Nam My (hay Nam Mi) la phan luc đia nam o phia tay cua Nam Ban cau cua Trai Đat thuoc chau My, bat đau tu phia nam kenh đao Panama tro xuong. Vung nay cung chiem phan lon khu vuc Latinh do nguoi dan o đay chu yeu su dung tieng Tay Ban Nha va tieng Bo Đao Nha.


Lich su = Truoc the ky XVI =
Vung Nam My truoc the ky XVI, la khu vuc sinh song cua nhieu bo toc. Trong đo, bo toc Inca la hung manh nhat, ho đa thanh lap cho minh mot đe che hung manh voi muc đo to chuc cao. Thoi ky huy hoang nhat, dien tich cua đe che đa chiem phan lon dien tich cua Nam My. Ho đa xay dung nen mot nen van hoa nong nghiep phat trien ruc ro tren day Andes.
Nhung đen nam 1532, khi Francisco Pizarro đo bo vao bo bien Peru trong thang 4/1532, thi nen van hoa Inca cung nhu cua cac dan toc khac cua Nam My bat đau suy tan. Dan đen viec, đen cuoi the ky XVI, phan lon Nam My đa tro thanh thuoc đia cua thuc dan Tay Ban Nha va Bo Đao Nha. Cac dan toc bi tan sat đam mau vi nhung vu khi hien đai ma truoc gio ho chua tung nhin thay.


= Sau the ky XVI =
Cac thuoc đia Tay Ban Nha gianh đuoc đoc lap trong khoang nhung nam 1804 va 1824, Simon Bolivar va Jose de San Martin la nhung nguoi lanh đao phong trao. Bolivar la tuong quan dan đau cuoc Nam tien trong khi Jose de San Martin đa đua quan ban bo cua minh tien doc theo day Andes, va hoi quan voi tuong Bernardo O'Higgins tai Chile. Va tu Chile, cac ong lai tiep tuc Bac tien sau khi đa tap trung đuoc luc luong. 2 canh quan cuoi cung đa lien thu đuoc voi nhau tai Guayaquil, Ecuador khi ho đung đau voi canh quan cua Hoang gia Tay Ban Nha. Canh quan Hoang gia nay bi đanh bai va buoc phai đau hang.
Tai Brasil, thuoc đia cu cua Bo Đao Nha, chinh Dom Pedro I, con trai cua vua Bo Đao Nha Dom Joao VI, la nguoi tuyen bo "Brasil đoc lap" vao nam 1822. Ong nay tro thanh hoang đe đau tien cua Brasil. Hanh đong cua Dom Pedro I nhan đuoc su chap thuan cua Hoang gia Bo Đao Nha.
Dau cho Bolivar đa co gang keu goi va co nhung hanh đong nham nhat the hoa ve chinh tri đoi voi nhung khu vuc noi tieng Tay Ban Nha moi gianh đuoc đoc lap, nhung su ki khu cua ong hau nhu khong co ket qua. Cac khu vuc nay nhanh chong tuyen bo đoc lap, tham gia vao cac cuoc canh tranh lan nhau va phan lon đeu giai quyet bang bao luc. Cac cuoc chien noi tieng trong quang thoi gian nay la cuoc Chien tranh Đong minh Ba nuoc va Chien tranh Thai Binh Duong (1879-1884).
Đay la 1 trong 2 luc đia tren the gioi (cung voi Nam Cuc) khong chiu anh huong tu chien tranh the gioi thu hai.
Mot vai quoc gia moi gianh đuoc đoc lap trong the ki 20:

Rieng lanh tho Guyane thuoc Phap van duy tri trang thai chinh tri la mot phan nam trong nuoc Cong hoa Phap, va moi đay lanh tho nay la noi ma Co quan Vu tru chau Au (European Space Agency) đat mot trong nhung tram khong gian chinh yeu cua ho - tram Centre Spatial Guyanais.


Co quan lap phap Co quan lap phap tai cac quoc gia Nam My đuoc to chuc theo 2 he thong, đon vien va luong vien. Trong đo đon vien gom cac quoc gia: Ecuador, Peru, Venezuela, Suriname, Guyana, Guyane thuoc Phap va Quan đao Falkland. Luong vien gom cac quoc gia: Brasil, Argentina, Uruguay, Paraguay, Chile, Bolivia va Colombia. Trong cac nghi vien tai Nam My, Quoc hoi Brazil co nhieu thanh vien nhat, voi 616 thanh vien, thuong vien co 166 nghi si va ha vien co 450 nghi si. Nghi vien Quan đao Falkland co it thanh vien nhat, chi voi 11 đai bieu, nghi vien Guyana co 65 nghi si, nghi vien Guyane thuoc Phap co 19 thanh vien.


Đia ly Đia hinh Nam My phan hoa rat ro net tu Tay sang Đong: Day Andes, trung du, va cac đong bang phia tay. Ngay nay Nam My gom cac quoc gia:


Kinh te Trong suot 2 the ky, cac quoc gia Nam My đa trai qua mot thoi ky phat trien kinh te cao, đieu nay co the thay đuoc qua cac cong trinh xay dung nhu toa nha Gran Costanera o Chile hay he thong tau đien ngam Bogota Metro. Tuy nhien, cac van nan truyen thong nhu ti le lam phat cao o hau het tat ca cac quoc gia, ti le lai suat giu o muc cao, đau tu thap đang la nhung can tro chinh cho nen kinh te cac quoc gia Nam My. Ti le lai suat thuong cao gap đoi so voi Hoa Ky. Vi du, ti le lai suat o Venezuela la 22% va o Suriname la 23%. Truong hop ngoai le duy nhat la Chile, quoc gia đang ap dung nhung chinh sach kinh te tu do tu khi thiet lap che đo đoc tai quan su nam 1973 va gia tang chi tieu xa hoi khi mo hinh dan chu đuoc khoi phuc đau thap nien 1990. Đieu nay đa giup Chile co đuoc su on đinh ve kinh te va muc lai suat o muc mot con so.
Nen kinh te Nam My phu thuoc lon vao xuat khau hang hoa va tai nguyen thien nhien. Theo ty gia hoi đoai co ban, Brazil la quoc gia dan đau ve xuat khau voi 137.8 ti USD, tiep đen la Chile voi 58.12 ti va Argentina voi 46.46 ti.
Khoang cach kinh te giua nguoi giau va nguoi ngheo o cac quoc gia Nam My đuoc cho la cao nhat trong cac chau luc. O Venezuela, Paraguay, Bolivia va nhieu quoc gia Nam My khac, 20% so nguoi giau nam giu 60% tai san quoc gia, trong khi 20% so nguoi ngheo chi chiem chua đen 5% tai san quoc gia. Khoang cach ve thu nhap nay co the thay o rat nhieu thanh pho lon o Nam My noi co nhung leu trai va cac khu nha o chuot nam xen ke giua cac toa cao oc va trung tam mua sam sang trong.
GDP binh quan đau nguoi nam 2005 


= Ngon ngu =

Tieng Bo Đao Nha (193.198.164 nguoi su dung) va Tay Ban Nha (193.243.411 nguoi su dung) la cac ngon ngu đuoc noi nhieu nhat o Nam My. Tieng Tay Ban Nha la ngon ngu chinh thuc o hau het cac quoc gia, cung voi cac ngon ngu ban đia khac o mot vai quoc gia. Tieng Bo Đao Nha la ngon ngu chinh thuc cua Brazil. Tieng Ha Lan la ngon ngu chinh thuc cua Suriname; tieng Anh la ngon ngu chinh thuc cua Guyana, mac du co it nhat 12 ngon ngu đuoc su dung o quoc gia nay nhu Hindi va A Rap. Tieng Anh cung đuoc su dung o quan đao Falkland. Tieng Phap la ngon ngu chinh thuc cua Guyane thuoc Phap va la ngon ngu thu 2 o Amapa (Brasil).


Chu thich Tham khao "South America". The Columbia Gazetteer of the World Online. 2005. New York: Columbia University Press.
GeoHive: The population of continents, regions and countries
Latin American Network Information Database