Tau ngam hay tau ngam, con goi la tiem thuy đinh, la mot loai tau đac biet hoat đong duoi nuoc. Nhieu quoc gia co luc luong hai quan su dung tau ngam cho muc đich quan su. Tau ngam cung đuoc su dung cho van chuyen hang hai va nghien cuu khoa hoc o đai duong cung nhu o vung nuoc ngot, giup đat toi đo sau vuot qua kha nang lan cua con nguoi.


Lich su Nguoi ta đa coi Cornelis Drebbel, nha vat ly, nguoi phat minh ra nhiet ke, song o cung vua Anh Jacques I va la thai pho cua cac hoang tu va cong chua cua quoc vuong, la cha đe cua tau ngam đau tien. Thuc ra ong chi ap dung cac y tuong cua nha toan hoc Anh William Bourne, đua ra tu nam 1578. Bourne cung đa co y tuong ve mot cot buom rong đe thong gio. Đo la nguyen ly cua ong thong hoi mai sau nay đuoc trang bi cho cac tau ngam cua Đuc kieu XXI.
Nam 1624, Drebbel đa cho che tao mot tau ngam co dang qua trung, bang go, đuoc đay đi boi muoi hai nguoi cheo them vao thuy thu đoan, ma ong đa thu tren song Thames truoc su ngac nhien cua moi nguoi.
Duong nhu Drebbel đa co y tuong tai sinh khong khi tren tau bang con đuong hoa hoc nho mot dung dich kiem, von đa kich thich rat manh tri to mo cua nha vat ly Robert Boyle (1627–1691). 


Nguyen ly hoat đong Nguyen ly hoat đong cua tau ngam dua vao hai đinh luat co ban cua Vat ly:
Đinh luat Ac-si-met: Voi bat cu mot vat nao chim trong nuoc, đeu chiu mot luc đay, thang đung, huong len tren va co đo lon đung bang phan chat long ma vat đang chiem cho.
Đinh luat Pascal: Ap suat ma mot be mat phai chiu ti le thuan cung luc tac dung len be mat, ti le nghich voi dien tich be mat đo.
Đoi voi mot tau ngam thong thuong, co hai, lop vo day 70mm, lop vo trong day 80mm, day hon nhieu va cung la lop vo cua khoang nhan vien, giua hai lop vo la khoang trong co chua cac gian ep nuoc. Khi tau noi thi khoang giua hai lop vo nay trong, khi muon tau lan thi co mot van phia tren se mo, nuoc tran vao khe giua hai vo lam khoi luong tau tang len, chim xuong. Cac gian ep phia trong khoang giua hai vo nay co nhiem vu don khong khi vao chiem cho nuoc đe tau noi len.


Duy tri chat luong khong khi Co ba đieu phai xay ra đe giu cho khong khi trong mot chiec tau ngam tho:
Oxy phai đuoc bo sung luong nhu đa đuoc tieu thu. Neu ty le oxy trong khong khi giam qua thap, thuy thu se bi ngop tho. Carbon dioxide phai đuoc loai bo tu khong khi. Khi nong đo tang carbon dioxide, no tro thanh mot chat đoc. Đo am tu hoi tho cua chung ta phai đuoc loai bo. Oxy đuoc cung cap hoac tu bon ap luc, mot may tao oxy (ma co the tao oxy tu đien phan nuoc) hoac mot so loai "ong đung oxy" ma giai phong khi oxi bang mot phan ung hoa hoc. Oxygen hoac la đuoc tao ra lien tuc qua mot he thong may tinh co the bu lai luong oxy trong tau ngam, hoac no đuoc cung cap đinh ky theo ngay.
Carbon dioxide co the đuoc loai bo tu khong khi bang cach su dung soda (sodium hydroxide va calcium hydroxide). Cac carbon dioxide se đuoc giu lai trong voi soda boi mot phan ung hoa hoc va loai bo. Phan ung tuong tu khac co the thuc hien cung mot muc đich.
Đo am co the đuoc loai bo bang mot may hut am hoac bang hoa chat. Đieu nay ngan khong cho ngung tu hoi nuoc tren cac buc tuong va cac thiet bi ben trong con tau. Ngoai ra, cac loai khi khac nhu carbon monoxide hoac hydrogen, đuoc tao ra boi thiet bi va thuoc la, co the đuoc loai bo bang cach nhiet. Cuoi cung, bo loc đuoc su dung đe loai bo cac hat bui ban va bui tu khong khi.


Duy tri cung cap nuoc ngot Hau het cac tau ngam co mot bo may chung cat co the bien nuoc bien thanh nuoc ngot. Nha may chung cat lam nong nuoc bien đe tao hoi nuoc, loai bo cat muoi, va sau đo lam mat hoi nuoc vao be thu nuoc sach. Nha may chung cat tren mot so tau ngam co the san xuat 10.000 đen 40.000 gallon (38.000 - 150.000 lit) nuoc ngot moi ngay. Nuoc nay đuoc su dung chu yeu đe lam mat thiet bi đien tu (nhu may tinh va thiet bi dan đuong) va ho tro cho cac thuyen vien (vi du, uong, nau an va ve sinh ca nhan).


Tham khao The gioi phat minh (4 tap). Nha xuat ban Khoa hoc va ky thuat - Ha noi 1994


Chu thich Đoc them Lien ket ngoai Bang sang che Hoa Ky so 708.553 – Submarine boat
Phim ngan The Submarine: Part II Construction (1955) co the đuoc tai mien phi ve tu Internet Archive
The Fleet Type Submarine Online US Navy submarine training manuals, 1944–1946
American Society of Safety Engineers. Journal of Professional Safety. Submarine Accidents: A 60-Year Statistical Assessment. C. Tingle. September 2009. pp. 31–39. Ordering full article; or Reproduction without graphics/tables