Quoc gia noi luc mot quoc gia co chu quyen hoan toan bi bao boc boi 1 vung lanh tho, hoac chi co đuong bo bien trai tren 1 long chao noi luc. Tinh đen nam 2018, tren the gioi co tong cong 49 quoc gia noi luc, trong đo co nam nuoc đuoc cong nhan han che. Chi Bolivia va Paraguay thuoc Nam My la 2 quoc gia noi luc khong thuoc luc đia A-Au-Phi (Cuu The gioi).
Gan nhu tren tat ca cac luc đia co nhieu hon 1 quoc gia, chi duy nhat luc đia Bac My va chau Đai Duong la khong co quoc gia noi luc.
Nguoc lai voi nhung quoc gia noi luc la nhung quoc đao, khi nhung nuoc nay đuoc bao quanh boi bien.


Lich su va tam quan trong Vi tri khong giap bien đa đem lai bat loi cho cac quoc gia trong viec tiep can giao thuong bang đuong bien voi the gioi, tu đo kim ham su phat trien kinh te quoc gia. Vi tam quan trong cua giao thuong đuong bien, nhieu quoc gia đa no luc đe tim nhieu bien phap khac nhau đe duy tri hoac khai thong đuong ra bien:

Hiep hoi Quoc te Congo (International Congo Society), tien than cua nuoc Cong hoa Dan chu Congo (Zaire) ngay nay đa nhan tu Angola 1 phan đat ven bien nho cua nuoc nay lam đuong thong ra bien theo Hoi nghi Berlin (Conference of Berlin) vao nam 1885.
Cong hoa Dubrovnik tung dang nop thi tran Neum cho đe quoc Ottoman do nuoc nay khong muon co bien gioi tren bo voi Cong hoa Venezia; đo thi nho nay sau đo đuoc Bosnia va Hercegovina ke thua va hien nay la noi thong ra bien 1 cach han hep cua quoc gia nay, chia tach cac phan cua Croatia tren bo bien Adriatic ra thanh 2.
Sau The Chien I, trong Hoa uoc Versailles 1919, 1 phan cua Đuc, goi la "hanh lang Ba Lan", đuoc giao lai cho nha nuoc moi thanh lap sau The Chien I la Cong hoa Ba Lan thu hai đe co loi ra bien Baltic, va đo cung la ly do lam cho Danzig (hien nay la Gdansk) voi ben cang cua no tro thanh Thanh pho tu do Danzig. Đieu nay lam cho Ba Lan tro thanh 1 quoc gia ban tiep giap bien nhu mieu ta tren đay, nhung Ba Lan đa nhanh chong mo rong ben cang ca nho Gdynia tro thanh 1 hai cang lon.
Mac du Ao, Thuy Si, Slovakia la cac quoc gia khong giap bien nhung song Danube chay qua lanh tho 3 nuoc nay đuoc quoc te hoa nen 3 quoc gia nay co the de dang tiep can Bien Đen.
Đang Ba'ath cua Iraq, duoi thoi tong thong Saddam Hussein đa tien hanh cuoc Chien tranh Vung Vinh 1991 xam chiem quoc gia lan can phia nam la Kuwait đe tim đuong tot hon ra bien.
Serbia tro thanh quoc gia noi luc khi Montenegro tach khoi Lien bang Serbia va Montenegro. Tuy nhien, thong qua song Danube thi Serbia co đuong đe tiep can Bien Đen.
Sau khi tach khoi Lien bang Đong Duong, Lao tro thanh quoc gia duy nhat cua khu vuc Đong Nam A la khong giap bien. Tuy nhien, Lao van co the ra Bien Đong bang đuong song Me Kong.
Đanh mat su tiep can voi bien thuong la 1 bat hanh lon cho quoc gia:

Su thanh lap cac quoc gia moi Eritrea va Montenegro nho thang loi cua cac phong trao li khai, đa lam cho Ethiopia va Serbia tro thanh cac quoc gia noi luc.
Bolivia đanh mat đuong bo bien cua minh cho Chile trong Chien tranh Thai Binh Duong (1879-1884). Cho toi nay hai quan Bolivia van tap luyen tren ho Titicaca nham đoi lai va trong the ky XXI, viec lua chon hanh trinh đuong ong dan hoi đot tu Bolivia ra bien đa gay ra tranh cai ve hanh trinh cua đuong ong nay.
Ao va Hungary cung đanh mat su tiep can ra bien nhu la hau qua cua Hiep uoc Saint-Germain-en-Laye (10/9/1919) va Hiep uoc Trianon (1920). Truoc đo, mac du Croatia co quyen tu tri theo hien phap trong pham vi đe quoc Hungary, nhung thanh pho Rijeka tren bo bien Croatia la đoc lap, đuoc quan ly truc tiep nhu la corpus separatum (thuc the tach biet) tu Budapest boi 1 thong đoc đuoc chi đinh, giup cho Hungary co cang bien quoc te duy nhat trong cac thoi ky 1779-1813, 1822-1848 va 1868-1918.
Khi Hoi Quoc Lien phan chia Đe quoc Ottoman theo Hoa uoc Sevres (10/8/1920) khi ket thuc The Chien I, Armenia đuoc cam ket giao cho 1 phan cua Trebizond vilayet (tuong ung gan đung la cac tinh Trabzon va Rize ngay nay cua Tho Nhi Ky). Đieu nay giup cho Armenia co tiep can toi Bien Đen. Tuy nhien, hiep uoc Sevres đa sup đo boi Chien tranh gianh đoc lap cua nguoi Tho Nhi Ky (1919-1923) va bi thay the bang Hiep uoc Lausanne (24/7/1923) trong đo thiet lap vung chac chu quyen cua Tho Nhi Ky đoi voi khu vuc nay.
Cong uoc Lien Hop Quoc ve Luat bien hien nay cho cac quoc gia noi luc co quyen tiep can bien ma khong phai tra thue luu thong thong qua quoc gia qua canh. Lien Hop Quoc co chuong trinh ho tro cac quoc gia đang phat trien khong tiep giap bien va nguoi chiu trach nhiem hien tai cua chuong trinh nay la Anwarul Karim Chowdhury.
Mot so quoc gia co the co đuong bo bien dai, nhung phan lon trong so đo kho hay khong co nhieu loi ich trong giao thong va thuong mai. Chang han, trong lich su so ky cua Nga, cac hai cang duy nhat cua Nga nam ven Bac Bang Duong va chung bi đong bang trong phan lon thoi gian cua nam. Gianh quyen kiem soat cac hai cang vung nuoc am la đong co thuc đay chinh đe Nga mo rong ve phia bien Baltic, Bien Đen va Thai Binh Duong. Nguoc lai, mot vai quoc gia noi luc lai co the noi thong ra bien nho cac con song lon thuan tien cho giao thong thuy. Chang han, Paraguay (va Bolivia o muc đo nho hon) co đuong thong ra bien nho cac song Paraguay va Parana.
Mot vai quoc gia co đuong bo bien tren cac bien noi đia, chang han bien Caspi va bien Aral. Do cac bien nay đoi khi đuoc coi la cac ho lon va do chung khong cho phep tiep can thuong mai bang đuong bien nen cac quoc gia nhu Kazakhstan van đuoc coi la quoc gia noi luc. (Tuy nhien, bien Caspi noi voi Bien Đen thong qua kenh Volga-Đong noi hai song Volga va Đong).


Danh sach cac quoc gia noi luc a  Giap voi bien Caspi
b  Giap voi bien Aral
c  Con tranh cai voi su cong nhan cua mot so quoc gia
d  Hoan toan nam ben trong mot quoc gia
Cac quoc gia nay co the đuoc nhom theo cac nhom can ke theo khu vuc nhu sau (co bien gioi giap voi ca quoc gia co giap bien va quoc gia khong giap bien):

Nhom cac quoc gia noi luc tai Trung A (6): Afghanistan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan, Uzbekistan
Nhom cac quoc gia noi luc tai chau Au (9): Ao, Cong hoa Sec, Hungary, Kosovo (con tranh cai), Liechtenstein, Bac Macedonia, Serbia, Slovakia va Thuy Si
Nhom cac quoc gia noi luc tai Trung va Đong Phi (10): Burkina Faso, Burundi, Cong hoa Trung Phi, Chad, Ethiopia, Mali, Niger, Rwanda, Uganda, Nam Sudan
Nhom cac quoc gia noi luc tai Nam Phi (4): Botswana, Malawi, Zambia, Zimbabwe
Nhom cac quoc gia noi luc tai Kavkaz (3): Armenia, Azerbaijan, Nagorno-Karabakh (chua đuoc cong nhan)
Nhom cac quoc gia noi luc tai Nam My (2): Bolivia, Paraguay
Mot vai quoc gia noi luc dang 'đon le' (chung co bien gioi voi cac quoc gia khac ma tat ca quoc gia đo đeu giap bien):

chau Phi (2): Lesotho, Swaziland.
chau A (4-5): Bhutan, Lao, Mong Co, Nepal, Nam Ossetia (chi co Nga va Nicaragoa cong nhan đoc lap).
chau Au (6-7): Andorra, Belarus, Luxembourg, Moldova, San Marino, Thanh Vatican, Nam Ossetia.
Vao thoi điem nam 2009, neu Armenia, Azerbaijan va Nam Ossetia đuoc coi la thuoc chau Au thi chau Au co nhieu quoc gia noi luc nhat, voi so luong la 18. Kazakhstan đoi khi cung đuoc coi la quoc gia lien chau luc, vi the neu no đuoc tinh la thuoc chau Au thi so luong cac quoc gia noi luc tai chau luc nay la 19. Neu bon quoc gia nay đuoc tinh la thuoc chau A thi chau Phi cung chau Au la cac chau luc co nhieu quoc gia noi luc nhat, voi so luong đeu la 15. Phu thuoc vao quan điem xem xet bon quoc gia ke tren, chau A co 9 toi 13 quoc gia noi luc, trong khi Nam My chi co 2. Bac My va chau Đai Duong la cac luc đia duy nhat khong co quoc gia noi luc nao. Chau Đai Duong cung đang chu y vi la chau luc trong đo cac quoc gia gan nhu khong co bien gioi đuong bo (chi co duy nhat mot quoc gia cua chau Đai Duong la Papua New Guinea la co đuong bien gioi voi phia đong cua Indonesia thuoc chau A, tat ca cac quoc gia khac cua chau Đai Duong đeu la Quoc đao).
Chia theo chau luc, cac quoc gia noi luc co the đuoc nhom thanh:

Cac quoc gia noi luc o chau A (9-13): Afghanistan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan, Uzbekistan, Lao, Bhutan, Mong Co, Nepal, Armenia, Azerbaijan, Kazakhstan va Nam Ossetia.
Cac quoc gia noi luc tai chau Au (15-19): Ao, Cong hoa Sec, Hungary, Kosovo, Liechtenstein, Macedonia, Serbia, Slovakia, Thuy Si, Andorra, Belarus, Luxembourg, Moldova, San Marino, Thanh Vatican, Nam Ossetia, Armenia, Azerbaijan va Kazakhstan.
Cac quoc gia noi luc tai chau Phi (15): Burkina Faso, Cong hoa Trung Phi, Tchad, Mali, Niger, Ethiopia, Lesotho, Swaziland, Botswana, Malawi, Zambia, Zimbabwe, Burundi, Rwanda, Uganda.
Cac quoc gia noi luc tai Nam My (2): Bolivia, Paraguay


= Cac quoc gia noi luc "kep" =
Mot quoc gia noi luc đuoc bao quanh bang cac quoc gia noi luc khac co the đuoc goi la quoc gia "noi luc kep". Nguoi dan tu quoc gia nhu vay phai vuot qua it nhat la hai đuong bien gioi quoc gia đe ra toi bo bien.
Hien tai, co 2 quoc gia nhu vay tren the gioi: 

Liechtenstein tai Trung Au đuoc bao quanh boi Thuy Si va Ao
Uzbekistan tai Trung A đuoc bao quanh boi Afghanistan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, va Turkmenistan.
Uzbekistan co đuong bien gioi voi Turkmenistan va Kazakhstan tuy la cac quoc gia noi luc nhung tu bien Caspi thi tau thuy co the đi toi bien Azov qua kenh Volga-Đong va vi the ma co the toi Bien Đen va Đia Trung Hai cung nhu cac đai duong.
Khong co quoc gia nao la quoc gia noi luc "kep" tu thong nhat Đuc nam 1871 cho toi khi ket thuc The Chien I. Đieu nay la do khi đo Uzbekistan la mot phan cua đe quoc Nga trong khi Liechtenstein co bien gioi voi đe quoc Ao-Hung, la quoc gia co đuong bo bien voi bien Adriatic cho toi tan nam 1918. Đieu tuong tu cung dien ra tu nam 1938 cho toi khi ket thuc The Chien II do Đuc Quoc Xa đa sap nhap ca Ao con Uzbekistan thuoc Lien Xo.


= Đuoc bao quanh boi mot quoc gia =
Chi co ba quoc gia tren the gioi đuoc bao quanh boi mot quoc gia – no nam hoan toan trong lanh tho cua mot quoc gia. Nhung quoc gia nhu vay đuoc goi la mot vung đat.
Ba quoc gia đo la:

Cong hoa San Marino, nam hoan toan trong lanh tho nuoc Y;
Thanh Vatican, la mot lanh tho trong thu đo Roma, Y;
Vuong quoc Lesotho, mot lanh tho trong Nam Phi.


Vi the cua bien noi luc Caspi Hien nay đa co mot vai ca nhan va to chuc keu goi Lien Hop Quoc sua đoi lai luat bien va xem bien Caspi la mot vung bien lien ket voi đai duong thuc su chu khong nen coi la bien noi luc vi bien Caspi khong he bi co lap hoan toan ma no van thong ra đuoc voi bien Đen thong qua kenh Vonga-Đong noi lien giua hai con song Vonga va song Đong. Neu bien Caspi đuoc coi la mot vung bien thuc su chu khong phai mot ho nuoc lon nam trong chau luc thi cac quoc gia xung quanh bien Caspi la Azerbaijan, Turkmenistan va Kazakhstan se khong con đuoc coi la nhung quoc gia noi luc nua, con Uzbekistan se khong con bi coi la mot quoc gia noi luc "kep".


Cac quoc gia gan nhu khong giap bien Cac quoc gia sau đay gan nhu khong giap bien vi đuong bo bien tuong đoi ngan:

Iraq (vinh Ba Tu qua ban đao Al-Faw) 58 km (35 dam)
Slovenia (bien Adriatic qua Koper) 47 km (29 dam)
Cong hoa dan chu Congo (Đai Tay Duong) 40 km (25 dam)
Bosna va Hercegovina (bien Adriatic qua Neum) 26 km (16 dam)
Jordan (Hong Hai-vinh Aqaba qua Aqaba) 26 km (16 dam)


Ghi chu