Donn Fulton Eisele (23 thang 6 nam 1930 – 1 thang 12 nam 1987) (Đai ta USAF) la co si quan Khong quan Hoa Ky, phi cong thu nghiem, va ve sau la phi hanh gia NASA. Ong tung phuc vu duoi tu cach phi cong mo-đun chi huy cho su menh Apollo 7 vao nam 1968. Sau khi giai nghe o ca NASA va Khong quan vao nam 1972, ong đa tro thanh giam đoc quoc gia (country director) cua Đoan Hoa binh o Thai Lan truoc khi chuyen sang kinh doanh tu nhan.


Tieu su = Đau đoi va giao duc =
Eisele chao đoi ngay 23 thang 6 nam 1930 tai Columbus, Ohio, co bo la Herman Eugene Eisele (1899–1964) va me la Lee Ila June Eisele (nhu danh Davisson; 1900–1964). Ong tot nghiep truong Trung hoc pho thong West vao nam 1948. Eisele la mot thanh vien tich cuc cua Hoi Nam Huong đao My va đa đat đuoc cap bac Huong đao Đai bang. Ong nhan bang Cu nhan Khoa hoc cua Hoc vien Hai quan Hoa Ky o Annapolis, Maryland vao nam 1952 va chon phuc vu trong Khong quan Hoa Ky. Eisele nhan bang Thac si Khoa hoc ve Du hanh vu tru cua Vien Cong nghe Khong quan Hoa Ky (AFIT), Can cu khong quan Wright–Patterson, vao nam 1960.


= Kinh nghiem bay =
Sau khi nhap ngu, Eisele đuoc cu đi huan luyen bay. Ong tham gia huan luyen tai Can cu Khong quan Goodfellow, Texas, Can cu Khong quan Williams, Arizona va Can cu Khong quan Tyndall, Florida. Sau khi nhan đoi canh phi cong (pilot wings) vao nam 1954, Eisele đa phuc vu bon nam voi tu cach la phi cong đanh chan o South Dakota va Libya cho đen nam 1958. Ong theo hoc va tot nghiep Truong Phi cong Thu nghiem Thuc nghiem cua Khong quan Hoa Ky (Lop 62A) tai Can cu Khong quan Edwards, California nam 1962; ban cung lop cua ong gom Charles Bassett va Theodore Freeman. Eisele la ky su du an va phi cong thu nghiem thuc nghiem tai Air Force Special Weapons Center thuoc Can cu Khong quan Kirtland, New Mexico. Ong đa thuc hien nhieu chuyen bay thu nghiem đe ho tro cac chuong trinh phat trien vu khi đac biet. Eisele đa tich luy hon 4.200 gio bay, trong đo co 3.600 gio tren may bay phan luc.


= Su nghiep NASA =

Thang 10 nam 1963, Eisele đuoc chon vao nhom phi hanh gia thu ba cua NASA. Đau nam 1966, NASA chi đinh Eisele lam phi cong cho phi hanh đoan Apollo 1 cung voi Phi cong Chi huy Virgil I. "Gus" Grissom va Phi cong Cao cap Ed White. Tuy nhien, do bi trat khop vai hai lan trong qua trinh huan luyen vao thang 1 nam 1966, Eisele đa đuoc thay the boi Roger B. Chaffee. Sau cuoc phau thuat chinh sua vao ngay 27 thang 1, Eisele đuoc bo nhiem vao phi hanh đoan cua chuyen bay Apollo co nguoi lai thu hai cung voi Phi cong Chi huy Walter "Wally" Schirra va Phi cong Walter Cunningham. Luc nay, Eisele đa đuoc thang chuc len vi tri Phi cong Cao cap.
Thang 12 nam 1966, Apollo 2 bi huy bo voi ly do đay se la su lap lai khong can thiet cua nhiem vu Apollo 1, va Schirra, Eisele cung Cunningham tro thanh du bi cho phi hanh đoan cua Grissom. Tuy nhien, sau khi Grissom, White va Chaffee thiet mang trong vu chay tau vu tru Apollo 1 vao ngay 27 thang 1 nam 1967, Schirra, Eisele va Cunningham đa đuoc chi đinh thuc hien su menh Apollo co nguoi lai đau tien. Ve sau su menh đuoc biet đen voi ten goi Apollo 7.
Khi ngay phong đen gan, su tham gia cua Eisele co nguy co bi anh huong; ong đa ngoai tinh voi mot nguoi phu nu, nguoi sau nay tro thanh vo thu hai cua ong. Chanh Van phong Phi hanh gia Deke Slayton đa canh bao phi hanh đoan rang tat ca ho đeu "co the bi đuoi" va nhung chuyen ngoai hon nhan khong nen đuoc cong khai ra ngoai.
Eisele van o lai trong phi hanh đoan, va vao ngay 11 thang 10 nam 1968, Apollo 7 đuoc phong trong mot su menh keo dai 11 ngay; đay la chuyen bay thu nghiem đau tien co phi hanh đoan cua tau vu tru the he thu ba cua Hoa Ky. Vao thoi điem nay, chuc danh Phi cong Cao cap đa đuoc đoi thanh Phi cong Mo-đun Chi huy. Cung voi chi huy tau vu tru Schirra va Phi cong Mo-đun Mat Trang Cunningham, Eisele đa thuc hien cac thao tac chuyen vi tri va ghep noi mo phong voi tang tren cua phuong tien phong Saturn IB cung nhu đong vai tro la hoa tieu, quan sat sao va can chinh he thong dan đuong va đieu huong cua tau vu tru. Phi hanh đoan đa thanh cong hoan thanh tam lan thao tac khoi đong thu nghiem đong co đay cua mo-đun dich vu. Ho cung kiem tra hieu suat cua tat ca cac he thong tau vu tru va phat song buoi truyen hinh truc tiep đau tien ve cac hoat đong cua phi hanh đoan.
Apollo 7 đuoc đat trong quy đao đia tam voi vien điem 153,5 hai ly (284,3 km; 176,6 mi) va can điem 122,6 hai ly (227,1 km; 141,1 mi). Chuyen bay thu nghiem keo dai 260 gio đa ket thuc thanh cong vao ngay 22 thang 10 nam 1968 voi cu ha canh xuong Đai Tay Duong, cach tau san bay USS Essex 8 dam (13 km; 13.000 m) va chi cach muc tieu du tinh 0,3 dam (0,48 km; 480 m). Eisele đa ghi nhan 260 gio trong khong gian.
Eisele tung la Phi cong Mo-đun Chi huy du phong cho chuyen bay Apollo 10 nam 1969. Ong tu chuc tai Van phong Phi hanh gia vao nam 1970 va tro thanh tro ly ky thuat cho chuyen bay vu tru co phi hanh đoan tai Trung tam Nghien cuu Langley cua NASA, mot vi tri ma ong đa đam nhiem cho đen khi nghi huu o ca NASA va Khong quan vao nam 1972.


= Su nghiep hau NASA =
Thang 7 nam 1972, Eisele tro thanh Giam đoc Quoc gia cua Đoan Hoa binh Hoa Ky tai Thai Lan. Tro ve tu Thai Lan hai nam sau, ong lam Giam đoc Ban hang cho Marion Power Shovel, mot bo phan cua Dresser Industries. Eisele sau đo xu ly cac tai khoan ca nhan va doanh nghiep cho cong ty đau tu Oppenheimer & Company.
Nam 1980, Eisele chuyen đen Wilton Manors, Florida. Nam 1981, Eisele đuoc bo nhiem vao mot ghe trong trong Uy ban Thanh pho Wilton Manors va phuc vu o van phong chinh tri tai đo trong khoang mot nam. Sau khi Eisele qua đoi, thanh pho Wilton Manors đa đat ten mot cong vien la Donn Eisele đe tuong nho ong.
Eisele la huong dan vien trong cac chuyen bay Concorde Comet Chase nam 1986, khoi hanh tu Miami va thanh pho New York.


= Qua đoi =

Nam 1987, Eisele qua đoi do đau tim trong khi đang đi cong tac toi Tokyo, Nhat Ban, noi ong se tham du le khai truong Trai Khong gian (Space Camp) moi theo mo hinh cua trai o Trung tam Ten lua va Vu tru Hoa Ky tai Huntsville, Alabama. Nguoi ta hoa tang Eisele tai Nhat Ban va tro cua ong đuoc chon cat tai Nghia trang Quoc gia Arlington voi đay đu danh hieu quan nhan.


Cac to chuc Eisele la mot Huong đao Đai bang, thanh vien cua Tau Beta Pi va Hoi Tam Điem, thuoc ve chi nhanh Luther B. Turner Lodge # 732 o Columbus, Ohio.


Giai thuong va danh hieu Trong so nhung danh hieu ma ong nhan đuoc xuyen suot su nghiep co Huan chuong Thanh tich Đac biet (Exceptional Service Medal) cua NASA, Đoi canh Phi hanh gia Phi cong Cao cap cua Khong quan (Air Force Senior Pilot Astronaut Wings), va Thap tu Bay Xuat sac cua Khong quan (Air Force Distinguished Flying Cross). Ong la nguoi đong nhan giai AIAA Haley Astronautics Award 1969 va đuoc trao giai Special Trustees Award cua Vien Han lam Khoa hoc va Nghe thuat Truyen hinh Quoc gia vao nam 1969.
Eisele la mot trong so cac phi hanh gia Apollo đuoc gioi thieu vao Đai sanh Danh vong Khong gian Quoc te nam 1983. Ong cung la mot trong 24 phi hanh gia Apollo đuoc gioi thieu vao Đai sanh Danh vong Phi hanh gia Hoa Ky nam 1997. Nam 2008, NASA truy tang Eisele Huan chuong Thanh tich Xuat sac (Distinguished Service Medal) cho su menh Apollo 7.


Di san Đuoc su chap thuan tu gia đinh Eisele, mot cau chuyen ve cuoc đoi cua ong đa xuat hien trong tac pham nam 2007 In the Shadow of the Moon. Nam 2017, mot cuon hoi ky đuoc phat hien sau khi Eisele qua đoi voi ten goi Apollo Pilot đa đuoc Nha xuat ban Đai hoc Nebraska phat hanh.
Trong phim truyen hinh ngan tap From the Earth to the Moon cua HBO nam 1998, Eisele đuoc the hien boi John Mese. Trong ba tap cuoi cua bo phim truyen hinh ABC nam 2015 The Astronaut Wives Club, Ryan Doom đam nhan vai Eisele.
Susan Eisele Black đa thay mat nguoi chong qua co cua ba tang mot mau đa Mat Trang cho thu vien Broward County Main Library vao ngay 23 thang 10 nam 2007. Broward County Library, toa lac tai Fort Lauderdale, Florida, la thu vien duy nhat o Hoa Ky trung bay đa Mat Trang. Mau đa Mat Trang quy gia nay thuong đuoc mang ra trien lam tai cac bao tang khoa hoc va truong hoc.


Tham khao Lien ket ngoai Tieu su tren Astronautix cua Donn F. Eisele
Tieu su tren Spacefacts cua Donn F. Eisele
Eisele tren Spaceacts Luu tru ngay 4 thang 3 nam 2016 tai Wayback Machine
Eisele tai Encyclopedia of Science