Riad Al Solh (1894 - 17/7/1951) (tieng A Rap: رياض الصلح) la thu tuong đau tien cua Liban sau đoc lap.


Tieu su = Thieu thoi =
Riad Al Solh, cung đuoc viet la Riad el Solh hay Riad Solh, sinh ra o Sidon nam 1894. Gia đinh ong la mot gia đinh Sunni noi tieng tu Sidon, Liban. Cha cua ong la Reda Al Solh, mot thong đoc cai cach o Nabatiyyah va Saida va la mot nha cai cach A Rap hang đau. Reda Al Solh đa bi cac luc luong Ottoman thu thach nam 1915, va song luu vong o Smyrna, Đe quoc Ottoman. Sau đo, ong la thong đoc Ottoman o Salonica. Ong cung tung la bo truong noi vu trong chinh phu cua Emir Faisal o Damascus.
Riad Al Solh hoc luat va khoa hoc chinh tri tai Đai hoc Paris. Ong danh phan lon tuoi tre o Istanbul, vi cha ong la mot thanh vien trong Quoc hoi Ottoman.


= Su nghiep chinh tri =

Solh tung lam thu tuong hai lan. Nhiem ky đau tien la sau khi Liban đoc lap (25 thang 9 nam 1943 - 10 thang 1 nam 1945). Solh đa đuoc tong thong Bechara El Khoury chon lam thu tuong đau tien trong nhiem ky ong ay. Solh va Khoury đa đat đuoc Hiep uoc Quoc gia (al Mithaq al Watani) thang 11 nam 1943 tao ra mot khuon kho chinh thuc đe thich nghi voi đa ton giao o Liban. Hiep uoc Quoc gia la mot hiep uoc khong viet thanh van ban. Hiep uoc tuyen bo ro ba chuc vu thuc thi hien phap la Tong thong, Thu tuong va Chu tich nghi vien đuoc trao cho cac tin đo cua ba ton giao lon nhat o Liban theo thong ke dan so nam 1932, cu the la Cong giao Maronite, Hoi giao Sunni, Hoi giao Shi'a. Ngoai ra, trong hiep uoc nay, phe Kito huu chap nhan "bo mat A Rap" cua Liban va hua se khong tim kiem su bao ve tu Phap, phe Hoi giao đong y chap nhan nha nuoc Liban trong lanh tho hien tai cua no đuoc vach ra boi nguoi Phap tu nam 1920 va hua se khong thong nhat voi Syria lang gieng. Hiep uoc cung phan bo cac ghe trong nghi vien theo ti le 6 Kito huu tren 5 Hoi giao, dua tren cuoc đieu tra dan so nam 1932 (đieu nay đa đuoc sua đoi đe hai ton giao co so ghe nhu nhau trong nghi vien). Trong nhiem ky đau tien cua minh, Solh cung la bo truong Cung cap va Du tru tu 3 thang 7 nam 1944 đen 9 thang 1 nam 1945.
Solh đa nam giu chuc vu thu tuong mot lan nua tu 14 thang 12 nam 1944 đen 14 thang 2 nam 1951 cung duoi thoi tong thong Bechara El Khoury. Solh chi trich Quoc vuong Abdullah cua Jordan, nguoi đong vai tro quan trong trong Lien đoan A Rap ve van đe nha nuoc Palestine trong nhiem ky thu hai cua minh.


= Am sat =
Solh đa thoat khoi mot cuoc am sat vao thang 3 nam 1950. Thu pham la mot thanh vien cua Đang Dan toc Xa hoi Syria.
Tuy nhien, vai thang sau khi ong ket thuc nhiem ky thu hai, ong bi ban ngay 17 thang 7 nam 1951 tai San bay Marka, Amman boi cac thanh vien cua Đang Dan toc Xa hoi Syria. Cuoc tan cong nay đuoc thuc hien boi ba tay sung, đe tra thu cho Anton Saadeh, mot trong nhung nguoi sang lap đang nay.


Cuoc song ca nhan Al Solh ket hon voi Fayza Al Jabiri, chi em gai cua nguoi hai lan lam thu tuong Syria, Saadallah al-Jabiri. Ho co nam con gai va mot con trai, Reda, đa chet khi con nho. Con gai ca cua ong, Aliya (1935 - 2007), tiep tuc con đuong cua cha trong cuoc đau tranh vi Liban tu do va đoc lap. Aliya truyen ba di san van hoa phong phu cua Liban ra nuoc ngoai cho đen khi mat o Paris.
Lamia Al Solh (sinh nam 1937) đa ket hon voi Hoang tu Moulay Abdallah cua Maroc, chu cua vua Mohammed VI. Con cua ho la Mouley Hicham, Mouley Ismail va con gai Lalla Zineb.
Mona Al Solh đa tung ket hon voi Talal bin Abdulaziz. Ba la me cua Hoang tu Al Waleed bin Talal, Hoang tu Khalid bin Talal va Cong chua Reema bint Talal.
Bahija Al Solh Assad ket hon voi Said Al Assad, cuu đai su Liban tai Thuy Si va la cuu thanh vien nghi vien. Ho co hai con trai va hai con gai.
Con gai ut cua ong, Leila Al Solh Hamade, đuoc bo nhiem lam mot trong hai bo truong nu đau tien trong chinh phu Omar Karami.


Di san Cuon sach The Struggle for Arab Independence (2011) cua Patrick Seale đe cap đen lich su Trung Đong tu nhung nam cuoi cua Đe quoc Ottoman đen nam 1950 đa tap trung vao su nghiep va tinh cach cua ong Solh. Mot quang truong o trung tam Beirut, quang truong Riad Al Solh, đuoc đat theo ten ong.


Tham khao