Before Sunrise la mot bo phim lang man cua My ra mat nam 1995 đao dien boi Richard Linklater, viet kich ban Linklater va Kim Krizan. Bo phim theo chan Jesse,mot chang trai tre nguoi My va Celine mot co gai nguoi Phap, ho gap nhau tren cung mot chuyen tau va sau đo cung đap bo xuong thanh pho Vienna. Ho danh mot đem ben nhau dao quanh thanh pho va tim hieu lan nhau.
Cot truyen đuoc xay dung mot cach toi gian, chi gom chu yeu nhung phan canh trong đo hai nhan vat chinh đi dao va tro chuyen voi nhau va qua đo nhung quan điem va cach nhin nhan cuoc song va tinh yeu cua hai nhan vat đuoc mo ta mot cach chi tiet. Jesse va Celine đeu la nhung nguoi lang man nhung trong khi Jesse che giau ban than duoi vo boc hoai nghi thi Celine lai an chua nhung noi ban khoan cua rieng minh. Cau chuyen dien ra chi trong mot đem ngan ngui nhung sau đo đa tro nen kho quen trong tam tri hai nguoi va giup ho thau hieu ban than sau sac hon theo cach ma binh thuong ho khong the va nhat la khi ngay tu ban đau ho đeu du đinh se khong bao gio gap lai nhau nua.
Before Sunrise ra mat va nhan đuoc su hoan nghenh nhiet liet tu gioi phe binh. Hai nhan vat chinh Jesse va Celine sau đo con xuat hien trong 3 bo phim khac cua Linklater bao gom Waking Life (2001), Truoc luc hoang hon (2004)-ke cau chuyen 9 nam sau nhung su kien trong Before Sunrise va Truoc luc nua đem (2013) - ke tiep cau chuyen 18 nam sau.


Noi dung Cau chuyen xay ra vao ngay 16 thang 6 nam 1994 tren chuyen tau đi tu Budapest, noi Jesse lan đau tien gap go Celine. Hai nguoi đa tro chuyen va co nhung an tuong tot đep ban đau ve nhau. Jesse du đinh se đap tau xuong Vienna va bat may bay tro ve My trong khi Celine đang tren đuong tro ve Paris noi co đang theo hoc đai hoc sau khi đi tham ba ngoai o Budapest. Khi đoan tau dung o Vienna, Jesse thuyet phuc Celine xuong tau cung minh bang cach noi rang co hay tuong tuong 10, 20 nam sau khi co đa lap gia đinh va cam thay that vong voi cuoc hon nhan cua minh, va co se bat đau nghi đen tat ca nhung chang trai khac đa đi qua cuoc đoi co va cau chuyen co the đa khac đi nhu the nao neu nhu co đa lua chon mot trong nhung chang trai đo. Va đay chinh la co hoi cho Celine đe thay rang tat ca bon ho cung đeu "te nhat va chan chuong" nhu nhau(theo loi Jesse:"the same boring, unmotivated guy."), va do đo co se cam thay hai long hon voi cuoc hon nhan cua minh. Jesse phai len may bay vao sang som hom sau va anh khong co đu tien đe ngu qua đem o khach san nen anh va Celine quyet đinh se dao quanh thanh pho Vienna suot đem.
Sau khi đi tham thu mot so đia điem cua thanh pho Vienna, vao cuoi buoi chieu khi đung tren banh xe Ferris cua thanh pho, duoi anh hoang hon ho đa chia se voi nhau mot nu hon va bat đau cam thay nhung tinh cam lang man danh cho nguoi kia. Sau đo, trong khi tiep tuc dao choi quanh thanh pho ho bat đau noi chuyen mot cach coi mo hon ve rat nhieu chu đe trai dai tu tinh yeu, cuoc song, ton giao cho đen nhung quan sat cua ho ve thanh pho. Celine ke voi Jesse rang co va ban trai chia tay nhau 6 thang truoc va thua nhan rang co đa tung yeu anh ta rat nhieu. Trong khi đo Jesse tiet lo rang thuc ra ban đau anh du lich đen chau Au la đe đen tham nguoi ban gai đang theo hoc o Madrid. Va sau mot vai ngay o đo, co gai thua nhan voi Jesse rang minh khong mong muon anh se đen đo. Hai nguoi chia tay va Jesse đat ve bay gia re tro ve nha nhung chuyen bay se khong cat canh cho đen 2 tuan sau. Do vay, anh mua mot ve tau Eurail va đi du lich vong quanh chau Au trong khi cho đoi.
Khi đang đi dao ben bo song Danube, Jesse va Celine đa gap mot nguoi đan ong va thay vi xin tien hai nguoi anh ta đe nghi ho hay chon mot tu va anh ta se lam mot bai tho co chua tu đo va hai nguoi co the tra anh ta tien cong neu nhu ho thich bai tho. Jesse va Celine chon tu "Sua khuay"(Milkshake) va nguoi đan ong sau đo đoc cho ho nghe bai tho Delusion Angel (viet boi nha tho David Jewell danh rieng cho bo phim). Tai mot quan ca phe truyen thong o Vienna, Celine nghi ra y tuong Jesse nen gia lam mot nguoi ban gai cua co đang o Paris. Va anh se goi đien thoai cho co va co se ke cho "nguoi ban gai" ve chuyen co đa đap tau xuong Vienna voi mot anh chang xa la nguoi My va nhung suy nghi cua co danh cho anh chang đo. Sau đo Celine cung thuc hien nguoc lai khi đong vai mot nguoi ban cua Jesse va đe anh noi len suy nghi cua minh ve co.
Jesse va Celine nhan ra ho đeu danh cho nhau nhung tinh cam đac biet, va hai nguoi đeu hieu rang sau đem nay ho co the se khong bao gio gap lai nhau nua. Nhung Jesse va Celine quyet đinh se tam thoi quen đi khoang thoi gian ben nhau ngan ngui con lai va khien cho khoang thoi gian đo tro nen đep đe mot cach tron ven nhat. Ho tiep tuc tro chuyen voi nhau va buoi đem ket thuc bang phan canh hai nguoi uong ruou va nam ben nhau tren bai co trong cong vien.
Sang som hom sau, khi chia tay Celine tai nha ga tau, hai nguoi nhan ra ho đeu mong muon đuoc gap lai nhau. Ho hon nhau tham thiet va cung hen se tro lai Vienna o chinh nha ga nay sau 6 thang nua. Ho quyet đinh khong trao nhau bat cu thong tin lien lac nao ngoai loi hen đo.


Dan dien vien Ethan Hawke trong vai Jesse
Julie Delpy trong vai Celine
Eckert trong vai nguoi vo tren tau
Hanno Poschl trong vai nguoi chong tren tau
Karl Bruckschwaiger trong vai chang trai o tren cau
Tex Rubinowitz trong vai chang trai o tren cau
Erni Mangold trong vai nugoi đoc chi tay
Dominik Castell trong vai nha tho đuong pho
Haymon Maria Buttinger trong vai Nhan vien quay ba
Bilge Jeschim trong vai nghe si mua bung
Adam Goldberg (uncredited) trong vai nguoi đan ong ngu tren tau


Qua trinh san xuat Đao dien va la nguoi viet kich ban Richard Linklater noi rang ong đuoc truyen cam hung ve bo phim boi mot nguoi phu nu ong tung gap trong mot cua hang đo choi o Philadelphia nam 1989. Ho đa tro chuyen va dao quanh thanh pho trong suot buoi đem. Trong ban thao goc cua bo phim, danh tinh cua hai nhan vat chinh cung nhu thanh pho noi cau chuyen cua ho dien ra khong đuoc neu ten cu the. Vi bo phim co bao gom rat nhieu đoan hoi thoai giua chang trai va co gai nen Linklater nhan ra can tim mot nguoi phu nu đe đong viet nen kich ban cua bo phim va ong đa chon Kim Krizan, nguoi đa tung dien hai vai nho trong hai bo phim truoc đo cua ong la Slacker va Dazed and Confused. Linklater ke rang ong yeu thich cach co thuc hien cong viec cua minh, mot dong chay lien tuc cua nhung y tuong đay tu tin va thong minh.
Linklater va Krizan thao luan ve chu đe cung nhu cac nhan vat cua bo phim trong thoi gian dai. Linklater noi rang ong muon tim hieu khia canh nhung moi quan he trong cuoc song va kham pha ve hai con nguoi hoan toan xa la va co gang tim ra con nguoi thuc su cua ho. Ong quyet đinh đat boi canh bo phim o mot đat nuoc xa la voi ca hai nhan vat chinh boi vi khi chung ta đi du lich chung ta co xu huong coi mo hon đoi voi nhung trai nghiem. Ong va Krizan đa viet phac thao va sau đo hoan chinh cac chi tiet trong kich ban trong trong 11 ngay.
Linklater mat 9 thang đe tuyen chon dien vien boi vi ong đe y đen rat nhieu nguoi nhung gap kho khan khi lua chon dien vien phu hop nhat cho 2 nhan vat Jesse va Celine. Khi Linklater lan đau đe y đen Hawke ong cho rang anh qua tre đe đam nhan vai dien. Ong đa xem anh dien trong mot vo kich o New York va sau đo đa xem xet lai y kien cua minh sau khi tro chuyen voi anh. Ve phan nhan vat Celine, Linklater đa gap go Julie Delpy va cam thay yeu thich tinh cach cua co. Va sau khi chung kien hai nguoi thu vai, Linklater biet rang ong đa tim ra hai dien vien phu hop cho bo phim. Sau khi Delpy va Hawke đong y tham gia bo phim, ho cung toi Austin va danh vai ngay thao luan cung voi Linklater va Krizan. Nam 2016, Delpy noi chuyen voi Creative Screenwriting, "Ethan va toi ve co ban phai viet lai toan bo. Kich ban ban đau cua bo phim khong đuoc lang man va chung chi đon gian bao gom rat nhieu nhung đoan hoi thoai đon thuan ma khong co su lang man trong đo. Richard thue chung toi boi vi anh ay biet rang chung toi la nhung nguoi viet chuyen va anh ay muon chung toi đem đen su lang man cho bo phim. Chung toi đa đua ra cac y tuong va chung đa thuc su xuat hien tren bo phim mac du chung toi khong đuoc ghi nhan đieu đo. Nhung neu la toi đa viet trong Before Sunrise va đuoc ghi nhan đieu đo thi toi nghi ngo rang bo phim co the se khong đuoc cap kinh phi."  Mac du Delpy va Hawke khong đuoc ghi nhan voi nhung đong gop cua ho trong kich ban bo phim thi sau đo ho đa đuoc ghi nhan la đong tac gia kich ban trong 2 phan ve sau la Truoc luc hoang hon va Truoc luc nua đem.


Chu đe Before Sunrise chu yeu xoay quanh hai chu đe song sinh, đo la hanh trinh tu hoan thanh bon phan va tu kham ban than thong qua mot nguoi ban tam giao, muc đich tiem an cua hai chu đe nay đa đuoc khac hoa mot cach ro net qua khoang thoi gian ngan ngui bi gioi han (12 gio đong ho) ma hai nhan vat co voi nhau. Chung đuoc nhan manh voi khan gia bang bai tho mang ten "Thien than Ao tuong" (Delusion Angel), goi len khat khao đuoc hoan thanh va hop nhat, tham chi co the la cuu chuoc, thau hieu lan nhau giua hai con nguoi trong mot the gioi ma ta khong the đoan đinh cung nhu kiem soat đuoc.
Mot yeu to quan trong đuoc the hien trong bo phim đo la lieu su đap lai mot cach tu phat va vo thuc cua mot nguoi se lam thay đoi the gioi cua nguoi kia nhu the nao. Chu đe nay đa đuoc phan anh thong qua hanh đong cua Jesse va Celine, hai nguoi cung so huu motdong y thuc chung, đuoc khoi xuong bang mot quyet đinh vo cung tu phat rang hay cung nhau roi khoi chuyen tau, đieu nay cho phep ho tam thoi đuoc tach minh ra khoi the gioi hien tai va buoc vao mot the gioi khac, noi chi co đoi phuong la quan trong. Đen khi troi sang, Jesse đa noi rang anh va Celine đa lai quay tro ve "thoi gian thuc".
Co the lap luan rang Before Sunrise bao ham nhung chu đe chinh thuoc ve chu đe cuoc song. Trong mot phan canh, Celine va Jesse đa cung đen tham Friedhof der Namenlosen, Nghia trang cua nhung Nguoi khong ten o Simmering. Nhung con nguoi đuoc chon cat tai nghia trang nay đeu vo danh khi ra đi; thong qua hanh trinh hoc hoi va thau hieu lan nhau, Celine va Jesse đa co đuoc nhung trai nghiem moi va tran quy su song hon.
Bo phim đe lai mot cai ket mo cho khan gia tu quyet đinh rang lieu Jesse va Celine co thuc su gap lai đuoc nhau sau sau thang hay khong. Nha phe binh Robin Wood đa viet rang sau khi ong xuat ban mot bai viet ve bo phim (trong an ban vao nam 1996 cua tap chi CineAction), Linklater đa tra loi ong rang "ca vi đao dien lan hai dien vien đeu tin rang loi hua se đuoc giu."


Tham khao Lien ket ngoai Before Sunrise tren Internet Movie Database
Before Sunrise tai Box Office Mojo
Before Sunrise tai Rotten Tomatoes
Before Sunrise tai Metacritic
Map with references to the shooting locations of Before Sunrise in Vienna Luu tru ngay 23 thang 5 nam 2014 tai Wayback Machine