Frederic Francois Chopin (ten khai sinh la Fryderyk Franciszek Szopen; 1 thang 3 nam 1810 – 17 thang 10 nam 1849) la mot nha soan nhac va nghe si duong cam nguoi Ba Lan song trong thoi ky am nhac Lang man, chu yeu sang tac cho đoc tau duong cam. Ong la mot trong nhung nha soan nhac tien phong cua thoi ky nay voi "chat tho thien tai dua tren ky thuat khong mot ai đuong thoi co the sanh bang".
Chopin sinh ra tai Zelazowa Wola, Cong quoc Warszawa va lon len chu yeu o thanh pho Warszawa –  sau nay tro thanh mot phan cua Vuong quoc Lap hien Ba Lan vao nam 1815. Ong la mot than đong, đuoc đao tao am nhac va viet mot so tac pham tai Warszawa truoc khi roi Ba Lan vao nam 20 tuoi, chi vai tuan truoc khi cuoc noi day thang 11 dien ra. Chuyen toi Paris vao nam 21 tuoi, ong chi co 30 buoi cong dien chu yeu trong khong khi than mat cua cac cuoc hop mat nghe si. Ong kiem song bang viec ban cac sang tac va day hoc vi đay la cong viec ma ong đuoc nhieu nguoi yeu cau. Ong ket than voi nhac si nguoi Hungary Franz Liszt va la than tuong cua nhieu nghe si đuong thoi nhu Robert Schumann. Sau khi đinh hon bat thanh voi Maria Wodzinska tu nam 1836 va 1837, ong duy tri moi quan he nhieu bat on voi nu van hao Phap Amantine Dupin (đuoc biet đen voi but danh George Sand). Chuyen đi tham ngan ngui va đau kho cung Sand tai Mallorca, Tay Ban Nha trong giai đoan 1838–1839 la mot trong nhung giai đoan sung suc nhat trong su nghiep sang tac cua Chopin. Trong nhung nam cuoi đoi, Jane Stirling tro thanh nguoi bao tro cua ong. Suot hau het cuoc đoi, suc khoe cua Chopin khong đuoc on đinh. Thang 10 nam 1849, ong qua đoi o Paris, huong tho 39 tuoi.
Tat ca cac sang tac cua Chopin đeu su dung duong cam. Đa so tac pham cua ong danh cho duong cam đoc tau, nhung ong cung đa viet hai ban concerto cho duong cam, mot vai tac pham nhac thinh phong va 19 bai hat co loi bang tieng Ba Lan. Cac sang tac duong cam cua ong thuong mo rong gioi han cua nhac cu va đoi hoi ky thuat cao, con nhung man trinh dien cua ong đa đuoc ghi nhan ve sac thai va đo nhay cam. Tac pham duong cam chinh cua ong gom cac ban mazurka, waltz, nocturne, polonaise, ballade khong loi (ma Chopin đa tao ra thanh mot the loai), etude, impromptu, scherzo, prelude, va sonata. Mot so tac pham đuoc xuat ban chi sau khi ong qua đoi. Nhung nguon anh huong đen phong cach sang tac cua ong la dan ca Ba lan, nhac co đien truyen thong cua J. S. Bach, Mozart va Schubert, cung bau khong khi cua cac salon o Paris ma ong thuong xuyen ghe tham. Nhung đoi moi cua ong trong phong cach, hoa am va hinh thuc am nhac, cung voi su ket hop am nhac voi chu nghia dan toc đa co anh huong đen trong va sau giai đoan hau Lang man.
Am nhac cua Chopin, viec tro thanh mot trong nhung sieu sao am nhac đau tien, moi lien he gian tiep voi cac cuoc bien đong chinh tri, kem theo đoi song tinh cam tai tieng va cai chet som đa khien ong tro thanh bieu tuong hang đau cua thoi đai lang man. Tac pham cua ong van con pho bien cho đen ngay nay. Ong la chu đe cua nhieu bo phim va tieu su voi đo trung thuc lich su khac nhau. Nhung di tich cua ong bao gom vien Fryderyk Chopin – đuoc Nghi vien Ba Lan thanh lap nham nghien cuu va quang ba cuoc đoi va tac pham cua ong. Noi đay cung to chuc Cuoc thi piano quoc te Chopin, mot cuoc thi danh gia danh rieng cho cac tac pham cua ong.


Tieu su = Đau đoi =


 Thoi tho au  Frederic Chopin sinh ngay 1 thang 3 nam 1810 tai thi tran Zelazowa Wola (Ba Lan) cach Warszawa 46 km ve phia Tay, nam o Cong quoc Warszawa (nha nuoc Ba Lan do Napoleon thanh lap). Ho so rua toi cua giao xu (ghi nien đai la 23 thang 4 nam 1810) ghi chep ngay sinh cua ong la 22 thang 2 nam 1810 va trich ten rieng cua ong theo tieng Latinh la Fridericus Franciscus (trong tieng Ba Lan, ten ong la Fryderyk Franciszek). Nha soan nhac va gia đinh ong đa chon 1 thang 3 lam ngay sinh; ngay nay hien đuoc cong nhan rong rai la ngay sinh chinh xac.
Cha cua Chopin ten la Mikołaj Chopin. La mot nguoi Phap đen tu Lorraine, Mikołaj di cu sang Ba Lan vao nam 1787 khi ong moi 16 tuoi. Tai đay, ong day kem cho tre em cua tang lop quy toc Ba Lan. Nam 1806, ong ket hon voi Justyna Krzyzanowska. Justyna la nguoi ho hang ngheo voi nha Skarbek – mot trong nhung gia đinh quy toc ma ong tung toi day. Fryderyk đuoc rua toi vao ngay 23 thang 4 nam 1810 tai chinh nha tho cha me ong tung lam le ket hon o Brochow. Chopin đuoc đat ten theo nguoi cha đo đau Fryderyk Skarbek – mot cau hoc tro cua cha minh, khi đo moi 18 tuoi. Fryderyk la con thu hai cua vo chong nay va la con trai duy nhat. Ong ay co mot nguoi chi ten Ludwika (1807–1855) cung hai nguoi em gai ten Izabela (1811–1881) va Emilia (1812–1827). Emilia co le đa qua đoi nam 14 tuoi do benh lao. Mikołaj luon huong ve que huong moi cua minh, va ong kien quyet su dung tieng Ba Lan trong gia đinh.

Thang 10 nam 1810, sau thang sau khi Chopin ra đoi, gia đinh chuyen đen Warszawa. Tai đay Mikołaj lam giang vien day tieng Phap o Truong pho thong Warszawa, luc ay nam trong Lau đai Saxon. Fryderyk song voi gia đinh cua minh trong nen lau đai. Nguoi cha choi sao va vi cam, con nguoi me choi duong cam va day mon nay cho nhung đua tre trong nha noi tru (đay cung la noi nha Chopin sinh song). Chopin co voc nguoi manh khanh, ngay ca luc nho ong cung de bi om.
Chopin co the đa hoc duong cam tu me minh, nhung giao vien đau tien cua ong tu nam 1816 đen 1821 la nghe si duong cam nguoi Ba Lan Wojciech Zywny. Co chi Ludwika cung theo hoc Zywny va thinh thoang choi song tau cung ong. Nguoi ta nhanh chong nhan ra rang ong la mot than đong. Nam 7 tuoi, ong bat đau bieu dien truoc cong chung va vao nam 1817, ong đa sang tac hai ban polonaise cung Sol thu va Si giang truong. Tac pham tiep theo cua ong la ban polonaise cung La giang truong vao nam nam 1821. Tac pham đuoc đe tang cho Zywny va la ban thao lau đoi nhat con sot lai cua Chopin.
Nam 1817, thong đoc Nga cua Warszawa đa trung dung Cung đien Saxon cho muc đich quan su. Truong pho thong Warszawa (Warszawa Lyceum) đa đuoc dung lai o Cung đien Kazimierz (ngay nay la hieu truong cua Đai hoc Warszawa). Chopin va gia đinh chuyen đen mot toa nha (hien van con ton tai) nam canh Cung đien Kazimierz. Trong thoi gian nay, đoi khi ong đuoc moi đen Cung đien Belweder đe choi cung Đai cong tuoc Konstantin Pavlovich cua Nga – con trai cua nguoi cai tri Vuong quoc Lap hien Ba Lan (thuoc Nga). Ong choi duong cam va sang tac mot ban hanh khuc cho Konstantin Pavlovich. Trong tac pham tho ca kich "Nasze Przebiegi" ("Bai dien thuyet cua chung toi", 1818), tac gia Julian Ursyn Niemcewicz đa khang đinh su noi tieng cua "cau be Chopin".


 Giao duc  Tu thang 9 nam 1823 đen nam 1826, Chopin theo hoc o truong Warszawa Lyceum. Trong nam hoc đau tien, ong hoc organ tu nguoi nhac si nguoi Sec Wilhelm Wurfel. Mua thu nam 1826, ong bat đau mot khoa hoc dai ba nam duoi su huong dan cua nha soan nhac Jozef Elsner tai Nhac vien Warszawa. Tai Nhac vien, ong đuoc hoc ly thuyet am nhac, be tram co đanh so va sang tac am nhac. Trong suot thoi gian nay, ong tiep tuc sang tac va đoc tau trong cac buoi hoa nhac va salon o Warszawa. Ong đuoc moi đe quang ba nhac cu "aeolomelodikon" (mot nhac cu ket hop giua duong cam va đan organ co hoc) voi cong chung. Thang 5 nam 1825, ong đa bieu dien nhung tac pham ngau hung cua minh va mot phan ban concerto cua Ignaz Moscheles bang aeolomelodikon. Sau su thanh cong cua buoi hoa nhac nay, Chopin nhan đuoc loi moi bieu dien mot buoi đoc tau tren mot nhac cu tuong tu (goi la "aeolopantaleon") truoc Sa hoang Alexander I, khi Sa hoang ghe tham Warszawa. Sau đo Sa hoang tang Chopin mot chiec nhan kim cuong. Tai mot buoi hoa nhac aeolopantaleon tiep theo vao ngay 10 thang 6 nam 1825, Chopin bieu dien tac pham Rondo Op. 1. Đay la tac pham đau tien cua Chopin đuoc xuat ban thuong mai va khien ong lan đau tien đuoc nhac đen tren bao chi nuoc ngoai, khi to bao Allgemeine musikalische Zeitung cua Leipzig ca ngoi man trinh dien voi "vo so y tuong am nhac" cua Chopin.
Tu nam 1824 đen 1828, Chopin đa đi nghi he o ngoai Warszawa. Nam 1824 va 1825 tai Szafarnia, ong la khach moi cua Dominik Dziewanowski–cha cua mot nguoi ban hoc. Đay cung la lan đau tien Chopin đuoc tiep xuc voi dan ca Ba Lan. Nhung la thu đuoc viet bang tieng Ba Lan hien đai va song đong ma ong gui cho gia đinh minh tu Szafarnia (ong đat ten nhung la thu nay la "The Szafarnia Courier") đa the hien tai nang van chuong hoi nho cua ong va lam gia đinh thich thu truoc su gieu nhai cac to bao cua Warszawa.
Nam 1827, sau khi Emilia (em gai ut cua Chopin) qua đoi, gia đinh chuyen tu toa nha Đai hoc Warszawa (khu lien ke voi Cung đien Kazimierz) đen can nha đoi dien truong đai hoc–nam o phu phia nam cua Cung đien Krasinski tren pho Krakowskie Przedmiescie. Đay la noi Chopin sinh song cho đen khi ong roi Warszawa vao nam 1830. Tai đay, cha me ong tiep tuc quan ly nha tro cho nam sinh. Bon nam sinh noi tru tai can ho cua cha me đa tro thanh nhung nguoi than thiet voi Chopin: Tytus Woyciechowski, Jan Nepomucen Białobłocki, Jan Matuszynski va Julian Fontana. Ve sau Matuszynski va Fontana tro thanh mot phan trong cuoc song Paris cua Chopin.
Chopin ket giao voi cac nghe si va gioi tri thuc tre cua Warszawa, bao gom Fontana, Jozef Bohdan Zaleski, va Stefan Witwicki. Bao cao cuoi cung cua Nhac vien Chopin (thang 7 nam 1829) ghi chep: "Chopin F. la sinh vien nam thu ba, so huu tai nang đac biet, va la thien tai am nhac." Nam 1829, hoa si Ambrozy Mieroszewski đa ve mot bo chan dung cho cac thanh vien trong gia đinh Chopin, mot buc trong so đo đuoc xem la buc chan dung đau tien cua nha soan nhac.
Nhung la thu ma Chopin gui Woyciechowski trong giai đoan 1829–30 (khi Chopin khoang 20 tuoi) chua nhung chi tiet am chi ro rang đen tinh duc đong gioi trong giac mo, tham chi ca nhung nu hon.

Bay gio em se đi tam. Đung co om em khi em chua tam goi, Con anh thi sao? Ngay ca khi em đa xuc dau thom tu Byzantium, anh cung se khong đuoc om em - tru khi ta hut nhau nhu nam cham. Nhung Tu nhien luon co cach! Hom nay anh se mo thay minh đang om hon em! Anh phai tra gia cho con ac mong đa gay ra cho em đem qua!

Theo Adam Zamoyski, nhung cach dien đat nhu vay “đa tung, va mot phan nao đo van con, pho bien trong tieng Ba Lan va khong mang ham y lon lao nao ngoai khai niem 'tinh yeu'" đuoc dung đe ket thuc thu tu ngay nay. "Tinh than tham nhuan phong trao Lang man trong nghe thuat va van hoc cua thoi đai nay ung ho viec the hien cam xuc cuc đoan... Mac du khong the loai tru hoan toan, nhung kha nang rat cao la hai nguoi chua tung la nguoi yeu." 
Nguoi viet tieu su Alan Walker cho rang, neu nhung bieu hien đo co the đuoc hieu la đong tinh luyen ai thi đo chi la mot giai đoan thoang qua trong cuoc đoi cua Chopin, hoac theo loi cua Walker, co the la ket qua cua  "thay đoi ve tinh than". Nha am nhac hoc Jeffrey Kallberg luu y rang cac khai niem ve tap tinh tinh duc va ban dang gioi trong thoi cua Chopin rat khac biet, do đo viec dien giai theo quan điem hien đai se co nhieu bat cap. Cac hoc gia khac tranh luan rang đay la bieu hien ro rang hoac tiem an ve khuynh huong đong tinh luyen ai cua Chopin.
Co the vao đau nam 1829, Chopin đa gap ca si Konstancja Gładkowska va nay sinh tinh cam sau sac voi co, mac du khong ro lieu ong co truc tiep đe cap đen van đe nay voi co hay chua. Trong mot la thu gui Woyciechowski ngay 3 thang 10 nam 1829, ong nhac đen "nguoi ly tuong cua minh, nguoi ma em đa chung thuy suot sau thang, du khong noi loi nao voi nang ve tinh cam cua minh; nguoi ma em mo uoc, nguoi đa truyen cam hung cho chuong Adagio trong ban Concerto". Theo su dan dat cua Frederick Niecks, tat ca nhung cay viet tieu su cua Chopin đeu nhat tri rang "nguoi tinh ly tuong" nay am chi Gładkowska. Sau buoi hoa nhac chia tay cua Chopin tai Warszawa (ong bieu dien ban concerto, con Gładkowska hat aria cua Gioachino Rossini) vao thang 10 nam 1830, hai nguoi trao nhan voi nhau. Hai tuan sau, co viet mot so dong tam biet triu men cho Chopin trong album cua ong. Sau khi Chopin roi Warszawa, ong va Gładkowska khong con gap nhau va duong nhu ho khong giu lien lac qua thu tu.


= Su nghiep =


 Du lich va thanh cong trong nuoc  Thang 9 nam 1828, khi con la sinh vien, Chopin đen tham Berlin cung nha đong vat hoc Feliks Jarocki – ban cua gia đinh ong. Tai đay, ong thuong thuc cac vo opera do Gaspare Spontini chi đao va tham du cac buoi hoa nhac cua Carl Friedrich Zelter, Felix Mendelssohn va nhung nguoi noi tieng khac. Trong lan tro ve Berlin nam 1829, ong la khach moi cua Hoang tu Antoni Radziwiłł – thong đoc cua Đai cong quoc Posen va la mot nha soan nhac tai nang va nghe si cello đay tham vong. Chopin đa viet tac pham Introduction va Polonaise brillante cung Đo truong cho cello va duong cam, Op. 3 danh cho hoang tu va co con gai la nghe si duong cam Wanda.
Tro lai Warszawa nam đo, Chopin đi nghe Niccolo Paganini bieu dien violin va ong sang tac mot bo nhac pham bien tau mang ten Souvenir de Paganini. Co le chinh trai nghiem nay la nguon cam hung đe ong sang tac bo Etude đau tien (1829–1832) nham tu kham pha kha nang cua nhac cu. Sau khi hoan thanh chuong trinh hoc tai Nhac vien Warszawa, ong co buoi ra mat tai Vien. Ong to chuc hai buoi hoa nhac duong cam va nhan đuoc nhieu đanh gia tich cuc. Ngoai ra (theo loi Chopin), con co mot so binh luan cho rang ong "qua yeu đuoi đuoi truoc nhung nguoi quen chi trich cac nghe si duong cam đia phuong". Trong buoi hoa nhac đau tien, ong đa ra mat tac pham Bien tau tren chu đe "La ci darem la mano", Op. 2 (cac bien tau tren ban song ca tu vo opera Don Giovanni) cua Mozart cho duong cam va dan nhac. Ong tro lai Warszawa vao thang 9 nam 1829 va cho ra mat tac pham Concerto cho duong cam so 2 cung Fa thu, Op. 21 vao ngay 17 thang 3 nam 1830.
Nhung thanh cong cua Chopin trong nghe soan nhac va nghe si bieu dien đa mo ra cho ong canh cua đen Tay Au. Theo loi cua Zdzisław Jachimecki, vao ngay 2 thang 11 nam 1830, ong len đuong: "buoc vao the gioi rong lon mai ma khong xac đinh muc tieu ro rang nao". Ong cung Woyciechowski lai len đuong sang Ao va du kien tiep tuc sang Y. Cuoi thang đo, tai Warszawa dien ra Cuoc noi day thang 11 nam 1830, nen Woyciechowski tro ve Ba Lan đe nhap ngu. Luc nay mot minh o Vien, Chopin hoai niem ve que huong va viet cho mot nguoi ban rang "Toi nguyen rua khoanh khac toi tu biet [Warszawa]." Thang 9 nam 1831, khi biet tin cuoc noi loan đa that bai trong chuyen đi tu Vien đen Paris, ong bay to noi đau kho cua minh tren cac trang nhat ky: "Oi Chua oi! ... Nguoi o đo, vay ma Nguoi khong tra thu!". Nhat ky hien đang nam o Thu vien quoc gia Ba Lan. Jachimecki cho rang nhung su kien nay đa khien nha soan nhac truong thanh "tro thanh mot nha tho dan toc đay cam hung. Ong la nguoi linh cam qua khu, hien tai va tuong lai cua que huong Ba Lan".


 Paris  Khi roi Warszawa vao ngay 2 thang 11 nam 1830, ban đau Chopin đinh đen Y, nhung tinh hinh bat on du doi o Y khien noi đo tro thanh mot điem đen nguy hiem. Vi vay, ong đa chon Paris la điem đen tiep theo. Tuy nhien nhung kho khan trong viec xin thi thuc tu chinh quyen Nga đa khien ong phai xin giay phep qua canh tu đai su Phap. Nhieu nam sau đo, ong đa trich dan loi chung thuc tren ho chieu "Passeport en passant par Paris a Londres" ("Noi chuyen đen London qua Paris"). Ong noi đua rang minh đen thanh pho nay "chi đe trung chuyen". Ngay 5 thang 10 nam 1831, Chopin cap ben Paris va quyet đinh khong bao gio tro lai Ba Lan nua, ke tu đo ong tro thanh mot trong nhieu nguoi di cu trong cuoc đai di cu Ba Lan. O Phap, Chopin su dung ten minh theo cach viet tieng Phap. Sau khi nhap quoc tich Phap vao nam 1835, ong bat đau su dung ho chieu Phap đe đi lai. Chopin van coi nhung nguoi Ba Lan luu vong nhu nhung nguoi ban va nguoi tam giao. Ong khong bao gio cam thay hoan toan thoai mai khi noi tieng Phap hoac khi coi minh la nguoi Phap, mac du cha ong la nguoi goc Phap. Theo loi cua Adam Zamoyski, ong luon coi minh la nguoi Ba Lan.
O Paris, Chopin đa gap nhieu nghe si va nhung nhan vat noi tieng khac va tim đuoc nhieu co hoi đe thanh danh qua tai nang cua minh. Trong nhung nam o Paris, ong đa lam quen voi nhieu nguoi, gom Hector Berlioz, Franz Liszt, Ferdinand Hiller, Heinrich Heine, Eugene Delacroix, Alfred de Vigny va Friedrich Kalkbrenner. Kalkbrenner la nguoi gioi thieu ong voi nha san xuat duong cam Camille Pleyel. Đay la moc khoi đau cho moi quan he lau dai va ben chat giua Chopin va cac nhac cu cua Pleyel. Chopin cung lam quen voi nha tho Adam Mickiewicz – hieu truong cua Hiep hoi Van hoc Ba Lan. Mot so cau tho cua Mickiewicz đuoc Chopin su dung lam bai hat. Ong cung nhieu lan lam khach moi cua Hau tuoc Astolphe de Custine – mot trong nhung nguoi ham mo nhiet thanh cua ong. Tai phong khach cua Custine, ong thuong bieu dien cac tac pham cua minh.
Hai nguoi ban Ba Lan o Paris cung co vai tro quan trong trong cuoc đoi Chopin o Phap. Julian Fontana (ban hoc tai Nhac vien Warszawa) ban đau đa co gang đinh cu tai Anh nhung khong thanh. Theo loi cua nha su hoc am nhac Jim Samson, Fontana tro thanh "nguoi hau chung va nguoi chep nhac" cho Chopin. Albert Grzymała (mot nha tai chinh giau co va nhan vat co tieng trong xa hoi Paris) thuong lam co van cho Chopin va theo loi cua Zamoyski, nguoi nay "dan dan đam nhiem vai tro cua mot nguoi anh trong cuoc đoi [Chopin]".
Ngay 7 thang 12 nam 1831 đanh dau cot moc Chopin nhan đuoc su ung ho đau tien tu mot nhan vat đuong thoi xuat chung: Robert Schumann đanh gia tac pham Bien tau “La ci Darem” (Op. 2) trong tap chi Allgemeine musikalische Zeitung (bai viet am nhac đau tien cua ong đuoc xuat ban) bang tuyen bo: "Quy vi, hay nga mu chao mot thien tai!" Ngay 25 thang 2 nam 1832, Chopin co buoi hoa nhac đau tien o Paris tai "salons de MM Pleyel" o so 9 pho Cadet, thu hut su nguong mo cua cong chung. Nha phe binh Francois-Joseph Fetis đa viet trong tap chi Revue et gazette musicale: "Đay la mot chang trai tre ... khong theo khuon mau nao, đa tim thay, neu khong phai la mot su đoi moi hoan toan cua am nhac danh cho duong cam, ... [thi] cung la su dat dao nhung y tuong đoc đao chua tung thay ..." Sau buoi hoa nhac nay, Chopin nhan ra rang ky thuat choi đan phim lang le cua ong khong phu hop voi khong gian hoa nhac lon. Cuoi nam đo, ong đuoc gioi thieu voi gia toc Rothschild, mot gia đinh ngan hang giau co. Nho Rothschild bao tro, Chopin đuoc đen voi cac salon (cac buoi tu hop xa hoi cua gioi quy toc va gioi tinh hoa nghe thuat va van hoc) rieng tu khac. Đen cuoi nam 1832, Chopin đa khang đinh đuoc vi the cua minh trong gioi tinh hoa am nhac Paris va gianh đuoc su ton trong cua nhung nguoi đong trang lua nhu Hiller, Liszt va Berlioz. Ong khong con phu thuoc ve mat tai chinh vao cha minh nua, va vao mua đong nam 1832, ong bat đau kiem đuoc mot khoan thu nhap kha kha tu viec xuat ban cac tac pham cua minh va day duong cam cho nhung sinh vien thuoc gioi nha giau tren khap chau Au. Ong khong con phai đoi mat voi cang thang tu viec to chuc hoa nhac cong cong, đieu ma ong von khong thich.
Tai Paris, Chopin hiem khi bieu dien truoc cong chung. Trong nhung nam ve sau, ong thuong chi to chuc mot buoi hoa nhac thuong nien tai Salle Pleyel, mot đia điem co suc chua 300 nguoi. Ong thich choi đan tai can ho rieng cua minh o Paris cho nhung nhom ban nho hon la o cac salon, noi ong cung thuong xuyen bieu dien. Nha am nhac hoc Arthur Hedley đa nhan xet rang: "La mot nghe si duong cam, Chopin la nguoi duy nhat co đuoc danh tieng hang đau tu so lan xuat hien truoc cong chung toi thieu – it hon 30 lan trong suot cuoc đoi minh". Danh sach cac nhac si tham gia mot so buoi hoa nhac cua ong cho thay su phong phu cua đoi song nghe thuat Paris trong giai đoan nay. Mot so vi du bao gom mot buoi hoa nhac vao ngay 23 thang 3 nam 1833 trong đo Chopin, Liszt va Hiller đa bieu dien mot ban hoa tau cua J. S. Bach cho ba đan phim va mot buoi hoa nhac vao ngay 3 thang 3 nam 1838 trong đo Chopin, hoc tro cua ong Adolphe Gutmann, cung voi Charles-Valentin Alkan, va giao vien cua Alkan Joseph Zimmermann bieu dien hai chuong tu Ban giao huong so 7 cua Beethoven, đuoc chuyen soan cho tam tay boi Alkan. Chopin cung tham gia vao qua trinh sang tac tac pham Hexameron cua Liszt; ong viet bien tau thu sau (va cung la bien tau cuoi cung) dua tren chu đe cua Bellini. Am nhac cua Chopin dan tro nen pho bien hon, va vao nam 1833, ong ky hop đong voi Maurice Schlesinger, nguoi đa sap xep đe xuat ban cac tac pham cua Chopin khong chi o Phap ma con thong qua cac moi quan he gia đinh o Đuc va Anh.

Mua xuan nam 1834, Chopin tham du Lien hoan Am nhac vung Ha song Rhin o Aix-la-Chapelle cung Hiller va gap Felix Mendelssohn. Sau le hoi, ba nguoi đen tham Dusseldorf, noi Mendelssohn đuoc bo nhiem lam giam đoc am nhac. Ho danh "mot ngay rat de chiu", theo loi cua Mendelssohn, choi nhac tren cay đan duong cam cua Mendelssohn va thao luan ve am nhac. Ca ba cung gap Friedrich Wilhelm Schadow, giam đoc Hoc vien Nghe thuat, va mot so hoc tro loi lac cua Schadow nhu Lessing, Bendemann, Hildebrandt va Sohn. Nam 1835, Chopin sang Carlsbad tham cha me, cung la lan cuoi cung đuoc gap ho. Tren đuong ve Paris, ong gap lai nhung nguoi ban cu tu Warszawa, gia đinh Wodzinski, trong đo co Maria, co hoc tro piano ma ong tung day khi con o Ba Lan. Cuoc gap go nay đa thoi thuc ong o lai Dresden hai tuan, vi truoc đo ong đinh đi qua Leipzig đe ve Paris. Buc chan dung cua co gai 16 tuoi ve nha soan nhac đa đuoc coi la mot trong nhung buc chan dung giong Chopin nhat, cung voi buc chan dung cua Delacroix. Vao thang 10, Chopin cuoi cung cung đen Leipzig, gap đuoc Schumann, Clara Wieck, va Mendelssohn, nguoi đa bo tri cho ong xem mot buoi bieu dien tac pham Oratorio St. Paul cua minh, va goi ong la "mot nhac si hoan hao". Vao thang 7 nam 1836, Chopin đen Marienbad va Dresden đe o cung gia đinh Wodzinski, va vao thang 9, ong cau hon Maria, me ba la Nu ba tuoc Wodzinska đa chap thuan ve nguyen tac. Chopin tiep tuc đen Leipzig đe tang Schumann ban Ballade cung Sol thu. Vao cuoi nam 1836, ong gui cho Maria mot album nhac trong đo co chi Ludwika đa sao chep 7 bai hat cua ong va ban Nocturne cung Đo thang thu, Lento con gran espressione, đuoc viet nam 1830. Loi cam on nhe nhang ma ong nhan đuoc tu Maria hoa ra lai la la thu cuoi cung ong nhan đuoc tu ba. Chopin cat nhung la thu ay vao mot phong bi lon, ben ngoai đe dong chu "Noi bat hanh cua toi" ("Moja bieda"). Ong giu tap thu ay nhu ky vat tinh yeu thu hai trong trong ngan keo ban lam viec cho đen cuoi đoi.


 Franz Liszt  Mac du khong ro thoi điem chinh xac Chopin lan đau gap Franz Liszt sau khi đen Paris, nhung vao ngay 12 thang 12 nam 1831, ong đe cap trong mot la thu gui cho nguoi ban Woyciechowski rang "Em đa gap Rossini, Cherubini, Baillot, v.v. – ca Kalkbrenner nua. Anh se khong tin đuoc la em to mo đen the nao ve Herz, Liszt, Hiller, v.v. đau" Đen du buoi ra mat cua Chopin tai Paris vao ngay 26 thang 2 nam 1832 tai Salle Pleyel, Liszt nhan xet nhu sau: “Nhung trang phao tay nong nhiet nhat cung khong đu cho thu tai nang đang mo ra ky nguyen moi cua cam xuc thi ca va trinh bay nhung cach tan đang mung trong cot loi nghe thuat cua anh.”
Hai nguoi tro thanh ban va song gan nhau trong nhieu nam o Paris, Chopin o so 38 Rue de la Chaussee-d'Antin, con Liszt o Hotel de France tren Rue Laffitte, cach Chopin vai day nha. Ho bieu dien cung nhau 7 lan trong khoang thoi gian tu nam 1833 đen nam 1841. Lan bieu dien đau tien la ngay 2 thang 4 nam 1833 tai mot buoi hoa nhac tu thien do Hector Berlioz to chuc cho Harriet Smithson, nu dien vien chuyen dien kich Shakespeare bi pha san va la vo cua Berlioz. Trong buoi hoa nhac, ho choi ban Sonata cung Fa thu cua George Onslow danh cho 2 duong cam. Nhung lan xuat hien chung ve sau bao gom mot buoi hoa nhac tu thien cho Hiep hoi tu thien cua phu nu Ba Lan tai Paris. Lan cuoi cung ca hai xuat hien truoc cong chung la tai mot buoi hoa nhac tu thien nhan dip khanh thanh tuong đai Beethoven o Bonn, đuoc to chuc tai Salle Pleyel va Nhac vien Paris vao ngay 25 va 26 thang 4 nam 1841.
Du rat quy trong va nguong mo nhau nhung tinh ban giua Chopin va Liszt khong he suon se, tham chi mang đoi chut yeu–ghet. Harold C. Schonberg nhan đinh Chopin co "chut ghen ti va thu han" truoc tai nang trinh dien đieu luyen cua Liszt. Mot so hoc gia khac cung cho rang Chopin bi cuon hut boi phong cach bieu dien đay kich tinh va thanh cong ruc ro cua Liszt. Liszt la nguoi đuoc Chopin đe tang ban Etude Op. 10, va man trinh dien cua Liszt khien Chopin phai viet thu cho Hiller, tho lo "toi muon đanh cap cach anh ta choi etude cua toi." Tuy nhien, nam 1843, Chopin bat binh khi Liszt tu y them that trong khi bieu dien nocturne cua minh, yeu cau phai choi đung nguyen ban hoac đung choi nua, buoc Liszt phai xin loi. Hau het cac nha viet tieu su cua Chopin cho rang Chopin va Liszt dan xa cach sau đo, du trong thu tu đen tan nam 1848, Chopin van goi Liszt la "nguoi ban cua toi". Mot so nha binh luan cho rang nguyen nhan ran nut đen tu chuyen tinh cam ca nhan. Co y kien cho rang Liszt ghen khi nguoi tinh Marie d'Agoult qua quan tam đen Chopin, mot so khac tin rang Chopin khong thoai mai khi thay Liszt than thiet voi George Sand.


 George Sand  Nam 1836, tai mot bua tiec do Marie d'Agoult to chuc, Chopin đa gap nu van si nguoi Phap George Sand (ten khai sinh [Amantine] Aurore [Lucile] Dupin). Voi voc dang nho be (chua đay nam feet, tuc 152 cm), nuoc da ngam đen, đoi mat to va thuong hut xi ga, ban đau ba khien Chopin kho chiu; ong nhan xet rang "la Sand qua la mot nguoi kem hap dan. Co ay thuc su la phu nu sao?" Tuy nhien, vao đau nam 1837, me cua Maria Wodzinska đa noi ro voi Chopin trong thu tu rang cuoc hon nhan voi con gai ba kho co the tien trien. Nguoi ta cho rang ba bi anh huong boi suc khoe kem cua ong va cung co the boi nhung tin đon ve moi quan he cua ong voi nhung nguoi phu nu nhu d'Agoult va Sand. Cuoi cung, Chopin đa đat nhung la thu cua Maria va me co vao mot phong bi, tren đo ong viet 'Noi bat hanh cua toi' bang tieng Ba Lan. Trong mot la thu gui Grzymała vao thang 6 nam 1838, Sand đa thua nhan tinh cam manh liet danh cho nha soan nhac va can nhac xem co nen tu bo moi quan he hien tai đe bat đau moi quan he voi Chopin hay khong; co đa yeu cau Grzymała đanh gia moi quan he cua Chopin voi Maria Wodzinska, ma khong nhan ra rang moi quan he nay, it nhat la tu phia Maria, đa ket thuc.
Thang 6 nam 1837, Chopin am tham đen tham London cung nha san xuat duong cam Camille Pleyel đe choi nhac tai mot buoi da tiec tai nha cua nha san xuat duong cam nguoi Anh James Broadwood. Khi tro ve Paris, moi quan he cua Chopin voi George Sand tro nen nghiem tuc hon va ho chinh thuc tro thanh nguoi tinh vao thang 7 nam 1838. Sand, lon hon nha soan nhac sau tuoi va đa co mot loat nguoi tinh truoc đo, viet rang: "Toi kha phien muon truoc anh huong cua Chopin len toi. Toi van chua het ngac nhien, va neu tu trong, toi nen cam thay xau ho khi cho phep trai tim minh roi vao su boi tin...". Đe cai thien suc khoe cua Chopin va cau con trai 15 tuoi cua Sand la Maurice, cung nhu tranh xa nguoi tinh cu cua Sand la Felicien Mallefille, ho quyet đinh danh mot mua đong o Majorca (tu 8 thang 11 nam 1838 đen 13 thang 2 nam 1839). Khi phat hien Chopin va Sand khong phai la vo chong, nguoi dan đia phuong tro nen ky thi do quan niem truyen thong Cong giao sau sac, khien viec tim cho o kho khan. Cuoi cung, hai nguoi phai thue nha trong mot tu vien cu cua dong Carthusian cu o Valldemossa, nhung noi nay khong đu am đe chong choi voi cai lanh khac nghiet cua mua đong Majorca.

Ngay 3 thang 12 nam 1838, Chopin phan nan ve suc khoe va su kem coi cua cac bac si o Mallorca, cu the: "Ba bac si, nhung nguoi co tieng nhat tren đao đa toi kham cho toi ... Nguoi thu nhat noi toi đa chet, nguoi thu hai noi toi đang chet va nguoi thu ba noi rang toi se chet." Ong cung gap van đe voi cay đan Pleyel đuoc gui cho ong, nen ong phai dua vao mot cay duong cam đuoc Juan Bauza san xuat tai Palma. Chiec đan Pleyel cuoi cung đa đen tu Paris vao thang 12, ngay truoc khi Chopin va Sand roi đao. Chopin viet thu cho Pleyel vao thang 1 nam 1839: "Toi gui cho anh ban Prelude [Op. 28] cua toi. Toi đa hoan thanh chung tren chiec duong cam nho cua anh, đen noi trong tinh trang tot nhat co the bat chap bien ca, thoi tiet xau va phong tuc cua Palma." Chopin cung co thoi gian viet ban Ballade so 2, Op. 38; hai Polonaise, Op. 40; va Scherzo so 3, Op. 39 khi o Mallorca.
Mac du đay la mot giai đoan sang tac hieu qua, thoi tiet xau đa anh huong nghiem trong đen suc khoe cua Chopin, khien hai nguoi quyet đinh roi đao. Đe tranh phai nop them thue hai quan, Sand đa ban cay duong cam cho nha Canut, mot cap vo chong nguoi Phap. Đau tien, ho đen Barcelona, sau đo đen Marseilles va o lai đe Chopin duong benh. Trong thoi gian o Marseille, Chopin đa co mot buoi bieu dien hiem hoi ben cay đan organ trong mot buoi le cau hon cho giong nam cao Adolphe Nourrit vao ngay 24 thang 4 nam 1839; ong choi mot ban chuyen soan tac pham Lied Die Sterne cua Franz Schubert (D. 939). George Sand mo ta ve cach choi nhac cua Chopin trong la thu ngay 28 thang 4 nam 1839:

Chopin đa hy sinh ban than bang cach choi đan organ tai nghi thuc Dang hien – va that la mot cay đan organ toi tan! Du sao thi chang trai cua chung ta đa tan dung tot đieu đo bang cach su dung cac nut dung it pho hon, va anh ay đa choi ban Die Sterne cua Schubert, khong phai voi giong đieu nong nhiet va ruc ro nhu Nourrit đa su dung, ma voi mot am thanh xot thuong, diu dang nhu vang vong ve tu mot the gioi khac. Trong so nhung nguoi co mat, co đen hai hoac ba nguoi cam nhan đuoc y nghia cua no va đa roi nuoc mat.
Vao thang 6 nam 1839, ho đen đien trang cua Sand tai Nohant đe nghi he, va danh phan lon nhung mua he tiep theo o đay cho đen nam 1846. Vao mua thu, ho tro ve Paris, ve can ho cua Chopin tai so 5 pho Tronchet gan noi o thue cua Sand tren pho Pigalle. Ong thuong xuyen đen tham Sand vao buoi toi, nhung ca hai van tu chu. (Nam 1842, ong va Sand chuyen đen Square d'Orleans va song trong cac can ho lien ke.)
Ngay 26 thang 7 nam 1840, Chopin va Sand đa co mat tai buoi tong duyet tac pham Grande symphonie funebre et triomphale cua Berlioz, đuoc sang tac đe ky niem 10 nam ngay dien ra Cach mang thang Bay. Chopin đuoc cho la khong may an tuong voi tac pham nay.
Trong khoang thoi gian mua he o Nohant, đac biet la nhung nam 1839–1843 (tru nam 1840), Chopin đa tim thay nhung ngay yen tinh, hieu qua đe sang tac nhieu tac pham, bao gom Polonaise cung La giang truong, Op. 53. Sand mo ta qua trinh sang tao cua Chopin nhu sau: “Viec sang tac cua anh ay rat ngau hung, ki dieu... nhung gi anh ay hinh dung ve tong the đuoc phan tich qua muc tren giay ... Anh giam minh trong phong ca ngay, ren ri, đi lai, be gay but, lap lai hoac thay đoi o nhip hang tram lan ... chi đe quay tro lai va viet nhung gi anh đa co trong ban nhac đau tien.”
Trong so nhung vi khach đen Nohant co Delacroix va giong nu cao Pauline Viardot. Chopin tu van cho ba ve ky thuat va sang tac cho duong cam. Delacroix mieu ta cuoc song o Nohant trong la thu ngay 7 thang 6 nam 1842:

Nhung nguoi chu nha khong the vui ve hon khi tiep đai chung toi. Khi chung toi khong tap hop đe an toi, an trua, choi bi-a hoac đi dao, moi nguoi chung toi co the o trong phong đoc sach hoac nam dai tren sofa. Thinh thoang, nhin qua cua so huong ra vuon la tieng nhac cua Chopin, nguoi đang lam viec trong phong minh, va no hoa quyen voi tieng hot cua nhung chu son ca cung huong thom cua nhung đoa hong.


 Thoai trao  Tu nam 1842 tro đi, Chopin co dau hieu benh nang. Sau buoi đoc tau tai Paris vao ngay 21 thang 2 nam 1842, ong viet cho Grzymała: "Toi phai nam tren giuong ca ngay, mieng va amidan cua toi đau nhuc qua." Do benh tat, ong buoc phai tu choi loi moi tham gia buoi bieu dien ban giao huong so 7 cua Beethoven lan thu hai cua Alkan tai nha hat Erard vao ngay 1 thang 3 nam 1843. Cuoi nam 1844, Charles Halle đen tham Chopin va thay ong "gan nhu khong the cu đong, than cong nhu mot con dao nhip đa mo ra mot nua va ro rang la rat đau đon", mac du tinh than cua ong tro lai khi ong bat đau choi duong cam cho vi khach cua minh. Suc khoe cua Chopin tiep tuc chuyen bien xau, đac biet tu thoi điem nay tro đi. Nghien cuu gan đay cho rang ngoai cac can benh khac, ong cung co the bi đong kinh thuy thai duong.
Trong suot thoi ky nay, so luong tac pham ma Chopin viet giam dan theo tung nam. Trong khi  ong viet khoang 12 tac pham vao nam 1841, thi ong chi viet 6 tac pham vao nam 1842 va 6 tac pham ngan hon vao nam 1843. Nam 1844, ong chi viet ban sonata Op. 58. Nam 1845, ong hoan thanh ba ban mazurka (Op. 59). Mac du nhung tac pham nay đuoc trau chuot hon cac tac pham truoc đo, nhung Zamoyski ket luan rang "kha nang tap trung cua ong đang suy yeu va nguon cam hung cua ong bi bao vay boi noi thong kho ve mat cam xuc lan tri tue". Moi quan he cua Chopin voi Sand tro nen toi te vao nam 1846 boi nhung van đe lien quan đen con gai ba, Solange, va hon the cua co, mot nha đieu khac tre tuoi va tho san gia tai Auguste Clesinger. Nha soan nhac thuong theo phe Solange trong cac cuoc cai va voi me co; ong cung phai chiu su ghen ti tu Maurice, con trai cua Sand. Hon nua, Chopin tho o voi cac hoat đong chinh tri cap tien cua Sand, bao gom ca su nhiet tinh cua ba đoi voi Cach mang thang Hai nam 1848.
Khi suc khoe cua nha soan nhac ngay cang suy yeu, Sand, tu mot nguoi yeu dan tro thanh nguoi cham soc Chopin, nguoi ma ba goi la "đua con thu ba" cua minh. Trong nhung la thu gui cho nguoi ngoai cuoc, ba trut su mat kien nhan cua minh, goi ong la "đua tre", "thien than toi nghiep", "nguoi đau kho" va "xac chet nho be đuoc yeu thuong". Nam 1847, Sand xuat ban tieu thuyet Lucrezia Floriani, trong đo nhan vat chinh – mot nu dien vien giau co va mot hoang tu om yeu – duong nhu la am chi Sand va Chopin. Truoc su hien dien cua Chopin, Sand đa đoc to ban thao cho Delacroix nghe, nguoi vua soc vua boi roi truoc nhung an y trong đo, ong viet rang "Ba Sand hoan toan thoai mai va Chopin kho co the ngung đua ra nhung loi khen ngoi". Nam đo, moi quan he cua ho ket thuc sau mot cuoc trao đoi thu tu đay gian du, theo loi Sand, đa tao nen mot “ket thuc la lung cho chin nam tinh ban đac biet". Grzymała, nguoi đa quan sat chuyen tinh lang man cua ho ngay tu đau, đa binh luan rang: "Neu [Chopin] khong kem may man gap phai George Sand, nguoi đa đau đoc toan bo cuoc đoi anh ay, anh ay han đa song toi gia nhu Cherubini". Chopin qua đoi hai nam sau đo o tuoi 39, con nha soan nhac Luigi Cherubini qua đoi tai Paris vao nam 1842, huong tho 81 tuoi.


 Chuyen tham Anh Quoc  Danh tieng cua Chopin voi tu cach la mot nghe si xuat chung bat đau suy giam. Luong hoc tro cua ong suy giam, cung voi xung đot va bat on chinh tri thoi bay gio, khien ong gap kho khan ve tai chinh. Vao thang 2 nam 1848, ong đa to chuc buoi hoa nhac cuoi cung cua minh tai Paris cung nghe si cello Auguste Franchomme; mot trong nhung tac pham ong bieu dien la ba chuong trong ban Sonata Op. 65 cho cello.
Vao thang 4, trong cuoc Cach mang nam 1848 o Paris, ong đen London, noi ong bieu dien tai mot so buoi hoa nhac va nhieu buoi tiep tan trong nhung ngoi nha quyen quy. Hoc tro nguoi Scotland Jane Stirling va chi gai cua co la nguoi đe xuat chuyen luu dien nay. Stirling cung la nguoi thuc hien tat ca cac sap xep hau can va ho tro kinh phi can thiet.
Tai London, Chopin thue nha tai pho Dover, noi cong ty Broadwood cung cap cho ong mot cay đai duong cam. Buoi bieu dien đau tien cua ong vao ngay 15 thang 5 tai Stafford House co su xuat hien cua Nu hoang Victoria va Hoang tu Albert. Ban than cung la mot nhac si tai nang, Hoang tu Albert đa đen gan ban phim đe xem ky thuat choi đan cua Chopin. Broadwood cung sap xep cac buoi hoa nhac cho ong; trong so nhung nguoi tham du co tac gia William Makepeace Thackeray va ca si Jenny Lind. Chopin cung đuoc tim đen đe nho day piano, voi muc hoc phi cao la mot guinea moi gio, va cac buoi đoc tau rieng voi muc hoc phi la 20 guinea. Trong mot buoi hoa nhac vao ngay 7 thang 7, ong chia se san khau voi Viardot, nguoi đa hat cac ban chuyen soan mot so ban mazurka cua ong theo cac van ban tieng Tay Ban Nha. Vai ngay sau, ong bieu dien cho Thomas Carlyle va vo Jane Carlyle tai nha cua ho o Chelsea. Vao ngay 28 thang 8, ong bieu dien tai mot buoi hoa nhac o phong hoa nhac Gentlemen cua Manchester cung voi Marietta Alboni va Lorenzo Salvi.
Vao cuoi mua he, ong đuoc Jane Stirling moi đen tham Scotland; ong nghi tai Calder House gan Edinburgh va tai Lau đai Johnstone o Renfrewshire, ca hai đeu thuoc so huu cua cac thanh vien trong gia đinh Stirling. Ba ro rang co y đinh vuot ra ngoai tinh ban đon thuan, va Chopin buoc phai noi ro voi ba rang đieu đo khong the xay ra. Vao thoi điem nay, ong viet cho Grzymała: "Nhung quy co Scotland cua toi rat tu te, nhung ho that la phien phuc", va đe đap lai tin đon ve moi quan he giua Chopin va Stirling, ong viet rang ong "gan quan tai hon la chiec giuong cuoi". Chopin to chuc mot buoi hoa nhac cong cong tai Glasgow vao ngay 27 thang 9, va mot buoi khac tai Edinburgh tai Phong Hopetoun tren Pho Queen (nay la Nha Erskine) vao ngay 4 thang 10. Vao cuoi thang 10 nam 1848, khi đang luu tru tai so 10 Warriston Crescent o Edinburgh voi bac si nguoi Ba Lan Adam Łyszczynski, Chopin viet di chuc cuoi cung cua minh – "cach xu ly đo đac cua toi sau nay neu toi chet o đau đo", theo loi ong viet cho Grzymała.
Chopin xuat hien lan cuoi truoc cong chung tren san khau hoa nhac tai Guildhall, London vao ngay 16 thang 11 nam 1848, khi, trong mot nghia cu yeu nuoc cuoi cung, ong đa choi nhac đe gay quy cho nhung nguoi ti nan Ba Lan. Đay la mot nghia cu sai lam, vi phan lon nhung nguoi tham gia quan tam đen viec khieu vu va đo an nhe hon la nghe thuat choi đan cua Chopin, đieu nay đa lam ong kiet suc. Vao thoi điem nay, ong đa bi benh rat nang, trong luong co the ong chi con 45 kg, va cac bac si cua ong biet rang can benh cua ong đa o giai đoan cuoi.
Chopin tro ve Paris vao cuoi thang 11. Ong đa trai qua mua đong trong can benh dai dang, nhung thinh thoang van day piano va đuoc ban be nhu Delacroix va Franchomme đen tham. Thinh thoang ong choi duong cam, hoac đem đan cho ca si Delfina Potocka, cho ban be. Mua he nam 1849, ban cua ong đa tim cho ong mot can ho o Chaillot, nam ngoai trung tam thanh pho, noi tien thue nha đuoc mot nguoi nguong mo, Cong chua Yekaterina Dmitrievna Soutzos-Obreskova, bi mat tro cap. Ong đa đuoc Jenny Lind đen tham tai đay vao thang 6 nam 1849.


= Qua đoi va tang le =

Voi suc khoe chuyen bien xau, Chopin mong muon co mot thanh vien gia đinh ben canh. Vao thang 6 nam 1849, chi gai ong la Ludwika đa đen Paris cung chong va con gai, va vao thang 9, ong đa thue mot can ho tai Hotel Baudard de Saint-James tren Quang truong Vendome, tien thue nha co the đa đuoc Jane Stirling tro cap. Sau ngay 15 thang 10, khi tinh trang cua ong chuyen bien xau mot cach ro ret, chi con mot so it ban than nhat o lai voi ong. Viardot đa mia mai rang "tat ca cac quy ba Paris sang trong coi viec ngat xiu trong phong cua ong la de rigueur" ("đieu bat buoc").
Mot so nguoi ban choi nhac theo yeu cau cua ong; trong so đo, Potocka hat va Franchomme choi đan cello. Chopin đa đe lai nhung ban ghi chu con dang do cua minh ve mot phuong phap day duong cam mang ten Projet de methode (dich: "Phac thao ve phuong phap piano”) cho Alkan đe ong hoan thien. Vao ngay 17 thang 10, sau nua đem, bac si đa cui xuong ben ong va hoi lieu ong co đau đon nhieu khong. Ong tra loi: "Khong con nua". Ong qua đoi vai phut truoc 2 gio sang, huong tho 39 tuoi. Nhung nguoi co mat tai giuong benh duong nhu la chi gai Ludwika, linh muc Aleksander Jełowicki, Cong chua Marcelina Czartoryska, Solange, con gai cua Sand va Thomas Albrecht, ban than cua ong. Sang hom đo, chong cua Solange la Clesinger đa đieu khac mat na tu than va hinh tay trai cua Chopin.
Le tang, to chuc tai Nha tho Madeleine o Paris, đa bi hoan lai gan hai tuan cho đen ngay 30 thang 10. Chi nhung nguoi co ve moi đuoc vao, vi du kien se co nhieu nguoi tham du. Hon 3.000 nguoi, tu xa nhu London, Berlin va Vienna, đa đen ma khong co giay moi va ho đeu khong đuoc phep vao.
Ban Requiem cua Mozart đuoc hat tai đam tang; cac nghe si đoc tau bao gom giong soprano Jeanne-Anais Castellan, giong mezzo-soprano Pauline Viardot, giong tenor Alexis Dupont, va giong bass Luigi Lablache; Prelude so 4 cung Mi thu va so 6 cung Si thu cua Chopin cung đuoc choi tai đo. Nguoi choi đan organ la Alfred Lefebure-Wely. Đoan ruoc tang đen Nghia trang Pere Lachaise, co su tham gia cua chi gai Chopin la Ludwika, do Hoang tu lon tuoi Adam Czartoryski dan đau. Nhung nguoi ho tang gom Delacroix, Franchomme va Camille Pleyel. Ban Hanh khuc tang le tu Sonata cho duong cam so 2 cua Chopin đuoc chuyen soan cho dan nhac boi Napoleon Henri Reber đuoc choi ben mo Chopin.

Bia mo cua Chopin, co hinh muse am nhac Euterpe đang khoc truoc cay đan lia bi hu, đuoc thiet ke va đieu khac boi Clesinger va đuoc lap đat vao ngay gio cua ong vao nam 1850. Tuong đai tri gia 4.500 franc, đuoc bao hiem boi Jane Stirling, nguoi cung đa tra tien đe đua Ludwika ve Warszawa. Theo yeu cau cua Chopin, Ludwika đa lay tim cua Frederic Chopin (đa đuoc bac si Jean Cruveilhier cua ong lay ra va bao quan trong binh ruou) tro ve Ba Lan vao nam 1850. Ba cung lay mot bo suu tap gom 200 buc thu ma Sand gui Chopin; sau nam 1851 nhung thu nay đuoc tra lai cho Sand va co đa tieu huy chung.
Can benh va nguyen nhan cai chet cua Chopin đa tro thanh chu đe đuoc tranh luan. Giay chung tu cua ong ghi nguyen nhan cai chet la benh lao, va Cruveilhier, bac si cua ong, vao thoi điem đo la chuyen gia hang đau cua Phap ve can benh nay. Cac kha nang khac đuoc đua ra bao gom xo nang, xo gan, va thieu alpha-1 antitrypsin. Mot cuoc kiem tra truc quan trai tim đuoc bao quan cua Chopin (hu khong đuoc mo), đuoc tien hanh vao nam 2014 va lan đau tien đuoc cong bo tren Tap chi Y hoc Hoa Ky vao nam 2017, cho rang nguyen nhan gay ra cai chet cua ong co the la mot truong hop viem mang ngoai tim hiem gap do bien chung cua benh lao man tinh.


Am nhac = Tong quan =

Hon 230 tac pham cua Chopin con đuoc luu giu cho đen ngay nay; mot so tac pham tu thoi tho au đa bi mat. Tat ca cac sang tac đuoc biet đen cua ong đeu su dung duong cam, va chi mot so it la cac tac pham nhu hoa tau duong cam, bai hat hoac nhac thinh phong.
Chopin đuoc đao tao theo truyen thong cua Beethoven, Haydn, Mozart va Clementi; ong đa ap dung phuong phap day cua Clementi cho hoc tro cua minh. Ong cung chiu anh huong tu kha nang phat trien ky thuat duong cam vua xuat chung, vua mang phong cach Mozart cua Hummel. Ong đa trich dan Bach va Mozart la hai nha soan nhac quan trong nhat trong viec đinh hinh quan điem am nhac cua minh. Cac tac pham đau tien cua Chopin theo phong cach cua cac ban nhac "brilliant" danh cho đan phim trong thoi đai cua ong, đuoc minh hoa bang cac tac pham cua Ignaz Moscheles, Friedrich Kalkbrenner va nhung nguoi khac. It truc tiep hon trong giai đoan đau la anh huong cua nhac dan gian Ba Lan va opera Y. Phan lon nhung phong cach trang tri not nhac đac trung cua ong sau nay (chang han nhu fioritura) xuat phat tu ca hat. Nhung giai đieu cua ong ngay cang goi nho đen cac đac điem va đieu thuc cua am nhac que huong ong, chang han nhu am tri tuc.
Chopin đa đua the loai am nhac danh cho salon nocturne, moi đuoc tao ra boi nha soan nhac nguoi Ireland John Field vao thoi điem đo, len mot muc đo tinh te cao hon. Ong la nguoi đau tien viet ballade va scherzo nhu cac tac pham hoa nhac rieng le. Ve co ban, ong đa phat trien mot the loai moi voi bo prelude đoc lap cua minh (Op. 28, xuat ban nam 1839). Ong đa khai thac tiem nang tho ca cua khai niem etude hoa nhac, đa đuoc Liszt, Clementi va Moscheles phat trien trong nhung nam 1820 va 1830, trong hai ban etude cua ong (Op. 10 xuat ban nam 1833, Op. 25 nam 1837).
Chopin cung mang đen nhieu giai đieu va bieu cam hon cho cac hinh thuc khieu vu pho bien. Cac ban mazurka cua Chopin mac du co nguon goc tu đieu nhay truyen thong Ba Lan (mazurek), nhung khac o cho chung đuoc viet cho phong hoa nhac thay cho phong khieu vu; theo loi cua J. Barrie Jones, "Chopin chinh la nguoi đua mazurka len ban đo am nhac chau Au". 7 tac pham polonaise đuoc xuat ban khi ong con song (9 tac pham khac đuoc xuat ban sau khi ong mat), bat đau voi cap Op. 26 (xuat ban nam 1836), đa đat ra mot tieu chuan moi cho the loai am nhac nay. Cac ban waltz cua Chopin cung đuoc viet rieng cho đoc tau salon hon la cho da hoi va thuong co nhip đo nhanh hon nhieu so voi cac ban nhac tuong đuong dung cho san nhay.


= Tua đe, so opus va cac an ban =

Mot so tac pham noi tieng cua Chopin co tua đe mang tinh goi ta, chang han nhu Etude “Cach mang” (Op. 10, so 12) va Minute Waltz (Op. 64, so. 1). Tuy nhien, ngoai tru ban “Hanh khuc tang le”, nha soan nhac khong bao gio đat ten cho mot tac pham nhac cu nao ngoai the loai va so luong, đe lai cho nguoi nghe moi lien tuong tiem tang ngoai am nhac; nhung cai ten ma nhieu tac pham cua ong đuoc biet đen đeu do nhung nguoi khac đat ra. Khong co bang chung cho thay Etude “Cach mang” đuoc viet voi suy nghi ve cuoc noi day chong lai Nga that bai cua Ba Lan; no chi xuat hien trong cung thoi điem. Hanh khuc tang le, chuong thu ba trong ban Sonata cho duong cam so 2 (Op. 35) cua ong, đuoc viet truoc toan bo ban sonata, la truong hop duy nhat ong đat tieu đe cho tac pham, nhung khong co su kien cu the hay cai chet nao đuoc cho la nguon cam hung cua tac pham.
So opus cuoi cung ma Chopin su dung la 65, danh cho ban Sonata cho Cello cung Sol thu. Ong bay to mong muon tieu huy tat ca cac ban thao chua xuat ban cua minh truoc luc hap hoi. Tuy nhien, theo yeu cau cua me va cac chi em cua nha soan nhac, Julian Fontana, nguoi quan ly am nhac cua Chopin, đa chon 23 tac pham duong cam chua đuoc xuat ban va nhom chung thanh tam so opus khac (Opp. 66–73), xuat ban nam 1855. Nam 1857, 17 bai hat Ba Lan ma Chopin viet o nhieu giai đoan khac nhau cua cuoc đoi ong đa đuoc suu tap va xuat ban duoi so Op. 74. Tuy nhien, thu tu trong tuyen tap nay khong phan anh trinh tu sang tac ban đau.
Cac tac pham xuat ban tu nam 1857 tro đi, thay vi đuoc chi đinh danh muc bang so opus, thi đuoc chi đinh danh muc bang cac cach khac. Danh muc cap nhat gan đay nhat đuoc duy tri boi Vien Fryderyk Chopin tai Trung tam Thong tin Chopin tren Internet. Danh muc Kobylanska (thuong đuoc bieu thi bang ten viet tat 'KK'), đuoc đat ten theo nguoi bien soan cac tac pham cua Chopin, nha am nhac hoc nguoi Ba Lan Krystyna Kobylanska; mac du danh muc cu hon nhung van đuoc coi la mot tai lieu tham khao hoc thuat quan trong. Danh muc gan đay nhat cua cac tac pham đuoc xuat ban sau khi mat la “An ban quoc gia ve cac tac pham cua Fryderyk Chopin”, đuoc the hien bang cac chu viet tat 'WN'.
Cac nha xuat ban ban đau cua Chopin gom Maurice Schlesinger va Camille Pleyel. Cac tac pham cua ong som bat đau xuat hien trong cac tuyen tap pho bien cua the ky 19. An ban suu tam đau tien la cua Breitkopf va Hartel (1878–1902). Trong so cac an ban hoc thuat hien đai ve cac tac pham cua Chopin co phien ban đuoc đat theo Paderewski (mac du ong đa mat truoc khi cong viec xuat ban bat đau), xuat ban tu nam 1949 đen 1961. Tuy nhien, cac hoc gia đa phan đoi phien ban nay. Phien ban quoc gia Ba Lan gan đay hon, do Jan Ekier bien tap va xuat ban tu nam 1967 đen nam 2010, la an ban đuoc khuyen nghi cho cac thi sinh cua Cuoc thi piano quoc te Chopin. Ca hai phien ban đeu co phan giai thich va thao luan chi tiet ve cac quyet đinh va nguon.
Chopin xuat ban am nhac cua ong o Phap, Anh va Đuc (tuc la ong đa lam viec voi toi đa ba nha xuat ban rieng biet cho moi tac pham hoac bo tac pham) do luat ban quyen thoi đo. Vi vay thuong co ba “an ban đau tien” khac nhau cho moi tac pham. Moi phien ban đeu co su khac biet; Chopin chinh sua chung mot cach rieng biet va đoi khi ong viet lai mot so tac pham trong khi chinh sua. Hon nua, Chopin đa cung cap cho cac nha xuat ban cua minh nhieu nguon khac nhau, bao gom nhung ban co chu ky, ban soat loi co chu thich va ban sao chep. Nhung khac biet nay chi moi đuoc cong nhan nhieu hon trong thoi gian gan đay.


= Cau truc va hoa am =

Ung tac đong vai tro trong tam trong qua trinh sang tao cua Chopin. Tuy nhien, đieu nay khong đong nghia voi lan man boc đong: Nicholas Temperley viet rang "ung tac đuoc thiet ke danh cho khan gia va xuat phat điem cua no la su ky vong cua khan gia, bao gom cac quy uoc ve hinh thuc am nhac tai thoi điem đo". Cac tac pham danh cho duong cam va dan nhac, bao gom ca hai ban concerto, đuoc Temperley coi la "cac phuong tien đon thuan đe choi duong cam mot cach xuat sac... dai dong ve mat hinh thuc va co tinh bao thu". Sau cac ban concerto cho duong cam (ca hai đeu la nhung tac pham som, co nien đai tu nam 1830), Chopin khong no luc tao ra nhung tac pham co quy mo lon voi nhieu chuong, ngoai tru nhung ban sonata cho duong cam va cello ve sau; "thay vao đo, ong gan nhu đat đuoc su hoan hao trong nhung tac pham co thiet ke tong the đon gian nhung co cau truc o nhip tinh te va phuc tap". Rosen cho rang mot khia canh quan trong trong su đoc đao cua Chopin la kha nang xu ly linh hoat phan cau bon o nhip nhu mot đon vi cau truc.
J. Barrie Jones cho rang "trong so cac tac pham ma Chopin đinh su dung cho hoa nhac, bon ban ballade va bon ban scherzo la nhung tac pham hang đau", va noi them rang "Barcarolle Op. 60 noi bat nhu mot vi du ve su hoa am phong phu cua Chopin ket hop voi giai đieu am ap theo phong cach Y". Temperley cho rang nhung tac pham nay, chua đung "su đa dang lon ve tam trang, chat lieu chu đe va chi tiet cau truc", dua tren hinh thuc "khoi hanh va tro ve" mo rong; "phan giua cang mo rong va cang xa ve cung bac, tam trang va chu đe so voi y tuong mo đau, thi phan lap lai cang quan trong va kich tinh hon khi xuat hien".
Cac ban mazurka va waltz cua Chopin đeu o dang ba phan đon gian, đoi khi kem mot đoan coda o cuoi. Cac ban mazurka thuong the hien nhieu net dan gian hon phan lon tac pham khac cua ong, thinh thoang cac tac pham chua cac thang am va hoa am theo đieu thuc va su dung am tram khong can nhac đem. Tuy nhien, mot so ban mazurka cung cho thay su tinh te khac thuong, vi du nhu ban Mazurka Op. 63 so 3, bao gom mot canon cach mot nhip, mot đieu hiem thay trong am nhac.
Cac ban polonaise cua Chopin cho thay su tien bo đang ke so voi cac ban polonaise cua nhung nguoi Ba Lan tien nhiem cua ong ve mat hinh thuc (bao gom nhung nguoi thay cua ong la Zywny va Elsner). Cung giong nhu ban polonaise truyen thong, cac tac pham cua Chopin co nhip ba va thuong the hien nhip đieu quan su trong giai đieu, phan đem va giai ket. Khong giong nhu hau het nhung tac pham tien nhiem, cac tac pham nay cung đoi hoi ky thuat đieu luyen.
Nhung ban nocturne cua Chopin co cau truc chat che hon va co chieu sau cam xuc lon hon so voi nhung ban nocturnes cua Field, nguoi ma ong gap vao nam 1832. Nhieu ban nocturnes cua Chopin co phan giua đuoc đanh dau bang bieu cam manh liet (va thuong đua ra nhung yeu cau kho khan đoi voi nguoi bieu dien); đieu nay lam gia tang su kich tinh cua cac tac pham.
Phan lon nhung ban etude cua Chopin theo hinh thuc ba đoan. Ong su dung chung lam bai hoc ve ky thuat choi duong cam cua rieng minh – vi du nhu choi hai quang ba tren mot tay (Op. 25, so 6), choi quang tam (Op. 25, so 10), va choi cac not lap lai (Op. 10, so 7).
Nhieu ban prelude cua Chopin rat ngan, đuoc Schumann mo ta la "khoi đau cua cac khuc luyen". Lay cam hung tu tap Binh Quan luat cua J. S. Bach, cac prelude cua Chopin di chuyen theo vong tron quang nam (thay vi chuoi am giai nua cung cua Bach) đe tao ra mot prelude cho moi giong truong va thu. Cac ban prelude co le khong đuoc choi theo nhom, va tham chi co the đuoc ong va cac nghe si duong cam sau nay su dung lam prelude cho cac tac pham khac cua ong, hoac tham chi cho tac pham cua cac nha soan nhac khac. Đieu nay do Kenneth Hamilton đe xuat boi ong thay rang trong mot ban ghi am nam 1922 cua Ferruccio Busoni, ban Prelude Op. 28 so 7 đuoc theo sau boi Etude Op. 10 so 5.
Hai ban sonata cho duong cam truong thanh cua Chopin (so 2, Op. 35, viet nam 1839 va so 3, Op. 58, viet nam 1844) gom bon chuong. Trong ban Op. 35, Chopin đa ket hop trong mot cau truc am nhac lon hinh thuc nhieu yeu to trong ky thuat duong cam đieu luyen cua ong – "mot kieu đoi thoai giua nghe thuat duong cam đai chung theo phong cach ruc ro va nguyen tac sonata tu Đuc". Ban sonata nay đuoc coi la the hien su anh huong cua ca Bach va Beethoven. Phan Prelude tu To khuc cello so 6 cung Re truong (BWV 1012) cua Bach đa đuoc trich dan, va co mot vai lien tuong toi ban sonata Op. 26 cua Beethoven; tuong tu ban sonata Op. 35 cua Chopin, chuong cham cua ban sonata nay la mot hanh khuc tang le. Chuong cuoi trong Op. 35 cua Chopin, mot đoan perpetuum mobile (tam dich: Chuyen đong vinh vien) ngan (75 o nhip) trong đo cac ban tay choi đong nhat xuyen suot quang tam, đuoc nhung nguoi đuong thoi, ke ca Schumann, cho la kho nghe va khong mang tinh am nhac. Ban sonata Op. 58 gan bo voi truyen thong Đuc hon, bao gom nhieu đoan đoi am phuc tap, "xung tam Brahms", theo loi cua Samson.
Su cai tien ve hoa am cua Chopin co the xuat phat mot phan tu ky thuat ung tac tren phim nhac cua ong. Ve cac tac pham cua Chopin, Temperley noi rang, "cac hieu ung hoa am moi la thuong la ket qua cua su ket hop giua cac not dua hoac not chuyen thong thuong voi cac hinh thai giai đieu cua phan đem", va nhip đieu bi tri hoan do su dung cac hop am ben ngoai phim chu (hop am quang sau Napoli va hop am bay giam) hoac do đot ngot chuyen sang cac khoa nhac ben ngoai. Tien trinh hop am đoi khi du đoan su thay đoi am đieu cua cac nha soan nhac ve sau nhu Claude Debussy, cung nhu viec Chopin su dung hoa am theo đieu thuc.


= Ky thuat va phong cach bieu dien =

Nam 1841, Leon Escudier binh luan ve mot buoi đoc tau cua Chopin trong cung nam nhu sau: “Ta co the noi rang Chopin la nguoi tao ra mot truong phai trinh dien piano va mot truong phai sang tac moi... Su that la khong gi sanh bang su bay bong, ngot ngao trong cach ma nguoi nghe si nay dao tren cay duong cam. Chopin khong tuan theo mot tieu chuan ve phuong phap choi nhac va tin rang khong co mot ky thuat nhat đinh đe bieu dien tot. Phong cach cua ong chu yeu dua tren viec su dung ky thuat ngon tay đoc lap. Trong Projet de methode cua minh, ong đa viet: "Moi thu đeu la van đe ve ngon bam ... chung ta khong can phai su dung phan con lai cua ban tay, co tay, cang tay va canh tay tren." Ong cung noi them: "Nguoi ta chi can nghien cuu mot vi tri nhat đinh cua ban tay so voi cac phim đan đe de dang co đuoc chat luong am thanh đep nhat, đe biet cach choi cac not ngan va not dai, va [đe đat đuoc] su kheo leo khong gioi han." He qua cua cach tiep can ky thuat nay trong am nhac cua Chopin la viec thuong xuyen su dung toan bo pham vi cua ban phim, cac đoan o quang tam kep va cac nhom hop am khac, cac not lap lai nhanh, viec su dung not lay va viec su dung nhip đieu tuong phan (nhu nhip bon va ba) giua hai ban tay.
Jonathan Bellman viet rang phong cach bieu dien hoa nhac hien đai – đuoc thiet lap theo truyen thong "nhac vien" cua cac truong am nhac vao cuoi the ky 19 va the ky 20, va phu hop voi khan phong lon hoac cac buoi thu am – trai nguoc voi nhung gi đuoc biet đen ve ky thuat bieu dien than mat hon cua Chopin. Ban than Chopin đa noi voi mot hoc tro rang "cac buoi hoa nhac khong bao gio la am nhac thuc su, em phai tu bo y tuong nghe thay tat ca nhung đieu đep đe nhat cua nghe thuat trong đo". Cac tuong thuat đuong thoi chi ra rang trong qua trinh bieu dien, Chopin tranh cac thu tuc cung nhac đoi khi đuoc gan ghep khong đung cho ong, chang han nhu "luon tang dan len mot not cao", nhung ong quan tam đen cach dien đat bieu cam, nhip đieu nhat quan va mau sac nhay cam. Berlioz đa viet vao nam 1853 rang Chopin "đa tao ra mot loai theu mau ... co hieu ung ky la va hap dan đen muc khong the dien ta bang loi ... hau nhu khong ai ngoai chinh Chopin co the choi loai nhac nay va mang đen cho mot su thay đoi khac thuong nay". Hiller viet rang "Nhung gi trong tay nguoi khac la su to điem thanh lich thi trong tay ong đa tro thanh mot vong hoa đay mau sac."
Am nhac cua Chopin thuong đuoc choi voi rubato, la "thoi quen bieu dien bo qua nhip đo nghiem ngat, 'lay' thoi gian tu mot so not nhac đe tao hieu ung bieu cam". Co nhieu y kien khac nhau ve viec nen dung bao nhieu ‘’rubato’’ va loai rubato nao phu hop voi cac tac pham cua ong. Charles Rosen binh luan rang "hau het cac chi dan rubato trong Chopin co the đuoc tim thay trong cac ban mazurka cua ong ... Co kha nang Chopin đa su dung hinh thuc rubato cu hon, rat quan trong đoi voi Mozart ... [trong đo] tri hoan not giai đieu o tay phai cho đen sau not o giong tram... Mot hinh thuc lien quan toi rubato la viec rai cac hop am, tu đo lam cham not giai đieu; theo hoc tro cua Chopin Karol Mikuli, Chopin kien quyet phan đoi hinh thuc nay."

Hoc tro cua Chopin, Friederike Muller, viet rang:

Loi choi cua ong luon cao quy va đep đe; am thanh cua ong ngan vang, bat ke khi choi forte manh hay piano nhe nhang. Ong đa bo ra vo van cong suc đe day cho hoc tro cua minh phong cach choi vua legato vua cantabile nay. Loi chi trich nang ne nhat cua ong la 'Em tham chi khong biet cach ghep hai not nhac lai voi nhau.' Ong cung yeu cau phai tuan thu nhip đieu mot cach cuc ky nghiem khac. Ong ghet nhung rubato keo dai va le the, đat sai cho, cung nhu ritardando qua muc [...] chinh khia canh nay lam moi nguoi mac phai nhung loi te nhu vay khi choi cac tac pham cua ong.


= Nhac cu =
Khi song o Warszawa, Chopin đa sang tac va choi nhac tren mot cay duong cam cua nha che tao đan Fryderyk Buchholtz. Sau đo, khi chuyen toi Paris, Chopin đa mua mot cay duong cam cua Pleyel. Ong đanh gia nhung cay đan cua Pleyel la "non plus ultra" (khong co gi tot hon). La ban voi Chopin khi o Paris, Franz Liszt đa mo ta am thanh cua cay đan nay la "su giao thoa giua pha le va nuoc". Trong cac buc thu cua minh Chopin viet rang ong co ba cay duong cam tai can nha o London: "Toi co mot phong khach lon voi ba cay duong cam, mot Pleyel, mot Broadwood va mot Erard."


= Ban sac Ba Lan =

Voi nhung ban mazurka va polonaise, Chopin đuoc cho la đa mang đen mot cam giac moi ve chu nghia dan toc cho am nhac. Trong bai đanh gia nam 1836 ve cac ban concerto cho duong cam, Schumann đa nhan manh tinh cam sau sac cua nha soan nhac danh cho que huong Ba Lan cua minh, ong viet:Bay gio, khi nguoi Ba Lan đang đau buon sau sac [sau that bai cua Cuoc noi day thang 11 nam 1830], suc hap dan cua ho đoi voi chung toi, nhung nghe si, tham chi con manh me hon ... Neu nha đoc tai hung manh o phia bac [tuc Nicholas I cua Nga] biet rang trong cac tac pham cua Chopin, trong nhung giai đieu đon gian cua cac ban mazurka an chua mot ke thu nguy hiem, ong ta se ra lenh cam am nhac cua Chopin. Cac tac pham cua Chopin giong nhu đai bac chon vui trong hoa!

Tieu su ve Chopin đuoc xuat ban nam 1863 duoi ten Franz Liszt (nhung co le đuoc Carolyne zu Sayn-Wittgenstein viet) neu rang Chopin "phai la nhac si hang đau trong so nhung nhac si đau tien ... ca nhan hoa trong chinh ho cam quan tho ca cua ca mot quoc gia".
Mot so nha binh luan hien đai khong đong tinh voi viec cuong đieu hoa vai tro đung đau cua Chopin nhu mot nha soan nhac "dan toc" hoac "yeu nuoc". George Golos nhac đen cac nha soan nhac mang “chu nghia dan toc" truoc đo o Trung Au, gom Michał Kleofas Oginski va Franciszek Lessel tu Ba Lan, nhung nguoi su dung cac hinh thuc polonaise va mazurka. Barbara Milewski cho rang trai nghiem cua Chopin ve am nhac Ba Lan phan nhieu đen tu cac phien ban Warszawa "đo thi hoa" hon la tu am nhac dan gian, va rang nhung no luc cua Jachimecki va nhung nguoi khac nham the hien am nhac dan gian đich thuc trong cac tac pham cua ong la khong co co so. Richard Taruskin chi trich thai đo cua Schumann đoi voi cac tac pham cua Chopin la su ha co, va binh luan rang Chopin "cam nhan sau sac va chan thanh long yeu nuoc Ba Lan" nhung đa co chu y xay dung cac tac pham cua minh theo truyen thong cua Bach, Beethoven, Schubert va Field.
William Atwood đa hoa hop cac quan điem nay nhu sau:

Khong the nghi ngo rang viec [Chopin] su dung cac hinh thuc am nhac truyen thong nhu polonaise va mazurka đa khoi day tinh cam dan toc va y thuc gan ket giua nhung nguoi Ba Lan song rai rac khap chau Au va Tan The gioi ... Trong khi mot so nguoi tim kiem su an ui o [cac tac pham], nhung nguoi khac lai thay chung la nguon suc manh trong cuoc đau tranh lien tuc gianh tu do cua ho. Mac du am nhac cua Chopin chac chan đen voi ong mot cach truc quan hon la thong qua bat ky thiet ke yeu nuoc co y thuc nao, nhung tat ca đeu tuong trung cho y chi cua nguoi dan Ba Lan ... 


= Đon nhan va anh huong =

Jones binh luan rang "Vi the đoc đao cua Chopin nhu mot nha soan nhac, mac du thuc te la hau nhu moi thu ong viet đeu danh cho duong cam, hiem khi bi nghi ngo." Ong cung ghi nhan rang Chopin may man khi đa đen Paris vao nam 1831. Jones ghi rang nhung yeu to nhu "moi truong nghe thuat, cac nha xuat ban san long in nhac cho ong, nhung nguoi giau co va quy toc tra tien cho cac bai hoc danh cho ho theo yeu cau cua Chopin" kem theo thien tai am nhac đa thuc đay danh tieng đuong thoi va sau nay cua Chopin. Trong khi benh tat va chuyen tinh cua ong phu hop voi mot so khuon mau cua chu nghia lang man, su xuat hien hiem hoi cua ong trong cac buoi đoc tau truoc cong chung (trai nguoc voi cac buoi bieu dien tai cac buoi tiec sang trong o Paris) khien Arthur Hutchings cho rang "viec ong khong co su khoa truong giong Byron [va] su an dat quy toc cua ong khien ong tro nen đac biet" giua nhung nhan vat đuong thoi trong chu nghia lang man nhu Liszt va Henri Herz.
Pham chat cua Chopin voi tu cach la mot nghe si duong cam va nha soan nhac đa đuoc nhieu nhac si đong nghiep cua ong cong nhan. Schumann đa đat ten mot tac pham cho ong trong to khuc Carnaval, va Chopin sau đo danh tang Ballade so 2 cung Fa truong cho Schumann. Cac yeu to am nhac cua Chopin co the đuoc tim thay trong nhieu tac pham sau nay cua Liszt. Liszt ve sau đa chuyen soan 6 bai hat tieng Ba Lan cua Chopin cho đan duong cam. Chopin co moi tinh ban it cang thang hon voi Alkan, nguoi ma ong đa thao luan ve cac yeu to cua nhac dan gian va bi anh huong sau sac boi cai chet cua Chopin.
Tai Paris, Chopin thu hut đuoc nhieu hoc tro, trong đo gom Friedericke Muller, nguoi đa đe lai hoi ky ve phuong phap giang day cua ong, va than đong Carl Filtsch, nguoi đuoc Chopin va Sand danh su quan tam lon. Chopin day Filtsch 3 buoi moi tuan va cau la hoc tro duy nhat đuoc Chopin day sang tac. Đac biet hon, cau đa nhieu lan chia se san khau cung Chopin. Nhung hoc tro lau nam cua Chopin, Karol Mikuli va Georges Mathias, ban than ho cung la giao vien day duong cam va đa truyen đat chi tiet ve cach choi cua Chopin cho hoc tro cua ho; trong so đo, mot so nguoi (nhu Raoul Koczalski) đa thu am nhac cua Chopin. Nhung nghe si duong cam va nha soan nhac khac chiu anh huong cua phong cach Chopin bao gom Louis Moreau Gottschalk, Edouard Wolff va Pierre Zimmermann. Debussy đe tang bo Etude cho duong cam nam 1915 cua minh đe tuong nho Chopin; ong thuong xuyen choi nhac cua Chopin trong thoi gian hoc tai Nhac vien Paris, va đam nhan viec bien tap cac tac pham duong cam cua Chopin cho nha xuat ban Jacques Durand.
Cac nha soan nhac Ba Lan trong the he sau gom nhung nghe si nhu Moritz Moszkowski; nhung theo quan điem cua J. Barrie Jones, "nguoi ke thua xung đang" cua Chopin trong so nhung nguoi đong huong la Karol Szymanowski. Edvard Grieg, Antonin Dvorak, Isaac Albeniz, Pyotr Ilyich Tchaikovsky va Sergei Rachmaninoff, cung nhung nguoi khac, đuoc cac nha phe binh coi la chiu anh huong tu viec su dung cac đieu thuc va thanh ngu dan toc cua Chopin. Alexander Scriabin đa cong hien het minh cho am nhac cua Chopin, va nhung tac pham đuoc xuat ban đau tien cua ong bao gom 19 ban mazurka cung nhu nhieu ban etude va prelude; giao vien Nikolai Zverev đa day ong cac tac pham cua Chopin đe nang cao trinh đo bieu dien cua ong. Vao the ky 20, mot so nha soan nhac đa ton vinh (hoac trong mot so truong hop nhai lai) am nhac cua Chopin bao gom George Crumb, Leopold Godowsky, Bohuslav Martinu, Darius Milhaud, Igor Stravinsky, va Heitor Villa-Lobos.
Am nhac cua Chopin đuoc su dung trong vo ballet nam 1909 Chopiniana, do Michel Fokine bien đao va Alexander Glazunov phoi khi. Sergei Diaghilev đa đat hang them cac ban phoi khi tu Stravinsky, Anatoly Lyadov, Sergei Taneyev va Nikolai Tcherepnin cho cac tac pham ve sau, su dung Les Sylphides lam tieu đe. Cac nha soan nhac noi tieng khac đa sang tac cac ban phoi khi cho vo ballet, bao gom Benjamin Britten, Roy Douglas, Alexander Gretchaninov, Gordon Jacob va Maurice Ravel, nhung tong pho tac pham cua Ravel đa bi that lac.
Nha am nhac hoc Erinn Knyt viet rang: "Vao the ky XIX, Chopin va am nhac cua ong thuong bi coi la nu tinh, phi gioi tinh, tre con, om yeu va 'khac biet ve mat dan toc.'" Nha su hoc am nhac Jeffrey Kallberg cho biet trong thoi cua Chopin, "nhung nguoi nghe the loai nocturne cho duong cam thuong che giau phan ung cua ho bang hinh anh nu tinh", va ong đa trich dan nhieu vi du ve nhung phan ung nhu vay đoi voi cac ban nocturne cua Chopin. Mot ly giai co the la "nhan khau hoc" – boi co nhieu nghe si duong cam nu hon nam, va viec choi nhung ban nhac "lang man" nhu vay đuoc cac nha phe binh nam gioi coi la tro tieu khien gia đinh cua phu nu. Su phan biet gioi tinh nhu vay thuong khong đuoc ap dung cho cac the loai khac trong cac tac pham cua Chopin, chang han nhu scherzo hay polonaise. Nha su hoc van hoa Edward Said đa trich dan mot so vi du tu cuon sach The Romantic Generation cua nghe si duong cam va nha van Charles Rosen đe the hien cac ky nang cua Chopin trong "viec lap ke hoach, đa am va su sang tao hoa am tuyet đoi", nhu la dan chung đe phan bac quan niem rang Chopin la "mot nha soan nhac nho le, mang cam hung thoang qua, va chi phu hop voi cac phong khach salon."

Cho đen bay gio, cac tac pham cua Chopin van con rat pho bien va thuong xuyen đuoc bieu dien, thu am va phat song tren toan the gioi. Cuoc thi am nhac chuyen khao lau đoi nhat the gioi, Cuoc thi piano quoc te Chopin, đuoc thanh lap vao nam 1927 va đuoc to chuc 5 nam mot lan tai Warszawa. 
Vien Fryderyk Chopin liet ke hon 80 hiep hoi tren toan the gioi danh rieng cho nha soan nhac va am nhac cua ong. Trang web cua Vien cung liet ke hon 1500 buoi bieu dien cac tac pham cua Chopin tren YouTube tinh đen  thang 4 nam 2021.


Cac ban thu am Thu vien Anh viet rang "Cac tac pham cua Chopin đa đuoc ghi am lai boi tat ca cac nghe si duong cam vi đai trong thoi đai ghi am." Ban thu am som nhat la buoi bieu dien tac pham Nocturne cung Mi truong, Op. 62, so 2 do Paul Pabst thuc hien vao nam 1895. Trang web Thu vien Anh cung cap mot so ban thu am lich su, bao gom mot so ban cua Alfred Cortot, Ignaz Friedman, Vladimir Horowitz, Benno Moiseiwitsch, Ignacy Jan Paderewski, Arthur Rubinstein, Xaver Scharwenka, Josef Hofmann, Vladimir de Pachmann, Moriz Rosenthal va nhieu nghe si khac. Mot danh sach đia nhac chon loc gom ban ghi am cac tac pham cua Chopin do cac nghe si duong cam đai dien cho nhieu truyen thong su pham khac nhau bat nguon tu Chopin đa đuoc James Methuen-Campbell đua ra trong cong trinh theo doi dong doi va đac điem cua nhung truyen thong đo.
Hien gio co nhieu ban thu am cac tac pham cua Chopin. Nhan dip ky niem 200 nam ngay mat cua nha soan nhac, cac nha phe binh cua The New York Times đa gioi thieu cac buoi bieu dien cua cac nghe si duong cam đuong đai sau đay (cung nhieu nguoi khac): Martha Argerich, Vladimir Ashkenazy, Emanuel Ax, Evgeny Kissin, Ivan Moravec, Murray Perahia, Maria Joao Pires, Maurizio Pollini, Alexandre Tharaud, Ly Van Đich va Krystian Zimerman. Hiep hoi Warszawa Chopin to chuc cuoc thi 5 nam mot lan mang ten Grand prix du disque de F. Chopin đe vinh danh cac ban thu am tac pham cua Chopin đang chu y.


Trong van hoc, san khau, đien anh va truyen hinh Chopin xuat hien rong rai trong van hoc Ba Lan, ca trong cac nghien cuu phe binh nghiem tuc va trong cac tac pham hu cau. Dan chung som nhat co le la mot bai sonnet nam 1830 ve Chopin cua Leon Ulrich. Cac nha van Phap viet ve Chopin (ngoai Sand) bao gom Marcel Proust and Andre Gide, va ong cung đa xuat hien trong cac tac pham cua Gottfried Benn va Boris Pasternak. Hien co san rat nhieu tieu su ve Chopin đuoc viet bang tieng Anh (xem them o phan thu muc).
Co le tac pham hu cau đau tien dua tren Chopin la mot phien ban opera ky ao ve mot so su kien cua ong: Chopin (1901). Bai nhac – dua tren chinh tac pham cua Chopin – đuoc Giacomo Orefice bien soan, voi phan loi cua Angiolo Orvieto.
Cuoc đoi cua Chopin đa đuoc chuyen the thanh nhieu bo phim hu cau. Ngay tu nam 1919, moi quan he cua Chopin voi ba nguoi phu nu – nguoi yeu thoi tre Mariolka, tiep theo la ca si nguoi Ba Lan Sonja Radkowska, va sau đo la George Sand – đa đuoc mieu ta trong bo phim cam Nocturno der Liebe (1919) cua Đuc. Bo phim tieu su nam 1945 A Song to Remember đa mang ve cho dien vien đong vai Chopin Cornel Wilde mot đe cu cua Giai thuong Vien han lam cho Nam dien vien chinh xuat sac nhat. Cac tac pham đien anh khac bao gom La valse de l'adieu (1928) cua Henry Roussel, voi Pierre Blanchar trong vai Chopin; Impromptu (1991), voi su tham gia cua Hugh Grant trong vai Chopin; La note bleue (1991); va Chopin: Desire for Love (2002).
Cuoc đoi cua Chopin đuoc đe cap trong bo phim tai lieu nam 1999 cua BBC mang ten Omnibus do Andras Schiff va Mischa Scorer thuc hien, trong mot bo phim tai lieu nam 2010 thuc hien boi Angelo Bozzolini va Roberto Prosseda cho truyen hinh Y, va trong mot bo phim tai lieu cua BBC Four mang ten Chopin – The Women Behind The Music (tam dich: Chopin – Nguoi đan ba đang sau am nhac) (2010).


Ghi chu Tham khao = Chu thich =


= Thu muc =


Đoc them Azoury, Pierre (1999). Chopin through His Contemporaries [Chopin thong qua nhung nguoi cung thoi] (bang tieng Anh). Westport, Connecticut: Greenwood Press. ISBN 978-0-313-30971-7.


Lien ket ngoai Frederic Chopin (Polish-French composer and pianist) tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)
Phim tai lieu nam 2010 cua BBC, Chopin: the Women behind the Music, tren YouTube, 90 phut.
Kham pha Chopin, BBC Radio 3
Cac tac pham cua hoac noi ve Frederic Chopin tai Internet Archive
Tieu su Luu tru ngay 25 thang 1 nam 2012 tai Wayback Machine tren trang web chinh thuc cua Vien Fryderyk Chopin
Đan duong cam cuoi cung cua Chopin (Pleyel 14810)
Đan duong cam cua Chopin Luu tru ngay 13 thang 4 nam 2021 tai Wayback Machine
Cuoc thi quoc te Chopin tren nhac cu thoi xua
Thu tu cua Chopin
Frederic Chopin tren IMDb 
Tong pho

Ban nhac mien phi boi Frederic Chopin tai Du an Thu vien Ban nhac Quoc te (IMSLP)
Chopin Early Editions, bo suu tap hon 400 ban in đau tien va đau tien cua cac tac pham am nhac cua Frederic Chopin đuoc xuat ban truoc nam 1881
Chopin's First Editions Online Luu tru ngay 4 thang 1 nam 2016 tai Wayback Machine co giao dien cho phep mo ba ban nhac co the đieu huong cung luc trong cac khung đe de dang so sanh.