Vuon tram hay rung tram la cac pham vi đat đai trong tram lay go do ho nong dan, doanh nghiep quan ly o Nam Bo va mien Trung. Đat do ho nong dan quan ly thuong co đac điem dien tich nho, roi rac; đat do doanh nghiep quan ly thuong co dien tich lon hon nhieu nen thuong đuoc goi la rung tram. Trong tram đuoc ket hop voi viec trong lua, gop phan cung cap them nguon loi cho đoi song nong dan. Vuon tram cua nong dan cung la mot hinh thuc trong viec khoan rung ma nha nuoc giao cho nong dan hay cong nhan tren pham vi ca nuoc.


San xuat ket hop va viec quan ly Nguoi nong dan o Tay Nam Bo chu yeu thuoc cac khu vuc phia bac, ho thuong song bang san xuat nong-lam ket hop. Đat đai cua ho bao gom ruong lua va vuon tram...; vua canh tac lua hang nam vua co the đon cay lay go đe kiem them cho cuoc song. Tram cung đuoc nong dan trong đe giai quyet đat bo hoang vi bat ky ly do nao ma nguoi dan khong su dung đe canh tac. Mot so đia phuong trong tram nhung khong co đong ruong lua xen ke ma la cac canh đong trong khom, nhu khu vuc Tan Phuoc cua Tien Giang; hoac la canh đong trong sen, nhu o Đong Thap. San xuat vuon tram cung ket hop voi khu vuc nuoi tha ca.
Ben canh viec khai thac nhieu canh rung tram lon thuoc quyen cua doanh nghiep con co cac canh rung tram cua cac khu vuc trai giam cua cong an, hoac doanh trai cua quan đoi. Viet Nam va Indonesia la hai quoc gia co dien tich trong tram lon. Tai Indonesia, viec trong, khai thac, bao ve tram đuoc thuc hien boi cac ho nong dan, chu trang trai, doanh nghiep nha nuoc.


Đac điem sinh thai Vuon tram tren vung đong bang song Cuu Long von co đia hinh bang phang; dien tich nho be tuong đuong nhu dien tich nhung khoanh ruong lua, dien tich chi vai ha đen vai chuc ha, o nhung khu vuc dan cu thua thot nong dan co the so huu nhung vuon tram rong lon hon, co the len đen hang tram ha. Vuon tram phan bo roi rac theo quyen quan ly cua tung ho nong dan. Chung do đo thuong xen ke voi cac canh đong lua. Mot so vuon tram thuong hinh thanh tren cac khu vuc bi tinh trang phen chua qua muc đe co the canh tac. Đat đai vuon tram thuong đuoc nguoi nong dan xe theo tung lip, be ngang khoang 4 m, muong nuoc song song khoang 1,3 m. Mot so vuon tram khong xe theo lip van đuoc đao muong nuoc 1,5 m va cach khoang cac muong tam 10 - 15 m.

Cac vuon tram thuong trong chu yeu la chi tram: tram Uc, tram nuoc, nhieu giong tram ta khac; bach đan trang,...Co nhieu loai thuc vat khac thuong xuat hien trong vuon tram va canh tranh chat dinh duong trong đat đai voi tram. Chung chu yeu gom hai loai, co mat đat va day leo. Co mat đat nhu: co nang, co ong, co mom, co bang...; day leo nhu: day choi...ngoai ra con co loai cac cay bui: cay mua...
Do chuc nang chu yeu la đe san xuat kinh te, vuon tram thuong xuyen bi khai thac, khi cay co chieu cao va kich co nhat đinh se bi đon ha. Mang thuc vat vi vay thuong co chieu cao thap. Dien tich nho va thuong xuyen bi khai thac nen tong the vuon tram ngheo nan ve mat sinh hoc. Chung cung đuoc xem la co y nghia moi truong nhung khong co y nghia bao ton, mac du thuong xuyen co, vac va cac loai chim keo đen kiem an. Vuon tram nhu the giong cac san chim nho.


Canh tac Viec khai thac thuong chia theo khoanh va hang. Mot so hang cay bi đon se đuoc trong lai, cac hang khac se đuoc đon trong thoi gian khac, luan phien lien tuc. Nhung khoanh đat bi đon se đuoc thanh tay, lam sach đat đai truoc khi trong moi bang viec đot chay la hay nhanh cay khong dung bi bo lai. Viec đot cung giong nhu đot đong ruong. Đieu nay lam giam kha nang nhiem benh thuc vat, đong thoi cay co bi chay thanh tro cung cap chat dinh duong cho đot trong moi. Thoi gian don va đot chu yeu vao đau mua kho, vao khoang thang 2, thang 3. Thoi gian trong tram lai thuong vao cac thang 5-7, va 11-12. Đen nam thu 3 co the tien hanh chat, phat cay bui, day leo va tia canh cho cay tram.
Moi đe doa đoi voi vuon tram thuong lien quan cac hoat đong cua con nguoi nhu chay, cac vuon tram nam canh cac khu rung lon dan đen kha nang đe doa chay lan sang cac khu rung la cac khu bao ton quan trong. Cac loai sau an la tram cung la nguy co lon đoi voi nguoi nong dan. Tram Uc la loai cay đuoc trong nhieu do gia tri kinh te cao gap đoi cac giong tram ta, Targalla delatrix (Gunee), ho Noctuidae, bo Lepidoptera la loai sau benh đa tan pha rat nhieu vuon tram trong loai tram Uc nay. Co hon 10 loai sau hai tram: xen toc đuc than, sau cuon la tram...


Su dung Vuon tram cung cap chu yeu la cay đe lay go, lam giay, lam van nhan tao, dung trong xay dung. Loai trong lay go chu yeu la tram bong trang, tram bong vang, tram la rong, tram bong đo. Phan lon tram đuoc dung lam coc đe gia co nen đat trong xay dung nho kha nang ua nuoc va chiu luc tot. Chung cung đuoc dung lam cui tram, than hoat tinh. Ngoai ra, cung la moi truong song cho nuoi ong lay mat.
Tram cung đuoc trong nhu mot nguon duoc lieu, loai phu hop la tram nam gan va tram tra. Mot so vuon tram đa lien ket doanh nghiep đe trong tram lay tinh dau, san xuat tinh dau tram voi nhieu san pham nhu: dau khuynh diep,...Trung tam Nghien cuu phat trien, bao ton duoc lieu Đong Thap Muoi va Khu Bao ton đat ngap nuoc Lang Sen la hai đon vi hang đau đau tu trong linh vuc tinh dau tram.


Kinh te Trong nam 1998, uoc tinh rieng tinh Long An co 36.000 ha tram, nam 2005 co 69.000 ha; nam 2019 co 25.000 ha, trong đo 70% la cua nong dan. Tinh Kien Giang vao nam 2009 co 40.000 ha tram, bao gom quyen quan ly cua nha nuoc va nguoi dan. Tinh Hau Giang co 3.500 ha tram, trong đo co 1.000 ha tram cua ho nong dan.
Nam 2014, nong dan trong tram co the đat doanh thu sau khi tru chi phi la 80 đen 120 trieu VND/ha vuon tram. Nhieu ho nong dan tro nen giau co nhanh chong. Trong tram Uc co lai cao gap đoi so voi trong tram ta. Tuy nhien cung nhu bao nganh san xuat nong, lam, ngu nghiep, tinh trang bien đong thi truong, gia ca len xuong luon xay ra. Nganh trong tram đa giup tao ra nhieu viec lam tai cho, vuon tram vao cac đot thu hoach can thue nguoi chat, nho, trong moi, van chuyen.
Tinh trang thi truong bien đong, gia ca that thuong khien anh huong đoi song nong dan, co luc gia ca bien đong toi 20 lan, tu doanh thu 70 trieu VND/ha tuot xuong chi con 3 trieu VND/ha. Nhieu nguoi bat đau đon vuon tram đe trong trot. Bat đau qua trinh chuyen đoi cay trong, nguoi dan chuyen sang trong cac loai hoa mau. Cac cay đuoc trong nhieu nhat la khoai mo, khom, chanh, ot,... Tinh Long An tung đuoc ghi nhan co 60.000 ha tram thi đa giam xuong chi con 25.000 ha.
Vuon tram ngoai viec cung cap go cung đuoc ket hop su dung đe kinh doanh, chang han chuyen thanh cac khu du lich sinh thai, nhu vuon tram Tra Su o An Giang; quan an - quan nhau, nhu vuon tram Cau Ut tai Soc Trang, rong 1,2 ha dung phuc vu kinh doanh am thuc.


Van đe khac Mot so vuon tram do nguoi dan quan ly đa phat hien nhieu bom min tu thoi chien tranh nam sau trong long đat. Đieu nay đe doa tinh mang nguoi dan. Ngay 13 thang 7 nam 2022, tai xa Hai Truong, huyen Hai Lang, tinh Quang Tri phat hien tai mot vuon tram tren dien tich chi 100 m2, co tong cong 80 qua đan phao loai 37 mm. Vuon tram cung la noi thuong la đia điem tu tap cua cac te nan xa hoi nhu đa ga, co bac.


Xem them Vuon cay an qua
Nong nghiep o Đong bang song Cuu Long
Canh đong
Lam nghiep o Đong bang song Cuu Long
Ngu nghiep o Đong bang song Cuu Long
Vuong tom
Be ca


Ghi chu Tham khao = Sach =
Bo nong nghiep va phat trien nong thon (2005). Khoa hoc cong nghe nong nghiep va phat trien nong thon: 20 nam đoi moi, Tap 5. NXB Chinh tri quoc gia.
Le Van Sy (1983). Viet-Nam đat nuoc giau đep, Tap 2. NXB Su that.
Tran Bach Đang (1993). Chung mot bong co: ve Mat tran dan toc giai phong mien Nam Viet Nam. NXB Chinh tri quoc gia.
Tran Hoang Dieu, Nguyen Anh Tuan, Nguyen Quang An (2005). Đia chi Tien Giang, Tap 2. Ban tuyen giao tinh uy Tien Giang va Trung tam Unesco thong tin tu lieu lich su va van hoa Viet Nam.{{Chu thich sach}}:  Quan ly CS1: nhieu ten: danh sach tac gia (lien ket)
Vien sinh thai va tai nguyen sinh vat (VN) (2001). Tai nguyen thuc vat co tinh dau o Viet Nam, Tap 1. NXB Nong nghiep.
Vo Tran Nha (2003). Lich su Đong Thap Muoi. NXB Thanh pho Ho Chi Minh.