Manh Linh (6 thang 4 nam 1929 – ?) la mot nghe si san khau, dien vien đien anh, nguyen Giam đoc Nha hat Kich Viet Nam. Ong đa đuoc nha nuoc Lien Xo trao tang Huan chuong Lenin va Bang danh du nghe si. Ong cung tung đuoc nha nuoc Viet Nam trao tang danh hieu Nghe si Nhan dan trong đot phong thuong lan thu 2 nam 1988 nhung đa bi tuoc bo danh hieu sau khi ong phai nhan an tu vao nam 1996.


Thoi tre Manh Linh ten that la Pham Van Lang, sinh ngay 6 thang 4 nam 1929 tai phu Lang Giang, huyen Yen Dung, tinh Ha Bac (nay thuoc tinh Bac Giang). Theo Đia chi Bac Giang tu đien, ong sinh ra trong mot gia đinh thanh thi ngheo, sau khi hoc het lop nhat thi bo hoc đi theo mot ganh hat cai luong va đi khap noi đen tan Thua Thien Hue. Nam 1945, ong tro ve phu Lang Giang va gia nhap ganh hat Xuan Đai. Cach mang Thang Tam no ra, Manh Linh đa tham gia cuop chinh quyen o đia phuong. Ve sau, ong tham gia đoan tuyen truyen cua Hoi Phat giao cuu quoc.
Thang 5 nam 1948, ong tham gia thanh lap đoi tuyen truyen xung phong cua Ty Thong tin Bac Giang, sau chuyen thanh Đoan van cong nhan dan Bac Giang. Manh Linh lan luot đuoc đe bat lam Đoan pho, roi Đoan truong va phu trach Phong Van nghe Ty Van hoa, kiem Chi hoi truong Chi hoi Van nghe Bac Giang. Đen thang 8 nam 1956, ong đuoc đieu ve Đoan van cong Trung uong.


Phat trien su nghiep Nam 1959, bo phim truyen đien anh đau tien cua mien Bac Viet Nam sau 1954, đong thoi la phim truyen đau tien cua đien anh Cach mang Viet Nam ra đoi. Manh Linh đa đam nhan vai chinh trong bo phim ghi dau an lich su cho đien anh Viet Nam nay.
Ong von la mot nghe si san khau chuyen mang kich noi. Ong đuoc xem la the he dien vien san khau thu hai cua Viet Nam sau The Lu, Đao Mong Long, Song Kim. Luc bay gio, Đoan kich noi Trung uong (nay la Nha hat Kich Viet Nam) chia lam 3 đoan bao gom Đoan kich Bac, Đoan kich Nam bo va Đoan kich Thanh nien. Manh Linh đuoc phan cong lam Đoan truong Đoan kich Bac. Nam 1972, Duong Ngoc Đuc tro thanh đao dien kiem Chi đao nghe thuat Nha hat Kich. Mot thoi gian sau, Duong Ngoc Đuc đuoc bo nhiem lam Giam đoc, con Manh Linh cung Le Van Sinh, Le Trong Sam đuoc bo nhiem lam Pho giam đoc.
Vao giai đoan đau cua Chien tranh bien gioi Viet–Trung nam 1979, đon vi tu ve cua Nha hat Kich đuoc thanh lap. Manh Linh tro thanh Chinh tri vien cua đon vi. Nam 1983, Duong Ngoc Đuc nham chuc Tong thu ky cua Hoi nghe si san khau, Manh Linh tro thanh nguoi ke nhiem vi tri Giam đoc Nha hat Kich Viet Nam.


= Dien vien =
Nam 1970, nhan ky niem 100 nam ngay sinh cua lanh tu Vladimir Lenin, Manh Linh cung Can Truong va Hoang Uan đuoc cu sang Lien Xo đe chuan bi cho viec dung vo kich Chuong đong ho đien Kremlin. Đay la vo kich cua mo ta boi canh nuoc Nga sau Cach mang Thang Muoi. Manh Linh đuoc phan vao vai ky su Zabolin, nhan vat đuoc xay dung dua tren hinh tuong Lenin. Nam 1978, ong tiep tuc vao vai Lenin trong vo Khuc thu ba bi trang cung nam trong bo 3 vo kich co đe tai ve Cach mang Thang Muoi cua nha viet kich nguoi Lien Xo Nikolai Pogodin. Sau khi vo kich đuoc cong dien đa nhan đuoc nhieu loi khen tu khan gia ca nuoc.
Sau thanh cong cua 2 vo Chuong đong ho đien Kremlin va Khuc thu ba bi trang, Nha hat Kich Viet Nam quyet đinh hoan thanh not tac pham Nguoi cam sung, tac pham mo đau cho bo 3 thanh tuu nghe thuat xuat sac nhat cua Nikolai Pogodin. Manh Linh tiep tuc nhan vai Lenin trong vo kich nay. Sau 3 vo kich cua Nikolai, Manh Linh tiep tuc vao vai Lenin trong vo Con ngua xanh tren tham co đo cua Mikhail Shatrov. Viec lien tiep the hien thanh cong vai dien nay, ong đuoc cho la "đa gay ra mot "con soc" xuc đong cho khan gia Viet Nam ve vi lanh tu khong chi cua cach mang Nga ma cua ca cach mang Viet Nam". Nam 1984, nhan ky niem 30 nam Chien thang Đien Bien Phu, Nha hat Kich Viet Nam đa huy đong hon 200 dien vien đe dung vo kich Bai ca Đien Bien, trong đo nguoi đong vai chu tich Ho Chi Minh chinh la Manh Linh, cung la Giam đoc Nha hat luc bay gio.


= Dan dung =
Ben canh vai tro dien vien, Manh Linh con la nguoi dan dung cho nhieu vo kich đac sac cua Nha hat Kich nhu vo Nguoi thay cu cua Thiet Vu, Su gia va em be cua Kinh Dan, Chiec vuot cop cua Thanh Huong. Nam 1987, chuan bi cho chuong trinh Giao luu san khau voi ban be quoc te, Nha hat Kich Viet Nam đa cu Manh Linh cung Doan Hoang Giang va Doan Chau sang Tiep Khac đe nghien cuu ve Karel Capek – nha viet kich hang đau cua Tiep Khac, noi tieng voi cac tac pham chong Phat xit co gia tri cao. Sau khi ba nguoi tro ve, Nha hat đa quyet đinh dung vo kich Benh trang (tieng Sec: Bila nemoc) – tac pham noi tieng nhat cua nha van nay viet ve mau thuan giua mot bac si mang tu tuong hoa binh va mot vien thong che theo Phat xit.
Voi nhieu đong gop san khau kich, nam 1988, ong đuoc nha nuoc Viet Nam phong tang danh hieu Nghe si Nhan dan.


Tai tieng va cuoi đoi Nam 1996, khan gia Viet Nam bat ngo truoc tin Manh Linh lien quan đen vu an xu no cua con gai. Ong bi buoc toi đong pham voi con gai trong viec vay tien ma khong tra đuoc va phai nhan an 8 nam tu giam. Nhung vi tuoi cao suc yeu (luc nay ong đa 70 tuoi) ma ong đuoc ve que o Gia Luong, Bac Ninh đe duong benh cho đen khi huong lenh đac xa. Đay cung la nguyen nhan khien cho ong bi tuoc danh hieu Nghe si Nhan dan cua Viet Nam. Tinh đen nam 2024, truong hop cua Manh Linh đuoc xem la truong hop duy nhat bi tuoc danh hieu nay.
Sau khi đuoc đac xa, ong chuyen ve song tai Ha Noi cung vo va cac chau. Khong ro ong qua đoi vao nam nao.


Tac pham = San khau =


= Đien anh =


= Truyen hinh =


Khen thuong Huan chuong Khang chien chong Phap hang Nhat.
Huan chuong Khang chien chong My cuu nuoc hang Nhat.
Huan chuong Lao đong hang Nhi.
Huan chuong Lenin (do Lien Xo trao tang).


Đoi tu Manh Linh co hai nguoi con trai va hai nguoi con gai. Nguoi con trai ca cua ong mat som, đe lai cho ong ba 3 nguoi chau noi; con trai thu tung nghien ma tuy, co hai nguoi con trai nhung cung nho ong ba phu giup nuoi nang. Mot trong hai nguoi con gai cua ong la thu pham trong vu an xu no nam 1996, chiu an đen nam 2003 thi het han.


Chu thich Tham khao Thu muc Tieng Viet

Khac