The cuc hay the đinh huong (tieng Anhː polar body, viet tat PB) la te bao đon boi nho đuoc hinh thanh đong thoi voi noan trong qua trinh sinh noan, nhung nhin chung se tieu bien va khong co kha nang thu tinh.
Khi cac te bao sinh duc cai o đong vat phan chia te bao chat sau khi giam phan đe tao ra cac te bao trung, thong thuong chung phan chia khong đeu. Phan lon te bao chat đuoc chia cho mot te bao con, te bao nay se tro thanh te bao trung (noan), trong khi mot luong nho te bao chat con lai đuoc chia cho cac the cuc. The cuc thuong tieu bien do qua trinh chet rung te bao, nhung trong mot so truong hop van ton tai va co the đong vai tro quan trong trong vong đoi sinh vat.


Giai thich su sinh đoi Sinh đoi the cuc la mot trong nhieu cach giai thich cua su sinh đoi, nguyen nhan la trong giam phan co mot hoac nhieu the cuc khong phan huy va đuoc thu tinh boi tinh trung, đac biet la the cuc luong boi (hay chinh xac hon la đon boi kep) đuoc tao ra khi ket thuc giam phan 1. Tuy nhien co che sinh đoi nay co the tao ra quai thai, mot cap song sinh dinh lien chi co mot trai tim. Nguoi ta phat hien rang nhung gen đanh dau nam tai hoac gan tam đong moi thich hop đe phat hien su sinh đoi the cuc.
Ve nguyen tac, su sinh đoi se xay ra neu te bao trung va the cuc đeu đuoc thu tinh boi cac tinh trung rieng biet. Tuy nhien, ngay ca khi thu tinh xay ra, su phat trien tiep theo thuong se khong xay ra vi hop tu đuoc hinh thanh do su hop nhat cua tinh trung va the cuc se khong đu te bao chat hoac chat dinh duong du tru đe nuoi phoi đang phat trien.
Cac the cuc đuoc Carus bao cao lan đau vao nam 1824 o đong vat chan bung, nhung vai tro cua chung khong đuoc lam ro cho đen khi Butschli cong bo cong trinh vao nam 1875, sau đo toi Giard nam 1876 va cuoi cung la Hertwig nam 1877. Nhung cau truc nay thuong bi nham lan voi cac manh trung hoac cac phan noan hoang bi tong ra ngoai, nhung cuoi cung đuoc goi la the đinh huong (tieng Anh: directional bodies, tieng Đuc: richtungskorper), mot thuat ngu am chi noi bat đau hoan tat phan bao. Ten goi pho bien "the cuc" bat nguon tu vi tri phan cuc cua chung trong trung. Cac đac điem cua the cuc đuoc ghi nhan vao đau the ky 20 boi O. Hertwig, T. Boveri va E.L. Mark, la cac noan khong hoat đong, bi phan huy boi tinh trung the hoat đong, tru mot so truong hop ngoai le. Tinh trung nay khong the thu tinh cho chung va thay vao đo kich hoat su phan huy the cuc ve mat hoa hoc.
Cac the cuc loai bo mot nua bo nhiem sac the luong boi đuoc tao ra tu qua trinh giam phan cua trung đe tao ra mot te bao đon boi. Đe tao ra cac the cuc, te bao phai phan chia khong đeu te bao chat bang cach that eo lech o mot điem cu the tren mang te bao. Su hien dien cua nhiem sac the gay ra su hinh thanh vi soi actomyosin, cau truc vong myosin II va mot tap hop cac soi truc o duoi mang te bao, su quay cua chung thuc đay qua trinh lom vao o ria mang te bao va tach the cuc ra khoi te bao trung.
Trong phan lon cac truong hop, giam phan bat thuong co the dan đen lech boi (di boi) o the cuc, tac đong tao ra hop tu di boi. Sai sot co the xay ra o mot trong hai lan giam phan tao ra the cuc, nhung dau hieu ro rang hon neu chung xay ra trong qua trinh hinh thanh the cuc đau tien vi su hinh thanh the cuc thu nhat anh huong đen cau truc nhiem sac the cua the cuc thu hai. Vi du, su phan tach cac chromatid truoc ky sau o the cuc đau tien co the hinh thanh the cuc di boi. Nhiem sac the von phai chia đeu cho te bao trung va the cuc, neu the cuc di boi thi cung khien te bao trung di boi. Vi vay, su hinh thanh the cuc binh thuong la yeu to đac biet quan trong đe hinh thanh hop tu khoe manh.
Tuy nhien, cac the cuc bat thuong ve nhiem sac the khong chac chan se gay ra su phat trien bat thuong cua hop tu. Hop tu nguyen boi (euploid zygote) co the đuoc tao ra neu di boi la thuan nghich: mot the cuc co them nhiem sac the va mot the cuc khac thieu nhiem sac the giong nhau. Neu nhiem sac the du ra đuoc hap thu vao the cuc thay vi đuoc truyen vao te bao trung, co the tranh đuoc hien tuong tam nhiem. Cho du đay la mot su kien ngau nhien hay la do tac đong cua moi truong vi mo theo cach nao đo thi van chua ro rang. Trong it nhat mot truong hop, hop tu nguyen boi nay đa đuoc xac đinh trong qua trinh phat trien đe sinh ra la mot đua tre khoe manh voi so luong nhiem sac the binh thuong.


Ung dung trong y hoc Sinh thiet the cuc la lay mau the cuc tao ra chung voi mot te bao trung. Sau khi lay mau the cuc, cac phep phan tich tiep theo co the đuoc su dung đe du đoan kha nang song sot va co hoi mang thai cua te bao trung, cung nhu suc khoe tuong lai cua mot nguoi mang thai nhu vay. Ung dung nay tro thanh mot hinh thuc sang loc di truyen truoc khi cay ghep (pre-implantation genetic screening - PGS hoac pre-implantation genetic diagnosis - PGD). So voi sinh thiet phoi nang, sinh thiet the cuc co chi phi thap hon, it tac dung phu co hai hon va nhay hon trong viec phat hien cac bat thuong. Uu điem chinh cua viec su dung cac the cuc trong PGD la chung khong can thiet cho qua trinh thu tinh thanh cong hoac su phat trien binh thuong cua phoi, do đo đam bao khong co tac hai cho phoi.
Mot trong nhung nhuoc điem cua sinh thiet the cuc la no chi cung cap thong tin ve su đong gop cua me đoi voi phoi, đo la ly do tai sao co the chan đoan đuoc cac truong hop roi loan gen troi tren nhiem sac the thuong va cac roi loan lien ket X đuoc truyen tu me. Cac roi loan gen lan tren nhiem sac the thuong chi co the đuoc chan đoan mot phan. Mot nhuoc điem khac la nguy co chan đoan sai tang len, vi du nhu do su suy thoai vat lieu di truyen hoac cac su kien tai to hop dan đen cac the cuc tro thanh di hop tu o lan giam phan đau tien.


Hinh anh Tham khao