Vit Bach Tuyet la giong vit nha noi đia cua Viet Nam đuoc tao ra do ket qua lai tao giua vit mai Co va vit trong Anh Đao (vit Anh Đao Hungary/Vit Szarwas). Giong vit nay đuoc lai tao boi ong Tran The Di la mot nha khoa hoc chuyen ve lai tao cay trong. Chung la mot giong vat nuoi, đuoc Hoi đong chan nuoi Bo Nong nghiep cong nhan la giong quoc gia nam 1990 va sau đo chinh thuc đuoc Nha nuoc Viet Nam cong nhan la giong vat nuoi Viet Nam đuoc phep luu hanh, san xuat, kinh doanh nam 2005. Chung đuoc nuoi o Đong bang song Hong va Đong bang song Cuu Long


Đai cuong = Ten goi =
Chung la giong vit trang nang suat cao noi tieng mot thoi cua Viet Nam mang cai ten my mieu Bach Tuyet lay tu nhan vat trong cau chuyen nang Bach Tuyet va ten nay đuoc đat ten boi ong Vu Tuyen Hoang - Vien truong Vien cay luong thuc. Đay la giong vit lai, đat ten giong lai thi ghi ten loai vat nuoi, hinh thuc lai hoac tao giong, ten vit Bach Tuyet đuoc phap luat đua ra lam vi du cho cach đat ten goi cua cac giong lai.


= Đac điem =
Vit Bach Tuyet la giong vit, vit đuoc chon loc qua nhieu the he, nen tuong đoi on đinh ve nang suat. Vit co mau long trang tuyen, tam voc trung binh, nguc sau rong, co thanh nhe. Luc truong thanh vit co khoi luong co the trung binh cua con trong la 2,2 - 2,3 kg va cua con mai la 1,7 - 2,0 kg. Vit bat đau đe luc 150 ngay tuoi. San luong trung đat 140 - 160 qua/mai/nam. Khoi luong trung 65 - 79 gam.
Vit co kha nang mo lan tot, thich hop voi phuong thuc nuoi chan tha. Vit trang toat, lon nhanh nhu vit Anh Đao va lai biet mo cua bat oc duoi ruong nhu vit co. Chung la giong vit trang nang suat cao co tieng. Con lai co đu tinh trang mong muon nhu khoi luong đat 1,7–2 kg, long trang tuyen, chan mo vang tuoi, kha nang chan tha va kiem nhat thuc an tot, duy tri suc chong chiu benh cao.


Lich su giong = Ke hoach =
Chan vit tha đong la nghe truyen thong cua nong dan Viet nhung co hien trang la neu tha đung thoi vu chi mat khoang 1 kg thoc nguoi ta thu đuoc mot con vit thit vi hau het thuc an cua chung đeu la nhung thu nhat nhanh, di đong tren đong. Khoi luong khi giet mo thap chi 0,8–1 kg, thit mang mui hoi cua đong ruong, mau "long ca cuong" ban khong đuoc gia bang mau long trang khi xuat khau chinh la nhung nhuoc điem lon cua vit co do đo yeu cau đat ra la phai pha vo tap quan ngan đoi cua dan Viet la nuoi vit co nang suat thap.
Ong Tran The Di đuoc ong Luong Đinh Cua giao nhiem vu lai tao ra giong vit moi co nang xuat cao đe thuc đay san luong đan vit, phat trien manh đan vit o Viet Nam. Ve giong goc, ong Luong Đinh Cua sang Hungary đoi ngoai lay đuoc giong vit Anh Đao (Cherry valley) noi tieng the gioi vi toc đo tang trong nhanh, kha nang cho thit cao. Nhieu uu điem nhu vay nhung khi nhap noi đo thich nghi cua vit anh đao rat thap, đac biet ky nang tim moi hau nhu khong co. Nhung nam 70 cua the ky truoc, ong bat đau tao ra con vit lai co trong luong lon hon vit co, de thich nghi voi đieu kien chan tha hon vit Anh Đao thuan chung. Nam 1975, ong Luong Đinh Cua chet. 


= Nhap giong =
Ong Di co hai nam sang Hungary tu nghiep nganh tao giong, ong Di đuoc hoc o ngay Sarvat Haki-Vien chuyen vit va ca. Giao su Kissandrat rat phuc nghe nuoi vit đong cua Viet Nam. Khi chuan bi ve nuoc, ong Di đuoc vi giao su nay cho 200 qua trung nhung neu đi theo con đuong ky hiep đinh thi khong đuoc boi vi đo la giong thuan chung do đo ong phai đua vao hanh ly cua minh, giao su Kissandrat viet thu cho mot nguoi quen lam đieu vien o san bay va nho ong Di đua tan tay ca thu cung mot goi qua đe lam nhanh thu tuc, tranh bi trung ung.
Ve đen Ha Noi, thu tuc hai quan thong thuong đoi voi hang tuoi song phai kiem dich rat mat thoi gian, ong Di trinh bay muc đich cua lo trung nhap cuoi cung cung đuoc cho qua. Lo trung đuoc đua ngay vao may ap đe lam tuoi mau them cho dong vit Anh Đao giong sau nay. Sau đo co bao cao la dong vit ong Di moi mang ve nhiem Salmonela. Đan vit Anh Đao co nguy co bi huy, ong Di cung bi ky luat vi khong lam thu tuc kiem dich khi nhap trung ve. Nhung thuc te Khong he co benh nay tren đan vit, vi co nguoi đinh choi ong, sau khi xuong kiem tra, lay mau, ket qua tat ca đeu am tinh. 


= Lai tao =
Ong Tran The Di tim cach lai vit co va vit Anh Đao, ong keo hai trum lo ve giup minh khau ap trung, tra cong gap đoi luong ky su truong trai, Ap trung la nghe đac biet, ky thuat nam het trong đau cac ong trum, khong chieu ho khong truyen cho. Chinh An Đo đa cu nhieu chuyen gia sang Viet Nam hoc ve ap vit thu cong ma khong thanh boi yeu to bi truyen nay. Trung ap kieu "thoc trau" phai trai qua hai giai đoan, giai đoan đau ap bang nhiet goi tuc pho nong, cai nay co the dung nhiet ke đe đo, hoc lom kha de dang.
Sang giai đoan pho lanh "trung ap trung" trung đuoc phu lop chan mong, nhiet đo toa ra tu qua trung se ap chinh no. Tuyet ky nay phu thuoc vao nhiet đo ngoai troi đe đieu chinh cac tam chan. Đem nam thay lanh đap them chan cho trung, ngay thay nuc mo bot. Tat ca bang cam nhan, bang đo nhay cua tung lo chan long, tham chi bang ca... giac quan thu sau, khong mot may moc, nhiet ke nao tinh toan, đo luong đuoc. Pho lanh bat đau tu ngay 16 đen ngay 28 khi vit no se quyet đinh tat ca, vit no ra ti le co cao khong, co khoe manh khong.


= Ket qua =
Qua 8 đoi nghien cuu, chon loc va đuoc the hien trong thuc te san xuat ca chuc nam, phuong phap tap giao giua vit đuc anh đao voi vit co cai tap trung đuoc cac gen tot cua ca hai giong. Đe lai tao đuoc mot giong vit moi can phai co đan giong 10.000 con vit, trong khi ruong thi nghiem cua Vien chi co vai tram con, vi it nen ong đa lam theo cach cua dan trong trot. Cung phai trai qua nhieu lan phan ly giong, tu 40 con vit cua Vien cuoi cung tao ra đuoc giong nay.
Canh đong Hai Hung khi ay co khoang 60 - 70% vit trang, Bi thu Tinh uy phan khoi đen muc con đe nghi đoan cheo đia phuong dung vo "Hoa trang đong xanh" viet ve nang Bach Tuyet cua ong Di. Đuoc cong nhan giong moi, khi nang Bach Tuyet chinh thuc đuoc đang ky khai sinh, ong Di cung yen tam ve huu. Tuy vit Bach Tuyet đa đuoc cong nhan la giong moi nhung co nguoi chuyen ve chan nuoi khong phuc vi đe tao đuoc giong vit moi can mot đan đong toi mot van con, theo doi giong vit moi xem sau ba nam co bien đoi khong. Neu vit goc vua trang, vua to nhu vay sau vai nam trong luong lai be đi, mau long lai chuyen sang luom nhuom nhu vit co khong goi la giong moi.


Tham khao