Prinz Eugen (Vuong cong Eugene) la mot tau tuan duong hang nang thuoc lop Admiral Hipper đa phuc vu cho Hai quan Đuc Quoc Xa trong Chien tranh the gioi thu hai. Đuoc xem la mot "con tau may man", no song sot cho đen het cuoc chien tranh, mac du chi tham gia hai chien dich lon ngoai bien khoi. Con tau bi chim sau khi tham gia Chien dich Crossroads, cuoc thu nghiem bom nguyen tu tai đao san ho Bikini vao nam 1946.


Thiet ke va che tao Con tau đuoc đat ten theo danh tuong Eugene de Savoie-Carignan (Prinz Eugen trong tieng Đuc). Prinz Eugen thuoc mot lop tau bao gom nam chiec, trong đo no cung voi Admiral Hipper va Blucher đuoc hoan tat va phuc vu cung Hai quan Đuc trong The Chien II. No thuoc ve nhom thu hai cua lop tau nay, dai hon va nang hon đoi chut so voi hai chiec truoc đo. Chiec thu tu, Lutzow, đuoc ban cho Lien Xo vao nam 1939 truoc khi hoan tat; va mot chiec thu nam, Seydlitz, đuoc cai bien thanh mot tau san bay nhung chua bao gio hoan tat.
Trong giai đoan vach ke hoach va thiet ke, no con đuoc goi la "Kreuzer J" (Tau tuan duong J). Prinz Eugen đuoc đat luon vao ngay 23 thang 4 nam 1936 tai xuong đong tau Krupp Germania o Kiel. No đuoc ha thuy vao ngay 22 thang 8 nam 1938 va đuoc đua ra hoat đong vao ngay 1 thang 8 nam 1940 voi chi phi tong cong 104,5 trieu Reichsmark.


Lich su hoat đong = Cac hoat đong ban đau =
Prinz Eugen chiu nhieu lan hu hai truoc khi đuoc đua ra hoat đong. Vao ngay 2 thang 7 nam 1940, con tau hu hai nhe boi bom trong cuoc tan cong cua Bo chi huy Nem bom Khong quan Hoang gia Anh. Mot nam sau, vao ngay 23 thang 4 nam 1941, no trung phai mot qua thuy loi tu tinh.


= Chien dich Rheinubung =
Ngay 24 thang 5 nam 1941, Prinz Eugen đa cung chien đau voi thiet giap ham Bismarck trong Tran chien eo bien Đan Mach chong lai tau chien-tuan duong Anh HMS Hood, ban trung no ba lan va gay mot đam chay lon. Prinz Eugen cung gay hu hai cho thiet giap ham Anh HMS Prince of Wales, ban trung no bon lan. Hood bi đanh chim trong cuoc đoi đau trong khi Prince of Wales bi hu hai, nhung cung đa ban trung thung nhien lieu phia truoc cua Bismarck, va hai đoi Đuc van bi cac tau tuan duong hang nang Anh doi theo. Nguoi ta đa đat nghi van lieu Prinz Eugen co ban trung Hood hay khong, cho rang Hood khong phai la muc tieu cua no. Tuy nhien, Paul Schmallenbach, si quan tac xa cua Prinz Eugen đa phan đoi nhung quan điem tren, xac nhan rang muc tieu cua Prinz Eugen bao gom ca Hood. Nhat ky tac chien cua Prinz Eugen, do Thuyen truong Brinkmann ghi chep, xac nhan:

Ca hai con tau đeu no sung vao Hood. Menh lenh chuyen bang co hieu cua Ham đoi: "Tan cong đoi thu ria ben trai", khong the thuc hien cho đen sau loat đan phao thu sau, chuyen muc tieu sang chiec King George. Sau cu ban trung luc 05 gio 57 phut tu loat đan thu hai cua Prinz Eugen, mot đam chay lan rong nhanh chong tu cot an-ten phia sau đuoc nhin thay.
Cuoi ngay hom đo, do bi ro ri that thoat nhien lieu, Bismarck buoc phai tu bo nhiem vu cuop tau buon, nen Prinz Eugen đuoc cho tach ra hoat đong đoc lap mot minh trong khi Bismarck quay tro lai Phap. Prinz Eugen thoat khoi su theo doi cua cac tau chien Anh, huong ve phia Nam đe gap go tau cho dau Spichern chuan bi cho viec cuop pha Đai Tay Duong sau đo. Sau khi gap phai van đe truc trac đong co lien quan đen viec he thong chiet tach nhien lieu cua no hoat đong khong tot o vung bien nuoc am, con tau quay tro ve mot cang Phap vao ngay 29 thang 5. Sau khi suyt bi nhieu đon vi hang nang cua Anh đang truy lung Bismarck bat gap, Prinz Eugen ve đen Brest, Phap vao ngay 1 thang 6 nam 1941. Cang nay thuong xuyen bi may bay nem bom cua Bo chi huy Nem bom Khong quan Hoang gia Anh tan cong, va trong đem 1 thang 7, Prinz Eugen trung mot qua bom ben man trai phia sau cau tau, phat no trong trung tam chi huy dan phao chinh phia truoc, lam 60 thanh vien thuy thu đoan thiet mang.


= Chien dich Cerberus =
Sau khi Bismarck bi mat, Adolf Hitler huy bo moi hoat đong cua ham tau noi tai Đai Tay Duong. Lo ngai mot cuoc tan cong cua Đong Minh vao Na Uy, ong muon moi tau chien chu luc Đuc phai quay tro ve vung bien nha. Cung voi cac thiet giap ham Scharnhorst va Gneisenau, Prinz Eugen thuc hien Chien dich Cerberus, cuoc vuot qua eo bien Anh Quoc đe quay tro ve Đuc vao ngay 11–12 thang 2 nam 1942.
Prinz Eugen roi Đuc đi Na Uy vao thang 2 nam 1942. Vao ngay 23 thang 2, no trung ngu loi phong tu tau ngam Anh HMS Trident, bi pha huy phan đuoi tau. Sau khi đuoc sua chua đap va tam thoi tai Trondheim, chiec tau tuan duong quay tro ve Kiel vao ngay 16 thang 5 đe che tao mot đuoi tau hoan toan moi. Prinz Eugen chi hoat đong tro lai vao thang 1 nam 1943. Hai du đinh nham tai bo tri no đen Na Uy, noi no co the đe doa cac đoan tau van tai Đong Minh, bi that bai; thay vao đo no đuoc bo tri nhiem vu huan luyen tai vung bien nha.


= Bo tri tai bien Baltic =
Tu thang 8 nam 1944 tro đi, Prinz Eugen đuoc bo tri đe ban pha vao luc luong Xo Viet tap trung doc theo bo bien Baltic va đe chuyen cho nguoi ti nan Đuc ve phia Tay. Ngay 15 thang 10 nam 1944, no va cham voi tau tuan duong hang nhe Leipzig trong hoan canh suong mu nang tai bien Baltic, hau nhu cat lam đoi con tau nho hon. Trong 14 gio, hai con tau đa troi noi va dinh chat vao nhau truoc khi co the tach roi. Prinz Eugen đuoc sua chua tai Gotenhafen (Gdynia), roi lai tiep tuc nhiem vu ban pha luc luong Hong quan Xo Viet tren bo trong 26 ngay vay ham Danzig, va di tan nguoi ti nan Đuc. Vao ngay 29 thang 3 nam 1945, no roi Gotenhafen lan cuoi cung chat đay nguoi ti nan, đen đuoc Swinemunde vao ngay 8 thang 4. Sau đo con tau khoi hanh đi Copenhagen, đen noi vao ngay 20 thang 4 nam 1945. Viec thieu hut nhien lieu khien cho no khong bao gio roi cang nua.


= Đau hang =
Vao luc chien tranh ket thuc, Prinz Eugen cung voi Nurnberg la hai chiec tau tuan duong Đuc duy nhat con hoat đong, va ca hai đa đau hang luc luong Anh tai Copenhagen vao ngay 8 thang 5 nam 1945. Vao ngay 26 thang 5, Prinz Eugen roi Copenhagen cung voi Nurnberg đe di chuyen đen Wilhelmshaven duoi su ho tong cua luc luong Anh. Prinz Eugen đen noi vao ngay 28 thang 5, o lai trong u tau tai đay cho đen thang 12 nam 1945. Đen ngay 5 thang 1 nam 1946, no đuoc trao cho Hai quan Hoa Ky nhu mot chien loi pham.


= USS Prinz Eugen =

No đuoc đua vao bien che Hai quan My nhu mot "tau tien ich khong xep loai" voi ky hieu USS Prinz Eugen (IX-300). Dan sonar thu đong GHG rat lon cua no đuoc thao do đe trang bi cho tau ngam Flying Fish nham muc đich thu nghiem. Sau khi đuoc khao sat va thu nghiem, no đuoc phan ve ham đoi muc tieu cho Chien dich Crossroads, cuoc thu nghiem bom nguyen tu tai đao san ho Bikini. No đa song sot qua cac thu nghiem Able (no tren khong) va Baker (no duoi nuoc) vao thang 7 nam 1946, nhung bi nhiem phong xa nang đen muc khong the sua chua nhung cho ro ri. Đen thang 9 nam 1946, no đuoc cho keo đen đao san ho Kwajalein, va đa bi lat up vao ngay 22 thang 12 nam 1946 tren dai san ho ngam Enubuj, o toa đo 8°45′9,49″B 167°40′59,6″Đ. Vao nam 1978, chan vit ben man trai cua no đuoc truc vot va hien đang đuoc trung bay tai Đai tuong niem Hai quan Đuc o Laboe. Cho đen nam 2010, mot phan cua xac tau đam noi ben tren mat nuoc van con nhin thay đuoc.
Truoc khi thu nghiem bom nguyen tu, qua chuong cua con tau đuoc cac thuy thu My thao do. No đang đuoc đat tai gian Chien tranh Lanh thuoc Bao tang Hai quan o Xuong hai quan Washington.


Truyen thong Sau khi Ao đuoc sap nhap voi Đuc Quoc xa vao nam 1938, mot so cuu si quan hai quan Ao đuoc goi tai ngu va đa phuc vu cung hai quan Đuc. Viec đat ten con tau la nham bay to su ton vinh đoi voi truyen thong cua Hai quan Ao-Hung. Vao ngay 21 thang 11 nam 1942, Prinz Eugen đuoc Tuy vien Hai quan Y tai Berlin trao tang qua chuong cua chiec thiet giap ham dreadnought Ao-Hung SMS Tegetthoff (bi thao do tai Y vao nam 1924). Bon thap phao chinh cua con tau cung đuoc đat ten theo cac thanh pho cua Ao: Graz, Braunau, Innsbruck va Vien (Vienna).


Tham khao = Chu thich =


= Thu muc =
Chesneau, Roger (2002). Hood - Life and Death of a Battlecruiser. London: Cassell Publishing. ISBN 0-304-35980-7. An overall history, including her peace-time career.
Friedman, Norman (1994). U.S. Submarines Since 1945: An Illustrated Design History. Annapolis, Maryland: United States Naval Institute. ISBN 1-55750-260-9.
Jackson, Robert (2002). The Bismarck. London: Weapons of War. ISBN 1-86227-173-9.
Philbin, Tobias R. (1994). The lure of Neptune: German-Soviet naval collaboration and ambitions, 1919-1941. University of South Carolina Press. ISBN 9780872499928.
The Heavy Cruiser Prinz Eugen
Prinz Eugen War Diary


= Lien ket ngoai =

Prinz Eugen - An Illustrated Technical History Luu tru ngay 30 thang 10 nam 2007 tai Wayback Machine
The Heavy Cruiser Prinz Eugen at KBismarck.com
Prinz Eugen technical data – From German naval history website german-navy.de
Maritimequest Prinz Eugen photo gallery
Heavy Cruiser Prinz Eugen Luu tru ngay 6 thang 4 nam 2020 tai Wayback Machine