Religulous () la mot bo phim tai lieu cua Hoa Ky san xuat vao nam 2008, voi đao dien la Larry Charles va danh hai Bill Maher đong vai nguoi dan truyen.
Tua đe phim "Religulous" la mot su ket hop (portmanteau) cua hai tu "religion" (ton giao) va "ridiculous" (nham nhi). Noi dung bo phim nay co ham y chi trich cac ton giao va tin nguong.


Noi dung Bo phim gioi thieu cac goc nhin ve the gioi cua nhieu ton giao khac nhau khi Bill Maher du hanh qua nhieu trung tam ton giao khac nhau, vi du nhu Jerusalem, Vatican, Salt Lake City, phong van cac tin đo co xuat than va nguon goc khac nhau. Trong so đo bao gom cac cuu tin đo cua hoi thanh Kito "Jews for Jesus", cuu tin đo Kito, Hoi giao, Mormon, va Do Thai giao Hasidi. Maher cung du hanh đen Goc Dien thuyet tai Cong vien Hyde, Luan Đon, va "thuyet giang" tin nguong Khoa Luan giao (Scientology). Ong cung tham quan Bao tang Sang tao va cong vien Holy Land Experience.


San xuat Maher noi rang khi phong van cac tin đo, ong noi doi rang ten cua bo phim la "Hanh trinh Tam linh" (A Spiritual Journey) đe co the đuoc phep phong van. Tin đo Thuyet sang tao Ken Ham, thanh vien cua to chuc Answers in Genesis, mot nguoi đuoc phong van trong phim, đa chi trich viec Bill Maher su dung ten phim gia đe đuoc thuc hien phong van.
Religulous đuoc san xuat boi hang Thousand Words va phat hanh boi Lions Gate Entertainment. Theo du tinh, thoi điem phim đuoc phat hanh tren dien quoc te la ngay 23 thang 3 nam 2008, đung vao dip Phuc sinh, tuy nhien đieu nay đa bi hoan lai do anh huong cua cuoc đinh cong 2007-2008 cua gioi bien kich. Cuoi cung phim đa đuoc phat hanh vao ngay 3 thang 10 nam 2008.


Doanh thu Doanh thu phong ve cua Religulous trong tuan đau cong chieu tinh tu ngay 1 thang 10 tai Los Angeles va Thanh pho New York va trong 502 rap la 3,5 trieu My kim, trung binh doanh thu la 6.972 My kim/rap, đung hang 10 trong so doanh thu cua cac bo phim tuan đo. Doanh thu trung binh moi lan chieu cua no cao gap 3 lan so voi An American Carol, mot bo phim co xuy cho chu nghia bao thu đuoc bao gioi so sanh nhu la đoi trong cua Religulous. An American Carol co tong doanh thu tuan đo đung hang 9, cao hon Religulous, nhung doanh thu tren 1 lan chieu chi co 2.325 My kim. Beverly Hills Chihuahua, bo phim đung hang 1, la phim duy nhat co doanh thu tren lan chieu cao hon Religulous (9.020 My kim). Doanh thu phong ve tuan 2 cua Religulous giam 35,5% va tut xuong hang 13 (2.200.000 My kim tren 568 rap chieu voi doanh thu trung binh/rap la 3.873 My kim).
Tong doanh thu cua Religulous la hon 13 trieu My kim trong khi chi phi san xuat la 2,5 trieu. No xep thu 2 trong nhom cac phim tai lieu co doanh thu cao nhat nam 2008 va đung đau bang trong nhom cac phim phat hanh han che (Limited Relase) cung nam đo.


Đanh gia Nhin chung cac đanh gia ve Religulous la tich cuc. Rotten Tomatoes cham điem bo phim "69%" dua tren 153 y kien binh luan,, con Metacritic cho điem 56/100 dua tren 31 binh luan. Nha binh luan phim Roger Ebert cham 3.5/4 điem va nhan xet: "Toi xin noi that la toi cuoi lien hoi. Ban co the thich hoac ghet bo phim nhung it nhat ban đa đuoc cung cap thong tin. Co the la ban se thich cac phim anh ve cac ton giao khac, roi bo lo khi ton giao cua ban bi xet hoi. Đo la ban chat cua con nguoi." Robert W. Butler cua The Kansas City Star cham 3 điem tren 5 va binh luan: "Bo phim đanh gia 1 chieu, no khong đem ta mot luan điem đuoc can nhac can than, ma chi la nhung loi xia xoi va goc nhin xu xi. Tuy nhien bo phim rat vui nhon va đieu nay quan trong hon han cac yeu to con lai." Owen Gleiberman cua Entertainment Weekly cham điem A- va viet: "Bo phim tuc cuoi cu nhu la... đia nguc." Kirk Honeycutt cua The Hollywood Reporter cho rang Religulous "rat tuc cuoi" xet ve phuong dien phim hai cham biem lan phuong dien phan tich ve ton giao va tam linh. The Canadian Press noi rang bo phim tung ra mot đon đanh "cuoi ha he" nham vao cac linh vuc "thieng lieng nhat". Christie Lemire cua Associated Press binh pham: "Neu ban la nguoi vo than hay bat kha tri, ban se thay thich thu khi đi cung voi Maher trong chuyen du hanh khap the gioi va phong van tin đo ve cac tin nguong cua ho - tu Jerusalem toi Vatican va Amsterdam - noi ong khong chi tim thay mot hoi thanh ung ho su dung can sa ma con mot quan ruou Hoi giao cua nguoi đong tinh luyen ai (voi 2 nguoi trong đo)." John Anderson cua Newsday viet: "Bo phim rat hai huoc, sau sac va bat nguoi ta phai đong nao. Nhung chac chan la no khong lam nhung tin đo chung long đi may."
Mot so phan hoi tieu cuc ve bo phim, ti nhu Rick McGinnis cua Metro nhan xet "Maher thuyet giang toi nhung nguoi ung ho ong ta bang mot su gia doi trang tron toi muc ma chi co nhung tin đo that su moi chiu tha thu cho ong ta." James Berardinelli viet, "Neu chu đe ton giao quan trong nhu Maher noi thi ong ta phai lam đung nhu loi cua minh va san xuat mot bo phim tot hon la tap hop cua nhung phong van gia doi, nhung loi bi bac va nhung quan sat lo lieu. Mot so nguoi co the ung ho Maher nhung phan lon nguoi xem se phan đoi." Nick Schager cua Slant Magazine chi trich Religulous la "kieu phan tich bat tai va vo than ve ton giao hien đai."
Kirk Honeycutt chi ra Bill Maher it đong cham đen cac ton giao phuong Đong, tin nguong đia phuong A, My, Phi va khong mao hiem tranh luan nhung nha than hoc hay tin đo khong co chap vao giao đieu thanh kinh, ong cung khong nhan sau vao nhung quan điem rat khac biet cua ton giao ve cac van đe xa hoi nhu đong tinh. Maher chu yeu phe phan cac nhom ton giao bao thu, co cap giao đieu, va đac biet chi trich manh me nhung chinh tri gia loi dung ton giao đe muu loi cho minh. Kirk ket luan la khan gia yeu thich Religulous co le chi gioi han trong nhom nguoi khong ton giao.
Tren to The New York Times, Stephen Holden viet rang khi Maher "chuyen tu linh vuc Kito Phuc am sang Do Thai giao va sang đao Hoi, sac thai cau chuyen chuyen sang bat đinh va nhip đieu tro nen bien đong". Con Sam Greenspan cho rang Maher tiep can voi nguoi Do Thai nhu đoi voi mot vat the mong manh de vo. Nguoi Hoi giao thi bi mo ta nhu la nhung ke co tu tuong bai Do Thai.
Stephen Holden cung nhan xet rang Religulous co cau truc phong tung va the hien su di chuyen qua nhieu noi, giong nhu trong mot bo phim khac cua Larry Charles la Borat: Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan va viet: "Phan lon noi dung phim cua Maher rat la vui nhon theo mot phong thai thoai mai va khong theo quy uoc lich su." Claudia Puig cua USA Today binh pham: "nhung ai thich kieu hai huoc khong go bo vao quy tac lich su va su phan tich sac sao se thay bo phim rat vui nhon, giup mo mang đau oc va gay ra su nhieu loan." Kirk Honeycutt cua The Hollywood Reporter xep loai Religulous la "phim hai khong theo quy chuan lich su" hoac "bai giang ve su khong chinh xac cua chinh tri" va nhan xet rang Maher "khong so chi trich, ma that ra lai thich thu truoc đieu đo". Kirk cung nhan đinh bo phim nhu la "Mot đon tan cong thoang qua nham vao giao đieu ton giao theo kieu cach hai huoc nhung khong khoan nhuong" cua Bill Maher. Louis Peitzman cua San Francisco Bay Guardian cho rang "Viec Maher sa đa qua muc vao chi trich ton giao khong phai la van đe lon vi ong luon co đu su hai huoc đe xu ly no." Scott Indrisek cua Style.com viet: ""Religulous" gay cuoi chu yeu tu ky nang bien tap tot, trong đo cac cuoc phong van cua Maher tro nen tuc cuoi boi cac đoan phim ngan". Ben Kenigsberg cua Time Out New York cham Religulous điem 3 tren 6, nhan đinh điem tru cua phim la phuong cach thuc hien, điem cong cua phim la thong tin ma no mang lai."
Ngay 18 thang 5 nam 2009, Religulous đuoc trao Giai thuong thuong nien Independent Investigative Group IIG lan 3 danh cho viec xuc tien khoa hoc va tu duy phan bien tren truyen thong đai chung.


Phat hanh đia DVD Lions Gate Entertainment đa phat hanh phien ban đia DVD cua Religulous vao ngay 17 thang 2 nam 2009. Phien ban DVD co them mot đoan binh luan cua Bill Maher va đao dien Larry Charles va mot so canh quay bi cat bo trong đoan phim goc.


Xem them Jesus Camp
Marjoe
The God Who Wasn't There


Chu thich Lien ket ngoai Religulous tai AllMovie
Religulous tai Box Office Mojo
Religulous tren Internet Movie Database
Religulous tai Metacritic
Religulous tai Rotten Tomatoes
Ban mau:Larry Charles
Ban mau:Billmaher