Rung mua la mot quan lac thuc vat kin tan do cay go chiem uu the, xuat hien duoi đieu kien co đo am doi dao. Rung mua thong thuong co hai tang cay go va cay bui hoac nhieu hon nua, cac tang phien tuy thuoc co dang song khac nhau. Thuc vat đac trung cua rung mua bao gom tham thuc vat cua mien nhiet đoi am ngay ca noi co che đo khi hau đa phan mua, thuc vat vung cao am uot cua mien nhiet đoi va a nhiet đoi, thuc vat noi khi hau co phan nao la khi hau hai duong.


Phan chia rung mua = Quan he rung mua nhiet đoi =

Rung mua nhiet đoi la mot dang quan he thuc vat cua rung mua, đuoc phan bo o gan xich đao. Dang quan he nay đuoc bat gap o Đong Nam A, Papua New Guinea, phia bac va đong luc đia Australia, chau Phi can Sahara tu Cameroon đen Congo, Nam My, (rung mua Amazon), Trung My (Bosawas, phia nam ban đao Yucatan-El-Peten Belize-Calakmul), va tren nhieu cua cac đao Thai Binh Duong (nhu la Hawaii).
Rung mua nhiet đoi đuoc phan chia thanh cac quan he phu: Rung mua xich đao, rung mua phan mua thuong xanh, rung mua nua thuong xanh, rung mua han sinh, rung mua a son đia, rung mua đam lay, rung mua a nhiet đoi
Xem them bai Rung mua nhiet đoi.


= Quan he rung mua on đoi =
 
Rung mua on đoi la dang rung mua trong vung khi hau on đoi. Chung co the đuoc tim thay o Bac My, tai chau Au (Anh, cac hon đao nho khu vuc ven bien cua Ai-len, va Scotland, phia nam Na Uy, phan phia tay Balkan doc theo bo bien Adriatic, cung nhu trong Tay Bac cua Tay Ban Nha va cac khu vuc ven bien phia Đong cua Bien Đen, bao gom cac vung ven bien Gruzia va Tho Nhi Ky), va o Đong A (o phia nam Trung Quoc, Đai Loan, nhieu cua Nhat Ban va Han Quoc, va tren đao Sakhalin va ke ben bo bien cuc Đong Nga), va cung co o Uc va New Zealand.
Rung mua on đoi đuoc phan chia thanh cac quan he phu: Rung mua on đoi mat, rung mua on đoi am, rung mua mien nui.
Xem them bai: Rung mua on đoi


Cau truc rung mua Mot rung mua đien hinh thuong đuoc chia ra lam bon tang đo la tang vuot tan, tang tan rung, tang duoi tan va tang tham tuoi. Moi tang rung co nhung loai sinh vat đac trung khac nhau thich nghi voi mot khu vuc khong gian nhat đinh.


= Tang vuot tan =

Tang vuot tan bao ham mot so luong nho cac loai cay goi la cay vuot tan. Cac thuc vat nay moc cao hon tan rung rat nhieu voi chieu cao trung binh la 45-55 met, ca biet co nhung cay cao toi 70-80 met. Nhung thuc vat nay co kha nang chiu nang tot cung nhu co cau truc vung vang đe khong bi đo truoc giong bao. Cac loai đong vat song trong tang nay co the ke toi nhu đai bang, buom, doi va mot so loai khi.


= Tang tan rung =

Tang tan rung bao ham đa so cac loai cay go lon, thuong co chieu cao tu 30-45 met. Đay la khu vuc co mat đo đa dang sinh hoc cao nhat va co tan la che phu gan nhu tao thanh mot mang lien tuc. Theo uoc tinh, tang nay bao ham chung 50 phan tram so loai thuc vat, đieu nay cho phep phong đoan rang phan nua so ca the song tren trai đat co the đuoc tim thay o đay. Trong tang nay, cac thuc vat bieu sinh bam vao than cay va cac canh cay, hap thu hoi nuoc va khoang chat tu khong khi va cac vun can huu co tu cay chu. Quan đong vat o đay cung tuong tu nhu o tang vuot tan, nhung muc đo đa dang cao hon. Mot so loai đong vat co the ke đen nhu ran, coc cay va chim toucan. Gioi khoa hoc tu lau đa phong đoan ve su phong phu cua tang tan rung duoi tu cach la mot moi truong song, tuy nhien cac du an khao sat ve van đe nay chi moi đuoc thuc hien gan đay. Tu nam 1917, nha tu nhien hoc William Beebe đa tuyen bo rang "mot đai luc moi ve su song van con cho đuoc kham pha, khong phai tren mat đat, ma nam tren no tu mot đen hai tram foot, co dien tich hon hang nghin dam vuong." Nhung cuoc nghien cuu that su ve tang tan rung chi moi bat đau vao thap nien 1980, khi gioi khoa hoc đa phat trien cac phuong phap giup tiep can cac tan cay cao ti nhu dung no ban day thung len cay. Cong cuoc nghien cuu tan rung van con trong giai đoan chap chung, nhung nhieu phuong phap tiep can khac nhu dung khinh khi cau hay khi cau lai đa giup cac nha khoa hoc bay len cac vi tri cua nhung tan cay cao, đong thoi viec su dung can truc va xay dung cac cau đi bo bang qua cac ngon cay cung đat hieu qua tuong tu. Viec su dung cac khi cu bay nhu vay đuoc goi la dendronautics.


= Tang duoi tan =

Tang duoi tan toa lac o giua tang tan rung va tang tham tuoi. Chung la noi cu ngu cua mot so loai chim, ran, bo sat cung nhu cac loai đong vat san moi nhu bao đom My, tran Nam My va bao hoa mai. Cac loai con trung cung kha phong phu. Chi co chung 5 phan tram anh sang chui đuoc xuong duoi đay va vi vay la cua cac loai cay o tang nay co kich thuoc lon hon nhieu so voi tang tan. Cac loai cay cua tang nay it khi cao qua 4 met. Mot so loai cay con cua tang tan la cay ua bong va co the song đuoc o tang nay truoc khi chung moc len đen tan. Tang duoi tan cung đuoc goi la tang cay bui mac du trong nhieu truong hop cay bui co the đuoc phan vao mot tang rieng.


= Tang tham tuoi =

Tang tham tuoi nam o khoang khong gian sat mat đat nhat va chi nhan đuoc chung 2 phan tram anh sang. Vi vay chi co cac cay thich nghi voi đieu kien it anh sang - cac cay ua bong hay cay chiu bong moi co the sinh truong tot trong tang nay. O cac khu vuc bo song, đam lay va cac khoang khong gian ho noi khong co cay go lon ton tai thi tham thuc vat o tang nay kha day, nhung o cac noi khac thi tinh hinh hoan toan nguoc lai do anh sang đa bi cac thuc vat tang tren chiem huu gan het. Tang nay cung bao ham nhung manh vun huu co tao ra do su thoi muc cua cac bo phan cay coi va đong vat - nhung vun huu co nay phan huy tuong đoi nhanh trong đieu kien nong am cua rung mua. Nhieu loai nam cung đong gop vao qua trinh phan huy nay.


Tham khao Lien ket ngoai