Chu Hi (tieng Trung: 朱熹, [ʈʂu ɕi]; 18 thang 10 nam 1130 – 23 thang 4 nam 1200) tu Nguyen Hoi (元晦) hoac Trong Hoi (仲晦), trai hieu Hoi Am (晦庵), la mot nha thu phap, nha su hoc, nha triet hoc, nha chinh tri va nha van Trung Quoc thoi nha Tong. Đoi voi triet hoc Trung Quoc, ong đinh ra Đai Hoc, Trung Dung, Luan Ngu cung Manh Tu lam nhom Tu thu, hinh thanh nen tang quan trong cho khoa cu xuyen suot cac trieu đai Trung Quoc tu nam 1313 đen nam 1905 va anh huong rat lon tu duy tu nha Minh ve sau. Ong la nguoi đa phat trien hoc thuyet li – khi cua Trinh Hao va Trinh Di, đa đua Ly hoc Tong Nho len thanh mot he thong duy tam khach quan hoan chinh, đuoc goi la Trinh Chu li hoc. Nhung hoc thuyet cua Chu Hi đa gop phan đinh hinh co ban con nguoi Trung Hoa cung nhu the gioi quan cho hau the, cung vi vay ma ong đuoc nguoi đoi ton xung "Chu Tu".
Ong la mot hoc gia uyen bac, co kien thuc uyen tham ve nhung tac pham kinh đien, cac loai binh thu, su ky, cung nhu cac tac pham cua nhieu bac tien boi. Khi truong thanh, ong thuong tranh ne cac loai cong vu, nhung ong van nhieu lan đu kha nang đung vao hang ngu đai than trieu đinh. Chu Hi đa viet, bien soan va hieu đinh gan mot tram cuon sach va trao đoi thu tu voi hang chuc hoc gia khac. Ong trai qua 4 đoi Hoang đe Nam Tong la Tong Cao Tong, Tong Hieu Tong, Tong Quang Tong cung Tong Ninh Tong; đong vai tro nhu mot nguoi thay cua cac nhom si phu, nhieu nguoi trong so ho đa chon theo hoc ong trong nhieu nam. Sau khi qua đoi, ong đuoc trieu đinh ban thuy hieu la chu Van, nen con đuoc goi Chu Van Cong  (朱文公).


Cuoc đoi = Thoi nien thieu =


 Giao duc tai nha  Chu Hi la nguoi goc huyen Vu Nguyen, Huy Chau (von thuoc An Huy, đen nam 1952 đoi thanh thuoc tinh Giang Tay). Ong la chau chin đoi cua Chu Khoi (朱瓌), thuoc dong doi ho Chu o Tu Duong, cung dong toc voi ho Chu o Phuong Duong, đeu la hau due cua Chu Kinh Tac (朱敬則), mot đai than kiem su gia thoi Đuong Thai Tong. Chu Hi sinh vao gio Ngo ngay 19 thang 9 (am lich) nam Kiem Viem thu 4 (1130) trieu Tong Cao Tong tai Trinh Thi thao đuong (鄭氏草堂) nay la Nam Khe thu vien cua huyen Vuu Khe, chau Nam Kiem, noi cha ong la Chu Tung đang đam nhiem chuc vu Huyen uy.
Chu Hi tiep thu nen giao duc Nho hoc tu som, len 5 tuoi đa đoc đuoc Hieu Kinh. Ong đe vao sach 8 chu "若不如此, 便不成人" (Neu khong nhu vay, lien khong thanh nguoi). Nam Thieu Hung thu 7 (1137), Chu Tung đuoc trieu tap ve kinh đo. Truoc khi đi, ong đa đua vo la Chuc thi cung con trai Chu Hi ve song o Pho Thanh. Đen nam 1140, Chu Tung bi buoc tu quan sau khi phan đoi chinh sach hoa nghi voi nguoi Nu Chan, dang thu chu truong khang Kim, choc gian Tan Coi. Tu đo, Chu Hi bat đau nhan đuoc su giao duc cua cha ve nhung tac pham kinh đien cua Nho gia. Nhieu giai thoai đa ke lai rang, Chu Hi la mot đua tre thong minh som. Ngay tu khi con nho, ong đa to mo ve tran đo bat quai, lai tung hoi cha minh ve troi va nhung thu ben ngoai bau troi khi chi moi 4 tuoi. Tu som ong đa đuoc truyen cam hung boi cau noi tat ca moi nguoi đeu co the tro thanh mot nha hien triet cua Manh Tu.


 Sau khi cha qua đoi  Nam 1143, Chu Tung qua đoi vi benh. Truoc khi lam chung, ong đa pho thac Chu Hi cho Luu Tu Vu, lai viet thu nho cay ba nguoi ban co hoc van va tu duong tham hau la Luu Tu Huy (刘子翚), Luu Mien Chi (刘勉之) va Ho Hien (胡宪) thay minh day do Chu Hi. Ca bon nguoi đeu la nguoi Ngu Phu, Sung An (nay la thanh pho Vu Di Son). Luu Tu Vu xem Chu Hi nhu con trai ruot, sap xep mot vien rieng cho ong o lai, đat ten la "Tu Duong lau" (紫阳楼). Noi nay hien la mot trong nhung danh thang hang đau o Ngu Phu. Nam 1147, Chu Hi 18 tuoi thi đo Huong cong. Trong ki thi nay, quan chu khao Thai Tu (蔡兹) đa nhan xet ve ba sach luan cua ong rang: "ca ba đeu lo nghi cho viec lon trieu đinh, sau nay tat khong phai ke tam thuong". Mua xuan nam 1148, Luu Mien Chi đa ga con gai ca cua minh la Luu Thanh Tu cho Chu Hi. Đen thang 3 cung nam, Chu Hi đen Lam An (nay la Hang Chau) tham gia thi Hoi, đung hang 90 đe ngu giap tren bang Vuong Ta, đo Tien si.


= Con đuong lam quan =


 Thoi Cao Tong  Nam 1151, Chu Hi đuoc trieu đinh phong lam Chu bo huyen Đong An thuoc Tuyen Chau, đen nam 1153 thi ong chinh thuc đen Đong An nham chuc. Trong thoi gian tai nhiem, ong rat nghiem tuc voi cong viec, thuong xuyen xem xet cac so sach thue ma, lai lay giao duc lam đau. Đoi voi viec lam quan cua ong, sach ghi chep đia phuong co rat nhieu loi khen. Ong lam quan đen nam 1156 thi nghi. Tu nam 1153 ong đa bat đau tham hoi va trao đoi voi Ly Đong (李侗), mot nguoi theo truyen thong Nho giao cua Trinh Hao va Trinh Di. Hai nam sau khi het nhiem ky chinh thuc, ong nhan thay nhung van nan trong giao duc anh huong đen su phat trien cua quoc gia, mot lan nua buoc len con đuong tam su hoc đao, quyet tam theo hoc Ly Đong. Đen nam 1160 thi Chu Hi chinh thuc tro thanh hoc tro cua Ly Đong. Đay cung la nguoi đa mang su anh huong cua Phat Giao đen Chu Hi. Viec đuoc thua huong "Lac hoc" (洛学) chinh thong tu Nhi Trinh va Chu Đon Di đa tao nen nen tang co so cho hoc thuyet cua Chu Hi ve sau.


 Thoi Hieu Tong  Nam Thieu Hung thu 32 (1162), Tong Hieu Tong len ngoi, xuong "Chieu cau truc ngon" (诏求直言). Chu Hi nghe chieu dang thu, trinh len y kien cua minh nhung duoi danh nghia cua Ly Đong. Trong tau so, ong chi ro tinh canh cua trieu Tong đuong thoi: "Bien canh lanh tho cua to tien chua khoi phuc, noi ho then nhuc nha voi tong mieu chua tru, quan he voi nguoi Nhung nghi hoa bat thuong, con dan khon kho đen cung cuc"; kich liet phan đoi tiep tuc chinh sach hoa nghi. Thang 11 nam sau, ong đuoc trieu vao kinh thanh Lam An, đen noi truoc mat Tong Hieu Tong, boi Ly Đong vua qua đoi vao ngay 15 thang 10. Ong dang 3 to trat len cho Hoang đe, moi to trat co mot noi dung khac nhau bao gom: nen chu trong nghien cuu Nho giao thay vi Phat giao, phan đoi hoa nghi voi nha Kim va phan đoi sung tin ninh than. Ba to trat cua ong đa bao quat đuoc ca giao duc, ngoai giao va noi tri. Nhung luc bay gio trieu đinh đa chu truong hoa nghi, chu truong khang Kim cua Chu Hi khong đuoc tiep thu. Thang 11, trieu đinh phong cho Chu Hi lam Tien si Vo hoc cua Quoc Tu giam, nhung ong tu choi khong nhan, xin quay ve Phuc Chau. Nam 1164, ong tro ve đe tang cho Ly Đong.
Đay co the xem la mot dau moc tren con đuong hoc thuat cua Chu Hi, cung tu đay la ong don toan bo tam huyet cua minh vao viec nghien cuu, viet va tranh luan voi cac hoc gia đuong thoi. Nam 1167, ong đuoc đe cu tro lai trieu đinh voi chuc vu quan bien soan trong Xu mat vien, nhung ong tu choi. Trong khoang thoi gian nay, ong nhieu lan đuoc đe bat giu nhieu chuc vu khac nhau nhung ong đeu tu choi.  Mai đen nam 1178, ong mot lan nua buoc chan vao quan truong duoi su tien cu cua Su Hao (史浩). Tong Hieu Tong giao cho ong quan ly Nam Khang quan (南康軍) kiem viec khuyen nong. Du ong đa khuoc tu nhieu lan nhung trieu đinh khong đong y. Cuoi cung vao nam 1179, ong đa đen nham chuc Quan truong Nam Khang quan. Đay cung la noi ong đa moi nhieu danh su, lam phong phu them kho sach, lap ra mot bo giao quy va hoi sinh Bach Loc Đong thu vien (白鹿洞書院). Bo "Bach Loc Đong thu vien giao quy" khong chi la nen tang cho viec quan ly thu vien truong hoc Trung Quoc, tro thanh bo quy đinh co ban cho nhieu hoc vien o Nhat Ban va Han Quoc, ma con la đau đe cho nhieu nghien cuu che đo giao duc tren the gioi. Mua he nam 1180, Chu Hi phat hien nan han han co nguy co keo dai va ngay cang nghiem trong. Ong lien tuc dang tau len trieu đinh yeu cau su ho tro kip thoi. Sau khi nguy co nan đoi đa qua, nam 1181, ong xin tu chuc. Trong suot hon muoi nam, Chu Hi lien tuc đuoc đe bat vao nhieu vi tri khac nhau, nhung ong đeu tu choi. Đoi khi bi trieu đinh bac bo loi tu choi, ong cung chi nham chuc mot thoi gian ngan roi lai xin thoi.


 Thoi Quang Tong va Ninh Tong  Thang 2 nam 1189, Tong Quang Tong len ngoi, phong chu Hi lam Tu soan o Bi cac. Đen thang 5 thi vao Bao Van cac (宝文阁). Thang 11, trieu đinh lai đieu ong lam Tri chau Chuong Chau, ong tu choi nhung trieu đinh khong chap nhan, ong cung chi đi nham chuc mot nam roi lai thoi. Thang 3 nam 1191, ong lai đuoc khoi phuc chuc Tu soan o Bi cac, chu quan Hong Khanh cung o Nam Kinh. Thang 8 nam Thieu Hi thu 5 (1194), Tong Ninh Tong len ngoi, Chu Hi đuoc phong lam Hoan Chuong cac Đai che, kiem Thi giang Hoc si (侍講學士). Trong qua trinh giang sach cho Ninh Tong, khi phung chieu giang Đai Hoc, ong đa nhieu lan nhan manh 8 muc "Truy nguyen, tri tri, thanh y, chinh tam, tu than, te gia, tri quoc, binh thien ha", hy vong thong qua đo đe uon nan lai đao đuc quan vuong, han che viec lam dung quan quyen. Ong cung thuong xuyen khuyen Ninh Tong khong nen nghe theo Han Thac Tru cung nhu đam gian than. Đieu nay đa khien cho Ninh Tong va Han Thac Tru bat man. Cung vi vay ma chu Hi chi đam nhiem vi tri trong đieu đinh đuoc 46 ngay đa bi Ninh Tong bai chuc Thi giang.
Trong suot thoi gian nay, đang phai cua Han Thac Tru lien tuc cong kich Chu Hi cung nhu điem, triet ly cua ong. Đac biet la sau khi Thac Tru tro thanh Te tuong, Ly hoc bi cho la "nguy hoc", mot thuyet hoc thuat sai lam. Nam 1196, Hoa đang cam hay con goi la "Khanh Nguyen đang cam" noi tieng cua nha Tong chinh thuc xay ra. Giam sat Ngu su Tram Ke To duoi su giat day cua Han Thac Tru đa dung nhung loi đon bia đat ma to cao Chu Hi "10 toi trang lon". Quy toc trieu đinh đa lam day len mot phong trao thanh trung tan khoc hiem thay đoi voi Ly hoc, Chu Hi bi gan cho toi danh "đung đau nguy hoc". Cuoi cung duoi ap luc tu cac cac phe canh, Chu Hi bi bai chuc Tu soan, nhung nguoi lien quan đen ong va Ly hoc cung bi luu vong hoc bat nhot. Thang 12 nam 1198, ong xin tu quan ve que, đuoc trieu đinh phong lam Vu Nguyen Khai Quoc nam (婺源開國男), thuc ap 300 ho. Ngay 9 thang 3 (am lich) nam Khanh Nguyen thu 6 (1200), Chu Hi qua đoi, tho 70 tuoi. Du bi anh huong nang ne tu "Đang cam" nhung đa co hon ngan nguoi đen vieng tang Chu Hi.


= Vinh hien sau khi qua đoi =
Nam Gia Đinh thu 2 (1209), 2 nam sau khi Han Thac Tru qua đoi, Tong Ninh Tong xuong chieu khoi phuc danh du cho Chu Hi, đong thoi truy tang cho ong thuy hieu Van (文), cung tu đay ma hau the van xung ong la Chu Van Cong (朱文公). Thang 5 nam 1210, Ninh Tong tiep tuc ban tang Chu Hi ham Trung Đai phu (中大夫), Bao Mo cac Truc hoc si (宝谟阁直学士), sau lai ban them ham Thong Nghi Đai phu (通议大夫). Tuy nhien, mai cho đen nam Gia Đinh thu 4 (1211), lenh cam đoi voi "nguy hoc" van chua co phap lenh chinh phuc huy bo. Cho đen khi Luu Phien nham chuc Quoc tu ti nghiep, ong đa dang so thinh cau chinh thuc coi bo lenh cam. Ong chi ro trong tau chuong rang, hon muoi nam tu su kien đang cam, vi ac quan hoanh hanh, nam quyen trieu chinh, xem đao la nguy, bat nguoi, cam sach ma khien cho hoc gia khong co đao đe ton sung, khong phan ro loi va nghia.
Nam Bao Khanh thu 2 (1227), Tong Ly Tong ha chieu truy tang Chu Hi chuc Thai su va truy phong ong lam Tin Quoc cong (信国公), sau đoi thanh Huy Quoc cong (徽國公), chieu viet:

Đen nam 1241, ong đuoc đua vao tho tu trong Van mieu o Khuc Phu cung voi Chu Đon Di, đong thoi, duoi su bao tro cua Tong Ly Tong, bo Tu thu va loi binh kem theo cua Chu Hi tro thanh hoc lieu tieu chuan danh cho nhung thi sinh muon đo đat khoa cu. Đac biet, duoi su phat trien, duy tri cua Chan Đuc Tu va Nguy Lieu Ong, nhanh Tan Nho giao cua Chu Hi khong chi tro thanh dong Nho hoc chinh thong, ma con la tu tuong triet hoc thong tri tai trieu đinh nha Tong đuong thoi. Nam Đuc Huu đau tien (1275), Tong Ly Tong đa đich than viet tam bien "Nam Khe thu vien" đe treo tai noi ma Chu Hi sinh ra.
Đen thoi Minh, ong thuong đuoc ton xung la "Chu Tu" (朱子). Nam Sung Trinh thu 15, ong đuoc xep vao sau That thap nhi hien cua Nho giao, truoc ca cac Nho gia thoi Han Đuong, đac biet xung "Đai hien Chu tu" (大贤朱子). Nam Khang Hi thu 51 (1712), Chu Hi đuoc xep vao sau "Muoi vi triet gia" (十哲, Thap triet) đuong thoi. Đen nam Can Long thu 3 (1738), tiep tuc them Huu Nhuoc (有若) vao, chinh thuc tro thanh "Muoi hai triet gia" (十二哲, Thap nhi triet) cua Nho giao cho đen ngay nay.


Tu tuong Theo Chu Hi, "li" va "khi" khong tach roi nhau:「"Trong thien ha, khong he co khi ma khong co li, cung khong he co li ma khong co khi"」. Nhung lai khang đinh 「"Truoc khi co troi đat đa co li", 「"Li co truoc, khi co sau"」, 「"Co li nay thi co khi nay, nhung li la goc"」.
Ong đa ke thua quan điem "nhat vat luong the" cua Truong Tai, cho rang "Pham la vat thi khong đau la khong tuong phan đe tuong thanh", vat chi la "mot chia thanh hai, moi buoc đeu nhu the, cho đen cung, tat ca đeu la mot sinh hai". Ong cho rang su vat van đong qua hai hinh thuc: "hoa" va "bien", "hoa" la bien đoi tu tu, cham chap; "bien" la bien đoi đot xuat, nhanh chong.
Ve quan he tri hanh thi cho tri truoc hanh sau, nhung xet ve tam quan trong thi cho hanh quan trong hon tri va nhan manh vai tro cua hanh trong nhan thuc. Ve van đe tinh nguoi thi cho rang thanh hien bam thu khi trong, ke ngu hen bam thu khi đuc, cho rang con nguoi thi co tinh thien menh (đao tam) va tinh khi chat (nhan tam). Nhan manh su đoi lap giua "thien li" va "nhan duc", chu truong vut bo "tu duc" va phuc tung "thien li". Ve quan niem lich su, Chu Hi cho rang thoi co đai luu hanh thien li, con thoi sau thi thien li mat đi va nhan duc xuat hien ngay cang nhieu.
Li luan cua Chu Hi ve thien li va nhan duc yeu cau moi nguoi phai tu an voi phan minh, đuoc goi la 「Ton thien li, khac nhan duc; 存天理、滅人欲」.


Giao duc Sau khi tu quan, Chu Hi ve day hoc o Lo Son, tinh Giang Tay. Ong danh het thoi gian cho viec giao duc va viet sach. Theo ong, hoc nen tuan tu tu tu, khong nen tham lam, voi va. Hoc tap tat phai ket hop voi suy nghi. Hoc tap phai bao quat hai phuong dien la đoc sach va thuc hanh.
Cac loi giang cua Chu Hi đuoc chap nhan la chinh thong trong mot thoi ki dai suot hon 800 nam, ke ca hai trieu đai Minh va Thanh, cho toi the ki XX, khien hinh thuc Tong nho nay that su anh huong sau sac trong qua trinh ket cau xa hoi Trung Hoa, va co le chi bot đi tu luc bo khoa cu, nam 1905, va bi tam gian đoan ke tu nam 1949, khi Cong san nam chinh quyen.


Cong trinh chinh Can tu luc
Tu thu chuong cu tap chu
Thi tap chu
Thong giam cuong muc
Tong danh than ngon hanh luc
So tu tap chu
Dich hoc khoi mong


Anh huong Ly hoc Chu Hi co anh huong lon ve sau o Trung Quoc va tro thanh tong phai chinh cua Nho hoc thoi Minh – Thanh. Hoc thuyet cua Chu Hi cung đa anh huong manh me đen cac nuoc khac o A Đong. O Viet Nam, the ki XVI – XVIII, cac noi dung li hoc cua Chu Hi thuong đuoc nhac toi. O Nhat Ban, vao thoi Đuc Xuyen (1603 – 1867) viec nghien cuu Chu Tu (Chu Tu hoc) rat thinh hanh.


Ton giao Chu Hi bat đau nhu mot nguoi theo hoc Phat giao nhung vi khong the chap nhan y tuong ve vo nga – khong co ban nga co đinh – nen ong huong toi truyen thong Nho giao va roi tro thanh nguoi trinh giai chinh cua Tong Nho.


Ten goi Trong cuoc đoi cua Chu Hi, ong đa cho ra đoi hang loat tac pham kinh đien, đe lai nhieu gia tri cho đoi sau. Đi kem theo nhung tac pham đo la nhung ten chu, ten hieu, but danh, va nhung danh xung khac cua ong. Khi con nho, ong co tieu danh la Tram Lang (沈郎) va tieu tu la Quy Duyen (季延). Đen tuoi truong thanh, nguoi thay Luu Tu Huy đa lam le thanh nhan cho Chu Hi va chinh thuc đat ten tu cho ong la Nguyen Hoi (元晦). Hau het cac su lieu đeu ghi chep, ten tu cua Chu Hi von la Nguyen Hoi, sau đoi thanh Trong Hoi (仲晦). Tren thuc te, ca đoi Chu Hi đeu tu xung la "Trong Hoi", con ten chu "Nguyen Hoi" la cach nguoi khac goi ong. Chi co mot lan đac biet la khi Chu Hi nhac đen ten Nguyen Hoi nay von do "Luu Tien sinh" đat cho minh.
Me cua Chu Hi la nguoi huyen Hap, Chu Tung cung tung đoc sach tai Lao Tu tu o nui Tu Duong, thanh nam cua huyen Hap. Vi vay sau khi quay ve Phuc Kien, Chu Tung thuong dung "Tu Duong thu đuong" (紫阳书堂) khi ky ten, lai đat ten "Tu Duong" cho nha moi. Chiu su anh huong tu cha, Chu Hi cung đat ten cho thu phong cua minh la "Tu Duong thu phong" (紫阳书房), theo đo ma hoc gia thuong goi ong la "Tu Duong tien sinh", goi hoc phai cua ong la "Tu Duong hoc phai".


Gia đinh Cha: Chu Tung (朱松; 1097 – 1143), tu Kieu Nien (乔年), hieu Vi Trai (韦斋), đo Tien si nam 1118, lam quan đen Vien ngoai lang cua Bo Lai.
Đich the: Luu Thanh Tu (nhu danh Tu Nuong), truong nu cua Luu Mien Chi, sau khi qua đoi đuoc truy phong Thac nhan (硕人). Ba ga cho Chu Hi nam 16 tuoi va sinh cho ong tat ca 8 nguoi con, 3 nam, 5 nu. Nam Thuan Hi thu 3 (1176) trieu Tong Hieu Tong, ba qua đoi khi chi 44 tuoi. Đen thang 2 nam sau, ba đuoc an tang tai thon Sung Chinh, huyen Kien Duong.
Con trai:
Chu Thuc (朱塾; 1153 – 1191), tu Thu Chi (受之), tu nho thong minh, rat đuoc Chu Hi thuong yeu, nhung vi tinh tinh luoi nhac ma Chu Hi đa gui ong đen nha Lu To Khiem (呂祖謙) đe hoc tap, lam quan đen Tong linh Ho Nam. Ve sau, Chu Thuc cuoi truong nu cua Phan Canh Hien (潘景宪), co hai nguoi con trai la Chu Tran (朱镇), Chu Giam (朱监) va mot nguoi con gai ga cho Tong that nha Tong la Trieu Su Ha (赵师夏). Chu Tran cuoi con gai Tong Ly Tong, sinh đuoc Chu Lam va Chu Ban. Chu Giam cuoi con gai cua Hoang Phu, chau noi cua Hoang Triet, chau ngoai cua Tran Luong Han.
Chu Chinh (朱整; 1154 – 1210), tu Van Chi (文之), tung co mot thoi gian thay anh trai quan ly viec trong nha, coi soc viec in an sach cua nha ho Chu, ve sau cuoi con gai cua Luu Phuc (刘复).
Chu Tai (朱在; 1161 – 1239), tu Kinh Chi (敬之), cuoi em gai cua Lu To Khiem.
Con gai:
Chu Ton (朱巽), ga cho chau trai cua Luu Tu Huy, chau ngoai cua Pham Nhu Khue (范如圭), sinh mot nguoi con trai la Luu Dich.
Chu Đoai (朱兑), ga cho Hoang Kien (黄干), mot trong Tu đai truyen nhan cua Chu Mon.
Chu Ti (朱巳), tu nho thong minh, gioi thu phap va am luat, von hua ga cho Trieu Su Uyen (赵师渊), em trai Trieu Su Ha, nhung chi moi 15 tuoi đa qua đoi, đuoc chon cat ben canh mo me.
Chu Quy (朱癸), ga cho Pham Nguyen Du (范元裕), con trai mot hoc tro cua Chu Hi la Pham Niem Đuc (范念德).
Con gai ut chet yeu.


Chu thich = Ghi chu =


= Tham khao =


= Nguon =


Xem them Nho giao
Vuong Duong Minh
Chu Đon Di


Lien ket ngoai Zalta, Edward N. (bien tap). "Chu Hi". Stanford Encyclopedia of Philosophy (bang tieng Anh).
"Chu Hi (1130—1200)". Internet Encyclopedia of Philosophy.
Chu Hi va phong trien lam thu phap tai Bao tang Truc tuyen Trung Quoc
Chu Hi va toan thuat – Joseph A. Adler
Tinh va đong – Joseph A. Adler
Cac tac pham cua Chu Hi tai Du an Gutenberg
First part of the Classified Conversations of Master Zhu