Nguyen Phuoc Hoang (1921–2011) la mot si quan Quan đoi nhan dan Viet Nam, nha giao Viet Nam, ham Pho Giao su.


Than the Pho Giao su Nguyen Phuoc Hoang co ten khai sinh la Ton That Hoang, thuoc dong doi Hoang toc nha Nguyen, theo the thu la chau bay đoi cua chua Nguyen Phuc Chu. Cha ong la Ton That Quang, tung giu chuc vu Thuong thu bo Le, kiem bo Cong trong trieu đinh nha Nguyen thuoc đia, huu tri nam 1942.
Thuo nho, ong theo hoc o truong Thien Huu (truong Providence) thuoc Giao hoi Cong giao Phap. Nam 1941, ong tot nghiep Tu tai toan va tiep tuc hoc len ban Khoa hoc thuoc Truong Cao đang Su pham Đong Duong. Sau su kien Nhat đao chinh Phap (thang 3 nam 1945), Ton That Hoang cung mot so ban hoc sap tot nghiep theo hoc truong Thanh nien tien tuyen Hue do Phan Anh va Ta Quang Buu sang lap. Thang 7, truong bat đau khai giang voi Hieu truong la Phan Tu Lang, trong so 43 hoc vien ngoai Ton That Hoang con co Đang Van Viet, Vo Sum, Le Thieu Huy, Hoang Xuan Binh, Nguyen The Lam, Nguyen The Luong, Le Quang Long, Mai Xuan Tan, Vo Quang Ho, Đoan Huyen, Phan Ham, Đao Huu Lieu,...


Tham gia quan ngu Thang 8 nam 1945, cach mang thang Tam no ra, Truong Thanh nien tien tuyen Hue nhan lenh tu Bo chi huy quan su tinh thanh lap đon vi Giai phong quan Thuan Hoa. Uy ban chap hanh Giai phong quan đuoc thanh lap do Phan Ham lam Truong, Cao Van Khanh lam Pho, Ton That Hoang lam Thu ky, giu con dau cua Uy ban.
Ngay 23 thang 10, ong cung cac ban hoc nhu Nguyen The Lam, Lam Quang Minh, Vu Quang Ho, Phan Nhi,... tham gia Chi bo Nam tien chi vien cho chien truong Nha Trang. Ton That Hoang la tro ly tac chien cho Chi huy pho Mat tran Nha Trang Ha Van Lau, sau đo kiem chi huy can cu đia Đong Tran.
Thang 1 nam 1946, Chi đoi Bac Bac do Lu Giang chi huy đen chi vien cho chien truong Khanh Hoa, Chi đoi Thuan Hoa rut ve vung Lang Nhot, Bong Son đanh du kich. Duy nhat Ton That Hoang o lai chien đau o Đong Tran cho đen khi mat tran bi vo vao mung Mot Tet (2 thang 2 nam 1946). Ong bat lien lac đuoc voi Ha Van Lau, Nguyen Minh Vi, Tran Chi Hien,... đon phai đoan Thanh tra cua Chinh phu do Bo truong Le Van Hien dan đau, tu Sai Gon tro ra. Ong cung mot so đong đoi va ban hoc đuoc đieu đong ve Truong Vo bi Tran Quoc Tuan voi cuong vi Đai đoi truong Đai đoi 2 (C2). Thang 5, Khoa 1 cua Truong Vo bi Tran Quoc Tuan bat đau khai giang, va tot nghiep vao thang 11 cung nam.
Cuoi nam 1946, Ton That Hoang cung Hoang Đinh Phu đuoc đieu ve Cuc Quan gioi đong o Ung Hoa (Ha Đong). Ong tham gia Nha Nghien cuu ky thuat Quan gioi, đuoc bo nhiem lam Truong phong Tac chien cong dung thuoc Nha. Tiep đo Nha lan luot đuoc bo sung Pham Đong Đien, Ngo Đien, Hoang Xuan Tuy, Le Khac, Nguyen Van Thu, Nguyen Trinh Tiep, Đo Đuc Duc, Nguyen Van Bao, Pham Duy Khuong, Nguyen Đuc Thua, Bui Minh Tieu, Phan Van Dien, Le Van Chieu, Phan Tay, Phan Thuong Tri, Pham Van Ngan, Ho Huu Phuong, Le Phuong Cao... va cuoi cung la Ho Thanh Kha. Duoi su chi đao cua Cuc truong Tran Đai Nghia, ong cung cac ban hoc thoi Cao đang (Hoang Đinh Phu, Pham Đong Đien, Ngo Đien, Le Khac, Pham Duy Khuong,...) tham gia nghien cuu va che tao vu khi, voi thanh cong đau tien la sung bazooka kip thoi chi vien cho chien truong Ha Đong.
Thang 3 nam 1947, Nha Nghien cuu ky thuat cung Cuc Quan gioi rut ve Tuyen Quang, ong cung cac đong nghiep tiep tuc tham gia che tao thanh cong cac loai sung khong giat SKZ 60, SKZ 81, SKZ 120, trong đo SKZ 60 đa lap cong đau trong tran Pho Rang (1949). Theo Đai ta Hoang Đinh Phu, nhung nguoi truc tiep nghien cuu, thi nghiem va san xuat cac ngoi no đien cho đau đan 320 ly gom Ton That Hoang, Nguyen Van Thu, Đo Đuc Duc, Ngo Đien, Thai, Kha, Sam.
Thang 5 nam 1950, ong đuoc chuyen sang lam Truong phong Nghien huan thuoc Cuc Phao binh do Cuc truong Tran Đai Nghia kiem nhiem. Tren cuong vi nay, ong đa tham gia đao tao si quan xa kich luu phao 105mm, voi nhung khau phao moi thu đuoc tu tay Phap. Thang 7 nam 1951, Cuc phao binh chuyen thanh Bo tu lenh Phao binh, ong đuoc bo nhiem lam Tieu đoan truong, quyen Tham muu truong Trung đoan 34 (45) luu phao, tham gia nhieu tran chien quan trong, trong đo co tran đoi A1 trong Chien dich Đien Bien Phu.
Nam 1954, truoc Chien dich Đien Bien Phu, ong đuoc trao quan ham Thieu ta. Nam 1958, ong tiep tuc đuoc phong quan ham Thieu ta khi đang giu chuc Trung đoan pho. Theo loi tu thuat, trong suot 14 nam tham gia quan ngu, ong chua tung bi thuong boi bom đan ma chi phai đieu tri mot lan duy nhat do sot ret.


Sau quan ngu Thang 2 nam 1959, ong roi quan ngu, ve cong tac tai truong Đai hoc Bach khoa Ha Noi do Ta Quang Buu lam Hieu truong. Ban đau, ong lam can bo giang day "tap su" kiem thi nghiem vien thuy luc.
Nam 1964, ong tro thanh truong Bo mon, đe lai nhieu đong gop vao nganh Thuy khi đong luc-co hoc chat long ky thuat cua Viet Nam.
Nam 1984, nha giao Nguyen Phuoc Hoang đuoc Nha nuoc phong ham Pho Giao su. Nam 1987, ong ve huu. Nhung nam cuoi đoi, ong va gia đinh sinh song o Thanh pho Ho Chi Minh va mat vao nam 2011.


Gia đinh Vo cua PGS Ton That Hoang la ba Nguyen Thi Xuan Phuong, con gai cua Đoc hoc Đa Lat, Phan Ri, co me la nguoi Hue. Hai ong ba quen nhau o Hue, nhung sau đo that lac. Nam 1949, hai nguoi tai ngo o chien khu Viet Bac, to chuc đam cuoi tap the cung voi vo chong tuong Cao Van Khanh, nha tho Vinh Mai, nha bao Đao Phan,... voi su tham du cua cac thu truong Ta Quang Buu, Tran Đai Nghia,... Ban đau, ba Xuan Phuong lam nghe y, nhung sau đo chuyen nghe lam đao dien phim tai lieu. Hai nguoi co ba con trai la Nguyen Phuoc, Nguyen Phuong va Nguyen Phong.


Nhan xet ...Thanh pho Ho Chi Minh co mot nguoi "đac biet". Đac biet, vi ong la con nha dong doi som tu bo vinh hoa, phu quy thuc su dan than vao cuoc cach mang giai phong dan toc, co nhieu chien cong ve vang. Thoi binh, lai lang le ve voi đoi thuong, khong đoi hoi mot đai ngo gi. Ong la Nguyen Phuoc Hoang... (Pham Quang Đau)


Danh hieu Huan chuong Khang chien hang Nhi
Huan chuong Lao đong


Tac pham = Sach =
Thuy luc va may thuy luc - Tap 1, Thuy luc đai cuong (1970, chu bien).
Bai tap thuy luc va may thuy luc: Toan tap (1976, chu bien).


= Bai viet =
Giao su Ta Quang Buu, thay Buu, anh Buu nha hoat đong xa hoi (in trong sach Quoc hoc Hue xua va nay).
Vai mau chuyen ve anh Hoang Xuan Binh (in trong sach Truong Thanh nien Tien tuyen Hue - 1945 "mot hien tuong lich su").


Chu thich Lien ket ngoai L.A (ngay 4 thang 7 nam 2011). "Tiep nhan ky vat lien quan đen Truong Thanh nien tien tuyen Hue - 1945". So Van hoa va The thao tinh Thua Thien Hue. Luu tru ban goc ngay 17 thang 3 nam 2022. Truy cap ngay 17 thang 3 nam 2022.