Kim Nhat Đe (chu Han: 金日磾, Binh am: Jin Midi, 134 TCN - 86 TCN), ten tu Ong Thuc (翁叔), la mot nha quan su, nha chinh tri thoi Tay Han trong lich su Trung Quoc.
Ong la mot trong nhung đai than nhan menh cua Han Vu Đe Luu Triet, tro thanh quan nhiep chinh pho tro cho nguoi ke vi la Han Chieu Đe Luu Phat Lang. 


Tieu su Kim Nhat Đe que quan o huyen Huu Đo, quan Vu Uy (nay la huyen Dan Can tinh Cam Tuc), von chi co ten Nhat Đe, ho Kim la do Han Vu Đe ban cho, nguyen la Thai tu cua Huu Đo Vuong (休屠王) nguoi Hung No.
Khoang nhung nam Nguyen Thu thoi Tay Han (122 TCN - 117 TCN) Vu Đe sai Phieu Ki tuong quan Hoac Khu Benh đem quan đanh up Huu Đo Vuong, Huu Đo Vuong đai bai so bi thien vu oan gian nen ve hang nha Han, sau trieu đinh phat giac Huu Đo Vuong co y muu phan nen sai nguoi giet đi đe tru hau hoa. Kim Nhat Đe nam đo moi 14 tuoi đanh phai theo Con Ta Vuong (昆邪王) đau hang nha Han, luu lac lam toi to nha quan, roi bi đua đen Hoang Mon thu coi soc bay ngua. Do nuoi ngua kheo tay, tieng lanh đon xa nen trieu đinh thang len lam Ma giam, Thi trung pho ma đo uy Quang Loc đai phu, Han Vu Đe cho vao trieu dien kien, trong thay ong khong co tinh tham lam, hao sac, thi rat quy, ben ban cho ho Kim, ve sau ong đanh tran lap cong đuoc phong lam Xa Ky tuong quan. Sau khi Han Vu Đe qua đoi, Kim Nhat Đe cung voi Hoac Quang (霍光), Thuong Quan Kiet (上官桀) va Tang Hoang Duong (桑弘羊) cung nhau nhan lay di chieu phu chinh, do truoc khi chet Vu Đe con giao Nhat Đe lam phu chinh cho con noi ngoi nhung Nhat Đe bao minh khong phai nguoi Han, so du luan khong tot, nen Vu Đe cu Nhat Đe lam pho nhiep chinh. Nam Hau Nguyen thu hai (87 TCN), ong đung ra to cao Thi trung boc xa Mang Ha La (莽何羅) va anh em Trong Hop hau Ma Thong (马通) muu phan, trieu đinh xet thay co cong lon nen phong lam hau, quan toi chuc Thai tu thai pho, con chau ong noi đoi đuoc phong hau. Nam đau Thuy Nguyen (86 TCN) benh nang mat thuy hieu la Kinh.


Gia đinh Cha:
Huu Đo Vuong (休屠王): ve hang nha Han sau phan lai bi giet
Em trai:
Kim Luan (金伦): tu la Thieu Khanh, giu chuc Hoang mon lang, mat som;
Con chau:
Kim × (金×): con truong, khong ro ten that, lam nguoi thoi sao cho Han Vu Đe, bi cha minh giet;
Kim Thuong (金赏): con thu hai, đuoc tap tuoc cha, vo la con gai cua Hoac Quang. Ve sau Hoac Quang bi diet tru lien bo vo. Thoi Han Tuyen Đe (汉宣帝) lam thai pho, đen thoi Han Nguyen Đe (汉元帝) đoi lam Quang Loc huan.
Kim Kien (金建): con thu ba, cung nam voi Han Chieu Đe (汉昭帝), la Thi trung rat đuoc Chieu Đe sung ai.
Kim An Thuong (金安上): chau, tu la Tu Hau, con trai cua Kim Luan. Ong rat đuoc Han Tuyen Đe tin dung, vi to cao So vuong Dien Tho (延寿) am muu tao phan co cong, đuoc phong lam Quan Noi hau, ve sau ho Hoac lam phan, ong tham gia đanh dep co cong, phong lam Đo Thanh hau, sau mat thuy la "Kinh Hau".
Chat:
Kim Đuong (金当): chau cua Kim Kien, tap tuoc phong Đo hau.
Hai cha con Kim Toan (金旋) va Kim Y (金祎) cuoi thoi Đong Han co kha nang la hau due cua Kim Nhat Đe.


Pha he Hau due Con chau Kim Nhat Đe vao cuoi thoi Tay Han khi Vuong Mang (王莽) nam quyen đeu bi đan ap, mot so chay sang khu vuc nay la thi tran Tung Gia Nghien quan Van Đang tinh Son Đong, đoi thanh ho Tung, đuoc coi la mot trong nhung nguon goc cua ho nay. So khac thi co thuyet noi la chay sang Trieu Tien, tro thanh thuy to cua ho Kim Nhat tai Trieu Tien va Han Quoc ngay nay.


Tham khao