Aomori (青森市 (Thanh Sam thi), Aomori) la thanh pho va thu phu thuoc tinh Aomori, Nhat Ban. Tinh đen ngay 1 thang 10 nam 2020, dan so uoc tinh thanh pho la 275.192 nguoi va mat đo dan so la 330 nguoi/km2. Tong dien tich thanh pho la 824,61 km2.


Lich su Truoc thoi ki Edo, Aomori chi la mot lang ca nho đuoc goi la Thien Tri Đieu thon (善知鳥村). Lang nay đuoc coi nhu mot cang bien vao nam 1612 boi Moriyama Yashichiro, quan phu trach viec phat trien cang bien. Cai ten Aomori đa đuoc đat cho thanh pho vao thoi gian nay. Trong suot thoi ki Edo, noi quan trong nhat cua vung Tsugaru la Hirosaki, va Aomori đong vai tro nhu mot cang bien va trung tam thuong mai đoi voi vung đat nay.
Trong cuoc cai cach Minh Tri, vao thang 7 nam 1871, Aomori tro thanh mot phan cua tinh Hirosaki. Vao thang 9 nam đo, tinh Hirosaki (bao gom ca phan đat ngay nay cua tinh Aomori) đuoc thanh lap. Tuy nhien, tinh ly đa chuyen tu thanh pho Hirosaki ve Aomori va ten tinh đoi thanh Aomori.

Vao mua đong nam 1902, hon 200 quan linh đa thiet mang trong luc đang co suc vuot qua day nui Hokkoda trong mot buoi tap quan su. Đay la mot phan cua viec chuan bi cho Chien tranh Nga-Nhat va can co kinh nghiem trong moi truong lanh mua đong. Nguyen nhan la do trong cong tac chuan bi khong tot va nang luc chi huy qua yeu kem.
Nam 1945, thanh pho cung tung bi khong quan Hoa Ky đanh bom.
Su phat trien nen mot thanh pho Aomori hien đai la do su đieu hanh tinh ly va pha Seikan cua Bo truong Hoa xa, lam đuong tau quoc gia Nhat Ban noi giua cang Aomori voi cang Hakodate o Hokkaido. Tu Tokyo đen Aomori co 2 đuong tau đuoc xay dung: đuong Ou noi giua thanh pho Akita voi thanh pho Yamagata va đuong Tohoku noi giua thanh pho Morioka, thanh pho Sendai voi thanh pho Fukushima. Aomori la thanh pho tinh ly duy nhat o Nhat Ban khong co mot truong đai hoc quoc lap nao.


Đia ly Thanh pho đoi dien voi Vinh Mutsu, nam tren đuong noi eo bien Tsugaru va day Hakkoda o phia Nam cua tinh Aomori. Truoc khi đuong ham Seikan đi vao hoat đong, loi chinh vao đao Honshu tu la phai đi bang pha tu Hokkaido toi thanh pho Hakodate.


= Đo thi lan can =
Tinh Aomori

Fujisaki
Goshogawara
Hirakawa
Hiranai
Itayanagi
Kuroishi
Shichinohe
Towada
Yomogita


= Khi hau =
Khi hau o Aomori gan nhu luon o mua đong voi tuyet va lanh leo. Thanh pho va phu can luon co tuyet roi rat day, co the noi la tuyet nang hat nhat trong cac thanh pho Nhat Ban. Vi du nhu, ki luc ve đo day cua tuyet o thanh pho nay la 196 cm nam 1981. Ky luc hien nay thuoc ve Sapporo voi 164 cm, ghi vao nam 1939.

Vao mua he, con gio Yamase thoi vao tu phia đong, lam cho khi hau mat me. Ben canh đo, lop suong mu day đac cung thuong xuat hien o vung nui. Chinh vi lop suong mu nay, cac chuyen bay toi san bay Aomori thuong bi huy bo.


Giao thong San bay quoc te Aomori (thanh lap nam 1964, tro thanh san bay quoc te 1995), mat khoang 30 phut đi tu thanh pho, va luon co xe buyt san bay phuc. O đay co cac chuyen bay toi Tokyo, Itami (gan Osaka), San bay quoc te Chubu (gan Nagoya), thanh pho Sapporo, thanh pho Fukuoka va Seoul, Han Quoc (Korean Air). Vao mua he, cung co cac chuyen bay toi nuoc Nga (Dalavia Far East Airways).
Ga xe lua Aomori o nam o khu ngoai o, gan cang Aomori. Ga tau nay thuoc Cong ty Đuong sat Đong Nhat Ban, la ga cuoi cung cua đuong tau Tohoku va Ou. Cong ty đuong sat Hokkaido cung khai thac tuyen tau đen Hachinohe tren đoan đuong Tohoku nay, ngoai ra cong ty con so huu đoan đuong Tsugaru Kaikyo đe đi ve phia bac bang cach đi qua đuong ham Seikan đen Hokkaido.
Pha đen Hakodate thuoc Pha Seikan luon san co, va mat khoang 4 gio đe đi tu Aomori đen Hakodate bang pha.


Canh quan Aomori Nebuta la mot le hoi noi tieng tu 2 thang 8 đen 7 thang 8 hang nam. Ben canh đo, nhung di tich, bao tang va nhung day nui cung la nhung su thu hut du khach đen đay. Day Hakkoda la mot đia chi hay đe tham quan voi nhieu suoi khoang nong. Aomori cung co nhieu suoi nuoc nong khac, nhu la Asamushi va Sukayu.

Asupamu
Bao tang nghe thuat Munakata Shiko
Bao tang Lam nghiep Aomori
Bao tang dan toc Aomori
Bao tang lich su va nghe thuat dan gian Aomori
Bao tang Nebuta-no-sato


The thao Aomori đa 2 lan la chu nha cuoc thi mon đanh bi đa tren bang (curling) quoc te trong nam 2003, va đoi tuyen nu Aomori đuoc chon đai dien cho nuoc Nhat tai The van hoi mua đong 2006 o Torino, (Y). Tu 17 thang 3 đen 25 thang 3 nam 2007, Giai vo đich curling nu quoc te se đuoc to chuc o đay.


Tham khao