Nam đieu ngu the (五箇条の御誓文 (Ngu ca đieu ngu the van), Gokajo no Goseimon) la nam nguyen tac duy tan Nhat Ban cua Thien hoang Minh Tri, đuoc cong bo vao ngay 6 thang 4 nam 1868 tai Hoang cung Kyoto. Bai ngu the nham muc đich tuyen bo đuong loi cai cach cua chinh quyen Minh Tri, đong thoi chieu mo nhung phien ung ho Mac phu Tokugawa theo chinh quyen trong Chien tranh Boshin. Bai ngu the đanh dau su bat đau cua thoi ky Minh Tri va co the đuoc coi la hien phap đau tien cua Nhat Ban.


Noi dung Noi dung chinh cua Nam đieu ngu the nhu sau:


Nguon goc = Soan thao =
Sanyo Yuri Kimimasa, Sanyo Fukuoka Takachika va Sangi Kido Takayoshi cung soan thao Nam đieu ngu the. Yuri soan ban thao đau tien vao đau thang 2 nam 1868, đe xuat nam nguyen tac quoc sach, bao gom trong dung nhan tai, quyet đinh chinh su theo cong luan va trieu tap đai bieu do cac phien cu ra. Ngon tu tien bo cua ban thao bay to su bat man cua cac chi si Minh Tri cap tien khi phai phuc vu tang lop bao thu. Fukuoka sua lai ban thao đe tranh kich đong phe bao thu, thay the "cong luan" bang "hoi nghi cua cac daimyo". Kido soan ban thao cuoi cung vao đau thang 4, thay the "hoi nghi cua cac daimyo" bang "hoi nghi rong rai", bo viec trieu tap đai bieu cua cac phien va bo sung nguyen tac "pha bo het nhung hu tuc". Ngon tu cua Kido đu rong đe thoa man ca hai phe cap tien va bao thu trong trieu đinh.


= Le cong bo =

Vao luc 4 gio chieu ngay 6 thang 4 nam 1868, cac gitei va sanyo te tuu đong đu tai Tu than đien cua Hoang cung Kyoto. Thien hoang Minh Tri buoc vao đien cung voi Sosai Sanjo Sanetomi va Sosai Iwakura Tomomi. Sau khi thien hoang ngu toa, Sanjo đen quy truoc ban tho, thay mat thien hoang cau xin than linh trung phat nhung ai lam trai voi loi ngu the roi tro lai cho ngoi. Thien hoang đung day, cui đau truoc ban tho va đat sakaki lam le vat, sau đo lui ve ngu toa. Iwakura lai đen truoc ban tho va tuyen bo Nam đieu ngu the. Sau đo, cac nghi đinh lan luot đen cui đau truoc ban tho va thien hoang roi ky mot loi the trung thanh tuyet đoi voi thien hoang. Buoi le ket thuc vao 8 gio toi. Tong cong co 767 nguoi ky ten, bao gom nhung nguoi khong the tham du buoi le sau đo đa đen cung đien đe ky loi the.


Phan tich Giao su Michio Umegaki nhan xet rang Nam đieu ngu the nham ba muc đich chinh: khang đinh tinh chinh danh cua chinh quyen Minh Tri, xac lap uy tin cua chinh quyen trong quan he đoi ngoai va đam bao su binh đang cua cac phien truoc trieu đinh. Truoc boi canh Chien tranh Boshin moi no ra vao thang 1 nam 1868, nha su hoc Marius B. Jansen cho rang bai ngu the cung nham muc đich chieu mo cac phien ung ho Mac phu Tokugawa theo trieu đinh Kyoto. Jansen nhan đinh rang ngon tu cua Nam đieu ngu the co chu đich giam thieu su phan khang tu cac daimyo va bieu thi su tiem tien cua qua trinh duy tan. Vi du: "hoi nghi" va "cong luan" la nhung tu đa đuoc dung đe chi su hop tac giua cac phien chua, khong nhat thiet la cam ket thuc hien dan chu, va khong ai ung ho viec duy tri "hu tuc" trai voi "cong đao cua troi đat". Sau khi chinh phuc Cong hoa Ezo, chinh quyen Minh Tri giai thich rang "cong luan" la du luan cua cac kuge, phien chua va samurai. Giao su Iwata Masakazu chi ra rang chinh quyen phai vay tien đe chi tra cho quan đoi trong Chien tranh Boshin nen phai cong bo Nam đieu ngu the nham xay dung long tin đoi voi cac chu no la đia chu, thuong nhan.


Anh huong Anh huong lau dai cua Nam đieu ngu the la mot chu đe tranh luan. Mot mat, mot so hoc gia Nhat Ban cho rang bai ngu the la "tuyen ngon thanh lap nha nuoc Minh Tri chuyen che". Mat khac, cac hoc gia phuong Tay cho rang bai ngu the chi co tac đong ngan han vao đau thoi ky Minh Tri. Nha Nhat Ban hoc John Breen nhan đinh rang bai ngu the bao hieu mot thoi ky cai cach manh me duoi su lanh đao cua trieu đinh Minh Tri va su khang đinh quyen luc cua thien hoang đoi voi quan than trong trieu.
Dua tren Nam đieu ngu the, chinh quyen Minh Tri ban hanh Chinh the thu đe tien hanh cai to chinh quyen vao thang 6 nam 1868. Đieu 1 xac đinh bai ngu the la co so cua quoc sach Nhat Ban va trich dan nguyen van bai ngu the. Đieu 2 quy đinh Thai chinh quan thuc hien ba quyen lap phap, hanh phap, tu phap va thanh lap Nghi chinh quan, mot co quan nghi su luong vien. Tuy nhien, mo hinh to chuc chinh quyen moi nhanh chong bi bai bo do su phan đoi cua tang lop bao thu trong trieu.
Nam đieu ngu the tao tien đe thanh lap mot the che đai nghi phuong Tay o Nhat Ban. Mot so hoc gia Nhat Ban cho rang bai ngu the la đau nguon cua chu nghia tu do o Nhat Ban. Vao thap nien 1880, Phong trao tu do dan quyen van đong ban hanh hien phap, thanh lap nghi vien dua tren loi the "mo ra hoi nghi rong rai". Nam 1889, Hien phap Đe quoc Nhat Ban đuoc ban hanh, thanh lap Nghi vien Đe quoc nhu la co quan lap phap cua Nhat Ban, co quyen lam luat va phe duyet ngan sach nha nuoc. Tuy nhien, tang lop phien phiet tiep tuc chi phoi chinh quyen cho đen tan the ky 20.
Theo loi the "cau tri thuc o the gioi", chinh quyen Minh Tri cu Su đoan Iwakura đi Tay du tu nam 1871 đen nam 1873 đe nghien cuu, hoc tap tri thuc, cong nghe cua phuong Tay. Phai đoan hoc nong nghiep o Hoa Ky, cong nghe ky thuat o Anh va mo hinh to chuc nha nuoc, he thong phap luat o Phap, Đuc va Pho. Nam 1896, Bo luat dan su Nhat Ban đuoc ban hanh, phong theo Bo luat dan su Đuc. Quan than trong trieu va thien hoang bat đau mac Tay phuc thay cho kimono va nhung y phuc truyen thong khac.
Gia tri tinh than cua Nam đieu ngu the truong ton qua nhung bien co lich su cua Nhat Ban. Sau Chien tranh the gioi thu hai, Hirohito trich dan nguyen van Nam đieu ngu the trong Tuyen ngon nhan gian va goi bai ngu the la nen tang cua quoc sach Nhat Ban; ban than Hirohito coi Nam đieu ngu the la bang chung cua su ton tai cua nen dan chu vao thoi ky Minh Tri.


Xem them Nam bang yet thi
Hien phap 17 đieu


Ghi chu Tham khao Thu muc Akamatsu, Paul (1972). Meiji 1868: Revolution and Counter-Revolution in Japan (bang tieng Anh). Miriam Kochan bien dich. New York: Harper & Row. ISBN 0-06-010044-3.
Đao, Trinh Nhat (2015). Nhat Ban Duy Tan 30 Nam. Viet Nam: Nha xuat ban The Gioi. ISBN 9786047711758.
Breen, John (1996). "The Imperial Oath of April 1868: Ritual, Politics, and Power in the Restoration". Monumenta Nipponica (bang tieng Anh). Quyen 51 so 4. tr. 407–429. doi:10.2307/2385417. ISSN 0027-0741.
De Bary, William; Tiedemann, Arthur, bien tap (2005) [1958]. Sources of Japanese Tradition (bang tieng Anh). Quyen II: 1600 to 2000 (an ban thu 2). New York: Columbia. ISBN 0-231-12984-X.
Iwata, Masakazu (2022). Okubo Toshimichi: The Bismarck of Japan. Publications of the Center for Japanese and Korean Studies (bang tieng Anh). Birmingham: University of California Press. ISBN 978-0-520-32625-5.
Dower, John W. (2000). Embracing Defeat: Japan in the Wake of World War II (bang tieng Anh). New York: Norton. ISBN 0-393-04686-9.
Jansen, Marius B. (2000). The making of modern Japan (bang tieng Anh). Cambridge, Mass.: Belknap Press of Harvard University Press. ISBN 978-0-674-00334-7.
Jansen, Marius B.; Rozman, Gilbert, bien tap (1986). Japan in Transition: From Tokugawa to Meiji (bang tieng Anh). Princeton: Princeton. ISBN 0-691-10245-7.
Keene, Donald (2002). Emperor of Japan: Meiji and His world, 1852 - 1912 (bang tieng Anh). New York: Columbia Univ. Press. ISBN 978-0-231-12340-2.
McLaren, W. W. (1979). Japanese Government Documents (bang tieng Anh). Bethesda, MD: University Publications of America. ISBN 0-313-26912-2.
Wilson, Robert A. (1952). "I. The Seitaisho: A Constitutional Experiment". The Far Eastern Quarterly. Quyen 11 so 3. tr. 297–304. doi:10.2307/2049570. ISSN 0363-6917.


Đoc them Akita, George (1967). Foundations of Constitutional Government in Modern Japan 1868-1900 (bang tieng Anh). Cambridge: Harvard. ISBN 0-674-31250-3.
Beasley, William G. (1995). The Rise of Modern Japan: Political, Economic and Social Change Since 1850 (bang tieng Anh). New York: St. Martin's Press. ISBN 0-312-23373-6.
Lu, David J. (2016). Japan: A Documentary History (bang tieng Anh). Taylor & Francis. ISBN 9781317467144.
Murphey, Rhoades (1997). East Asia: A New History (bang tieng Anh). New York: Addison Wesley Longman. ISBN 0-321-42141-8.