Ecole polytechnique (Truong Bach khoa Paris), hay con đuoc nhac đen voi ten X, la mot trong nhung grande ecole noi tieng nhat Phap va nguoi dan Phap coi đay la truong đao tao ki su noi tieng nhat tai Phap. Truoc 1976, truong toa lac tai khu khu pho La Tinh o trung tam Paris. Sau đo, vi ly do can mo rong, truong đa đuoc chuyen đen Palaiseau nam o ngoai o phia Nam Paris.
Khau hieu cua truong Polytechnique la Pour la Patrie, les Sciences et la Gloire (nghia la "Vi quoc gia, khoa hoc va vinh quang") do Napoleon Bonaparte khoi xuong.
Muc đich truyen thong cua cac sinh vien Polytechnique (polytechniciens) la tro thanh nhan luc cap cao cua chinh phu Phap & cac tap đoan cong nghiep hang đau cua quoc gia va muc đich nay van con đuoc tiep tuc cho đen ngay nay. Vi du 16 sinh vien đung đau se đuoc lua chon tro thanh Corps de Mines, la chuong trinh đao tao nhan luc cap cao hang đau cua nha nuoc Phap.
Truong lien ket voi 3 truong noi tieng hang đau Phap: ENSTA Bretagne, ENSTA ParisTech va ISAE SUPAERO (Institut Superieur de l’Aeronautique et de l’Espace) va hien la thanh vien cua Vien Bach khoa Paris.


Đia vi Truong Polytechnique đuoc quan ly truc tiep boi Bo Quoc phong Phap. Cho du ngay nay truong khong con la mot hoc vien quoc phong, nhung cac truyen thong quan đoi van đuoc tiep noi. Truoc het, đung đau truong la mot vi tuong, them vao đo, cac vi tri đieu hanh, quan tri, the thao đeu do cac nhan su trong quan đoi đam nhiem. Tat ca cac sinh vien, ke ca sinh vien nu, đeu phai trai qua mot ki huan luyen quan su truoc khi bat đau khoa hoc ki su. Ban than ho cung la cac si quan du bi. Ve sau tinh chat quan su cua truong ngay cang giam đi, tren thuc te, rat it sinh vien tot nghiep tiep tuc theo đuoi nghiep binh.
Vao nhung dip le lon nhu ngay Quoc khanh Phap (ngay 14 thang 7), cac sinh vien cua Polytechnique tham gia le duyet binh tren đai lo Champs-Elysees trong bo đong phuc quan đoi truyen thong noi tieng cua truong. Sinh vien truong Polytechnique thuong nam trong đon vi duyet binh thu 2, chi sau duy nhat đon vi khach moi cua chinh phu Phap.


Lich su 1794: Truong Ecole centrale des travaux publics đuoc thanh lap boi Lazare Carnot va Gaspard Monge trong cuoc Cach mang Phap. Mot nam sau truong đoi ten thanh Ecole Polytechnique
1805: Hoang đe Napoleon Bonaparte đat truong tai Montagne Sainte-Genevieve, trong khu Quartier Latin noi tieng tai trung tam Paris, hoat đong nhu mot Hoc vien quan su quoc gia. Chinh vua đa đat ra cho truong khau hieu Pour la Patrie, les Sciences et la Gloire ("Vi To quoc, khoa hoc va vinh quang").
1814: Cac sinh vien ra mat tran phong thu Paris chong lai quan Pho xam luoc.
1830: 50 sinh vien tham gia Cach mang thang Bay
1914 - 1918: Sinh vien so tan vi chien tranh va truong đuoc bien thanh benh vien. Hon 200 sinh vien bi thiet mang
1939 - 1945: truong đuoc so tan đen Lyon trong vung tu do. Hon 400 sinh vien bi chet trong The chien thu II
1972: Sinh vien nu đau tien đuoc nhan vao truong
1976: Truong chuyen đen Palaiseau (cach Paris khoang 25 km)
1994: Le ki niem 200 thanh lap truong boi Tong thong Francois Mitterrand
2000: Chuong trinh hoc đuoc thay đoi thanh 4 nam


Hoat đong Truong Polytechnique bao gom ca đao tao đai hoc va sau đai hoc. Truong co cac khu nghien cuu tren cac linh vuc khoa hoc khac nhau nhu vat ly, toan, tin hoc, kinh te, hoa hoc, sinh hoc... hau het hop tac voi cac vien nghien cuu quoc gia nhu Trung tam Nghien cuu Khoa hoc Quoc gia (Centre National de la Recherche Scientifique - CNRS). Ngoai ra, truong con co rat nhieu giao su, tien si, nghien cuu sinh tu khap noi tham gia lam viec tao nen mot moi truong hoc tap nghien cuu trinh đo cao.


Chuong trinh hoc tap = Gioi thieu =
Chuong trinh hoc cua truong khac so voi cac chuong trinh đai hoc binh thuong. Tuy van đuoc nhac đen nhu đao tao đai hoc, nhung tren thuc te chuong trinh hoc luon vuot kha xa so voi chuong trinh đai hoc khoa hoc binh thuong. Sau 3 nam hoc, sinh vien đuoc trao bang tot nghiep tuong đuong voi Master nam nhat cua Phap.
Them vao đo, chuong trinh hoc thuong rat rong, sinh vien thuong tiep can cac mon hoc nam ngoai chuyen nganh cua minh. Triet ly "rong hon sau" đa gay nen rat nhieu tranh cai tu nhieu nam nay, nhung đieu nay đa lam nen tinh đac trung cua chuong trinh hoc Polytechnique. Thuc te cho thay, sinh vien sau khi tot nghiep đa so co mot nen tang khoa hoc co ban rat chac chan giup ho de dang đao sau vao bat cu chuyen nganh nao trong thoi gian ngan hon nhieu so voi mot sinh vien đai hoc binh thuong. Trong moi truong lam viec, cac nha tuyen dung đac biet uu tien sinh vien Polytechnique do tin rang voi ki nang nay, cac "polytechnicien" co the tien xa trong bat ki cong viec nao.
Ngoai khoa hoc, cac sinh vien phai theo hoc mot mon the thao bat buoc, tu cac mon đai chung nhu bong đa, boi loi... cho đen nhung mon cao cap nhu quan vot, golf, đanh kiem... The thao chinh la đac tinh giup gan ket cac sinh vien voi nhau. Thuong cac sinh vien hoc cung mon the thao đuoc sap xep o cung mot khu vuc.


= Thi tuyen =
Cuoc thi tuyen vao truong Polytechnique la mot ki thi tuyen đac biet kho khan. Sinh vien can hoc it nhat 2 nam "du bi" (preparatoire) sau khi tot nghiep pho thong. Cac truong du bi noi tieng nhu Lycee Louis-Le-Grand hay the Lycee Henri-IV. Cuoc thi tuyen bao gom 1 tuan thi viet cac mon toan, vat ly, hoa hoc, van hoc, triet hoc va tiep sau đo la ki thi noi.
Khoang 400 sinh vien Phap đuoc lua chon moi khoa. Sinh vien nuoc ngoai tung theo khoa hoc du bi nhu sinh vien Phap cung phai trai qua mot ki thi tuong tu (goi la EV1, thuong la cac sinh vien đen tu cac nuoc dung tieng Phap). Cac sinh vien nuoc ngoai khac co the đuoc nhan thong qua mot ki thi tuyen nhe hon (goi la EV2, bao gom mot bai thi trac nghiem toan nhieu cau hoi ve nhieu phan khac nhau cua toan đai cuong nhu Đai so tuyen tinh, Giai tich, Phuong trinh vi phan, Xac suat,..., tiep đo cac thi sinh trai qua 3 bai thi van đap ve Toan, Vat ly đai cuong va bai hieu biet tong hop. Moi bai thi co 30 phut chuan bi va 45 phut trinh bay). Trong mot khoa hoc co khoang 100 sinh vien nuoc ngoai, hau het đen tu Brasil, Viet Nam, Trung Quoc, Iran, Nga va Romania. Truoc nam 2004, cong đong sinh vien Viet Nam o X kha đong, moi nam co khoang hon 10 sinh vien, nhung trong 3 nam nay moi chi co khoang 5,6 sinh vien Viet Nam thi đo. Trong khi đo luong sinh vien Trung Quoc tang kha manh tu 4,5 hai nam truoc tang len khoang 20 nam 2007.
Đe tim hieu them ve ki thi tuyen, tham khao website cua truong [1]. Ho so đang ky vao khoang thang 8 hang nam.


= Chuong trinh hoc =
Khoa hoc đai hoc truoc đay keo dai trong 3 nam, trong đo co 1 nam nghia vu quan su, 1 nam "chuong trinh chung" va 1 nam hoc chuyen nganh (majeurs). Đen khoa X2000, chuong trinh đa đuoc sua đoi thanh 4 nam, trong đo nam cuoi sinh vien co 2 lua chon: theo hoc nam 4 tai mot truong đai hoc thu hai tai Phap hay nuoc ngoai (va se co bang cua ca hai truong) hoac theo hoc mot chuong trinh Master. Phan lon sinh vien lua chon con đuong thu nhat.

Khoa hoc bat đau bang 8 thang hoc quan su. Truoc đay khoa hoc nay keo dai 12 thang va bat buoc cho tat ca sinh vien Phap. Sau nay do viec bai bo nghia vu quan su bat buoc tai Phap, khoa hoc nay đuoc chuyen thanh "đao tao quan su va con nguoi" va tro nen nhe nhang hon. Cac sinh vien quoc tich Phap tap trung hoc thang đau tien trong mot trung tam quan su tai Barcelonette. Ket thuc thang hoc, sinh vien đuoc đieu vao cac dich vu dan su hay quan su nhu Hai quan, Khong quan, Canh sat. Nam thang cuoi cung tung sinh vien se o lai trong mot đon vi quan su nhu bo binh, phao binh, hai quan...
Trong thoi gian cac sinh vien Phap thuc hien khoa hoc quan su, cac sinh vien nuoc ngoai theo cac khoa thuc tap dan su. Cac sinh vien khong thuoc cong đong Phap ngu đuoc theo hoc mot khoa hoc ngon ngu.
Sau khoa hoc quan su la nam hoc chung tronc commun. Truoc đay ki hoc chung nay rat vat va do sinh vien phai hoc tat ca cac mon hoc đinh san. Ke tu X2000, tronc commun đuoc giam nhe đi đang ke va đuoc bat đau ngay sau khi khoa hoc quan su ket thuc. Trong vong 4 thang, cac sinh vien đuoc hoc nhung mon nen tang nhu giai tich Hilbert, toan xac suat, vat ly luong tu, tin hoc nen tang va kinh te. Ngoai ra con co cac mon xa hoi va mot mon the thao bat buoc.
Tu nam thu 3, sinh vien phai chon 2 majeurs, hay la chuyen nganh sau. Ket thuc chuyen nganh, moi sinh vien tiep tuc thuc hien mot thuc tap chuyen nganh keo dai it nhat 3 thang trong mot trung tam nghien cuu, truong đai hoc hay cong ty. Đen nam 4, tru cac sinh vien theo chuong trinh Corps, moi sinh vien lua chon hoac mot chuong trinh Master, hoac la mot chuong trinh chuyen nganh tai mot truong đai hoc chuyen nganh (Mines, Ponts, ENSAE, Telecom, ENS, HEC Paris...). Ly do chinh cua viec hoc chuyen nganh nam cuoi tai mot truong khac la do trong 3 nam hoc Polytechnique, cac sinh vien đuoc chu trong nhieu đen phuong phap luan hon la kien thuc chuyen mon thuc su can cho mot ky su. Do đo, nam hoc chuyen nganh se giup cho ho hoan thien san sang buoc vao moi truong lam viec.


= Xep hang =
Sinh vien đuoc xep hang sau khi hoan tat khoa hoc tai truong. Đoi voi sinh vien quoc tich Phap, thu hang rat quan trong vi no lien he truc tiep đen chuong trinh đao tao nhan luc quoc gia (Corps), bao gom cac chuong trinh tinh tu nhu Corps de Mines, "Corps de Ponts". Vao nam cuoi, cac chuong trinh Corps đuoc gioi thieu va sinh vien co the đang ky neu ho co thu hang đu cao. Neu mot sinh vien đu tieu chuan ma khong muon tham gia, sinh vien co thu hang cao nhat trong danh sach cho se đuoc goi thay the.
Ke tu khoa X2000, tinh quan trong cua bang xep hang đa đuoc giam đi nhieu. Tru chuong trinh Corps, cac truong đai hoc noi cac polytechnicien theo hoc nam cuoi thuong dua vao transcript đe đanh gia ho.


= Hoc phi =
Sinh vien Phap khong phai đong hoc phi khi hoc tai truong. Ho con đuoc nhan luong nhu mot si quan du bi. Thong qua Hoi sinh vien cua truong (Caisse des eleves hay KES) cac sinh vien Phap đong mot phan luong cua minh đe tro giup chi phi cho cac sinh vien nuoc ngoai, chu yeu la cac sinh vien khong co hoc bong tai tro.
Thong thuong, khong co đieu khoan cam ket ve tai chinh khi hoc tai Polytechnique. Tuy nhien, cac sinh vien Phap theo nhung chuong trinh đao tao nhan luc quoc gia (Corps) phai cam ket lam viec it nhat 10 nam trong cac dich vu cong sau khi tot nghiep. Neu sinh vien khong hoan thanh khoang thoi gian cam ket thi phai boi hoan hoc phi đao tao. Truong hop nay xay ra khi mot cuu sinh vien đang la Corps va muon lam viec cho mot cong ty tu nhan. Khi đo anh ta thuong yeu cau cong ty boi hoan chi phi cho nha nuoc truoc khi vao lam viec.


Đao tao sau đai hoc Truong Polytechnique to chuc nhieu chuong trinh đao tao Master bang cach lien ket voi cac truong khac nhu Ecole Normale Superieure, Universite Paris-Sud 11... Đe tai hoc kha đa dang trong cac nganh khoa hoc tu nhien. Chuong trinh nay khong đoi hoi phai tot nghiep Polytechnique, cho du cac sinh vien truong đuoc uu ai truoc het.
Truong cung co chuong trinh đao tao tien si cho cac sinh vien đa co bang Master hay tuong đuong.


Cuu sinh vien Cac cuu sinh vien cua truong Polytechnique đuoc goi la "X", cung voi khoa hoc cua ho. Vi du nhu X1987 đe goi nhung cuu sinh vien Polytechnique khoa 1987.
Danh sach mot so cuu X noi tieng (trong rat nhieu nguoi noi tieng):
Phi hanh gia:

Jean-Francois Clervoy (X1978)
Philippe Perrin (X1982)
Cac nha cong nghiep va CEOs:

Claude Bebear (X1935): cuu CEO cua Axa, đuoc xem nhu la Bo gia ve kinh doanh cua Phap
Jean-Marie Messier (X1976): cuu CEO cua Vivendi Universal, tap đoan truyen thong so 1 cua Phap
Carlos Ghosn (X1974): CEO cua Nissan va Renault
Serge Dassault (X1946): CEO cua Dassault Group
Denis Ranque (X1970): CEO cua Thales Group
Michel Pebereau (X1961): CEO cua BNP Paribas
Conrad de Schlumberger (X1898): mot trong anh em nha Schlumberger, thanh lap Societe de Prospection Electrique, sau nay tro thanh Schlumberger Limited
Andre Citroen (X1898): sang lap Citroen Corporation
Marc Fleury: sang lap JBoss Inc.
Cac tong thong va chinh tri gia:

Valery Giscard d'Estaing (X1944): cuu tong thong Phap tu 1974 đen 1981
Marie Francois Sadi Carnot (X1857): cuu tong thong Phap tu 1932 đen 1940
Albert Lebrun (X1890): cuu tong thong Phap tu 1887 đen 1894
Francis Mer (X1959): cuu Bo truong Tai chinh
Cac si quan quan đoi:

Honore d'Estienne d'Orves (X1921)
Alfred Dreyfus (X1878)
Jean-Baptiste Eugene Estienne (X1879): "Cha đe" cua xe tang
Jules Brunet (X1857) nhan vat gay cam hung cho bo phim The Last Samurai
Denfert-Rochereau (X1842)
Rene Cogny (X1925) tong tu lenh quan đoi vien chinh Phap o Bac Ky 1953-1954, mot trong nhung nguoi co trach nhiem trong that bai cua Phap o tran Đien Bien Phu
Bon vi thong che chi huy quan đoi Phap trong The chien thu nhat:

Emile Fayolle (X1873)
Ferdinand Foch (X1871)
Joseph Joffre (X1869)
Joseph Maunoury (X1867)
Cac nha khoa hoc noi tieng:

Benoit Mandelbrot (X1944): kham pha nguyen ly 'fractals'
Louis Leprince-Ringuet (X1920)
Andre Leveque (X1919): Corps truong Mines, nha khoa hoc
Henri Poincare (X1873): nha phat minh truoc thoi đai ve thuyet tuong đoi va thuyet hon đon
Henri Becquerel (X1872)
Henri-Louis le Chatelier (X1869)
Urbain Le Verrier (X1831): thien van hoc, mot trong nhung nguoi đa tim ra đuoc Sao Hai Vuong qua tinh toan va quan sat quy đao cua Sao Thien Vuong
Emile Clapeyron (X1816)
Auguste Comte (X1814)
Michel Chasles (X1812)
Gustave Coriolis (X1808)
Augustin Louis Cauchy (X1805)
Augustin Fresnel (X1804)
Andre-Marie Ampere (X1803)
Francois Arago (X1803)
Claude-Louis Navier (X1802)
Simeon-Denis Poisson (X1798)
Joseph-Louis Gay-Lussac (X1797)
Etienne-Louis Malus (X1795)
Jean-Baptiste Biot (X1794)
Cac nguoi khac:

Fulgence Bienvenue (X1870): Cha đe cua he thong tau đien ngam Paris
Cuu sinh vien Viet Nam:

Hoang Xuan Han (X1930)
Nguyen Van Xuan (X1912)


= Sinh vien Viet Nam =

Sinh vien Viet Nam đau tien o truong bach khoa Paris la ong Nguyen Van Xuan, X1912.
Nam 1972, ba Ta Thu Thuy ghi dau an la nguoi phu nu đau tien thu khoa đau vao cua Polytechnique. Bo ba bi đuoi khoi truong vi tham gia hoat đong chong Phap, sau đo gia đinh ba o lai Paris va ung ho hoat đong chong su hien dien cua My tai Viet Nam. Ba nhap tich Phap nam 1981.
Tu nam 1995, cac sinh vien đen tu Viet Nam đuoc tuyen chon qua ki thi danh cho sinh vien nuoc ngoai EV2, mot so khac theo hoc cac lop chuan bi tai Phap roi thi đo vao truong trong ky thi tuyen sinh (concours) cung voi sinh vien Phap. Nhieu trong so cac sinh vien Viet Nam hoc tai đay đa tung đoat huy chuong trong cac ki thi Olympic toan, ly quoc te. 
Sinh vien nuoc ngoai khong đuoc xep hang cung sinh vien Phap, tuy nhien khoa X1997, sinh vien Ngo Đac Tuan co thu hang tuong đuong voi nguoi thu khoa cua khoa.


Xem them Ecole Normale Superieure
Mines ParisTech
Ponts ParisTech
CentraleSupelec
Centrale Lyon
ENSTA Bretagne
Telecom ParisTech


Tham khao Lien ket ngoai Trang chu Ecole Polytechnique (tieng Phap)
Trang chu Ecole Polytechnique (tieng Anh)
Website cua cong đong cuu sinh vien Ecole Polytechnique
Facebook cua cong đong cuu sinh Viet Nam hoc tai Ecole Polytechnique.
Website cua chuong trinh hoc bong "Đong Hanh" gay dung boi cac sinh vien Viet Nam tai Ecole Polytechnique va sinh vien cac truong khac o Phap.