San van đong la noi dien ra viec thi đau cac mon the thao đong thoi cung la noi luyen tap cua cac van đong vien. Ngoai ra con to chuc cac buoi hoa nhac hay nhung su kien lon khac.
San van đong bao gom 1 san co rong, xung quanh la đuong tron đong muc giua san co va khan đai, ngoai cung bao quanh la khan đai danh cho khan gia, chia lam 2 khu khan đai A mat chinh thuong co mai che va khan đai B co the co mai hoac khong. Hien nay, cung co rat nhieu san van đong su dung co nhan tao.


Lich su cua tu san van đong Tu san van đong bat nguon tu tieng Hy Lap "stadion" (σταδιον), co nghia la "noi ma nguoi ta đung". San van đong co xua nhat tung đuoc biet đen nam o Hy Lap, ve phia tay cua Peloponnese, Hy Lap, la noi Đai hoi The thao Olympic co đai đuoc to chuc tu nam 776 TCN. Khoi nguon Đai hoi the thao chi bao gom 1 mon thi đau, cuoc thi chay nuoc rut doc theo chieu dai cua san. Vi vay chieu dai cua san van đong Olympia hau nhu đa đuoc tieu chuan hoa thanh mot đon vi đo khoang cach (khoang 190 met). Viec tieu chuan hoa đuong chay theo đo dai trong khoang 180-200 met cung đa đuoc nguoi La Ma tiep tuc thuc hien. Đieu ly thu la kha nang duy tri van toc toi đa cua mot nguoi bi suy giam sau 200 met chay nuoc rut, đieu nay van đung trong đien kinh hien đai. Nhung san van đong cua nguoi Hy Lap va La Ma co đai đuoc tim thay o rat nhieu thanh pho co, trong đo co le noi tieng nhat la Colosseum hay san van đong Domitian, đeu o Roma.


San van đong hien đai = Phan loai =
San van đong mai vom co cac mai che. Chung đuoc goi la cac "san van đong" (stadium) boi vi kich thuoc cua chung đu lon, va chung đuoc thiet ke danh cho cac mon the thao ngoai troi. (Nhung san đuoc thiet ke danh cho nhung mon the thao trong nha đuoc goi la nha thi đau (arena)) Nhieu san van đong co mai che mot phan, va mot so san thi co thiet ke san co co the di chuyen.
Mot san van đong đuoc goi la all-seater khi no co cho ngoi cho tat ca khan gia. Cac san van đong khac đuoc thiet ke sao cho tat ca hay mot so khan gia đung xem cuoc thi đau.
Cac san van đong chuyen dung (term stadium) nham su dung cho mot mon the thao nhat đinh va nhung hoat đong co lien quan vi du nhu mon bong bau duc va bong đa.


= Kieu dang =

Cac mon the thao đoi hoi kich thuoc va hinh dang san co khac nhau. Nhieu san van đong đuoc thiet ke chi danh cho mot mon the thao trong khi mot so san van đong co the thich hop cho nhieu su kien the thao. Cac san van đong đuoc xay dung rieng cho mon bong đa thi kha pho bien. Nhung san van đong co thiet ke đa dung thuong gap nhat thi thuong ket hop mot san co bong đa voi mot đuong chay xung quanh, su ket hop nay thuong la on, mac du can co mot so thay đoi. Han che lon nhat cua loai san nay la khan đai can lui sau vao so voi san co, đac biet la o hai đau san. Trong truong hop cua cac san van đong nho hon thi khong co khan đai o đau san. Khi cac khan đai co o vong quanh đuong chay thi san van đong co hinh bau duc. Khi mot đau san đe trong thi san van đong co hinh mong ngua (horseshoe shape). Ba loai hinh dang san van đong tren rat pho bien.
O Bac My, noi ma bong chay va bong bau duc la hai mon the thao ngoai troi pho bien nhat, nhieu san van đong bong bau duc/bong chay đa dung đa đuoc xay dung, đac biet la trong suot thap nien 1960, va nhieu san đa tro nen rat thanh cong.


Xem them Danh sach san van đong
Danh sach nha thi đau
Danh sach san van đong theo suc chua


Tham khao Lien ket ngoai Footballmatch Stadium Guide (tieng Anh)