Keo cao su (con goi keo gum hoac keo sinh-gum do phien am tu chewing-gum) la mot dang keo đuoc thiet ke mem đe nhai ma khong nuot. Theo truyen thong, no đuoc lam tu nhua chicleđuoc lay tu cay hong xiem. Tuy nhien, ngay nay, vi ly do kinh te va chat luong nen keo cao su su dung chat polymer tren nen dau mo thay cho nhua chicle tu cay hong xiem. Nguoi Mexico rat thich an loai keo nay va nhai no suot ngay. Tu đo, danh tieng keo cao su lai đuoc vang đi khap moi noi tren the gioi. Đay la loai keo đac biet, đuong se tan nhanh va keo se het ngot sau khi nhai mot thoi gian. Loai nay thuong chi nhai ma khong nuot (mac du co the nuot nhung khong qua 2 vien/thanh).


Lich su "Keo cao su", voi nhung dang khac nhau, đa ton tai tu xa xua, it ra la tu thoi Hy Lap co đai. Nguoi Hy Lap nhai nhua cua cay nhu huong; con o An Đo, pho bien la cay trau khong (mot loai cay chua chat gay me nhe); trong khi đo, nguoi Da đo lai nhai nhua thong. Khoang nam 1850, mot loai nhua đuoc lam tu parafin phat trien nhanh chong, va tro nen pho bien, vuot troi hon ca nhua thong. Nhung loai keo cao su hien đai đau tien đuoc phat trien vao nhung nam 1860, khi nhua cay chicle đuoc nhap khau tu Mexico vao My đe coi nhu mot vat lieu moi ben canh cao su, no khong the thay the hoan toan cho cao su nhung lai nhanh chong thong tri thi truong. Nhua cay chicle, va cac loai nhua cay tuong tu đuoc cac cong ty chuyen san xuat keo cao su ua chuong vi co ket cau min va mem, giu huong vi tot. Nguoi ta nhai suot ngay cho đo buon cai mieng.
Tho dan Maya đa bat đau nhai chicle tu 2000 nam truoc va ke tu đo nguoi Mexico cung thuong nhai loai chat deo nay. Chinh Nha đoc tai Santa Ann cung nhai chicle. 


Tu tran chien Alamo đen phat minh keo cao su hien đai Antonio Lopez de Santa Anna, la mot vi tuong va la mot nha đoc tai Mexico, ong ta thich vi minh nhu "Napoleon" cua mien Tay, Noi tieng nhat voi tran tan cong vu bao vao Alamo nam 1836 va giet sach quan phong thu o đo, ong ta tro thanh nha đoc tai cai tri Mexico suot mot thoi gian dai cho đen khi nguoi Mexico lat đo, buoc ong phai song luu vong. Va Santa Anna đa đen New York, vao nam 1869, nha đoc tai o tuoi 75 nay đang song tren đao State. Ong ta đa co du đinh len ke hoach quyen tien cho mot cuoc cach mang o Mexico bang cach ban chicle, mot loai keo deo đuoc lay tu cay hong xiem. Khi gap nha phat minh Thomas Adams, ong ta ve ra mot vien canh mau hong ve cach bien chicle thanh mot chat co gia thanh thap thay the cao su. Adams đong y thu xem sao.
Ke hoach lam giau cua ho that bai hoan toan. Cuoi cung, Santa Anna tro lai Mexico, con Adams be tac voi đong chicle vo dung. Luc sap mang chung vut xuong song East thi ong đi ngang qua mot cua hang duoc pham va nhin thay mot co be đang mua keo sap đe nhai. Suc nho rang nguoi Mexico thuong nhai chicle, Adams nghi ong co the vot vat đuoc đong bo đi nay bang cach bien thanh keo deo.
Chicle đa chung to đuoc uu the vuot troi so voi keo sap. San pham "keo gom so 1 New York cua Adams" tro nen pho bien. Đay la to tien cua tat ca nhung goi keo cao su tren ke hang ngay nay. Va no đa tao ra mot con sot keo cao su ma cho đen nay van con chua ha nhiet.
Sau loai keo đau tien, Adams đa cho ra đoi nhieu loai tiep theo, trong đo co loai keo cao su Blackjack huong cam thao va mot san pham hien nay van con ton tai tren thi truong la Chiclet.


Cac dang keo cao su Ngay nay, keo cao su đat đen su đa dang cua huong vi. Khong co kieu keo cao su nao tieu chuan, no co the đuoc phat trien thanh nhieu hinh dang, kich thuoc. Mot so vi du gom:

Dang tep (dang the): phang, mong.
Dang cuon tron: hinh dang tuong tu nhu dang tep nhung dai hon, vi the no đuoc cuon tron lai ben ngoai mot cai loi.
Dang vien bao đuong: thong thuong đuoc đong goi trong giay bac.
Dang nhan mem: ben trong co nhan ngot.
Dang thoi bong: đo dai cao, co the thoi thanh bong bong.
Dang khong đuong: dung đe an kieng.


Keo cao su va van đe suc khoe Neu an qua nhieu keo cao su (đac biet la vi bac ha) se gay nong, moc mun nhieu va chay mau da day.
Khi nuot luong lon ba keo cao su (tu 2 thanh tro len) co the gay tac ruot neu khong kip thoi xu ly nhat la voi tre nho he đuong ruot chua hoan thien.


Keo cao su va suc khoe rang mieng = Keo cao su chua đuong =
Sucrose la mot loai đuong đoi, thuong co trong thanh phan keo cao su. Vi khuan trong mieng chuyen hoa sucrose va cac loai carbohydrate co kha nang len men khac. Nhung loai vi khuan nay (đac biet la Streptococcus mutans va Lactobacillus spp) hinh thanh mang sinh hoc va axit lam mat khoang men rang va tao lo sau. Muc đo gay sau rang cua keo cao su chua đuong con tuy thuoc vao đac tinh tuong hop ly hoc, thoi gian giu keo trong mieng, tan suat nhai va thoi điem su dung (vi du, nhai keo cao su chua đuong truoc khi an giup giam san xuat axit, it gay sau rang hon truong hop nhai keo sau an).


= Keo cao su khong đuong =
Keo cao su co nhan dan "khong đuong" neu luong đuong trong moi vien keo it hon 0,5g. Cac chat tao vi ngot manh thay the đuong trong keo cao su nhu: acesulfame kali, aspartame, neotame, saccharin, sucralose hoac đuong tu cay co ngot. Cac dan xuat ruou cua đuong (sugar alcohol) / nhu erythritol, isomalt, maltitol, mannitol, sorbitol hoac xylitol cung co the tao đo ngot cho keo. Khac voi đuong, nhung chat tao ngot nay khong gay sau rang vi vi khuan gay benh trong mang bam chuyen hoa chung cham hoac khong chuyen hoa đuoc. Nhung chat tao ngot nay du chua ham luong calo thap hon đuong nhung theo Cuc quan ly thuc pham va duoc pham Hoa Ky (hiep hoi FDA), aspartame va cac hop chat ruou tu đuong ke tren đeu la chat tao ngot dinh duong vi chua hon 2% calo so voi mot luong đuong tuong đuong.


= Acid =
Keo cao su co chua axit tao vi (nhu axit citric) hoac axit do vi khuan sinh ra khi dung loai keo chua đuong co the lam giam pH mang bam. Gia tri pH toi han gay ra pha huy men rang la 5,5. Khi pH giam duoi gia tri nay se gay ra qua trinh mat khoang men va hinh thanh sang thuong sau rang. Keo cao su co pH thap hon 5,5 co the gop phan lam mon men rang.


= Luong nuoc bot =
Luu luong nuoc bot khong kich thich trung binh o nguoi khoe manh la 0,3-0,4 mL/phut. Hoat đong co hoc khi nhai se kich thich nuoc bot: khi nhai keo cao su khong đuong va khong vi cung gay kich thich luu luong nuoc bot tang 10-12 lan so voi khi khong kich thich. Cac chat tao vi cung gay kich thich nuoc bot. Luu luong nuoc bot kich thich tang đang ke khi nhai keo cao su co chat tao ngot va tao vi.
Nuoc bot kich thich ngan ngua nguy co xoi mon rang qua mot vai co che. Nuoc bot trung hoa axit co trong thuc an va đo uong lam yeu be mat men rang. Đong thoi, khi nuot luong nuoc bot kich thich du thua se giup rua sach axit. Nuoc bot kich thich chua protein, natri, calci, clo va bicarbonate o nong đo cao, do đo co kha nang đem manh hon nuoc bot khong kich thich. Ngoai ra, nuoc bot con cung cap cho be mat rang mot luong protein, tao ra lop men mong chong lai su xoi mon.
Nuoc bot kich thich cung giup rua troi cac loai carbohydrate co kha nang len men, do đo giup loai bo chung truoc khi vi khuan trong mang bam thuc hien qua trinh chuyen hoa. Co che nay cung voi qua trinh bao ve chong xoi mon rang đa neu o tren la nhung ly do giai thich vi sao cac thu nghiem lam sang cho thay ty le mac sau rang giam o cac đoi tuong nhai keo cao su it đuong trong 20 phut sau khi an.


= Nhung tac đong khac cua keo cao su =
Keo cao su lam tang luong nuoc bot nen cung giup rua sach axit trong thuc quan thong qua viec lam tang qua trinh tiet va nuot. Keo cao su con lam giam cac trieu chung o benh nhan trao nguoc da day – thuc quan hay trao nguoc thanh quan – hau.
Keo cao su khong đuong con la phuong phap hieu qua đe đieu tri kho mieng o nhung benh nhan con kha nang tiet nuoc bot. Theo mot tong quan he thong, su dung keo cao su khong đuong cai thien cac trieu chung chu quan cua kho mieng tuong đuong voi cac tac nhan kich thich nuoc bot va tac nhan thay the nuoc bot (nuoc bot nhan tao) nhung khong co hieu qua keo dai. Hien chua co bang chung nao ve mot loai keo cao su chuyen biet co tac dung uu viet o mat nay.


= Co the su dung keo cao su thay cho chai rang va dung chi nha khoa khong? =
Chi nen su dung keo cao su đe ho tro viec chai rang va dung chi nha khoa, khong phai la mot phuong phap thay the. Theo khuyen cao cua ADA, nen chai rang ngay 2 lan voi kem đanh rang co chua fluor va lam sach mang bam ke rang 1 lan moi ngay bang chi nha khoa hoac cac dung cu nha khoa khac.


Keo cao su va van đe xa hoi Hien nay, keo cao su la mot loai thuc pham dung đe đo buon mieng. Neu nho ba keo bua bai, no co the gay phien ha cho nguoi khac, lam mat ve sinh. Vi vay, phai goi ba vao to giay mong va vut vao thung rac sau khi nhai het vi ngot.


Van đe ba keo cao su Ba keo cao su dinh rat chat va chac voi be tong va nhung be mat cung khac, can mot no luc rat lon đe loai bo chung.

Neu ba keo dinh vao toc, co the loai bo (it ra la tung phan) voi bo đau phong hay dau thuc vat, ba con co the đuoc hoa tan voi nhung loai bot khac nhau. Mot cach khac la đat mot tui nuoc đa tren vung bi dinh ba keo roi lay ra tu tu. Neu dinh it, co the can than lay ra bang luoc co rang tot.
Neu ba keo dinh tren quan ao, co the đat vao tu lanh cho cung roi cao chung ra. Phan con lai con bi dinh tren quan ao, trum mot cap giay len đo va ui.
Neu ba keo dinh vao be mat cung, co the di cuc đa that lanh len tren ay. Ba keo se bi cung lai, chat ket dinh khong con. Sau đo, go bo truc tiep bang tay hoac cao bang dao, keo, thia,...


Tham khao The Greatest war stories naver told 100 tales from military history to astonish, bewilder, and stupefy_Rick Beyer.


Lien ket ngoai Chewing gum tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)