Jazz la mot the loai am nhac bat nguon tu cong đong nguoi chau Phi o Hoa Ky vao cuoi the ky 19 va đau the ky 20. Jazz noi len o nhieu noi tren nuoc My voi phong cach am nhac đoc lap pho bien vao thoi đo; lien ket bang ket noi chung giua am nhac My goc chau Au va am nhac My goc Phi voi mot xu huong thien ve bieu dien. Jazz co lich su keo dai hon 100 nam, tu thoi ky ragtime toi ngay nay, va rat kho đe co the đinh nghia hoan hao. Jazz thuong ung tac, su dung polyrhythm (phuc đieu), nhan lech (syncopation) va not swing, cung nhu nhung khia canh cua hoa am chau Au, am nhac đai chung nuoc My, va cac yeu to am nhac chau Phi nhu not blue va ragtime.
Jazz lan ra khap the gioi, no hien dien tai moi nen van hoa am nhac quoc gia, vung, va khu vuc, nay sinh ra nhieu phong cach rieng biet. New Orleans jazz khoi đau vao đau thap nien 1910, ket hop đoi hinh brass band quan đoi, đieu quadrille, biguine, ragtime va blues voi ung tac phuc đieu tap the. Thap nien 1930, swing big band, Kansas City jazz, va Gypsy jazz la nhung phong cach noi troi. Bebop xuat hien vao thap nien 1940, đua jazz tu thu am nhac đai chung nhay nhot thanh "am nhac cua nhac cong", voi nhip đo nhanh va ung tac dua tren hop am. Cool jazz phat trien vao cuoi thap nien 1940, gioi thieu loai am nhac binh tinh va muot ma hon voi nhung dong giai đieu dai.
Thap nien 1950 chung kien su noi len cua free jazz, khi nhac cong choi nhac ma khong can beat hay cau truc nao, va hard bop, mang theo anh huong tu rhythm and blues, nhac Phuc am, va blues, đac biet o cach choi piano va saxophone. Modal jazz ra đoi cung vao nhung nam 1950, su dung mode lam co so cua cau truc am nhac va ung tac. Jazz-rock va jazz fusion xuat hien vao cuoi thap nien 1960 - đau 1970, ket hop ung tac jazz voi phan nhip (rhythm), nhac cu đien va am thanh đuoc khuech đai cua rock. Thap nien 1980, smooth jazz tro nen thanh cong, co đuoc nhieu luot phat tren radio cung nhu su chu y tu đai chung.


Ten va đinh nghia Cau hoi ve nguon goc cua tu jazz đa đuoc xac đinh qua mot so nghien cuu, va co nhieu thong tin ve lich su cua no. Tu nay khoi đau [duoi mot so cach viet khac nhau] nhu mot tu long Bo Tay vao nam 1912, no đuoc su dung voi nhieu nghia nhung đeu khong lien quan đen am nhac. Viec dung tu nay voi y nghia am nhac đuoc xac đinh som nhat la vao nam 1915 trong bao Chicago Daily Tribune. So bao ngay 14 thang 11 nam 1916 cua to Times-Picayune co mot bai viet ve "nhung ban nhac jas", đay la lan đau tien tu jazz đuoc dung trong ngu canh am nhac tai New Orleans.
Kho đe đinh nghia đuoc jazz, vi no co lich su dai hon 100 nam qua nhieu thoi ky va boi canh khac nhau, tu ragtime toi jazz fusion anh huong boi rock thap nien 2010. Nha phe binh Joachim-Ernst Berendt cho rang thuat ngu jazz nen co mot đinh nghia rong hon, xac đinh no la "mot dang am nhac nghe thuat xuat hien tai Hoa Ky qua su ket hop giua am nhac nguoi da đen va am nhac chau Au". Theo y kien cua Robert Christgau, "đa so chung toi se noi rang tao ra nghia moi đong thoi noi long no ra la tinh tuy va loi hua cua jazz."
Mot đinh nghia bao gom tat ca nhung thoi ky khac nhau cua jazz đuoc đe xuat boi Travis Jackson: "no la loai am nhac gom nhung tinh chat nhu swing, ung tac, tac đong cong huong trong nhom, phat trien mot 'tieng noi ca nhan', va mo rong cho nhung kha nang am nhac khac". Krin Gibbard cho rang "jazz la mot cau truc" ma, tuy nhan tao, van huu dung đe goi "mot so loai nhac co đu net chung đe hieu rang la mot phan cua mot truyen thong [am nhac] nhat quan".


Lich su = Nguon goc =


= Thap nien 1890–1910 =


 Ragtime  Su giai phong no le nam 1865 đa đem đen nhung co hoi moi cho nguoi My goc Phi tu do. Du van con nhieu han che, nhieu nguoi trong so ho đa tim đuoc cho đung trong nganh giai tri. Nhung nhac cong da đen đa co the choi nhac trong nhung buoi khieu vu, nhung đoan hat rong, va vaudeville, nhieu ban nhac cung đuoc thanh lap. Cac nhac cong piano da đen bieu dien trong bar, club, va ca nha tho.
Ragtime đuoc pho bien boi nhung nhac si nhu Ernest Hogan (mot so ca khuc cua ong tro thanh hit nam 1895). Nam 1897, Vess Ossman thu am mot medley banjo solo co ten "Rag Time Medley". Cung trong nam nay, nha soan nhac nguoi da trang William H. Krell ra mat "Mississippi Rag", ban nhac piano ragtime khong loi đau tien đuoc sang tac, va Tom Turpin phat hanh "Harlem Rag", ban ragtime đau tien đuoc ra mat boi mot nguoi My goc Phi.
Nhac cong piano Scott Joplin thu am "Original Rags" nam 1898, va 1899 co ban hit toan cau "Maple Leaf Rag", mot ban hanh khuc ragtime gom bon phan voi nhung đoan "theme" tuan hoan. Cau truc cua ban nhac nay đa tro thanh co so cho nhung khuc nhac rag khac.


 Blues   New Orleans  = Thap nien 1920 va 1930 =


 Thoi đai Jazz   Swing   Khoi đau cua nhac jazz chau Au  = Thap nien 1940 va 1950 =


 "Am nhac My"—anh huong cua Ellington   Bebop  Vao đau thap nien 1940, nhung nghe si phong cach bebop bat đau đua jazz tu mot the loai am nhac đai chung "nhay nhot" thanh mot loai "am nhac cua nhac cong." Cac nhac cong bebop co nhieu anh huong nhat la Charlie Parker (saxophone), Bud Powell va Thelonious Monk (piano), Dizzy Gillespie va Clifford Brown (trumpet), va Max Roach (trong). Vi ban chat khong phai nhac nhay, bebop it pho bien va it thanh cong thuong mai hon.


 Afro-Cuban jazz   Dixieland revival   Cool jazz  Cuoi thap nien 1940, bebop đuoc thay the boi nhung am thanh thien ve su binh tinh va muot ma cua cool jazz, thuong co nhung dong giai đieu dai. The loai nay noi len tai thanh pho New York, va thong tri jazz trong nua đau thap nien 1950. Điem bat đau cua cool jazz la mot album tong hop cac đia đon 1949 va 1950 cua mot nhom nhac si do Miles Davis chi huy, album nay ten Birth of the Cool. Cac ban thu cool jazz cua cac ten tuoi nhu Chet Baker, Dave Brubeck, Bill Evans, Gil Evans, Stan Getz va the Modern Jazz Quartet co am thanh "nhe hon" đoi nghich voi toc đo va su kho nghe cua bebop.
Cool jazz sau đo bi đong hoa voi gioi West Coast jazz, nhung đa no dau an nhat nhat đinh tai chau Au, đac biet la Scandinavia, noi tao nen nghe si tenor saxophone Lars Gullin va piano Bengt Hallberg. The loai nay cung anh huong len su phat trien cua bossa nova, modal jazz, va tham chi free jazz.


 Hard bop  Hard bop ve ban chat la su mo rong cua bebop (hay "bop") bang cach them vao cac anh huong cua rhythm and blues, nhac Phuc am va blues, đac biet trong cach choi saxophone va piano. Hard bop đinh hinh nam 1953 va 1954, phat trien tu giua thap nien 1950; su phat trien cua no mot phan la đe đap lai phong cach cool jazz pho bien đau thap nien 1950. Bo ngu Art Blakey and the Jazz Messengers, thanh lap boi Art Blakey (voi su tham gia cua Horace Silver va Clifford Brown), va Miles Davis, đa tien phong cho phong trao hard bop.


 Modal jazz   Free jazz  = Thap nien 1960 va 1970 =


 Latin jazz   Post-bop  Post-bop jazz la mot dang nhac jazz xuat phat tu nhung phong cach "bop" truoc đo. Nguon goc cua tieu the loai nay nam o nhung tac pham cua John Coltrane, Miles Davis, Bill Evans, Charles Mingus, Wayne Shorter va Herbie Hancock. Thong thuong, thuat ngu post-bop đuoc dung đe chi jazz tu giua thap nien 1960 tro ve sau mang theo anh huong cua, nhung khong the đong nhat voi hard bop, modal jazz, avant-garde jazz va free jazz.
Nhieu đia nhac post-bop đuoc thu am cho Blue Note Records, noi bat gom Speak No Evil cua Shorter; The Real McCoy cua McCoy Tyner; Maiden Voyage cua Hancock; Miles Smiles cua Davis; va Search for the New Land cua Lee Morgan. 


 Soul jazz   Anh huong boi am nhac chau Phi   Jazz fusion   Jazz-funk   Xu huong khac  = Thap nien 1980 =


 Su phuc hoi cua jazz truyen thong   Smooth jazz  Đau thap nien 1980, mot dang thuong mai cua jazz fusion đuoc goi la "pop fusion" va "smooth jazz" tro nen thanh cong. Đieu nay thiet lap va ho tro cho su nghiep cua cac ca si gom Al Jarreau, Anita Baker, Chaka Khan va Sade, cung nhu cac nhac cong saxophone nhu Grover Washington, Jr., Kenny G, Kirk Whalum, Boney James va David Sanborn. Noi chung, smooth jazz co nhip đo cham (hau het cac track co nhip đo 90–105 BPM), va co mot nhac cu chinh choi giai đieu (saxophone, thuong la soprano va tenor, guitar đien legato cung pho bien).


 Acid jazz, nu jazz va jazz rap  Acid jazz phat trien o Anh vao thap nien 1980 va 1990, anh huong boi jazz-funk va nhac đien tu. Nghe si jazz-funk gom Roy Ayers va Donald Byrd thuong đuoc xem la nhung nguoi bao hieu ve acid jazz.
Nu jazz đuoc anh huong boi hoa am va giai đieu jazz, nhung thuong khong co khia canh ung tac. No co the thu nghiem (experimental) va co nhieu am thanh va chu đe khac nhau. Co the ket hop nhac cu bieu dien voi cac beat cua jazz house (nhu St Germain, Jazzanova va Fila Brazillia) hoac jazz ung tac đoi hinh ban nhac voi cac yeu to nhac đien tu (nhu The Cinematic Orchestra, Kobol va phong cach "future jazz" Na Uy dan đau boi Bugge Wesseltoft, Jaga Jazzist va Nils Petter Molvær).
Jazz rap phat trien vao cuoi thap nien 1980 va đau thap nien 1990, va cho anh huong nhac jazz vao hip hop. Nam 1988, Gang Starr phat hanh đia đon đau tay "Words I Manifest", lay đoan nhac mau (sample) tu "Night in Tunisia" cua Dizzy Gillespie, Stetsasonic phat hanh "Talkin' All That Jazz", lay sample tu Lonnie Liston Smith. Album đau tien cua Gang Starr, No More Mr. Nice Guy (1989) va "Jazz Thing" cung lay sample tu Charlie Parker va Ramsey Lewis. Nhung nhac pham hip hop mang chat jazz khac la Straight Out the Jungle (1988) cua Jungle Brothers, People's Instinctive Travels and the Paths of Rhythm (1990) va The Low End Theory (1991) cua A Tribe Called Quest. Bo đoi Pete Rock & CL Smooth đua am huong jazz vao album đau tay Mecca and the Soul Brother (1992). Series Jazzmatazz cua rapper Guru bat đau nam 1993, su dung nhac si jazz trong cac ban thau phong thu.


 Punk jazz va jazzcore  Voi su noi long ve tinh chinh thong đuoc tap trung vao post-punk đuong thoi o London va thanh pho New York đua đen cam hung moi cho nhac jazz. Tai London, the Pop Group bat đau ket hop free jazz va dub reggae vao chat nhac punk rock. Tai New York, No Wave lay thang nguon cam hung tu free jazz va punk. Vi du cho phong cach nay la Queen of Siam cua Lydia Lunch, James Chance and the Contortions (ket hop Soul voi free jazz va punk) va the Lounge Lizards (nhom nhac đau tien tu goi minh la "punk jazz)."
John Zorn nhan manh vao toc đo va su nghich tai thuong thay trong punk rock, va hop nhat phong cach nay vao free jazz voi viec phat hanh Spy vs. Spy nam 1986, mot tap hop nhung ban cover cua Ornette Coleman bang phong cach thrashcore. Trong cung nam, Sonny Sharrock, Peter Brotzmann, Bill Laswell va Ronald Shannon Jackson thu am album duoi ten Last Exit, mot su pha tron giua thrash metal va free jazz. Nhung su phat trien nay la nguon goc cua jazzcore, mot su tron lan free jazz va hardcore punk.


 M-Base  = Thap nien 1990–2010 =
Tu thap nien 1990, cac phong cach nhac jazz co đo pho bien gan bang nhau va gan nhu khong co the loai nao chiem uu the. Moi nhac cong khac nhau choi co the choi nhieu bien the jazz. Tay piano Brad Mehldau va bo tam The Bad Plus lay nhac rock đuong đai, đua no vao cai goc piano jazz moc truyen thong; ho con lam lai (cover) cac bai hat cua cac nghe si rock. The Bad Plus cung phoi hop vai anh huong free jazz vao am nhac. Avant-garde jazz va free jazz van đuoc duy tri boi mot so nhac cong nhu Greg Osby va Charles Gayle
Mat khac, tham chi mot ca si nhu Harry Connick, Jr. (nguoi co muoi album đat vi tri so 1 tren bang xep hang jazz My) đoi khi cung đuoc goi la nhac si jazz, mac du chi co vai yeu to jazz trong chat nhac thien huong pop cua anh. Vai ca si đat thanh cong thuong mai nho pha tron jazz va pop/rock la Diana Krall, Norah Jones, Cassandra Wilson, Kurt Elling va Jamie Cullum.


Tham khao Sach tham khao Lien ket ngoai Jazz Foundation of America
Jazz at the Smithsonian Museum
Alabama Jazz Hall of Fame website
Jazz Artist and Discography Resource
Red Hot Jazz.com Luu tru ngay 13 thang 11 nam 2010 tai Wayback Machine
Jazz at Lincoln Center website
Jazz At Lincoln Center Hall of Fame Luu tru ngay 23 thang 12 nam 2010 tai Wayback Machine
American Jazz Museum Luu tru ngay 12 thang 4 nam 2000 tai Wayback Machine website
The International Archives for the Jazz Organ
Classic and Contemporary Jazz Music Luu tru ngay 11 thang 12 nam 2009 tai Wayback Machine
The Jazz Archive at Duke University Luu tru ngay 2 thang 12 nam 2010 tai Wayback Machine
Jazz Festivals in Europe Luu tru ngay 15 thang 11 nam 2010 tai Wayback Machine
Free 1920s Jazz Collection available for downloading at Archive.org
DownBeat’s Jazz 101 A Guide to the Music Luu tru ngay 16 thang 10 nam 2012 tai Wayback Machine This section of the Downbeat magazine website has several short pages to allow the beginning student of jazz to acquire an education.
Nairn, Charlie, (1975): Earl "Fatha" Hines: [3]. 1hr documentary filmed at Blues Alley jazz club, Washington DC. Produced and directed by Charlie Nairn for UK ATV Television, 1975. Original 16mm film, plus out-takes of additional tunes, archived in British Film Institute Library at bfi.org.uk; also at http://www.itvstudios.com; DVD copies with the "Jean Gray Hargrove Music Library" (which holds The Earl Hines Collection/Archive), University of California, Berkeley, California; also at University of Chicago "Hogan Jazz Archive", Tulane University New Orleans and at the Louis Armstrong House Museum Libraries: see also www.jazzonfilm.com/documentaries.
Them tin tuc va binh luan ve Jazz tren The New York Times
Them tin tuc va binh luan ve Jazz tren The Guardian
Jazz tren DMOZ