Quan thoai (gian the: 官话; phon the: 官話; binh am: Guanhua) la mot nhom cac ngon ngu thuoc ngu toc Han đuoc noi khap mien Bac va Tay Nam Trung Quoc. Vi phan lon cac dang tieng Quan thoai phan bo o Mien Bac Trung Quoc, nhom nay co khi đuoc goi la Bac Phuong thoai (北方话; beifanghua). Nhieu dang Quan thoai khong thong the hieu đuoc lan nhau, vi du nhu quan thoai Tay Nam va quan thoai Ha Giang. Tuy vay quan thoai thuong đuoc coi la mot ngon ngu duy nhat chu khong phai mot nhom cac ngon ngu khac nhau va thuong đung đau trong danh sach ngon ngu theo so nguoi ban ngu (gan mot ty nguoi noi). Tieng Bac Kinh, mot dang quan thoai, đuoc chon lam co so ngu am cho Han ngu tieu chuan
Đa so cac dang Quan thoai co bon thanh. Nhung am tac cuoi tu trong tieng Han trung co đa mat đi trong hau het cac dang quan thoai, nhung o mot so dang quan thoai chung hop thanh am tac thanh hau /ʔ/. Nhieu dang Quan thoai, gom ca tieng Bac Kinh, giu lai am quat luoi đau tu đa bien mat o nhung nhom tieng Trung phuong Nam.
Trong thien nien ky thu hai cua Cong nguyen, thu đo Trung Quoc chu yeu toa lac trong vung noi Quan thoai giup nang tam quan trong cua dang tieng Trung nay. Tu the ky XIV, mot so dang ngon ngu hinh thanh dua tren mot so dang Quan thoai đa đong vai tro la lingua franca. Vao đau the ky XX, mot dang chuan (Han ngu tieu chuan) co ngu am dua tren tieng Bac Kinh, tu vung va ngu phap đuoc lay tu nhieu dang Quan thoai đuoc chon la quoc ngu. Han ngu tieu chuan nay la ngon ngu chinh thuc cua Cong hoa Nhan dan Trung Hoa Đai Loan va la mot trong bon ngon ngu chinh thuc cua Singapore. Đay cung la mot ngon ngu hanh chinh cua Lien Hop Quoc. Quan thoai con la mot trong nhung dang tieng Trung thuong gap trong nhung cong đong Hoa kieu tren toan the gioi.


Ngu am = Am đau =
Tong hop cac phu am đau xuat hien trong cac phuong ngu Quan Thoai đuoc liet ke o bang duoi, voi binh am đuoc đong ngoac ⟨⟩.

Hau het cac khu vuc noi tieng Quan Thoai đeu phan biet giua cac phu am đau quat luoi /ʈʂ ʈʂʰ ʂ/ va cac am xuyt đau luoi /ts tsʰ s/. Trong hau het cac phuong ngu mien đong nam va tay nam, phu am đau quat luoi đa tron lan voi cac am xuyt chan rang, vi vay zhi tro thanh zi, chi tro thanh ci, va shi tro thanh si.
Cac am xuyt chan rang-vom /tɕ tɕʰ ɕ/ la ket qua cua su tron lan giua cac am mac vom hoa /kj kʰj xj/ va cac am xuyt chan rang vom hoa /tsj tsʰj sj/. Trong khoang 20% ​​phuong ngu, cac am xuyt chan rang khong bi vom hoa, van tach biet khoi cac am chan rang-vom (đay cung chinh la loi phat am trong kinh kich Bac Kinh). Mat khac, trong mot so phuong ngu mien đong Son Đong, cac phu am đau mac khong bi vom hoa.
Nhieu phuong ngu tay nam hoa tron phu am /f/ va /xw/, khien mot trong hai phu am bi thay the boi am con lai. Vi du: fei  /fei/ "bay" va hui /xwei/ "xam" co the đuoc phat am giong nhau trong cac khu vuc nay.
Trong mot so phuong ngu, phu am đau /l/ va /n/ khong phan biet. Trong tieng Quan thoai Tay Nam, am /l/ bi thay the bang am /n/; trong tieng Quan thoai Ha Duong Tu, am /n/ bi thay the bang am /l/.
Nhieu phuong ngu Quan Thoai thay am đau r- /ɻ/ cua Quan thoai Bac Kinh bang cac am nhu /j/, /l/, /n/ va /w/.
Nguyen am va van

Cac [ɹ] cuoi cung, ma chi xay ra sau khi keu nhu coi nha khoa va viet tat retroflex, la mot am tiet approximant, keo dai ban đau.
Cac nguyen am [ɚ] tao thanh mot am tiet hoan chinh.  Dang rut gon cua am tiet nay xay ra duoi dang hau to phu am tiet, đuoc đanh van la -r trong binh am va thuong co ham y nho hon. Hau to sua đoi cua am tiet co so trong mot qua trinh chuyen hoa đuoc goi la erhua .
Thanh đieu
Moi am tiet đay đu đuoc phat am voi mot cao đo đac biet ve mat am vi. Co bon thanh đieu, đuoc đanh dau bang binh am voi cac ky hieu dau phu mang tinh bieu tuong, nhu trong cac tu ma (妈 / 媽 "me"), ma (he "cay gai dau"), ma (马 / 馬 "ngua") va ma (骂 /罵 "loi nguyen").  Cac thanh đieu cung co cac đac điem phu. Vi du, am thu ba dai va hoi tho, trong khi am thu tu tuong đoi ngan.  Theo thong ke, cac nguyen am va thanh đieu co tam quan trong tuong tu trong ngon ngu.
Ngoai ra con co cac am tiet yeu, bao gom cac hat ngu phap nhu ma nghi van (吗 / 嗎) va mot so am tiet nhat đinh trong cac tu đa am tiet. Nhung am tiet nay ngan, voi cao đo cua chung đuoc xac đinh boi am tiet đung truoc.


= Giong đia phuong =
Thong thuong, tieng Trung chuan đuoc su dung voi giong vung cua nguoi noi, tuy thuoc vao cac yeu to nhu tuoi tac, trinh đo hoc van, nhu cau va tan suat noi trong cac tinh huong chinh thuc hoac trang trong. Tuy nhien, đieu nay duong nhu đang thay đoi o cac khu vuc đo thi lon, khi cac thay đoi xa hoi, di cu va đo thi hoa dien ra.
Do su tien hoa va tieu chuan hoa, tieng Quan Thoai, mac du dua tren phuong ngu Bac Kinh, khong con đong nghia voi no nua. Mot phan cua đieu nay la do su chuan hoa đe phan anh mot luoc đo tu vung lon hon va cach phat am va tu vung co xua va "đung am" hon.
Cac đac điem khac biet cua phuong ngu Bac Kinh la viec su dung erhua rong rai hon trong cac muc tu vung ma khong đuoc to điem trong cac mo ta cua tieu chuan nhu Xiandai Hanyu Cidian , cung nhu cac am trung tinh hon.  Mot vi du ve phuong ngu chuan so voi phuong ngu Bac Kinh la men (cua) tieu chuan va menr Bac Kinh.
Hau het tieng Trung chuan khi noi o Đai Loan chu yeu khac nhau ve am đieu cua mot so tu cung nhu mot so tu vung. Viec su dung toi thieu giong đieu trung tinh va erhua , va tu vung ky thuat tao nen su khac biet lon nhat giua hai hinh thuc.
Giong "mien nam Trung Quoc" khuon mau khong phan biet giua phu am retroflex va phe nang, phat am binh am zh [tʂ], ch [tʂʰ] va sh [ʂ] giong nhu z [ts], c [tsʰ] va s [s] tuong ung.  Tieng Quan thoai phia Nam cung co the hoan đoi l va n , n va ng cuoi cung, va cac nguyen am i va u [y]. Thai đo đoi voi giong mien Nam, đac biet la giong Quang Đong, tu khinh thuong đen nguong mo.


= Chu viet va Latin hoa =
Mac du co mot phuong ngu chuan giua cac giong khac nhau cua tieng Trung, nhung khong co "chu viet chuan". O Trung Quoc đai luc, Singapore va Malaysia, tieng Trung tieu chuan đuoc the hien bang cac chu Han gian the; trong khi o Đai Loan, no đuoc viet bang chu Han phon the. Đoi voi phien am Latinh cua tieng Trung tieu chuan, Binh am la he thong thong tri nhat tren toan cau, trong khi Đai Loan bam vao he thong Bopomofo va Wade cu hon.


Tham khao