May anh so (ngay nay, tai Viet Nam thuong goi la may anh ki thuat so) la mot may đien tu dung đe thu va luu giu hinh anh mot cach tu đong thay vi phai dung phim anh giong nhu may chup anh thuong. Nhung may chup anh so đoi moi thuong co nhieu chuc nang, vi du nhu co the ghi am, quay phim. Ngay nay, may chup anh so ban đa thay the may chup anh dung phim 35mm. May anh so hien nay bao gom tu loai co the thu gon vao trong đien thoai di đong cho đen su dung trong cac thiet bi chuyen nghiep nhu kinh vien vong khong gian Hubble va cac thiet bi tren tau vu tru.


Phan loai May chup anh so co the chia ra cac loai sau:


= May quay phim =
May quay phim la loai may ma muc đich chinh la đe thu anh đong.

May quay phim chuyen nghiep la nhung may dung đe lam chuong trinh truyen hinh va phim. Chung thuong co nhieu bo cam bien anh (moi mau mot bo) đe tang đo phan giai va gam mau. May quay phim chuyen nghiep đoi đau thuong khong co san phan VCR va microphone.
May quay phim ket hop (camcorder) thuong co san microphone đe ghi am va mot man hinh tinh the long nho đe xem trong khi ghi hinh va phat lai.
Webcam la may chup anh so gan vao may tinh dung đe hoi đam truyen hinh hay cac muc đich khac. Webcam co the thu anh đong, mot so cai con co luon microphone va co the zoom.
Ngoai ra, nhieu kieu may chup anh so xem ngay co che đo ghi anh đong, anh đuoc ghi lien tuc o mot toc đo đu nhanh đe xem nhu anh đong.


= May chup anh so xem ngay =
May chup anh so xem ngay la mot may chup anh ma hien anh ngay tren man hinh đien tu đe ngam truoc khi chup. Tat ca cac may chup anh so co man hinh đeu thuoc loai nay, tru mot vai loai may anh so SLR.
Ranh gioi giua may chup anh so xem ngay va may quay phim ket hop ngay nay đa khong con ro ret. Nhieu kieu may chup anh so xem ngay co che đo ghi anh đong, va nhieu kieu may quay phim ket hop co the chup anh. Tat nhien, mot cai may chup anh so xem ngay loai binh dan chup anh tot hon may quay phim ket hop loai kha, va mot cai may chup anh so xem ngay loai ghi hinh kem hon may quay phim ket hop loai binh dan. Ngoai ra, may quay phim ket hop đoi moi cung co the ghi anh đong vao flash memory va truyen đi qua USB hay FireWire nhu may chup anh so xem ngay. May chup anh so xem ngay đuoc chia hang theo megapixel, la đo phan giai toi đa tinh bang trieu điem. Viec truyen anh vao may tinh thuong dung USB mass storage device class (may chup anh đuoc xem nhu mot o đia), hoac dung Picture Transfer Protocol. FireWire ngay cang tro nen pho bien va co nhieu may chup anh so co FireWire. Tat ca cac may chup anh so đeu dung bo cam bien CCD hoac CMOS, đo la mot chip chua mot luoi cac photodiode đe thu nhan anh sang đuoc hoi tu qua ong kinh cua may chup anh. Bo cam bien CMOS dung loai vat lieu khac va it hao đien hon cam bien CCD.


 May chup anh so gon  Con đuoc goi la digicam, chiem phan lon cac may chup anh so hien nay. Chung rat de dung, co kha nang thu anh đong vua phai. Chung co kha nang zoom kem hon may chup anh so loai kha (prosumer) va DSLR. Chung co đo sau cua vung chup (depth of field) kha lon, nho vay nhung vat o khoang cach tuong đoi xa nhau cung đuoc chup ro net, lam cho may chup anh loai nay de dung. Nhung đieu nay cung lam cho nhung nhiep anh gia chuyen nghiep khong dung no, vi buc anh trong khong noi va co ve thieu tu nhien. Loai may nay thich hop đe chup anh phong canh. Hinh anh chup bang loai nay đuoc ghi theo mot dang duy nhat la JPEG.


 May chup anh lai  May chup anh lai hay prosumer la mot nhom cac may chup anh xem ngay hang kha, nhin ben ngoai giong may chup anh DSLR (nen con đuoc goi la may chup anh so giong DSLR, DSLR-like), co mot so tinh nang cao cap cua DSLR nhung cung co nhung tinh nang cua may chup anh xem ngay. May chup anh DSLR thuong đuoc coi la cao cap hon may chup anh lai. Nhung mot so may DSLR moi ra sau nam 2003 lam cho su phan biet giua DSLR va may chup anh lai bot ro ret: mot so DSLR co the đuoc xep vao hang binh dan, trong khi may anh lai van đuoc xep vao hang kha.
May chup anh lai thuong co ong kinh co đo zoom lon. Nguoi ta de lam may chup anh lai voi DSLR vi ve be ngoai hoi giong nhau. Nhung may chup anh lai that su khong co guong phan chieu ben trong, nen viec ngam truoc khi chup phai qua man anh tinh the long hoac lo ngam đien tu, va nhu vay thi se hoi cham so voi DSLR that. Du sao thi anh chup đuoc cung co chat luong va đo phan giai cao trong khi may thi gon nhe hon may DSLR. Hang tot nhat trong loai may anh lai chup anh tuong đuong voi hang vua cua may DSLR. Anh chup bang loai may nay đuoc ghi theo dang JPEG hoac .RAW.


= May chup anh so SLR =

May chup anh so SLR giong may chup anh phim SLR o cho co mot he thong guong phan chieu ben trong. Cac nha nhiep anh chuyen nghiep chon DSLR boi kich thuoc chip cam bien anh lon hon may anh nho(may anh du lich). May anh DSLRs co kich thuoc chip cam bien gan voi kich thuoc cua kich thuoc phim cua may anh phim ma ho đa quen su dung. Cho hieu qua giong nhau ve Đo sau cua anh va khung anh.
Cau truc phan xa la điem khac biet chu yeu giua may anh DSLR va may anh du lich, voi chip anh sang luon luon phoi sang, va cho phep hinh anh hien ra o man hinh sau may anh goi la ong ngam đien tu.
O may anh DSLR, viec co guong ngan can kha nang xem hinh anh o man hinh LCD truoc khi anh đuoc chup. Tuy nhien, nhieu loai may DSLR gan đay co kha nang xem truoc, cho phep man hinh LCD co the dung lam man hinh xem ngam giong nhu may anh du lich, voi mot vai han che va ong ngam quang hoc khong su dung đuoc.


= May chup anh so chuyen nghiep dang roi =

Loai nay gom co nhung may rat chuyen nghiep ma co the đuoc rap lai tu tung bo phan đe thich hop nhat voi tung muc đich cu the. Hasselblad va Mamiya la nhung nha san xuat loai nay. Chung đuoc che ra đe chup phim co vua va lon, chup ra anh voi đo net cao hon binh thuong.
May anh loai nay thuong chi đuoc dung trong studio vi rat lon va kho mang theo. Chung co the chuyen đoi giua dung phim va ky thuat so bang cach thay phan than sau. May loai nay rat đat (len toi 40.000$) va nguoi su dung thuong it co co hoi đung toi no.


Viec chuyen may chup anh phim thanh may chup anh so Khi may chup anh so tro nen thong dung, nhieu nguoi dung may chup anh thuong nghi đen viec chuyen cac may chup anh phim thanh may chup anh so. Viec nay co the lam đuoc tuy theo loai may anh. Phan lon may chup anh dung phim 35mm thi khong the chuyen đuoc vi qua mat cong va ton kem. Mot truong hop đac biet la mot dung cu do Silicon Film che ra trong khoang cac nam 1998-2001 goi la EFS-1. No co the đuoc lap vao may chup anh phim thay cho cuon phim, va cho phep chup 24 tam anh co đo phan giai 1,3MP. Nam 2002, hang nay san xuat EFS-10, cho phep chup voi đo phan giai 10MP.
Mot vai hang san xuat may chup anh phim 35mm đa san xuat phan than may digital cho may phim cua ho, vi du nhu Leica. Cac hang cung lam phan than digital cho may chup anh phim co trung va co lon (hon 35mm) voi gia rat đat, co 10.000$ tro len. Vi bo cam bien anh trong cac than may digital nay rat lon nen anh chup đuoc co đo phan giai rat cao va file anh rat lon, vi du đau nam 2006 may P45 cua Phaseone chup anh 39MP vao file TIFF 224,6MB.


Lich su = Nhung nghien cuu đau tien =
Y tuong so hoa anh bang may scan va y tuong so hoa tin hieu anh đong xuat hien truoc y tuong chup anh so.
Anh so đuoc chup đau tien vao thang 12 nam 1975 bang may cua hang Eastman Kodak. May đo dung bo cam bien cam bien CCD do Fairchild Semiconductor lam ra nam 1973. May nay nang 3,6Kg, chup anh trang đen co đo phan giai 10.000 pixel va ghi vao bang tu. Chup moi tam anh mat 23 giay.
May chup anh so đau tien trong giong may chup anh thuong la may Sony Mavica (Magnetic Video Camera) san xuat nam 1981. May nay dua tren cong nghe truyen hinh analog đe chup anh. Anh co đo phan giai tuong đuong man hinh TV.
Mai toi nam 1984 Canon gioi thieu Canon RC-701, mot may chup anh đien tu analog, trong The van hoi. May nay khong pho bien đuoc vi nhieu ly do: gia đat (toi 20.000$), chat luong hinh kem hon anh phim, va may in khong co san.
Nhung nguoi dung đau tien la gioi lam tin, gia đat đoi voi ho khong phai la van đe khi ma ho cam thay tien loi khi truyen anh qua đuong đien thoai. Chat luong thap cung khong sao vi nhu vay la đu đe in tren giay bao.


= May anh so that su =
May anh so that su đau tien la Fuji DS-1P vao nam 1988, hinh chup đuoc ghi vao the nho 16MB (phai nuoi bo nho nay bang pin). May anh so đau tien đuoc ban rong rai la Kodak DSC-100 nam 1991. No co đo phan giai 1,3MP va gia la 13.000$.
May chup anh so đau tien co man hinh tinh the long la Casio QV-10 nam 1995. May chup anh so đau tien dung CompactFlash la Kodak DC-25 nam 1996.
May chup anh so loai binh dan đau tien đat đen đo phan gian 1MP vao nam 1997. May chup anh so đau tien co the ghi anh đong la Ricoh RDC-1 nam 1995.
Nam 1999, Nikon gioi thieu Nikon D1, may chup anh DSLR đau tien voi đo phan giai 2,74MP, co gia duoi 6.000$ (gia chap nhan đuoc đoi voi nhiep anh gia chuyen nghiep va gioi choi anh nhieu tien). May nay dung ong kinh theo chuan Nikon F-mount giong nhu cac may chup anh phim.
Nam 2003, Canon cho ra đoi Canon Digital Rebel, con goi la 300D, co đo phan giai 6MP va la chiec DSLR đau tien co gia duoi 1.000$.


Đo phan giai anh Đo phan giai cua may chup anh so thuong đuoc quyet đinh boi bo cam bien, đo la phan đoi anh sang thanh nhung tin hieu roi rac. Bo cam bien gom hang trieu lo nho. Nhung lo nho nay phan ung voi mot mau anh sang tuy theo kinh loc mau cua no. Moi lo đo goi la mot pixel. Chung đuoc sap xep xen vao nhau sao cho ba cham mau RGB (đo-luc-lam) ghep lai thanh mot cham co đu mau.
Mot thuoc tinh quan trong cua may chup anh so la so pixel cua no, tinh theo hang trieu goi la megapixel. Nhung so pixel khong chua đu quyet đinh đo phan giai that cua anh. Con phai xet đen kich thuoc cua bo cam bien, chat luong cua ong kinh, va cach sap xep cac pixel. Nhieu may chup anh so gon co so pixel rat lon nhung kich thuoc bo cam bien lai nho nen kich thuoc cua moi pixel qua nho, nho hon kha nang ong kinh co the phan biet đuoc, nhu vay thi đo net cua anh khong that su bang so pixel đo.
Qua nhieu pixel co khi con lam giam chat luong cua anh theo mot cach khac. Do pixel qua nho, no nhan đuoc qua it anh sang nen tin hieu no sinh ra qua yeu de bi lan voi nhieu cua mach đien tu. Ket qua la buc anh khong ro, nhat la o nhung vung chuyen mau.
Khi cong nghe cang tien bo, gia thanh may anh so ngay cang giam đi nhieu. Nguoi ta tinh so pixel tren moi đo-la nhu mot trong cac chi so cua may chup anh so. So pixel tren moi đo-la ngay cang tang theo thoi gian, phu hop voi Đinh luat Moore.


Cac phuong phap thu anh Tu thoi cua nhung may chup anh so đau tien toi nay, đa co ba phuong phap chinh đe thu anh, dua tren cac loai bo cam bien va loc mau khac nhau.
Phuong phap thu nhat goi la chup-mot-lan. Bo cam bien đuoc roi sang mot lan. May kieu nay co mot bo cam bien voi bo loc mau Bayer, hoac la co ba bo cam bien (cho ba mau co ban đo-luc-lam) đuoc roi sang cung luc boi ba tia sang tach ra bang bo tach sang.
Phuong phap thu hai goi la chup-nhieu-lan. Bo cam bien đuoc roi sang it nhat ba lan lien tiep. Co vai cach dung phuong phap nay. Thong thuong nhat la dung mot bo cam bien voi ba kinh loc lan luot đuoc đua ra truoc bo cam bien đe thu lay tung mau. Mot cach khac la dung mot bo cam bien voi bo loc Bayer giong nhu tren nhung dich bo cam bien nhieu lan đe moi pixel nhan sang vai lan đe tron lai thanh anh co đo phan giai gap nhieu lan đo phan giai cua bo cam bien. Cach khac nua la ket hop vua thay kinh loc vua dich bo cam bien (khong co bo loc mau Bayer).
Phuong phap thu ba goi la quet. Bo cam bien đuoc keo tren mat phang hoi tu sang giong nhu bo cam bien cua may scan đe ban. Bo cam bien co the la mot hang hay ba hang (ba mau). Trong mot so truong hop viec scan khong phai do keo bo cam bien ma do quay camera; may chup anh so quay co the tao ra anh co đo phan giai rat cao. Khi goc quay rong thi chup ra anh panorama.
Tuy theo đoi tuong can chup ma nguoi ta dung phuong phap thu anh nao. Vi du đe chup vat di chuyen thi phai dung phuong phap chup-mot-lan. Con đe chup tinh vat voi đo phan giai cao thi nguoi ta dung phuong phap chup-nhieu-lan.
Gan đay, may chup anh theo phuong phap chup-mot-lan đa co nhieu cai tien nen đay la loai pho bien nhat trong cac kieu may thuong mai.


Luoi loc mau, noi suy, chong rang cua Hau het cac may chup anh so hang binh dan đeu dung luoi loc mau Bayer, ket hop voi bo chong rang cua, va dung mot giai thuat demosaic đe noi suy tu ba điem mau co ban thanh cac điem co đu mau.
Cac may chup anh dung phuong phap chup-mot-lan voi ba bo cam bien hoac dung phuong phap chup nhieu lan thi khong can phai chong rang cua cung nhu demosaic.
Firmware trong may chup anh so hoac software xu ly anh RAW se bien đoi du lieu tho tu bo cam bien thanh anh mau đay đu. Mot điem anh mau đay đu phai co ba gia tri cho ba mau đo-luc-lam (hoac ba mau co ban khac neu dung he mau khac). Mot phan tu cua bo cam bien khong the cung luc cho ra ba gia tri đo. Do đo can co luoi loc mau đe chon mot mau cho moi pixel.
Bo loc mau Bayer la mot luoi co kich thuoc 2x2 pixel, đuoc lap lai lien tiep theo hai huong ngang va doc. Trong luoi đo, co 2 đinh đoi nhau cung mang mau luc, 2 đinh con lai mau đo va lam. Co nhieu điem mau luc hon mau đo va lam, đe thich hop voi mat nguoi, von nhay voi đo sang-toi hon la đo mau va phan biet sang-toi dua phan lon vao mau luc. Đoi khi nguoi ta đe hai điem luc trong luoi loc mau đo co cuong đo khac nhau; nhu vay thi anh mau se chinh xac hon, nhung can phai co mot giai thuat noi suy phuc tap hon.


Ket noi Nhieu may chup anh so co the noi voi may tinh đe truyen du lieu qua.

Nhung may đoi đau thi dung cong noi tiep. Bay gio thi dung USB (hau het may chup anh so đeu đuoc may tinh xem nhu mot o đia USB, mot so may thi dung USB PTP). Mot so may thi co cong FireWire.
Mot so may thi dung kieu vo tuyen nhu BlueTooth, Wi-Fi.
Mot cach khac cung thuong đuoc thay la dung o đoc the nho. O đoc the nho co the đoc đuoc nhieu loai the. Dung cach nay giup cho đo hao pin cua may chup anh. Nhung co hoi bat tien la cu phai thao/gan the nho.
Nhieu may đoi moi theo chuan PictBridge, co the gui hinh thang đen may in, khong can qua may tinh.


Tich hop Nhieu may đien tu co tich hop luon may chup anh so vao no. Vi du nhu may đien thoai di đong, PDA. Muc đich chinh cua su tich hop nay la su tien loi nen nhung may chup anh tich hop nay chi cho anh nho va kem net.


Luu anh Co nhieu cach đe luu anh trong may chup anh so.

Ghi vao bo nho flash lien trong may
Hay gap o may chup anh so re tien hoac may chup anh tich hop voi may khac.
Đia mem 3,5"
Trong dong may Mavica cuoi nhung nam 199x.
Video Floppy
Nhung may đau tien dung mot đia mem co 2"x2"
Đia cung chuan PCMCIA
Nhung may chuyen nghiep đoi đau, bay gio khong con nua.
Đia CD hay DVD
Đia CD co 3,5" chua đuoc 185MB. Cach nay đuoc Sony CD-100 dung.
In nhiet
May chup roi in luon chu khong luu anh lai.


= The nho =
The CompactFlash/Microdrive
Thuong gap o may chup anh chuyen nghiep. Microdrive la mot o đia nho xiu trong hinh dang cua the CompactFlash. Co loai adapter đe bien mot the SD thanh the CompactFlash.
Memory Stick
Mot loai the nho cua Sony.
SD/MMC
The nho co vo ben ngoai nho hon CompactFlash. Đang dan dan thay the CompactFlash. Thiet ke ban đau co dung luong toi đa la 2GB va dung FAT16, sau nay theo chuan SDHC la 4GB va dung FAT32.
Mini SD
Vo ngoai nho bang nua SD. Đuoc dung cho cac may đien thoai di đong.
Micro SD
Vo ngoai nho bang mot phan tu SD. Đuoc dung cho cac may đien thoai di đong.
XD Picture
Đuoc thiet ke boi Fuji va Olympus trong nam 2002, vo ngoai nho hon SD.
SmartMedia
Đuoc thiet ke đe canh tranh voi COmpactFlash. Dung luong gioi han o 128MB. Ngay nay khong con dung nua vi bi xD thay the.
FP Memory
2-4MB flash memory, dung trong cac may chup anh Mustek/Relisys re tien.


Pin May chup anh can nhieu nang luong trong khi vo may ngay cang nho. Do đo can co mot loai pin co kich thuoc nho nhung lai co nhieu đien nang đe may dung đuoc lau.
Co hai truong phai dung pin sau đay.


= Pin thong dung =
La nhung loai pin chuan co san nhu AA, AAA, hay CR2. Pin CR2 la loai pin goc lithium, khong nap lai đuoc. Pin AA thong dung hon. Loai pin alkaline khong co nhieu đien đe may dung đuoc lau. Nguoi ta thuong dung pin Nickel metal hydride, vua tich nhieu đien vua nap lai đuoc. Nhung may chup anh hang kha va mot so hang binh dan thuong dung pin thong dung.


= Pin rieng =
Phan lon pin rieng la pin lithium ion, đuoc nha san xuat may thiet ke rieng. Pin lithium ion chi co the nap lai đuoc chung 500 lan, nhung no tich đuoc nhieu đien trong mot the tich nho. Nhung may chup anh hang chuyen nghiep va hang binh dan hay dung pin rieng.


Dang ghi file Nhung dang thong dung la JPEG va TIFF.
May chuyen nghiep hay DSLR thi co the ghi dang RAW. Anh RAW la anh đoc tu bo cam bien chua đuoc bien đoi gi het. Moi hang co mot cach ghi anh RAW rieng.
Anh RAW phai đuoc xu ly bang software. Khi xu ly anh RAW, co the đua vao nhung thay đoi nhu đo can bang mau trang, bu sang, nhiet đo mau... Tu anh RAW nhiep anh gia co the đua nhung đieu chinh vao ma khong so mat chat luong anh.
Anh đong thi đuoc ghi theo cac dang AVI, DV, MPEG, MOV, WMV, MP4.


Xem them May anh
May anh co
May anh thong minh
DSLR


Tham khao Lien ket ngoai Tap chi May anh so Luu tru ngay 11 thang 1 nam 2012 tai Wayback Machine VN
Tap chi The gioi vi tinh voi May anh so Luu tru ngay 15 thang 9 nam 2015 tai Wayback Machine
Chip cam bien anh 111 megapixel cua Dalsa Semiconductor Luu tru ngay 30 thang 9 nam 2007 tai Wayback Machine
So hoa.Net
The History of Digital Cameras Luu tru ngay 27 thang 5 nam 2015 tai Wayback Machine
May anh so tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)