Joseph Arridy (; 29 thang 4 nam 1915 – 6 thang 1 nam 1939) la mot thanh nien tre nguoi My noi tieng voi vu viec cao buoc ham hiep va sat hai Dorothy Drain, mot co gai 15 tuoi o Pueblo, Colorado nam 1936. Anh bi canh sat ep cung nhan toi va bi ket an tu hinh. Anh la truong hop mac chung tu ky rat nang. Arridy bi xu tu vao ngay 6 thang 1 nam 1939, khi chi moi 23 tuoi.
Rat nhieu nguoi tai thoi điem xay ra vu viec đeu tin rang Arridy la nguoi vo toi. Mot cuon sach noi ve vu viec cua anh đa đuoc xuat ban vao nam 1995. Mot nhom nguoi thanh lap nhom "Nhung nguoi ban cua Joe Arridy". Vao nam 2007, ho la nguoi đau tien dung bia mo đe tuong nho Arridy. Ho ung ho va giup đo David A. Martinez, luat su Denver, trong viec chuan bi mot ban kien nghi xin an xa, xoa ten Arridy khoi danh sach tu tu.
Nam 2011, Thong đoc bang Colorado Bill Ritter đa an xa đay đu va vo đieu kien đoi voi vu viec Arridy (72 nam sau khi Arridy nhan muc an tu hinh). Ritter, cuu luat su quan Denver, đa an xa Arridy dua tren cac luan điem ve cam giac toi loi khi mot nguoi nao đo thuc hien toi ac cua minh, va nhung gi trai qua ro rang la Arridy bi ep cung đau thu. Đay la lan đau tien o bang Colorado co nan nhan oan sai đuoc an xa sau khi bi xu tu.


Tieu su Joe Arridy sinh nam 1915 tai Pueblo, Colorado. Anh cung Henry va Mary Arridy, la nhung nguoi nhap cu tu Berosha, Syria, đang tim viec. Ca ba khong biet noi tieng Anh nhung Henry biet mot nha may thep lon o Pueblo đang thue cong nhan. Thuo be, Arridy cham noi va anh chi noi đuoc rat it tu trong mot cau. Sau khi Arridy đi hoc đuoc mot nam o truong tieu hoc, hieu truong noi voi bo me anh nen giu anh o nha, va rang anh khong the tiep thu. Vai nam sau đo, cha anh bi mat viec, đa nho va ban be minh giup anh tim truong hoc cho con trai minh. Nam 10 tuoi, Arridy đuoc nhan vao Truong đao tao tre co khiem khuyet tam than o Grand Junction, Colorado. Arridy bi ban be đoi xu tham te va thuong xuyen đanh đap. Anh bo hoc va nhay len chiec xe lua cho hang roi khoi thanh pho vao cuoi thang 8 nam 1936, khi o tuoi 21. Anh song tai mot bai cho tau hoa o thu phu Cheyenne, bang Utah.


Vu ham hiep va sat hai hai co gai nha Drain Ngay 14 thang 8 nam 1936, hai co gai nha Drain bi tan cong khi đang ngu o nha tai Pueblo, Colorado. Ca Dorothy Drain (15 tuoi) va em gai Barbara Drain (12 tuoi) đeu bi mot ke đot nhap vao nha đanh bat tinh va ham hiep. Dorothy qua đoi con Barbara song sot.


Bat giu va ket an Ngay 26 thang 8 nam 1936, Arridy bi bat vi canh sat phat hien anh song lang thang o bai cho tau hoa. George Carroll, canh sat truong quan, biet ve đot tim kiem cac nghi pham trong vu an giet nguoi nha Drain. Khi đuoc hoi, Arridy tiet lo minh đa tung song o Pueblo truoc khi len tau đen Grand Junction, Colorado. Carroll co hoi Arridy ve truong hop Drain va noi rang Arridy đa đau thu.
Khi canh sat truong quan Grand Junction, Carroll, lien lac voi canh sat truong quan Pueblo, Arthur Grady, ve truong hop Arridy, Grady qua quyet rang đa bat giu mot nguoi đan ong đuoc coi la nghi pham chinh: Frank Aguilar, mot nguoi lao đong tu Mexico. Aguilar đa tung lam viec cho nguoi đan ong nha Drain, la cha cua hai nan nhan, va bi sa thai ngay truoc khi xay ra vu tan cong. Đa tim thay riu o nha nghi pham Aguilar. Nhung canh sat truong Carroll cho rang Arridy đa thu nhan nhieu lan rang anh ta đa "o cung voi mot nguoi đan ong co ten la Frank" tai hien truong vu an.
Frank Aguilar sau đo đa thu nhan toi ac va noi voi canh sat rang anh chua bao gio nhin thay hoac gap Arridy. Aguilar cung bi ket an ve vu ham hiep va giet chet Dorothy Drain, va bi ket an tu hinh, va đa bi xu tu vao nam 1937.
Sau khi đuoc chuyen đen Pueblo, Arridy tiep tuc đau thu nhung noi dung loi đau thu khac nhau, khien cuoc đieu tra lai đi theo nhieu chieu huong, co nhieu mau thuan so voi thuc te (Đay la cac dau hieu cua mot loi thu toi sai). Luc đau, anh đau thu dung chuy đe giet nguoi. Tuy nhien sau khi nha chuc trach đia phuong tim thay hung khi la mot chiec riu hoac dui cui, Arridy lai thu nhan minh dung riu đe đanh bat tinh hai chi em.
Khi vu an cuoi cung đuoc đua ra xet xu, luat su cua Arridy đa co gang bao chua voi luan điem Arridy bi khuyet tat ve tri oc, mong muon bi cao đuoc tha mang. Tuy nhien Arridy lai bi phan quyet la khoe manh, mac du ba bac si y te cong thua nhan Arridy bi thieu nang tri tue đen muc đuoc xep vao loai "si đan". Bac si nhan manh rang Arridy co chi so IQ la 46, suy nghi cua mot đua tre len sau. Cac bac si cung luu y rang anh "khong co kha nang phan biet đung sai, do vay se khong the thuc hien bat ky hanh đong gay nen toi ac nao." 
Arridy bi ket an, phan lon la do loi đau thu cua minh. Cac nghien cuu ke tu thoi điem đo đa chi ra rang nhung nguoi co nang luc tinh than han che de bi ep buoc hon trong khi tham van va co xac suat cao hon trong viec thu nhan sai. Barbara Drain, nan nhan con song sot, đa lam chung rang Frank Aguilar đa co mat trong vu tan cong chu khong phai Arridy. Co biet Aguilar vi han đa lam viec cho cha co.


Khang cao Luat su Gail L. Ireland, nguoi sau đo đuoc bau va giu chuc Tong chuong ly Colorado va Uy vien Van đe Nuoc o Colorado, đa tham gia vu an voi tu cach la luat su bao chua cho Arridy sau khi bi ket an va tuyen an. Mac du đa lui đuoc ngay xu tu Arridy, Ireland khong the thuyet phuc đuoc toa dua tren luan cu cua minh. Luat su nhan rang Aguilar đa thu nhan hanh đong mot minh, va cac chuyen gia y te la nguoi lam chung cho nhung khuyet tat ve tinh than cua Arridy. Luat su Ireland nhan manh rang Arridy tham chi khong the hieu y nghia cua viec hanh quyet.  Ireland lap luan voi Toa an toi cao bang Colorado:"Hay tin toi, neu anh ta bi đem ra hanh quyet, tieu bang Colorado se phai song trong su o nhuc trong thoi gian dai". Nhu vay tong cong chin lan giu nguyen an tu hinh danh cho Arridy, ngay ca khi cac khang cao va kien nghi đuoc đua ra.


Thi hanh ban an Truoc khi bi xu tu, Arridy thuong choi voi mot chiec xe lua đo choi, va nguoi tang anh la vien cai nguc Roy Best. Vien cai nguc noi rang Arridy la "Tu tu hanh phuc nhat the gian". Arridy đuoc ca tu nhan va linh canh quy men. Vien cai nguc Best la mot trong nhung nguoi ung ho Arridy va tham gia no luc cuu mang anh. Best noi ve Arridy truoc khi Arridy bi hanh quyet: "Co le anh ta tham chi khong biet minh sap chet, tat ca nhung gi anh lam la vui ve ngoi va choi voi chiec xe lua ma toi đa đua cho anh ta." 
Arridy yeu cau mon kem lanh trong bua an cuoi cung cua minh. Khi đuoc hoi ve vu xu tu sap xay ra, anh to ra "hoang mang đay trong rong". Anh khong hieu buong hoi ngat la cai gi, va noi voi nguoi cai nguc "Khong, khong, Joe se khong chet."  Khi bi đua vao buong hoi ngat, Arridy mim cuoi. Thoang choc lo lang, anh binh tinh lai khi nguoi cai nguc nam tay va tran an anh.


An xa nam 2011 Vu an Arridy gay su chu y khi la đoi tuong nghien cuu ve viec đam bao tham van va thu toi. Toa an Toi cao Hoa Ky phan quyet rang viec ap dung an tu hinh đoi voi nhung nguoi tam than la vi hien. Mot nhom nhung nguoi ung ho đa thanh lap nhom phi loi nhuan "Nhung nguoi ban cua Joe Arridy". Nhom nay đa no luc đe đua su bat cong trong vu an cua Arridy ra anh sang, va đap bia mo tuong nho anh vao nam 2007.
Luat su David A. Martinez đa tham gia qua trinh an xa. Dua vao cuon sach cua Robert Perske ve vu an cua Arridy, cung nhu cac tai lieu khac do ban be bien soan, va nghien cuu cua minh, David A. Martinez đa chuan bi mot ban kien nghi dai 400 trang xin an xa len Thong đoc Bill Ritter, cuu luat su quan Denver. Nam 2011, Thong đoc bang Colorado Bill Ritter đa an xa đay đu va vo đieu kien đoi voi vu viec Arridy, xoa ten anh khoi danh sach tu tu.


Di san "Nhung nguoi ban cua Joe Arridy" la mot nhom phi loi nhuan đuoc thanh lap boi nhung nguoi quan tam đen vu an muon xoa ten anh khoi danh sach tu tu. Nhom đa xuat ban mot cuon sach ve truong hop cua anh, đang tin tuc cac tai lieu khac len phuong tien truyen thong.
Thang 6 nam 2007, khoang 50 nguoi ung ho Arridy đa tap trung lai đe xay mo tuong nho anh tai Đoi Woodpecker, Nghia trang Greenwood, Thanh pho Canon, gan nha tu bang.
Nam 2011, Thong đoc bang Colorado Bill Ritter đa an xa đay đu va vo đieu kien đoi voi vu an Arridy.


Tren sach bao Arridy la chu đe cua mot bai tho cua Marguerite Young nam 1944 mang ten "The Clinic". Ba đuoc biet đen voi tieu thuyet Miss MacIntosh, My Darling (1965).
Robert Perske viet cuon Deadly Innocence (1964/tai ban 1995) ve truong hop cua Arridy sau khi tien hanh nghien cuu ve anh va cac truong hop tuong tu trong nhieu nam. Ong đuoc truyen cam hung tu bai tho cua Marguerite Young. Cuon sach cua ong cung kham pha cac truong hop khac trong đo cac bi cao la nguoi khuyet tat, ham y chi trich canh sat va he thong tu phap.
Nam 2007-2008, nha san xuat Max Keller, Micheline Keller, George Edde, Yvonne Karouni va nha bien kich Dan Leonetti  đa cong bo ke hoach thuc hien mot bo phim ve Arridy va Gail Ireland mang ten The Woodpecker Waltz. Leonetti gianh đuoc mot giai thuong kich banxuat sac nhat cua thanh pho New York, thu hut su chu y cua cac nha san xuat phim.
Terri Bradt đa viet tieu su cua ong noi co, Gail Ireland: Colorado Citizen Lawyer (2011). Co tu hao vi ong noi minh đa bao ve Arridy, phoi hop voi nhom "Nhung nguoi ban cua Joe Arridy" đe moi nguoi biet đen rong rai hon.


Xem them Vu an Derek Bentley
Danh sach nan nhan bi ket an sai o Hoa Ky
Danh sach cac vu hanh quyet oan sai o Hoa Ky


Tham khao Lien ket ngoai Nhung nguoi ban cua Joe Arridy, trang web chinh thuc