Ca map la mot nhom ca thuoc lop Ca sun, than hinh thuy đong hoc de dang re nuoc, co tu 5 đen 7 khe mang doc moi ben hoac gan đau (khe đau tien sau mat goi la lo tho), da co nhieu gai nho bao boc co the chong lai su ky sinh, cac hang rang trong mieng co the moc lai đuoc. Ca map bao gom cac loai voi kich co chi bang ban tay, nhu Euprotomicrus bispinatus, mot loai ca song duoi đay bien dai chi 22 xentimet, đen ca nham voi khong lo (Rhincodon typus), loai ca lon nhat voi chieu dai 12 met (39 ft) tuong đuong voi mot con ca voi nhung chi an sinh vat phu du, muc ong va mot so loai ca nho khac. Ca map bo (Carcharhinus leucas) con đuoc biet đen nhieu nhat nho kha nang boi đuoc trong ca nuoc ngot va nuoc man, tham chi la o cac vung chau tho. Ca map đuoc cho la xuat hien cach đay hon 420 trieu nam, truoc ca thoi ky xuat hien khung long.


Đac điem Theo Animals Planet Channel, ca map chi co sun chu khong co xuong, ca map chi co the boi thang toi chu khong the boi thut lui đuoc. Nhin xa, ban co the cho rang ca map khong co vay, nhung thuc chat bo da cua chung đuoc phu rat nhieu vay nho, khi so vao ban co the thay nham nhu giay rap. Mot con ca map co the phat hien ra mot giot mau trong mot be boi co dung tich chuan Olympic. Ca map co the song trung binh khoang 25 nam. Tuy nhien co mot so loai, vi du nhu ca map voi, co the song toi 100 nam.
Tren the gioi co khoang 440 loai ca map, nhung chi 30 loai la nguy hiem voi con nguoi. Theo thong ke, mot nam ca map tan cong khoang duoi 100 nguoi, trong khi đo so nguoi chet vi ong đot hoac bi dua roi trung đau lon hon nhieu.
Ca map thuong co 5-7 nap mang. Nhieu nguoi cho rang chung phai luon di chuyen đe nuoc lua vao cac mang, đam bao su ho hap cua chung, neu khong se chet do thieu oxy. Nhung tren thuc te nguoi ta co the giu mot con ca map o yen mot cho rat lau ma con ca map đo khong he bi thuong ton gi, mien la no khong bi hoang loan. Đieu nay co the thay ro o cac ho hang cua no lai thuong la cac loai it di chuyen, vi du nhu ca đuoi.
Trong suot cuoc đoi minh, ca map co the thay rang nhieu lan: chung co nhieu lop rang xep ben trong bo ham khoe, va ngay khi mot chiec rang bi rung đi khi can phai vat cung thi se co chiec khac thay the.


Phan loai Xem them bai phan loai ca map, ca map trang lon.
Hon 440 loai ca map dua theo hinh thai sinh hoc đuoc liet ke duoi đay theo moi quan he tien hoa cua chung tu thoi co xua đen hien đai. 8 nhom bao gom:

Hexanchiformes: La cac loai ca map co xua nhat bao gom ca ca map bo va ca map than lan.
Squaliformes: Nhom nay bao gom ca map Bramble, ca nham gai, ca map gai va Squalidae.
Pristiophoriformes: Đay la bo Ca nham cua, voi cac loai mom dai hinh rang cua su dung đe cat nho con moi.
Squatiniformes: Con đuoc goi la ca map thien than.
Heterodontiformes: Chung thuong đuoc goi la ca map đau bo hoac ca map sung.
Orectolobiformes: Chung thuong đuoc goi la ca map tham, bao gom ca ca map van, ca map y ta va ca map voi.
Carcharhiniformes: bao gom 270 loai bao gom ca map chon, ca map tho san, ca map cau hon, ca map meo, ca map đau bua... Chung đuoc phan biet boi mom dai va mot mang bao ve mat.
Lamniformes: Chung thuong đuoc goi la Bo ca nham thu. Chung bao gom ca map yeu tinh, ca nham phoi nang, ca map mieng lon, ca nham, ca map đuoi ngan, ca map đuoi dai, ca map trang lon. Chung đuoc phan biet boi bo ham lon va hop tu phat trien trong ong dan trung cua con cai trong qua trinh sinh san. Nhom nay bao gom cac loai đa tuyet chung nhu megalodon, Carcharodon...


Sinh san Ca map đe trung nhung hau het cac loai trung đuoc nuoi duong trong co the me cho toi khi no. O mot so loai con lai trung thuong đuoc ket lai thanh mot chum va đuoc gan chat vao mot cho vung chai va kin đao.
Mot so loai ca map rat chung thuy voi ban tinh, suot đoi chi co mot ban tinh. Neu mot con trong cap đo chet thi con kia se khong ket đoi voi bat ky mot con ca map nao khac hoac se sinh san vo tinh đe tiep tuc nhiem vu duy tri noi giong.
Su sinh san vo tinh o ca map lam giam su đa dang gien, đieu giup chung chong lai cac moi đe doa tu cac loai khac. Đieu nay co the đa gop phan vao su suy giam so luong, dan đen su tuyet chung cua ca map.


Giac quan Khuu giac hoan hao va thi giac kha tot cong them kha nang cam nhan đien truong cua đong vat đa an đinh cho ca map ngoi vi vua bien ca. Voi giac quan nay, mot con ca map co the xac đinh mui mau, hay nuoc tieu cua con moi o xa hang km. Boi vay đieu nay ma nhieu nguoi nghi neu bi chay mau thi khong nen tam bien hay luot song vi so bi tan cong. Nhung chinh do khuu giac rat tot cua ca map ma no de dang phan biet mau nguoi va mau con moi ngoai tu nhien, nen no khong the bi nham lan va se khong tan cong vi ca map khong coi con nguoi la con moi. Hau het cac vu tan cong đeu do ca map nhin nham nguoi luot van hay boi tren bien la hai cau hay bo bien.


= Thi giac =
Mat ca map cung tuong tu nhu mat nhung loai đong vat xuong song khac, bao gom giac mac, vong mac va thau kinh. Mat chung thich nghi voi moi truong bien nho đuoc phu mot lop man mong. Lop man nay o đang sau vong mac va phan chieu anh sang toi vong mac lam tang su ro rang trong bong toi. Hieu luc cua tam man nay rat đa dang, voi mot so loai ca map giup chung thich nghi voi bong đem de dang hon. Ca map co mi mat nhung khong chop vi nuoc xung quanh đa lam sach mat chung. Bao ve mat la nhung mang mat. Mang nay bao trum mat khi chung an moi hay bi tan cong. Mot so loai ca map, ke ca ca map trang, khong co mang nay nhung chung cuon mat minh lai khi tan cong moi.


= Khuu giac =
Ca map co khuu giac rat nhay, chung co the nhan ra 1 giot mau trong 1 trieu giot nuoc bien. Mot so loai, nhu nurse shark, co nhung rau xung quanh mep tang đo nhay đe bat moi. Ca map thuong dua vao khuu giac đe tim moi, nhung trong pham vi ngan, chung con dung ca đuong ben đe nhan biet chuyen đong va nhung lo cam giac tren đau chung đe phat hien ra song đien trong nuoc.


= Thinh giac =
Ca map cung co thinh giac nhay ben, chung co the nghe tieng cua con moi cach xa vai dam. Tai ca map la tai trong. Trong nhom ca xuong va nhom đong vat 4 chan, tai trong đa bi tieu bien.


= Đuong ben =
He thong nay co o nhieu loai ca, ke ca ca map. No dung đe nhan biet chuyen đong trong nuoc. Ca map su dung đuong ben đe nhan dien su chuyen đong cua sinh vat khac, đac biet la lam bi thuong chung. Ca map co the cam thay nhung tan so trong pham vi tu 25 đen 50 Hz.


Đanh bat Hang nam, cac ban bao cao uoc đoan co hang tram trieu con ca map bi giet lay vi va trong cau ca giai tri. Truoc đay, ca map chi bi giet trong mon the thao cau ca map, thuoc nhung loai dai suc nhat (nhu ca map mako vay ngan). Nhung loai ca map khac bi giet đe lam thuc pham (chang han nhu ca map nham đuoi dai Đai Tay Duong, mako vay ngan,...), mot so loai dung đe lam cac san pham khac.
Thit ca map rat đuoc ua chuong o nhieu noi tren the gioi, bao gom Nhat Ban va Uc. Tai bang Victoria cua Uc ca map la loai ca đuoc dung nhieu nhat trong bua an kem voi khoai tay ran, đuoc lam tu nhung mieng thit phi-le đuoc chien ky hay xay nhuyen va nuong đeu tren than hong.
Ca map con bi giet đe lam sup vi ca. Đe lay đuoc vi ca map, nguoi ta phai bat song roi cat vay bang mot thanh sat nong roi cuoi cung tha chung xuong nuoc. Ca map con bi giet lay thit. Thit cua ca nham, ca map meo, ca đuoi... la nhu cau khong the thieu cho nguoi tieu dung o thi truong chau Au va Chau Mi. Đa co cac truong hop hang tram con ca map mat vay bi vot len ma khong co cach nao đe tu quay ve bien. Nhung nguoi ung ho cong cuoc bao ve thien nhien moi truong đang đau tranh quyet liet đe tao du luat cam su dung vi ca o My.
Mot so nguoi cho rang sun ca map co the chua đuoc ung thu va benh viem khop man tinh. (Boi vi ca map mien dich voi moi loai benh tat ke ca ung thu, tu đo ho nham tuong rang sun ca co the giup con nguoi chong lai cac benh nan y.) Ca map bi con nguoi san bat mot cach vo y thuc dan đen kha nang nhieu loai đa đung ben bo tuyet chung. Co rat nhieu to chuc, đien hinh la Shark Trust, đa va đang đau tranh tich cuc đe han che viec giet hai ca map.


Van hoa = Am nhac =
Baby Shark


= Phim anh =
Porpoise - Ca map
Tom And Jerry Shortfilm: Puss 'N' Boats (1967)
Tom And Jerry Shortfilm: Filet Meow (1967)
Tom And Jerry Shortfilm: Cannery Rodent (1967)
Tom And Jerry Shortfilm: Surf-Bored Cat (1967)
Bruce - Ca map trang lon (Finding Nemo - Đi Tim Nemo) (2003)
Anchor - Ca map đau bua (Finding Nemo - Đi Tim Nemo) (2003)
Chum - Ca map mako vay ngan (Finding Nemo - Đi Tim Nemo) (2003)
Don Ira Feinberg - Ca map bao (Shark Tale - Cau Chuyen Ca Map) (2004)
Don Lino - Ca map trang lon (Shark Tale - Cau Chuyen Ca Map) (2004)
Lenny Lino - Ca map trang lon (Shark Tale - Cau Chuyen Ca Map) (2004)
Frankie Lino - Ca map trang lon (Shark Tale - Cau Chuyen Ca Map) (2004)
Troy - Ca map bao:
The Reef: Shark Bait - Ran San Ho: Moi San Ca Map (2006)
The Reef 2: High Tide - Ran San Ho 2: Thuy Trieu Len (2012)
Ronny - Ca map lun đen long (The Reef 2: High Tide - Rang San Ho 2: Thuy Trieu Len) (2012)
Bronson - Ca map trang lon (The Reef 2: High Tide - Rang San Ho 2: Thuy Trieu Len) (2012)
Hector - Carcharhinus brachyurus (The Reef 2: High Tide - Rang San Ho 2: Thuy Trieu Len) (2012)
Bud - Ca map đau bua (The Reef 2: High Tide - Rang San Ho 2: Thuy Trieu Len) (2012)
Doom - Ca map trang lon (The Reef 2: High Tide - Rang San Ho 2: Thuy Trieu Len) (2012)
Destiny - Ca map voi (Finding Dory - Đi tim Dory) (2016)


Xem them Cat vi ca map


Tham khao = Nguon dan =
Gilbertson, Lance (1999). Zoology Laboratory Manual. New York, McGraw-Hill Companies, Inc.
Castro, Jose. The Sharks of North American Waters. College Station: Texas A&M University Press, 1983.
Stevens, John D. Sharks. New York: NY Facts on File Publications, 1987


Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Selachimorpha tai Wikimedia Commons
Ca map tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)
Euselachii tai Encyclopedia of Life
Selachii tai trang Trung tam Thong tin Cong nghe sinh hoc quoc gia Hoa Ky (NCBI).
Selachimorpha (TSN 159787) tai He thong Thong tin Phan loai Tich hop (ITIS).
The International Shark Attack File
Shark Trust Organization Luu tru ngay 17 thang 5 nam 2007 tai Wayback Machine
ReefQuest Centre for Shark Research
Photographs of sharks Luu tru ngay 22 thang 11 nam 2022 tai Wayback Machine