Thanh pho Mexico (tieng Tay Ban Nha: Ciudad de Mexico) hay Đac khu Lien bang (Distrito Federal), la thu đo cua Mexico. Thanh pho nay co mat đo đo thi lon nhat tai Mexico cung nhu tai chau My va la trung tam cua vung đo thi lon thu ba the gioi ve quy mo dan so, sau Seoul va Tokyo. Đay la mot thuc the lien bang cua Mexico va khong thuoc bat ky bang nao trong tong so 31 bang cua đat nuoc. Thanh pho Mexico la trung tam chinh tri, kinh te va van hoa quan trong nhat cua đat nuoc.
Thanh pho Mexico la mot thanh pho toan cau . Đay la mot trong nhung trung tam tai chinh quan trong nhat tai Bac My. Thanh pho nam tren Thung lung Mexico, mot thung lung lon tren mot cao nguyen o trung tam cua đat nuoc Mexico voi đo cao trung binh 2.240 met (7350ft).
Dan so cua thanh pho nam 2020 la 9.209.944 nguoi , voi dien tich đat la 1.495 km². Theo so lieu moi nhat cua chinh phu lien bang va khu vuc, dan so cua vung Đai đo thi Mexico la 21.804.515 nguoi. Đay la khu đo thi lon thu sau tren the gioi, lon thu hai o Ban cau Tay (sau Sao Paulo, Brazil), va la thanh pho noi tieng Tay Ban Nha lon nhat tren the gioi. Thanh pho Mexico co GDP la 411 ty đo la vao nam 2011 va la mot trong nhung khu vuc đo thi co nen kinh te lon nhat tren the gioi. Thanh pho nay chiu trach nhiem tao ra 15,8% GDP cua Mexico, va khu vuc đo thi chiem khoang 22% GDP cua đat nuoc. Neu no la mot quoc gia đoc lap vao nam 2013, Thanh pho Mexico se la nen kinh te lon thu nam o Chau My Latinh.
Thanh pho Mexico la thu đo co nhat o Chau My va mot trong hai thanh pho đuoc thanh lap boi nguoi dan ban đia. Thanh pho ban đau đuoc xay dung tren mot nhom hon đao tren Ho Texcoco boi nguoi Mexica vao khoang nam 1325, duoi ten goi Tenochtitlan. No đa bi tan pha hoan toan trong cuoc bao vay Tenochtitlan nam 1521 va sau đo đuoc thiet ke va xay dung lai theo tieu chuan đo thi Tay Ban Nha. Nam 1524, thanh pho Mexico City đa đuoc thiet lap, đuoc biet đen voi ten Mexico Tenochtitlan, va tu nam 1585, no chinh thuc đuoc goi la Ciudad de Mexico (Mexico City). Thanh pho Mexico đa đong mot vai tro quan trong trong đe che thuoc đia Tay Ban Nha nhu mot trung tam chinh tri, hanh chinh va tai chinh. Sau khi gianh đoc lap khoi Tay Ban Nha, khu vuc thu đo lien bang đuoc thanh lap vao nam 1824.
Sau nhieu nam đoi hoi quyen tu tri ve chinh tri lon hon, cac cu dan thanh pho cuoi cung đa đuoc quyen bau cu lanh đao chinh phu va cac đai bieu Quoc hoi mot cach truc tiep vao nam 1997. Ke tu đo, cac đang canh ta (đau tien la Đang Cach mang Dan chu va sau đo la Phong trao Tai sinh Quoc gia) đa kiem soat ca hai nhanh hanh phap va lap phap cua thanh pho. Thanh pho nay co mot so chinh sach tien bo, nhu cho phep pha thai, an tu, ly hon khong can bang chung, hon nhan đong gioi, va thay đoi gioi tinh hop phap. Vao ngay 29 thang 1 nam 2016, thanh pho khong con đuoc goi la Lien bang Thu đo (Distrito Federal hoac D.F.) va hien chinh thuc đuoc biet đen la Ciudad de Mexico (hoac CDMX), voi mot muc đo tu tri cao hon. Tuy nhien, mot đieu khoan trong Hien phap cua Mexico đa ngan chan no tro thanh mot bang trong lien bang Mexico, mien la no van la thu đo cua đat nuoc.


Lich su Nhung dau hieu som nhat ve viec con nguoi sinh song trong khu vuc cua Thanh pho Mexico la cua "Nguoi phu nu Penon" va nhung hoa thach đuoc tim thay tai San Bartolo Atepehuacan (Gustavo A. Madero). Thoi điem ton tai cua nhung dau vet nay đuoc cho la tuong ung voi thoi ky Cenolithic thap (9500–7000 truoc Cong nguyen). Tuy nhien, mot nghien cuu nam 2003 đa đat tuoi cua Nguoi phu nu Penon la 12.700 tuoi (tuoi duong lich), mot trong nhung hoa thach co nhat đuoc phat hien o Chau My. Cac nghien cuu ve DNA cho thay nguoi phu nu co the la nguoi goc A Au hoac Au chau hoac Uc ban đia.
Khu vuc nay đa la điem đen di cu cua cac bo lac Teochichimecas trong the ky 8 đen 13, nhung nguoi đa tao ra van hoa Toltec va Mexica (Aztec). Nguoi Mexica đen vao khoang the ky 14 va đinh cu quanh khu vuc o bo Ho Texcoco 


= Thoi ky Aztec =

Thanh pho ma nay la thu đo cua đat nuoc Mexico von đuoc thanh lap boi nhung nguoi da đo Mexica, hay con goi la nguoi Aztec vao nam 1325 hoac 1327. Thanh pho Mexica co nay đuoc đe cap đen la Tenochtitlan. Mexica la mot noi cuoi cung cua nhung nguoi noi tieng Nahuatl, nhung nguoi đa di cu đen sau su sup đo cua Đe che Toltec. Su hien dien cua ho đa gap phai su chong đoi cua nhung cu dan ban đia trong thung lung, nhung nguoi Mexica đa thanh lap duoc mot thanh pho tren mot hon đao nho o phan phia tay cua ho Texcoco. Ban than nguoi Mexica co han mot cau truyen ve cach ma thanh pho cua ho đuoc xay dung, sau khi đuoc Đang toi cao Huitzilopochtli dan đuong đen hon đao. Theo cau truyen, đang toi cao đa cho biet que huong moi cua ho bang mot tin hieu, mot con đai bang đa đau tren mot cay xuong rong voi mot con ran tren mo cua no. Giua cac nam 1325 va 1521, Tenochtitlan đa phat trien ca ve kich co cung nhu thuc luc, cuoi cung đa chi phoi cac thanh bang khac quanh ho Texcoco, va tai Thung lung Mexico. Khi nguoi Tay Ban Nha đen, Đe che Aztec đa co pham vi vuon toi nhieu noi o Trung My, giap ca vinh Mexico cung nhu Thai Binh Duong.


= Tay Ban Nha xam chiem =
Sau khi ha thuy o Veracruz, Hernan Cortes đa nghe noi ve mot thanh pho vi đai va ca nhung kinh đich cung nhu bat binh voi thanh pho nay. Mac du Cortes đen Mexico chi voi mot đoi quan nho, ong ta đa co the thuyet phuc nhieu nguoi dan ban đia cung voi ong ta tieu diet Tenochtitlan. Cortes đa lan đau nhin thay Technochtitlan vao ngay 8/11/1519. Do moi nhin thay thanh pho lan đau, Cortes va nhung nguoi linh cua ong đa sung so vi ve đep va quy mo cua thanh pho. Nhung nguoi Tay Ban Nha hanh quan doc theo bo đat chinh đe vao thanh pho tu phia Iztapalapa. Mac du Moctezuma đa đi ra khoi trung tam Tenochtitlan đe chao đon ho va trao đoi qua bieu, su than thiet nay đa khong keo dai lau . Cortes đa quan thuc tai gia Montezuma va hy vong quyen luc se ve tay ong . Cang thang tang len cho đen đem ngay 30/6/1520, trong cuoc chien thuong đuoc biet đen voi ten goi la "La Noche Triste", nguoi Aztec đa noi day chong lai su xam pham cua nguoi Tay Ban Nha va đa bat giam hoac đuoi nhung nguoi chau Au va nhung đong minh nguoi Tlaxcalan cua ho. Cortes tai lap luc luong o Tlaxcala. Nguoi Aztec sau đo đa bau chon vi vua moi Cuitlahuac nhung ong đa chet sau đo vai thang vi benh đau mua; vi vua tiep theo la Cuauhtemoc. Cortec đa quyet đinh bao vay Tenochtitlan vao thang 5 nam 1521. Trong ba thang, thanh pho đa phai trai qua su thieu thon ve luong thuc, nuoc sach cung nhu viec lay lan benh đau mua do nhung nguoi chau Au mang đen. Cortes va nhung đong minh cua ong đa đua luc luong cua ho len phia nam cua hon đao va chien đau trong thanh pho tren tung con pho, tung ngoi nha . Cuoi cung, Cuahtemoc đa đau hang vao thang 8 nam 1521


= Tai thiet =
Nguoi Tay Ban Nha tren thuc te đa san bang Tenochtitlan. Cortes đau tien đinh cu tai Coyoacan, nhung đa quyet đinh xay dung lai Aztec đe xoa bo tat ca cac dau tich xua. Cortes khong thiet lap mot lanh tho đoc lap ma xay dung mot lanh tho đuoc che ngu do ong la lanh đao duy nhat, ong ta van trung thanh voi hoang gia Tay Ban Nha. Pho vuong đau tien cua lanh tho moi đa đen Thanh pho Mexico 14 nam sau đo. Vao luc đo, thanh pho đa tro lai thanh mot thanh bang, co suc manh vuot ra xa ranh gioi cua no Mac du nguoi Tay Ban Nha duy tri cac bo tri co ban cua Tenochtitlan, ho đa xay dung cac nha tho Cong giao len tren cac ngoi đen Aztec va tuyen bo cung đien hoang gia cu la cua ho . Tenochtitlan đuoc đoi ten thanh "Mexico" cho nguoi Tay Ban Nha de dang phat am .


= Thanh pho thuoc đia =

Thanh pho phat trien cung voi su gia tang dan so, nguoc lai la muc nuoc trong ho. The ky 16 đa chung kien su phat trien nhanh chong cua cac nha tho, nhieu trong so chung van con ton tai đen ngay nay va tro thanh cac di tich lich su. Ve mat kinh te, thanh pho Mexico tro nen phon thinh la nho vao viec giao thuong. Khong giong nhu Brasil hay Peru, Mexcio co the de dang tiep can voi ca cac nuoc o Thai Binh Duong cung nhu Đai Tay Duong. Mac du hoang gia Tay Ban Nha đa thu chinh đon hoan toan tat ca nganh thuong nghiep trong thanh pho, nhung viec nay đa chi thanh cong mot phan . Mot cach ma nguoi Tay Ban Nha đa thu kiem soat hoan toan la ton giao, nhung su thanh cong khong đuoc tron ven. Nguoi ban đia van thi hanh cac phong tuc cua minh cung voi cac nghi thuc cua Cong giao La Ma.
Khai niem ve tang lop quy toc phat trien o Tan Tay Ban Nha theo mot cach khong giong nhu nhung noi khac o chau My. Nguoi Tay Ban Nha đa cham tran voi mot xa hoi ma o đo khai niem ve tang lop quy toc đa phan anh chinh ho. Nguoi Tay Ban Nha ton trong nhung nguoi ban đia thuoc tang lop quy toc va gia nhap no. Cac the ky tiep theo, mot danh hieu quy toc o Mexico khong co nghia la co quyen luc chinh tri vo cung lon va quyen luc cua mot nguoi bi han che khi su giau co cua ho khong con . Khai niem ve quy toc o Mexico noi chung khong lien quan đen đia vi chinh tri nhung phan nao van la mot xa hoi Tay Ban Nha bao thu, dua tren the luc cua gia đinh. Hau het cac gia đinh nay chung to gia tri cua minh bang viec thu van may o nhung vung đat ben ngoai cac thanh pho o Tan Tay Ban Nha, sau đo gianh nhung thu nhap nay cho thu đo, xay dung nhung nha tho, lam tu thien va xay nhung cung đien nguy nga. Viec say me xay dung ngoi nha sang trong nhat co the đa len toi đinh vao nua cuoi cua the ky 18. Nhieu can nha trong so đo van con cho toi nay, khien cho thanh pho Mexico co biet danh la "Thanh pho cua nhung cung đien" do Alexander Von Humboldt đat.


= Thoi ky đau đoc lap =

Mexico tuyen bo đoc lap vao nam 1821 sau khi ong cung nghia quan cua minh tien vao thanh pho. Trong khi đo viec tu chuc cua Iturbide đa giu cho hau het cac cong trinh co con lai nguyen ven. Mexico sau đo đa tuyen bo la mot nuoc cong hoa nam 1824 voi thanh pho Mexico la thu đo quoc gia . Tinh trang bat on keo dai vai the ky sau đo va la ket qua cua cac hanh đong vu luc đe kiem soat đat nuoc. Quan Lien Bang Mexico đuoc thanh lap boi chinh phu moi va đuoc ghi vao trong Hien phap moi, khai niem ve mot quan lien bang đuoc phong theo Hien phap Hoa Ky. Truoc đo, thanh pho Mexcico giu vai tro la trung tam chinh quyen đay đu cua ca Bang Mexico va đat nuoc. Texcoco va sau đo la Toluca tro thanh thu phu cua Bang Mexico. Trong chien tranh Hoa Ky-Mexico, cac luc luong Hoa Ky đa hanh quan toi gan thanh pho sau khi chiem đuoc Veracruz. Cuoc xung đot len đen đinh điem voi viec đot kich cua luc luong Hoa Ky vao Lau đai Chapultepec o ben trong thanh pho. Hiep uoc Guadalupe Hidalgo đuoc ky tai noi ma nay thuoc ve phia cuc bac cua thanh pho. Cac su kien nhu Chien tranh Cai cach đa đe lai mot thanh pho tuong đoi hoan chinh va thanh pho tiep tuc phat trien sau đo, đac biet la duoi thoi Tong thong Porfirio Diaz. Trong thoi ky nay, thanh pho phat trien cac co so ha tang hien đai nhu đuong pho, truong hoc, he thong van tai va truyen thong. Tuy nhien, che đo nay chi tap trung tai san vao tay mot so nguoi trong khi phan con lai trong xa hoi song trong canh ngheo nan. Tinh trang nay đa dan đen cuoc Cach mang Mexico. Hau het cac bieu tuong cho giai đoan nay cua thanh pho la La decena tragica ("10 ngay bi thuong"), mot cuoc đao chinh chong lai Tong thong Francisco I. Madero va Pho Tong thong Jose Maria Pino Suarez. Victoria Huerta, Tong chuong ly cua Quan đoi Lien bang đa nam lay quyen luc va bat hai nguoi phai viet đon tu chuc. Ca hai sau đo bi giet tren đuong đen nha tu


= The ky 20 đen nay =
Lich su thanh pho Mexico tu the ky 20 toi nay noi bat boi su phat trien nhanh chong cung nhu ve moi truong va chinh tri cua minh. Nam 1900, dan so thanh pho Mexico chi khoang 500.000 nguoi . Thanh pho bat đau phat trien nhanh ve huong tay trong nhung nam 1950 voi viec Torre Latinoamericana la toa cao oc đau tien. The Van Hoi nam 1968 đem lai nhieu cong trinh thuan loi cho viec to chuc cac su kien the thao tam co. Nam 1969, he thong Tau đien ngam đuoc khanh thanh. Dan so thanh pho Mexico bung no bat đau tu thap nien 1960, voi nhung khu dan cu đong đuc keo dai tu trong ranh gioi thanh pho cho đen tan Bang Mexico lan can, đac biet la o phia bac, tay bac va đong bac. Tu nam 1960 đen 1980, dan so thanh pho đa tang gap đoi len 8.831.079. Nam 1980, mot nua so nguoi lam trong cac nganh ky nghe trong ca nuoc song o thu đo. Voi su phat trien qua nong, chinh quyen thanh pho chi cung cap vua đu cac dich vu cho nguoi dan. Nhung nguoi dan tu cac vung nong thon đo ve thu đo đe mong thoat khoi canh ngheo nan cung đa gop phan lam cho tinh hinh thanh pho them xau đi. Nhung nguoi nay khong co nha đe o va rot cuoc ho phai tim đen nhung vung ngoai o va tao nen nhung khu o chuot rong lon. Van đe o nhiem khong khi va nguon nuoc cua thanh pho kha tram trong va thanh pho nay đang thap dan vi nan khai thac nuoc ngam qua muc. Tinh hinh o nhiem đa đuoc cai thien o mot so khu vuc cung voi cac du an cua chinh quyen nhu nang cap cac loai phuong tien va hien đai hoa nhu xe may, oto... noi rieng, cac phuong tien giao thong cong cong noi chung
Cac chinh quyen đoc đoan đa cam quyen o thanh pho Mexico tu Cach mang đa dan tro nen khoan dung hon, chu yeu vi nhung phat trien kinh te tu sau The chien II. Tuy nhien nhieu van đe ve dan sinh cung nhu moi truong con co nhung bat cap. Ngay 19/9/1985, thanh pho Mexico đa bi tan pha boi mot tran đong đat manh 8,1 đo richter. Mac du muc đo pha huy cung nhu thuong vong khong lon nhu o mot so tran đong đat khac tren the gioi,nhung no đa chung to su yeu kem cua he thong chinh tri mot đang. Chinh quyen đa bi te liet vi nan quan lieu va tham nhung, bat buoc nhung nguoi dan binh thuong khong chi phai tao lap va đieu khien lan nhau đe giai thoat minh ma con phai tu no luc tai thiet nhung ngoi nha bi pha huy. Su bat binh nay cuoi cung đa dan đuong cho Cauhtemoc Cardenas, mot thanh vien cua Đang Cach mang Dan chu tro thanh thi truong đau tien thong qua bau cu o thanh pho Mexico vao nam 1997. Cardenas đa hua hen mot chinh quyen dan chu hon va đang cua ong đa tuyen bo mot so thang loi trong viec chong lai toi pham, o nhiem, va cac van đe chinh khac.


Đia ly Thanh pho Mexico nam tren thung lung cung ten, đoi khi cung đuoc goi la Long chao Mexico. Thung lung nay nam tren Vanh đai Nui lua Xuyen Mexico nam o cac cao nguyen co đo cao lon tai phia nam cua mien trung đat nuoc nay.. Noi thap nhat cua thung lung co đo cao la 2.200 met (7.217 ft) tren muc nuoc bien va đuoc bao quanh boi cac ngon nui cung nhu mot so nui lua cao tren 5000 met . Thung lung nay khong co he thong song nao đe co the thoat nuoc chay tu nhung ngon nui xuong nen thanh pho co the bi nan lu lut đe doa. Mot he thong thoat nuoc nhan tao đuoc thiet lap bang cach su dung cac con kenh va đuong ham bat đau vao the ky 17.. Thanh pho chu yeu nam tren Ho Texcoco va cac hoat đong đia chan thuong xuyen xay ra tai đay. Ho nuoc nay bi can nuoc dan tu the ky 17 va khi no đa can het, thanh pho đa đuoc xay dung tren no voi mot nen đat set bao hoa. Nen đat mem cua thanh pho la nguyen nhan gay ra nhieu vu sap nha va tu khoang đau the ky 20, thanh pho đa bi lun tren 9 met o mot so khu vuc. Viec sut lun cua thanh pho la nguyen nhan gay ra cac van đe ve quan ly nguon nuoc nhu nan ngap lut, đac biet la trong mua mua. Cac khu rung con lai cua thanh pho nam o cac phia nam cua cac khu Milpa Alta,
Tlalpan va Xochimilco.


Khi hau Thanh pho Mexico co kieu khi hau cao nguyen can nhiet đoi. Khu vuc thap cua thung lung nhan đuoc it mua hon so voi cac khu vuc thuong du o phia nam; cac khu thap la Iztapalapa, Iztacalco, Venustiano Carranza va phan phia tay cua khu Gustavo A. Madero, cac khu vuc nay thuong kho hon va am hon phan phia nam cua cac khu Tlalpan va Milpa Alta, co mot khu rung thong va soi nam tren rang nui Ajusco.
Nhiet đo trung binh cua thanh pho dao đong tu 12˚C đen 16˚C (54 đen 61˚F), phu thuoc vao đo cao cua cac khu. Nhiet đo thap nhat thuong xuat hien vao thang 1 va thang hai, co the xuong thap đen -2 đen -5˚C (28 đen 23˚F) va thuong đi cung voi tuyet roi o vung phia nam Ajusco, nhiet đo cao nhat xuat hien vao cuoi xuan va he va co the len tren 32˚C (90˚F). Mua tap trung chu yeu vao mua he va co the xuat hien mua đa. Trung tam thung lung Mexico hiem khi co tuyet vao mua đong.
Khu vuc Thung lung Mexico nhan đuoc mot he thong xoay nghich, nghia la cac co gio yeu khong the phan tan ben ngoai long chao, khong khi bi o nhiem vi co hang van co so cong nghiep va hang trieu phuong tien giao thong thuoc Vung đo thi cung nhu tai cac vung xa hon.
Khu vuc nhan đuoc 820 milimet (32,3 inch) luong mua trung binh nam, tap trung tu thang 6 đen khoang thang 9 hay thang 10 voi hoi am nhiet đoi thoi tu bien vao, cac thang mua kho con lai co rat it hoac tham chi khong co mua, đo am tuong đoi thap. Mua kho đuoc phan ra thanh thoi ky lanh tu thang 11 đen thang 2 va thoi ky am tu thang 3 đen thang 5.


Hanh chinh Đac khu Lien bang đuoc chia thanh 16 "delegaciones" hay cac khu. Mac du cac khu nay chua đu chuc nang đe tuong đuong voi mot khu đo thi tu tri, song 16 khu nay co mot so quyen tu tri đang ke. Tu nam 2000, nguoi đung đau cac khu đa đuoc bau theo hinh thuc pho thong đau phieu (truoc đo do Thi truong Quan Lien bang bo nhiem). Thanh pho Mexico đuoc đinh nghia tuong đuong voi Đac khu Lien bang, hau het cac dich vu cong cua thanh pho đuoc đap ung boi Chinh quyen Đac khu Lien bang chu khong phai boi chinh quyen cap khu, đieu nay nguoc lai voi cac bang khac o Mexico vi chinh quyen cac đo thi tu tri thuoc cac bang la cap chu yeu phuc vu cac dich vu cong. 16 khu cua Đac khu Lien bang la:

Alvaro Obregon
Azcapotzalco
Benito Juarez
Coyoacan
Cuajimalpa
Cuauhtemoc
Gustavo A. Madero
Iztacalco
Iztapalapa
Magdalena Contreras
Miguel Hidalgo
Milpa Alta
Tlahuac
Tlalpan
VenustianoCarranza
Xochimilco
Cac khu đuoc chia tiep thanh hang tram colonias hay cac khu pho, chinh quyen đon vi nay khong co quyen tu quan hay đai dien. Ten cua đon vi hanh chinh nay co nghia la "thuoc đia" hay "khu kieu dan", xuat hien tu cuoi the ky 19 đen đau the ky 20 khi mot trong nhung khu đo thi phat trien đau tien ben ngoai trung tam thanh pho la danh cho nhung nguoi thuc dan Phap đinh cu. Mot vai colonias đuoc biet đen nhu: Condesa đuoc biet đen voi kieu kien truc Art Deco va la mot trung tam nghe thuat cua thanh pho; Santa Fe la mot tring tam thuong mai va tai chinh đang phat trien; Roma la mot trong nhung khu pho co nhat thanh pho. 


Y te Thanh pho Mexico la noi co cac benh vien tu nhan tot nhat cua đat nuoc, bao gom Benh vien Angeles, Benh vien ABC va Medica Sur. Co quan cham soc suc khoe cong cong quoc gia danh cho nhan vien trong khu vuc tu nhan, IMSS, co cac co so lon nhat tai Thanh pho Mexico - bao gom Trung tam Y te Quoc gia va Trung tam Y te La Raza - va co ngan sach hang nam hon 6 ty peso. IMSS va cac co quan y te cong cong khac, bao gom ISSSTE (Vien Bao hiem Xa hoi Nhan vien Linh vuc Cong) va Bo Y te Quoc gia (SSA) duy tri cac co so chuyen mon lon tai thanh pho. Cac co so nay bao gom Vien Tim mach Quoc gia, Vien Dinh duong, Vien Tam than, Vien Ung thu, Vien Nhi khoa, Vien Phuc hoi chuc nang, va nhieu co so khac.


Kinh te Nhan khau Ve mat lich su, tu thoi Tien Tay Ban Nha, thung lung Anahuac đa la mot trong nhung khu vuc co mat đo dan so cao nhat tai Mexico. Khi Quan Lien bang đuoc thanh lap vao nam 1824, khu vuc đo thi cua thanh pho Mexico đuoc mo rong xap xi dien tich cua khu Cuauhtemoc ngay nay. Bat đau the ky 20, qua trinh đo thi hoa phat trien va nhung nguoi di cu đo ve khu vuc phia tay va nam cua thanh pho va chang bao lau cac đo thi nho Micoac va San Angel đuoc sap nhap vao thanh pho. Theo thong ke nam 1921, dan so thanh pho Mexico co duoi mot trieu nguoi va trong đo 54,78% dan so thanh pho tu nhan minh la nguoi Mestizo (lai giua nguoi da đo va nguoi Au), 22,79% tu nhan la nguoi Au va 18,74% tu nhan la nguoi da đo.
Đen thap nien 1980, Quan Lien bang đa tro thanh thuc the lien bang đong dan nhat Mexico, nhung tu sau đo dan cu thanh pho đa on đinh o muc khoang 8,7 trieu nguoi. Su phat trien cua thanh pho đa vuon ra xa gioi han cua Quan Lien bang đen 59 đo thi tu tri cua Bang Mexico va 1 đo thi tu tri cua Bang Hidalgo. Vung đo thi Mexico co xap xi 19,8 trieu nguoi (nam 2008), va đay la mot trong nhung sieu đo thi đong dan nhat tren the gioi. Tuy nhien, toc đo tang dan so hang nam cua Vung đo thi Thanh pho Mexico thap hon nhieu sao voi cac khu vuc đo thi lon khac tai Mexico, mot hien tuong đuoc cho la boi chinh sach phi tap trung hoa. Ty le di cu thuc cua Quan Lien bang tu 1995 đen 2000 la gan nhu tuong đuong.
Trong khi chiem 18,74% dan so thanh pho, nhung nguoi da đo tu nhung vung khac cua đat nuoc Mexico đa nhap cu đen thu đo đe tim kiem co hoi tot hon. Cac dan toc da đo Nahuatl, Otomi, Mixteco, Zapoteco, va Mazahua la nhung ngon ngu ban xu co so luong nguoi su dung lon nhat tai Thanh pho Mexico
Tren mot phuong dien khac, Thanh pho Mexico la noi sinh song cua nhieu cong đong ngoai kieu va nhung nguoi nhap cu, đang ke nhat la tu Nam My (chu yeu tu Argentina), va Chau Au (chu yeu la Tay Ban Nha va Đuc) , Trung Đong (chu yeu tu Liban va Syria. va gan đay la tu Chau A (chu yeu đen tu Trung Quoc va Han Quoc). Mac du khong so lieu chinh thuc, dan so cua nhung cong đong nay kha đang ke. Thanh pho Mexco la thanh pho co nhieu cong dan Hoa Ky sinh song nhat ben ngoai nuoc nay. Mot so uoc tinh len toi 600.000 nguoi, trong khi Cuc thong ke Hoa Ky uoc tinh nam 1999 co khoang tren 440.000 nguoi My song o Vung đo thi Thanh pho Mexico


= Ton giao =
Đai đa so (90,5%) cu dan cua Thanh pho Mexico la tin đo Cong giao La Ma, cao hon binh quan ca nuoc cho du đa co su suy giam so voi nhung thap ky truoc. Tuy nhien, nhieu ton giao cung nhu triet ly song khac cung ton tai trong thanh pho nhu cac nhom giao phai Tin Lanh hay cac nhom Do Thai giao, Phat giao, Hoi giao cung nhu thuyet vo than


Bieu tuong Trung tam Lich su (Centro Historico) va "nhung khu vuon noi" o khu Xochimilco đa đuoc UNESCO cong nhan la Di san The gioi vao nam 1987. Cac bieu tuong noi tieng tai Trung tam Lich su bao gom Plaza de la Constitucion (Quang truong Hien phap) (Zocalo), la mot quang truong chinh o khu vuc trung tam voi thoi ky xung đot giua Nha tho lon Chinh quoc thoi ky Tay Ban Nha va Cung đien Quoc gia, va Delran, mot đen tho Aztec co.
Hau het bieu tuong đuoc moi nguoi cong nhan cua Thanh pho Mexico la Tuong Thien than Đoc lap bang vang, dua tren đia the rong rai, tao nha cua Đai lo Paeo de la Reorma, đuoc thiet ke theo chi thi cua Hoang đe Maximilian cua Mexico tiep sau Đai lo Champs-Elysees o Paris. Đai lo nay la tuyen lo co nhat Chau My trong the ky 19, ket noi Cung đien Quoc gia (tru so chinh phu) voi Lau đai Chapultepec, dinh thu cua hoang đe. Ngay nay, đai lo nay la khu vuc tai chinh quan trong va nhieu Cong ty chung khoan đat tru so tren tuyen đuong nay. Cac đai lo quan trong khac la Avenida de los Insurgentes, dai toi 28,8 km (17,9 mi) va la mot trong nhung đai lo đo thi dai nhat the gioi.
Lau đai Chapultepec nay la mot bao tang tren mot ngon đoi va co the nhin thay cac bao tang, cac đai tuong niem va so thu quoc gia cung nhu Bao tang Nhan loai hoc. Tong cong, thanh pho co khoang 160 bao tang, 100 nha trien lam nghe thuat va khoang 30 nha hat, chung đeu duy tri đuoc cac hoat đong van hoa trong suot ca nam. Thanh pho đung thu 4 ve so luong nha ca kich tren the gioi sau New York, Luan Đon, va Toronto va la thanh pho co nhieu bao tang nhat the gioi.


Giao thong Thanh pho Mexico đuoc phuc vu boi Sistema de Transporte Colectivo Metro, mot he thong tau đien ngam dai 207 km, lon nhat khu vuc My Latinh. Đoan đau tien cua he thong bts đau hoat đong vao nam 1969 va sau đo đuoc mo rong voi 11 tuyen va 175 nha ga. Mot he thong tau ngoai o, đuoc goi la Tren Suburbano, ket noi trung tam thuong mai cua thanh pho toi cac khu ngoai o phia bac. Tuyen tau đien ngam thu 12 đang đuoc xay dung va khi hoan thanh se nang chieu dai cua toan tuyen them 25 km. He thong tau đien ngam cua thanh pho la mot trong nhung he thong van chuyen ban ron nhat the gioi voi xap xi 4,5 trieu nguoi hang ngay, chi kem cac tuyen xe đien ngam o Moskva (7,5 trieu), Tokyo (5,9 trieu) va New York (5,1 trieu). He thong giao thong cong cong nay đuoc tro cap voi tien ve re nhat the gioi, moi chuyen đi chi phai tra 3 Peso Mexico va hanh khach co the đi đen hau khap cac noi trong thanh pho tu 5 gio sang đen nua đem. Mot vai ga tau trung bay nhung đo khao co va cac kien truc tu thoi tien Colombo đuoc phat hien trong qua trinh xay dung he thong tau đien ngam. Tuy nhien, tau đien ngam khong đi đen nhung khu vuc ngoai ranh gioi Đac khu Lien bang va boi vay đi bang xe bus van la mot lua chon pho bien. Cac xe bus đuoc quan ly boi cac cong ty tu nhan va đuoc phep keo dai lo trinh voi đieu kien van đam bao đuoc chat luong phuc vu.
Chinh quyen thanh pho cung đieu khien hoat đong cua mot mang luoi cac xe bus lon, tuong phan voi cac xe bus nho cua tu nhan (peseros), voi tien ve vuot troi so voi xe đien ngam. Ngoai ra con co mot vai tuyen xe đien va tuyen tau hoa Anh sang Xochimilco, ca hai đuoc đieu hanh boi Servicio de Transportes Electricos. Tuyen xe đien cuoi cung tai khu vuc trung tam đa đong cua nam 1979, nhung đang co kech hoach tai su dung chung đe lam tang them tinh lich su cho khu vuc trung tam. Tuyen xe bus nhanh đau tien trong thanh pho, Metrobus, bat đau hoat đong vao thang 5 nam 2005, cung voi ky niem Ngay khoi nghia. Mot tuyen thu hai đa đuoc xay dung doc theo Eje 4 Sur, bat đau hoat đong vao thang 12 nam 2008  va tuyen thu ba đuoc mo vao thang 2 nam 2011.

San bay quoc te Thanh pho Mexico phuc vu giao thong bang hang khong cho thanh pho. Đay la san bay ban ron nhat va lon nhat My Latinh, voi cac chuyen bay hang ngay đen Bac My, Trung My, Caribe, Nam My, Chau Au, Chau A cung nhu cac chuyen bay noi đia. Aeromexico (Skyteam) va Mexicana (Oneworld) đat tru so tai san bay nay, va cung cap cac thoa thuan voi cac Hang hang khong nuoc ngoai đe noi chuyen đen toan cau. San bay phuc vu tren 26 trieu hanh khach moi nam
Thanh pho co 4 tram xe bus chinh (Bac, Nam, Observatorio (Đai Thien Van), TAPO), la mot trong nhung to hop chuyen cho lon nhat the gioi, xe bus đi toi nhieu thanh pho khap nuoc va co ket noi quoc te. Thanh pho co mot ga tau hoa, đuoc su dung cho cac muc đich thuong mai va cong nghiep (chuyen cho giua cac bang gan nhu khong ton tai o Mexico).
Vao cuoi thap ky 1970 co nhieu truc đuong chinh đa đuoc thiet ke lai thanh "ejes viales"; đuong mot chieu co dung luong lon, co the bang tu đau nay toi đau ben kia cua thanh pho. Đe giai quyet van đe moi truong, thanh pho đa lap ra ngay khong lai xe "Hoy No Circula", dua vao so cuoi cua bien xe đe luu thong trong mot so ngay nhat đinh


The thao Giao duc Truong đai hoc co thu nhi cua Chau My, Đai hoc Quoc gia Tu tri Mexico (UNAM) nam tai Thanh pho Mexico. Đay la đai hoc lon nhat toan luc đia voi 305.969 sinh vien đang theo hoc. Ba nguoi tung đuoc trao giai Nobel, mot so doanh nhan hang đau Mexico va hau het cac tong thong Mexico ngay nay đeu tung la sinh vien cu cua truong. UNAM xep thu 45 trong so 200 Truong Đai hoc The gioi va la truong đai hoc noi tieng Tay Ban Nha co thu hang cao nhat. Mot khu cac truong đai hoc, đuoc goi la Ciudad Universtaria (Thanh pho đai hoc), đa đuoc UNESCO cong nhan la Di san The gioi nam 2007.
Hoc vien giao duc bac cao lon thu nhi la Hoc vien Bach khoa Quoc gia (IPN), cac co so giao duc bac cao khac trong thanh pho la Đai hoc Tu tri Thu đo (UAM), ITAM, ITESM (3 khu), Universidad Panamerica (Đai hoc Lien My) (UP), Universidad Anahuac, Đai hoc Quoc te Lien minh (AIU), Universidad Iberoamerica, El Colegio de Mexico (Colmex), Escuela Libre de Derecho va Centro de Investigacion y Docencia Economica, (CIDE).


Truyen thong Thanh pho Mexico la trung tam cua nganh cong nghiep truyen hinh, am nhac va phim truyen cua ca khu vuc My Latinh. Đay cung la trung tam quan trong nhat cua nganh in va xuat ban Mexico. Hang chuc cac to nhat bao đuoc xuat ban trong thanh pho, nhu El Universal, Excelsior, Reforma va La Jornada. Cac tap chi hang đau la Expansion, Proceso, Poder, hay an ban đia phuong cua tap chi Vogue.
Hai cong ty truyen thong lon nhat trong cong đong cac nuoc noi tieng Tay Ban Nha la Televisa va TV Azteca co tru so tai thanh pho Mexico. Cac mang truyen hinh khac gom co Canal 11, Canal 22, Cadena Tres, Teveunam va 11 kenh truyen hinh mien phi.
Thanh pho cung la trung tam cua nganh cong nghiep quang cao. Hau het cac hang quang cao lon co tam co quoc te đeu co van phong tai thanh pho, co the ke đen la Grey, JWT, Leo Burnett, Euro RSCG, BBDO, Ogilvy, Saatchi & Saatchi, va McCann Erickson. Nhieu hang đia phuong cung kha thanh cong trong linh vuc nay nhu Alazraki, Olabuenaga/Chemistri, Teran, Augusto Elias, va Clemente Camara.


Mua sam Thanh pho Mexico kiha rong lon va co nhieu tan lop nguoi tieu dung khac nhau, voi hang nghin su lua chon tu nhung thu đo an gian đon đen nhung hang hoa cap cao. Khu vuc trung tam thuong mai cua thanh pho đuoc biet đen la khu ban le chuyen dung voi gia ca thap hon. Mercado La Merced la mot trong nhung noi co nhat cua thanh pho va đuoc coi la phien ban thu nho va co kinh cua Central de Abastos, noi hang nghin mon hang đuoc ban. Mercado de Jamaica đac trung voi hoa tuoi.
Calle Dolores, mot khu pho tai Avenida Juarez đuoc biet đen la mot khu Pho Tau cua Thanh pho Mexico. Khu pho gom nhieu cua hieu ban nhung đo dung quan trong cua nguoi Hoa voi nhung nha hang ban mon vit quay Bac Kinh. Xa ra phia ngoai, khu dan cu Zona Rosa la noi co vai khu pho đuoc mieu ta la Pho Han (Quoc).
Co hang tram cua hang ban le hien đai khap thanh pho. Co mot so trung tam hay pho mua sam lon, bao gom Pho buon ban Santa Fe voi 300 cua hieu, nha hang va rap chieu phim. Cac noi khac co the ke đen la Plaza Universidad, Plaza Satelite, Galerias Insurgentes, Galerias Coapa, Parque Delta, Parque Lindavista, Pabellon Polanco, Pabellon Bosques, Mundo E, Perinorte and Plaza Lindavista.


Van hoa Thi hanh luat phap Tuong lai phat trien Hien tai Thanh pho Mexico co tren 30 du an xay dung cac toa nha sieu cao tang trong thoi gian toi. Cung voi toc đo tang truong cao cua nen kinh te Mexico cung nhu thu nhap binh quan đau nguoi trong nuoc, tang lop thuong luu va trung luu phat trien ngay cang đong. Cac trung tam mua sam va dich vu cao cap se tiep tuc đuoc xay dung ngay mot nhieu trong thap ky 2010-2020 khi GDP cua Mexico đuoc mot so du bao la se tang it nhat la gap đoi trong giai đoan nay. Nhung van đe thach thuc nhu qua tai dan so, o nhiem hay phan bo thu nhap va chi phi sinh hoat đat đo đuoc cho rang van la nhung mau thuan trong xa hoi khi so nguoi thuoc tang lop tren tro nen đong đao hon.
Hien tai chinh quyen thanh pho Mexico đang co gang thuc hien vai du an khong chi đe khac phuc hau qua cua tinh trang bung no dan so vao khoang thoi gian truoc đay ma con hoi sinh nhung di san tu thoi Tien Colombo. Cac du an nhu phuc hoi hoan toan cac kim tu thap cua Teotihuacan, cai tao co gioi han Ho Texcoco va hoi sinh khu vuc quan Xochimilco lich su.
Chinh quyen Thanh pho Mexico cung đa co gang lam giam viec nhap cu đen thanh pho tu cac khu vuc nong thon bang nhung viec nhu tang đau tu, han che o nhiem, giam ty le toi pham, tan dung nhung dich vu cong cong co ban va di doi cac co so cong nghiep nang ra xa cac trung tam dan cu.


Tham khao Du lieu đia ly lien quan đen Thanh pho Mexico tai OpenStreetMap