USS Spadefish (SS/AGSS-411) la mot tau ngam lop Balao va la con tau đau tien cua Hai quan Hoa Ky đuoc đat ten theo loai ca thuoc ho tai tuong bien. Mac du đuoc nhap bien che muon va chi hoat đong đuoc mot nam tai Mat tran Thai Binh Duong, Spadefish van đat đuoc mot thanh tich đang ne so voi luc luong tau ngam Hoa Ky luc đo. Tu thang 7 nam 1944 toi thang 7 nam 1945, Spadefish đa ban chim tong cong 21 tau cac loai cua Nhat Ban, voi tong muc tai trong đat 88.091 tan, đung thu sau trong danh sach nhung chiec tau ngam Hai quan Hoa Ky co thanh tich xuat sac nhat trong Chien tranh the gioi thu hai, va co thanh tich đung thu hai trong toan bo lop Balao, chi sau chiec Tang.


Thiet ke va che tao Lop Balao đuoc nguoi My co nhieu điem tuong đong thiet ke cua lop Gato truoc đo. Cai tien noi bat nhat cua lop Balao la nguoi My su dung thep cuong đo cao HTS, co đo day va đo đan hoi cao hon han so voi loai thep đuoc dung lam vo tau cua cac tau ngam lop Gato, đe lam vo tau cua cac tau ngam lop Balao. Chinh nho đieu nay ma cac tau ngam lop Balao co the lan xuong đo sau toi đa khoang 200 met, sau hon khoang 30 met so voi đo sau toi đa ma nhung tau ngam lop Gato co the lan xuong, nhung đuoc ha xuong con 120 met đe đam bao su an toan cua thuy thu đoan.
Hinh dang ben ngoai cua lop Balao cung đuoc thay đoi đang ke. He thong đao thuong tang va cot kinh tiem vong đa đuoc toi gian đe giam kha nang tau bi phat hien khi noi tren mat nuoc. Toan bo mai che đa đuoc thao bo khoi đao thuong tang cua cac tau ngam lop Balao đe giam đo nang cua tau, va co the lap đat them cac khau phao phong khong va mo rong he thong radar va ang ten phu.
Spadefish co chieu dai tong the la 95 met, va co muc choan nuoc la 1.526 tan Anh (1.550 tan) khi noi va 2.391 tan Anh (2.429 tan) khi lan. Con tau su dung bon đong co diesel chin xi lanh co piston đoi đinh Fairbanks-Morse 38D8-1⁄8, ket hop voi bon đong co đien Ellitott, va hai ac quy Sargo 126 cell. He thong ket hop nay co uu điem lon la cac đong co co the tu hoat đong mot cach đoc lap voi nhau trong bat ky tinh huong nao, bao gom truong hop dung chung lam đong co dan đong may phat đien va đong co dan đong truc chan vit. Đong co đay cua tau co the tao ra muc cong suat toi đa la 5.400 shp khi noi, 2.740 shp khi lan, đong thoi giup con tau đat đuoc toc đo di chuyen toi đa la 20,25 knot khi noi va 8,75 knot khi lan. Spadefish co tam hoat đong la 11.000 hai ly khi noi o van toc 10 knot/gio va co the tac chien tuan tra lien tuc trong vong 75 ngay.
Spadefish đuoc lap đat 10 ong phong ngu loi 21-inch (sau ong o mui tau va bon ong o đuoi tau) va mang tong cong 24 qua ngu loi. Con tau đuoc lap đat he thong đien tu TDC (Torpedo Data Computer), co the xu ly du lieu thu đuoc tu kinh tiem vong hoac sonar cua tau va cho ra nhung thong so chinh xac ve khoang cach toi cac muc tieu, goc ban va toc đo di chuyen cua tau đoi phuong. Spadefish la chiec tau ngam đau tien cua lop Balao đuoc ha thuy voi phao 5-inch/25 caliber Mk. 17 tieu chuan, cung voi hai phao Oerlikon 20 mm o phia truoc va sau cua đai chi huy, va hai khau sung may hang nang M3 Browning khong co đinh (khi can se mang len boong tau su dung). Cam bien đien tu cua tau bao gom he thong Sonar QC, radar do tim mat bien SJ, radar canh gioi bau troi SD (sau đuoc thay the boi radar SV), va kinh tiem vong cua tau đuoc tich hop radar đo khoang cach ST.
Spadefish đuoc đat luon vao ngay 27 thang 5 nam 1943 tai Xuong Hai quan Mare Island o Vallejo, California. Con tau đuoc ha thuy vao ngay 8 thang 1 nam 1944 va đuoc đo đau boi Ba Francis W. Scanland, vo cua Pho Đe đoc Francis W. Scanland - cuu thuyen truong cua thiet giap ham Nevada trong cuoc tap kich Tran Chau Cang. Spadefish nhap bien che vao ngay 9 thang 3 nam 1944 va đuoc đat duoi quyen chi huy cua Trung ta Gordon W. Underwood.


Lich su hoat đong = Chien tranh The gioi thu hai =
Sau khi hoan tat viec thu may va huan luyen doc bo bien California, Spadefish roi San Francisco vao ngay 14 thang 6 va gia nhap Ham đoi Thai Binh Duong Hoa Ky o Tran Chau Cang vao ngay 22 thang 6. Tai đay, Spadefish đuoc bien che vao Hai đoi 282, thuoc Hai đoan Tau ngam so 4.


 Chuyen tuan tra đau tien, Thang 7 - Thang 9 nam 1944  Ngay 23 thang 7 nam 1944, Spadefish roi Tran Chau Cang va bat đau chuyen tuan tra đau tien. Cung voi hai tau ngam khac la Picuda va Redfish, chung hop thanh mot nhom tac chien Bay soi va tien vao khu vuc tuan tra o giua Formosa va Luzon cua Phillipines.
Luc 03:30 sang ngay 19 thang 8, khi đang tuan tra o vung bien phia tay bac Luzon, Spadefish tan cong va ban chim tau đo bo/sua chua Tamatsu Maru (9.589 tan) o toa đo 17° 34' Bac, 119° 24' Đong, khien gan 5.000 thuy thu va binh linh tren tau thiet mang. Ba ngay sau đo, Spadefish bam đuoi mot nhom tau cho dau đang di chuyen qua khu vuc Eo bien Luzon. Luc 13:14, con tau phong ba qua ngu loi o mui tau, đuoc noi tiep boi ba qua nua tu đuoi tau luc 13:16. Hai phut sau khi phong loat ngu loi thu hai, thuy thu đoan nghe thay hai tieng no lon o toa đo 18°48′ Bac 120°46′ Đong , cung voi thoi điem ho phong qua ngu loi thu tu o mui tau. Luc 13:21, Spadefish nghe thay mot tieng no nua xuat phat tu qua ngu loi thu tu, nhung khong the xac đinh đuoc so phan cua cac muc tieu do con tau ngam luc đo đang bi nhom tau ho tong tan cong du doi. Nan nhan cua loat ngu loi phong tu Spadefish ngay hom đo la tau cho dau Hakko Maru So 2 (10.023 tan). Mac du Hakko Maru So 2 trung hai qua ngu loi, nhung con tau khong bi chim, va thuy thu đoan đa đua con tau ve đuoc Vinh Passeleng thanh cong đe tien hanh sua chua. Sang ngay 23 thang 8, Spadefish tien vao Vinh Passaleng đe ket lieu con tau bi hu hai nang kia, nhung bi can tro boi cac đot truy quet cua nhom tau ho tong trong vinh. Do chi con ba qua ngu loi, Trung ta Underwood đa quyet đinh ngung tan cong va cho con tau rut ve Saipan đe tai tiep te. Ban than tau Hakko Maru So 2 bi hu hai la qua nang, nen nguoi Nhat khong the sua chua đuoc mot cach toan dien, va con tau nay bi mot con bao đanh chim vao ngay 18 thang 9 nam 1944 khi đang neo đau trong vinh.
Ngay 8 thang 9, khi đang tuan tra o vung bien phia đong cua Formosa, Spadefish phat hien ra mot đoan tau lon gom tam tau van tai cac loai. Tu 20:33 đen 22:30, Spadefish đa ban tong cong 20 qua ngu loi, đanh chim tau cho quan Shokei Maru (2.557 tan) va tau van tai Luc quan Shinten Maru (1.254 tan) chim o toa đo 24°39' Bac, 123°31' Đong, va tau van tai Nichiman Maru (1.922 tan) va Nichian Maru (6.197 tan) o toa đo 24°45' Bac, 123°26' Đong. Cuoc tan cong tiep tuc dien ra toi rang sang ngay hom sau, ngay 9 thang 9, lan nay Spadefish đa noi len va dung phao tren boong tau đe ban tra lai cac con tau ho tong Nhat Ban. Đen buoi chieu cung ngay, Spadefish tiep can Vinh Nagura Wan o Okinawa, voi y đinh tan cong cac tau van tai Nhat Ban đang neo đau o đay. Cuoc tan cong khong thu đuoc ket qua gi va Spadefish nhanh chong rut lui khoi khu vuc đe hoi quan voi tau ngam Picuda va Redfish. Ngay 15 thang 9, nhom tau ngam roi khu vuc tuan tra đe quay tro ve Tran Chau Cang. Spadefish cap ben chin ngay sau đo va ket thuc chuyen tuan tra đau tien keo dai 59 ngay.
Trong chuyen tuan tra nay, Spadefish đuoc ghi nhan ban chim sau tau cac loai cua đoi phuong voi tong muc tai trong đat 31.500 tan. Cung voi thanh tich cua Picuda va Redfish, ba chiec tau ngam nay đa ban chim tong cong 13 tau cac loai cua Nhat Ban, voi tong muc tai trong len đen hon 64.000 tan.


 Chuyen tuan tra thu hai, Thang 10 - Thang 12 nam 1944  Ngay 23 thang 10 nam 1944, Spadefish bat đau chuyen tuan tra thu hai. Con tau huong đen vung bien Hoa Đong va Hoang Hai cung voi Sunfish va Peto theo mot đoi hinh tac chien Bay soi. Ngay 14 thang 11, khi đang đanh chan đoan van tai MOMA-07 cua Nhat Ban o vung bien phia đong Thuong Hai, Spadefish đa tan cong va ban chim tau van tai Gyokuyo Maru (5.396 tan) tai toa đo 31°04′ Bac 123°56′ Đong. Ba ngay sau, chiec tau ngam tham gia phuc kich đoan van tai HI-81 o vung bien Hoa Đong. Sau khi nhan đuoc tin hieu tu Sunfish rang con tau dan đau đoan, mot hang khong mau ham cua Nhat Ban, đa đi ra khoi tam ngam cua Sunfish, Spadefish lap tuc di chuyen vao vi tri tan cong va phat hien ra muc tieu đuoc thong bao o toa đo 32°59' Bac, 123°38' Đong. Khoang 23:03, Spadefish ban sau qua ngu loi ve phia chiec hang khong mau ham, va sau đo vong lai đe ban them bon qua ngu loi nua ve phia mot con tau cho dau. Vai phut sau, thuy thu đoan quan sat đuoc bon cot nuoc va lua chay boc len du doi boc len tu cho muc tieu. Shin'yo (21.000 tan), chiec hang khong mau ham ho tong dan đau đoan van tai, muc tieu cua sau qua ngu loi cua Spadefish, bi pha huy boi mot chuoi vu no lon va chim rat nhanh, đem sinh mang cua phan lon thuy thu đoan co mat tren tau. Spadefish tiep tuc bam theo đoan HI-81 đen sang ngay tiep theo va ban chim them Tau san ngam So 156 (100 tan) o toa đo 33°07' Bac, 123°09' Đong. Cung trong đot phuc kich đo, tau ngam Sunfish đa phong ngu loi đanh chim tau cho quan Edogawa Maru va Seisho Maru; trong khi Peto ban chim đuoc hai tau van tai Aisakasan Maru va Chinkai Maru.
Ngay 29 thang 11, Spadefish ban chim tau van tai Daiboshi Maru So 6 khi đang tuan tra o khu vuc Hoang Hai, tai toa đo 37°17' Bac, 125°11' Đong, gan khu vuc phia nam cua Inchon, thuoc Ban đao Trieu Tien. Spadefish cung nhom Bay soi sau đo rut khoi khu vuc va ket thuc chuyen tuan tra keo dai 49 ngay tai Majuro thuoc quan đao Marshall, vao ngay 12 thang 12 nam 1944.


 Chuyen tuan tra thu ba, Thang 1 - Thang 2 nam 1945  Sau mot thoi gian nghi ngoi va huan luyen tang cuong o Majuro, Spadefish khoi hanh vao ngay 6 thang 1 nam 1945. Cung voi cac tau ngam Pompon, Atule, va Jallap, Spadefish bat đau chuyen tuan tra thu ba o khu vuc Hoang Hai. Ngay 28 thang 1, con tau đanh chan đoan van tai HI-91 o vung bien Thuong Hai. Spadefish phong sau qua ngu loi va ban chim tau cho hang Sanuki Maru (7.158 tan) va tau ho ve Kume (900 tan) o toa đo 33°54′ Bac, 122°55′ Đong.  Ba tau ho tong co y đinh ap sat đe san lung Spadefish, nhung con tau ngam đa nhanh chong triet thoai khoi khu vuc thanh cong.
Vao ngay 4 thang 2, Spadefish đanh chim tau van tai ​​Tairai Maru (4.273 tan) o toa đo 37°15' Bac, 125°17' Đong. Hai ngay sau, vao ngay 6 thang 2, con tau ban chim tau cho quan ​​Shohei Maru (1.092 tan) o vung bien Lu Thuan Khau, tai toa đo 38°47' Bac, 121°28' Đong. Mot may bay tuan tra Nhat Ban nhanh chong tan cong Spadefish bang bom chong ngam; mac du gap nhieu chan đong du doi boi cuoc tan cong, Spadefish khong bi he han gi. Ngay 13 thang 2, con tau quay tro ve Cang Apra, Guam, va ket thuc chuyen tuan tra keo dai 38 ngay. 
Voi thanh tich đanh chim hon 76.000 tan tai trong trong thoi gian đam nhiem vai tro thuyen truong cua Spadefish, Trung ta Gordon W. Underwood đuoc trao thuong Huan chuong Chu Thap Hai quan kem hai ngoi sao vang (tuong đuong voi ba huan chuong) va Danh hieu Đon vi Tuyen duong Tong thong. Underwood sau đo đuoc thuyen chuyen ve cong tac o Cuc Thuyen Van Hai quan (Bureau of Ships - BuShips) cua Bo Hai quan Hoa Ky. Vi tri thuyen truong cua Spadefish sau đo đuoc tiep quan boi Trung ta William J. Germershausen, Jr., cuu thuyen truong cua Tambor. 


 Chuyen tuan tra thu tu, Thang 3 - Thang 4 nam 1945  Vao ngay 15 thang 3, Spadefish len đuong thuc hien chuyen tuan tra thu tu o khu vuc Bien Hoa Đong va Hoang Hai. Ngay 23 thang 3, con tau phat hien ra đoan van tai SAI-05 đang di chuyen o phia bac Naha cua Okinawa. Spadefish kheo leo vuot mat bon con tau ho tong, va vao luc 17:12, no ban ba qua ngu loi vao tau  van tai Doryo Maru (2.274 tan). Mot qua trung vao man phai cua Doryo Maru, va đanh chim con tau o toa đo 29°31' Bac, 127°41' Đong. Hon 400 nguoi thiet mang sau cuoc tan cong, va toan bo 28 xuong cam tu Shinyo đuoc Doryo Maru chuyen cho cung chim theo tau. Cac tau kaibokan tien hanh truy đuoi Spadefish va tha tong cong 52 qua min chong ngam, nhung Spadefish van tron thoat thanh cong voi vai hu hai nhe. 
Ngay 26 thang 3, sau khi hoan thanh viec do tham cac khu vuc đuoc rai thuy loi o eo bien Tsushima, Spadefish di chuyen đen vung bien Ban đao Trieu Tien thong qua bo bien phia tay Kyushu. Ngay 1 thang 4, Spadefish ban chim mot con thuyen buom o ngoai khoi Nam Trieu Tien va ban chim chiec thu hai vao ngay 7 thang 4. Hai ngay sau, chiec tau ngam ban chim tau van tai SS Ritsu Maru (1.834 tan) o toa đo o 37°27' Bac, 125°00' Đong, va đen ngay 11 thang 4, no tiep tuc tan cong va lam hu hai nang tau quet min Hinode Maru So 17 o toa đo 37°13' Bac, 125°11' Đong. Spadefish quay tro lai Cang Apra, Guam vao ngay 21 thang 4, ket thuc chuyen tuan tra keo dai 35 ngay. 


 Chuyen tuan tra thu nam, Thang 6 - Thang 7 nam 1945  Sau hoan tat cac đot tap tran va thay đoi quan so, Spadefish đuoc bien che vao nhom Bay soi "Hydeman's Hellcats" cua Trung ta Earl T. Hydeman, thuyen truong tau ngam Sea Dog. Hydeman cung la chi huy truong cua Nhom Đac nhiem 17.21 (Task Group 17.21 - TG 17.21), bao gom chin tau ngam thuoc ba nhom Bay soi khac nhau. Luc luong nay co nhiem vu di chuyen qua Eo bien Tsushima đuoc rai min day đac va tien hanh tan cong vao cac tuyen van tai chu chot o sau trong vung bien Nhat Ban. 
Cung voi Sea Dog va Crevalle, Spadefish tiep can Eo bien Tsushima vao ngay 4 thang 6. Đen ngay 9 thang 6, "Hydeman's Hellcats" bat đau tuan tra tai mot khu vuc đuoc trai dai tu vung bien phia tay cua Hokkaido đen vung bien cua Niigata, va Spadefish đuoc giao nhiem vu tuan tra doc bo bien phia tay cua Hokkaido. 
Sang ngay 10 thang 6, Spadefish tan cong va đanh chim tau van tai Daigen Maru So 2 (1.999 tan) bang hai qua ngu loi o ngoai khoi Ishikari, tai toa đo 43°21' Bac, 140°40' Đong. Cho cuoi ngay, chiec tau ngam ban chim them tau cho hang Unkai Maru So 8 (1.293 tan) o toa đo 43°23' Bac, 140°32' Đong, va tau cho hang Jintsu Maru (994 tan) tai toa đo 43°28' Bac, 140°28' Đong. Trong ngay 12 thang 6, Spadefish bao cao ban chim mot con thuyen buom bang phao 20 mm va ba tau ca khac bang phao 127 mm o gan Đao Rebun. Ngay 13 thang 6, Spadefish đa vo tinh tan cong va ban chim tau van tai SS Transbalt cua Lien Xo o Eo bien La Perouse. Nguyen nhan chinh la do Transbalt đa di chuyen lech voi lo trinh vach san cua Lien Xo, va hoa tieu cua Spadefish đa lam tuong Transbalt la tau hang cua Nhat Ban. Nam thuy thu cua Transbalt thiet mang trong cuoc tan cong, va nhung nguoi song sot đa tu di chuyen ve Nhat Ban. Transbalt la mot trong sau tau van tai cua Lien Xo bi tau ngam Hoa Ky tan cong nham va chim tai khu vuc Bac Thai Binh Duong trong Chien tranh The gioi thu hai. 
Vao ngay 14 thang 6, Spadefish tien vao Bien noi đia Seto va ban chim tau van tai Seizan Maru (2.018 tan) đang neo đau o Cang Moka (toa đo 47°03' Bac, 142°01' Đong) bang hai qua ngu loi. Đem ngay 17 thang 6, Spadefish tan cong va đanh chim tau rai min Eijo Maru (2.274 tan) o ngoai khoi Đao Okushiri, tai toa đo 42°43 Bac, 139°57′ Đong. 
Sau khi hoi quan voi Sea Dog va Crevalle, Spadefish di chuyen đen điem tap ket cua TG 17.21 o phia tay cua Eo bien La Perouse vao đem 24 thang 6. Cac tau ngam, ngoai tru Bonefish (đuoc cho la bi trung min chong ngam cua tau kaibokan va chim vao ngay 18-19 thang 6), sau đo xep thanh đoi hinh kep song song vao trua ngay 25 thang 6, đi qua Eo bien La Perouse va đi vao Bien Okhotsk. Sau khi thoat khoi vung bien Nhat Ban, Spadefish quay tro ve Tran Chau Cang va cap ben vao ngay 4 thang 7, ket thuc chuyen tuan tra cuoi cung keo dai 39 ngay cua tau. 


= Hau chien =
Spadefish đang chuan bi cho chuyen tuan tra thu sau thi đuoc tin Nhat Ban tuyen bo đau hang vo đieu kien. Sau khi chien tranh ket thuc, con tau luu lai tai Tran Chau Cang toi ngay 2 thang 9, truoc khi khoi hanh ve Xuong Hai quan Mare Island, noi con tau đuoc cho ngung hoat đong vao ngay 3 thang 5 nam 1946, va đuoc đieu ve Ham đoi Tru bi Đai Tay Duong voi vai tro moi la tau ngam huan luyen. Spadefish đuoc xep lop lai thanh tau ngam phu tro, voi ky hieu luon moi AGSS-411 vao ngay 6 thang 11 nam 1962. Spadefish đuoc xoa ten khoi Danh sach Đang ba Hai quan vao ngay 1 thang 4 nam 1967, va đuoc ban cho Tong cong ty Khoang san va Hop kim Union (Union Minerals & Iron Corp) o New York đe thao do vao nam 1969. 


Khen thuong Spadefish đa thuc hien tong cong nam chuyen tuan tra o Mat tran Thai Binh Duong trong Chien tranh The gioi thu hai, va đuoc tang thuong bon Ngoi sao Chien tran. Uy ban Đanh gia Luc quan-Hai quan đa ghi nhan Spadefish ban chim 21 tau cac loai cua Nhat Ban, voi tong muc tai trong đat 88.091 tan, đung thu sau trong danh sach nhung chiec tau ngam Hai quan Hoa Ky co thanh tich xuat sac nhat trong Chien tranh the gioi thu hai (ve tong tai trong), va co thanh tich đung thu hai trong toan bo lop Balao, chi sau chiec Tang. Spadefish đa đat đuoc nhung thanh tich tren chi trong vong mot nam hoat đong tai mat tran Thai Binh Duong.


Xem them Gordon Waite Underwood
Danh sach tau ngam lop Balao
Danh sach tau ngam thanh cong nhat cua Hoa Ky trong The Chien II


Tham khao = Ghi chu =


= Chu thich =


= Sach tham khao =
Bauer, K. Jack; Roberts, Stephen S. (1991). Register of Ships of the U.S. Navy, 1775–1990: Major Combatants. Westport, Connecticut: Greenwood Press. ISBN 0-313-26202-0.
Blair, Clay,Jr. (1975). Silent Victory: The U.S. Submarine War against Japan. Naval Institute Press. ISBN 9781557502179.{{Chu thich sach}}:  Quan ly CS1: nhieu ten: danh sach tac gia (lien ket)
Friedman, Norman (1995). U.S. Submarines through 1945: An Illustrated Design History. Annapolis. ISBN 978-1-55750-263-6.


= Tai lieu tham khao =
Historic Naval Ships Association (1978). "USS Spadefish (SS-411), Submarine War Patrol Reports".
Naval History and Heritage Command (2015). "Spadefish I (SS-411)".


Lien ket ngoai Photo gallery of Spadefish at NavSource Naval History