Hoang Xuan Vinh (sinh ngay 6 thang 10 nam 1974) la mot van đong vien ban sung nguoi Viet Nam. Nho thanh tich huy chuong vang o noi dung 10m sung ngan hoi nam tai The van hoi Mua he 2016, anh tro thanh van đong vien the thao Viet Nam đau tien va duy nhat tinh đen nay gianh đuoc huy chuong vang tai đau truong The van hoi.
Tu SEA Games 21 cho đen SEA Games 28, khong mot ky SEA Games nao anh khong đoat huy chuong.
Trong ky The van hoi Mua he 2012 to chuc tai Luan Đon, tai noi dung 10m sung ngan hoi nam, anh ve thu 9 con tai noi dung 50m sung ngan nam tu chon, anh lai đang tiec đe mat huy chuong đong voi 0,1 điem truoc nguoi gianh Huy chuong đong Olympic noi dung nay la Vuong Tri Vi va chap nhan đung vi tri thu 4.
Nhung ngay sau đo, vao cuoi nam 2012, anh vo đich chau A. Va đen đau nam 2013, anh vo đich the gioi, đeu o noi dung 10m sung ngan hoi. Vi hai lan lien tiep gianh chuc vo đich đau truong chau luc va the gioi nen anh la nguoi đau tien đa đem ve nhung chuc vo đich the gioi va chau A đau tien cho cac xa thu ban sung cua Viet Nam.
Tai The van hoi Mua he 2016 to chuc tai Rio de Janeiro, Brasil, anh la nguoi mang ve tam huy chuong vang đau tien cho đoan the thao Viet Nam tai mot ky The van hoi voi noi dung 10m sung ngan hoi nam voi tong điem 202,5 điem, thiet lap ky luc Olympic moi va cung la ky luc đau tien cho noi dung 10m sung ngan hoi nam (noi dung nay truoc đo chua co ky luc đuoc thiet lap vi Lien đoan ban sung quoc te (ISSF) ap dung the thuc moi tu nam 2013). O noi dung 50m sung ngan, Hoang Xuan Vinh cung gianh ve vao loat ban chung ket va đat huy chuong bac voi thanh tich 191.3 điem.
Hoang Xuan Vinh đuoc binh chon la "Van đong vien tieu bieu" nam 2016 cua the thao Viet Nam. Do co nhung thanh tich đong gop vao su nghiep the thao nuoc nha, anh đuoc phong cap bac quan ham đai ta Quan đoi nhan dan Viet Nam.


Xuat than va hoc van Hoang Xuan Vinh sinh tai thi xa Son Tay, que ba ngoai. Bo cua Vinh la bo đoi Quang Tri tap ket, me cau la cong nhan. Me mat som khi moi ba tuoi, Vinh theo cha va em moi hon mot tuoi ve Ha Noi song trong mot can nha nho tren pho Thuy Khue. Canh nha ngheo, kho khan, bo Vinh đa khong lo đuoc nhieu cho hai anh em.
Ve Ha Noi, Vinh đuoc nguoi me ke cham soc nhung cung chang đuoc bao lau. Lon len trong hoan canh kho khan, hai lan mat me nen khi hoc het cap ba cau van la cau be "cao chua noi met sau".
Hoc het cap ba, Vinh tinh nguyen nhap ngu. Anh vao Truong Si quan Cong binh o Song Be, trong đo co mot nam ruoi hoc tap va huan luyen tai Truong Si quan Luc quan 2.


Su nghiep = Bat đau theo ban sung chuyen nghiep =
Khac voi phan lon cac xa thu, Hoang Xuan Vinh theo nghiep ban sung chuyen nghiep kha muon. Nam 1994, sau khi tot nghiep Truong Si quan Cong binh, anh ve lam viec tai Lu đoan 239 Cong binh tai Thuong Tin, Ha Tay. Trong quan đoi, viec phai biet su dung sung gan nhu la đieu bat buoc. Hoang Xuan Vinh đuoc cu đi tham du cac giai phong trao va thuong mang thanh tich tot ve cho đon vi.
Nam 1998, tai giai ban sung toan quan đoi, Vinh gianh vi tri quan quan. Vi vay, 
nam 1999, Cau lac bo Quan đoi xin Vinh ve. Anh đuoc goi vao đoi tuyen quoc gia khi đa 26 tuoi va chinh thuc chia tay chuc vu si quan chi huy
Cung nam, Hoang Xuan Vinh gianh huy chuong đau tien trong su nghiep VĐV the thao chuyen nghiep, đo la HCĐ đong đoi nam 1999 o Cup quoc gia noi dung sung ngan hoi nam to chuc tai Hai Phong. Sang nam 2000, Vinh đa đoat HCV va pha ky luc quoc gia mon sung ngan hoi 10 m nam voi 580 điem va tro thanh tuyen thu quoc gia. 
Sau ky SEA Games lien tiep ke tu nam 2001 cho đen 2011, khong nam nao Vinh khong đoat it nhat mot huy chuong vang.


= Cac Đai hoi The thao Đong Nam A =
Nam 2001, Hoang Xuan Vinh đoat huy chuong vang đong đoi đau tien tai SEA Games 21. SEA Games 22 tai Viet Nam, anh đoat mot huy chuong vang cung noi dung đong đoi sung ngan hoi nam. SEA Games 24 tai Thai Lan, anh đoat hai huy chuong vang ca nhan va mot huy chuong vang đong đoi o noi dung sung ngan 10m hoi nam va sung ngan 25m o quay. Anh tro thanh xa thu xuat sac nhat đoi ban sung Viet Nam tai SEA Games 24 khi gianh đuoc ba huy chuong vang, dan đau thanh tich ca nhan.
Nam 2011, tai SEA Games 26, anh gianh 1 huy chuong vang tai noi dung sung ngan hoi 10m Nam, 1 huy chuong vang noi dung sung ngan o quay 25m  va mot huy chuong bac.
Trong Đai hoi the thao Đong Nam A 2017. Hoang Xuan Vinh đa that bai khi vua buoc toi phat sung thu 14.


= Cac Đai hoi the thao chau A =
Hoang Xuan Vinh khoac ao đoi tuyen tham du Đai hoi the thao chau A (ASIAD) tu nam 2006. Tai ASIAD 2006 anh cung đong đoi gianh mot huy chuong đong đong đoi noi dung 10m sung ngan nam.
Tai ASIAD 16, khi tham du noi dung 25m sung ngan o quay, o loat ban 10 vien đau tien, anh ban đuoc 97 điem, chi thieu 3 điem la đat điem so tuyet đoi. Sang 2 loat tiep theo, thanh tich cua anh con tot hon khi đuoc 99 điem. Voi ket qua nay, Vinh đat 872 điem loat ban cham, dan đau bang xep hang.
Sang loat ban nhanh, Vinh tiep tuc xuat phat an tuong voi tong điem la 99 điem o 10 vien đau tien. Đen loat ban 10 vien tiep theo, anh bat đau mat binh tinh khi chi đuoc 97 điem va co đen hai điem 8 o loat ban 10 vien cuoi cung truoc khi đen vien thu 10 quyet đinh. The nhung anh van hon đoi thu xep sau 4 điem. Bat ngo đa xay ra, trong khi cac đoi thu ghi nhung điem 10 quan trong, Vinh vua nang tay len chua kip ngam thi mot tieng no chat chua vang len. Khong phai la do sung hong, ma do Vinh đa mat binh tinh, bop co sai muc tieu. Ket qua, tu vi tri quan quan, Vinh phai nhan vi tri 13 chung cuoc. Va sau đo anh cung đong đoi trang tay huy chuong đong đoi.


= The van hoi Mua he 2012 =
Hoang Xuan Vinh gianh ve tham du The van hoi Mua he 2012 tai Giai vo đich chau A 2012 o Qatar. Tai giai đau nay anh xep thu tu o noi dung 10m sung ngan hoi nam. Do ba van đong vien xep tren đeu đa co ve tham du The van hoi tu nhung cuoc thi đau truoc nen Hoang Xuan Vinh gianh ve va la van đong vien ban sung đau tien cua Viet Nam gianh quyen du The van hoi bang cach vuot qua vong loai.
Tai London, Hoang Xuan Vinh tham du hai noi dung 10m sung ngan hoi va 50m sung ngan tu chon. Tai noi dung 10m sung ngan hoi, anh đat 582 điem o vong loai, chi kem 1 điem đe đuoc vao vong chung ket.
O noi dung 50m sung ngan tu chon, Hoang Xuan Vinh xep thu tu vong loai voi 563 điem va la mot trong tam xa thu lot vao vong chung ket. Tien vao luot ban chung ket tranh huy chuong, anh con thuoc nhom co kha nang lay huy chuong sau khi ban cac loat 3, 6, 7, 8 đeu đat tren 10 điem. Tuy nhien, bat ngo đa xay ra o loat ban thu 9 khi Vinh chi can ban đuoc điem 8 la se co huy chuong nhung xa thu nguoi Ha Noi chi ban đuoc 7,3 điem. Do đo du loat ban cuoi cung đat 10,2 điem đe ket thuc luot ban chung ket voi so điem la 95,5 điem va tong điem chung cuoc 658,5 điem, Hoang Xuan Vinh van kem huy chuong đong Vuong Tri Vi 0,1 điem.
Vi đoan Viet Nam khong co tam huy chuong nao tai ky Olympic nay (truoc khi Tran Le Quoc Toan đuoc trao HCĐ hang can 56kg mon cu ta sau khi Valentin Hristov bi huy ket qua do dinh doping vao nam 2019), nen that bai cua anh o noi dung 50m sung ngan tu chon gay ra nhieu tiec nuoi.


= Giai vo đich ban sung hoi chau A 2012 =
Giai đau đuoc to chuc vao thang 12 nam 2012 tai Trung Quoc. Hoang Xuan Vinh tham du noi dung 10m sung ngan hoi nam. O loat ban tieu chuan, Xuan Vinh gianh đuoc 583 điem. Đen loat ban chung ket, anh thi đau xuat sac, đat 100,3 điem va gianh huy chuong vang ca nhan voi tong điem 683,3. Anh cung gop phan đem ve tam huy chuong đong đong đoi cho đoi Viet Nam o noi dung nay. Đay la tam huy chuong vang chau A đau tien cua cac xa thu Viet Nam.


= Cup ban sung the gioi 2013 =
Tai Cup ban sung the gioi - ISSF World Cup 2013 to chuc o Han Quoc (tu ngay 4 đen 9-4-2013), Hoang Xuan Vinh tham du noi dung 10m sung ngan hoi nam. Đoi thu chinh cua anh o giai nay van la nguoi hon Vinh 0,1 điem o The van hoi Mua he 2012, Vuong Tri Vi. O vong loai, Hoang Xuan Vinh va Vuong bam đuoi nhau quyet liet ve điem so va xa thu nguoi Viet Nam đa xep nhi voi thanh tich 583 điem.
Tai chung ket, Xuan Vinh va Vuong van la hai xa thu so ke nhau tung điem so. Hoang Xuan Vinh lan nay đa thi đau tap trung, khong ban hut nhu nhung lan chung ket quan trong khac. Ket qua loat chung ket anh đat 200,8 điem, hon Vuong Tri Vi 0,7 điem đe đoat huy chuong vang đau tien cho ban sung Viet Nam tren đau truong the gioi.


= The van hoi Mua he 2016 =
Tai The van hoi Mua he 2016 to chuc tai Rio de Janeiro, Brasil, anh la nguoi mang ve tam huy chuong vang đau tien cho đoan the thao Viet Nam voi noi dung 10m sung ngan hoi nam sau khi đanh bai van đong vien Felipe Almeida Wu cua nuoc chu nha Brasil. Thanh tich 202,5 điem o loat đau chung ket cua Xuan Vinh nhinh hon 0,4 điem so voi thanh tich cua Felipe Almeida va đong thoi thiet lap ky luc Olympic đau tien cho noi dung chung ket 10m sung ngan hoi nam ke tu khi Lien đoan ban sung quoc te - ISSF thay đoi the thuc thi đau đoi voi noi dung nay tu ngay 1-1-2013. Ky luc the gioi o noi dung chung ket 10m sung ngan hoi nam hien la 206 điem do van đong vien nguoi Han Quoc Jin Jong-oh thiet lap tai Cup ban sung the gioi - ISSF World Cup 2015, nguoi chi xep hang 5 tai The van hoi lan nay.
Trong dien bien cua loat đau chung ket 10m sung ngan hoi, kich tinh đuoc đay len đinh điem o hai loat đan cuoi khi chi con la cuoc đau tay đoi tranh huy chuong vang giua Xuan Vinh va Felipe Almeida sau khi cac đoi thu khac đeu bi cat loai truc tiep. Truoc luot ban ap chot, tong điem cua Xuan Vinh la 182,6 trong khi tong điem cua Felipe Almeida la 181,8. O luot ap chot, Xuan Vinh ban khong tot khi chi đat 9,2 điem so voi 10,2 điem cua đoi thu va bi tut xuong vi tri thu 2 voi 0,2 điem it hon. O luot ban quyet đinh, tuong chung Xuan Vinh lai mot lan nua cay đang ve nhi khi Felipe Almeida nhanh chong thuc hien tot loat đan cuoi voi 10,1 điem va nhan đuoc tieng ho reo co vu cua khan gia nha, Xuan Vinh tap trung vao muc tieu rat lau va roi xuat than ghi đen 10,7 điem khi đua vien đan gam rat sat vung tam bia va qua đo vuon len gianh huy chuong vang trong tieng vo tay than phuc cua chinh đoi thu nuoc chu nha. Xa thu Hoang Xuan Vinh đa khong giau noi nhung giot nuoc mat hanh phuc.
Tam huy chuong vang 10m sung ngan hoi ma Xuan Vinh gianh đuoc tai The van hoi Mua he 2016 mang y nghia lich su đoi voi the thao trong nuoc vi đay la tam huy chuong vang đau tien cua Viet Nam tai mot ky The van hoi.
Sau đo, vao ngay 10 thang 8, anh đa gianh tiep tam huy chuong bac noi dung 50m sung ngan nam, voi so điem 191.3. Xep sau Jin Jong-oh cua Han Quoc (đat 193.7 điem).


Vinh danh, đoi tu Nam 2000, Hoang Xuan Vinh đa lap gia đinh voi Phan Huong Giang. Hai vo chong co mot con gai va mot con trai. Du la mot xa thu nhung anh lai bi can nang. Than tuong cua Xuan Vinh la Tran Oanh, xa thu lung lay mot thoi cua ban sung Viet Nam.
Do co nhung thanh tich đong gop vao su nghiep the thao nuoc nha, nam 2012, anh đuoc thang quan ham đai ta Quan đoi nhan dan Viet Nam Cung trong nam nay, Hoang Xuan Vinh xep thu ba trong danh sach 10 van đong vien tieu bieu cua Viet Nam. Nam 2013, anh tiep tuc đung thu ba trong danh sach binh chon Muoi van đong vien tieu bieu. Voi tam huy chuong vang đau tien cua the thao vien nam cung tam huy chuong bac tai The van hoi Rio 2016, Hoang Xuan Vinh đuoc binh chon la "Van đong vien tieu bieu" cua the thao Viet Nam nam 2016 voi 2.020 điem.


Cau noi Xem them ASIAD 16
Viet Nam tai Đai hoi The thao chau A 2010
Viet Nam tai The van hoi Mua he 2012
Viet Nam tai The van hoi Mua he 2016
Tran Oanh


Chu thich Lien ket ngoai Hoang Xuan Vinh tai Lien đoan ban sung the thao the gioi
Xa thu Hoang Xuan Vinh lan đau đat chuan Olympic