"We choose to go to the Moon" (tam dich: "Chung ta chon len Mat Trang"), cach goi chinh thuc la Address at Rice University on the Nation's Space Effort (nghia đen: Bai phat bieu tai Đai hoc Rice ve No luc Khong gian cua Quoc gia), la mot bai dien van đuoc Tong thong My John F. Kennedy phat bieu vao ngay 12 thang 9 nam 1962 truoc đam đong tai san van đong Đai hoc Rice o Houston, Texas, nham muc đich thuc đay su ung ho tu cong chung đoi voi đe xuat cua ong la đua nguoi len Mat Trang truoc nam 1970 va mang nguoi đo tro lai Trai Đat an toan. Phan lon bai phat bieu do co van tong thong kiem nguoi viet dien van Ted Sorensen soan thao. Trong buoi dien thuyet, Kennedy mo ta khong gian nhu mot bien gioi moi, khoi day tinh than tien phong đa thong tri truyen thong dan gian My. Ong truyen tai bai phat bieu voi mot cam xuc cap bach va đinh menh, đong thoi nhan manh quyen tu do cua nguoi My trong viec quyet đinh van menh cua minh thay vi đe mac cho so phan đinh đoat. Du ong đa keu goi su canh tranh voi Lien Xo, Kennedy cung đe xuat bien cuoc đo bo Mat Trang thanh mot du an chung. Bai phat bieu đa gay đuoc tieng vang rong rai va van đuoc nho đen cho toi ngay nay, mac du vao thoi điem đo nguoi ta hay con ban khoan ve chi phi va gia tri cua no luc đat chan len Mat Trang. Muc tieu cua Kennedy đa đuoc hien thuc hoa sau khi ong qua đoi, đo la vao thang 7 nam 1969 khi chuong trinh Apollo đanh dau su thanh cong cua su menh Apollo 11.


Boi canh Khi John F. Kennedy tro thanh Tong thong Hoa Ky vao nam 1961, rat nhieu nguoi My nhan thay rang ho đang hut hoi trong cuoc chay đua vao khong gian voi Lien Xo khi nuoc nay đa phong thanh cong ve tinh nhan tao đau tien, Sputnik 1, len quy đao Trai Đat gan bon nam truoc đo. Su nhan thuc cang tang len khi nha du hanh vu tru Lien Xo Yuri Gagarin tro thanh nguoi đau tien bay vao vu tru vao ngay 12 thang 4 nam 1961, truoc ca khi Hoa Ky co the phong phi hanh gia thuoc du an Mercury. Uy tin cua nuoc My tiep tuc bi ton hai boi that bai o vinh Con Heo nam ngay sau đo.
Bi thuyet phuc boi nhu cau chinh tri ve mot thanh tuu co the chung minh ro rang uu the vuot troi ve khong gian cua nuoc My, Kennedy đa yeu cau pho tong thong cua minh la Lyndon B. Johnson, voi tu cach la chu tich Hoi đong Hang khong va Vu tru Quoc gia, xac đinh mot thanh tuu nhu vay. Ong đac biet yeu cau Johnson đieu tra xem lieu Hoa Ky co the đanh bai Lien Xo trong viec đua mot phong thi nghiem vao khong gian, hay cho nguoi bay quanh Mat Trang, tham chi la đua con nguoi đo bo len thien the nay hay khong, va tim hieu xem mot du an nhu vay se ton bao nhieu chi phi. Johnson đa tham khao y kien ​​​​cua cac quan chuc thuoc Co quan Hang khong va Vu tru Quoc gia (NASA). Truong quan ly moi cua co quan la James E. Webb noi voi ong rang, ho khong co co hoi đanh bai nguoi Nga trong viec phong tram vu tru, va ong khong chac đuoc lieu NASA co the đua con nguoi bay vong quanh Mat Trang truoc tien hay khong, vi vay lua chon tot nhat la co gang ha canh con nguoi xuong đo. Đay cung đong thoi la phuong an ton kem nhat; Webb tin rang thanh tuu nay can khoang 22 ty đo la My (tuong đuong 139 ty đo la My nam 2022) đe co the đat đuoc truoc nam 1970. Johnson cung tham khao y kien cua Wernher von Braun; cac nha lanh đao quan su bao gom Trung tuong Bernard Schriever; va ba giam đoc kinh doanh: Frank Stanton tu CBS, Donald C. Cook tu American Electric Power va George R. Brown tu Brown & Root.
Kennedy đa đung truoc Quoc hoi My vao ngay 25 thang 5 nam 1961 va đe xuat rang Hoa Ky "nen cam ket đat đuoc muc tieu la truoc khi thap ky nay ket thuc, phai đua đuoc con nguoi len Mat Trang va tro ve Trai Đat an toan". Khong phai tat ca moi nguoi đeu bi an tuong; mot cuoc tham do cua Gallup Poll cho thay co đen 58% nguoi My đa phan đoi đe xuat nay.
Muc tieu cua Kennedy đa đua ra mot huong đi cu the cho chuong trinh Apollo, von yeu cau su mo rong tu nhom ky su Space Task Group cua NASA thanh Trung tam Tau vu tru co Nguoi lai. Houston, Texas đuoc chon lam đia điem cho trung tam moi va đuoc cong ty Humble Oil and Refining hien đat vao nam 1961 thong qua trung gian la Đai hoc Rice. Kennedy đa co chuyen tham hai ngay vao thang 9 nam 1962 toi co so moi. Ong đuoc ho tong boi cac phi hanh gia Scott Carpenter va John Glenn cua nhom Mercury Seven, đong thoi đuoc chiem nguong cac mo hinh cua tau vu tru Gemini va Apollo. Kennedy cung tham quan Friendship 7, tau vu tru Mercury ma Glenn đa su dung đe thuc hien chuyen bay vao quy đao đau tien cua nuoc My. Ong tan dung co hoi nay đe co bai phat bieu nham keu goi ung ho no luc khong gian cua quoc gia. Ban thao ban đau cua bai phat bieu đuoc viet boi Ted Sorensen, voi mot so nhung chinh sua tu Kennedy.


Phat bieu Vao ngay 12 thang 9 nam 1962, Tong thong Kennedy đa phat bieu bai dien van truoc đam đong gan 40.000 nguoi tai san van đong cua Đai hoc Rice. Rat nhieu nguoi trong so đo la sinh vien cua đai hoc nay. Phan giua cua bai dien van đuoc trich dan kha rong rai, voi noi dung nhu sau:We set sail on this new sea because there is new knowledge to be gained, and new rights to be won, and they must be won and used for the progress of all people. For space science, like nuclear science and all technology, has no conscience of its own. Whether it will become a force for good or ill depends on man, and only if the United States occupies a position of pre-eminence can we help decide whether this new ocean will be a sea of peace or a new terrifying theater of war. I do not say that we should or will go unprotected against the hostile misuse of space any more than we go unprotected against the hostile use of land or sea, but I do say that space can be explored and mastered without feeding the fires of war, without repeating the mistakes that man has made in extending his writ around this globe of ours. There is no strife, no prejudice, no national conflict in outer space as yet. Its hazards are hostile to us all. Its conquest deserves the best of all mankind, and its opportunity for peaceful cooperation may never come again. But why, some say, the Moon? Why choose this as our goal? And they may well ask, why climb the highest mountain? Why, 35 years ago, fly the Atlantic? Why does Rice play Texas? We choose to go to the Moon. We choose to go to the Moon... We choose to go to the Moon in this decade and do the other things, not because they are easy, but because they are hard; because that goal will serve to organize and measure the best of our energies and skills, because that challenge is one that we are willing to accept, one we are unwilling to postpone, and one we intend to win, and the others, too.Tam dich:
Chung ta giuong buom tren vung bien moi nay vi o đo co kien thuc moi can phai linh hoi, co nhung quyen moi can phai gianh đuoc, va chung phai đuoc gianh lay va su dung vi su tien bo cua tat ca moi nguoi. Khoa hoc vu tru, nhu khoa hoc hat nhan va tat ca moi cong nghe, khong co luong tam rieng cua no. Viec no se tro thanh mot luc luong tot hay xau la tuy thuoc vao con nguoi, va chi khi Hoa Ky chiem đuoc vi tri uu viet thi chung ta moi co the giup quyet đinh lieu đai duong moi nay se la mot vung bien hoa binh hay mot mat tran chien tranh đang so. Toi khong noi rang chung ta nen hoac se khong đuoc bao ve truoc viec lam dung khong gian mot cach thu đich, cung nhu chung ta khong đuoc bao ve truoc viec su dung đat hoac bien mot cach thu đich, nhung toi noi rang khong gian co the đuoc kham pha va lam chu ma khong can tiep them ngon lua chien tranh, khong can lap lai nhung sai lam ma con nguoi đa mac phai khi mo rong quyen luc cua minh tren Đia Cau nay. Chua co tranh chap, thanh kien, hay xung đot quoc gia ngoai vu tru. Nhung moi nguy hiem cua no la thu đich đoi voi tat ca chung ta. Cuoc chinh phuc cua no xung đang nhan đuoc nhung đieu tot đep nhat cua nhan loai, va co hoi hop tac hoa binh cua no co the khong bao gio đen nua. Nhung mot so nguoi hoi, tai sao lai la Mat Trang? Tai sao chon đay la muc tieu? Va ho cung co the hoi, tai sao lai leo len ngon nui cao nhat? Tai sao lai bay qua Đai Tay Duong vao 35 nam truoc? Tai sao đoi Rice lai đau voi đoi Texas? Chung ta chon len Mat Trang. Chung ta chon len Mat Trang... Chung ta chon len Mat Trang trong thap ky nay va lam nhung đieu khac, khong phai vi chung de dang, ma boi vi chung kho khan; boi vi muc tieu đo se phuc vu cho viec to chuc cung nhu đo luong nghi luc va ky nang tot nhat cua chung ta, boi vi thu thach đo la mot thu ma chung ta san sang chap nhan, mot thu ma chung ta khong muon tri hoan, va mot thu ma chung ta du đinh gianh chien thang, va nhung đieu khac nua.
Tro đua đe cap đen kinh đich bong bau duc Rice – Texas đa đuoc Kennedy viet tay vao bai phat bieu, va la phan đuoc nhieu nguoi ham mo the thao ghi nho. Mac du kinh đich Rice – Texas co tinh canh tranh cao vao thoi điem Kennedy dien thuyet, voi viec Rice dan truoc Texas 18-17-1 tu nam 1930 đen nam 1966, ho chi đanh bai Texas vao cac nam 1965 va 1994 ke tu bai phat bieu cua Kennedy.


Tu tu hoc Bai phat bieu cua Kennedy su dung ba chien luoc: "mo ta đac điem cua khong gian nhu mot bien gioi đang vay goi; su khop noi ve thoi gian giup đinh vi no luc trong mot thoi điem lich su cap bach va hop ly; va chien luoc tich luy cuoi cung la moi goi khan gia song xung đang voi di san tien phong cua ho bang cach len Mat Trang".

Khi phat bieu truoc đam đong tai Đai hoc Rice, ong đat ngang hang mong muon kham pha khong gian voi tinh than tien phong đa thong tri truyen thong dan gian My ke tu khi lap quoc. Đieu nay cho phep Kennedy nhac lai bai phat bieu nham chuc cua minh luc ong tuyen bo voi the gioi "Cung nhau chung ta kham pha cac vi sao". Khi gap Tong Bi thu Đang Cong san Lien Xo va Thu tuong Lien Xo Nikita Khrushchev vao thang 6 nam 1961, Kennedy đa đe xuat bien cuoc đo bo len Mat Trang thanh mot du an chung, nhung Khrushchev lai khong chap nhan loi đe nghi nay.
Co su đoi lap khoa truong trong bai phat bieu ve viec mo rong quan su hoa khong gian. Kennedy đa co đong toan bo lich su loai nguoi thanh nam muoi nam, trong đo "chi moi tuan truoc chung ta phat trien penicillin, truyen hinh va nang luong hat nhan, va bay gio neu tau vu tru moi cua My thanh cong trong viec tiep can Sao Kim (Mariner 2), theo đung nghia đen, chung ta se cham toi cac vi sao truoc nua đem nay". Voi phep an du mo rong nay, Kennedy đa tim cach truyen tai cam giac cap bach va nhan thuc ve su thay đoi toi nguoi nghe. Noi bat nhat la viec cum tu "Chung ta chon len Mat Trang" trong bai phat bieu o Đai hoc Rice đuoc lap lai ba lan lien tiep, theo sau la loi giai thich len đen đinh điem trong tuyen bo cua ong rang thach thuc cua khong gian la "mot thu ma chung ta san sang chap nhan, mot thu ma chung ta khong muon tri hoan, va mot thu ma chung ta du đinh gianh chien thang".
Xet cau chu truoc khi ong hoi khan gia mot cach cuong đieu rang tai sao ho lai chon tranh tai trong nhung nhiem vu đay thach thuc, Kennedy đa nhan manh o đay ban chat cua quyet đinh du hanh vu tru la mot su lua chon, mot lua chon ma nguoi dan My đa quyet đinh theo đuoi. Thay vi khang đinh đieu đo la can thiet, ong lai nhan manh nhung loi ich ma no luc đo co the mang đen – đoan ket quoc gia va mat canh tranh cua no. Nhu Kennedy đa phat bieu tai Quoc hoi truoc đo, "bat cu đieu gi nhan loai phai đam nhan, nhung nguoi tu do đeu phai chia se đay đu". Nhung loi nay nhan manh su tu do ma nguoi My đuoc huong trong viec lua chon so phan cua minh thay vi đe no đinh đoat san cho ho. Ket hop voi viec su dung tong the cac bien phap tu tu cua Kennedy trong bai phat bieu, chung đac biet thich hop nhu mot loi tuyen bo bat đau cuoc chay đua vao khong gian cua Hoa Ky.
Kennedy đa mo ta mot khai niem lang man ve kham pha vu tru khi dien thuyet tai Đai hoc Rice, trong đo tat ca nguoi dan Hoa Ky, va tham chi toan the gioi, đeu co the tham gia, lam tang them đang ke so luong cong dan quan tam đen tham hiem khong gian. Ong bat đau bang viec noi ve vu tru nhu mot bien gioi moi cho toan the nhan loai, khoi day uoc mo trong long nguoi nghe. Sau đo, ong co đong lich su loai nguoi đe chung minh rang trong mot khoang thoi gian rat ngan, du hanh khong gian se tro nen kha thi, đong thoi thong bao cho khan gia rang uoc mo cua ho co the thuc hien đuoc. Cuoi cung, ong su dung ngoi thu nhat so nhieu "chung ta" đe đai dien cho tat ca moi nguoi tren the gioi, nhung nguoi đuoc cho la se cung nhau kham pha khong gian, nhung cung bao gom su tham gia cua đam đong tai Đai hoc Rice.


Đon nhan Paul Burka, tong bien tap cua tap chi Texas Monthly, cung la mot cuu sinh vien Rice co mat trong đam đong ngay hom đo, nho lai 50 nam sau rang bai phat bieu "noi len cach nguoi My nhin ve tuong lai vao thoi điem ay. No la mot bai phat bieu tuyet voi, mot bai dien van goi gon toan bo lich su đuoc ghi lai va tim cach đua no vao lich su cua thoi đai chung ta. Khong giong nhu cac chinh tri gia ngay nay, Kennedy noi đen nhung đong luc tot nhat cua chung ta voi tu cach la mot quoc gia, chu khong phai nhung đieu toi te nhat". Ron Sass va Robert Curl nam trong so nhieu giang vien cua Đai hoc Rice co mat. Curl đa rat ngac nhien truoc chi phi cua chuong trinh tham hiem khong gian. Ho nho lai rang muc tieu đay tham vong nay duong nhu khong qua đang chu y vao thoi điem đo, va bai phat bieu cua Kennedy khong đuoc coi la qua khac biet so voi bai phat bieu cua Tong thong Dwight D. Eisenhower tai nha thi đau Autry Court cua Rice nam 1960; nhung no đa bi lang quen tu lau, trong khi bai phat bieu cua Kennedy van đuoc nguoi ta nho đen.
Bai phat bieu khong ngan đuoc lan song lo lang ngay cang tang ve no luc đo bo len Mat Trang. Co rat nhieu thu khac ma so tien đo co the đuoc tieu vao. Eisenhower tuyen bo: "Chi 40 ty đo đe toi Mat Trang that la đien ro". Thuong nghi si Barry Goldwater lap luan rang chuong trinh khong gian dan su đang đay chuong trinh quan su quan trong hon sang mot ben. Thuong nghi si William Proxmire thi lo ngai cac nha khoa hoc se chuyen huong tu nghien cuu quan su sang tham hiem khong gian. Viec cat giam ngan sach chi đuoc ngan chan trong gang tac. Kennedy co bai phat bieu truoc Đai Hoi đong Lien Hop Quoc vao ngay 20 thang 9 nam 1963, tai đo ong lai đe xuat mot chuyen tham hiem chung len Mat Trang. Khrushchev van than trong ve viec tham gia va đap lai bang mot tuyen bo vao thang 10 nam 1963, trong đo ong phat bieu rang Lien Xo khong co ke hoach đua phi hanh gia len Mat Trang. Tuy nhien, cac co van quan su cua Khrushchev đa thuyet phuc ong đay la mot loi đe nghi tot vi no se giup Lien Xo co đuoc cong nghe cua My. Kennedy ra lenh xem xet lai du an Apollo vao thang 4, thang 8 va thang 10 nam 1963. Bao cao cuoi cung đuoc nhan vao ngay 29 thang 11 nam 1963, mot tuan sau vu am sat Kennedy.


Di san Y tuong ve mot su menh Mat Trang chung đa bi huy bo sau cai chet cua Kennedy, nhung du an Apollo đa tro thanh đai tuong niem toi vi tong thong qua co. Muc tieu cua ong đuoc hoan thanh vao thang 7 nam 1969 voi cuoc đo bo thanh cong len Mat Trang cua su menh Apollo 11. Thanh tuu nay van la mot di san lau dai tu bai phat bieu tai Đai hoc Rice, song thoi han cua Kennedy đoi hoi ong phai đua ra mot trong tam thu hep, va đa khong co dau hieu nao ve nhung gi nen lam tiep theo sau khi đat đuoc muc tieu. Apollo đa khong mo ra ky nguyen tham hiem Mat Trang, va khong co su menh phi hanh đoan nao đuoc gui len đo ke tu sau Apollo 17 vao nam 1972. Cac su menh Apollo tiep theo trong ke hoach đa bi huy bo.
Cac chuong trinh tau con thoi cung nhu Tram vu tru Quoc te chua bao gio chiem đuoc tri tuong tuong cua cong chung nhu cach du an Apollo đa lam, va NASA đa phai vat lon đe hien thuc hoa tam nhin cua minh voi nguon luc thieu thon. Nhung tam nhin đay tham vong ve kham pha khong gian đa đuoc đe xuat boi cac Tong thong George H. W. Bush vao nam 1989 (voi Sang kien ​​Kham pha Khong gian) va George W. Bush vao nam 2004 (voi chuong trinh Constellation). Sau khi Constellation bi huy bo, tuong lai cua chuong trinh khong gian Hoa Ky duong nhu tro nen bap benh.


Trung bay Buc phat bieu ma Kennedy đa đung dien thuyet hien đuoc trung bay tai Trung tam Vu tru Houston.


Ghi chu Tham khao Jordan, John W. (Mua he 2003). "Kennedy's Romantic Moon and Its Rhetorical Legacy for Space Exploration". Rhetoric and Public Affairs (bang tieng Anh). Quyen 6 so 2. tr. 209–231. doi:10.1353/rap.2003.0047. ISSN 1094-8392. JSTOR 41940312. S2CID 143264606.
Logsdon, John M. (Mua xuan 2011). "John F. Kennedy's Space Legacy and Its Lessons for Today". Issues in Science and Technology (bang tieng Anh). Quyen 27 so 3. tr. 29–34. ISSN 0748-5492. JSTOR 43315485.
Young, Hugo; Silcock, Bryan; Dunn, Peter M. (1969). Journey to Tranquility (bang tieng Anh). London: Jonathon Cape.


Đoc them DeGroot, Gerard (2008). The Dark Side Of The Moon: the Magnificent Madness of the American Lunar Quest (bang tieng Anh). London: Vintage Books. ISBN 978-1-84413-831-9. OCLC 438328453.
Launius, Roger D. (2011). After Apollo: The Legacy of the American Moon Landings (bang tieng Anh). New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-230-11010-6. OCLC 707157323.
Logsdon, John M. (2011). John F. Kennedy and the Race to the Moon (bang tieng Anh). Basingstoke: Palgrave Macmillan. ISBN 978-0-230-11010-6. OCLC 707157323.


Lien ket ngoai "John F. Kennedy Moon Speech – Rice Stadium" (bang tieng Anh). Trung tam vu tru Johnson. Luu tru ban goc ngay 15 thang 3 nam 2018. Truy cap ngay 19 thang 3 nam 2018. Ban ghi am va video cua bai phat bieu.
"Address at Rice University, Houston, Texas, 12 September 1962" (bang tieng Anh). Thu vien va Bao tang Tong thong John F. Kennedy. Truy cap ngay 19 thang 3 nam 2018. Ban thao cua bai phat bieu, voi phan bo sung viet tay tu Kennedy.