Sinh hoc hay sinh vat hoc (goi tat la sinh) (Tieng Anh: biology) la mot nhanh khoa hoc tu nhien nghien cuu ve the gioi sinh vat va cac đac điem cua su song. No la mot nhanh khoa hoc co pham vi rong nhung co mot so chu đe thong nhat gan ket no voi nhau thanh mot linh vuc duy nhat, mach lac. Nganh tap trung nghien cuu cac ca the song, moi quan he giua chung voi nhau va voi moi truong, mieu ta nhung đac điem va tap tinh cua sinh vat (vi du: cau truc, chuc nang, su phat trien, moi truong song), cach thuc cac ca the va loai ton tai (vi du: nguon goc, su tien hoa va phan bo cua chung). Trao đoi chat quan trong đoi voi sinh vat giup chung phat trien, di chuyen va sinh san. Cuoi cung, tat ca cac sinh vat đeu co the đieu chinh moi truong ben trong cua chinh no.
Sinh hoc bao ham nhieu nganh hoc khac nhau đuoc xay dung dua tren nhung nguyen ly rieng. Co 4 nguyen ly tao thanh nen tang cho sinh hoc hien đai: ly thuyet te bao, tien hoa, di truyen va can bang noi moi. Cac mon hoc nay co moi quan he qua lai voi nhau, giup ta hieu ve su song voi cac muc đo, pham vi khac nhau.
Su ra đoi cua sinh hoc bat đau tu the ki 19, khi cac nha khoa hoc tim thay đuoc cac đac điem chung co ban giua cac loai. Ngay nay, sinh hoc tro thanh mot mon hoc chuan va bat buoc tai cac truong hoc va Đai hoc tren khap the gioi. Rat nhieu bai bao đuoc cong bo hang nam o tren khap cac tap chi chuyen nganh ve y va sinh.
Viec phan loai cac nganh con cua sinh hoc rat đa dang. Ban đau, chung đuoc phan loai theo chung loai cac ca the lam đoi tuong nghien cuu. Vi du: thuc vat hoc, nghien cuu ve cay; đong vat hoc, nghien cuu ve đong vat; va vi sinh hoc, nghien cuu ve cac vi sinh vat. Tiep đen, chung lai đuoc chia nho dua tren quy mo cua cac ca the va phuong phap nghien cuu chung: hoa sinh nghien cuu ve hoa co ban cua su song; sinh hoc phan tu nghien cuu cac tuong tac phuc tap giua cac he thong cua cac phan tu sinh hoc; sinh hoc te bao tim hieu cac cau truc co ban tao thanh moi su song. Nhu vay, su song o muc đo nguyen tu va phan tu đuoc nghien cuu thong qua sinh hoc phan tu, hoa sinh va di truyen phan tu. O muc đo te bao, no đuoc hieu biet thong qua sinh hoc te bao va muc đo đa bao thi thong qua sinh ly hoc, giai phau hoc va mo hoc. Sinh hoc phat trien nghien cuu su song o cac giai đoan phat trien khac nhau hoac phat trien ca the cua sinh vat.
Voi muc đo lon hon, di truyen hoc quan tam đen tinh di truyen giua cha me va con cai. Phong tuc hoc nghien cuu nhom hanh vi cua mot tap hop ca the. Di truyen hoc quan the xem xet toan bo quan the va he thong hoc quan tam đen su tien hoa cua nhieu loai thuoc cac nhanh tien hoa. Moi quan he qua lai giua cac quan the voi nhau va voi o sinh thai cua chung la đoi tuong cua sinh thai hoc va sinh hoc tien hoa. Mot linh vuc tuong đoi moi la sinh hoc vu tru nghien cuu ve kha nang ton tai su song ngoai Trai Đat.


Lich su sinh hoc Tu sinh hoc trong tieng Anh đuoc goi la biology, co nguon goc tu tieng Hy Lap voi βιος, bios, "su song" va hau to -λογια, -logia, "mon hoc."  Thuat ngu Latinh nay lan đau tien xuat hien vao nam 1736: nha khoa hoc Thuy Đien Carl Linnaeus (Carl von Linne) đa su dung tu biologi trong quyen Bibliotheca botanica (Tu đien thuc vat) cua ong. No đuoc su dung lai vao nam 1766 trong mot tac pham co tua Philosophiae naturalis sive physicae: tomus III, continens geologian, biologian, phytologian generalis (Triet hoc tu nhien va vat ly: Tap III) viet boi Michael Christoph Hanov, hoc tro cua Christian Wolff. Thuat ngu tieng Đuc, biologie, xuat hien lan đau mot ban dich tac pham Linnaeus nam 1771. Nam 1797, Theodor Georg August Roose su dung thuat ngu trong loi noi đau cua cuon sach voi tua Grundzuge der Lehre van der Lebenskraft (Cac đac điem chinh cua hoc thuyet ve su song). Karl Friedrich Burdach đa su dung thuat ngu nay vao nam 1800 trong mot nghien cuu ve con nguoi duoi cac goc đo hinh thai hoc, sinh ly hoc va tam ly hoc (Propadeut zum Studien der Gesammten Heilkunst). Thuat ngu o dang ngay nay xuat hien trong cuon luan an sau tap: Biologie, oder Philosophie der lebenden Nature (Sinh hoc, hoac triet hoc ve ban chat song)(1802-22) cua Gottfried Reinhold Treviranus, nguoi đa tuyen bo:

Cac đoi tuong nghien cuu cua chung toi se la cac hinh thuc va bieu hien khac nhau cua su song, cac đieu kien va quy luat theo đo cac hien tuong nay xay ra, va cac nguyen nhan ma chung đa đuoc thuc hien. Khoa hoc lien quan đen nhung van đe nay chung toi se chi ra voi cai ten "sinh hoc" [biologie] hoac hoc thuyet ve su song [Lebenslehre].Mac du sinh hoc hien đai la mot phat trien trong thoi gian tuong đoi gan đay, cac nganh khoa hoc lien quan va bao gom no đa đuoc nghien cuu tu thoi Co đai. Triet hoc tu nhien đa đuoc nghien cuu som nhat tan cac nen van minh co đai nhu Luong Ha, Ai Cap, tieu luc đia An Đo va Trung Hoa. Tuy nhien, nguon goc cua sinh hoc hien đai va cach tiep can đoi voi viec nghien cuu ve tu nhien duong nhu lai bat nguon tu Hy Lap co đai. Trong khi nghien cuu chinh thuc ve thuoc bat đau tu thoi Hippocrates (khoang 460-370 TCN), chinh Aristotle (384-322 TCN) lai đong gop nhieu nhat cho su phat trien cua sinh hoc. Đac biet quan trong la cuon Lich su Đong vat cua ong cung cac cong trinh khac, tac pham cho thay nhung khuynh huong thien ve lich su tu nhien; sau đo la nhung cong trinh thuc nghiem hon tap trung vao cac nguyen nhan sinh hoc va đa dang cua su song. Nguoi ke vi cua Aristotle la Theophrastus xu Lyceum, ong đa viet mot loat sach ve thuc vat hoc. Tap sach van ton tai nhu đong gop quan trong nhat cua thoi Co đai cho nganh khoa hoc thuc vat, tham chi đen tan thoi Trung Co.
Cac hoc gia cua the gioi Hoi giao thoi Trung co đa viet ve sinh hoc co the ke đen al-Jahiz (781-869), Al-Dinawari (828-896), viet ve thuc vat hoc, va Rhazes (865-925), viet ve giai phau hoc va sinh ly hoc. Duoc hoc đuoc nghien cuu đac biet ky luong boi cac hoc gia Hoi giao, voi nguon khai thac tu cac truyen thong triet hoc Hy Lap. Lich su tu nhien lai đat nang tu tuong cua Aristotle, đac biet la tu tuong: trat tu su song la co đinh, bat bien.
Sinh hoc bat đau nhay vot voi su cai tien vuot bac kinh hien vi boi Anton van Leeuwenhoek. Nho đo, cac hoc gia đa kham pha va quan sat tinh trung, vi khuan, trung co. Ho đa tim ra the gioi hien vi that phong phu. Cac cuoc đieu tra cua Jan Swammerdam đa dan toi moi quan tam moi trong con trung hoc va giup phat trien cac ky thuat co ban ve giai phau va nhuom vi mau.

Nhung tien bo trong kinh hien vi cung co mot tac đong sau sac đen tu duy sinh hoc. Vao đau the ky 19, mot so nha sinh hoc đa chi ra tam quan trong cua te bao. Sau đo, vao nam 1838, Schleiden va Schwann bat đau truyen ba nhung y tuong ma rat pho quat hien nay rang (1) đon vi co ban cua sinh vat la te bao va (2) cac te bao rieng biet co tat ca cac đac tinh cua su song, mac du ho phan đoi y tuong rang (3) tat ca te bao đen tu su phan chia cac te bao khac. Nho vao cong trinh cua Robert Remak va Rudolf Virchow vao nhung nam 1860 hau het cac nha sinh vat hoc đa chap nhan ca ba nguyen ly, nay đuoc goi la hoc thuyet te bao.
Trong khi đo, phan loai hoc (taxonomy va classification) đa tro thanh tam điem cua cac nha su gia tu nhien. Carl Linnaeus xuat ban mot he thong phan loai co ban cho the gioi tu nhien vao nam 1735 (bien the cua nhung he thong đa đuoc su dung tu lau), va trong nhung nam 1750 ong đa đat ten khoa hoc cho tat ca cac loai vao thoi cua ong . Georges Louis Leclerc, Ba tuoc xu Buffon, đa đua cac loai vao cac phan loai va coi cac dang song la mem deo, tham chi con đua ra kha nang co to tien chung. Mac du ong đa phan đoi tien hoa, Buffon la mot nhan vat chu chot trong lich su cac y niem ve tien hoa; tac pham cua ong cung anh huong đen cac ly thuyet tien hoa cua Lamarck va Darwin .
Y niem tien hoa đay đu va nghiem tuc co nguon goc tu cac tac pham cua Jean-Baptiste Lamarck, ong la nguoi đau tien đua ra mot hoc thuyet tien hoa ro rang. Ong cho rang su tien hoa la ket qua cua ap luc moi truong đoi voi đac tinh cua đong vat, co nghia la neu su dung mot co quan thuong xuyen va chat che hon, no se tro nen phuc tap va hieu qua hon, do đo đong vat se thich nghi voi moi truong cua no. Lamarck tin rang nhung đac điem co đuoc sau đo co the đuoc chuyen sang cho hau due cua chung, bon hau due se tiep tuc phat trien va hoan thien ban than. Tuy nhien, nha tu nhien hoc loi lac nguoi Anh Charles Darwin, ket hop cach tiep can đia ly hoc cua Humboldt, ly thuyet đia chat thong nhat cua Lyell, cac bai luan cua Malthus ve tang truong dan so, voi chuyen mon ve hinh thai hoc va cac quan sat tu nhien rong lon, đa tao ra mot ly thuyet tien hoa hop ly hon dua tren chon loc tu nhien; ly luan va bang chung tuong tu đa dan Alfred Russel Wallace đi đen nhung ket luan tuong tu  Mac du no la chu đe gay tranh cai xung quanh ly thuyet tien hoa nay (van tiep tuc cho đen ngay nay), ly thuyet cua Darwin đa nhanh chong lan rong khap cong đong khoa hoc va som tro thanh mot tien đe trung tam cua khoa hoc sinh hoc đang phat trien nhanh chong.
Kham pha ve su bieu hien vat ly cua di truyen đa đen cung voi cac nguyen tac tien hoa va di truyen quan the. Trong nhung nam 1940 va đau nhung nam 1950, cac thi nghiem đa chi ra DNA la thanh phan cua nhiem sac the voi chuc nang mang cac tinh trang đa đuoc biet đen voi ten goi la gen. Tap trung vao cac loai dang song moi nhu vi khuan va virus, cung voi viec kham pha ra cau truc chuoi xoan kep cua DNA nam 1953, sinh hoc đa tien sang thoi ky di truyen phan tu. Tu nhung nam 1950 đen nay, sinh hoc đa đuoc mo rong rat nhieu trong linh vuc phan tu. Ma di truyen đa đuoc kham pha boi Har Gobind Khorana, Robert W. Holley va Marshall Warren Nirenberg sau khi DNA đuoc biet la chua cac codon-bo ba ma hoa. Cuoi cung, Du an He gen Con nguoi đa đuoc đua ra vao nam 1990 voi muc đich lap ban đo bo gen chung cua toan the con nguoi. Du an nay đa đuoc hoan thanh vao nam 2003, voi nhung phan tich tiep tuc đuoc xuat ban. Du an He gen Con nguoi la buoc đau tien trong no luc toan cau hoa đe tich hop kien ​​thuc ve sinh hoc voi mot đinh nghia chuc nang, phan tu cho co the con nguoi va cua cac sinh vat khac.


Te bao hoc = Hoc thuyet te bao =

Hoc thuyet te bao phat bieu rang: te bao la đon vi co ban cua su song, rang tat ca cac sinh vat song cau tao tu mot te bao (đon bao) hoac nhieu te bao (đa bao), va tat ca cac te bao đeu sinh ra tu cac te bao truoc đo thong qua su phan bao. Trong cac sinh vat đa bao, moi te bao trong co the cua co the xuat phat tu mot te bao hop tu duy nhat. Te bao cung đuoc coi la đon vi co ban lien quan đen nhieu qua trinh benh ly. Ngoai ra, dong nang luong dien ra o cac te bao trong cac qua trinh khac nhau la mot phan cua chuc nang quan trong: trao đoi chat. Cuoi cung, cac te bao chua thong tin di truyen (DNA), đuoc truyen tu te bao sang te bao trong qua trinh phan bao. Nghien cuu ve nguon goc cua su song, thuyet tu phat sinh (abiogenesis), la nhung no luc lon đe kham pha nguon goc cua cac te bao khoi nguyen.


= Cau truc cua te bao =

Moi te bao đuoc bao boc trong mot mang te bao ngan cach te bao chat cua no voi khong gian ngoai bao. Mang te bao bao gom mot lop lipid kep, bao gom cac cholesterol nam giua cac phospholipid đe duy tri tinh long cua mang cua chung o cac nhiet đo khac nhau. Mang te bao la mot mang ban tham, cho phep cac phan tu nho nhu oxygen, carbon dioxide va nuoc đi qua trong khi han che chuyen đong cua cac phan tu lon hon va cac hat tich đien nhu ion.


Tien hoa Mot khai niem đong vai tro trung tam trong sinh hoc la su song thay đoi va phat trien thong qua qua trinh tien hoa, va cho rang tat ca cac dang song đeu co nguon goc chung. Ly thuyet tien hoa phat bieu rang tat ca cac sinh vat tren Trai Đat, du con ton tai hay đa tuyet chung, đeu co nguon goc tu mot to tien chung hoac von gen chung. To tien chung nhat (last universal common ancestor viet tat la LUCA) nay cua tat ca cac sinh vat đuoc cho la xuat hien vao khoang 3,5 ty nam truoc. Cac nha sinh hoc coi tinh pho bien cua ma di truyen la bang chung thuyet phuc đe ung ho ly thuyet to tien chung nhat cho tat ca cac vi khuan, co khuan, va cac sinh vat nhan thuc (Xem: Nguon goc cua su song).

Thuat ngu "tien hoa" đa buoc vao tu đien thuat ngu khoa hoc nho Jean-Baptiste de Lamarck nam 1809, va nam muoi nam sau, Charles Darwin đa đua ra mot mo hinh khoa hoc ve chon loc tu nhien la đong luc cho tien hoa. (Alfred Russel Wallace cung đuoc coi la nguoi đong kham pha ra khai niem nay khi ong giup nghien cuu va thu nghiem voi y tuong tien hoa, xem: Nguon goc cac loai) Su tien hoa bay gio đuoc su dung đe giai thich nhung đa dang lon cua su song đuoc tim thay tren Trai Đat.
Darwin đa gia thuyet rang cac loai sinh soi hoac diet vong chiu tac dung cua chon loc tu nhien hoac giao phoi chon loc. Phieu bat di truyen đuoc coi la mot co che bo sung cho su phat trien cua ly thuyet tien hoa hay thuyet tien hoa tong hop hien đai.
Lich su tien hoa cua loai - mo ta cac đac tinh cua cac loai khac nhau ma tu hau due loai đo - cung voi moi quan he gia pha cua no voi moi loai khac đuoc goi la phat sinh chung loai (phylogeny) loai đo. Cac phuong phap tiep can khac nhau trong sinh hoc cho ta cac thong tin ve phat sinh chung loai. Co the bao ke đen nhu so sanh trinh tu DNA (đac biet la so sanh bo gen), thuoc linh vuc sinh hoc phan tu, va so sanh hoa thach hoac cac di chi khac cua sinh vat co đai, thuoc ve co sinh vat hoc. Cac nha sinh hoc to chuc va phan tich moi quan he tien hoa thong qua nhieu phuong phap khac nhau, bao gom phat sinh chung loai hoc (phylogenetics), phan loai theo ngoai hinh (phenetics) va phan loai theo nhanh (cladistics). (Đe tom tat cac su kien lon trong su tien hoa cua su song theo nhu cac nha sinh vat hoc hien đai, xem Tien trinh tien hoa)
Su tien hoa co lien quan đen viec hieu ve lich su tu nhien cua cac dang song va su hieu ve to chuc cua cac dang song hien tai. Tuy nhien, su to chuc nay chi co the hieu đuoc bang cach hieu chung đa trai qua qua trinh tien hoa nhu the nao. Do đo, tien hoa la trung tam cua moi linh vuc sinh hoc.
Mac du thuyet tien hoa đuoc pho bien rong rai, nhung van chua co chac chan mot bang chung thuyet phuc nao cho ly thuyet nay (tham chi co nhung bang chung lam gia), va co nhieu y kien trai chieu, phan đoi thuyet tien hoa.


Di truyen hoc = Di truyen =

Di truyen hoc la khoa hoc nghien cuu ve su di truyen, ve gene, tinh di truyen va bien di (variation) cua sinh vat. Gene ma hoa thong tin can thiet cua te bao cho qua trinh tong hop cac protein. Protein la nhom phan tu đong vai tro quan trong (nhung khong phai la hoan toan) quy đinh kieu hinh cua sinh vat. Di truyen hoc cung cap cac phuong phap nghien cuu cac chuc nang cua mot gene nhat đinh, hoac phan tich tuong tac di truyen. Moi sinh vat đeu luu giu thong tin di truyen o trong nhiem sac the duoi dang trinh tu cac nucleotide cua phan tu DNA hoac luu giu o RNA. Cu the, nam 1865 Gregor Mendel đa tien hanh thi nghiem lai giong thuc vat va đuoc phat hien lai vao nam 1900, khai sinh ra Di truyen hoc.
Gen la nhan to co ban cua di truyen o tat ca cac sinh vat. Gen la mot nhan to di truyen va tuong ung voi mot đoan DNA co anh huong đen hinh thai hoac chuc nang cua mot co the theo nhung cach cu the. Tat ca cac sinh vat, du la vi khuan hay đong vat, chia se cung mot bo may co ban sao chep va 'dich' DNA thanh cac protein. Cac te bao se phien ma mot gen DNA thanh mot phien ban RNA cua gen, va mot ribosome sau đo dich ma RNA thanh mot chuoi cac amino acid truoc khi uon gap thanh mot protein. Ma đe dich tu RNA đen amino acid la kha giong nhau đoi voi hau het cac sinh vat. Chang han, mot day trinh tu DNA ma hoa cho protein insulin o nguoi cung ma hoa cho insulin neu chen vao cac sinh vat khac, vi du nhu thuc vat.
DNA đuoc tim thay la o dang cac soi thang nhiem sac the trong sinh vat nhan thuc va cac vong nhiem sac the trong sinh vat nhan so. Mot nhiem sac the la mot cau truc đuoc to chuc bao gom DNA va protein histone. Bo nhiem sac the đinh vi trong te bao va bat ky thong tin di truyen nao tim thay trong ty the, luc lap, hoac tai cac đia điem khac đuoc goi chung la bo gen cua te bao. Trong sinh vat nhan thuc, DNA mang gen nam trong nhan te bao, va co mot luong nho nam trong ti the va luc lap. Trong sinh vat nhan so, DNA đuoc giu trong hinh dang khong co đinh o te bao chat goi la chat nhan. Thong tin di truyen cua mot bo gen luu giu ben trong cac gen va tap hop hoan chinh cua bo thong tin nay o mot sinh vat đuoc goi la kieu gen cua no.


Sinh thai hoc Sinh thai hoc la nghien cuu ve su phan bo va su phong phu cua su song, su tuong tac giua cac sinh vat va moi truong cua chung.


= Loai =

Loai la mot nhom cac ca the sinh vat co nhung đac điem sinh hoc tuong đoi giong nhau va co kha nang giao phoi voi nhau va sinh san ra the he tuong lai. Con theo đinh nghia cua Ernst Mayr, loai la nhom cac quan the tu nhien co kha nang giao phoi voi nhau va tuong đoi cach ly sinh san voi cac nhom khac. Ernst Mayr nhan manh ve cach li sinh san nhung cung giong nhu cac quan điem khac ve loai, van đe nay rat kho hoac tham chi khong the kiem tra.


= Quan the =


= Quan xa =


= He sinh thai =

Quan xa cac sinh vat song (thanh phan huu sinh) ket hop voi cac thanh phan vo sinh (vi du: nuoc, anh sang, buc xa, nhiet đo, đo am, khi quyen, đo pH va đat) cua moi truong cua chung đuoc goi la he sinh thai.


= Cac moi quan he huu sinh =

Sinh thai hoc nghien cuu su phan bo va sinh song cua cac sinh vat song va moi quan he qua lai giua cac sinh vat voi nhau va voi moi truong song. Moi truong song cua mot sinh vat bao gom cac yeu to vo sinh nhu khi hau va đia chat cung nhu cac yeu to huu sinh la cac sinh vat song trong cung mot o sinh thai. Cac he sinh thai thuong đuoc nghien cuu o nhieu cap đo khac nhau tu ca the (individual) va cac quan the cho đen cac he sinh thai va sinh quyen. Sinh thai hoc la mon khoa hoc đa nganh, nghia la dua tren nhieu nganh khoa hoc khac nhau.


Nang luong Su song con cua mot sinh vat song phu thuoc vao tiep nhan lien tuc dong nang luong. Cac phan ung hoa hoc chiu trach nhiem ve cau truc va chuc nang cua sinh vat đuoc đieu chinh đe lay nang luong tu cac chat trong thuc an cua chung va bien đoi cac chat nay giup hinh thanh cac te bao moi cung nhu duy tri cac te bao nay. Trong qua trinh nay, cac phan tu cua cac chat hoa hoc trong thuc an đong hai vai tro; thu nhat, chung chua nang luong co the bien đoi va tai su dung trong cac phan ung sinh hoc, hoa hoc cua sinh vat đo; thu hai, thuc an co the đuoc bien đoi thanh cac phan tu voi cau truc moi (cac phan tu sinh hoc moi) va se su dung cho sinh vat đo.

Cac sinh vat chiu trach nhiem ve viec đua nang luong vao mot he sinh thai đuoc goi la cac sinh vat san xuat hoac cac sinh vat tu duong. Gan nhu tat ca cac sinh vat nhu vay lay nang luong ban đau cua chung tu mat troi. Thuc vat va mot so sinh vat quang duong khac su dung nang luong mat troi thong qua mot qua trinh goi la quang hop đe chuyen đoi nguyen lieu tho thanh cac phan tu huu co, nhu ATP, phan tu co lien ket co the bi pha vo đe giai phong nang luong. Tuy nhien, mot so he sinh thai phu thuoc hoan toan vao nang luong do sinh vat hoa duong lay tu ​​methan, sulfide, hoac cac nguon nang luong khac ngoai anh sang.
Mot so nang luong do đo, đuoc giu lai tao sinh khoi va nang luong giup cho su sinh truong va phat trien cua cac dang song khac. Đa so phan con lai (tuc khong đuoc chuyen thanh sinh khoi va nang luong) bi mat đi duoi dang cac phan tu thua thai va nhiet nang. Cac qua trinh quan trong nhat đe chuyen đoi nang luong du tru trong cac chat hoa hoc thanh nang luong huu ich đe duy tri su song la su trao đoi chat va ho hap te bao.


Sinh hoc phan tu Sinh hoc phan tu la mot mon khoa hoc nghien cuu gioi sinh vat o muc đo phan tu. Pham vi nghien cuu cua mon nay co su giao thoa voi cac nganh khac trong sinh hoc đac biet la di truyen hoc va hoa sinh. Sinh hoc phan tu chu yeu tap trung nghien cuu moi tuong tac giua cac he thong cau truc khac nhau trong te bao, bao gom moi quan he qua lai giua qua trinh tong hop cua DNA, RNA va protein va tim hieu cach thuc đieu hoa cac moi tuong tac nay.
Tien toi pham vi lon hon, te bao hoc nghien cuu cac cau truc va đac tinh sinh ly cua te bao, bao gom cac hanh xu ben trong, tuong tac voi cac te bao khac, va voi moi truong ma chung o. Nghien cuu đuoc thuc hien o cap đo hien vi lan cap đo phan tu, đoi voi cac sinh vat đon bao nhu vi khuan, cung nhu đoi voi cac te bao chuyen biet cua sinh vat đa bao nhu o con nguoi.
Thanh phan cau tao nen te bao va cach thuc te bao van hanh la mot trong nhung huong nghien cuu chinh cua khoa hoc su song. Su giong nhau va khac nhau giua cac loai te bao cung đuoc nghien cuu trong sinh hoc phan tu va te bao hoc. Nhung su giong va khac nhau co ban tao nen mot bo khung kien thuc chung ma nguoi ta co the ap dung cho cac loai te bao khac cung nhu quy nap cho tat ca cac loai te bao.


Sinh hoc phat trien Sinh hoc phat trien nghien cuu qua trinh sinh vat sinh truong (growth) va phat trien (development). Co nguon goc tu bo mon phoi hoc, sinh hoc phat trien ngay nay nghien cuu su đieu khien ve mat di truyen cac qua trinh sinh truong te bao (cell growth), biet hoa te bao (cellular differentiation) va tao hinh (morphogenesis). Qua trinh nay tiep dien o muc lon hon tao thanh cac mo, co quan, he co quan. Sinh vat mo hinh dung trong sinh hoc phat trien bao gom giun tron Caenorhabditis elegans, ruoi giam Drosophila melanogaster, ca ngua Danio rerio, chuot Mus musculus va cay Arabidopsis thaliana. (Sinh vat mo hinh la mot loai đuoc nghien cuu ky luong nham tim hieu nhung hien tuong sinh hoc đac biet, voi hy vong rang cac kham pha o tren sinh vat nay mang lai hieu biet cho nghien cuu nhung sinh vat khac.)


Giai phau hoc Giai phau hoc la mot bo mon quan trong cua hinh thai hoc va quan tam đen cau truc va to chuc cua cac he co quan trong co the đong vat. Đo la he than kinh, he mien dich, he noi tiet, he ho hap va he tuan hoan...


Sinh ly hoc Sinh ly hoc nghien cuu cac qua trinh co hoc, vat ly va hoa sinh xay ra trong co the cac sinh vat song bang cach xem xet hoat đong cua tat ca cac cau truc, bo phan trong sinh vat hoat đong nhu the nao. Sinh ly hoc đuoc phan chia thanh 2 bo mon nho la sinh ly hoc thuc vat va sinh ly hoc đong vat nhung cac nguyen ly ve sinh ly hoc mang tinh tong quat đoi voi tat ca cac loai sinh vat. Vi du, nhung kien thuc ve sinh ly te bao nam cung co the ap dung đoi voi cac te bao nguoi. Linh vuc sinh ly hoc đong vat su dung cac cong cu va phuong phap cho ca sinh ly hoc nguoi cung nhu cac đong vat khac. Sinh ly hoc thuc vat cung su dung mot so ky thuat nghien cuu cua cac bo mon tren. Sinh ly hoc nghien cuu tuong tac lam the nao ma, vi du, he than kinh, he mien dich, he noi tiet, he ho hap va he tuan hoan. hoat đong va tuong tac voi nhau. Kien thuc tu viec nghien cuu cac he nay đuoc su dung trong cac bo mon đinh huong chua tri nhu than kinh hoc va mien dich hoc.


= Can bang noi moi =

Can bang noi moi la kha nang cua mot he thong mo đieu chinh moi truong ben trong cua no nham duy tri cac đieu kien on đinh. Chung lam đuoc đieu nay bang cach thong qua cac đieu chinh can bang đong đuoc đieu khien boi cac co che đieu hoa tuong quan. Tat ca cac sinh vat song, du la đon bao hoac đa bao, đeu co su can bang noi moi.
Đe duy tri trang thai can bang đong-can bang noi moi va thuc hien mot cach hieu qua cac chuc nang nhat đinh, mot he thong phai phat hien va đap ung cac thay đoi, kich thich. Sau khi phat hien cac thay đoi hoac kich thich, mot he thong sinh hoc thuong phan ung thong qua vong phan hoi am tinh nham on đinh cac đieu kien bang cach lam giam hoac tang hoat đong cua co quan hoac he co quan. Mot vi du la viec phong glucagon giup phan giai glycogen thanh đuong khi luong đuong huyet qua thap.


= Sinh ly hoc so sanh =

Lien quan toi sinh ly hoc tien hoa va sinh ly hoc moi truong, sinh ly hoc so sanh xem xet tinh đa dang ve cac đac điem chuc nang giua cac sinh vat.

Sinh ly hoc tien hoa la nghien cuu ve tien hoa sinh ly, nghia la cach thuc ma cac đac điem chuc nang cua cac ca the trong quan the sinh vat đa đap ung voi su lua chon qua nhieu the he trong lich su cua quan the.


Sinh hoc tien hoa Sinh hoc tien hoa nghien cuu nguon goc va to tien cua cac loai, cung nhu cac thay đoi cua chung theo thoi gian.
Sinh hoc tien hoa la mot linh vuc sinh hoc đa nganh vi rang no bao gom cac nha khoa hoc tu nhieu chuyen mon khac nhau theo đinh huong phan loai hoc. Vi du, thong thuong moi nha phan loai hoc thuong chuyen ve mot nhom sinh vat nhat đinh nhu la đong vat co vu, chim (ornithology), hoac bo sat (herpetology). Mac du nghien cuu tren cac đoi tuong khac nhau nhung cac nha phan loai hoc van cung giai quyet nhung van đe chung trong tien hoa.
Sinh hoc tien hoa cung bao ham ca linh vuc co sinh vat hoc. Cac nha co sinh vat hoc thuong su dung cac mau vat đe ly giai ve mo hinh va hien trang cua su tien hoa, cung nhu cac thuyet tien hoa hoac thuyet ve di truyen quan the.
Vao thap nien 1990, sinh hoc phat trien cung tro thanh mot phan cua sinh hoc tien hoa đe phat trien thanh mot nganh co ten la sinh hoc phat trien trong tien hoa (evolutionary developmental biology).
Ngoai ra, mot so nganh lien quan đen sinh hoc tien hoa la phat sinh chung loai hoc (phylogenetics), he thong hoc va phan loai hoc.


Tap tinh hoc Tap tinh hoc nghien cuu cac hanh vi cua đong vat (đac biet trong xa hoi cua loai vat nhu o khi va cho soi, do đo đoi khi bo mon nay đuoc coi la mot nhanh cua đong vat hoc. Cac nha tap tinh hoc nghien cuu chu yeu qua trinh tien hoa cua hanh vi va kien thuc ve tap tinh hoc tuan theo thuyet chon loc tu nhien. Mot trong nhung nguoi đat nen mong cho tap tinh hoc hien đai la nha tap tinh hoc Charles Darwin voi cuon sach mang tua đe "Su boc lo cam xuc o đong vat va nguoi".


Phan loai hoc Phan loai cua Carl Linnaeus hien la he thong phan loai chinh, bao gom cac cap bac phan loai va danh phap 2 phan. Ten cua mot loai sinh vat đuoc thong nhat thong qua cac He thong ma danh phap quoc te cho thuc vat (International Code of Botanical Nomenclature, ICBN), He thong ma danh phap quoc te cho đong vat (International Code of Zoological Nomenclature, ICZN) va He thong ma danh phap quoc te cho vi khuan (International Code of Nomenclature of Bacteria, ICNB). Hien nay, nguoi ta đang co gang chuan hoa 3 chuan quoc te tren trong BioCode. Tuy nhien he thong ma phan loai va danh phap cua virus (International Code of Virus Classification and Nomenclature, ICVCN) van nam ngoai BioCode.
Nhieu su kien biet hoa tao ra mot he thong co cau truc cay ve cac moi quan he giua cac loai. Vai tro cua he thong hoc la nghien cuu cac moi quan he va su khac biet va tuong đong giua cac loai va cac nhom loai. Tuy nhien, cac he thong hoc đa tung la mot linh vuc nghien cuu nang đong trong thoi gian dai truoc khi nhung tu tuong tien hoa hoc tro nen pho bien.
Theo truyen thong, cac sinh vat song đuoc chia thanh 5 gioi: Monera, Protista, Fungi, Plantae, Animalia. Tuy nhien, nhieu nha khoa hoc hien xem cach phan loai 5 gioi nay đa loi thoi. Cac he thong phan loai hoc hien đai ban đau voi 3 vuc: Archaea (vi khuan co); Bacteria (vi khuan Eubacteria) va Eukaryota (bao gom sinh vat nguyen sinh, nam, thuc vat va đong vat) Cac vuc nay phan anh lieu cac te bao co nhan hay khong co nhan, cung nhu su khac biet ve thanh phan hoa hoc cua lop ben ngoai te bao.
Tiep theo, cac gioi đuoc chia thanh cac đon vi nho hon theo thu tu: 

Vuc (domain)
gioi (kingdom) nganh (Phylum); Lop (Class); Bo (Order); Ho (Familia); Chi (Genus); Loai (Species).
Trong phan loai hoc, nguoi ta thuong chia thanh hai bo mon lon la thuc vat hoc va đong vat hoc.


= Đong vat hoc =

Đong vat hoc la nganh hoc lien quan đen cac loai đong vat, bao gom sinh ly hoc, giai phau hoc va phoi hoc. Cac co che phat trien va di truyen chung cua ca đong vat va thuc vat đuoc nghien cuu trong sinh hoc phan tu, di truyen phan tu va sinh hoc phat trien. Sinh thai hoc ve đong vat đuoc nghien cuu boi sinh thai hoc tap tinh (behavioral ecology) va cac nganh khac.


= Thuc vat hoc =

Thuc vat hoc la mon hoc ve cay coi. Thuc vat hoc bao ham nhieu linh vuc nghien cuu ve thuc vat nhu qua trinh sinh truong, sinh san, trao đoi chat, phat sinh hinh thai (morphogenesis development), benh hoc thuc vat va tien hoa.


Phan nganh Sinh hoc ngay nay đa tro thanh mot linh vuc nghien cuu lon, phuc tap bao gom nhieu chuyen nganh hep. O đay, chung toi muon đe cap đen 4 nhom nganh chinh trong Sinh hoc.

Cac nganh nghien cuu cau truc co ban cua he thong song nhu: te bao, gene.
Nhom nganh nghien cuu su van hanh, hoat đong cua cac cau truc nay o cap đo mo, co quan (organ) va co the (body);
Nhom quan tam đen sinh vat va lich su phat trien cua cac sinh vat;
Nhom nganh xem xet cac moi quan he, tuong tac giua cac he thong song.
Tuy nhien, cac ranh gioi va phan chia chuyen nganh tren chi co tinh uoc le. Trong thuc te, cac ranh gioi nay la khong ro rang va thuong xuyen co su vay muon ve ky thuat, thuat ngu, nguyen ly chung giua cac chuyen nganh.
Sinh hoc bao gom rat nhieu cac phan nganh nho khac nhau, duoi đay liet ke tuong đoi đay đu cac nganh nay:

Sinh vat hoc khong khi (Aerobiology) - nghien cuu cac hat, vat huu co trong khong khi
Giai phau hoc - nghien cuu cau truc cua co the
Mo hoc - nghien cuu cac te bao va cac mo, mot chi nhanh cuc nho cua giai phau hoc
Sinh hoc vu tru (Astrobiology) (con goi la exobiology, exopaleontology va bioastronomy) - nghien cuu ve su tien hoa, phan bo va tuong lai cua cuoc song trong Vu tru
Hoa sinh hoc - nghien cuu phan ung hoa hoc can thiet cho su song ton tai va thuc hien chuc nang, thuong tap trung vao muc đo te bao
Ky thuat sinh hoc - nghien cuu ve sinh hoc thong qua cac phuong tien ky thuat voi su nhan manh ve kien ​​thuc ap dung va đac biet lien quan đen cong nghe sinh hoc
Đia ly sinh hoc - nghien cuu phan bo cac loai theo khong gian va thoi gian
Tin sinh hoc - su dung cong nghe thong tin đe nghien cuu, thu thap va luu tru du lieu sinh hoc va cac du lieu sinh hoc khac
Sinh hoc Ngon ngu - nghien cuu ve sinh hoc va su tien hoa cua ngon ngu.
Sinh hoc Co hoc - nghien cuu goc đo co hoc cua sinh vat
Y sinh hoc - nghien cuu suc khoe va benh tat
Duoc hoc - nghien cuu va ap dung vao thuc te viec chuan bi, su dung, va tac dung cua cac loai thuoc tu nhien va thuoc tong hop
Sinh hoc Am nhac - nghien cuu am nhac tu quan điem sinh hoc.
Sinh hoc Vat ly - nghien cuu cac qua trinh sinh hoc bang cach ap dung cac ly thuyet va phuong phap truyen thong đuoc su dung trong khoa hoc vat ly
Cong nghe sinh hoc - nghien cuu cac ky thuat, bien đoi ve chat song, bao gom bien đoi di truyen va sinh hoc tong hop
Sinh hoc tong hop (Synthetic biology) - nghien cuu ket hop sinh hoc va ky thuat; xay dung cac chuc nang sinh hoc khong tim thay trong tu nhien
Thuc vat hoc - nghien cuu thuc vat
Tao hoc - nghien cuu khoa hoc ve tao.
Sinh ly hoc thuc vat - lien quan đen chuc nang, hoac sinh ly cua thuc vat.
Sinh hoc te bao - nghien cuu te bao nhu la mot đon vi hoan chinh, cung voi cac tuong tac phan tu va hoa hoc xay ra trong mot te bao song
Sinh hoc Nhan thuc - nghien cuu ve nhan thuc
Giai phau so sanh - nghien cuu su tien hoa cua loai thong qua su tuong đong va su khac biet trong cach giai phau cua chung.
Sinh hoc bao ton - nghien cuu bao ton, bao ve, hoac phuc hoi moi truong tu nhien, he sinh thai tu nhien, tham thuc vat va đong vat hoang da
Sinh hoc lanh (Cryobiology) - nghien cuu ve cac anh huong cua nhiet đo thap hon binh thuong đoi voi sinh vat
Sinh hoc phat trien - nghien cuu cac qua trinh ma qua đo mot sinh vat hinh thanh, tu phan tu đen cau truc đay đu
Phoi hoc - nghien cuu su phat trien cua phoi (tu doi dao đen khi sinh)
Lao hoa hoc (Gerontology) - nghien cuu qua trinh gia hoa.
Sinh thai hoc - nghien cuu su tuong tac giua cac sinh vat song voi nhau va voi cac yeu to khong song trong moi truong cua chung
Sinh hoc moi truong - nghien cuu the gioi tu nhien, toan bo hoac trong mot khu vuc đac biet, đac biet la bi anh huong boi hoat đong cua con nguoi
Sinh hoc tien hoa - nghien cuu nguon goc va su ra đoi cua loai theo thoi gian
Di truyen hoc - nghien cuu di truyen va di truyen.
Ngoai di truyen hoc - nghien cuu cac thay đoi di truyen trong su bieu hien gen hoac cac kieu hinh te bao gay ra boi cac co che khac voi nhung thay đoi trong day DNA co ban
Huyet hoc - nghien cuu mau va cac co quan hinh thanh mau.
Sinh hoc tong hop - nghien cuu toan bo sinh vat
Sinh hoc bien - nghien cuu cac he sinh thai đai duong, thuc vat, đong vat va cac sinh vat khac
Vi sinh vat hoc - nghien cuu vi sinh vat va cac tuong tac cua chung voi cac sinh vat khac
Vi khuan hoc - nghien cuu vi khuan
Nam hoc - nghien cuu ve nam
Ky sinh trung hoc - nghien cuu ky sinh trung va co che ky sinh
Virus hoc - nghien cuu virus va mot so cac tac nhan giong nhu virus khac
Sinh hoc phan tu - nghien cuu ve sinh hoc va cac chuc nang sinh hoc o cap đo phan tu, mot so khac qua hoa sinh
Cong nghe sinh hoc nano (Nanobiotechnology) - nghien cuu ve cach cong nghe nano co the đuoc su dung trong sinh hoc, va nghien cuu ve cac sinh vat song va cac bo phan o muc đo nano he thong
Than kinh hoc - nghien cuu he than kinh
Sinh hoc quan the - nghien cuu cac nhom sinh vat cung loai, bao gom:
Sinh thai hoc quan the - nghien cuu ve su nang đong cua dan so va su tuyet chung
Di truyen hoc quan the - nghien cuu su thay đoi tan so gen trong quan the sinh vat
Co sinh hoc - nghien cuu cac hoa thach va đoi khi đia ly bang chung ve cuoc song tien su
Benh hoc hoac benh ly hoc - nghien cuu benh tat, nguyen nhan, quy trinh, tinh chat va su phat trien cua benh tat
Sinh ly hoc - nghien cuu ve chuc nang cua sinh vat song, cac co quan va bo phan cua sinh vat song
Benh ly hoc thuc vat - nghien cuu benh thuc vat (con goi la benh hoc thuc vat)
Sinh hoc Tam ly- nghien cuu ve co so sinh hoc cua tam ly hoc
Sinh hoc Phong xa (Radiobiology) - nghien cuu ve hoat đong cua buc xa ion tren nhung vat the song.
Sinh hoc luong tu - tu nghien cuu co hoc luong tu đen cac đoi tuong sinh hoc va cac van đe.
Sinh hoc xa hoi (Sociobiology) - nghien cuu cac can cu sinh hoc cua xa hoi hoc
Sinh hoc he thong - nghien cuu tuong tac phuc tap trong cac he thong sinh hoc thong qua phuong phap tiep can tong the, tong hop
Sinh hoc cau truc - mot nhanh cua sinh hoc phan tu, hoa sinh, va sinh ly hoc lien quan đen cau truc phan tu cua cac đai phan tu sinh hoc
Sinh hoc ly thuyet - nganh sinh hoc su dung truu tuong va mo hinh toan hoc đe giai thich cac hien tuong sinh hoc
Đong vat hoc - nghien cuu đong vat, bao gom phan loai, sinh ly hoc, phat trien va hanh vi, bao gom:
Tap tinh hoc - nghien cuu hanh vi cua đong vat
Con trung hoc - nghien cuu ve con trung
Bo sat-luong cu hoc (Herpetology) - nghien cuu ve cac loai bo sat va luong cu
Ngu hoc - nghien cuu ve ca
Thu hoc - nghien cuu ve đong vat co vu
Đieu hoc - nghien cuu ve chim


Xem them Phan loai gioi Đong vat
Bang chung tien hoa
Giai phau hoc
Sinh ly hoc
Hinh thai hoc
Co sinh vat hoc
Đong vat hoc
Thuc vat hoc
Nam hoc
Nguyen sinh vat hoc
Vi khuan hoc
Phan loai sinh hoc
Sinh thai hoc
Co sinh thai hoc
Sinh thai hoc quan the
Di truyen hoc
Di truyen hoc quan the
Tien hoa
Sinh hoc tien hoa
Sinh hoc phan tu
Sinh hoc phat trien
Sinh hoc te bao
Te bao hoc
Sinh hoc vu tru
Sinh hoc bien
Hai duong hoc
Mo hoc
Co quan hoc
Sinh quyen
Sinh canh
Sinh khoi
Phuong trinh Hardy-Weinberg
Ly thuyet chon loc r/K
He so chon loc
Hieu ung Wahlund
Co sinh thai hoc
Phieu bat di truyen
Tin sinh hoc
Toan sinh hoc


Thu vien anh Tham khao Đoc them Alberts, Bruce (2002). Molecular Biology of the Cell. Johnson, A, Lewis, J, Raff, M, Roberts, K & Walter, P (an ban thu 4). Garland. ISBN 978-0815332183. OCLC 145080076.
Begon, Michael (2005). Ecology: From Individuals to Ecosystems. Townsend, CR & Harper, JL (an ban thu 4). Blackwell Publishing Limited. ISBN 978-1405111171. OCLC 57639896.
Campbell, Neil (2004). Biology (an ban thu 7). Benjamin-Cummings Publishing Company. ISBN 0-8053-7146-X. OCLC 71890442.
Colinvaux, Paul (1979). Why Big Fierce Animals are Rare: An Ecologist's Perspective . Princeton University Press. ISBN 0691023646. OCLC 10081738.
Hoagland, Mahlon (2001). The Way Life Works . Jones and Bartlett Publishers inc. ISBN 076371688X. OCLC 223090105.
Janovy, John Jr. (2004). On Becoming a Biologist (an ban thu 2). Bison Books. ISBN 0803276206. OCLC 55138571.
Johnson, George B. (2005). Biology, Visualizing Life. Holt, Rinehart, and Winston. ISBN 0-03-016723-X. OCLC 36306648.
Tobin, Allan (2005). Asking About Life. Dusheck, Jennie (an ban thu 3). Belmont, CA: Wadsworth. ISBN 0-534-40653X.
Arrhenius, Gustaf; va đong nghiep (1997). "Entropy and Charge in Molecular Evolution—the Case of Phosphate". Journal of Theoretical Biology. Quyen 187 so 4. tr. 503–22. doi:10.1006/jtbi.1996.0385. PMID 9299295.
Buehler, Lukas K. (2000–2005) The physico-chemical basis of life, http://www.whatislife.com/about.html accessed ngay 27 thang 10 nam 2005.
Davies, Paul (1998). The Fifth Miracle. Penguin Science, London. ISBN 0-14-028226-2.
De Duve, Christian (1996). Vital Dust: The Origin and Evolution of Life on Earth. Basic Books. ISBN 0-465-09045-1.
Egel, R. (2011). Origins of Life: The Primal Self-Organization. Lankenau, D.-H.; Mulkidjanian, A. Y. Berlin Heidelberg: Springer-Verlag. tr. 1–366. doi:10.1007/978-3-642-21625-1. ISBN 978-3-642-21624-4.
Fernando CT, Rowe, J (2007). "Natural selection in chemical evolution". Journal of Theoretical Biology. Quyen 247 so 1. tr. 152–67. doi:10.1016/j.jtbi.2007.01.028. PMID 17399743.{{Chu thich tap chi}}:  Quan ly CS1: nhieu ten: danh sach tac gia (lien ket)
Hartman, Hyman (1998). "Photosynthesis and the Origin of Life". Origins of Life and Evolution of Biospheres. Quyen 28 so 4–6. tr. 515–521. doi:10.1023/A:1006548904157.
Harris, Henry (2002). Things come to life. Spontaneous generation revisited. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-851538-3.
Hazen, Robert M. (2005). Genesis: The Scientific Quest for Life's Origins. Joseph Henry Press. ISBN 0-309-09432-1. Ban goc luu tru ngay 30 thang 11 nam 2006. Truy cap ngay 6 thang 11 nam 2013.
Gribbon, John (1998). The Case of the Missing Neutrinos and other Curious Phenomena of the Universe. Penguin Science, London. ISBN 0-14-028734-5.
Horgan, J (1991). "In the beginning". Scientific American. Quyen 264 so 6. tr. 100–109. Bibcode:1991SciAm.264..100P. doi:10.1038/scientificamerican0691-100. (Cited on p. 108).
Huber, C. and Wachtershauser, G. (1998). "Peptides by activation of amino acids with CO on (Ni,Fe)S surfaces: implications for the origin of life". Science. Quyen 281 so 5377. tr. 670–2. Bibcode:1998Sci...281..670H. doi:10.1126/science.281.5377.670. PMID 9685253.{{Chu thich tap chi}}:  Quan ly CS1: nhieu ten: danh sach tac gia (lien ket) (Cited on p. 108).
Knoll, Andrew H. (2003). Life on a Young Planet: The First Three Billion Years of Evolution on Earth. Princeton University Press. ISBN 0-691-00978-3.
Luisi, Pier Luigi (2006). The Emergence of Life: From Chemical Origins to Synthetic Biology. Cambridge University Press. ISBN 0-521-82117-7.
Martin, W. and Russell M.J. (2002). "On the origins of cells: a hypothesis for the evolutionary transitions from abiotic geochemistry to chemoautotrophic prokaryotes, and from prokaryotes to nucleated cells". Philosophical Transactions of the Royal Society B. Quyen 358 so 1429. tr. 59–83, discussion 83–5. doi:10.1098/rstb.2002.1183. PMC 1693102. PMID 12594918.
Maynard Smith, John (ngay 16 thang 3 nam 2000). The Origins of Life: From the Birth of Life to the Origin of Language. Szathmary, Eors. Oxford Paperbacks. ISBN 0-19-286209-X.
Morowitz, Harold J. (1992) "Beginnings of Cellular Life: Metabolism Recapitulates Biogenesis". Yale University Press. ISBN 0-300-05483-1
NASA Astrobiology Institute: Earth's Early Environment and Life Luu tru ngay 17 thang 2 nam 2012 tai Wayback Machine
NASA Specialized Center of Research and Training in Exobiology: Gustaf O. Arrhenius Luu tru ngay 21 thang 12 nam 2007 tai Wayback Machine
Pitsch, Stefan (2000). "Concentration of Simple Aldehydes by Sulfite-Containing Double-Layer Hydroxide Minerals: Implications for Biopoesis" (abstract). Helvetica Chimica Acta. Quyen 83 so 9. Krishnamurthy, Ramanarayanan; Arrhenius, Gustaf. tr. 2398 2411. doi:10.1002/1522-2675(20000906)83:9<2398::AID-HLCA2398>3.0.CO;2-5.
Pross, Addy (2012). What is Life?: How chemistry becomes biology. Oxford University Press. ISBN 0-19-964101-3.
Russell MJ, Hall AJ, Cairns-Smith AG, Braterman PS (1988). "Submarine hot springs and the origin of life". Nature. Quyen 336 so 6195. tr. 117. Bibcode:1988Natur.336..117R. doi:10.1038/336117a0.{{Chu thich tap chi}}:  Quan ly CS1: nhieu ten: danh sach tac gia (lien ket)
Dedicated issue of Philosophical Transactions B on Major Steps in Cell Evolution freely available.
Dedicated issue of Philosophical Transactions B on the Emergence of Life on the Early Earth freely available.


Lien ket ngoai Sinh hoc tai Tu đien bach khoa Viet Nam
Sinh hoc tren DMOZ
OSU's Phylocode Luu tru ngay 14 thang 11 nam 2007 tai Wayback Machine
Biology Online – Wiki Dictionary Luu tru ngay 17 thang 9 nam 2008 tai Wayback Machine
MIT video lecture series on biology Luu tru ngay 29 thang 5 nam 2010 tai Wayback Machine
Biology and Bioethics Luu tru ngay 26 thang 6 nam 2007 tai Wayback Machine.
Biological Systems – Idaho National Laboratory
The Tree of Life: A multi-authored, distributed Internet project containing information about phylogeny and biodiversity.
The Study of Biology Luu tru ngay 29 thang 10 nam 2013 tai Wayback Machine
Using the Biological Literature Web Resources
Journal links
PLos Biology Luu tru ngay 26 thang 4 nam 2006 tai Wayback Machine A peer-reviewed, open-access journal published by the Public Library of Science
Current Biology General journal publishing original research from all areas of biology
Biology Letters A high-impact Royal Society journal publishing peer-reviewed Biology papers of general interest
Science Magazine Internationally Renowned AAAS Science Publication – See Sections of the Life Sciences
International Journal of Biological Sciences A biological journal publishing significant peer-reviewed scientific papers
Perspectives in Biology and Medicine Luu tru ngay 10 thang 11 nam 2003 tai Wayback Machine An interdisciplinary scholarly journal publishing essays of broad relevance
Life Science Log