Le cuoi (hay hon le, đam cuoi, le đuong) la mot phong tuc van hoa trong hon nhan nham thong bao rong rai ve su chap nhan va/hoac su chung kien cua gia đinh, xa hoi hay ton giao ve cuoc hon nhan cua mot cap đoi. Le cuoi đuoc hieu la mot nghi le, va thuong ket hop voi mot tiec cuoi đe tro thanh đam cuoi hoac le thanh hon.


Viet Nam Truoc đay, nguoi Viet goi le nay la le ruoc dau. Ngay nay, trong ngon tu cua đoi song thuong ngay, nguoi ta goi le nay la le cuoi, hon le. Đay la hinh thuc lien hoan, mung hanh phuc co dau, chu re va hai gia đinh. Đay la nghi le đuoc mot so xa hoi quan tam va thuong chi đuoc to chuc sau khi đa đuoc chinh quyen cap giay chung nhan đang ky ket hon. Trong tam thuc nguoi Viet thi le cuoi co gia tri cao hon ca giay chung nhan đang ky ket hon. Su quan tam lon cua xa hoi vao buoi le nay đoi khi gay suc ep len nhung nguoi to chuc: ho phai đam bao đe co the lam hai long nhieu nguoi tham du.
Le cuoi cua nguoi Viet co nhieu thu tuc gom:

Le dam ngo
Le an hoi
Le ruoc dau
Tiec cuoi
Lai mat
Le cuoi cua nguoi Viet thuong phai xem ngay tot đe tien hanh cac thu tuc nhu ngay to chuc, ngay ruoc dau ve nha chong. Đay la mot su tin tuong chuyen vui đuoc cu hanh ngay lanh thang tot thi se mang đen hanh phuc va binh an cho co dau, chu re. Ho nha trai se phai chuan bi đay đu le vat (nhu la banh phu the, ruou, trau cau, trai cay,...) va sang ho nha gai đung ngay gio đa xem. Cac thu tuc nhu cha me chu re se noi loi đe xin con dau voi ho nha gai, co dau - chu re lay ban tho to tien, moi ruou cha me hai ben va cha me, ho hang, anh chi em than thiet co the tang qua mung cho đoi vo chong moi cuoi vao luc nay,...se đuoc tien hanh truoc khi ruoc dau ve nha chong. Le cuoi cung co the đuoc to chuc tai nha tho (danh cho nhung gia đinh theo đao Cong giao Roma) hay tai chua (cho nhung gia đinh Phat giao).

Cung đa co nhung no luc nham sang tao mot bieu trung cuoi hoi o Viet Nam nhu đoi chim bo cau, qua cau la trau, song bieu trung thuong gap, co đuc nhat ve ngu nghia trong le cuoi o Viet Nam xua nay van la chu song hy. Đay la bieu trung xuat xu tu phong tuc cuoi hoi Trung Quoc, voi y nghia truoc kia the hien hai niem vui lon: đai đang khoa (thi đo lam quan) va tieu đang khoa (cuoi vo), nay song hy bieu thi niem vui chung cua hai ho. Nhieu nguoi Viet khong hieu chu Han nhung khi nhin vao chu nay cung biet nhung noi dan bieu trung nay đang co đam cuoi. Cung co 1 the dung chu Le Tan hon cho nha trai hay Le Vu quy cho nha gai.
Trong le cuoi Viet Nam, thong thuong se co mot bua tiec đuoc to chuc o nha hang tiec cuoi hoac tai gia đe moi ban be đen chung vui. Nhung nguoi tham du thuong đem tang cac đo mung đam cuoi hoac tien mung. Qua cuoi thuong trang trong, đuoc boc giay đieu, tien co the đuoc bo vao bi thu đo. Trong đam cuoi, ban le tan (thuong la nguoi than cua chu re hay co dau) đung ra nhan qua mung. Co nhung đam cuoi to chuc tiec tra, đon gian hon tiec cuoi thong thuong, co y khong yeu cau nguoi tham du mang qua mung.
Trong cuoc song hien đai, nhieu đoi dau re con thuong chup anh ky niem truoc le cuoi tai cac anh vien hoac chup ngoai canh. Trong đam cuoi thi thuong chup anh va quay phim. Va sau le cuoi thi đoi vo chong tre co the đi huong tuan trang mat (đay la mot hinh thuc đuoc du nhap tu cac nuoc phuong Tay).


Nguoi Hoa Le cuoi nguoi Hoa cung phuc tap va nhieu nghi Le. Theo nghi thuc truyen thong thi co dau va chu re se che mat bang khan mau đo, đeo bong. Đuoc mang kieu ruoc đi, sau đo lam le bai đuong đe chinh thuc tro thanh vo chong. Nghi le gom: Nhat bai thien đia, nhi bai cao đuong, phu the giao bai. Va cuoi cung la đua vao đong phong, chu re se mo khan che mat cua co dau ra va đong phong.


Phuong Tay Đam cuoi truyen thong cua phuong Tay thong thuong to chuc tai nha tho co su chung kien cua nguoi than, ban be va mot linh muc. Thong thuong nhung cap co dau, chu re lan đau lam đam cuoi thi se theo nghi thuc nay (vi do loi the chung song tron đoi, nen nhung nguoi tai hon se khong lam le o nha tho nua). Theo nghi le, chu re va co dau (thuong cam theo bo hoa) se dat tay nhau vao nha tho va the truoc nguoi cha xu. Nguoi cha xu se tuan tu hoi tung nguoi: Con co đong y lay anh ay/co ay khong? co tron đoi yeu thuong, chung thuy voi anh ay/co ay khong?. Sau khi hai nguoi tra loi "Con đong y" thi nguoi cha tuyen bo tu nay hai nguoi la vo chong. Sau đo chu re trao nhan cuoi va ca hai trao nhau nu hon truoc trang vo tay cua moi nguoi. Ngoai ra khi ket thuc viec to chuc đam cuoi thuong co dau chu re se tung hoa cuoi cho ban be hoac anh em trong nha.


Am nhac = Co loi =
Anh la chu re (Khanh Đon)
Cau hon (Hua Kim Tuyen)
Chi can co nhau (Vu Cat Tuong)
Cuoi len đi em (Only C)
Cuoi nhau đi (Chau Đang Khoa)
Co dau (Nguyen Hong Thuan)
Cuc Vo oi, lay anh nha (Thong)
Đam cuoi mien que (Khanh Đon)
Đung nguoi đung thoi điem (Thanh Hung)
Em la co dau (Khanh Đon)
Em la co dau đep nhat (Chau Khai Phong)
Em mo lam co dau (Long Ho Huynh)
Hon ca yeu (Khac Hung)
Lam vo anh nhe (Pham Bao Nam)
Mai mai ben nhau (Đo Hieu)
Man re mien Tay (Jin)
Minh cuoi nhau nhe (Khanh Đon)
Mua xuan cuoi em (Mac The Nhan)
Mung ngay nen duyen (Khanh Đon)
Nam lay tay anh (Tu Dua)
Ngay cuoi (Khac Viet)
Ngay cuoi em hat bai nay (Tuan Hii)
Ngay cuoi hanh phuc (Hoang Ka)
Ngay đau tien (Khac Hung)
Roi nang cai ly (Ho Phi Nal)
Roi toi luon (Ho Phi Nal)
Ta la cua nhau (Vuong Anh Tu)
Xin Me (Ngoc Kon)
Yeu (Khac Hung)
Yeu 5 (Rhymastic)


= Khong loi =
Wedding day at Troldhaugen (Edvard Grieg)
Wedding march (Hanh khuc đam cuoi) (Felix Mendelssohn)


Xem them Ngay ky niem cuoi
Le an hoi
Le cuoi nguoi Viet
Le cuoi truyen thong Ba Lan
Tiec cuoi
Chup anh cuoi
Nha nguyen le cuoi
Đam cuoi cua nhung đam cuoi
Tao hon


Tham khao Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Wedding ceremonies tai Wikimedia Commons