Goi von cong đong (tieng Anh: crowdfunding) la mot hinh thuc gay quy tap the ma theo đo nhung ca nhan đong gop tien cua ho, thuong la thong qua Internet, đe ho tro cho cac du an hoac sang kien do nguoi khac hoac to chuc khac khoi xuong.  Goi von cong đong la mot hinh thuc huy đong nguon luc đam đong va ho tro tai chinh. Trong nam 2015, đa co 34 ty đo la My đuoc huy đong tren toan the gioi bang cach huy đong von tu cong đong.
Mac du cac khai niem tuong tu cung co the đuoc thuc thi thong qua đang ky đat hang qua thu, su kien mang tinh loi ich va cac phuong phap khac, nhung thuat ngu huy đong von tu cong đong thuong đe cap đen cac đang ky qua trung gian internet. Mo hinh huy đong von tu cong đong hien đai nay thuong dua tren ba loai tac nhan - nguoi khoi xuong du an đe xuat y tuong hoac du an se đuoc tai tro, cac ca nhan hoac nhom ung ho y tuong va mot to chuc kiem duyet ("nen tang").


Lich su Gay quy cong đong co mot lich su lau đoi voi nhieu nguon goc. Nhu sach đa đuoc huy đong von tu cong đong trong nhieu the ky; cac tac gia va nha xuat ban se quang cao cac du an sach trong cac chuong trinh praenumeration hoac đang ky. Cuon sach se đuoc viet va xuat ban neu co đu nguoi đang ky, bao hieu rang ho đa san sang mua cuon sach khi sach ra mat. Mo hinh đang ky kinh doanh khong chinh xac la huy đong von tu cong đong, vi dong tien thuc te chi bat đau khi san pham xuat hien. Tuy nhien, danh sach nhung nguoi đang ky co suc manh tao ra niem tin can thiet giua cac nha đau tu mao hiem.


Hinh thuc Bao cao thang 5 nam 2014 cua Trung tam huy đong von cong đong đa xac đinh hai loai huy đong von cong đong chinh:

Thuong huy đong von tu cong đong, trong đo cac doanh nhan ban truoc mot san pham hoac dich vu đe khoi đong mot khai niem kinh doanh ma khong phai tra no hoac hy sinh von chu so huu/co phieu.
Gay quy cong đong bang co phieu, trong đo nguoi ung ho nhan đuoc co phan cua mot cong ty, thuong la trong giai đoan đau, đe đoi lay so tien đa cam ket.


= Dua tren phan thuong =
Hinh thuc gay quy quan chung đuoc dung đe ho tro cho rat nhieu cac hoat đong, nhu cuu tro thien tai, gay quy cho cac nghe si, thuc hien cac chien dich chinh tri, xuc tien cac du an phim anh, phat trien phan mem tu do, phat trien cac sang che, nghien cuu khoa hoc, va thuc hien cac du an phuc loi.


= Von chu so huu =
Gay quy cong đong bang von chu so huu la no luc tap the cua cac ca nhan đe ho tro cac no luc do nguoi hoac to chuc khac khoi xuong thong qua viec cung cap tai chinh duoi hinh thuc von chu so huu. Tai My, luat đuoc đe cap trong Đao luat JOBS nam 2012 cho phep nhieu nha đau tu nho it bi han che hon sau khi đao luat đuoc thuc hien. Khong giong nhu huy đong von tu cong đong khong co phan, huy đong von tu cong đong co phan co chua "su bat can xung ve thong tin". Nguoi sang tao khong chi phai tao ra san pham ma ho đang huy đong von ma con phai tao ra von chu so huu thong qua viec xay dung mot cong ty. Huy đong von tu cong đong bang co phieu, khong giong nhu huy đong von tu cong đong dua tren quyen gop va phan thuong, lien quan đen viec cung cap chung khoan bao gom kha nang thu hoi von đau tu. Cac hiep hoi, bao gom nhieu nha đau tu theo chien luoc cua mot nha đau tu chinh duy nhat, co the hieu qua trong viec giam su bat can xung thong tin va tranh ket qua cua su that bai thi truong lien quan đen huy đong von tu co phan.


Vai tro Đau vao cua cac ca nhan trong đam đong kich hoat qua trinh huy đong von tu cong đong va anh huong đen gia tri cuoi cung cua cac dich vu hoac ket qua cua qua trinh. Cac ca nhan đong vai tro la đai ly cung cap, lua chon va quang ba cac du an ma ho tin tuong. Đoi khi, ho đong vai tro nha tai tro nham giup đo cac du an xa hoi. Trong mot so truong hop, ho tro thanh co đong va đong gop vao su phat trien va tang truong cua đot chao ban. Cac ca nhan pho bien thong tin ve cac du an ma ho ho tro trong cong đong truc tuyen cua ho, tao them su ho tro (nguoi quang ba).


Loi ich va rui ro = Loi ich cho nguoi goi von =
Chien dich huy đong von tu cong đong mang lai cho nha san xuat mot so loi ich, ngoai loi nhuan tai chinh nghiem ngat. Sau đay la nhung loi ich phi tai chinh cua huy đong von tu cong đong.

Ho so - mot du an hap dan co the nang cao ho so cua nha san xuat va nang cao danh tieng cua ho.
Tiep thi - nhung nguoi khoi xuong du an co the cho thay co khan gia va thi truong cho du an cua ho. Trong truong hop chien dich khong thanh cong, no van cung cap phan hoi tot ve thi truong. No cung co mot gia tri ve mat tin hieu: quan sat nguoi tieu dung, nhung nguoi tieu dung khong tham gia vao chien dich huy đong von cong đong ban đau, cho thay su ua thich manh me đoi voi cac san pham đuoc huy đong von tu cong đong so voi nhung san pham đuoc tai tro bang cac phuong tien thay the 
Su tham gia cua nguoi gop von - huy đong von tu cong đong tao ra mot dien đan noi nhung nguoi khoi xuong du an co the tuong tac voi nguoi gop von cua ho. Nguoi gop von co the tham gia vao qua trinh san xuat theo tien đo sau thong qua cap nhat tu nguoi goi von va chia se phan hoi thong qua cac tinh nang nhan xet tren trang huy đong von cong đong cua du an.
Phan hoi - cung cap quyen truy cap truoc khi phat hanh vao noi dung hoac co hoi thu nghiem noi dung thu nghiem cho nhung nguoi ung ho du an nhu mot phan cua cac bien phap khuyen khich tai tro cung cap cho nhung nguoi khoi xuong du an quyen truy cap ngay vao phan hoi thu nghiem thi truong tot.


= Rui ro va rao can đoi voi nguoi goi von =
Huy đong von tu cong đong, trong khi tro nen pho bien, cung đi kem voi mot so rui ro hoac rao can tiem an. Đoi voi nguoi goi von, cung nhu nha đau tu, cac nghien cuu cho thay huy đong von tu cong đong chua "muc đo rui ro cao, khong chac chan va bat can xung thong tin.

Danh tieng - khong đat đuoc cac muc tieu cua chien dich hoac tao ra su quan tam dan đen that bai truoc cong chung. Đat đuoc cac muc tieu tai chinh va thu hut thanh cong su ung ho đang ke cua cong chung nhung khong the thuc hien mot du an vi mot ly do nao đo co the anh huong tieu cuc nghiem trong đen danh tieng cua mot nguoi.
Bao ve quyen so huu tri tue (IP) - nhieu nha phat trien Truyen thong ky thuat so tuong tac va nha san xuat noi dung mien cuong cong bo cong khai chi tiet cua du an truoc khi san xuat do lo ngai ve viec đanh cap y tuong va bao ve quyen so huu tri tue. Nhung nguoi tham gia huy đong von tu cong đong đuoc yeu cau phat hanh san pham cua ho ra cong chung trong giai đoan đau cap von va phat trien, ho phai đoi mat voi nguy co sao chep boi cac đoi thu canh tranh.
Su can kiet cua cac nha tai tro - co nguy co la neu lien he voi cung mot mang luoi nhung nguoi ung ho nhieu lan, mang luoi đo cuoi cung se ngung cung cap ho tro can thiet.
Cong chung lo so bi lam dung - nhung nguoi ung ho lo ngai rang neu khong co khuon kho quy đinh, kha nang xay ra lua đao hoac lam dung quy la cao. Moi quan tam co the tro thanh rao can đoi voi su tham gia cua cong chung.
Thieu su tham gia - Co the thay rang mot so cau chuyen co nhieu kha nang đuoc chon hon nhung cau chuyen khac dua tren cau chuyen. Ban se de dang nhan đuoc su ho tro neu ban "chi ke mot cau chuyen".


= Loi ich cho nha đau tu =
Co mot so cach ma mot nen tang huy đong von tu cong đong đuoc quan ly tot co the mang lai kha nang thu đuoc loi nhuan hap dan cho cac nha đau tu:

Huy đong von cong đong giam chi phi - Cac nen tang giam chi phi tim kiem va chi phi giao dich, cho phep tang muc đo tham gia thi truong. Neu khong, nhieu nha đau tu ca nhan se gap kho khan khi đau tu vao cac cong ty o giai đoan đau vi kho xac đinh mot cong ty truc tiep va chi phi cao khi tham gia Nhom Thien than hoac thuc hien no thong qua mot cong ty đau tu mao hiem chuyen nghiep.
Đau tu o giai đoan đau hien nay khong hieu qua - Cac cong ty đau tu mao hiem thuong bo qua linh vuc tieu dung va tap trung chu yeu vao cac cong ty cong nghe cao. Huy đong von cong đong mo ra mot so thi truong bi bo quen nay cho cac nha đau tu ca nhan. Huy đong von cong đong khong co y nghia trong moi nganh, nhung đoi voi mot so nganh, chang han nhu ban le va nguoi tieu dung, thi đieu đo đung.
Gia tri cua cac nha đau tu moi - Cac nha đau tu co the gia tang gia tri cho cong ty khi ho đong vai tro la nguoi ung ho thuong hieu va tham chi ho co the đuoc su dung nhu mot nhom tap trung. Huy đong von tu cong đong cho phep cac nha đau tu ca nhan tro thanh mot phan cua cong ty ma ho đau tu vao.


= Rui ro cho nha đau tu =
Tren cac nen tang huy đong von cong đong, van đe bat can xung thong tin cang tro nen tram trong hon do kha nang tien hanh tham đinh cua nha đau tu bi giam sut. Đau tu giai đoan đau thuong đuoc ban đia hoa, vi chi phi tien hanh tham đinh truoc khi đua ra quyet đinh đau tu va chi phi giam sat sau khi đau tu đeu tang theo khoang cach. Tuy nhien, xu huong nay khong đuoc quan sat thay tren cac nen tang huy đong von cong đong - cac nen tang nay khong bi rang buoc ve mat đia ly va thu hut cac nha đau tu gan xa. Tren cac nen tang phi von chu so huu hoac dua tren phan thuong, cac nha đau tu co gang giam thieu rui ro nay bang cach su dung so von huy đong đuoc nhu mot tin hieu ve hieu suat hoac chat luong. Tren cac nen tang dua tren von chu so huu, to chuc huy đong von cong đong giam su bat can xung thong tin thong qua cac kenh kep - thong qua đa dang hoa danh muc đau tu va tham đinh tot hon nhu trong truong hop đau tu ngoai tuyen giai đoan đau, nhung cung cho phep cac nha đau tu hang đau truy cap nhieu thong tin hon va mang luoi tot hon đe dan dat đam đong nhung nguoi ung ho đua ra quyet đinh đau tu.


= Cac van đe trong huy đong von tu cong đong y te =
Su gia tang huy đong von tu cong đong cho cac chi phi y te phan lon đuoc coi la mot trieu chung cua he thong cham soc suc khoe khong đay đu va đang that bai o cac quoc gia nhu My. Cham soc suc khoe thong qua huy đong von cong đong dua tren su xung đang va gia tri đuoc cong nhan, đieu nay tao ra cac ket qua khong binh đang trong viec tiep can.


Xem them Nha đau tu thien than
Ngan hang hop tac
Cau xin tren Internet
Tai chinh vi mo
Co phan tu nhan
Tai tro hat giong
Kickstarter


Tham khao Đoc them "Crowdfunding and Civic Society in Europe: A Profitable Partnership?" Open Citizenship, vol. 4, no. 1. (2013).
Crowdfunding for Emergencies Luu tru ngay 24 thang 4 nam 2016 tai Wayback Machine boi Van phong Đieu phoi cac Van đe Nhan đao cua Lien hop quoc, 2015.
Dynamics of Crowdfunding: Determinants of Success and Failure cua Ethan Mollick, xem xet nguyen nhan khien cac du an rieng le thanh cong hay that bai.
"Is There an eBay for Ideas?" European Management Review, 2011
The Geography of Crowdfunding, NET Institute Working Paper No. 10-08, thang 10 nam 2010
Ex Ante Crowdfunding and the Recording Industry: A Model for the U.S.?
Crowdfunding and the Federal Securities Laws cua C. Steven Bradford


Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Crowdfunding tai Wikimedia Commons