Tai nan khai thac Vaal Reefs (tieng Anh: Vaal Reefs mining disaster), hay con goi tat la Tai nan mo Vaal Reefs, la mot tai nan xay ra vao ngay 10 thang 5 nam 1995 khi mot đau may ngam trong mo vang Vaal Reefs o Nam Phi roi vao ham mo va va vao thang may cho cong nhan khien thang may lao xuong đay ham, lam thiet mang 104 nguoi tho mo. Đay la vu tai nan thang may toi te nhat tinh đen thoi điem đo.


Dien bien vu tai nan Vu tai nan dien ra vao luc 20h30 toi ngay 10 thang 5 nam 1995, khi mot đau may 12 tan hoat đong duoi long đat o tang 56 cua mo, cach mat đat 1.676 met (5.500 ft), đi nham đuong ham va mat kiem soat. Đau may va toa tau đa đam xuyen qua hang rao an toan danh cho cac thiet bi nho hon va roi xuong ham mo So 2, sau đo tiep tuc roi xuong truc cua mot long thang may hai tang. Vao thoi điem đo, long thang may nay chua hon 100 nguoi tho mo đang duy chuyen tu tang 62 o đo sau 1.859 m (6.100 ft) len mat đat sau ca lam viec. Viec đau may roi xuong truc đa khien chiec thang may lao nguoc xuong đay truc o đo cao 460 m (1.510 ft), va bi đe nat chi con 1/3 kich thuoc ban đau khi đau may tiep đat. Tat ca cac tho mo tren thang may đa thiet mang. Tai xe đau may đa may man song sot sau khi kip nhay ra khoi đau may truoc khi no roi xuong.


Qua trinh truc vot va phan ung Vi muc đo nghiem trong cua vu tai nan thang may đa khien cac quan chuc tai Vaal Reefs Mine sau đo thong bao rang kha nang song sot cua cac tho mo la rat hiem xay ra. Cung ngay, khoang 400 tho mo khac o duoi long đat đa đuoc so tan qua truc so 5. Mot luc luong cuu ho đuoc giao nhiem vu tiep can hien truong đa đi xuong noi vu tai nan xay ra thong qua mot đuong ham ben canh. Hien truong vu an nam o duoi cung cua đuong ham So 2, cac luc luong cuu ho tiep can hien truong vu an chinh thuc xac nhan rang khong co so nguoi song sot đuoc tim thay trong so 104 nan nhan co mat ben trong thang may. Nhung nguoi trong an ninh cuu ho vao ngay hom đo đa mieu ta rang khung canh tham khoc chua đay nhung thi the bi nghien nat va cat xen hoan toan. Mot ngay sau vu tai nan xay ra, 6 thi the đau tien đuoc đua len mat đat, chu yeu la nhung thi the đa vo tinh bi vang ra khoi thang may trong qua trinh tiep đat. Viec truc vot va đua cac thi the khac len mat đat đa đuoc tiep can bang cat mot đuong nho tren chiec thang xay ra tai nan bang đen han. Voi muc đo tham khoc cua vu tai nan, cac thi the đuoc tim thay sau nay thuong khong con nguyen ven va tung phan trong thi the nan nhan đuoc boc trong mot chiec khan trong qua trinh đua len mat đat bang nhung chiec cang.
Pik Botha khi đo la Bo truong Bo Khoang san va Nang luong sau đo đa đen hien truong va mo ta đay la rang "canh tuong khung khiep nhat ma toi tung thay." James Motlatsi, chu tich cua Lien đoan Cong nhan Mo Quoc gia (NUM) cung cho biet "Nhung manh thit vuong vai khap noi... khi toa thang may hai tang bi nghien nat vao mot hop thiec mot tang." Kgalema Motlanthe, khi đo la tong thu ky cua NUM va sau nay la Tong thong Nam Phi, cung đa đen hien truong ngay sau vu tai nan.
Voi đo sau cua Vaal Reefs va nhiet đo cua ham mo la cuc cao o đo sau cua noi xay ra tai nan khien cac thi the bat đau phan huy trong qua trinh thu hoi, viec nay cang lam phuc tap them qua trinh tim kiem thi the va kho khan trong viec xac đinh cac phan thi the con lai bi roi rac. Đen thu Sau, hai ngay sau vu tai nan, vao ngay 12 thang 5, tang tren cung cua thang may đa đuoc don sach voi 56 thi the đa đuoc truc vot va viec thu hoi cac thi the đang trong qua trinh phan huy tu tang duoi bat đau.  Nhom cuu ho đa danh khoang 61 gio đe thu nhat cac thi the duoi long đat, cac thanh vien trong nhom sau đo đuoc tu van ve chan thuong cung nhu xet nghiem HIV va xet nghiem Viem gan B.
Tong thong Nelson Mandela đa tuyen bo mot ngay quoc tang va 45 nan nhan đuoc chon cat trong mot đam tang tap the vao mot thang sau đo.


Đieu tra Cuoc đieu tra nguyen nhan Tham hoa mo Vaal Reefs la mot trong nhung cuoc tham do đau tien tinh tu thoi điem Nam Phi tien hanh cuoc bau cu dan chu đau tien vao nam 1994. Khong giong voi cac vu tai nan ham mo truoc đo, cac tho mo tai Vaal Reefs đeu la thanh vien cua Lien minh cong nhan mo quoc gia (Nam Phi). Thong qua cuoc đieu tra, đa co nhieu loi khai đuoc thu thap.
Cuc đieu tra cho rang vu tai nan la do mot so loi cua he thong an toan theo thuc te phai ngan đau may lan đi va roi vao truc. Cac bang chung cung phat hien đau may đa đuoc đat o khu vuc cam va mot mach đien đa bi bac cau, bo qua co che an toan. Tiep đo, cac bao cao cho thay nhung nguoi quan ly o ham mo đa khong thuc hien cac bien phap an toan khan cap đuoc khuyen nghi cho cong nhan mo sau mot su co tai nan tuong tu nhung khong gay chet nguoi đa xay ra vao ba nam truoc. Nguoi ta cung phat hien ra rang thang may đa roi sau khi moc tach roi cua no bi bung ra do tac đong cua đau may. Neu khong mo moc, day cap co the đu đo đan hoi đe hap thu luc tac đong cua đau may ma khong bi đut, va nhieu nguoi trong thang may co the đa song sot.
Bao cao nay đa khuyen nghi Cong ty Khai thac va Tham do Vaal Reefs (mot cong ty con cua Anglo American), nen bi truy to ve toi giet nguoi.


Hau qua Vu tai nan nay xay ra ngay thoi điem Uy ban Leon thuc hien cuoc tham do đieu tra cac quy đinh phap ly ve an toan va suc khoe trong nganh khai thac mo Nam Phi đang dien ra. Vu tai nan ham mo Vaal Reefs cung voi viec Uy ban Leon cong bo mot bao cao đa giup mang lai nhung thay đoi lon cho nganh khai thac mo o Nam Phi, trong đo co Đao luat An toan va Suc khoe Mo. Ngoai ra, nhung co đong ham mo noi xay ra tai nan đa chap nhan boi thuong cho gia đinh cua nhung nguoi cong nhan đa chet. Trong truong hop nay, 431 nguoi la thanh vien đen tu gia đinh cua cac nan nhan đa tro thanh nhung nguoi thu huong cua Quy Tham hoa Vaal Reefs. Nhung nguoi nay sinh song va phan bo o nhieu noi khac nhau, ke ca Nam Phi (114 nguoi), Lesotho (219 nguoi), Mozambique (54 nguoi), Botswana (31 nguoi) va Eswatini (13 nguoi).


Cac tai nan lien quan Tai Truc so 2 cua ham mo Vaal Reefs đa xay ra vu roi thang may dan đen cai chet cho 31 cong nhan mo truoc đo vao ngay 27 thang 3 nam 1980, boi nguyen nhan chiec thang may đi xuong bi ket ben trong truc.
Mot mo vang khac o Nam Phi cung la hien truong cua mot vu tai nan thang may vao nam 1987, khi vu no khi metan tai mo vang St. Helena o Welkom đa lam đut day cap cua thang may hai tang khien chiec thang may roi xuong đay ham voi đo sau 1,4 km (0,9 mi) cua ham mo, lam thiet mang tat ca 52 nguoi. Mot so khac khong o trong thang may sau đo cung đa thiet mang trong vu no.


Tham khao = Chu thich =


= Nguon =