Am nhac Viet Nam la he thong tac pham am nhac tai Viet Nam. Đay la mot phan cua lich su va van hoa Viet Nam. Am nhac Viet Nam phan anh nhung net đac trung cua con nguoi, van hoa, phong tuc, đia ly,... cua đat nuoc Viet Nam, trai dai suot chieu dai Lich su Viet Nam.
Am nhac Viet Nam bat đau tu nhung nen van minh đau tien qua nhung phat hien khao co ve nhung nhac cu. Trai qua nhung trieu đai phong kien, nen am nhac Viet Nam co đuoc nhung net phat trien ro ret. Ngoai ra cac nen van hoa ngoai lai nhu Trung Hoa, An Đo, Cham Pa cung anh huong đen am nhac Viet Nam, dung hoa nhung yeu to anh huong tu nuoc ngoai voi nhung net noi bat von co cua am nhac truyen thong, tu đo tao nen nhung loai hinh am nhac co truyen cua tung vung mien nhu hat xam, bai choi, ca tru, ho, cai luong, đon ca tai tu, nha nhac cung đinh Hue, quan ho, chau van,...
Giai đoan Phap thuoc vao cuoi the ky XIX đac biet gop phan giup am nhac Viet Nam đuoc tiep xuc voi nhung phong cach va quan điem cua van hoa phuong Tay, đong thoi tiep tuc phat trien voi nhung net đac trung rieng. Tan nhac Viet Nam ra đoi vao cuoi thap nien 1930 voi dong nhac tien chien roi tiep hoi cho nhung lan đieu moi trong thoi gian đat nuoc chia đoi duoi hai chinh the: Viet Nam Cong hoa va Viet Nam Dan chu Cong hoa. Nhac đo ra đoi sau nam 1945 o mien Bac voi su xuat hien cua nhieu nhac si noi tieng trong khi đo nhieu the loai am nhac moi nhu nhac vang, nhac tre, du ca no ro o mien Nam.
Sau nam 1975, am nhac Viet Nam bat đau hoc tap nhieu phong cach tu khap noi tren the gioi. Sau khi đat nuoc mo cua vao cuoi thap nien 1980, đac biet la viec nhung lua nghe si chuyen nghiep đau tien đuoc cu đi du hoc, am nhac Viet Nam đa theo kip xu huong cua the gioi, mang theo nhieu phong cach va the loai chua tung xuat hien toi nen van hoa đai chung noi chung va nen am nhac noi rieng o Viet Nam. Ngoai ra, mot so luong lon nghe si hai ngoai cung gop phan xay dung đang ke vao su phat trien cua nen am nhac Viet Nam ngay nay. Am nhac hien đai Viet Nam bao gom nhieu yeu to ket hop cua cac nen van hoa chau A, chau Au, tham chi chau My va chau Phi qua viec gia tang cong tac cua cac nghe si trong nuoc voi cac nghe si tu khap noi tren the gioi. Tren het, am nhac Viet Nam van giu đuoc nhung net đac trung rieng cua nen van hoa truyen thong Viet Nam.


Lich su Am nhac Viet Nam co mot lich su lau dai. Am nhac xuat hien truoc chu viet la phuong tien đe con nguoi the hien cam xuc cua minh ve the gioi xung quanh va cung la mot phan trong sinh hoat cong đong. Am nhac o Viet Nam con đuoc su dung trong sinh hoat ton giao, trong đoi song thuong nhat va trong cac le hoi cua dan chung. Tu thoi nguyen thuy đa xuat hien nhac cu trong đo co đan đa đuoc xem la mot loai nhac cu co xua nhat cua nhan loai. Đen thoi ky đo đong xuat hien trong đong va cac loai nhac cu khac. Do su đa dang ve mat sac toc nen cac loai nhac cu ban đia tai Viet Nam het suc phong phu va co lich su lau đoi. Cung chinh đieu nay khien nen am nhac cua Viet Nam mang nhieu sac thai. Moi dan toc so huu nhieu loai hinh am nhac khac nhau thuoc hai the loai thanh nhac va khi nhac. Anh huong cua van hoa Trung Hoa len am nhac Viet Nam kha manh voi su xuat hien cua nhieu loai nhac cu Trung Hoa nhu đan ty ba, đan tranh, đan nhi... tren lanh tho Viet Nam. Tuy nhien am nhac co truyen cua Viet Nam khong hoan toan giong am nhac co truyen Trung Hoa. Ngoai ra con co cac loai nhac cu co nguon goc An Đo nhu trong com, trong luc lac...


Am nhac co truyen Gom nhac dan gian, nhac thinh phong, kich hat, nhac cung đinh


= Cheo =

Vao the ky XV, vua Le Thanh Tong khong cho phep bieu dien cheo trong cung đinh, do chiu anh huong cua đao Khong. Cheo tro ve voi nong dan, kich ban lay tu truyen viet bang chu Nom. Toi the ky XVIII, hinh thuc cheo đa đuoc phat trien manh o vung nong thon Viet Nam va tiep tuc phat trien, đat đen đinh cao vao cuoi the ky XIX. Nhung vo noi tieng nhu Quan Am Thi Kinh, Luu Binh – Duong Le, Kim Nham, Truong Vien xuat hien trong giai đoan nay. Đen the ky XIX, cheo chiu anh huong cua tuong, khai thac mot so tich truyen nhu Tong Tran, Pham Tai, hoac tich truyen Trung Quoc nhu Han So tranh hung. Đau the ky XX, cheo đuoc đua len san khau thanh thi tro thanh cheo van minh. Co them mot so vo moi ra đoi dua theo cac tich truyen co tich, truyen Nom nhu To Thi, Nhi đo mai.
Đong bang chau tho song Hong luon la cai noi cua nen van minh lua nuoc cua nguoi Viet. Moi khi vu mua đuoc thu hoach, ho lai to chuc cac le hoi đe vui choi va cam ta than thanh đa phu ho cho vu mua no am. Nhac cu chu yeu cua cheo la trong cheo. Chiec trong la mot phan cua van hoa co Viet Nam, nguoi nong dan thuong đanh trong đe cau mua va bieu dien cheo.


= Xam =

Theo truyen thuyet, đoi nha Tran, vua cha Tran Thanh Tong co 2 hoang tu la Tran Quoc Toan va Tran Quoc Đinh. Do tranh gianh quyen luc nen Tran Quoc Đinh bi Tran Quoc Toan ham hai, choc mu mat roi đem bo giua rung sau. Tinh day, 2 mat mu loa nen Tran Quoc Đinh chi biet than khoc roi thiep đi. Trong mo, But hien ra day cho ong cach lam mot cay đan voi day đan lam bang day rung va gay bang que nua. Tinh day, ong mo mam lam cay đan va that la ky, cay đan vang len nhung am thanh rat hay khien chim muong sa xuong nghe va mang hoa qua đen cho ong an. Sau đo, nhung nguoi đi rung nghe tieng đan đa tim thay va đua ong ve. Tran Quoc Đinh day đan cho nhung nguoi ngheo, nguoi khiem thi. Tieng đon ve nhung khuc nhac cua ong lan đen tan hoang cung, vua voi ong vao hat va nhan ra con minh. Tro lai đoi song cung đinh, nhung Tran Quoc Đinh van tiep tuc mang tieng đan, loi ca day cho nguoi dan đe ho co nghe kiem song. Hat xam đa ra đoi tu đo, va Tran Quoc Đinh đuoc suy ton la ong to nghe hat xam noi rieng cung nhu hat xuong dan gian Viet Nam noi chung. Nguoi dan lay ngay 22 thang 2 va 22 thang 8 am lich lam ngay gio cua ong. Trung tam Phat trien Nghe thuat Am nhac Viet Nam thuoc Hoi Nhac si Viet Nam đa lap ra mot giai thuong mang ten Tran Quoc Đinh nham ton vinh, ho tro cac nghe nhan, nghe si, nha suu tam, nghien cuu, nha bao co cong lao, đong gop cho linh vuc am nhac truyen thong va trao giai lan đau tien nam 2008.
Theo chinh su thi vua Tran Thanh Tong khong co hoang tu ten Đinh hay Toan. Thai tu con vua Thanh Tong ten la Kham, sau len ngoi la vua Nhan Tong; mot nguoi con nua la Ta Thien vuong. Vi vay nguon goc hat xam la dua tren thanh tich chu khong truy đuoc ra trong chinh su.


= Quan ho =

Y nghia tu Quan ho thuong đuoc tach thanh hai tu roi ly giai nghia đen ve mat tu nguyen cua quan va cua ho. Đieu nay dan đen nhung kien giai ve Quan ho xuat phat tu am nhac cung đinh, hay gan voi su tich mot ong quan khi đi qua vung Kinh Bac đa ngay ngat boi tieng hat cua lien anh, lien chi o đo va đa dung buoc đe thuong thuc (ho). Tuy nhien cach ly giai nay đa bo qua nhung thanh to cua khong gian sinh hoat van hoa quan ho nhu hinh thuc sinh hoat (nghi thuc cac phuong ket ho khien anh hai, chi hai suot đoi chi la ban, khong the ket thanh duyen vo chong), dien xuong, cach thuc to chuc va giao luu, loi su dung tu ngu đoi nhau ve nghia va thanh đieu trong sinh hoat van hoa đoi đap dan gian.


= Hat chau van =

Hat chau van la loai hinh nghe thuat ca hat co truyen cua Viet Nam. Đay la hinh thuc le nhac trong nghi thuc hau đong cua tin nguong Tu phu va tin nguong tho Đuc Thanh Tran (Đuc Thanh Vuong Tran Hung Đao), mot tin nguong dan gian Viet Nam. Bang cach su dung am nhac mang tinh tam linh voi cac loi van trau chuot nghiem trang, chau van đuoc coi la hinh thuc ca hat mang y nghia chau thanh. Hat van co xuat xu o vung đong bang Bac Bo. Thoi ky thinh vuong nhat cua hat van la cuoi the ky XIX, đau the ky XX. Vao thoi gian nay, thuong co cac cuoc thi hat đe chon nguoi hat cung van. Tu nam 1954, hat van dan dan mai mot vi hau đong bi cam do bi coi la me tin di đoan.
Chau van su dung nhieu the tho khac nhau nhu tho that ngon, song that luc bat, luc bat, nhat bat song that (co the goi la song that nhat bat gom co mot cau tam va hai cau bay chu), hat noi,... Cac thi du minh hoa: - The that ngon: (trich đoan bi cua van cong đong)
森森鶴駕從空下
Sam sam hac gia tong khong ha
顯顯鸞輿滿坐前
Hien hien loan du man toa tien
不舍威光敷神力
Bat xa uy quang phu than luc
證明功德量無邊
Chung minh cong đuc luong vo bien


= Ca tru =

Ca tru la bo mon nghe thuat truyen thong o phia Bac Viet Nam ket hop hat cung mot so nhac cu dan toc. Ca tru thinh hanh tu the ky XV, tung la mot loai ca trong cung đinh va đuoc gioi quy toc va hoc gia yeu thich.
Ngay 1 thang 10 nam 2009, tai ky hop lan thu tu cua Uy ban Lien Chinh phu Cong uoc UNESCO Bao ve di san van hoa phi vat the (tu ngay 28 thang 9 toi ngay 2 thang 10 nam 2009), ca tru đa đuoc cong nhan la di san phi vat the can bao ve khan cap. Đay la di san van hoa the gioi co vung anh huong lon nhat Viet Nam, co pham vi toi 16 tinh, thanh pho phia Bac. Ho so đe cu Ca tru la di san van hoa the gioi voi khong gian van hoa Ca tru trai dai khap 16 tinh phia Bac gom: Phu Tho, Vinh Phuc, Ha Noi, Thai Binh, Bac Giang, Bac Ninh, Hai Phong, Hai Duong, Hung Yen, Ha Nam, Nam Đinh, Ninh Binh, Thanh Hoa, Nghe An, Ha Tinh va Quang Binh.


= Ho =

Ho la loai ca hat trinh dien dan gian pho bien đen đoi song, la net van hoa cua mien Trung va mien Nam. Co nguon goc lao đong song nuoc, dien ta tam tu tinh cam cua nguoi lao đong.
Trong sinh hoat nhung đem trang nhung nhom con trai đi choi, thuong cat len nhung đieu ho đe do hoi nhung co gai ve nhung cong viec. Đieu ho giao duyen giu hai ben đoi đap lai nhau, nguoi con gai hay mot nhom se ho đap tra lai khi đo. Tren song nuoc khi đi đo, nguoi ho thuong ho đieu giao duyen giua hai chiec đo gan nhau.
Cac loai ho pho bien:

Ho Đong Thap
Ho keo luoi
Ho Qua song hai cui
Ho khoan
Ho mai nhi
Ho Gia gao
Ho Xay lua
Ho Keo go
Ho Đap lua


= Nhac cung đinh =

Nha nhac la hinh thuc pho bien cua am nhac cung đinh, đe cap đen cac the loai nhac trieu đinh đuoc choi trong cac dip le hoi tu thoi Nha Tran đen thoi Nha Nguyen (trieu đai cuoi cung cua Viet Nam). Nha nhac đuoc cac hoang đe chua Nguyen tong hop va phat trien tro thanh tam voc cua quoc gia.
O cac trieu đai Viet Nam the ky 19 cung co nhieu đieu mua hoang gia rat đac sac hien van con ton tai cho đen ngay nay. Chu đe cua hau het cac đieu mua nay la  chuc nha Vua truong tho va su giau co hung thinh cua đat nuoc.


= Nhac tai tu =

Bat nguon tu Nha nhac cung đinh Hue va van hoc dan gian , nhac tai tu đuoc hinh thanh va phat trien vao cuoi the ky 19. Nhac tai tu la loai hinh dien tau co ban nhac gom bon loai la đan kim, đan co, đan tranh va đan bau (goi la tu tuyet), sau nay co cach tan bang cach thay the đoc huyen bang cay guitar phim lom. Nhung nguoi tham gia phan nhieu la ban be, chom xom voi nhau. Ho tap trung lai đe cung chia se thu vui tao nha nen thuong khong cau ne ve trang phuc... Đay la loai hinh nghe thuat cua đan va ca, do nhung nguoi binh dan, thanh nien nam nu nong thon Nam Bo ca hat sau nhung gio lao đong.


Tan nhac Tan nhac Viet Nam la the nhac lay nhac ngu Tay phuong lam nen tang. Cac sang tac co the chia lam thanh nhac va khi nhac, theo phong cach thinh phong, dan gian va nhac nhe, hoac cung co the chia theo cac giai đoan lich su voi nhung đac điem khac nhau. Cach phan chia pho bien la theo giai đoan lich su. Ve khi nhac, noi bat cac sang tac: Giao huong so 1 "Que huong" (Hoang Viet), "Bai ca chim ung" (Đam Linh), "Mien Nam que huong ta oi" (Huy Du), "Tro ve đat me" (Nguyen Van Thuong), "Thanh đong To Quoc" (Hoang Van), "Suoi đan T'rung" (Nhat Lai), "Tieng sao que huong" (Van Chung), "Nguoi ve đem toi ngay vui" (Trong Bang), "Vi mien Nam" (Huy Thuc), "Me Viet Nam" (Nguyen Van Nam), "Cung đan đat nuoc", "Chung mot niem tin", "Xuan que huong" (Xuan Khai), "Tinh yeu cua bien" (Cat Van), "Đat va hoa" (Quang Hai), Buon,Vui va Khat Vong (To Hai),... cac sang tac o hai ngoai cua Nguyen Thien Đao, Ton That Tiet... Cac sang tac thanh nhac, cung nhu khi nhac, co the chia lam ba dong: "'Thinh phong - Nhac nhe - Dan gian"'. Cach phan chia nay pho bien tren toan the gioi, nhung khong ranh mach.
Dong thinh phong đe chi cac sang tac nhac co đien (nhac nghe thuat), phong cach thinh phong, va cac ca khuc hat theo phong cach thinh phong. Mot so cac tac pham cua cac nhac si tien chien nhu Van Cao ("Thien Thai", "Truong Chi",...), Pham Duy ("Tinh ca", "Đuong chieu la rung", "Chieu ve tren song", "Con đuong Cai Quan"...), Cung Tien ("Huong xua,"...), phan lon cac tac pham nhac đo cua cac nhac si Van Cao ("Song Lo",...), Đo Nhuan ("Du kich song Thao", "Ao mua Đong", opera "Co Sao"...), Hoang Viet, Hoang Hiep, Hoang Van ("Hoi tuong", "Viet Nam muon nam", "Guong nuoc quay", "Vuot nui,"...),... va mot so tac pham ve sau. Cac sang tac nay hay đuoc choi voi dan nhac giao huong/thinh phong hay ban co đien. Mot dong khac hay đuoc xem la tach ra tu nhac co đien la dong hanh khuc, hay choi voi ban/dan ken đong.
Dong nhac nhe (tu nhac nhe dich tu tieng Nga sang), đe chi cac ca khuc hay đuoc xem la nhac thi truong, nhac đai chung, thuong viet voi giai đieu va cau truc đon gian, choi voi ban nhac nhe, phong cach acoustic, hay su dung cac nhac cu đien tu. Cac tac pham noi tieng nhu cua Đang The Phong, Đoan Chuan, Nguyen Đinh Phuc, Nguyen Van Thuong, Cung Tien... thoi tien chien, cac nhac si Trinh Cong Son, Vu Thanh An, Ngo Thuy Mien, Van Phung, Y Van, Lam Phuong, Song Ngoc,... truoc 1975 o mien Nam Viet Nam. Trong giai đoan 1975 - 1978, dong nhac nhe bi Nha nuoc Viet Nam cam. Đen nam 1979 dong nhac nay đuoc cho phep nhung bi gioi han trong cac sang tac ca khuc chinh tri, đen cuoi thap nien 1980 đuoc cho phep rong rai. Ngay nay nhac nhe hay đe chi cho dong nhac tru tinh (ballad); va nhac tre hay con goi la nhac đuong đai, voi cac tac gia tieu bieu sau 1975 nhu Tran Tien, Phu Quang,... o hai ngoai nhu Đuc Huy,... va the he tre hon nhu Đuc Tri, Viet Anh, Ho Hoai Anh, Phan Manh Quynh...
Dong nhac dan gian, thuc chat la nhac moi nhung am huong dan gian, đuoc chi cho cac tac pham tan nhac mang am huong dan gian (dan ca,...), la su pha tron nhac thinh phong voi nhac dan gian (nhieu sang tac nhac đo, nhac que huong nhu cua Phan Huynh Đieu, Hoang Van, Nguyen Van Ty, Tran Hoan, Thuan Yen, An Thuyen..., nhieu sang tac cua Pham Duy,...), su pha tron nhac nhe (ballad) voi nhac dan gian (cua nhieu tac gia Y Van, Lam Phuong, Truc Phuong, Le Dinh, Anh Bang, Duy Khanh... (hay đuoc xep nhac vang), hay cua Tran Tien,...), su pha tron nhac tre (đuong đai) voi nhac dan gian (cua Nguyen Cuong, Le Minh Son, Tran Tien...). Cac ca khuc nay thuong hat co cac nhac cu dan toc, nhung cung co the khong.
Cach phan chia pho bien nhat co tinh đai chung la theo cac giai đoan lich su.


= Nguon goc =

Vao nhung nam đau the ky XX. Đay la giai đoan co nhieu thay đoi trong nghe thuat van hoc Viet Nam noi chung, xuat hien sau phong trao Tho moi va dong van hoc lang man vai nam. Chu nghia tu ban cua nguoi Phap cung voi nen van hoa phuong Tay đuoc du nhap vao Viet Nam gay nen nhung xao tron lon trong xa hoi. Nhieu gia tri tu tuong ben vung may ngan nam truoc đo lai bi gioi tre Tay hoc xem thuong, tham chi tro thanh đoi tuong đe mia mai cua nhieu nguoi. Giai cap tu san, tang lop tieu tu san o thanh thi hinh thanh. Giai cap tu san va mot bo phan tieu tu san lop tren (tri thuc, vien chuc cao cap) đa co mot loi sinh hoat thanh thi moi voi nhieu tien nghi theo van minh Tay phuong. Ho o nha lau, đi o to, dung quat đien, đi nghe hoa nhac. Sinh hoat cua tu san va tieu tu san thanh thi cung the hien ngay ca trong cach an mac cua thanh nien, mot quan ao thay đoi moi nam. Nhung đoi thay ve sinh hoat cung đong thoi voi su thay đoi ve y nghi va cam xuc. Nhung thay đoi đo cung do su tiep xuc voi van hoa lang man Phap.

Am nhac cua chau Au theo chan nguoi Phap vao Viet Nam tu rat som. Đau tien chinh la nhung bai thanh ca trong cac nha tho Cong giao. Cac linh muc Viet Nam đuoc cung đuoc day ve am nhac voi muc đich truyen giao. Tiep đo, nguoi dan đuoc lam quen voi "nhac nha binh" qua cac đoi ken đong. Tang lop giau co o thanh thi đuoc tiep xuc voi nhac khieu vu, nhac co đien phuong Tay. Tu đau, cac bai hat chau Au, My đuoc pho bien manh me o Viet Nam voi cac đia hat 78 vong roi qua nhung bo phim noi. Nhung thanh nien yeu am nhac thoi ky đo bat đau choi mandolin, guitar va ca vi cam, duong cam.
Giai đoan truoc nam 1937 đuoc xem la giai đoan hinh thanh Tan nhac Viet Nam, nhac si Tran Quang Hai goi đay la "giai đoan tuong hinh". Con Pham Duy cho rang nhung nam đau thap nien 1930 la "thoi ky đi tim nhac ngu moi". Giong nhu nhung nha van lang man, thi si cua Phong trao Tho moi chiu anh huong boi van hoc lang man Phap, cac nhac si tien chien chiu anh huong boi am nhac phuong Tay.
Thoi ky nay, mot so nhac si cai luong bat đau soan cac nhac pham, thuong đuoc goi la "bai tay theo đieu ta". Nguoi tieu bieu cho so đo la nghe si cai luong Tu Choi, tuc Huynh Thu Trung. Ong đa viet cac bai "Tieng nhan trong suong, Hoa duyen" va soan loi Viet cho mot vai ca khuc chau Au thinh hanh khi đo đe su dung trong cac vo san khau nhu: Marinella trong vo "Phu phang", Pouet Pouet trong "Tieng noi trai tim", Tango mysterieux trong "Đoa hoa rung", La Madelon trong "Giot le chung tinh",... Nghe si Bay Nhieu cung co mot nhac pham la "Hoai tinh" rat đuoc uu chuong.
Khong chi cac nghe si, trong gioi thanh nien yeu nhac cung co phong trao chuyen ngu cac bai hat cua Tino Rossi, Rina Ketty, Albert Prejean, Georges Milton... ma ho yeu thich. Nhung nghe si san khau nhu Ai Lien, Kim Thoa đa đuoc cac hang đia cua nguoi Phap nhu Odeon, Beka moi thu am cac bai ta theo đieu tay. Khoang thoi gian tu 1935 toi 1938, rat nhieu cac bai hat cua Phap nhu Marinella, C'est a Capri, Tant qu'il y aura des etoiles, Un jour loin de toi, Celle que j'aime eperdument, Les gars de la marine, L'Oncle de Pekin, Guitare d'amour, Creola, Signorina, Sous les ponts de Paris, Le plus beau tango du monde, Colombella... ma phan lon la sang tac cua nhac si nguoi Phap Vincent Scotto va cua My nhu Goodbye Hawaii, South of The Border... đa đuoc pho bien manh me voi loi ca tieng Viet, soan boi mot nha bao tre ten la Mai Lam va boi nhung tac gia vo danh khac. Ca si Tino Rossi đac biet đuoc gioi tre yeu thich, đa co nhung hoi Ai Tino đuoc thanh lap o Ha Noi, Hai Phong.
Nam 1930, trong thoi gian bi tu o Con Đao, nhac si Đinh Nhu đa viet ca khuc "Cung nhau đi Hong binh". Theo Tran Quang Hai thi "Cung nhau đi Hong binh" la ca khuc tan nhac đau tien cua Viet Nam. Tu giua thap nien 1930, nhieu nhom thanh nien yeu am nhac o Ha Noi đa tap trung cung sang tac. Van Chung, Le Yen, Doan Man, ba thanh vien cua nhom Tricea đa viet nhieu ca khuc nhu "Be bang" (1935), "Nghe si hanh khuc" (1936) cua Le Yen; "Tieng sao chan trau" (1935), "Ben ho lieu" (1936), "Bong ai qua them" (1937) cua Van Chung. Tai Hue, Nguyen Van Thuong viet ban "Tren song Huong" nam 1936. Le Thuong o Hai Phong cung co "Xuan nam xua" nam 1936. Giai đoan tu 1935 toi 1938 đuoc nhac si Pham Duy goi la "thoi ky chuan bi cua Tan nhac Viet Nam".


= Giai đoan 1938–1945 =
Giai đoan nay bat đau tu chuyen luu dien xuyen Viet cua nhac si Nguyen Van Tuyen. Ong khi đo o Sai Gon, la nguoi Viet duy nhat tham gia hoi Hieu nhac (Philharmonique). Ong bat đau hat nhac Tay va đoat đuoc cam tinh cua bao chi va radio. Nam 1937, ong pho mot bai tho cua nguoi ban va viet thanh ca khuc đau tien cua minh. Nha tho Nguyen Van Con, khi đo lam viec cho đai Radio Indochine, co đua tho cho Nguyen Van Tuyen va giup ong soan loi ca. Nguyen Van Con con gioi thieu ong voi Thong đoc Nam Ky. Thong đoc Nam Ky luc bay gio la Pages nghe ong hat va moi ong du lich sang Phap đe tiep tuc hoc nhac nhung Nguyen Van Tuyen tu choi vi ly do gia đinh. Nguoc lai, ong lai đe nghi va đuoc thong đoc Pages tai tro cho đi mot vong Viet Nam ra Hue, Ha Noi, Hai Phong, Nam Đinh đe quang ba nhung bai nhac moi nay. Nam 1938 nhac si Nguyen Van Tuyen thuc hien mot chuyen luu dien tu Nam ra Bac nham co đong cho am nhac cai cach. Toi Ha Noi vao thang 3 nam 1938, Nguyen Van Tuyen noi chuyen tai Hoi Tri Tri. Nhung trong cuoc van đong cai cach, ong đa gap mot cu toa đong đao, on ao khong trat tu. Mot phan that bai buoi đo do giong noi đia phuong cua ong đuoc it nguoi hieu. Hon nua, co the nhieu thanh nien Ha Noi luc đo nhu đa cho viec ho hao cua ong la thua, vi cac bai hat cai cach đa co san o đay. Tai Hoi Tri Tri (Hai Phong), Nguyen Van Tuyen đa may man hon. Tuy so khan gia chi đo 20 nguoi, nhung Nguyen Van Tuyen đa co nguoi thong cam. Trong buoi noi chuyen nay, mot vai nhac si cua Hai Phong cung trinh mot ban nhac moi cua mien Bac. Sau đo nhan ky hoi cua truong Nu hoc Hoai Đuc, Nguyen Van Tuyen con trinh bay tai rap chieu bong Palace mot lan nua. Lan nay cu toa rat tan thuong giong hat cua ong trong bai "Bong cuc vang".


= Giai đoan 1945–1954 =

Tu nam 1945, tan nhac Viet Nam bat đau co su phan tach. Đa so cac nhac si roi bo thu đo va nhung thanh pho lon đe tham gia khang chien. Nhung mot so van o lai trong vung kiem soat cua Phap hoac co nhung nhac si theo khang chien roi lai quay tro lai thanh pho.
Voi đe tai khang chien, o mien Bac, Đo Nhuan viet "Du kich song Thao", "Nho chien khu"; Hoang Van co "Ho keo phao"; Van Chung viet "Que toi giai phong"; Le Yen viet "Bo đoi ve lang";... O mien Trung, co "Binh Tri Thien khoi lua" (Nguyen Van Thuong); "Loi nguoi ra đi" (Tran Hoan); "Đoan Ve quoc quan", "Co mot đan chim" (Phan Huynh Đieu); "Du kich Ba To" (Duong Minh Vien);... Con o mien Nam, mot lop nhac si tre hon nhu Hoang Viet voi "Len ngan", "Nhac rung"; Nguyen Huu Tri voi "Tieu đoan 307"; Tran Kiet Tuong voi "Anh Ba Hung"; "Con kenh xanh xanh" cua Ngo Huynh. Mot đe tai sang tac moi nua cua cac nhac si la ca ngoi Chu tich Ho Chi Minh va Đang Lao đong Viet Nam. Luu Huu Phuoc đa viet "Chao mung Đang Lao đong Viet Nam"; Luu Bach Thu viet "Biet on Cu Ho";...
Tham gia khang chien, Van Cao đa sua loi "Ben xuan" thanh "Đan chim Viet" va viet "Truong ca Song Lo, Ca ngoi Ho Chu tich". Cac ca khuc nay đanh dau su ra đoi thuc su cua nhac khang chien, hay "nhac đo". Tuy vay, ngay trong so nhung nhac si tren, nhieu nguoi van tiep tuc viet cac ca khuc lang man va đuoc xep vao dong nhac tien chien nhu "Son nu ca" (Tran Hoan); "Du am" (Nguyen Van Ty); "Nu cuoi son cuoc" (To Hai); "Tinh que huong" (Viet Lang);...
Tham gia khang chien, Pham Duy cung co "Chien si vo danh, Que ngheo, Ba me Gio Linh,..." Nhung ong cung viet "Ben cau bien gioi" va bai hat bi coi la khong hop voi hoan canh chien đau khi đo va ve sau ong roi bo mien Bac vao Nam. O cac vung đo thi thuoc kiem soat cua Phap, nhung nhac si van sang tac nhac lang man nhu Van Giang voi "Ai ve song Tuong"; Lam Tuyen voi "Tieng thoi gian"; Van Phung voi "Mo khuc tuong phung";... Le Thuong vao mien Nam viet cac ban nhac hai huoc, trao phung "Hoa binh 48, Lien Hop Quoc". O Ha Noi, nam 1947, Nguyen Đinh Thi viet ca khuc "Nguoi Ha Noi". Trong giai đoan nay, tai Phap trong nhung nam 1949 toi 1951, hang đia Oria đa thu mot so đia nhua 78 vong tieng hat cua cac ca si Hai Minh, Bich Thuan, Hoang Lan, Van Ly nhung ca khuc "Hoi nghi Dien Hong" (Luu Huu Phuoc); "Chien si vo danh" (Pham Duy); "Tieng thuy duong, Hoa binh 48" (Le Thuong), "Trach nguoi đi" (Đan Truong);...
Sau thanh cong cua nhac si Nguyen Van Tuyen va đuoc su ung ho cua bao chi, nhieu nhom nhac đuoc thanh lap va cac nhac si pho bien rong rai nhung tac pham cua minh. Va ngay tu thoi ky nay, nhieu nhac si tai nang đa ghi dau an voi cac nhac pham tru tinh lang man. Mot so thuat ngu đuoc dung đe chi nen tan nhac Viet Nam giai đoan nay, pho bien nhat la "nhac tien chien". Dong nhac tien chien con keo dai toi nam 1954 va ca sau 1954 o mien Nam.
Nhung bai hat cai cach nhanh chong đuoc gioi sinh vien, tri thuc ai mo đon nhan, tuy vay no cung gay nen nhieu y kien khac nhau. Cac tri thuc phong kien thi chi trich con gioi dan ngheo thi tho o. Voi phong cach tru tinh lang man, cac ca khuc tien chien co loi ca mang tinh van hoc cao. Ngoai cac ca khuc ve tinh yeu, chu đe lich su, yeu nuoc la nhung đe tai chinh cua nhac tien chien.


= Giai đoan 1954–1975 =


 Mien Bac  Hiep đinh Geneve nam 1954 tam chia Viet Nam thanh 2 vung tap trung quan su đe cho tong tuyen cu toan quoc nam 1956. Chinh quyen Quoc gia Viet Nam va Viet Nam Cong hoa tu choi thi hanh tong tuyen cu theo hiep đinh, hanh đong nay đa chia Viet Nam thanh Viet Nam Dan chu Cong hoa o mien Bac va Viet Nam Cong hoa o mien Nam.

"'Nhac đo:"'

Tai mien Bac, nhac khang chien tiep tuc va cung voi nhac dan ca, truyen thong la nhung the loai am nhac duy nhat đuoc phat tren đai phat thanh Viet Nam tu nam 1954 đen nam 1975 o mien Bac. Cac ca khuc nhac đo đe co vu tinh than chien đau cua chien si, phuc vu chien tranh, truyen đat nhung chinh sach cua nha nuoc, khuyen khich tinh yeu ly tuong cong san, cung co ca nhung bai hat tru tinh, the hien tinh yeu que huong đat nuoc hoac co vu lao đong, xay dung.
Tai mien Bac, Viet Nam Dan chu Cong hoa voi su lanh đao cua Đang Lao đong Viet Nam, tan nhac cung nhu đien anh, co nhiem vu chinh la co vu chien đau. Dong nhac Cach mang chiem vi tri đoc ton. Ben canh lop nhac si đau nhu Luu Huu Phuoc, Đo Nhuan, Luong Ngoc Trac, sau đo toi Hoang Van, Doan Nho, To Hai, Ho Bac, Huy Thuc, đa xuat hien mot so nhac si tre hon Trong Bang, Cao Viet Bach...
Viec mot so nhac si đuoc gui đi hoc o cac nuoc xa hoi chu nghia nhu Lien Xo, Trung Quoc... va nhieu đoan ca mua chuyen nghiep cua cac quoc gia Lien Xo va Đong Au toi Ha Noi trinh dien đa tao nen su anh huong toi tan nhac Viet Nam.
Bon chu đe sang tac chinh cua cac nhac si mien Bac thoi ky nay la:

"'Ho Chi Minh"'
Ca ngoi hinh anh lanh tu đuoc the hien qua nhieu bai hat nhu "Viet Bac nho Bac Ho" (Pham Tuyen); "Ho Chi Minh đep nhat ten Nguoi" (Tran Kiet Tuong); "Đoi dep Bac" (Van An); "Nho on Ho Chi Minh" (To Vu): "Loi ca dang Bac" (Trong Loan); "Trong cay lai nho đen Nguoi" (Đo Nhuan); "Ca ngoi Ho Chu tich" (Van Cao); "Tinh Bac sang đoi ta" (Luu Huu Phuoc);... duoi hinh tuong an du nhu "Nguoi chien si ay" (Hoang Van).
"'Phong canh va con nguoi Viet Nam"'
Mot so ca khuc nhu "Quang Binh que ta oi, Toi yeu Ha Noi", "Tinh ca Tay Nguyen,"... (Hoang Van); "Vam Co Đong" (Truong Quang Luc); "Tay Nguyen bat khuat" (Van Ky); "Bai ca Ha Noi" (Vu Thanh); "Truong Son Đong, Truong Son Tay" (Hoang Hiep); "Mot khuc tam tinh cua nguoi Ha Tinh" cua Nguyen Van Ty, "Nhung co gai đong bang song Cuu Long" (Huynh Tho); "Co gai Sai Gon đi tai đan" (Lu Nhat Vu);...
"'Dan toc thieu so"'
Do hoan canh chien tranh, mot so nhac si co nhung tiep xuc voi cac dan toc thieu so va đa viet cac ca khuc nhu "Noi trong len rung nui oi, Tieng sao vung cao, Mua lua chin tren canh đong Đien Bien" (Hoang Van), "Tieng đan ta lu" (Huy Thuc); "Co gai cam đan len đinh nui" (Van Ky); "Ban Meo đoi moi" (Trinh Lai); "Em la hoa Po Lang" (Đuc Minh); "Bong cay Ko nia" (Phan Huynh Đieu);...
"'Khang chien chong My, giai phong mien Nam"'
Tan nhac voi nhiem vu co vu chien đau, đay la đe tai chinh cua nhieu bai hat: "Anh van hanh quan" (Huy Du); "Chao anh giai phong quan, chao mua xuan đai thang, Khong cho chung no thoat, Bai ca giao thong van tai, Hai chi em..." (Hoang Van); "Loi anh vong mai ngan nam" (Vu Thanh); "Bai ca nam tan" (Nguyen Van Ty); "La thu hau phuong" (Pham Tuyen), "Trai anh hung, gai đam đang" (Đo Nhuan); "Bai ca may ao" (Xuan Hong); "Bai ca giao thong van tai" (Hoang Van); "Hanh khuc giai phong" (Luu Nguyen Long Hung, tuc Luu Huu Phuoc), "Giai phong mien Nam" (Huynh Minh Sieng, tuc Luu Huu Phuoc);... Trong đo, bai "Giai phong mien Nam" đuoc dung lam bai hat chinh thuc cua Mat tran Dan toc Giai phong mien Nam Viet Nam tu nam 1960 toi nam 1975.
Trong nhung nam 1954–1975, do chiu anh huong cua Lien Xo, cac nhac si mien Bac tap trung vao sang tao am nhac voi cac ky thuat nhac thinh phong va pho dien cac kha nang thanh nhac con am nhac mien Nam cung thoi co so luong bai hat phong phu va su tu do trong chu đe sang tac. Mot so tac pham tieu bieu thuoc khuynh huong nay la "Toi la nguoi tho lo, Guong nuoc quay, Cay bang tren san nha may, Bai tho gui Thai Nguyen tho Le Nguyen (Hoang Van)", "Tinh ca (Hoang Viet)", "Xa khoi (Nguyen Tai Tue)", "Nguoi con gai song La (Doan Nho)", "Nguoi lai đo tren song Po Ko (Cam Phong)", "Đuong chung ta đi (Huy Du)"... Voi cac thay đoi đot ngot trong ca nhip đieu va phong cach, nhung tac pham nay yeu cau ca si phai co mot ky thuat thanh nhac tot moi co the trinh bay trung thanh voi y tuong cua tac gia. O mien Bac xuat hien nhieu sang tac cho gian nhac giao huong, nhieu vo nhac kich theo phong cach phuong Tay. Hoat đong đao tao, nghien cuu, phe binh, bieu dien am nhac cung phat trien manh. Đay la thoi ky am nhac mien Bac co su truong thanh đang ke ve mat ky thuat sang tac va bieu dien do ap dung cac ky thuat phuong Tay vao hoat đong sang tac va bieu dien am nhac. Trong thoi ky nay, xuat hien nhieu nhac si tre đuoc đao tao bai ban, cac nhac si đuong thoi cung đuoc boi duong nghiep vu.

Truong ca – Hop xuong – Kich hat noi:
Ngoai cac ca khuc pho thong, nhieu the loai khac đa đuoc cac nhac si the nghiem. Anh huong boi cac man hop xuong do cac đoan van nghe Lien Xo va Đong Au trinh dien o Ha Noi, mot so nhac si Viet Nam đa soan cac ca khuc cho nhieu be nhu nam 1955 co "Ho đan go" cua Đo Nhuan, "Song cua Tung" cua Doan Nho, "Chien si bien phong" cua Huy Thuc, nam 1956 va 1957 co "Ta đa lon", "Ho kien thiet" cua Nguyen Xuan Khoat, "Tieng chim" cua Luu Cau, "Tieng hat nguoi chien si bien thuy" cua To Hai nam 1958...
Mot so vo thanh xuong kich cung xuat hien: "Vuot song Cai" (Nguyen Xuan Khoat) viet nam 1955, "Nguyen Van Troi" (Đam Linh, theo loi tho Chu Đien) nam 1965. Mot vai the loai nua la cac ca kich nho (nhu "Tuc luy" cua Luu Huu Phuoc), kich hat noi ("Can nha mau hong ngoc" cua Hoang Van). Hoang Van la nguoi tien phong cho the loai truong ca voi cac ban: "Ha Noi – Hue – Sai Gon, Bai tho gui Thai Nguyen" cua  (loi Le Nguyen), "Viet Nam muon nam, Toi la nguoi tho lo, Vuot nui, Tuoi len muoi, Hat duoi co bua liem,Thanh pho chung ta nha may chung ta,..."

Nhac phim:
Su xuat hien cac bo phim đien anh cach mang cung dan toi nhieu ca khuc cho phim đuoc sang tac. Tac gia nhac phim đau tien la Nguyen Đinh Phuc voi phim "Chung mot dong song" va "Lua trung tuyen". Tiep đo toi cac nhac si khac nhu Trong Bang voi "Cu Chinh Lan", "Bien lua"; Hong Đang voi "Ha Noi mua chim lam to"; Hoang Van voi "Con chim vanh khuyen, Noi gio, Moi tinh đau, Vi tuyen 17 ngay va đem, Khoi trang, Em be Ha Noi, Hen gap lai Sai Gon"...

Nhac giao huong – Ballet – Opera – nhac thinh phong:
Mot so tac pham giao huong cung đe lai dau an lon cho nen am nhac mien bac vao thoi điem nay: "Hoi tuong" (1960), "Đien Bien Phu" (symphonie with choral), ballet "Chi Su", cua Hoang Van, Opera "Co Sao" cua Đo Nhuan.
Sinh hoat am nhac co đien đuoc duy tri voi nhung tac pham chau Au va cac tac pham cua cac nhac si Viet nam cung phong phu trong the loai nhac thinh phong: "Fugue for piano", "Suite for hautboy and piano, Rhapsodie cho violon, Solo for basson" ""Hanh khuc con voi"" (elephant marche),"Solo for flute" ""Vui đuoc mua"", "Hoa thom buom luon", "Concerto for piano and orchestra" cua Hoang Van.


 Mien Nam  O mien Nam, voi su tu do, đa dang hon trong chu đe sang tac nghe thuat, cac nhac si đa viet cac ca khuc thuoc nhieu the loai. Dong nhac tien chien đuoc Cung Tien, Pham Đinh Chuong tiep tuc. Mot so nhac si tre nhu Ngo Thuy Mien, Tu Cong Phung, Le Uyen Phuong, Vu Thanh An sang tac cac ban tinh ca moi. Dong nhac vang xuat hien voi cac ten tuoi tieu bieu Hoang Thi Tho, Truc Phuong, Lam Phuong. Van hoa Au My tran ngap mien Nam dan đen su hinh thanh dong nhac tre. Ben canh đo la cac phong trao Du ca va dong nhac phan chien. Mot nhac si tieu bieu cho dong nhac phan chien nay va ca tinh ca la Trinh Cong Son.
Khac voi mien Bac, o mien Nam giai đoan 1954-1975, cac nghe si ve co ban đuoc tu do sang tac. Cung nhu đien anh, tan nhac o mien Nam thoi ky nay hinh thanh mot thi truong soi đong. Cac dong nhac tien chien, tinh khuc, nhac vang đeu co đong đao nguoi nghe va cac nghe si rieng. Dong nhac tien chien đuoc cac giong ca hang đau nhu Thai Thanh, Khanh Ly, Le Thu, Ha Thanh, Duy Trac tiep tuc. Nhac vang cua cac nhac si Hoang Thi Tho, Tran Thien Thanh, Lam Phuong đuoc cac ca si Duy Khanh, Che Linh, Thanh Thuy, Thanh Tuyen,... the hien. Cac tinh khuc moi cua Ngo Thuy Mien, Le Uyen Phuong, Tu Cong Phung, Vu Thanh An đuoc gioi tre đon nhan nong nhiet qua cac tieng hat Khanh Ly, Le Uyen, Le Thu. Mot so ca si, nhac si, ban nhac tre xuat hien đanh dau su ra đoi cua dong nhac tre nhu Elvis Phuong, Nguyen Trung Cang, Quoc Dung, Le Huu Ha. Cac hang bang nhac Son Ca, Truong Son, Shotguns... đuoc phat hanh đeu đan.

Dong nhac tien chien:
Mot so nhac si di cu vao mien Nam nam 1954 nhu Hoang Trong, Van Phung,... hoac tu truoc đo nhu Le Thuong, Pham Duy... va nhung nhac si tre hon nhu Pham Đinh Chuong, Cung Tien... đa tiep tuc dong nhac tien chien tai mien Nam.
Nhung nhac si nay trong khoang 1954 đen 1975 co nhung sang tac đa dang, trong đo nhieu ca khuc cua ho van đuoc xep chung vao dong nhac tien chien; mot so tac pham noi tieng nhu "Mong duoi hoa", Truong ca "Hoi trung duong" cua Pham Đinh Chuong, "Huong xua" cua Cung Tien,.... Nhung nhac pham tien chien thuong xuyen đuoc trinh dien va thu am boi nhung tieng hat hang đau nhu Khanh Ly, Thai Thanh, Le Thu, Duy Trac, Ha Thanh,...

"'Tinh khuc:"'

Mot lop nhac si tre hon xuat hien voi cac ban tinh ca moi. Khac voi dong nhac tien chien thuong muon canh mua thu, mua... đe noi len tinh cam cua minh, nhung nhac si nay co cach the hien truc tiep hon nhu Vu Thanh An voi cac "Bai khong ten", Le Uyen Phuong voi cac ca khuc...

Giai đoan nay, ben canh nhac si tien boi Pham Duy van sang tac đeu đan nhung ca khuc gia tri ("Co hong", "Tra lai em yeu", "Mua thu chet,"...). Con xuat hien them nhung nhac si voi phong cach rieng.
Nam 1965, Vu Thanh An viet ca khuc đau tay "Tinh khuc thu nhat", pho tho Nguyen Đinh Toan. Ngay tu ca khuc đau tien nay, Vu Thanh An đuoc noi danh. Tiep sau đo, ong viet mot loat Bai khong ten đuoc đanh so cung mot vai ca khuc co ten nhu "Em đen tham anh đem 30". Nhung nhac pham cua Vu Thanh An đuoc yeu thich rong rai o mien Nam khi đo, thuong xuyen đuoc nghe thay trong cac quan ca phe, tren song đai phat thanh, trong cac bang nhac.
Ngo Thuy Mien bat đau voi "Chieu nay khong co em" đuoc viet nam 1963, nhung đen voi cong chung vao nam 1955. Tiep theo, ong pho nhac cho mot so bai tho cua thi sy Nguyen Sa va gianh đuoc thanh cong ruc ro. Cac ca khuc "Niem khuc cuoi", "Mat biec", "Ao lua Ha Đong" đa ghi dau an cua Ngo Thuy Mien trong thoi ky đo. Nam 1974, Ngo Thuy Mien thuc hien bang nhac đau tay "Tinh Ca Ngo Thuy Mien" gom 17 tinh khuc đa đuoc viet trong khoang thoi gian 1965 toi 1972. Voi su gop mat cua cac ca si danh tieng Khanh Ly, Duy Trac, Thai Thanh, Le Thu, Thanh Lan... va nhac si hoa am Van Phung, cuon bang tao đuoc thanh cong ruc ro.
Tu Đa Lat, đoi nghe si Le Uyen va Phuong xuat hien mang đen cho tan nhac nhung sac thai moi voi cac ca khuc khac khoai, nong nan. Bat đau tu nhac pham đau tay "Buon đen bao gio" viet nam 1960 tai Pleiku, Le Uyen Phuong voi nhung "Bai ca hanh ngo", "Con nang tren đoi", "Da khuc cho tinh nhan", "Loi goi chan may", "Vung lay cua chung ta"... đuoc gioi tre nong nhiet đon nhan.
Mot guong mat noi danh nua cua dong nhac nay la nhac si Tu Cong Phung. Khoi su tu ca khuc đau tay "Bay gio thang may", cac nhac pham tiep theo cua Tu Cong Phung đeu mang khong khi mang mac nhu "Loi cuoi", "Tren ngon tinh sau", "Mua xuan tren đinh binh yen", "Giot le cho ngan sau", "Mat le cho nguoi"... Đac biet sau 1975 o hai ngoai, cac ca khuc cua Tu Cong Phung con đuoc biet đen nhieu hon qua giong ca Tuan Ngoc trinh bay rat thanh cong.
Mot so nhac si khac cung viet cac tinh khuc noi tieng rat đuoc ua chuong vao thoi gian nay nhu Hoang Nguyen voi "Ai len xu hoa đao", "Cho nguoi tinh lo", Quoc Dung voi "Đuong xua", "Con gio thoang", Nguyen Anh 9 voi "Khong", "Buon oi xin chao mi", Van Phung voi "Yeu", "Tinh"; Khanh Bang voi "Sau đong", "Vong ngay xanh"; Y Van voi "Buon", "Thoi", "Ao anh", Anh Bang voi "Khuc Thuy du", "Noi long nguoi đi"; Tran Trinh voi "Le đa"; Nguyen Van Đong voi "Chieu mua bien gioi", "Khuc tinh ca hang hang lop lop"; Pham Trong Cau, hoc o Paris, cung đa viet "Mua thu khong tro lai"...
Pham Đinh Chuong cung co "Nua hon thuong đau" pho tu tho Thanh Tam Tuyen rat noi tieng, hay "Nguoi đi qua đoi toi" pho tho Tran Da Tu. Le Trong Nguyen noi danh voi "Chieu ben giao đuong", "La roi ben them" va đac biet "Nang chieu", ca khuc con đuoc biet đen o Hong Kong, Đai Loan va Nhat Ban. Hang Trong thanh cong voi cac bai hat theo đieu tango "Ngo ngang", "Lanh lung", "Tien buoc sang ngang".

"'Nhac vang:"'

Ben canh cac tinh khuc, dong nhac vang cung đac biet pho bien. Voi cac bai hat giai đieu nhe nhang, đon gian, dong nhac nay đa thu hut mot so luong lon khan gia binh dan. Trong hoi ky cua minh, Pham Duy viet: "Đau thap nien 70 la luc Nhac Viet, trong pham vi ca khuc, phat trien đen tot đo. Co su thanh cong cua nhung bai hat thong thuong va chi đuoc coi la nhac thuong pham - menh danh la nhac vang - voi nhung tinh cam de dai phu hop voi tuoi choai choai, voi em gai hau phuong va linh đa tinh, tuy khong đuoc coi trong nhung lai rat can thiet cho vai tang lop xa hoi trong thoi chien."
Tu truoc 1963, cac nhac si Hoang Thi Tho, Lam Phuong đa soan cac ban nhu "Gao trang trang thanh", "Chieu hanh quan",... Nhung phai toi sau 1963, khi nen Đe Nhi Cong hoa Viet Nam bat đau thi cac bai hat ve Tinh va Linh moi tro nen thuc su pho bien. Đay cung la hai đe tai chu yeu cua nhac vang.
Hoang Thi Tho la mot nhac si thanh cong trong nhieu linh vuc. Ong tung la truong đoan nghe thuat cua Viet Nam Cong hoa đi trinh dien o mot so nuoc. Hoang Thi Tho cung tung tham gia san xuat đien anh voi phim "Nguoi co đon" noi ve đe tai am nhac. Tren linh vuc sang tac ong viet nhieu ban voi am huong dan toc nhu "Trang rung xuong cau", "Ruoc tinh ve que huong", "Tinh ca tren lua", "Đam cuoi tren đuong que", cac ban tinh cam nhu "Chuyen tinh nguoi trinh nu ten Thi", "Đuong xua loi cu"... Ong con soan mot vai vo kich hat "Co gai đien", "A đao say".
Lam Phuong đuoc biet toi voi cac ban nhac tinh "Bai tango cho em", "Em la tat ca", "Tinh bo vo"... hoac cac bai chu đe khac nhu "Đoan nguoi lu thu", "Cho em quen tuoi ngoc", "Kiep ngheo", "Chuyen đo vy tuyen"...
Cac ca khuc voi chu đe Linh, nguoi tieu bieu nhat la Tran Thien Thanh. Von cung la mot ca si voi nghe danh Nhat Truong, ong đa sang tac va tu trinh dien nhieu bai hat ve hinh anh nguoi linh Viet Nam Cong hoa: "Bien man", "Chieu tren pha Tam Giang", "Hoa trinh nu", "Rung la thap", "Tam su nguoi linh tre", "Tinh thu cua linh",... Mot so ca khuc khac cua ong cung rat pho bien nhu "Chiec ao ba ba", "Khi nguoi yeu toi khoc", "Gap nhau lam ngo", "Mua đong cua anh". Mot tac gia viet ve linh khac la Truc Phuong, tac gia cua "Đo chieu", "Ke o mien xa", "Tau đem nam cu", "Tren bon vung chien thuat,"... va "Ai cho toi tinh yeu", "Đoi mat nguoi xua", "Thoi đoi", "Mua nua đem", "Tinh tham duyen que"...
Nhung ban nhac tinh bi luy con co Chau Ky voi "Giot le đai trang", "Đuoc tin em lay chong", "Sao chua thay hoi am", "Con đuong xua em đi,..." Mot vai ban khac rat noi danh nhu "Nguoi yeu co đon" (Đai Phuong Trang); . Ngoai ra con mot so ca khuc nhu "Phien gac đem xuan" (Nuyen Van Đong); "Nguoi yeu cua linh" (Anh Chuong); "Sang ngang" (Đo Le); "Can nha ngoai o" (Anh Bang);...
Giong ca tieu bieu cua nhac vang, đau tien co the ke đen Duy Khanh. Tiep theo la ca si Che Linh, cung la tac gia cua ca khuc "Đem buon tinh le". Cac giong ca nu co Thanh Thuy, Thanh Tuyen, Giao Linh, Hoang Oanh. Cung voi cac nhac si, cac ca si nay cung gop phan đinh hinh dong nhac vang voi cach hat khac han cac ca si cua nhac tien chien hay tinh khuc 1954-1975.

"'Nhac tre:"'
Vao cuoi thap nien 1950, nhac nhac rock and roll chau Au va My bat đau tham nhap thi truong mien Nam. Mot so thanh nien tre con cac thuong gia, cac hoc sinh hoc theo chuong trinh cua Phap thuong nghe cac ca khuc cua My va Phap. Nhung phai toi khoang thoi gian 1963-1965, phong trao nghe cac ca khuc phuong Tay nay moi thuc su banh truong qua cac buoi to chuc khieu vu tai gia. Cac danh ca cua My nhu Paul Anka, Elvis Presley, The Platters... cua Anh nhu Cliff Richard, The Shadows, The Beatles, The Rolling Stones... cua Phap nhu Johnny Halliday, Sylvie Vartan, Francoise Hardy, Christophe, Dalida... tro thanh than tuong cua gioi tre Sai Gon.
Đau nhung nam 1960, nhac tre tro thanh mot hien tuong cua am nhac Viet Nam. Nhung ban nhac tre nhu C.B.C., The Dreamers, The Uptight, The Blue Jets, The Spotlights (sau đoi thanh Strawberry Four voi Tung Giang, Đuc Huy, Tuan Ngoc va Billy Shane) va mot so ca si Viet thich kem theo ten ngoai quoc ben canh ten Viet nhu Elvis Phuong, Pauline Ngoc, Prosper Thang, Julie Quang, Carol Kim... noi danh voi cac ban nhac ngoai quoc hat bang loi Anh hoac Phap. Nhung hop đem My ngay cang nhieu tu nam 1968 khuyen khich nhieu ca si hat nhac My. Nhieu ban nhac ngoai quoc noi tieng đuoc cac nhac si Pham Duy, Quoc Dung, Nam Loc, Tung Giang, Truong Hai... đat loi Viet.
Khong chi dung lai o viec hat nhac ngoai quoc, nhieu nhac si tu sang tac nhac rock. Mot trong nhung nguoi đau tien co the ke toi la Khanh Bang voi "Sau đong", "Co nho đem nao", "Tieng mua roi". Cac nhac si khac nhu Quoc Dung, Nguyen Trung Cang, Le Huu Ha cung la nhung nguoi đau tien Viet hoa the loai nhac nay.
Quoc Dung, voi nhieu ca khuc noi tieng, cung voi Thanh Mai tao thanh mot đoi song ca đuoc nhieu men mo. Ban Phuong Hoang cua Nguyen Trung Cang, Le Huu Ha va ca si Elvis Phuong tro thanh mot trong nhung ban nhac thanh cong nhat cua Sai Gon giai đoan đo.
Toi nam 1971, đai hoi nhac tre đau tien đuoc to chuc tai san Hoa Lu do Truong Ky, Tung Giang va Nam Loc to chuc. Su thanh cong cua đai hoi nhac tre đau tien o Sai Gon đa đay manh nhac tre len cao đo. Tiep theo đo nhieu đai nhac hoi khac đuoc tiep tuc đuoc to chuc: nam 1971 tai truong trung hoc Taberd voi hon 10.000 nguoi nghe, nam 1974 tai so thu voi tren 20.000 khan gia.
Cho toi sau 1975, nhieu ban nhac nuoc ngoai van an khach trong cong đong nguoi Viet o hai ngoai. Mot vai ca khuc con đuoc cac ca si tre trong nuoc hat, nhu "Bang bang" do Pham Duy đat loi Viet đuoc My Tam hat lai vao nhung nam đau thap nien 2000.

"'Nhac phan chien:"'
Khi cuoc chien tranh Viet Nam ngay cang lan rong, o mien Nam, khong chi co cac nhac si sang tac cac bai hat ca ngoi nguoi linh Viet Nam Cong hoa ma con xuat hien nhieu ca khuc phan chien. Nguoi tieu bieu nhat cho phong trao nhac phan chien nay la Trinh Cong Son.
Bat đau tu khoang nam 1966, nhung nhac pham cua Trinh Cong Son qua tieng hat Khanh Ly đa chinh phuc gioi tre, đanh trung tam ly chan ghet chien tranh, mong muon hoa binh. Nam 1968, sau su kien Tet Mau Than, Trinh Cong Son tung ra tap nhac "Kinh Viet Nam". Nam 1969, Trinh Cong Son cho ra tiep tap "Ta phai thay mat troi", roi sau đo la "Ca khuc da vang". Voi cac ca khuc "Noi vong tay lon", "Bai ca danh cho nhung xac nguoi", "Gia tai cua me"... Trinh Cong Son keu goi moi nguoi ngung chien tranh, neu len mot hinh anh Viet Nam đau thuong vi cuoc chien.
Song song voi nhac phan chien cua Trinh Cong Son, sau Tet Mau Than nam 1968, mam mong chong đoi chinh quyen Nguyen Van Thieu bat đau nay no o cac truong đai hoc tai Sai Gon. Nhac si Mien Đuc Thang đa sang tac cac ca khuc nhu "Hat tu canh đong hoang", "Lon mai khong ngung". Phong trao hoc sinh va sinh vien xuong đuong xuat hien cung voi "Hat cho đong bao toi nghe", trong đo hai nhac si tieu bieu la Tran Long An va Ton That Lap. Nam 1971, mot tap nhac khac xuat hien la "Hat cung đong bao ta". Nhung bai hat xuong đuong đuoc gioi sinh vien hoc sinh hat nhieu nhat luc đo la: "Suc manh nhan dan" (Truong Quoc Khanh); "Tinh nghia Bac Nam" (Nguyen Van Sanh); "Day ma đi" (Nguyen Xuan Tan);... Pham The My cung viet "Hoa van no tren đuong que huong", "Thuong qua Viet Nam".
Pham Duy cung sang tac mot so ca khuc phan đoi cuoc chien tranh "Ky vat cho em", "Chuyen hai nguoi linh", "Khi toi ve", "Tinh khuc tren chien truong toi te", "Tham goi ten nhau tren chien truong toi te", "Tuong nhu con nguoi yeu,"... Trong đo, ca khuc "Ky vat cho em" pho tu tho Linh Phuong tro nen rat noi tieng, đuoc cac danh ca cua Sai Gon khi đo nhu Thai Thanh, Le Thu, Khanh Ly hat thuong xuyen tai cac phong tra, vu truong gay nen cac tac đong manh me toi khan gia.
Le Huu Ha cung la mot nguoi co nhieu sang tac trong phong trao phan đoi chien tranh tieu bieu la bai hat "Hay nhin xuong chan"...

"'Phong trao du ca:"'

Nam 1966, hai nhac si Nguyen Đuc Quang va Đinh Gia Lap thanh lap phong trao Du ca, la mot đoan the hoat đong ve van hoa va van nghe phuc vu cong đong, xuat hien cung luc voi phong trao lam cong tac xa hoi cua sinh vien, hoc sinh. Chu tich phong trao tu 1967 la duoc si Hoang Ngoc Tue va đen nam 1972 đuoc thay the boi Đo Ngoc Yen. Truong xuong Du ca do nhac si Nguyen Đuc Quang đieu hanh, đen nam 1972 đuoc thay the boi Ngo Manh Thu. Phong trao đuoc Bo Quoc gia Giao duc va Thanh nien Viet Nam Cong hoa cong nhan chinh thuc va cap giay phep hoat đong tren toan quoc ke tu ngay 24 thang 1 nam 1969.
Du ca quy tu kha nhieu cac nhac si ten tuoi, cung nhu nhieu nhac si tre xuat phat tu phong trao: Nguyen Đuc Quang, Tram Tu Thieng, Anh Viet Thu, Tran Tu, Nguyen Quyet Thang... Pham Duy cung co đong gop trong phong trao du ca voi mot so bai nhu "Suc may ma buon", "Thoi bo đi tam".
Du ca ra đoi đung luc moi nguoi đang đoi hoi mot nen van nghe song đong, thuc tinh va moi la. Nhung loai nhac ma phong trao du ca thuong su dung la Thanh nien ca, Thieu nhi ca, Sinh hoat ca, Nhan thuc ca, Su ca, Dan ca, nhung bai hat ca ngoi tinh yeu con nguoi va than phan que huong. Nhieu bai hat cua du ca đa tro nen quen thuoc nhu "Viet Nam, Viet Nam" (Pham Duy); "Viet Nam que huong ngao nghe" (Nguyen Đuc Quang), "Hat tu tim, hat bang hoi tho" (Nguyen Quyet Thang); "Anh se ve" cua Nguyen Huu Nghia, tho Kinh Kha, "Xin chon noi nay lam que huong" cua Nguyen Đuc Quang.
Nhung ca khuc trong Phong trao Du ca co muc đich keu goi thanh nien hay tu hao, tin tuong va hy vong noi tuong lai. Truoc nam 1975, phong trao du ca co tac dung sau manh đoi voi gioi tre qua cac đoan, toan ca nhu Con Sao Hue, Du ca Ao Nau, Du ca Long me, Du ca Trung Duong... Ho trinh dien o khap noi mien Nam khi đo, trong truong hoc, ngoai san co, tren san khau, trong cac đoan the ban, huong đao, hay Thanh sinh cong, Gia đinh Phat tu.
Du ca cung đa phat hanh mot so tuyen tap nhac nhu: "Tuyen tap Du ca 1, Du ca 2, Du ca 3, Nhung bai ca khai pha, Ta đi tren dong lich su, Nhung đieu trong thay, Nhung khuon mat Duca, Hat cho nhung nguoi song sot, Anh hung ca, Sinh hoat ca".
Trong thoi ky tu 1954 đen 1975, Pham Duy van la nhac si co suc sang tac manh me va cac ca khuc cua ong cung thuoc nhieu the loai. Tiep tuc nhung ca khuc "dan ca moi", Pham Duy con sang tac nhieu tinh khuc nhu "Nghin trung xa cach", "Tra lai em yeu", "Con đuong tinh ta đi", "Nha Trang ngay ve", "Co hong", "Mua thu chet", "Nuoc mat mua thu"... Ong con co cac bai hat danh cho thieu nhi: "Ong trang xuong choi", "Chu be bat đuoc con cong", "Thang Bom", "Be bat de", "Đua be đen truong", "Đot la tren san"
Cac truong ca "Con đuong cai quan", "Me Viet Nam" cung đuoc Pham Duy viet trong thoi ky nay. Ngoai ra co the ke đen Đao ca, Tam ca... Trong cac phong trao Nhac tre, Du ca, Nhac phan chien Pham Duy đeu co tham gia voi nhieu ca khuc.
Trinh Cong Son, ngoai cac ca khuc phan chien, ong la tac gia cua rat nhieu tinh khuc, giup ong tro thanh mot trong nhung nhac si noi tieng nhat cua thoi ky đo va ca sau nay. Tu sang tac đuoc coi la đau tay "Uot mi" xuat ban nam 1959, Trinh Cong Son tiep tuc thanh cong voi "Diem xua", "Tuoi đa buon", "Tinh xa", "Tinh nho"... Cung voi tieng hat Khanh Ly, cac ban tinh ca cua Trinh Cong Son đa chinh phuc gioi thanh nien mien Nam khi đo, tro thanh mot hien tuong cua tan nhac.
Mot điem khac biet giua am nhac mien Bac va mien Nam khi đo la trong khi o mien Bac, cac ca khuc chi đuoc phat tren đai phat thanh, qua cac buoi bieu dien cua nhung đoi van cong... thi tai mien Nam, am nhac hinh thanh mot thi truong soi đong voi nhieu hang bang đia. Cac ca khuc đuoc phat tren song phat thanh, truyen hinh, đuoc trinh dien tai cac vu truong, phong tra va cac đai nhac hoi.
Nhung nguoi đi đau trong viec san xuat bang đia co the ke đen Pham Manh Cuong, Nguyen Van Đong, Tung Giang,... Nhung bang nhac Son ca, Truong Son, Nha ca, Nhac tre, Shotguns, Song nhac... đuoc phat hanh đeu đan. Voi loi nhuan tu cac bang nhac, tap nhac, cac nhac si noi tieng co đuoc thu nhap rat cao.
Phong tra va vu truong la hai điem trinh dien pho bien cua Sai Gon giai đoan đo. Nhung phong tra nhu Đem Mau Hong, Queen Bee,... la điem yeu thich cua nhieu khan gia nghe nhac.


= Giai đoan 1975 đen nay =


 Truoc mo cua  Sau khi Viet Nam thong nhat, nen tan nhac Viet Nam co nhieu thay đoi thang tram. Đe xay dung Chu nghia Xa hoi, Viet Nam đa tien hanh cuoc cach mang van hoa tu tuong va đau tranh cai tao cong thuong nghiep, cai cach ruong đat. Trong nuoc cac dong nhac vang bi cam hoan toan vi khong phu hop voi chu truong chinh tri, cac ca si nhac vang đuoc khuyen khich chuyen sang hat nhac truyen thong cach mang (nhac đo). Nhieu ca si & nhac si Viet Nam phai vuot bien sang đinh cu tai Hoa Ky va nhieu quoc gia khac. Nhieu bai hat tien chien va tinh ca bi han che luu hanh. Cuoc chien tranh bien gioi Tay Nam va cuoc chien tranh bien gioi phia Bac no ra.
Đe tai sang tac chu yeu trong giai đoan nay la:

Ca ngoi lanh tu Ho Chi Minh: co cac bai hat tieu bieu nhu: "Vieng lang Bac, Mien Nam Nho mai on nguoi, Loi Bac dan truoc luc ra đi,"...
Ca ngoi Đang: "Đang đa cho ta mot mua xuan" (Pham Tuyen),...
Ca ngoi chien cong lay lung cua cuoc khang chien nhu: "Dang đung Ben Tre" (Nguyen Van Ty); 4"0 the ky cung ra tran, To quoc yeu thuong",...
Tinh yeu que huong đat nuoc va tinh yeu lua đoi: "Que huong" (Giap Van Thach, pho tho Đo Trung Quan); "Đat nuoc loi ru" (Van Thanh Nho); "Mua xuan tren Thanh pho Ho Chi Minh" (Xuan Hong); "Huyen thoai Me" (Trinh Cong Son); "Bai ca khong quen" (Pham Minh Tuan); "Thuyen va Bien" (Phan Huynh Đieu); "Gui em chiec non bai tho" (Le Viet Hoa); "Giai đieu To quoc" (Tran Tien), "Tinh ca Tay Nguyen, Mau ao trang va mau tim Hue, Chia tay voi chua Huong, Hat ru" (Hoang Van);"..."
Ca ngoi va phat đong cac phong trao lao đong tap the nhu: "Đem rung Đac Min" (Nguyen Đuc Trung); "Em nong truong anh ra bien gioi" (Trinh Cong Son), "Ho nui Coc" (Pho Đuc Phuong); "Tri An am vang mua xuan" (Ton That Lap); "Tau anh qua nui" (Phan Lac Hoa); "Đem thanh pho đay sao" (Tran Long An); "Nguoi đi xay ho Ke Go" (Nguyen Van Ty), "Mua xuan tu nhung gieng dau" (Pham Minh Tuan), "Oi cuoc song men thuong" (Nguyen Ngoc Thien), "Bai ca xay dung, Bai ca nguoi tho mo, Tinh ca Vung Tau" (Hoang Van);...
Cac nhac si tieu bieu trong giai đoan nay la: Diep Minh Tuyen, Hoang Van, Ton That Lap, Tran Long An, The Hien, Nguyen Nam, Nguyen Van Hien, An Thuyen, Pho Đuc Phuong, Phong Nha, Tran Tien, Nguyen Ngoc Thien...
Đac biet, Ca si kiem nhac si Tran Tien chiu anh huong cua phong trao du ca truoc nam 1975 nen đa co nhieu sang tac moi la thoi bay gio nen đuoc cong chung yeu nhac đon nhan voi cac ca khuc: "Mat Troi be con, Tuy hung ly qua cau, Tam biet chim en",...
Cac ca si thanh danh nhu: Cam Van, Bao Yen, Nha Phuong, NSUT Quang Ly, Tuan Phong, Cao Minh, The Hien, Tran Tien,...
Phong trao van nghe quan chung phat trien manh me. Hoi Am nhac Viet Nam đuoc thanh lap. Hang nam đeu to chuc nhieu chuyen du khao hoi trai sang tac theo nhung chu đe do nha nuoc đat hang.
Cac truong am nhac, van hoa nghe thuat đuoc quan tam thanh lap tuy nhien chi moi dung lai o quy mo day dong nhac thinh phong co đien va am nhac tuyen truyen.
Nhieu van nghe si co co hoi giao luu hoc tap tai Lien Xo (Nga) đa du nhap nhieu ban nhac Lien Xo đuoc hat bang tieng Nga hoac dich ra loi Viet: "Mot trieu đoa hoa hong" (Cam Van trinh bay), "Chieu hai cang, đoi bo, Cay thuy duong,..."
Sau Đai hoi Đang lan VI đe ra chu truong đoi moi tu duy, xoa bao cap, van hoa nghe thuat đuoc coi mo, Đai Truyen hinh Thanh pho Ho Chi Minh (HTV) đa to chuc cac cuoc thi Tieng hat truyen hinh tao co hoi cho nhieu ca si tre thanh danh nhu: Nhu Quynh, Nhu Hao, Thanh Thuy, NSUT Ta Minh Tam,...
Hoi thi tieng hat Hoa Phuong Đo danh cho lua tuoi hoc sinh.
Tai mien Nam, nhieu bai hat tu cac nuoc phuong Tay đuoc cac ca si trinh bay loi ngoai ngu va loi Viet (do Khuc Lan dich): "Tinh cha" (Phuong Thao)... Đac biet la phong trao hat nhac Hoa loi Viet voi cac ca si: Minh Thuan, Nhat Hao, Tu Chau, Lam Truong,...
Nhac tinh ca (con goi la nhac sen do đa so viet theo đieu Bolero va co giai đieu buon voi noi dung chu yeu la mo ta tam trang that tinh) đuoc tiep tuc phat trien voi cac nhac si nhu: Vinh Su, Han Chau... voi cac giong ca: Đinh Van, Ngoc Son, Che Thanh, Thuy Duong,...
Nhieu Trung tam bang nhac đuoc thanh lap nhu: Ben Thanh AV, Sai Gon Audio, Hang Phim tre, Kim Loi Studio, Trung Duong AV...


 Hai ngoai  Cac nhac si cua Sai Gon sau 1975 đinh cu tai nuoc ngoai van tiep tuc sang tac va cung voi nhung nhac si tre hon đa tao nen dong nhac hai ngoai. Tai hai ngoai, cung xuat hien nhieu trung tam phat hanh bang đia nhac nhu: Thuy Nga, Asia, Lang van,... Noi bat nhat la trung tam Thuy Nga voi loat đia chu đe "Paris By Night" đuoc thuc hien nghiem tuc, gian dung cong phu, mang nhieu gia tri nghe thuat đuoc gioi yeu nhac đanh gia cao.
Nhung nhac si ten tuoi đau tien roi Viet Nam khoang cuoi nam 1975. Trong nhung nam đau, mot chu đe sang tac chinh cua ho la noi nho que huong va Sai Gon nhu Nam Loc voi "Sai Gon oi! Vinh biet"; "Khi xa Sai Gon" (Le Uyen Phuong); "Đem nho ve Sai Gon" (Tram Tu Thieng);... Chu đe than phan luu vong cung đuoc noi đen voi "Ti nan ca" (Pham Duy); "Nguoi di tan buon" (Nam Loc); "Ai tro ve xu Viet" (Phan Van Hung); "Mot chut qua cho que huong" (Viet Dung);... Mot chu đe pho bien nua la "phuc quoc khang chien" noi len mong muon đuoc quay tro lai mien Nam cua ca si Nguyet Anh.
Tu khoang đau thap ky 1980, mot so nhac si sau thoi gian cai tao tai Viet Nam ra đinh cu o nuoc ngoai. Ho viet nhieu ca khuc ta lai thoi gian cai tao o Viet Nam nhu Ha Thuc Sinh voi tap "Tieng hat tui nhuc" nam 1982; Chau Đinh An voi "Nhung loi ca thep" nam 1982;... Pham Duy cung sang tac 20 bai lay tua la "Nguc ca" pho tu tho cua Nguyen Chi Thien trong tap tho "Tieng vong tu đay vuc."
Tai hai ngoai, giua thap nien 1980, cac nhac si bat đau bo chu đe "phuc quoc khang chien" quay lai viet cac ban tinh ca. O giai đoan nay, nhung nhac si tieu bieu co the ke đen Đuc Huy voi "Va con tim đa vui tro lai, Đung xa em đem nay"; Tran Quang Nam voi "Muoi nam tinh cu"; Hoang Thanh Tam voi "Thang sau troi mua"; Truc Ho voi "Trai tim mua đong"; Ngoc Trong voi "Buon vuong mau ao"; Trinh Nam Son voi "Di vang, Quen đi tinh yeu cu";... Ngo Thuy Mien tai hai ngoai cung co nhieu sang tac, trong đo noi tieng hon ca la "Rieng mot goc troi" viet nam 1997. Ke tu khi trong nuoc đoi moi, cac ca si va nhac si o hai ngoai đuoc ve nuoc bieu dien đa tao nen su giao thoa (trao đoi nghe thuat) ve am nhac giua trong va ngoai nuoc, co nhieu ca khuc trong nuoc đuoc cac ca si hai ngoai bieu dien rat thanh cong va nguoc lai. Nhieu ca si tre noi danh nhu: Luu Bich, Nhu Quynh, Quang Le, Tran Thai Hoa, Ngoc Ha,...


 Sau mo cua  Vao nam 1996 bat nguon tu giai thuong am nhac Lan Song Xanh do Đai Tieng noi Nhan dan Thanh pho Ho Chi Minh to chuc. Nguoi đoat giai la ca si Lam Truong voi ca khuc "Tinh thoi xot xa" (Bao Chan) khien trao luu nhac tre ra đoi voi hang loat ca khuc thanh cong sau đo nhu: "Ha Noi mua vang nhung con mua, Ben em la bien rong, Giot suong tren mi mat, Hon moi xa, Tinh em ngon nen,..." gop phan đua hang loat ca si tre noi danh nhu: My Linh, Hong Nhung, Thanh Lam, Thu Phuong, Quang Linh, Quang Dung, Le Quyen, Đam Vinh Hung, My Tam, Tuan Hung, Phuong Thanh, Thanh Thao, Hien Thuc, Đan Truong, Cam Ly,...
Nhac si tre Hoai An đoat giai thuong tu cuoc thi sinh vien voi bai hat "Tinh tho" voi phan hoa am moi la hien đai luc bay gio đa lam thay đoi quan điem am nhac Viet Nam: phan nhac dao đau bai hat va phan hoa am phoi khi đuoc chu trong hon so voi truoc đay lam cho ca khuc Viet Nam tro nen hien đai hon, hay hon.
Tai Viet Nam, đa xuat hien nhieu nhac si hoa am phoi khi nhu: Quoc Dung, Bao Chan, Sy Dan, Tung Chau, Quoc Trung, Manh Trinh, Tran Thanh Tung, Quang Phuc, Đuc Tri, Hoai Sa, Le Quang, Ly Huynh Long,... Nghe mix nhac (DJ) cung xuat hien.
Ben canh đo dong nhac dan ca phat trien manh me: "Vong co buon" (Minh Vy)", Đem Ganh Hao nghe đieu Hoai Lang" (Vu Đuc Sao Bien)", Que em mua nuoc lu" (Tien Luan)", Duyen phan" (Thai Thinh),"..."
Vai ca si Viet Nam co hoai bao vuon ra thi truong am nhac the gioi va đa đat đuoc mot so thanh cong ban đau: My Tam đuoc đai truyen hinh ABC xep hang 6 trong so cac ca si chau A thanh cong nhat, Ho Quynh Huong đoat giai Lien hoan am nhac tai Binh Nhuong.


= V-pop =

Thanh cong voi cac ca khuc nhac tre ma bao chi nguong mo, cai ten phat trien cho nganh cong nghiep am nhac Viet Nam đa va đang thu hut su quan tam cua nhieu khan gia tre, vao nam 2005, cai ten V-pop đa xuat hien lam cho nhieu than tuong va khan gia rat to mo. Đac biet la su noi len cua lan song nhac Han Quoc, nen nhieu ca si đa bat chuoc model cua Han Quoc va cac giai đieu am nhac cua no. Tuy nhien V-pop van chua co cac tac pham am nhac, nhac si va ca si đuoc đanh gia cao ve chat luong nghe thuat co the truong ton qua su đao thai cua thoi gian.
Đen nam 2017, dong nhac tre đa tro nen pho bien toan Viet Nam, o YouTube, nhieu bai hat đa đat đuoc 100 trieu luot xem, nhu "Lac troi" (Son Tung M-TP), "Vo nguoi ta" (Phan Manh Quynh), "Bong bong bang bang" (365daband),...


Chu thich Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Music of Vietnam tai Wikimedia Commons