Salzburg (Tieng Đuc Ao: [ˈsaltsbʊʁk]; tieng Đuc: [ˈzaltsbʊʁk] ; nghia đen la "Salt Fortress" hay "Phao đai muoi"; tieng Bayern: Soizbuag) la thu phu cua tieu bang cung ten thuoc Cong hoa Ao. Voi 150.269 dan cu, Salzburg la thanh pho lon thu tu cua Ao sau Vien, Graz va Linz.
Thi tran nam tren đia điem cua khu đinh cu La Ma truoc đay cua Iuvavum. Salzburg đuoc thanh lap nhu mot toa giam muc vao nam 696 va tro thanh tru so cua tong giam muc vao nam 798. Nguon thu nhap chinh cua no la khai thac va buon ban muoi va đoi khi la khai thac vang. Phao đai Hohensalzburg, mot trong nhung phao đai thoi trung co lon nhat o chau Au, co tu the ky 11. Vao the ky 17, Salzburg đa tro thanh mot trung tam cua Phong trao Phan Cai cach, noi cac tu vien va nhieu nha tho Baroque đuoc xay dung.
Do đo, trung tam thanh pho co o Salzburg (tieng Đuc: Altstadt) noi tieng voi kien truc Baroque va la mot trong nhung trung tam thanh pho đuoc bao ton tot nhat o phia bac day Alps voi 27 nha tho. No đa đuoc liet ke la Di san The gioi cua UNESCO vao nam 1996. Thanh pho co ba truong đai hoc va mot luong lon sinh vien. Khach du lich cung đen tham Salzburg đe tham quan trung tam thanh pho co va vung Alps tuyet đep xung quanh. Salzburg la noi sinh cua nha soan nhac the ky 18, Wolfgang Amadeus Mozart. Vi lich su, van hoa va cac điem tham quan cua no, Salzburg đa đuoc coi la "thanh pho truyen cam hung nhat" cua Ao.


Lich su Đoc bai chinh ve Lich su bang Salzburg


= Tu Tien su đen Trung ky Trung Co =
Vung đat thuoc thanh pho Salzburg ngay nay đa co nguoi sinh song tu Thoi đai đo đa moi. Đac biet la tai Rainberg đa co nguoi sinh song lien tuc tu Thoi đai đo đa moi cho toi khi nguoi La Ma đen đay duoi thoi Hoang đe Augustus nam 15 TCN. Them vao đo la cac vung dan cu cua nguoi Celt. Sau khi bi nguoi La Ma chiem giu, cac vung dan cu tren cac ngon đoi nui đuoc doi ve trung tam thanh pho co. Thanh pho La Ma Juvavum đuoc thanh lap tu đay va đuoc xem nhu mot đo thi La Ma vao nam 45 sau Cong nguyen. Thanh pho đa phat trien nhanh chong đac biet la o ta ngan song Salzach, noi song Salzach va nui Monchsberg tao thanh the phong thu tot va chi can xay đap cong su bao ve vung chac o ve phia nam la huong trong. Chi vai thap nien sau đo Juvavum đa tro thanh mot trung tam hanh chanh quan trong cua tinh La Ma Noricum duoi thoi Hoang đe Claudius.Sau khi bien gioi Noricum sup đo, Juvavum suy tan manh đen noi vao cuoi the ky thu 7, no gan nhu chi con la mot đong đo nat.
Nam 699, cong tuoc Theodo xu Bayern đa tang phan con lai cua thanh pho La Ma xua co nay cho Giam muc Rupert cua Salzburg đe truyen đao vao khu vuc. Ten Salzburg đuoc biet đen lan đau tien vao nam 755. Nam 739, Salzburg tro thanh noi cu ngu chinh cua Giam muc. Nha tho lon đau tien cua Salzburg đuoc hoan thanh nam 744. The theo loi thinh cau cua Vua Frank Charlemagne, Giao hoang Leo III đa nang Salzburg len thanh đia hat cua tong Giam muc.
Ten Salzburg co nghia la "Lau đai Muoi" (tieng Latinh: Salis Burgium). Cai ten nay bat nguon tu nhung chiec sa lan cho muoi tren song Salzach, noi bi thu phi vao the ky thu 8 theo phong tuc cua nhieu cong đong va thanh pho tren cac con song o chau Au.


= Giua va cuoi thoi Trung co =
Thanh pho Salzburg sau đo thuoc ve Vuong quoc Đong Francia, sau nay la Thanh che La Ma.
Phao đai Hohensalzburg đuoc bat đau xay dung duoi thoi tong Giam muc Gebhard cua Salzburg trong nam 1077. Vi Gebhard đung ve phia cua giao hoang trong cuoc tranh chap phong chuc (Investiture Controversy) nam 1076 va nam 1077 đung ve phia cua vi vua đoi nghich la Rudolf cua Schwaben, nen vi tong Giam muc đa bi Hoang đe Heinrich IV cua Thanh che La Ma truc xuat vi toi phan boi sau khi cuoc tranh chap cham dut.
Thanh pho đa bi cac ba tuoc cua Plain, von trung thanh voi hoang đe, pha huy trong đem 4 rang sang ngay 5 thang 4 nam 1167 vi tong Giam muc Konrad II cua Babenberg đa tiep nhan cai quan Salzburg ma khong co su đong y cua hoang đe Thanh che La Ma.
Tong Giam muc Eberhard cua Regensberg, nguoi đung ve phia cua dong Staufer, đa thanh cong trong viec tai lap mot đia hat tong Giam muc thong nhat trong thoi gian 1200 đen 1246. Tu đay anh huong cua Salzburg ngay cang lon manh.


= Salzburg trong thoi ky Baroque =

Đau the ky 17, Tong Giam muc Wolf Dietrich cua Raitenau đa cho cai tao lai thanh pho Salzburg, mang lai cho khu pho co net đac trung cho đen ngay hom nay. Nam 1598 Vincenzo Scamozzi đuoc moi xay dung lai Nha tho lon Salzburg đa bi chay đen lan thu 8. Do mau thuan ve viec ban muoi va thue voi Bayern, Wolf Dietrich đa chiem linh vung đat Berchtesgarden nam 1611. Ngay sau đay Bayern đa chiem đong Salzburg va to chuc bau Markus Sittikus cua Hehenems thay the Wolf Dietrich. Nho chinh sach trung lap than trong va kheo leo, Paris cua Lordon, nguoi ke nhiem Markus Sittikus, đa thanh cong trong viec đua Salzburg đung ngoai cuoc Chien tranh 30 nam.
Chi vai nam sau khi Martin Luther cong bo cac luan đe cua ong đa so nguoi dan Salzburg đeu rat coi mo đoi voi đao Tin Lanh. Them vao đo la su bat binh cua nguoi dan đoi voi chinh the chuyen che cua tong Giam muc Matthaus Lang cua Wellenburg. Cac cuoc khoi nghia cua nong dan nam 1525 mot lan nua lai bieu lo su đong tinh cua nhieu nguoi dan đoi voi đao Tin Lanh. Ngay tu truoc nam 1590 gan nhu toan bo cac gia đinh theo đao Tin Lanh trong thanh pho Salzburg đeu phai roi bo đat nuoc. Tre em duoi 15 tuoi thuong bi bo lai va đuoc boc tham chia ve cho cac gia đinh theo Cong giao. Cuoi cung, nam 1731, tong Giam muc Leopold Anton cua Firmian cung voi thu tuong la Christani di Rallo đa ra lenh truc xuat tiep tuc 20.000 nguoi dan Salzburg theo đao Tin Lanh. Đau tien, vao cuoi mua thu nam 1731, 4.000 nam nu lam toi to đa bi bat giam va truc xuat. Trong thang 4 nam 1732 nhieu gia đinh tho thu cong va nong dan tiep tuc bi truc xuat. Gan ¼ nhung nguoi bi truc xuat đa chet do khong chiu đung đuoc cuc kho cua chuyen đi đay. Mai đen nam 1740, do vua Pho can thiep nhieu lan, nhung nguoi bi truc xuat nay moi đuoc đen bu mot phan. Mac du chinh sach truc xuat phu hop voi luat le đuong thoi (cuius regio, eius religio - lanh chua quyet đinh ton giao cua than dan) nhung viec nay đa bi ca chau Au khong đong tinh. Viec dan so giam đi qua viec truc xuat đa mang lai nhieu hau qua nang ne ve kinh te cho vung đat Salzburg. Nam 1966 tong Giam muc Andreas Rohracher đa bai to su hoi tiec sau đam cua ong ve viec truc xuat va keu goi thuong yeu cung nhu ton trong lan nhau.
Tu 1772 đen 1803, duoi thoi cam quyen cua tong Giam muc Hieronymus Franz Josef Collodero cua Wallsee va Mels, Salzburg đa tro thanh trung tam cua thoi ky Khai sang. He thong truong hoc đuoc cai to theo guong mau Ao va nhieu nha khoa hoc cung nhu nghe thuat đa đuoc goi ve Salzburg.


= Salzburg sau thoi the tuc hoa =
Đao luat the tuc hoa cac lanh đia ton giao nam 1803 đa cham dut su cai tri cac Tong Giam muc Salzburg. Thanh pho cung voi Freising va Passau tro thanh lanh đia cua Đai cong tuoc Ferdinando III cua Toscana. Nam 1805, cung voi Berchtesgaden, Salzburg đuoc chia cho Đe quoc Ao, nam 1810 lai tro thanh mot phan cua Bayern. Nam 1816, sau Đai hoi Vien, Salzburg lai thuoc ve Ao va tro thanh mot phan cua Thuong Ao (Oberosterreich).
Cac cuoc bau cu đau tien đuoc tien hanh theo luat bau cu vao nam 1919. Cuoc trung cau dan y sap nhap vao Ao-Đuc đuoc tien hanh vao ngay 29 thang 5 nam 1921.


= Thoi ky Quoc xa va Chien tranh the gioi thu hai =
Duoi che đo Quoc xa đoc tai, vao ngay 30 thang 4 nam 1938 đa xay ra viec đot sach, nhieu nguoi Do Thai cung nhu chinh tri gia đoi lap đa bi bat giu. Trong khuon kho cua cai đuoc goi la Kristallnacht Nha tho Do Thai Salzburg đa bi pha huy vao ngay 9 thang 11.
15 cuoc nem bom cua phi co quan đoi My trong thoi gian 1944/1945 đa pha huy hay lam hu hai 7.600 ho dan cu, 14.563 nguoi mat nha cua, hon 550 nguoi chet.


= Sau Chien tranh the gioi thu hai đen ngay nay =

Quan đoi My tien vao Salzburg ngay 4 thang 5 nam 1945, tiep nhan thanh pho tu quan đoi Đuc duoi quyen chi huy cua Đai ta Hans Lepperdinger. Nguoi My đa đua Richard Hildmann vao chuc vu thi truong. Cac đang chinh tri nhu Đang Xa hoi Dan chu Ao, Đang Nhan dan Ao va Đang Cong san Ao đuoc thanh lap. Nhieu lan song nguoi ty nan khong que huong (Displaced Persons), nguoi goc Đuc va nguoi Do Thai đa tran vao thanh pho. Trong thang 12 nam 1946 trong khu vuc Salzburg đa co khoang 13.200 nguoi ty nan, chu yeu tu Đong Au va Trung Au. Nhieu trai ty nan đa đuoc thanh lap, trong so đo noi tieng nhat la trai Parsch.
Salzburg la noi to chuc Hoi nghi cac tieu bang vao ngay 26 thang 9. Salzburg la bang đau tien đa keu goi tai thanh lap nuoc Cong hoa Ao va cong nhan chinh phu quoc gia tai Wien. Salzburg cung nhu nhieu phan cua vung Steiermark tro thanh Vung chiem đong cua quan đoi My. Salzburg la noi đat tru so cua Bo tu lenh. Trong nhung tuan đau tien, luc luong chiem đong đa tich thu nhieu can nha va đieu hanh toan bo Salzburg, nhung sau đo đa chuyen sang hop tac voi chinh quyen cua tieu bang va cua thanh pho. Ngoai tru mot vai cuoc tan cong rieng le, nguoi dan Salzburg đa hop tac voi luc luong chiem đong. Nho vao su giup đo lon ve kinh te (Ke hoach Marshall) ma nen kinh te Salzburg đa nhanh chong khoi phuc.
Khach san chau Au cao 16 tang, cho đen nay van la toa nha cao nhat Salzburg, đuoc khai truong vao ngay 15 thang 7 nam 1957. Y kien cua nguoi Salzburg ve toa nha nay cho đen nay van đa dang: tu "vet nho cua thap nien 50" cho đen "can đuoc bao ve". Vao ngay 1 thang 5 nam 1959, buoi le đau tien đuoc tien hanh trong Nha tho lon Salzburg vua đuoc tai kien thiet.
Vao ngay 5 thang 7 nam 1962, sau hon 150 nam gian đoan, Truong Đai hoc Salzburg (Universitat Salzburg) đa đuoc tai thanh lap voi khoa Cong giao-Than hoc va khoa Triet. Khoa Triet sau đo đuoc mo rong thanh khoa Khoa hoc Xa hoi roi thanh khoa Khoa hoc Xa hoi va Van hoa. Khoa Khoa hoc Tu nhien đuoc thanh lap vao ngay 3 thang 10 nam 1986.
Phan lon khu pho co tro thanh khu danh rieng cho nguoi đi bo tu ngay 9 thang 7 nam 1973.
Trong thang 10 nam 2003, truong Đai hoc Y khoa Paracelsus bat đau hoat đong, la truong đai hoc y khoa tu nhan đau tien cua nuoc Ao.


Đia ly Thanh pho Salzburg nam trong long chao Salzburg, mang nhieu anh huong cua song Salzach va cac đoi nui chung quanh thanh pho van con nguyen trang tu nhien. Nho vay, noi thanh Salzburg la mot trong cac noi thanh co nhieu cay xanh nhat cua chau Au. Thuoc thanh pho Salzburg bao gom cac nui Festungsberg (voi Phao đai Hohensalzburg), Monchsberg, Rainberg (Salzburg) va Kapuzinerberg. O phia nam cua Salzburg la cac nui Hellbrunner Berg va Morzger Hugel, trong khu pho Altliefering la đoi Grafenhugel.
Ve phia tay nam cua thanh pho la nui Untersberg cao 1.853 m va ve phia đong nam la nui Gaisberg (Salzburg) cao 1.288 m. Canh khu rung ven song Salzach la vung đoi Flachgau voi nui Plainberg. Ve phia tay bac thanh pho Salzburg giap ranh voi bang Bayern cua Đuc, song Salzach la bien gioi voi thanh pho Freilassing thuoc Đuc.


= Khi hau =
Salzburg thuoc vung on đoi. Phan loai khi hau Koppen chi ro khi hau la khi hau luc đia am (Dfb), tuy nhien, voi đuong đang nhiet −3 °C (27 °F) cua thang lanh nhat, Salzburg co the đuoc phan loai la co khi hau đai duong bon mua voi su chenh lech nhiet đo đang ke giua cac mua. Do vi tri nam o ria phia bac cua day Alps, luong mua tuong đoi cao, chu yeu xuat hien vao cac thang mua he. Mua phun đuoc goi la Schnurlregen theo phuong ngu đia phuong. Vao mua đong va mua xuan, thuong xuyen co gio foehn.


Dan so Nam 2018, 31% tong dan so la nguoi nuoc ngoai sinh ra theo Statistik Austria.
Dan so Salzburg phat trien nhay vot trong nam 1935 tu 40.232 len đen 63.275 nguoi do sap nhap nhieu lang lan can. Trong thoi gian sau Chien tranh the gioi thu hai dan so Salzburg mot lan nua lai tang nhay vot do nhieu nguoi ty nan chien tranh, đac biet la nguoi goc Đuc, đa chon thanh pho nay lam que huong thu hai. Tu khoang nam 1950 Salzburg tro thanh thanh pho lon do dan cu vuot qua nguong 100.000 nguoi. Trong nam 2006, 150.000 nguoi co noi cu ngu chinh trong Salzburg.


Ngon ngu Tieng Đuc o Ao đuoc viet rong rai va chi khac voi bien the tieu chuan cua Đuc o mot so tu vung va mot vai điem ngu phap. Salzburg thuoc ve khu vuc phuong ngu Ao-Bayern, đac biet la phuong ngu Trung Bayern. No đuoc noi rong rai boi ca nguoi tre va nguoi gia mac du cac giao su ngon ngu hoc tu Đai hoc Salzburg, Irmgard Kaiser va Hannes Scheutz đa chung kien su giam so luong nguoi noi phuong ngu trong thanh pho trong vai nam qua. Mac du ngay cang co nhieu tre em hoc noi tieng Đuc chuan, Scheutz cam thay đieu đo it lien quan đen anh huong cua cha me ma lien quan nhieu hon đen viec su dung phuong tien truyen thong.


Kien truc = Romanesque va Gothic =
Cac nha tho, cac tu vien va nhung ngoi nha co khung suon đau tien theo phong cach Romanesque va Gothic đa thong tri thanh pho thoi trung co trong mot thoi gian dai. Nha tho Tong giam muc Conrad cua Wittelsbach la vuong cung thanh đuong lon nhat o phia bac day Alps. Dan hop xuong cua Nha tho Franziskanerkirche đuoc khoi cong xay dung boi Hans von Burghausen va hoan thanh boi Stephan Krumenauer, la mot trong nhung cong trinh kien truc ton giao kieu gothic uy tin nhat cua mien nam nuoc Đuc. Vao cuoi thoi ky Gothic, nha tho thuoc giao hoi "Nonnberg", Nha nguyen Margaret o Nghia trang Thanh Peter, Nha nguyen Thanh George va cac sanh trang nghiem cua "Hoher Stock" o Phao đai Hohensalzburg đa đuoc xay dung.


= Renaissance va baroque =
Lay cam hung tu Vincenzo Scamozzi, Vuong cong - Tong giam muc Wolf Dietrich von Raitenau đa bat đau chuyen đoi thi tran thoi Trung co sang nhung ly tuong kien truc cua cuoi thoi ky Phuc hung. Ke hoach xay dung mot nha tho lon cua Scamozzi khong thanh hien thuc khi vi tong giam muc that thu. Nha tho thu hai do Santino Solari quy hoach đa tro thanh nha tho Baroque so khai đau tien o Salzburg. No tung la hinh mau cho nhieu nha tho khac o Nam Đuc va Ao. Markus Sittikus va Paris von Lodron tiep tuc tai thiet thanh pho voi cac cong trinh lon nhu Cung đien Hellbrunn, dinh thu cua Vuong cong - Tong giam muc, cac toa nha đai hoc, cong su, va nhieu cong trinh khac. Giovanni Antonio Daria quan ly viec xay dung gieng nuoc theo lenh cua Hoang tu Tong giam muc Guido von Thun. Giovanni Gaspare Zuccalli theo lenh cua cung mot vi tong giam muc, đa tao ra nha tho Erhard va Kajetan o phia nam thi tran. Viec thiet ke lai thanh pho đa đuoc hoan thanh voi cac toa nha đuoc thiet ke boi Johann Bernhard Fischer von Erlach, đuoc tang boi Vuong cong - Tong giam muc Johann Ernst von Thun.
Sau thoi đai cua Ernst von Thun, su mo rong cua thanh pho bi dung lai, đo la ly do tai sao khong co nha tho nao đuoc xay dung theo phong cach Rococo. Sigismund von Schrattenbach tiep tuc voi viec xay dung "Sigmundstor" va tuong thanh Maria tren quang truong nha tho. Voi su sup đo va su phan chia cua "Fursterzbistum Salzburg" (Toa Tong Giam muc) truoc đay thanh Thuong Ao, Bayern (Rupertigau) va Tyrol (Zillertal Matrei) bat đau mot thoi ky dai đo thi đinh tre. Ky nguyen nay khong ket thuc truoc khi thoi ky chu nghia sang lap (Grunderzeit) mang lai cuoc song moi cho su phat trien đo thi. Vuong trieu xay dung Jakob Ceconi va Carl Freiherr von Schwarz đa lap đay nhung vi tri quan trong trong viec đinh hinh thanh pho trong thoi đai nay.


= Chu nghia hien đai co đien va chu nghia hien đai sau chien tranh =
Cac toa nha theo chu nghia hien đai co đien va đac biet la chu nghia hien đai hau chien thuong xuyen đuoc bat gap o Salzburg. Vi du nhu ngoi nha Zahnwurzen (mot ngoi nha o Linzergasse 22 o trung tam ben phai cua khu pho co), "Lepi" (nha tam cong cong o Leopoldskron) (đuoc xay dung nam 1964) va trung tam đai hoi đuoc xay dung nam 1957 ban đau cua Salzburg, đa đuoc thay the boi mot toa nha moi vao nam 2001. Mot vi du quan trong va noi tieng ve kien truc cua thoi đai nay la viec khai truong Großes Festspielhaus nam 1960 boi Clemens Holzmeister.


= Kien truc đuong đai =
Them kien truc đuong đai vao khu pho co Salzburg voi nguy co khong đuoc UNESCO cong nhan la Di san The gioi la mot van đe nan giai. Tuy nhien, mot so cau truc moi đa đuoc them vao: Mozarteum tai Vuon Mirabell kieu Baroque (Kien truc Robert Rechenauer), Nha Quoc hoi nam 2001 (Kien truc: Freemasons), Unipark Nonntal nam 2011 (Kien truc: Storch Ehlers Partners), nam 2001 " Cau Makartsteg "(Kien truc: HALLE1) va" Khu dan cu va Nha Studio "cua hai kien truc su Christine va Horst Lechner o giua khu pho co cua Salzburg (nguoi đoat giai kien truc Salzburg 2010). Cac vi du khac ve kien truc đuong đai nam ben ngoai khu pho co: toa nha Khoa Khoa hoc (Đai hoc Salzburg - Kien truc Willhelm Holzbauer) đuoc xay dung tren ria cua khong gian xanh tu do, kien truc khoi cua Red Bull Hangar‑7 (Kien truc: Volkmar Burgstaller) tai San bay Salzburg, noi co Flying Bulls cua Dietrich Mateschitz va Trung tam Mua sam Europark. (Kien truc: Massimiliano Fuksas)


Cac quan Salzburg co hai muoi bon quan noi thanh va ba quan ngoai thanh.
Cac quan noi thanh ( Stadtteile ):

Cac quan ngoai thanh ( Landschaftsraume ):

Gaisberg
Hellbrunn
Heuberg


Chinh tri Đuong loi chinh tri cua thanh pho mang dau an bao thu cho đen giua the ky 20. Nam 1914 Robert Preußler la nguoi cua Đang Xa hoi Dan chu Ao đau tien trong hoi đong thanh pho Salzburg. Sau Chien tranh the gioi thu hai, Richard Hildmann, nguoi tu 1935 đen 1938 đa la thi truong thanh pho, đuoc Uy ban quan quan cua My cu vao chuc vu thi truong tam thoi vao ngay 5 thang 5 nam 1945. Tu 1999 chuc vu thi truong đuoc nguoi dan bau truc tiep. Thi truong thanh pho tu 1999 la Heinz Schaden (Đang Xa hoi Dan chu Ao).


Thang canh Salzburg la mot đia điem yeu thich cua du khach, voi so luong du khach đong cap nhieu lan nguoi dan đia phuong trong thoi gian cao điem. Ngoai noi sinh cua Mozart đa neu o tren, nhung đia điem đang chu y khac bao gom:
Pho co

Trung tam lich su cua thanh pho Salzburg, Di san The gioi
Kien truc Baroque, bao gom nhieu nha tho
Nha tho Salzburg (Salzburger Dom): xay moi 1614-1628, la nha tho Baroque đau tien phia bac day nui Alps.
Nha tho dong Phanxico (Franziskanerkirche)
Nha tho Chua Ba ngoi Than thanh (Dreifaltigkeitskirche)
Nha tho cua Đai hoc Salzburg, tac pham chinh cua kien truc su Johann Bernhard Fischer von Erlach.
Tu vien Nonnberg, mot tu vien dong thanh Be-ne-đich, la nu tu vien ton tai lien tuc lau đoi nhat the gioi
Tu vien St Peter voi Petersfriedhof: la tu vien lau đoi nhat van con ton tai
Phao đai Hohensalzburg (Festung Hohensalzburg) nhin ra Pho Co, la mot trong nhung lau đai lon nhat o chau Au
Cung đien Mirabell voi nhung khu vuon rong
Salzburg Residenz, noi o trang le truoc đay cua cac Vuong cong-Tong giam muc
Residenzgalerie, mot bao tang nghe thuat o Salzburg Residenz
Residenzplatz
Großes Festspielhaus
Nha Mozart
Noi sinh cua Mozart
Getreidegasse
Nha tho thanh Sebastian
Sphaera (Salzburg), mot tac pham đieu khac cua mot nguoi đan ong tren mot qua cau vang (Stephan Balkenhol, 2007)
Ben ngoai khu pho co

Schloss Leopoldskron, mot cung đien rococo va di tich lich su quoc gia o Leopoldskron-Moos, mot quan phia nam cua Salzburg
Hellbrunn voi cac cong vien va lau đai
Cac cong ty du lich đieu hanh cac chuyen tham quan cac đia điem quay phim Giai đieu hanh phuc.
Hangar-7, mot toa nha đa chuc nang thuoc so huu cua Red Bull voi mot bo suu tap may bay, truc thang va xe đua Cong thuc Mot co
Khu vuc Đai Salzburg

Lau đai Anif nam o phia nam thanh pho Anif
[[Đen Đuc Me Maria Plain, mot nha tho cuoi thoi Baroque o ria phia bac cua Salzburg
Salzburger Freilichtmuseum Großgmain, mot bao tang ngoai troi chua cac trang trai cu tu khap tieu bang đuoc tap hop trong mot khung canh co
Schloss Klessheim, mot cung đien va song bac, truoc đay đuoc su dung boi Adolf Hitler
Berghof, noi an nau tren nui cua Hitler gan Berchtesgaden
Kehlsteinhaus, phan con lai duy nhat cua Berghof cua Hitler
Salzkammergut, mot khu vuc ho phia đong thanh pho
Nui Untersberg, ben canh thanh pho o bien gioi Ao-Đuc, voi tam nhin toan canh Salzburg va day Alps xung quanh
Truot tuyet la mot điem thu hut trong mua đong. Ban than Salzburg khong co co so truot tuyet nhung no hoat đong nhu mot cua ngo dan đen cac khu truot tuyet o phia nam. Trong nhung thang mua đong, san bay cua no nhan cac chuyen bay thue tu khap chau Au.
Vuon thu Salzburg, nam o phia nam thanh pho Anif


Van hoa = Thanh pho am nhac =

Ngay tu thoi tong Giam muc Arn cua Salzburg thanh pho đa co truyen thong ve am nhac. Danh tieng cua thanh pho am nhac Salzburg vang doi đen muc nam 870 Giao hoang Johannes VIII đa phai nho cay vi tong Giam muc Salzburg cu ve mot cay đan ong cung voi nguoi choi đan đen Toa thanh Vatican đe phuc vu. Duoi thoi cua hau tuoc-tong Giam muc Eberhard cua Regensberg, nha tho va nha soan nhac danh tieng Neidhart cua Reuental đa song va sang tac tai đay. Nam 1424 Oswald cua Wolkenstein (1377-1445) cung đa luu lai Salzburg duoi thoi cua tong Giam muc Eberhard III cua Neuhaus.
Duoi thoi cua hau tuoc-tong Giam muc Mathaus Lang cua Wellenburg, cung la mot nhac si tai nang, nhieu nha soan nhac đa song va sang tac tai Salzburg nhu Heirich Fink, Caspar Clanner va "vua đan ong" Paul Hofhaimer. Nha soan nhac nha tho theo đao Tin Lanh Paul Speratus cung đa song tai đay cho đen khi bi truc xuat. Nam 1591 hau tuoc-tong Giam muc Wolf Dietrich đa cho tai thanh lap dan nhac trong cung đien va đoi đong ca nha tho voi 78 nhac si.
Vao ngay 27 thang 1 nam 1614 Markus Sittikus cua Hohenems khanh thanh nha hat moi trong cung đien voi cac buoi trinh dien opera đau tien ngoai nuoc Y.
Nguoi con vi đai cua Salzburg, Wolfgang Amadeus Mozart, ra đoi nam 1756. The nhung quan he giua Mozart va vi hau tuoc-tong Giam muc Collero, cung la mot nguoi choi đan vi cam xuat sac, đa đo vo. Mozart cho rang ong khong đuoc ung ho đay đu. Sau khi Salzburg sap nhap vao Ao (1816) truyen thong cua dan nhac cung đien tat dan
Franz Xaver Gruber, nguoi sang tac giai đieu cho bai hat Đem Yen lang, ra đoi tai Salzburg nam 1792.
Buoi le khanh thanh đai tuong niem Mozart đau tien nam 1842 bat đau cho truyen thong Le hoi Mozart. Quy quoc te Marateum đuoc thanh lap nam 1870, Truong Am nhac Mazarteum nam 1880, sau nay tro thanh Truong Đai hoc Am nhac Mozarteum. Clemens Krauss, Berhard Paumgartner, sau đay la Klaus Ager cung nhu la Gerhard Wimberger va nhieu nguoi khac đa hoat đong tai đay.
Mot so su kien am nhac:

Le hoi Salzburg hang nam vao mua he
Le hoi Phuc Sinh tu 1967
Tuan Mozart vao sinh nhat cua Mozart (27 thang 1)


= Hoi hoa =

Hoi hoa thoi Trung co trong Salzburg mang dau an cua cac dong tu. Quyen sach giai đieu nhac cua Tu vien Thanh Peter la mot trong nhung cong trinh quan trong nhat cua viec minh hoa sach thoi Trung co trong vung nui Alps. Nhieu cong trinh minh hoa sach thoi Romanesque va Gothic cung hinh thanh tai đay. Cung noi tieng la cac buc bich hoa trong Tu vien Nonnberg. Tai đay van con giu đuoc mot buc kinh cua so thoi Gothic. Cac nghe si Salzburg noi tieng thoi Gothic la Rueland Frueauf va Conrad Laib. Hoa si Salzburg noi tieng trong thoi Can đai la Hans Bocksberger. Cac hoa si thoi Baroque đau tien va noi tieng nhat trong vung nam Đuc va Ao la hoa si Salzburg Johann Michael Rottmayr va Martino Altomonte. Vao thoi Lang man Salzburg đuoc nhieu hoa si "tai kham pha", đac biet la Ferdinand Olivier, Adrian Ludwig Richter va sau đo la Johann Fischbach. Cac buc tranh ton vinh Salzburg cua ho va cac tac pham ve lu hanh đa tao nen tang cho nganh du lich Salzburg. Andreas Nesselthaler, Rudolf von Alt va Hubert Sattler cung đa ve nhieu tranh phong canh Salzburg va vung phu can. Sang tac cung thoi ky nay la hoa si Hans Makart sinh tai Salzburg, nguoi đa co nhieu anh huong đen the he hoa si tre.
Song va sang tac tai Salzbubrg sau Chien tranh the gioi thu nhat la Anton Faistauer, nguoi đa ve nhieu buc bich hoa lon trong Nha tho Mortg va Nha le hoi Salzburg cung nhu nhieu tranh son dau. Sau Chien tranh the gioi thu hai, Oskar Kokoschka đa thanh lap Hoc vien mua he quoc te danh cho hoi hoa. trong Phao đai Hohensalzburg.


= Đieu khac =
Hau het cac tac pham đieu khac thoi Trung co đeu mang tinh ton giao. Cac nha đieu khac co ten tuoi cuoi thoi Gothic tai Salzburg la Michael Pacher va Veit Stoß. Michael Pacher đa sang tao mot trong cac ban tho lon nhat va đep nhat Trung Au cho Nha tho dong Phanxico. Tiec rang hien nay chi con lai buc tuong Đuc Me. Noi tieng thoi Baroque la nha đieu khac Michael Bernhard Mandl. Nghe thuat đieu khac the ky 18 tai Salzburg mang dau an cua Georg Raphael Donner. Cung sang tac trong thoi ky nay la Sebastian Stumpfeger, Johann Georg Hitzl va Anton Pfaffinger. Noi bat trong so cac nha nghe thuat cua the ky 20 la Giacomo Manzu voi cac tac pham cua ong.


= Vien bao tang =

Vien bao tang Salzburg Carolino Augusteum
Nha bao tang Tu nhien Salzburg (Haus der Natur Salzburg)
Vien bao tang ngoai troi Salzburg
Vien bao tang Nha tho lon Salzburg
Vien bao tang Nghe thuat Hien đai Salzburg (Museum der Moderne Salzburg )


= Rap chieu bong =
Cong ty "Phim nghe thuat Salzburg" (Salzburger-Kunstfilm) đuoc thanh lap nam 1921. Phim tai lieu Die Festspiele 1921 (Cac le hoi 1921) đuoc san xuat ngay cung nam. Phim truyen đau tien, Die Tragodie des Carlo Prinetti (Bi kich cua Carlo Prinetti) đuoc trinh chieu lan đau tien tai Vien vao ngay 29 thang 1 nam 1924. The nhung cong ty đa ngung hoat đong ngay tu nam 1925 trong cuoc khung hoang phim cam Ao. Rap chieu bong Maxglan thoi đay la rap chieu bong lon thu hai cua Ao.
Rap chieu bong Mozart đuoc xay nam 1905. Tien than cua rap chieu bong Elmo hinh thanh nam 1947 va đuoc mo rong nhieu lan. Trung tam van hoa phim anh Salzburg to chuc hang nam vao mua thu Le hoi phim. Ngoai ra Salzburg con co cac rap chieu bong:
Central tren đuong Linz (Linzer Gasse), Cineplexx Airport đuoc khanh thanh nam 1998 trong Airportcenter la mot khu mua sam va vui choi giai tri, Cineplexx City tai Nha ga chinh đuoc khai truong nam 2001.


Cong đong ton giao Cho đen đau the ky 19, tuc la cho đen khi lanh đia cua hau tuoc-tong Giam muc cham dut, Salzburg khong co su chia cat giua nha tho va nha nuoc nen thanh pho mang anh huong nha tho Cong giao rat lon. Cac kho khan cua cong đong Tin Lanh, cong đong nguoi Do Thai va đac biet la viec truc xuat nguoi theo đao Tin lanh la nhung minh chung cho viec nay. Cho đen ngay nay cac thap nha tho van thong tri quang canh cua thanh pho ma đa tung đuoc goi la Roma phia bac. Neu nhu the ky 18 va đac biet la the ky 19 đa mang lai nhung kha nang đau tien cho cuoc song cua cac cong đong ton giao phi Cong giao thi trong nua sau cua the ky 20, chu yeu vi chien tranh, truc xuat va hoi nhap ma Salzburg đa đa dang nhieu hon ve mat ton giao.
Nguoi theo đao Cong giao chiem 55,6% dan so van la cong đong ton giao lon nhat trong Salzburg, vuot xa cac cong đong ton giao con lai; 6,7% nguoi dan theo đao Tin Lanh. Cong đong Chinh Thong giao Đong phuong chiem 5,3% dan so. Nguoi theo đao Hoi voi 6,8% dan so la cong đong ton giao phi Thien Chua giao lon nhat. Cong đong van hoa Israel chiem 0,06% dan so thanh pho, cac cong đong ton giao phi Thien Chua giao khac nhu Phat giao chiem 0,06% dan so.
Ben canh khoang 10 noi cau nguyen cua nhung nguoi Hoi giao con co mot nha tho Do Thai va mot trung tam Phat giao cung nhu la mot nha tho An Đo giao.
Khoang 17,1% nguoi dan Salzburg khong theo đao giao va theo thong ke dan so thi khong ro ton giao cua 6,5% nguoi dan.


Hoat đong giai tri = The thao =

Cau lac bo chuyen ve the thao lau đoi nhat trong bang Salzburg la Salzburger AK 1914. Tuy vay Salzburg con co nhieu hiep hoi the duc lau đoi hon: Hoi the duc Salzburg đuoc thanh lap nam 1861, Hoi the duc Maxglan nam 1902. Cau lac bo bong đa FC Red Bull Salzburg đuoc thanh lap nam 1933 duoi ten SV Austria Salzburg la cau lac bo bong đa co nhieu thanh tich nhat cua Salzburg. Cau lac bo khuc con cau tren bang EC Red Bull Salzburg đuoc thanh lap nam 1977 duoi ten Salzburger EC hien đang tai thi đau trong giai vo đich hang nhat tu nam 2004; đoi nu khuc con cau tren bang đau tien cua Ao, EC The Ravens Salzburg, đoat giai vo đich trong mua 2005/2006. Trong bo mon American Football con non tre o Ao, đoi Salzburg Bulls đa đoat giai vo đich nam 1984.
Nam 2003 thanh pho Salzburg co them mot san van đong bong đa: San van đong Wals-Siezenheim, cung la noi to chuc thi đau cho Giai vo đich bong đa chau Au 2008.
Cho đen nay chi co mot it su kien the thao lon đuoc to chuc tai Salzburg. Cuoc Chay viet da Salzburg (Salzburg-Marathon) đuoc to chuc lan đau tien nam 2005. Giai vo đich the gioi xe đap tren đuong pho đuoc to chuc tai Salzburg va vung phu can nam 2006. Thanh pho cung đa đang ky to chuc The van hoi mua đong 2014 nhung khong đuoc binh chon.


= Cuoc song ve đem =
Phan lon cac đia điem vui choi ve đem đeu tap trung trong khu pho co, đac biet la chung quanh Quang truong Anton Neumayr va canh ben song Rudolf voi nhieu quan bia. Hinh thanh trong nhung nam gan đay la City Center (Salzburg) canh Nha ga chinh va Airportcenter, noi co nhieu quan disco, rap chieu bong va bar.


= Đac san am thuc =
Mozartkugel (Qua cau Mozart), đuoc goi nguyen thuy la Keo Mazart, do tiem banh keo Paul Furst sang tao nam 1890 va đat ten theo Wolfgang Amadeus Mozart, đuoc lam tu bot banh hanh nhan va boc bang nougat.
Salzburger Nockerln la mon an ngot trang mieng (an nong) đuoc lam chu yeu tu long đo trung voi đuong (đanh thanh kem) va banh gnocchi.
Bosna la mot loai thuc an nhanh tuong tu nhu Hot Dog.
Kasnockn la mot bien cai cua mi Spatzle


= Su kien =
Le hoi Salzburg la mot le hoi am nhac va san khau noi tieng thu hut du khach vao thang 7 va thang 8 hang nam. Mot Le hoi Phuc sinh Salzburg nho hon đuoc to chuc vao dip Le Phuc sinh hang nam.
Giai thuong đa phuong tien Europrix dien ra tai Salzburg.
Le hoi Electric Love dien ra o Salzburg


Moi truong va sinh thai Salzburg co 41 di tich tu nhien va 39 canh quang đuoc bao ve, đang nhac đen la: Đai lo Hellbrunn đac biet la voi quan the cay chung quanh, khu đat Kopfweiden am Almkanal voi quan the cay đac huu, cac khu rung tu nhien đuoc bao ton trong khu pho Rainberg, Gaisberg, khu rung ven song Itzlinger Au, cac đoi nui Kapuzinerberg, Rainberg (Salzburg).


Co so ha tang = Giao thong =

Cang hang khong Salzburg (Salzburg Airport W. A. Mozart) cua thanh pho la cang hang khong quan trong thu nhi cua Ao voi 1,42 trieu hanh khach hang nam. So luong khach tang nhanh nho du lich mua đong trong vung.
Salzburg cung la mot nut giao thong đuong sat quan trong trong va ngoai nuoc. Nha ga chinh Salzburg la mot trong cac nha ga co luong khach nhieu nhat Ao. Tu đay co the đi đen thu đo lien bang Wien, đi ve huong nam (Villach, Graz, Slovenia, Y) hay đi đen Munchen (Đuc). Ngoai ra nhieu chuyen tau cua Cong ty đuong sat Đuc (Deutsche Bahn) cung dung tai Salzburg nhu tuyen InterCity Frankfurt-Salzburg va nhieu tuyen khac cua Eurocity.
Cac tuyen đuong cao toc A1 (Wien-Salzburg), A8 (Munchen-Salzburg) va A10 (Salzburg-Villach) tao thanh mot vong cung quanh thanh pho.
Mang luoi đuong sat cua S-Bahn Salzburg la mang luoi giao thong cong cong chinh trong vung Salzburg, ngay cang phat trien tro thanh phuong tien giao thong noi thanh. Them vao đo la mang luoi xe buyt đia phuong đuoc xay dung tot, noi ket thanh pho voi cai vung phu can
Mang luoi xe buyt noi thanh do cong ty StadtBus Salzburg van hanh la mot trong cac mang luoi xe buyt lon nhat chau Au. Bo sung vao mang luoi xe buyt la cac tuyen buyt cua cong ty Albus Salzburg. Mang luoi đuoc xay dung chu yeu theo hinh sao, vi the ma van con thieu mot vai tuyen ket noi ngang nhung hien nay van đuoc lien tuc mo rong.
Tat ca cac phuong tien giao thong cong cong noi thanh đuoc ket hop trong Hiep hoi Giao thong Salzburg (Salzburger Verkehrsbund), co cung chung mot gia va đuoc phoi hop voi nhau.
O ria thanh pho la cac khu vuc Park and Ride danh cho du khach đen Salzburg bang o to. Tu đay co the de dang đi vao trung tam thanh pho bang cac phuong tien giao thong cong cong.
Xe đap đong mot vai tro quan trong trong Salzburg. Ty le xe đap chiem hon 20% trong giao thong. Tu nam 1991 he thong hanh chinh cua thanh pho co rieng mot ban chuyen ve đieu phoi giao thong xe đap. He thong muon xe đap cua Citybike Salzburg hien đang đuoc xay dung va mo rong, tao kha nang đi lai mot cach re tien trong thanh pho nho vao he thong đuong danh rieng cho xe đap tuong đoi tot. Sau khi đang ky qua Internet hay truc tiep tai cac terminal co the muon xe đap bang the tin dung Maestro. Khong phai tra tien cho gio đau tien.


= Đien, nuoc va nuoc thai =
Cong ty co phan Salzburg (Salzburg AG) chiu trach nhiem cung cap đien va nuoc cho thanh pho Salzburg. Cong ty Salzburg dung chu yeu la tu nguon nuoc ngam, cung cap hang nam khoang 12 ti lit nuoc sach cho thanh pho.
Nuoc thai đuoc xu ly tu nam 1987 boi nha may Siggerwisen đuoc thiet ke co cong suat đu xu ly cho 600.000 nguoi va ngoai vung Salzburg con xu ly nuoc thai cua thi tran Ainring thuoc Đuc.


Đao tao va nghien cuu = Đai hoc =

Salzburg co 5 truong đai hoc, lau đoi nhat la truong Đai hoc Paris Lodron Salzburg (Paris-Lodron-Universitat Salzburg) đuoc thanh lap nam 1622. Truong co 4 khoa: Than hoc (cong giao), Luat, Khoa hoc Xa hoi - Van hoa va Khoa hoc tu nhien.
Truong am nhac Mozarteum đuoc thanh lap nam 1841 va tu 1970 la truong Đai hoc, chu yeu la cac khoa ve hoa nhac nhung ben canh đo cung co cac khoa khac nhu kich va đao dien.
Truong Đai hoc Y tu nhan Paracelsus (Paracelsus Medizinische Privatuniversitat) đuoc thanh lap nam 2003 la truong đai hoc tu nhan. Tuy vay 1/3 von thanh lap la tu phia nha nuoc.
Đai hoc Thuc hanh Salzburg (Fachhochschule Salzburg) đuoc thanh lap nam 1995 co cac khoa ve ky thuat, kinh te, thiet ke tao mau cung nhu nhieu khoa trong lanh vuc y te va xa hoi.
Salzburg Management Business School đuoc thanh lap nam 2001 chuyen đao tao ve kinh te (bang master).


= Hoc vien =
Hoc vien Su pham cua lien bang tai Salzburg
Hoc vien quoc te mua he ve nghe thuat tao hinh tai Salzburg
Hoc vien Su pham-Ton giao cua đia hat tong Giam muc Salzburg
Hoc vien dinh duong Salzburg
Hoc vien thiet ke quang cao Salzburg
Hoc vien nghien cuu ve Mozart
Hoc vien ho sinh
Hoc vien ve ky thuat y khoa
Hoc vien ve ky thuat phong xa
Hoc vien ve đieu tri tam ly
Hoc vien truyen thong đai chung Ao ve đao tao nha bao


= Vien nghien cuu =
Vien nghien cuu Su pham Lien bang
Vien nghien cuu Ton giao-Su pham cua Đai hat tong giam nuc Salzburg
Vien nghien cuu đa nganh ve du lich
Vien nghien cuu chau Phi-chau A Salzburg
Salzburg Research
Salzburg Seminar
Vien nghien cuu tim chau Au


Kinh te Thanh pho Salzburg va vung Flachgau phu can la mot noi đau tu co nhieu thu hut cho cac doanh nghiep lon hay nho va la đau tau kinh te cho ca tieu bang. Tang truong kinh te lien tuc cua Salzburg đung thu nhi, chi sau thu đo Wien. Cac doanh nghiep cua thanh pho (60%) va cua vung Flachgau (30%) chiem tong cong 90% doanh so cua toan tieu bang trong nam 2005.


= Doanh nghiep lon =
Porsche Holding, (doanh so 7,9 ti)
Spar (3,9 ti)
Cong ty co phan Salzburg (0,6 ti)
Cong ty co phan Bao hiem Wustenrot (0,5 ti)
Cong ty TNHH BMW Austria (0,5 ti)
Cong ty co phan Georg Pappas Automobil (0,4 ti)
Cong ty TNHH Ford Motor Company (Austria) (0,36 ti)
Porsche Kontruktionen GmbH & Co KG (0,325)
Theo so lieu cua Tong cuc Thong ke Ao (Statistik Austria), vao ngay 15 thang 5 nam 2001 thanh pho co 10.210 co so voi tong cong 100.055 lao đong. Chu lao đong tu nhan lon nhat lon nhat la Spar (Ao) voi 16.000 nhan vien (tinh rieng cho tieu bang voi cac doanh nghiep co tru so chinh trong thanh pho Salzburg). Sau đay la Cong ty TNHH Porsche Holding voi 14.670 nhan vien.


= Truyen thong đai chung =
Studio tieu bang cua đai truyen hinh quoc gia Ao ORF nam trong khu pho Nonntal va cung la noi san xuat chuong trinh cho Radio Salzburg. Đai truyen hinh tu nhan Salzburg TV phat song tu nam 1995.
Bao chi:

Salzburger Nachrichten (nhat bao)
Kronenzeitung (nhat bao)
Salzburger Volkszeitung (nhat bao)
Salzburg Fenster (tuan bao)
Satdtblatt Salzburg
Đai phat thanh:

Echo
Welle 1
Antenne Salzburg
Radio Arabella Salzburg
Radiofabirk


Van hoa đai chung Vao nhung nam 1960, bo phim  Giai đieu hanh phuc "đa su dung mot so đia điem trong va xung quanh Salzburg va bang Salzburg. Bo phim dua tren cau chuyen co that ve Maria von Trapp, nguoi song trong mot gia đinh quy toc va chay tron khoi Anschluss cua Đuc Quoc xa. Thi tran thu hut nhieu du khach muon đen tham cac đia điem quay phim.
Thanh pho xuat hien ngan gon tren ban đo khi Indiana Jones đi qua thanh pho trong phim  Indiana Jones va cuoc Thap tu chinh cuoi cung .
Salzburg la boi canh cho loat phim toi pham cua Ao  Stockinger .
Trong bo phim  Knight & Day  nam 2010, Salzburg đong vai tro la boi canh cho phan lon bo phim.
Cuon tieu thuyet 'A Rock' n 'Roll Lovestyle' nam 2017 cua Kiltie Jackson lay boi canh chu yeu o Salzburg va cac khu vuc lan can.


Nhan vat noi tieng Thanh Liutberga (chet khoang nam 870).
Karl Aberle, bac si, ong la bac si rieng cua Hoang hau Đuc Karolina Augusta tu nam 1872.
Gerd Bacher, nha bao, voi nhieu nam la Tong Giam đoc cua Tap đoan Phat thanh Truyen hinh Ao (ORF).
Muriel Baumeister, nu dien vien. Co sinh ra o Salzburg, Ao.
Virgil von Helmreichen zu Brunnfeld, nha nghien cuu va kham pha. Ong đuoc nhieu nguoi biet đen khi bang qua luc đia Nam My tu Rio de Janeiro đen Asuncion va nguoc lai; Muc đich cua chuyen đi nay la đe tao ra mot ho so đia chat cua Nam My.
Christian Doppler, nha toan hoc va vat ly hoc. Ong chuyen gia ve ly thuyet am hoc, sinh ra o Salzburg. Ong đuoc biet đen nhieu nhat nho phat hien ra hieu ung Doppler.
Nha van Stefan Zweig, song o Salzburg khoang 15 nam, cho đen nam 1934.
Maria von Trapp (sau nay la Maria Trapp) va gia đinh cua co song o Salzburg cho đen khi ho chay sang Hoa Ky sau khi Quoc xa tiep quan.
Nha van Thomas Bernhard, lon len o Salzburg va danh mot phan cuoc đoi o đo.
Benita Ferrero-Waldner, nu chinh tri gia. Ba tung la Bo truong Ngoai giao Ao nhiem ki 2000-2004 va la ung cu vien cua Đang Nhan dan Ao trong cuoc bau cu tong thong Ao nam 2004 va đa thua sit sao voi 47,6% so phieu bau.
Cornelia Fischer, nu hoa si (1954-1977)
Karl-Markus Gauß, nha van
Gerrit Glomser, tay đua xe đap chuyen nghiep. Anh ay đa gianh đuoc Giai vo đich Đuong đua Quoc gia Ao nam 2005.
Gerald Herrmann, nghe nhan tao hinh
Wilhelm Holzbauer, kien truc su
Oswald Huber, nha tam ly hoc va ve tranh biem hoa
Andreas Ibertsberger, cau thu bong đa đoi tuyen quoc gia
Herbert von Karajan, nhac truong noi tieng. Ong sinh ra o Salzburg va mat nam 1989 tai Anif.
Wolfgang von Karajan, nha soan nhac
Angelika Kirchschlager, nu ca si opera
Robert Kleindienst, nha van
Harald Krassnitzer, dien vien
Genia Kuhmeier, nu ca si opera
Sanel Kuljic, cau thu bong đa đoi tuyen quoc gia
Eduard Mainoni, chinh tri gia
Hans Makart, hoa si, nghe nhan trang tri nguoi Ao the ky 19 va la danh nhan quoc gia. Makartplatz (Quang truong Makart) đuoc đat ten đe vinh danh ong. Salzburg la noi sinh cua ong.
Franz Mazura, ca si opera
Joseph Mohr, linh muc, nha tho. Ong sinh ra o Salzburg. Cung voi Franz Gruber, ong đa sang tac va viet loi cho "Đem thanh vo cung". La mot linh muc o Oberndorf lan can, ong đa bieu dien bai hat lan đau tien vao đem Giang sinh nam 1818.
Wolfgang Amadeus Mozart, nha soan nhac. Ong sinh ra va lon len o Salzburg khi no la mot phan cua Lanh đia cua Vuong cong-Tong giam muc Salzburg trong Đe che La Ma Than thanh, đuoc tuyen dung lam nhac si tai toa tong giam muc tu nam 1773 đen nam 1781. Nha sinh va noi o cua ong la nhung điem thu hut khach du lich. Gia đinh cua ong đuoc chon cat trong mot nghia đia nha tho nho trong khu pho co, va co rat nhieu tuong đai "Wolferl" trong thanh pho.
Nha soan nhac Johann Michael Haydn, anh trai cua nha soan nhac Joseph Haydn. Cac tac pham cua ong đuoc Mozart va Schubert nguong mo. Ong cung la thay cua Carl Maria von Weber va Anton Diabelli va đuoc biet đen voi am nhac thieng lieng cua minh.
Walter Muller (nha van), nha van
Vua Otto cua Vuong quoc Hy Lap. Ong đuoc sinh ra la Hoang tu Otto Friedrich Ludwig cua Bayern tai Cung đien Mirabell, vai ngay truoc khi thanh pho chuyen tu su cai tri cua Bayern sang Ao.
Roland Ratzenberger, tay đua Cong thuc 1, sinh ra o Salzburg. Anh ay đa chet trong khi luyen tap cho giai Grand Prix San Marino nam 1994.
Joseph Leutgeb, bac thay ve ken co cua Phap, la mot phan cua toa tong giam muc.
Lois Renner, nghe nhan tao hinh
Joseph Russegger, nha đia chat hoc
Erich Wolfgang Skwara, nha van va nha nghien cuu van hoc
Andrea Spatzek, nu dien vien
Josef Thorak, đieu khac gia Quoc xa
Georg Trakl, thi si, tac gia, mot trong nhung tieng noi quan trong nhat cua nen van hoc Đuc sinh ra o Salzburg.
Ignatius Trauner, nha truyen đao Dong thanh Bien Đuc, tac gia
Johannes Voggenhuber, chinh tri gia
Andreas Wimberger, dien vien
Paracelsus, bac si, nha gia kim va nha chiem tinh nguoi Thuy Si thoi Phuc hung Đuc, qua đoi o Salzburg.
Klaus Ager, nha soan nhac đuong đai noi tieng va la giao su tai Mozarteum, sinh ra o Salzburg vao ngay 10 thang 5 nam 1946.
Alex Jesaulenko, cuu cau thu bong bau duc Uc cho Carlton va thanh vien Hoi truong Danh vong bong bau duc Uc voi danh hieu "Huyen thoai", sinh tai Salzburg vao ngay 2 thang 8 nam 1945.
Theodor Herzl, lam viec trong cac toa an o Salzburg trong nam sau khi ong lay bang luat nam 1884.
Van đong vien nhay du va nhay du mao hiem Felix Baumgartner, nguoi đa lap ba ky luc the gioi trong du an Red Bull Stratos vao ngay 14 thang 10 nam 2012.
Hilda Crozzoli, nu kien truc su va ky su xay dung đau tien cua Ao.


Thu vien Thanh pho ket nghia Reims (Phap), tu 1964
 Atlanta (Hoa Ky), tu 1967
 Verona (Y), tu 1973
 Leon (Nicaragua), tu 1984
 Singida (Tanzania) tu 1984
 Busseto (Y), tu 1988
 Vilnius (Litva), tu 1989
 Dresden (Đuc), tu 1991
 Kawasaki (Nhat), tu 1992
 Meran (Y), tu 2000
 Thuong Hai (Trung Quoc), tu 2004
 Bern (Thuy Si), tu 2006


Xem them Danh sach di san the gioi tai Ao


Ghi chu Tai lieu tham khao Heinz Dopsch, Robert Hoffmann: Geschichte der Stadt Salzburg (Lich su thanh pho Salzburg), Pustet Salzburg 1996.
Heinz Dopsch: Kleine Geschichte Salzburgs – Stadt und Land (So luoc lich su Salzburg - Thanh pho va vung phu can), Pustet 2001.
Robert Hoffmann: Mythos Salzburg. Bilder einer Stadt (Than thoai Salzburg. Hinh anh cua mot thanh pho), Salzburg, Pustet Munchen 2002.
Kurt Kaindl, Roland Floimair: Hundert Jahre Film, 1895-1995: Salzburger Film- und Fotopioniere (100 phim anh, 1895-1995: Cac nha nhiep anh va lam phim tien phong cua Salzburg), Amt der Salzburger Landesregierung, vertreten durch das Landespresseburo, Salzburg 1994.
Fritz Koller, Hermann Rumschottel: Bayern und Salzburg im 19. und 20. Jahrhundert, vom Salzachkreis zur EUregio (Bayern va Salzburg trong the ky 19 va 20, tu huyen Salzach đen vung Euro), Samson 2006. ISBN 3-921635-98-5
Herbert Rosendorfer: Salzburg fur Anfanger (Salzburg cho nguoi moi), nymphenburger 2003.
Christian Strasser: The Sound of Klein-Hollywood: Filmproduktion in Salzburg, Salzburg im Film: mit einem Filmlexikon (Am thanh cua Hollywood nho: San xuat phim tai Salzburg, Salzburg trong phim: mot tu đien bach khoa nho). Osterreichischer Kunst- und Kulturverlag Wien 1993. ISBN 3-85437-047-4


Tham khao Lien ket ngoai Trang web chinh thuc cua So Du lich thanh pho Salzburg
Salzburg ban đem Luu tru ngay 24 thang 9 nam 2005 tai Wayback Machine
Thang canh Salzburg Luu tru ngay 13 thang 12 nam 2009 tai Wayback Machine