Chia re Tito – Stalin, hay Chia re Nam Tu – Lien Xo, la đinh điem cuoc xung đot giua cac gioi lanh đao Nam Tu va Lien Xo, đac biet la duoi thoi Josip Broz Tito va Iosif Vissarionovich Stalin. Mac du ca hai ben đeu cho rang nguyen nhan la do su tranh chap ve y thuc he, cuoc xung đot la san pham cua cuoc đau tranh đia chinh tri o vung Balkan, bao gom Albania, Bulgaria va cuoc noi day cua cong san o Hy Lap.
Trong nhung nam sau Chien tranh the gioi thu hai, Nam Tu theo đuoi cac muc tieu phat trien kinh te, chinh sach đoi noi va đoi ngoai khong phu hop voi loi ich cua Lien Xo va Khoi phia Đong. Viec Tito muon sap nhap Albania vao Nam Tu cung nhu ung ho luc luong cong san trong Noi chien Hy Lap cang lam gia tang cang thang va phuc tap tinh hinh chinh tri. Lien Xo phan đoi chinh sach cua Nam Tu đoi voi Hy Lap va no luc lam cham qua trinh sap nhap Nam Tu - Albania. Khi tro nen cong khai vao nam 1948, xung đot giua Nam Tu va Lien Xo đuoc mieu ta nhu su tranh chap y thuc he nham loai bo nghi ngo ve mot cuoc tranh gianh quyen luc o Đong Au.
Su chia re đa mo ra cuoc thanh trung trong Đang Cong san Nam Tu, đong thoi gay ra gian đoan khong nho đoi voi nen kinh te, von truoc đay phu thuoc vao Khoi phia Đong. Xung đot cung lam day len lo ngai ve su xam luoc cua Lien Xo. Bi Lien Xo va Khoi phia Đong tuoc vien tro, Nam Tu sau đo quay sang Hoa Ky đe đuoc ho tro kinh te va quan su.


Boi canh = Xung đot Tito-Stalin trong Chien tranh the gioi thu hai =
Vao ngay 6 thang 4 nam 1941, phe Truc mo cuoc tan cong xam luoc Nam Tu. Nam Tu đau hang 11 ngay sau đo, va chinh phu chay ra nuoc ngoai. Đuc Quoc xa, Phat xit Y, Bulgaria va Hungary thon tinh cac phan Nam Tu. Phan lanh tho con lai bi chia cat thanh nhieu phan: phia đong đuoc chia thanh cac khu vuc do Đuc chiem đong o Serbia va Banat, trong khi phia tay tro thanh Nha nuoc Đoc lap Croatia, mot chinh phu bu nhin do quan Đuc va Y đon tru. Lien Xo, van ton trong Hiep uoc Molotov-Ribbentrop, đa cat đut quan he voi chinh phu Nam Tu va tim cach thanh lap mot to chuc Cong san moi đoc lap voi Đang Cong san Nam Tu o Croatia. Lien Xo cung ngam chap thuan viec tai co cau Đang Cong nhan Bulgaria sao cho phu hop voi cac lanh tho Nam Tu bi Bulgaria chiem đong. Lien Xo chi đao nguoc quyet đinh tren vao thang 9 nam 1941 - ngay sau khi chien dich Barbarossa bat đau va sau su phan đoi lien tuc tu Đang Cong san Nam Tu.
Vao thang 6 nam 1941, Tito thong bao cho Đe Tam Quoc te va Stalin ve ke hoach noi day chong lai su chiem đong cua phe Truc. Tuy nhien, Stalin cho rang khong nen su dung nhieu bieu tuong cong san, boi ong cho rang phe Đong Minh phai đi nguoc lai voi nhung hanh đong huy diet "quyen tu do dan chu" do phe Truc gay ra. Do đo, Stalin cam thay cac luc luong Cong san o chau Au phai co nghia vu chien đau khoi phuc cac quyen tu do dan chu. Đoi voi Nam Tu, đieu nay co nghia la chien đau đe khoi phuc lai chinh phu luu vong. Tan du cua Quan đoi Hoang gia Nam Tu, do Draza Mihailovic chi huy, đa tap hop lai thanh đoi quan Chetnik, to chuc chien tranh du kich, nham khoi phuc lai Vua Petar II.

Vao thang 10 nam 1941, Tito đa hai lan gap Mihailovic đe xuat cung nhau mo mot cuoc đau tranh chung chong lai phe Truc, cung nhu đe bat Mihailovic lam tham muu truong, nhung Mihailovic tu choi. Đen cuoi thang 10, Mihailovic ket luan rang Cong san la ke thu thuc su. Luc đau, luc luong Mihailovic chong lai ca Tito va phe phat xit, nhung trong vong vai thang, ho bat đau hop tac voi phe Truc chong lai Tito. Đen thang 11, luc luong Quan đoi Giai phong chien đau voi quan Chetnik trong khi gui thong điep toi Moskva đe phan đoi viec Lien Xo ca ngoi Mihailovic.
Nam 1943, Tito bien Hiep hoi giai phong dan toc Nam Tu chong phat xit (AVNOJ) thanh mot co quan lap phap, to cao chinh phu luu vong va cam nha vua tro ve nuoc, đi nguoc lai loi khuyen cua Lien Xo. Cung thoi điem đo, Stalin đang tham du Hoi nghi Tehran va coi hanh đong nay la mot su phan boi. Vao nam 1944–1945, chi thi moi cua Stalin thiet lap lien minh voi cac chinh tri gia tu san đa vap phai su hoai nghi o Nam Tu. Su nghi ngo ngay cang gia tang sau khi Thoa thuan Ty le phan tram giua Stalin va Churchill đuoc tiet lo.
Trong nhung ngay cuoi cung cua cuoc chien, luc luong giai phong Nam Tu đa chiem đuoc mot so khu vuc o Karnten va đang tren đuong tien đen Y. Trong khi cac nuoc Đong minh tin rang viec nay đa đuoc Stalin sap xep tu truoc, Stalin thuc su phan đoi ke hoach nay, va lo so xay ra xung đot voi phe Đong Minh o Trieste. Stalin ra lenh cho Tito rut lui, va cac luc luong giai phong đa tuan theo.


= Tinh hinh chinh tri o Đong Au, 1945–1948 =
Sau chien tranh the gioi thu hai, Lien Xo tim cach thiet lap tam anh huong chinh tri o cac khu vuc bi Hong quan chiem đong, chu yeu bang cach thanh lap cac chinh phu lien minh o cac nuoc Đong Au. Su cai tri đon đang ve co ban la kho đat đuoc vi luc luong cac đang Cong san thuong kha nho. O Nam Tu va Albania, đang Cong san nhan đuoc su ung ho đang ke cua quan chung. Trong khi Cong hoa Lien bang Xa hoi chu nghia Nam Tu cua Tito nam duoi anh huong cua Lien Xo trong nhung thang cuoi cung cua cuoc chien va nhung nam đau tien sau chien tranh, Stalin đa nhieu lan tuyen bo nguoc lai. Su tuong phan nay đuoc the hien trong cac cuoc tan cong cua Lien Xo vao thang 10 nam 1944. Luc luong cua Tito đa ho tro cuoc tan cong, cuoi cung đa đay Wehrmacht va đong minh ra khoi mien bac Serbia va chiem đuoc Beograd. Fyodor Ivanovich Tolbukhin phai xin phep chinh phu lam thoi cua Tito đe đuoc vao Nam Tu va chap nhan quyen luc dan su Nam Tu tren bat ky lanh tho nao đuoc giai phong.


Moi quan he xau đi = Chinh sach đoi ngoai cua Nam Tu, 1945–1947 =

Sau chien tranh, Lien Xo va Nam Tu đa ky mot hiep uoc huu nghi khi Tito gap Stalin tai Moskva vao nam 1945. Hai quoc gia thiet lap quan he song phuong tot đep bat chap nhung khac biet ve quan điem. Stalin cho rang chinh sach đoi ngoai cua Nam Tu la khong hop ly vi nhung tuyen bo lanh tho cua Nam Tu chong lan voi hau het cac nuoc lang gieng, bao gom Hungary, Ao, va Y. Tito sau đo đa co mot bai phat bieu chi trich Lien Xo vi đa khong ung ho cac yeu sach ve lanh tho cua minh. Cuoc đoi đau voi cac nuoc Đong Minh tro nen cang thang vao thang 8 nam 1946 khi Nam Tu buoc mot chiec Douglas C-47 Skytrain cua Luc luong Khong quan Hoa Ky ha canh xuong gan Ljubljana va ban ha mot chiec khac o tren bau troi Bled, bat song 10 nguoi va giet chet 5 nguoi. Cac nuoc phuong Tay tin rang Stalin khuyen khich hanh đong nay; tuy nhien Stalin thuc su muon tranh đoi đau voi phuong Tay.
Tito cung tim cach thiet lap su thong tri trong khu vuc đoi voi cac nuoc lang gieng phia nam cua Nam Tu - Albania, Bulgaria va Hy Lap. Viec Macedonia truoc chien tranh do ca ba nuoc Nam Tu, Bulgaria, Hy Lap kiem soat va nguoi goc Albania chiem đa so o Kosovo cang lam tinh hinh trong khu vuc tro nen phuc tap. Nam 1943, Đang Cong san Albania đe xuat viec chuyen Kosovo sang cho Albania quan ly. Nam Tu khi đo đa đua ra mot đoi sach la hop nhat Albania vao Nam Tu. Tito va thu ky thu nhat cua Đang Cong san Albania, Enver Hoxha, đa xem xet y tuong vao nam 1946, va đi toi quyet đinh hop nhat hai nuoc.
Nam 1946, Albania va Nam Tu ky hiep uoc tuong tro va hiep đinh hai quan, gan nhu hoan toan hop nhat Albania vao he thong kinh te Nam Tu. Gan mot nghin chuyen gia kinh te Nam Tu đa đuoc cu đen Albania, va đai dien cua Đang Cong san Nam Tu đa đuoc bo sung vao uy ban trung uong cua Đang Cong san Albania. Quan đoi hai nuoc cung tang cuong hop tac, tieu bieu trong Su co kenh Corfu vao thang 10 nam 1946, khien 44 nguoi chet va 42 nguoi bi thuong. Mac du Lien Xo đa khang đinh truoc đo rang ho se chi lam viec voi Albania thong qua Nam Tu, Stalin van canh bao Nam Tu nen lam cham qua trinh thong nhat voi Albania.
Vao thang 8 nam 1947, Bulgaria va Nam Tu đa ky Thoa thuan Bled ma khong tham khao y kien cua Lien Xo. Bo truong Ngoai giao Lien Xo Vyacheslav Mikhailovich Molotov đa len tieng chi trich hanh đong nay. Mac du vay, khi Cuc thong tin cua Quoc te đuoc thanh lap vao thang 9 đe tao đieu kien thuan loi cho hoat đong va lien lac cua cac to chuc Cong san quoc te, Lien Xo đa tan duong Nam Tu nhu mot hinh mau đe Khoi phia Đong noi theo. Ke tu nam 1946, cac bao cao noi bo tu đai su quan Lien Xo o Beograd đa mieu ta cac nha lanh đao Nam Tu ngay cang tieu cuc.


= Hop nhat voi Albania va ho tro cho quan noi day Hy Lap =
Lien Xo bat đau cu co van đen Albania vao giua nam 1947. Tito coi đong thai nay la moi đe doa đoi voi su hop nhat sau hon cua Albania vao Nam Tu. Theo Tito, nguyen nhan dan đen đieu nay la do cuoc tranh gianh quyen luc trong uy ban trung uong Đang Cong san Albania giua Enver Hoxha, bo truong noi vu Koci Xoxe, va bo truong kinh te va cong nghiep, Naco Spiru. Spiru la mot trong nhung nguoi phan đoi manh me viec sap nhap voi Nam Tu va ung ho moi quan he chat che hon voi Lien Xo. Bi Xoxe thuc giuc va nhung loi buoc toi cua Nam Tu, Hoxha đa mo mot cuoc đieu tra ve Spiru. Vai ngay sau, Spiru chet trong hoan canh khong ro rang, va đuoc chinh thuc tuyen bo la tu sat. Sau cai chet cua Spiru, đa co mot loat cuoc gap giua cac nha ngoai giao, quan chuc Nam Tu va Lien Xo, đinh điem la cuoc hop giua Stalin va Milovan Djilas vao thang 12 nam 1947 va thang 1 nam 1948. Stalin cuoi cung cung ung ho su hop nhat cua Albania vao Nam Tu, mien la đieu nay đuoc hoan lai cho đen mot thoi điem thich hop va đuoc thuc hien voi su đong y cua nguoi Albania. Nguoi ta van con tranh luan ve viec lieu Stalin co thuc su ung ho hay khong, hay la ong đang theo đuoi mot chien thuat tri hoan. Djilas cho rang Stalin that su ung ho su hop nhat.
Su ho tro cua Nam Tu đoi voi luc luong cong san trong Noi chien Hy Lap đa gian tiep khuyen khich nguoi Albania ung ho moi quan he chat che hon voi Nam Tu. Cuoc noi chien o Hy Lap cung co nhan thuc cua nguoi Albania rang bien gioi phia nam đang bi Hy Lap đe doa. Trong khi đo, My va Anh bat đau to chuc cac hoat đong thu thap thong tin tinh bao o Abania. Nam 1947, muoi hai đac vu Co quan Tinh bao Anh đa nhay du xuong mien Trung Albania đe bat đau mot cuoc noi day nhung bat thanh. Nam Tu hy vong rang moi đe doa tu Hy Lap se lam tang su ung ho cua nguoi Albania trong viec sap nhap voi Nam Tu. Cac đac phai vien cua Lien Xo tai Albania cho rang no luc nay đa thanh cong trong viec khien nguoi Albania cho rang ho khong the tu ve, mac du cac nguon tin cua Lien Xo chi ra rang khong co moi đe doa thuc su nao ve viec Hy Lap xam luoc Albania. Ben canh đo, Tito cho rang, vi nhieu thanh vien luc luong Quan đoi Dan chu Hy Lap (mot luc luong cua Đang Cong san Hy Lap) la nguoi Slav Macedonia, nen viec hop tac voi ho co the cho phep Nam Tu mo rong lanh tho sang Macedonia thuoc Aegea ngay ca khi Quan đoi Dan chu Hy Lap khong gianh đuoc chinh quyen.
Ngay sau khi Djilas va Stalin gap nhau, Tito đe nghi voi Hoxha rang Albania nen cho phep Nam Tu su dung cac can cu quan su gan Korce, gan bien gioi Albania-Hy Lap, đe phong thu truoc cuoc tan cong tiem tang cua Hy Lap va luc luong Anh-My. Đen cuoi thang 1, Hoxha chap nhan y tuong nay. Hon nua, Xoxe chi ra rang viec hop nhat quan đoi Albania va Nam Tu đa đuoc chap thuan. Mac du viec nay đuoc cho la đa tien hanh trong bi mat, Lien Xo đa biet ve ke hoach nay tu mot nguon tin trong chinh phu Albania.


= Thanh lap Lien bang voi Bulgaria =
Vao cuoi nam 1944, Stalin lan đau tien đe xuat mot lien bang Nam Tu - Bulgaria. Nam Tu cho rang đieu nay co the thuc hien đuoc, nhung chi khi Bulgaria tro thanh mot trong bay thanh vien cua Nam Tu, va Pirin Macedonia đuoc nhuong cho Macedonia thuoc Nam Tu. Vi hai ben khong the thong nhat, Stalin đa moi ho đen Moskva vao thang 1 nam 1945 đe phan xu. Ban đau Lien Xo ung ho quan điem cua Bulgaria, the nhung vai ngay sau đo lai chuyen sang lap truong cua Nam Tu. Vao ngay 26 thang 1, chinh phu Anh đa canh bao chinh quyen Bulgaria khong đuoc co bat ky thoa thuan nao voi Nam Tu truoc khi ky hiep uoc hoa binh voi Đong minh. Ke hoach tren đa bi huy bo.
Ba nam sau, vao nam 1948, khi Tito va Hoxha chuan bi trien khai Quan đoi Nhan dan Nam Tu đen Albania, lanh đao Đang Cong nhan Bulgaria Georgi Dimitrov đa noi chuyen voi cac nha bao phuong Tay ve viec bien Khoi phia Đong thanh mot nha nuoc co to chuc lien bang. Sau đo, ong đua Hy Lap vao danh sach cac nuoc "Dan chu Nhan dan", khien ca phuong Tay va Lien Xo cam thay lo ngai. Tito co gang giu Nam Tu thoat khoi y tuong nay, nhung Lien Xo cho rang loi noi cua Dimitrov la bi anh huong boi y đinh cua Nam Tu tai Balkan. Vao ngay 1 thang 2 nam 1948, Molotov chi thi cho cac nha lanh đao Nam Tu va Bulgaria cu đai dien đen Moskva truoc ngay 10 thang 2. Vao ngay 5 thang 2, chi vai ngay truoc cuoc gap du kien voi Stalin, Quan đoi Dan chu Hy Lap đa phat đong cuoc tong tan cong, va 4 ngay sau tien hanh phao kich vao Thessaloniki.


= Cuoc gap voi Stalin thang 2 nam 1948 =

Đap lai lenh trieu tap cua Molotov, Tito cu Kardelj va Vladimir Bakaric đen Moskva. Stalin chi trich Nam Tu va Dimitrov vi đa phot lo Lien Xo trong viec ky ket Hiep đinh Bled, cung nhu đua Hy Lap vao mot lien bang gia đinh voi Bulgaria va Nam Tu. Ong cung yeu cau cham dut cuoc noi day o Hy Lap, cho rang bat ky su ho tro nao nua cho quan du kich Cong san o đo co the dan đen mot cuoc xung đot lon hon voi Hoa Ky va Vuong quoc Anh. Stalin đa han che su ung ho đoi voi Quan đoi Dan chu Hy Lap, tu đo tuan thu Thoa thuan Ty le phan tram, đat Hy Lap vao vung anh huong cua Anh.
Stalin cung yeu cau ngay lap tuc thanh lap mot lien bang giua Bulgaria va Nam Tu voi Albania se tham gia sau. Đong thoi, ong bay to su ung ho voi viec thanh lap cac lien bang tuong tu giua Hungary va Romania cung nhu Ba Lan va Tiep Khac. Phai đoan Nam Tu va Bulgaria đa thua nhan sai lam, va Stalin đa yeu cau Kardelj va Dimitrov ky mot hiep uoc buoc Nam Tu va Bulgaria phai tham khao y kien cua Lien Xo ve cac chinh sach đoi ngoai. Bo chinh tri Đang Cong san Nam Tu hop bi mat vao ngay 19 thang 2 va quyet đinh phan đoi thanh lap bat ky lien bang nao voi Bulgaria. Hai ngay sau, Tito, Kardelj va Djilas gap Nikos Zachariadis, Tong Bi thu Đang Cong san Hy Lap, va thong bao cho ong rang Stalin phan đoi cuoc đau tranh vu trang cua luc luong cong san o Hy Lap nhung Nam Tu hua se van tiep tuc ho tro.
Uy ban trung uong Đang Cong san Nam Tu đa hop vao ngay 1 thang 3 va luu y rang Nam Tu se chi co the đoc lap neu chong lai ke hoach phat trien kinh te cua Lien Xo o Đong Au. (Lien Xo khong đong y voi ke hoach phat trien 5 nam cua Nam Tu vi khong phu hop voi nhu cau cua Khoi phia Đong ma uu tien phat trien chi dua tren nhu cau cua đia phuong.) Uy ban trung uong cung bac bo kha nang thanh lap lien bang voi Bulgaria, coi đo la mot chien thuat ngua thanh Troia, va quyet đinh tiep tuc tien hanh cac chinh sach hien co đoi voi Albania. Uy vien Bo Chinh tri kiem Bo truong chinh phu Sreten Zujovic, nguoi khong co mat tai cuoc hop ngay 19 thang 2, tham du cuoc hop ngay 1 thang 3 va thong bao tinh hinh cho Lien Xo.
Tai Albania, Xoxe đa thanh trung tat ca cac luc luong chong Nam Tu khoi uy ban trung uong Đang Cong san Albania tai hoi nghi toan the tu ngay 26 thang 2 đen ngay 8 thang 3. Uy ban trung uong Đang Cong san Albania đa thong qua mot nghi quyet tuyen bo chinh sach than Nam Tu. Cac nha chuc trach Albania đa thong qua mot tai lieu bi mat neu chi tiet ke hoach sap nhap cac luc luong quan đoi Albania voi  Nam Tu, voi ly do su đe doa xam luoc tu Hy Lap va cho rang viec co quan đoi Nam Tu tai bien gioi Albania-Hy Lap la mot "đieu can thiet cap bach". Truoc nhung đong thai đo, Lien Xo đa trieu hoi cac co van quan su o Nam Tu ve nuoc vao ngay 18 thang 3.


Cac buc thu cua Stalin = Buc thu đau tien =
Vao ngay 27 thang 3, Stalin gui buc thu đau tien cho Tito va Kardelj, đanh dau cuoc xung đot tro thanh mang tinh y thuc he. Trong thu, Stalin to cao Tito va Kardelj, cung nhu Djilas, Svetozar Vukmanovic, Boris Kidric, va Aleksandar Rankovi la nhung nguoi theo chu nghia Marx đang ngo, va chiu trach nhiem cho bau khong khi chong Lien Xo o Nam Tu. Stalin cung chi trich cac chinh sach an ninh, kinh te cua Nam Tu cung nhu bo nhiem chinh tri. Đac biet, ong phan no voi y kien cho rang cach mang xa hoi chu nghia o Lien Xo chua triet đe va Nam Tu co tinh cach mang hon Lien Xo. Muc đich buc thu la đe thuc giuc nhung nguoi Cong san trung thanh loai bo nhung nguoi theo chu nghia Marx đang ngo. Lien Xo duy tri lien lac voi Zujovic va cuu bo truong cong nghiep Andrija Hebrang va vao đau nam 1948, chi thi Zujovic cach chuc Tito. Ho hy vong se giu vi tri tong thu ky Đang Cong san Nam Tu cho Zujovic va đe Hebrang đam nhiem vi tri thu tuong.
Tito đa trieu tap uy ban trung uong vao ngay 12 thang 4 đe viet mot buc thu đap lai Stalin. Tito bac bo nhung tuyen bo cua Stalin va cho rang đo la vu khong va thong tin sai lech. Ong cung nhan manh nhung thanh tuu cua Nam Tu ve đoc lap va binh đang quoc gia. Zujovic la nguoi duy nhat phan đoi Tito tai cuoc hop. Ong ung ho viec bien Nam Tu tro thanh mot phan cua Lien Xo, va ong đat cau hoi ve vi tri tuong lai cua đat nuoc trong quan he quoc te neu lien minh Xo viet khong đuoc duy tri. Tito keu goi hanh đong chong lai Zujovic va Hebrang, to cao Hebrang la nguyen nhan chinh khien Lien Xo khong tin tuong. Đe lam mat uy tin cua Hebrang, Tito bia đat cao buoc rang Hebrang đa tro thanh gian điep cua Ustase trong thoi gian bi giam cam vao nam 1942 va sau đo đa bi Lien Xo tong tien. Ca Zujovic va Hebrang đeu bi bat trong vong mot tuan.


= Buc thu thu hai =
Vao ngay 4 thang 5, Stalin gui buc thu thu hai cho Nam Tu phu nhan viec gioi lanh đao Lien Xo bi thong tin sai ve tinh hinh o Nam Tu va tuyen bo rang su khac biet la van đe nguyen tac. Ong cung phu nhan su lien quan cua Hebrang nhung xac nhan rang Zujovic thuc su co dinh liu. Stalin đat cau hoi ve quy mo thanh tuu cua Nam Tu, cho rang rang su thanh cong cua bat ky đang cong san nao đeu phu thuoc vao su tro giup cua Hong quan - ngu y rang quan đoi Lien Xo la yeu to can thiet đe Nam Tu giu đuoc quyen luc. Cuoi cung, ong đe nghi đua van đe ra truoc Cuc thong tin cua Quoc te. Trong thu phan hoi, Tito va Kardelj tu choi su phan xu cua Cuc thong tin cua Quoc te, va cao buoc Stalin van đong hanh lang cac đang cong san khac ve phe minh.


= Buc thu thu ba va Nghi quyet cua Cuc thong tin cua Quoc te =
Vao ngay 19 thang 5, phai đoan Nam Tu nhan đuoc loi moi tham du mot cuoc hop cua Cuc thong tin cua Quoc te đe thao luan ve tinh hinh Đang Cong san Nam Tu. Tuy nhien, Uy ban trung uong Đang Cong san Nam Tu đa tu choi loi moi. Sau đo, Stalin đa gui buc thu thu ba cho Tito va Hebrang, noi rang viec Đang Cong san Nam Tu khong cu phai đoan đen Cuc thong tin cua Quoc te đong nghia voi viec ngam thua nhan toi loi. Vao ngay 19 thang 6, Đang Cong san Nam Tu nhan đuoc loi moi chinh thuc tham du cuoc hop Cuc thong tin cua Quoc te o Bucharest trong hai ngay. Ban lanh đao Đang Cong san Nam Tu đa thong bao voi Cuc thong tin cua Quoc te rang ho se khong cu bat ky đai bieu nao.
Cuc thong tin cua Quoc te đa đua ra Nghi quyet ve Đang Cong san Nam Tu vao ngay 28 thang Sau chi trich Nam Tu ve chu nghia chong Xo viet va nhung sai sot ve y thuc he, thieu dan chu trong đang va bao thu khong chap nhan chi trich. Hon nua, Cuc thong tin cua Quoc te cao buoc Đang Cong san Nam Tu chong lai cac đang phai khac, tach khoi mat tran xa hoi chu nghia thong nhat, phan boi su đoan ket quoc te cua nhan dan lao đong va co tu tuong dan toc chu nghia. Cuoi cung, Đang Cong san Nam Tu đa bi khai tru khoi Cuc thong tin cua Quoc te. Nghi quyet cung hi vong nhung thanh vien trung thanh cua Đang Cong san Nam Tu se lat đo Tito va quyen lanh đao cua ong. Stalin mong muon Đang Cong san Nam Tu se lui buoc va khoi phuc lai quan he voi Lien Xo.


Hau qua Tito đa chon phuong an chong lai Stalin, tin tuong rang he thong mang luoi rong khap cua Đang Cong san Nam Tu, đuoc xay dung thong qua phong trao du kich truoc đay, se ung ho ong. Uoc tinh rang co toi 20% thanh vien cua Đang Cong san Nam Tu ung ho Stalin thay vi Tito. Nhan thay đieu nay, Ban lanh đao cua Đang đa tien hanh cac cuoc thanh trung tren dien rong. Hang ngan nguoi bi bo tu, bi giet hoac bi luu đay. Theo Rankovic, 51 nghin nguoi đa bi giet, bi bo tu hoac bi ket an lao đong cuong buc. Nhieu đia điem, bao gom ca nha tu thuc te va trai tu o Stara Gradiska va trai tap trung Ustase truoc đay o Jasenovac, đuoc su dung đe giam giu cac tu nhan. Nam 1949, mot trai tu đac biet cho nhung nguoi theo Lien Xo đuoc xay dung tren cac đao khong co nguoi nhu Goli Otok va Sveti Grgur.


= Vien tro cua Hoa Ky cho Nam Tu =
Nam Tu phai đoi mat voi nhung kho khan kinh te do hau qua cua su chia re, vi nen kinh te ke hoach cua Nam Tu phu thuoc vao thuong mai voi Lien Xo va Khoi phia Đong. Lo ngai ve mot cuoc chien tranh voi Lien Xo dan đen phi ton quan su cao - tang len 21,4% thu nhap quoc dan vao nam 1952. Mac du Hoa Ky coi su chia re la co hoi đe gianh chien thang trong Chien tranh Lanh, ho van tiep can mot cach than trong, boi khong chac lieu chinh sach đoi ngoai cua Nam Tu co thay đoi trong tuong lai.
Nam Tu lan đau tien yeu cau su ho tro tu Hoa Ky vao mua he nam 1948. Vao thang 12, Tito thong bao rang cac nguyen lieu tho se đuoc chuyen đen phuong Tay đe đoi lay viec tang cuong thuong mai. Vao thang 2 nam 1949, Hoa Ky quyet đinh ho tro kinh te cho Tito. Đoi lai, My yeu cau Nam Tu ngung vien tro cho Quan đoi Dan chu Hy Lap. Cuoi cung, Bo truong Ngoai giao Hoa Ky Dean Acheson cho rang ke hoach 5 nam cua Nam Tu bat buoc phai thanh cong neu Tito muon gianh đuoc uu the truoc Stalin. Acheson cung cho rang viec ung ho Tito la vi loi ich cua Hoa Ky, bat ke ban chat cua che đo Tito nhu the nao. Vien tro cua My đa giup Nam Tu vuot qua nhung vu mua kem nam 1948, 1949 va 1950, nhung hau nhu khong co tang truong kinh te truoc nam 1952. Tito cung nhan đuoc su ung ho cua Hoa Ky đe co đuoc mot ghe trong Hoi đong Bao an Lien Hop Quoc vao nam 1949, bat chap su phan đoi cua Lien Xo.
Hoa Ky bat đau cung cap cac khoan vay cho Nam Tu vao nam 1949, va tang dan cac khoan vay vao nam 1950, cung nhu cung cap cac khoan tro cap lon. Ban đau, Nam Tu tranh tim kiem vien tro quan su tu Hoa Ky, tin rang đieu nay se tao co cho Lien Xo xam luoc. Đen nam 1951, Nam Tu tin rang mot cuoc tan cong tu Lien Xo la đieu khong the tranh khoi bat ke co nhan vien tro quan su tu phuong Tay hay khong. Do đo, Nam Tu đa đuoc đua vao Chuong trinh Ho tro Phong thu lan nhau cua My.


= Phan ung cua Lien Xo va cuoc đao chinh quan su =
Khi cuoc xung đot tro nen cong khai vao nam 1948, Stalin bat tay vao mot chien dich tuyen truyen chong lai Tito. Cac đong minh cua Lien Xo phong toa bien gioi cua ho voi Nam Tu; xay ra 7.877 vu giao tranh bien gioi. Đen nam 1953, cac cuoc xam nhap cua Lien Xo hoac do Lien Xo hau thuan đa dan đen cai chet cua 27 nhan vien an ninh Nam Tu. Tuy nhien khong ro lieu Lien Xo co len ke hoach can thiep quan su nao chong lai Nam Tu hay khong. Thieu tuong Hungary Bela Kiraly, nguoi đa đao tau sang My nam 1956, tuyen bo rang co ton tai nhung ke hoach nhu vay, nhung nghien cuu sau đo ket luan nhung tuyen bo cua ong la sai. Nguyen nhan co the la do phan ung cua Hoa Ky đoi voi Chien tranh Trieu Tien. Mot buc thu Stalin gui cho Tong thong Tiep Khac Klement Gottwald ngay sau cuoc hop Cuc thong tin cua Quoc te thang 6 nam 1948 goi y rang muc tieu cua Stalin la co lap Nam Tu, tu đo gay ra su suy tan cua che đo, thay vi lat đo Tito.
Sau Chia re Tito–Stalin, đa co it nhat mot no luc đao chinh do Lien Xo ho tro đa that bai. Cuoc đao chinh nay do Arso Jovanovic, Branko Petricevic Kadja va Vladimir Dapcevic chu muu. Am muu nhanh chong bi lat tay. Ket qua, linh bien phong đa giet Jovanovic gan Vrsac trong khi anh ta đang co gang chay tron sang Romania. Petricevic bi bat o Beograd con Dapcevic bi bat ngay khi chuan bi vuot qua bien gioi Hungary. Nam 1952, Bo An ninh Nha nuoc Lien Xo len ke hoach am sat Tito bang chat đoc sinh hoc, tuy nhien Stalin đa chet truoc khi am muu đuoc thuc hien.
O khoi phia Đong, su chia re voi Nam Tu đa dan đen viec truy to nhung nguoi bi cao buoc la than Tito, nham tang cuong su kiem soat cua Stalin đoi voi cac đang cong san trong khoi. Ket qua la nhieu nguoi đa đua ra xet xu nhu Xoxe, Rudolf Slansky, Laszlo Rajk va Traicho Kostov. Hon nua, Albania va Bulgaria đa quay lung lai voi Nam Tu va hoan toan nghieng ve Lien Xo. Bat ke Quan đoi Dan chu Hy Lap phu thuoc vao su ho tro cua Nam Tu, Đang Cong san Hy Lap van đung ve phia Cuc thong tin cua Quoc te, tuyen bo ung ho chia cat Nam Tu va Macedonia đoc lap. Vao thang 7 nam 1949, Nam Tu cat đut su ho tro va Quan đoi Dan chu Hy Lap gan nhu sup đo ngay lap tuc.


Xem them Chien tranh Lanh
Khoi phia Đong
Chia re Trung – Xo


Chu thich Tham khao = Sach =


= Tap chi khoa hoc =


Đoc them