Đai bieu Quoc hoi Viet Nam la thanh vien cua Quoc hoi Viet Nam, đuoc cu tri Viet Nam truc tiep bau ra theo nguyen tac pho thong, binh đang, truc tiep va bo phieu kin. Cac đai bieu đuoc bau theo khu vuc bau cu, la nguoi đai dien va chiu trach nhiem truoc cu tri va nhan dan bau ra minh. Đai bieu cung chiu trach nhiem truoc cu tri ca nuoc. Thong qua cac đai bieu va thong qua Quoc hoi, nhan dan Viet Nam su dung quyen luc cua minh đe đinh đoat cac van đe cua đat nuoc.
So luong Đai bieu khong co đinh cho moi ky Quoc hoi. Trong lan bau cu gan đay nhat nam 2021, Quoc hoi Viet Nam khoa XV co tong cong 498 Đai bieu.


Đia vi phap ly Đia vi phap ly cua mot đai bieu quoc hoi đuoc bat đau sau khi Quoc hoi đa xac nhan tu cach đai bieu tai phien hop đau tien cua ky thu nhat moi khoa Quoc hoi. Nhiem ky cua đai bieu quoc hoi đuoc tinh tu ky hop thu nhat Quoc hoi khoa đo đen ky hop thu nhat Quoc hoi khoa sau.
Trong so cac đai bieu quoc hoi, co nhung đai bieu lam viec theo che đo chuyen trach va co nhung đai bieu lam viec theo che đo khong chuyen trach.
So luong đai bieu Quoc hoi lam viec theo che đo chuyen trach do Quoc hoi quyet đinh.


Đai bieu chuyen trach va Đai bieu kiem nhiem Theo Luat To chuc Quoc hoi co hieu luc tu ngay 1 thang 1 nam 2016, đai bieu chuyen trach danh toan bo thoi gian lam viec đe thuc hien nhiem vu, quyen han đai bieu cua minh.
Cung theo luat nay, Đai bieu kiem nhiem danh it nhat 1/3 thoi gian lam viec trong nam đe thuc hien vai tro đai bieu Quoc hoi.
Theo co cau Quoc hoi khoa XIV, đai bieu chuyen trach gom co 114 đai bieu chuyen trach trung uong (thuoc cac co quan cua Quoc hoi) va 67 đai bieu chuyen trach đia phuong, trong đo Ha Noi, Thanh pho Ho Chi Minh, Thanh Hoa, Nghe An moi đoan co 2 đai bieu, cac tinh hoac thanh pho truc thuoc Trung uong con lai moi tinh co mot đai bieu chuyen trach đia phuong tinh đo.
Thong ke ti le đai bieu chuyen trach theo cac khoa:


Tieu chuan = Tuoi bau cu va ung cu =
Luat Bau cu đai bieu Quoc hoi va đai bieu Hoi đong nhan dan nam 2015:
Đieu 2 quy đinh: Tinh đen ngay bau cu đuoc cong bo, cong dan nuoc Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam đu muoi tam tuoi tro len co quyen bau cu va đu hai muoi mot tuoi tro len co quyen ung cu vao Quoc hoi
Đieu 3 quy đinh: Nguoi ung cu đai bieu Quoc hoi phai đap ung cac tieu chuan cua đai bieu Quoc hoi quy đinh tai Luat to chuc Quoc hoi.
Đai bieu Quoc hoi nuoc Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam theo luat đinh phai la cong dan Viet Nam, tu đu 21 tuoi tro len, co quyen ung cu, đuoc Mat tran To quoc Viet Nam qua hiep thuong nhan dan đua vao danh sach ung cu đai bieu Quoc hoi, co đu so phieu can thiet đe tro thanh đai bieu Quoc hoi trong cuoc tong tuyen cu, va đuoc Uy ban tham tra tu cach đai bieu Quoc hoi xac đinh la đu tu cach lam đai bieu Quoc hoi.
Đieu 3 Luat bau cu Đai bieu Quoc hoi quy đinh mot đai bieu quoc hoi phai co nhung tieu chuan sau đay:

Trung thanh voi To quoc va hien phap cua nuoc Cong hoa Xa hoi Chu nghia Viet Nam, phan đau thuc hien cong cuoc đoi moi, vi su nghiep cong nghiep hoa, hien đai hoa đat nuoc, lam cho dan giau, nuoc manh, xa hoi cong bang, dan chu, van minh
Co pham chat đao đuc tot, can kiem liem chinh, chi cong vo tu, guong mau chap hanh phap luat; kien quyet đau tranh, chong moi bieu hien quan lieu, hach dich, cua quyen, tham nhung va cac hanh vi vi pham phap luat
Co trinh đo va nang luc thuc hien nhiem vu đai bieu quoc hoi, tham gia quyet đinh cac van đe quan trong cua đat nuoc
Lien he chat che voi nhan dan, lang nghe y kien cua nhan dan, đuoc nhan dan tin nhiem
Co đieu kien tham gia cac hoat đong cua Quoc hoi.


Nhiem vu Đai bieu quoc hoi co nhiem vu tham gia cac ky hop cua Quoc hoi, tham gia thao luan va quyet đinh nhung van đe thuoc nhiem vu, quyen han nhu: lap hien, lap phap; quyet đinh chinh sach đoi noi, đoi ngoai, cac nhiem vu kinh te, xa hoi, quoc phong, an ninh cua đat nuoc; quyet đinh nhung nguyen tac chu yeu ve to chuc va hoat đong cua bo may Nha nuoc, ve quan he xa hoi va hoat đong cua cong dan; giam sat hoat đong cua cac co quan Nha nuoc.
Trong ky hop, đai bieu quoc hoi co nhiem vu tham gia đay đu cac phien hop va co quyen: thao luan va quyet đinh chuong trinh ky hop; trinh du an luat va bieu quyet thong qua cac du an luat, cac nghi quyet cua Quoc hoi; chat van Chu tich nuoc, Chu tich Quoc hoi, Thu tuong Chinh phu, cac thanh vien cua Chinh phu, Chanh an Toa an nhan dan toi cao, Vien truong Vien kiem sat nhan dan toi cao; tham gia bau cu va co the đuoc bau vao cac chuc danh Nha nuoc, cac co quan lanh đao, cac to chuc cua Quoc hoi.
Trong thoi gian giua hai ky hop, đai bieu quoc hoi co nhiem vu tiep xuc cu tri o đon vi bau cu cua minh, phan anh tam tu, nguyen vong cua nhan dan voi Quoc hoi va cac co quan Nha nuoc, bao cao ket qua ky hop voi cu tri, tuyen truyen thuc hien tot phap luat.
Đai bieu con co nhiem vu chuyen đon thu khieu nai to cao cua nhan dan đen cac co quan, to chuc co lien quan, theo doi va đon đoc viec giai quyet; tham gia cac hoat đong khao sat, kiem tra viec thi hanh hien phap, phap luat, cac nghi quyet cua Quoc hoi, cac van ban duoi luat, tim hieu thuc te o đia phuong hoac co so đe giup cho viec thao luan va tham gia quyet đinh cac van đe tai ky hop cua Quoc hoi.


Quyen han = Quyen trinh du an luat =
Đai bieu quoc hoi co trinh kien nghi ve luat, phap lenh; trinh du an luat, phap lenh theo trinh tu do phap luat quy đinh.


= Quyen chat van =
Đai bieu Quoc hoi co quyen chat van Chu tich nuoc, Chu tich Quoc hoi, Thu tuong Chinh phu va cac thanh vien khac cua Chinh phu, Chanh an Toa an nhan dan toi cao, Vien truong Vien kiem sat nhan dan toi cao. Nguoi bi chat van co trach nhiem tra loi ve nhung van đe ma đai bieu Quoc hoi chat van.
Trong thoi gian giua hai ky hop, chat van đuoc gui đen Uy ban Thuong vu Quoc hoi đe chuyen đen co quan hoac nguoi bi chat van va quyet đinh thoi han tra loi chat van. Tuy theo noi dung va tinh chat cua chat van, Uy ban Thuong vu Quoc hoi co the quyet đinh nguoi bi chat van phai tra loi chat van truoc Uy ban Thuong vu Quoc hoi. Trong truong hop can đieu tra thi Quoc hoi co the quyet đinh cho tra loi truoc Uy ban Thuong vu Quoc hoi hoac tai ky hop sau cua Quoc hoi hoac cho tra loi bang van ban. Trong thoi gian giua hai ky hop Quoc hoi, chat van đuoc gui đen Uy ban Thuong vu Quoc hoi đe chuyen đen co quan hoac nguoi bi chat van va quyet đinh thoi han tra loi chat van. Neu đai bieu Quoc hoi khong đong y voi noi dung tra loi thi co quyen đe nghi Chu tich Quoc hoi đua ra thao luan truoc Quoc hoi hoac Uy ban Thuong vu Quoc hoi.


= Quyen bat kha xam pham va mien truy to =
Đai bieu Quoc hoi đuoc phap luat bao đam quyen bat kha xam pham ve than the. Nhung hanh vi can tro đai bieu quoc hoi thuc hien nhiem vu se bi xu ly theo phap luat.
Khong co su đong y cua Quoc hoi va trong thoi gian Quoc hoi khong hop, khong co su đong y cua Uy ban Thuong vu Quoc hoi thi khong đuoc bat giam, truy to đai bieu Quoc hoi va khong đuoc kham xet noi o va noi lam viec cua đai bieu Quoc hoi. Viec đe nghi bat giam, truy to, kham xet noi o va noi lam viec cua đai bieu Quoc hoi thuoc tham quyen cua Vien truong Vien Kiem sat nhan dan toi cao. Neu vi pham toi qua tang ma đai bieu Quoc hoi bi tam giu, thi co quan tam giu phai lap tuc bao cao đe Quoc hoi hoac Uy ban Thuong vu Quoc hoi xet va quyet đinh. Trong truong hop đai bieu Quoc hoi bi truy cuu trach nhiem hinh su thi Uy ban Thuong vu Quoc hoi quyet đinh tam đinh chi viec thuc hien nhiem vu, quyen han cua đai bieu Quoc hoi đo. Đai bieu Quoc hoi bi Toa an ket an thi đuong nhien mat quyen đai bieu Quoc hoi, ke tu ngay ban an, quyet đinh cua Toa an co hieu luc phap luat. Đai bieu Quoc hoi khong the bi co quan, đon vi noi đai bieu lam viec cach chuc, buoc thoi viec, neu khong đuoc Uy ban Thuong vu Quoc hoi đong y.


= Quyen đuoc cung cap thong tin =
Đai bieu quoc hoi đuoc cung cap thong tin lien quan đen hoat đong cua Quoc hoi va đuoc quyen yeu cau cac co quan chuc nang cung cap thong tin phuc vu cho hoat đong cua minh.


= Quyen thue nha o cong vu =
Đai bieu Quoc hoi co the thue nha cong vu Quoc hoi. Nha cong vu Quoc hoi co gia thue tu 600.000–700.000 đong/thang/can ho, chua ke đien nuoc va cac chi phi khac, vao thang 8 nam 2014 (theo ong Nguyen Hanh Phuc, Chu nhiem Van phong Quoc hoi). Hien nay, Cong ty Trach nhiem huu han Mot thanh vien Quan ly Bat đong san Tay Đo đang la đon vi quan li van hanh nha o cong vu. Nha cong vu Quoc hoi o đia chi so 2 Hoang Cau, phuong O Cho Dua, quan Đong Đa, thanh pho Ha Noi.


Bau cu đai bieu quoc hoi Viec bau cu đai bieu quoc hoi đuoc tien hanh theo nguyen tac pho thong, binh đang, truc tiep va bo phieu kin.
Moi tinh thanh đuoc phan ra thanh nhieu đon vi bau cu. So luong đon vi bau cu tuy thuoc vao dan so tinh thanh đo. Moi đon vi bau cu thuong bau chon ra tu 1 đen 3 Đai bieu .
Đai bieu đuoc bau se chiu trach nhiem voi cu tri thuoc đon vi bau cu cua minh. Thong thuong 1 đon vi bau cu bao gom mot hoac nhieu quan, huyen, thi xa hoac thanh pho thuoc tinh đo.


= Quyen bau cu =
Cong dan nuoc Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam khong phan biet dan toc, nam nu, thanh phan xa hoi, tin nguong, ton giao, trinh đo van hoa, nghe nghiep, thoi han cu tru, đu 18 tuoi tro len co quyen bau cu, tru nhung nguoi mat tri va nhung nguoi bi tuoc cac quyen đo.


= Quyen ung cu =
Cong dan Viet Nam co quyen ung cu, đu 21 tuoi tro len co quyen ung cu theo cac tieu chuan đuoc quy đinh trong Luat bau cu Đai bieu Quoc hoi .
Quyen ung cu la quy đinh cua phap luat ve kha nang cua cong dan the hien nguyen vong cua minh đuoc ung cu lam đai bieu Quoc hoi. Cong dan nuoc Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam khong phan biet dan toc, nam nu, thanh phan xa hoi, tin nguong, ton giao, trinh đo van hoa, nghe nghiep, thoi han cu tru, đu hai muoi mot tuoi tro len đeu co quyen ung cu.
Phap luat ve bau cu đai bieu Quoc hoi con quy đinh tieu chuan cua đai bieu Quoc hoi đe cu tri lua chon trong so cac ung cu vien bau ra nhung nguoi đai dien trong co quan quyen luc nha nuoc cao nhat


= Cac to chuc bau cu =
Đe phu trach cong tac bau cu, cac to chuc bau cu sau đay đa đuoc thanh lap:

O cap trung uong: Hoi đong bau cu
O cap tinh, thanh pho truc thuoc Trung uong: Uy ban bau cu
Đon vi bau cu: Ban bau cu
O khu vuc bo phieu: To bau cu


Nhiem ky hoat đong Nhiem ky cua đai bieu moi khoa Quoc hoi bat đau tu ky hop thu nhat cua khoa Quoc hoi đo đen ky hop thu nhat cua Quoc hoi khoa sau. Đai bieu Quoc hoi chiu trach nhiem truoc cu tri, đong thoi chiu trach nhiem truoc Quoc hoi ve viec thuc hien nhiem vu đai bieu cua minh. Đai bieu Quoc hoi khong con xung đang voi su tin nhiem cua nhan dan thi tuy muc đo pham sai lam ma bi Quoc hoi hoac cu tri bai nhiem. Uy ban thuong vu Quoc hoi quyet đinh viec đua ra Quoc hoi bai nhiem hoac cu tri noi bau ra đai bieu bai nhiem đai bieu Quoc hoi theo đe nghi cua Uy ban trung uong Mat tran To quoc Viet Nam, Uy ban Mat tran To quoc tinh, thanh pho truc thuoc trung uong hoac cua cu tri noi bau ra đai bieu Quoc hoi đo. Trong truong hop Quoc hoi bai nhiem đai bieu Quoc hoi thi viec bai nhiem phai đuoc it nhat hai phan ba tong so đai bieu Quoc hoi bieu quyet tan thanh.


Đoan đai bieu quoc hoi Cac đai bieu Quoc hoi đuoc bau trong mot Thanh pho truc thuoc Trung uong hoac tinh hop thanh Đoan Đai bieu Quoc hoi.
Đoan Đai bieu Quoc hoi co Truong đoan, co the co Pho truong đoan đe to chuc hoat đong cua đoan, giu moi lien he voi Chu tich Quoc hoi, Uy ban thuong vu Quoc hoi, Uy ban Mat tran To quoc va cac co quan to chuc khac o đia phuong ve cac van đe lien quan đen hoat đong cua đai bieu Quoc hoi va Đoan Đai bieu Quoc hoi.
Van phong Đoan Đai bieu Quoc hoi va thu ky Đoan Đai bieu Quoc hoi la bo phan giup viec cho Đoan Đai bieu Quoc hoi.
Truoc khi co Van phong Đoan đai bieu Quoc hoi thi co chuc danh Thu ky đoan lam cac cong viec phuc vu Đoan nhung tu khi co Van phong Đoan đai bieu Quoc hoi thi khong con chuc danh thu ky nua. To chuc Van phong Đoan hien nay (đen nam 2007) co 2 dang sau:
- Van phong Đoan đai bieu Quoc hoi (đoc lap) - Van phong Hoi đong nhan dan va Đoan đai bieu Quoc hoi - (Van phong chung. Van phong Hoi đong nhan dan cap tinh)
Theo đieu 38, Luat To chuc Quoc hoi nam 2014 , mot đai bieu Quoc hoi co the đuoc chuyen sinh hoat tu đoan đai bieu Quoc hoi tinh, thanh pho truc thuoc trung uong nay sang đoan đai bieu Quoc hoi tinh, thanh pho truc thuoc trung uong khac neu trong nhiem ki ho thay đoi vi tri cong tac đen noi moi.


Nhan xet va y kien "Hien nay, đai bieu Quoc hoi chi la ong buu đien, boi chi nhan đon khieu kien cua nguoi dan roi chuyen đen cac co quan nha nuoc yeu cau tra loi...(...)... Viec giam sat cua Quoc hoi, đai bieu Quoc hoi, HĐND trong thuc hien luat khieu nai, to cao cung co gi đo khong on. Giam sat trung trung điep điep nhung hieu qua khong cao" - Le Quang Binh, Chu nhiem UB Quoc phong va An ninh cua Quoc hoi 
"Đai bieu Quoc hoi la cua toan dan nen khong phai lo ngai viec tinh nao khuyet Đai bieu Quoc hoi thi tieng noi se yeu. Boi đieu chuyen la binh thuong nhat la khi hien nay cho phep Đai bieu Quoc hoi ngoai viec tiep xuc cu tri tai đon vi bau cu con đuoc tiep xuc cu tri o noi khac nen khong đang lo ngai chuyen nay"- Tong thu ky Nguyen Hanh Phuc


Xem them Nghi si quoc hoi


Tham khao Lien ket ngoai Đai bieu Quoc hoi Luu tru ngay 12 thang 4 nam 2005 tai Wayback Machine
Đai bieu Quoc hoi cac khoa Luu tru ngay 21 thang 6 nam 2013 tai Wayback Machine