Nguoi Korowai hay Koroway, Kolufo la mot dan toc ban đia cu tru trong nhung canh rung o cuc đong cua tinh Papua cua Indonesia, nguoi Korowai đuoc phat hien vao nhung nam 1970. Ho song theo to chuc xa hoi theo hinh thuc bo toc va đay la mot trong nhung bo toc song hoang da va nguyen thuy nhat the gioi hay con biet đen la mot bo toc nguoi cay đoc đao song biet lap voi the gioi trong hang the ky đa qua. Theo cuoc đieu tra dan so Indonesia thi bo lac nay co gan 3.000 thanh vien sinh song rai rac trong khap cac canh rung o Papua.
Nguoi Korowai tung co tuc san đau nguoi va an thit nguoi va đuoc coi la Bo toc an thit nguoi hoang da va an dat, nhung nguoi thuoc bo toc Korowai chuyen song tren ngon cay voi nhung tap tuc thoi nguyen thuy trong đo mot nhom nguoi san ban song trong mot khu rung xa xoi o Indonesia vua đuoc chinh thuc cong nhan la bo lac đau tien song tren cay, bo lac nay noi ngon ngu rieng cua minh va song bang đong thuc vat trong rung.


Đoi song xa hoi Bo toc Korowai song giua rung gia, tach biet hoan toan voi the gioi van minh, ho tru an trong rung sau cach bo bien Arafura khoang 150 km va song hoan toan tach biet voi the gioi ben ngoai, cuoc song cua ho toan toan nhu nguoi nguyen thuy. Nguoi Korowai co loi song du cu, du muc va song nho san ban thu rung va hai luom. Đan ong san thu đe kiem an, con phu nu thi hai luom, nguoi Korowai tung co tuc san đau nguoi va an thit nguoi. Cac thanh vien trong bo lac rat gioi san ban va cau ca. Bo toc nay khong co ngon ngu binh thuong, nhung nguoi trong bo toc giao tiep rieng voi nhau bang ngon ngu rieng va ngon ngu cua ho chi la nhung tieng la het, tieng hu, tin hieu khoi, đanh dau đuong mon va kha nang đoc dau chan. Chi co mot so nguoi Korowai co the đoc va viet đuoc trong tong so 2.868 nguoi trong bo toc cua ho.
Ve to chuc xa hoi, cho tan đen ngay nay, nhieu nguoi trong bo toc van giua đuoc nep sinh hoat co xua, nguoi Korowai song gan ket voi nhau, theo tung cum, thuong la 3 - 4 nguoi đan ong cung vo va nhung đua con. Moi gia đinh nguoi Korowai co khoang 8 thanh vien va đoi voi moi gia đinh đeu co nha rieng. Đan ong Korowai lay tu 2 - 3 vo, tuy vay ho khong đuoc phep quan he trong nha ma phai ra ngoai vao rung đe quan he tinh duc. Moi gia đinh co nhieu con, nhung nhieu tre con noi đay thuong bi chet yeu vi thieu su tro giup y te.
Ve trang phuc, nguoi Korowai chi che than bang la chuoi trong đo đan ong hoan toan o tran con phu nu che phan kin bang la cay, co kho, mot so phu nu thi co la hoac co che phan sinh duc con phan đong thi khong mac gi. Nhung mo ta khac cho thay, đan ong cua bo toc Korowai hau nhu tran truong, ho chi dung mot soi may quan xung quanh bung, con phu nu mac vay ngan lam tu nhung chiec la kho. Tren mui cua đan ong thuong đuoc trang điem đo vat lam tu rang doi, con tren bung, nguc va nhieu cho khac tren than the la cac hinh xam, đoi voi phu nu ho cung co hinh xam tuong tu va đuoc cho la nhu the moi co duyen.
Cong cu chinh la ho dung riu đa, nguoi Korowai khong biet riu đa đen voi ho tu bao gio va o noi nao, nguoi Korowai cung che ra rat nhieu giao mac khac nhau va moi mot kieu đuoc su dung cho mot loai con moi. Nhung mui giao co rang cua lon o giua đuoc lam tu xuong chan cua đa đieu va đuoc dung đe tieu diet ke thu, nhung mui giao che lam 4 dung đe bat ca, nhung chiec hinh tu đuoc dung đe bat than lan va chiec lam bang tre ban rong nhu mai cheo dung đe bat lon rung. Nhung mui ten Koroway cung la nhung san pham đoc đao cua bo toc nay, tuong tu nhu cac loai giao, moi mui ten lai co mot ten goi khac nhau va đuoc su dung đe san cac loai moi khac nhau vi du nhu mui ten co nganh to o giua lam tu xuong chan đa đieu đuoc dung đe giet nguoi, nhung mui ten ben trai đo co 4 đau nhon đe bat ca, con mui ten co đau lon đuoc dung đe bat than lan trong khi mui ten co đau bang tre dung đe bat lon rung.


Am thuc Đo an cua Nguoi Korowai la cac loai thu rung san đuoc, ho chu yeu an thit lon rung, huou, nai, co sago va chuoi, cac loai con trung, bo, mot so loai cay khac. Co Sago la loai thuc an chu yeu trong cac bua an cua ho, cay Sago đuoc đon 4-6 tuan truoc khi no đuoc che bien thanh luong thuc, sau khi đon, no đuoc đe thoi rua trong đam lay noi lu au trung co the phat trien. Sau 4-6 tuan, cay co se đuoc bo ra lay cac au trung bo canh cung Capricorn. Đay la mot mon an ua thich cua nhung nguoi Korowai. Ho co the an chung ca luc con song hay nau chin. Au trung co vi beo ngay va mui thom rat hap dan. Chung la nguon cung cap chat beo đang ke cho nguoi cay Korawai. Phu nu Korowai lay au trung tu cay Sago, sau đo se nghien mot nhanh co sago thanh bot nho mot mon an co trong cac bua an cua nguoi Korowai.
Cac nha dan toc hoc cho biet bo toc Korowai đuoc phat hien vao thap nien 1970, khi đo ho van con nhung hu tuc nhu san đau nguoi, an thit nguoi. Ho an oc nguoi ngay khi vua giet chet. Viec an thit nguoi cua bo toc nay chua the khang đinh đa het. Tuy nhien, mot so y kien cho rang khong nhu nhung cau chuyen khung khiep do đon thoi, nguoi Korowai chi lam viec đo khi xu phat mot nguoi pham toi. Theo truyen thong, gia đinh cua nan nhan đuoc phep giet va an thit nhung nguoi lam đieu ac chong lai bo lac. Ngay nay, ho khong con giu thoi quen đang so nay nua nhung nhung bo xuong cua cac tan tich đen toi o Papua New Guinea trong qua khu hien van đang đuoc cac con chau trong bo toc luu giu, xuong cua nhung nan nhan hien đuoc cac con chau cua ho luu giu cho đen ngay nay, cac nha nhan loai hoc tin rang tiep xuc voi the gioi ben ngoai đa cham dut viec lam nay cua ho trong nhung nam gan đay.


Kien truc Đieu đac biet nhat ve bo toc Korowai la cach ho thiet ke va xay nhung ngoi nha tren cac than cay cao. Korowai la bo toc duy nhat tren trai đat khong song o mat đat. Nguoi Korowai chuyen lam nhung ngoi nha cao chot vot tren ngon cay, cach mat đat khoang 20-50m đe o, ho song tren cao đe tranh muoi mot loai co rat nhieu o noi đay, thu du va ke thu cung nhu. Mot so ly do nua cho viec ho lua chon song tren cao la đe tranh cac the luc ta ac va su lam phien cua hang xom thuc chat ho lam nha la đe tranh cac bo toc khac ma cung co tap tuc san va an thit nguoi. Nhung ngoi nha lam bang vat lieu go, tre, nua... va trong xa chung giong nhu chiec to chim khong lo. Cac bo toc thuong xay nha cach nhau kha xa va xung quanh nha cua minh đeu co he thong phong ngu kha bai ban, nguoi Korowai cung co cach tu bao ve minh theo cach trong ban kinh 200m quanh ngoi nha, ho chat het cay co va đe chung tu kho heo. Nhu vay, ho đa co mot khoang khong can thiet đe quan sat va phat hien nhung hien tuong bat thuong.
Thong thuong, mot ngoi nha nam o đo cao tu 8 đen 12 m, nhung cung co nha cao đen 35 m, tham chi la đen 50m hoac cao hon. Thang cao dan len nha cua nguoi Korowai thuong dai toi 50m o tang rung tren cung. Cac thanh vien cua bo toc treo mot cach đieu luyen len nhung chiec thang đe vao nhung ngoi nha go cua minh cao toi 50 met. Leo len đo cao nhu the khong phai la đieu thu vi đoi voi bat cu nguoi nao, ngoai cu dan ban đia. Boi ban phai leo len đo cao tuong đuong ngoi nha 15 - 20 tang ma khong co day bao hiem. Nhung ngoi nha cung đuoc xay o nhieu đo cao khac nhau tuy thuoc vao vi tri cua ho trong bo toc va phu thuoc vao viec ho song hoa hop voi nhung thanh vien khac trong bo toc the nao.
Thong thuong, nguoi Korowai chon nhung cay co thu cao, co tan cay rong roi lam nha cua minh o tren đo. Neu trong khu vuc đo khong co co thu, ho se chon nhung cay co tuoi đoi it hon va gia co them mot so nguyen lieu cho ngoi nha chac chan. Ho chon loai cay than tron, dung riu đeo cac khac đe lam thang va đat sat vao than cay chinh đe leo len nha. Khi đem ve, ho keo chiec thang nay len va ngoi nha tro thanh mot phao đai vung chai o tren cao. Mot ngoi nha cua nguoi Korowai đuoc dung tren mot cay Banyan hay Wambom lon va thoang đang. Sau khi chon lua ky cang than cay đe xay nha, nguoi tho se chat bo phan ngon cay, sau đo lap khung san nha lam tu canh cay va lat la co. Tiep đo, nguoi tho se hoan thien phan tuong, mai nha va nhung phan nay đuoc noi voi nhau bang soi co. Đe gia co ngoi nha, nguoi Korowai đong them cac cot tru o cac goc nha.
Moi ngoi nha co the chua đen hang chuc nguoi. Nguoi Korowai tham chi xay ca nha suoi cho nha tren cay. Cac ngoi nha moi sau đo đuoc boi mo đong vat o cua đe tru ta. Khi xay dung ngoi nha thi tat ca ho hang đeu tham gia va phai mat vai tuan moi hoan thanh. Ket cau ngoi nha cua nguoi Korowai thuong co mot gian phong lon, khong bi chia cat, đu cho cho tu 5 - 12 nguoi sinh song. Mai nha va vach nha lam tu la co loai lon, phia tren mai nha cua cac gia đinh nay co mot bo xuong nguoi va ho khong muon nguoi la noi rang noi đay van con tuc an thit nguoi. Phia duoi ngoi nha, tren mat đat, nguoi Korowai dung mot cong trinh tuong tu nhu bep đe chuan bi bua an. Bep lam tu đat set, phia tren co chiec gio lon đe đung cui kho, hay dung đe say kho cac vat dung khac. Mot ngoi nha Korowai truyen thong la noi o cho ca gia đinh va vat nuoi. Nhung ngoi nha lon hon co ca bep va phong rieng cho nam va nu. Tat nhien, moi nguy hai nhat voi nhung ngoi nha xay bang canh cay de chay nay la lua. Vi vay, trong nha co bep thiet ke đac biet va co the cat đut voi ngoi nha trong truong hop co lua bung len. Trung binh, tuoi tho cua mot ngoi nha tren cay la 5 nam.


Quan he voi ben ngoai Nam 1974, bo toc nay moi đuoc mot nha truyen giao nguoi Ha Lan phat hien. Bo toc Korowai bao gom mot cong đong nho, voi su gan ket giua cac gia đinh truyen thong cung san bat, hai luom. Bo toc nay co dan so 3.000 nguoi, song o cuc đong cua tinh Papua (Indonesia). Bo toc nay đuoc phat hien vao nam 1970. Ho song giua rung gia, tach biet hoan toan voi the gioi van minh. Cho đen cuoi thap nien 1970 khi mot nha nhan chung hoc tien hanh nghien cuu ve bo lac, nhung nguoi Korowai nay moi biet toi su ton tai cua nhung nguoi khac ben ngoai the gioi cua ho, ho khong he biet rang ngoai ho ra con co nhung nguoi khac sinh song.
Nguoi dan cua bo toc nay khong tiep xuc voi nen van minh ben ngoai nho nhung đam lay, cac canh rung ram va ca cac can benh. Mac du vay, cung co nhung đoan tham hiem đen tiep can voi nguoi Korowai va cho biet nguoi cua bo toc nay chua bao gio ra khoi canh rung minh luu tru. Ho khong co mot hinh dung nao ve the gioi ben ngoai va thuong tranh xa nguoi la. Voi lanh tho cua minh, ho bao ve rat nghiem ngat. Ngay ca cac bo toc lang gieng muon đen cung phai xin phep truoc. Cung co mot nhom nguoi trong so ho toi khai thac đa o cac cao nguyen va chuyen xuong phia nhung canh rung thong qua cac moi quan he trao đoi.
Ngay nay, bo toc nay đa biet đen su ton tai cua the gioi van minh, tuy nhien, ho van tron tranh the gioi van minh, khong quan tam đen cac dan toc khac va khong muon tiep xuc. Đa 30 nam qua, nhung nha truyen giao đen đay đe chua benh cho tre em, giang đao, đua cac đo vat cua cuoc song van minh đen... nhung nguoi Korowai khong bi khuat phuc. Ho song nhu to tien cua ho, trong the gioi cua rieng minh, noi ma moi vat rat de hieu va qua quen thuoc voi ho. Ngay ca khi benh tat cuop đi nguoi than cua ho, ho cung khong hoang loan ma cho rang nguoi anh em ra đi la do than linh keu goi. Tin vao thanh than va quy du, nguoi Korowai tiep tuc song trong ngoi nha o tren cao nhu ho đa song mac cho the gioi van minh ben ngoai phat trien nhu the nao.
Khach du lich, tham chi la chinh quyen, cac nha nghien cuu cung kho tiep xuc voi ho. Nhieu nha tham hiem đa tu chau Au đen Papua va xac nhan rang co nhung nguoi cua bo toc Korowai chua tung thay nguoi da trang, nen ho rat canh giac voi nguoi la. Cac mon qua tang, roi đo an, thuc uong ma nguoi da trang đem ra đai khong co nghia ly gi đoi voi nguoi Korowai. Ho chi mong cho nguoi da trang som roi khoi lanh đia cua minh. Trong quan niem cua nguoi Korowai, ho so cac hon ma co the nhap vao nguoi da trang roi giet ho. Ho van de dat trong viec tiep xuc voi the gioi ben ngoai va đa cham dut viec đo trong nhung nam gan đay. Gio đay tuy khong it nguoi Korowai đa quen voi canh du khach to mo lan loi vao noi sinh song cua ho, nhung co mot so gia đinh nhat đinh khong cho du khach vao nha.


Tham khao Lien ket ngoai Nha tren cay đoc đao cua bo toc an thit nguoi Luu tru ngay 26 thang 8 nam 2013 tai Wayback Machine
Bo toc o tran, an thit nguoi, song tren ngon cay Luu tru ngay 8 thang 1 nam 2014 tai Wayback Machine