Tran Trinh Trach (chu Han: 陳貞澤; 25 thang 08, 1872-28 thang 10, 1942) hay thuong goi la Hoi đong Trach, la mot thuong gia va chinh tri nguoi Viet Nam vao cuoi the ke 19, đau the ky 20. Ong nguyen la thanh vien cua Hoi đong Tu mat Nam ky (Conseil Prive), nguyen chanh hoi truong va đong sang lap Ngan hang Viet Nam - ngan hang đau tien do chinh nguoi Viet Nam sang lap va đieu hanh. Ong đuoc coi la mot trong "Tu đai Phu ho" cua Sai Gon.


Tieu su Tran Trinh Trach la nguoi goc Minh Huong (Trieu Chau), sinh ra trong mot gia đinh ngheo tu miet Bien Hoa, Đong Nai đen Bac Lieu khai khan đat hoang. Khi moi 12-13 tuoi, ong phai đi lam muon cho mot đien chu nhap quoc tich Phap. Theo le thuc dan thoi ay, le ra con cua gia đinh đo phai hoc tieng Phap, nhung cau chu lai luoi khong chiu đi hoc, cho nen ho nho ong Trach đi hoc the, nho the nen ong biet tieng Phap. Voi von tieng Phap cua minh, ong Trach đuoc lam vien chuc cho toa hanh chinh tinh Bac Lieu, nen con đuoc nguoi dan goi la Thay ky Trach.
Nam 1895, trong thoi gian lam thu ky đien đia o toa bo (toa hanh chanh) tinh Bac Lieu, ong cuoi Ba Phan Thi Muoi (1873-1947) la con gai thu tu cua ba ho Bi (Phan Ho Biet), nguoi co đat ruong nhieu nhat tinh Bac Lieu, noi danh la vua lua gao Nam Ky. Ba ho Bi cho vo chong ong mot so đat o rieng. Thay ky Trach thoi lam cong chuc, chuyen sang lam đien chu. Nho von kien thuc, hieu biet ro ve luat phap đat đai, cong voi von lieng cha vo giup đo, ong tich tu ruong đat bang cach thu mua đat đai cua nhung đia chu that co lo van. Ngoai ra, đat ruong ba ho Bi tach bo (đia ba) chia cho cac con đeu lan luot lot vao tay chang re thu tu vi cac con va re khac cua ong Bi đeu ham me co bac, nen lan luot đem đat đai cam co cho ong Trach, va khong chuoc đuoc, nen đanh mat luon.
Tu ruong đat, ong mo mang sang linh vuc lam muoi va tro thanh nha cung cap chi phoi muoi cho ca Nam Ky. Tuong truyen, bay gio toan tinh Bac Lieu (gom bon quan Vinh Loi, Ca Mau, Vinh Chau, Gia Rai) co 13 lo ruong muoi thi 11 lo la tai san ong Trach. 
O thoi ky đinh cao, ong Trach lam chu 74 so đien, 110.000 ha đat trong lua, thu dung khoang 90 tung khao đe thay mat ong đi thu to tuc. Do đat đai menh mong, khong bi chia khoanh vun vat nen Cong tu Bac Lieu (con thu ba cua ong Trach) co the dung ca-no đi tham ruong).
Ve nha cua, ong Trach so huu hai day pho lau o Bac Lieu va mot day pho lau o đuong La Grandiere o Sai Gon (sau la đuong Gia Long, nay la đuong Ly Tu Trong).
Nam 1927, ong Trach lam chanh hoi truong cua Ngan hang Viet Nam, đay la ngan hang đau tien do chinh nguoi Viet Nam sang lap va đieu hanh, tru so đat tai Sai Gon. Chuc chanh hoi truong cua ong Trach tuong đuong voi chuc chu tich hoi đong quan tri ngan hang ngay nay, Ong Huynh Đinh Khiem, nghiep chu o Go Cong, lam hoi truong danh du. Ong Nguyen Tan Van, nghi vien Hoi đong Thanh pho lam pho hoi truong. Ong Nguyen Van Cua, chu nha in, lam quan ly- tuong đuong chuc Giam đoc ngan hang ngay nay).
Voi su giau co cua minh, ong Trach đuoc coi la mot trong "Tu đai Phu ho" cua đat Sai Gon, voi cau noi truyen mieng trong dan gian: "nhat Si, nhi Phuong, tam Xuong, tu Trach". (Tu Trach: tuc Tran Trinh Trach, đuoc xep thu tu trong so 4 nguoi giau co o Sai Thanh).
Tran Trinh Trach co bay nguoi con (ba trai, bon gai). Nguoi con trai thu ba cua ong la Tran Trinh Huy, nguoi noi tieng voi danh hieu Cong tu Bac Lieu. Ong Huy la nguoi ma ong Trach ky vong nhat, nhung lai la mot cau am an choi khet tieng ca Nam Ky. Ca ba nguoi con trai cua ong Trach voi san gia san kech su cua cha, đeu mac suc phung pha tien cua. Trai lai, vo chong hoi đong Trach song rat chuan muc, can kiem. Tran Trinh Trach song chi thu lam giau va chung thuy voi vo, khong phai la hang nguoi buom ong, trang gio.


Qua đoi Ngay 28 thang 10, nam 1942, đen cuoi đoi, sau khi mung tho tuoi thu 70 đuoc hon 2 thang, ong Trach noi voi cau Huy đua xuong Sai Gon đoi gio, doi gia. Thay cha muon đi nghi ngoi, cau Huy đa đong y đua ba đi. Xuong Sai Gon, cau bat đau cho cha đi du lich. Theo du kien se đi tham quan so thu, đi len toa nha Majestic cao nhat Sai Gon đe ngam thanh pho roi đi tam bien Long Hai, Vung Tau, đi len nghi ngoi o thanh pho suong mu Đa Lat. Tuy nhien, sau khi đi bien Long Hai ve, vi tam bien lau nen ong Trach bi cam lanh. Cau ba Huy đa moi bac si ve nha nhung cam lanh bi bien chung sau, do tuoi cao, suc đe khang kem nen ong Hoi đong Trach đa tat tho o Sai Gon.
Cau Huy so anh chi em, gia toc trach mang vi cai chet bat đac ky tu cua ong Hoi đong nen đa lai xe đua ong Trach ve Bac Lieu ngay trong đem hom đo. Tren quang đuong 300 km tu Sai Gon ve Bac Lieu, cau Huy chen goi đat ong Trach ngoi ngay ngan, đe khong ai biet ong đa chet. Chi đen khi ve đen dinh thu, moi chuyen roi ren, nguoi ta moi hay ong Trach đa qua đoi. Linh cuu ong Trach quan o dinh thu cua ong ben song Bac Lieu (xay nam 1919, nay la khach san Bac Lieu)
Đam tang cua ong Hoi đong Tran Trinh Trach do cau ba Huy lam truong ban. Cau ba thue han mot nhiep anh gia co tieng o Bac Lieu chiu trach nhiem chup anh ghi lai khoanh khac đam tang tu đau đen cuoi, tu nha lon đen nghia trang gia toc o Cai Day. Ao quan cua ong Hoi đong đuoc lam bang cay huynh đan la thu go thuong hao hang luc bay gio. Đam tang co dan nhac Ta, Tieu, Mien khien khong khi khong con tram uat nhu cac gia đinh khac. Gia đinh ong Trach đa chi rat nhieu tien đe lam co thiet đai nguoi đen vieng trong suot 7 ngay, 7 đem. Bat cang ra tan bo song. Khach đen vieng se đuoc gia nhan don co ban đang hoang. Đam tang ong Hoi đong con co rat nhieu an may tu cac tinh lan can đi ve. Ho co co hoi an uong ngon mieng ngay 2 bua. Voi nhung nguoi dan Bac Lieu, đam tang cua cha cong tu Bac Lieu co đen may ngan nguoi đua tien. Khi xe tang đa đen nghia trang gia toc cach thanh pho 5 km nhung đoan nguoi tu thi xa Bac Lieu luc đo van noi dai nhau.


Xem them Cong tu Bac Lieu
Tu đai Phu ho


Ghi chu Lien ket ngoai Hinh anh ve Tran Trinh Trach
Thuc hu su giau co cua cong tu Bac Lieu Luu tru ngay 15 thang 11 nam 2012 tai Wayback Machine