Gio (tieng Anh: hour; viet tat la h) la mot khoang thoi gian bang 60 phut, hoac bang 3600 giay. Trong he đo luong quoc te, gio la đon vi đo đuoc suy ra tu đon vi co ban giay theo đinh nghia tren. Trong cach hanh van hang ngay mot gio con nhieu khi đuoc goi la mot tieng đong ho hoac mot tieng.
Gio ban đau đuoc thanh lap vao Can Đong co đai nhu mot bien phap đo luong 1⁄12 cua đem hay ban ngay. Cac gio theo mua, gio theo thoi gian hoac gio khong bang nhau thay đoi theo mua va vi đo.
Gio bang nhau hoac gio đuong phan điem đuoc thuc hien nhu la 1⁄24 thoi gian trong ngay đuoc đo tu trua ngay nay đen trua ngay hom sau; nhung thay đoi theo mua nho cua đon vi nay cuoi cung đa đuoc lam nhan bang cach cho no gia tri 1⁄24 cua ngay mat troi trung binh. Vi đon vi nay khong co đinh do su bien đoi lau dai trong chuyen đong quay cua Trai Đat, gio cuoi cung đuoc tach ra khoi chuyen đong quay cua Trai Đat va đuoc đinh nghia theo nguyen tu hoac giay vat ly.
Trong he met hien đai, gio la mot đon vi thoi gian đuoc chap nhan đuoc đinh nghia la 3.600 giay nguyen tu. Tuy nhien, trong nhung truong hop hiem hoi, mot gio co the ket hop mot giay nhuan duong hoac am,  lam cho no keo dai 3.599 hoac 3.601 giay, đe giu no trong vong 0,9 giay so voi UT1, dua tren cac phep đo cua ngay mat troi trung binh.


Lich su = Co đai =
Nguoi Hy Lap va La Ma co đai ban đau chia ngay thanh 12 gio va ban đem thanh 3 hoac 4 canh đem. Nha thien van hoc Hy Lap Andronicus o Cyrrhus đa giam sat viec xay dung mot horologion goi la Thap Gio o Athens trong the ky 1 TCN. Cau truc nay theo doi mot ngay 24 gio bang cach su dung ca đong ho mat troi va chi so gio co hoc. Ban đem sau đo cung đuoc chia thanh 12 gio.
Khai niem gio kinh đien đa đuoc đua vao Co đoc giao ban đau tu Do Thai giao Đen tho thu hai. Đen nam 60 sau Cong nguyen, Didache khuyen nghi cac mon đo cau nguyen Kinh Lay Cha ba lan mot ngay; thuc hanh nay cung đuoc tim thay trong cac gio kinh đien. Vao the ky thu hai va thu ba, cac Giao phu nhu Clement o Alexandria, Origen, va Tertullian đa viet ve viec thuc hanh Kinh Sang va Toi, va nhung loi cau nguyen vao cac gio thu ba, thu sau va thu chin. Trong nha tho đau tien, trong đem truoc moi le, mot le canh thuc đuoc giu. Tu "Canh thuc", luc đau đuoc ap dung cho Van phong Ban đem, xuat phat tu mot nguon tieng Latinh, cu the la Vigiliae hoac đong ho ban đem hoac canh gac cua binh linh. Đem tu sau gio toi đen sau gio sang đuoc chia thanh bon canh hoac canh ba gio, canh mot, canh hai, canh ba va canh tu.
Horae ban đau la hien than cua cac khia canh theo mua cua tu nhien, khong phai thoi gian trong ngay. Danh sach muoi hai Horae đai dien cho muoi hai gio trong ngay chi đuoc ghi lai trong Late Antiquity, boi Nonnus. Horae thu nhat va thu muoi hai đa đuoc them vao bo muoi canh gio ban đau:

1. Auge (anh sang đau tien), 2. Anatole (mat troi moc), 3. Mousike (gio hoc va am nhac buoi sang), 4. Gymnastike (gio tap the duc buoi sang), 5. Nymphe (gio xay ra buoi sang), 6. Mesembria (buoi trua), 7. Sponde (thoi gian sau bua trua), 8. Elete (cau nguyen), 9. Akte (an uong va niem vui), 10. Hesperis (bat đau buoi toi), 11. Dysis (hoang hon), 12. Arktos (bau troi đem).


= Luong Ha =
Gio cua Sumer va Babylonia chia ngay va đem thanh 24 gio bang nhau, đem tu luc mat troi moc.


= Ai Cap =

Nguoi Ai Cap co đai bat đau chia buoi toi thanh wnwt mot thoi gian nao đo truoc khi bien soan Van ban Kim tu thap Vuong trieu V in the 24th century TCN. Vao nam 2150 TCN (Vuong trieu IX), so đo sao trong nap quan tai Ai Cap—con đuoc biet đen la "lich đuong cheo" hoac "đong ho sao"—co chinh xac 12 ngoi sao. Clagett viet rang "chac chan" bo phan chia buoi đem nay theo sau viec thong qua lich dan su Ai Cap, thuong đat nam 2800 TCN lam co so phan tich chu ky Sothic, nhung am lich co le bat đau tu truoc đo rat lau va cung co 12 thang thang trong moi nam cua no. So đo quan tai cho thay rang nguoi Ai Cap ghi chep ve su moc cung Mat Troi cua 36 ngoi sao hoac chom sao (bay gio đuoc biet đen la "decan"), mot cho moi "tuan" muoi-ngay cua lich dan su cua ho. (12 bo cua "tam giac decan" thay the đa đuoc su dung cho 5 ngay nhuan giua cac nam.) moi toi, viec moc cua 11 decan đuoc ghi chep, chia buoi toi thanh 12 phan moi phan dai 40 phut. (bay ngoi sao khac cung đuoc ghi chep lai boi nguoi Ai Cap trong luc hoang hon va truoc rang đong, nhung chung khong quan trong cho viec phan chia thoi gian.) Nhung decan nguyen ban tung đuoc su dung boi Ai Cap đa thay đoi đang ke khoi vi tri cua chung trong khoang thoi gian vai the ky. Vao thoi điem Amenhotep III (1350 TCN), cac linh muc o Karnak tung su dung đong ho nuoc đe xac đinh gio. Đong ho nuoc đuoc lap đay đen đinh điem luc hoang hon va gio đuoc xac đinh bang cach so sanh muc nuoc voi muoi hai muc đo cua no, moi muc cho mot thang trong nam. Trong khoang thoi gian Tan Vuong quoc Ai Cap, mot he decan khac đuoc su dung, đuoc lam tu 24 trong vong 1 nam va 12 ngoi sao moi đem.


= Đong Nam A =

O Thai Lan, Lao, va Campuchia, he tinh gio truyen thong la đong ho sau-gio. 7 gio sang la gio đau tien cua nua đau tien cua ban ngay; 1 gio chieu la gio đau tien cua nua sau cua ban ngay; 7 gio toi la gio đau tien cua nua đau tien cua ban đem; va 1 gio sang la gio đau tien cua nua sau cua ban đem. He thong nay ton tai o Vuong quoc Ayutthaya, tao ra ap dung thuc te bang cach thong bao cong cong gio ban ngay voi chieng va gio ban đem voi trong. No đuoc loai bo o Lao va Campuchia trong thoi ky Phap thuoc va hien gio khong con pho bien. He thong cua Thai Lan van con đuoc su dung khong chinh thuc theo đieu le cua Chulalongkorn đai đe nam 1901.


Xem them He đo luong quoc te


Ghi chu Tham khao