Ba me Viet Nam anh hung la danh hieu vinh du đuoc Nha nuoc Viet Nam phong tang hoac truy tang nhung phu nu Viet Nam co nhieu cong hien, hi sinh vi su nghiep giai phong dan toc, bao ve to quoc va lam nghia vu quoc te.
Danh hieu nay đuoc quy đinh lan đau tien tai Phap lenh Quy đinh danh hieu vinh du Nha nuoc "Ba me Viet Nam Anh hung" ngay 29 thang 8 nam 1994, sau đo đuoc sua đoi bo sung boi Phap lenh so 05/2012/UBTVQH13 ngay 20 thang 10 nam 2012 cua Uy ban Thuong vu Quoc hoi nuoc Cong hoa Xa hoi chu nghia Viet Nam thuoc điem a, khoan 2, Đieu 58 Luat Thi đua, khen thuong 2003.


Hoan canh ra đoi Giua thang 5/1994, Ban Bi thu Trung uong Đang trieu tap cuoc hop do Tong bi thu Đo Muoi chu tri đe nghe Tong cuc Chinh tri bao cao tinh hinh cong tac chinh sach. Tham du cuoc hop co lanh đao Bo Lao đong - Thuong binh va Xa hoi, Bo Tai chinh va đai dien cac co quan, nganh co lien quan.
Sau khi nghe bao cao, Tong bi thu Đo Muoi yeu cau moi nguoi tap trung thao luan va đe xuat giai quyet nhung van đe quan trong, buc thiet đat ra. Trong phan ket luan cuoc hop, Tong bi thu nhan manh: Nhieu nam qua, Đang, Nha nuoc đa co nhieu chu truong, chinh sach. Quan đoi cung cac nganh, cac đia phuong va toan dan đa co nhieu co gang to chuc thuc hien nhung chinh sach đa ban hanh. Ket qua đo gop phan on đinh tinh hinh chinh tri – xa hoi tren tung đia phuong va trong ca nuoc. Tuy nhien, tinh đen thoi điem nay, chua co chinh sach đai ngo thoa đang ca ve tinh than va vat chat đoi voi mot đoi tuong đac biet – đo la nhung nguoi me đa hien dang cho To quoc nhung nguoi con uu tu. Xet đen cung, cac me la nhung nguoi co cong lon nhat trong chien tranh giai phong va bao ve To quoc. Ban Bi thu yeu cau Tong cuc Chinh tri phoi hop voi cac nganh – nhat la Bo Lao đong - Thuong binh va Xa hoi – trien khai nghien cuu xay dung mot chinh sach xung đang đoi voi cac ba me co nhieu cong hien. Co the khang đinh rang, y tuong ve chinh sach "Ba me Viet Nam anh hung" bat nguon tu cuoc hop đo cua Ban Bi thu Trung uong Đang.
Chap hanh ket luan cua Tong bi thu, ong Le Kha Phieu (Chu nhiem Tong cuc Chinh tri) va ong Đang Vu Hiep (Pho chu nhiem Tong cuc Chinh tri) đa giao cho Cuc Chinh sach nghien cuu đe an. Trong mot thoi gian ngan, Cuc Chinh sach đa cu can bo ve cac đia phuong khao sat so luong, tinh hinh đoi song cua cac ba me co nhieu con la liet si, cung nhu nguyen vong đe đat cua nhan dan. Tren co so đo, Cuc Chinh sach đa xay dung đe an, phoi hop nghien cuu, tien hanh xin y kien cua cac co quan co lien quan trong va ngoai quan đoi.
Tiep đen, Cuc Chinh sach đa giup Tong cuc Chinh tri, Đang uy Quan su Trung uong, Bo Quoc phong xay dung to trinh len Ban Bi thu, Chinh phu, Uy ban Thuong vu Quoc hoi ve chinh sach voi cac noi dung bao gom: Xac đinh đoi tuong, tieu chuan, hinh thuc khen thuong, che đo đuoc huong va thu tuc, quy trinh xet tang. Ban đau, trong qua trinh nghien cuu va y kien tai cac cuoc hoi thao, co nhieu y kien đe xuat cac phuong an khac nhau ve ten goi cua danh hieu vinh du. Cuoi cung, ten goi "Ba me Viet Nam Anh hung" la phuong an toi uu, đuoc cac co quan thong nhat cao.
Ngay 29/8/1994, Uy ban Thuong vu Quoc hoi đa thong qua Phap lenh Quy đinh Danh hieu vinh du Nha nuoc "Ba me Viet Nam Anh hung".
Ngay 10/9/1994, Chu tich nuoc Le Đuc Anh đa ky Lenh cong bo Phap lenh Quy đinh Danh hieu vinh du Nha nuoc "Ba me Viet Nam Anh hung".
Ngay 20/10/1994, Chinh phu ban hanh Nghi đinh 167-CP thi hanh Phap lenh Quy đinh danh hieu vinh du Nha nuoc "Ba me Viet Nam Anh hung".

Ngay 17/12/1994, Chu tich nuoc Le Đuc Anh đa ky quyet đinh tang va truy tang danh hieu "Ba me Viet Nam Anh hung" đot đau tien cho 19.879 nguoi trong ca nuoc, trong đo co mot so ca nhan noi bat: Nguyen Thi Thu o Đien Thang, Đien Ban, Quang Nam co 9 con, 1 re, 2 chau ngoai la liet si; Pham Thi Ngu o Ham Hiep, Ham Thuan, Binh Thuan co 8 con la liet si, ban than la Anh hung LLVT nhan dan; Tran Thi Mit o Hai Phu, Hai Lang, Quang Tri co 9 con la liet si; Nguyen Thi Ranh, o Phuoc Hiep, Cu Chi, TP Ho Chi Minh co 8 con la liet si, ban than la Anh hung LLVT nhan dan; Nguyen Thi Duong o Trieu Thanh, Trieu Phong, Quang Tri co 8 con thi 5 con la liet si (3 nguoi con khac la: Đai tuong Đoan Khue, Trung tuong Đoan Chuong va Đai ta Đoan Thuy)...
Ngay 19/12/1994, nhan ky niem 50 nam Ngay thanh lap Quan đoi nhan dan Viet Nam – Ngay hoi Quoc phong toan dan, Đang Cong san Viet Nam va Nha nuoc Viet Nam đa to chuc trong the Le tuyen duong Danh hieu Ba me Viet Nam anh hung lan đau tien cho 59 Ba me Viet Nam anh hung tieu bieu, đai dien cho gan 2 van ba me đuoc phong tang.
Huong ung Loi keu goi cua Uy ban Trung uong Mat tran To quoc Viet Nam, nhieu nam qua, cac đia phuong, cac nganh, đoan the tai Viet Nam đa day len phong trao "Phung duong cac Ba me Viet Nam Anh hung". Cung voi che đo đai ngo theo quy đinh cua Nha nuoc, viec phung duong cua cac đon vi quan đoi, cac to chuc đoan the xa hoi va nhan dan cac đia phuong đa gop phan nang cao đoi song tinh than, vat chat cua nhung phu nu con song.
Duoi su chi đao cua Tong cuc Chinh tri, Cuc Chinh sach la co quan chu tri viec nghien cuu đe xuat va chi đao, huong dan to chuc thuc hien chinh sach "Ba me Viet Nam anh hung". Ong Nguyen Manh Đau voi cuong vi Cuc truong đa cung cac ong: Pham Lam, Đo Quang Bich (Pho cuc truong), Nguyen Van Tinh, Le The Hai (Phong Khen thuong) va mot so can bo nghien cuu thuoc Cuc Chinh sach giu vai tro đieu tra, khao sat, phan anh va la nhung nguoi truc tiep "chap but", "bien tap" cac van kien.


Tieu chuan Tieu chuan đat danh hieu "Ba me Viet Nam Anh hung" (ke ca la Anh hung luc luong vu trang nhan dan Viet Nam) danh cho nhung phu nu đat mot trong nhung tieu chuan sau:

Co 2 con tro len la liet si;
Co 2 con ma 1 nguoi la liet si, 1 nguoi la thuong binh voi thuong tat tu 81% tro len.
Chi co 1 con ma nguoi đo la liet si;
Co 1 con la liet si, chong hoac ban than la liet si.
Nguoi con đuoc đinh nghia la liet si bao gom con đe va con nuoi cua nguoi me đa đuoc phap luat xac nhan, va đa đuoc Chinh phu tang Bang "To Quoc Ghi Cong".
Nguoi phu nu co đu 1 trong 4 truong hop neu tren do phai chiu đung noi đau mat con, mat chong ma bi benh tam than, van đuoc tang danh hieu "Ba me Viet Nam Anh hung".
Nguoi chong la liet si đuoc đinh nghia la nguoi đa đuoc Chinh phu tang Bang "To quoc ghi cong" ma Ba me la vo cua nguoi đo đuoc huong che đo tuat liet si.
Danh hieu nay do Chu tich nuoc ky tang hoac truy tang theo đe nghi cua Chinh phu.
Nguoi đuoc tang (hoac truy tang) đuoc cap bang va huy hieu "Ba me Viet Nam Anh hung".


Thong ke Tu thang 12/1994 đen het nam 2001, Nha nuoc Cong hoa Xa hoi chu nghia Viet Nam đa phong tang va truy tang danh hieu "Ba me Viet Nam anh hung" cho:

Ca nuoc: 44.253 nguoi.
Mien Bac: 15.033 nguoi.
Mien Nam: 29.220 nguoi.
Tinh Quang Nam la tinh co nhieu Ba me Viet Nam anh hung nhat voi 11.658 nguoi.
Trong đo:

co con đoc nhat la liet si: 9.903 nguoi.
co 2 con la liet si: 1.535 nguoi.
co 3 con la liet si: 10.067 nguoi.
co 4 con la liet si: 1.535 nguoi.
co 5 con la liet si: 258 nguoi.
Tinh đen thang 7/2020, Nha nuoc Viet Nam đa phong tang hoac truy tang 139.275 Ba me Viet Nam anh hung, trong đo tinh Quang Nam co so luong đuoc phong tang va truy tang cao nhat (15.261 nguoi), tiep theo la Ben Tre voi 6.905 nguoi, Quang Ngai voi 6.802 nguoi, va Ha Noi voi 6.723 nguoi.
Tu thap nien 1990, do đa ket thuc chien  nen rat han huu moi co truong hop đuoc phong tang Ba me Viet Nam anh hung. Ba Le Thi Minh Thuy (56 tuoi) o Nha Trang (Khanh Hoa) la Me Viet Nam anh hung gan đay nhat, đuoc phong tang vao thang 7/2018, ba co chong va 1 con trai cung la liet si (ca 2 đeu la phi cong, hy sinh khi bay huan luyen).


Mot so ba me Viet Nam anh hung tieu bieu Mot so ba me Viet Nam anh hung tieu bieu:

Nguyen Thi Thap: que quan Long Hung, Chau Thanh, My Tho (nay la tinh Tien Giang), co chong va co con la liet si. Lien tuc tu khoa I đen khoa VI, ba đuoc bau vao Quoc hoi va giu chuc vu Pho Chu tich Quoc hoi tu khoa II đen khoa VI. Truoc khi đuoc trao danh hieu nay, ba đa đuoc Nha nuoc tang thuong Huan chuong Sao Vang – Huan chuong cao quy nhat cua Nha nuoc Viet Nam.
Nguyen Thi Thu: que quan thon Thanh Quyt, Đien Thang, Đien Ban, Quang Nam, co chong, 9 con va 1 con re, 2 chau ngoai la liet si. Con gai ca cua ba la Le Thi Tri cung đuoc trao tang danh hieu Ba me Viet Nam Anh hung vao ngay 30 thang 4 nam 2007, vi co chong va hai con gai la liet si.
Pham Thi Ngu (1912-2002): que quan Ham Hiep, Ham Thuan, Binh Thuan, co 5 con trai, 2 con gai va 1 con re la liet si, ban than ba la Anh hung luc luong vu trang nhan dan. Suot nhieu nam trong cuoc Chien tranh Viet Nam, ba Ngu cung ba con co so đa chuyen ra vung can cu giai phong nhieu tan luong thuc, thuc pham, thuoc men tiep te cho cach mang, gop phan đang ke vao thang loi cua su nghiep chong My o đia phuong. Ngay 6/11/1978, ba Pham Thi Ngu đa đuoc Quoc hoi va Nha nuoc tuyen duong Anh hung luc luong vu trang nhan dan, ngay 11/7/1985 ba đuoc Hoi đong Nha nuoc tang thuong huan chuong Đoc lap hang Nhat, huan chuong Chien cong giai phong hang Nhat. Ngay 17/12/1994, ba Ngu đuoc Nha nuoc phong danh hieu Ba me Viet Nam anh hung.
Le Thi He: que quan: Thon Linh An, Trieu Trach, Trieu Phong, Quang Tri. Ca gia đinh va ho hang gan cua ba co 7 ba Me Viet Nam anh hung va 15 liet si đa hi sinh xuong mau vi đoc lap dan toc, thong nhat đat nuoc. Rieng gia đinh ben chong cua ba co 5 Ba me Viet Nam Anh hung va 11 liet si. Ban than ba cung 1 con gai, 3 con dau la Ba me Viet Nam Anh hung. Trong so 15 liet si co 2 con đe, 1 con dau, 1 con re, 4 chau noi, 2 chau ngoai va 4 nguoi chau.
Tran Thi Viet (1892-2011): ngu ap Ca Dua, Tuyen Binh Tay, Vinh Hung, Long An. Ba co chong la Nguyen Van Danh (sinh nam 1888), la con cua mot gia đinh nghia binh tham gia chien tranh Đong Duong thoi Can Vuong, que o mien Trung, đe tranh su truy lung cua quan Phap đa dat vao Đong Thap Muoi song an dat. Ba co 10 nguoi con (8 trai, 2 gai). Ca 8 con trai cua me đeu tham gia khang chien giai phong đat nuoc, va 7 nguoi đa hy sinh (trong đo co 2 nguoi hy sinh khi chua co vo va khong tim đuoc mo). Nam 1966, cu Danh qua đoi, va ba xuong toc quy y o chua Thanh Lap (quan My An, tinh Kien Phong, nay la Đong Thap), voi phap danh Dieu Manh. Mot hom giac ap đen chua bat ba vao trai giam, chung đanh đap nhung khong khai thac đuoc gi, cung khong the bat ba yeu cau cac con tu bo cach mang, nen ba đuoc tra tu do. Ngay 17/12/1994, ba đuoc Nha nuoc phong danh hieu Ba me Viet Nam anh hung. Ban than ba la Me Viet Nam anh hung song tho nhat, cung đuoc sach ky luc Viet Nam ghi nhan la nguoi phu nu cao tuoi nhat Viet Nam vao nam 2010. Ba co hon 40 chau noi va ngoai, hon 150 chat, khoang 300 chau co 5 đoi. Ba huong tho 119 tuoi.
Tran Thi Mit: que quan Hai Phu - Hai Lang - Quang Tri, co chong, 6 nguoi con đe, 1 con dau va 1 chau noi la liet si.
Nguyen Thi Ranh: ap Truc Đen, xa Phuoc Hiep, huyen Cu Chi, co 8 con trai va 2 chau la liet si, ban than ba la Anh hung luc luong vu trang nhan dan.
Pham Thi Khanh: que quan Hon Đat - Kien Giang, co 8 con trai thi 7 nguoi la liet si.
Van Thi Thua: que quan Duy Xuyen - Quang Nam Đa Nang co chong va 4 con la liet si, ban than ba la Anh hung luc luong vu trang nhan dan.
Ho Thi Hanh va con gai la Tran Thi Theu: que quan Ap Hung Hoa - Phien Cau - Tra Vinh; trong gia đinh co 10 nguoi con la liet si.
2 chi em Nguyen Thi Duong, Nguyen Thi Lanh, noi o 12A Ly Nam Đe va 7/30 Ly Nam Đe - Ha Noi; ba Duong co 8 con thi 5 con la liet si, ba Lanh co 1 con duy nhat la liet si.
3 chi em ruot Bui Thi Hai, Bui Thi Di, Bui Thi Sau o Ham Chinh - Ham Thuan - Binh Thuan. Ba Hai co chong va 4 con la liet si; ba Di co 3 con la liet si; ba Sau co 4 con la liet si.
Le Thi Chau (ten that la Le Thi Ly), dan lang quen goi la ong ba Dieu Chau que o lang Mai Xa (Gio Mai, Gio Linh, Quang Tri), la nguoi me quan long nuot han mang thung đi lay đau con bi quan Phap chat roi beu giua cho ve kham liem, mai tang, đuoc nhac si Pham Duy ca ngoi trong ca khuc cach mang "Ba me Gio Linh".


Vinh danh Ngoai đuoc tang danh hieu, tro cap,... ho luon đuoc moi nguoi kinh men goi la ''Me''.
Bai hat ''Hat ve me Viet Nam anh hung'' cua nhac si An Thuyen la bai hat vo cung noi bat ve nhung ba me đa hi sinh đe gop cong gianh lai đoc lap cho Viet Nam;
O Quang Nam, co Tuong đai Me Viet Nam anh hung lay nguyen mau tu ba Nguyen Thi Thu nham ton vinh Me noi rieng va tat ca nhung Ba me Viet Nam anh hung khac noi chung.


Tham khao Xem them Du an Tuong đai Ba me Viet Nam anh hung
Nguyen Thi Thu
Đoi quan toc dai