Trinh nu hay Ham tu thao (khoa danh: Mimosa pudica) con goi la cay ho nguoi, cay xau ho, cay mac co, cay then, cay e then, co then la mot loai thuc vat song it nam thuoc ho Đau. Loai nay co đac điem la cac la kep gap vao trong va cup xuong moi khi bi cham vao hoac bi rung lac đe tu bao ve khoi ton hai, roi mo lai vai phut sau đo. Loai cay co nguon goc tu Nam My va Trung My, nhung gio la mot loai co dai o vung nhiet đoi. No co the đuoc tim thay o cac quoc gia chau A nhu Viet Nam, Thai Lan, Indonesia, Malaysia, Philippines va Jamaica. No phat trien chu yeu o nhung khu vuc ram yen tinh, it nguoi sinh song, duoi goc cay. Nam 2014, cac nha khoa hoc cua Uc đa phat hien ra cay trinh nu co kha nang ghi su viec đa xay ra nhu đong vat.


Phan loai Cay Trinh nu lan đau chinh thuc đuoc Carl Linnaeus mo ta trong cuon Species Plantarum nam 1753. Loai co ten goi khoa hoc la pudica, trong tieng Latin nghia la "rut re" hoac "co lai", am chi đen phan ung co rut lai khi tiep xuc. Loai đuoc biet đen boi nhung ten goi thong dung bao gom cay nhay cam (sensitive plant), cay nhun nhuong (humble plant), cay xau ho (shameplant), đung-cham-toi (touch-me-not), muttidare-muni, nachike mullu trong tieng kannada, chuimui trong tieng Hindi va Urdu, lajalu trong tieng Marathi, lajuki lata trong Assamese, Tottancinunki (தொடடாஞசிணுஙகி) trong tieng Tamil, tottalvaadi trong tieng malayalam.


Mieu ta Than thao đung đoi voi cay non hoac bo truon đoi voi cay truong thanh. Than cay co the dai toi 1,5 m bo truon hoac tua leo gan mat đat, đoi voi than cay tua leo mong manh hon than cay bo truon tren mat đat. Vo than cay co gai bieu bi thua hoac day.
La cay kep long chim 2 lan chan, co tu 1-2 cap la thu cap, moi la thu cap lai co tu 5-13 cap la chet. Cac cuong la so cap cung co gai. Nhung bong hoa tim hoac hong o đau cuong moc len tu nach la vao giua mua he. Khi cay cang lon thi hoa moc cang nhieu hon. Nhung bong hoa đuoc thu phan nho gio va con trung. Cac hat mam co vo cung nham han che su nay mam. Re cay trinh nu tao nen carbon disulfide, ngan ngua mot so loai nam gay benh va cong sinh tu phat trien trong vung re cua cay. Đieu nay cho phep hinh thanh cac not san tren re co chua cac co đinh đam noi cong sinh, nham sua chua nito trong khi quyen va chuyen đoi no thanh mot dang co the su dung boi thuc vat.
Tat ca cac phan cua cay trinh nu co nhieu nguon cho la khong tot đoi voi suc khoe, tuy khong đuoc liet vao danh sach cay đoc. Vi vay khi trong trong nha nen o nhung cho tre con va suc vat khong cham toi.


Hien tuong sinh hoc Khi bi đung, cay xau ho no lap tuc khep nhung canh la lai. Đieu nay co lien quan toi "tac dung suc cang" cua la xau ho. O cuoi cuong la co mot mo te bao mong goi la bong la, ben trong chua đay nuoc. Khi ban đung tay vao, la bi chan đong, nuoc trong te bao bong la lap tuc don len hai ben phia tren. The la phan duoi bong la xep xuong nhu qua bong xi hoi, con phia tren lai nhu qua bong bom cang. Đieu đo lam cuong la sup xuong, khep lai. Khi mot la khep lai, no se đua tin hieu lan rong đen cac la khac, khien chung cung lan luot khep lai. Nhung chi it phut sau, bo phan duoi bong la lai dan đay nuoc, la lai xoe ra nguyen dang nhu cu. Đac tinh nay rat loi cho su sinh truong cua cay, thich nghi voi đieu kien tu nhien. O phuong nam thuong gap nhung tran mua bao lon, cay xau ho thu la lai khi gap mua gio se giup no cuu đuoc cac la non.
Mot nghien cuu cua cac nha khoa hoc tai University of Western Australia cho thay rang cay Mimosa pudica con co kha nang ghi nho.


Thanh phan hoa hoc Mimosa pudica chua chat đoc alkaloid la mimosine co tac dung uc che tang truong va chet rung te bao. Cao cua Mimosa pudica co the lam bat đong au trung dang chi cua giun luon (Strongyloides stercoralis) trong khoang mot gio đong ho. Nuoc chiet xuat tu re cay cho thay tac dung trung hoa noc đoc cua ran Ho Mang Đat rat hieu qua.
Mimosa pudica co tinh chat chong oxy hoa va khang khuan. Thu nghiem voi tom nuoc man cho thay Mimosa pudica co luong đoc to rat thap. Phan tich thanh phan hoa hoc cho thay Mimosa pudica bao gom rat nhieu hop chat, bao gom alkaloids, flavonoid C-glycosides, sterols, terenoids, tannins va cac acid beo. Re cay gom cac cau truc hinh tui đuoc biet la co chua toi 10% Tannin. No con tiet ra cac hop chat huu co va luu huynh nhu SO2, methylsulfinic acid, pyruvic acid, lactic acid, ethanesulfinic acid, propane sulfinic acid, 2-mercaptoaniline, S-propyl propane 1-thiosulfinate va thioformaldehyde. La xau ho co chua mot luong nho chat tuong tu nhu adrenalin. Hat cay xau ho tiet ra chat nhay đuoc cau thanh tu  d-glucuronic acid va d-xylose.  Cay xau ho con chua rocetin-dimethylester, tubulin va mot loai dau beo tuong tu nhu dau đau nanh va co the co cung cong dung, thanh phan chat beo gom co cac acid panmitic 8,7%, stearic 8,90%, oleic 31,0%, linoleic 51%, linolenic 0,4%. Ngoai ra cac nha khoa hoc đa tach ra đuoc mot so Protein nhu Artin Protein (Artin like protein), loai Hormon thuc vat Tugorin la dan xuat cua gallic acid 4-O-(β-D-glucopyranosyl-6'-sulfate) co vai tro nhu mot yeu to lam cho la hoat đong (gap, mo) theo chu ky va cac chat Tubulin gom α-Tubulin va β-Tubulin, co tac dung đieu hoa cac chuyen đong cua la xau ho, đa đuoc phat hien trong cay.


Van hoa Viet Nam Trong tan nhac Viet Nam, nhac si Tran Thien Thanh co ca khuc "Hoa trinh nu" vi loai thuc vat nay nhu tinh rut re e then cua nguoi con gai. Cung nhu co nhieu bai tho nhac đen "hoa mac co", chang han nhu "Hoa trinh nu" cua Ngan Le Sau,, Ben song trang cua Nguyen Khanh Chan, "Vo Nghia" cua Bang Nguyet va "Đom Đom Bay Đay Ngo Hoa Mua" cua Luan Tam, "Co be co chiec rang khenh" cua Tran Thiet Hung.


Chu thich Lien ket ngoai Sensitive plant (Mimosa pudica) tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)
Trinh nu tai Encyclopedia of Life
Trinh nu tai trang Trung tam Thong tin Cong nghe sinh hoc quoc gia Hoa Ky (NCBI).
Trinh nu 26790 tai He thong Thong tin Phan loai Tich hop (ITIS).
L. (2010). "Mimosa pudica". Sach Đo IUCN cac loai bi đe doa. Phien ban 2012. Lien minh Bao ton Thien nhien Quoc te.
A list of notable chemical compounds found in Mimosa pudica
View occurrences of Mimosa pudica in the Biodiversity Heritage Library
"Sensitive Plant" page by Dr. T. Ombrello Luu tru ngay 7 thang 4 nam 2005 tai Wayback Machine
Fact Sheet from the Queensland (Australia) Department of Agriculture, Fisheries and Forestry Luu tru ngay 2 thang 2 nam 2014 tai Wayback Machine
Page about nyctinasty and leaf movement of Mimosa pudica by John Hewitson
Youtube video: Mimosa Pudica
Indiana.edu "Plants in motion" videos of Mimosa pudica:
[1] Luu tru ngay 9 thang 10 nam 2016 tai Wayback Machine Effect of Total Solar Elipse on Mimosa pudica plant In Central Kalimantan, Indonesia] by Rony Teguh and Fengky F. Adjie University of Palangka Raya
1 Luu tru ngay 10 thang 12 nam 2008 tai Wayback Machine and 2 Luu tru ngay 10 thang 12 nam 2008 tai Wayback Machine
"Video:MIMOSA PUDICA SENSITIVE:guide de culture". Ethnoplants.com. Ban goc luu tru ngay 13 thang 9 nam 2009. Truy cap ngay 12 thang 10 nam 2009.