Wolfgang Amadeus Mozart (tieng Đuc: [ˈvɔlfɡaŋ amaˈdeus ˈmoːtsart]; ten đay đu la Johannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart (27 thang 1 nam 1756 – 5 thang 12 nam 1791) la nha soan nhac nguoi Ao. Ong la mot trong nhung nha soan nhac noi tieng, quan trong va co nhieu anh huong nhat trong the loai nhac co đien chau Au. Cac tac pham cua ong đuoc xem la đinh cao trong cac the loai nhac nhu piano, nhac thinh phong, nhac giao huong, nhac ton giao va opera. Tuy phong cach nhac cua ong bi mot so nguoi che bai va khinh thuong trong thoi điem đo, ong đuoc nhieu nha soan nhac sau nay nguong mo va cac tac pham cua ong tro thanh mot phan quan trong trong nhieu buoi hoa nhac. Joseph Haydn đa viet rang: "Hau the se khong the nhin thay tai nang nhu vay trong 100 nam".


Tieu su = Thoi tho au =

Wolfgang Amadeus Mozart sinh ngay 27 thang 1 nam 1756. Cha ong la Leopold Mozart (1719–1787) va me la ba Anna Maria, nhu danh Pertl (1720–1778), cu tru tai can nha so 9 Getreidegasse o Salzburg. Thanh pho nay tung la thu phu cua Tong giao phan Giao hoi Cong giao La Ma, mot cong quoc giao hoi thuoc Đe quoc La Ma Than thanh ma sau nay thuoc Ao. 

Ong Leopold Mozart la nguoi goc Augsburg, Đuc, mot nha soan nhac nho, mot giao vien co nhieu kinh nghiem. Nam 1743, ong đuoc bo nhiem la nhac cong choi vi cam thu 4 trong đoan nhac đuoc thanh lap boi Giam muc Cong giao Count Leopold Anton von Firmian Giam muc cam quyen cua Salzburg (1713–1803). Bon nam sau, ong ket hon voi ba Anna Maria o Salzburg. Leopold tro thanh chi huy pho cua dan nhac Kapellmeister vao nam 1763. Vao nam Mozart ra đoi, ong Leopold đa xuat ban mot cuon sach giao khoa ve vi cam co ten Versuch einer grundlichen Violinschule va đa đat đuoc thanh cong vang doi.
Mozart la con ut trong so 7 nguoi con ma co 5 nguoi đa mat khi con be. Chi gai duy nhat con lai cua ong la Maria Anna Mozart (1751–1829) voi biet danh "Nannerl". Mozart đuoc lam le rua toi sau khi sinh tai nha tho St. Rupert's Cathedral. Theo ho so rua toi thi ong đuoc đat ten tieng La-tinh la Joannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart. Ong thuong tu goi minh la "Wolfgang Amade Mozart" khi lon len nhung ong con co nhieu ten goi khac nhau.
Khi chi gai cua Mozart la Nannerl len 7 tuoi, co be bat đau đuoc cha day cac bai hoc ve choi đan phim, trong luc đo cau em trai 3 tuoi Mozart ngoi nhin. Nhieu nam sau khi Mozart mat, nguoi chi gai đa hoi tuong lai:

Cau ay thuong danh nhieu gio lien tren phim đan, lua chon cac quang 3 ma cau an tuong sau sac nhat va niem vui cua cau hien ro khi no nghe co ve hay... O tuoi len 4, cha cau, voi mot muc tieu ro rang, đa bat đau day cau mot vai ban nhac đon gian tren phim đan. Voi su mem mai va chinh xac tuyet voi, cau choi đan khong mot chut loi... Nam 5 tuoi, cau đa sang tac nhung ban nhac đau tien trong khi choi voi cha va Leopold la nguoi ghi lai.
Nhung phan đau nay thuoc Kochel-Verzeichnis. 1–5, đuoc ghi lai trong cuon hoi ky Nannerl Notenbuch.
Co mot so tranh cai cua hoc gia ve viec Mozart len 4 hay 5 tuoi khi ong tao ra cac tac pham am nhac đau tien cua minh, du co nhung chut nghi ngo ve viec Mozart đa sang tac ra nhung quang 3 nhac đau tien trong mot vai tuan o cac phan cac nhau: KVs 1a, 1b and 1c.
Solomon luu y rang du ong Leopold la giao vien tan tuy cho cac con ong, co bang chung rang cau be Mozart đa to ra xuat sac trong viec phat trien xa hon nhung gi cau đuoc day. Nhung sang tac đau tien đay vet muc loang cua ong va nhung ket qua đat đuoc cho thay tri tue phat trien som voi đan vi cam la nho oc sang tao cua chinh ban than cau be va mang đen su ngac nhien vo cung lon cho nguoi cha. Ong Leopold cuoi cung đa tu bo su nghiep sang tac đe tap trung phat trien tai nang cua con trai, ma tai nang đo đang ngay cang no ro. Trong nhung nam đau đoi, cha Mozart la giao vien duy nhat cua ong. Cung voi am nhac, cha ong đa day cac con minh nhieu ngoai ngu va cac mon hoc thuat.


 1762–73: Du lich  Trong suot thoi nien thieu, Mozart cung gia đinh đa thuc hien nhieu chuyen đi khap Chau Au ma tai đo ong cung nguoi chi gai đa bieu dien nhu nhung than đong.
Nhung su kien nay bat đau bang mot buoi trien lam vao nam 1762 tai cung đien cua Tuyen hau tuoc Maximilian III Joseph cua Bavaria o Munich va tai Cung đien Hoang gia o Vien va Prague.
Mot chuyen luu dien tiep đo keo dai 3 nam ruoi, ca gia đinh đa đen cac cung đien tai Munich, Mannheim, Paris, London, The Hague, tiep đen lai toi Paris va tro ve nha qua Zurich, Donaueschingen va Munich.

Mozart viet ban giao huong đau tien nam len 8 tuoi. Co the cha ong đa chuyen bien hau het cho ong.
Trong chuyen đi nay, Mozart đa gap mot so nhac cong va tu minh lam quen voi cac tac pham cua cac nhac cong khac. Mot trong nhung su anh huong quan trong đo la Johann Christian Bach, nguoi ma Mozart ghe tham o London trong nam 1764 va 1765. Gia đinh ong lai toi Vien vao cuoi nam 1767 va o lai đo cho đen thang 12 nam 1768.
Nhung chuyen đi nay thuong gap kho khan do đieu kien đi lai con tho so. Ca gia đinh phai đoi thu moi va tien hoan tra tu gioi quy toc va ho phai chiu đung cac can benh hiem ngheo, dai dang xa nha: đau tien la ong Leopold (London, mua he nam 1764), sau đo đen hai con (The Hague, mua thu nam 1765).
Sau mot nam ve Salzburg, ong Leopold va Mozart bat đau len đuong đen Italia, đe lai me va chi gai o nha. Chuyen đi keo dai tu thang 12 nam1769 toi thang 3 nam 1771. Giong voi nhung hanh trinh thuo đau, ong Leopold muon pho dien cac kha nang cua con trai nhu mot nghe si trinh dien va mot nhac cong truong thanh nhanh chong. Mozart đa gap Josef Myslivecek va Giovanni Battista Martini o Bologna va đuoc nhan lam thanh vien cua dan nhac giao huong Hoc vien nghe thuat Accademia Filarmonica danh tieng.
Tai Roma, nam 14 tuoi, ong đuoc nghe ban nhac Miserere cua Gregorio Allegri hai lan trong buoi bieu dien tai nha tho Sistine Chapelle va đa viet lai theo tri nho, nho vay xuat ban cac ban sao chep trai phep đau tien khi ma ban nhac nay thuoc quyen so huu đuoc bao ve nghiem ngat cua toa thanh Vatican.
Tai Milan, Mozart đa viet vo nhac kich Mitridate, re di Ponto (1770) va đa đuoc trinh dien tao nen thanh cong. Đieu nay đa dan đen su ra đoi cua cac vo nhac kich sau nay. Ong cung cha tro lai Milan 2 lan (thang 8–thang 12 nam 1771; thang 10 nam 1772 – thang 3 nam 1773) voi viec sang tac va cho ra mat Ascanio in Alba (1771) va Lucio Silla (1772). Ong Leopold đa hy vong chuyen vieng tham nay se đem lai ket qua la con trai ong đuoc bo nhiem vi tri chuyen nghiep o Y nhung nhung hy vong nay chua bao gio đuoc thuc hien.
Cuoi chuoi hanh trinh cuoi cung o Y, Mozart đa viet nen nhung tac pham thanh ca đoc tau đau tien, ma van con đuoc trinh dien rong rai cho đen ngay nay, Exsultate, jubilate, K. 165.


= Su nghiep =

Khoang cuoi nam 1769, nang khieu am nhac som phat trien cua Mozart đa bat đau no ro, tuy moi chi len muoi ba, cau bat đau su nghiep sang tac mot cach nghiem tuc. Đuc Tong Giam muc tai Salzburg la Sigismund von Schrattenbach (1753 - 1771) đa chap nhan Mozart nhu mot nhac truong, bang cach cap mot khoan thu nhap cho cau. Hai cha con Mozart đa thuc hien ba chuyen vien du sang Y đe cong dien, ho đa đuoc cong nhan va gay đuoc su chu y đen su nghiep cua cau trong gioi quy toc o đo. Tai Milano Mozart đuoc uy nhiem viet opera, vo Mitridate. Vo nay sau đo, do chinh Mozart chi huy, đa đuoc tan thuong nong nhiet. Tro ve Salzburg, Mozart bien soan mot loat giao huong va nhac phung su cho giao hoi.
Viec tro ve Salzburg cua Wolfgang vao 1773 la mot trong nhung cot moc, luc ay co mot su bung no sang tac khac thuong, va mot su chuyen tiep ra khoi anh huong am nhac Y đe thien ve phong cach am nhac Đuc, đuoc đai dien boi Joseph Haydn.
Vi Tong Giam muc moi, ngai Ba tuoc Hieronymus von Colloredo (1772 - 1803), khong may hai long voi tan suat yeu cau cua Mozart. Ve phan Mozart, khi thay muc song cua Salzburg đa tang len nhieu, nhung su yeu chuong nghe thuat thi xuong doc đang đau buon, luc ay, moi quan he cua Mozart voi Ba tuoc Colloredo ngay cang tro nen gay gat.
Cuoi cung, vao thang 8 nam 1777, o tuoi hai muoi mot, Wolfgang xin tu nhiem, va Ba tuoc Colloredo đa đong y. Thoi gian nay, Leopold quyet đinh rang ong phai con o lai phuc vu nha tho. Cho nen Wolfgang cung me đa chuyen đi Munchen, roi đen Mannheim.
Trong nhung thanh pho nay, Mozart co co hoi đe trinh dien voi mot so nhung nhac si tinh te nhat chau Au, nhung khong co viec lam lau dai nao.
Tuy vay, Mozart đa luu lai Mannheim mot it lau. Anh đa phai long mot ca si muoi sau tuoi vua tai nang vua xinh đep, tieu thu Aloysia Weber. Wolfgang đa lam kinh hoang nguoi cha, khien ong phai ra suc thuyet phuc con trai chuyen toi Paris.

Tai Paris, Mozart bien soan giao trinh am nhac, tiep xuc cac nha xuat ban, viet bat cu cai gi anh co the ban hoac trinh dien - nhung ban sonata cho đan violin va đan phim, mot concerto cho sao va thu cam, nhung ban bien tau đan phim, va symphony Paris cua anh. Nhung thanh pho nay to ra la su chan nan khac. Mozart tiep tuc đanh vat voi khoan tai chinh eo hep va lai bi đe nang them bang cai chet cua nguoi me. Buon ba va mien cuong, anh tro ve Salzburg que cha, mang theo no nan, nhung tin tuong rang vien canh cua minh se sang sua hon. Nguoi yeu cua anh, tieu thu Aloysia, trong thoi gian ay đa chuyen đi voi gia đinh toi thanh Vien, noi ma nguoi ta muon co ay ket hon voi mot dien vien kiem hoa si tai tu, Joseph Lange.
Khi nhan nhiem vu nhac truong va đem đai phong cam cho nha tho lon, Mozart cam thay nhung nhiem vu đo qua te nhat. Vao 1781 anh toi Munchen đe dien opera, vo Idomeneo, mot thanh cong ruc ro. Sau đo, đuoc toa Tong Giam muc trieu hoi ve thanh Vien, Mozart đa tim thay mot cong viec co uy tin. Nhung moi quan he cang thang giua vi giao si va nhac si đa khien Mozart cuoi cung đa tu rut lui vao thang 6 nam đo.
Co le trong nhung thang ke tiep Mozart đa gap Haydn lan thu nhat, nguoi nhac si nay đang vieng tham thanh Vien. Tinh bang huu phat trien đa mang lai anh huong cho tot cong viec cua ca hai nhac si ve sau. Mozart, trong thoi gian ay, đa cu ngu voi gia đinh Weber, va roi, vao nam 1782, ket hon voi tieu thu Constanze (1762 - 1842), em gai cua Aloysia, mac du gap su phan đoi manh me cua cha ruot. Tu đo, co mot su lanh đam giua Wolfgang va cha cua anh ma khong bao gio han gan đuoc. Trong nhung van đe tai chinh, ca Wolfgang lan Constanze đeu khong than trong. Ho đa som roi vao tinh trang kho khan.

Khong co kha nang đe giu mot su chi đinh lau dai, Mozart lai soan giao trinh va viet nhac đe kiem tien. Vi muon đuoc neu danh nhu mot nguoi choi piano, ong viet nhieu nhung concerto piano tuyet voi cho chinh minh.
Mot thoi gian sau, ong đat đuoc ket qua đang ke. Thanh cong vang doi sau vo opera Le nozze di Figaro (Đam cuoi Figaro), Mozart du lich toi Praha, noi ong đuoc uy nhiem viet mot opera moi. Hop tac voi van hao Lorenzo da Ponte, trong nam 1787, Mozart hoan thanh vo Don Giovanni. Đa so moi nguoi khen ngoi, nhung co nhieu y kien cho rang am nhac cua ong ngay cang kho tiep can hon. Phong thai am nhac nhe nhang truoc đay cua ong đang bien mat dan; nhac cong va thinh gia co nhieu loi than phien la ngay cang kho cam thu hon.
10 nam cuoi đoi cua Mozart la mot thoi ky dai cua ca su đau kho do tai chinh kiet que, lan suc manh sang tao khac thuong. 3 ban giao huong cuoi cung, đuoc viet trong vong 6 tuan le vao nam 1788 đa khong bao gio đuoc trinh tau luc sinh thoi cua ong. Tong cong, nhung nam nay ong đa sang tac nhung hon 200 tac pham thuoc nhieu the loai khac nhau.
Nam 1791, Mozart gap kho khan trong viec soan nhac cho vo opera Die Zauberfloete (Cay sao than), khi hop tac voi van hao Emanuel Schikaneder.
Cong viec bi gian đoan trong thang 7 vi mot chuyen vieng tham cua nhan vat la mat huyen bi đa đua ra đe nghi hau hinh cho tac pham Requiem. Tam hon bi chan đong voi đe tai nay vi cam nghiem su suy tan do suc khoe can kiet, Mozart tro nen bi am anh voi nhac đe le mo danh cho su ra đi cua chinh minh. Co nhieu gia thuyet co ly giai rang ai co the đa uy nhiem mot cong viec nhu vay. Mot nha sang tac nao đo muon su dung tac pham voi ten cua ho? Mot nguoi ban gia co gang bi mat giup đo Mozart ve mat tai chinh?
Thang 9, tac pham Die Zauberflote đuoc hoan thanh va trinh dien. Mozart viet tiep Requiem, nhung khong the hoan thanh no. Ong qua đoi vao luc 0:55 rang sang ngay 5 thang 12 nam 1791. Hom sau, ban be đen tham du tang le ngoai troi; Constanze khong đu suc đe co mat. Sau đo, giua mot con bao tuyet du doi, thi hai đuoc chuyen cho khong co nguoi đua tien toi mot đat thanh ben ngoai cong thanh pho, theo tap tuc luc bay gio cua tang lop trung luu Ao. Gia đinh Mozart vi kho khan đa đua thi hai chon trong mot nghia trang cong cong cua nguoi ngheo đe Mozart yen giac ngan thu. Ong đuoc chon cat tai nghia trang Sankt Marxer Friedhof


Tom tat su nghiep Tac pham Duoi đay la mot so tac pham cua Mozart theo mot vai the loai. "K." hoac "KV" la viet tat cua "Kochel Verzeichnis", nghia la nien đai (theo ngay sang tac) cac tac pham cua Mozart theo Ludwig von Kochel. Chu y rang danh muc nay đuoc cai thien nhieu lan, dan đen mot vai su nhap nhang o mot vai so KV.


= Hanh khuc =
March in D major, K. 62
March in D major, K. 189
March in C major, K. 214
March in D major, K. 237
March in F major, K. 248
March in D major, K. 249
March in D major, K. 290
March in D major, K. 335, so 1
March in D major, K. 335, so 2
March in C major, K. 408, so 1
March in D major, K. 408, so 2


= Sonata danh cho duong cam =
Piano Sonata so 1 Đo truong, K. 279 (mua he tai Munich nam 1774)
Piano Sonata so 2 Fa truong, K. 280 (Mua he tai Munich nam 1774)
Piano Sonata so 3 Si giang, K. 281 (Mua he tai Munich nam 1774)
Piano Sonata so 4 Mi giang, K. 282 (Mua he tai Munich nam 1774)
Piano Sonata so 5 Sol truong, K. 283 (Mua he tai Munich nam 1774)
Piano Sonata so 6 Re truong, K. 284 (mua xuan tai Munich nam 1775)
Piano Sonata so 7 Đo truong, K. 309 (thang 11 tai Mannheim nam 1777)
Piano Sonata so 8 La thang, K. 310 (Mua he tai Paris nam 1778)
Piano Sonata so 9 Re truong, K. 311 (thang 11 Mannheim nam 1777)
Piano Sonata so 10 Đo truong, K. 330 (nam 1783)
Piano Sonata so 11 "Turkish Rondo" La truong, K. 331 (nam 1783)
Piano Sonata so 12 Fa truong, K. 332 (nam 1783)
Piano Sonata so 13 Si giang, K. 333 (nam 1783)
Piano Sonata so 14 Đo thang, K. 457 (thang 10 tai Vien nam 1784)
Piano Sonata so 15 Fa truong, K. 533/494 (thang 1 tai Vien nam 1788)
Piano Sonata so 16 Đo truong, K. 545 (ngay 26 thang 6 nam 1788 tai Vien)
Piano Sonata so 17 Si giang, K. 570 (thang 2 nam 1789 tai Vien)
Piano Sonata so 18 Re truong, K. 576 (thang 7 tai Vien nam 1789)


= Concerto danh cho duong cam =
Piano Concerto so 1 Fa truong, K. 37
Piano Concerto so 2 Si giang truong, K. 39
Piano Concerto so 3 Re truong, K. 40
Piano Concerto so 4 Sol truong, K. 41
Piano Concerto so 5 Re truong, K. 175
Piano Concerto so 6 Si giang truong, K. 238
Piano Concerto so 7 Fa truong, K. 242
Piano Concerto so 8 Đo truong, K. 246
Piano Concerto so 9 Mi giang truong, K. 271
Piano Concerto so 10 Mi giang truong, K. 365
Piano Concerto so 11 Fa truong, K. 413
Piano Concerto so 12 La truong, K. 414
Piano Concerto so 13 Đo truong, K. 415
Piano Concerto so 14 Mi giang truong, K. 449
Piano Concerto so 15 Si giang truong, K. 450
Piano Concerto so 16 Re truong, K. 451
Piano Concerto so 17 Sol truong, K. 453
Piano Concerto so 18 Si giang truong, K. 456
Piano Concerto so 19 Fa truong, K. 459
Piano Concerto so 20 Re thu, K. 466
Piano Concerto so 21 Đo truong, K. 467
Piano Concerto so 22 Mi giang truong, K. 482
Piano Concerto so 23 La truong, K.488
Piano Concerto so 24 Đo thu, K. 491
Piano Concerto so 25 Đo truong, K. 503
Piano Concerto so 26 Re truong, K. 537
Piano Concerto so 27 Si giang truong, K. 595


= Khieu vu =
7 Menuets, K. 65a/61b
4 Contredanses, K. 101/250a
20 Menuets, K. 103
6 Menuets, K. 104/61e
6 Menuets, K. 105/61f
Menuet in E-flat, K. 122
Contredanse in B-flat, K. 123
6 Menuets, K. 164
16 Menuets, K. 176
4 Contredanses, K. 267/271c
Gavotte in B-flat, K. 300
3 Menuets, K. 363
5 Menuets, K. 461
6 Contredanses, K. 462/448b
2 Quadrilles, K. 463/448c
6 German Dances, K. 509
Contredanse in D, "Das Donnerwetter", K. 534
Contredanse in C, "La Bataille", K. 535
6 German Dances, K. 536
6 German Dances, K. 567
12 Menuets, K. 568
6 German Dances, K. 571
12 Menuets, K. 585
12 German Dances, K. 586
Contredanse in C, "Der Sieg vom Helden Koburg", K. 587
6 Menuets, K. 599
6 German Dances, K. 600
4 Menuets, K. 601
4 German Dances, K. 602
2 Contredanses, K. 603
2 Menuets, K. 604
3 German Dances, K. 605
6 German Dances, K. 606
5 German Dances, K. 609
Contredanse in G, K. 610


= Xonat nha tho =
Church Sonata No. 1 K. 41h (1772)
Church Sonata No. 2 K. 68 (1772)
Church Sonata No. 3 K. 69 (1772)
Church Sonata No. 4 in D, K. 144 (1772)
Church Sonata No. 5 in F, K. 145 (1772)
Church Sonata No. 6 in B', K. 212 (1775)
Church Sonata No. 7 in F'', K. 241a (1776)
Church Sonata No. 8 in A, K. 241b (1776)
Church Sonata No. 9 in G, K. 241 (1776)
Church Sonata No. 10 in F, K. 244 (1776)
Church Sonata No. 11 in D, K. 245 (1776)
Church Sonata No. 12 in C, K. 263 (1776)
Church Sonata No. 13 in G, K. 274 (1777)
Church Sonata No. 14 in C, K. 278 (1777)
Church Sonata No. 15 in C, K. 328 (1779)
Church Sonata No. 16 in C, K. 329 (1779)
Church Sonata No. 17 in C, K. 336 (1780)


= Organ =
Fugue in E-flat major, K. 153 (375f)
Fugue in G minor, K. 154 (385k)
Ouverture in C major, K. 399 (385i)
Fugue in G minor, K. 401 (375e)
Eine kleine Gigue, K. 574
Adagio and Allegro in F minor for a Mechanical Organ, K. 594 (1790)
Fantasia in F minor for a Mechanical Organ, K. 608 (1791)
Andante in F for a Small Mechanical Organ, K. 616 (1791)


= Opera =
Die Schuldigkeit des ersten Gebots, K. 35 (1767)
Apollo et Hyacinthus, K. 38 (1767)
Bastien und Bastienne, K. 50=46b (1768)
La finta semplice, K. 51 (1768)
Mitridate, re di Ponto, K. 87 (1770)
Ascanio in Alba, K. 111 (1771)
Betulia liberata, K. 118=74c (1771)
Il sogno di Scipione, K. 126 (1772)
Lucio Silla, K. 135 (1772)
Thamos, Konig in Agypten (1773, 1775)
La finta giardiniera, K. 196 (1774–75)
Il re pastore, K. 208 (1775)
Zaide, K. 344 (1779)
Idomeneo, K. 366 (1781)
Die Entfuhrung aus dem Serail, K. 384 (1782)
L'oca del Cairo, K. 422 (1783)
Lo sposo deluso, K. 430
Der Schauspieldirektor, K. 486 (1786)
Le nozze di Figaro, K. 492 (1786)
Don Giovanni, K. 527 (1787)
Cosi fan tutte, K. 588 (1789)
Die Zauberflote, K. 620 (1791)
La clemenza di Tito, K. 621 (1791)


Nhac cu Mac du mot so tac pham thoi ky đau cua Mozart đuoc viet cho harpsichord, nhung trong thoi gian nay ong cung đa co co hoi lam quen voi nhung cay đan fortepiano đuoc che tao boi nguoi tho vung Regensburg Franz Jakob Spath. Khi Mozart đen tham Augsburg, ong đa rat an tuong va đanh gia cao nhung cay đan piano cua Stein va chia se đieu nay trong mot buc thu gui cho cha minh. Ngay 22 thang 10 nam 1777, Mozart đa cong dien tac pham concerto triple-piano(K.242) cua minh tren cac cay đan cua Stein. Demmler, nguoi choi đan organ cua Nha tho Augsburg, choi phan đau tien, Mozart choi phan thu hai va Stein choi phan thu ba. Nam 1783 khi song o Vien, ong đa mua mot cay đan cua hang Walter. Theo Leopold Mozart trong mot buc thu gui cho con gai, nha soan nhac Mozart rat gan bo voi cay đan fortepiano Walter cua minh: "Khong the dien ta đuoc su nao nhiet nay. Đan piano cua anh trai con đa đuoc di chuyen it nhat muoi hai lan tu nha đen nha hat hoac đen nha nguoi khac."


Cac ban nhac Tham khao = Sach =
Abert, Hermann (2007) W. A. Mozart. Stewart Spencer dich, kem ghi chu cua Cliff Eisen. New Haven: Yale University Press. ISBN 0300072236
Deutsch, Otto Erich (1966) Mozart: A Documentary Biography, Stanford University Press, ISBN 0804702330.
Halliwell, Ruth (1998) The Mozart Family: Four Lives in a Social Context, Oxford: Oxford University Press, ISBN 0198163711.
Robbins Landon, H. C. (1990) Mozart's Last Year, Luan Đon, Fontana Paperbacks, ISBN 0-00-654324-3
Rushton, Julian (1998) New Grove Dictionary of Opera, Luan Đon: Grove Publications, ISBN 0-333-73432-7.
Sadie, Stanley (bien tap) (1980). New Grove Dictionary of Music and Musicians. Luan Đon: Macmillan. ISBN 9780333231111.
Solomon, Maynard (1996) Mozart: A Life, Harper Perennial, ISBN 0060926929.
Steptoe, Andrew (1990) The Mozart—da Ponte Operas, Oxford: Oxford University Press, ISBN 0198162219.
Till, Nicholas (1994) Mozart and the Enlightenment: Truth, Virtue and Beauty in Mozart's Operas, W. W. Norton & Company, ISBN 0393313956.


Đoc them Cairns, David (2006) Mozart and His Operas, University of California Press, ISBN 0520228987.
Eisen, Cliff (2006) The Cambridge Mozart Encyclopedia, Cambridge University Press, ISBN 0521856590.
Gutman, Robert W. (2000), Mozart: A Cultural Biography, Harvest Books, ISBN 0156011719,
Rosen, Charles (1998) The Classical Style: Haydn, Mozart, Beethoven, W. W. Norton & Company, ISBN 0393317129.
Solomon, Maynard (2020). Mozart. Mai Đuc Hanh, Nguyen Anh Tung bien dich. NXB Dan Tri.


Lien ket ngoai The Best of Mozart
The Best of Mozart 1
The Best of Mozart 2
The last (and best) portrait of Mozart Luu tru ngay 26 thang 11 nam 2005 tai Wayback Machine Chung co sinh trac hinh cua Edlinger tu khoang 1790 la chan dung cua Mozart
Cac van ban do Mozart viet (ke ca cac la thu ong đa viet), đuoc Gutenberg xuat ban
Free recordings of Vesperae de Dominica by the MIT choir Luu tru ngay 6 thang 2 nam 2005 tai Wayback Machine
Compact Mozart biography - at mozartones.com
The Mozart Project – the life, times and music of Wolfgang Amadeus Mozart
Mozart's Scores by Mutopia Project
Wolfgang Amadeus Mozart, from ClickitTicket Luu tru ngay 14 thang 12 nam 2017 tai Wayback Machine
Free Mozart piano sheet music in PDF format.
Mozart Forum Tham do the gioi nhac co đien (1770-1827), gom co nhac, nhan vat, va cac thanh tich cua Mozart va nhung nguoi đuong thoi.