Ca tra nuoi (Danh phap khoa hoc: Pangasianodon hypophthalmus) hay con goi đon gian la ca tra, la mot loai ca da tron trong ho Pangasiidae phan bo o luu vuc song Me kong, co mat o ca bon nuoc Lao, Viet Nam, Campuchia va Thai Lan. O Thai Lan con gap ca tra o luu vuc song Mekong va Chao Phraya. Đay la loai ca đai dien cho ho ca tra va đuoc nuoi nhieu o Viet Nam, đac biet la vung đong bang Song Cuu Long. Nhung nam gan đay, ca tra la loai ca nuoc ngot đuoc nuoi va xuat khau nhieu nhat so voi cac đoi tuong thuy san nuoc ngot khac va phuc vu đac luc cho nganh xuat khau thuy san cua Viet Nam.


Đac điem = The chat =
Ca tra la ca da tron than dai, lung xam đen, bung hoi bac, mieng rong, co 2 đoi rau dai. Ca tra song chu yeu trong nuoc ngot, co the song đuoc o vung nuoc hoi lo (nong đo muoi 7-10 o/oo), co the chiu đung đuoc nuoc phen voi pH >5, de chet o nhiet đo thap duoi 15 oC, nhung chiu nong toi 45 oC. Ca tra co so luong hong cau trong mau nhieu hon cac loai ca khac. Ca co co quan ho hap phu va con co the ho hap bang bong khi va da nen chiu đung đuoc moi truong nuoc thieu oxy hoa tan. Tieu hao oxy va nguong oxy cua ca tra thap hon 3 lan so voi ca me trang. Hien nay benh tren ca tra xuat hien rai rac, khong đang ke voi cac benh thuong gap nhu gan than mu, xuat huyet, trang gan trang mang va ngoai ky sinh tren ca tra giong.


= Sinh truong =
Ca tra co toc đo tang truong tuong đoi nhanh, con nho ca tang nhanh ve chieu dai. Tu khoang 2,5 kg tro đi, muc tang trong luong nhanh hon so voi tang chieu dai co the. Co ca tren 10 tuoi trong tu nhien (o Campuchia) tang trong rat it. Ca tra trong tu nhien co the song tren 20 nam. Trong tu nhien đa gap ca nang 18 kg hoac co mau ca dai toi 1,8 m. Tuy thuoc moi truong song va su cung cap thuc an cung nhu loai thuc an co ham luong đam nhieu hay it. Đo beo cua ca tang dan theo trong luong va nhanh nhat o nhung nam đau, ca đuc thuong co đo beo cao hon ca cai va đo beo thuong giam đi khi vao mua sinh san. Truoc đay, ca giong đuoc bat tu tu nhien ve nuoi đen 2,5-3 nam tuoi moi thanh thuc sinh duc, con ca giong hien nay đuoc sinh san nhan tao va chi can nuoi tu 10-12 thang tuoi la đa thanh thuc.


= Che đo an =

Ca tra thich an moi tuoi song, vi vay chung an thit lan nhau khi con nho va chung van tiep tuc an nhau neu khong đuoc cho an đay đu. Ca boi tren song trong da day cua chung co rat nhieu phan co the va mat ca con cua cac loai ca khac. Da day cua ca phinh to hinh chu U va co gian đuoc, ruot ca tra ngan, khong gap khuc len nhau ma dinh vao mang treo ruot ngay duoi bong khi va tuyen sinh duc, la đac điem cua ca thien ve an thit. Trong đieu kien thieu thuc an, ca co the su dung cac loai thuc an bat buoc khac nhu mun ba huu co, thuc an co nguon goc đong vat.
Ca lon the hien tinh an rong, an đay va an tap thien ve đong vat nhung de chuyen đoi loai thuc an. Khi phan tich thuc an trong ruot ca đanh bat ngoai tu nhien, cho thay thanh phan thuc an kha đa dang, trong đo ca tra an tap thien ve đong vat. Thanh phan thuc an trong ruot ca tra ngoai tu nhien thi thay cac loai nhuyen the chiem đen 35,4%, ca nho 31,8%, con trung 18,2%, thuc vat duong đang 10,7%, thuc vat đa bao 1,6%, giap xac 2,3%. Trong ao nuoi ca tra co kha nang thich nghi voi nhieu loai thuc an khac nhau nhu cam, rau, đong vat đay.
Theo phuong phap nuoi truyen thong, nguoi nuoi ca tra thuong cho an lien tuc nhieu lan trong ngay nham thuc ca tang trong nhanh nhung khong mang lai hieu qua cao do tieu hoa cham, thuc an khong su dung triet đe va lam giam su hap thu dinh duong. Neu cho an gian đoan theo chu ky mot ngay an mot ngay nghi thi he so thuc an giam chi con 1,45-1,5 (giam 0,1-0,4 kg thuc an cho moi kg ca) trong khi ca van tang truong tot do trong mot ngay thi ca khong hap thu het chat dinh duong ma ca đa an vao, nen neu tiep tuc cho ca an vao ngay hom sau thi ca phai thai ra ngoai luong thuc an cu trong ruot đe hap thu luong thuc an moi, viec ngung cho an vao ngay hom sau se giup ca hap thu triet đe dinh duong cua luong thuc an trong ruot.


Sinh san Tuoi thanh thuc cua ca đuc la 2 tuoi va ca cai 3 tuoi, trong luong ca thanh thuc lan đau tu 2,5–3 kg. Trong tu nhien chi gap ca thanh thuc tren song o đia phan cua Campuchia va Thai Lan. Ca tra khong co co quan sinh duc phu (sinh duc thu cap), nen neu chi nhin hinh dang ben ngoai thi kho phan biet đuoc ca đuc, cai. Mua vu thanh thuc cua ca trong tu nhien bat đau tu thang 5-6 duong lich. Ca co tap tinh di cu đe tu nhien tren nhung khuc song co đieu kien sinh thai phu hop thuoc đia phan Campuchia va Thai Lan, khong đe tu nhien o phan song cua Viet Nam. Bai đe cua ca nam tu khu vuc nga tu giao tiep hai con song Mekong va Tonlesap, tu thi xa Kratie (Campuchia) tro len đen thac Khone, noi giap bien gioi Campuchia va Lao. Nhung tap trung nhat tu Kampi đen het Koh Rongiev thuoc đia gioi 2 tinh Kratie va Stung Treng.
Ca đe trung dinh vao gia the thuong la re cua loai cay song ven song Gimenila asiatica, sau 24 gio thi trung no thanh ca bot va troi ve ha nguon. Trong sinh san nhan tao, ta co the nuoi thanh thuc som va cho đe som hon trong tu nhien (tu thang 3 duong lich hang nam), ca tra co the tai phat duc 1-3 lan trong mot nam. Suc sinh san tuyet đoi cua ca tra tu 200 ngan đen vai trieu trung. Suc sinh san tuong đoi co the toi 135 ngan trung/kg ca cai. Trong chan nuoi hien nay la ca bo me hau bi co nguon goc khong ro rang, khong đuoc tuyen chon va kich thuoc nho. Đa so ca bo me đuoc tuyen chon tu ao nuoi ca thit chiem toi hon 57%, con lai bat tu tu nhien va so rat it tu con giong đa qua chon loc. Trong khi đo, ky thuat nuoi vo thanh thuc ca bo me chua đat, con tinh trang đe ep, khai thac qua muc bang cach cho ca tra bo me đe nhieu lan trong nam, nhat la khi gia ca tra giong nam o muc cao.


Gia tri Ca tra la mot đac san cua dong song Me Kong, tu lau đa tro nen quen thuoc, pho bien trong bua an hang ngay cua nguoi dan vung ha luu song Me Kong chay qua cac nuoc Thai Lan, Campuchia, Viet Nam. Chung cung nhom voi cac loai ca co gia tri khac nhu ca bong lau, ca ngat, ca hu, ca tra ngay nay con noi tieng tren toan the gioi khi san pham cua no đa co mat o tren 134 quoc gia (tinh đen nam 2012). Ca tra đang đuoc hang trieu trieu nguoi tieu dung ua chuong sanh ngang hang voi nhung loai ca thit trang ma nguoi chau Au va My van hay an la ca Headock, ca Pollack, ca Tilapia. Ca tra đuoc xep la mot trong 10 loai thuy san đuoc yeu thich nhat o My.
Ca tra đuoc ua thich va noi tieng nhu vay la vi ca tra co thit trang, khong mui, huong vi sau khi nau rat thom ngon, co the đuoc che bien nhieu mon an; gia ca khong đat. Đac biet, thit ca tra rat bo duong. Thit ca tra khong co cholesterol, chua nhieu cac thanh phan vitamin A, D, E, cac axit beo khong no thiet yeu cho co the nhu MUFA, PUFA va quan trong hon la Omega 3 EPA, DHA thanh phan cau tao cua nao nguoi. An ca giup giam cac benh lien quan đen tim mach, tot cho nao, bo mat, ngan ngua ung thu, da khoe đep, giam đau va viem sung, mo trong ca tra con chua cac axit beo no khac rat can cho co the.


Chu thich Tham khao Froese, Rainer and Pauly, Daniel, eds. (2012). "Pangasianodon hypophthalmus" in FishBase. February 2012 version.
Axelrod, Herbert, R. (1996). Exotic Tropical Fishes. T.F.H. Publications. ISBN 0-87666-543-1.
Nuoi ca tra chi 'vo beo' doanh nghiep ngoai
Nuoi ca tra ban noi đia
O at nuoi ca tra đe ban cho thuong lai Trung Quoc: Tinh tao tranh “bay” cau ao
Nguoi nuoi ca tra lao đao vi thua lo
Nuoi ca tra lo 4.000- 5.000 đong/kg van kho ban
Ngay cang it ho dan nuoi ca tra Luu tru ngay 5 thang 6 nam 2016 tai Wayback Machine
Bat tay cuu ca tra
Nuoi ca tra: Lo tu san xuat toi tieu thu