Nghe thuat moi truong la mot loat nhung hoat đong nghe thuat tu cach tiep can tu nhien truoc kia cho đen cac tac pham co đong co sinh thai va chinh tri gan đay. Nghe thuat moi truong phat trien vuot khoi cac pham vi chinh thong, su dung đat đai lam nguyen lieu đieu khac, huong toi moi quan he sau sac hon voi he thong, qua trinh va hien tuong tu nhien trong cac van đe xa hoi. Cac huong tiep can tich hop xa hoi–sinh thai đuoc phat trien nhu mot lap truong đao đuc, phuc hoi moi truong đa noi len vao thap nien 1990. Trong muoi nam qua, nghe thuat moi truong đa tro thanh tam điem trien lam tren khap the gioi khi khia canh van hoa xa hoi cua bien đoi khi hau đuoc đat len hang đau.
Thuat ngu "nghe thuat moi truong" thuong bao ham "nghe thuat sinh thai" (ecoart) nhung khong chi bo hep cu the trong đo. No chu yeu su dung cac nguyen lieu tu nhien đe lam noi bat su ket noi nguoi nghe si voi tu nhien. Khai niem nay đuoc hieu ro nhat trong Nghe thuat Trai Đat va bo mon Ecoart đang hinh thanh phat trien. Linh vuc nghe thuat nay co tinh lien nganh voi thuc te rang cac nghe si moi truong lay y tuong tu khoa hoc va triet hoc. Phuong thuc the hien bao gom phuong tien truyen thong hoac tan thoi, va cac hinh thuc xa hoi đoc đao cua tac pham. Đieu kien canh quan moi truong tu nong thon đen đo thi đeu co the đua vao tac pham.
Khai niem nay đua khan gia cung tham gia vao khong gian nghe thuat trong su hoa quyen moi truong voi đoi tuong nghe thuat. Xu huong chung la tim cach pha vo cach thuc the hien truyen thong cua nghe thuat tach biet khoi cuoc song, nham tao ra cac đoi tuong nghe thuat mang tinh tu nhien phong theo moi truong thuc te. Khan gia cung hoa minh vao tac pham. Moi truong thuong đuoc su dung trong nghe thuat đai chung.


Lich su: ve va khac hoa phong canh Co y kien cho rang nghe thuat moi truong khoi đau tu tranh hang đong thoi đo đa cu. Mac du chua tim thay khac hoa phong canh nao nhung tranh hang đong đai dien cho cac khia canh tu nhien khac quan trong voi nguoi tien su, vi nhu hinh đong vat va hinh nguoi. "Chung la nhung quan sat thoi tien su ve thien nhien. Bang nhieu cach, thien nhien trong hang the ky van la chu đe uu tien cua nghe thuat sang tao." Cac vi du hien đai hon ve nghe thuat moi truong bat nguon tu ve va khac hoa phong canh. Khi ve tranh ngay tai khung canh, hoa si phat trien moi lien he sau sac voi moi truong va thoi tiet xung quanh, đua nhung quan sat gan gui nay vao tranh cua minh. Tranh ve bau troi cua John Constable "mieu ta bau troi tu nhien sat nhat". Loat tranh London cua Monet cung minh chung cho moi lien he hoa si voi moi truong. "Đoi voi toi, phong canh khong ton tai theo đung nghia, vi hinh anh luon thay đoi; nhung khong gian xung quanh lam cho no tro nen song đong. Đoi voi toi, khong khi va anh sang la luon bien đoi, chi la bau khong gian xung quanh mang lai gia tri chan thuc cho chu the."

Cac hoa si đuong đai nhu Diane Burko mieu ta hien tuong tu nhien va su bien đoi cua no theo thoi gian nham truyen tai cac van đe sinh thai, thu hut moi quan tam ve bien đoi khi hau. Tranh phong canh cua Alexis Rockman khac hoa cai nhin chua chat ve bien đoi khi hau va can thiep cua nhan loai toi cac loai sinh vat khac bang ky thuat di truyen.


Thach thuc cac hinh thuc đieu khac truyen thong Nghe thuat moi truong phat trien nhu mot "phong trao" vao cuoi thap nien 1960 đau thap nien 1970. Vao giai đoan đau, phan lon la noi ve đieu khac, đac biet la đieu khac biet đia, nghe thuat Trai Đat va Arte povera. Nhung nghe thuat nay troi day khoi su chi trich gia tang ve hinh thuc va ap dung đieu khac truyen thong cang luc bi coi la loi thoi, khong co kha nang hai hoa voi moi truong tu nhien.
Thang 10 nam 1968, Robert Smithson to chuc trien lam tai Dwan Gallery o New York voi tieu đe "Earthworks". Cac tac pham trong trien lam đat ra thach thuc ro rang đoi voi nhung quan niem thong thuong ve trien lam va thuong mai, o cho chung qua lon hoac qua cong kenh đe suu tam; hau het đeu the hien qua anh chup, nhan manh them kha nang khong ai so huu rieng đuoc. Nhung nghe si nay thoat khoi gioi han phong trung bay va ly thuyet chu nghia hien đai bang cach roi xa thanh thi đi ra hoang mac.
"Ho khong khac hoa phong canh, nhung khang khit voi no; nghe thuat cua ho khong đon thuan la ve phong canh, ma con an chua ngay trong đo nua." Su chuyen dich nay cuoi thap nien 1960-1970 bieu đat khai niem tien phong ve tac pham đieu khac, phong canh va moi lien he cua phong canh voi chung ta. Tac pham khong nhung thach thuc cac phuong tien thong thuong đe tao ra buc đieu khac, ma con bat chap hinh thuc pho bien va trien lam nghe thuat cao cap, chang han nhu trien lam Dwan Gallery noi đen phia tren. Su chuyen dich nay mo ra khong gian moi va tu đo mo rong cach thuc tac pham đuoc tai lieu hoa va khai niem hoa.


Buoc ra cong chung va khong gian đo thi Cung giong nhu cac tac pham thuc đia giua hoang mac phia Tay vuon ra khoi y niem tranh phong canh, su phat trien cua nghe thuat cong cong đa kich thich cac nghe si lay canh quan đo thi lam moi truong va nen tang sang tac khac đe thu hut nhung y tuong va khai niem ve moi truong đen voi đoi tuong khan gia đong đao hon. Neu nhu truoc đo chu yeu tap trung o hoang mac phia tay Hoa Ky, thi cuoi thap nien 1970 đau thap nien 1980 chung kien nhung tac pham chuyen vao canh quan danh cho cong chung. Nhung nghe si nhu Robert Morris đa bat đau cong tac voi gioi chuc đe sang tao tac pham tai noi cong cong, vi du nhu ho cat bo hoang. Herbert Bayer cung tiep can giong nhu vay va đuoc lua chon đe tao ra tac pham thuc đia Mill Creek Canyon Earthworks nam 1982. Du an co chuc nang nhu kiem soat xoi mon, lam ho chua khi mua to, va thanh cong vien rong 2,5 mau Anh trong mua kho. Lucy Lippard viet mot cuon sach mang tinh đot pha cua  ve tinh tuong đong giua nghe thuat thuc đia đuong đai voi thoi tien su. Sach đa nhin nhan cach thuc van hoa, hinh thuc va hinh anh tien su nay "phu" len tac pham do nghe si đuong đai tao ra noi thuc đia va gioi tu nhien.
Nam 1965, Alan Sonfist gioi thieu y tuong chu chot lam nghe thuat moi truong la đua thien nhien tro lai moi truong đo thi voi tac pham đieu khac mang tinh lich su Time Landscape (Phong canh thoi gian). Tac pham la tuong đai song ve khu rung tung bao phu đao Manhatan, con ton tai cho đen nay.
Nghe thuat moi truong cung bao ham pham vi canh quan đo thi. Nghe si moi truong tien phong Mary Miss bat đau sang tao nghe thuat trong moi truong đo thi voi tac pham sap đat Ropes/Shore (Day thung/Bo song) nam 1969 va tiep tuc phat trien cac du an lien quan đen cac cong đong mo rong thong qua chuong trinh City as a Living Laboratory (Thanh pho nhu mot phong lab song đong). Nam 1982, Agnes Denes tao ra tac pham Wheatfield - A Confrontation (Canh đong lua mi - Đoi đau) bang cach trong lua mi tren bai rac rong hai mau Anh đay nhung phe thai đo thi. Đia điem nay nay la Battery Park City va Trung tam Tai chinh The gioi, mot su chuyen đoi tu nang luc sinh thai sang suc manh kinh te. 
Tac pham sap đat Particle Falls (Thac hat) cua Andrea Polli lam cho cac hat vat chat trong khong khi co the nhin thay khi đi ngang qua. Voi HighWaterLine (Đuong nuoc cao), Eve Mosher đong hanh đi bo qua cac vung lan can thanh pho co nguy co ngap lut nhu Thanh pho New York va Miami, đanh dau thiet hai du kien do lu lut gay ra boi am len toan cau va noi chuyen voi nguoi dan ve viec minh đang lam.


Nghe thuat sinh thai Ecoart Nghe thuat sinh thai, hay con goi la Ecoart, la hoat đong nghe thuat hoac mon nghe thuat đua ra cac mo hinh ben vung voi cac sinh vat song va tai nguyen tren hanh tinh. Bo mon Ecoart đuoc tao ra tu cac nghe si, nha khoa hoc, triet gia va nha hoat đong, nhung nguoi cong hien cho hoat đong nghe thuat sinh thai. Truoc đay, Ecoart thuong nam trong cac tac pham thuoc the loai Thuc đia, Nghe thuat Trai Đat, hoi hoa hay nhiep anh phong canh. Ecoart đac trung voi su tap trung vao cac he thong va quan he tuong tac trong moi truong: sinh thai, đia ly, chinh tri, sinh hoc va van hoa. Ecoart tao ra nhan thuc, kich thich đoi thoai, thay đoi hanh vi con nguoi đoi voi cac loai sinh vat khac va khuyen khich ton trong cac he tu nhien chung song lau dai voi chung ta. Ecoart bay to ra nhu mot loai hinh nghe thuat hoi phuc hoac can thiep moi truong dua vao cong đong, mang tinh hoat đong, gan ket xa hoi. Nghe si sinh thai Aviva Rahmani tin rang "Nghe thuat sinh thai la hoat đong nghe thuat, thuong đuoc gioi khoa hoc, cac nha quy hoach đo thi, kien truc su va nhung nganh khac phoi hop voi nhau, dan đen can thiep truc tiep vao van đe suy thoai moi truong. Nguoi nghe si thuong la tac nhan chinh trong hoat đong đo."
Co rat nhieu cach tiep can voi Ecoart, bao gom nhung khong gioi han: cac tac pham nghe thuat mang tinh đai dien đe cap đen moi truong qua hinh anh va đo vat; cac du an phuc hoi o nhiem moi truong; cac du an hoat đong xa hoi nham thu hut nguoi khac va kich hoat su thay đoi hanh vi va/hoac chinh sach cong; tac pham đieu khac xa hoi khac hoa thoi đai giup cong đong giam sat moi truong canh quan va giu vai tro tham gia cac hoat đong ben vung; cac du an tho ca sinh thai nhom len cai nhin moi me va quyen ru cua the gioi tu nhien, truyen cam cho viec han gan va chung song voi cac sinh vat khac; cac tac pham nghe thuat đuoc hinh thanh truc tiep tu tu nhien nhu nuoc, thoi tiet, anh sang hay cay coi. 

Cac nghe si sinh thai trao đoi va tranh luan voi nhau lieu nghe thuat sinh thai co the đuoc coi mot mon nghe thuat đoc lap, tach khoi nghe thuat moi truong đuoc khong. Mang luoi EcoArtNetwork đa đe xuat mot đinh nghia chung ve Ecoart "Nghe thuat sinh thai la hoat đong nghe thuat bao ham đao đuc cong ly xa hoi ca ve noi dung va hinh thuc/chat lieu. Ecoart đuoc tao ra đe truyen cam hung cho su quan tam va ton trong, kich thich đoi thoai, va khuyen khich su phat trien lau dai cua moi truong tu nhien xa hoi chung ta đang song. No thuong bieu hien nhu mot nghe thuat phuc hoi hoac can thiep dua vao cong đong, co tinh hoat đong va cam ket xa hoi." Cac nghe si sinh thai thuong tuan theo mot hoac cac nguyen tac sau: tap trung vao mang luoi cac moi quan he tuong tac trong moi truong — tren cac khia canh vat ly, sinh hoc, van hoa, chinh tri va lich su cua cac he thong sinh thai; tao ra cac tac pham dung nguyen lieu tu nhien hoac tuong tac voi moi truong nhu gio, nuoc, anh sang; cai tao, phuc hoi va khac phuc moi truong bi huy hoai; truyen tai cong chung ve cac đong luc sinh thai va van đe moi truong phai đoi mat; đieu chinh moi quan he sinh thai, đe xuat mot cach sang tao đieu kien danh cho chung song, tinh ben vung va su han gan.
Phu nu co đong gop đang ke trong Ecoart, nhu danh sach WEAD (Women Environment Artists Directory - Thu muc nghe si moi truong nu gioi) liet ke, do Jo Hanson, Susan Leibovitz Steinman va Estelle Akamine thanh lap nam 1995. Tac pham cua cac nu si sinh thai đa truyen cam ung cho nghe si ca hai gioi thuo ban đau đinh huong moi quan tam toi quan he ngang hon (more horizontal relationship) ve cac van đe moi truong trong hoat đong cua minh. Tren Weather Report Show, nu van si nghe thuat Lucy Lippard viet ve viec ra soat tai Bao tang Nghe thuat Đuong đai Boulder gom nhieu nghe si moi truong va nghe si sinh thai, đa nhan xet ve so luong trong đo la nu gioi.


Tac đong đen moi truong Co su khac biet lon giua cac nghe si khong đe y thiet hai do tac pham minh gay ra cho moi truong voi so khac luon tam niem khong lam anh huong đen tu nhien. Vi du, Spiral Jetty (Đe xoan oc) cua Robert Smithson nam 1969 tuy la mot bieu tuong tham my o Utah nhung tac gia đa dung mot chiec may ui nao va xoi đat đe tao ra đe xoan oc đam xuong ho, gay bien đoi canh quan vinh vien. Tuong tu, nha đieu khac chau Au Christo hung chiu chi trich khi tam thoi boc đuong bo bien tai Little Bay, phia nam Sydney, Uc nam 1969. Cac nha bao ton đua ra y kien thu hut su chu y cua quoc te ve moi truong va khien nhung nghe si đuong đai phai suy nghi lai ve xu huong tac đong cua nghe thuat Trai Đat va nghe thuat thuc đia.
Nghe thuat ben vung ra đoi trong su can nhac ve tac đong xa hon cua tac pham va su tiep nhan trong moi quan he voi moi truong (xa hoi, kinh te, ly sinh, lich su va van hoa). Mot so nghe si chon cach toi thieu hoa anh huong tiem tang, trong khi cac tac pham khac lien quan đen viec khoi phuc ngay canh quan ve trang thai tu nhien.


Nhan thuc va chuyen hoa sinh thai Cac nghe si sinh thai khac phan anh tuong tac cua con nguoi vao the gioi tu nhien va tao ra cac tac pham nghe thuat co thong tin sinh thai tap trung vao su chuyen hoa hoac cai tao. Tac gia va ly thuyet gia Ecoart Linda Weintraub đua ra thuat ngu "cycle-logical" (logic chu ky) đe mo ta tuong quan giua tai sinh va tam ly hoc. Nghe si the ky 21 ua chuong cac nguyen vat lieu thoi co đai nhu gom va kim lai phe thai tu thoi đo đa cu. Weintraub trich dan tac pham cua nghe si nhan giai MacArthur Fellow la Sarah Sze, nguoi su dung phe thai tai che va tan trang thanh tac pham đep mat. Tac pham tu phan anh cua ba huong chung ta ve cuoc song huyen nao va gan chat voi van hoa tieu dung. Energy Field (Truong Nang luong) cua Brigitte Hitschler lay nang luong cho 400 bong điot đo lap đat tren đong xi bo tat tai tao, dung nghe thuat va khoa hoc đe trung ra van hoa vat chat an ben trong. 
Nha hoat đong va nghe si sinh thai Beverly Naidus tao ra cac tac pham sap đat huong ve khung hoang moi truong, hau qua hat nhan va tac pham tren giay giup muong tuong su chuyen hoa. Du an permaculture dua vao cong đong cua ba Eden Reframed (Ve lai vuon Đia đang) khac phuc đat bac mau bang tri lieu thuc vat va nam, tao ra nhung manh đat cong cong trong cay thuoc va cay thuc pham. Naidus la nha giao duc giang day tai Đai hoc Washington, Tacoma hon muoi nam, tai đo ba mo studio lien nganh Arts in Community (Nghe thuat trong cong đong) ket hop nghe thuat voi sinh thai hoc va hoat đong xa hoi. Ba viet cuon Arts for Change: Teaching Outside the Frame (Nghe thuat đe bien đoi: Giang day ngoai khung tranh) la nguon tu lieu danh cho giang vien, nha hoat đong va nghe si. Nghe si đieu khac va sap đat Erika Wanenmacher lay cam hung tu Tony Price trong qua trinh phat trien tac pham noi ve sang tao, than thoai voi van đe hat nhan ngay nay tai New Mexico. Nghe si va chuyen gia trong trot Richard Reames bang Oregon su dung ky thuat ghep cay đe tao nen cac tac pham đieu khac va kien truc tu cay coi. Ong ap dung quy trinh trong nhieu cay theo thoi gian, roi đinh hinh bang cach uon, cat tia, ghep giong nhu dung gian va ben hang rao. Cac tac pham nay tao nen loi ich sinh thai nhu hap thu carbon dioxide, tao lap sinh canh va giam thieu bien đoi khi hau.


Đieu khac nang luong tai tao Đieu khac nang luong tai tao la su phat trien gan đay trong nghe thuat moi truong. Cung voi moi quan tam ngay cang tang ve bien đoi khi hau toan cau, cac nghe si đang thiet ke nhung bien phap can thiep chi tiet o muc đo thuc thi, ket hop tinh tham my vao tinh nang tao ra hoac tiet kiem nang luong. Cac nghe si cua truong phai moi noi nay thuong tuan theo cac quy tac đao đuc va thuc tien phu hop voi tieu chi Ecodesign. The Queensbridge Wind Power Project (Du an nang luong gio Queensbridge) cua Andrea Polli la vi du ve kien truc thu nghiem, ket hop tuabin gio vao cau truc cay cau đe tai tao khia canh thiet ke nguyen so cung nhu chieu sang cau va vung xung quanh. Tac pham đieu khac cong cong World Saving Machine (Co may tiet kiem nang luong the gioi) cua Ralf Sander dung nang luong mat troi tao ra bang tuyet ben ngoai Bao tang Nghe thuat Seoul trong mua he nong nuc.


Xem them Phong trao moi truong
Chu nghia moi truong
Nghe thuat Trai Đat


Tham khao Đoc them Anglesey, Joanna Noela (thang 10 nam 2013), Paradox as Catalyst [Nghich ly xuc tac] (PDF) (bang tieng Anh), University of Tasmania, luu tru (PDF) ban goc ngay 2 thang 11 nam 2018, truy cap ngay 7 thang 8 nam 2021
Beardsley, John (1998), Earthworks and Beyond: Contemporary Art in the Landscape [Tac pham Trai Đat va hon the nua: Nghe thuat đuong đai ve phong canh] (bang tieng Anh), New York: Abbeville Press, ISBN 978-0-89659-963-5
Gablik, Suzi (1984), Has Modernism Failed? [Co phai chu nghia hien đai đa that bai?] (bang tieng Anh), New York: Thames and Hudson
Gooding, Mel (2002), Song of the Earth: European Artists and the Landscape [Bai ca trai đat: Nghe si chau Au va phong canh] (bang tieng Anh), London: Thames & Hudson, ISBN 978-0-500-51016-2
Hitschler, Brigitte (2003), "Energy Field" (PDF), Hyle: International Journal for Philosophy of Chemistry, quyen 9, luu tru (PDF) ban goc ngay 1 thang 7 nam 2021
House, John (1986), Monet: Nature into Art [Monet: Thien nhien đi vao nghe thuat] (bang tieng Anh), London: Yale University Press, ISBN 978-0-300-03785-2
Kagan, Sacha (2011), Art and Sustainability: Connecting Patterns for a Culture of Complexity [Nghe thuat va tinh ben vung: Ket noi mau cho van hoa phuc hop] (bang tieng Anh), Bielefeld: transcript Verlag, ISBN 978-3-8376-1803-7
Kastner, Jeffrey; Wallis, Brian, bien tap (1998), Land and Environmental Art [Nghe thuat Trai Đat va nghe thuat moi truong] (bang tieng Anh), London: Phaidon Press, ISBN 9780714835143
Naidus, Beverly (2007), "Profile: Beverly Naidus's Feminist Activist Art Pedagogy: Unleashed and Engaged" [Ho so: Giao duc nghe thuat nha nu hoat đong Beverly Naidus: Unleashed va Engaged], NWSA Journal (bang tieng Anh), quyen 19, doi:10.2979/nws.2007.19.1.137
Rahmani, Aviva; Schroeder, Paul C.; Boudreau, Paul R.; Brehme, Chris E.W.; Boyce, Andrew M.; Evans, Alison J. (2001), "The Gulf of Maine Environmental Information Exchange: participation, observation, conversation" [Trao đoi thong tin moi truong Vinh Maine: tham gia, quan sat, đoi thoai], Environment and Planning B: Planning and Design (bang tieng Anh), quyen 28, doi:10.1068/b2749t
Rahmani, Aviva (2013), "Triggering Change: A Call to Action" [Kich hoat bien đoi: Keu goi hanh đong] (PDF), Public Art Review (bang tieng Anh), Ban goc (PDF) luu tru ngay 22 thang 2 nam 2014
Sonfist, Alan; Becker, Wolfgang; Rosenblum, Robert (2004), Nature, The End of Art: Environmental Landscapes [Tu nhien, điem cuoi cua nghe thuat: Canh quan moi truong] (bang tieng Anh), D.A.P., ISBN 978-0-615-12533-6
Stringfellow, Kim (2003), "Safe as mother's milk" [An toan nhu sua me], Proceedings of the SIGGRAPH 2003 conference on Web graphics in conjunction with the 30th annual conference on Computer graphics and interactive techniques - GRAPH '03 [Ky yeu hoi nghi SIGGRAPH 2003 ve đo hoa Web ket hop voi Hoi nghi thuong nien lan thu 30 ve đo hoa va ky thuat tuong tac may tinh - GRAPH '03] (bang tieng Anh), doi:10.1145/965333.965387
Thornes, John E. (2008), "A Rough Guide to Environmental Art" [Huong dan đai khai ve nghe thuat moi truong] (PDF), Annual Review of Environment and Resources (bang tieng Anh), tr. 391–411, doi:10.1146/annurev.environ.31.042605.134920, Ban goc (PDF) luu tru ngay 1 thang 2 nam 2014
Vlasov, Виктор Георгиевич Власов (2009), Новый энциклопедический словарь изобразительного искусства [Tan tu đien bach khoa my thuat] (bang tieng Nga), quyen X: Ф — Я, СПб.: Азбука-классика
Wildy, Jade (ngay 8 thang 11 nam 2011), Cope, Bill (bien tap), "Progressions in Ecofeminist Art: The Changing Focus of Women in Environmental Art" [Tien bo trong nghe thuat sinh thai nu gioi: Trong tam thay đoi cua phu nu trong nghe thuat moi truong], International Journal of the Arts and Society, The Arts Collection (bang tieng Anh), quyen 6, Ban goc luu tru ngay 9 thang 5 nam 2017


Lien ket ngoai Ecoart Network (tieng Anh)
ecoartspace (tieng Anh)
Trang suc tu hat cay Sacred Seeds (tieng Anh)