Vu Bang (3 thang 6 nam 1913 – 7 thang 4 nam 1984), ho va ten đay đu la Vu Đang Bang, la mot nha van, nha bao cua Viet Nam. Ong la nguoi co so truong ve viet truyen ngan, tuy but, but ky. Ong đa vao Sai Gon sau 1954 đe lam bao va hoat đong tinh bao. Ngoai but hieu Vu Bang, ong con ky voi cac but hieu khac: Tieu Lieu, Vit Con, Thien Thu, Van Ly Trinh, Le Tam, Hoang Thi Tram .


Tieu su Vu Bang sinh ngay 3 thang 6 nam 1913 tai Ha Noi va lon len trong mot gia đinh Nho hoc, que goc o lang Luong Ngoc, huyen Binh Giang, tinh Hai Duong. Ong theo hoc Truong Trung hoc Albert Sarraut, tot nghiep Tu tai Phap. Ong la mot nguoi co tinh cach coi mo, thanh lich va đuoc moi nguoi quy nhu " Nguoi đan ong quy toc "
Cha me Vu Bang sinh sau nguoi con, ba trai ba gai. Cha mat som, Vu Bang o voi me la chu mot tiem ban sach o pho Hang Gai (Ha Noi), nen khong bi thieu thon. Ngay khi con nho ong đa say me viet van, lam bao. Nam 16 tuoi ong đa co truyen đang bao, lien sau đo ong lao vao nghe van, nghe bao voi tat ca niem say me, chu khong phai vi muu sinh.
Nam 1935, ong lap gia đinh voi ba Nguyen Thi Quy, nguoi Bac Ninh. Cuoi nam 1946, Vu Bang cung gia đinh tan cu ra vung khang chien.
Cuoi nam 1948, tro ve Ha Noi, ong bat đau tham gia hoat đong trong mang luoi tinh bao cach mang. Nam 1954, đuoc su phan cong cua to chuc, ong vao Sai Gon, đe lai vo va con trai o Ha Noi (nam 1967, ba Quy qua đoi) va tiep tuc hoat đong cho đen 30 thang 4 nam 1975. Vi nhieu nguyen nhan, trong đo co su đut đoan đuong day lien lac, mai đen sau nay, ong moi đuoc cong nhan la nguoi hoat đong cach mang va đuoc truy tang huan chuong nha nuoc . O Sai Gon, ong lap gia đinh voi ba Phan.
Ong mat luc 4 gio 30 phut ngay 7 thang 4 nam 1984 tai Thanh pho Ho Chi Minh, tho 71 tuoi. Ngay 13 thang 2 nam 2007, nha van Vu Bang đuoc truy tang Giai thuong Nha nuoc ve van hoc nghe thuat.


Su nghiep van chuong Nam 17 tuoi (1931), ong xuat ban tac pham đau tay Lo Van. Trong lanh vuc bao chi, ngay tu trong thap nien 30, thap nien 40, nghia la luc ong con rat tre, ong đa la chu but to Tieu Thuyet Thu Bay, thu ky toa soan to Trung Bac Chu Nhat va cong tac voi nhieu to bao o Ha Noi, Sai Gon... Va "co the noi trong lich su van hoc tu nhung nam 30 cho đen nam 1954, Vu Bang la mot trong nhung nguoi hoat đong soi noi nhat"(Trieu Xuan) .
Mac cho nguoi me can ngan, muon ong du hoc Phap đe lam bac si y khoa, Vu Bang quyet chi theo nghiep van chuong . Đen khi in đuoc vai truyen ngan va tieu thuyet, ong sa vao lanh vuc an choi vao loai khet tieng. Khoang nam 1934 - 1935, Vu Bang nghien a phien rat nang suot 5 nam. Nho nguoi co ruot va nho vo la Nguyen Thi Quy thuong xuyen san soc, khuyen nhu, cong voi su quyet tam cua ban than nen ong đa cai đuoc, roi viet ca mot cuon tu truyen mang ten Cai.
Sau nam 1954, Vu Bang vao Sai Gon tiep tuc viet van, lam bao. ong lam viec tai Viet Tan Xa va cong tac voi nhieu to bao. Ong chuyen ve dich thuat nhieu hon sang tac. Đac biet voi "cai an" ong viet rat tuyet voi: Mieng ngon Ha Noi (but ky, 1960), Mieng la mien Nam (but ky, 1969) va trong Thuong Nho Muoi Hai (hoi ky, 1972).


Nhan xet ve Vu Bang : Nha van Vu Ngoc Phan:
Tieu thuyet cua Vu Bang rat gan voi tieu thuyet cua Nguyen Cong Hoan ve loi ta canh va nhan vat, du la ho o vao canh ngheo kho hay canh giau sang, bao gio Vu Bang cung ta bang ngon but di dom, nhao đoi hoi đa hoat ke mot chut; con ve canh, ong chi ta so so; ong chu trong ca vao hanh vi ay la đong tac cua cuon tieu thuyet va gay nen nhung canh rieng biet cho nhan vat...
Nha van To Hoai:
Nhung nam ay Nam Cao đuong o voi toi tren Nghia Đo. Chung toi mai me đoc Vu Bang... Neu nha nghien cuu van hoc nao luu tam đen nhung truyen ngan Vu Bang thoi ky ay voi truyen ngan cua Nam Cao va nhung truyen ngan "Bui o to", "Mot đem sang giang suong"... cua toi tren bao Ha Noi Tan van co the de dang nhan thay hai ngoi but nay hoi huong Vu Bang. Chinh chung toi van thuong thanh tam tu nhan xet anh huong ay voi anh ay... 
Thi si Nguyen Vy:
Anh co loi ta chan that đac biet va trao phung chuyen mon, co khi rat nhe nhang kha ai nhu Alphonse Daudet, co khi cau ky ly thu nhu Courteline. Toi khong noi Vu Bang la mot van hao, nhung chac chan anh la mot nha van Viet Nam đoc đao tren linh vuc ta chan trao phung, truoc kia va bay gio.
Nha van Vo Phien trong tac pham Van Hoc Mien Nam:
Vu Bang co luc tay nay mot to bao cua Vu Đinh Long, tay kia mot to khac cua Nguyen Doan Vuong; co luc mot minh trong nom ca ba to bao o Sai Gon la Đong Nai, Sai Gon Mai va Tieng Dan; lai co luc vua viet cho Dan Chung, lam tong thu ky bao Tin Đien, lai vua hop tac voi nguoi thu ba lam bao Vit Vit...
Nha van Ta Ty đa goi Vu Bang la Nguoi tro ve tu coi đam me, va ong đa viet nhu sau:
Vu Bang la mot hien tuong. Trong suot dong song cua cuoc đoi co mat, Vu Bang đa đanh đoi tat ca chi đe xin lay ve phan minh hoi tho cua nghe thuat. Vu Bang thich song mot đoi song nhieu đam me, du la toi loi, hon đao đuc. Theo anh, đa song phai nem đu mui đoi moi thuc la song, con bon ba theo đuoi danh loi roi chet im lim thi chi la song mot cach que cut, thieu sot...Tuy noi vay, chu Vu Bang con ham lam viec lam. Anh thuong noi voi toi, anh uoc mong viet...Đo, chan dung Vu Bang voi ngan ay uoc vong o muc tuoi gan 60. Uoc vong tuy khong lon lao nhung thoi gian va com ao co cho phep Vu Bang thuc thi du đinh? Rieng toi, toi cau chuc cho uoc vong cua Vu Bang thanh su thuc. Nhung khi nhin thang vao đoi song cua Vu Bang duoi mai nha nho be ben chan cau Tan Thuan, tu nhien trong long toi thay xot xa... Chinh vi can tien nen cu vao khoang 3 gio sang, Vu Bang mot minh mot bong vua viet...vua ngoi hung tung chau nuoc đo vao be chua cho vo nau com va giat giu. Troi vua hung sang, mac quan ao đi lam, mang theo ban thao. Buoi trua đen cay xang Cong Ba Xep ngoi giua hoi xang va đong dau mo ma viet, vi ve nha con con nho, la het um sum khong viet noi. Co luc nha in giuc gap qua, Vu Bang viet luon tai nha in, đuoc trang nao đua sap chu ngay trang ay. Nhieu khi Vu Bang viet o ghe đa cong vien, nghia la cho nao va luc nao anh cung viet đuoc, vi chu nghia đa co san, cho dip trut xuong. Trong đoi, toi đuoc biet co hai nha van viet ban thao mot mach it khi sua chua. Đo la Vu Bang va Đao Trinh Nhat.....
Ngoai ra, khong it nha van, nha phe binh nghien cuu van hoc cho rang ngay tu nhung nam Ba muoi, Vu Bang la mot trong nhung nguoi co cong lon cach tan tieu thuyet Viet Nam, hien đai hoa nen van xuoi Viet Nam


Tac pham "Thuong nho Muoi Hai" Trong so truoc tac cua Vu Bang, Thuong Nho Muoi Hai la tac pham tieu bieu cho tam tu va phong cach viet cua ong. Noi dung sach ong viet ve hinh anh nguoi vo ten Quy ben kia vy tuyen. Ong khoi su viet tu thang Gieng 1960, rong ra muoi mot nam moi hoan thanh tac pham day khoang 340 trang vao nam 1971.
GS Hoang Nhu Mai đanh gia:

Du phai thich ung voi hoan canh chinh tri nhu the nao đay, cuon sach van bay to rat ro tam su cua mot nguoi con mien Bac nho da diet que huong o ben kia "gioi tuyen". Chinh tam long ay đa cung voi ngoi but tai hoa cua Vu Bang lam nen gia tri van chuong cua tac pham nay. No hap dan chung ta tung dong, tung trang...
Nha van Trieu Xuan ca ngoi:

Co nguoi ban than, trong luc đam đao van chuong, hoi toi: "Sap sang the ky 21 roi, neu chi đuoc phep mang muoi cuon sach van hoc vao the ky moi, ong mang nhung cuon nao?". Toi tra loi ngay: "Mot trong nhung cuon toi mang theo la Thuong Nho Muoi Hai cua Vu Bang!...
Boi viet ve Ha Noi, viet ve đat nuoc que huong, khong ai co the hon Vu Bang. Boi Vu Bang yeu Ha Noi, yeu đat nuoc que huong khi ma ong đang song o Sai Gon, cach Ha Noi chua đay hai gio may bay ma voi voi ngan trung. Noi nho niem yeu ay la tuyet vong! Hon the nua, ba Nguyen Thi Quy, vo hien cua ong, nguoi đa gop phan quyet đinh lam nen mot Vu Bang nha van, nha bao, la nguon cam hung van chuong cua ong...
Va trong Tu đien van hoc (bo moi): 

Van hoi ky cua ong la loai van tru tinh, giau chat tho, huong vao bieu hien noi tam, huong ve phong canh thien nhien bon mua xu so. Cac cau van tran đay cam xuc, cam giac tinh te. Cung voi Thuong nho muoi hai, Mieng ngon Ha Noi...đa gop phan đinh hinh kieu hoi ky tru tinh đoc đao. Co the xem đay la mot đong gop quan trong cua Vu Bang vao the ky noi rieng va nen van hoc hien đai noi chung.


Hoat đong tinh bao Nha van Trieu Xuan ke:

Mot thoi gian dai, Vu Bang va gia đinh ong am tham chiu tieng la nha van "dinh te, ve thanh", nha van "quay lung lai voi Khang chien", la "di cu vao Nam theo giac"! Co le vi the ma trong sach giao khoa pho thong cung nhu o bac đai hoc, nguoi ta khong giang day ve Vu Bang.
Mac du vao nhung nam 1932 - 1945, Vu Bang đa nang đo, huong nghiep, diu dat rat nhieu nha van tre, sau nay tro thanh nhung nha van ten tuoi lay lung; va nhung nguoi am hieu Vu Bang tu khi ong vao Nam ma toi đa gap đeu khang đinh: Vu Bang la mot con nguoi chan chinh, mot nha van yeu nuoc, co tam long son sat voi Ha Noi.
Khi ong lam benh cho đen luc trut hoi tho cuoi cung, gia canh ong vo cung tung thieu.
Nho co rat nhieu nguoi yeu men Vu Bang, đa bo cong suc tim hieu lai lich cuoc đoi ong, nen phat hien them nhieu bang chung cho thay khong phai ong "dinh te, di cu, phan boi", ma la ong đa nhan nhiem vu hoat đong bi mat trong gioi tri thuc noi thanh tu nam 1952.
Nho vay, van đe Vu Bang đa đuoc Hoi Nha van Viet Nam cu nguoi xac minh.
Thang 3 nam 2000, Cuc Chinh tri thuoc Tong cuc 2 - Bo Quoc phong Viet Nam đa co van ban xac nhan nha van Vu Bang la chien si quan bao. Hy vong rang o noi chin suoi, huong hon nha van Vu Bang se thanh than sau nhung nam dai buon tui...


Cac tac pham Lo van (tap van trao phung, 1931)
Mot minh trong đem toi (tieu thuyet, 1937)
Truyen hai nguoi (tieu thuyet, 1940)
Toi ac va hoi han (tieu thuyet, 1940)
Chop be mua nguon (tieu thuyet, 1941)
Quych va Quac (truyen thieu nhi, 1941)
Đe cho chang khoi kho (tieu thuyet, 1941)
Beo nuoc (tieu thuyet, 1944)
Ba truyen mo bung (tap truyen, 1941)
Cai (hoi ky, 1944)
Moc hoa vuong (tieu thuyet, 1953)
An tet thuy tien (1956)
Mieng ngon Ha Noi (but ky, 1960)
Mieng la mien Nam (but ky, 1969)
Bon muoi nam noi lao (hoi ky, 1969)
Khao ve tieu thuyet (bien khao, 1969)
Me chu (tap truyen, 1970)
Nha van lam chuyen (1971)
Nhung cay cuoi tien chien (1971)
Thuong nho muoi hai (but ky, 1972)
Nguoi lam ma vo (tap truyen ky, 1973)
Bong ma nha me Hoat (tieu thuyet, 1973)
Nuoc mat nguoi tinh (tieu thuyet, 1973)
Tuyen tap Vu Bang (3 tap, Nha xuat ban Van hoc, 2000)
Nhung ke gieo gio (2 tap, Nha xuat ban Van hoc, 2003)
Vu Bang toan tap (4 tap, Nha xuat ban Van hoc, 2006)
Vu Bang, Cac tac pham moi tim thay (Lai Nguyen An suu tam. Nha xuat ban. Van hoa Sai Gon, 2010)
Ha Noi trong con loc (Nha xuat ban Phu Nu, 2010)
Van Hoa... Go (Nha xuat ban Phu Nu, 2012).
va mot so sach dich khac.
Mot trien lam tac pham Vu Bang ky niem 100 nam ngay sinh cua ong đuoc ra mat thang 6 nam 2013 tai Nha Nam thu quan (TP. Ho Chi Minh) voi gan 40 đau tai lieu gom sach, bao, thu but ban thao cua ong.


Chu thich Lien ket ngoai Bai viet ve Vu Bang cua Trieu Xuan
Bai viet ve Vu Bang tren web Chim Viet
Bai viet ve Vu Bang cua Vuong Tri Nhan
Tu lieu ve Vu Bang tren web Tien Ve
Vu Bang viet ve Nam Cao, Nam Cao mo ta Vu Bang
Đoc sach: "Đoi song va Đoi viet" cua Van Gia Luu tru ngay 5 thang 4 nam 2008 tai Wayback Machine