Go sau rieng la ky nang trong thu hoach va la cong viec lam thue pho bien o vung canh tac trong sau rieng. Ky nang nay lien quan kha nang tham do qua tren cay xem đa co the thu hoach đuoc hay chua. Ngoai ra, cac lai buon thu mua va nguoi ban hang truc tiep cung nam bat ky nang nay đe co the chon lua hang khi mua va khi ban. Đay la ky nang vo cung quan trong trong nganh trong trot va mua ban sau rieng. Nguoi lam cong viec nay thuong đuoc goi la tho go, tho cat. Cong viec nay quan trong trong nganh sau rieng, đam bao chat luong cho cac lo hang xuat khau, chang han tu Viet Nam sang Trung Quoc.


Ky nang chinh = Ky nang thu hoach =

Ky nang go sau rieng ket hop viec su dung thi giac, thinh giac va khuu giac. Nguoi go sau rieng se co nhieu hanh đong phoi hop nhu quan sat mau sac ben ngoai cua vo, gai va cuong, đe nhan biet đo la qua con non hay đa đat đo gia đe co the chin. Mau sac thuong la sam va vo gai nhang nhum. Mui đuoc ap gan qua đe ngui, theo kinh nghiem co the biet đuoc mui cua mot qua gia, va neu no co mui thom thi qua đo cang phai đuoc cat đe thu hoach ngay. Tuy nhien, viec nghe moi la ky nang chinh. Nghe go chi can mot dung cu la mot con dao sac ben, chung dung cat cuong trai đe thu hoach qua. Thong thuong la mot con dao co can dao day, cung va nang tuong đoi. Nguoi thu hoach se dung can dao go vao vo qua ben ngoai va lang nghe am thanh. Am thanh cua can dao khi go vao qua gia se rat đac trung cho thay đo la qua đa co the thu hoach. Tieng keu "bop bop" nhu rong ben trong la đa co the cat. Con tieng nghe nho, nang, tieng "boong boong" nghia la qua chua cat đuoc. Nguoi thu hoach se xoay dao nguoc lai va dung luoi dao cat ngang cuong trai. Nguoi lam nghe go cung thuong xuyen phai leo treo len cac cay sau rieng vi đay la loai cay an qua than go cao. Do đo, viec thu hoach la vo cung nang nhoc. Nguoi thu hoach se phai leo tu cay nay sang cay khac trong vuon va phai chuyen tu canh nay sang canh khac đe tiep can cac chum qua. Ho can cat chinh xac cac qua can cat, bo qua cac qua chua đu đo gia va quay lai trong mot vai tuan sau đo đe thu hoach not phan con lai. Cong viec cat cung can su ho tro cua nguoi khac, nhung nguoi đung ben duoi mat đat dung mot tam manh hay tung đe hung nhung qua sau rieng đuoc nguoi go va cat nem xuong tu tren cao.

Go sau rieng đoi hoi kinh nghiem tot va tham nien, vi sau rieng la mat hang nong san gia tri cao, nen viec thu hoach khi trai đat đo gia cua qua phai chinh xac. Neu khong co ky nang tot se cat nham qua, va sai sot qua nhieu se dan đen thiet hai cho nguoi chu vuon hoac lai buon. Đo gia qua thuong đuoc tinh toan la tu 75-80% đoi voi hang xuat khau do cac cong đoan thu mua, bao quan, van chuyen phai mat tu 10-15 ngay.


= Phan loai va đong hang =
Ben canh viec cat thu hoach, cung co đoi nhom chuyen xem xet ky hang hoa đe phan loai va đong goi lo hang. Ho can go đe xac đinh loi chay com, khong mui, vo day. Cong viec phan loai va đong goi nay tien hanh o cac co so lon cua đai ly va thuong lam viec vao ban đem, đoi hoi nguoi go sau rieng phai co suc khoe tot va chiu đung đuoc cong viec nang nhoc. Do đo, viec thu hoach va cac cong viec khac lien quan go sau rieng co ap luc rat lon. Sau rieng se đuoc cac tho go kiem đinh va phan loai hang, hang loai A se đong cong-ten-no xuat khau. Tieu chuan trai tron, đep, đeu hoc, cat ra com co mau vang đeu, com bot, vi ngot. Hang loai khac se boc mui va che bien. Ngoai dung cu la con dao dung đe go, cong viec nay can gang tay đe cam qua.
Cac giong sau rieng cung rat đa dang, do đo can kinh nghiem va su am hieu tung loai qua thuoc cac giong khac nhau. Tuy nhien, hien nay, phan lon giong sau rieng đuoc canh tac chi bao gom hai giong la Mon Thong va Ri 6 nen cung it gay kho khan cho nguoi go sau rieng.


Ky nang mua ban = Ky nang cua thuong lai =
Đoi voi nguoi lai buon thu mua sau rieng ho se đen tan vuon sau rieng đe thu mua, rat it truong hop ma nha vuon mang đen cho ho, ngoai tru gan nhu het cac mua vu va nha vuon co qua it hang ho se mang đen tan noi cua thuong lai. Co hai truong hop đen nha vuon thu mua, mot la trai đa đuoc chu vuon thu hoach va chat đong san, hai la ho se leo cay đe thu hoach hoac thue muon nguoi chuyen lam cong viec nay vao thu hoach theo chi đinh cua ho. Truoc đay, cac giong sau rieng trong chu yeu la sau rieng kho qua, sau rieng La queo la cac mat hang thu mua qua chin, san luong qua khong nhieu nen thong thuong chu vuon se thu gom va chat đong qua chin san chi cho thuong lai đen can. Hien nay, cac giong sau rieng chu yeu la sau rieng Mon Thong, sau rieng Ri 6 la mat hang chu yeu thu mua qua non (sau rieng non) nen viec cat va thu gom se do thuong lai va nguoi lam cua ho thuc hien. Truoc đay, cac thuong lai trung gian (giua nha vuon va thuong lai lon) đung ra thu mua sau rieng. Ho truc tiep lam trong viec kiem tra bang cach go sau rieng đe xem hang hoa co bat ky sai sot nao khong. Sau đo, xep qua theo tung lo rieng biet dua vao kich co qua, can chung đe tinh tien theo cac lop hang co gia khac nhau, roi van chuyen đi. Dung cu va ky nang cua ho cung giong nhu nhung nguoi leo cay đe go va cat. Ho co the su dung them mot gang tay đe cam qua sau rieng trong khi tay con lai cam con dao xoay can lai đe go. Hien nay, thuong lai trung gian khong truc tiep lam cong viec nay ma ho thue muon nguoi go sau rieng lam. Nhung đoi nhom go sau rieng nhan khoan cac khu vuon tu thuong lai lon đa truc tiep nhan tien coc, cat va giao hang do đo thuc te mot bo phan trong so ho đa tro thanh tang lop thuong lai trung gian.


= Ky nang cua nguoi ban hang =
Đoi voi nguoi ban hang sau rieng ho thuong dung ky nang go đe chon lua trai chin thay cho khach hang neu khach hang khong biet chon lua. Viec chon lua chu yeu đe uu tien qua nao đa qua chin se đuoc ban truoc, qua nao chua đat đo chin hay con qua tuoi song se đuoc giu lai. Đe co the biet đuoc mot qua chin thi dua vao am thanh, go vao qua neu keu "bop bop" la qua đa chin. Ngoai viec go sau rieng thi co the ngui ben ngoai qua bang mui đe tham do đo chin bang mui thom. Sau đo, ho tach qua lay phan com qua đe vao hop cho khach hang đe khach hang mang đi.


Nhan đinh Go sau rieng la mot ky nang cao va nghe lam thue quan trong va pho bien trong linh vuc trong va mua ban sau rieng. Chung gan nhu đa hinh thanh mot nganh dich vu tuong ho cho linh vuc nay. Tien luong đuoc tra cho mot nguoi lam cong kha cao, co the tu 1 đen 2 trieu VND, cao hon bat ky cong viec ho tro khac. Nhieu vung đa hinh thanh cac đoi nhom chuyen nghiep. Ho co the đong hon 10 nguoi, bao gom hai đoi, nhung nguoi chuyen go, cat va nhung nguoi chuyen chup trai. Cac thuong lai thuong chi tra theo ngay hoac tra khoan cho mot đoi, nhom.
Nghe go sau rieng đoi hoi ky nang cao khong phai ai theo lam cung thanh cong. Nhung nguoi leo cay đe go va cat nho ky nang nen co thu nhap cao hon nguoi chup qua. Viec leo treo cung la ky nang đi đoi can thiet, rui ro nguy hiem lon neu nhanh cay ma nguoi go leo yeu, muc. Go sau rieng cung gap kho khan khi qua trong mot vuon trong thieu nuoc, rung la... khien cho kinh nghiem go tro nen thieu chinh xac. Va neu hang hoa thu hoach co van đe nguoi thuong lai se lo, nhung nguoi go sau rieng co the ganh chiu toan bo trach nhiem, thiet hai. Đe tranh bot mot phan rui ro, nguoi go se cat mot qua va bo ra xem phan com qua ben trong đa đat chua, com phai co mau vang va vi ngot thanh, sau đo moi quyet đinh cat thu hoach ca vuon.


May moc thay the Vao nam 2024, mot thiet bi co the xac đinh đo chin cua sau rieng thong qua cong nghe cam bien va am thanh đuoc ra mat. Thiet bi do nhom sinh vien Truong Đai hoc Tay Nguyen dan đau la Đinh Trung Đuc tao ra. Thiet bi se thu am thanh go len qua sau rieng va hien thi thong so xac đinh qua đa đat đo chin hay chua. Thiet bi co hai loai va đa đuoc ban tren thi truong voi gia 2,9 va 4,0 trieu VND. Thiet bi cung đa đoat Giai Nhat Cuoc thi hoc sinh, sinh vien voi y tuong khoi nghiep nam 2024 vao thang 5 nam 2024 tai Thanh pho Can Tho.


Hoi thi Trong Hoi thi Nong dan san xuat sau rieng gioi trong chuoi hoat đong cua Le hoi sau rieng Krong Pak lan thu II nam 2024, 11 đoi go sau rieng đa tham gia thi go sau rieng va phan loai xuat khau chung. Giai Nhat thuoc ve đoi go sau rieng đen tu thi tran Phuoc An.


Chu thich Lien ket ngoai Le Minh Khue, Nguyen Thi Ngoc Tu (1994). Truyen ngan tre. Hoi nha van Viet Nam. tr. 105.