Sua hay con goi trac thoi (danh phap khoa hoc Dalbergia tonkinensis Prain), la mot loai cay than go thuoc ho Đau (Fabaceae) đuoc Prain mo ta khoa hoc lan đau nam 1901. Loai nay tung co thoi gian đuoc xep lam thu thuc vat cua loai Dalbergia rimosa (trac day).


Đac điem sinh hoc La cay go nho, rung la theo mua, cao tu 6-12m (cung co the cao toi 15m), sinh truong trung binh. Than cay dang hop truc, dang phan tan. Vo than cay mau vang nau hay xam, nut doc. Canh non mau xanh, co long min thua. La moc cach, cau tao la dang kep long chim le, moi la kep co tu 9-17 la chet đinh so-le tren cuong chinh. La chet hinh xoan thuon, đau nhon hoac co mui ngon, đuoi tron, mat duoi phien la thuong co mau tai trang. Kich thuoc la chet dai tu 6–9 cm, rong tu 3–5 cm, la che đinh o đau cuong kep thuong co kich thuoc lon hon cac la con lai. Cuong chinh va cac cuong la chet khong long, phien la chet khong long. Co la kem nho khong long, som rung.
Hoa moc ra tu nach la, thuong xuat hien truoc khi la moc đay đu. Hoa tu tan gom nhieu bong mau trang, co kich thuoc 7-9mm, mui thom nhe. Mua hoa vao thang 2-3. Qua dang đau hinh trung thuon dai, dai 5–7,5 cm, rong khoang 2-2,5 cm. Qua chua 1-2 hat, moi hat co đuong kinh khoang 8-9mm, hinh than dep. Qua khi chin khong tu nut.


Sinh thai La cay ua sang, ua đat sau, day, đo am cao. Phan bo o đai đo cao tuyet đoi duoi 500m. Trong tu nhien tim thay trong rung mua nhiet đoi va rung mua nhiet đoi gio mua. Chu yeu phan bo o Viet Nam va đuoc tim thay rai rac tai Hai Nam, Trung Quoc (tai đay goi no la 越南黄檀 - Hoang (huynh) đan Viet Nam).


Su dung Sua co tan thua, hoa trang va thom, co the đuoc trong lam cay canh quan đuong pho.
Go Sua cho mui thom quyen ru thoang nhe kieu huong tram. Khi đot tan co mau trang đuc, mui kho chiu nen đuoc goi la Trac thoi. Go Sua chi dung phan go loi cho gia tri kinh te cao hon phan go giac. Go sua tho min, van tho go đep. Thoi phong kien vua chua dung go trac thoi đe đong đo noi that cao cap trong cung đinh vi no vua la huong lieu vua la duoc lieu. Tu nhung nam 90 cua the ki XX, gia tri thuong pham cua go Sua tren the gioi tang đot bien do nhieu nguoi Trung Quoc đo xo san lung go Sua đe đong quan tai hoac uop xac nhu cac vi hoang đe Trung Quoc truoc đay. Nguoi ta cho la quan tai đong bang go trac thoi co kha nang giu đuoc xac lau, khong bi phan huy.


Tinh trang Hien nay, no la loai đang bi đe doa do mat moi truong song. Tai Viet Nam chinh phu xep vao nhom cay can bao ve nghiem ngat, cho phep trong khoanh nuoi.


Xem them Than mat
Trac day


Chu thich Lien ket ngoai Ban, N.T. (1998). "Dalbergia tonkinensis". Sach đo IUCN ve cac loai bi đe doa. 1998: e.T32819A9732061. doi:10.2305/IUCN.UK.1998.RLTS.T32819A9732061.en. Truy cap ngay 21 thang 12 nam 2021.
Sua tren Sach đo Viet Nam va anh
Sua tren trang Sinh vat rung VN
Bai "Bung phat nan khai thac go trac thoi" Luu tru ngay 12 thang 9 nam 2007 tai Wayback Machine tren bao Lao đong.
Mua hoa sua Ha Noi
Sua tai trang Trung tam Thong tin Cong nghe sinh hoc quoc gia Hoa Ky (NCBI).
Dalbergia (TSN 26593) tai He thong Thong tin Phan loai Tich hop (ITIS).
Sua tai Encyclopedia of Life
Prain (1998). "Dalbergia tonkinensis". Sach Đo IUCN cac loai bi đe doa. Phien ban 2016-2. Lien minh Bao ton Thien nhien Quoc te.