Son la bat ky chat long, co the hoa long, hoac chat lieu ran mastic nao, ma sau khi phu mot lop mong len mot be mat, chuyen thanh mot mang cung. No đuoc su dung pho bien nhat đe bao ve, tao mau hoac tao ket cau cho cac đoi tuong. Son co the đuoc lam hoac mua voi nhieu mau — va nhieu loai khac nhau, chang han nhu mau nuoc hoac mau tong hop. Son thuong đuoc luu tru, ban va son duoi dang chat long, nhung hau het cac loai son đeu kho thanh ran. Hau het cac loai son đeu co goc dau hoac goc nuoc va moi loai co nhung đac điem rieng biet. Đau tien, o hau het cac thanh pho, viec đo son goc dau xuong cong ranh hoac cong ranh trong gia đinh la bat hop phap. Dung moi đe tay rua cung khac đoi voi son goc nuoc so voi son goc dau. Son goc nuoc va son dau se xu ly khac nhau dua tren nhiet đo moi truong ben ngoai cua vat the đuoc son (chang han nhu mot ngoi nha.) Thong thuong đoi tuong đuoc son phai tren 10 °C (50 °F), mac du mot so nha san xuat son / son lot ben ngoai tuyen bo rang chung co the đuoc thi cong khi nhiet đo thap đen 35 °F (2 °C).


Lich su Son la mot trong nhung phat minh som nhat cua loai nguoi. Mot so buc tranh hang đong đuoc ve bang đat đo hoac vang, hematit, oxit mangan va than cui co the đa đuoc tao ra boi nhung nguoi Homo sapiens đau cach đay 40.000 nam. Son co the cu hon. Vao nam 2003 va 2004, cac nha khao co hoc Nam Phi đa bao cao rang đa tim thay trong hang Blombos mot hon hop co nguon goc tu đat son 100.000 nam tuoi do con nguoi tao ra co the đuoc su dung nhu son. Viec khai quat them trong cung mot hang đong đa dan đen bao cao nam 2011 ve mot bo cong cu hoan chinh đe mai bot mau va tao ra mot chat giong son nguyen thuy.
Nhung buc tuong mau co đai o Dendera, Ai Cap, trai qua bao nam bi bao mon, van con duy tri mau sac ruc ro cua chung, song đong nhu khi chung đuoc son vao khoang 2.000 nam truoc. Nguoi Ai Cap tron lan mau sac cua ho voi chat nhu keo cao su, va su dung chung rieng biet voi nhau ma khong co bat ky pha tron hoac hon hop nao. Co ve nhu ho đa su dung sau mau: trang, đen, xanh, đo, vang va xanh la cay. Ho lan đau tien bao phu toan bo khu vuc voi mau trang, sau đo ve khung thiet ke bang mau đen, đe lai nhung mau sang cho mau nen. Ho dung minium (chi oxit Pb3O4) lam mau đo, va mau đo nay thuong sam mau hon.
Pliny đa đe cap đen mot so tran nha đuoc son vao thoi cua ong o thi tran Ardea, noi đa đuoc lam truoc khi thanh lap Rome. Ong bay to su ngac nhien va nguong mo truoc su tuoi moi cua chung sau nhieu the ky troi qua.
Son đuoc tao ra tu long đo cua trung va do đo, chat nay se cung lai va bam vao be mat ma no đuoc ap dung. Bot mau đuoc lam tu thuc vat, cat va cac loai đat khac nhau. Hau het cac loai son đeu su dung dau hoac nuoc lam co so (chat pha loang, dung moi hoac phuong tien cho bot mau).
Mot vi du van con ton tai cua son dau ngoi nha the ky 17 la Ham House o Surrey, Anh, noi mot lop son lot đuoc su dung cung voi mot so lop phu ben duoi va mot lop phu trang tri phuc tap; hon hop bot mau va dau se đuoc nghien thanh bot nhao bang coi va chay. Qua trinh nay đuoc cac hoa si thuc hien bang tay khien ho bi nhiem đoc chi do bot chi dung đe ve mau trang.
Nam 1718, Marshall Smith đa phat minh ra "May hoac đong co đe mai mau" o Anh. Nguoi ta khong biet chinh xac cach thuc hoat đong cua no, nhung no la mot thiet bi giup tang hieu qua nghien bot mau mot cach đang ke. Chang bao lau sau, mot cong ty co ten Emerton va Manby đa quang cao nhung loai son đac biet gia re đuoc san xuat bang cong nghe tiet kiem lao đong:

Mot pound mau nen trong Horse-Mill se ve đuoc muoi hai yard, trong khi mau nen theo bat ky cach nao khac, se khong lam đuoc mot nua so luong cong viec đo.
Vao thoi điem bat đau chinh thu cua Cach mang Cong nghiep, vao giua the ky 18, son đa đuoc nghien trong cac nha may chay bang hoi nuoc, va mot chat thay the cho bot mau goc chi đa đuoc tim thay trong mot dan xuat mau trang cua oxit kem. Son noi that trong nha ngay cang tro thanh tieu chuan khi the ky 19 tien trien, ca vi ly do trang tri va vi son co hieu qua trong viec ngan cac buc tuong muc nat khoi am uot. Dau hat lanh cung ngay cang đuoc su dung nhu mot chat ket dinh re tien.
Nam 1866, Sherwin-Williams o Hoa Ky đa đuoc thanh lap nhu mot nha san xuat son lon va phat minh ra mot loai son co the su dung truc tiep tu khi mo hop ma khong can pha che.
Mai cho đen khi su kich thich cua The chien thu hai tao ra su thieu hut dau lanh tren thi truong cung cap, thi nhua nhan tao, hay con goi la alkyd, moi đuoc phat minh ra. Chung vua re, vua de lam va con giu mau tot va lau troi.


Thanh phan = Van chuyen =
Thanh phan van chuyen đuoc cau tao boi chat ket dinh; hoac, neu can lam loang chat ket dinh bang chat pha loang nhu dung moi hoac nuoc, thi đo la su ket hop cua chat ket dinh va chat pha loang. Trong truong hop nay, khi son đa kho hoac đong ran thi gan nhu toan bo dung dich pha loang đa bay hoi het va chi con lai chat ket dinh tren be mat son. Do đo, mot luong quan trong trong cong thuc chat phu la "chat ran van chuyen", đoi khi đuoc goi la "chat ran nhua" trong cong thuc. Đay la ty le cua trong luong lop phu uot đuoc ket dinh, tuc la phan xuong song polyme cua mang se con lai sau khi kho hoac đong ran hoan tat.


 Chat ket dinh hoac đinh hinh  Chat ket dinh la thanh phan tao mang cua son. No la thanh phan duy nhat luon co trong tat ca cac loai cong thuc khac nhau. Nhieu chat ket dinh qua day nen khong the thi cong va phai lam mong. Loai chat mong hon, neu co, thay đoi theo chat ket dinh.
Chat ket dinh truyen đat cac đac tinh nhu đo bong, đo ben, tinh linh hoat va đo deo dai.
Chat ket dinh bao gom cac loai nhua tong hop hoac tu nhien nhu alkyd, acrylic, vinyl-acrylics, vinyl acetate / ethylene (VAE), polyurethan, polyeste, nhua melamine, epoxy, Silanes hoac siloxan hoac dau.
Chat ket dinh co the đuoc phan loai theo co che hinh thanh mang. Co che nhiet deo bao gom lam kho va ket tu. Lam kho đe cap đen su bay hoi đon gian cua dung moi hoac chat pha loang đe đe lai mot lop mang ket dinh. Coalescence đe cap đen mot co che lien quan đen viec lam kho sau đo la su ket hop thuc te giua cac hat roi rac. Co che tao mang nhua nhiet deo đoi khi đuoc mo ta la "xu ly nhua nhiet deo" nhung đo la mot cach goi sai vi khong can phan ung đong ran hoa hoc nao đe đan mang. Mat khac, co che nhiet ran la co che đong ran thuc su lien quan đen (cac) phan ung hoa hoc giua cac polyme tao nen chat ket dinh.
Co che nhua nhiet deo: Mot so mang đuoc hinh thanh bang cach lam nguoi chat ket dinh đon gian. Vi du, son encaustic hoac sap la chat long khi con am va cung lai khi nguoi. Trong nhieu truong hop, chung mem lai hoac hoa long neu đuoc ham nong.
Son ma kho bang cach bay hoi dung moi va chua chat ket dinh ran hoa tan trong dung moi đuoc goi la son mai. Mot mang ran hinh thanh khi dung moi bay hoi. Boi vi khong co lien ket cheo hoa hoc tham gia, mang co the hoa tan lai trong dung moi; do đo, son mai khong thich hop cho cac ung dung ma kha nang khang hoa chat la quan trong. Cac loai son mai nitrocellulose co đien thuoc loai nay, cung nhu cac vet ban khong co hat bao gom thuoc nhuom hoa tan trong dung moi. Hieu suat thay đoi theo cong thuc, nhung son mai noi chung co xu huong co kha nang chong tia cuc tim tot hon va kha nang chong an mon thap hon so voi cac he thong tuong đuong đuoc xu ly bang cach trung hop hoac lien ket.
Loai son đuoc goi la Emulsion o Anh va Latex o Hoa Ky la su phan tan trong nuoc cua cac hat polymer co kich thuoc nho hon micromet. Cac đieu khoan nay o cac quoc gia tuong ung bao gom tat ca cac loai son su dung polyme tong hop nhu acrylic, vinyl acrylic (PVA), styrene acrylic, v.v. lam chat ket dinh. Thuat ngu "cao su" trong ngu canh son o Hoa Ky chi đon gian co nghia la chat phan tan trong nuoc; mu cao su tu cay cao su khong phai la mot thanh phan. Cac chat phan tan nay đuoc đieu che bang phan ung trung hop nhu tuong. Nhung loai son nhu vay đuoc xu ly bang mot qua trinh goi la ket dinh, trong đo truoc tien la nuoc, sau đo la vet, hoac dung moi ket dinh, bay hoi va hut lai voi nhau va lam mem cac hat chat ket dinh va hop nhat chung voi nhau thanh cac cau truc mang lien ket khong the đao nguoc, do đo son khong the phan huy lai trong dung moi / nuoc ban đau mang no. Cac chat hoat đong be mat con sot lai trong son, cung nhu tac dung thuy phan voi mot so polyme lam cho son van de bi mem va theo thoi gian se bi phan huy boi nuoc. Thuat ngu chung cua son latex thuong đuoc su dung o Hoa Ky, trong khi thuat ngu son nhu tuong đuoc su dung cho cac san pham tuong tu o Anh va thuat ngu son latex hoan toan khong đuoc su dung.
Co che nhiet ran: Son đong ran bang phan ung trung hop noi chung la son mot hoac hai goi trung hop bang phan ung hoa hoc va đong ran thanh mang lien ket cheo. Tuy thuoc vao thanh phan, chung co the can phai lam kho truoc, bang cach lam bay hoi dung moi. Epoxit hai goi co đien hoac polyuretan  thuoc loai nay.
"Dau lam kho", voi ngon ngu khong theo truc giac, thuc su đuoc lam kho bang phan ung lien ket cheo ngay ca khi chung khong đuoc đua vao lo nuong va duong nhu chi đon gian la kho trong khong khi. Co che hinh thanh mang cua cac vi du đon gian nhat lien quan đen su bay hoi đau tien cua dung moi sau đo la phan ung voi oxy tu moi truong trong khoang thoi gian vai ngay, vai tuan va tham chi vai thang đe tao ra mot mang luoi lien ket cheo. Men alkyd co đien se thuoc loai nay. Lop phu xu ly oxy hoa đuoc xuc tac boi chat lam kho phuc kim loai nhu coban naphthenat.
Cac yeu cau moi truong gan đay han che viec su dung cac hop chat huu co de bay hoi (VOC), va cac phuong phap xu ly thay the đa đuoc phat trien, thuong cho cac muc đich cong nghiep. Vi du, son đong ran UV cho phep pha che voi luong dung moi rat thap, hoac tham chi khong co. Đieu nay co the đat đuoc do cac monome va oligome đuoc su dung trong lop phu co trong luong phan tu tuong đoi rat thap, va do đo co đo nhot đu thap đe cho phep chat long chay tot ma khong can them chat pha loang. Neu dung moi co mat voi mot luong đang ke, noi chung truoc het no đuoc bay hoi truoc va sau đo bat đau tao lien ket cheo bang tia cuc tim. Tuong tu, son tinh đien chua it hoac khong chua dung moi. Su chay va đong ran đuoc tao ra bang cach lam nong chat nen sau khi ap dung co che tinh đien cho bot kho.
Co che ket hop: Cai goi la lop phu "son mai co xuc tac" hoac "cao su lien ket cheo" đuoc thiet ke đe tao mang bang su ket hop cua cac phuong phap: lam kho co đien cong voi phan ung đong ran co loi tu chat xuc tac. Co nhung loai son đuoc goi la plastisols / organosols, đuoc tao ra bang cach tron cac hat PVC voi chat lam deo. Chung đuoc loai bo va hon hop ket hop voi nhau.


Nghe thuat Ke tu thoi Phuc Hung, son dau (chu yeu la dau hat lanh) la loai son thong dung nhat trong cac ung dung my thuat va van con pho bien cho đen ngay nay. Tuy nhien, trong the ky 20, son nuoc, ke ca son mau nuoc va son acrylic, tro nen rat pho bien voi su phat trien cua son acrylic va cac loai son latex khac. Cac loai son sua (con goi la casein), voi ten co nguon goc tu nhu tuong tu nhien la sua, pho bien trong the ky 19 va van con hien nay. Egg tempera (ten bat nguon tu mot hon hop long đo trung ga tron voi dau) van con đuoc su dung, nhu son sap encaustic. Gouache la mot loai mau nuoc đuoc su dung trong thoi Trung Co va Phuc hung cho nhung tranh minh hoa. Chat nhuom mau thuong đuoc lam tu đa tren mat đat nhu lapis lazuli va chat ket dinh đuoc lam tu gom keo cao su hoac trung trang. Gouache, con đuoc goi la 'mau thiet ke' hoac 'mau chinh', đa đuoc thuong mai hoa ngay nay.


Tham khao