Quan đao Eo Bien (tieng Anh: Channel Islands, tieng Norman: Iles d'la Manche, tieng Phap: Iles Anglo-Normandes hay Iles de la Manche) la mot Lanh đia vuong quyen cua Vuong quyen Anh tai Eo bien Manche, ngoai khoi bo bien Normandy cua Phap. Lanh tho nay bao gom 2 đia hat rieng biet: Guernsey va Jersey. Chung đuoc coi la tan du cua Cong quoc Normandie, va khong phai la mot phan cua Vuong quoc Lien hiep Anh va Bac Ireland va cung khong phai la Lanh tho hai ngoai cua Anh. Hai đia hat co tong so cu dan vao khoang 158.000 nguoi va thu phu tuong ung cua chung la St. Peter Port va St. Helier, co dan so la 16.488 va 28.310 nguoi. Tong dien tich quan đao la 194 km².


Đia ly Cac đao co nguoi sinh song trong Quan đao Eo Bien la Jersey, Guernsey, Alderney, Sark va Herm (cac đao chinh); Jethou, Brecqhou (Brechou) va Lihou, ngoai tru Jersey thi tat ca đeu thuoc đia hat Guernsey. Cac đao khong co nguoi o gom: the Minquiers, Ecrehous, Les Dirouilles va Les Pierres de Lecq (the Paternosters), thuoc đia hat Jersey; va Burhou cung Casquets nam ngoai khoi Alderney. Tong the, cac đao lon hon co hau to -ey, con cac đao nho hon co hau to -hou; chung đuoc cho la bat nguon tu tieng Norse Co tuong ung la ey va holmr.
Quan đao Chausey nam o phia nam cua Jersey noi chung khong đuoc liet vao trong đinh nghia đia ly cua Quan đao Eo Bien song chung đoi khi cung đuoc goi trong tieng Anh voi cai ten 'French Channel Islands' (Quan đao Eo Bien thuoc Phap) xet theo tinh trang chung thuoc chu quyen cua Phap. Chausey co moi lien ket ve lich su voi Cong quoc Normandie, song la mot lanh tho cua Phap cung voi luc đia Normandie, va khong phai la mot phan cua quan đao Anh hay Quan đao Eo Bien theo y nghia chinh tri.
Trong tieng Phap Jersey chinh thuc, quan đao đuoc goi la 'Iles de la Manche', trong khi tai Phap, thuat ngu 'Iles anglo-normandes' (quan đao Anglo-Norman) đuoc su dung đe noi toi 'Quan đao Eo Bien' Anh Quoc. Chausey đuoc noi đen voi cai ten 'Ile normande' (đoi lap voi anglo-normande). 'Iles Normandes' va 'Archipel Normand' cung đuoc su dung,.
Su bien đong rat lon cua thuy trieu đa cung cap mot moi truong phong phu cho cac khu vuc chiu anh huong quanh cac đao, va mot so noi đa đuoc đua vao Cong uoc Ramsar.
Cac vung nuoc xung quanh cac hon đao bao gom:

The Swinge (giua Alderney va Burhou)
The Little Swinge (giua Burhou va Les Nannels)
La Deroute (giua Jersey va Sark, va Jersey va Cotentin)
Le Raz Blanchard, hay Race of Alderney (giua Alderney va Cotentin)
The Great Russel (giua Sark, Jethou va Herm)
The Little Russel (giua Guernsey, Herm va Jethou)
Souachehouais (giua Le Rigdon va L'Etacq, Jersey)
Le Gouliot (giua Sark va Brecqhou)
La Percee (giua Herm va Jethou)
Đinh cao nhat cua quan đao la Les Platons tai Jersey voi cao đo 143 met (469 ft) tren muc nuoc bien.


Lich su Bang chung som nhat ve su cu tru cua loai nguoi tai Quan đao Eo Bien đa co nien đai tu 25.000 nam truoc khi lanh tho van con gan lien voi luc đia chau Au. Cac hon đao bi tach khoi đai luc khi muc nuoc bien dang len vao thoi ky đo đa moi. Nhieu mo đa va cac đia điem khao co khac ton tai va ghi chep trong lich su đa chung minh su ton tai cua mot luong cu dan lon va đuoc to chuc đu đe ho co the xay cat nen cac cong trinh co kich thuoc to lon va co su tinh te, nhu go mo tai La Hougue Bie tai Jersey hay statue menhir tai Guernsey.
Nhung noi chon giau cac đong xu Armorica đa đuoc khai quat, chung cung cap bang chung ve thuong mai va su giao thiep trong thoi đo đa. Bang chung ve cac khu đinh cu La Ma chi nam rai rac, mac du ro rang la cac hon đao đuoc cac quan chuc va thuong nhan La Ma vieng tham. Cac ten Latinh truyen thong cua cac hon đao (Caesarea cua Jersey, Sarnia cua Guernsey, Riduna cua Alderney) co nguon goc (co the nham lan) tu Hanh trinh Antonine. Van hoa Gallo-La Ma đa đuoc tiep nhan tren mot pham vi khong ro tai cac hon đao.
Vao the ky 6, cac nha truyen giao Ki-to đa vieng tham cac hon đao. Samson of Dol, Helier, Marculf va Magloire nam trong so cac vi thanh co lien he voi quan đao. Mac du ban đau đuoc gop vao trong giao phan Dol, ngay trong the ky 6 thi quan đao đa đuoc chuyen sang giao phan Coutances, co le la nam duoi anh huong cua Giam muc Prætextatus.
Tu luc bat đau the ky thu 9, nhung nguoi Norse đa xuat hien tai vung bo bien. Cac khu đinh cu cua nguoi Norse đa thanh cong trong cac cuoc tan cong ban đau, va tu thoi ky nay thi nhieu ten đia danh co nguon goc Norse đa xuat hien, bao gom ten goi cua cac đao hien nay.
Quan đao đuoc sap nhap vao Cong quoc Normandy nam 933. Nam 1066, William II cua Normandy, mot chu hau cua quoc vuong nuoc Phap, đa xam luoc va chinh phuc Anh, tro thanh vua William I cua England, hay con goi la William Nha chinh phat. Trong thoi ky 1204–1214, vua John đa đe mat cac vung đat Angevin tai mien bac Phap, bao gom ca Normandy đai luc, cho vua Philippe II cua Phap; nam 1259 nguoi ke vi cua ong, Henry III đa chinh thuc tu bo tuyen bo va tuoc hieu Cong tuoc Normandy, song van giu lai Quan đao Eo Bien. Tu đo, Quan đao Eo Bien đuoc quan ly nhu thuoc đia cua hoang gia, tach biet voi Vuong quoc Anh va cac quoc gia ke thua cua no.
Quan đao bi nguoi Phap xam luoc vao nam 1338, va ho chiem giu đuoc mot so lanh tho cho đen nam 1345. Owen cua Wales đa tien đanh Jersey va Guernsey vao nam 1372, va đen nam 1373 Bertrand du Guesclin đa bao vay Mont Orgueil.
Jersey bi nguoi Phap chiem giu trong Chien tranh Hoa Hong tu nam 1461 đen 1468. Nam 1483, mot sac lenh Giao hoang đa quy đinh rang quan đao se trung lap trong thoi gian chien tranh. Đac quyen trung lap nay cho phep nguoi dan cac đao co the giao thuong voi ca Phap va Anh va no đuoc ton trong cho đen nam 1689 khi bi "Order in Council" bai bo sau Cach mang Vinh Quang tai Anh Quoc.
Nhieu no luc khac nhau nham chuyen cac hon đao tu giao phan Coutances (đen Nantes (1400), Salisbury (1496) va Winchester (1499)) đa co tac đong han che cho đen khi mot "Order in Council" nam 1569 chinh thuc đua quan đao vao giao phan Winchester. Quan đao nam duoi quyen cai quan cua Giam muc Winchester song viec quan ly khong hieu qua va chung đa chiu su ap đao cua nhung nguoi theo thuyet Calvin va che đo Giam muc đa khong đuoc phuc hoi cho đen nam 1620 tai Jersey va nam 1663 tai Guernsey.
Trong Cac cuoc chien tranh cua ba Vuong quoc, Jersey la thanh tri cua phe Bao hoang, cung cap noi tru an cho Charles, Than vuong xu Wales vao nam 1646 va 1649–1650, trong khi phe Truong lao manh hon tai Guernsey noi chung ung ho phe Nghi vien (mac du lau đai Cornet vao ngay 15 thang 12 nam 1651, thanh tri bao hoang cuoi cung tai quan đao Anh đa đau hang).
Vao Chien tranh the gioi thu hai, quan đao Eo Bien bi quan Đuc Quoc xa đanh chiem vao thang 6 nam 1940, va tro thanh lanh tho duy nhat tren quan đao Anh bi quan Đuc chiem lay. Sau nam 1945, cong cuoc tai thiet đa dan đen mot su chuyen đoi nen kinh te cua quan đao, thu hut nguoi nhap cu va phat trien du lich. Cac co quan lap quan đuoc cai cach va cac chinh quyen khong đang phai đa bat tay vao viec thuc hien cac chuong trinh xa hoi, đuoc ho tro tu nguon thu nhap "tai chinh ngoai khoi" (offshore finance), von phat trien nhanh chong tu thap nien 1960. Quan đao đa quyet đinh khong gia nhap Cong đong Kinh te chau Au khi Anh Quoc gia nhap. Tu thap nien 1990, chinh quyen quan đao đa gap phai thach thuc khi nguon thu tu cac nganh nong nghiep va du lich suy giam.


Tham khao Lien ket ngoai Chinh quyen Alderney
Chinh quyen Guernsey
Chinh quyen Jersey
Lanh chua Sark Luu tru ngay 15 thang 9 nam 2019 tai Wayback Machine
FamilyTree DNA Channel Islands Project, Y-Dna project for the Channels Islands


Thu muc Encyclopædia Britannica Vol. 5 (1951), Encyclopædia Britannica, Inc., Chicago – London – Toronto