Louis Philippe II xu Orleans (Louis Philippe Joseph; 13 thang 4 nam 1747 – 6 thang 11 nam 1793) la mot nha quy toc lon cua Vuong quoc Phap thuoc Vuong toc Orleans, mot nhanh cua Vuong toc Bourbon, va la nguoi ung ho Cach mang Phap nhiet thanh. Ong la cha cua Cong tuoc Louis Philippe III, nguoi tuong lai tro thanh vua cua nuoc Phap voi vuong hieu Louis-Philippe I.
Ong sinh ra tai Chateau de Saint-Cloud, va đuoc trao ngay tuoc hieu Cong tuoc xu Montpensier khi moi lot long. Nam 1752, sau cai chet cua ong noi la Cong tuoc Louis d'Orleans, ong đa đuoc tap am tuoc vi Cong tuoc xu Chartres. Sau cai chet cua cha la Louis Philippe I xu Orleans vao nam 1785, ong đuoc thua ke tuoc vi Cong tuoc xu Orleans va cung tro thanh Premier prince du sang, la tuoc hieu đuoc gan cho Than vuong co huyet thong gan voi nha cai tri Vuong quoc Phap nhat, chi xep sau sau Con trai va Chau trai cua nha vua. Ong đuoc goi la Son Altesse Serenissime (S.A.S.).
Nam 1792, trong cuoc Cach mang Phap, ong đoi ten thanh Philippe Egalite. Louis Philippe d'Orleans la em ho cua Vua Louis XVI va la mot trong nhung nguoi đan ong giau co nhat o Phap thoi bay gio. Ong tich cuc ung ho Cach mang 1789, va la nguoi ung ho manh me viec xoa bo che đo quan chu chuyen che cua Phap đe chuyen sang che đo quan chu lap hien. Ong đa bo phieu ung ho hanh quyet Vua Louis XVI vi toi phan quoc; tuy nhien, chinh ong cung đa bi chem đau vao thang 11 nam 1793 trong thoi ky Trieu đai Khung bo. Con trai cua ong, Louis Philippe d'Orleans tro thanh Vua cua Phap sau Cach mang Thang Bay nam 1830. Sau ong, thuat ngu Orleanist đuoc gan voi phong trao ung ho che đo quan chu lap hien o Phap.


Cuoc song đau đoi Louis Philippe Joseph d'Orleans la con trai cua Louis Philippe d'Orleans, Cong tuoc xu Chartres, va me la Louise Henriette de Bourbon. Philippe la thanh vien cua Nha Orleans, mot nhanh cua Hoang gia Bourbon Phap. Me cua ong đen tu Nha Bourbon-Conde.
Philippe sinh ra tai Chateau de Saint-Cloud, mot trong nhung dinh thu cua Cong tuoc xu Orleans, cach Paris 5 km ve phia Tay. Chi gai cua ong, sinh nam 1745, mat khi moi 6 thang tuoi. Em gai cua ong, Bathilde d'Orleans, sinh nam 1750 va song tho đen 71 tuoi, ba la vo cua Louis Henri, Than vuong xu Conde.


= Thua ke =
Tuoc hieu đau tien cua Philippe, đuoc trao cho ong khi moi sinh, la Cong tuoc xu Montpensier. Sau khi ong noi cua ong qua đoi vao nam 1752, Philippe đuoc thua huong tuoc hieu Cong tuoc xu Chartres. Sau khi cha qua đoi vao nam 1785, Philippe tro thanh Cong tuoc xu Orleans, nguoi đung đau Nha Orleans, mot trong nhung gia đinh quy toc giau co nhat o Phap đuong thoi. Sau khi cha qua đoi, Philippe tro thanh Premier Prince du Sang, than vuong co huyet thong gan nhat voi hoang gia, đieu nay đua ong vao hang ngu ke vi ngai vang ngay sau Ba tuoc d'Artois, em trai ut cua Vua Louis XVI.


Đoi tu = Hon nhan =

Vao ngay 6 thang 6 nam 1769, Louis Philippe ket hon voi Louise Marie Adelaide de Bourbon tai nha nguyen cua Cung đien Versailles. Ba la con gai cua em ho ong, Louis Jean Marie de Bourbon, Cong tuoc xu Penthievre, mot trong nhung nguoi đan ong giau nhat nuoc Phap. Vi chac chan rang vo ong se tro thanh nguoi phu nu giau nhat nuoc Phap sau cai chet cua cha ba, Louis Philippe đa co the đong mot vai tro chinh tri trong trieu đinh ngang bang voi ong co cua minh la Philippe II xu Orleans, nguoi đa tung la Nhiep chinh vuong cua Phap trong thoi ky Vua Louis XV con nho. Louise Marie Adelaide đa mang đen cho Nha Orleans von đa giau co mot khoan hoi mon đang ke la 6 trieu livre, thu nhap hang nam la 240.000 livre (sau nay tang len 400.000 livre), cung nhu đat đai, tuoc hieu, nha o va đo đac. Khong giong nhu chong minh, Cong tuoc phu nhan xu Orleans khong ung ho Cach mang Phap. Ba la mot nguoi Cong giao ngoan đao ung ho viec duy tri che đo quan chu o Phap, cung nhu tuan theo lenh cua Giao hoang Pio VI. Đay la nguyen nhan gay ra mot trong nhung ran nut cua cap đoi, khi con trai đau long cua ho, "Vua cua nuoc Phap" tuong lai, đi theo buoc chan cua cha minh va gia nhap phe Jacobin.


= Be boi tinh ai =

Trong vai thang đau sau khi ket hon, cap đoi nay to ra het long vi nhau, nhung Cong tuoc lai tro ve voi cuoc song phong tung ma ong đa tung trai qua truoc khi ket hon. Cong tuoc noi tieng la mot ke lang nhang va giong nhu mot so to tien cua minh, chang han nhu Louis XIV cua Phap va Philippe II xu Orleans, ong co mot so đua con ngoai gia thu.
Vao mua he nam 1772, Cong tuoc bat đau moi quan he bi mat voi mot trong nhung thi nu cua vo minh la Stephanie Felicite, Ba tuoc phu nhan de Genlis, chau gai cua Madame de Montesson, nguoi vo quy tien ket hon cua cha Philippe. Luc đau nong nhiet, moi quan he nguoi lanh trong vong vai thang va đen mua xuan nam 1773, moi chuyen đa ket thuc. Sau khi moi tinh lang man ket thuc, Madame de Genlis van phuc vu Marie-Adelaide tai Palais-Royal, mot nguoi ban đang tin cay cua ca Cong tuoc va Cong tuoc phu nhan. Ca hai đeu đanh gia cao tri thong minh cua ba va vao thang 7 nam 1779, ba tro thanh gia su cua hai đua con gai song sinh cua cong tuoc (sinh nam 1777). Mot trong nhung nguoi tinh noi tieng nhat cua ong la Grace Elliott.
Nguoi ta cho rang Lady Edward FitzGerald, ten khai sinh la Stephanie Caroline Anne Syms, con đuoc goi la Pamela, la con gai ruot cua Cong tuoc va Ba tuoc phu nhan xu Genlis. Ong cong nhan mot nguoi con trai ma ong co voi Marguerite Francoise de Buffon, Victor Leclerc de Buffon (6 thang 9 nam 1792 – 20 thang 4 nam 1812), đuoc goi la chevalier de Saint-Paul va chevalier d'Orleans.


Su nghiep quan su o Phap the ky XVIII, cac hoang than thuong đuoc trao cac chuc vu cao trong quan đoi. Ngay tu khi con nho, Philippe d'Orleans đa the hien su quan tam cua minh đen cac van đe hai quan va ong đa đuoc đao tao trong 3 nam trong Hai quan Phap.
Nam 1776, ong giu cap bac Chef d'Escadre (pho đo đoc) va chi huy mot trong ba su đoan cua Escadre d'evolution, voi la co cua minh tren chiec Solitaire 64 khau đai bac.
Khi Chien tranh Anh-Phap no ra vao nam 1778, Orleans la Lieutenant general des Armees navales, phu trach toan bo mot đoi tau. Ong chi huy đoi tau tao thanh hau phuong cua ham đoi Phap duoi quyen Louis Guillouet, comte d'Orvilliers, voi la co cua minh tren chiec Saint-Esprit 80 khau đai bac. Trong Tran Ushant (1778), ngay 27 thang 7 nam 1778, ham đoi Phap đa chien đau theo thu tu đao nguoc, đua đoi thuyen cua Orleans len tien phong trong đoi hinh chien đau cua Phap. Trong tran chien, phi đoi cua Orleans đa khong khai thac đuoc khoang trong trong đoi hinh cua Anh, đe hau quan cua ham đoi Tu tuoc Keppel thoat đuoc.
Orleans tro ve Paris tuyen bo rang tran chien đa gianh đuoc chien thang vang doi va đuoc chao đon nhu mot nguoi hung. Khi nhung tuyen bo nay bi vach tran la cuong đieu hoa, va tren thuc te tran chien đa hoa, uy tin cua Orleans đa phai chiu mot đon giang khong the phuc hoi. Ong rut khoi hai quan va yeu cau quan đoi cho ong mot vi tri, nhung đa bi tu choi.


Vai tro trong Cach mang Phap = Tu tuong tu do =
Vao thang 8 nam 1787, Cong tuoc xu Orleans va thu ky cua ong la Charles-Louis Ducrest, anh trai cua Madame de Genlis, đa đua ra cac đe xuat nham cai thien tinh hinh tai chinh cua Phap. Philippe d'Orleans đa tro thanh thanh vien cua Hoi nhung nguoi ban cua Hien phap va tuan thu chat che cac nguyen tac cua Denis Diderot, Voltaire va Jean-Jacques Rousseau. Ong quan tam đen viec tao ra mot hinh thuc chinh phu dan chu va đao đuc hon o Phap. Khi ong ngay cang quan tam đen cac y tuong cua Rousseau, ong bat đau thuc đay cac y tuong cua Chu nghia Khai sang, chang han nhu su tach biet giua nha tho va nha nuoc va che đo quan chu han che. Ong cung ung ho va bo phieu chong lai che đo phong kien ​​va che đo no le.
Ngoai viec la mot thanh vien Jacobin, Philippe con la Grand Master cua Hoi Tam Điem Grand Orient de France, Hoi Tam Điem tuan lenh manh nhat trong Hoi Tam Điem Luc đia tren toan the gioi (hien nay đoi lap voi Hoi Tam Điem "Chinh quy" cua Đai hoi quan thong nhat cua Anh va phan lon cac hoi quan o Hoa Ky), tu nam 1771 đen nam 1793, mac du ong khong tham du mot cuoc hop nao cho đen nam 1777. Sau đo, ong đa tach minh khoi Hoi Tam Điem trong mot la thu thang 1 nam 1793, va Đai hoi quan Orient đa cach chuc ong vao ngay 13 thang 12 nam 1793 (tuy nhien, Philippe đa bi hanh quyet vai tuan truoc đo).
Philippe cung la nguoi rat nguong mo che đo quan chu lap hien cua Anh. Ong ung ho manh me viec Phap ap dung che đo quan chu lap hien thay vi che đo quan chu chuyen che hien dien o Phap vao thoi điem đo.


= Palais-Royal =
Voi tu cach la Cong tuoc xu Orleans moi, mot trong nhieu đien trang ma Philippe thua huong tu cha minh la Palais-Royal, đuoc goi la Palais-Egalite vao nam 1792, vi ong mo cua cho tat ca nguoi dan Phap đen tham quan, khong phan biet đia vi va tang lop. Ong thue linh gac Thuy Si canh giu va chi tu choi cho "nhung ke say ruou, phu nu an mac ho hang qua muc va nhung nguoi mac quan ao rach ruoi" vao. Ong xay dung cac cua hang va quan ca phe noi moi nguoi co the giao luu, va chang may choc noi đay tro thanh trung tam cua đoi song xa hoi o Paris. Vi canh sat Paris khong co tham quyen vao tai san rieng cua Cong tuoc, nen noi đay tro thanh trung tam cua cac hoat đong bat hop phap, chang han nhu buon ban hang hoa bi đanh cap, cac giao dich đang ngo va su lan truyen cua cac y tuong cach mang. Tren thuc te, đay la noi thuong xuyen đe nhung nguoi Jacobin gap go va thao luan ve cac ke hoach va y tuong cua ho. Nhieu thanh vien cua Quoc hoi tuyen bo rang Palais-Royal la "noi khai sinh cua Cach mang". Muc tieu cua Philippe la tao ra mot noi ma moi nguoi co the gap go, ma ong cho rang la mot phan quan trong cua nen dan chu va la "nhu cau vat chat cho đoi song dan su".
Trong nhung thang dan đen su bung no cua bao luc cach mang vao thang 7 nam 1789, Philippe d'Orleans đa thuc hien mot so hanh đong ca nhan co tac dung nang cao vi the ca nhan cua ong trong dan chung noi chung. Nhung hanh đong nay bao gom viec ong xac nhan mot tap sach nho phac thao quy trinh can tuan theo khi thanh lap cac hoi đong đia phuong, viec ban tac pham nghe thuat đe gay quy cuu tro nguoi ngheo va mot su co trong cuoc Bao đong Reveillon khi ong rai tien xu giua đam đong đang reo ho.


= Lanh đao Estates-General =
Philippe d'Orleans đuoc bau vao Hoi nghi ba đang cap 1789 theo ba khu vuc: cua gioi quy toc Paris, Villers-Cotterets va Crepy-en-Valois. La mot quy toc trong Đang cap thu hai, ong la nguoi đung đau nhom thieu so tu do duoi su lanh đao cua Adrien Duport. Mac du la thanh vien cua Đang cap thu hai, ong cam thay co moi lien he chat che voi Đang cap thu ba, vi ho chiem đa so thanh vien trong Hoi đong 3 đang cap, nhung lai la nhom it đuoc đai dien nhat. Khi Đang cap thu ba quyet đinh Loi tuyen the Jeu de Paume va tach khoi Hoi đong cac đang cap đe thanh lap Quoc hoi, Philippe la mot trong nhung nguoi đau tien tham gia cung ho va la mot nhan vat rat quan trong trong viec thong nhat gioi quy toc va Đang cap thu ba. Tren thuc te, ong đa lanh đao nhom thieu so gom 47 quy toc cua minh ly khai khoi đang cap cua ho va tham gia Quoc hoi.


= Dieu hanh cua phu nu o Versailles va cuoc luu đay =
Mot trong nhung loi buoc toi chinh đoi voi Philippe d'Orleans la viec khoi xuong Cuoc dieu hanh cua phu nu tai Versailles vao ngay 5 thang 10 nam 1789, ma moi nguoi tin rang đuoc thuc hien đe lat đo Nha vua va gianh đuoc su ung ho cua nguoi dan. Ong bi buoc toi tai tro cho cac cuoc bao loan, cung nhu goi nhung ke bao loan la "ban" cua minh, nhung nguoi ho vang: "Vive Orleans" hoac "Van tue cha chung ta, van tue Vua d'Orleans!" Toa an toi cao cua Grand Chatelet cung cao buoc ong hanh đong nhu mot đong pham voi Honore Gabriel Riqueti, ba tuoc de Mirabeau, trong no luc am sat Vua Louis XVI va vo ong la Vuong hau Marie Antoinette, trong thoi gian nay. Sang som ngay 6 thang 10, mot nhom nguoi bieu tinh đa vao cung đien qua mot canh cong khong co nguoi canh gac, tim kiem phong ngu cua vuong hau, ho nhanh chong bi nhieu nguoi khac đuoi theo va cuoc chien voi linh canh hoang gia bung no trong cac hanh lang va ben ngoai noi o cua vuong hau. Marie Antoinette va cac hau can cua ba đa thoat đuoc đen phong ngu cua nha vua truoc nhung ke xam nhap hung bao; vuong hau nghi ngo rang d'Orleans đa sap xep vu tan cong nham vao ba. Con gai cua Marie Antoinette la Vuong nu Marie-Therese sau đo cung co cung nghi ngo khi viet rang, "phuong an chinh la am sat me toi".
Hau tuoc de Lafayette, nguoi rat co anh huong o Phap vao thoi điem đo va đuoc cho la "ban" cua d'Orleans, đa goi y cho ong đen Vuong quoc Anh voi loi hua rang ong co the tro thanh nguyen thu quoc gia cua Brabant. Tuy nhien, co kha nang la Lafayette coi d'Orleans la moi đe doa đoi voi quyen kiem soat chinh tri cach mang cua minh va ong co y đinh đua Philippe ra khoi đat nuoc.
Luc đau, that kho đe thuyet phuc d'Orleans roi khoi Phap trong thoi điem kho khan nay, nhung sau ap luc va su du do manh me tu Lafayette, cuoi cung ong đa roi đi. Trong suot nhung tuan luu vong, ong đa viet mot so la thu bay to mong muon manh liet đuoc tro ve Phap. Sau nhieu thang o Anh, ong tro ve Phap đe tham du Fete de la Federation; nhung ong khong bao gio lay lai đuoc anh huong nhu nam 1789 truoc khi ong roi đi. Nhung nguoi khong ung ho ong, cung nhu nhung nguoi o nuoc ngoai, đa goi ong la ke hen nhat vi đa chay tron sang Anh do nhung loi buoc toi chong lai ong, goi đo la thoi ky "luu vong". Tuy nhien, ong van co the giu đuoc vi tri cua minh trong Quoc hoi cho đen khi no giai tan vao ngay 30 thang 9 nam 1791.


= Citoyen Egalite =
Do he tu tuong tu do tach biet Philippe d'Orleans khoi phan con lai cua gia đinh hoang gia, ong luon cam thay khong thoai mai voi ten cua minh. Ong cam thay rang ham y chinh tri gan lien voi ten cua minh khong phu hop voi triet ly dan chu va Khai sang cua ong, do đo ong đa yeu cau Cong xa Paris cho phep đoi ten, va đuoc chap thuan. Ngay sau vu tham sat thang 9 nam 1792, ong đa đoi ho cua minh thanh Egalite, (co nghia la "binh đang"). La mot trong ba tu trong khau hieu cua Cach mang Phap (Liberte, Egalite, Fraternite), ong cam thay rang cai ten nay đai dien tot hon cho ong nhu mot bieu tuong cua nguoi dan Phap va nhung gi ho đang đau tranh.
Egalite cung cho rang ho moi cua minh la do danh tieng ve long hao phong ma ong co đuoc trong long nguoi dan Phap, đac biet la nguoi ngheo. Ong noi tieng vi phan phat thuc pham va tien cho nguoi ngheo, cung nhu cung cap noi tru an cho nguoi vo gia cu trong mua đong khac nghiet nam 1788–1789.


= Moi quan he voi Vua Louis XVI =
Mac du la ho hang cua Vua Louis XVI, Philippe d'Orleans chua bao gio duy tri moi quan he tich cuc voi anh ho cua minh. Sau khi thua ke tuoc hieu Cong tuoc xu Orleans, Philippe cung tro thanh Premier Prince du sang - nhan vat quan trong nhat cua vuong quoc sau gia đinh truc he cua nha vua. Do đo, ong se la nguoi tiep theo len ngoi neu dong doi Bourbon tuyet tu. Vi ly do nay, nhieu nguoi cho rang muc tieu cua Philippe la chiem lay ngai vang cua anh ho minh. Philippe va vo cua Nha vua la vuong hau Marie Antoinette cung ghet nhau. Marie Antoinette ghet ong vi nhung gi ba coi la su phan boi, đao đuc gia va ich ky, va nguoc lai, ong khinh thuong ba vi loi song phu phiem va phung phi cua ba. Viec Nha vua mien cuong trao cho Philippe mot vi tri trong quan đoi sau ket qua hoa tai Tran Ushant (1778) đuoc cho la mot ly do khac khien Philippe bat man voi Nha vua.
Mot trong nhung su kien đang kinh ngac nhat xay ra khi Philippe bo phieu ung ho viec hanh quyet Louis XVI. Ong đa nhat tri voi nhung nguoi ban than rang ong se bo phieu chong lai viec hanh quyet, nhung khi bi bao quanh boi nhung nguoi Montagnards, mot phe phai cap tien trong Cong uoc Quoc gia, ong đa thay đoi loi noi cua minh, khien nhieu nguoi ngac nhien. Can phai co đa so (75 phieu) đe buoc toi Nha vua, va so phieu ap đao la 394 đa đuoc thu thap đe ung ho viec xu tu nha vua. Nha vua đac biet bi soc truoc tin tuc nay, ong tuyen bo:
"Toi thuc su đau long khi thay Monsieur d'Orleans, nguoi ho hang cua toi, đa bo phieu cho viec xu tu toi".


Cai chet Vao ngay 1 thang 4 nam 1793, mot sac lenh đa đuoc bo phieu thong qua trong Hoi nghi Quoc gia, bao gom ca phieu cua Egalite, len an bat ky ai co "gia đinh manh me ve su đong loa voi ke thu cua Tu do". Vao thoi điem đo, con trai cua Egalite la Louis Philippe, mot vi tuong trong Quan đoi Cach mang Phap, đa tham gia cung Tuong Charles Francois Dumouriez trong mot am muu đen tham nguoi Ao, nhung ke thu cua Phap. Mac du khong co bang chung nao ket toi Egalite ve toi phan quoc, nhung moi quan he đon gian ma con trai ong co voi Dumouriez, mot ke phan boi trong mat Hoi nghi, đa đu đe khien ong va Louis Charles, Ba tuoc xu Beaujolais bi bat vao ngay 4 thang 4 nam 1793, va cac thanh vien khac cua gia đinh Bourbon van o Phap vao nhung ngay sau đo. Ong đa bi giam giu nhieu thang tai Phao đai Saint-Jean o Marseille cho đen khi bi đua tro lai Paris. Vao ngay 2 thang 11 nam 1793, ong bi giam giu tai Conciergerie. Bi Toa an Cach mang xet xu vao ngay 6 thang 11, ong bi ket an tu hinh, va bi chem đau vao cung ngay.


Hau due Cong tuoc va Cong tuoc phu nhan xu Orleans co 6 nguoi con đuoc phap luat cong nhan:

Mot nguoi con gai (mat khi moi sinh, ngay 10 thang 10 nam 1771);
Louis Philippe I, Vua cua nguoi Phap (6 thang 10 nam 1773 – 26 thang 8 nam 1850), Vua cua nguoi Phap (1830–1848);
Louis Antoine Philippe d'Orleans (3 thang 7 nam 1775 – 18 thang 5 nam 1807), mat khi luu vong o Salt Hill, sau đo o Buckinghamshire, Anh;
Francoise d'Orleans Mademoiselle d'Orleans (chi em sinh đoi cua Adelaide) (1777–1782);
Louise Marie Adelaide Eugenie d'Orleans; (23 thang 8 nam 1777 – 31 thang 12 nam 1847);
Louis Charles d'Orleans (17 thang 10 nam 1779 – 30 thang 5 nam 1808), mat khi luu vong o Malta.


To tien Nguon Thu muc

Tham khao

Chack, Paul (2001). Marins a bataille (bang tieng Phap). Quyen 1. Paris: Le Gerfaut. ISBN 9782901196921. OCLC 552986998.
Lacour-Gayet, Georges (1905). La marine militaire de la France sous le regne de Louis XVI. Paris: Honore Champion. OCLC 763372623.
Troude, Onesime-Joachim (1867). Batailles navales de la France (bang tieng Phap). Quyen 2. Challamel aine. OCLC 836362484.