Tony Alexander Adams (MBE, sinh ngay 10 thang 10 nam 1966) la mot huan luyen vien bong đa va la cuu cau thu nguoi Anh.
Adams đa danh tron su nghiep 22 nam cua anh đe choi o vi tri hau ve cho Arsenal. Anh đuoc coi la mot trong nhung cau thu vi đai nhat moi thoi đai cua Arsenal boi nhung nguoi ham mo cua CLB va co ten trong danh sach 100 Huyen thoai cua Football League. Voi Arsenal, anh đa gianh đuoc bon danh hieu o Giai vo đich cao nhat cua nuoc Anh, ba FA Cup, hai League Cup, mot UEFA Cup Winners' Cup, va ba FA Community Shield. Mot buc tuong nham ton vinh Adams đa đuoc khanh thanh tai san van đong Emirates vao ngay 9 thang 12 nam 2011, cung voi buc tuong cua Thierry Henry va Herbert Chapman.
Khi ket thuc su nghiep cau thu anh chuyen sang lam huan luyen vien bong đa, trai qua nhung khoang thoi gian phu trach Wycombe Wanderers, Portsmouth va đoi bong cua Azerbaijan la Gabala.


Thoi tho au Sinh ra o Romford, Luan Đon, Adams lon len o Dagenham va theo hoc tai Truong Tieu hoc Hunters Hall tu nam 1971 đen nam 1978, sau đo la Truong Tong hop Eastbrook tu nam 1978 đen nam 1983.


Su nghiep CLB Adams gia nhap Arsenal nhu mot hoc vien vao nam 1980. Ba nam sau anh co tran đau ra mat đoi đau voi Sunderland o First Division, bon tuan sau sinh nhat lan thu 17 cua anh. That kho đe co mot khoi đau tot đep - Adams la mot phan nguyen nhan cho tran thua 2-1 tren san nha - nhung anh đa som tim thay phong đo đinh cao cua minh. Adams tro thanh cai ten quen thuoc cua đoi hinh Arsenal o mua giai 1985-86.
Tam thang sau khi gianh đuoc huy chuong đau tien o tran chung ket League Cup 1987 khi đanh bai Liverpool voi ty so 2-1 tren san van đong Wembley, Adams tro thanh đoi truong tre nhat trong lich su cua Arsenal o tuoi 21 vao ngay 1 thang 1 nam 1988. Đo la vi tri anh đa nam giu trong suot 14 nam cho đen khi nghi huu.
Anh la thu linh cua bo Tu Ve noi tieng, xay dung đuoc su thau hieu voi nhung nguoi ban đong đoi la trung ve Steve Bould va cac hau ve canh Lee Dixon va Nigel Winterburn. Duoi thoi George Graham bo Tu nay đa noi tieng ve su ky luat trong su dung bay viet vi. O goc đo ca nhan, that kho co the nghi ra mot cai ten trung thanh hon, dung cam hon va truyen đuoc nhieu cam hung cho đong đoi hon anh trong lich su Arsenal.
Ky luat cua Adams o hang phong ngu đuoc coi la nhan to chinh giup Arsenal gianh đuoc chuc vo đich League Cup 1986-87 va sau đo la hai lan vo đich First Division; lan đau la mua giai 1988-89 sau khi thang Liverpool o tran đau cuoi cung cua mua giai, lan thu hai la o mua giai 1990-91, chi thua mot tran o mua giai đo.
Mua giai 1992-93 Adams đa lap nen mot ky luc khi la đoi truong cua CLB đau tien gianh cu đup vo đich League Cup va FA Cup, nang cao cup vo đich European Cup Winners' Cup mot nam sau đo. Mac du co đuoc nhung thanh cong nhu vay, nhung cuoc chien voi chung nghien ruou, bat đau tu giua thap nien 80, ngay cang tan pha cuoc song cua anh nhu viec anh đuoc bao cao thuong xuyen tham gia vao chien đau o cac hop đem. Vao ngay 6 thang 5 nam 1990, Adams đam chiec Ford Sierra cua anh vao mot buc tuong o Rayleigh va khi kiem tra nong đo ruou trong mau thi nong đo ruou nhieu hon bon lan gioi han cho phep. Ngay 19 thang 12 cung nam đo, tai Southend Crown Court, anh bi bat giam bon thang (đuoc tra tu do khi thuc hien đuoc mot nua ban an vao ngay 15 thang 2 nam 1991) nhung sau khi đuoc tha, chung nghien ruou lai tiep tuc va gay ra nhieu su co, bao gom viec choi suot mot tran đau o mua giai 1993-94 mac du đang say ruou, roi xuong cau thang va can 29 mui khau o đau, ban vao binh chua chay va lam bung phat ngon lua trong phong ve sinh danh cho nguoi khuyet tat voi đong đoi Ray Parlour tai Pizza Hut o Hornchurch, noi ma ho đang bi che gieu boi nhung nguoi ung ho cua cac CLB đoi thu.
Vao ngay 14 thang 9 nam 1996, Adams thua nhan voi cong chung rang anh la mot nguoi nghien ruou, sau khi tim cach chua tri, anh tim đuoc su hung thu khi tro ve voi giao duc va co gang hoc piano. Anh tro thanh mot trong nhung nguoi nghien ruou phuc hoi nhanh o Anh; tran chien voi ruou đuoc trinh bay chi tiet trong cuon tu truyen cua anh, Addicted, đuoc phat hanh vao thang 5 nam 1998 đe đanh dau su kien quan trong nay.

Su phuc hoi cua anh đuoc giup đo mot phan khong nho boi su xuat hien cua Arsene Wenger tren cuong vi huan luyen vien cua Arsenal vao thang 10 nam 1996. Vi huan luyen vien nguoi Phap tap trung vao che đo an uong va lap ke hoach đe giup Adams chong lai thoi quen cu trong khi van đe cho nguoi đoi truong cua Arsenal the hien nhieu hon tren san co. Wenger đa cai cach che đo an uong cua CLB va loi song cua cac cau thu. Wenger đa giup Adams sau loi thu nhan cua anh ve van đe nghien ruou, va su cai tien trong che đo an uong đa giup cho su nghiep cua anh keo dai them nhieu nam nua. Adams đa đap lai su thau hieu cua huan luyen vien danh cho anh mot cach hau hi, anh la đoi truong đua CLB gianh hai cu đup vo đich Premiership va FA Cup vao mua giai 1997-98 va 2001-02; anh la cau thu duy nhat trong lich su cua bong đa Anh lam đoi truong mot đoi bong gianh danh hieu o giai đau cao nhat nuoc Anh trong ba thap ky khac nhau.
Trong khi Graham thich tap trung vao mot vi tri, Wenger khuyen khich Adams choi rong hon. Anh đa phat trien manh me, the hien su đinh đac trong kiem soat bong, phat đong tan cong tu phia sau va dang cao khi co the. Đieu đo đuoc the hien ro rang nhat vao nhung ngay cuoi cua mua giai 1997-98 khi Adams, nhan bong tu đuong chuyen loai bo tat ca hang phong ngu đoi phuong cua Bould, đa tung cu sut đay uy luc vao goc cua khung thanh Everton giup Arsenal gianh ngoi vo đich giai Ngoai hang. Man an mung cua Adams truoc khan đai North Bank van la mot khoanh khac mang tinh bieu tuong trong lich su lau đoi cua Arsenal.
Vao thang 8 nam 2002, ngay truoc khi bat đau mua giai 2002-03, Adams gia tu bong đa chuyen nghiep sau su nghiep keo dai gan 20 nam, tran đau cuoi cung cua anh la tran đau cuoi cung cua mua giai truoc tren san nha tiep đon Everton (tran chung ket FA Cup nam 2002 la mot ngoai le khi dien ra truoc vong đau cuoi cung cua giai vo đich). Anh đa choi 668 tran cho Arsenal (chi co David O'Leary la choi nhieu hon con so đo) va la đoi truong thanh cong nhat trong lich su CLB. Chiec ao so 6 ma Adams mac thi khong đuoc su dung cho đen mua giai 2006-07, khi no đuoc trao cho Philippe Senderos.
Ngay truoc khi tuyen bo gia tu su nghiep cau thu, Adams đa ung cu đe tro thanh huan luyen vien cua Brentford (đoi bong vua bo lo co hoi thang hang len choi o Division One) sau su tu chuc cua Steve Coppell, nhung su đe nghi cua anh đa bi tu choi.
Biet danh Mr. Arsenal, anh đa đuoc ton vinh boi tran đau truoc Celtic vao thang 5 nam 2002 voi nhieu huyen thoai cua Arsenal, bao gom Ian Wright, John Lukic va cac thanh vien con lai trong bo tu ve huyen thoai, Dixon, Winterburn va Bould. Tran đau ket thuc voi ti so 1-1 voi Lee Dixon, trong lan xuat hien cuoi cung cho The Gunners, đa ghi ban.
Vao thang 3 nam 2003, chi bay thang sau khi gia tu san co, to BBC Sport đa noi rang Adams la cuu cau thu cua Arsenal neu nhu tro ve khoac đoi bong thi se giup cho đoi bong huong loi nhieu nhat tu su tro ve nay.
Nam 2004, Adams co ten tren Buc tuong Danh vong cua bong đa Anh nham đe ton vinh tam anh huong cua anh trong cac tran đau o nuoc Anh, va nam 2008 anh đung thu ba trong cuoc bau chon 50 Phao thu xuat sac nhat moi thoi đai tren website chinh thuc cua CLB.
Mot buc tuong cua Adams đa đuoc đat ben ngoai san van đong Emirates trong le ky niem 125 nam thanh lap CLB vao ngay 9 thang 12 nam 2011. Huan luyen vien Herbert Chapman va tay san ban xuat sac nhat moi thoi đai cua Arsenal Thierry Henry cung đuoc bat tu voi hinh tuong đuoc đat ben ngoai san van đong.


Su nghiep đoi tuyen quoc gia Adams co tran ra mat cho đoi tuyen Anh trong tran đau voi Tay Ban Nha vao nam 1987, sau đo anh choi o Euro 88, ghi đuoc mot trong hai ban thang cua đoi tuyen Anh. Anh la cau thu đau tien trong nhung cau thu đuoc sinh ra sau chien thang o World Cup 1966 co vinh du khoac ao đoi tuyen Anh.
Sau mot khoi đau đay hua hen trong su nghiep o đoi tuyen quoc gia, Adams đa phai chiu mot loat nhung that bai trong nhung nam đau cua thap nien 1990. Anh đa bi loai khoi đoi hinh tham du World Cup 1990 mot cach đay bat ngo boi huan luyen vien Bobby Robson, va đa bo lo Euro 92 boi chan thuong. Tuy nhien, anh van giu đuoc mot vi tri thuong xuyen o hang phong ngu, va sau khi Gary Lineker gia tu san co vao nam 1992, Adams chia se chiec bang đoi truong cua đoi tuyen Anh voi David Platt mot cach khong chinh thuc, mac du vay Adams đa tro thanh đoi truong đoi tuyen Anh ngay truoc khi Euro 96 dien ra, đong nghia voi viec vi tri cua Platt tro nen kho đam bao. Tuyen Anh vao đen ban ket cua Euro 96, truoc khi đe thua tren cham phat đen truoc tuyen Đuc.
Khi huan luyen vien tuyen Anh Glenn Hoddle lay chiec bang đoi truong tu Adams va trao cho Alan Shearer, đo la vien thuoc đang ma Adams buoc phai nuot. Phat bieu tai mot dien đan cua nguoi ham mo vao nam 2008 Adams nhan manh "Toi co mot vai su bat binh truoc cai cach ma Glenn Hoddle lay chiec bang đoi truong trao cho Alan Shearer thay vi toi nhung toi co the bo qua đieu đo. Toi đa phan ung mot cach tich cuc. Toi khong đong y voi ong ay [Hoddle] va ong ay nghi rang Alan co the kiem đuoc nhieu qua phat đen hon khi choi o vi tri trung phong. Moi nguoi biet phan ung cua toi ve đieu đo".
Adams tiep tuc choi cho đoi tuyen quoc gia, va cuoi cung anh cung đuoc xuat hien o mot vong chung ket World Cup vao nam 1998. Giai đau quoc te cuoi cung cua anh la man trinh dien that vong cua đoi tuyen Anh o chien dich Euro 2000. Voi viec Shearer gia tu đoi tuyen quoc gia sau giai đau nay, Adams đa lay lai chiec bang đoi truong. Tuy nhien, trong vong vai thang, tuyen Anh that bai o tran đau tai vong loai World Cup truoc tuyen Đuc vao thang 10 nam 2000, đo la tran đau cuoi cung đuoc to chuc tai San van đong Wembley truoc khi no bi pha bo đe xay dung lai. Tran đau đo la lan ra san thu 60 cua Adams tai Wembley, đo la mot ky luc. Voi viec Sven-Goran Eriksson len nam quyen đoi tuyen Anh va su noi len cua cau thu tre Rio Ferdinand, Adams gia tu đoi tuyen quoc gia truoc khi Eriksson chon lua đoi hinh đau tien cua ong ay. Anh la tuyen thu Anh cuoi cung ghi ban tren San van đong Wembley cu khi anh ghi ban thang thu hai cho đoi tuyen Anh trong chien thang 2–0 o tran giao huu truoc Ukraine vao ngay 31 thang 5 nam 2000. Đay cung la lan đau tien anh ghi ban ke tu ban thang anh ghi đuoc trong tran giao huu đoi đau voi A Rap Xe Ut vao thang 11 nam 1988, đay la mot ky luc cho khoang thoi gian dai nhat giua hai ban thang ma mot cau thu ghi đuoc cho đoi tuyen Anh.
Tong cong Adams đa ra san 66 lan cho đoi tuyen Anh, va ghi đuoc 5 ban thang.


Su nghiep quan ly va huan luyen Sau khi co đuoc tam bang ve khoa hoc the thao tai Đai hoc Brunel, Adams tro thanh huan luyen vien cua Wycombe Wanderers vao thang 11 nam 2003. Anh đa khong the ngan su rot hang cua CLB xuong League Two o mua giai đo, va mac du CLB đa đung đau bang xep hang vao thang 8 nam 2004, mot su sa sut phong đo đa keo ho truot dai tren bang xep hang. Anh đa tu chuc huan luyen vien o Wycombe vao thang 11 nam 2004 voi ly do ca nhan. Anh đuoc ke nhiem boi John Gorman.
Vao thang 7 nam 2005, Adams chap nhan vai tro huan luyen vien tap luyen o đoi bong Ha Lan Feyenoord, phu trach đoi du bi va đoi tre. Sau đo, lan thu hai Adams trai qua mot khoang thoi gian ngan o Utrecht trong vai tro huan luyen vien tap luyen vao thang 1 va thang 2 nam 2006. Trong thoi gian tai Feyenoord anh cung lam viec ban thoi gian trong vai tro mot tuyen trach vien cho Arsenal, theo doi cac tran đau o Italia, Phap, va Ha Lan.
Adams gia nhap Portsmouth lam tro ly cho Harry Redknapp vao thang 6 nam 2006, lap vao vi tri con bo trong sau su ra đi cua Kevin Bond. Trong mua giai đau tien cua anh trong vai tro tro ly, Portsmouth ket thuc o vi tri thu chin tai Premier League – thu hang cao nhat cua ho ke tu thap nien 1950 va vo đich FA Cup 2007-08. Adams đuoc bo nhiem lam huan luyen vien tam quyen cua Portsmouth vao thang 10 nam 2008, cung voi Joe Jordan, sau su ra đi cua Harry Redknapp đen Tottenham Hotspur. Sau đo anh đuoc bo nhiem la huan luyen vien chinh thuc. Anh bi sa thai vao thang 2 nam 2009 sau khi Portsmouth chi gianh đuoc 10 điem trong 16 tran ma anh dan dat.
Vao thang 5 nam 2010, Adams ky hop đong ba nam huan luyen CLB cua Azerbaijan la Gabala FC thuoc Azerbaijan Premier League. Anh roi cuong vi huan luyen vien cua Gabala vao ngay 16 thang 11 nam 2011, truoc khi ket thuc mua giai 2011-12.


Hoat đong tu thien Vao thang 9 nam 2000, tu nhung trai nghiem cua minh voi chung nghien ruou va nghien ma tuy, Adams đa thanh lap Phong kham Sporting Chance, mot quy tu thien nham muc đich đieu tri, tu van va ho tro cho cac van đong vien nam va nu bi anh huong boi chung nghien ruou, ma tuy hay nghien co bac. Phong kham hoat đong dua tren chuong trinh 12 buoc cua Alcoholics Anonymous, mot to chuc co tru so gan Liphook o Hampshire, va bao gom Kate Hoey, Alex Rae va Elton John trong vai tro nhung nguoi bao tro, đuoc tai tro boi Hiep hoi Cau thu bong đa Chuyen nghiep. Cuu đong đoi cua Adams o Arsenal va đoi tuyen Anh,Paul Merson, la mot nguoi nghien ruou đang trong qua trinh hoi phuc, cung la nguoi bao tro cua to chuc nay.
Tran đau cua Arsenal nham ton vinh nhung cong hien cua anh, đoi đau voi Celtic, đa quyen gop 500.000 bang cho quy tu thien cua anh, Phong kham Sporting Chance.
Adams la nguoi bao tro cho NACOA—mot to chuc tu thien cung cap thong tin, tu van va ho tro cho bat cu ai bi anh huong boi viec uong ruou cua cha me ho.


Danh hieu Arsenal

Football League First Division/Premier League: 1988–89, 1990–91, 1997–98, 2001–02
FA Cup: 1992–93, 1997–98, 2001–02
Football League Cup: 1986–87, 1992–93
Football League Centenary Trophy: 1988
FA Charity Shield: 1991, 1998
European Cup Winners' Cup: 1993–94;


= Ca nhan =
Cau thu tre xuat sac nhat trong nam (PFA): 1987
Đoi hinh tieu bieu cua nam (PFA): 1994, 1996, 1997
Đoi hinh tieu bieu cua thap ky – Giai thuong 10 mua giai Premier League: (1992/3 – 2001/2)
Member in The Most Excellent Order of the British Empire (MBE): (2004)
Đoi hinh tieu bieu 20 nam Barclays Premier League - Giai thuong 20 mua giai Premier League


So lieu thong ke = Cau thu =


= Ban thang o đoi tuyen quoc gia =


= Huan luyen vien =

Tinh đen 12 thang 12 nam 2011
1 Tran đau đau tien cua Adams dan dat Portsmouth (hoa 1-1 voi Fulham) la trong vai tro huan luyen vien tam quyen cung voi Joe Jordan, truoc khi đuoc bo nhiem lam huan luyen vien chinh thuc.


Trong van hoa đai chung Trong mot bo phim vao nam 1997 The Full Monty, Horse (dien xuat boi Paul Barber) đac biet đe cap đen Adams trong khi co gang giai thich rang mot phan đac biet trong vu đieu cua ho la tuong tu nhu "bay viet vi cua Arsenal."
Trong album đau tay Rock Art and the X-Ray Style cua Joe Strummer va the Mescaleros, ca khuc mo đau mang ten 'Tony Adams'.
Adams van la mot nhan vat noi tieng voi nguoi ham mo Arsenal. Vao thang 12 nam 2008, Hon sau nam sau khi anh roi CLB, khi Adams dan dat Portsmouth hanh quan đen Arsenal anh đa đuoc chao đon bang bai hat "Chi co mot Tony Adams" boi nguoi ham mo cua Arsenal.
Vao ngay 30 thang 12 nam 2009 Adams la bien tap vien khach moi tren chuong trinh Today cua BBC Radio 4.
"Ali in the Jungle" mot bai hat cua ban nhac rock nguoi Anh The Hours, co đe cap đen anh trong loi bai hat.
Trong loat sach CHERUB, nhan vat chinh James Adams thay đoi ho cua anh đe vinh danh huyen thoai cua Arsenal trong no luc che giau danh tinh.


Chu thich Chung
Adams, Tony. Addicted. (Luan Đon: CollinsWillow, 1998) ISBN 0-00-218795-7
Cu the


Lien ket ngoai Tony Adams – Thanh tich thi đau FIFA
Hinh anh, tieu su va so lieu thong ke tai sporting-heroes.net
Tony Adams tai Soccerbase
Thong ke thanh tich huan luyen cua Adams tai Soccerbase
Ho so ca nhan cua Tony Adams o đoi tuyen Anh
Sporting Chance Luu tru ngay 19 thang 1 nam 2021 tai Wayback Machine
Tony Adams tai soccerage Luu tru ngay 10 thang 10 nam 2004 tai Wayback Machine
English Football Hall of Fame Profile Luu tru ngay 27 thang 4 nam 2006 tai Wayback Machine