Nui Truong Le, con đuoc goi la Sam Son, Nui Sam hay Nui Gam, la mot day nui nam ven bien phia nam phuong Sam Son, tinh Thanh Hoa. Day nui nay hien đuoc bao phu boi mot dien tich rung đac dung, đuoc đanh gia la co canh quan thien nhien đep va la khu vuc đa dang ve sinh hoc. Tren nui co Hon Trong Mai la mot trong nhung thang canh cua tinh Thanh Hoa. Ben canh đo, noi đay con co mot so ngoi đen co nhu Đen Đoc Cuoc, Đen Co Tien va Đen To Hien Thanh.
Nam 1962, khu vuc nay đa đuoc cong nhan la di tich cap quoc gia va đen nam 2019 đuoc Thu tuong Chinh phu Viet Nam xep hang di tich quoc gia đac biet voi ten goi "Di tich lich su va danh lam thang canh Sam Son".


Đia ly Theo mot so tai lieu, nui Truong Le la day nui đa hoa cuong diep thach, hinh thanh cach đay tren 300 trieu nam. Hien nay nui nam trai rong tren dien tich 150 ha thuoc đia phuong Sam Son. Đay la mot day nui thap voi 16 ngon nui, trong đo đinh cao nhat la Hon Keo chi cao 84,7 m so voi muc nuoc bien. Cho đen đau thap nien 1980, nui Truong Le chi co đat trong, cay coi rat it. Sau đo, nguoi dan bat đau trong rung đe phu xanh nui va đen nam 2021, dien tich rung đac dung tai đay đat 112,47 ha, gom khoang 20 loai cay rung ban đia nhu lim xanh, goi trang, xa cu, lat hoa, muong đen, đinh huong, bang lang, tech, thong, sua... xen voi cac loai keo, bach đan, phi lao...


Di tich = Hon Trong Mai =

Hon Trong Mai la ten goi cua ba khoi đa lon tren nui Truong Le. Khoi đa lon nhat nam o duoi, trong nhu mot cai be lon, hai khoi con lai nam ben tren khoi nay, trong đo mot khoi co đau nhon giong hinh dang con ga trong, khoi kia nho hon nam đoi dien co hinh dang giong con ga mai. Hon Trong Mai gan lien cac cau chuyen ve moi tinh thuy chung, son sat, ve tinh nghia vo chong đuoc nguoi dan tai đay luu truyen.


= Đen Đoc Cuoc =

Đen Đoc Cuoc la ngoi đen tho than Đoc Cuoc (vi than mot chan), mot nhan vat mang tinh huyen thoai. Theo cac truyen thuyet thi vi than nay la mot nguoi khong lo. Đen nam tren hon Co Giai thuoc day nui Truong Le, đuoc xay dung theo kien truc hinh chu "đinh" (kien truc chuoi vo). Trong đen co tuong than Đoc Cuoc bang go voi mot tay, mot chan. Ngoai ra đen con co hai pho tuong ngua đuc bang đong, cap tuong phong tac bang đa khoi, nhieu cau đoi chu Nho ca ngoi cong đuc cua than Đoc Cuoc.


= Đen Co Tien =

Đen Co Tien nam tai mot vi tri đep thoang đang tren hon Đau Voi o phia tay nam day nui Truong Le, tu đay co the nhin thay Hon Me, ca vung bien Nghi Son va bai bien thuoc phuong Nam Sam Son. Tuong truyen, ngoi đen tho mot co gai lam thuoc cuu giup nguoi. Đen đuoc xay dung theo kien truc hinh chu "đinh", gom 3 lop tien đuong, trung đuong va hau cung. Hau cung cua đen đat Tam toa Thanh Mau (Mau Thuong Thien tuc Ba Chua Lieu Hanh, Mau Thuong Ngan va Mau Thoai). Ngoai đen chinh, quan the di tich Đen Co Tien con co đen trinh, mieu Nam Hai Đai Vuong va mieu Co Chin.


= Đen tho To Hien Thanh =
Đen tho To Hien Thanh tai Sam Son la mot trong 72 ngoi đen tho Thai uy To Hien Thanh tai Thanh Hoa. Đen nam tren đoi cao, huong ve phia tay. Cong trinh đuoc xay dung theo kien truc chu "đinh" voi Bai đuong, Trung đuong, Hau cung. Bai đuong co ba gian tho cong đong cac quan, la noi to chuc cac the thuc te le vao ngay le hoi, gio Thai uy To Hien Thanh; Trung đuong đat kham va tuong To Hien Thanh, noi ong lam viec va phan xu viec vua, Hau cung tho bai vi, ao vua ban. Đen van con luu giu cac sac phong cua cac vua Tu Đuc va Khai Đinh trieu Nguyen.


Van hoa Theo mot truyen thuyet cua nguoi dan tai đay, xua co mot nguoi phu nu mang thai khong may bi song cuon ra bien nen qua đoi. Thi hai ba dat vao bo, tro thanh con đe chan song cho vung đat nay. Nguoi dan thuong xot nen đa đap đat len thi hai ba theo dang nam ngua thanh nui Truong Le. Do vay ma hinh dang cua nui trong giong nhu mot nguoi đan ba nam ngua. Mot di ban khac cua truyen thuyet nay la tu trong bung nguoi phu nu, mot đua tre to lon ky la buoc ra. Cau be vac đat đa đap len thi hai nguoi me, nam mo lon dan thanh nui Truong Le. Ve sau cau be ra tay diet tru quy bien, bao ve dan lang va hoa thanh than Đoc Cuoc.


Chu thich