Vaimanika Sastra (वैमानिक शासतर, lit. "shastra ban ve chu đe Vimana"; hoac "khoa hoc hang khong", đoi luc cung dien đat thanh Vimanika, Vymanika, Vyamanika) la mot van ban tieng Phan đau the ky 20 ve cong nghe hang khong vu tru. Tai lieu nay đa đua ra loi tuyen bo rang vimana đuoc nhac đen trong cac bo su thi tieng Phan co đai la nhung chiec xe bay khi đong hoc tien tien nhat thoi đo.
Su ton tai cua van ban đa đuoc tiet lo vao nam 1952 boi G. R. Josyer nguoi đa khang đinh rang no đuoc viet boi Pandit Subbaraya Shastry (1866–1940), vi nay đoc cho nguoi khac ghi chep lai trong nhung nam 1918–1923. Mot van ban dich tieng Hindi đuoc xuat ban nam 1959, trong khi ban dich tieng Phan voi ban dich tieng Anh đuoc xuat ban nam 1973. No bao gom 3000 shloka trong 8 chuong ma Shastry ke lai la do ong nhan đuoc qua đuong tam linh tu mot nha hien triet Hindu thoi co đai co ten goi la Bharadvaja. Van ban nay đa nhan đuoc su ung ho trong so nhung nguoi đe xuong gia thuyet nha du hanh vu tru co.
Mot nghien cuu cua cac nha nghien cuu ky thuat hang khong va co khi tai Vien Khoa hoc An Đo, Bangalore, vao nam 1974 đa ket luan rang may bay đuoc mo ta trong van ban nay la "su pha tron ngheo nan" va cho thay tac gia hoan toan thieu hieu biet ve nganh hang khong. Lien quan đen "Rukma Vimana", nghien cuu luu y, "Neu con tau đuoc che tao dua theo nhung gi cac ban ve va van ban noi, co the noi rang con tau đo dut khoat khong the lam đuoc".


Xuat xu va xuat ban Subbaraya Shastry la mot nguoi than bi đen tu Anekal, đuoc cho la ke đa ngam nhung cau tho (slokas) bat cu khi nao ong co cam hung, ma theo su mo ta cua Josyer la "mot tu vung hien ra đuoc troi phu cho nhan thuc huyen bi". Theo loi Josyer, ong ta đa đoc lai van ban nay cho G. Venkatachala Sharma ghi chep vao đau thap nien 1900 (hoan thanh vao nam 1923). Dua theo tieu su đuoc Mukunda va cong su tim ra, Shastry chao đoi trong mot ngoi lang nho o Hosur Taluk. Cha me ong qua đoi khi con nho va ban than ong bi benh tat day vo va lam vao canh ngheo nan. Trong khi lang thang, tinh co ong gap đuoc mot vi thanh vi đai tai Kolar, nguoi đa chi day tan tinh đua ong buoc vao con đuong tam linh va tiet lo cho ong vai shastra, gom ca Vimana Shastra. Ve sau, Shastri song binh thuong. Shastri khong đuoc đi hoc tai truong lop nao ca, ong chi hoc đoc va viet sau khi tro ve tu cuoc gap go voi vi thanh nhan đo.
Subbaraya Shastry mat vao nam 1941, va Venkatachala đa đem cat giau ban thao cua ong. Ban thao Vaimanika Sastra đa xuat hien tai Thu vien tieng Phan Rajakiya, Baroda vao nam 1944.
Van ban đuoc xuat ban bang tieng Hindi vao nam 1959 va sau đo đuoc G.R. Josyer dich sang tieng Anh voi ten goi Vymanika Shastra. Ban in cua Josyer cung bo sung them hinh minh hoa cua T. K. Ellappa, mot ky su ve phac hoa tai mot truong đai hoc ky thuat đia phuong o Bangalore, duoi su huong dan cua Shastry, đa bi thieu trong ban in nam 1959.
Su ton tai cua no lan đau tien đuoc G.R. Josyer cong bo cong khai trong mot thong cao bao chi nam 1952, G.R. Josyer cung chinh la nguoi lap ra "Hoc vien Nghien cuu tieng Phan Quoc te" o Mysore nam truoc. Trong phan đe tua cua an pham nam 1973 co chua ban dich tieng Phan đay đu voi ban dich tieng Anh, Josyer trich dan mot ban bao chi nam 1952 cua ong "đuoc xuat ban trong tat ca cac to bao hang đau cua An Đo, va đuoc Reuter va cac Hang Thong tan The gioi khac đua len":

Ngai G. R. Josyer, Giam đoc Hoc vien Nghien cuu tieng Phan Quoc te tai Mysore, trong mot cuoc phong van gan đay, đa cho xem mot so ban thao rat co xua ma Hoc vien vua thu thap. Ong tuyen bo rang cac ban thao đuoc vai nghin nam tuoi, đuoc bien soan boi nhung vi hien gia thoi xua, Bharadwaja, Narada va nhung nguoi khac, khong phai voi chu nghia than bi cua triet hoc Hindu co đai cua Atman hoac Brahman, ma con nhieu thu tran tuc quan trong hon cho su ton tai cua con nguoi va su tien bo cua cac quoc gia ca trong thoi ky hoa binh va chien tranh.
[...] Mot ban thao viet ve Hang khong, che tao cac loai may bay dung cho nganh hang khong dan dung va chien tranh. [...] Ngai Josyer đa cho chung ta xem mot so kieu dang va ban ve cua mot chiec may bay cho hang loai truc thang, đac biet co nghia la mang theo chat de chay va đan duoc, may bay cho khach cho tu 400 đen 500 nguoi, may bay tu hai đen ba tang. Moi loai nay đeu đuoc mo ta đay đu.

Josyer sau đo noi rang ong đa đuoc vieng tham boi "Co Jean Lyon, nha bao cua Toronto va New York" đe phong van, va cach Lyon trong bai Just Half a World Away (1954) đua ra ket luan rang ong "pham toi chu nghia dan toc dai dot, tim cach quet sach moi thu ke tu thoi Veda".
Mot đanh gia quan trong cho rang gioi thieu cua Josyer "it mang tinh hoc thuat du theo bat ky tieu chuan nao đi nua" va noi rang "nhung ke lien ket voi an pham nay – truc tiep hay gian tiep – chi đe đo loi hoac lam meo mo hoac che giau lich su cua ban thao", co le nham co gang "khen ngoi va ton vinh bat cu đieu gi ho co the tim thay ve qua khu cua chung toi, tham chi khong co bang chung hop le". Bang cach truy tim nguon goc cua ban thao, phong van cac cong su cua Shastry (bao gom G. V. Sharma la nguoi viet lai van ban nay tu ban đau), va dua tren phan tich ngon ngu hoc cua van ban, tong quan ket luan rang no đa ton tai vao khoang tu nam 1900 cho đen nam 1922.


Cau truc va noi dung Khong giong nhu cac luan thuyet hien đai ve hang khong bat đau bang cach thao luan nguyen tac chung cua chuyen bay truoc khi đi sau vao chi tiet cac khai niem ve thiet ke may bay, Vaimanika Sastra bat đau voi mot mo ta đinh luong, nhu mot chiec may bay đac biet đang đuoc mo ta. Cac chu đe đuoc đe cap bao gom, "đinh nghia may bay, phi cong, đuong bay tren khong, thuc pham, quan ao, kim loai, san xuat kim loai, guong va cach su dung chung trong cac cuoc chien tranh, cac loai may moc va yantra, nhug loai may bay nhu ‘mantrik’, ‘tantrik’, va ‘kritak’" va bon may bay đuoc goi la Shakuna, Sundara, Rukma, va Tripura đuoc mo ta chi tiet hon. Van ban con ton tai đuoc cho la chi mot phan nho (mot phan muoi) cua mot tac pham lon hon nhan đe Yantra Sarvaswa ("Ve tat ca cac loai may moc") do Maharishi Bharadwaj va cac hien nhan khac soan ra vi "loi ich cua nhan loai".


Đanh gia J. B. Hare cua kho luu tru du lieu Internet Sacred Text Archive vao nam 2005 đa bien soan mot an ban truc tuyen cua cuon sach nam 1973 cua Josyer, trong phan "UFO" cua trang web. Trong phan gioi thieu cua minh, Hare viet

Vaimanika Sastra lan đau tien đuoc ghi chep tu nam 1918 cho đen 1923, va chang co ai tuyen bo rang no đen tu mot so ban thao co than bi. Thuc te la, khong co ban thao nao cua van ban nay truoc nam 1918, va khong ai tuyen bo rang co đuoc no. Vi vay, o mot muc đo nao đo, đay chua han la tro lua bip. Ban chi can uoc đoan rang đay la tac pham co đuoc la nho vao 'su lien he tam linh'.
...
khong co su giai thich ve ly thuyet hang khong (đung noi đen phan trong luc). Noi chung, VS. khong bao gio truc tiep giai thich cach Vimana bay len khong trung. Van ban nay qua nang đau voi ban danh sach dai dong chua cac thanh phan nguyen to ky la thuong đuoc su dung đe tao ra cac he thong con khac nhau. 
...
Khong co gi o đay ma Jules Verne chua mo toi đuoc, khong đe cap đen cac nguyen to ky la hay ky thuat xay dung tien tien. Cac minh hoa ky thuat nam 1923 dua tren van ban nay... la vo ly ve mat khi đong luc hoc. Chung trong giong nhu nhung chiec banh cuoi cuc suc, voi nhung ngon thap cao vut, canh chim khong lo va canh quat duyen dang. Noi cach khac, chung trong giong nhu nhung chiec may bay tuong tuong đau the ky 20 đien hinh voi su bop meo cua nguoi An Đo.

Mot nghien cuu nam 1974 cua cac nha nghien cuu tai Vien Khoa hoc An Đo, Bangalore, đa phat hien ra rang may bay nang hon khong khi ma Vaimanika Sastra mo ta la khong the bay đuoc tren khong. Cac tac gia nhan xet rang cuoc thao luan ve cac nguyen tac cua chuyen bay trong van ban phan lon la chieu le va khong chinh xac, trong mot so truong hop vi pham đinh luat chuyen đong cua Newton. Nghien cuu ket luan:

Bay gio bat ky nguoi đoc nao cung đua ra đuoc ket luan ro rang – rang loai may bay đuoc mo ta o tren la nhung hon hop ngheo nan tot nhat, chu khong phai la nhung bieu hien cua mot cai gi đo co thuc. Khong co may bay nao co đac tinh hoac kha nang bay luon; nhung hinh hoc nay khong the tuong tuong đuoc nhin tu quan điem bay; va cac nguyen tac đong co đay khien chung chong lai hon la ho tro bay. Van ban va ban ve khong tuong quan voi nhau ngay ca theo chu đe. Cac ban ve chac chan am chi mot dang kien ​​thuc ve may moc hien đai. Đieu nay co the đuoc giai thich tren co so thuc te la Shri Ellappa nguoi lam ra nhung ban ve nay o mot truong đai hoc ky thuat đia phuong va do đo quen thuoc voi ten goi va chi tiet cua mot so may moc. Tat nhien van ban giu lai mot cau truc bang ngon ngu va noi dung ma tu đo 'ban chat gan đay' cua no khong the đuoc khang đinh. Chung ta phai nhanh chong chi ra rang ve mat chu đe đieu nay khong ham y ban chat phuong Đong cua van ban tren het. Tat ca nhung gi co the noi la cac ban ve nen đuoc loai khoi viec thao luan. Va van ban nay, nhu vi the cua no, chua đay đu va su mo ho cua chinh no va khong chinh xac o nhieu đoan.

Cac tac gia đa bay to su boi roi ve su mau thuan va sai sot trong van ban Vaimanika Sastra, đac biet la khi nhung nguoi bien soan tac pham nay đuoc cho la co quyen tiep can cac an pham khong gay ra loi nhu vay (nhu loi binh luan cua Dayanand Saraswati ve Rigveda đuoc xuat ban nam 1878 hoac truoc đo).


Tranh cai Hoi nghi Khoa hoc An Đo lan thu 102 đuoc to chuc tai Đai hoc Mumbai vao thang 1 nam 2015 đa to chuc mot phien thao luan ve "khoa hoc co đai qua tieng Phan" trong đo co mot bai tham luan ve Vaimanika Sastra. Tai lieu nay đuoc gui toi boi Anand J. Bodas, mot phi cong, va Ameya Jadhav, nguoi co bang thac si tieng Phan cung nhu thac si Cong nghe Bodas, noi voi cac ban tin truyen thong rang loai may bay thoi Veda co the bay khong chi tu nuoc nay sang nuoc khac, ma con "tu hanh tinh nay đen hanh tinh khac." "Trong nhung ngay đo, may bay co kich thuoc rat lon, va co the di chuyen sang trai, phai, cung nhu nguoc lai, khong giong nhu cac may bay hien đai chi bay ve phia truoc," ong noi them. Ram Prasad Gandhiraman, mot nha khoa hoc NASA, đa phat đong mot ban kien nghi truc tuyen yeu cau rang cuoc noi chuyen bi huy bo vi no đai dien cho gia khoa hoc.


Anh huong van hoa Nam 2010, Prapaatha, mot bo phim tieng Kannada do K. Suchendra Prasad lam đao dien, co cau chuyen noi ve mot nguoi đan ong tre tuoi co gang tim ra cac tac pham cua Subbaraya Shastry.
Nam 2015, bo phim tieng Hindi nhan đe Hawaizaada, Vaimanika Shastra đa đuoc đem ra dung lam cuon sach ly thuyet chinh đe xay dung "chiec may bay khong nguoi lai đau tien cua An Đo". Cuon sach nay đuoc Pandit Subbaraya Shastry cho xem (do Mithun Chakraborty đong vai), nguoi ban đau đa viet ra tac pham nay.
Nam 2016, Vyamanika la mot album song ca đuoc Kit Downes thu am luc choi bang đan organ tai nha tho va Tom Challenger luc choi bang ken saxophone tai nam nha tho Suffolk tren nhan ghi am.


Xem them Di vat Quimbaya
Chariots of the Gods?
Pranava-Vada of Gargyayana
Gia thuyet nha du hanh vu tru co


Chu thich Tham khao Childress, David Hatcher (1991). Vimana Aircraft of Ancient India. Adventures Unlimited Press. ISBN 0-932813-12-7.
Kanjilal, Dileep Kumar (1985). Vimana in Ancient India: Aeroplanes Or Flying Machines in Ancient India. Sanskrit Pustak Bhandar.
Mukunda, H. S.; Deshpande, S. M.; Nagendra, H. R.; Prabhu, A. & Govindraju, S. P. (1974). "A critical study of the work "Vyamanika Shastra"" (PDF). Scientific Opinion. tr. 5–12. Truy cap ngay 3 thang 9 nam 2007.
Parivrajaka, Swami Brahmamuni (1959). Brihad Vimana Shastra. New Delhi: Sarvadeshik Arya Pratinidhi Sabha, Dayanand Bhavan.
Shastry, Subbaraya; Josyer, G. R. (1973). Vymaanika Shaastra - Aeronautics by Maharshi Bharadwaaja. Mysore: Coronation Press.


Lien ket ngoai Flights of fancy?, The Week, ngay 24 thang 6 nam 2001.
Vimanika Shastra An incomplete version, containing the first six chapters, archived by Sacred Texts web site
The Vimanika Shastra Luu tru ngay 19 thang 1 nam 2012 tai Wayback Machine An incomplete version, containing the first six chapters, archived by scribd.com
M. P. Rao; va đong nghiep (ngay 1 thang 6 nam 2001). "Vymanika Shastra Rediscovered". Aeronautics Research and Development Board, India.