Nguoi Hoa (phon the: 華人; gian the: 华人; Han-Viet: Hoa nhan; binh am: Huaren; Viet binh: waa4jan4) la mot dan toc co nguon goc tu Trung Quoc va đuoc cong nhan la mot trong 54 dan toc cua Viet Nam. Cac ten goi khac cua ho la nguoi Minh, nguoi Minh Huong, nguoi Thanh, Khach nhan, ho cung đuoc goi la nguoi Đuong (tieng Trung: 唐人; Han-Viet: Đuong nhan; binh am: Tangren; Viet binh: Tong4jan4), dan toc Hoa (gian the: 华族; phon the: 華族; Han-Viet: Hoa toc; binh am: Huazu; Viet binh: Waa4zuk6).
Dan toc Hoa cung voi dan toc Ngai va San Diu đeu đuoc xep vao nhom ngon ngu Han. Thong thuong, nguoi Hoa o Viet Nam đuoc goi la nguoi Viet goc Hoa đe tranh truong hop gay tranh cai ve thuat ngu va thai đo ky thi. Nguoi Hoa khong gom nguoi Han co quoc tich Trung Quoc đang song o Viet Nam.
Dan toc Hoa co dan so 749.466 nguoi theo Đieu tra dan so chinh thuc cua Chinh phu Viet Nam nam 2019, chiem 0,78% dan so Viet Nam.


Ten goi Nhung nguoi Hoa co nguon goc tu Han Trung Quoc đa qua lai đe lam an, sinh song, va hoa nhap voi nguoi Viet (nguoi Kinh) ban đia o Viet Nam von tu lau đoi, tuy theo tung cac thoi ky lich su, hoan canh tiep xuc hoac nguyen nhan di cu ma nguoi Trung Quoc đa tu xung ve ten dan toc cua minh khac nhau. Nguoi Trung Quoc thuong tu goi minh la dan cua cac trieu đai ma ho cho rang van minh, tu hao hoac cho rang no pho bien va đuoc nguoi ban xu biet ro, hoac đa biet tu lau nhu "nguoi Đuong" ("tong4 jan4", Thoong dzan), "nguoi Thanh", "nguoi Bac" (quoc). Nguoi Hoa con tu goi ho theo que quan: nguoi Quang Đong (Quang Đong), nguoi Tieu (Trieu Chau), nguoi Khach Gia, nguoi Hai Nam (Hai Nam), nguoi Phuc Kien (Phuc Kien)... Nguoi Viet con co le goi nguoi Hoa la "nguoi Ngo". Le nay bat nguon tu lich su thoi Xuan Thu co "nuoc Ngo" va "nuoc Viet", ban than đay la 2 quoc gia phi Han nhung sau thi vung nay đa bi Han hoa hoan toan tu phuong Bac. Đien hinh la ban Binh Ngo đai cao cua Nguyen Trai vao the ky XV sau khi Binh Đinh Vuong Le Loi đuoi đuoc giac nha Minh, do nha Minh co tien than tu xung la "Ngo".
Tu pho thong nguoi Viet hay dung đe goi nguoi Hoa la "nguoi Tau"; "chet"; tu "cac chu", đoc trai tu chu "khach tru" vi luc đay nguoi Hoa khong đuoc nhin nhan la cu dan ma chi la dan o tru ma thoi. Ban bao sau đay đua ra nguon goc khac cho "cac chu" nhung khong co co so:
Theo Gia Đinh bao, đang trong so 5, nam thu 6, phat hanh ngay 16 thang 2 nam 1870: phan tap vu (mot bai thuoc vao loai phiem luan ngay nay)

Nguoi ben Tau thuong goi la nguoi Trung-Quoc nghia la nuoc o giua vi thuo xua ben ay co 18 nuoc chu hau; cho Kinh thanh Hoang-đe o lai vo o giua cac nuoc chu hau nen goi la Trung Quoc. Nguoi ben Tau thuong keu minh la Đuong-nhon hay Thanh-nhon, nghia la nguoi nha Đuong nha Thanh. An-nam ta keu la Tau, nguoi ben Tau, la vi khach thuong đi tau qua đay, lai dung tau cho đo hang hoa qua đay buon ban; nen keu la Tau, hang Tau, đo Tau v.v...
Nguoi Bac thi keu la Ngo, nghia la nuoc Ngo, co ke lai cat nghia rang vi boi no hay xung minh la Ngo nghia la toi. Tu nay khong con pho bien nua.
Keu Cac-chu la boi nguoi Minh-huong ma ra; me An-nam cha Khach nen nhin nguoi Tau la anh em, bang khong thi cung la nguoi đong chau voi cha minh, nen moi keu la Cac-chu nghia la anh em voi cha minh. Sau lan lan nguoi ta bat chuoc ma keu bay theo lam vay.

Con keu la Chec la tai tieng Trieu Chau keu tang Chec nghia la chu. Nguoi ben Tau hay giu phep, cung nhu An-nam ta, thay nguoi ta tuoi đang cau, co, chu, bac thi keu tang la chu la cau van van. Nguoi An-nam ta nghe vay vin theo ma keu cac anh la Chec.. Nay khong con pho bien nua. 
Tu Ba Tau co cach giai thich nhu sau: Ba co nghia la 3 vung đat ma chua Nguyen cho phep nguoi Hoa lam an va sinh song: vung Cu lao Pho (Đong Nai), Cho Lon (Sai Gon), Ha Tien; tu Tau bat nguon tu phuong tien đi lai cua nguoi Hoa khi sang An Nam. Con co cach giai thich khac: Nguoi Viet thuong xung ho theo thu tu nhu anh Hai (con ca) anh Ba (con thu)... Vi ly do đo ma nguoi Tau thuong le phep goi than mat nguoi Viet đang lam o cac co quan Phap thoi đo la anh Hai (cau Hai) va xem minh la em (anh Ba).
Nguoi Hoa Viet Nam thuong tu goi minh la Đuong nhan 唐人 (Tong4 jan4 theo tieng Quang Đong, Deung7 nang5 theo tieng Trieu Chau, Tangren theo tieng Pho Thong).
Mot danh tu đe chi nguoi Trung Quoc đuoc chap nhan va su dung pho bien tren khap the gioi la "nguoi Hoa" (華人).
Neu xep theo phan loai cua Cong hoa Nhan dan Trung Hoa thi nguoi Hoa la nguoi Han.


Lich su = Truoc nam 1945 =

Co y kien cho rang nhung nguoi Trung Quoc đau tien bat đau đi vao Viet Nam la tu thoi nha Tan vao Tuong Quan nhung lan di dan đau tien đuoc ghi nhan ro rang la tu nam 43 vao thoi nha Han tuc thoi Bac thuoc lan 2; nguoi Trung Hoa di dan đen Viet Nam đen thoi Trung Hoa Dan Quoc, gom: binh linh, quan chuc, thuong dan, nha buon..., tham chi la toi pham (ly do thi đa dang); nguoi Trung Quoc di cu đen Viet Nam rat đong nhung phan lon ho ket hon va "nhap gia tuy tuc" voi nguoi ban xu roi con chau ho cung dan dan hoa tan vao xa hoi Viet Nam xua đe thanh nguoi Kinh, hien Viet Nam chinh thuc chi sot lai so it nguoi Hoa la con giu đuoc ban sac ma ta đang đe cap.
Vao the ky XVII tai Trung Quoc, su xam luoc Trung Quoc cua nguoi Man Chau (1618-1683) dan đen lan song nguoi Hoa o mien Nam Trung Quoc trung thanh voi nha Minh (Trung Quoc) va khong than phuc nha Thanh (Man Chau) bo que huong di dan sang vung Đong Nam A, ngoai ra sau nay cho đen khi Man Thanh sup đo thi cung co nhung nguoi Hoa co tu tuong trung lap di cu đen nhung van co nhung nguoi bat man voi trieu đinh, trong đo, phan lon nguoi Hoa chon đen Viet Nam vi gan gui ve đia ly cung nhu van hoa, phong tuc tap quan. Ho sang Viet Nam bang nhieu con đuong khac nhau, nhung nhieu nhat la bang thuyen buom nen ho đuoc nguoi ban đia goi la nguoi Tau hay Tau O vi đac trung thuyen cua nguoi Hoa vuot bien sang Viet Nam la phan buom cua chung co mau đen đac nhu than tro.
Nam 1671, Mac Cuu va gia đinh ong đen vung đat Mang Kham (nay la Ha Tien), khi đo van thuoc quyen kiem soat cua vuong quoc Chan Lap. Mac Cuu đa mo rong quyen kiem soat ra cac vung lan can, va sau đo quy thuan chua Nguyen.
Sach Đai Nam Thuc luc (Tien bien) chep:

Ky Mui (1679), mua xuan thang Gieng, tuong cu nha Minh la Long Mon tong binh Duong Ngan Đich va pho tuong Hoang Tien; Cao Loi Liem, tong binh Tran Thuong Xuyen va pho tuong Tran An Binh đem hon 3000 quan va hon 50 chien thuyen đen cac cua bien Tu Dung (cua Tu Hien) va Đa Nang, tu tran la bo than (be toi mat nuoc, tron ra nuoc ngoai) nha Minh, khong chiu lam toi to nha Thanh, nen đen xin đe lam toi to.
...
Binh thuyen cua Ngan Đich va Hoang Tien vao cua Soai Rap đen đong o My Tho, binh thuyen cua Thuong Xuyen va An Binh thi vao cua Can Gio, đen đong o Ban Lan (Bien Hoa). Ho vo đat hoang, dung pho xa, thuyen buon cua nguoi Thanh va cac nuoc Tay duong, Nhat Ban, Cha Va đi lai tap nap.
Nhung cong đong nguoi Hoa nay đuoc goi la nguoi Minh Huong. Chu "huong" ban đau dung chu 香 co nghia la "thom" khi ket hop voi chu Minh 明 co nghia la huong hoa nha Minh (明香), đen nam 1827 thi vua Minh Mang cho đoi chu Huong 香 sang chu Huong 鄉 nghia la "lang" đe tranh đung cham voi nha Thanh, tu đo Minh Huong (明鄉) co the hieu la "lang cua nguoi Minh" va cung co the hieu la "lang sang sua".
Nam 1698, o vung Phien Tran - Ben Nghe - Sai Gon đa hinh thanh nen lang Minh Huong o Gia Thanh, Cho Lon cu. Tung co cau ca dao noi ve phong hoa lang Minh Huong:

Goi chi ngon bang goi tom cang
Đo ai lich su bang lang Minh Huong.

Tuy thu đuoc nguon loi tu nhung nguoi Hoa đinh cu tai Viet Nam, nhung cac vi vua chua Viet Nam chua bao gio cam thay yen tam ve long trung thanh cua ho. Tai thoi điem xau nhat cua quan he giua hai ben, 10 ngan nguoi Hoa vung cu lao Pho đa bi Nguyen Nhac cua nha Tay Son tan sat vao the ky XVIII, va nguoi Hoa cung la luc luong ung ho nha Nguyen chong Tay Son. Nhung khi khac, nguoi Hoa rat co khieu lam an, đuoc huong tu do va su giau co nhung ho luon bi nguoi ban xu ky thi.
Sau khi nha Nguyen ban hanh quy che thanh lap cac Bang Hoa Kieu, nguoi Hoa sinh song o Viet Nam co tat ca la 7 bang: Quang Trieu (con goi la Bang Quang Đong), Khach gia, Trieu Chau, Phuoc Kien, Phuoc Chau, Hai Nam va Quynh Chau. Tru so cua 7 Bang (giong nhu Van phong Đai dien) thuong đuoc goi la "That Phu cong so" hoac "That Phu hoi quan".
Đen the ky XIX, nguoi Phap tao đieu kien cho nguoi Hoa vao đinh cu o Sai Gon, Cho Lon o mien Nam cung nhu Ha Noi, Hai Phong o mien Bac. Thoi ki nay nguoi Hoa sang Viet Nam theo cac đot mo phu khai thac đon đien, ham mo cua cac ong chu tu ban nguoi Phap. Thang Gieng nam 1885, Phap ra lenh sap nhap Bang Phuoc Chau vao trong Bang Phuoc Kien; sap nhap Bang Quynh Chau vao trong Bang Hai Nam. Vi vay ma tu đo ve sau, nguoi Hoa chi con 5 bang.
Ngoai ra, rieng đoi voi Bang Khach gia o Viet Nam thi khong chi co nguoi He. Theo lenh cua Thuc dan Phap, nhung nguoi Trung Quoc sinh song o Viet Nam nhung co nguyen quan (To tich) khong thuoc 4 Bang kia, tat ca đeu phai chiu su quan ly cua Bang Khach gia. Vi vay ma trong Bang Khach gia Viet Nam co nhung nguoi goc Giang To, Thuong Hai, Chiet Giang, Ho Bac, Ho Nam...
Khoang thoi gian tu nam 1937-1945, co mot so luong khong nho nguoi Hoa tu cac khu vuc bi phat xit Nhat chiem đong o Trung Quoc chay xuong Viet Nam lanh nan.
Nam 1949, sau khi Trung Quoc Quoc dan Đang thua tran va bi mat quyen kiem soat o đai luc truoc Đang Cong san Trung Quoc thi co them rat nhieu nguoi Hoa vuot bien sang Viet Nam lanh nan. Ho chu yeu la ong chu cua cac hang buon, cac xi nghiep, cac tieu tu san, tri thuc, ... nhung nguoi đuoc coi la "mam hoa tu ban can phai đuoc loai bo" cua Đang Cong san Trung Quoc.
Truoc 1945, tai Viet Nam, chinh quyen thuoc đia Phap gianh đoc quyen buon ban 3 mat hang quan trong nhat la gao, muoi va ruou. Đac biet la thuoc phien đuoc Phap cong khai buon ban, khuyen khich nguoi Viet su dung chu khong bi cam nhu o chinh quoc. Loi nhuan tu thuoc phien đa đong gop toi 25% vao ngan sach cua Phap o Đong Duong. Tong ngan sach nam 1905 la 32 trieu đong Đong Duong, trong so nay nguon thu tu đoc quyen viec che bien va kinh doanh thuoc phien la 8,1 trieu đong Đong Duong. Viec phan phoi ban le thuoc phien đuoc Phap danh cho tu nhan, đa so la nguoi Hoa Nguoi Hoa thu đuoc nhung mon loi lon tu viec buon thuoc phien cho Phap trong thoi ky nay, tu đo tao nguon luc cho viec ho khong che kinh te mien Nam cho toi thap nien 1980.
Toi truoc nam 1949, nguoi Hoa o Viet Nam van giu quoc tich Trung Quoc. Chinh quyen Trung Hoa Dan quoc tuyen bo rang tat ca nguoi Hoa o nuoc ngoai đeu la cong dan Trung Quoc, co nghia la Trung Quoc co quyen bao ve cong dan cua minh. Đen thap nien 1950, chinh quyen Cong hoa Nhan dan Trung Hoa moi chinh thuc thu hoi loi tuyen bo tren.


= Giai đoan 1954-1976 =


 O mien Bac  O mien Bac, nam 1955, hai chinh phu Viet Nam Dan chu Cong hoa va Cong hoa Nhan dan Trung Hoa thong nhat rang nguoi Hoa o Viet Nam se do chinh quyen Viet Nam Dan chu Cong hoa quan ly va ho đuoc huong đay đu quyen loi nhu la cong dan Viet Nam. Chinh quyen Viet Nam Dan chu Cong hoa uoc tinh rang qua trinh bo dan quoc tich Trung Quoc đe thanh cong dan chinh thuc cua Viet Nam voi nguoi Viet goc Hoa se keo dai nhieu nam. Trong thoi gian Chien tranh Viet Nam dien ra thi nguoi Hoa o mien Bac đuoc huong tat ca cac quyen cua cong dan Viet Nam, ke ca quyen bau cu, nhung ho lai khong phai chiu nghia vu quan su. Trong thap nien 1960, do anh huong cua Cach mang Van hoa o Trung Quoc, mot so nguoi Hoa bat đau cac hoat đong "Hong Ve binh" cua minh va to cao Đang Cong san Viet Nam đang đi theo chu nghia xet lai. Đoi pho voi viec nay, chinh quyen Viet Nam Dan chu Cong hoa đa gia tang ap luc trong viec chuyen đoi quoc tich cua nguoi Hoa sang quoc tich Viet Nam. Neu khong chuyen đoi quoc tich đung han thi luc luong thi hanh phap luat cua Viet Nam se dung bien phap manh cuong che tai san va bi truc xuat vinh vien khoi Viet Nam. Buoc sang thap nien 1970, đac biet la sau khi su kien 30/4, đe giam kha nang thao chinh quyen Trung Quoc đai luc loi dung nguoi Hoa o Viet Nam đe tien hanh thao tung nen kinh te, van hoa, xa hoi Viet Nam thi chinh phu Viet Nam đa bat đau giam cac bai hoc su Trung Quoc va tieng Trung Quoc tai cac truong hoc cua con chau nguoi Hoa tai Viet Nam. Tu vai nam truoc đo, cac bien hieu bang tieng Trung bat đau bien mat va thay bang tieng Viet tai cac thanh pho lon tap trung đong nguoi Hoa o mien Bac nhu Ha Noi hay Hai Phong.


 Nguoi Hoa o mien Nam  Theo mot so tai lieu, tu đau the ky XX, Thien Đia hoi đa phat trien kha manh o thanh thi va thon que 6 tinh Nam Ky, noi tiep nhan rat nhieu Hoa kieu sang lam an mua ban (mat hang nong san, lua gao). Xu the nay van tiep dien trong suot thoi ky Phap thuoc va Viet Nam cong hoa truoc nam 1975. Cac hoat đong ngam cua gioi toi pham goc Hoa tai Viet Nam co lien he chat che voi hoi Tam Hoang tai Hong Kong, Đai Loan, Macau. Nhung hoat đong bat hop phap nhu to chuc co bac, mai dam, bao ke, cho thue nang lai, buon ban thuoc phien... dien ra ban cong khai va đuoc chinh quyen thoi bay gio nham mat cho qua, vi nhung khoan tien khong lo ma cac to chuc nay nop ve chinh quyen qua nhung thoa thuan ngam. Khu Đai The gioi (Cho Lon) tung la đia ban cat cu hoat đong rat manh cua gioi xa hoi đen goc Hoa va la mot điem nong trong cac đia ban hoat đong manh cua Hoi Tam Hoang Trung Hoa tai Đong Nam A duoi su bao tro cua Bay Vien, Thieu tuong Quan đoi Quoc gia, thu linh Luc luong Binh Xuyen, quan đoi co xuat than la xa hoi đen, kiem Tong tran Sai Gon-Cho Lon, va cung la mot nguoi goc Hoa (Trieu Chau). Ho tham chi con mua chuoc đuoc mot so tuong linh Viet Nam Cong hoa, quan truong, tinh truong, đe co the gianh đuoc nhung hop đong đau tu. Thuc te hoi Tam Hoang Trung Hoa đa ben re rat sau va phuc tap vao xa hoi va kinh te mien Nam truoc 1975.
Mot đac điem pho bien cua cac cong đong nguoi Hoa o Đong Nam A la tinh biet lap cua ho. Nguoi Hoa tao nen nhung "xa hoi" nho, nhung "khu tu tri" trong quoc gia ma ho cu tru. Nguoi Hoa song tap trung lai voi nhau thanh tung khu (nhu la khu Cho Lon o mien Nam), moi đia phuong co bang truong đuoc cu ra trong so nguoi giau co, thao viec lam an đe thay mat cong đong giao thiep voi ben ngoai, hoac giai quyet tranh chap khong qua su can thiep cua chinh quyen so tai. Nguoi Hoa cung noi tieng la biet dung tien đe mua chuoc quan chuc trong chinh quyen so tai. Y thuc biet lap dua tren su nuoi duong tinh than nuoc lon, to chuc noi bo chat che, co so kinh te manh, co nhieu muu meo, them vao đo la hau thuan manh me cua tu san Hoa kieu o cac nuoc khac, đo la nhung đac điem va cung la đieu kien cho phep tu san goc Hoa thao tung hau nhu toan bo nen kinh te mien Nam truoc nam 1975. 
Viet Nam bi chia cat vao nam 1954, o mien Nam, tu nam 1956, chinh phu Ngo Đinh Diem đe ra chinh sach buoc tat ca nguoi Hoa phai nhap quoc tich Viet Nam hoac bi truc xuat. Mot sac luat bo tuc (So 52) ban hanh ngay 29 thang 8/1956 đoi hoi tat ca nguoi Hoa phai lay ten tieng Viet trong thoi han 6 thang neu khong se bi phat. Ngay 6 thang 9 lai ban hanh sac luat So 53 cam nguoi nuoc ngoai hoat đong trong 11 nganh nghe, ke ca buon gao va ban hang tap hoa, nhung nganh ma nguoi Hoa chiem uu the. Nhung nguoi Hoa đang hoat đong trong khu vuc kinh te nay co 6 thang đen 1 nam đe ban hay sang nhuong lai thuong nghiep cho cong dan Viet Nam, neu khong se co the bi truc xuat hay phat 5 trieu đong. Chinh phu Ngo Đinh Diem cung bat cac truong hoc cua nguoi Hoa trong vung Sai Gon − Cho Lon phai dung tieng Viet trong giang day va bo nhiem Hieu truong nguoi Viet Nam. Đay la nhung chinh sach nham thang vao khoi 1 trieu nguoi Hoa sinh song o mien Nam. Thang 5 nam 1957, Bac Kinh phan đoi rang đay la "su xam pham tan nhan cac quyen hop phap cua nguoi Hoa".
Nguoi Hoa xuong đuong gay bao đong, phan đoi chinh sach cua Ngo Đinh Diem. Đen mua he 1957, nguoi Hoa đong cua gan het truong hoc, hoat đong thuong mai, va rut tien ra khoi ngan hang. Khoang 800 trieu đen 1,5 ti đong − gan 17% tien te đang luu hanh o mien Nam − bien mat khoi thi truong, thuong mai bat chot ngung tre. Đen khoang giua thang 5/1957, co khoang 6.000 cua hang cua nguoi Hoa đa đong cua, 200.000 nguoi mat cong an viec lam. Hoa kieu con phan đoi bang viec ngung van tai hang hoa (cac hang van tai lon đeu do ho nam giu). Voi su ho tro cua gioi buon lon, chu ngan hang Hoa kieu o Đong Nam A va chinh quyen Đai Loan, nguoi Hoa nhat loat đinh chi hoat đong, tay chay khong boc do gao Viet Nam đa cap ben cang nuoc ngoai. Do ngung moi van chuyen, nong san u đong o vung que, trong khi Sai Gon – Cho Lon lai rat khan hiem. Nen kinh te mien Nam Viet Nam gan nhu sup đo.
Nhan thay anh huong khong the thay the cua nguoi Hoa trong nen kinh te, Chinh phu Ngo Đinh Diem nhuong bo. Cuoi thang 7/1957, nguoi Hoa đuoc quyen ghi danh cua hang bang ten cua ba con sinh tai Viet Nam, hoac nhap tich Viet Nam theo thu tuc đon gian. Hieu truong cac truong hoc chi can la nguoi Hoa sinh tai Viet Nam. Tieng Hoa đuoc su dung lai trong truong hoc tru cac mon lich su, đia ly va van hoc. Nguoi Hoa cung đuoc đoi xu mem mong khi ap dung luat thi hanh quan dich. Đen nam 1961, theo mot bao cao cua Bo Noi vu Viet Nam Cong hoa, hon 1 trieu nguoi Hoa song o mien Nam chi con chung 2.000 nguoi la khong chiu đoi quoc tich, phan lon la nhung nguoi đa gia.
Trong 15 nam tiep theo, nguoi Hoa it khi bi đong toi, tu tri tu quan ve nhieu mat, cac khu nguoi Hoa giong nhu vung tu tri ngay tren đat nuoc Viet Nam.
Thoi điem nam 1965, co khoang 200 nghin nguoi Hoa, phan lon song tap trung o quanh Sai Gon, chia thanh 5 bang, gom Quang Đong, Phuc Kien, Trieu Chau, He (hay con goi la Khach gia, Ha Ca) va Hai Nam. Đa so cac xuong co khi, che tao may moc, det may o Cho Lon đeu do nguoi Quang Đong lam chu. Nguoi Phuc Kien gioi ve giao thuong voi hang loat cac cong ty van tai đuong thuy, đuong bo. Nguoi Trieu Chau lam an nho le bang cach mo tiem an, tiem tap hoa, nguoi He chuyen ve tieu thu cong nghiep nhu lap lo ren, nha may nuoc đa, đong giay, lam banh. Nguoi Hai Nam chuyen kinh doanh thuy hai san. Trong mot ban tuong trinh gui Thu tuong Nguyen Cao Ky co đoan: "Ho (nhung con buon nguoi Hoa) chi phoi gia ca tu tren xuong duoi. Vang chang han, cu moi toi ho đien thoai sang Hong Kong đe nam gia roi sang hom sau, ho thong bao gia vang trong ngay cho tat ca nhung đau moi o Sai Gon, Cho Lon va cac tinh mien Tay. Phan bon cung vay, qua tin mat bao cua cam tinh vien Tong đoan, trong 6 kho o ben Chuong Duong, ben Ham Tu, ben Binh Đong hien van con tren duoi 50 nghin tan nhung tren thi truong, ho ra lenh cho cac đai ly chi ban nho giot vi ho nam đuoc thong tin la phan se len gia...".
Nam 1973, thanh pho Sai Gon co 36 rap chieu bong thi 17 rap la cua nguoi Hoa. 25 trong tong so 30 nha nhap khau phim truyen cua nuoc ngoai la Hoa, ho đong thoi la chu cac rap chieu bong. Trong tong so 35 rap đang quang cao co toi 23 rap chieu phim Đai Loan. Bao Song than so ra ngay 14/6/1974 đang quang cao cho 39 rap phim vung Sai Gon – Cho Lon – Gia Đinh thi 28 rap chieu phim cua Đai Loan, con lai la cua cac nuoc khac, khong mot rap nao chieu phim Viet Nam. Trong tong so 31 ngan hang hoat đong o mien Nam truoc nam 1975, Đai Loan co 3, 7 ngan hang khac la cua nguoi Hoa mang quoc tich Viet. Uoc luong hang nam cac ngan hang cua nguoi Hoa chiem khoang 80% tong so tin dung danh cho thuong mai. Nguoi Hoa lam chu 42 trong tong so 60 cong ty co doanh so hang nam tren 100 trieu đong tien cu.
Tuyet đai bo phan luong thoc gao luu thong o mien Nam ve co ban nam trong tay tu san Hoa kieu hoac nguoi Viet goc Hoa. Che đo Sai Gon co lan đinh truc tiep nam viec phan phoi luong thuc, it nhat la trong khu vuc ban buon, nhung moi co gang đeu khong đua lai ket qua. Sau mot thoi gian, đau nam 1970, chinh quyen Sai Gon tuyen bo "trao tra viec phan phoi lua gao lai cho tu nhan", nha nuoc chi đong vai tro "kiem soat ve gia ca va tham gia van chuyen". Thuc te đay la mot su đau hang truoc tu san nguoi Hoa. Thang 3 nam 1971, tra loi phong van cua mot to bao, chu tich Nghiep đoan Me coc Viet Nam (Sai Gon) đo loi so di phai lam vay la vi "bay thuong gia hoat đong manh nhat va coi nhu đa nam gan tron he thong thu mua phan phoi lua gao", hau het đeu la nguoi Hoa.
Ve đuong bien, đoi thuyen buon theo kiem ke nam 1972, co 35 chiec trong tai tu 650 – 2.500 tan, trong đo gan mot nua thuoc so huu tu nhan hoac do tu nhan thue cua nuoc ngoai, tu nhan o đay cung toan la nguoi Hoa. Thang 11 nam 1970, mot to nguyet san xuat ban tai Sai Gon viet: "Cho đen nay, nganh chuyen cho hang hoa van con nam duoi su đoc quyen cua nguoi Viet goc Hoa, chua co mot hang van tai nguoi Viet nao xen vao canh tranh noi. Cac doanh nhan thu đo goi hang đi va cac nha nong tu cac noi đua nong pham ve Sai Gon – Cho Lon đeu phai nho cac he thong van tai cua nguoi Viet goc Hoa. Rieng ve nganh nay, nguoi Viet goc Hoa co khoang 170 hang hoac cong ty van tai." 
Đoc quyen van tai cung la phuong sach đe nguoi Hoa ngam khong che thi truong. Nguoi Hoa khong bao gio cho hang cua nguoi Viet, neu co mat hang đo cung loai voi hang hoa do nguoi goc Hoa san xuat. Noi cach khac, he thong van chuyen va phan phoi cua nguoi Hoa chi phuc vu loi ich cua nguoi Hoa. Hang do nguoi Viet san xuat neu bi he thong van tai đoc quyen cua nguoi Hoa tu choi luu thong thi se ton u o trong kho, doanh nghiep chi cho pha san
Cuoi nam 1973, kiem ke cho biet, trong so gan 10.000 xi nghiep lon nho đuoc kiem ke, 80% la tai san cua tu san goc Hoa. Hai cong ty nhap khau va che bien bot mi lon nhat la Sakybomi va Viflomico cung ung 60% nhu cau bot mi cho toan mien, thi tu san nguoi Hoa lam chu ca hai, ngoai ra ho con lam chu luon 10 cong ty nho khac thuoc nganh nay. Ho chiem 90% so von cua nam cong ty va 182 co so san xuat mi goi. Cong ty san xuat mach nha duy nhat voi so von 200 trieu đong la cua tu san nguoi Hoa. Voi su gop von cua Đai Loan, ho kiem soat hoan toan 4 cong ty san xuat bot ngot (mi chinh). 30 trong tong so 40 co so san xuat ruou o mien Nam la cua nguoi Hoa. Ngoai ra, ho giu 60% von cua 14 cong ty khai thac hai san. Sai Gon co 4 cong ty det lon la Sicovina, Vimytex, Vinatexco va Vinatefinco, thi ba cong ty sau la cua tu san nguoi Hoa, chiem khoang 70% san luong toan nganh.
Trong cong nghiep hoa chat, tu san nguoi Hoa la chu cua 14 trong tong so 17 cong ty. 55% von cua cac co so san xuat đem mut, giay dep, đo dung bang cao su; 50% von cua cac nganh san xuat nen, diem, phan viet ... la cua nguoi Hoa. Ho to chuc 4 trong tong so 5 cong ty luyen kim. 60% von cua khoang 100 xuong đuc gang, lam đinh ... do tu san nguoi Hoa kiem soat. Ve san pham co khi, đo dung đien va đien tu, tu san nguoi Hoa nam tu 60 – 70% tong so von, rai ra tren hang tram co so. Nguoi Hoa chiem khoang 50% doanh so ban le cua toan mien Nam, ve ban buon (tieng mien Nam goi la "buon si") thi tu san nguoi Hoa gan nhu nam đoc quyen. Tu san nguoi Hoa cung lam chu khoang mot nua so khach san lon va 90% so khach san nho, nha tro o vung Sai Gon.
Nguoi Hoa co co ky nang kinh doanh tot, co truyen thong kinh doanh, kheo loi dung quan he huyet thong va tinh than nuoc lon (con dan nuoc Trung Hoa vi đai), cong vao đo la nhung muu meo, tinh thich ung voi moi hoan canh, su nhan nhuc va can cu. Nguoi Hoa cung gioi moc ngoac voi tu ban quoc te va loi dung guong may chien tranh cua My o Viet Nam. Co đu can cu đe cho rang tong so cac nghiep vu tin dung cong khai hoac ngam ngam cua gioi tu san ngan hang Hoa Kieu o mien Nam truoc nam 1975 la khong duoi 150 ty đong Sai Gon cu, trong đo khoang 100 ty đuoc dung vao viec thu mua lua gao. So tien đo bang 1/3 tong so tien luu hanh o mien Nam thoi đo, nen rat de hieu tai sao mot nhom nho nguoi Hoa giau co lai co the thao tung nen kinh te. 
Trong khi o mien Bac, Hoa kieu khong đong vai tro đac biet trong nen kinh te nha nuoc quan ly tap trung, thi o mien Nam, Hoa kieu kiem soat gan nhu toan bo cac vi tri kinh te quan trong, va đac biet nam chac 3 linh vuc quan trong: san xuat, phan phoi, va tin dung. Đen cuoi nam 1974, ho kiem soat hon 80% cac co so san xuat cua cac nganh cong nghiep thuc pham, det may, hoa chat, luyen kim, đien ... va gan nhu đat đuoc đoc quyen thuong mai: 100% ban buon, hon 50% ban le, va 90% xuat nhap khau. Hoa kieu o mien Nam gan nhu hoan toan kiem soat gia ca thi truong.


Sau nam 1976 Sau khi Viet Nam Cong hoa sup đo vao nam 1975, khoang 4% dan so Viet Nam la nguoi Viet goc Hoa, trong đo co hon 1,5 trieu Hoa kieu sinh song chu yeu o khu vuc Cho Lon, Sai Gon, va chi co khoang 300.000 nguoi Viet goc Hoa song o mien Bac.
Van đe ve nguoi Hoa cang them phan tram trong khi ho treo Quoc ky Trung Quoc va anh Mao Trach Đong trong vung Cho Lon. Thang 1 nam 1976, Chinh phu Cach mang lam thoi Cong hoa mien Nam Viet Nam lenh cho nguoi Hoa o mien Nam đang ky quoc tich. Đa so đang ky la quoc tich Trung Quoc mac du ho đa chuyen sang quoc tich Viet Nam tu nhung nam 1956-1957. Thang 2 nam đo, nguoi Hoa đuoc lenh đang ky lai theo quoc tich đa nhan thoi Viet Nam Cong hoa. Nhung nguoi van tiep tuc đang ky la quoc tich Trung Quoc sau đo bi mat viec va giam tieu chuan luong thuc. Cuoi nam đo, tat ca cac to bao tieng Trung bi đong cua, tiep theo la cac truong hoc cua nguoi Hoa. Chinh sach cua Viet Nam nam 1976 (la nam Viet Nam tai thong nhat) (đanh tu san nhung nguoi Hoa va tich thu tai san cua ho) đa bi anh huong boi su thay đoi nhanh chong cua moi quan he giua Viet Nam va Trung Quoc, voi noi e ngai rang Trung Quoc co the su dung Hoa kieu đe ep Viet Nam theo cac chinh sach cua minh. Van đe Hoa kieu đuoc chinh phu Viet Nam xem la mot thu thach đoi voi chu quyen quoc gia hon la mot van đe noi bo đon gian.
Nam 1977, lam phat 80% cung voi van đe tiep dien cua su thieu thon va nan đau co luong thuc, Chinh phu Viet Nam so rang Hoa kieu co the bi loi keo theo cac muc tieu cua Trung Quoc. Kem theo đo la su ngung tre nghiem trong cua cac vung kinh te phia Tay Nam do cac xung đot tai bien gioi voi Campuchia. Nguoi Hoa o Cho Lon to chuc bieu tinh đoi giu quoc tich Trung Quoc. Nhung đieu nay lam cho chinh phu Viet Nam lo lang ve nguy co đat nuoc bi roi loan ca tu ben trong lan tu ben ngoai va coi Hoa kieu la mot luc luong o Viet Nam va san sang tiep tay voi Trung Quoc đe pha hoai. Mac du khong co bang chung cu the ve cac hoat đong pha hoai, nhung su giau co cua cong đong Hoa kieu bi xem la moi đe doa đoi voi chinh quyen Viet Nam. Trong cac thang 3, 4 nam 1978, khoang 30.000 doanh nghiep lon nho cua Hoa kieu bi quoc huu hoa. Vi the kinh te cua đa so tu san Hoa kieu bi huy bo, nha nuoc that chat kiem soat nen kinh te. Chinh quyen cung tiep quan co so tong hoi quan nguoi Hoa, benh vien Sung Chinh (đau nam 1976) va 5 benh vien khac cua 5 bang vao thang Gieng 1978, đong cua 11 to bao Hoa ngu. Khoi lanh đao nguoi Hoa o Viet Nam xem nhu khong con hien huu, va viec nguoi Hoa kiem soat nhieu nganh cong nghiep bi xoa bo.
Quan he ngay cang xau đi giua Viet Nam va Trung Quoc cung lam tang them so nguoi Hoa roi Viet Nam. Phia Trung Quoc to cao Viet Nam đa xua đuoi nguoi Hoa song o phia Bac ve Trung Quoc. Đau tien la nhung vu di cu nho le, sau đo la trao luu o at nguoi di tan đi đen nhung bo bien cua cac nuoc lang gieng. Ket qua la so nguoi di tan tu Viet Nam tang gap đoi trong 6 thang đau nam 1979, trong nhung nguoi di tan trong nhung nam 1978-1979, Hoa kieu chiem đa so. Cong them vao đo la khoang 250.000 Hoa kieu sang Trung Quoc qua bien gioi phia Bac tu thang 4 nam 1978 đen mua he nam 1979. Trung Quoc đa goi đay la van đe "nan kieu". Đen nam 1982, do kho khan kinh te va quan he chinh tri thu đich giua Viet Nam voi Trung Quoc, nguoi Hoa o mien Nam đa vuot bien qua đuong bien, đuong bo đe tron qua nuoc thu ba. Khoang 2/3 trong so nua trieu nguoi vuot bien tu Viet Nam la nguoi goc Hoa.
Đen nam 1989, so nguoi goc Hoa tai Viet Nam đa giam tu 1,8 trieu nam 1975 xuong con 900.000. Nguoi goc Hoa khong con la the luc kiem soat nen kinh te Viet Nam nhu truoc nua, va cac phong tuc, ngon ngu goc Hoa cua ho ve mat hinh thuc khong con pho bien nhu truoc. Đay la mot ngoai le hiem hoi so voi nhung nuoc Đong Nam A khac: nguoi goc Hoa ve mat cu tru, ngon ngu, giao duc... đa gan nhu bi đong hoa boi nguoi Viet Nam. Va cung kho phan biet giua mot nguoi goc Hoa va mot nguoi Viet ve mat hinh thuc du ho van giu mot so phong tuc tap quan cua to tien minh.


Tu nam 1986 đen nay Sau khi Tong bi thu Nguyen Van Linh thuc thi chinh sach Đoi Moi vao cuoi nam 1986, su ky thi chong nguoi Hoa đa giam ro ret, va keo theo đo la chinh sach khoan hoa voi nguoi Hoa đe giam xung đot voi Trung Quoc. Chinh phu Viet Nam chu đong ngo loi muon hoa giai chinh tri va binh thuong hoa quan he voi chinh phu Trung Quoc . Đi kem theo đo, chinh phu Viet Nam đa bat đau chinh sach ho tro va đam bao van hoa cua nguoi Hoa tai Viet Nam đuoc giu gin. Cung voi đo, nguoi Hoa cung dan lay lai anh huong kinh te o Viet Nam. Ve mat tu tuong – nhan thuc, cho đen cuoi the ky 20 – đau the ky 21, nguoi goc Hoa đa hoa nhap sau sac vao xa hoi Viet Nam đen muc ho tu xem minh la nguoi Viet Nam va mang goc gac van hoa thuoc dan toc Hoa (đuoc cong nhan trong 54 dan toc Viet Nam), chu khong phai la Hoa kieu sinh song tren nuoc Viet Nam. Va ve mat tam ly – tinh cam, nguoi Viet goc Hoa co khuynh huong ung ho lap truong va quan điem cua phia chinh phu Viet Nam noi ho đang song hon trong viec xu ly cac su vu bat đong - tranh chap (neu co phat sinh, voi nuoc Cong hoa Nhan dan Trung Hoa), hoac chi it la co thai đo on hoa va trung hoa nen khong the hien y kien phan đoi hay ung ho chinh phu Viet Nam trong cac su vu xung đot va khac biet voi Trung Quoc.


= Su kien bien đong o Hong Kong 1997 =
Tinh cho đen thoi điem truoc, trong, va sau nam 1997, co nhieu nguon du luan trong cong đong dan cu Hong Kong rang ho se co the phai roi bo Hong Kong đe sang mot nuoc thu ba lanh nan, khi Hong Kong đuoc trao tra tu tay nuoc Anh ve cho Cong hoa nhan dan Trung Hoa. Vien canh mot nuoc Cong hoa Nhan dan Trung Hoa ha khac se tiep quan va cai tri moi mat tu chinh tri đen đoi song cua nguoi dan Hong Kong von đa quen voi cac gia tri kieu phuong Tay, đa khien mot so luong dan cu tai đay cam thay bat an va tim đuong sang mot nuoc thu ba đe tranh xao tron va khong bi đan ap. Mot trong nhung noi co the tiep nhan đuoc lan song nguoi di cu Hong Kong la Viet Nam. Thuc te, co mot so nha đau tu đa nhay ben va đon đau xu the nay, mot so cong trinh dan cu đuoc đau tu tai chinh xay dung nen tai Thanh pho Ho Chi Minh (chu yeu la Cho Lon), tieu bieu la Thuan Kieu Plaza, cong trinh nay đuoc thiet ke theo đung kieu mau cua dang cao oc can ho tai Hong Kong (tran nha thap va khong gian moi can ho la rat nho) đe đon lan song di dan Hong Kong sang.
Tuy nhien, lan song o at nguoi di cu Hong Kong sang Viet Nam đa khong xay ra, chi co mot so luong it di dan Hong Kong chon sang My hoac Canada - noi co cong đong Hoa kieu đong đao hon, mot so chon lua o lai Hong Kong đanh cuoc voi thoi cuoc thay vi phai di cu sang mot nuoc thu ba va khoi nghiep tu đau. Vi the đa khong co them mot lan song di dan moi nao nua tu Trung Hoa sang Viet Nam thoi điem cuoi the ky XX.


Dan so, noi cu tru va ngon ngu Theo thong ke cua cuoc đieu tra dan so nam 1999, tong so nguoi Hoa o Viet Nam la 862.371 (1,13% dan so o Viet Nam), đuoc xep hang thu 6, trong đo co khoang 50% nguoi Hoa sinh song tai vung Cho Lon cua Thanh pho Ho Chi Minh. Ho tap trung đong nhat o cac quan nhu Quan 5, Quan 11 (khoang 45% dan so moi quan), Quan 6, Quan 8, Quan 10 voi nam nhom ngon ngu chinh: tieng Quang Đong, tieng Trieu Chau, tieng Phuc Kien, tieng Hai Nam va tieng Khach Gia (Hakka, đoi khi con goi la tieng He). Mot thuc te la đoi voi cong đong nguoi Hoa o Thanh pho Ho Chi Minh đa phan giao tiep bang tieng Quang Đong la chu đao (so voi cac nhom ngon ngu con lai), va tieng Quang Đong la ngon ngu gan nhu chiem chu đao trong cac giao dich lam an noi bo cua cong đong nguoi Hoa Cho Lon, cac nhom cong đong phuong ngu khac (Trieu Chau, Phuc Kien, Khach Gia, Hai Nam) cung tuy bien su dung tieng Quang Đong trong giao dich lam an o vung Cho Lon do tinh pho dung cua no. Nhieu ngoi đen va nha cua cua nguoi Hoa o khu Cho Lon đa đuoc khoi phuc va xep hang di tich lich su cap quoc gia va quoc te, gio đay moi nam đon hang trieu luot khach du lich. Ke tu nam 2007, chinh quyen Tp. Ho Chi Minh đa cho to chuc Le hoi Van hoa Nguoi Hoa đinh ky hang nam.
So nguoi Hoa con lai sinh song o cac tinh toan quoc, ma hau het la o nhieu tinh đong bang song Cuu Long va cac tinh Đong Nam Bo nhu Tay Ninh, Binh Duong, Binh Thuan, Đong Nai (Hoa Nung) va Khanh Hoa. Cong đong nguoi Hoa o Ca Mau, Soc Trang, Tra Vinh va Bac Lieu phan lon la nguoi Trieu Chau, đen tu Trieu San.
Cong đong nguoi Hoa tai mien Bac Viet Nam hien tap trung o cac tinh Bac Giang, Quang Ninh noi tieng Pac Va (Bach Hoa, mot phuong ngu tieng Quang Đong) va tieng Khach Gia. Nguoi Ngai la cu dan ban đia song rai rac o vung ven bien va tren cac đao phia bac Bac bo, noi tieng Ngai, mot phuong ngon trong tieng Khach Gia.
Trong nhung khia canh quan trong, nguoi Viet goc Hoa đa tro nen khong the phan biet đuoc khi sinh song trong cong đong, va ho đa thanh cong đen muc, mac du cac đam đong co the phan đoi nhung hanh đong cua Trung Quoc o Bien Đong, nhung khong ai nghi đen viec tra thu nham vao cac gia đinh nguoi goc Hoa song canh nha minh.
Theo Tong đieu tra dan so va nha o nam 2009, nguoi Hoa o Viet Nam co dan so 823.071 nguoi, co mat tai tat ca 63 tinh, thanh pho. Nguoi Hoa cu tru tap trung tai: Thanh pho Ho Chi Minh (414.045 nguoi, chiem 50,3% tong so nguoi Hoa tai Viet Nam), Đong Nai (95.162 nguoi), Soc Trang (64.910 nguoi), Kien Giang (29.850 nguoi), Bac Lieu (20.082 nguoi), Binh Duong (18.783 nguoi), Bac Giang (18.539 nguoi).


Ngon ngu va van hoa = Ngon ngu =
Đa phan nguoi dan toc Hoa the he sau nay o Viet Nam đa giao tiep va su dung tieng Viet la mot ngon ngu chinh nhung van khong quen tieng Hoa.


= Van hoa =
Ve van hoa, nguoi Hoa va Viet Nam co rat nhieu điem tuong đong trong tap quan, tin nguong, cac quy chuan khuon kho đao đuc, va trong nhan sinh quan xa hoi noi chung. Do đo, nguoi Hoa hoa nhap rat de dang vao xa hoi nguoi Viet. Đieu nay la rat khac neu so voi cac cong đong nguoi Hoa o nhung đat nuoc nhu Malaysia, Indonesia hoac Thai Lan, von co mot nen van hoa va tu tuong khac hoan toan voi van hoa Trung Hoa. Tuy nhien chinh vi co rat nhieu điem tuong đong giua van hoa Viet Nam va Trung Hoa ma co su nham lan rang nguoi Hoa tai Viet Nam đang dan bi đong hoa voi nguoi Viet va đanh mat ban sac. Thuc te, thi ngoai nhung điem rat tuong đong trong van hoa va tu tuong, nguoi Hoa van co nhung ban sac rieng  ma co the khac biet đoi chut voi nguoi Viet, nhu cac ngay le hoi rieng trong tap quan tin nguong cua nguoi Hoa (le Nguyen Tieu, le Đong Chi, le via Quan Cong, le via ba Thien Hau...). Va mot so quy chuan ung xu cua nguoi Hoa trong mot so tinh huong cung co the se khac đoi chut voi nguoi Viet .


= Am thuc =
Ve am thuc, co the thay nguoi Hoa đa co su giao luu rat lon voi nen am thuc ban đia Viet Nam. Mot so y kien cho rang mon "nguu nhuc phan"(tieng Trung: 牛肉粉; binh am: niurou fen; Viet binh: ngau4 juk6 fan2) cua nguoi Hoa sinh song o Ha Noi đau the ky XX, von lam tu soi banh gao nau voi thit bo ham, la khoi nguon đe nguoi Viet bien tau thanh mon "pho bo" quoc hon quoc tuy cua Viet Nam , tuy nhien qua khao sat tu cac nha chuyen mon thi khau vi va cach thuc che bien cua hai loai mon an nay cung co khac nhau ve co ban. Ben canh đo, nguoi Hoa o Cho Lon (Thanh pho Ho Chi Minh) cung đa mang theo nen am thuc Hoa đen quang ba o manh đat nay tu rat lau va mac nhien đuoc xem la net đac sac cua van hoa am thuc đia phuong (Sai Gon) . Cac mon kho, hap, chien, xao chao, chung, ham, tiem, cac loai banh theo phong cach Hoa đa đuoc nguoi goc Hoa gioi thieu va đa hoa nhap rat sau vao nen am thuc tai đia phuong (Sai Gon) . O chieu nguoc lai, nhung san vat đac thu tai đia phuong đa đuoc them vao cac thanh phan nguyen lieu che bien mon an, thay the cho cac thanh phan nguyen lieu von can đe che bien mon an đo ma o đia phuong lai khong co. Song song đo, nhung mon am thuc cua nguoi Viet goc Hoa cung đuoc tuy bien đieu chinh ve huong vi cho phu hop hon voi khau vi cua nguoi Viet ban đia, nhung van giu can ban đac trung cua mon an đo. Do đo, đon cu mot mon an "com xao thap cam" cua nguoi Viet goc Hoa tai Viet Nam se co the khac biet voi mon "com xao thap cam" nguyen ban Trung Hoa ve thanh phan va huong vi. Cac phuong phap che bien mon an cua nguoi Viet va nguoi Hoa cung lai rat giong nhau, đon cu nhu cach che bien nuoc dung (nuoc leo) tu xuong heo ham (hoac xuong ga); cac loai com hoac mon soi (mi, hu tieu, mien, bun) cung kha tuong đong trong che bien va cac nguyen lieu chinh (thit thai nho, thit bam, va đo long đong vat).


= Truyen thong =

Hien tai o Thanh pho Ho Chi Minh co mot an ban Hoa van cua toa bao Sai Gon Giai Phong la to "Tay Cong Giai Phong nhat bao" (tieng Trung: 西貢解放日報; binh am: Xigong jiefang ribao; Viet binh: sai1 gung3 gaai2 fong3 jat6 bou3) xuat ban hang ngay nham phuc vu cho cong đong nguoi Viet goc Hoa. Ve phat thanh, Đai Tieng noi Nhan dan Thanh pho Ho Chi Minh (VOH) co muc tin tuc bang tieng Quang Đong va tieng Quan thoai phat thanh hang ngay trong tuan phuc vu cong đong nguoi Viet goc Hoa, va mot chuong trinh ca khuc tieng Hoa phat thanh đinh ky.


Nhung Hoa kieu noi tieng (đuong đai) Hoa kieu o Viet Nam do nguyen nhan khach quan nen rat it hoac khong tham gia chinh tri o nuoc so tai; nguoc lai Hoa kieu lai đong gop rat đang ke trong cac linh vuc kinh doanh, van hoa, giai tri, the thao ... Mot so luong đang ke nhung doanh nghiep do Hoa kieu lam chu đa đong gop mot phan rat lon cho nen kinh te Viet Nam thoi ky đoi moi, trong đo chu đao la cong đong doanh nghiep cua nguoi Hoa tai Thanh pho Ho Chi Minh nam giu vai tro kinh doanh quan trong tren thi truong. Tren đia ban Thanh pho Ho Chi Minh, trong so luong hang tram ngan doanh nghiep tren đia ban thanh pho, thi so doanh nghiep goc Hoa đa chiem đen 30% tong so luong doanh nghiep đang ky kinh doanh. Co the đon cu mot so nguoi Viet goc Hoa tieu bieu:

Thich Duy Luc - thien su, dich gia Phat hoc uyen tham.
Phuong My Chi - ca si
Nguyen Te Cong - Su to he phai Vinh Xuan quyen Viet Nam
Tran Kim Thanh - doanh nhan, nguoi sang lap kiem chu tich hoi đong quan tri cong ty co phan Kinh Đo
Lam An Dau - doanh nhan, nguoi sang lap kiem chu tich cong ty co phan Vinh Tien.
Trinh Đong - doanh nhan, nguoi sang lap kiem chu tich cong ty co phan Đai Đong Tien.
Lam Boi Minh - doanh nhan , nha sang lap cong ty co phan Phuc Long Heritage ( noi tieng voi thuong hieu chuoi ca phe & tra Phuc Long)
Đang Van Thanh - doanh nhan, nguoi sang lap va nguyen chu tich hoi đong quan tri Ngan hang thuong mai co phan Sai Gon Thuong Tin.
Co Gia Tho - doanh nhan, chu tich hoi đong quan tri cong ty co phan tap đoan Thien Long (noi tieng voi thuong hieu but bi Thien Long).
Ong Duc So - doanh nhan, nguoi sang lap va giam đoc cong ty trach nhiem huu han Tan Hiep Hung
Thai Tuan Chi - doanh nhan, chu tich hoi đong quan tri kiem tong giam đoc cong ty co phan tap đoan Thai Tuan.
Kao Sieu Luc - doanh nhan, sang lap vien va chu tich tap đoan banh keo thuc pham ABC (Đuc Phat)
Luong Van Vinh - doanh nhan, sang lap vien, tong giam đoc cong ty co phan hoa-my pham My Hao
Tran Duy Hy - doanh nhan, tong giam đoc cong ty nhua Duy Tan
Ly Ngoc Minh - doanh nhan, sang lap vien va tong giam đoc cong ty gom su Minh Long
Truong My Lan - doanh nhan, nguoi sang lap va chu tich HĐQT tap đoan Van Thinh Phat, bi ket an tu hinh vi nhieu toi danh khac nhau
Tang Minh Phung - doanh nhan, bi ket an tu hinh vi nhieu toi danh khac nhau
Lien Khui Thin - doanh nhan, bi ket an tu hinh vi nhieu toi danh khac nhau, nhung đuoc chuyen ve chung than.
Vuu Khai Thanh - doanh nhan, nguoi sang lap va chu tich hoi đong thanh vien cong ty TNHH Binh Tien (thuong hieu giay dep Biti's)
Đo Long - doanh nhan, nguoi sang lap - tong giam đoc cong ty TNHH San xuat hang tieu dung Binh Tan (Bita's)
Tran Tuan Nghiep - doanh nhan, Tong giam đoc - pho Chu tich hoi đong quan tri tap đoan thep Huu Lien A Chau
Trang So Luong - doanh nhan, nguoi sang lap va tong giam đoc cong ty TNHH Cao Phong (noi tieng voi thuong hieu Sieu thi Đien may - Noi that Cho Lon)
Truong Ty - doanh nhan, nguoi sang lap va tong giam đoc cong ty TNHH Nem Van Thanh
Ly Sieng - doanh nhan, nguoi sang lap - tong giam đoc cong ty TNHH Nhon Hoa (thuong hieu can Nhon Hoa).
Quach Thai Cong - doanh nhan, nha thiet ke noi that, chu so huu Cong ty Thiet ke Thai Cong Interior Design
Diep Dung, doanh nhan
Ho Dzenh - nha tho
Vuong Hong Sen - nha van hoa
Ly Lan - dich gia
Lam Quang Ky - tuong Nha Nguyen
Tran Van Lam - chinh khach
Luong Đinh Cua - nha bac hoc
Ly Đuc - van đong vien the hinh hang can 80 kg, vo đich chau A 5 nam lien tiep (1997-2001)
Luong Chu Tinh - van đong vien nghe thuat mua lan su rong, vo đich giai Lan su rong toan chau A 2017
Giang Brothers - cap van đong vien giu ky luc Guinness The gioi noi dung giu thang bang 2 nguoi
Lam Truong - ca si, giam khao am nhac, dien vien
Luong Chi Cuong - ca si, giai nhat cuoc thi Tieng hat truyen hinh TP. HCM 1996
Tang Thanh Ha - dien vien đien anh
Luong Bich Huu - ca si, thanh vien hai nhom nhac Ngu Long Cong Chua va H.A.T
Ung Đai Ve - ca si, nha san xuat am nhac, thanh vien nhom nhac GMC
Hua Vi Van - ca si, nguoi mau, dien vien, thanh vien nhom nhac GMC
Ong Cao Thang - ca si, dien vien, thanh vien nhom nhac Weboys
Tran Thanh - dien vien, MC noi tieng, nha bien kich, nha san xuat phim
Đam Vinh Hung - ca si (co ba noi la nguoi Hoa Phuc Kien)
Huynh Uyen An - dien vien
Chau Đang Khoa - nhac si
Khong Tu Quynh - ca si
Suboi - rapper (co me la nguoi goc Hoa)
Lien Binh Phat - dien vien
Trinh Thang Binh - ca si
Kim Anh - ca si
Truong Han Minh - hoa si, nghe nhan tranh thuy mac
Phung Ha - nghe si cai luong ho quang, danh hieu NSND
Tang Phuc - ca si
Tang Bao Quyen - nguoi mau anh, dien vien
Tieu Chau Nhu Quynh - ca si, chau cua Lam Truong
La Thanh - dien vien hai
Mai Tai Phen - dien vien
Lam Que Phi - Top 25 Hoa hau The gioi Viet Nam 2019, Top 10 Hoa hau Cac dan toc Viet Nam 2022
Ly Hung - dien vien
Chau Tuyet Van - van đong vien va vo si Taekwondo - 5 lan đoat HCV Giai vo đich the gioi, 2 HCV Giai vo đich chau A, đoat HCV 6 ky SEA Games.
Tang Gia Nhi - tiktoker
Cao Trieu Phat - Giao Tong Danh Du cua Cao Đai Minh Chon Đao, Đai Bieu Quoc Hoi Viet Nam Dan Chu Cong Hoa


Xem them Nguoi Hoa


Chu thich Tham khao Sai Gon nam xua (tap I, II 1960, III 1992). tac gia: Vuong Hong Sen
Sai Gon - Cho Lon, ki uc đo thi va con nguoi. tac gia: Nguyen Đuc Hiep
Đat Gia Đinh - Ben Nghe Xua va nguoi Sai Gon. tac gia: Son Nam
Su that ve quan he Viet Nam - Trung Quoc 30 nam qua. Nha xuat ban Su That (Bo Chinh tri)., xuat ban nam 1979
Elizabeth Becker (1998). When the war was over: Cambodia and the Khmer Rouge revolution. Public Affairs. ISBN 9780671417871.
Stephen J. Morris (1999). Why Vietnam invaded Cambodia: political culture and the causes of war. Nha in Đai hoc Stanford. ISBN 9780804730495.
Grant Evans (1984). Red Brotherhood at War - Indochina since the Fall of Saigon. London: Verso.


Lien ket ngoai Ban Cong tac nguoi Hoa TP. HCM
Thong ke dan so - Nguoi Hoa
CIA -The World Fact Book Luu tru ngay 9 thang 5 nam 2007 tai Wayback Machine
Vai net ve lich su nguoi Minh huong va nguoi Hoa o Nam bo