Con đuc hay giong đuc (♂) la mot trong hai gioi tinh cua cac sinh vat co hinh thuc sinh san huu tinh, đay la gioi tinh chiu chuc nang sinh ly tao ra tinh trung. Con đuc khong the tu sinh san huu tinh ma khong ket hop voi it nhat mot "trung" cua con cai, tuy vay van co mot so sinh vat vua co kha nang sinh san vo tinh, vua co kha nang sinh san huu tinh.  Hau het o cac loai đong vat huu nhu giong đuc, bao gom ca nam gioi đeu co nhiem sac the Y, đay la nhiem sac the chiu trach nhiem cho viec san sinh ra luong lon hormon testosterone đe tao cac đac điem đac trung cho giong đuc. Su phan biet đuc - cai khong chi gioi han o đong vat con mo rong cho nhieu loai khac nhu thuc vat.
Khong phai tat ca cac loai sinh vat đeu co chung cac yeu to quy đinh gioi tinh. O hau het đong vat, ke ca con nguoi, viec xac đinh gioi tinh nam o di truyen. Tuy vay o mot so loai nhu Cymothoa exigua thay đoi gioi tinh dua tren so luong ca the cai hien co xung quanh chung. Male (o đay la "Nam") cung co the đuoc dung đe chi "gioi" (gender).


Tong quan Su xuat hien cua hai gioi tinh đuoc xem nhu viec chon loc đoc lap thong qua su tien hoa cua cac giong noi khac nhau (xem Tien hoa hoi tu). Hinh thuc lap lai nay chinh la su sinh san huu tinh o nhung loai đang giao voi hai hoac nhieu hon cac loai gioi voi hinh dang va hanh vi tuong đong (nhung khac nhau o muc đo phan tu), o nhung loai bat đang giao voi cac giao tu khac nhau cua con đuc va cai, va o nhung loai noan giao voi giao tu cua con cai co kich thuoc lon hon giao tu cua con đuc rat nhieu va khong co kha nang di chuyen. Co mot luan điem thuyet phuc cho rang hinh thuc nay đuoc chon loc qua qua trinh tien hoa boi su han che the chat trong co che ket hop giua hai giao tu trong sinh san huu tinh.
Theo đo, gioi tinh đuoc xac đinh o tung loai nho loai giao tu đuoc san sinh (vi du nhu tinh trung va trung) va nhung su khac nhau giua giong đuc va giong cai trong cung mot giong khong phai luon co the tien đoan đuoc.
Di hinh gioi tinh o giong đuc/cai giua cac sinh vat hoac co che sinh san cua nhung gioi tinh khac nhau khong gioi han o đong vat; giao tu đuc đuoc hinh thanh trong nam chytrids, tao silic va thuc vat tren can. O thuc vat tren can, giong đuc va giong cai khong nhung chi đinh su hinh thanh giao tu đuc va cai o sinh vat ma con chi đinh cau truc cua the bao tu giup ca cay đuc va cay cai phat trien.


Bieu tuong va cach su dung = Bieu tuong =
Mot bieu tuong pho bien đuoc dung đe đai dien cho gioi tinh nam la bieu tuong Sao Hoa (Mars symbol) ♂, mot vong tron voi mot mui ten chi ve huong đong bac. Điem ma Unicode la:
Bieu tuong giong voi bieu tuong hanh tinh cua Sao Hoa. No đuoc su dung lan đau boi Carl Linnaeus vao nam 1751 đe đai dien cho gioi tinh. Bieu tuong nay đoi khi đuoc xem nhu la hinh anh đai dien đa đuoc cach đieu cho chiec khien va ngon giao cua vi than La Ma Mars. Tuy nhien, theo Stearn, nguon goc nay la "hu cau" va tat ca cac bang chung lich su đeu ung ho "ket luan cua hoc gia co đai nguoi Phap Claude de Saumaise (Salmasius, 1588-1683)" rang no co nguon goc tu θρ, viet tat ten cua Sao Hoa trong tieng Hy Lap - Thouros.


= Cach su dung =
Ngoai nghia "giong đuc" trong sinh hoc, male (nam) con co the đuoc chi "gioi" hoac mot đau cua connector.


Su xac đinh gioi tinh Gioi tinh cua tung sinh vat cu the co le đuoc xac đinh boi nhieu nhan to. Đo co the la su xac đinh ve mat di truyen hoac su xac đinh thong qua moi truong, hay thay đoi mot cach tu nhien trong suot cuoc đoi cua sinh vat đo. Mac du hau het cac loai chi co hai gioi tinh (nam/đuc hoac nu/cai), sinh vat luong tinh (vi du: giun) co ca he sinh duc đuc va cai.


= Su xac đinh ve mat di truyen =
Hau het đong vat co vu, bao gom con nguoi, thuong đuoc xac đinh ve mat di truyen thong qua he thong xac đinh gioi tinh XY, o đo con đuc co cap nhiem sac the XY (trai nguoc voi cap nhiem sac the XX). Ngoai ra cung co truong hop con đuc mang cap nhiem sac the XX va cac kieu nhan đo khac o nhieu loai, bao gom ca con nguoi. Trong qua trinh sinh san, con đuc co the xuat ra mot tinh trung X hoac tinh trung Y, trong khi con cai chi co the cho đi mot trung X. Mot tinh trung Y va mot trung X tao thanh mot con đuc (be trai), trong khi đo mot tinh trung X ket hop voi mot trung X tao thanh mot con cai (be gai).
Mot phan cua nhiem sac the Y chiu trach nhiem cho tinh nam - la vung xac đinh gioi tinh cua nhiem sac the Y (SRY). SRY kich hoat Sox9 đe tao thanh cac vong chuyen tiep voi FGF9 va PGD2 trong tuyen sinh duc, cho phep muc đo cua cac gen nay o muc đu cao đe giup con đuc phat trien; vi du, Fgf9 chiu trach nhiem cho su phat trien cua thung tinh va su nhan len cua te bao Sertoli, ca hai đeu rat quan trong đoi voi su phat trien cua sinh duc đuc.
He thong xac đinh gioi tinh ZW, o đo con đuc co cap nhiem sac the ZZ (trai nguoc voi cap nhiem sac the ZW) co the đuoc tim thay o chim va mot so con trung (chu yeu la buom va buom đem) va cac sinh vat khac. Cac loai thuoc Bo canh mang, nhu kien va ong, thuong đuoc xac đinh boi đon-luong boi (haplodiploidy), o đo hau het con đuc la đon boi va con cai cung voi mot so con đuc vo sinh la luong boi.


= Su xac đinh gioi tinh thong qua moi truong =
O mot so loai bo sat, nhu la Ca sau mom ngan, gioi tinh đuoc xac đinh boi nhiet đo ap trung. Cac loai khac, vi du o mot vai con sen, gioi tinh thay đoi: con truong thanh bat đau chuyen sang con đuc, sau đo tro thanh con cai.
O mot so loai đong vat chan đot, gioi tinh đuoc xac đinh boi su lay nhiem. Vi khuan thuoc chi Wolbachia thay đoi tinh duc cua chung; mot vai loai bao gom tat ca cac ca the ZZ, gioi tinh cua chung đuoc xac đinh boi su hien dien cua Wolbachia.


Đac điem gioi tinh thu cap O nhung loai co hai gioi tinh, con đuc co le se khac con cai o nhung điem khac ngoai viec san xuat tinh trung.
O nhieu loai con trung va ca, con đuc se nho hon con cai.
O thuc vat co hat - loai bieu hien su luan phien giua cac the he, cac bo phan cai va đuc đeu nam trong co quan sinh duc the bao tu cua mot sinh vat duy nhat.
O đong vat co vu, ke ca con nguoi, con đuc thuong lon hon con cai.
O con nguoi, nam co nhieu long co the va khoi luong co bap hon.
O chim, con đuc thuong khoe ra bo long sac so đe thu hut con cai.


Xem them Giong cai
Nam gioi
Nu gioi
Nam tinh
Gioi
con trai


Tham khao