Thuoc phien (ten khoa hoc: Lachryma papaveris) hay a phien, a phien, nha phien la mu kho thu đuoc tu vo mam cua cay anh tuc hay cay thau  Papaver somniferum thuoc ho Anh tuc (Papaveraceae).
Khoang 12% thuoc phien đuoc tao thanh tu morphin alkaloid co tac dung giam đau, đuoc xu ly ve mat hoa hoc đe san xuat heroin va cac loai thuoc phien tong hop khac dung lam thuoc va buon ban ma tuy bat hop phap. Mu cao su cung chua cac thuoc phien codeine va thebaine co lien quan chat che voi nhau, va cac alkaloid khong gay đau nhu papaverine va noscapine.
Phuong phap truyen thong, ton nhieu cong suc đe lay mu la dung tay cao ("lam tray vo") cac vo hat chua chin; nhua cua hat ri ra ngoai va kho thanh can dinh mau vang, sau đo đuoc cao bo va khu nuoc.
Phuong thuc san xuat khong thay đoi đang ke tu thoi co đai. Thong qua viec nhan giong chon loc cay Papaver somniferum, ham luong phenanthrene alkaloid morphine, codeine va o muc đo thap hon la thebaine đa tang len rat nhieu. Thoi hien đai, phan lon thebaine, thuong đuoc dung lam nguyen lieu tho đe tong hop oxycodone, hydrocodone, hydromorphone va cac loai thuoc phien ban tong hop khac, co nguon goc tu tu viec chiet xuat Papaver Orientale hoac Papaver bracteatum.
Đoi voi hoat đong buon ban ma tuy bat hop phap, morphine đuoc chiet xuat tu ​​nhua cay thuoc phien, giup giam 88% trong luong. Sau đo no đuoc bien đoi thanh heroin manh gan gap đoi, va tang gia tri theo he so tuong tu. Trong luong va so luong giam khien viec buon lau tro nen de dang hon.


Lich su Hinh anh cua mam hoa cay thuoc phien (anh tuc) tu xua đa đuoc chem vao cac hinh tuong ton tho, rat lau truoc khi thuoc phien đuoc tim ra trong cac hat cay nay. Trong phong trien lam hinh tuong tu nuoc Assyria tai vien Bao tang Thanh pho New York, tren hinh đieu khac noi tu cung đien cua Ashurnasirpal II o Nimrud (870 TCN - 879 TCN), co mot vi than co canh tay om mot bo hoa thuoc phien than dai.

Vao the ky XIX, hoat đong buon lau thuoc phien toi Trung Quoc xuat phat tu An Đo, đac biet la hoat đong cua nguoi Anh, thuoc phien hay nha phien la nguyen nhan chinh gay ra cac cuoc chien tranh thuoc phien hay con goi la chien tranh nha phien, lan 1 la nam 1839 - nam 1842, lan 2 la nam 1856 - nam 1860, gay ra hau qua cua cuoc chien nay la đe quoc Anh đa chiem giu Hong Kong, đuoc rat nhieu quyen loi va phi boi thuong tu cac thoa uoc ma nguoi Trung Quoc goi la "su si nhuc the ky".
Khong co han che hop phap nao ve viec nhap hay su dung ma tuy o My cho đen khi sac lenh o San Francisco, bang California ra đoi, cam thuoc phien trong nhung leu thuoc phien vao nam 1875. Luat Phong chong Ma tuy cua My nam 1909 cam nhap cang thuoc phien. Phap che quan trong khac bao gom Luat Thue Ma tuy nam 1914. Truoc thoi gian nay, cac loai thuoc thuong chua thuoc phien ma khong co nhan canh bao. Tong thong My William Henry Harrison đuoc chua tri bang thuoc phien vao nam 1841. Ngay nay, co rat nhieu luat quoc gia va quoc te quan ly viec san xuat va phan phoi chat gay me. Cu the, đieu 23 cua Cong uoc quoc te ve cac chat gay nghien yeu cau cac quoc gia san xuat thuoc phien chi đinh mot co quan chinh phu chiem giu cac vu mua thuoc phien tu nhien cang som cang tot ngay sau khi thu hoach chi đao viec ban si va xuat khau thong qua co quan đo. Viec su dung thuoc cua thuoc phien đuoc kiem soat chat che tren toan the gioi va viec su dung khong vi muc đich chua benh noi chung bi cam.


Ung dung y hoc Thuoc phien đa la vat dung chinh đe giao thuong trong nhieu the ky, va tu lau đa đuoc biet đen nhu la mot loai thuoc giam đau. No noi tieng voi nguoi Hy Lap co, nhung nguoi đa đat ten cho no la opion, va tu nay đuoc la tinh hoa thanh tu tieng Anh cho thuoc phien (opium).
Nhieu thuoc co bang sang che cua the ky XIX dua tren thuoc phien (đuoc biet voi ten con thuoc thuoc phien, mot dang dung dich cua thuoc phien trong ruou con etylic). Con thuoc phien đuoc ke đon hien nay voi nhieu ly do, nhu tieu chay nang, lam thong ruot hoi. Uong dung dich 10% con thuoc phien (10% thuoc phien, 90% ruou etylic) truoc bua an 30 phut se lam giam đang ke tieu chay, cho phep ruot hap thu chat luu khi đi ngoai tot hon.


Che pham = Thuoc phien co truyen =
Viec che bien thuoc phien co truyen thi lay nhua cay thau phet len tren mot tam giay ban roi đem hong kho. Đo la "thuoc song". Lay thuoc song boc bo giay, đem dam vao nuoc soi, loc sach roi đun cho đac lai thi thanh "thuoc chin". Đay la dang thuoc dung o Đong Duong vao đau the ky XX.


= Morphine =
Morphine la mot alcaloid co ham luong cao nhat (10%) trong nhua kho qua cay thuoc phien đuoc su dung trong y hoc nhu mot thuoc giam đau manh.


= Heroin =
Heroin la mot duoc chat thuoc dang opioid nhan tao đuoc bao che bang cach ghep axetyl vao morphin, đuoc su dung trong y hoc tuong tu nhu morphine: chong đau nhuc, voi su kiem soat gat gao cua benh vien.


Su dung thuoc phien "Loi thu toi cua mot ke nghien hut nguoi Anh" cua Thomas De Quincey (Thomas De Quincey's Confessions of an English Opium-Eater) la mot trong nhung mieu ta đau tien ve viec nghien thuoc phien tu quan điem cua mot con nghien trong nhung nam đau thap nien 1820. Ve sau, viec su dung thuoc phien lien quan đen cong đong nguoi Hoa tren toan the gioi. Va nhung "can leu ma tuy" tro thanh khu vuc khet tieng cua nhieu pho Tau.


Chu thich Lien ket ngoai Ban mau:So khai duoc