Friedrich II (24 thang 1 nam 1712 – 17 thang 8 nam 1786) la vua nuoc Pho tri vi tu ngay 31 thang 5 nam 1740 cho đen khi qua đoi vao ngay 17 thang 8 nam 1786. Tren cuong vi Tuyen hau tuoc (tieng Đuc: Kurfust) cua đe quoc La Ma Than thanh, ong co ten goi la Friedrich IV xu Brandenburg. Ong cung kiem luon chuc Vuong cong xu Neuchatel trong lien minh ca nhan. Ong đuoc menh danh la Friedrich Đai Đe (tieng Đuc: Friedrich der Große).
Friedrich đa cham ngoi cuoc chien tranh Ke vi Ao, tan cong Ao va chiem tinh Schlesien ve tay Pho. Sau đo, Friedrich đanh Tuyen hau xu Sachsen, khoi mao chien tranh Bay nam voi lien minh Nga, La-Đuc, Phap, Thuy Đien. Sau 7 nam giao chien, Pho bi ton that nang ne, Friedrich phai lui khoi Sachsen va chuyen sang đoi ngoai mem mong hon. Đen cuoi đoi, Friedrich đa khoi phuc quan đoi va thong nhat cac lanh tho roi rac cua Pho, vao nam 1772 cung voi Ao va Nga xau xe Ba Lan. Trong nuoc, Friedrich theo chu nghia Khai sang chuyen che, bao tro nghe thuat, cai cach chinh quyen, dan su, xa hoi, kinh te, bai bo hinh phat tra tan, do bo rao can ton giao nhung van duy tri che đo phong kien.
Sau khi qua đoi, Friedrich đuoc an nghi o Sanssouci, thanh pho Potsdam. Sinh thoi, ong đa cho xay dung nhieu cong trinh cong vien Sanssouci (tieng Phap la thoat khoi su phien muon), trong so đo đien Sanssouci (Đien Vo Uu) o Potsdam la noi bat hon ca. Do khong co con noi doi, Friedrich truyen ngoi Quoc vuong cho nguoi chau Friedrich Wilhelm II - con trai thu hai cua thai tu August Wilhelm em ruot ong.


Thieu thoi Ngay 24 thang 1 nam 1712, Friedrich chao đoi tai Berlin. Ong la con cua vua Pho Friedrich Wilhelm I (1668 – 1740) va Vuong hau Sophia Dorothea xu Hanover (1687 – 1757) - con gai Quoc vuong Anh-Tuyen hau tuoc xu Hanover George I. Friedrich co tong cong la 14 anh chi em, nhung trong so đo chi 10 nguoi song đen tuoi truong thanh.
Luc ong ra đoi, nuoc Pho nam duoi quyen thong tri cua ong noi ong - Quoc vuong Friedrich I. Truoc kia, Friedrich I co hai nguoi chau chet yeu, vi vay, nha vua đat nhieu hy vong vao Friedrich. Chinh vi vua nay dung cai ten cua chinh minh đe đat cho chau noi, cung ham y muon đua chau nay ke thua Vuong quoc Pho - Brandenburg. Ban than Friedrich cung la mot đua be khoe manh. Vao ngay 31 thang 1 nam 1712, khi ong đuoc mot thang tuoi, vi Vuong ton đuoc lam le rua toi, cai ten "Karl" khong đuoc đat va Friedrich tro thanh ten chinh thuc cua ong.


= Su giao duc va nhung bat hoa voi vua cha =
Vua Friedrich Wilhelm I mong muon cac con cua minh se đuoc day do khac voi nhung Vuong than quyen quy trong Vuong that Pho, nhung giong nhu nhung nguoi binh dan. Truoc đay, Friedrich Wilhelm tung đuoc day do boi mot phu nu Huguenot chi noi tieng Phap ten la Madame de Montbail, tuc Madame de Rocoulle sau nay, va Friedrich Wilhelm I mong muon ba se tiep tuc giao duc cac con cua nha vua. Vuong tu Friedrich đuoc cac gia su Huguenot giao duc, va ong vua hoc tieng Phap vua hoc tieng Đuc. Nha vua cho cac thay co day Vuong tu tu 6h sang đen 22h30 toi. Mac du Friedrich Wilhelm I co khau du rang giao duc chi hoan toan mang mau sac ton giao va thuc dung song voi su giup đo cua thay Jacques Duhan Friedrich đa co đuoc ba nghin cuon sach noi ve tho phu, van hoc co đien Hy Lap - La Ma, va triet hoc Phap đe bo sung kien thuc sau nhung khoa hoc chinh cua ong. Friedrich tu nho đa song gan me nen chiu anh huong nhieu tu ba ve van hoc va nghe thuat.
Friedrich rat ham đoc sach va thuong len vua cha tim mua cac loai sach vo đen muc phai bi mac no. Ve phia minh, vua Friedrich Wilhem I khong muon con trai cua minh hoc van chuong vi so ong tiem nhiem phai su nhu nhuoc. Nha vua tung cam gay đanh vi thay day tieng La Tinh cho Friedrich va sau đo đanh ca con trai minh vi toi dam hoc "tieng noi cua loai chim". Đieu nay đa khien moi quan he giua Friedrich va vua cha bi ran nut trong mot thoi gian dai. Du Friedrich Wilhelm I đuoc nuoi day thanh mot tin đo sung đao cua than hoc Calvin, nha vua lo so rang minh se khong đuoc Thien Chua chon len Thien đuong. Đe Friedrich khoi phai suy nghi nhu vay, nha vua ra lenh cho cac thay khong day thuyet thien đinh cho Thai tu. Bat chap lenh nay, Friedrich đa thua nhan thuyet Thien đinh, du la mot nguoi khong trong tin nguong. Mot so hoc gia cho rang, Friedrich đa co tinh lam trai y voi vua cha.
Khong nhung than thiet voi me, Friedrich con tro nen than thiet voi nguoi chi ruot la Friederike Sophie Wilhelmine - nguoi ban than cua ong trong suot đoi. Nam 16 tuoi, Friedrich lai ket ban voi nguoi linh hau 13 tuoi cua vua cha la Peter Karl Christoph Keith. Theo loi ke cua Vuong nu Wilhelmine, tinh ban giua Friedrich va Peter Keith som tro nen gan bo:


= Hai cuoc hon nhan bat thanh =
 
Đau nam 1730, Vuong hau Sophia Dorothea - von la nguoi co quan he huyet thong voi Vuong toc Anh Quoc - co gang dan xep cuoc hon nhan kep giua Thai tu Friedrich va Vuong nu Wilhelmina voi cac con cua Quoc vuong Anh George II: Vuong nu Amelia va anh trai la Thai tu Frederick. Sophia Dorothea xem hai cuoc hon nhan nay la "toan thien toan my".

Tuy nhien, lo so ve mot lien minh giua hai nuoc Pho va Anh, Thong che von Seckendorff - Đai su Ao o Berlin, đa lan luot đut lot Thong che von Grumbkow va Benjamin Reichenbach - Bo truong Chien tranh Pho va vien Đai su Pho o Luan Đon. Cap đoi nay đa than trong phi bang Trieu đinh Anh voi vua Pho cung nhu phi bang Trieu đinh Pho voi vua Anh. Đong thoi, vua Friedrich Wilhelm I cung lo so the luc cua Đe quoc Anh se vuon toi noi đia nuoc Pho - Bradendenburg, nhat la sau khi Tuyen hau tuoc George Louis cua xu Hanover len noi ngoi vua Anh.
Tuc gian vi y tuong cua Thai tu Friedrich bat luc đuoc nguoi Anh rat đe cao, vua Friedrich Wilhelm I đa yeu cau nguoi Anh nhung đieu ma ho khong the lam đuoc, chang han nhu nhuong cho vua Pho cac xu Julich va Berg - đoi hoi đa dan toi su tan vo cua du đinh hon nhan.


= Am muu tron chay bat thanh =
Vua Friedrich Wilhem I lai co y đinh khac ve van đe hon nhan cua con trai minh. Nha vua co y đinh ga Friedrich cho Elisabeth xu Mecklenburg-Schwerin (chau gai cua Nu hoang Nga la Anna). Tuy nhien, Vuong cong Eugene de Savoie-Carignan (Francois-Eugene de Savoie-Carignan) phan đoi kich liet y đo nay. Ban than Friedrich muon cuoi Maria Theresia (con gai cua Hoang đe La Ma Than thanh), đoi lai ong mat quyen ke vi. Tuy nhien, Vuong cong Eugene thuyet phuc nha vua ga Friedrich cho Quan chua Elisabeth Christine xu Brunswick-Bevern (1715 – 1797) - mot tin đo Tin Lanh, em ho cua Maria Theresia.
Friedrich đa kich liet phan đoi du đinh ga ong cho Elisabeth Christine. Ong noi: "Toi se khong bao gio lay con ngong ngoc nghech đo." Du vua cha Friedrich Wilhelm I đa cong khai ran đe Friedrich II tai noi cong cong, co lan nha vua đa dung roi quat Friedrich va co be đanh đan duong cam khi ong thoi sao rat du doi tren đuong pho Potsdam, nha vua van khong the khuat phuc đuoc ong. Voi su giup đo cua mau hau va Vuong nu Wilhelmina, Friedrich đa lap muu bo tron sang Vuong quoc Anh đe tim y trung nhan cua minh. Đo la nam vi Thai tu moi 18 tuoi; Friedrich lap muu bo tron sang Vuong quoc Anh cung voi ban minh la Trung uy Hans Hermann von Katte va mot so si quan cap thap trong Quan đoi Pho. Vao thang 8 nam 1730, Friedrich Wilhelm I co mot chuyen thi sat o mien Tay Nam Đuc va nha vua đa cho con trai minh đi theo. Vao ngay 5 thang 8 nam 1730, khi đoan cua ho gan đen Mannheim o Tuyen hau quoc Rhine thi Robert Keith, anh cua Peter Karl Christoph Keith, đem ke hoach cua ho khai bao voi vua Friedrich Wilhelm I va cau xin đuoc khoan hong.

Đoi ban Friedrich von Hohenzollern va Hans Hermann von Katte cung bi bat giam o Kustrin. Vi hai nguoi đeu la si quan tinh tron sang Anh, nha vua ket toi phan quoc cho ca hai. Nha vua doa se xu tu hinh Friedrich, sau đo đoi y buoc ong phai nhuong tuoc vi thai tu lai cho em minh la August Wilhelm (1722 -1758), mac du ca hai huong đeu hoan toan khong kha thi. Tuy Toa an Quan su đa khong he gay ton hai đen Vuong tu va chi tuyen an tu chung than đoi voi Katte, vua cha Friedrich Wilhelm I lai truyen lenh: Vao ngay 6 thang 11 nam 1730, ong buoc phai chung kien Katte bi xu tram tai Kustrin (Kostrzyn), mot phao đai tren song Oder. Du vay, khi song trong nha nguc, Friedrich van đuoc đoi xu tu te đung theo quy cach danh cho mot Vuong tu. Ong đuoc cham soc chu đao va tham chi, vua cha con cu mot trieu than co kien thuc uyen tham ve thuat tri quoc đen song chung va đam đao voi con trai. Duoi su goi mo cua nguoi nay, Friedrich đa phac thao cho rieng minh mot ke hoach phat trien kinh te noi chung va phat trien nganh det noi rieng cho Vuong quoc Pho. Theo thoi gian, su ran nut trong quan he cha con nha vua dan dan đuoc han gan. Friedrich đa binh tam hon va ong khong muon mat ngoi Thai tu vi viec mai chong đoi voi vua cha. Con Friedrich Wilhelm I thi cang luc cang nho thuong con trai. Cuoi cung, Friedrich đa xuong nuoc viet mot la thu xin loi gui cho vua cha Friedrich Wilhelm I. Friedrich Wilhelm I cam thay rat vui mung, nha vua voi đen nguc tham con va an xa Friedrich.

Nhu vay, Friedrich đuoc an xa va roi khoi xa lim vao ngay 18 thang 11 nam 1730, nhung van khong nhan lai đuoc cap bac trong quan đoi ma ong bi tuoc truoc đo. Hon nua, ong khong đuoc ve Berlin, ma phai chiu su giao duc chat che ve phuong phap tri quoc cua Bo Chien tranh va Bo Quan ly đat đai, ke tu ngay 20 thang 11 nam 1730. Tinh hinh diu them vao ngay 15 thang 8 nam 1731, khi Friedrich tiep kien vua cha nhan le mung tho 43 tuoi cua Friedrich Wilhelm I. Vai thang sau, Friedrich Wilhelm I lai trieu hoi ong ve Berlin đe du le cuoi cua chi ong la Wihelmina voi Ba tuoc Friedrich xu Bayreuth vao ngay 20 thang 11 nam 1731. Cuoi cung, ong ket thuc khoa hoc tai Kustrin va tro ve Berlin vao ngay 26 thang 1 nam 1732. Tu đo ong song xa cach voi Cong chua Wilhelmina.


= Hoa thuan voi vua cha =
Mac du Friedrich đa tinh đen chuyen tu tu thay vi lay Elisabeth Christine, le cuoi giua hai nguoi đuoc thuc hien vao ngay 12 thang 6 nam 1733. Friedrich buc boi cho rang cuoc hon nhan mang mau sac chinh tri nay nhu mot trong nhung hanh đong cua Ao nham quay roi Pho. Sau khi len noi ngoi nam 1740, ong khong cho phep Elisabeth đen cung vua tai thanh pho Potsdam, ba chi đuoc phep song o cung đien Schonhausen va nhung can phong tai Berliner Stadtschloss. Friedrich II va Elisabeth cung khong co con, vi the ong phong cho nguoi em August Wilhelm lam "Thai đe nuoc Pho"; tuy nhien, nhung đieu nay khong dan đen viec Friedrich va Elisabeth ly hon.
Ngay 27 thang 11 nam 1731, Friedrich Wilhelm I hoi phuc guom va quan phuc cho Thai tu, đong thoi cu ong chi huy Trung đoan von der Goltz, đong tai đon gan Nauen va Neuruppin. Trong Chien tranh Ke vi Ba Lan, Friedrich Wilhelm I gui mot đao quan Pho đen giup Quan đoi Ao. Trong chien dich đanh Phap tren song Rhine, Friedrich đuoc Vuong cong Eugene de Savoie-Carignan day ve sach luoc quan su. Eugene đa tien đoan rang cac quoc gia chau Au se phai bat ngo truoc nhung chinh sach hieu chien cua Friedrich, mot khi ong len ke vi ngai vang Pho. Theo lenh cua Friedrich Wilhelm I (bay gio đa yeu đi vi mac phai can benh gut trong chien dich chong Phap), ong toi Schloss Rheinsberg tai Rheinsberg, nam o phia bac Neuruppin.

Tu đo vi Thai tu tre đa song o Rheinsberg suot bon nam. Ong đa co the tu y xem đu moi loai sach vo, đong thoi cung thuong moi mot so ban huu cung chi huong đen ban chuyen the su hay ngam tho, viet van. Tai Rheinsberg, Friedrich tu tap mot nhom nho cac nghe si, gom nhung dien vien, nhac si, v.v… Ong đoc tieu su cac danh tuong, xem kich, soan nhac va nghe nhac. Ong xem thoi gian nay la mot trong nhung giai đoan an nhan nhat trong cuoc đoi ong. Ngoai ra, ong con lap ra "Huy chuong Bayard" đe ban luan ve viec quan su voi cac ban cua minh. Trong cac cuoc tranh luan viec quan, nhom ban cua Friedrich ton Heinrich August de la Motte Fouque lam "Đai su". Trong thoi gian nay, Friedrich đa chu đong viet thu cho nha triet hoc lung danh Voltaire va tao đuoc duyen but muc voi nha tu tuong lon nay. Di nhien la Friedrich Wilhelm I khong bao gio quen viec đao luyen cho con trai minh thanh mot nha ke vi tuong lai. Nha vua thuong phai con trai đi giam sat đon đoc viec thu thue voi tu cach la Thai tu, đong thoi cho Friedrich đi sau vao quan đoi đe hieu ro tinh hinh Quan đoi Pho va lam quen voi cac tuong linh cao cap cua Pho. Dan dan, Friedrich đa tro nen yeu thich, co nhieu hieu biet sau sac ve tinh hinh đat nuoc va Quan đoi Pho, đong thoi đa co nhieu chu kien rieng cua minh ve cac van đe nay.
Tac pham "Ban ve Quan chu" (ten tieng Y: De Principatibus) hay "Quan Vuong" (Il Principe) cua nha triet hoc Niccolo Machiavelli van đuoc xem nhu kim chi nam cho đao tri quoc o cac nuoc phuong Tay trong thoi đai cua Friedrich von Hohenzollern. Tuy nhien, nam 1739, Thai tu Friedrich hoan tat bai tieu luan "Chong chu nghia Quyen thuat" (ten tieng Đuc: Antimachiavellismus), phan bac tu tuong cua Niccolo Machiavelli. Trong tac pham nay ong đa cuc luc bac bo quan điem "khi can thiet phai dung đen bao luc va su phinh gat" cua Machiavelli, cho rang quan điem nay đa pha hong su ton nghiem cua mot vi vua. Đong thoi Friedrich cung chu truong "cai tri quoc gia tren quan điem cong bang, nhan tu, bac ai" va "nha vua khong phai la mot đang cam quyen chuyen che, ma la cong boc đau tien cua Quoc gia". Friedrich đa đem ban thao đua cho Voltaire nho triet gia nay hieu đinh, va đa đuoc Voltaire đanh gia cao. Qua tac pham nay, Voltaire cho rang Friedrich la mot vi vua sang suot cua chau Au trong tuong lai, nha van con nhiet tinh hieu đinh ban thao cho Friedrich va xuat ban quyen sach nay tai Hague. Tac pham đuoc xuat ban an danh nam 1740, va đuoc Voltaire quang ba rong rai tai Amsterdam. Tac pham đa lam Friedrich noi tieng voi quan điem "nha vua la cong boc đau tien cua Quoc gia". Sau nhieu nam tap trung het minh vao nghe thuat thay vi chinh tri, ong đuoc tin vua cha Friedrich Wilhelm I qua đoi vao ngay 31 thang 5 nam 1740 tai Postdam. Friedrich len ngoi Quoc vuong Pho kiem Ba tuoc Brandenburg.


Vua Pho Truoc khi Friedrich len noi ngoi vua, cac triet gia va van si chau Au đeu mong ong tro thanh mot ong vua hien triet. Tuy nhien, hy vong nay nhanh chong lang xuong khi Friedrich phai đuong đau voi nhung thuc te chinh tri. Khi Friedrich noi ngoi "Vua o Pho" vao nam 1740, ong đa thua huong tu vua cha mot nha nuoc giau manh va mot quan đoi hung manh do trieu truoc day cong xay cat. Du vay, thoi bay gio Pho van con la mot vuong quoc nho bao gom nhung vung đat nam rai rac, chang han nhu Cleves, Mark, va Ravensberg o phia Tay cua Đe quoc La Ma Than thanh; Brandenburg, Noi Pomerania, va Ngoai Pomerania o phia Đong Đe quoc; va cuu Cong quoc Pho nam ben ngoai Đe quoc va co đuong bien gioi voi Ba Lan. Ong co tuoc hieu la Vua o Pho vi lanh tho cua ong chi la mot phan cua vung đat Pho thuoc đe quoc La Ma Than thanh. Mai đen nam 1772, sau khi chiem đuoc phan lon nhung vung đat con lai, ong moi tu phong lam Đuc Vua cua Pho.


= Xay dung quan đoi Pho =
Mot trong nhung viec đau tien Friedrich bat tay vao sau khi len ngoi la huan luyen si tot, xay dung mot quan đoi ky luat nhat chau Au. Ve so luong quan si, neu Phu vuong Friedrich Wilhelm I đa tang quan so Pho tu 3 van len gan 9 van binh linh, thi ong lai tiep tuc mo rong quan so Pho đen 20 van quan si tinh nhue. Nhu vay, quan so Pho tuong đuong voi quan so Đe quoc Ao, bat chap mot thuc te la nuoc Pho thua xa Ao ve so dan (chi chiem 30 phan tram dan so nuoc Ao thoi bay gio), chua ke la dan so thua xa ca Nga, Anh lan Phap. Trong cac nuoc chau Au thoi đo, Pho đuoc quan su hoa hon ca; co nhan đinh cua nha su hoc nguoi Đuc Georg Heinrich von Behrendost, nhung thuong đuoc cho la cua Mirabeau, nhu sau:

Duoi Trieu đai Friedrich II, Quan đoi Pho tro thanh mot luc luong co tinh than ky luat, voi nhung binh si thien chien va man tiep. Song, Quan đoi Pho cua ong la mot trong nhung co may cung nhac nhat trong lich su quan su Đuc, nguoi linh Pho chi la mot dung cu. Nguoi linh Pho khong he suy nghi, anh ta chi ram rap lam theo lenh cua cap tren. Friedrich cung đao tao ky luong luc luong Ky binh, nen theo triet gia Friedrich Engels, nha vua con co trong tay mot "luc luong Ky binh khong ai sanh kip", đay se la luc luong giu vai tro la cu đam quyet đinh trong cac tran đanh lon. Khong nhung the, trong du toan ngan sach quoc gia hang nam thi ngan sach quan su đa chiem đen 80 phan tram. Cong cuoc cai cach Quan đoi Pho đa tao cho vi Quoc vuong co đieu kien đe tien hanh nhung cuoc chinh phat mo mang bo coi tai Au chau luc đia.
Sau cuoc chien tranh Silesia lan thu hai, tan dung khoang thoi gian quy bau nay, Friedrich II tang cuong cai cach Quan đoi Pho - Brandenburg. Ong chu trong đua nhung đoi phao binh (do chien ma keo) tro thanh mot binh chung cua Quan đoi Vuong quoc Pho, qua đo tang cuong suc co đong cho phao binh đong thoi ban bo quy đinh moi nam đeu phai thuc hien che đo duyet binh va dien tap voi muc đich la hoan tat co che huan luyen Quan đoi. Đe trang bi ve mat ly luan quan si va đong vien tinh than toan quan, vao nam 1746, nha vua ho ra mat tac pham "Lich đuong đai" va sang nam 1747, ong lai xuat ban mot tac pham khac - đo la sach "Nhung loi day cua vua Friedrich Đai đe đoi voi Quan đoi cua minh". Tac pham nay đuoc xem la mot trong nhung luan thuyet ve binh cach xuat sac trong lich su.
Trong suot bay nam chinh chien, nha vua nhan thay nuoc Pho can co mot luc luong dan quan tu ve, va do đo ong đa xay dung luc luong nay. Vao nam 1759, ong thiet lap mot khau đoi phao bao gom nhung khau hoa phao nang đen sau pao va moi khau phao đuoc mot con chien ma keo, đuoc đong yen cuong theo tung cap voi ba ky si, va đuoc phuc vu boi bay thuong si phu trach khau phao. Du khau đoi phao thuong chiu ton that tren tran tien do nhung ky si khong đang tin nhiem, "co cau biet đoi" nay đuoc nha vua tin tuong la loi the ve chien thuat cua luc luong Quan đoi Pho, va se con đuoc di truyen ve sau.. Mot so cuong quoc Au chau đa xay dung luc luong Quan đoi theo kieu nuoc Pho duoi trieu Friedrich II.


= Cong cuoc mo mang bo coi Pho =

Friedrich II mong muon đoi moi va thong nhat nhung vung đat cat cu trong Vuong quoc cua minh. Trieu đai lau dai cua ong chung kien viec Trieu đinh Pho pha vo quyen "Thien tu" toan bo Đuc cua Trieu đinh Ao nhu truoc đay, noi cach khac la su ra đoi cua "chu nghia nhi nguyen Đuc" (1740 – 1866) cua Ao va Pho - hai nuoc hung manh nhat trong đe quoc La Ma Than thanh. Đe đoi quyen thong tri nhung vung noi tieng Đuc, ong đa phat đong khong it cuoc chien tranh chong lai đe quoc Ao - do Hoang gia Habsburg tri vi. Hau het cac Hoang đe La Ma Than thanh cam quyen tu the ky XV cho toi nam 1806 đeu la thanh vien cua trieu đai Habsburg nay. Nhung thang loi quan su cua Friedrich đa nang cap Pho tu mot nuoc kha yeu len thanh mot cuong quoc hang đau chau Au khi đo. Co đuoc thanh tuu nay la nho ong đa phat huy tiem luc ve quan su von co cua Pho tu thoi Friedrich Wilhelm I va noi theo loi song thanh đam cua to tien.


 Chien tranh Ke vi Ao (1740 - 1748) va 10 nam thai binh  Friedrich muon chiem Schlesien, tinh giau co nhat Ao. Ong ben đoi khang "Đao luat Thua ke nam 1713" cho Maria Theresia ke ngoi vua Ao. Ong cung quan ngai rang, vua Ba Lan kiem tuyen hau tuoc Sachsen August III se chiem Schlesien hau cach noi lai nhung vung đat roi rac cua minh. Ngay 16 thang 12 nam 1740, Friedrich đich than dan 28000 quan đi đanh Schlesien, vien co thuc thi mot hiep uoc giua nha Hohenzollern voi nha Piast xu Brieg (Brzeg) nam 1537, ma hau nhu khong ai biet đen. Truoc đo, ong đa đe nghi Maria Theresia nhuong cho ong Glogau va Schlesien, đoi lai ong se ton chong ba lam Hoang đe La Ma Than thanh Franz I, nhung ba khong hoi am.


 Cuoc chien đau tien (1740 - 1742)  Friedrich nhanh chong ha cac đon binh Ao va thu phuc Ha Silesia thang 2 nam 1741. Nam 1741, quan Ao phan kich, bi Friedrich pha tan o tran Mollwitz ngay 10 thang 4. Đau tran nay ky binh Pho lep ve truoc ky binh Ao, Friedrich phai roi bo tran đia, nhung bo binh Pho do thong che Schwerin chi huy đa đanh bai quan Ao. nha vua van đong quan tai đay va nap them tan binh vao Quan đoi Pho, cung nhu cai thien chat luong cua Ky binh.
Ket qua tran Molwitz mo đuong cho Friedrich II lap lien minh voi Phap, Bayern, mot so vua chu hau nguoi Đuc, Tay Ban Nha, Sardinia va Thuy Đien, chong Ao, Anh, Ha Lan va Nga. Sau đo, Friedrich đem quan chiem Bohemia, lan sang ca Morava nhung that loi phai lui ve Bohemia. Đai quan Ao toi Bohemia, lai thua Friedrich trong tran Chotusitz (Czaslau) ngay 17 thang 5. Sau đo Friedrich xe bo lien minh voi Phap va ky Hoa uoc Breslau voi Ao vao ngay 11 thang 6 nam 1742, theo đo nguoi Pho nhan đuoc vung Silesia, đoi lai nuoc Pho cung phai ganh mon no 1,7 trieu đong Thalers cua Ao. Viec Pho thu phuc Schlesien cung đuoc chinh thuc cong nhan theo Hiep đinh Berlin vao ngay 28 thang 7. Sau cuoc chien tranh nay, đat Pho mo rong them 1/3.


 Cuoc chien thu hai (1744 - 1745)  Nam 1744, Ao muu chiem lai Silesia, Friedrich nhan danh đong minh cua Phap va Bayern tai chien, mo ra chien tranh Silesia lan thu hai (1744 – 1745) Ong dan 8 van đai quan chiem Sachsen, sau đo tran sang Bohemia nhung khong thanh cong do chien thuat tieu tho cua Ao. Tuong Ao đem 7 van quan Ao-Sachsen phan kich vao Schlesien, Friedrich dan 65 nghin quan bat than đanh tran đia đich trong tran Hohenfriedberg ngay 4 thang 6 nam 1745. Lien quan tan chay ve đat Ao. 

Ngay 26 thang 8, Friedrich ky hoa uoc voi Anh, nhung Ao quyet khong hoa. Thang 9 Friedrich đanh Bohemia, khong thang. Tren đuong rut, khoang 2 van quan Friedrich bi 4 van quan Ao đot kich trong tran Soor, nhung quan Pho nho tinh than ky luat cao nen thang. Cuoi nam 1745, lien quan Ao-Sachsen lai đen đanh Brandenburg. Friedrich đem 35 van quan roi Schlesien, đot kich va pha vo đao quan tien phong Sachsen tai Hennersdorf ngay 23 thang 11. Hom sau, ong lai thang o Gorlitz.
Cuoi nam 1745 Friedrich II chia quan lam 2 canh sang đanh Sachsen. Canh quan thu nhat do Friedrich truc tiep chi huy chiem đuoc Leipzig; canh quan thu hai cua Thong che Leopold von Anhalt-Dessau đung mot tran lon voi lien quan Ao-Sachsen o Kesselsdorf, lien quan thua lon. Ngay 17 thang 12 nam 1745, 2 canh quan gap nhau o Dresden. Ao chiu giang hoa. Theo Hiep đinh Dresden vao Giang sinh nam 1745, Friedrich giu vung quyen ba chu cac xu Silesia va Glatz, ton chong cua Maria Theresia la Franz I lam Hoang đe La Ma Than thanh va nhan chien phi gom 1 trieu thaler tu Tuyen hau tuoc xu Sachsen. Cuoc chien tranh Ke vi Ao ket thuc voi Hoa uoc Aachen (1748), ke tu đo nuoc Pho vuon len thanh mot cuong quoc Au chau. Dan so nuoc Pho đa tang vot; ngoai ra, ong cuoc chinh phat xu Silesia đa mang lai quyen kiem soat song Oder cho Pho.
Vao thang 12 nam 1745, Friedrich II keo quan ve Berlin. Dan Pho đung chat hai ben đuong nghenh đon nha vua va đay la lan đau tien ong đuo goi la "Friedrich Đai Đe". Sau khi ong hoan tat cuoc chiem đong vung Silesia, trong khoang 10 nam sau đo o chau Au khong co nhung hoat đong quan su nao đe doa đen nen an ninh quoc gia cua Pho. Sau đo, nha vua con viet them phan "Reveries politiques" vao di chuc cua ong (1752). Trong "Reveries politiques", nha vua trinh bay nhung cuoc chinh phat Pho nen tien hanh trong tuong lai. Ong cho rang, cac vua Hohenzollern can phai chiem Sachsen, Pomerania thuoc Ba Lan va Pho thuoc Ba Lan. Ben canh đo, trong "Di chuc Chinh tri" (1752), nha vua cung khuyen cac vua ke tuc khong nen tranh ngoi Hoang đe La Ma Than thanh voi vua Ao.


 Chien tranh Bay nam (1756 - 1763)  Nuoc Ao Habsburg la ke thu truyen kiep cua nuoc Phap Bourbon. Truoc đay vua Phap Louis XV theo phe Friedrich II trong cuoc chien 1740-48. Tuy nhien, nam 1756, lien minh Anh-Ao tan ra, mot phan vi Anh ban đanh Phap gianh thuoc đia o Bac My va An Đo tu nam 1755 nen khong thiet tha voi Ao. Luc nay Pho đa phat len ngoan muc, lam ca Ao va Phap đeu lo so. Hai nuoc ben bat tay lap lien minh. Friedrich so, lien lap lien minh voi Anh tai Hiep đinh Westminster ngay 6 thang 1 nam 1756. Anh so di chiu lien minh va vien tro cho Pho vi Anh muon dung Pho đe kiem che Phap tai chau Au.
Sau đo, Friedrich phan đoan Ao, Phap se hop quan đanh Schlesien, nen ong phai tung đon phu đau truoc. Ong thao ra 3 muc tieu: 1) đanh gap Sachsen (mot nuoc trung lap trong khoi La-Đuc ma ong nghi la theo Ao), xoa so đe doa tu Sachsen va dung nhan luc, tai luc Sachsen nuoi song quan Pho; 2) đanh Bohemia; 3) đanh Mahren theo đuong Schlesien, chiem thanh Olmutz, nhan the che tre tien ra Vien bat Ao đau hang.
Ngay 29 thang 8 nam 1756, Friedrich sai mot tuong đem 25000 quan giu Schlesien phong quan Ao tu Mahren va Hungary lan sang, mot tuong khac giu Đong Pho phong Nga lan (luc nay Nga kha than thien voi Ao). Tu Friedrich đem 10 van đai quan bat than đanh Sachsen. Ngay 9 thang 9, quan Pho vao quoc đo Dresden, quan Sachsen ve giu Pitna. Tiep theo đo, ngay 10 thang 9 Friedrich vay thanh Pirna. Khi Ao gui quan tiep vien giup Sachsen, Friedrich tien ra đanh Ao trong tran Lobositz ngay 1 thang 10. Quan Ao đa đuoc bao ban, ren luyen ky nen chien đau rat ngoan cuong. Hai ben đeu chet hai co 2900 quan, va Friedrich kho khan lam moi thang đuoc. Ngay 13 thang 10, Pirna that tu, Friedrich II ep quan Sachsen phai nhap ngu quan đoi Pho. Hanh vi nay đa gay cho du luan chau Au (ke ca nhieu nguoi Pho) phan no.


 = Giai đoan đau (1757 - 1758)  =
Sau khi Friedrich đanh Sachsen, Ao, Nga, Phap, Thuy Đien va khoi La-Đuc tinh đem 50 van quan vay đanh Pho. Friedrich chi co hai đong minh la Anh va Hanover, nhung Anh chi vien tro ve mat tai chinh. Do vay thang 4 nam 1757, Friedrich cam 64000 quan, cap toc đanh Bohemia hong loai tru Ao. Ong đanh bai quan Ao do Karl xu Lothringen chi huy tai Praha ngay 6 thang 5, nhung Pho hao hut hon 12000 nguoi. Ngay 18 thang 6, thong che Ao Leopold Joseph von Daun dan vien binh ap sat Praha. Friedrich đem 35000 quan đanh hon 5 van quan Daun trong tran Kolin, ket qua ong thua to, quan Pho chet hai gan 14000. Chien dich Bohemia bi pha san, Friedrich thao chay ve Sachsen. 

Sau chien thang Kolin, lien minh Ao-Nga-Phap-Thuy Đien tung quan vay đanh 4 mat. Mat đong, quan Nga đanh tan 3 van quan cua tran thu Đong Pho Hans von Lehwaldt; mat bac, quan Thuy Đien tran xuong Pommern; mat nam, Karl xu Lothringen va Daun đem hon 8 van đai quan Ao thu hoi Schlesien; mat tay, quan đoi Phap tien cong Sachsen va cac nuoc đong minh cua Pho o mien Tay Đuc. Cung luc đo, vuong cong Joseph xu Sachsen-Hildburghausen chieu mo 25 nghin quan khoi La-Đuc tai thuong luu song Rhein hong chuan bi hop luc voi Phap đanh chiem Berlin ep Pho đau hang.
Cuoi nam 1757, Friedrich nhan dien quan Phap cua thong che Soubise la mat xich nguy hiem nhat, ben dan 2 van binh đen tay Sachsen. Bay gio Soubise đa hoi quan voi Hildburghausen, quan so đong gap đoi Pho, lai đong đon rat chac o bo tay song Saale. Ngay 5 thang 11, Friedrich gia cach rut lui. Soubise, Hildburghausen tung quan hon 4 van nguoi truy kich. Khi quan Phap, quan La-Đuc co dau hieu roi đoi ngu, Friedrich thuc quan phan kich, thang lon. Quan Phap, La-Đuc chet hai tren duoi 1 van nguoi. Sau khi dep yen mat Sachsen, Friedrich voi đem 13000 quan tien ve Schlesien trong 15 ngay, đen noi hop voi quan đia phuong, nang tong quan so len 4 van nguoi. Ngay 5 thang 12, Friedrich hoi chien voi gan 7 van quan Karl, Daun trong tran Leuthen. Friedrich thang to, gay hon 2 van tuong si Ao chet va tan phe. Quan Pho ton hao hon 6200 nguoi. Tiep đo Friedrich thu lai toan Schlesien, nhung nu vuong Ao van khong chiu giang hoa. Friedrich ben len ke hoach đem quan đanh Mahren, vay thanh Olmutz đe nhu quan chu luc cua Daun toi cuu, ke đo tieu diet quan Daun roi uy hiep Vien. Ngay 29 thang 4 nam 1758, Friedrich tu Schlesien vuot sang Mahren; đen ngay 13 thang 5 bat đau vay Olmutz. Ao phong thu rat nghiem nen Friedrich khong ha đuoc. Daun nam đai quan Ao, khong voi đen cuu Olmutz, ma đong trai o Skalitz, cho khinh binh quay nhieu quan tiep vien Pho. Trong tran Domstadtl ngay 30 thang 6, mot đao vien binh tu Schlesien bi Ao phuc kich tieu diet.
Cung luc đo, Nga chinh phuc Đong Pho, tu đay lan sang Brandenburg. Friedrich so mat Berlin, bo Mahren tien ve phia đong đanh Nga. Trong tran Zorndorf ngay 25 thang 8, Friedrich muon boc hau tieu diet canh quan Nga do Viliam V. Fermor chi huy, nhung bi bat bai: quan Nga xoay mat sang huong ma quan Pho đinh đi vong boc hau, buoc Friedrich phai tung nhieu đon tan cong truc dien ma phan lon bi quan Nga đap tan; he khi quan Nga phan cong thi bi quan thiet ky Pho đe bep. Sau 1 ngay giao chien, 2 ben đeu ton that lon (Pho 12000, Nga 18000), nhung Fermor thu quan khoi Brandenburg ve Ba Lan.


 = Nguy co mat nuoc  =
Sau tran Zorndorf, Friedrich đem 3 van quan toi Sachsen, ngan giu 8 van quan Daun. Friedrich đong trai o Hochkirch. Ngay 14 thang 10, nhan so ho, Daun đot kich quan doanh, pha tan quan Pho. Friedrich ton that 9 nghin binh tuong. Nam sau (1759), nguyen soai Nga Pyotr S. Saltykov đem 7 van quan tu Ba Lan vao Brandenburg. Friedrich sai tuong Carl von Wedel đem 23000 quan chong đanh. Wedel thua Saltykov trong tran Zullichau, chet hai đen 8000 quan Pho. Friedrich phai tu đem 48000 quan toi song Oder giu Brandenburg. Ve phia minh Saltykov hop quan voi tuong Ao Laudon, cho 64000 quan tran đong Kunersdorf. Tai đay ngay 12 thang 8, Friedrich hoi chien voi lien minh Nga-Ao. Quan Pho khinh đich, bi that bai nang, co đen khoang 19000 chet, tan phe va bi bat. Sau tran đanh Friedrich gui thu noi te than von Finckenstein rang: "Ta khong con bat cu mot tiem luc nao nua. Noi that voi ong nhe, ta tin rang tat ca đa mat. Vinh biet, ta khong the song đen khi non song roi vao tay quan đich." 

Tuy nhien, Saltykov va Laudon đa khong chop co hoi tan cong Berlin, thay vi đo ho rut quan ve Ba Lan, nho đo Friedrich hop moi đoi quan moi gom 33000 nguoi. Thang 7 nam 1760, Friedrich đem quan vay Dresden, noi đa bi quan Ao chiem nam truoc. Friedrich lai thua. Cac tuong Ao Daun, Laudon đanh Schlesien, chiem nhieu thanh lon; Friedrich ve Schlesien đanh tan quan Laudon trong tran Liegnitz ngay 15 thang 8. Sau đo, Daun đem đai quan sang chiem Sachsen, Friedrich cung dan 5 van quan toi, đanh bai Daun o Torgau. Cung nam quan Nga tien toi Berlin, pha đuoc quan Pho cua Seydlitz, chiem Berlin mot thoi gian roi ve.
Nam 1761, quan Pho đa kiet suc va phai bi đong. Quan Ao, Nga lai đanh Schlesien va Sachsen; Friedrich giao em la Heinrich chong Laudon o Sachsen, tu minh chong Laudon va nguyen soai Nga Aleksandr B. Buturlin o Schlesien. Ngay 20 thang 8 nam 1761, Friedrich lap thanh luy tru đong vung chac o Bunzelwitz. Laudon, Buturlin đem 15 van quan bao vay, nhung hai nguoi bat hoa, khong chiu đanh. Cuoi cung lien quan rut ve vung Ha Schlesien va Ba Lan. Friedrich II sai Platen đanh Ba Lan, pha nhieu kho đan duoc cua Nga va bat nhieu linh Nga.
Tai Schlesien, Laudon co đe lai mot đoi quan nho, bat than chiem Schweidnitz, mot trong cac trong tam cua tinh. Cung luc đo, tan thu tuong Anh Huan tuoc Bute tuyen bo ngung vien tro cho Pho. Cung luc đo, quan Nga va Thuy Đien ha đuoc thanh Kolberg o Pommern. Đen đay, tai luc Pho kiet que, quan so thieu hut đen muc phai tuyen ca tre con 13, 14 tuoi vao lam linh, tinh than binh si sa sut tram trong. Con ban than Friedrich thi toc bac trang, tinh than suy sup, hoc hac nhu mot ong gia va nhiem phai chung phong thap do phai lan lon qua nhieu ngoai sa truong. Ong luon mang theo nguoi mot binh thuoc đoc đe khi can thi tu sat.


 = Giu vung vuong quoc  =

Đau nam 1762, Pho gan ke that bai, Friedrich II đuoc tin nu hoang Nga Yelizaveta Petrovna qua đoi vao ngay 5 thang 1 nam 1762. Do khong co con, sinh thoi Elizaveta chi đinh chau la Đai Cong tuoc Pyotr xu Schleswig-Holstein lam thai tu, tuc Nga hoang Pyotr III. Pyotr III la nguoi nguong mo Friedrich II, lien lap lien minh tan cong va phong thu voi Pho, rut quan khoi vung Đong Pho đong thoi tuyen bo bao ve Pho truoc bat cu mot cuoc tan cong nao, Friedrich cung trao tra tu binh Nga. Theo chan Nga, Thuy Đien cung ky ket Hiep uoc Hamburg voi Pho vao ngay 22 thang 5 cung nam đo, đua Pho va Thuy Đien đen tinh trang status quo ante bellum.
Du Anh khong vien tro nua nhung Friedrich van quyet tam theo đuoi cuoc chien. Tren mat tran phia Tay, Friedrich đuoc cong tuoc Ferdinand xu Brunswick giup suc, quan Pho thang quan Phap trong tran Wilhelmstal ngay 24 thang 6 va đuoi quan Phap ra khoi xu Westphalia, lai thang o Lutterberg ngay 23 thang 7 nam 1762, roi chiem luon thanh Cassel. Ngay 1 thang 7 nam 1762, Nga hoang Pyotr III gui mot đao quan Nga toi giup Pho, nhung it lau sau đo lien minh Ao - Nga tan ra, theo loi cua tuong Nga Zakhar Grigoryevich Chernyshov la do Pyotr III qua đoi, trieu đinh Nga "chiu anh huong tu cac ke thu cua Đuc Vua" nen ha lenh rut quan ve Nga. Ong ben khon kheo giu quan Nga lai chi đe "hu doa" quan Ao. Nho vay, Friedrich đanh bai quan Ao trong tran Burkersdorf vao ngay 21 thang 7 nam 1762. Đay la lan đau tien Friedrich tan cong bang cac đoi hinh doc thay vi đoi hinh ngang.

Sau khi quan Nga rut lui, Friedrich vay Schweidnitz, đanh bai vien quan cua Daun o Reichenbach ngay 16 thang 8. Schweidnitz đau hang. Tai Sachsen quan Pho do than vuong Heinrich chi huy o Sachsen pha quan cua thong che Jean-Baptiste Serbelloni trong tran Freiberg. Hai ben đeu suy suyen, ben tien hanh đam phan. Vao ngay 15 thang 2 nam 1763, chien tranh ket thuc voi Hoa uoc Hubertusburg, theo đo, Theresia thua nhan khoi phuc lai tinh trang ban đau ("status quo ante bellum"), xac lap chu quyen cua Pho đoi voi Silesia. Tuy nhien, Friedrich phai trao tra đoc lap cho Sachsen. Thanh cong cua Friedrich trong viec giu vung vuong quoc đa khang đinh vai tro cua Pho nhu mot cuong quoc chau Au Theo mot nha ngoai giao nguoi Phap, tu đay thanh the Pho rat lon, đuoc coi la minh chu cac nuoc Khang Cach chong Ao trong đe quoc La-Đuc. Ben canh đo, ngay sau cuoc chien tranh Bay nam, nuoc Pho khong con co mot đong minh cuong quoc nao; nha vua bang moi gia khong đay Pho vao bat ky mot cuoc chien tranh nao. Ong biet rang, Vuong quoc nay chi moi tro thanh mot trong nhung liet cuong tren luc đia chau Au, nhung co the mat vi the nay - von dua vao suc manh cua Quan đoi đat nuoc.


= Chia cat Lien bang Ba Lan-Litva (1772) =

Yekaterina II lam nu hoang Nga sau khi giet chong la Pyotr III. Yekaterina II ban đau chong Pho quyet liet. Du vay, Friedrich II đa chu đong đe xuat lap lien minh Nga-Pho; lien minh thanh lap ngay 11 thang 4 nam 1764. Nga cong nhan quyen cai quan Silesia cua Pho, đoi lai Pho ung ho Nga chong Ao hoac Tho Nhi Ky. Nho Pho chong lung, Ekaterina II đua nguoi tinh la Stanisław August Poniatowski len lam vua Ba Lan, tu tu khong che Ba Lan. thang 9 nam đo, Stanisław August Poniatowski đuoc phong vuong. Lien minh Nga-Pho keo dai đen nam 1781.
Sau phien hop Repnin nam 1767, Nga ngay cang lan vao noi bo Ba Lan. Viec nay lam khong chi Ao, Tho ma ca Friedrich cung lo ngai. Nam 1768, Tho tuyen chien voi Nga. Friedrich khong muon Nga manh len nho lay đat cua Tho, nhung van vien tro 30 van rup. Mot mat Friedrich thoa thuan voi vua Ao Joseph II va tong ly Wenzel Anton (Vuong cong xu Kaunitz-Rietberg) đe hoa giai voi Ao. Ngay tu nam 1731, trong thu gui Thong che Dubislav Gneomar von Natzmer, Friedrich đa thay viec sap nhap phan Ba Lan thuoc Pho se giup cho cac lanh tho phia Đong cua Pho đuoc thong nhat. 

Mua đong 1770 - 1771, em Friedrich la Heinrich đen đen chau Ekaterina II tai Sankt-Peterburg. Thay Ao sap nhap mot so vung đat vao nam 1769, Nga goi y Pho chiem mot so vung thuoc Ba Lan, chang han nhu Warmia. Nghe vay, Heinrich trinh tau ke hoach nay len vua anh, va nha vua goi y tien hanh chia cat Ba Lan giua Pho - Ao - Nga. Thay vay, tong ly Ao Kaunitz yeu cau Pho, sau khi lay đat cua Ba Lan, phai tra lai tinh Silesia cho Ao, nhung Friedrich II khong nghe.
Sau khi quan Nga chiem đong cac cong quoc vung Danube, than vuong Heinrich đa thuyet phuc vua anh va nu vuong Ao Maria Theresia rang su can bang quyen luc se khong đuoc duy tri bang nhung cuoc xam chiem lanh tho thuoc Ottoman cua quan Nga, ma bang mot cuoc phan chia Lien bang Ba Lan-Litva đuoc thuc hien boi ba cuong quoc Pho - Nga - Ao. Trong cuoc chia cat Ba Lan lan thu nhat vao nam 1772, Friedrich II nhan lay phan lon tinh Prusy Krolewskie (nam o vung ha song Vistula) cua Lien bang Ba Lan-Litva. Ong sap nhap 36 nghin cay so vuong lanh tho cung voi 60 van dan cu vao Vuong quoc Pho - Brandenburg. Nhu vay, Pho la nuoc nhan đuoc it đat đai nhat trong ba liet cuong tham gia cuoc phan chia lanh tho cua Lien bang Ba Lan-Liva. Tuy nhien, vung đat moi Tay Pho đa hop nhat voi Đong Pho cung cac vung Brandenburg, Hinterpommern va khien cho Pho nhan đuoc quyen cai quan cua song Wisla, mot khu vuc co gia tri kinh te quan trong. Mac du Maria Theresia đa chap thuan viec phan chia nay mot cach mien cuong, theo Friedrich II, "du ba ta đa khoc, nhung ba ta buoc phai đong y".
Nhu vay, Pho đa thu đuoc nhieu loi ich nhat trong cuoc chia cat Ba Lan lan thu nhat (1772), du khong chiem đuoc vung Danzig hoac la vung Thorn (Torun). Ong nhanh chong thuc hien cai to ve mat hanh chinh, luat phap, la cai tien he thong truong hoc o Tay Pho. Tuy nhien, nha vua to ra coi thuong nhung than dan moi cua minh. Ong khong lam gi ngoai viec xuc pham szlachta, mot nhom quy toc nguoi Ba Lan, vi viet rang Ba Lan "la nuoc co mot chinh phu toi te nhat o chau Au, neu khong ke Tho Nhi Ky". Ong xem Tay Pho la noi chua co van minh, giong nhu vung đat Canada - mot thuoc đia cua đe quoc Anh thoi bay gio, lai con so sanh nguoi Ba Lan voi nguoi Iroquois o Bac My. Nha vua xem cuoc chia cat Ba Lan la hau qua cua "su ngu xuan cua bon Potockis, Krasi_skis, Oginskis, va tat ca nhung ten tien dan co ten ket thuc voi chu -ki"; trong thu gui Voltaire vao nam 1772, ong goi ho la "giong nguoi sap tuyet chung o chau Au". Trong la thu gui Heinrich, ong cho rang:

 

Friedrich ben cho nguoi Đuc đen Tay Pho đe quy hoach tinh nay. Ong cung co hy vong rang nhung nguoi Pho nay se hat cang nhung nguoi Ba Lan ra khoi Tay Pho. Nhieu quan đai than nguoi Pho cung to thai đo coi thuong nguoi Ba Lan. Tuy nhien, ben canh đo nha vua đoi xu tot voi mot so nguoi Ba Lan, chang han nhu Tong Giam muc Ignacy Krasicki, nguoi đa lam le khai truong Đai giao đuong Thanh Hedwig vao nam 1773. Ngoai ra, ong con khuyen cac vi vua ke tuc nen hoc tieng Ba Lan. Ho đa lam theo loi khuyen cua ong, mai cho đen khi Friedrich III quyet đinh khong cho con minh la Wilhelm II hoc ngon ngu nay.


 Friedrich II va cuoc chien tranh Cach mang My (1775 - 1785)  Friedrich co ac cam voi Chinh phu Huan tuoc Bute cua Anh Quoc vi Bute khong duy tri lien minh Anh-Pho cua nguoi tien nhiem Pitt Nhung nam cuoi đoi cuoi đoi Friedrich II chung kien cuoc chien tranh gianh đoc lap cua 13 thuoc đia Anh Quoc tai Bac My. Khi Cach mang My bung no, Chinh phu Anh to cao ong ngan can viec ho thue mot toan quan Nga lam linh đan ap Cach mang My, va cho cac tuong ta Pho đung ve phe Cach mang, nhung vo can cu. Ong khong he sai tuong nao đanh Anh, va mot Nam Tuoc Pho la Friedrich Wilhelm Augustin Ludolf Gerhard chi tinh nguyen giup cho Cach mang, khong phai la nghe lenh cua nha vua. Ngay ca cac su gia nguoi Đuc cung cho rang Friedrich II khong phai la mot nguoi ban cua cach mang My.. Friedrich Kapp nhin nhan: 

Ban than Friedrich II cung tro tren thua nhan ong co y đinh "đung ve phe nao co loi the trong cuoc chien tranh". Luc bay gio, ong mong muon tai lap lien minh Nga-Pho. Vi the, ong đong y voi đe xuat trung gian cua Ekaterina II trong cuoc Cach mang Bac My. Khi ba thiet lap "Lien minh cac nuoc trung lap vu trang" chong lai Đe quoc Thuc dan Anh, Friedrich đa tham gia lien minh nay. Sau khi cuoc chien tranh gianh đoc lap cua 13 thuoc đia Anh tai Bac My thang loi, ong thua nhan nen đoc lap cua Hiep chung quoc Hoa Ky. Mot ly do khac khien ong tham gia "Lien minh cac nuoc trung lap vu trang" la do ong muon phat trien nen thuong mai nuoc nha, nhu mot la thu giua quan Kham sai Đai than Pho va mot nha ngoai giao nguoi My ghi nhan khi Cach mang con tiep dien: "Theo van kien cua mot vien đai than tren danh nghia vua, vua Pho tuyen bo: nhung thuong gia Bac My chac chan se gianh đoc lap cho non song, va ho se mang tau buon cua ho vao cac cang cua Đai vuong duoi su cho phep cua Ngai" (1779). Vao nam 1785, Hiep uoc thuong mai Pho - My đuoc ky ket, bien Friedrich tro thanh vua chau Au đau tien thiet lap quan he thuong mai voi nen cong hoa My non tre.
Friedrich đuoc cac nha cach mang My George Washington, Benjamin Franklin hay Greene than phuc. Đen My, Nam tuoc Friedrich Wilhelm Augustin Ludolf Gerhard von Steuben - nguyen la Si quan Quan đoi Pho - đuoc chao mung nhu mot trong nhung chien binh duoi quyen Friedrich. Su hien huu cua nhieu nha hang mang ten "Quoc vuong nuoc Pho" la mot bieu hien cua long yeu men cua dan My đoi voi vua Pho. Khong nhung cac nha hang va thi tran, nhan dan cac thuoc đia o Bac My cung đat ten nhung con tau buon cua ho la "Quoc vuong nuoc Pho", vi nhan thay nhung chien thang cua ong co anh huong đen su rut lui cua thuc dan Phap ra khoi Canada. La vi minh chu cuoc đau tranh cua nguoi Tin Lanh chong đe quoc Ao, nhung nguoi Đuc tai Pennsylvania va New York va ca cac lanh tu Cach mang My xem ong la vi vua tai gioi nhat, nguoi chien binh kiet xuat nhat cua Au chau, va xem cuoc chien tranh Bay nam anh hung cua ong nhu mot tam guong đe nguoi My noi theo.


 Cuoc chien cuoi cung (1778 - 1785)  Ve cuoi đoi, Friedrich lai đanh Ao trong Chien tranh Ke vi Bayern (1778 – 1779), chong lai am muu chiem đong xu Bayern cua Joseph II. Ong lien minh voi tuyen hau tuoc Sachsen va quan cong Karl xu Zweibruk. Ngay 3 thang 7 nam 1778, Friedrich tu lam tuong đanh Bohemia, đen song Elbe gap quan Ao bo phong can mat, nen Friedrich khong dam đanh lon. Tuy nhien, quan Pho thuong chia nhau cuop pha đat Ao, cho tung xe đay khoai tay cuop đuoc mang ve nuoc va the la sinh ra cai ten "cuoc chien tranh khoai tay". Maria Theresia so, van nai Friedrich rut quan. Friedrich hua se khong gay tinh mang cua Joseph II. Cuoi cung thi Friedrich rut lui khoi xu Bohemia.
Sau nhieu thoa thuan bi mat voi Maria Theresia, Friedrich ky voi Ao Hiep đinh Teschen. Friedrich lay đuoc cac xu Ansbach, Baviere; quan Ao chiu rut khoi Bayern. Can bang quyen luc Ao-Pho đuoc giu vung.
Đau thap nien 1780, vua Ao tai lap lien minh Ao-Nga-Phap hong sap nhap Bayern vao Ao. Friedrich het suc lo buon, thuong than rang viec thong tri nuoc Pho đa tro thanh mot noi lo đoi voi tam than 70 tuoi cua minh. Friedrich ben thiet lap "Lien minh cac Vuong hau nguoi Đuc" (Furstenbund) vao ngay 23 thang 7 nam 1785, cung voi cac lanh chua xu Sachsen va Hanover. Nhieu tieu quoc Đuc nhu Hesse-Cassel, Gotha, Weimar, Brunswick, Ansbach, Baden, Anhalt, v.v... cung đong loat theo ve minh chu Friedrich II. Su kien nay đa khien ong đuoc xem la nguoi bao ve nhung đac quyen cua mot so tieu quoc noi tieng Đuc, chu khong con la vi vua gay chien voi trieu đai Habsburg nhu truoc đay nua.


= Noi tri =
Ben canh nhung thanh tuu ve quan su, Friedrich cung tien hanh cai cach ve chinh tri, kinh te đe Pho tu mot xu lac hau tro thanh mot cuong quoc kinh te. Cuoc chiem đong xu Silesia đa đem lai nguyen lieu cho cac nganh cong nghiep non tre cua nuoc Pho. Nha vua đa thuc hien chinh sach khuyen nong va bao ho cac nganh cong nghiep trong nuoc bang cac bien phap nhu: đanh thue nhap khau cao va giam bot toi đa cac rao can trong noi thuong. Trieu đinh huy đong nhan dan xay cac kenh đao (trong so đo co mot kenh nam giua song Vistula va song Oder) cap nuoc cho cac đam lay đe canh tac nong nghiep, va gioi thieu cac loai cay trong moi nhu khoai tay va cu cai. Friedrich II đa đat Oderbruch lam mot tinh cua Vuong quoc Pho, ong cho rang "Ta đa chinh phat đuoc Orberuch ma khong phai ton mot mui ten": phan lon đam lay o đay tro thanh noi trong trot sau cac nam 1746 – 1753. Vao thang 5 nam 1744, lanh chua Charles Edvard cua xu Đong Frisia qua đoi, ong bac bo quyen thua ke cua trieu đai Hanover va chiem luon xu Đong Frisia, mo rong tam nhin ra Bien Bac. Ong ao uoc thanh Emden (Đong Frisia) se la mot đoi thu cua Amsterdarm tai Đe quoc Ha Lan, do đo ong cho phep ho đuoc tu do buon ban vao nam 1751. Voi su giup đo cua cac chuyen gia nguoi Phap, ong đa cai to he thong thue gian thu. Thue gian thu đa mang lai thu nhap cao (hon thue truc tiep) cho Nha nuoc.

Khong nhung đoi moi he thong giao thong, ong con ha lenh cho thiet lap nha may va nang cao toan bo thuc luc ma Pho co đuoc sau khi chiem Silesia. Friedrich II cung khuech truong thuong mai va khuyen khich thuong gia Johann Ernst Gotzkowsky canh tranh voi nguoi Phap bang viec mo mot co so san xuat to lua, đong thoi cung cap 1.500 viec lam chi tai nha may nay. Friedrich II tiep tuc khuyen cao nguoi dan nop thue cau, đuong, cho, v.v... va han che su nhap khau hang hoa. Vao nam 1763, khi Johann Gotzkowsky bi pha san do mot cuoc khung hoang tai chinh von xuat phat tu Frankfurt va Amsterdam, nha vua đa gianh lay kiem quyen soat cong ty san xuat đo su cua ong nay (KPM), nhung lai khong mua them tranh do Gotzkowsky ban. Do đo, cong ty san xuat đo su "KPM" tro thanh mot cong ty thuoc quyen kiem soat cua Hoang gia Pho Quoc.
Duoi thoi Friedrich II anh huong tu cuoc chien tranh Bay nam va cuoc tan cong Silesia đa dan đen su thay đoi lon lao cua nen kinh te đat nuoc. Trong bay nam chinh chien, Fiedrich xuong chieu khuyen nhan dan đong thue đen 43 trieu thaler. Suot bay nam ay, co 3 lan nha vua giam gia đong tien Pho. Khong nhung the, ong cung thu thap nhung đong tien ma ong chiem đuoc tu tay lien quan chong Pho tai cac tinh Silesia, Pomerania, v.v... Vao nam 1763, sau ngay khai hoan, ong bat tay vao viec tai thiet dan dan nuoc Pho đang o trong tinh trang đo nat. Trong cong cuoc tai thiet Vuong quoc, su sach ghi chep ro: nha vua khong he no cua ai bat ky mot đong đo la nao. Nha vua luon thuc day luc 4 gio sang va lam viec đen 20 tieng đong ho trong mot ngay, do đo su thinh vuong cua nuoc Pho đa quay tro lai. Viec luu hanh tien bi giam gia đa giu cho gia ca cac mat hang tieu dung luon o muc cao. Vao thang 5 nam 1763, Friedrich ra chi du uoc luong lai đong tien Thaler. Voi sac lenh nay, gia tri đong tien, von truoc kia khong đuoc chap nhan trong giao dich, đuoc on đinh lai va đam bao đuoc cac khoan thu tu thue bang gia tri truoc chien tranh. O mien Bac Đuc, nguoi ta dung đong Reichsthaler thay cho đong Thaler, co gia tri bang mot phan tu gia tri đong Conventionsthaler. Nuoc Pho đa dung đong Thaler, co gia tri bang mot phan muoi bon đong bac Mark Cologne. It lau sau, nhieu vi vua khac đa theo buoc Friedrich II trong viec cai cach tien te nuoc ho - ket qua la su thieu hut tien mat, dan đen su giam gia.
Friedrich cung thiet lap Ngan hang Berlin vao nam 1764, va đat ngan hang nay lam ngan hang quoc gia. Ong đa gui mot so tien tuong đuong voi 8 trieu thalers vao Ngan hang Berlin. Cung sau ngay khai hoan, ong ban hat giong cho đia chu cua ruong đat bi bo hoang đe ho gieo trong, ban cho than dan xu Silesia ba trieu thaler, va than dan xu Pomerania hai trieu thalers. Ong con truyen lenh cho xay dung lai nhung ngoi nha, cung cap tien tu do cho nhung ngoi nha đuoc tai xay dung va ban thuong cho nhung Si quan co cong trong suot cuoc chien tranh tan khoc. Nhung goa phu cua liet si đuoc ong ban cho tien tro cap. Ong xuong chieu giam thue hai nam đoi voi xu Pomerania va Neumark, roi giam thue sau nam đoi voi xu Silesia. Chi trong vong vai thang, gio đay tat ca moi nong trang đeu co ngua tren toan Vuong quoc Pho - Brandenburg. Vao nam 1770, hau nhu tat ca nhung ngoi lang bi huy hoai đa sinh hoat tro lai tren khap Đe che, nhan dan Pho tiep tuc trong trot va trat tu đa on đinh lai, va tat ca cac phu đuong bo trong đa đuoc nha vua lap đay nguoi vao. Vao nam 1773, nuoc Pho co đen 264 nha may moi, đo la nhung nha may tinh che đuong, nha may lam đo bang da, nha may lam thuoc la hay nha may san xuat đo su, v.v... Tong cong, cuoi đoi Friedrich II, ong dung 24 trieu thaler đe cai thien nen nong nghiep va cong nghiep..

Nha vua theo doi chat che he thong hanh chinh nuoc Pho. Friedrich đa xay dung mot he thong Chinh phu Đe che Pho - Brandenburg thoi can đai, hieu qua nhat tren toan coi chau Au. Khi ong len noi ngoi, nuoc Pho co ba vi Thu tuong: Heinrich von Podewils, Adrian Bernhard von Borck va Wilhelm Heinrich von Thulemeier. Heinrich von Thulemeier mat vao nam 1740, va khong co nguoi thay the. Von Bock roi khoi Chinh phu vao nam 1741 va đuoc nguoi chau the chuc. Con Von Podewils thi coi soc viec ngoai giao cho đen khi qua đoi nam 1760. Vao nam 1749, Ba tuoc Karl-Wilhelm Finck von Finckenstein (11 thang 2 nam 1714 – 3 thang 1 nam 1800, Berlin) - tung la Su than đen Vuong quoc Thuy Đien va Đan Mach đuoc bo nhiem lam Thu tuong Chinh phu Vuong quoc Pho. Cho đen nam 1760, tru cot cua he thong hanh chinh Đe che Pho - Brandenburg la vien Bo truong Chien tranh (kiem luon chuc Bo truong Tai chinh) Adam Ludwig von Blumenthal. Vao nam 1764, chau trai cua A. L. Blumenthal la Joachim len noi nghiep, tiep tuc lam quan qua nhieu đoi vua. Co mot lan, nha vua nuoc Pho đa can dan Thu tuong Heinrich von Podewils:

 

Cho đen nam 1786, nha vua van nghiem khac han che nhung anh huong tu cac vi đai than trong trieu, chang han nhu Ba tuoc Finck von Finckenstein. Khi con lam Thu tuong Chinh phu, Heinrich von Podewils co it anh huong đen nen thong tri Pho thoi đo, chi la ke lam theo nhung menh lenh khe khac cua Quoc vuong. Theo Hamish Scott, "Podewils... đuoc tiep can voi cac phai bo su than tai thu đo, va đuoc nghe bat cu nhung gi cac su than noi. Tuy nhien, ong khong đuoc tra loi khi chua co lenh bua. Noi cach khac, vi thuong quan nay, la nguoi phat ngon va la lo tai cua vua. Tuy nhien, ong khong đuoc phat bieu đuong loi chinh tri va khong the hieu noi nhung y đinh thuc su cua vua" Theo Giao su R. Lodge (Britain and Prussia, trang 72), Thu tuong Von Finckenstein chi la mot "ke phat ngon cua nhung y đinh khan cap cua ong" va "ban than ong khong he co anh huong gi đoi voi chinh sach cua Friedrich". Tuy nhien, theo cuon Lien minh Anh - Pho va cuoc chien tranh Bay nam: nghien cuu ve cac chinh sach lien minh va ngoai giao, su de đat kin đao trong nhung buc thu giua nha vua va Thu tuong cho thay Von Finckenstein co nhung quan điem ro ret trong chinh sach đoi noi va đoi ngoai cua nha vua..
Friedrich đa tim cach thiet lap mot so co quan cung lam viec voi bo may Chinh phu Pho san co, nhung le thuoc vao nha vua hon, va thi hanh trach nhiem mau le hon. Ong đa cai cach 'Hoi đong Chap chinh', đuoc vua cha Friedrich Wilhelm I thiet lap truoc đay. Đe tang hieu qua cua Hoi đong nay, Friedrich II tiep tuc cai cach: ong xuong chieu thanh lap mot so Bo moi đe cham lo kinh te, khuyen khich cong - thuong nghiep va cung cap quan nhu cho Quan đoi Pho. Khong may thay, do nhung truc trac (chang han nhu mau thuan giua cac Bo), nhung cai cach 'Hoi đong Chap chinh' khong thanh cong lam. Vao nam 1763, ong lai đe xuong cai cach khac. Co the noi, đay la y tuong giam bot quyen loi cua 'Hoi đong Chap chinh', va nang cao anh huong cua Quan vuong trong moi viec trieu chinh. Sau đo, ong xuong chieu thiet lap mot so Bo, va giao cho ho nhung trach nhiem rieng biet. Du Bo truong cac Bo nay thuoc ve 'Hoi đong Chap chinh', tren thuc te ho la nhung quan chuc hoan toan rieng le va truc tiep trao đoi moi chuyen voi nha vua. Friedrich II khong co y đinh xoa bo cac To chuc Hanh phap Chien tranh va Ruong đat cap tinh do Friedrich Wilhelm I lap ra, nhung ong co gang giam bot quyen hanh cua cac To chuc nay, va buoc ho phai thi hanh Huan lenh cua Hoang gia nhanh chong hon. Do đo, khi nha vua chien thang tai Silesia, ong giao xu nay cho cac To chuc Hanh phap Ruong đat - ho khong le thuoc vao 'Hoi đong Chap chinh' nhung trung thanh voi Quan vuong. Nha vua cung lam đieu tuong tu khi chiem đong Tay Pho sau cuoc chia cat Ba Lan lan thu nhat (1772). Vao nam 1783, ong noi voi vien Thong đoc thanh Breslau:

Theo nhan đinh cua cuu Thu tuong Cong hoa Lien bang Đuc Helmut Kohl, ten tuoi cua Friedrich II "gan lien voi su mo đau cua nen thong tri bang Luat phap va mot Chinh phu hien đai". Thay vay, nham xay dung mot Chinh phu Pho cong minh hon, ong cung đe xuat cai cach luat phap, nghe theo loi khuyen cua mot trong nhung hoc gia phap luat noi tieng nhat the ky XVIII - Coccejius. Nha vua tin rang Nha nuoc can co Luat phap hon la mot Quan vuong chuyen quyen, tat ca moi nguoi đeu co the tiep can voi cong ly, đeu phai tuan thu phap luat va viec an xa cho mot ke vo toi se hay hon la gan ghep cho ho toi nay toi kia. Trong thu gui Voltaire vao nam 1766 ong viet: "Mot Quoc gia khong the ton tai neu khong co Luat phap, nhung co the ton tai neu khong co Ton giao". Do đo, Friedrich soan "Bo luat Friedrich" (Codex Fridericianus) vao nam 1747. Tuy nhien, nhung di san lon hon ca ma nha vua đe lai cho luat phap Pho la "Allgemeines preussisches Landrecht", đuoc thuc hien boi Đai Phap quan Pho - Ba tuoc Johann H. C. von Carmer (1721 - 1801), dua tren bo "Project des Corporis Juris Fridericiani", do Samuel von Cocceji (1670 - 1755) thuc hien trong cac nam 1740 - 1751. Trieu đinh Pho cung day cong xay dung mot bo luat mang ten "Landrecht", ket hop giua luat Đuc va luat La Ma, đuoc ap dung chinh thuc nam 1794. Friedrich rat cam ghet thoi luoi bieng, va san sang trung tri nhung vien chuc luoi nhac. Ong noi: "Ta khong thiet song tren đoi, nhung ta can song đi đoi voi su sieng nang."
Luat phap nuoc Pho duoi thoi Friedrich II la Bo luat cong minh nhat chau Au thoi bay gio. Truoc thoi ong, vao nam 1721, Tuyen hau tuoc Friedrich I đa nhan manh rang hinh phat tra tan chi đuoc ap dung khi co ung thuan cua Quoc vuong. Ngay tu khi len noi ngoi, ong đa duyet lai quy đinh nay, va đat ra nhung truong hop toi pham khong the dung hinh phat tra tan. Vao ngay 3 thang 6 nam 1740 (chi ba ngay sau khi vua cha qua đoi), ong tuyen bo rang nuoc Pho khong the dung hinh phat tra tan nua, voi ngoai le rat it: chang han nhu neu toi pham đo co muu đo chong lai Đuc Vua va Vuong quoc. Cho đen nam 1754, ong con ra mot lenh tien bo hon: tat ca nhung cach tra tan đeu bien khoi Vuong quoc Pho, đay la lan đau tien hinh phat tra tan bi bai bo tai luc đia Au chau. Ong cho rang hinh phat tra tan khong chi "tan bao" (grausam), ma cung khong phai la mot cach tim cong ly; va han che so luong toi pham co the bi tu hinh. Hinh phat nhung co gai pha thai cung bi Trieu đinh ong xoa so.
Friedrich cung đau tu nhieu cong suc vao viec xay dung mot nen giao duc tot. Sau khi ong len ngoi nam 1740, cac truong day tieng La Tinh o Pho đa đuoc cai to. Tieng Hy Lap tro thanh mot trong nhung bo mon quan trong nhat trong cac truong day tieng La Tinh. Vao nam 1753, ong ha lenh cho mo truong hoc tai nhung ngoi lang que. Nhieu nam sau (1770), ong thiet lap Vien Han Lam Mo o Berlin, mo đau cho qua trinh hinh thanh cua Truong Đai hoc Ky thuat Berlin. Nhieu nuoc tich cuc canh tranh voi he thong giao duc Pho, trong so đo co ca Hoa Ky. 

Tuy nhien, ong khong he đoi moi cau truc xa hoi khat khe cua Pho cung nhu khong giai phong tang lop nong no. Vi vay, trong thoi ky ong cam quyen, nguoi nong dan van phai chiu khuat phuc nhung go bo cua che đo phong kien Pho. Nha vua đa vi von so phan cua giai cap nong dan nhu "nhung con suc vat tho trong xa hoi loai nguoi", va đanh len ho đay đu thue ma. Friedrich II co the đuoc xem la vi vua chi ap dung triet hoc Khai sang mot cach nua voi, du truyen lenh bai bo nong no o ruong đat thuoc quyen so huu cua Hoang gia, ong khong he buoc tang lop quy toc thong tri Pho phai tuan theo o ruong đat rieng cua ho, do ong can su ung ho cua ho. Khong nhung the, chu nghia quan phiet Pho van con ton tai duoi trieu đai ong. Trieu đinh Friedrich II cho phep nhung quy toc Junker tha ho mua ruong đat, đoi lai ho phai giup vua trong chien tranh. So voi nuoc Nga thoi bay gio, nuoc Pho cua Friedrich II mang tinh tu san hon, nhung so voi nuoc Phap - von co anh huong lon đen nha vua Pho - Pho la mot cuong quoc gan nhu khong co tang lop trung luu; tham chi, nuoc Pho cua Friedrich II la quoc gia it tinh chat tu san nhat trong cac nuoc thuoc đe quoc La Ma Than thanh. Trong mot la thu tu tu thanh pho Hamburg gui Nikolai vao nam 1769, nha van nguoi Đuc Lessing đa len an che đo quan chu chuyen quyen va cho hay, nuoc Pho la "quoc gia mu quang nhat cua chau Au", va nha vua chi ap dung tu do chu nghia qua viec cho phep than dan vang tuc chui the ton giao truyen thong.
Mac khac, nha vua nuoc Pho, trong nhung lan đi bo ngao du, thuong tham hoi va noi chuyen than mat voi ba con nong dan. Nguoi ta goi nuoc Pho trong thoi ky tri vi lau dai cua ong la mot "chinh the quan chu chuyen che lap hien". Friedrich II con tu tan phong lam "Đuc Vua cua Pho" sau khi chiem đuoc vung Prusy Krolewskie (Tay Pho, ngoai tru vung Gdansk) vao nhung nam 1770 – 1772, chu khong con la "Đuc Vua o Pho" nhu truoc nua. Tuoc hieu "Đuc Vua o Pho" đa đuoc dung ke tu khi Friedrich I von Hohenzollern lam le đang quang tai Konigsberg nam 1701. Trong khi lanh tho Pho truoc kia rong 119000 ki-lo-met vuong, ong đa mo rong đen 185.000 ki-lo-met vuong. Đen khi nha vua qua đoi vao nam 1786,a ngan kho quoc gia chua đen 70 trieu thalers.


= Chinh sach tu do ton giao =
Đoi voi ton giao, Friedrich thuc hien chinh sach tu do khoan hong. Sau khi Friedrich Wilhelm I qua đoi, Friedrich II đa an xa cho nha triet hoc Christian Wolff - nguoi tung bi truc xuat khoi Pho vi toi "vo than". Friedrich II đa phu nhan bat cu mot moi quan he nao giua quoc gia va nhung tin đieu giao ly. Ngay tu khi len ngoi, vao ngay 22 thang 6 nam 1740, nghe loi than phien rang cong đong Cong giao Pho đang tim cach mo truong hoc đe giam so luong tin đo cua Hoi thanh Tin Lanh, ong đa luu y voi Bo Ton giao Pho:

 

Duoi trieu đai ong, o cac xu bi ong chinh phat, tin đo Cong giao đuoc sinh song tu do. Tai Berlin, mot giao đuong cua nguoi Cong giao đuoc xay dung. Nha vua day nhung than dan Khang Cach rang, ho cung co quyen han ngang voi cac tin đo Cong giao Roma, va khong đuoc nguoc đai ton giao nay. Nha vua con tuyen bo ong se xay cat cac nha tho Hoi giao hay Thien Chua giao neu "bon Tho Nhi Ky va bon ngoai giao đen sinh song o nuoc ta". Trong Tieu luan ve cac hinh thuc Chinh phu (1777) cua ong, nha vua cho rang: "Su đan ap la thu gay ra nhung cuoc noi chien, đam mau nhat, lau dai nhat va huy diet kinh khung", va phu nhan ca tu tuong cam đoan ton giao lan chinh sach cam đoan ton giao. Pho tu do tin nguong đen muc khong mot nuoc nao o Đuc sanh bang, va tro thanh mot mien đat hua, giong nhu Hiep chung quoc Hoa Ky đoi voi dan nhap cu tim kiem tu do trong the ky XIX sau nay. Trieu đinh Friedrich II cung xuong chieu moi nhung nguoi ngoai quoc đen di cu o cac lang ban hoang tan, gop phan tai thiet Vuong quoc sau cuoc chien tranh Bay nam kinh hoang. Sau khi Giao hoang Clemente XIV giai the Dong Ten, ong van cho phep cac giao si Dong Ten đuoc giang đao tai vung Silesia, Warmia, va quan Netze. Ong thich đem nhung tinh hoa khac nhau đen vuong quoc cua minh, tu cac giao si Dong Ten, nhung tin đo Huguenot, hay nhung nha buon va chu ngan hang Do Thai, chu yeu la tu Vuong quoc Tay Ban Nha. Ong mong muon phat trien tat ca cac mien đat tren khap đat nuoc, đac biet la tai nhung vung đat ma ong cho la rat can phai phat trien. Song, nhung cuoc cai cach cua nha vua tu do tu tuong khong he gap bat ky su phan đoi nao tu tang lop ha luu theo đao Luther. Cung nhu vua cha đa goi dan Do Thai la "nhung con chau chau" truoc kia, ong cung khong co thien cam voi ho. Du ong gia tang quyen loi cua cong đong Do Thai, Testament politique cua Friedrich II đa cho thay ong la mot vi vua co đau oc thuc te va khong hoan toan co long khoan dung. Trong Di chuc Chinh tri co đoan viet cua ong:

 

Do đo, nguoi Do Thai tai bien gioi Ba Lan đuoc phep tu do buon ban, đong thoi nhan đuoc moi su bao ho va ho tro tu nha vua, cung nhu nhung than dan khac cua nuoc Pho. Duoi trieu đai ong, cong đong Do Thai tro nen thinh vuong. Thanh cong cua viec trong viec hoi nhap nhung nguoi Do Thai vao xa hoi nhung vung đat tai bien gioi Ba Lan do Friedrich thuc hien co the thay trong rat nhieu nam sau: mot nguoi Do Thai ten la Gerson von Bleichroder (1822 – 1893) đa ho tro ve tai chinh cho cong cuoc thiet lap Đe che thu hai cua nguoi Đuc, lanh đao boi Thu tuong Otto von Bismarck (1815 – 1898).
Duoi trieu Friedrich II, nguoi ta đa trong trot đuoc nhieu vung đat hoang, Vuong quoc Pho đa co dau hieu chuyen hoa thanh mot nuoc theo chu nghia thuc dan. Nha vua nhan manh rang dan toc va ton giao khong phai la nhung van đe ma ong lo so.


Nha vua voi van hoa - nghe thuat Nha triet hoc Voltaire co nhan đinh ve Vuong quoc Pho duoi trieu đai lau dai cua Friedrich II: 


 Am nhac, triet hoc, van hoc thoi Friedrich II  Khong nhung la mot tuong linh, Friedrich II con la mot nha van va nha soan nhac kha tai hoa. Du ban chinh su, ong van choi sao hang ngay. Chinh ong đa sang tac 100 ban xo-nat đe thoi sao, va bon ban nhac giao huong. Mot ngay cua Trieu đinh Friedrich II thuong bat đau vao 4 gio sang, roi ket thuc voi mot bua an toi, va mot buoi hoa nhac ve đem, khi ong choi nhung ban cong-xec-to sao ma ong biet. Ong con vi von minh voi Moses o ban đao Sinai, tuc coi minh la vi vua dan dat nen van hoa đo so cua nuoc nha tro nen tien bo hon. Duoi trieu đai ong dien ra su kien querelle des bouffons: nen am nhac Y vuot troi Phap, tao đieu kien cho Đuc phat trien va vuon len vuot troi ca Y sau nay.
Tuong truyen rang Friedrich II đa soan ban "Hanh khuc Hohenfriedberg" đe ky niem chien thang cua ong tai Hohenfriedberg (1745). Duoi trieu đai lau dai cua ong, nhung nhac si cung đinh Pho bao gom C. P. E. Bach, Johann Joachim Quantz, va Franz Benda. Johann Joachim Quantz la thay day thoi sao cua ong trong vong nhieu nam, lam nhac si cung đinh cho đen qua đoi vao nam 1773. Joachim Quantz đa viet cho Quoc vuong 300 ban congxecto sao. Ngoai ra, nam 1747, ong voi nhac si Johann Sebastian Bach đen gap ong tai thanh pho Potsdam, cuoc gap go nay đa tao cam hung đe Sebastian Bach sang tac ban "Musikalisches Opfer", con đuoc goi la Das Musikalische Opfer.
Friedrich II la mot trong nhung nguoi mo ra thoi ky Khai sang tai Pho. Vao ngay 14 thang 8 nam 1738 (gan hai nam truoc ong len lam vua), ong bi mat tham gia Hoi Tam Điem tai Brunswick. Khi len lam vua vao nam 1740, ong tro thanh "Đai su" cua chi nhanh Hoi Tam Điem tai lau đai Rheinsberg. Do đo, nhanh nay co ten la "Chi nhanh thu nhat", hay "Chi nhanh cua Thanh thuong - vi Đai su cua chung ta". Theo đe nghi cua Quoc vuong, vao ngay 13 thang 9 nam 1740, mot chi nhanh moi cua Hoi Tam Điem đuoc thiet lap ngay tai Berlin, lay ten la "Ba the gioi". Ong co cung quan điem voi triet hoc Khai sang cua Phap, va rat nguong mo Voltaire - mot nha van đong thoi la triet gia lung danh cua triet hoc Khai sang. La vi quan vuong co tu tuong tu do nhat chau Au thoi bay gio, ong va Voltaire tro thanh đoi ban than thiet trong mot thoi gian lau dai. Co nguoi noi: "Ong vua nay đa cung Voltaire tri vi che đo quan chu tien bo vao the ky XVIII". Trong thoi gian chien tranh, ong van viet thu gui cho Voltaire, tu nhan la "Đon Kihote cua phuong Bac". Vao thang 7 nam 1750, Voltaire đen Berlin, sau đo đen Postdam theo loi moi cua Friedrich II. Quoc vuong Pho đa khuyen khich nha triet hoc Phap gui gam quan điem cua minh ve đao đuc, ton giao va xa hoi trong bo Tu đien Triet hoc, tuy nhien mai đen nam 1764 Voltaire moi xuat ban tac pham nay. Ho bat hoa voi nhau vao nam 1753 va nha triet hoc tro ve nuoc Phap. Trong Tan Hoang cung cua nha vua o Sanssouci, co mot "can phong cua Voltaire" - noi Voltaire cu ngu trong thoi gian đai van hao nay song tai Postdam tu nam 1750 đen nam 1753. Trong nhung nam thang chien tranh, trong đai ban doanh tai thanh pho Breslau, ong van đoc nhung cuon su sach cua De Thou va Fleury, hay nhung tap tho cua nha triet hoc nguoi La Ma la Lucretius. Ong tung noi voi D'Alembert: "Khi ta phien toai, ta đoc tap tho thu III cua Lucretius va noi buon cua ta troi qua: đay la mot vien thuoc bo, nhung vien thuoc nay chua đuoc nhung dich benh ma khong gi co the chua noi!".
Trong thoi gian cam quyen cua Friedrich, nhan dan Pho co quyen tu do ngon luan va tu do bao chi han che. Vao nam 1741, ong sang lap ra tien than cua to bao "Schlesische Zeitung" tai thanh pho Breslau thuoc Pho, voi ten goi la "Schlesisch privillegierte Staats-, Krieg- un Friendenszeitung" (Bao Nha nuoc, Chien tranh va Hoa binh, đuoc Hoang gia bao tro). Ngay tu khi len ngoi vua, ong đa mong muon Vuong quoc minh se la noi quy tu cua nhieu nha bac hoc kiet xuat. Chinh vi the, thang 7 nam 1741, ong đa trieu nha toan hoc Leonhard Euler đen Berlin. Nha vua thiet lap Vien Han lam Khoa hoc Berlin vao ba nam sau va bo nhiem mot nha toan hoc ten Pierre-Louis Moreau de Maupertuis lam Vien truong cua Vien nay. Ong con giao cho Euler phu trach cac nganh vat ly va toan hoc tai Vien Han lam Khoa hoc Berlin. Buoc sang thap nien 1760, Friedrich lai bat hoa voi Leonhard Euler, do mot y tuong đoc tai va nhung rac roi nho nhat. Ong ben trieu nha toan hoc, thien van hoc nguoi Phap la Joseph-Louis Lagrange đen thay Leonhard Euler phu trach nganh toan hoc tai Vien Han lam Khoa hoc Berlin. Nha vua cung viet cuon "Discours de l'utilite des sciences et des arts dans un Etat" đe phan hoi cac tac pham "Discours" trong cac nam 1750 va 1753, "Guy-li hay Nang He-lo-i-do moi" (1760), "Contrat Social", va "E-min hay Ve giao duc" (cung vao nam 1762) cua nha van Jean-Jacques Rousseau, đuoc đoc truoc Vien Han lam Khoa hoc Berlin vao ngay 27 thang 1 nam 1772. Tuy Friedrich cho phep cac van nghe si tha ho chi trich ton giao truyen thong, ong khong cho phep ho chi trich quan đoi cua ong. Cuoi trieu đai ong, thay to bao "Kolnische Zeitung" chi trich ong, vi vua gia cho mot thuoc ha bo 100 đong đu-ca ra thue bon con đo toi chat van tac gia cua to bao ay.

Tuy vay, Vuong quoc Triet hoc cua Friedrich II đa loi cuon nhieu van si lon, khong nhung Pierre Louis Maupertuis ma con co Francesco Algarotti, d'Argens va Julien Offray de La Mettrie. Cung trong thoi gian cam quyen cua e Friedrich II, nha triet hoc noi tieng Immanuel Kant (1724 – 1804) đa xuat ban nhung tac pham viet ve ton giao tai Berlin, tai chau Au co noi đa kiem duyet nhung tac pham nay. Thu đo Berlin tro thanh trung tam van hoa, nghe thuat va nghien cuu cua luc đia Au chau trong thoi gian nay. Khong nhung the, ong cung cho Johann Christian Edelman - mot nguoi theo hoc thuyet Spi-no-da tien bo - đen ti nan tai Berlin. Vao nam 1747, gioi tang lu Calvin va Luther đa cong kich Edelman, ho xem Edelman la mot moi hiem hoa va la thanh vien cua mot mon phai thu đich. Nha vua cung to ra thieu thien y voi J. C. Edelman, do Edelman co tu tuong chong đoi che đo quan chu chuyen che, va phe phan bai ca tung viec len noi ngoi cua Friedrich II do Voltaire sang tac. Nhung Friedrich II khong he phan đoi chu nghia tu do đao đuc va chu nghia hoai nghi ton giao cua Edelman.
Ngoai tieng me đe cua ong la tieng Đuc, nha vua con noi đuoc tieng Phap, tieng Anh, tieng Bo Đao Nha va tieng Tay Ban Nha. Khong nhung the, ong cung am hieu tieng La Tinh, tieng Hy Lap co va can đai, va tieng He-bro. Nha vua khong co thien cam voi nguoi Đuc, xem ho nhu "nhung ten tien dan". Noi tieng la mot nguoi co long yeu thich nen van hoa Phap, Friedrich thuong xuyen noi va viet bang tieng Phap, lai khong yeu thich nen van hoa, ngon ngu va van hoc Đuc. Ong chi dung tieng Đuc đe noi chuyen voi con chien ma cua minh, đung nhu loi tu bach: "Ta chi la mot ten đanh xe ngua khi noi thu tieng Đuc." Vac vien si Vien Han lam Khoa hoc Berlin thoi Friedrich cung đuoc khuyen khich dung tieng Phap hon tieng La Tinh va tieng Đuc. Friedrich tung phe phan khuyet điem cua cac nha van nguoi Đuc nhu sau: "Ngoac đon chong len ngoac kep, va thuong sau khi đoc ca mot trang giay anh moi tim thay mot đong tu chua đung y nghia cua ca cau noi." Friedrich cung khang đinh trong luan van viet bang tieng Phap "De la litterature allemande" (1780) rang tieng Đuc chi la ngon ngu cua nhung ga que mua. Ong con to ra khinh miet tang lop ha luu Đuc do ho say me nhung ban dich tieng Đuc cua Shakespeare ("Nhung tac pham ghe tom cua Shakespeare... đem cho nhung ten man ro xu Canada đoc đi la vua"). Khong nhung the, ong con nhan đinh tac pham "Gotz von Berlichingen" cua Johann Wolfgang von Goethe la "that đang ghet, đay la su lam theo nhung thi du toi te đen tu Anh Quoc", va khong hieu sao bon dan đen (le parterre) cu them muon hoc thuoc long "nhung thu ngo ngan" (ces degoutantes platitudes) ay. Quoc vuong đa choi voi nhung nguoi ma ong cho la "cung boc truc nhu the", noi cach khac la thang tay bi bac van hoc Đuc.
Nhung tinh hoa cua nen van hoa Phap khong phai la ly do duy nhat khien vua Pho che bai van hoa Đuc: thoi bay gio co nhieu nguoi ngoai quoc giu vai tro quan trong trong chinh phu Pho, ho đeu la nhung nguoi chang ua gi nen van hoa Đuc. Khi nha vua xuat ban mot tap tho bang tieng Phap, nha van Moses Mendelssohn đa khong ngan ngai phe phan viec ong khong chiu viet tieng Đuc; hau qua la nha vua cam đoan sach vo cua Mendelssohn. Sau nay, nguoi ta tien cu Moses Mendelssohn vao Vien Han lam Khoa hoc Pho, nhung nha vua gian du tu choi. Đai thi hao Johann Wolfgang von Goethe cung tung chi trich ong "bi troi buoc vao anh huong tu Voltaire". Nhung, Friedrich van khong phai la khong bao gio nghi đen quang vinh cua van hoa nuoc nha: trong mot bai tieu luan vai nam truoc khi ve coi vinh hang, ong, cung nhu Moses, hy vong se tim ra mot Mien Đat Hua, voi hy vong:

Thay ong chan get van hoc Đuc, cac van nghe si nguoi Đuc đa co gang gay cho nha vua an tuong truoc nhung tac pham viet bang tieng Đuc cua ho, va khac phuc nhung nhuoc điem cua nen van hoa Đuc. Đuong loi tri quoc cua Friedrich II cung anh huong đen nhieu chinh khach - trong so đo co Nam tuoc Karl vom und zum Stein (1757 – 1831). Thi hao Goethe cung la nguoi khen ngoi tai nang cua Friedrich II va bo may chinh quyen Pho. Trong chuyen vieng tham Strasbourg (Strassburg), Goethe đa gui gam cam nghi cua minh ve Friedrich qua may dong van sau:

Friedrich con xuong chieu an xa cho nha tho nguoi Đuc chong ton giao Christian Friedrich Daniel Schubart (theo  "Schubart, Christian Friedrich Daniel" . Encyclopædia Britannica (an ban thu 11). 1911.  la vao nam 1787), nen nha tho nay ghi nho cong on cua ong. Bai tho "Lich su cuoc đoi toi", "Ve binh phap" va "Lich su cuoc chien tranh Bay nam" đuoc xem la nhung tac pham noi tieng nhat cua Friedrich II. Tu nam 1846 đen nam 1857, Chinh phu Pho moi truyen lenh cho Preuss va Vien Han lam Khoa hoc Berlin tien hanh dich cac truoc tac cua Friedric, gom 6 bai tho, 7 quyen su sach, 2 quyen triet ly, 3 quyen binh phap va 12 la thu. Ong Macaulay đa nhan đinh ve tac pham "Hoi ky" cua Friedrich:


 Kien truc duoi trieu Friedrich II  Trong suot thoi ky cam quyen cua minh, Friedriich đa cho xay dung nhieu cong trinh noi tieng o Berlin, phan lon trong so đo con ton tai cho toi ngay nay, chang han Nha hat Quoc gia Berlin, Thu vien Hoang gia (ngay nay la Thu vien Quoc gia Berlin), Đai giao đuong Thanh Hedwig, va vuong phu than vuong Heinrich, đuoc xay o cho ma nay la Truong Đai hoc Humboldt. Ong tiep tuc cong cuoc xay cat cac quang truong cua Berlin. Tuy nhien, vao mua he nha vua chi thich ngu o thanh pho Potsdam, noi ong xay đien Sanssouci (con goi la Đien Vo Uu hay Cung Tieu Dao) - cong trinh noi bat nhat cua phong cach rococo mien Bac Đuc. Đien nay đuoc xay nen vao nam 1744 vao nam 1744. Cung đien nay co mot tang, la noi Friedrich cu tru va giai tri bang nhung thu khoai khau nhat cua ong: triet hoc va am nhac. 

Sanssouci, dich tu tieng Phap co nghia la "thoat khoi su phien muon", tro thanh noi an dat cua Friedrich II. Ten tuoi cua kien truc su Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff gan lien voi su phat trien cua phong cach kien truc "Rococo thoi Friedrich". Tuy nhien, vao nam 1746 do co bat hoa ma nha vua sa thai Knobelsdorff, va giao pho cho Johann Boumann viec xay dung Hoang cung Sanssouci. Sau khi cuoc chien tranh Bay nam ket thuc, vao nam 1763 ong ha lenh cho xay dung toa "Tan Hoang cung" (ten tieng Đuc: Neues Palais) nguy nga theo phong cach Ba-roc o phia Đong cong vien Sanssouci. Ong đa nghi đen viec xay dung toa lau đai to lon nay ngay tu nam 1750, nhung sau cuoc chien tranh Bay nam ong moi bat đau xay cat no - đe ky niem chien thang cua Vuong quoc Pho trong cuoc chien tranh ay, chung to thuc luc cua Pho đang tren đa lon manh (1763). Viec xay cat cung đien nay hoan thanh vao nam 1769.<
Tu nam 1754 cho đen nam 1764, nha vua xay dung "Ngoi nha uong tra Trung Quoc" (Chinesisches Teehaus) noi tieng tai cong vien Sanssouci. O Lietzenburg (cung Charlottenburg), ong cung co mot Phong tranh lon va mot can phong khac đuoc trang hoang theo kieu Trung Hoa. Muoi nam sau cai chet cua chi minh la Wilhelmina (1758), ong con xay cat mot cong trinh tuong niem ba ta o cac khu vuon Sanssouci - đo la Ngoi đen Tinh Ban (Freundschaftstempel).


Đoi tu cua Friedrich II Friedrich II tung to ra that vong voi can benh sun rang cua ong va em gai la Cong chua Brunswick (Charlotte). Ong khong phai la mot nam gioi ghet phu nu, vi, nhu đa noi ong la ban than cua nguoi chi minh, tham chi ong con co it nhat la hai moi ai tinh voi nu gioi khi con tre. Tuy the nhung theo mot so nha su hoc, ong co le la nguoi đong tinh luyen ai, tham chi co kha nang la mot nguoi đoc than. Do ong than mat đen muc la thuong voi nguoi linh hau Christoph Keith, vua cha Friedrich Wilhelm I đa truyen lenh đay ai Keith. Tuy nhien, ong van tiep tuc viet thu tinh cho nguoi ve si moi cua minh la Trung ta Borcke (1728), theo đo "Chang ai yeu men Nguoi bang Ta đau...", va đe nghi Borcke "đen đap" tinh yeu thuong ma ong danh cho vien Trung ta. Ong va Trung uy Hans Hermann von Katte (1704 – 1730) cung bi nhieu quan vien trong Trieu đinh Pho cho la co quan he đong tinh luyen ai.
Sau khi Hermann von Katte bi Friedrich Wilhelm I hanh hinh, Friedrich bi buoc phai cuoi Quan chua Elisabeth Christine xu Brunswick-Bevern. Sau khi vua cha Friedrich Wilhelm I qua đoi nam 1740, ong song tach biet voi vo minh. Trong nhung nam sau đo, moi nam Friedrich chi đen tham vo mot lan va khong co con noi doi. Sau khi Katte chet, nha vua co mot nguoi ban moi: Fredersdorf. Sau nay, ong đa phong Fredersdorf lam quan đai than va gay soc cho tang lop đia chu Pho bang viec ban cho con trai cua nguoi nong dan tre tuoi mot đien trang. Ong con co mot nguoi ban khac, Keyserling, theo mot nha ngoai giao nguoi Phap, nha vua chung song voi Keyserling trong vong nhieu tieng đong ho, va khong cho Keyserling ra ngoai đuong, vi "so thien ha di nghi ve ong ta".

 
Friedrich II thuong sinh song tai đien Sanssouci, noi ma ong yeu thich nhat tai thanh pho Postdam. Đo la cung đien ma ong xay cat sau khi cuoc chien tranh Silesia lan thu hai ket thuc. Tuong truyen khi ong đang thi sat vung Postdam va nghi chan duoi bong cay tren mot ngon đoi, ong đa nhin thay dong song Havel uon luon va mot day nui xinh đep phia sau, đong thoi ve phia xa con co đong ruong bao la va mui thom lua mach đa lam nha vua thay het suc de chiu, khong con vuong ban uu phien. The la ong đa quyet đinh xay mot cung đien mua he cho minh tai đay, đo chinh la Cung đien Sanssouci. Chinh tay nha vua đa thiet ke cung đien nay. Sau khi khanh thanh thi Cung đien Sanssouci luc nao khach khua cung đong nghet, tuy nhien cac quan khach it khi thay nha vua o ben canh Hoang hau Elisabeth Christine. That vay, Friedrich II thuong lay ly do ban viec nuoc đe Hoang hau khong "quay ray" minh. Chi gai cua ong, Cong chua - Nu Ba tuoc xu Bayreuth Friederike Sophie Wilhelmine (1709 – 1758) tung than phien nhu sau:

Su đong tinh luyen ai cua Quoc vuong cung đuoc the hien trong mot bai tho ca ngoi Sanssouci, khi ong doi ve đay: "Trong vuong cung đuoc trang hoang long lay nay/Đoi ta hay cung tu do chung song...". Khong nhung the, Ngoi đen Tinh Ban tai Postdam cung la noi tan duong nhung moi tinh đong tinh luyen ai trong thoi ky Hy Lap co đien, đuoc trang hoang voi chan dung cua Orestes va Pylades o giua nhung nhan vat khac. Ban than nha vua goi nhung nhan vat nay la "cac anh hung cua tinh ban". Ngoi đen đuoc xay dung dua theo mot bai tho cung ten do Voltaire viet vao nam 1732, đuoc Friedrich vao thang 9 nam 1737.
Mot trong nhung thuong khach đa đuoc Friedrich II tiep đon tai khu Sanssouci la chinh nha triet hoc nguoi Phap Voltaire. Vao thang 7 nam 1750, Voltaire đen Berlin. La vien thi than cua ong, Voltaire đuoc Friedrich chu cap cho 20.000 quan Phap va song tai mot trong nhung cung đien vua Pho. Friedrich va Voltaire đa lam ban voi nhau trong gan 50 nam, mot tinh ban noi tieng tren khap luc đia Au chau. Co lan, Voltaire tung gui tang mot bai tho cho ong, vi ong nhu Julius Caesar - vi hoang đe đong tinh luyen ai, đa cai cach he thong lich thoi ky La Ma co đai. Khong nhung the, Voltaire tung vi von nha vua voi nhung thi si Horace, Catullus, Maecenas, nha triet hoc Sokrates, cac Hoang đe Augustus, Titus, Antoninus Pius, Flavius Claudius Julianus, "Hoang đe Marcus Aurelius đoi moi", "Ngoi sang sao tren bau troi phuong Bac" hay "Vua Solomon cua phuong Bac". Voltaire tro thanh nguoi thay, nha triet hoc va nguoi ban tan tuy nhat cua Friedrich.

Ben canh đo, hai nguoi thuong gay su voi nhau, vi Voltaire la nguoi phan đoi chu nghia quan phiet Pho duoi thoi Friedrich II. Voltaire đa ke cho nha vua bai hoc ve vua Thuy Đien Karl XII mang hoai bao qua lon va that bai trong Đai chien Bac Au, đong thoi phe phan gay gat ong vua quan phiet nuoc Pho trong tac pham "Candide, ou l'Optimisme" (Ngay thang, hay lac quan). Vao nam 1753, Voltaire phe phan du doi Vien truong Pierre-Louis Moreau de Maupertuis cua Vien Han lam Khoa hoc Berlin trong tac pham "Chi trich ong Tien si Akakia" (Histoire du Docteur Akakia et du Natif de St Malo). Thay vay, vua Friedrich II noi gian, ong ha lenh cho đot sach "Chi trich Tien si Akakia" va tong giam Voltaire vao mot can nha. Mot tac gia an danh đa sang tac cuon "Cuoc song rieng tu cua vua Pho" (The Private Life of the King of Prussia), theo mot so nguoi thi tac gia an danh nay chinh la Voltaire sau khi roi khoi nuoc Pho. Tac pham nay đa ghi nhan rang Friedrich II la mot vi vua đong tinh luyen ai. Hay tin, nha vua nuoc Pho khong phu nhan ma cung khong cho rang noi dung quyen sach nay la đung, ma cung khong to cao Voltaire la nguoi đa viet no. Vai nam sau, ong va Voltaire lai tro thanh ban be, nhung sau nay ho lai to cao lan nhau đe roi ho lai chia re nhau nhu truoc. Song, Voltaire viet ve tran xung đot voi nha vua nuoc Pho nhu sau:

Su chia re giua ong va Voltaire cung khong can tro viec nha triet hoc Phap ghi chep mot cach thang than. Trong cuon "Hoi ky" (ten tieng Phap: Memoires, 1759) cua Voltaire, nha triet hoc nay đa viet ve su đong tinh luyen ai cua vua Friedrich II, bang loi van chuong trao phung tham lang. Theo ghi nhan cua Voltaire, nha vua ngu theo kieu Sparta tren mot chiec vong gian di cua Quan đoi nuoc Pho. Tuy nhien:

 

Cac nha su hoc khac thi khong cho rang Friedrich la mot nguoi đan ong, ho cho rang ong tung viet: ong chi la "mot ke co uu the hon nhung nguoi phu nu" ma thoi. Tuy nhien, giao su nguoi Phap la Dieudonne Thiebault cho rang nha vua đa yeu mot co gai tai Neuruppin. Theo quan Ngu y noi tieng nguoi Thuy Si la Johann Georg Ritter von Zimmermann (1728 – 1795), ong muon nhung loi đon đong tinh luyen ai tro nen đung, đe cho dan chung khong nghi rang co quan sinh duc cua ong đa bi ton thuong trong mot "ca mo phau thuat hiem ngheo" nham giup ong thoat khoi benh hoa lieu. Zimmermann cung cho biet, rat nhieu nguoi Đuc va Phap (đeu la ke thu hoac ban huu cua nha vua) đa vu cao nha vua la nguoi đong tinh luyen ai. Theo ket luan cua nha su hoc nguoi Uc la Christopher Clark, tac gia cuon Iron kingdom: the rise and downfall of Prussia, 1600-1947:

Ve cuoi đoi, nha vua ngay cang tro nen co đoc ngay tu giua cuoc chien tranh Bay nam. Khi đai than Michael Gabriel Fredersdorf muon lay vo, nha vua noi khoi hai: "Phai chang đam cuoi cua khanh se đuoc to chuc hom nay thay vi ngay mai neu no mang lai cho khanh niem vui suong va thanh thoi, hoac neu no mang lai cho khanh mot ke do tham va mot ten tieu đong?" Theo thoi gian, nhung nguoi ban huu cua ong tai khu Sanssouci lan luot qua đoi ma khong he co nguoi thay the. Du tung cai lon voi Voltaire, khi Voltaire qua đoi, Friedrich II van khong he cat đut moi quan he voi nha triet hoc nguoi Phap: Ong gui thu cho nha toan hoc Jean le Rond D'Alembert vao ngay 22 thang 6 nam 1780: "Cu moi sang ta đeu cau nguyen ong ay. Ta noi: "Voltaire thieng lieng...". Friedrich tro nen đoc đoan, lam cac tong truong, tuong ta that vong. Khi ong đi tuan thu hoac duyet binh ve du nhan dan Berlin thuong chao mung nha vua, nhung ong khong to ra vui thu gi voi than dan, ma chi yeu quy thu cung cua minh - nhung con cho san tho Y. Ong goi mot con cho la 'Hau tuoc Pompadour', vi von no voi Nu Hau tuoc Pompadour. Ong thuong nhung chu cho on ca con nguoi do:


Qua đoi va van đe yen nghi Mua thu nam 1785, nha vua đi duyet binh trong mot ngay mua tam ta, nen benh nang. Trong cac thang 5 - 6 nam 1786, benh tinh cua Friedrich ngay cang tro nen nghiem trong, kho co the đi duyet binh. Von chi co chut niem tin đoi voi ton giao, đo tin tuong cua ong đoi voi y hoc cung tuong tu. Tuy nhien, co le do suc khoe cua ong khong đuoc kha hon, nha vua đa trieu Ngu y Hoang gia Johann Georg Ritter von Zimmermann đen chua benh cho ong.

Vao ngay 4 thang 7 nam 1786, ong cuoi con ngua xam dai ten la Conde chay quanh nhung khu vuon Sanssouci voi toc đo cao. Ve cung, Friedrich nga quy xuong, va khong bao gio ra khoi cung vua nua. Do can benh phu, ong qua đoi vao 2 gio 20 phut buoi sang ngay 17 thang 8 nam 1786, huong tho 74 tuoi. Chau trai ong, vua Friedrich Wilhelm II (1744 - 1797) len noi ngoi. Truoc kia, cha cua vi vua nay la Thai đe August Wilhelm đa mat vao nam 1758, nen Friedrich II chi đinh Friedrich Wilhelm II lam vi vua tuong lai cua Vuong trieu Brandenburg.

Sinh thoi, Friedrich II trang troi rang, ong muon đuoc chon tai mot vuon nho tren san thuong cua cung đien Sanssouci. Tuy nhien, tan vuong Friedrich Wilhelm II đa ha lenh cho chon Friedrich II ben canh cha ong la Friedrich Wilhelm I trong mot Nha tho Cong su tai Postdam (bi pha huy nam 1945). Đen Chien tranh the gioi lan thu hai (1939 – 1945), nguoi ta đa chuyen quan tai chua vua cha Friedrich Wilhelm I va Friedrich II toi mot cai ham duoi long đat, sau đo lai chuyen đen mot cai gieng mo gan thi tran Bernrode đe bao ve cho thi hai cac vi vua khong bi pha hoai trong chien tranh. Vao ngay 27 thang 4 nam 1945, Quan đoi Hoa Ky đa phat hien ra linh cuu cha con Friedrich II va Paul von Hindenburg, tham chi co ca phu nhan cua ong Hindenburg, va chuyen thi hai cua ho đen Lau đai Marburg, nham suu tap va tim kiem "kho bau" cua Đuc Quoc xa. Nhu mot phan cua du an bi mat mang ten "Chien dich Bodysnatch",
 quan My chuyen thi hai hai vi vua đen Nha tho Elisabeth tai thanh pho Marburg, sau đo lai chuyen đen Lau đai Hohenzollern gan thi tran Hechingen. Sau khi buc tuong Berlin sup đo va nuoc Cong hoa Lien bang Đuc đuoc thong nhat, thi hai Friedrich Wilhelm I đuoc chon cat trong Lang Hoang đe Friedrich III o Nha tho Hoa Binh (Friedenskirche), tai Sanssouci.

Ngoai ra, sau khi buc tuong Berlin sup đo vao ngay 9 thang 11 nam 1989, uoc muon cua Friedrich cuoi cung cung tro thanh hien thuc. Ngay 17 thang 8 nam 1991 chinh la ngay ky niem 205 nam ngay nha vua nuoc Pho buoc vao coi vinh hang. Vao hom đo, chiec quan tai chua ong đuoc đat tai san truoc cua cung đien Sanssouci va đuoc ho tong boi mot đoi ve binh danh du Bundeswehr. Cung ngay, vao buoi toi ong đuoc chon cat trong ngoi mo tren nen đat cao nhat cua khu vuon nho. Ngay tu nam 1744, ong đa mong muon đuoc yen nghi tai noi đay, khi đo ong noi: "Mot ngay nao đo ta se o đay! Đen luc đo, ta se tro thanh mot ke vo tu lu." (Nguyen van: Quand je serai la, je serai sans souci.).


Nhan đinh Friedrich đuoc xem la nha chinh tri lon, nha bao tro khoa hoc va van hoa nghe thuat. Y tuong "nha vua la cong boc cua nhan dan", chinh sach tu do ton giao hay cong cuoc cai to Chinh phu va Luat phap Pho can đai, v.v... chinh la nhung khia canh cua mot tu tuong moi ve che đo quan chu chuyen quyen. Tuy nhien, Friedrich II khong co kha nang pho bien tu tuong Khai sang vao quan chung nhan dan. Ho van con dot nat, ngheo kho, va co lap o mien thon que. Do đo, nuoc Pho khong the phat trien mot bo luat dan su vung manh trong 10 nam sau khi ong tu gia coi đoi. Trong khi đo, tang lop đia chu - quy toc Junker van đong vai tro thong tri trong xa hoi phong kien Pho, Quoc gia Pho chi đon thuan la mot co may. Ben canh đo, du đuoc nhieu nha quan phiet phat xit kham phuc, va du lien tuc chinh chien, ong quan tam đen viec xay dung nuoc Pho giau manh bang đuong loi hoa binh, đung nhu ong tung gui thu cho Voltaire: 


= Nang luc quan su =

Friedrich II thuong đuoc xem la mot nha cam quan tai ba. Co đuoc nhung loi khen ngoi nay chu yeu la do ong thuong ap dung phuong phap đoi hinh nghieng noi tieng. Du loi đanh nay co le đa đuoc vua Ba Tu Cyrus ap dung trong tran Thymbra vao nam 548 TCN, nhung Friedrich la nguoi thuc hien thanh cong nhat nhat cua loi đanh nay o the ky thu XVIII, va cho đen ngay nay ten tuoi cua ong van luon luon gan lien voi loi đanh nay. Neu tran Kolin (1757) la mot that bai cua chien thuat đoi hinh nghieng, tran Leuthen vai thang sau thuong đuoc xem la thang loi kinh đien cua chien thuat nay. Khong nhung the, mot yeu to quan trong nua la kha nang chi huy cac cuoc hanh quan cua ong, the hien qua viec ngan chan khong cho cac ke thu cua minh tap hop lien quan lai thanh so đong va luon biet chon đung thoi điem va đia điem đe đay lui đoi phuong khoi lanh tho Pho. Trong la thu gui nguoi me Maria Theresia, Hoang đe La Ma Than thanh Joseph II co viet ve Friedrich II:

 

Theo tai lieu "Nhung nhan vat quan su noi tieng the gioi" cua Kha Xuan Kieu - Ha Nhan Hoc, "Ong manh dan ap dung phuong an chu đong ra tay truoc đe ap đao đoi phuong; tap trung binh luc, tieu diet dut điem tung đoi thu mot; ong luon quan triet tu tuong tan cong đen cung, khong bao gio buong long quyen chu đong tan cong". Ngay ca nha chinh phuc noi tieng nguoi Phap Napoleon Bonaparte (1769–1821) đa nghien cuu ve nhung cuoc chinh phat cua Friedrich. Napoleon cung cong nhan ong la nha cam quan đanh hay nhat thoi hien đai va đat mot tuong nho hinh vi vua nuoc Pho trong phong rieng cua minh. Sau khi đanh bai quan đoi Pho vao nam 1807, đich than Napoleon đa tham mo Friedrich II o Potsdam va tuyen bo cac tuong Phap: 

Trong cuoc chien tranh Bay nam, Friedrich dan dat quan Pho gianh hai thang loi lon o Rossbach va Leuthen chi trong vong mot thang, "đieu đo the hien mot cach hung hon nghe thuat chi huy sieu viet cung nhu ky xao dung binh nhuan nhuyen cua Friedrich" - theo hai tac gia Kha Xuan Kieu va Ha Nhan Hoc. Napoleon cho rang chi rieng tran Leuthen cung đu cho "ten tuoi cua Friedrich luu danh thien co va đung vao hang ngu cac danh tuong vi đai nhat tren the gioi". Ben canh đo, su gia Đuc Hans Delbruck (1848 – 1929) đa phe phan "chien tranh tieu hao" trong tac pham Die Strategie des Perikles, đieu nay đong nghia voi viec Hans Delbruck xem Friedrich mot quan nhan kem pham chat. Delbruck cho biet Friedrich va Perikles la nhung nguoi thuc hanh tieu bieu "chien tranh tieu hao", mot the loai chien tranh ton kem va phung phi.


Friedrich II trong van hoa can - hien đai Đuc Quoc xa đa lam nhieu bo phim ve Friedrich nhung khong noi ve ong nhu mot ong vua triet hoc thoi Khai sang, ma la nguoi đa đem lai vinh quang cho dan toc Đuc. Nam 1933 ho cho ra mat bo phim đau tien noi ve Friedrich: "Der Choral von Leuthen" (Bai thanh ca vung Leuthen), ke ve chien thang cua Friedrich đanh bai hon 6 van quan Ao trong tran Leuthen.. Sau đo, nam 1935, bo phim "Vi vua gia va vi vua tre" (Der alte und der junge Konig) đuoc phat hanh o Đuc, noi ve moi quan he giua Friedrich va vua chaFriedrich Wilhelm I. Nam sau (1936), Johannes Meyer sang tac phim "Đuc Vua Fredericus" xoay quanh cuoc chien giua Friedrich va lien minh Anh-Nga. Noi dung nay lai đuoc lap lai trong phim "Đuc Vua vi đai" (Der große Konig) cua Veit Harlan, voi trong tam xoay vao cac tran Leuthen va Kunersdorf.

 
Trong bo phim "Der Untergang" (Su sup đo) do Đuc san xuat nam 2004, Adolf Hitler ngoi trong mot can phong toi va nhin cham cham vao buc tranh ve Friedrich II. Co le đoan phim nay chung to niem ao uoc cua nha đoc tai Đuc Quoc xa ve mot phep la khac cua Nha Brandenburg. It lau sau đo Adolf Hitler tu sat.
Trong bo phim Patton san xuat nam 1970, Tuong Hoa Ky George S. Patton đa trich dan sai rang Friedrich II noi: "L'audace, l'audace, toujours l'audace!" ("Tao bao, tao bao — thuong xuyen tao bao!").
King of Prussia, Pennsylvania, đuoc theo ten quan King of Prussia. Ban than quan nay cung đuoc đat ten la "King of Prussia" (Nha vua nuoc Pho) đe ton vinh Friedrich II.
Đuong Pho Quoc ("Prussia Street") tai thu đo Dublin, Ireland đuoc theo ten cua vua Friedrich II.
Friedrich xuat hien trong loat game vi tinh Civilization, cac game vi tinh Age of Empires III, Empire Earth II, Empire: Total War. Ong cung la nhan vat trong cac board game Friedrich va "Soldier Kings" (Nhung vi vua chien binh).
Ngoai ra, nha vua nuoc Pho con la nhan vat chinh trong truyen đoc truc tuyen tren Internet (webcomic) Frederick the Great: A Most Lamentable Comedy Breaching Space and Time.
Trong manga Hetalia: Axis Powers, Friedrich II đuoc goi la "Cu gia Fritz" - ong chu cua nhan vat Gilbert Beillschmidt (Pho).
Khong nhung the, ong con đuoc đe cap đen vai lan trong bo phim Barry Lyndon do Stanley Kubrick san xuat nam 1975. Trong phim nay, ong đuoc goi la "vua Frederick vi đai va lung lay". Quan đoi Pho duoi trieu đai ong vua đuoc khen ngoi vua bi chi trich. Đieu nay the hien qua mot đoan trich trong phim:

 


Pha he Chu thich Tham khao Đoc them Lien ket ngoai Frederick II: Hoang đe nuoc Pho Luu tru ngay 21 thang 8 nam 2009 tai Wayback Machine
Ai kiem soat du luan?
Digital edition of Frederick the Great's Works, boi Thu vien Truong Đai hoc Trier
Seven Years War 1756-1763 Prussia, Britain, Hanover — versus — Austria, France, Russia Luu tru ngay 22 thang 1 nam 2012 tai Wayback Machine
Tinh ban giua Voltaire va vua Frederick Đai đe Voltaire and Frederick the Great, from Books and Characters, tieng Phap va tieng Anh, boi Lytton Strachey, 1915
Frederick II. of Prussia - Article Preview - The New York Times (18 thang 3 nam 1888, Thu 4, 12 trang, 2557 tu) (tieng Anh)