Delsa Esther Puebla Viltre (sinh ngay 9 thang 12 nam 1940), đuoc biet đen duoi bi danh Tete Puebla, la mot chinh tri gia Cuba va cuu chien binh du kich. Ba la nguoi đung đau Van phong Cuu chien binh Cuba (tieng Tay Ban Nha: Oficina de Atencion a Combatientes) va la thanh vien cua quoc hoi Cuba, Quoc hoi cua Chinh quyen Nhan dan, đai bieu cua Havana. Trong Cach mang Cuba, Puebla đa chien đau voi tu cach la mot trong nhung du kich cua Fidel Castro o vung nui Sierra Maestra thuoc Trung đoi Nu Mariana Grajales. Vao thang 7 nam 1996, ba đuoc thang cap chuan tuong ("General de Brigada") trong Luc luong Vu trang Cach mang Cuba, tro thanh nu tuong đau tien trong lich su quoc gia nay.


Thuo thieu thoi Puebla đuoc sinh ra o Yara, o chan đoi cua day nui Sierra Maestra, noi sau nay co tro thanh mot du kich. Gia đinh nong dan đong con noi co xuat than co chin nguoi con va Puebla đuoc nuoi duong boi ong ba.


Cach mang Cuba Su đan ap tan bao cua cac đoi linh tu than cua nha đoc tai Fulgencio Batista o Yara đa thuc đay Puebla ho tro cac nha bat đong chinh kien chong chinh phu tu khi con nho. Nam 1956, co bo hoc truong o Manzanillo đe tham gia Phong trao 26 thang 7 (M-26-7) cua quan noi day cong san chien đau nham lat đo che đo cua Batista. Su ho tro bi mat cua co cho phong trao bao gom buon lau vu khi, thuoc men va tien cho phien quan. Puebla cung tham gia pha hoai o muc thap chong lai chinh phu, nhu cat đuong day đien va đam lop xe canh sat. Nam 1957, co đa đi vao vung nui Sierra Maestra đe gia nhap quan đoi phien quan sau khi su hop tac cua co voi phien quan đa bi bai lo cho chinh phu boi loi khai tu mot thanh vien M-26-7 bi bat. Trong Sierras, co đa gap va lam viec voi nha to chuc noi day Celia Sanchez, "me" cua luc luong phien quan.
Thu linh phien quan Fidel Castro đa thanh lap Trung đoi nu Mariana Grajales vao thang 9 nam 1958, mot nhom gom muoi ba phu nu ma ong ta đich than day ban. Fidelidel tuyen bo trung đoi se la đon vi ve si ca nhan cua ong. Puebla nam vai tro chi huy thu hai. Trung đoi đa tham gia chien đau nhieu tran va đong vai tro la tinh bao cho quan đoi. Ho đa che ra sung M1 Carbine, co trong luong nhe hon va de mang theo hon so voi vu khi thuong đuoc phat cho phien quan chien binh du kich.


Hau chien Vao thang 1 nam 1959, sau chuyen bay cua Batista tu Cuba va chien thang cua nhung nguoi cach mang cua Fidelidel, Puebla tro ve Santiago de Cuba. Ba đuoc bo nhiem lam giam đoc cua Bo cham soc nan nhan chien tranh, va trong suot nhung nam 1960, ba cham soc cac nan nhan chien tranh tu che đo cua Batista, cuoc noi loan Escambray va cac nan nhan tu cuoc xam lang vinh Con Lon do Hoa Ky tai tro.
Puebla cung đa phuc vu trong mot so vai tro cua chinh phu va quan đoi trong suot nhung nam 1960 va 1970, bao gom ca cong viec tai Bo Giao duc. Nam 1985, ba đuoc bo nhiem lam giam đoc cua Bo Cham soc Cuu chien binh va Liet si Cach mang. Nam 1994, ba đuoc thang cap đai ta, vao ngay 24 thang 7 nam 1996, ba đuoc thang cap thieu tuong, tro thanh nu tuong quan đau tien trong lich su Cuba.
Tinh đen nam 2017, Puebla la thanh vien cua Quoc hoi Nhan dan, Quoc hoi Cuba. Vao ngay 2 thang 12 nam 2001, ba đuoc Fidel Castro trao huy chuong vinh du cao nhat cua Cuba, Anh hung Cong hoa Cuba.


Đoi tu Nam 1960, Puebla ket hon voi Raul Castro Mercader, mot chuan tuong cua Luc luong Vu trang Cach mang Cuba. Ho co ba đua con: Fidel, Raul va Laura.


Xem them Mariana Grajales Coello
Celia Sanchez


Tham khao Thu muc Klouzal, Linda (ngay 28 thang 9 nam 2008). Women and Rebel Communities in the Cuban Insurgent Movement, 1952–1959. Cambria Press. ISBN 9781604975253.
Shayne, Julie D. (2004). The Revolution Question: Feminisms in El Salvador, Chile, and Cuba. New Brunswick, New Jersey: Rutgers University Press. ISBN 978-0813534848.


Lien ket ngoai Interview with Tete Puebla, in Spanish tren YouTube