Cong hoa Serbia Krajina (tieng Serbia: Република Српска Крајина, đa Latinh hoa: Republika Srpska Krajina, viet tat RSK) co the goi ngan Serbia Krajina hoac Krajina, la mot nha nuoc khong đuoc cong nhan, ton tai trong thoi gian ngan o  Đong Nam Au. Serbia Krajina co phan lon lanh tho nam trong khu vuc Militargrenze (Bien gioi quan su) truoc đay, gom cac phan hop thanh: Croatia, Slavonia va Danube. Serbia Krajina ra đoi la su phan ung lai voi chinh quyen Croatia muon ly khai khoi Nam Tu trong khi nguyen vong nguoi Serb o Croatia la đuoc o lai.
Serbia Krajina ton tai tu nam 1991 đen nam 1995 tren lanh tho Cong hoa Croatia thuoc Cong hoa Lien bang Xa hoi chu nghia Nam Tu. Thu đo la Knin voi dan so 12.331 nguoi. Ngoai Knin con co cac thanh pho lon la Vukovar (44.639 dan) va Petrinja (18.706 dan). Dan so Serbia Krajina la 470.000 nguoi nam 1991 va 435.000 nguoi nam 1993. Dien tich Serbia Krajina hon 17.000 km², cac nguon khac nhau do quan niem ve gioi han lanh tho.
Nam 1995, Serbia Krajina mat phan lon lanh tho trong chien dich quan su cua Croatia Bljesak va Oluja. Thang 1 nam 1998, theo Hiep đinh Erdut duoi su quan ly cua Lien Hop Quoc, phan con lai cua Serbia Krajina o Đong Slavonia, Baranja va Tay Srem đuoc hop nhat vao Cong hoa Croatia.
Lanh tho Serbia Krajina giap voi Cong hoa Croatia, Hungary, Cong hoa Lien bang Nam Tu, Cong hoa Bosnia va Hercegovina va Cong hoa Srpska.


Đia ly Serbia Krajina gom ba lanh tho tach roi:

SAO Krajina (Banija, Kordun, Lika va Bac Dalmatia), gom cac khu tu quan Benkovac, Vojnic, Vrginmost, Glina, Gracac, Dvor, Drnis, Donji Lapac, Knin, Korenica, Kostajnica, Krnjak, Obrovac, Petrinja, Plaski, Slunj, đo thi Zadar va Caprag cua nguoi Serb.
SAO Zapadna Slavonija (Tay Slavonia) gom cac khu tu quan: Grubisno Polje, Daruvar, Okucani va Podravska Slatina. Phan lon Tay Slavonia nam duoi su kiem soat cua quan đoi Croatia ke tu cuoi thang 12 nam 1991 va chi thuoc Serbia Krajina tren danh nghia.
SAO Istocna Slavonija, Baranja i Zapadni Srem (Đong Slavonia, Baranja va Tay Srem) gom cac khu tu quan Beli Manastir, Vukovar, Dalj, Mirkovci va Tenja.
Theo Hien phap Serbia Krajina, đon vi hanh chinh la opstina (khu tu quan), theo quy đinh gom khu trung tam va cac vung phu can xung quanh. Serbia Krajina co tong cong 28 opstina.
Serbia Krajina gom sau khu vuc lich su-đia ly trien khai cac quan đoan tuong ung, va dan so uoc tinh dua tren đo.

Bac Dalmatia - dien tich 3.450 km². Ranh gioi phia bac giap Velebit, phia đong Dinara, phia nam Kosovo Polje va Petrovo Polje, phia tay Zadar va bo bien Adriatic. Khu vuc nay gom cac khu tu quan Knin, Benkovac, Obrovac, Drnis va Serbian Zadar.
Lika - dien tich 4.808 km². Ranh gioi phia bac giap thi tran Plaski, phia đong song Una, phia nam song Zrmanja va phia tay la dong Medak - Teslingrad. Lika nam giua cac ngon nui Velebit, Pljesevica va Mala Kapela. Trong khu vuc co Ho Plitvice. Lika gom cac khu tu quan Korenica, Donji Lapac, Gracac va Plaski.
Kordun - dien tich 2.306 km². Ranh gioi phia bac giap song Kupa, phia đong song Glina, Bosnia va Hercegovina, phia nam la cac day nui Pljesevica va Mala Kapela, phia tay la song Mreznica va song Korana. Kordun gom cac khu tu quan Slunj, Krnjak, Vrginmost va Vojnic. Thi tran Topusko la noi kinh te phat trien nam trong khu vuc nay.
Banija - dien tich 3.456 km². Ranh gioi chinh xac van chua đuoc xac đinh. Banjia gom cac khu tu quan Glina, Petrinja, Kostajnica, Dvor na Uni va mot phan đo thi Sisak.
Tay Slavonia - dien tich 5.062 km², Serbia Krajina chi kiem soat đuoc 558 km² vi vao mua thu nam 1991, quan đoi Croatia tan cong va gianh quyen kiem soat hau het cac khu vuc. Ranh gioi Tay Slavonia la tu phia bac song Drava, phia đong xung quanh la cac khu tu quan Donji Miholjac va Orahovica, phia nam la song Sava va phia tay la song Ilok. Khu vuc gom cac khu tu quan Okucani, Pakrac, Daruvar, Grubisno Polje, Podravska Slatina, mot phan Virovitica, Orahovica va Slavonska Pozega. Tuy nhien, tren thuc te, Serbia Krajina chi co quyen kiem soat đoi voi Okucani va mot phan Pakrac.
Đong Slavonia, Baranja va Tay Srem - dien tich 2.511 km². Ranh gioi phia bac giap Hungary, phia đong giap Nam Tu, phia nam giap song Danube va song Sava, phia tay giap dong Osijek - Vinkovci, nam duoi su kiem soat cua Croatia. Khu vuc gom cac khu tu quan Beli Manastir, Vukovar, Dalj, Mirkovci va Tenja, cung nhu mot phan Osijek, Vinkovci va Zupanja.


Lich su = Bien gioi quan su Militargrenze =

Nguoi Serb đa sinh song tai vung đat ve sau la Serbia Krajina tu thoi Trung Co, truoc khi Đe quoc Ottoman bat đau xam luoc ban đao Balkan. Van thu co đe cap đen nguoi Serb o Srem, Slavonia va Dalmatia co tu the ky 7. Khi ay, nguoi Serb chu yeu đinh cu o cac khu vuc phia nam Dalmatia, va lap ra mot so cong quoc. Tu vien Serbia đau tien lap nen tren lanh tho Vuong quoc Dalmatia va Croatia la Tu vien Krupa, theo truyen thong đuoc xay dung nam 1317. Tu vien do cac tu si tu Tu vien Krupa tren Vrbas xay dung duoi su bao tro cua cac vua Serbia Stefan Milutin, Stefan Decanski va Stefan Dusan. Cung trong khoang thoi gian ay, cong nuong Jelena Nemanjic Subic, em gai cua Stefan Dusan va phu nhan cua lanh chua Croatia Mladen III Subic, lap ra Tu vien Krka.
Sau khi Đe quoc Ottoman chinh phuc Serbia va Bosnia, so luong nguoi Serb o Krajina tang len đang ke, nhieu nguoi Croat roi đi đen cac thanh pho tren bo bien Adriatic hoac cac khu vuc trung tam Croatia va Hungary. Sau khi quan Ottoman chiem thanh Jajce lan thu nhat, 18.000 ho dan Serb chuyen đen cac quan Lika va Krbava. Vua Hungary Matthias Corvinus mien thue va bao đam quyen tu do ton giao cho ho, nhung nguoi Serb co nghia vu bao ve bien gioi truoc su đe doa cua Ottoman. Ve sau, nguoi ti nan Serb o Krajina dang đat cho Quan chu Habsburg đe nhan lay đia vi dan bien vien, đoi lai viec bien gioi đuoc bao ve.
Theo mot so nha nghien cuu, nha Habsburgs coi Militargrenze (Bien gioi quan su) la noi cung ung quan nghia vu. Cu bay dan thuong o Krajina thi co mot nguoi lam linh gac tien đon, trong khi ty le binh linh so voi dan o toan đe che la 1:64. Militargrenze trong suot thoi gian ton tai đa đuoc thay đoi va chuyen đoi nhieu lan. Cuoi the ky 19, Militargrenze bi bai bo. Nam 1882, cac vung trong đo đuoc đat duoi quyen quan ly cua Vuong quoc Croatia va Slavonia trong Cuong tho thanh Stephan (Hungary).


= 1881—1918 =

Sau khi Militargrenze bi bai bo, nguoi Serb tang cuong hoat đong chinh tri. Nhieu đang phai đuoc thanh lap, mot phan trong so đo hop tac voi đang phai nguoi Croat. Tuy nhien, nhieu chinh tri gia Croat nhu Ante Starcevic va Josip Frank coi nguoi Serb la yeu to ngoai lai va ung ho Serbophobia (Am anh chong Serb). Trong khi nguoi Serb đuoc su ung ho cua Ban Karoly Khuen-Hedervary do Budapest bo nhiem, mot so chinh tri gia Croatia tim kiem su giup đo tu nha cam quyen Vienna. Sau khi Ao-Hung tan ra, hau nhu tat ca cac quoc gia Nam Slav trong đe quoc đeu tu nguyen hop lai thanh Vuong quoc cua nguoi Serb, Croat va Sloven. Tuy nhien, nha nuoc đuoc tap trung hoa va som khong con phu hop voi đa so quan chung Croatia mong muon tu tri hoac đoc lap. Đieu nay lam phuc tap moi quan he giua nguoi Croat va nguoi Serb va keo theo khung hoang chinh tri.
Theo đieu tra dan so nam 1910, co 649.453 nguoi Serb nguyen goc trong khu vuc cua nguoi Croatia-Slavonia thuoc Militargrenze truoc đay. Muoi mot nam sau, vao nam 1921, 764.901 nguoi Serb song tren lanh tho Croatia hien đai va Srem (nay thuoc Serbia), trong đo 658.769 nguoi song tren lanh tho Croatia-Slavonia thuoc Militargrenze truoc đay va 106.132 nguoi o Dalmatia.


= Diet chung nguoi Serb trong The chien II =
Sau khi Đe che thu ba cung đong minh chiem Vuong quoc Nam Tu, Nha nuoc Đoc lap Croatia đuoc thanh lap, do  Ustase lanh đao. Ho theo ly tuong Đai Croatia voi đac trung Serbophobia cuc đoan, dan đen diet chung nguoi Serb. Ustase thiet lap he thong trai tap trung. Hien chua ro con so diet chung chinh thuc, dao đong tu 197.000 nguoi theo cac nguon tin phia Croatia, đen 800.000 nguoi theo thong tin phia Serbia. Mot so luong đang ke nan nhan đa chet trong cac trai tap trung Croatia. Khoang 240.000 nguoi Serb bi buoc phai cai đao sang Cong giao La Ma va khoang 400.000 nguoi Serb bi truc xuat đen Khu vuc chi huy quan su o Serbia. Nhung su kien nay đa thay đoi cau truc sac toc tren lanh tho Croatia, Bosnia va Hercegovina cung Serbia thoi hien đai va tac đong tram trong đen moi quan he giua nguoi Serb va nguoi Croat. Phong trao Giai phong Nhan dan hinh thanh o Dalmatia va nhanh chong lan rong phat trien ra toan bo lanh tho Nam Tu. Cac đang phai duoi su lanh đao cua Josip Broz Tito tien hanh cuoc chien chong lai quan Croatia va Wehrmacht. Chien thuat Draza Mihailovic lanh đao phong trao Cetnik bien đoi đa dang tu chong Đuc cho đen hop tac tuy vao thoi điem khac nhau. Nguoi Serb tu lanh tho Militargrenze truoc đay gop phan đang ke vao chien tranh chong Croatia va Đuc. Nam 1943, trong hang ngu Cetnik la 7.000 nguoi Serb, con luc luong khang chien Partizan co khoang 28.800 nguoi Serb tu khu vuc Militargrenze cu. Nam 1945, co 4.000 binh si trong quan Cetnik con 63.710 thuoc Partizan. Sau khi giai phong Nam Tu, nguoi Serb cung nguoi Croat o Croatia cung co vi the cac dan toc lap quoc.


= Mua xuan Croatia =
Cuoi thap nien 1960, nhung nguoi Cong san Croatia đua ra y tuong moi, cot loi la thay đoi vi the cua ho trong Cong hoa Nam Tu. Phong trao cai cach noi len o Croatia goi la Maspok hay "Mua xuan Croatia". Theo y thuc he phong trao, muc đich la nham tang cuong quyen luc cho nguoi Croat o Nam Tu, cung voi cai cach dan chu va kinh te. Thanh vien phong trao phan đoi viec cat giam ngan sach va quyen chinh tri tai Croatia, do cac khu vuc kinh te kem phat trien nhu Kosovo. Tuy nhien, ho khong quan tam đen phe phan chi ra binh đang giua cac nuoc cong hoa trong lien bang. Thoi ky nay cung ghi nhan nhung xung đot đau tien sau nam 1945 giua nguoi Serb va nguoi Croat o Krajina tren binh dien sac toc. Cac phuong tien truyen thong Nam Tu cong bo danh sach nhung nguoi Serb va Croat van trung thanh voi Nam Tu đuoc tong hop tai Croatia. Đa co nhung than phien ve viec nguoi Serb bi phan biet đoi xu.
Ban lanh đao Nam Tu va Lien đoan nhung nguoi cong san coi phong trao nay la su hoi sinh cua chu nghia dan toc Croatia va yeu cau luc luong dan quan đan ap cac cuoc bieu tinh. Tito đa loai bo nhung nguoi ung ho khong trung thanh, chang han nhu Savka Dabcevic-Kucar, Miko Tripalo va Dragutin Haramija, đong thoi thuc hien mot cuoc thanh trung trong Lien đoan nhung nguoi cong san Croatia va chinh quyen đia phuong. Nhieu nha lanh đao phong trao sau đo đa bay to su hoi han trong cac cuoc hop cua đang. Nhieu nha hoat đong sinh vien bi bat va mot so tham chi bi ket an tu. Trong so nhung nguoi bi bat nhung nam đo co tong thong Croatia tuong lai Franjo Tuđman va Stjepan Mesic, cung nhu nha bao bat đong chinh kien Bruno Busic.


= Chu nghia dan toc troi day o Nam Tu =
Nam 1981, bao loan no ra tai Kosovo nam 1981 do nguoi Albania bieu tinh đoi chuyen Kosovo tu tinh tu tri thanh nuoc cong hoa hoac mot bang đoc lap. Gioi lanh đao Slovenia va Croatia tim kiem cac cai cach phan quyen va dan chu. Nguoc lai, chinh phu lien bang o Beograd ung ho viec tap quyen hoa gia tang.
Thang 3 nam 1989, khung hoang Nam Tu toi te hon sau khi  Hien phap Serbia sua đoi trao cho chinh phu quyen đuoc han che quyen tu tri cua Kosovo va Vojvodina. Cac tinh tu tri nay đeu co quyen bau Tong thong lien bang. Nhu vay, duoi thoi Slobodan Milosevic, Serbia nhan đuoc ba phieu bau trong chuc vu tong thong. Bang cach them ca phieu cua Montenegro, Serbia co the quyet đinh ket qua bo phieu. Đieu nay khien cac nuoc cong hoa khac bat binh va yeu cau cai to lien bang.
Su phat trien tiem tien cua chu nghia dan toc trong thap nien 1980 dan đen cuoc khung hoang chung o Nam Tu va su sup đo cua he thong cong san.


= Cuoc chien o Croatia =


 = Nam 1990  =

Nam 1990, nguoi Serb thanh lap Đang Dan chu Đoc lap Nam Tu (Jugoslovensku samostalnu demokratsku partiju - JSDP) ngay 11 thang 2 tai Vojnic va Đang Dan chu Serbia (Srpska demokratska stranka - SDS) ngay 17 thang 2 tai Knin. Bau cu đa đang đuoc to chuc tren toan Nam Tu. Tai Croatia, Lien minh dan chu Croatia (Hrvatska demokratska zajednica - HDZ) gianh chien thang, ung ho ly khai va cai cach hien phap. Nguoi Serb ung ho SDS cua chinh tri gia on hoa Jovan Raskovic hoac cac phong trao cong san hay chu nghia xa hoi. Cac chinh sach va tuyen bo dan toc chu nghia cua cac lanh đao HDZ, bao gom ca Franjo Tuđman, đa lam gia tang cang thang sac toc. Sau khi gioi thieu bieu tuong nha nuoc moi va đoi ten nuoc cong hoa (bo "chu nghia xa hoi"), cang thang giua nguoi Serb va nguoi Croat gia tang, nguoi Serb yeu cau quyen tu chu van hoa, nhung bi tu choi. Theo su gia Croatia Nikica Baric, nguoi Serb coi Nam Tu la su đam bao on đinh, nen cam thay lo ngai khi xay ra khung hoang. Nguoi Serb coi Quan đoi nhan dan Nam Tu (Jugoslovenska narodna armija - JNA) la to chuc duy nhat cuoi cung bao ve cho ho.

Chinh phu Croatia đua ra cac bien phap chu nghia dan toc lam tinh hinh cang them phuc tap. Ten ngon ngu chinh thuc đuoc đoi tu tieng Serbia-Croatia sang tieng Croatia, roi đen luot cac chuan muc ngu phap. Chu cai Kirin bi cam trong van ban chinh thuc va tren truyen thong. Lich su va van hoc Serbia bi loai khoi chuong trinh truong hoc. Cong chuc nguoi Serb buoc phai ky "danh sach trung thanh" voi chinh phu Croatia moi, neu khong se bi sa thai ngay lap tuc. Đieu nay đuoc cong bo rong rai tren thong tin đai chung. Ap luc đe len gioi tri thuc nguoi Serb. Cac chinh tri gia Croatia co nhung phat ngon gay ton thuong cong đong nguoi Serb. Tuđman tuyen bo rang Croatia trong The chien II khong phai chi do Đuc Quoc xa lap nen, ma con la khat vong ngan đoi cua nguoi Croat. Nguoi Serb phan ung đac biet gay gat truoc tuyen bo nay. Stjepan Mesic tung phat bieu nguoi Serb tai Croatia co quyen lay đat đai khi đat chan len.
Thang 8 nam 1990, Kninska Krajina dien ra trung cau dan y ve chu quyen va quyen tu tri, chi nhung nguoi Serb sinh ra hoac song tren lanh tho Cong hoa Xa hoi Chu nghia Croatia (Socijalisticka Republika Hrvatska - SRH) moi đuoc quyen bo phieu. Nguoi Croat khong tham gia bo phieu. Ket qua la 99,7% trong so 756.721 cu tri bo phieu ung ho, nhung chinh quyen Croatia ngan ca cuoc trung cau nay tai 10 thanh pho. Cuoc trung cau dan y cua nguoi Serb va khoi su đoi quyen tu tri nay thuong đuoc goi la "Cach mang khuc go" (Balvan revolucija). Ngay 30 thang 9 nam 1990, nguoi Serb tuyen bo thanh lap SAO Kninska Krajina va đen 31 thang 12 chuyen thanh SAO Krajina. Thang 12 nam 1990, Quoc hoi Croatia thong qua hien phap moi quy đinh nguoi Serb o Croatia tro thanh dan toc thieu so khong con vi the xay dung hien phap.
He thu nam 1990 dien ra tai cau truc quyen luc cac cap o nuoc cong hoa Croatia. Tat ca nhung nguoi Serb tu choi ky vao "danh sach trung thanh" đeu bi sa thai khoi Bo Noi vu. O Knin va mot so thi tran khac noi nguoi Serb chiem đa so, chi con lai nguoi Serb trong luc luong dan quan va nhanh chong đuoc đoi ten thanh "Dan quan Krajina" (Milicija Krajine). Tinh trang nay dien ra o cac co so cong quyen khac. Vi du, ngay 17 thang 10 nam 1990, Thu tuong Croatia Josip Manolic sa thai tat ca nhung nguoi Serb lam viec trong chinh phu hoac noi cac, bat ke quan điem chinh tri nhu the nao.
O Croatia, Cach mang khuc go va Krajina tu tri đuoc goi la "cuoc noi day cua nguoi Serb". Theo Elena Guskova, nha cam quyen Croatia cho rang noi so cua nguoi Serb truoc chu nghia phat xit Croatia la khong co co so, cung nhu coi đo la bieu hien cua "Chu nghia đe quoc Đai Serbia". Chinh quyen Croatia tien hanh chiem đong Serbia Krajina va muon van hoi trat tu theo đung hien phap minh.
Nikica Baric tuyen bo rang Tong thong Serbia thuoc Lien bang Nam Tu Slobodan Milosevic tinh đen kha nang khong can thiep vao Croatia ly khai mien la voi cac lanh tho khong co nguoi Serb sinh song. Theo Baric, Milosevic muon sap nhap Serbia Krajina vao Nam Tu moi.


 = Nam 1991  =

Thang 1 nam 1991, Bo Noi vu Krajina đuoc thanh lap, quy tu tat ca cac thu ky noi vu khong nam duoi quyen kiem soat cua Zagreb. Thang 2 nam 1991, SAO Krajina hop nhat voi cac vung phia bac Dalmatia va Lika, noi nguoi Serb chiem đa so. Ngay 28 thang 2 nam 1991, Hoi đong Quoc gia Serbia va Hoi đong đieu hanh SAO Krajina thong qua nghi quyet ly khai khoi Croatia dua tren ket qua trung cau dan y, đe sap nhap vao Nam Tu. Ngay 16 thang 5, Hoi đong SAO Krajina thong qua nghi quyet gia nhap Nam Tu.
Ngay 25 thang 6 nam 1991, SAO Slavonia, Baranja va Tay Srem tuyen bo ly khai, đen ngay 25 thang 9 đoi ten khang đinh "cua nguoi Serb". Ve sau, SAO Tay Slavonia thanh lap tai Tay Slavonia.
Mua he nam 1991, giao tranh no ra o Krajina giua mot ben la cac nhom ban quan su va cac thanh vien noi vu Croatia, ben kia la luc luong dan quan Serb. Quan đoi nhan dan Nam Tu JNA dan tham gia xung đot,  von truoc đo hoi mua xuan, binh linh Croatia đao ngu hang loat khoi quan đoi Nam Tu. Đen thang 9, JNA gia tang hien dien trong xung đot khi xay ra viec cac biet đoi Croatia thuc hien "Phong toa doanh trai".

Mua xuan nam 1991, dong nguoi ti nan tu cac khu vuc do Zagreb kiem soat bat đau đo ve SAO Krajina. Mot so tiep tuc chay đen Serbia hoac Montenegro, con khoang 100.000 nguoi o lai Krajina. Bao cao cua Hoi Chu thap đo Nam Tu nam 1991 cho thay khoang 250.000 nguoi Serb ti nan chay khoi cac khu vuc do Zagreb kiem soat. Dong nguoi ti nan tiep dien cho đen khi đinh chien vao thang 1 nam 1992. Cung luc ay, duoi ap luc cua Serbia, hang chuc nghin nguoi Croat va nguoi Hoi giao roi khoi Krajina va chay sang cac vung cua Zagreb. Theo Baric, co toi 300.000 nguoi khong thuoc sac dan Serb phai chay khoi lanh tho do nguoi Serb kiem soat, tuy nhien, theo đieu tra dan so nam 1991, tong so nguoi Croat va cac dan khac tai Krajina khong vuot qua 220.000 nguoi.
Ngay 19 thang 12 nam 1991, cac oblast tu tri cua nguoi Serb hop nhat thanh Cong hoa Serbia Krajina. Hien phap đuoc thong qua xac đinh Serbia Krajina "la nha nuoc quoc gia cua dan toc Serb va nha nuoc cua tat ca cong dan song trong đo". Nha nuoc cung xac đinh cac bieu tuong nhu quoc ky, quoc huy va quoc ca, đong thoi tuyen bo chu quyen. Milan Babic nam quyen, chuyen tu thu tuong thanh tong thong.
Suot nam 1991, Luc luong Canh ve va Canh sat Croatia pham nhieu toi ac đoi voi dan thuong Serb va nguoc lai. Toi ac đuoc biet đen nhieu nhat la o Gospic, Sisak, Vukovar va cac lang Tay Slavonia.


 = Nam 1992  =

Thang 1 nam 1992, nho quoc te can thiep, cac hanh đong thu đich đa cham dut va Luc luong gin giu hoa binh Lien Hop Quoc (UNPROFOR) đuoc trien khai tai Serbia Krajina. Đoi Mu noi xanh đen chien tuyen giua Serb va Croat nham cham dut xung đot va giam sat viec rut vu khi hang nang khoi mat tran. Luc luong gin giu hoa binh Nga cho biet nguoi Serb đe lai vu khi trong cac kho do Lien Hop Quoc kiem soat, con nguoi Croat rut vu khi khong ro huong.
Ngay 21 thang 6, quan đoi Croatia pha vo lenh ngung ban, chiem đong mot so ngoi lang tren cao nguyen Miljevac. Nguoi Serb mat long tin vao luc luong gin giu hoa binh va cang thang leo thang. Serbia Krajina cho rang luc luong gin giu hoa binh khong the bao ve ho khoi Croatia xam luoc nen đa tiep tuc thanh lap đoi quan chinh quy.


 = Nam 1993  =

Ngay 22 thang 1 nam 1993, quan đoi Croatia tien hanh Chien dich Maslenica chiem đuoc Novigrad, San bay Zemunik va cac lang Smokovic, Islam Grcki va Kasic. Ngay 25 thang 1, Hoi đong Bao an Lien Hop Quoc thong qua Nghi quyet 802, len an cac cuoc tan cong cua Croatia. Dien bien tiep theo, ca hai ben mo lai phao kich vao thanh pho va hoat đong quan su quy mo lon tiep tuc cho đen giua xuan. Ngay 6 thang 4, đai dien Serbia Krajina va Croatia quyet đinh đinh chien va ky thoa thuan ve viec rut cac đon vi Croatia khoi cac vung chiem đong truoc đo, Luc luong gin giu hoa binh Lien Hop Quoc se the cho. Tuy nhien sau đo, nha chuc trach Croatia khong tuan theo thoa thuan đa ky.
Ngay 9 thang 9, quan đoi Croatia mo Chien dich Medacki dzep. Ho chiem va pha huy cac lang Divoselo, Citluk va Pocitelj, gay toi ac chien tranh voi nguoi Serb vo toi. Sau khi quan Croatia rut đi, Luc luong gin giu hoa binh lai đen tiep quan. Ngay 2 thang 11, cac đai dien cua Serbia Krajina va Croatia noi lai đam phan tai Oslo. Phai đoan Serbia do Goran Hadzic dan đau, con phia Croatia la Hrvoje Sarinic.


 = Nam 1994  =

Nam 1994, quan đoi Croatia khong tien hanh đanh lon vao Serbia Krajina, song tham gia tich cuc vao cac hoat đong quan su o Bosnia va Hercegovina chong lai Quan đoi Republika Srpska, va cac đon vi Serbia Krajina thong nhat tham gia giao tranh o Tay Bosnia ve phia Fikreta Abdica.
Chinh quyen Krajina co gang thiet lap mot cuoc song yen binh. Nam 1994, chinh phu đua ra chuong trinh binh on va bat đau chi tra luong cho vien chuc. Đen thang 11, Serbia Krajina len ke hoach hoan tat qua trinh sap nhap vao Nam Tu. Ngay 29 thang 3 nam 1994, Serbia Krajina va Croatia ky hiep đinh đinh chien tai Đai su quan Nga o Zagreb. Ngay 5 thang 8, Serbia Krajina va Croatia đam phan kinh te tai Knin, đac biet la van đe mo cao toc qua Tay Slavonia. Mua thu nam ay, cac uy ban chung bat đau hoat đong tren cac linh vuc quan su va nong nghiep. Phai đoan Serbia Krajina đen Zagreb vao ngay 8 va 14 thang 11. Ngay 2 thang 12, ky ket thoa thuan binh thuong hoa quan he kinh te, đong thoi len ke hoach đam phan ve viec trao tra nguoi ti nan, tra luong huu va thong tuyen đuong sat. Ngay 21 thang 12, Serbia Krajina mo lai thong xe tuyen cao toc Bratstvo i jedinstvo.
Theo nha bao Nga Mlechin, chinh quyen Croatia đa trao quyen tu quyet rong rai cho Serbia Krajina thong qua đai su quan Nga. Tuy nhien, Slobodan Milosevic phia Serbia dut khoat tu choi đe nghi nay.


 = Nam 1995  =
Thang 1 nam 1995, Đai su Hoa Ky tai Croatia, Peter Galbraith, đe xuat "Ke hoach Z-4" cho Serbia Krajina va Croatia. Ong đe xuat quyen tu tri cho Kninska Krajina, con Tay Slavonia va Đong Slavonia, Baranja va Tay Srem sap nhap hoan toan vao Croatia. Tong thong Croatia Tuđman coi viec thong qua ke hoach nay la tu sat chinh tri, nhung truoc suc ep ngoai giao tu Hoa Ky, ong hua se xem xet van đe trong tuong lai xa. Nguoi Serb tuyen bo cac đieu khoan trong ke hoach đe xuat khong đam bao bao ve đuoc ho khoi ap buc sac toc. Tuy nhien, Milan Babic tuyen bo tai Beograd rang Serbia Krajina san sang đong y mot ke hoach đieu chinh va keu goi Croatia rut quan. Theo Guskova, Tuđman tu choi đam phan them voi nguoi Serb.

Thay vi xuc tien ngoai giao, chinh phu Croatia chon giai phap quan su đe giai quyet van đe nay. Croatia mo Chien dich Bljesak (Tia chop) va Oluja (Bao tap) ket thuc Cong hoa Serbia Krajina vao thang 5 (Tay Slavonia) va thang 8 (phan chinh). Chien dich Bljesak chiem đuoc đat cua nguoi Serb tai Tay Slavonia. Trong no luc ngan chan Croatia tan cong, Tong thong Martic ra lenh phao kich Zagreb, ve sau bi coi la toi ac chien tranh. Song viec nay khong lam ngan tro ke hoach tan cong cua Croatia. Theo phia Serbia cung nhu to chuc nhan quyen quoc te Human Rights Watch, Chien dich Bljesak đa gay ra nhieu toi ac tren thuong dan Serb bao gom ca tre em.
Chien dich Oluja giup quan Croatia chiem hau het Serbia Krajina. 230-250 nghin nguoi Serb chay khoi Serbia Krajina. Ngay trong chien dich, binh linh Croatia gay nhieu toi ac voi nguoi ti nan va thuong dan, nhu Toi ac Dvor na Uni va Tham sat dan Serb tai Grubori. Toa an La Hay khi phan quyet cac tuong Croatia Gotovina va Markac tuyen bo rang Chien dich Bljesak la toi ac co chu y cua chinh quyen va quan đoi Croatia. Chien dich nham truc xuat nguoi Serb khoi Croatia va đua nguoi Croat vao Krajina the cho.
Phan con lai cua Serbia Krajina (Tay Srem va Baranja tu nam 1995 va Tay Srem, Baranja va Đong Slavonia tu nam 1996) ton tai duoi hinh thuc tu tri duoi su bao tro cua Lien Hop Quoc cho đen khi hoa nhap vao Croatia đau nam 1998. Theo chu tich to chuc phi chinh phu Veritas Savo Strbac, 77.316 nguoi Serb van o lai lanh tho sau khi hoi nhap.


Nhan khau hoc = Dan toc =


 Nguoi Serb  Theo cac cuoc đieu tra dan so FNRJ va SFRJ, ty le nguoi Serb o Croatia qua cac nam:

Theo bao cao Cao uy Lien Hop Quoc ve nguoi ti nan, đen nam 1993, 251.000 nguoi đa bi truc xuat khoi lanh tho do Zagreb kiem soat. Nguoi ti nan chu yeu song o Serbia Krajina hoac Nam Tu. Mot so khac đen Hoa Ky, Canada, Uc,... tao thanh nhung cong đong hai ngoai lon. Hoi Chu thap đo bao cao khoang 250.000 nguoi Serb ti nan tu Croatia đen Nam Tu vao nam 1991. Nam 1994, hon 180.000 nguoi ti nan tu Croatia đen Nam Tu.
Dan so Serbia Krajina nam 1993 la 435.595 nguoi, nguoi Serb chiem 91% dan so. Theo Bo Tong tham muu SVK, nam 1993 co 87.000 nguoi o bac Dalmatia, 48.389 o Lika, 51.000 o Kordun va 88.406 o Banja.
Nam 1995, khoang 250.000 nguoi Serb bi truc xuat khoi Krajina, bao gom 18.000 trong Chien dich Bljesak va 230.000 trong Chien dich Oluja. Theo Lien Hop Quoc, chi co 5.500 nguoi Serb o lai vung lanh tho chinh Krajina sau Chien dich Oluja vao thang 8 nam 1995.


 Nguoi Croat va cac dan toc khac  Đieu tra dan so Nam Tu nam 1991, ngoai nguoi Serb thi cac sac dan khac o Serbia Krajina nhu sau:

Krajina - Nguoi Croat 28% (70.708), dan khac 5% (13.101)
Tay Slavonia - Nguoi Croat 29% (6.854), dan khac 11% (2.577)
Đong Slavonia, Baranja va Tay Srem - Nguoi Croat 47% (90.454), dan khac 21% (40.217)
Trong cuoc thanh trung sac toc cac dan khac nguoi Serb nam 1991, hau het bi truc xuat khoi Serbia Krajina. Cho đen nam 1992, nguoi Croat chi chiem 7% dan so ba vung lanh tho nay. Tong cong, it nhat 170.000 nguoi Croat va cac dan khac bi truc xuat khoi Serbia Krajina.


= Ton giao =
Phan lon dan so Serbia Krajina theo Chinh thong giao thuoc Giao hoi Chinh thong giao Serbia. Serbia Krajina co Tong giao phan Zagreb-Ljubljana, Giao phan Thuong Karlovac, Giao phan Pakrac-Slavonia, Giao phan Osijeck-Polje va Baranja va Giao phan Dalmatia. Co rat nhieu tu vien va nha tho Chinh thong giao trong khu vuc. Cac tu vien lon nhat, lau đoi nhat va noi tieng nhat la Dragovic, Gomirje, Krka, Krupa va Lepavina. Nhieu nha tho Chinh thong giao Serbia bi pha huy hoac hu hai đang ke trong chien tranh. Nam 1993, quan đoi Croatia pha huy Nha tho Thanh Nicholas la Toa giam muc Thuong Karlovac. Giai đoan nam 1990 đen 1995, tong cong 76 nha tho Chinh thong giao, 96 co so nha tho, 10 nghia trang, mot kho bac thuong phu, mot bao tang, hai thu vien va hai kho luu tru thuoc giao hoi đa bi pha huy; 94 nha tho va 4 tu vien bi cuop pha.
Nguoi Croat thieu so hau het theo Cong giao La Ma. Nhieu nha tho Cong giao cung bi pha huy hoac hu hai trong chien tranh. Trong cac cuoc tham sat Lovas, Siroka Kula va Vocin, cac đon vi ban quan su nguoi Serb đa pha huy hoan toan hoac mot phan cac nha tho Cong giao trong vung.


He thong chinh tri Trong thoi gian ton tai, Serbia Krajina trai qua 3 đoi tong thong va 6 thu tuong. Sau khi tuyen bo đoc lap ngay 19 thang 12 nam 1991, Milan Babic tro thanh tong thong nhung giu chuc khong lau. Trong thoi gian đo, ong cung xung đot voi tu lenh dan quan va quoc phong Milan Martic.
Giai đoan Serbia Krajina moi thanh lap cho thay su phu thuoc đang ke vao Nam Tu va co nhieu bat đong chinh tri phuc tap, dan đen bat on chinh tri. Quan he giua Knin va Beograd rat phuc tap vao thang 1 nam 1992 voi bat đong ve Ke hoach Vance. Milan Babic cho rang ke hoach nay khong phu hop voi loi ich cua Serbia Krajina, trong khi Slobodan Milosevic ung ho trien khai ke hoach giai đoan đau. Tu nhung bat đong voi Milosevic, Babic hoan toan mat niem tin vao Beograd. Ngay 22 thang 1, Quoc hoi Serbia Krajina bac bo ke hoach cho luc luong gin giu hoa binh vao Croatia. Nhung đen ngay 9 thang 2, duoi ap luc chinh tri tu Beograd đuoc nhieu nguoi Krajina ung ho, quoc hoi đanh phai thong qua. Ngay 26 thang 2, Babic mat chuc. Theo đe nghi cua Beograd, Goran Hadzic đuoc bau lam tong thong moi va Zdravko Zecevic tro thanh thu tuong. Phe Babic khong đong y voi quyet đinh cua quoc hoi, Serbia Krajina nay sinh chia re. Ngay 12 thang 12 nam 1993, cuoc bau cu tong thong va quoc hoi đa đang đau tien đuoc to chuc tai Serbia Krajina. Đuoc Milosevic ung ho tai vong hai, Milan Martic gianh chien thang. Babic đong y thoa hiep, giu chuc Bo truong Bo Ngoai giao.


= Tong thong =

Cac tong thong Serbia Krajina:

Milan Babic (19 thang 12 nam 1991 - 26 thang 2 nam 1992)
Goran Hadzic (26 thang 2 nam 1992 - thang 12 nam 1993)
Milan Babic (thang 12 nam 1993 - thang 1 nam 1994; đuoc bau vao thang 12 nam 1993, nhung đen thang 1 nam 1994, Milan Martic chien thang trong cuoc bau cu moi)
Milan Martic (12 thang 2 nam 1994 - thang 8 nam 1995)
Tat ca cac tong thong Serbia Krajina ve sau đeu bi truy to o La Hay. Milan Babic bi cao buoc truc xuat dan thuong vi ly do chinh tri, chung toc hoac ton giao. Ong nhan toi truoc toa va bi ket an 13 nam tu vao nam 2005, nhung đa tu sat vao nam 2006. Milan Martic bi ket an 35 nam tu vi toi ac chien tranh, vi pham quy uoc chien tranh va truc xuat cac dan toc khac khoi Serbia Krajina, va đang thu an tai Tartu, Estonia. Sau nhung vu bat giu cuu Giam đoc An ninh Banja Luka Stojan Zupljanin ngay 11 thang 6 nam 2008, cuu Tong thong Serbia Radovan Karadzic  ngay 21 thang 7 nam 2008 va cuu tu lenh tuong Ratko Mladic ngay 26 thang 5 nam 2011, Goran Hadzic tro thanh mot trong nhung đoi tuong bi truy na gat gao nhat o La Hay. Chinh quyen Serbia treo thuong 5 trieu euro cho thong tin ve noi o cua Goran Hadzic. Sau bay nam truy lung, Hadzic bi bat ngay 20 thang 7 nam 2011.


= Chinh phu =
Theo Hien phap Serbia Krajina, chinh phu nam quyen hanh phap. Giai đoan 1991-1995, co tong cong sau chinh phu:

Chinh phu Milan Babic (29 thang 5 nam 1991 - 19 thang 12 nam 1991)
Chinh phu Rista Matkovic (19 thang 12 nam 1991 - 26 thang 2 nam 1992)
Chinh phu Zdravko Zecevic (26 thang 2 nam 1992 - 28 thang 3 nam 1993)
Chinh phu Đorđe Bjegovic (28 thang 3 nam 1993 - 21 thang 4 nam 1994)
Chinh phu Borislav Mikelic (21 thang 4 nam 1994 - 27 thang 7 nam 1995)
Chinh phu Milan Babic (27 thang 7 nam 1995 - 5 thang 8 nam 1995)
Chinh phu Serbia Krajina thanh lap tren co so chinh tri, cac bo truong khong phai chuyen gia ve linh vuc cua bo đo. Theo Kosta Novakovic, thanh vien hai chinh phu đau tien đeu đen tu Knin va Bac Dalmatia nen khong tac đong đuoc đen cac vung khac cua Serbia Krajina.


= Quoc hoi =
Quoc hoi Serbia Krajina đau tien thanh lap cuoi nam 1991 voi su trieu tap Hoi đong SAO Krajina, Hoi đong Tay Slavonia va Đai hoi đong Đong Slavonia, Baranja va Tay Srem. Co hon 200 đai bieu tham du. Ngay 19 thang 12 nam 1991, quoc hoi thong qua hien phap va tuyen bo khai sinh Cong hoa Serbia Krajina. Đau nam 1992, quoc hoi bi chia re do cac quan điem trai chieu ve đe xuat giai phap hoa binh tren co so Ke hoach Vance. Milan Babic phan đoi ke hoach nay, nhung đai bieu ung ho tap trung tai Knin goi la "Hoi đong Knin". Chu tich quoc hoi Milo Paspalj dan mot nhom khac hop tai Glina goi la "Hoi đong Glina". Đen nam 1993 moi tai hop thanh mot quoc hoi duy nhat.
Quoc hoi Serbia Krajina gom 84 đai bieu đuoc bau vao. Nhiem ky quoc hoi keo dai bon nam. Tong thong va cac pho tong thong đai dien cho ca ba vung Krajina. Hien phap quy đinh quoc hoi hop hai phien mot nam vao ngay lam viec đau tien trong thang 3 va thang 10, moi phien khong keo dai qua 90 ngay. Quoc hoi chiu trach nhiem sua đoi hien phap, thong qua luat, giam sat chinh phu, thong qua ngan sach, thay đoi cac đon vi hanh chinh,...


= Hien phap =
Ngay 19 thang 12 nam 1991 tai phien hop chung Quoc hoi cac vung, Hien phap Serbia Krajina đuoc thong qua gom 8 chuong va 124 đieu.
Theo hien phap, Serbia Krajina "la nha nuoc quoc gia cua nguoi Serbia va la nha nuoc cua tat ca cong dan song trong đo". Thu đo la Knin. Quoc ca la bai "Boze Pravde" (Chua cong binh). Hien phap cung xac đinh quoc ky va quoc huy. Ngon ngu chinh thuc la tieng Serbia dung bang chu cai Kirin.


= Hanh phap =
Ngay khi phat sinh xung đot giua nguoi Serb va nguoi Croat, dan quan Krajina đa đong vai tro quan trong. Chinh phu Croatia gay ap luc bang cach sa thai hau het nguoi Serb khoi bo Noi vu va đuoi ho ra khoi nhung noi co đa so nguoi Croat sinh song. Dan quan tai cac khu vuc co đa so nguoi Serb tien hanh phan khang lai, ca khi thay đoi phu hieu canh sat moi. Khi xung đot khoi phat, cac đon canh sat o mot so thanh pho rut khoi bo Noi vu va thanh lap Milicija Krajina (Dan quan Krajina), đung đau la thanh tra quan su Milan Martic. Ngay 4 thang 1 nam 1991, Ban Thu ky Noi vu đuoc thanh lap, do Milan Martic đung đau. Dan quan Krajina nhieu lan tham gia cac hoat đong quan su, mac du chi đuoc trang bi vu khi co nho. Theo cac nha nghien cuu phuong Tay, thang 7 nam 1991, Krajina co khoang 7.000 dan quan chinh thuc va khoang 20.000 du bi. Theo cac tac gia Serbia, ngay 9 thang 10 nam 1991, Milicija Krajina co 1.200 quan, 500 đac nhiem va 1.200 quan du bi, nam trong bay ban noi vu (o Knin, Korenica, Petrinja, Vojnic, Okucani, Beli Manastir va Vukovar).
Van phong cac đon vi dan quan biet lap đuoc thanh lap ngay 28 thang 4 nam 1992. Cac đon vi phien thanh tam lu đoan voi 24.000 quan, la giai đoan trung gian chuyen tiep giua đoi Phong ve Lanh tho tien len quan chinh quy. Nhiem vu chinh la bao ve bien gioi. Cac đon vi nay giai tan vao thang 10 nam 1992 đe thanh lap quan chinh quy. Luc luong dan quan thuong ton tai đen cuoi nam 1995. Ngay 5 thang 10 nam 1994, co tong cong 3.850 dan quan, bao gom 1.950 linh thuong, 183 thanh tra, 591 đac nhiem, 422 si quan va 694 linh du bi. Ngay 1 thang 7 nam 1996, Milicijan Krajina o Đong Slavonia, Baranja va Tay Srem đuoc đoi ten thanh Prelaznu policiju (Canh sat chuyen tiep) thanh phan gom nguoi Serb, nguoi Croat va cac quan sat vien Lien Hop Quoc. Ngay 15 thang 12 nam 1997, cac luc luong nay chinh thuc sap nhap vao Canh sat Croatia.
He thong tu phap Serbia Krajina gom: Toa an toi cao, Toa Hien phap, toa an cap huyen va thanh pho truc thuoc trung uong. Nam 1994 thanh lap Toa an quan su. Ben canh đo la cac van phong cong to đuoc to chuc va hoat đong.


= Luc luong vu trang =

Cuoc tan cong cua Croatia vao cao nguyen Miljevac cho thay luc luong gin giu hoa binh se khong the bao ve Serbia Krajina. Vi vay, ngay 16 thang 10 nam 1992, Quan đoi Serbia Krajina SVK mang tinh chinh quy đuoc thanh lap. Quan đoi đuoc tao thanh bang viec cai cach cac lu đoan biet lap va dan quan chuyen thanh phan đoi chinh quy. Quan so đuoc phoi tri trong sau quan đoan va Bo Tong tham muu. SVK gom Bo Tong tham muu, cac đon vi tham muu, quan đoan va phong khong khong quan (Ratno vazduhoplovstvo i protivvazdusna odbrana Vojske Republike Srpske - RV i PVO). Ve co ban, quan đoan SVK bao gom so chi huy, mot so lu đoan bo binh, tieu đoan phao binh, mot su đoan chong tang, mot su đoan phong khong va hau can. Mot so quan đoan co cac đon vi đac nhiem, Quan đoan 7 con co mot đoan tau boc thep Krajina ekspres. Ngoai tru Quan đoan đac nhiem thanh lap he nam 1995, cac quan đoan khac đeu dua tren vung lanh tho nhat đinh.
Hoi đong Quoc phong Toi cao đieu phoi hoat đong Bo Quoc phong va quan đoi. Hoi đong gom tong thong, thu tuong, bo truong quoc phong, bo truong noi vu va tu lenh quan đoi. Hoi đong Quoc phong Toi cao xac đinh vi tri quan su, chi đao phong thu khi bi đe doa, đieu đong quan đoi va cac hoat đong khac phu hop voi hien phap va phap luat.
Sau khi Serbia Krajina giai the nam 1995, phan lon vu khi cua SVK đa đuoc chuyen đen lanh tho Republika Srpska va đuoc quan đoi VRS (Vojska Republike Srpske) tai đo tiep nhan. Mot so quan nhan SVK tiep tuc gia nhap VRS. Đon vi con lai cuoi cung la Quan đoan 11 Đong Slavonia thanh lap mua thu nam 1995 do Nam Tu cung cap vu khi. Sau Hiep đinh Erdut, ngay 21 thang 6 nam 1996, Quan đoan cuoi cung nay bi giai tan va ban giao lai vu khi cho Quan đoi Nam Tu JNA.


Thong ke xa hoi = Kinh te =
Theo nhieu nha nghien cuu, trong thoi ky xa hoi chu nghia, cac vung ve sau tro thanh Serbia Krajina đeu kem phat trien hon nhieu so voi cac vung khac tren lanh tho Croatia. Co so ha tang kem phat trien, tiem nang du lich va khoi luong đau tu rat thap. Truoc chien tranh, nhieu co so cong nghiep o Krajina nam trong he thong cong nghiep Croatia hoac Bosnia va Hercegovina. Chien tranh gay thiet hai lon ve co so ha tang Serbia Krajina, lam gian đoan san xuat va giao thuong. Nhieu cong trinh bi hu hai nang ne. Cac đon trung phat kinh te Nam Tu anh huong lon Serbia Krajina, khien tinh hinh kinh te von đa kho khan cang tro nen toi te hon.

Trong qua trinh thanh lap nha nuoc, chinh quyen Krajina đe ra xay dung nen kinh te thong qua hop tac chat che voi Nam Tu va Serbia. Tuy nhien, duoi cac lenh trung phat quoc te, su ho tro tu Beograd bi can tro. Nen kinh te Serbia Krajina tiep tuc duy tri hoat đong trong thoi ky chien su.
Nam 1992, chinh phu quyet đinh ho tro cac cong ty thuoc so huu cong cong truoc chien tranh do đoi mat voi kho khan lon. Nha nuoc phat hanh đong tien rieng - đong dinar cua Cong hoa Serbia Krajina, nhung do lam phat cao, gia tri đong tien lien tuc giam. Sieu lam phat bat đau vao nam 1993, ngan sach khong the cang đuoc. Đau nam 1994, Nam Tu đoi sang tien moi, mot đong dinar tuong đuong mot mac Đuc. Dinar Nam Tu đuoc dung lam đon vi tien te duy nhat o Serbia Krajina va Srpska đe ngan chan sieu lam phat. Chinh phu moi cua Borislav Mikelic thong qua ngan sach va bat đau tai thiet nen kinh te.
Nhieu cong ty Serbia Krajina co gang đinh huong lai thi truong trong nuoc va sang Serbia, phan nao đat đuoc thanh qua. Chuong trinh binh on kinh te - tai chinh đuoc phat trien nam 1994. He thong tien te va tai chinh hoat đong phu thuoc hoan toan vao Beograd. Đat nong nghiep 700.000 ha đuoc su dung tot. Tuy nhien, do thieu nhien lieu cho may moc va khong đu kinh phi, nong nghiep Serbia Krajina mang lai hieu qua thap. Cu the, o mien Đong Slavonia nam 1994, 45% dien tich đat đuoc chuan bi đe gieo sa, nhung cuoi vu chi thu hoach đuoc 30%. Dien tich 540.000 ha quy rung cung đuoc tan dung triet đe, voi muc khai thac tang hang nam 1.500.000 m³ go. Phuong tien truyen thong nhieu lan tuyen bo rang nan pha rung o Đong Slavonia do khong co quy hoach hay ke hoach. Co nganh khai thac dau nhung khong bu đap noi luong thieu hut nhien lieu. Dau tho Serbia Krajina đuoc chuyen đen Pancevo o Nam Tu đe tinh che, sau đo ban ra tren lanh tho Serbia Krajina. Mot phan nhien lieu đuoc phan bo ve cho quan đoi va bo Noi vu.


= Van hoa giao duc =
Thang 6 nam 1993, chinh phu Serbia Krajina quyet đinh thanh lap Đai hoc Nikola Tesla o Knin. Truong bao gom bon khoa: Khoa Triet hoc o Petrinja, Khoa Nong nghiep o Beli Manastir, Khoa Ky thuat va Khoa Khoa hoc Xa hoi o Knin. Giao su tu Serbia đen ho tro giang day cho truong.
He thong giao duc Serbia Krajina đua vao nha truong cac mon hoc: ngon ngu va van hoc Serbia, lich su, đia ly, am nhac, van hoa nghe thuat, tu nhien xa hoi va nghien cuu ton giao. Vien Sach giao khoa va Ho tro Giang day, Beograd (Zavod za udzbenike i nastavna sredstva Beograd) ho tro in sach giao khoa. Tung hoc sinh va toan bo truong hoc nhan đuoc ho tro nhan đao tu Serbia. Con cai liet si đuoc nhan sach mien phi. Ngoai Serbia, Hy Lap va Nga cung ho tro đang ke cho he thong giao duc Serbia Krajina.
Mua he nam 1993, Vien Han lam Khoa hoc va Nghe thuat Serbia giup đo thanh lap Thu vien Quoc gia Serbia Krajina. Ngay 16 thang 6, thanh lap Nha hat Quoc gia tai Knin. Ban nhac tham gia cac le hoi am nhac tai Serbia Krajina cung voi su gop mat cua cac ban nhac Srpska va Serbia. Sau đo, trung tam phim tai lieu Krajina đuoc thanh lap o Knin. Nhieu su kien van hoa đuoc to chuc tai Van the quan đoi SVK, đac biet la o Knin, Benkovac, Petrinja, Glina va Beli Manastir. Ben canh đo, cac su kien van hoa cung dien ra cho toan xa hoi. Vien bao tang cung đuoc du đinh len chuong trinh thanh lap. Cac hoat đong bao tang đuoc to chuc tai Knin (Phao đai Knin), Benkovac (Kastel Benkovic), Petrova Gora, Topusko, Vukovar (Lau đai Ba tuoc Elc) va Beli Manastir.
Đai Phat thanh-Truyen hinh Quoc gia Serbia Krajina phat song ra Benkovac, Knin, Gracanica, Korenica, Slunj, Vrginmost, Petrinja, Okucani, Vukovar, Borovo Selo, Mirkovci va Beli Manastir. Cuoi nam 1993, nam trong chien dich tranh cu cua Milan Martic, chuong trinh "Truyen hinh tren Plitvice" đuoc Nam Tu ho tro phat song.
Sau khi Serbia Krajina sup đo thang 8 nam 1995, nhieu hoc sinh sinh vien tiep tuc theo hoc tai Serbia. Mua thu nam 1995, Giao duc Serbia ghi nhan 15.900 hoc sinh tieu hoc, 6.100 hoc sinh trung hoc va 1.890 sinh vien tu cac gia đinh ti nan Serbia Krajina.


= Y te =
Truoc chien tranh, chuong trinh Cham soc suc khoe Croatia bao phu ca khu vuc Krajina, do mot quy duy nhat co tru so tai Zagreb. Ngan sach danh cho cham soc suc khoe Krajina khong đu trang trai nhung nhu cau lon hon. Tai Krajina, chuong trinh nay co 9 trung tam cham soc suc khoe (Knin, Benkovac, Obrovac, Gracac, Korenica, Donji Lapac, Dvor na Uni, Kostajnica, Vrginmost, Vojnic) va 3 trung tam y te (Knin, Glina, Petrinja). Ty le cu 1.412 nguoi thi co mot bac si. Muc thap nhat la o Knin (532) va Petrinja (554), con cao nhat o Vojnic voi ty le 2.233 nguoi. Serbia Krajina 1.338 giuong benh, tuong đuong 4,53 giuong tren 1.000 dan.
Vao đau chien su nam 1991, dich vu y te tai SAO Krajina đuoc cai to theo huong tu chu va hop tac voi Bosnia va Hercegovina, Nam Tu. Mua thu nam 1991, hai trung tam y te đuoc thanh lap o Knin (Dalmatia va Lika) va Glina (Kordun va Banija). Dich vu chu trong cho nhung nguoi ti nan tu cac khu vuc nam duoi su kiem soat cua quan đoi ZNG (Zbor narodne garde - Đoan Phong ve Quoc gia), tong so khoang 100.000 nguoi. Trong suot chien tranh, Hoc vien Quan y Beograd va cac to chuc nhan đao cung nhu Giao hoi Chinh thong giao Serbia đa ho tro rat nhieu cho cac y bac si Serbia Krajina.


= The thao =
Ngay 28 thang 9 nam 1992, luat Van hoa The chat đuoc thong qua. Sau đo, cac lien đoan chuyen nghiep đuoc thanh lap nhu bong đa o Srb, bong ro o Knin, bong chuyen o Vukovar, bong nem o Beli Manastir, co vua o Borovo naselje,... Ngay 11 thang 2 nam 1995, Uy ban Olympic cua Cong hoa Serbia Krajina đuoc thanh lap tai Benkovac. The thao giua Serbia Krajina, Srpska va Serbia đa hop tac thanh cong tot đep duoi su no luc cua cac đoan the Nam Tu va Sprska. Tu nam 1992 đen 1995 cung co mot giai bong đa tai Serbia Krajina voi cau lac bo noi tieng nhat la "Dinara" cua Knin. Do bi phong toa moi mat nen the thao Serbia Krajina tren truong quoc te cung phan anh giong nhu vi the chinh tri.
Trong suot chien tranh van dien ra cac hoat đong the thao. Đoi Krajina tham gia Giai vo đich cac mon the thao mua đong cua Quan đoi Cong hoa Srpska tai Jahorina. Van đong vien karate đen tu Petrinja tham gia giai vo đich karate Nam Tu. Mot so giai marathon đuoc to chuc, trong đo noi tieng nhat la cuoc đua Banja Luka-Knin dai 320 km.
Ngay 22 thang 5 nam 1993, dien ra tran bong đa giao huu giua đoi tuyen Quan đoi Serbia Krajina va Quan đoi Republika Srpska. Hang nghin khan gia đen san co vu, trong so đo co Thu tuong Serbia Krajina Đorđe Bjegovic va Chi huy quan đoi tuong Mile Novakovic. Cau thu hai đoi đeu la quan nhan tren chien truong.


Tinh hinh hien tai Nam 2005, cac đai bieu Quoc hoi Cong hoa Serbia Krajina truoc đay thanh lap Chinh phu Cong hoa Serbia Krajina luu vong nhung cho đen nay van chua co bat ky anh huong lon nao đoi nguoi ti nan tu Serbia Krajina cung nhu tac đong toi Chinh phu Cong hoa Serbia.
Bo truong chinh phu luu vong đau tien la Milorad Buha. Chinh phu van co sau bo truong. Chinh phu luu vong tuyen bo co y đinh thuc hien dua tren "Ke hoach Z-4" voi muc tieu cuoi cung la đe nguoi Serb o Croatia đuoc "nhieu quyen tu tri hon, thap hon đoc lap". Chinh phu nay cung cong nhan nen đoc lap cua Abkhazia va Nam Ossetia luu vong.


Xem them Cong hoa Srpska


Ghi chu Tham khao Thu muc Tieng Serbia

Tieng Nga

Tieng Anh

Tieng Croatia


= Tai lieu đoc them =


Lien ket ngoai Nien bieu Serbia Krajina (tieng Serbia)
Danh sach đon vi hanh chinh Serbia Krajina (tieng Serbia)
The Homeland War(tieng Anh)
Cuu tong thong Cong hoa Serbia Krajina bi bat (tieng Viet)