Yamauchi Hiroshi  (Nhat: 山内 溥 (Son Noi Pho), Hepburn: Yamauchi Hiroshi, 7 thang 11 nam 1927 - 19 thang 9 nam 2013) la mot doanh nhan Nhat Ban. Ong la chu tich thu ba cua Nintendo, gia nhap cong ty vao nam 1949 cho đen khi tu chuc vao ngay 31 thang 5 nam 2002, đuoc ke nhiem boi Iwata Satoru. Trong nhiem ky 53 nam cua minh, Yamauchi đa chuyen Nintendo tu mot cong ty san xuat bai la hanafuda chi hoat đong duy nhat o Nhat Ban thanh mot nha phat hanh tro choi đien tu va tap đoan toan cau tri gia hang ty đo la.
Vao thang 4 nam 2013, Forbes uoc tinh gia tri tai san rong cua Yamauchi la 2,1 ty USD; ong la nguoi giau thu 13 o Nhat Ban va giau thu 491 tren the gioi. Nam 2008, Yamauchi la nguoi giau nhat Nhat Ban voi khoi tai san vao thoi điem đo uoc tinh khoang 7,8 ty USD. Vao thoi điem ong qua đoi, Yamauchi la co đong lon nhat nhi cua Nintendo.


Giai đoan đau đoi Yamauchi sinh ra o Kyoto voi cha la ong Inaba Shikanojo va me la ba Kimi. Cha ong đa bo roi ca hai khi ong moi len 5 tuoi, va me ong khong the ganh vac viec lam me đon than nen ba đa giao lai cho ong ba. Voi viec ong cua minh la chu mot doanh nghiep, viec nay đa giup Yamauchi tro thanh nguoi thua ke tuong lai ca mot cong ty sau nay se tro thanh Nintendo. Yamauchi đuoc gui đen mot truong du bi o Kyoto nam 12 tuoi. Ong du đinh hoc luat hoac ky thuat, nhung The chien thu II lam gian đoan viec hoc. Vi con qua tre đe tham gia chien đau, ong đuoc đua vao lam viec trong mot nha may quan su. Khi chien tranh ket thuc vao nam 1945, Yamauchi đen Đai hoc Waseda đe hoc luat. Ong ket hon voi Inaba Michiko. Do su vang mat cua cha Yamauchi, ong ba cua ong đa gap đe thu xep cuoc hon nhan.


Su nghiep trong Nintendo = Su nghiep ban đau =
Nam 1949, ong cua Yamauchi va chu tich cua Nintendo, Kaneda Sekiryo, bi đot quy. Vi khong co nguoi ke nhiem truc tiep nao khac, ong yeu cau Yamauchi đen Nintendo ngay đe đam nhan cong viec chu tich. Yamauchi phai bo do cong viec hoc luat tai Đai hoc Waseda đe tro ve đam nhan vi tri. Yamauchi chi chap nhan vi tri nay neu ong la thanh vien gia đinh duy nhat lam viec tai Nintendo. Mien cuong, ong cua Yamauchi đong y, va qua đoi khong lau sau đo. Theo thoa thuan, nguoi anh ho lon tuoi cua ong phai bi sa thai. Do con tre va thieu kinh nghiem quan ly, hau het cac nhan vien đeu khong coi trong Yamauchi va to ra buc boi voi ong. Ngay sau khi tiep quan, ong phai đoi mat voi mot cuoc đinh cong cua cac nhan vien cong ty, nhung nguoi mong đoi ong se tu bo. Thay vao đo, ong khang đinh quyen han cua minh bang cach sa thai nhieu nhan vien lau nam nghi ngo nang luc cua ong. Ong đa đoi ten cong ty thanh Nintendo Karuta va thanh lap tru so moi tai Kyoto. Yamauchi dan dat Nintendo theo mot "phong cach chuyen che ha khac". Ong la nguoi duy nhat co quyen đanh gia ve cac san pham moi tiem nang va chi mot san pham hap dan va theo đung y cua ong moi đuoc phep co mat tren thi truong.
Ong la nguoi đau tien đua bo bai Tay bang nhua vao thi truong Nhat Ban. Choi bai Tay van con la mot đieu moi la o Nhat Ban va nguoi choi lien tuong chung voi cac tro choi co bac kieu Tay nhu poker va bridge. Theo mac đinh, hau het cac hoat đong co bac la bat hop phap ve mat ky thuat, chi co mot so truong hop ngoai le nhu đua ngua, pachinko va xo so. Do đo, thi truong phan đinh ro rang cho bat ky thu gi lien quan đen co bac, bao gom ca hanafuda, đeu bi han che. "Cu hit" đau tien cua Yamauchi đen khi ong ky thoa thuan cap phep voi Walt Disney vao nam 1959 cho bo bai nhua cua minh. Nintendo đa nham muc tieu the choi bai cua minh nhu mot cong cu cho cac tro choi tiec tung ma ca gia đinh co the thuong thuc, mot điem bao truoc ve cach tiep can cua cong ty trong the ky 21. Moi quan he voi Disney đa đuoc thuc hien theo muc tieu đo. The choi bai Disney cua Nintendo cung đuoc kem theo mot tap sach nho, mong voi nhieu huong dan cho cac tro choi bai khac nhau. Chien luoc nay đa thanh cong va san pham đa ban đuoc 600.000 bo chi trong mot nam, som đua Nintendo len ngoi thong tri thi truong choi bai Nhat Ban. Voi thanh cong nay, Yamauchi mot lan nua đoi ten cong ty thanh Nintendo Company Limited, đua cong ty ra đai chung va tro thanh chu tich. Sau đo, ong quyet đinh đen Hoa Ky đe tham United States Playing Card Company, nha san xuat bai lon nhat the gioi. Khi đen Cincinnati, Yamauchi that vong khi chi thay mot van phong va nha may quy mo nho. Đieu nay dan đen viec ong nhan thuc rang san xuat the bai la mot cong viec kinh doanh cuc ky han che.
Khi tro ve Nhat Ban, Yamauchi quyet đinh đa dang hoa cong ty. Mot so linh vuc moi ma ong mao hiem tham gia bao gom mot cong ty taxi ten la Daiya, mot khach san tinh yeu voi cac phong cho thue theo gio (noi ma ong cung thuong xuyen lui toi), va ban com phan an lien. Tat ca cac lien doanh nay cuoi cung đeu that bai va đua cong ty đen bo vuc pha san. Tuy nhien, mot ngay no, Yamauchi phat hien ra mot ky su nha may ten la Yokoi Gunpei đang choi voi mot bo mong vuot co the keo dai ra trong kha đon gian, thu ma Yokoi tu lam đe giai tri trong thoi gian nghi ngoi. Yamauchi ra lenh cho Yokoi phat trien cai ngam mong vuot co the dan dai ra đo thanh mot san pham thich hop. San pham đuoc đat ten la Ultra Hand va đa gay đuoc tieng vang ngay lap tuc. Sau đo, Yamauchi quyet đinh chuyen trong tam cua Nintendo sang san xuat đo choi. Voi mot he thong phan phoi đa đuoc thiet lap thanh cac cua hang bach hoa cho cac the bai, qua trinh chuyen đoi la mot le tu nhien đoi voi Nintendo. Yamauchi thanh lap mot bo phan moi co ten Games and Setup, ban đau chi co Yokoi va mot nhan vien khac quan ly tai chinh, đuoc đat tai mot nha kho o Kyoto voi muc đich nghien cuu va phat trien. Yokoi Gunpei la nguoi duy nhat đuoc giao đe phat trien cac san pham moi. Yokoi đa su dung bang ky su cua minh bang cach phat trien nhung thu ma ngay nay đuoc goi la đo choi chay đien nhu May Love Tester va mot khau sung anh sang su dung loi pin mat troi đe nham muc tieu. Nhung đo choi chay đien nay kha moi la vao nhung nam 1960 khi hau het cac đo choi khac co nguon goc đon gian, chang han nhu đo choi xep hinh khoi hoac bup be. Cuoi cung, Nintendo đa thanh cong trong viec khang đinh minh la mot nguoi dam choi lon tren thi truong đo choi.


= Bat đau ky nguyen đien tu =
Yamauchi nhan ra rang nhung đot pha ve cong nghe trong nganh cong nghiep đien tu co nghia la thiet bi đien tu co the đuoc ket hop vao cac san pham giai tri vi gia ca đang rat tot. Atari va Magnavox đa ban cac thiet bi choi tro choi đe su dung voi TV. Yamauchi cung thuong luong giay phep voi Magnavox đe ban may choi tro choi cua minh, Magnavox Odyssey. Sau khi thue mot so nhan vien cua Sharp Electronics, Nintendo đa tung ra Color TV Game 6 tai Nhat Ban, sau đo la mot so ban sua đoi va cap nhat cua loat nay.
Yamauchi đa yeu cau Nintendo mo rong sang Hoa Ky đe tan dung loi the hien co cua thi truong tro choi thung đang phat trien cua Hoa Ky. Ong đa thue con re cua minh la Arakawa Minoru đung đau hoat đong moi tai Hoa Ky. Nhung ban hit o Nhat cua ho nhu Radar Scope, Space Fever va Sheriff khong thanh cong khi đen Hoa Ky, vi vay Yamauchi đa quay qua du an Donkey Kong cua nha thiet ke Miyamoto Shigeru, vao nam 1981, du an nay đa tro thanh mot cu hit.
Yamauchi đa truyen cho Nintendo mot quy trinh phat trien cong nghiep đoc đao. Ong thanh lap ba đon vi nghien cuu va phat trien rieng biet, canh tranh voi nhau va nham muc đich chung la su đoi moi. He thong nay đa đay manh su ra đoi cua cac san pham tien ich khac thuong va thanh cong. Yokoi, nguoi đung đau R & D1, đa tao ra tro choi đien tu LCD di đong đau tien co bo vi xu ly đuoc goi la Game & Watch. Mac du Game & Watch đa thanh cong, Yamauchi muon thu gi đo đu re đe hau het moi nguoi đeu co the mua đuoc nhung cung đu đoc đao đe no co the thong tri thi truong cang lau cang tot.


= Nintendo Entertainment System =
Yamauchi tu tin voi Famicom đen muc hua voi mot cong ty đien tu no la se đat mot trieu đon hang trong vong hai nam. Famicom đa de dang đat đuoc muc tieu đo. Sau khi ban đuoc vai trieu chiec, Yamauchi nhan ra tam quan trong cua phan mem chay tren he thong cua tro choi va viec phai đam bao he thong nay de lap trinh. Yamauchi tin rang cac ky thuat vien khong tao ra cac tro choi xuat sac, nhung cac hoa si thi co. Famicom đuoc phat hanh tai Hoa Ky voi ten goi Nintendo Entertainment System (NES). Yamauchi, khong co nen tang ky thuat hay tro choi đien tu, la nguoi duy nhat quyet đinh tro choi nao se đuoc phat hanh. Truc giac vuot troi cua ong ay ve nhung gi moi nguoi muon trong tuong lai co the la mot trong nhung ly do dan đen thanh cong cua Nintendo. Đe giup sang tao noi len, ong đa tao ra ba nhom nghien cuu va phat trien va cho phep ho canh tranh voi nhau. Đieu nay khien cac nha thiet ke phai lam viec cham chi hon đe co gang lam cho tro choi cua ho đuoc chap thuan.


= Super Nintendo Entertainment System =
Nam 1990, Super Famicom đuoc phat hanh tai Nhat Ban. No đuoc phat hanh mot nam sau đo o Bac Hoa Ky va vao nam 1992 o Chau Au, o ca hai khu vuc voi ten goi Super Nintendo Entertainment System (SNES). Super Famicom đa đuoc ban het trong vong ba ngay tai Nhat Ban va cac game thu cam trai nhieu ngay ben ngoai cac cua hang voi hy vong nhan đuoc lo hang tiep theo. Nintendo cho thay su mo rong lon trong giai đoan nay voi cac nha may moi, co so R&D va quan he đoi tac voi Rare. Yamauchi ngay tu đau đa the hien kha nang xac đinh tro choi nao hay du chua bao gio choi chung, va ong tiep tuc lam đieu đo mot minh cho đen it nhat la nam 1994. Mot bai bao nam 1995 tren tap chi Next Generation bao cao Yamauchi, du đa 68 tuoi, "van con rat nhieu trach nhiem" đoi voi Nintendo va goi ong la "Nguoi đan ong đang so va đuoc ne trong nhat trong nganh cong nghiep tro choi đien tu".
Nam 1995, Virtual Boy đuoc phat hanh nhung khong ban chay. Tuy nhien, Yamauchi noi trong mot cuoc hop bao rang ong van tin tuong vao no va cong ty se tiep tuc phat trien tro choi cho no. Trong nam tai chinh ket thuc vao ngay 31 thang 3 nam 1995, Nintendo đat doanh thu 416 ty yen.


= Nintendo 64 =
Nam 1996, Nintendo phat hanh he may moi, co kha nang 3D hoan toan, Nintendo 64. Vao khoang thoi gian nay, Yamauchi đa cong khai noi rang ong muon nghi huu nhung khong nghi rang co bat ky ung cu vien nao đu tot đe ke nhiem ong. Mot nam sau, ong tuyen bo se nghi huu vao nam 2000, bat chap viec thieu nguoi ke nhiem gioi, va đac biet ong muon ket thuc su nghiep cua minh voi su ra mat cua 64DD.  Nam 1999, Yamauchi va Nintendo thong bao y đinh lam viec tren mot he thong moi voi bo xu ly Gekko cua IBM va cong nghe DVD Matsushita co ten ma la Dolphin. He thong nay đuoc đat ten la GameCube. Yamauchi đa co buoi noi chuyen tai E3 ve nhung tac đong ma viec phat hanh Xbox se gay ra cho GameCube.


= GameCube =
Yamauchi chao hang GameCube nhu mot co may đuoc thiet ke danh rieng đe tro thanh mot may choi tro choi đien tu, mot cach tiep can ma ong cho la khac voi Microsoft va Sony cho cac he may Xbox va PlayStation 2 tuong ung (ca hai đeu co chuc nang phat DVD va CD-ROM, trong khi Xbox con co o cung tich hop). Su nhan manh nay huong toi "kha nang hieu suat" va viec tao ra phan cung cho phep cac nha phat trien "de dang tao ra tro choi" la nhung gi Yamauchi tin rang se tao nen su khac biet cua GameCube so voi cac đoi thu canh tranh.
Yamauchi cung muon chiec may nay phai la loai re nhat, voi niem tin cua ong rang moi nguoi "khong choi voi cai may. Ho choi voi phan mem va ho buoc phai mua mot may choi tro choi đe su dung phan mem. Do đo gia cua may phai re nhat co the ". Do đo, Nintendo đinh gia GameCube re hon đang ke so voi cac đoi thu cua no tren thi truong, mac du cac tro choi cua may co gia tuong đuong voi nhung tro choi đuoc thiet ke cho cac he may canh tranh.


= Sau nhiem ky tai Nindendo =
Vao ngay 24 thang 5 nam 2002, Yamauchi tu chuc chu tich Nintendo va đuoc ke nhiem boi nguoi đung đau Bo phan Ke hoach Cong ty cua Nintendo, Iwata Satoru. Yamauchi sau đo tro thanh chu tich hoi đong quan tri cua Nintendo. Ong roi hoi đong quan tri vao ngay 29 thang 6 nam 2005, do tuoi đa lon, va vi ong tin rang ong đa trao cong ty cho nguoi tot. Yamauchi cung tu choi nhan luong huu, đuoc bao cao la khoang 9 đen 14 trieu đo la, tin rang Nintendo co the su dung no tot hon. Ong van la co đong lon nhat cua Nintendo va tinh đen nam 2008 van giu 10% co phan tai Nintendo. Ong la nguoi giau thu 12 tai Nhat Ban nho co phan tai Nintendo ke tu sau thanh cong voi may Wii va Nintendo DS.  ong đa quyen gop phan lon so tien 7,5 ty yen đe xay dung mot trung tam đieu tri ung thu moi o Kyoto. Nam 2006, ong thanh lap Shigureden, mot bao tang tho van o Kyoto.


Đoi tu Nam 1950, vo cua Yamauchi, Michiko, sinh con đau long, mot co con gai ten la Yoko. Trong vai nam sau đo, Michiko bi say thai vai lan va thuong xuyen đau om. Nam 1957, ba sinh them mot co con gai, Fujiko va ngay sau đo la mot cau con trai ten la Katsuhito.
Khi cha cua Yamauchi, Shikanojo, tro lai nhieu nam sau đo đe gap con trai minh, Yamauchi tu choi noi chuyen voi ong. Khi Yamauchi gan 30 tuoi, nguoi chi cung cha khac me cua ong lien lac voi ong va thong bao rang Shikanojo đa chet vi đot quy. Tai đam tang, ong gap vo cua cha minh va 4 co con gai cua ho ma ong chua tung biet mat. Ong bat đau cam thay hoi tiec vi đa khong tan dung co hoi đe hoa giai voi cha minh khi ong van con song. Cai chet cua cha đa thay đoi Yamauchi, ong đau buon trong nhieu thang va khoc rat nhieu. Ke tu đo, ong thuong xuyen đen tham mo cha minh.
Yamauchi đuoc mo ta la mot nguoi đan ong nghiem khac va chi tap trung vao cong viec kinh doanh. Ong khong choi tro choi đien tu; so thich nghiem tuc duy nhat cua ong la choi co vay,  du Uemura Masayuki, ky su chinh cua NES phien ban goc, đa tuyen bo rang ong cung rat thich hanafuda va se choi bai voi cac nhan vien Nintendo tai nhung buoi tiec. Ong đuoc xep hang thu bay dan o mon co vay, tuong đuong voi mot kien tuong co vua phuong Tay.


Quyen so huu Seattle Mariners Vao đau nhung nam 1990, đoi bong chay chuyen nghiep Seattle Mariners đuoc rao ban va Thuong nghi si Hoa Ky Slade Gorton yeu cau Nintendo cua Hoa Ky tim mot nha đau tu Nhat Ban đe giu cau lac bo o lai Seattle. Yamauchi đe nghi mua nhuong quyen thuong mai, mac du ong chua bao gio đen xem mot tran bong chay. Mac du chu so huu chap nhan loi đe nghi, uy vien MLB Fay Vincent va uy ban so huu đa phan đoi manh me y tuong cua mot chu so huu khong phai nguoi Bac Hoa Ky va khong chap thuan thoa thuan. Tuy nhien, truoc su ung ho va tinh cam manh me cua nguoi dan Seattle va bao chi, uy vien đa chinh thuc thong qua thuong vu nay, voi đieu kien Yamauchi co duoi 50% phieu bau. Đay la mot buoc phat trien lon trong bong chay Hoa Ky, vi đieu nay đa mo ra canh cua cho cac cau thu bong chay Nhat Ban đen voi cac đoi bong cua cac giai đau cua Hoa Ky, ma truoc đo đa luon bi tu choi[can dan nguon]. Nam 2000, cau lac bo đa kiem đuoc khoan loi nhuan đau tien la 2,6 trieu đo la ke tu khi đuoc Yamauchi mua lai. Yamauchi chua bao gio tham du mot tran đau nao cua Mariners.


Qua đoi Vao ngay 19 thang 9 nam 2013, o tuoi 85, Yamauchi qua đoi tai benh vien do bien chung cua benh viem phoi. Nintendo đa phat hanh mot thong bao noi rang cac nhan vien cua ho thuong tiec su mat mat cua ngai cuu chu tich.


Tham khao Lien ket ngoai Yamauchi Hiroshi tren IMDb 
Bao cao cua IGN Luu tru ngay 29 thang 4 nam 2005 tai Wayback Machine ve viec Yamauchi roi khoi Hoi đong quan tri
Bai bao cua N-Sider.com ve The Mind Behind the Empire
Ban tom tat cua IGN Luu tru ngay 22 thang 8 nam 2005 tai Wayback Machine ve buoi phong van Yamauchi Hiroshi tai Nikkei Business Daily
ClassicGaming.com – Yamauchi Hiroshi cua Nintendo nghi huu (Waybacked)
Cac ty phu the gioi: Xep hang # 149 Yamauchi Hiroshi Forbes