William Charles Cadman (4 thang 4 nam 1883 - 7 thang 12 nam 1948) la nha truyen giao thuoc Hoi Truyen giao Phuc am Lien hiep. Ong đuoc cu đen Quang Đong, Trung Quoc, roi sang truyen ba phuc am tai Viet Nam tu nam 1914 cho đen khi qua đoi nam 1948. Ong đuoc an tang tai Đa Lat. Cadman la nhan to chinh trong no luc hoan thanh ban dich Kinh Thanh Tin Lanh tieng Viet đau tien đuoc an hanh nam 1926.


Thieu thoi William Charles Cadman chao đoi ngay 4 thang 4 nam 1883 tai Rotherhithe, ngoai o Luan Đon, Anh Quoc, trong mot gia đinh ngoai đao. Lon len trong boi canh xa hoi Anh đang chuyen minh manh me boi su tac đong cua cuoc cach mang cong nghiep, cau theo nghe in an đe muu sinh. Tuy nhien, Cadman tiep nhan đuc tin Co Đoc nam 1904, va quyet đinh sang Canada đe theo hoc tai mot truong Kinh Thanh o Toronto, roi Vien Đao tao Truyen giao o Nyack, New York, Hoa Ky, đe chuan bi cho muc vu.


Truyen giao Thang 9 nam 1910, Cadman đen Trung Quoc đe cong tac voi Muc su R. A. Jaffray trong no luc gioi thieu thong điep phuc am cho nguoi Trung Hoa. Mua xuan nam 1911, R. A. Jaffray, Paul M. Hosler, va G. Lloyd Huglers đuoc cu đen cang Tourane (nay la Đa Nang) nhu la nhung nha truyen giao đau tien cua Hoi Truyen giao Phuc am Lien hiep nham khoi mo cong cuoc truyen ba phuc am tren đat nuoc Viet Nam.
Nam 1914, Cadman cung đen Viet Nam. Tai đay, ong gap co Grace Hazenberg, nha truyen giao nguoi My đa co mat tai Viet Nam tu nam 1913. William ket hon voi Grace nam 1915.
Chien tranh the gioi thu nhat bung no nam 1914, cac nha truyen giao bi chinh quyen Phap buoc phai roi khoi Viet Nam. Nam 1917, Cadman va vo tro lai Viet Nam va đen Ha Noi, khoi su xay dung nha tho, trong nam sau, ho thanh lap Nha in Tin Lanh. Tu nhung đong gop đay nhiet tam cua ong ba Cadman ma Nha tho Ha Noi luc ay đuoc xem la mot giao đoan vung manh, tro thanh nhan to tich cuc trong no luc truyen ba phuc am va thanh lap nhung co so Tin Lanh khac tai cac đia phuong o mien Bac.
Nam 1922, Agnes, con gai sau tuoi va la nguoi con duy nhat cua ong ba, mac benh va qua đoi, đuoc chon cat tai Ha Noi.


= Ban Kinh Thanh Viet ngu nam 1926 =
Tu nam 1914, Cadman va vo - ba đa đuoc đao tao chuyen nganh tieng Hi Lap va tieng Hebrew - khoi xuong cong cuoc dich thuat toan bo Kinh Thanh sang tieng Viet. Sau mot thoi gian gian đoan, đen nam 1919, Cadman đam nhan chuc trach lanh đao nhom dich thuat Kinh Thanh gom co: Ba Cadman, John Drange Olsen, Tran Van Dong, Nguyen Huu Phuc, va nha van Phan Khoi. Nam 1926, ban Kinh Thanh Tin Lanh Viet ngu đau tien đuoc xuat ban va phat hanh rong rai tai Viet Nam.


= Nhung hoat đong khac =
Thang 3 nam 1931, Cadman sang lap Nguyet san Thanh Kinh, co quan thong tin va xay dung tam linh cho hoi thanh. An pham nay đa gop phan gay dung đoi song thuoc linh cho tin huu tren toan quoc. Ngoai ra, ong con tich cuc soan dich Thanh ca, truyen đao đon, bai hoc Truong Chua Nhat, tai lieu đe su dung trong gia đinh le bai bang tieng Viet, tieng Khmer, tieng Lao, va nhung thu tieng cua cac sac dan thieu so o Tay Nguyen.
Cadman danh nhieu thoi gian va cong suc đe bien soan bo "Thanh Kinh Tu đien", ngay ca trong thoi gian ong bi nguoi Nhat quan thuc, cung vo ong va cac nha truyen giao nguoi My khac, tai My Tho trong khi Chien tranh the gioi thu hai đang tiep dien. Khoi soan tu nam 1940, đen nam 1951 đuoc in roneo, roi in typo va phat hanh tai Đa Lat vao nam 1958, quyen Thanh Kinh Tu đien tro thanh mot phuong tien huu ich cho nhieu nguoi khi tra cuu Kinh Thanh.
Nam 1945, ket thuc cuoc đai chien, quan đoi Nhat Ban đau hang; cac nha truyen giao đuoc đua len Sai Gon đe tro ve Hoa Ky, ngoai tru ong ba Cadman, ong ba E. F. Irwin, va D. I. Jeffrey. Tuy nhien, đen thang 11 nam 1945, chi con gia đinh Cadman o lai Viet Nam. Ong noi, "Cac anh em trong Chua o đay đang gap hiem nguy, chung ta khong the bo ho đon coi, chung toi quyet đinh o lai voi ho."
Trong thoi gian bi quan thuc o My Tho, Grace Cadman bi tai bien mach mau nao, suc khoe suy yeu dan, va tu tran ngay 26 thang 4 nam 1946. Ba đuoc an tang tai Nghia trang Mac Đinh Chi, Sai Gon.
Đem 19 thang 12 nam 1946, trong khi đa so cu dan Ha Noi phai tan cu khoi thanh pho thi co 37 nguoi ke ca tre em tru an trong khuon vien nha tho. Khi linh Phap đen, Muc su Cadman - truoc đo ong tu Sai Gon ra Ha Noi "đe chia se nhung noi đau kho va hiem ngheo giua vong anh em toi trong Đang Christ." - noi voi vien đoi Phap, "Ho la tin đo Đang Christ, toi bao đam mang song cua nhung tin huu nay, xin cho toi gap chi huy cua anh." Hom sau, Cadman gap vien đai ta nguoi Phap va yeu cau rut binh linh ra khoi nha tho.
Nam 1947, trong dip nghi phep tai Hoa Ky, Cadman van đong tai chinh đe mua mot may in moi tu Anh. Ngay 26 thang 4 nam 1948, ong tai hon voi Anna G. Kegerize. Le ra ong co the nghi ngoi sau hon 30 nam phuc vu o hai ngoai, nhung chi hai thang sau, ong ba tro lai Viet Nam cho nhiem ky thu sau cua ong. Ho len Đa Lat, bat tay tu sua, tan trang nha in, va chuan bi di chuyen nha in tu Ha Noi ve đay.

Ong cung danh thoi gian đe hieu đinh quyen Thanh Kinh Tu đien. Trong boi canh đat nuoc đang no luc phuc hoi sau chien tranh, Cadman noi, "Toi cam nhan su thuc giuc trong viec truyen ba su cuu roi cho nhung linh hon hu mat… Vi vay chung toi co gang mo lai co so an loat Tin Lanh... Chua Gie-xu se tro lai, Ngai se tro lai nay mai. Khi đo chung ta se đoi mat voi Ngai, va se nhan đuoc phan thuong vi đa trung tin hau viec Ngai... Khi an tru noi Ngai, chung ta co đuoc su binh yen".
Sau mot con đau tim trong thang 11 nam 1948, đen ngay 7 thang 12 nam 1948, Cadman tu tran tai Đa Lat. Ong đuoc an tang trong mot nghia trang o thanh pho nay.
Sau nhieu nam bi vui lap, đen nam 1999, mo phan cua Cadman đa đuoc tim thay lai, tren bia mo van con dong chu khac: "Nguoi trung tin cho đen chet".
Hoi Thanh Tin Lanh Viet Nam đa cai tang mo phan cua ong ba Cadman ve Nghia trang Tin Lanh An Tu Vien tai Lai Thieu, tinh Binh Duong.


Di san Sau khi đat chan đen Viet Nam, Cadman hoi nhap tot voi nep song cua nguoi Viet, va co tinh cam gan bo voi cac muc su va tin huu o đay. Voi nep song đam bac, Cadman va vo dong ruoi đen nhung thon lang heo lanh o mien Bac, vao Hoi An, Hue, ra Ha Noi đe rao truyen thong điep phuc am. Ong luon tim cach bao ve cac muc su nguoi Viet khi cung ho tiep xuc voi chinh quyen Phap.

Ban Kinh Thanh Viet ngu 1926 – Cadman va vo la nhan to đong gop quan trong trong cong trinh dich thuat nay – thu giu vi tri then chot trong tien trinh phat trien cong đong Khang Cach tai Viet Nam. Cho đen ngay nay, ban Kinh Thanh nay van la an ban đuoc yeu thich nhat; đoi voi nhieu nguoi, khong co ban dich nao khac co the thay the đuoc.
Ngoai ra, co so an loat do Cadman va vo thanh lap đac biet huu ich trong no luc pho bien cac tac pham Co Đoc cho muc tieu truyen ba phuc am, tu duong tam linh, va nang cao kien thuc ton giao cho hoi thanh Tin Lanh con non tre o Viet Nam.
Cadman con viet di chuc hien tang toan bo tai san đe xay dung Co nhi vien Tin Lanh tren khu đat rong 18 mau Anh o Hon Chong, Nha Trang. Voi su ho tro cua Hoi Bao tro Nhi đong Quoc te, co so nay khanh thanh ngay 4 thang 9 nam 1953.


Chu thich Xem them Grace Hazenberg Cadman
Kinh Thanh Tieng Viet 1926
Hoi Truyen giao Phuc am Lien hiep