Jacob Frankel (5 thang 7 nam 1808 – 12 thang 1 nam 1887) la mot giao si goc Đuc. Ong la giao si quan đoi chinh thuc nguoi Do Thai đau tien cua Hoa Ky trong cuoc Noi chien Hoa Ky.


Cuoc đoi va su nghiep Frankel xuat than tu mot gia đinh goc Do Thai co truyen thong am nhac lau đoi tai Grunstadt, trong vung Pfalz (luc đo la mot phan cua Đe Nhat Đe che Phap thoi Napoleon). Ong la con trai cua Joseph va Dorothe Frankel.
Cung voi hai anh em cua minh, Frankel đa thuc hien cac chuyen luu dien, nhu khu vuc Alsace lan can. Ong sau đo tro thanh nguoi xuong ca tai giao đuong Do Thai Grunstadt cua Rabbi Leopold Roos va vao nam 1844, ong chuyen đen Mainz. Bon nam sau, ong di cu sang Hoa Ky.
Tu nam 1848 đen nam 1886, Frankel phuc vu voi tu cach la nguoi xuong ca va chi huy Giao đoan Rodeph Shalom o Philadelphia, Pennsylvania. Giao đoan đuoc thanh lap vao nam 1795, la mot cong đong cua Do Thai giao Cai cach Ashkenazi. Ong đuoc biet đen voi tu cach la "ca si ngot ngao cua Israel".


= Binh nghiep =
Frankel đuoc Tong thong Mien Bac Hoa Ky luc bay gio la Abraham Lincoln bo nhiem lam giao si chinh thuc đau tien trong Cac luc luong vu trang Hoa Ky vao ngay 18 thang 9 nam 1862. Ong cung la nhan vat ngoai Kito giao đau tien đuoc bo nhiem lam giao si. Theo luat, đe tro thanh giao si, nguoi đo phai đuoc phong chuc theo "giao phai Kito giao". Tuy nhien, Rabbi Arnold Fischel, nguoi đuoc chi đinh lam giao si cho Trung đoan ky binh Pennsylvania thu 5, lai bi Bo truong Chien tranh Simon Cameron tu choi yeu cau. Su tu choi nay đa khien Hoi đong Đai bieu cua nguoi My goc Israel va Fischel phai van đong hanh lang đe thay đoi luat. Fischel sau đo co buoi tiep xuc voi Tong thong Lincoln va nhan đuoc cai gat đau ung ho. Sau khi luat đuoc thay đoi, Lincoln bo nhiem Frankel lam giao si Do Thai đau tien. Frankel phuc vu trong cac benh vien quan đoi o Philadelphia, mot trung tam cham soc cho cac binh si bi thuong. Ong giu chuc vu nay cho đen giua nam 1865 va đuoc giai ngu khoi quan đoi cung thoi điem đo.


= Qua đoi =
Frankel qua đoi o Philadelphia vao nam 1887 voi tu cach la nguoi goa vo, đe lai hai con trai va hai con gai. Isaak Frankel, mot trong nhung nguoi anh em cua ong, qua đoi vao ngay 20 thang 12 nam 1877 tai Grunstadt o tuoi 74 sau khi lam ca si cho hoi đuong o đo trong hon 50 nam.


Tuong nho Trong qua trinh phong ngu loi va đanh chim SS Dorchester nam 1943, bon giao si quan đoi My, bao gom mot giao si Do Thai, đa hy sinh va chet trong khi thuc hien nhiem vu. Đe ky niem đieu nay, mot huy chuong đa đuoc thiet ke boi nha đieu khac nguoi My Eugene Daub va đuoc phat hanh boi Đai sanh danh vong nguoi My goc Do Thai, Huan chuong Bon Chaplains. Mat đoi dien cho thay Jacob Frankel la giao si Do Thai đau tien cua Quan đoi Hoa Ky, mat trai cho thay cac giao si sa nga tu nam 1943.


Xem them Henry S. Morais: The Jews of Philadelphia, Philadelphia, 1894, S. 73 u. 74; (Digitalscan)
Jonathan D. Sarna, Adam Mendelsohn: Jews and the Civil War, NYU Press, 2011, S. 343–351, ISBN 0814771130; (Digitalscan)
Lance J. Sussman: Isaac Leeser and the Making of American Judaism, Wayne State University Press, 1996, ISBN 0814326714, S. 224; (Digitalscan)
Bernhard Kukatzki: Jacob Frankel (1808–1887), ein enger Freund Abraham Lincolns: ein Grunstadter war der erste judische Armeegeistliche der USA, in: Pfalzisch-rheinische Familienkunde, Band 16, 2009, S. 638–640; (Findhinweis)
David B. Green: The U.S. Army gets its first Jewish chaplain, in: Haaretz vom 18. September 2013; (Digitalansicht)


Tham khao Lien ket ngoai Cao pho tren Thoi bao Philadelphia, ngay 13 thang 1 nam 1887
Tieu su cua Jacob Frankel, American Jewish Archives
Jacob Frankel, military.com
Giay chung nhan Giao su tuyen uy cua Jacob Frankel