Nan đoi Bengal nam 1943 xuat hien o bang Bengal chua bi chia cat (ngay nay la nuoc Bangladesh đoc lap va bang Tay Bengal thuoc An Đo) nam 1943. Nguoi ta uoc tinh rang hon 5 trieu nguoi đa chet vi đoi va vi suy dinh duong va cac benh lien quan trong qua trinh xay ra nan đoi.
Nha hoa sinh Australia, tien si Gideon Polya, đa goi nan đoi Bengal la "nan diet chung do con nguoi tao ra" vi chinh nhung chinh sach cua chinh quyen thuc dan Anh luc bay gio la nguyen nhan truc tiep gay ra nan đoi nay. Bengal co mot vu thu hoach luong thuc doi dao nam 1942 nhung nguoi Anh lai gianh lay phan lon luong thuc đe chuyen sang Anh, gay nen tinh trang thieu luong thuc tram trong trong cac khu vuc ma ngay nay gom Tay Bengal, Odisha, Bihar va Bangladesh.
Trong 120 nam duoi ach cai tri cua thuc dan Anh, An Đo trai qua 31 tran đoi nghiem trong (trong khi 2.000 nam truoc khi bi Anh cai tri, An Đo chi xay ra 17 nan đoi). Thong ke cho thay cac nan đoi do chinh sach cua nguoi Anh gay ra đa lam chet it nhat 29 trieu nguoi An Đo.


Nguyen nhan dan đen nan đoi Bengal 1943 Vuong quoc Lien hiep Anh va Bac Ireland đa bi that bai nang ne trong cuoc chien voi quan đoi Nhat Ban tai Singapore nam 1942, quan Nhat luc đo đang tien hanh xam luoc Mien Đien thuoc Anh trong nam đo. Mien Đien đa la nuoc xuat khau gao lon nhat the gioi trong giai đoan giua cuoc chien. Nguoi Anh truoc đo đa nhan đuoc mot san luong gao đang ke tu nhung nguoi tieu nong Mien Đien, do đoc canh tren vung đong bang chau tho Irrawady va Arakan . Đen nam 1940 15% luong gao cua An Đo đen tu Mien Đien, trong khi o Bengal thi ty le nay cao hon do vi tri cua Bengal ke ben Mien Đien .
Tuy nhien, duong nhu la đieu khong the xay ra la luong gao nhap khau co the vuot muc hon 20% nhu cau tieu thu cua Bengal, va đieu nay khong thoi thi khong đu giai thich nguyen nhan nan đoi du no đam bao rang co it luong gao du tru hon đe phai dung đen. Gioi chuc Anh so rang mot cuoc xam luoc An Đo thuoc Anh tiep theo cua Nhat Ban co the thuc hien bang cach thich hop thong qua loi Bengal (xem British Raj), va cac bien phap khan cap đa đuoc ap dung đe tich tru luong thuc cho linh Anh va ngan ngua quan Nhat tiep can đuoc voi nguon cung luong thuc nay boi quan Nhat trong truong hop quan Nhat xam luoc Bengal.
Mot chinh sach "vuon khong nha trong" đa đuoc thi hanh o vung Chittagong, gan voi bien gioi Mien Đien nhat, con so luong gao lon đuoc xuat qua Trung Đong đe nuoi quan Anh va xuat đi Ceylon, noi truoc chien tranh đa phu thuoc nang vao gao Mien Đien, va la noi đai ban doanh cua Bo chi huy Đong Nam A. 
Ngay 16 thang 10 nam 1942 ca vung bo bien phia Đong cua Bengal va Orissa bi mot con loc xoay hoanh hanh. Mot khu vuc trong lua rong lon đen 40 dam tro vao trong đat lien bi ngap lut, gay ra mat mua vu lua Thu o khu vuc. Đieu nay co nghia rang nong dan phai an so lua du đi va an ca hat giong đe danh cho vu Đong nam 1942-3 truoc thoi gian mua nong bat đau vao thang 5 nam 1943..
Đieu nay bi lam tram trong hon boi su xuat khau luong thuc va su chiem đoat đat trong lam cua rieng. Tuy nhien, Amartya Sen đa cho thay mot cach thuyet phuc la đa khong co mot su thiet hut toan dien ve gao o Bengal nam 1943: lua gao co san thuc te con hon cao hon nam 1941, thoi điem khong co nan đoi nao .
Mot phan do đieu nay nen tac đong toi phan ung cham chap cua chinh quyen xu ly tai hoa nay vi luc đo khong co mat mua nghiem tron va do đo nan đoi đa khong đuoc tien lieu. Nguyen nhan sau xa theo Sen, nam o cho nhung tin đon ve su thieu hut gay ra su tich tru va lam phat gia gao nhanh do nhu cau cua chien tranh khien cho viec tich tru gao vao kho la mot cach đau tu beo bo (gia truoc đo đa tang gap đoi so voi nam truoc).
Trong khi nhung nguoi nong dan co đat thuc su canh tac lua, cung voi nhung nguoi lam trong cac nganh cong nghiep lien quan toi quoc phong o cac khu vuc đo thi va cang đuoc tang luong, đieu nay dan đen mot chuyen bien tai hai trong "trao đoi quyen" cua cac nhom nhu nhung nguoi lao đong khong co đat đai, nhung nguoi lam ngu dan, tho cat toc, nhung nguoi trong ngo va cac nhom khac đa chiu nhan luong co gia tri thuc giam đi 2/3 ke tu nam 1940. Đon gian la Bengal co đu gao va cac loai ngu coc khac đe tu nuoi song chinh minh nhung hang trieu nguoi đot nhien qua ngheo nen khong the mua đuoc.


Hau qua Ba Madhusree Mukerjee ke ve nan đoi Bengal: Bo me bo xac con chet đoi xuong gieng va song, nhieu nguoi lao minh vao tau hoa tu tu. Nguoi ta phai đi xin nuoc com đe cam hoi, tre con thi an la cay va co. Moi nguoi con khong co đu suc luc đe hoa thieu nguoi than qua đoi. Khong ai con suc đe thuc hien cac nghi le cho nguoi chet nua. Cho nha va cho hoang tha ho can xe đong xac nguoi trong nhung ngoi lang o Bengal. Nam 1943, hang đan nguoi đoi tran vao Calcutta, phan lon chet tren đuong pho. Trong khi đo, binh si Anh van an uong no đu trong cac cau lac bo tren đat An Đo, khong ai quan tam đen viec cuu tro dan đia phuong.
Thang 7/1943, Toan quyen Anh tai An Đo, ong Linlithgow đa đe nghi Noi cac Chien tranh cua Anh cho nhap khau 500.000 tan lua my đe cuu đoi. Tuy nhien, trong cuoc hop ngay 4/8, Noi cac Chien tranh lai ra lenh tich tru lua my đe nuoi nguoi dan chau Au sau khi đa đanh bai Đuc quoc xa. So luong luong thuc va nguyen lieu tho ma Anh tich tru danh cho nen kinh te thoi hau chien đat 18,5 trieu tan, đuong va cac loai hat nhieu đen muc phai phu bat đe ngoai troi.
Thang 10/1943, khi nan đoi o An Đo đang o đinh điem, trong bua tiec nham chuc cua Toan quyen Wavell nguoi Anh van phat bieu: "Nan đoi đa qua… Giai đoan nay trong lich su An Đo se chac chan tro thanh Ky nguyen vang sau nay, la giai đoan ma nguoi Anh đa cho ho hoa binh, trat tu, cong ly cho nguoi ngheo va moi nguoi đeu đuoc bao ve khoi cac nguy hiem ben ngoai". Khi Toan quyen Anh o An Đo la ong Archibald Wavell cau xin khan cap mo kho luong thuc cho dan An Đo, nuoc Anh chi đap lai bang mot buc đien hoi: "The tai sao Gandhi chua chet?". Gandhi la thu linh phong trao khang chien chong thuc dan Anh o An Đo.
Ve sau, Noi cac Chien tranh Anh cuoi cung cung ra lenh gui 80.000 tan lua my va 130.000 tan lua mach cho An Đo vao thang 11/1943. Nan đoi ket thuc thang 12/1943.


Tham khao