Phaolo Nguyen Thanh Hoan (1932–2014) la mot giam muc cua Giao hoi Cong giao Roma tai Viet Nam Ong tung đam nhan nhiem vu giam muc tai Giao phan Phan Thiet trong hai giai đoan la giam muc pho (2001–2005) va giam muc chinh toa (2005–2009). Khau hieu giam muc cua ong la "Tin Mung cho nguoi ngheo kho". Trong Hoi đong Giam muc Viet Nam, ong giu vai tro Chu tich Uy ban Bac Ai Xa Hoi – Caritas trong hai nhiem ky, keo dai tu nam 2001 đen nam 2007.
Sinh tai Nghe An nam 1932 trong gia đinh Cong giao, ngay tu nam 12 tuoi, cau be Nguyen Thanh Hoan đa buoc chan vao con đuong tu tri. Sau qua trinh di cu va tu hoc o nhieu chung vien Cong giao khac nhau, chung sinh Hoan đuoc phong chuc linh muc thang 4 nam 1965 tai Sai Gon.
Voi tinh bac ai Cong giao noi troi, tan linh muc đuoc bo nhiem giu chuc linh muc pho kiem phu trach Hoi Thua sai Paris tai Đong Ha, Quang Tri. Sau khoang thoi gian ngan, do su ac liet cua vung gioi tuyen trong chien tranh Viet Nam, linh muc Hoan đua nhung nguoi ong cuu mang va đong đao giao dan đen sinh song tai Ham Tuy (nay la Binh Thuan). Tai noi đay, ong đuoc bo nhiem chinh xu Bo Cau Trang do chinh ong thanh lap va đa to chuc nhieu hoat đong tu thien, cai thien đoi song cua nguoi dan khong phan biet ton giao.
Voi su đong thuan giua Toa Thanh va chinh quyen Viet Nam, linh muc Nguyen Thanh Hoan du lon tuoi, van đuoc chon lam giam muc pho Phan Thiet. Tin bo nhiem loan đi giua thang 7 nam 2001 va le tan phong đuoc to chuc vao ngay 11 thang 8 cung nam. Sau bon nam lam giam muc pho, ong ke nhiem chuc giam muc chinh toa thang 4 nam 2005 va hoi huu vi ly do tuoi tac thang 7 nam 2009.
Giam muc Nguyen Thanh Hoan qua đoi thang 8 nam 2014 tai Tu đoan Bac Ai Xa Hoi.


Than the va tu tap Giam muc Nguyen Thanh Hoan sinh ngay 11 thang 11 nam 1932 (tai lieu Toa Thanh cho rang nam sinh la 1939) tai Giao xu Phi Loc, Giao phan Vinh (thuoc xa Dien Quang, huyen Dien Chau, tinh Nghe An), la nguoi con thu tam trong gia đinh gom 9 anh em trai. Song than cua ong la ong Phaolo Nguyen Ba Linh va ba Maria Vu Thi Đa.
Ngay 13 thang 8 nam 1944, gia đinh đua cau be Hoan đi nhap hoc tai truong Tap Xuan Phong. Ba nam sau đo, thang 8 nam 1948, Nguyen Thanh Hoan nhap hoc tai Tieu chung vien Xa Đoai. Sau đo, cau đuoc chuyen vao hoc tai Tieu chung vien Di cu vao nam 1954. Sau qua trinh hoc tap, tu nam 1957 đen nam 1959, ong giang day tai Tieu chung vien Thanh Phero Nguyen Khac Tu, Thu Đuc (Chung vien Vinh di cu). Sau đo, thang 8 nam 1959, chung sinh Nguyen Thanh Hoan tiep tuc con đuong tu hoc bang viec nhap hoc tai Đai chung vien Xuan Bich Thi Nghe (Sai Gon), Hue, Vinh Long.


Linh muc Nguyen Thanh Hoan đuoc thu phong linh muc ngay 29 thang 4 nam 1965 tai Vuong cung Thanh đuong Đuc Ba Sai Gon. Sau khi chiu chuc, vi linh muc tre tuoi đuoc bo nhiem lam linh muc pho xu Đong Ha, Quang Tri. Voi viec quan tam đen tu thien xa hoi, linh muc tre tuoi con đuoc chon kiem nhiem chuc phu trach Hoi Thua Sai Paris tai Đong Ha.
Mot nam sau khi đuoc truyen chuc linh muc, Nguyen Thanh Hoan đuoc bo nhiem phu trach Chuong trinh Van hoa Xa hoi cua Tong giao phan Hue. Hai nam sau đo, sau khi nhan đuoc chuan thuan cua tong giam muc Philipphe Nguyen Kim Đien, linh muc Hoan mo va đam trach vai tro Hieu truong mot Co nhi vien va truong Tu thuc cap III Đac Lo (Alexandre de Rhodes) đe giup đo cac tre em mo coi nan nhan chien tranh vung gioi tuyen.
Nam 1968, linh muc Phaolo Hoan tot nghiep chuong trinh Đai hoc Van khoa Hue voi bang Cu nhan Giao khoa Triet hoc. Trong cung nam nay, sau bien co Tet Mau Than, linh muc Hoan mo nha tinh thuong "Gia đinh Bo Cau Trang", đon nhan cac nan nhan chien tranh. Nam 1972 voi bien co chien tranh Mua he đo lua Quang Tri, ong di chuyen truong Đac Lo va 202 em mo coi tu Quang Tri vao Binh Tuy (bay gio thuoc huyen Ham Tan, tinh Binh Thuan) lap lang thieu nhi Bo Cau Trang. Đi cung chuyen di cu co 300.000 giao dan va cac thanh vien "gia đinh Bo Cau Trang".
Nam 1978, chinh quyen moi o Viet Nam tiep quan co so truong hoc va lang thieu nhi, linh muc Hoan đuoc đieu chuyen phu trach Giao xu Bo Cau Trang (nay la giao xu Thanh Linh).
Nhung nam cuoi thap nien 80, khi ve tham que nha la giao xu Phi Loc, giao phan Vinh, linh muc Nguyen Thanh Hoan bat gap nhieu gia đinh ngheo sinh song tren thuyen chai, vi vay ong quyet đinh moi goi ho di cu theo minh ve xa Tan Ha, huyen Ham Tan, tinh Binh Thuan trong hoan canh rat kho khan. Tu nam 1994, linh muc Hoan lien tuc to chuc nhieu chuong trinh tu thien bac ai xa hoi, xoa đoi giam ngheo, đong thoi thuc hien viec truyen giao đen nhung nguoi ngheo kho o nong thon. Đong hanh cung linh muc Hoan la xe Honda Cub 81 cu ky voi hai ben đen xi nhan long leo gan rot ra ngoai. Nho cac hoat đong xa hoi, nguoi dan xa Tan Ha, huyen Ham Tan, Binh Thuan hau het đeu biet đen linh muc Hoan. Nhung hoat đong ho tro nguoi dan khong phan biet ton giao gom khoan gieng nuoc sach, coi noi đuong lang, xay dung nhieu nha tinh thuong va ho tro đien luoi keo vao thon ban, cac chuong trinh ho tro phat trien nong nghiep nhu "heo, bo tin dung", xay đap lay nuoc tuoi tieu đong ruong, cac phong kham Đong y mien phi. Nhieu nguoi dan tai đay sau đo đa cai sang đao Cong giao. Cong trinh xa hoi đang ghi nhan la linh muc Hoan cho xay dung đap nuoc lon phuc vu nhu cau tuoi tieu hon 100 hecta đat nong nghiep thuoc 300 gia đinh. Kinh phi do Cong đoan Tu thien tu Đuc ho tro.
Tu nam 1999 đen nam 2001, linh muc Nguyen Thanh Hoan đam trach vai tro Linh muc Quan hat Ham Tan.


Giam muc = Giam muc pho Phan Thiet =
Ngay 14 thang 7 nam 2001, linh muc Phaolo Nguyen Thanh Hoan đuoc Toa Thanh Vatican bo nhiem lam giam muc pho Giao phan Phan Thiet, voi quyen ke vi. Cung trong đot bo nhiem nay, Toa Thanh con bo nhiem hai tan giam muc khac la Giuse Hoang Van Tiem, giam muc chinh toa Giao phan Bui Chu va giam muc phu ta Tong giao phan Thanh pho Ho Chi Minh Giuse Vu Duy Thong. Cac tan giam muc la ket qua vong đam phan vao thang 6 cung nam giua Vatican va chinh quyen Viet Nam. Ngoai cac tan chuc đuoc chinh quyen Viet Nam đong thuan voi đe cu tu Toa Thanh neu tren, chinh quyen Viet Nam tung tu choi ung vien chuc tong giam muc Ha Noi, mot ung vien cho chuc giam muc Giao phan Hung Hoa (noi trong toa tu nam 1992) va Giao phan Hai Phong trong toa đa 3 nam. 

Le tan phong cho Tan giam muc Nguyen Thanh Hoan đuoc cu hanh sau đo vao ngay 11 thang 8 cung nam. Phan nghi thuc truyen chuc chinh yeu đuoc cu hanh boi vi chu phong la giam muc chinh toa Phan Thiet Nicola Huynh Van Nghi va hai vi phu phong la giam muc Phero Nguyen Van Nhon, giam muc chinh toa Giao phan Đa Lat va giam muc Toma Nguyen Van Tram, giam muc phu ta Giao phan Xuan Loc. Khau hieu giam muc cua ong la "Tin Mung cho nguoi ngheo kho". 

Ngay 19 thang 9 nam 2001, Uy ban Bac ai Xa hoi đuoc thanh lap trong Đai hoi VIII cua Hoi đong Giam muc Viet Nam. Uy ban moi thanh lap nay đuoc trao cho tan giam muc Phaolo Nguyen Thanh Hoan lam Chu tich. Uy ban nay chi chinh thuc hoat đong voi cong viec tu thien va cuu tro đau tien sau ky hop ngay 26 thang 9 nam 2002.
Giam muc Nguyen Thanh Hoan cung linh muc thu ky Giao tinh Sai Gon tham gia Hoi nghi Hoi nghi toan cau cua Hoi đong Giao hoang Cong ly va Hoa binh đuoc to chuc lan đau tien tai Roma tu ngay 27 đen ngay 30 thang 10 nam 2004. Ngay 29 thang 12 nam 2004, voi su đong thuan cua giam muc Nicola Huynh Van Nghi, giam muc Nguyen Thanh Hoan thiet lap Tu đoan Bac Ai Xa Hoi, nay la Tu đoan Anh Em Bac Ai Chua Kito Toi To (nhanh nam) va Tu đoan Chi Em Bac Ai Chua Kito Toi To (nhanh nu), nham muc đich ho tro nguoi ngheo.


= Giam muc chinh toa Phan Thiet =
Ngay 1 thang 4 nam 2005, Toa Thanh loan tin chap nhan cho giam muc Nicola Huynh Van Nghi hoi huu va giam muc Nguyen Thanh Hoan lam tan giam muc chinh toa Giao phan Phan Thiet, Viet Nam. Bon ngay sau đo, ong chinh thuc đam nhan chuc vu moi nay. Ngay 13 thang 5 cung nam, ong chu su nghi le khoi cong nha tho kinh Đuc Me Ta Pao. Đe viec đen tham tuong Đuc Me Ta Pao cho giao dan, khach hanh huong, tham vieng đuoc them thuan tien, ngay 13 thang 8 nam 2006, ong cu hanh nghi thuc khoi cong đuong len nui Ta Pao va Trung tam Hanh huong Đuc Me Ta Pao. Tren mot trieu nguoi khong phan biet ton giao đa tham gia thanh le nay.
Bao Xangsane tan pha 9 tinh thanh mien Trung Viet Nam đau thang 10 nam 2006. Truoc tinh trang lu lut cung voi bao tan pha, nhieu nguoi đa tu vong va tai san đa bi anh huong nghiem trong. Truoc tinh trang nay, Uy ban Bac ai Xa hoi truc thuoc Hoi đong Giam muc Viet Nam do Nguyen Thanh Hoan lam chu tich đe nghi giao dan lac quyen ho tro, cac quy Caritas cua cac giao phan đia phuong voi tong so tien tren 500 trieu đong đe ho tro cac nan nhan khong phan biet ton giao. Trong dip nay, Uy ban cung đa ho tro cac giao phan Kon Tum va Đa Nang moi giao phan 100 trieu đong.

Ngay 24 thang 10 nam 2007, nhieu nguoi mang sac phuc quan đoi đen đap bo nha tho Song Mao, toa lac tai xa Hai Ninh, huyen Bac Binh, tinh Binh Thuan. Nha tho nay bi đap pha hoan toan, tru hai cong trinh phu la thap chuong va hang Đuc Me. Truoc hoan canh nhu tren, ngay 31 thang 10, giam muc Nguyen Thanh Hoan viet thu gui đen nhieu co quan, chinh quyen cac cap thuoc tinh Binh Thuan nhu Uy ban nhan dan tinh, Hoi đong Nhan dan tinh, Ban Ton giao tinh,... nham phan ung truoc dien bien nay. Giam muc Hoan cho biet cac giao si, tu si va giao dan rat bat binh truoc su viec tren. Trong thu, giam muc Hoan cho rang viec đap bo nha tho Song Mao la trai phap luat do nha tho đang bi tranh chap, du theo giam muc Hoan, khong co van ban trung thu nha tho. Vi giam muc giao phan Phan Thiet cho rang dien bien tren đi nguoc voi chinh sach ton giao cua chinh phu, khinh thuong chu quyen cua ton giao đoi voi noi tho tu va xuc pham tinh cam giao huu. Nguyen Thanh Hoan nhan đinh, viec dung luc luong quan đoi đe pha cong trinh nha tho Song Mao nham muc đich uy hiep ton giao. Truoc dien bien tren, Nguyen Thanh Hoan đe nghi giu nguyen hien trang, đong thoi đat nhieu cau hoi: co quan ra lenh pha huy nha tho, su khac nhau trong viec giai quyet giua ngoi chua va nha tho đang co chung tinh trang phap ly cach khac biet va thoi han giai quyet van đe nha tho va nhu cau ton giao cho giao dan Song Mao.

Ngay 8 thang 1 nam 2008, giam muc Nguyen Thanh Hoan cong bo thu chung muc vu lien quan đen đuc tin Cong giao. Voi ly do trong vong 5 nam truoc đo co nhieu vu viec lam hoang mang, anh huong đen đoi song cua giao dan va su hiep nhat giua ho va vai tro cua giam muc trong viec bao ve đuc tin Cong giao, sau khi dua vao mot so tieu chuan chung cua Thanh bo Giao ly Đuc Tin truc thuoc Toa Thanh, giam muc Hoan tuyen bo cac vu viec goi la Phep la Minh Thanh Chua o Nha tho Tanh Linh (nam 2002), Phep la Tru Quy o Nha tho Tanh Linh (nam 2002), Phep la Trai Tim Chua chay mau o Giao xu Phuoc An (nam 2007), Phep la Chua nguoi bi bai chan o Giao xu Thanh Linh (nam 2007),… la khong phu hop voi tieu chuan đuoc đanh gia la "phep la" cua Giao hoi Cong giao Roma.
Giua thang 3 nam 2008, giam muc Hoan tham gia Hoi thao toan quoc ve Hoc thuyet xa hoi Cong giao va hoat đong bac ai xa hoi to chuc tai khuon vien Toa giam muc Xuan Loc va co bai phat bieu tai hoi nghi. Giam muc Hoan cho rang, giao si va tu si tai Viet Nam khong danh moi quan tam đen van đe tu thien (thuat ngu Cong giao la bac ai) khi giu cac loi khan khiet tinh, vang loi va kho ngheo va cung thua nhan minh chua quan tam đen van đe nay đung muc. Ong cho rang khong nen đong vien nhung nguoi đuoc ho tro theo đao Cong giao va mong muon cac hoat đong tu thien bac ai đuoc to chuc va he thong nhu cac hoat đong muc vu va truyen giao. Trong hai ngay 22 va 23 thang 10 nam 2008, ong tham gia Hoi nghi ra mat Caritas Viet Nam. Tai ngay đau tien cua Hoi nghi, giam muc Hoan đa co bai phat bieu voi chu đe: Caritas va cuoc song con nguoi. Ngay 1 thang 4 nam 2009, ong tham du le ra mat Caritas Giao phan Phan Thiet. Đay la giao phan đau tien trien khai mo hinh Caritas cap giao phan.

Tu ngay 21 thang 6 đen ngay 4 thang 7 nam 2009, giam muc Nguyen Thanh Hoan tham du chuyen vieng tham Toa Thanh Vatican cung voi cac giam muc nguoi Viet Nam. Tai Roma, ngay 27 thang 6, ong tiep kien Giao hoang Bien Đuc XVI cung voi cac giam muc Viet Nam.

Toa Thanh chap thuan cho giam muc Nguyen Thanh Hoan tu nhiem tu ngay 25 thang 7 nam 2009 va bo nhiem giam muc ke nhiem la nguyen giam muc phu ta Tong giao phan Thanh pho Ho Chi Minh Giuse Vu Duy Thong. Giam muc Hoan huu duong tai Tu đoan Bac ai Xa Hoi. Ngay 25 thang 7 cung la le ky niem tan phong giam muc cua Huynh Van Nghi va Nguyen Thanh Hoan, giam muc Hoan cho biet du tuoi cao nhung ong van quyet đinh đung ra lanh đao giao phan du thoi gian khong dai la vi đat đuoc thoa thuan giua chinh quyen Viet Nam va Giao hoi Cong giao la rat kho. Nay ong vui mung khi vi ke nhiem la mot giam muc tre tuoi.
Giam muc Nguyen Thanh Hoan qua đoi tai Tu đoan Bac Ai Xa Hoi vao luc 0 gio ngay 18 thang 8 nam 2014, tho 82 tuoi. Tang le cua ong dien ra vao ngay 21 thang 8, do Giam muc ke vi Giuse Vu Duy Thong chu su, cung voi 14 giam muc, hon 200 linh muc tu cac giao phan khac nhau.


Đong gop Giam muc Nguyen Thanh Hoan đuoc ghi nhan boi nhieu hoat đong tu thien xa hoi cua ong nhu: ho tro nguoi dan khong phan biet ton giao gom khoan gieng nuoc sach, coi noi đuong lang, xay dung nhieu nha tinh thuong va ho tro đien luoi keo vao thon ban, mo nha may nuoc sach phuc vu nguoi ngheo, trao phuong tien đi hoc, quy ho tro cac hoc sinh mien que. Ngoai ra, ong cung tham gia ho tro phat trien nong nghiep nhu "heo, bo tin dung", xay đap lay nuoc tuoi tieu đong ruong, cac phong kham Đong y mien phi,... Ong cung tham gia ho tro cac linh vuc cung cap đat trong trot, cung cap thuc pham va thuoc mien phi cho hon 4.000 benh nhan moi thang. Cong trinh thuy loi đang đuoc ghi nhan nhat la đap nuoc ho tro tuoi tieu cho vung đat 100 hecta, vung đat đuoc chia đeu cho 300 gia đinh tham gia trong lua.
Ong cung đau tu von vao cac du an kinh doanh nho tai đia phuong: trong cay đuoc su dung trong y hoc co truyen, trang trai lon nho va cac doanh nghiep nho, tu đo ho tro va tao viec lam cho hon 150.000 lao đong. Giam muc Hoan cung chinh la vi sang lap Tu đoan Bac ai Xa hoi hai nhanh nam va nu. Tu đoan nay đuoc thiet lap la đe tiep tuc con đuong hoat đong bac ai xa hoi cua ong. Tu đoan nay, tinh đen nam 2014, đa phoi hop voi chinh quyen thanh pho, giup đo 239 gia đinh ngheo bang cach ho tro cac goi tin dung nho cho ho. Nhung hoat đong tren đuoc chinh quyen đia phuong ghi nhan.


Đanh gia Linh muc Jean Baptiste Etcharren, nguyen Be Tren Tong Quyen Hoi Thua Sai Hai ngoai Paris, tung la linh muc chinh xu Đong Ha, Quang Tri noi linh muc Nguyen Thanh Hoan đam nhan chuc linh muc pho, đua ra nhan đinh:

Giam muc Giuse Vu Duy Thong đua ra nhan đinh ve vi tien nhiem:

Linh muc Nguyen Tong đai dien Giao phan Phan Thiet Phero Nguyen Xuan Anh đua ra nhan đinh ve co giam muc:


Tong truyen Giam muc Phaolo Nguyen Thanh Hoan đuoc tan phong giam muc nam 2001, thoi Giao hoang Gioan Phaolo II, boi:

Giam muc chu phong: Giam muc chinh toa Giao phan Phan Thiet Nicola Huynh Van Nghi.
Hai giam muc phu phong: Phero Nguyen Van Nhon, giam muc chinh toa Giao phan Đa Lat va Toma Nguyen Van Tram, giam muc phu ta Giao phan Xuan Loc.


Hinh anh ve Le Tan phong Giam muc ngay 11-8-2001 Tom tat chuc vu Xem them Danh sach giam muc nguoi Viet
Giao phan Phan Thiet


Tham khao Lien ket ngoai Giao phan Phan Thiet to chuc le Ta On va tri an 2 Giam muc va Đuc ong Tong Đai dien, Viet Catholic.
Tuong thuat thanh le Tan Phong Giam muc Giao phan Phan Thiet, Taiwan Catholic
Veteran reconnects with Vietnamese priest he thought was dead, CNA News