Song Kapuas (co khi viet la Kapueas) la mot dong song cua Indonesia tren đao Borneo thuoc Indonesia. No co vi tri đia ly vao khoang trung tam cua khu vuc Đong Nam A hai đao. Song co chieu dai 1.143 kilomet (710 mi), la song dai nhat Indonesia va cung la mot trong nhung song tren đao dai nhat the gioi. Song khoi nguon tu day Muller o trung tam cua hon đao va chay ve phia tay ra Bien Đong tao thanh mot vung đong lay trai rong. Đong bang nam tai tay-tay nam cua Pontianak, thu phu cua tinh Tay Kalimantan. Can phan biet Song Kapuas voi song Kapuas, la dong song khoi nguon tu suon khac cua cung mot day nui o trung tam đao Borneo, nhung chay ve phia nam va hop luu voi song Barito va đo ra bien Java.


Đia ly va thuy van Song Kapuas co chieu dai 1.143 km (710 mi) va chieu rong len toi 700 m (2.300 ft) o vung đong bang; dien tich luu vuc cua song la 98.749 km², chiem tren 67% lanh tho tinh Tay Kalimantan. luu luong dong chay thay đoi trong nam, trung binh khoang 6.000–7.000 m³/s o vung đong bang va 2.000 m³/s tai thuong du, tai điem nga ba song voi Tawang. Luu luong song đat đinh vao mua mua tu thang 4 đen thang 11, khi đo muc nuoc song co the len 10–12 m trong mot đem, tran bo va gay ngap lut cac khu vuc lan can.
Song khoi nguon tu gan vung trung tam cua đao Borneo, phia nam cua bien gioi Indonesia-Malaysia, tai điem gap nhau giua doc phia tay cua day Muller chay qua trung tam đao, va doc phia nam cua day Thuong Upper Kapuas (tieng Indonesia: Kapuas Hulu) nam xa hon ve phia tay. Trong khoang 165 km, song chay qua đia hinh đoi nui va sau đo đi xuong mot vung đong bang. Tai đay, đo cao cua song giam xuong con 50 met (160 ft) trong 900 km (560 mi) chieu dai tu Putussibau đen đong bang chau tho. Khoang 350 km tu nguon, gan bo phia bac cua song, co mot he thong cac ho Kapuas va ket noi voi song bang cac kenh. Nhung ho nay la Bekuan (1.268 ha), Belida (600 ha), Genali (2.000 ha), Keleka Tangai (756 ha), Luar (5.208 ha), Pengembung (1.548 ha), Sambor (673 ha), Sekawi (672 ha), Sentarum (2.324 ha), Sependan (604 ha), Seriang (1.412) Sumbai (800 ha), Sumpa (664) va Tekenang (1.564 ha). Khi luong mua trong thang vuot qua 300 mm, nuoc song tran bo, chuyen nuoc cua no toi cac ho voi luu luong co the len toi 1.000 m³/s, va tao thanh mot khoi nuoc duy nhat. Viec nay cung giup phan ngan can lut loi lon tai ha du va cung thuc đay viec di cu cua cac loai ca tu song vao ho đe sinh san, song lai khien cac loai chim phai roi khoi ho.
Song đo ra Bien Đong tao nen mot vung đong bang đam lay, trai rong tu noi đia ra đen bien, voi cac lop đong phu sa trai rong ra toi 50–60 km tu đat lien cua đao. Đong bang nam o tay-tay nam cua Pontianak, tinh li cua tinh Tay Kalimantan nam tren xich đao. Đong bang co nam nhanh song, trong đo nhanh o cuc bac la rong nhat, va do vay đuoc goi la Kapuas Lon (tieng Indonesia: Kapuas Besar). Chi luu lon nhat cua song Kapuas la song Melawi, khoi nguon tu phia ta gan thanh pho Sintang, cach 465 km ve phia cua song. Nhung chi luu chinh khac la Landak, Kubu, Punggur va Sekayam.


Khi hau Khi hau khu vuc song Kapuas am ap va rat am uot, voi luong mua trung binh nam la tu 2.863 đen 5.517 mm; nam 1976 co 120 ngay mua va nam co 1988 voi 184 ngay mua. Nhiet đo kha on đinh muc muc nhiet toi thieu đien hinh la 24 °C (75 °F) va muc toi đa la 32 °C (90 °F) suot ca nam.


Đong thuc vat Tai phan thuong du va trung du, song chay qua nhung khu rung ram nhiet đoi, nhung khu rung nay phong phu ve he đong thuc vat va la đoi tuong cua cac cuoc nghien cuu quoc te. Viec kham pha ra nhung loai moi la đieu thuong xuyen, nhu loai ran bun Kapuas (Enhydris gyii) đa đuoc cac nha nghien cuu bo sat nguoi Đuc va My kham pha ra vao nam 2003–2005. Loai nay đuoc chu y do co the thay đoi mau da mot cach tu nhien, giong nhu tac ke hoa.

Co 300 loai ca đa đuoc xac đinh trong dong chay cua song, trong so đo 234 co gia tri kinh te cao. Chung thuoc 120 chi va 40 ho voi hai nhom chinh la ca chep va ca da tron. Tren 30% so loai co nguon goc tu bien va sinh song tai khu vuc đong bang. Do khi hau am ap va nguon thuc pham phong phu, hau het nhung loai ca sinh san quanh nam va chi co mot vai loai nhu ca chach lua (Mastacembelus erythrotaenia) co thoi gian sinh san nhat đinh. So luong ca the cua moi loai la thuong đoi thap. Su đa dang lon ve loai co the đuoc giai thich la do thuc te cach đay 6.000 nam, song Kapuas đuoc ket noi voi cac song tai Nam Sumatra, Java va ban đao Ma Lai. Ngoai ca ra, song con rat nhieu loai cua, tom, nhen nuoc va con trung duoi nuoc khac. Su đa dang ve đong thuc vat đa khien cho chuoi thuc an rat phuc tap, moi loai ca lai co nguon thuc an khac nhau tu hoa qua cho đen cac loai ca khac. Vi du, Hemirhamphodon pogonognathus an cac loai con trung tren can. Cac loai qua va hat phong phu roi xuong song tu cay lon vuon ra mat nuoc. Cac loai ca tren song Kapuas phan loai theo thuc an nhu sau: 54% la an tap; 36% la an thit va an cac loai ca khac (14%), an con trung (5%) va cac loai đong vat nho trong rung (17%). 10% con lai la an thuc vat, trong đo 4% chuyen an tao.

Rai ca va ca sau thuong co mat tren song Kapuas, song loai ech lai gan nhu van mat. vuon nhanh nhen (Hylobates agilis), vuon Borneo Muller (Hylobates muelleri), soc Prevost (Callosciurus prevostii) va chuot chu cay sinh song o cac cay coi tren mat song.
Co hai vuon quoc gia ben bo song, Betung Kerihun voi dien tich 8.000 km² va Danau Sentarum voi dien tich 1.320 km² va bao gom cac ho Kapuas.


Giao thong va gia tri kinh te Song Kapuas la tuyen đuong thuy chinh noi trung tam cua đao voi vung ven bien phia tay. Dong song rong va sau (co the toi 27 met)) giup cho viec chuyen cho hanh khach va hang hoa co the đuoc thuc hien suot chieu dai song. Nhung tau thuy co đo sau đay thuyen toi 3 met co the thong hanh toi Sintang, 465 km tu cua song, va co đo sau đay thuyen tren 2 met co the toi thanh pho Putussibau (902 km tu cua song). Viec đon go va ket be go troi song cung thuong thay. Nghe đanh ca cung pho bien, đac biet la tai cac ho Kapuas va gan đong bang chau tho.


Tham khao Thu muc MacKinnon, Kathy The ecology of Kalimantan, Oxford University Press, 1996, ISBN 0945971737