rang nen tap trung vao hanh đong phi ly: lai xe xuong Broadway voi toc đo cao la cau tha cho du co tai nan xay ra hay khong. Mot hanh đong nhu vay la sai trai đoi voi cong chung, khong chi đoi voi nhung nguoi co the bi thuong. Cham soc chu đao la nghia vu đat ra cho moi nguoi chung ta đe bao ve xa hoi khoi nguy hiem khong can thiet, khong phai đe bao ve cu the mot minh A, B hoac C. Trong mot the gioi trong rong, su cau tha se khong ton tai. No lien quan đen mot moi quan he giua con nguoi va đong loai cua chung ta. Nhung khong chi đon thuan la moi quan he giua con nguoi va nhung nguoi ma anh ta co the mong đoi mot cach hop ly rang hanh đong cua anh ta se gay thuong tich. Đung hon, moi quan he giua anh ta va nhung nguoi ma anh ta thuc su gay thuong tich. Neu hanh đong cua anh ta co xu huong gay hai cho mot nguoi nao đo, thi nguoi đo se bi hai bat ke ho o cach đo bao xa đi chang nua.
Andrews chi ra rang luat cho phep cac nguyen đon lay lai quyen loi tu cac bi đon khong co nghia vu đoi voi ho, vi du nhu: tre mo coi co the lay lai [quyen loi cua] bo me cua ho, đa bi giet boi su thieu trach nhiem; mot nguoi co the hoi phuc [quyen loi] cho nguoi phoi ngau khi ma nguoi phoi ngau qua đoi vi so suat [cua nguoi khac]. Mot cong ty bao hiem co the khoi kien đe thay the va thu hoi so tien đa thanh toan tu nguoi đa gay ra vu chay. Ong noi rang, đang sau su nhieu loi (cloud of words) la su that ma ho che giau, rang hanh đong sai trai đoi voi nguoi đuoc bao hiem đa gay hai cho cong ty. Mot su kien co the co nhieu nguyen nhan, Andrews luu y, va chi mot so co the đuoc coi la gan nhat. Trach nhiem phap ly do so suat chi co the đuoc tim thay khi co nguyen nhan gan nhat, mot thuat ngu ma tham phan thua nhan la khong chinh xac. Ong vi von ve su tuong tu cua mot con song, đuoc tao thanh tu nguon nuoc cua nhieu nguon, va vao thoi điem no chay ra bien, đuoc tron lan hoan toan voi nhau. Nhung trong mot thoi gian, sau khi nuoc tu đam lay hoac lop đat set gia nhap, nguon goc cua no co the đuoc truy tim. Khi vuot ra ngoai mot điem nhat đinh, no khong the đuoc truy tim thay, va đo la nguyen nhan gan nhat; vi su thuan tien, vi chinh sach cong, vi y thuc cong ly lom chom, luat phap tu y tu choi đe theo doi mot loat su kien vuot qua mot điem nhat đinh. Đay khong phai la logic. Đo la chinh tri thuc dung.
Andrews giai thich, rang đoi voi điem đo, [no đa] vuot ra ngoai ma khong co nguyen nhan gan gui, đuoc đua ra khac nhau boi cac tham phan khac nhau va boi cac toa an khac nhau. Ong liet ke cac yeu to ma toa an co the xem xet, chang han nhu su xa xoi ve thoi gian hoac khong gian va thao luan ve mot so gia thuyet, chang han nhu tai xe gay tai nan, tieng on khien bao mau giat minh đanh roi mot đua tre, sau đo quay tro lai vu an đang đuoc quyet đinh. Andrews ket luan cho rang, phan quyet cua boi tham đoan nen đuoc giu nguyen. Trong nhung truong hop nay, theo luat, toi khong the noi rang thuong tich cua nguyen đon khong phai la ket qua gan nhat cua so suat. Đo la tat ca nhung gi chung ta co truoc mat.


Cac su kien tiep theo Sau khi phan quyet ty le 4–3, nguyen đon thua kien đuoc đua ra, Matthew W. Wood, luat su cua Palsgraf, đa đe xuat Toa Phuc tham cho phep tranh luan lai vu an, cao buoc rang Cardozo đa nham lan vi tri cua Palsgraf voi vi tri cua con gai co la Lillian (o quay bao), va phan nan ve viec chanh an su dung cac thuat ngu [ve khoang cach] nhu distant va far away. Wood canh bao rang quyet đinh nay co the gay ra nhung anh huong xau đen nhung hanh khach vo toi. Toa an đa bac bo đe nghi bang mot cau tuyen bo co the đuoc viet boi Cardozo, rang neu chung toi gia đinh rang nguyen đon o gan hien truong vu no hon so voi y kien pho bien đe xuat, co ay đa khong đen gan noi goi hang roi va no; khong đuoc biet la co chua chat no; se nam trong pham vi cua su xem xet truoc hop ly. An phi 559,6 USD la do Palsgraf chi tra theo an lenh cua Cardozo. Ve van đe nay, Tham phan đuong đai Richard Posner nghi ngo so tien đa đuoc thu thap, luu y rang gia đinh cua Palsgraf đa noi chuyen voi cac hoc gia phap ly va tap chi đinh ky ve vu viec trong nhung nam sau đo, va khong bao gio đe cap đen no luc thu thap khoan tien tuong đuong voi luong mot nam cua ba Palsgraf, nay phai [nghi viec do] bi tan tat.
Ve sau, Helen Palsgraf van con buon ba ve su mat mat trong vu an cua minh. Ba bi cam va bi cac van đe suc khoe khac truoc khi qua đoi vao ngay 27 thang 10 nam 1945, o tuoi 61. Vao thoi điem qua đoi, Palsgraf đang song o khu đinh cu Richmond Hill, quan Queens voi con gai Elizabeth. Luat su cu cua ba, Wood, duy tri van phong luat trong Toa nha Woolworth cho đen khi ong qua đoi nam 1972 o tuoi 96. Ve co van bi đon McNamara van lam viec voi bo phan phap ly cua LIRR cho đen khi ong nghi huu vao nam 1959; cap tren cua McNamara, Joseph F. Keany tiep tuc la tong luat su cua LIRR cho đen khi ong qua đoi vao nam 1935. Tham phan Burt Jay Humphrey nghi huu vao nam 1936, mat nam 1940. Tham phan William S. Andrews nghi huu vao cuoi nam 1928, đa đen tuoi nghi huu bat buoc la 70; ong qua đoi nam 1936. Ve Chanh an Cardozo đuoc Tong thong Herbert Hoover bo nhiem lam Tham pham Toa an Toi cao Hoa Ky nam 1932 va phuc vu tai đay cho đen khi ong qua đoi nam 1938.
Sau khi vu an Palsgraf tro nen noi bat trong gioi luat su, đuoc day cho nhieu nguoi trong so ho tai truong luat, cac thanh vien trong gia đinh Palsgraf đoi khi gap phai phan ung giat minh khi luat su biet ho cua ho. Frank Palsgraf, chau trai cua Helen Palsgraf, ke vao nam 1978 ve viec ong đuoc cong to vien đoi xu nhu mot nguoi noi tieng khi đuoc moi lam nhiem vu thanh vien boi tham đoan, va khien tham phan nho lai [an le ve ba Palsgraf] trong nhung nam hoc tap vat va nghien cuu vu an trong truong luat. Tuy nhien, cong to vien đa rut ong khoi boi tham đoan. Theo Posner, thong tin ve gia đinh lien quan đen an le tieu bieu sau nay cho thay ro rang, ngoai tru ba Palsgraf, gia đinh Palsgraf đa rat phan khich vi lien quan đen mot vu an noi tieng, bat chap ket qua. Nam 1991, moi lien ket xa hoi đo tro nen gan gui hon khi Lisa Newell, chau ho Tham phan Cardozo ket hon voi chat cua Palsgraf la J. Scott Garvey.


Su noi bat cua an le An le Palsgraf nhanh chong thu hut su chu y cua gioi luat phap. Truong Truong Luat William L. Prosser cua Truong Luat UC Berkeley đa viet [binh luan] rang quyet đinh cua Ban Phuc tham đa roi vao tay Giao su Francis H. Bohlen cua Truong Luat Đai hoc Pennsylvania. Giao su Bohlen vao thoi điem đo la nguoi bao cao bien soan ban đieu chinh lai cac đieu khoan đau tien cho Vien Luat Hoa Ky (ALI), va Cardozo la mot trong nhung co van khong chinh thuc cua vien. Trong nhiem vu đo, Bohlen gap kho khan trong viec đinh vi khai niem ve trach nhiem cham soc khi so suat, đac biet la lien quan đen cac nguyen đon khong luong truoc đuoc, va Prosser cho rang Cardozo đa tham gia thao luan hoc thuat voi cac co van khac ve hoan canh tuong tu truoc phien phuc tham, va bi thuyet phuc boi cac ly le, đa su dung chung đe quyet đinh vu viec Palsgraf. Ben canh đo, Giao su Luat hoc Andrew L. Kaufman nghi ngo cau chuyen nay, cau chuyen đuoc Truong Truong Luat Columbia Young B. Smith thuat lai cho Prosser, luu y rang cuoc hop duy nhat cua cac co van giua hai quyet đinh khang cao o vu viec Palsgraf dien ra o New York vao ngay 12 đen 13 thang 12 nam 1927, bat đau chi ba ngay sau khi Ban Phuc tham phan quyet, va cac ghi chu cho thay Cardozo vang mat; chanh an đa xet xu cac cuoc tranh tung ca tuan đo o Albany. Tuy nhien, cac cuoc thao luan va tai lieu tu viec đieu chinh luat co the đa anh huong đen quyet đinh cua Cardozo.
Bohlen rat chu y đen y kien cua Cardozo o vu viec Palsgraf khi trinh bay Du thao Du kien ve viec đieu chinh lai khoan luat cuoc hop thuong nien cua ALI; cuoc hop nay đa thong qua phan trich dan an le Palsgraf ma khong co thao luan nhieu. Vu Palsgraf nhanh chong tro nen noi tieng trong cong đong phap luat, va đuoc trich dan trong nhieu truong hop, tham chi khi khong co su quan he ro rang. Theo Kaufman, nhung tinh tiet ky la; su xoay chuyen cua Cardozo ve van đe phap ly; thoi gian cua vu viec lien quan đen đieu chinh luat; kha nang thich ung cua no đoi voi viec giang day o truong luat; bat đong cua Andrews theo đinh huong chinh sach; tai hung bien cua Cardozo va ten tuoi cua Cardozo, tat ca nhung yeu to nay ket hop voi nhau đe bien an Palsgraf tro thanh mot buoc ngoat trong nganh luat. Theo Prosser, viet trong cuon sach luat [hornbook] danh cho sinh vien luat cua minh, rang nhung gi vu an Palsgraf thuc su đa lam la đe trinh len toa an bang xuat sac nhat cua quoc gia, uoc mo cua mot giao su luat ve mot cau hoi kiem tra [a law professor's dream of an examination question]. Nhung Giao su, Tham phan John T. Noonan đanh gia nhieu hon the, ong luu y rang Cardozo luc đo la tham phan toa an tieu bang noi tieng nhat cua Hoa Ky: su phan khich cua an Palsgraf khong chi đon thuan la đo la mot cau hoi kiem tra xuat sac; no la mot cau hoi kiem tra đuoc tra loi boi Cardozo.
Nhung đe cap đau tien cua an Palsgraf trong cac bai phe binh luat la cac ghi chu tinh huong đuoc viet boi cac sinh vien luat, xuat hien trong suot mot nam sau quyet đinh cua Toa Phuc tham New York. Nam 1930, tren Tap chi Luat Yale, Giao su Robert L. Goodhart đa đoi mat mot con bao binh luan nhieu đen muc sau đo vao nam 1938, Giao su Thomas A. Cowan cua Đai hoc Bang Louisiana đa xem an Palsgraf la mot [an le] phap ly danh tieng (a legal institution). Tu thap nien 1930, vu an đa đuoc đua vao cac sach tinh huong phap ly tieu chuan ma  sinh vien luat hoc thuong tham khao đe minh hoa moi lien he can thiet giua hanh vi so suat cua bi đon va thuong tich cua nguyen đon trong cac vu an thieu trach nhiem. Theo Posner, viet nam 1990, "Palsgraf la chu đe cua mot nen van hoc han lam lon, va toi tin rang đay la an le duy nhat đuoc in lai trong tat ca cac sach an le cua My ve luat ton hai". Manz viet, "tat ca nhung ai tung ngoi trong lop hoc so cap cua truong luat My đeu co the nho lai nhung tinh tiet co ban ve san ga đong đuc, nhung nguoi đang chay, goi hang bi roi, vu no va cai can roi. Palsgraf đa tro thanh mot loai ve huyen thoai đo thi (urban legend) trong nganh luat – mot cau chuyen đuoc cho la đung nhung khong thuc te, đuoc ke đi ke lai cho tung lop sinh vien luat moi". Giao su W. Jonathan Cardi luu y, "trong cac lop hoc cua truong luat, Ngay Palsgraf (Palsgraf Day) thuong đuoc to chuc voi đo an va thuc uong, cac man tai hien kich tinh, cac bai tho dien giai, va tham chi la [dien xuat lai] cac cuoc đau tay đoi giua cac Tham phan Cardozo va Andrews".
An le Palsgraf som đuoc mot so toa an tieu bang khac thong qua, trong nhung boi canh khac nhau: mot so toa an tieu bang ngoai New York chap thuan con mot so khac thi khong; [mot so toa] đoi khi cho rang van đe ve kha nang nhin thay truoc [cua vu viec] can đe boi tham đoan xem xet. Theo Posner, viet vao nam 1990, viec Cardozo cho rang [bi đon] khong co trach nhiem đoi voi nguyen đon, nguoi khong the luong truoc đuoc [tinh the se xay ra] đa đuoc mot so bang ngoai New York tuan theo, nhung no van la quy tac thieu so. Hau het cac bang van tiep tuc tranh luan lon xon giua cac nguyen nhan can ke, trong đo nhan manh su gan gui ve thoi gian va khong gian cua hanh đong bat can cua bi đon voi ton hai cua nguyen đon; đo la cach tiep can đuoc thuc hien boi bat đong chinh kien cua Tham phan Andrews o an Palsgraf.
Phan lon cac toa an tieu bang chap nhan rang phai co trach nhiem cham soc [giua bi đon va nguyen đon] thi moi phat sinh trach nhiem phap ly. Tuy nhien, co mot so truong hop khac. Cac toa an cua tieu bang Wisconsin đa tuyen bo rang ho đa ap dung cach tiep can cua Andrews va ap đat trach nhiem phap ly khi co nghia vu đoi voi bat ky nguoi nao, khong can biet nguoi đo co phai la nguyen đon hay khong. Ban đieu chinh luat ton hai thu hai (1965) chi sua đoi y kien truoc đo [cua Cardozo] mot chut, nhung ban đieu chinh luat ton hai thu ba (2009) đa co cach tiep can gan hon voi quan điem cua Andrews trong viec tap trung vao van đe lieu bi đon co tham gia vao mot hoat đong co rui ro hay khong; van đe ve hoat đong gay hai cho nguoi khac (khong nhat thiet la nguyen đon); va lieu bi đon co thuc hien che đo cham soc hop ly hay khong. Quan điem moi nay cho rang nhung cau hoi ve pham vi rui ro hay kha nang tien đoan truoc van đe khong phai la mot tro ngai can phai vuot qua, ma la mot yeu to can đuoc can nhac đuoc đat ra khi xac đinh xem lieu co so suat hay khong. Do đo, theo Giao su Luat David Owen trong bai bao nam 2009 cua ong, "Ban đieu chinh luat thu ba loai bo quan điem co so cua Tham phan Cardozo o an Palsgraf cach đay rat lau. Va đieu chinh nay cung tu choi y kien cua Tham phan Andrew [sic] ve cai nhin sau sac co gia tri rang boi tham đoan nen đuoc cung cap mot loat cac yeu to cong bang, bat đau voi kha nang du đoan truoc, trong viec tim ra trach nhiem [cua bi đon] se mo rong đen muc nao.


Thao luan hien đai Theo Posner, điem mau chot cua quan điem Cardozo la khong co trach nhiem phap ly nao đoi voi mot nguyen đon khong the luong truoc đuoc. Giao su Don Herzog trong cuon sach nam 2017 cua minh đa coi nguyen tac Palsgraf co nghia la "neu ai đo bi sai o đay, thi đo la nguoi đan ong voi buu kien. Nguoi bao ve đa tac đong anh ta (tuc nguoi mang buu kien) đa gay ton hai Palsgraf. Nhung đieu đo khong co nghia la ho [nguoi gac] đa lam sai voi ba Palsgraf. Va neu ho khong lam gi sai voi ba, thi duong nhu ba khong the thang kien. Cardozo khong nghi rang neu ong co mat trong boi tham đoan, ong se khong quy trach nhiem phap ly cua bi đon. Y ong ay giu vung ket luan cua boi tham đoan la mot sai lam phap ly". Đieu nay la do "su that quan trong đoi voi Cardozo la goi chat no khong đuoc đanh dau. Vi vay, nhung nguoi kiem soat [y chi nguoi bao ve] can than  đung muc chi lo lang rang neu ho lam roi no, no se vo. Ho khong co ly do gi đe lo lang ve an toan cua ba Palsgraf [y chi nguoi bao ve đung muc chi can minh man tien lieu, lo lang ve an toan cua buu kien, chu khong can phai suy nghi ve an toan cua ba Palsgraf, vi an toan nay khong luong truoc đuoc]".

Cardozo đa đuoc ca ngoi vi phong cach viet cua ong trong quan điem ve an Palsgraf. Giao su Posner luu y rang trong cac tinh tiet cua vu an, Cardozo "đa hieu đuoc cac nguyen tac co ban cua luat so suat va co the trinh bay chung bang van xuoi voi su tuoi moi, ro rang va sinh đong noi bat", trong mot y kien chu yeu đuoc viet bang cac cau ngan va thieu chu thich hoac khoi dau ngoac kep. Giao su Kim Lane Scheppele cua Truong Luat Đai hoc Pennsylvania luu y rang y kien nay "đuoc viet boi Tham phan Benjamin Cardozo o đinh cao quyen luc đang so cua minh [khi la Chanh an Tu phap New York]". Su gia Richard Polenberg trong nghien cuu cua minh ve luat gia, đa phat bieu rang, "Cardozo co mot thien tai khi lam cho ket qua ma ong đat đuoc la hop ly, khong the tranh khoi va khong the cong kich đuoc ve mat phap ly". Giao su Prosser tuyen bo, "du [y kien cua Cardozo va Andrews] co phong cach bac nhat, khi quen thuoc thi [se thay co van đe]. Ca hai đeu gia su ket luan trong tien đe mot cach tro tren, neu ra nhung menh đe giao đieu ma khong co ly do hoac giai trinh". Giao su Herzog cung it nhiet tinh hon, ong luu y rang "rat tiec la y kien cua đa so đuoc viet trong mot thuat ngu ky la ma đoi khi toi goi la Cardozo-speak".Ngay tu nhung ngay đau ra mat, đa co nhieu loi chi trich đoi voi [phan quyet] Palsgraf, va gan đay la Cardozo vi [ong la] nguoi đua ra an le đo. Giao su Cowan, bai viet vao nam 1938, mo ta rang ket luan cua an le nay chi gioi han trong thuc te cua vu viec đo, rang neu cac truong hop tuong tu lap lai, bi đon se khong vi pham nghia vu nao đoi voi nguyen đon moi bang cach ho tro mot nguoi đan ong voi mot goi hang nhu vay len tau. Prosser trong bai bao nam 1953 cua minh đa tu hoi "lam the nao ma bat ky quy tac nao ve pham vi rui ro lai co the phat trien tu hai nhan vien, mot goi phao hoa va can can muc đo nho nhat trong giai phap cua cau hoi nay? No co đung khong, o chinh vu Palsgraf, đen muc hoan toan phot lo su that rang nguyen đon la mot hanh khach[?]... cho đen khi cau hoi đuoc quyet đinh, lieu [an] Palsgraf co thuc su co tham quyen ro rang ngay ca đoi voi Palsgraf?".
Cuon sach nam 1976 cua Giao su Noonan ghi lai viec cac hoc gia phap ly khong muon su dung "[cac quan điem chua] vo so su kien phap ly ma Cardozo va Andrews khong đe cap đen", mac du ho so cua toa an cap thap hon o an Palsgraf đa đuoc sao chep trong mot cuon so luu tru cac vu an to tung dan su vao nhung nam 1950. Noonan chi trich Cardozo vi đa khong tinh đen hoan canh cua Palsgraf khi đua ra quyet đinh cua minh, va liet ke cac yeu to co the anh huong đen Cardozo chong lai nguyen đon, bao gom ca viec ong la mot nguoi đoc than suot đoi, khong co kinh nghiem cham soc tre em nhu Palsgraf, va ong co the đa phan cam khi Wood đai dien cho Palsgraf, co the la nguoi bien ho bang phi du phong, la hang muc phi khong đuoc ua chuong vao thoi điem đo. Posner, viet nam 1990 rang khong đong y voi Noonan va voi cac nha phe binh nu quyen, ong luu y rang cac tham phan tuyen the thuc hien cong bang binh đang cho nguoi giau va nguoi ngheo, "vi vay thuc te [ngay ca] viec ba Palsgraf la nguoi ngheo se khong phai la mot nguyen tac tac đong đen nen tang đe be cong cac quy tac co loi cho ba". Noonan đa xem xet viec giai quyet an phi đoi voi Palsgraf la khong cong bang, va trong cuon sach nam 2016 cua ba, Giao su Luat Cathleen Kaveny bay to đong y, rang "cac khoan phat [thua kien] ap dung đoi voi Palsgraf vi tim kiem cong ly thong qua toa an la tuoc đi tu mot nguoi me đon than kha nang ho tro con cai. Tuy nhien, tat ca cac tham phan đeu co the phat trien su đong cam. Va khi ke cau chuyen ve Helen Palsgraf, Tham phan Noonan đa đua ra mot truong hop tot ve ly do tai sao ho nen lam nhu vay".
Vao nam 2011, Giao su Cardi đa phan tich anh huong ngay nay cua an Palsgraf đoi voi cac toa an tieu bang. Ong nhan thay rang ca Cardozo va Andrews đeu khong thang trong cau hoi ve cach thuc quy đinh trach nhiem cham soc, voi viec cac toa an ap dung cac phan tich chinh sach. "Đoi voi ly luan thich hop cho kha nang nhin thay truoc cua nguyen đon, Cardozo chac chan đa chiem uu the. Mac du phan lon cac phap ly cac tieu bang tuyen bo rang nghia vu la nen tang thich hop cho kha nang nhin thay truoc cua nguyen đon, nhung tam nhin cua Cardozo ve kha nang nhin thay truoc nhu mot xac đinh phan loai đa khong đuoc chap nhan rong rai". Nhung, ong luu y, "Andrews co the đa tim thay cua sau đe chien thang. Co the cho rang hau qua quan trong nhat cua quyet đinh Palsgraf, viec giai quyet cau hoi cua tham phan, boi tham đoan duong nhu nghieng ve phia Andrews. Phan lon cac toa an muon đe lai kha nang du đoan, tham chi khi la mot phan nghia vu, cho boi tham đoan".


Xem them Bo luat Hoa Ky
Phap luat Hoa Ky


Ghi chu Tham khao = Chu thich =


= Thu muc =


Đoc them Adams, Edward S.; Brumwell, Gordon B.; Glazier, James A. (Spring 1998). "At the End of Palsgraf, There Is Chaos: An Assessment of Proximate Cause in Light of Chaos Theory". Đai hoc Pittsburgh, Law Review. Quyen 59. tr. 507–555.
Vuong quoc Lien hiep Anh va Bac Ireland (1854), Đao luat van tai đuong sat va kenh đao 1854 [Railway and Canal Traffic Act 1854].
Bo luat Hoa Ky, Muc 10: Luc luong Vu trang, Luat Quan su: Phuc tung quan luat [10 U.S. Code § 892 - Art. 92. Failure to obey order or regulation].
Tong Nam tuoc Sir Frederick Pollock (1877), Luat ton hai [The Law of Torts], tai ban lan thu hai, Nha xuat ban Stevens and Sons Ltd..


Lien ket ngoai Noi dung phan quyet.
The Case of What’s in the Box? (LegalEagle’s Real True Crime) – Coverage of the case by YouTube channel LegalEagle.