Vu Tuyen Bien Hoang hau (chu Han: 武宣卞皇后; 30 thang 12, 159 – 9 thang 7, 230), con goi la Bien phu nhan (卞夫人), la ke the cua Nguy Vu Đe Tao Thao, nguoi đat co so hinh thanh nha Tao Nguy thoi Tam Quoc trong lich su Trung Quoc.
Ba la sinh mau cua Tao Phi, Tao Chuong, Tao Thuc va Tao Hung. Trong đo, Tao Phi ve sau tro thanh nguoi thua ke cua ho Tao, tuc Nguy Van Đe lap ra nha Tao Nguy. Con Tao Thuc la mot thi nhan noi tieng nhat nhi trong van đan van hoc Trung Hoa.


Tieu su Bien phu nhan ten khong ro, von la nguoi huyen Khai Duong, quan Lang Nha (nay la phia bac Lam Nghi, tinh Son Đong), đuoc sinh ra o Te quan (nay la Te Nam). Cha ba la Bien Vien (卞远), Nha cua ba rat ngheo, tuong truyen, Bien thi đuoc sinh ra vao thang 12, khi sinh ha ba, bong trong phong xuat hien thu anh sang mau vang ruc ro. Cha me lay lam la, ben moi mot vi thay boi co tieng trong vung đen xem giup. Thay boi xem xong lien phan "Cung co cat loi, tuong lai nhat đinh se gap phu quy". Loi thay boi noi thoat tien khong ung nghiem, do gia canh ngay cang khon kho, Bien thi bi đay vao chon lau xanh, lam nghe ca mua (xuong gia; 倡家), ve sau luu lac toi huyen Tieu nuoc Bai (nay la Hao chau, An Huy).
Đen luc nay, thi loi tien đoan nam nao cua thay boi bat đau linh ung. Nam 20 tuoi, Bien thi nhan sac my le, dung mao đoan trang, yeu đieu thuc nu, đuoc Tao Thao nap lam thiep, cung ong phieu bat khap chon. Luc đo Tao Thao đang lam Huyen lenh Đon Khau. Ba lan luot sinh ra 4 nguoi con trai noi tieng tai gioi cho Tao Thao la Tao Phi, Tao Chuong, Tao Thuc va Tao Hung; va hai con gai la Tao Tiet va Tao Hoa.
Bien phu nhan xuat than ban han, tinh cach het suc khiem nhuong nhung ban linh lon, tinh tinh binh tinh, manh me va quyet đoan. Nam So Binh nguyen nien (190) thoi Đong Han, khi đo ba vua 31 tuoi. Tao Thao khi đo tron chay khoi cho Đong Trac, co tin đon đai Tao Thao đa chet, bon nguoi nha no ti het suc so hai, khoc rong, bao nhau thu don tro ve que cu. Bien thi mat lanh nhu tien, binh tinh bao rang: "Tao quan lanh du chua biet, bay gio cac nguoi ve que, ngay mai lao gia tro lai, cac nguoi lieu con mat mui nao ma nhin lao gia lan nua?" Moi nguoi nghe xong, tu thay xau ho, lai quay lai thu xep viec nha nhu binh thuong.  Sau nay Tao Thao biet chuyen, trong long het suc cam phuc ba.
Du xuat than la ki nu nhung Bien phu nhan luon khien nguoi khac kinh trong boi su đoi đai rat an can, chu đao voi ca nguoi than cung nhu ke hau nguoi ha. Ba con la mot nguoi phu nu hien đuc, đo luong, la nguoi me, nguoi vo đam đang.
Chinh that cua Tao Thao la Đinh phu nhan thuong to ra coi thuong nguoi vo le, nen đoi đai voi Bien thi khong he khoan hau. Nhung Bien thi lai nhan nhin khiem cung, khong so đo tinh toan, du đuoc Tao Thao sung ai, ba van an phan thu thuong, hoan toan khong he to ra kieu ngao. Đinh phu nhan nuoi đuoc con trai la Tao Ngang (曹昂). Sau khi Tao Ngang chet, Đinh phu nhan thuong gay go voi Tao Thao va bo ve nha me đe. Nhieu lan Tao Thao xuong nuoc, đen tan nha xin loi va muon đon ve, Đinh thi van khong chiu. Bien thi thuong nhan luc Tao Thao khong co nha, đon Đinh thi ve khoan đai chu đao. Khi Tao Thao sap ve, ba thay Đinh thi khong chiu lam lanh voi Tao Thao, lai tien ve nha ngoai.
Đoi voi Đinh phu nhan, Bien thi luon to ra cung kinh, lay le đoi đai. Khi dung bua, ba lui ve vi tri vo le, nhuong lai chiec ghe chinh that cho Đinh phu nhan, con ban than thi ngoi o ben canh. Ba khong nho toi nhung loi ac y truoc kia khien Đinh phu nhan vo cung ay nay: "Toi đa la nguoi ly di, phu nhan ha tat phai an can voi toi nhu vay?".
Vai nam sau khi Đinh phu nhan qua đoi, Tao Thao cam khai vi khong con co hoi chuoc toi, trong long vo cung ay nay va thuong tam. Bien thi thau hieu tam tu cua chong nen đa chu đong lo lieu tang su, lai thinh cau Tao Thao theo le an tang Đinh phu nhan, sau nay chon tai phia nam thanh Hua Xuong.
Ngoai Tao Ngang, Đinh thi con co mot nguoi con gai (sau la Thanh Ha cong chua), van o lai nha Tao Thao. Bien thi giup Tao Thao nuoi day nguoi con gai tu te, roi khi truong thanh mang ga cho con trai thu hai cua Ha Hau Đon la Ha Hau Mau (夏侯楙). Tam quoc dien nghia ke rang Ha Hau Mau la con cua Ha Hau Uyen.
Voi nhung nguoi vo cua Tao Thao, ba khong he ghen ghet, ganh ti, tham chi con đoi xu tot voi ho, đac biet la đoi đai rat tot voi con cua cac ti thiep khac cua chong. Bien phu nhan tuy song trong giau sang, khong thieu quyen the va phu quy, nhung lai can kiem het suc, ba khong bao gio mac lua gam đat tien, trang suc hay an đo son hao hai vi. Chinh vi the ma luc nao Tao Thao cung cam phuc ba. Sau nay, ba con la nguoi pho ta cac đoi vua, tu chong minh toi con minh, roi chau cua minh.
Co mot lan nghe tin Bien phu nhan rat them man xanh cua que huong, Tao Thao lap tuc cu nguoi toi Son Đong lay giong ve trong ngay trong hau vien nha minh. Đen ngay cay man chin toa huong gan xa, Bien phu nhan vo cung cam đong.
Mot lan, Tao Thao mang ve vai đoi hoa tai tinh my, ben đua cho Bien phu nhan đe ba tu tay chon truoc. Bien phu nhan chi chon mot đoi loai trung. Tao Thao thay la ben hoi vi sao nang khong chon đoi đep nhat? Ba đap: "Chon thu tot nhat thi la tam tham, chon thu kem nhat chinh la doi long minh. Vay nen thiep chon thu o giua".
Khi Tao Thao chon Tao Phi lam nguoi ke vi, trieu than hai ben đeu chuc mung Bien phu nhan, kien nghi ba hay ban thuong tai vat đe moi nguoi cung chia se đai hy nay. Nhung khong ngo Bien phu nhan chi điem nhien cuoi roi noi: "Tao Phi đuoc lap lam the tu chi vi anh truong đa khong con, hon nua, hai me con toi khong co cong lao gi, co gi đang đe chuc mung đau?"
Tao Thao nghe xong đa het loi khen ngoi Bien phu nhan: "Tuc gian ma khong đoi sac, vui mung ma khong that tiet, lam đuoc viec nay that la kho lam thay".
Nam Kien An thu 21 (216), Tao Thao tu xung la Nguy vuong (魏王). Nam thu 24 (219), Bien phu nhan đuoc phong la Vuong hau cua nuoc Nguy. Tao Thao khen ngoi rang Bien phu nhan "co đuc cua bac mau nghi". Tu đo cac the thiep cua Tao Thao va hau cung đeu quy ve Bien phu nhan cai quan. Bien phu nhan cung kinh tan tuy, cu xu chuan muc, biet cang biet chung, hien tu nhan hau, song vo cung hoa thuan voi cac the thiep khac cua chong. Khi ba theo đoan quan hanh quan chinh chien, moi khi gap bac lao nien toc trang bac pho, ba luon dung xe va buoc xuong cui chao, sau đo an can tham hoi va bieu tang lua la cho cac cu gia. Co luc, ba khong cam long đuoc nen nuoc mat đam đia: "Chao oi, chi tiec la phu mau cua ta đa khong con tren coi đoi nua roi!".
Nam Kien An thu 25 (220), mua xuan, Tao Thao qua đoi, The tu Tao Phi len thay ngoi Nguy vuong, Bien thi tro thanh Vuong thai hau (王太后). Thang 10 nam đo, Tao Phi gianh ngoi cua Han Hien Đe, xung lam Hoang đe, lap ra Tao Nguy. Bien thai hau tro thanh Hoang thai hau, ngu o Vinh Tho cung (永壽宮), ba tro thanh vi Thai hau đau tien cua nha Tao Nguy.


Cuoi đoi Trong 4 nguoi con cua Bien thai hau, nguoi con lon nhat la Nguy Van Đe Tao Phi; nguoi con thu 2 la Tao Chuong, vien tuong co tai trong quan đoi ho Tao; nguoi con thu 3 la Tao Thuc noi tieng ve van tho; nguoi con thu 4 la Tao Hung.
Cuoi đoi, Bien Thai hau chung kien canh bat hoa giua 4 nguoi con trai, chu yeu la su chen ep cac em cua Tao Phi.
Tao Chuong tuy đuoc phong Vuong nhung khong lau sau bi trieu vao kinh thanh Lac Duong va toi nam 223 thi chet mot cach đot ngot. Sach Nguy Tan the thuyet cho rang, khi Tao Chuong cung Tao Phi đanh co trong gac lau cua Bien thai hau, bi Tao Phi cho an tao co đoc. Nguoi hau mang nuoc đen cho Tao Chuong uong bi Tao Phi sai đap vo bau nuoc, Bien thai hau voi đi chan khong chay ra gieng muc nuoc cho con thu, nhung khong tim đuoc gau muc. Vi vay Tao Chuong trung đoc qua đoi. Nguoi con trai tai hoa la Tao Thuc cung bi Tao Phi giang tuoc. Sau đo, du đuoc thang len tuoc Vuong nhung cung bi nguoi cua Tao Phi giam sat chat che.
Nam Hoang So thu 7 (226), Tao Phi qua đoi khi moi 40 tuoi, con la Tao Due len noi ngoi, tuc la Nguy Minh Đe. Bien thai hau đuoc ton la Thai hoang thai hau. Ba đe nghi chau noi Tao Due quan tam toi nguoi con ut cua Tao Thao va nguoi vo thu la Trieu co, ten la Tao Mau (曹茂; tuc la chu cua Tao Tuan). Nguy Minh Đe ben phong cho Tao Mau lam Lieu Thanh cong (聊城公), sau cai phong Khuc Duong vuong (曲阳王).
Nam Thai Hoa thu 4 (230), ngay 9 thang 7, Bien thai hoang thai hau qua đoi tai kinh thanh Lac Duong, tho 71 tuoi. Tuy khong phai vo ca, xuat than hen kem nhung ba lai la nguoi vo co danh vong nhat cua Tao Thao. Ba đuoc truy ton la Vu Tuyen hoang hau (武宣皇后) va hop tang voi Tao Thao tai Cao Lang (高陵).


Trong Tam Quoc dien nghia Bien phu nhan it đuoc nhac toi trong tieu thuyet Tam quoc dien nghia cua La Quan Trung. Hinh anh Bien phu nhan binh tinh tin o Tao Thao con song trong bien loan khong đuoc La Quan Trung nhac đen.
Tai hoi 79, Bien thai hau chung kien canh Tao Phi buc ep Tao Thuc lam bai tho 7 buoc, neu khong se xu toi. Khi nghe Tao Thuc lam xong bai tho bi phan, vi canh canh đau lam cui đun hat đau trong noi nhu anh em trong nha tan hai lan nhau, Bien thai hau rat đau long, chay ra trach moc Tao Phi. Tren thuc te đay chi la hu cau cua La Quan Trung – tac gia lay nha Han lam chinh thong va luon phe phan phe Tao Nguy. Bai tho bay buoc khong co that trong lich su. Du Tao Phi đoi xu khong tot voi Tao Thuc nhung chua tung don Tao Thuc toi đuong cung.


Gia quyen Chong: Tao Thao
Con: Tao Nguy Van Đe
Tao Chuong
Tao Thuc
Tao Hung
Tao Tiet
Tao Hoa
Anh/chi/em: Bien Binh


Xem them Tao Thao
Tao Phi
Tao Thuc


Tham khao Le Đong Phuong, Vuong Tu Kim (2007), Ke chuyen Tan Han, Nha xuat ban Đa Nang
Le Đong Phuong, (2007), Ke chuyen Tam Quoc, Nha xuat ban Đa Nang
Trinh Phuc Đien, Kha Vinh Quyet, Duong Hieu Xuan (2006), Tuong soai co đai Trung Hoa, tap 1, Nha xuat ban Thanh nien.
Dich Trung Thien (2010), Pham Tam Quoc, Nha xuat ban Cong an nhan dan.


Chu thich