Viet kieu (hay nguoi Viet hai ngoai, nguoi Viet Nam o nuoc ngoai) la thuat ngu đe chi nguoi Viet đinh cu ben ngoai lanh tho Viet Nam, ho co the đang mang quoc tich Viet Nam hoac/va quoc tich cua nuoc so tai.
Tu đien Thieu Chuu đinh nghia chu "kieu" (僑) la "o nho, đi o nho lang khac hay nuoc khac goi la kieu cu, kieu dan". Nhu vay, Viet kieu von co nghia chi nhung nguoi Viet đang co quoc tich Viet Nam song nho o cac nuoc ben ngoai Viet Nam, chu khong chi cong dan nuoc khac co goc Viet. Tuy nhien, ngay nay "Viet kieu" la thuat ngu ma nhung nguoi Viet song tai Viet Nam dung đe goi toan bo nhung nguoi Viet song o nuoc ngoai, chu khong phai la thuat ngu ma nhung nguoi Viet song o nuoc ngoai goi chinh ho. Tai Viet Nam ngay nay, tu "kieu bao" cung đuoc dung voi nghia tuong tu.
Đau thap nien 1970 co khoang 100.000 nguoi Viet song ngoai Viet Nam, chu yeu tai cac nuoc lang gieng (Lao, Campuchia, Thai Lan, Myanmar, v.v.) va Phap. Con so nay tang vot sau su kien 30 thang 4 nam 1975 va so quoc gia co nguoi Viet đinh cu cung tang theo; ho ra đi theo đot di tan thang 4 nam 1975, theo cac đot thuyen nhan va theo Chuong trinh Ra đi co Trat tu. Đau thap nien 1990 voi su sup đo cua khoi Đong Au va Lien Xo, nhung nguoi do nha nuoc Viet Nam cu đi hoc tap, lao đong khong tro ve nuoc đa gop phan vao khoi nguoi Viet đinh cu tai cac nuoc nay. Nhu vay, hien nay co khoang 5,3 trieu nguoi Viet sinh song tren hon 130 nuoc ngoai, trong đo co 1,799,632 song tai Hoa Ky.


Qua trinh hinh thanh Theo Uy ban nguoi Viet o nuoc ngoai thuoc Bo Ngoai giao, cach đay hang tram nam đa co nguoi Viet Nam ra nuoc ngoai sinh song. Tieu bieu nhu con chau hoang toc Ly đa sang Cao Ly (nay la Trieu Tien va Han Quoc) lap nghiep. The ky 17-18 la nhung nguoi Viet sang cac nuoc lang gieng nhu Campuchia, Lao hay Trung Quoc. Sau chien tranh the gioi thu nhat va thu hai, mot so nguoi Viet đi du hoc, lam cong chuc tai Phap hoac bi đong vien đi linh, phu tai mot so thuoc đia cua Phap. Trong thoi ky chien tranh, co them mot so nguoi ra đi lanh nan, kiem song, theo chong hoi huong hoac đi tu nghiep, du hoc o nuoc ngoai. Tuy nhien, truoc nam 1975 so luong nguoi Viet Nam o nuoc ngoai khong lon khoang 16 - 20 van nguoi o 10 nuoc, phan đong so nay co tu tuong sinh song tam thoi, cho đieu kien thuan loi tro ve nuoc. Tu sau nam 1975, đa co su thay đoi sau sac ve so luong, thanh phan, tinh chat cung nhu đia ban sinh song cua cong đong nguoi Viet Nam o nuoc ngoai. So nguoi ra nuoc ngoai đa len toi khoang 2 trieu nguoi, chu yeu toi My, Uc, Canada, Nhat Ban, cac nuoc Tay va Tay Bac Au... Them vao đo sau nam 1980, mot so kha đong sinh vien, thuc tap sinh va lao đong Viet Nam o cac nuoc thuoc Lien Xo (cu), Đong Au cu o lai lam an.
Cong đong nguoi Viet o nuoc ngoai co nhung đac điem noi bat nhu la cong đong tre, nang đong, nhanh chong hoa nhap va đai đa so co xu huong đinh cu lau dai o nuoc so tai chu yeu la My, Uc, Canada cac nuoc Tay Au (khoang 80% đa nhap quoc tich nuoc cu tru nhung hau het chua thoi quoc tich Viet Nam), trong khi phan lon nguoi Viet tai Nga, Đong Au van coi cuoc song la tam cu, khi co đieu kien se tro ve nuoc. Tuy nhien, cong đong nguoi Viet Nam o nuoc ngoai co đac điem la phuc tap ve thanh phan xa hoi, xu huong chinh tri va đa dang ve nghe nghiep, ton giao, dan toc, đac biet bi chi phoi, phan hoa boi su khac biet ve giai tang, chinh kien va hoan canh ra đi cung nhu cu tru o cac đia ban khac nhau. Chinh vi vay, tinh lien ket, gan bo trong cong đong khong cao; cong đong sinh song phan tan, sinh hoat cong đong co kho khan, viec duy tri tieng Viet va giu gin ban sac van hoa dan toc truyen thong đang la thach thuc lon đoi voi tuong lai cua cong đong.
Du đuoc coi la thanh đat nhanh o My va phuong Tay, tiem luc kinh te cua cong đong con han che, thu nhap binh quan đau nguoi nhin chung thap so voi muc binh quan cua nguoi ban xu (55% nguoi Viet co cuoc song on đinh, nhieu nguoi van phai song nho vao tro cap xa hoi). Trong khi đo, tiem luc chat xam, tri tue cua cong đong kha lon, nhat la o phuong Tay, Nga, Đong Au. Hien uoc tinh trong cong đong nguoi Viet Nam o nuoc ngoai co khoang 300.000 nguoi (mot so tai lieu neu 400.000 nguoi, con so nay cung chi uoc đoan, chua co đieu tra co ban chinh thuc) đuoc đao tao o trinh đo đai hoc, tren đai hoc va cong nhan ky thuat bac cao, co kien thuc cap nhat ve van hoa, khoa hoc va cong nghe, ve quan ly kinh te. Trong đo co nhieu nguoi đat đuoc vi tri quan trong trong cac vien nghien cuu, truong đai hoc, benh vien, cong ty kinh doanh va cac to chuc quoc te. Mot the he tri thuc moi nguoi nuoc ngoai goc Viet đang hinh thanh va phat trien tap trung o Bac My, Tay Au va Chau Đai duong o nhieu linh vuc khoa hoc chuyen nganh va kinh te mui nhon nhu tin hoc, vien thong, đien tu, vat lieu moi, che tao may, đieu khien hoc, sinh hoc, quan ly kinh te, chung khoan.


Viet kieu tren the gioi Theo so lieu cua Bao Nhan Dan nam 2020, cong đong nguoi Viet Nam o nuoc ngoai co tren 5,3 trieu nguoi va phan bo khong đong đeu tai hon 130 nuoc va vung lanh tho tren khap the gioi, 98% trong so đo tap trung o 21 nuoc tai Bac My, Chau Au, Đong Nam A, Đong Bac A va chau Đai Duong.


= Chau My =


 Hoa Ky  Voi gan 1.8 trieu nguoi My goc Viet tai Hoa Ky, vao thoi điem nam 2010 so nguoi Viet o My chiem khoang mot nua so Viet kieu tren toan the gioi. Ho thuong tap trung o mien Tay, chu yeu la o cac khu vuc đo thi. Rieng tieu bang California chiem phan nua, tap trung đong đao nhat tai Quan Cam, sau đo la San Jose, California va Houston, Texas. Trong so 1,132,031 nguoi tu 25 tuoi tro len, 30.2% khong co bang trung hoc, 21.5% chi tot nghiep trung hoc hoac tuong đuong, 18.6% co bang cu nhan, 22.8% co bang nghe hoac lien ket, 6.9% co bang tot nghiep hoac chuyen nghiep. Vi hau het so nguoi My goc Viet la nguoi ty nan chong cong san hay than nhan cua nguoi ty nan, ho la thanh phan bat đong chinh kien voi chinh quyen cong san Viet Nam. Nhieu nguoi My goc Viet thuong xuyen bieu tinh len an tinh trang nhan quyen tai Viet Nam va gan đay đa van đong chinh quyen đia phuong cong nhan la co vang ba soc đo cua Viet Nam Cong hoa lam bieu tuong cho cong đong nguoi Viet Hai Ngoai qua "Chien dich Co Vang" va nay đuoc xem la "La co Tu do va Di san" (Heritage and Freedom Flag) cua nguoi Viet tai My.


 Canada  Nguoi Canada goc Viet (tieng Anh: Vietnamese Canadian) la nhung nguoi sinh song tai Canada co nguon goc dan toc Viet. Nguoi Viet tai Canada la mot trong nhung cong đong dan toc co nguon goc khac chau Au lon nhat tai Canada.
Nhung nguoi Viet đau tien tai Canada la sinh vien hoc sinh du hoc tu mien Nam Viet Nam truoc nam 1975. Nhieu nguoi Viet bat đau di cu đen Canada sau su kien 30 thang 4 nam 1975, voi hang nghin nguoi ti nan tu mien Nam Viet Nam đe tranh che đo cong san. Tu con so 1.500 nguoi vao cuoi nam 1974, cong đong nguoi Viet tai Canada đa tang truong manh va đa len đen 180.000 nguoi vao nam 2006, tro thanh mot trong nhung cong đong nguoi Viet hai ngoai lon nhat tren the gioi.


= Chau Đai Duong =


 Uc  Theo cuoc thong ke toan quoc nam 2001, dan so Uc co 154.807 nguoi sinh tai Viet Nam va 174.246 nguoi dung tieng Viet trong cac hoat đong trong gia đinh. Neu ke ca nhung con em goc Viet sinh tai Uc, con so nguoi goc Viet len đen 245 ngan nguoi. Vi ly do ngon ngu, lien he gia đinh, viec lam va nhat la do tinh đong huong, đa so nguoi Viet song quay quan voi nhau va thuong tap trung tai cac thanh pho lon nhu Sydney, Melbourne. Nguoi Viet vung Sydney tu tap đong nhat o Cabramatta, con menh danh la "Saigonmatta", va khu Bankstown o ngoai o phia tay thanh pho. Cong đong nguoi Viet tai Uc la mot cong đong non tre, vi moi thanh lap va co tuoi binh quan la tre. Nguoi Viet tai Uc thuong song rat đoan ket, va thuong xuyen co nhung sinh hoat cong đong đe giu gin van hoa va ban sac Viet. Nhieu Hoi đoan đong huong đuoc thanh lap, nhu Cong đong Nguoi Viet Tu do Lien bang Uc chau. Nhieu nguoi Uc goc Viet cung tao nhieu thanh cong trong đoi song. Ve mat chinh tri, nhieu nguoi cung nam giu nhung chuc vu quan trong trong chinh quyen Uc, nhu ong Le Van Hieu hien la Pho toan quyen tieu bang Nam Uc, ba Lam Le Hoa (Le Lam) hien la thi truong thanh pho Auburn, New South Wales va la phu nu Uc cung nhu nguoi chau A đau tien giu chuc vu thi truong tai Uc, Nguyen Minh Sang (Sang Nguyen) tung la thi truong tre nhat quan hat Richmond va hien la nghi si tieu bang Victoria. Ve khoa hoc, nu Tien si Vu Thi Ngoc Trang la phu nu đau tien đuoc bo nhiem vao Vien Khoa hoc Ky thuat Hoang gia, kiem nhiem chuc vu giam đoc Trung tam Nghien cuu xa hoi thuc nghiem Uc, giao su - tien si su hoc Tran My Van tai Đai hoc Nam Uc (University of South Australia). Ve Y hoc, giao su Nguyen Van Tuan la giao su Dich te hoc truong UNSW School of Public Health and Community Medicine va la giao su Y hoc du đoan cua truong University of Technology, Sydney.


= Chau A =


 Đai Loan  Theo bao Tien phong online ngay 9 thang 12 nam 2006, cong đong nguoi Viet song o Đai Loan tinh đen nay đa co hon 20 van nguoi, trong đo co khoang 10 van la co dau lay chong nguoi Đai Loan, hon 7 van la nhung nguoi lao đong sang lam viec, trong đo co 80% la phu nu. Nhu vay so Viet kieu chi khoang duoi 10 van nguoi.
Con theo so lieu moi nhat cua Uy ban cac van đe lao đong (COA), hien co 85.528 nguoi Viet Nam lam viec tai Đai Loan. Tuy nhien đay khong phai la Viet kieu theo đung nghia ma la nhung nguoi quoc tich Viet Nam song va lam viec co thoi han tai Đai Loan.


 Campuchia   Lao   Thai Lan   Trieu Tien  Nguoi Viet tai Trieu Tien co mot lich su tu cuoi thoi nha Ly khi nhieu hoang tu cua nha Ly đa chay qua Cao Ly đe ty nan chinh tri o trieu đinh cua vuong quoc Goryeo sau khi nha Tran len nam quyen. Sau khi ban đao Trieu Tien bi chia lam hai quoc gia CHDCND Trieu Tien va Han Quoc, nguoi Viet tai đay tiep tuc song o ca hai quoc gia.
Nguoi Viet di cu sang Han Quoc sau nay nhung đa tang ve so luong, ho gom cong nhan, phu nu lay chong Han thong qua cac đon vi moi gioi hon nhan. Nam 1994, co 20.493 nguoi lao đong nhap cu tu Viet Nam đen Han Quoc bang ho chieu tu nghiep sinh, đen nam 1997,con so nay đa tang 10% len 22.325 nguoi. Phan lon cong nhan nhap cu Viet Nam tai Han Quoc la nam gioi co tay nghe thap hoac khong đuoc đao tao nghe va lam trong cac cong ty vua va nho su dung nhieu lao đong chan tay nhu nganh che tao va ngu nghiep.


 Singapore  Nguoi Viet đinh cu lau dai (Permanent Resident) o Singapore chu yeu la co dau Viet lay chong nguoi Singapore. Phan lon ho đen tu cac tinh phia nam Viet Nam, chu yeu mien Tay Nam Bo. Trong nhung nam 2000 tro đi, Singapore co chinh sach nhap cu thong thoang va uu đai lao đong trinh đo cao. Du hoc sinh Viet Nam đa tot nghiep đai hoc cong lap tai Singapore (Nanyang Technological University, National University of Singapore, Singapore Management University) đuoc khuyen khich đinh cu va nhap quoc tich Singapore. Hien nay ho đa tro thanh mot phan đang ke trong cong đong nguoi Viet đinh cu o đao quoc nay.
Theo thong bao tu Đai su quan Viet Nam tai Singapore trong Tiec chieu đai Đon tet Co truyen tai Đai su Quan nam 2012, tai Singapore co khoang 12 000 nguoi Viet đang sinh song, hoc tap va lam viec. Mot so nguon tin cu hon uoc tinh so luong 7 000 nguoi Viet tai Singapore. Voi chinh sach nhap cu ngay cang that chat, nhat la sau Bau cu nam 2011, phan lon nguoi Viet o Singapore hien nay đeu la non-resident chu yeu la sinh vien va nguoi lao đong voi visa luu tru co thoi han.


= Chau Au =


 Phap  So nguoi Viet tai Phap đuoc uoc tinh tu khoang 200.000 đen 250.000 nguoi.


 Đuc  Theo Van phong Thong ke Lien bang Đuc co 87.214 nguoi co quoc tich Viet Nam đang sinh song tai Đuc tinh đen cuoi nam 2015 , trong so đo 22.469 nguoi lanh tien tro cap that nghiep lau nam hay tien tro cap xa hoi (2014).. Khong đuoc tinh trong cac con so đo la nhung nguoi Viet đa nhap quoc tich Đuc. Giua nhung nam 1981 va 2007, 41.499 nguoi đa tu bo quoc tich Viet Nam đe lay quoc tich Đuc.Them vao đo, khoang 40.000 nguoi di cu goc Viet khong chinh thuc cung hien đang sinh song tai Đuc, chu yeu tai cac bang o mien Đong.


 Cong hoa Sec  Cong đong nguoi Viet tai Cong hoa Sec, tinh đen nam 2011, vao khoang 58.000 nguoi, la cong đong nguoi nhap cu lon thu 3 tai Cong hoa Sec (la cong đong thieu so lon thu 3 sau Ukraina va Slovakia). Ho Nguyen hien la ho pho bien đung thu 9 tai Cong hoa Sec.
Hien cong đong nguoi Viet tai Cong hoa Sec đa la dan toc thieu so chinh thuc (official minority).


Viet kieu lao đong Truoc đay nguoi Viet đi lao đong nuoc ngoai thuong toi Lien Xo va cac nuoc thuoc he thong Xa hoi chu nghia (cu). Ngay nay nhung đia điem chinh la Đai Loan, Nhat Ban, Malaysia va Han Quoc. Con so tong cong khoang 500 ngan nguoi, 1/3 la phu nu. Theo tuong trinh nam 2013 cua chinh phu Hoa Ky, so voi nhung nguoi lao đong nuoc ngoai tu cac nuoc A Chau khac, ho thuong thieu no nhieu, cho nen de bi lam lao đong ep buoc va nhung lao đong co dinh liu toi no nan. Theo mot nghien cuu 2013 cua CSAGA, mot to chuc phi chinh phu Viet Nam, 1/3 trong so 350 nguoi đuoc phong van, cam thay đa bi lua đao, va boc lot. Bi đoi xu te hai đa đay mot so cong nhan pha hop đong, đi lam lau. No tro thanh mot van đe lon o Han Quoc dan toi viec chinh phu ho huy bo he thong cap giay phep cho nguoi Viet sang lam viec tai đay. Theo Bo Lao đong, Thuong binh va Xa hoi (Viet Nam), Han Quoc se thi điem cap lai giay phep nhung se đong cua lan nua neu so nguoi lam lau khong giam giam tu 40% xuong con 30%.


Anh huong Viet kieu o nuoc ngoai la mot nguon von ve kinh te va nhan luc cho Viet Nam va co suc tieu thu cao. Kieu hoi cung la mot nguon doanh thu quan trong cho Viet Nam. Nam 2009, so tien nguoi Viet hai ngoai gui ve nuoc cho than nhan thong qua nhung kenh chinh thuc la 6,2 ty đo la, nam 2010 la 8,1 ty đo-la (khoang 8% GDP ca nuoc, 101 ty đo la luc đo), nam 2011 la 9 ty đo la (tang hon 20% tu nam 2010).
Ngoai ra so doanh nghiep Viet Kieu cung đau tu ve lam an tai Viet Nam, cho đen nam 2010 uoc tinh khoang 3.400 doanh nghiep, voi tong so von đau tu ve nuoc la khoang 6 ty USD, trong đo co mot so doanh nghiep lon cua cong đong Viet Kieu đa phat trien thanh cong, vuon len thanh nhung doanh nghiep co thuong hieu hang đau Viet Nam nhu Vingroup, Euro Windows.


Uy ban nguoi Viet o nuoc ngoai, Bo Ngoai giao Uy ban nguoi Viet o nuoc ngoai, Bo Ngoai giao la mot trong cac co quan chuyen trach ve cong tac nguoi Viet o nuoc ngoai. Uy ban nay co nhiem vu chu tri, phoi hop voi cac Bo, nganh, co quan, to chuc va đia phuong lien quan thuc hien cac bien phap giup nguoi Viet Nam o nuoc ngoai on đinh cuoc song, hoi nhap vao xa hoi so tai, huong ve To quoc; đau tranh voi nhung hanh vi phuong hai đen loi ich chung cua dan toc, cong đong va quan he huu nghi hop tac giua nuoc so tai voi Viet Nam cung nhu thong tin cho nguoi Viet Nam o nuoc ngoai ve đuong loi, chinh sach cua Đang Cong san va phap luat cua Nha nuoc Viet Nam, ve tinh hinh chinh tri, kinh te, van hoa, xa hoi cua đat nuoc; ho tro kieu bao giu gin tieng Viet, ban sac van hoa va truyen thong dan toc Viet Nam; ho tro tang cuong cac moi giao luu ve kinh te, van hoa, the thao, giao duc, đao tao, khoa hoc, ky thuat va cong nghe giua cong đong nguoi Viet Nam o nuoc ngoai voi đong bao trong nuoc. Chi đao, huong dan cac Co quan đai dien nuoc Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam o nuoc ngoai thuc hien chu truong, chinh sach va phap luat cua Nha nuoc đoi voi nguoi Viet Nam o nuoc ngoai; ho tro, đinh huong cho cong đong nguoi Viet Nam o nuoc ngoai to chuc, thanh lap cac hoi đoan nguoi Viet Nam phu hop voi phap luat cua nuoc so tai va tham đinh. Đac biet, Uy ban co nhiem vu ho tro nguoi Viet Nam o nuoc ngoai trong đau tu, kinh doanh, hop tac kinh te, khoa hoc, ky thuat, cong nghe, van hoa - xa hoi o trong nuoc; to chuc, van đong va ho tro cac hoat đong xay dung va phat trien đat nuoc cua kieu bao va ghien cuu, khao sat, tong hop va đanh gia tinh hinh cong đong nguoi Viet Nam o nuoc ngoai; kien nghi co quan co tham quyen ve cac chu truong, chinh sach, chien luoc van đong đoi voi nguoi Viet Nam o nuoc ngoai. Song song voi đo, Uy ban co nhiem vu bao ho quyen va loi ich hop phap cua nguoi Viet Nam o nuoc ngoai phu hop voi phap luat Viet Nam, luat phap nuoc so tai va luat phap quoc te.


Xem them Co dau Viet o nuoc ngoai
Nghi quyet 36
VTV4


Chu thich Tham khao Lien ket ngoai Successful Vietnamese in foreign countries
GS Lam Van Be, Sach tieng Viet va Viet hoc tai cac Thu vien ngoai Viet Nam (Phan 1) Luu tru ngay 30 thang 5 nam 2013 tai Wayback Machine, (Phan 2) Luu tru ngay 30 thang 5 nam 2013 tai Wayback Machine, hay la [2] Luu tru ngay 20 thang 12 nam 2013 tai Wayback Machine
Luat Viet Nam: Nghi đinh ve nhiem vu, quyen han va to chuc bo may cua Ban Viet kieu Trung uong 
Tap chi Que Huong Online | Co quan cua Uy ban Nha nuoc ve nguoi VN o nuoc ngoai (UBNNNVNONN)
Mien thi thuc xuat nhap canh cho Viet kieu khi ve nuoc Luu tru ngay 17 thang 8 nam 2007 tai Wayback Machine