Nguyen Van Kha (1922–2018) la mot nha cach mang va chinh khach Viet Nam, tung giu chuc Bo truong Bo Co khi va Luyen kim Viet Nam, Pho Chu nhiem Uy ban Ke hoach Nha nuoc, Chanh Van phong Trung uong Đang Cong san Viet Nam, Pho Truong ban Ban Kinh te Trung uong Đang Cong san Viet Nam.


Than the Ong co ten that la Nguyen Van Truy, sinh ngay 21 thang 12 nam 1922 trong mot gia đinh co bay nguoi con. Ong la em ut trong bay anh chi em gom 5 trai va 2 gai. Do la con ut nen tu nho ong đuoc tao đieu kien hoc hanh đay đu.
Nam 1937, ong len Ha Noi hoc cao đang tieu hoc Thang Long.
Nam 1939, ong hoc Truong Ky nghe thuc hanh Ha Noi cho đen khi bi bat vao nam 1942.


Hoat đong cach mang Nam 1937, khi hoc o truong Thang Long, ong tham gia đoan Thanh nien Dan chu o que va tham gia hoat đong van đong bau cu cua Mat tran Dan chu Đong Duong.
Ngay 15 thang 6 nam 1941, ong đuoc ket nap vao Đang Cong san Đong Duong.
Thang 1 nam 1942, co so Thanh nien Cuu quoc truong Thang Long to chuc ky niem ngay thanh lap Đang Cong san Đong Duong. Ong đuoc nhan nhiem vu rai truyen đon. Ngay 6 thang 1, ong bi So mat tham Phap o Ha Noi theo doi va bat giu. Trai qua nhieu lan tra tan ma khong moi đuoc thong tin gi, thuc dan Phap đua ong ra xet xu o Toa an binh, ket an 15 nam kho sai.
Ong bi giam giu o nha tu Hoa Lo. Tai đay, ong tham gia cac lop Cach mang dan toc giai phong, Cach mang tu san dan quyen cac trinh đo So hoc, Trung hoc, Cao hoc do cac tu chinh tri Tran Đang Ninh, Le Tat Đac mo. Sau mot thoi gian hoc tap, ong đuoc Đang bo nha tu phan cong giang day cho cac lop hoc sau.
Ngay 11 thang 3 nam 1945, tan dung thoi co Nhat đao chinh Phap, ong cung cac đong chi Tran Đang Ninh, Le Tat Đac, Vu Ky, Nguyen Chuong, Le Trong Nghia, Nguyen Tran Chau (Chau Ky), Tran Ngoc Chi, Nguyen Van Ngoc, Hoang Huu Nhan,... ca Cam Van Dung tong cong 11 nguoi to chuc treo tuong vuot nguc. Ngay 12 thang 3, duoi su đao va đi đau cua cac đong chi Tran Tu Binh, Tran Quang Hoa, Nguyen Tuan, Phan Lang to chuc cuoc vuot nguc quy mo lon giai thoat cho hang tram tu nhan. Sau khi vuot nguc thanh cong, ong bat lien lac voi Xu uy Bac Ky va đuoc cu đi hoat đong o Hai Duong. Nho su chi dan cua Vu Oanh, ong bat lien lac đuoc voi cac Đang vien Vu Duy Hieu o Ke Sat va Đo Van Thanh o tinh ly va hoan thanh chap noi voi cac co so Đang trong tinh. Ngay 25 thang 3, sau khi nhan đuoc chi thi Nhat - Phap ban nhau va hanh đong cua chung ta, cac Đang vien cot can o Hai Duong mo cuoc hop bi mat o pho Hang Long (thanh pho Hai Duong), gom Vu Duy Hieu, Nguyen Cong Hoa, Tran Cung, Hai Thanh va Nguyen Van Kha. Cuoc hop đa thong nhat phan chia nhiem vu phat trien cac Hoi Cuu quoc o cac phu, huyen, đong thoi thanh lap Ban Can su Đang tinh Hai Duong do ong lam Bi thu. Cuoi thang 4, Ban Can su tinh mo cuoc hoi nghi o thon Đong (Thanh Tung), kiem điem viec xay dung cac Hoi Cuu quoc. Duoi su tham gia cua Xu uy vien Tran Đuc Thinh, Ban Can su đuoc cong nhan va đoi thanh Ban Tinh uy chinh thuc, thay the cho Ban Tinh uy lam thoi bi vo vao nam 1941, van do ong lam Bi thu. Cuoc hop cung thong qua đe nghi thanh lap Đe tu chien khu (Chien khu Đong Trieu) va đuoc Xu uy chap thuan.
Tu thang 5 đen thang 8 nam 1945, Tinh uy Hai Duong tiep tuc xac đinh cac muc tieu quan trong nhu phat trien Hoi Cuu quoc; xay dung chien khu Đong Trieu; to chuc luc luong tu ve vu trang, tuoc sung cua linh kho xanh, pha kho thoc cuu đoi; va xuc tien thanh lap cac Huyen uy. Duoi su chi đao cua Tinh uy, luc luong tu ve vu trang va quan chung nhan dan đa to chuc nhieu cuoc tap kich vao chinh quyen thuoc đia, chiem 4 đon o Mao Khe, Trang Bach, Đong Trieu, Chi Linh, tan cong phu đuong Nam Sach,...
Ngay 17 thang 8, cuoc mit tinh ung ho chinh quyen than Nhat bi chi bo Đang bien thanh cuoc tuan hanh ung ho Viet Minh. O Vuon hoa Bao Đai, nha giao Bach Nang Thi cong bo Muoi chinh sach cua Viet Minh, keu goi nguoi dan ung ho Mat tran va noi day lat đo chinh quyen than Nhat. Tinh truong Hai Duong bo tron, pho Tinh truong Tran Van Tuyen đau hang, ban giao giay to, so sach cho luc luong cach mang. Binh linh o trai Bao an binh cung buong sung, ban giao hon 200 khau sung cho quan khoi nghia. Ngay 18 thang 8, Thanh bo Viet Minh thanh pho Hai Duong trieu tap cuoc hop cong khai, Nguyen Van Kha cung Nguyen Đuc Quy, Le Liem đuoc Xu uy Bac Ky cu ve lanh đao phong trao o Hai Duong. Uy ban Hanh chinh lam thoi thanh pho Hai Duong đuoc thanh lap do Bach Nang Thi lam Chu tich.
Ngay 20 thang 8, Tinh uy Hai Duong to chuc hoi nghi mo rong, thanh lap Uy ban Cach mang lam thoi tinh Hai Duong gom 10 thanh vien (4 nhan si tri thuc ngoai Đang Cong san) do Vu Duy Hieu lam Chu tich. Ngay 22 thang 8, tat ca cac huyen, phu cua tinh Hai Duong khoi nghia thanh cong. 25 thang 8, Uy ban Cach mang lam thoi tinh Hai Duong ra mat nguoi dan, đanh dau Cach mang thang Tam thanh cong tren toan tinh.


Hoat đong chinh tri Thang 6 nam 1946, tai Đai hoi Đang bo đau tien cua tinh Hai Duong, ong đuoc bau lam Bi thu Tinh uy, đung đau Ban Chap hanh Đang bo gom 5 uy vien chinh thuc, 2 uy vien du khuyet. Thang 11 nam 1946, Ban Chap hanh Đang bo Hai Duong bau bo sung len 11 uy vien, bau Đang Tinh lam Bi thu. Ong đuoc đieu ve Thanh uy Hai Phong giu chuc Bi thu Thanh uy thay Le Trung Toan, tich cuc chuan bi truoc nguy co chien tranh.
Ngay 20 thang 11, thuc dan Phap no sung đanh chiem Hai Phong. Uy ban bao ve thanh pho Hai Phong đuoc thanh lap do Đinh Thinh lam Chu tich, Nguyen Van Kha la mot trong nhung Uy vien cung voi Vu Quoc Uy, Duong Huu Mien, Tran Thanh Ngo. Thang 2 nam 1947, ong ban giao lai cac chuc vu o Hai Phong đe len chien khu nhan cong tac khac.
Sau khi hoa binh lap lai, ong len trung uong đam nhiem cong tac. Ngay 20 thang 2 nam 1956, ong đuoc Thu tuong Pham Van Đong bo nhiem lam Cuc truong Cuc Thong ke Trung uong truc thuoc Uy ban Ke hoach nha nuoc.
Nam 1958, ong roi chuc vu Cuc truong, tham gia Uy vien Uy ban Ke hoach Nha nuoc. Nam 1961, ong đuoc bo nhiem giu chuc vu Pho Chu nhiem Uy ban Ke hoach Nha nuoc. Ngay 11 thang 8 nam 1969, ong đuoc Quoc hoi phe chuan giu chuc Bo truong, Pho Chu nhiem Uy ban Ke hoach Nha nuoc cung Nguyen Lam va Đang Thi. Ngay 9 thang 6 nam 1974, ong thoi giu chuc Bo truong, Pho Chu nhiem.
Ve phuong dien Đang, ong lan luot giu cac chuc vu trong Đang Lao đong Viet Nam nhu Chanh Van phong Trung uong Đang, Pho ban Co khi Trung uong (ton tai 1972–1975) roi Pho truong Ban Kinh te Trung uong (ton tai 1975–1978). Ngay 15 thang 4 nam 1977, khi đang giu chuc Pho truong Ban Kinh te Trung uong, ong tham gia giu chuc Pho chu nhiem Uy ban quan he kinh te voi nuoc ngoai thuoc Hoi đong Chinh phu.
Ngay 23 thang 11 nam 1977, ong đuoc Chinh phu bo nhiem lam Bo truong Bo Co khi va Luyen kim thay Bo truong Nguyen Con. Nam 1981, ong đuoc bau lam Đai bieu Quoc hoi khoa VII (1981–1987). Trong 10 nam tren cuong vi Bo truong, ong đa đua nganh đien tu, co khi, luyen kim đat đuoc nhieu buoc tien quan trong, tieu bieu nhu:

Trong thoi gian 1982–1986, cu can bo sang Ha Lan, Nhat Ban đe hoc hoi nganh san xuat vo tuyen, tu đo đua ra chu truong san xuat ti vi mau thay cho ti vi đen trang. Ong đuoc xem la "nguoi đat tien đe" cho nganh san xuat vo tuyen mau tai Viet Nam.
Nam 1978, tan dung loi the khi gia nhap Hoi đong Tuong tro Kinh te (SEV), nho su giup suc cua cac chuyen gia va cong nghe tu cac nuoc khoi Xa hoi chu nghia đe hoan thien ban đo khoang san. Tu đo phat hien ra cac mo thiec tru luong lon tu Cao Bang đen Binh Thuan, giup phat trien nganh luyen thiec von chi co duy nhat mot nha may o Tinh Tuc. Đong thoi, Bo truong đa chu truong nghien cuu cong nghe sat xop, tu đo han che viec nhap khau thep, tiet kiem chi phi. Cung Ba Lan va Đong Đuc hop tac trong xu ly tai nguyen đat hiem.
Nam 1985, lan đau tien Cong ty Gang thep Thai Nguyen cho xuat lo 500 tan thep can đe che tao kim đien xuat khau sang Lien Xo. Đay la lo thep đau tien cua nganh thep Viet Nam xuat khau ra nuoc ngoai, đanh dau su phat trien manh me cua nganh co khi giai đoan 1981–1985.
Ngay 16 thang 2 nam 1987, ong thoi giu chuc Bo truong va sau đo nghi huu.


Cuoi đoi Ngay 8 thang 8 nam 1990, ong đuoc Hoi đong Nha nuoc trao tang Huan chuong Ho Chi Minh. Chiec huan chuong nay đuoc đem trung bay o Di tich nha tu Hoa Lo trong buoi trung bay Khat vong tu do (thang 5 nam 2020).
Ngay 9 thang 3 nam 2018, ong qua đoi tai Benh vien Huu Nghi (Ha Noi), an tang tai nghia trang Mai Dich.


Gia đinh Ba nguoi anh trai cua ong la cac ong Nguyen Đang Khoa, Nguyen Van Huu, Nguyen Đuc Truy đeu la nhung can bo tien khoi nghia, lao thanh cach mang.
Phu nhan cua ong la ba Le Phuong Hang hien đang song tai so 6, Ho Xuan Huong, phuong Nguyen Du, quan Hai Ba Trung, Ha Noi.( ba Le Phuong Hang đa ta the ngay 07/03/2022 tai so 06 pho Ho Xuan Huong , quan Hai Ba Trung , Ha Noi ).
Ong co 3 co con gai la Nguyen Phuong Nga, Nguyen Ngoc Thanh va Nguyen Mai Khuong.


Tang thuong Huan chuong Ho Chi Minh
Huan chuong Khang chien hang Nhat


Ghi chu Chu thich