kaengreg/wikifacts-bench huggingface dataset:
Đai hoc Phuc Đan la mot đai hoc cong lap tai Thuong Hai, Trung Quoc. Thanh lap nam 1905 khong lau truoc khi nha Thanh sup đo, đai hoc Phuc Đan la mot trong nhung đai hoc hien đai đau tien cua Trung Quoc, cho đen nay đay van la mot trong nhung đai hoc hang đau tai đat nuoc nay.


Lich su Nam 1905, nha giao duc va hoc gia noi tieng Ma Tuong Ba (馬相伯) van đong thanh lap mot co so giao duc bac đai hoc o Thuong Hai lay ten Truong cong hoc Phuc Đan (復旦公學) trong đo hai chu Phuc Đan (復旦) đuoc lay tu bai tho tu ngon Khanh van ca ca ngoi vua Thuan thuoc tap Thuong thu đai truyen (尚书大传), cu the la cau Nhat nguyet quang hoa, đan phuc đan he (日月光华，旦复旦兮) hay Nhat nguyet chieu roi, ngay ngay huy hoang. Ngay nay phuc đan con co dien y la su phuc hung cua Trung Quoc quay tro lai ngay huy hoang nhu thoi Nghieu Thuan. Cau khau hieu cua truong: Bac hoc nhi đoc chi, thiet van nhi can tu (博学而笃志，切问而近思) đuoc lay tu Luan ngu (phan Tu truong) voi nghia Su hoc phai dung het y chi, viec suy nghi hoi han phai đi đen cung.
Nam 1911 trong thoi gian Cach mang Tan Hoi truong phai đong cua mot thoi gian đe lam tru so cho quan đoi. Nam 1917 Phuc Đan tro thanh đai hoc tu voi cai ten moi Đai hoc dan lap Phuc Đan (私立復旦大學). Sau khi Chien tranh Trung-Nhat no ra nam 1937, đai hoc Phuc Đan so tan vao noi đia va lap co so tam thoi tai Bac Boi, Trung Khanh. Ngay 25 thang 12 nam 1941, chinh phu Trung Hoa Dan Quoc quyet đinh chuyen Phuc Đan tro lai thanh đai hoc cong lap voi ten Đai hoc quoc lap Phuc Đan (國立復旦大學). Nam 1946 sau khi Chien tranh the gioi thu hai ket thuc, đai hoc quay tro lai co so goc o Thuong Hai. Sau khi Cong hoa Nhan dan Trung Hoa thanh lap nam 1949, ten truong đuoc rut ngan thanh Đai hoc Phuc Đan. Ngay 27 thang 4 nam 2000, Đai hoc Y Thuong Hai đuoc sap nhap vao Đai hoc Phuc Đan.


Co so đao tao Đai hoc Phuc Đan tinh đen nam 2008 co 17 truong thanh vien voi 69 khoa, 73 chuong trinh đao tao cu nhan, 201 chuong trinh đao tao thac si va 134 chuong trinh đao tao tien si. Tong cong Phuc Đan co 45.000 sinh vien chua ke 1.760 sinh vien nguoi nuoc ngoai. Ve mat nghien cuu truong co 77 vien nghien cuu voi 5 phong thi nghiem trong điem cua Trung Quoc.
Tong so giang vien va nghien cuu vien chinh thuc cua đai hoc Phuc Đan la 2.400 nguoi trong đo co 1.350 giao su, pho giao su, 30 trong so đo la vien si Vien Han lam Khoa hoc Trung Quoc va Vien Han lam Ky thuat Trung Quoc. Sau khi sap nhap Đai hoc Y Thuong Hai, Đai hoc Phuc Đan co 8 benh vien kiem co so giang day voi đoi ngu 900 nhan vien.


Cuu sinh vien Ly Lam Thanh, pho thu tuong Trung Quoc
Đuong Gia Trien, bo truong Bo Ngoai giao Trung Quoc


Tham khao Lien ket ngoai Website chinh thuc
Co Hoanh Trung (phon the: 顧閎中, gian the: 顾闳中; 937 - 975), nguoi Giang Nam, la mot hoa si song o Nam Đuong thoi Ngu Đai Thap Quoc, tung lam chuc quan đai chieu (mot chuc quan van nho) trong vien hoi hoa cua Nam Đuong. Ve muc đo noi tieng co the coi la sanh ngang Chu Van Cu.
Tac pham hoi hoa duy nhat cua ong hien con luu giu đuoc la Han Hi Tai da yen đo (luu giu tai Co cung bac vat vien o Bac Kinh). Nguoi ta đon rang Co Hoanh Trung phung menh cua hau chu Nam Đuong Nguyen Tong cung Chu Van Cu, Cao Thai Xung đot nhap vao phu đe cua Han Hi Tai, te tuong Nam Đuong khi đo, đe do xet sinh hoat phong đang ban đem cua ong nay. Nho mat thay va kha nang ghi nho cua minh ma ong đa ve lai thanh buc tranh dai (truong quyen) Han Hi Tai da yen đo. Cac nhan vat trong buc tranh nay đuoc ong khac hoa lai rat sinh đong.


Tham khao Lien ket ngoai Co Hoanh Trung tren baike.baidu.com (tieng Trung)
Han Hi Tai da yen đo (phon the: 韓熙載夜宴圖, gian the: 韩熙载夜宴图; nghia la "bua tiec đem cua Han Hi Tai") la mot buc tranh sinh hoat kho rong do hoa si Co Hoanh Trung sang tac vao thoi Ngu Đai Thap Quoc. Đay la mot trong nhung buc tranh noi tieng nhat cua Co Hoanh Trung, no đuoc coi la tu lieu quy gia ve cuoc song cua gioi thuong luu Trung Quoc vao the ky 10. Mot ban sao cua buc tranh đuoc thuc hien vao the ky 12 hien đang đuoc luu giu tai Bao tang Co Cung, Bac Kinh.


Lich su Han Hi Tai von la mot vien quan cao cap trong trieu đinh cua Nam Đuong Hau chu Ly Duc. Sau khi nghe đuoc nhung loi đam tieu ve cac bua tiec phong tung trai voi Nho giao cua Han Hi Tai, Ly Hau chu đa cu Co Hoanh Trung toi tham du mot bua tiec nhu vay va mo ta lai no bang tranh. Ket qua cua vu đieu tra la buc tranh Han Hi Tai da yen đo. Ban sao hien nay cua tac pham đuoc thuc hien vao the ky 12, vi vay rat co the no cung đa chiu mot so thay đoi cho phu hop voi thoi đai, tuy nhien buc tranh van co gia tri tu lieu rat lon trong viec mo ta cuoc song cua gioi thuong luu Trung Quoc the ky 10. Buc tranh mo ta rat chi tiet trang phuc cua cac quan chuc, cac nghe si xuong ca cung voi noi that cua mot gia đinh quyen quy van con anh huong cua van hoa thoi nha Đuong nhung cung đa co nhung thay đoi.
Vao đau the ky 20, Han Hi Tai da yen đo cung nhieu bau vat cung đinh khac tung đuoc hoang đe Pho Nghi đua khoi Trung Quoc, tuy nhien sau đo no đa đuoc đem tro lai Co Cung va hien la mot trong nhung tac pham quy gia nhat trong bo suu tap cua Bao tang Co Cung. Mot phan nho cua buc tranh hien đuoc luu giu tai Bao tang Co Cung Đai Bac, Đai Loan.


Hinh anh Chu thich Lien ket ngoai Xem tranh kho lon Luu tru ngay 22 thang 3 nam 2014 tai Wayback Machine tren trang cua Đai hoc Columbia
Wrocław (; tieng Đuc: Breslau; tieng Sec: Vratislav; Latinh: Vratislavia, phien am tieng Viet: Vro-soap) la thu phu cua tinh Dolnoslaskie phia tay nam Ba Lan, nam ben song Odra. Nam 2004, thanh pho co dan so vao khoang 638.000 nguoi. Dien tich 292,9 km². Đay la thanh pho chinh cua vung Slask va la tinh ly cua tinh Dolnoslaskie (tu nam 1999). Thanh pho cung la mot đia hat-thanh pho rieng biet. Thanh pho tung chiu anh huong van hoa cua nguoi Bohemia, nguoi Ao va nguoi Pho.


Lich su Truoc kia Wrocław la cua nguoi Ba Lan, nhung roi vao tay nguoi Bohemia vao nam 1335. Duoi su cam quyen cua nguoi Bohemia, thanh pho tro nen hung thinh va gan lien voi nen van hoa Vuong quoc Ba Lan. Vao the ky 16, Trieu đinh Bohemia cho dung thanh quach uy nghi o đay. Dan dan Wrocław tro thanh mot thanh pho cua nuoc Ao thoi nha Habsburg vao nam 1526. Trieu đinh Ao khong may khoan dung cac than dan Ba Lan va Tiep Khac tai đay. Ten goi Breslau cung thong dung voi thanh pho nay. Khi vi vua - chien binh Friedrich II Đai Đe nuoc Pho khoi binh đanh Ao, ong than hanh keo đai binh vao thanh Breslau vao ngay 7 thang 1 nam 1741. Voi nhung ke bi chinh phat, nha vua to ra an can va do đo ho lam le tiec linh đinh đe tuyen the trung thanh voi ong.


Khi hau Chu thich Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Wrocław tai Wikimedia Commons
Pho trong tieng Viet co the la:

Trong pho hoc, pho la su phan tich theo tan so cua mot thuoc tinh vat ly.
Đoi khi đuoc su dung nhu pho đien tu hay quang pho.
Nuoc Pho (1525–1947)
Ten goi van tat cua Vuong quoc Pho hay Đe che Pho (1701–1918)
Cach goi khac cua dan toc Phu La
Trong toan hoc, pho cua mot vanh giao hoan la mot luoc đo a-phin gan voi vanh giao hoan đo. No cung mang mot cau truc to-po.
Ngay 27 thang 6 la ngay thu 178 (179 trong nam nhuan) trong lich Gregory. Con 187 ngay trong nam.


Su kien 1214 – Nham tranh mui nhon cua quan Mong Co, Kim Tuyen Tong roi bo thu đo Trung Đo, tien ve phia nam đen Bien Kinh roi đinh đo tai đo, tuc ngay Nham Ngo (18) thang 5 nam Giap Tuat.
1869 – Nuoc Cong hoa Ezo tren đao Hokkaido chinh thuc giai the sau khi chien bai truoc quan đoi cua Thien hoang Nhat Ban.
1908 – Boi bep va binh linh nguoi Viet phuc vu cho quan Phap đong o thanh Ha Noi tien hanh vu muu sat va binh bien mang ten Ha Thanh đau đoc.
1954 – Nha may đien hat nhan đau tien tren the gioi đuoc mo ra tai Obninsk, gan Moskva.
1964 – Viet Nam Dan chu Cong hoa ap dung che đo ho khau.
1959 – Thong qua bo phieu, nhan dan Lanh tho Hawaii cua Hoa Ky chap nhan đao luat gia nhap lien bang voi tu cach tieu bang.
1967 – May rut tien tu đong (ATM) do ong Shepherd-Barron sang che đuoc lap đat tai mot chi nhanh cua ngan hang Barclays Plc o khu vuc ngoai o phia bac London.
1977 – Phap trao tra đoc lap cho Djibouti.
1981 – Uy ban Trung uong Đang Cong san Trung Quoc thong qua quyet đinh chinh thuc phu đinh Đai cach mang van hoa.


Sinh 1834 – Nguyen Phuc Phuong Trinh, phong hieu Phu Hau Cong chua, cong chua con vua Minh Mang (m. 1886)
1834 – Nguyen Phuc Hoa Than, phong hieu Đinh Thanh Cong chua, cong chua con vua Minh Mang (m. 1860)
1880 – Helen Keller, tac gia, vi viem mang nao nen bi mu, cam va điec, tot nghiep Đai hoc Harvard
1899 – Juan Trippe, nguoi sang lap Pan American World Airways
1962 – Luong Trieu Vy, dien vien nguoi Hong Kong
1977 – Raul Gonzalez, cau thu bong đa nguoi Tay Ban Nha
1986 - Nhan Phuc Vinh, dien vien va nguoi mau nguoi Viet Nam


Mat 1962 – Paul Viiding, nha tho nguoi Estonia (s. 1904)
1942 – Thach Lam, nha van nguoi Viet Nam


Ngay le va ky niem Tham khao
1908 (MCMVIII) la mot nam nhuan bat đau vao Thu tu cua lich Gregory va la mot nam nhuan bat đau vao Thu Ba cua lich Julius, nam thu 1908 cua Cong nguyen hay cua Anno Domini, the nam thu 908  cua thien nien ky 2, nam thu 8  cua the ky 20, va nam thu  9   cua thap nien 1900. Tinh đen đau nam 1908, lich Gregory bi lui sau 13 ngay truoc lich Julius, va van su dung o mot so đia phuong đen nam 1923.  


Su kien = Thang 1 =
24 thang 1 - Robert Baden-Powell bat đau phong trao Huong đao Nam.


= Thang 3 =
9 thang 3 - tai Milano (Y), Cau lac bo bong đa F.C. Internazionale Milano thanh lap.


= Thang 6 =
30 thang 6 - Su kien Tunguska xay ra tai Siberia.
27 thang 6 - Dien ra vu Ha Thanh đau đoc


= Thang 11 =
25 thang 11 - Nha Thanh thanh lap cam ve quan


= Thang 12 =
2 thang 12 - Pho Nghi ke vi hoang đe nha Thanh nien hieu Tuyen Thong


Sinh 22 thang 1 - Lev Davidovich Landau, nha vat ly Lien Xo, đat giai Nobel (m. 1968)
26 thang 1 - Stephane Grappelli, nghe si vi cam nguoi Phap (m. 1997)
20 thang 5 - Nguyen Van Tao, nha bao, nha cach mang (m. 1970)
20 thang 5 - James Stewart, huyen thoai đien anh My (m. 1997)
12 thang 6 - Otto Skorzeny, trung ta Đuc Quoc xa (m. 1975)
27 thang 8 - Lyndon B. Johnson, Tong thong thu 36 cua My (m. 1973)
6 thang 10 - Sergei Lvovich Sobolev, nha toan hoc nguoi Nga (m. 1989)
3 thang 12 - Ngo Gia Tu, Bi thu Xu uy lam thoi cua Đang bo Nam Ky (m. 1935)
16 thang 12 - Remedios Varo, hoa si sieu thuc nguoi Tay Ban Nha (m. 1963)
khong ro ngay
Hoang Xuan Han - Giao su, nha Viet Nam hoc (m. 1996)
Le Thiet Hung, trung tuong Quan đoi Nhan dan Viet Nam (m. 1986)
Nguyen Chi Dieu, nha hoat đong cach mang, Uy vien Trung uong Đang Cong san Viet Nam (m. 1939)
Nguyen Gia Tri, hoa si, nha biem hoa Viet Nam (m. 1993)
Nguyen Son, luong quoc tuong quan (m. 1956)
Nguyen Thi Thap, nha cach mang, Ba me Viet Nam Anh hung (m. 1996)
Tchya, nha van nha tho hien đai Viet Nam (m. 1968)
To Ngoc Van, hoa si, tac gia buc Thieu nu ben hoa hue (m. 1954)


Mat 25 thang 8 - Henri Becquerel, nha vat ly nguoi Phap, đa đoat giai Nobel (s. 1852)
14 thang 11 - Vua Quang Tu bi giet chet.
(khong ro)- Le Khiet mot vi quan Trieu Nguyen, hy sinh trong phong trao chong suu thue o mien Trung Viet Nam
15 thang 11 - Thai hau Tu Hi, Thai hau đoi nha Thanh, (s. 1835)


Giai Nobel Vat ly - Gabriel Lippmann
Hoa hoc - Ernest Rutherford
Y hoc - Ilya Ilyich Mechnikov, Paul Ehrlich
Van hoc - Rudolf Eucken
Hoa binh - Klas Pontus Arnoldson, Fredrik Bajer


Xem them Tham khao
New Mexico (tieng Tay Ban Nha: Nuevo Mexico [ˈnweβo ˈmexiko]; tieng Navajo: Yooto Hahoodzo [jo:txo haho:tso]) la mot tieu bang toa lac o vung Tay Nam Hoa Ky, giap bien gioi quoc te voi bang Chihuahua cua Mexico. New Mexico tro thanh bang thu 47 vao ngay 6 thang 1 nam 1912. No thuong đuoc xem la mot tieu bang mien Nui. New Mexico co dien tich lon thu nam, dan so lon thu 36, va mat đo dan so thap thu sau trong 50 tieu bang Hoa Ky.

Đa co nguoi sinh song tu hang nghin nam truoc khi nguoi chau Au đen khai pha, New Mexico tro thanh mot phan cua thuoc đia Tan Tay Ban Nha cua đe quoc Tay Ban Nha nam 1598. Sau đo, no la mot phan cua nuoc Mexico đoc lap truoc khi tro thanh mot lanh tho Hoa Ky va cuoi cung thanh mot tieu bang Hoa Ky do ket qua cua cuoc Chien tranh Hoa Ky-Mexico. Trong cac tieu bang, New Mexico co ti le nguoi Hispano cao nhat, gom con chau cua thuc dan Tay Ban Nha, nhung nguoi đa song o đay hon 400 nam. No cung co ti le nguoi ban đia cao thu nhi sau Alaska, va co tong so nguoi ban đia cao thu tu sau California, Oklahoma, va Arizona. Đa so nguoi ban đia thuoc cac dan toc Navajo, Pueblo, va Apache. Nen van hoa tieu bang đuoc đinh hinh qua cac anh huong tu Hispano va nguoi ban đia, va đuoc the hien qua bang ky. Mau đo va vang đuoc lay tu hoang ky Tay Ban Nha, voi bieu tuong mat troi co xua cua nguoi Zia.

Co mot niem tin sai lam rang New Mexico lay ten theo Mexico. Tuy nhien, khi nguoi Tay Ban Nha khai pha New Mexico nam 1563, va lan nua nam 1581, ho tin rang no cung co nen van hoa Mexica tuong tu cua Đe quoc Aztec. Cai ten nay đon gian la đuoc chap nhan, du tieu bang khong co lien he gi voi cac bo toc tai Mexico.


Xem them Mexico
Texas


Ghi chu Tham khao
Nha van hay Tac gia (chu Han: 作家) la nguoi chuyen sang tac ra cac tac pham van hoc, đa co tac pham đuoc cong bo va it nhieu đuoc đoc gia thua nhan gia tri cua mot so tac pham.
Ky nang cua cac nha van the hien qua ky nang su dung ngon ngu đe mo ta mot y tuong, mot cau chuyen mot phong canh, du đo la su hu cau hay thuc te.
Nha van tuy thuong đuoc hieu la nguoi sang tac ra cac tac pham van xuoi, tuy nhien khai niem nha van van co đo mo nhat đinh khi bao gom ca nhung the loai van hoc nhu tho, van xuoi, tieu thuyet, kich ban van hoc. Dua tren khuynh huong sang tac, loai the chuyen sang tac cua tung tac gia van hoc, nha van co the đuoc xep vao cac vi tri khac nhau nhu nha tho, tieu thuyet gia, nha soan nhac kich, su gia, ky gia (nha bao), nha viet kich ban phim,...
Cac thong tin cua nha van thuong đong gop vao đe tao ra nen van hoa cua mot xa hoi va xa hoi đo co the đuoc the hien ra tu gia tri cua cac tac pham đuoc viet, hay la cac tac pham van chuong, cung giong nhu nghe thuat,...


Xem them Tac gia van hoc
Giai Nobel van hoc


Tham khao
Thieu Khang (chu Han: 少康) la vi vua thu sau cua nha Ha trong lich su Trung Quoc. Ong la nguoi co cong trung hung nha Ha, von đa mat ngoi chinh thong 4 đoi.


Than the Thieu Khang la con Ha Tuong. Tu đoi vua Thai Khang, nha Ha đa bi Hau Nghe cuop ngoi, phai luu vong o nuoc Cham Tam. Toi đoi Tuong la ba đoi, bi Han Trac (nguoi cuop ngoi Hau Nghe) đanh đen Cham Tam va giet chet. Me Thieu Khang la Hau Man khi đo đang co mang ong, tron qua lo tuong thoat nan va sau đo sinh ra ong.


Trung hung nha Ha Thieu Khang chay đen nuoc Huu Nhung xin lam đau bep. Vua Huu Nhung thay ong tai gioi, lai la dong doi nha Ha nen rat quy trong ong, phong ong lam chuc Muc chinh, quan ly toan bo gia suc cua vua. Vua Huu Nhung cung luon nhac nho Thieu Khang khong quen moi thu mat ngoi cua nha Ha va giup suc cho ong, to chuc luc luong đe quay ve đanh Han Trac, khoi phuc nha Ha.
Han Trac nghe tin con cua Ha Tuong con song va muon chong lai minh, ben sai hai con la Han Kieu va Han E đi đanh Huu Nhung. Vua Huu Nhung ben tha cho Thieu Khang bo tron.
Thieu Khang tron thoat sang nuoc Huu Ngu la dong doi cua vua Thuan, lai đuoc vua nuoc Huu Ngu giup đo. Ong quy tu luc luong chong lai Han Trac.
Trong khi đo, mot quy toc nha Ha khac la Than Mi cung bo tron đen nuoc chu hau cung ho la nuoc Huu Cach. My cung la nguoi thong minh tai gioi, nghi cach bao thu cho nha Ha. Than Mi thu thap nhung quan sot lai cua nuoc Cham Tam va nuoc Ba Minh tung bi Han Trac diet truoc đay, tap hop lai đe đoi pho voi Han Trac. Nam 2080 TCN, Than Mi nghe tin Thieu Khang la dong doi nha Ha đang chuan bi luc luong o nuoc Huu Ngu nen rat mung. Than Mi lien lac voi Thieu Khang cung tien quan tro ve kinh thanh.
Han Trac tan bao mat long dan, quan đoi duoi quyen khong muon lieu chet. Vi the khi quan cua Thieu Khang va Than Mi keo đen, quan Han Trac bo chay. Trac bi Thieu Khang bat song va xu tu.
Han Trac von phong cho Kieu o nuoc Qua va E o nuoc Qua đe lam vay canh. Thieu Khang sau khi giet đuoc Han Trac lai đem quan đi diet nuoc Qua, giet chet Kieu. Ong sai con la Tru đi đanh nuoc Qua cua E. Tru dung muu du E ra ngoai thanh giet chet, tieu diet nuoc Qua.
Thieu Khang thong nhat thien ha tro lai duoi quyen nha Ha. Tinh tu Thai Khang đen Thieu Khang, nha Ha bi mat ngoi chinh thong 4 đoi.
Nam 2058 TCN, Thieu Khang qua đoi, o ngoi đuoc 23 nam. Con ong la Tru len thay.


Xem them Nha Ha
Hau Nghe
Han Trac
Trong Khang
Tuong


Tham khao Su ky Tu Ma Thien nhung đieu chua biet - Ha ban ky, Bui Hanh Can - Viet Anh dich (2005), Nha xuat ban Van hoa thong tin
Chu Muc, Tran Tham chu bien (2003), 365 truyen co su chon loc Trung Quoc, tap 1, Nha xuat ban Thanh nien
Trinh Doan Thang, Ngo Trau Cuong, Thai Thanh (1998), Co su Quynh Lam, Nha xuat ban Thanh Hoa


Chu thich
Toa Thanh (tieng Latinh: Sancta Sedes, nghia goc la "ngai thanh", tieng Anh: Holy See), con goi la Toa Roma, Toa Phero, hoac Tong Toa, la tham quyen tai phan cua giao hoang voi vai tro la giam muc cua Roma. Tham quyen nay bao gom tong toa giam muc cua Giao phan Roma, co tham quyen giao hoi tren Giao hoi Cong giao hoan vu, va chu quyen tren thanh quoc goi la Thanh Vatican.
Theo truyen thong Cong giao, Toa Thanh đuoc hai Thanh Phero va Phaolo Tong đo thiet lap vao the ky thu nhat, va voi giao ly ve quyen truong thuong cua ngai toa Phero tai Roma, la điem hoi tu cho su hiep thong đay đu cua cac tin huu Cong giao khap the gioi. La mot thuc the phap ly co chu quyen theo luat quoc te, Toa Thanh đuoc đat tru so tai, hoat đong tu, va thi hanh "quyen the hoan toan" tren mot lanh tho đoc lap o trong Thanh pho Roma la Thanh Quoc Vatican, noi ma giao hoang la nguyen thu quoc gia.
Toa Thanh đuoc đieu hanh boi Giao trieu Roma, co quan quan ly trung uong cua Giao hoi Cong giao. Giao trieu bao gom cac bo, đung đau boi cac tong truong, voi Hong y Quoc vu khanh la nguoi quan ly truong. Giao hoang đuoc bau boi Mat nghi Hong y gom đa so thanh vien cua Hong y Đoan.
Mac du Toa Thanh đoi khi đuoc goi cach hoan du la "Vatican" nhung Thanh Quoc Vatican thuc ra đuoc thiet lap rieng biet theo Hiep uoc Laterano nam 1929 giua Toa Thanh va Italia, đe đam bao su đoc lap the tuc, ngoai giao, va tinh than cua che đo giao hoang. Theo đo, cac su than, la nhung nha ngoai giao cua giao hoang tai cac quoc gia va to chuc quoc te, đuoc cong nhan la đai dien cho Toa Thanh, chu khong đai dien cho Thanh Quoc Vatican, nhu đuoc quy đinh trong giao luat. Do vay Toa Thanh đuoc xem la thuc the quan ly trung uong cua Giao hoi Cong giao. Giao hoi Cong giao, theo đo, la to chuc cung cap giao duc va y te phi chinh phu lon nhat tren the gioi.
Toa Thanh duy tri moi quan he ngoai giao song phuong voi 183 quoc gia co chu quyen, ky ket cac hiep uoc va hiep đinh, va thuc hien ngoai giao đa phuong voi nhieu to chuc quoc te, bao gom Lien Hop Quoc va cac co quan truc thuoc, Hoi đong chau Au, Cong đong chau Au, To chuc An ninh va Hop tac chau Au, va To chuc cac quoc gia chau My.
Toa Thanh khong cham dut theo mot trieu đai giao hoang. Trong thoi gian trong tong toa boi viec giao hoang qua đoi, tat ca cac vi tong truong cac bo trong Giao trieu Roma đong thoi cham dut nhiem vu cho đen khi bau đuoc giao hoang ke vi. Trong thoi gian nay, Hong y Đoan se tam cai quan Toa Thanh va Giao hoi Hoan vu. Vi Hong y Nhiep chinh tam thoi đieu hanh cac tai san va van đe tai chinh. Giao luat cung ngan cam Hong y Đoan va Hong y Nhiep chinh tu ban hanh nhung luat le moi trong thoi gian nay. Cung trong thoi gian trong tong toa, vi Hong y Chanh an Toa An giai Toi cao van tiep tuc cong viec, khong buoc dung hoat đong.


Ghi chu Tham khao Lien ket ngoai Toa Thanh
Dinh III, con goi la Dinh Bao Đai, đuoc xay trong khoang tu nam 1933 đen 1938 la noi gia đinh vua Bao Đai sinh song va lam viec o thanh pho Đa Lat. Dinh III do hai kien truc su nguoi Phap ten la Paul Veysseyre va Arthur Kruze thiet ke.


Mieu ta Dinh III nam giua rung Ai An, tren đinh đoi ma trong du an chinh trang Đa Lat cua Ernest Hebrard danh cho dinh toan quyen. 
Toan the cong trinh chiu nang phong cach kien truc chau Au, đien hinh la truoc biet đien va sau biet đien đeu co vuon hoa.
Tuong tu nhu dinh II, dinh III la mot cong trinh kien truc đo so voi mai bang va cac hinh khoi can đoi nhung khong đang đoi mot cach cung nhac. Biet đien co 2 tang:

Tang tret: dung lam noi hoi hop, yen tiec, tiep khach ngoai quoc va quan chuc chinh phu Hoang trieu cuong tho. Cua chinh dien rong vua phai (khoang 4m), co sanh truoc khi vao tang tret la phong tiep tan va cac phong lam viec: ben phai la van phong cua vua Bao Đai, thu vien; ben trai la phong hop va cac phong lam viec khac; phia trong la phong giai tri. Đieu đang chu y la viec thiet ke cac phong lam viec cua dinh đuoc gan voi cac tieu canh kien truc khong gian phia trong va ngoai thong voi nhau qua cac loi đi va cua so kinh bang khung thep, tao ra mot khung canh hai hoa giua kien truc va thien nhien. Tai phong khanh tiet van con mot ky vat la buc tranh đen Angkor Wat do hoang than Sihanouk (Campuchia) tang cho Bao Đai.
Tang lau: toan bo tang 2 cua dinh đuoc dung cho sinh hoat gia đinh, gom cac phong ngu cua Vua Bao Đai, cua hoang hau Nam Phuong, cua cac cong chua va hoang tu Bao Long, cac cong chua Phuong Mai, Phuong Lien, hoang tu Bao Thang. Phia ngoai phong ngu cua cuu hoang la Lau Vong nguyet kha đep dung lam noi cuu hoang va hoang hau ngam trang. Do thai tu Bao Long la nguoi đuoc chon ke nghiep ngai vang (tu nam 1939) nen trong phong trang hoang toan mau vang.
Vua Bao Đai co mot ba vo chinh thuc la hoang hau Nam Phuong (ten that la Nguyen Huu Thi Lan), con nha hao phu Nguyen Huu Hao). Tu nam 1949, khi hoang hau Nam Phuong đua cac con sang song, hoc tap ben Phap thi Bao Đai chung song voi 3 thu phi la Bui Mong Điep, Phi anh va ba Jenny Woong (nguoi Huong Cang).
Sau khi Bao Đai qua Phap song luu vong, dinh la noi nghi mat cao cap cua chinh phu Ngo Đinh Diem va sau nay la Dinh cua Nguyen Van Thieu. Sau khi Chien tranh Viet Nam ket thuc, trong nhieu nam, dinh thuoc Ban tai chinh quan tri tinh uy Lam Đong va moi đuoc giao ve cho Cong ty du lich dich vu Xuan Huong quan ly tu giua nam 2000.


Gia tri Ngoai gia tri Dinh la mot trong nhung kien truc chau Au đac sac, Dinh con chua đung nhieu co vat cung đinh Hue ma con chua đung ham ruou chim duoi đat. Ngoai ra, Dinh con chua nhung san vat ma Bao Đai san bat đuoc nhu: 3 bo da cop, nga voi.
Dinh con la điem tham quan hap dan trong so 2 Dinh con lai.


Hinh anh Chu thich Lien ket ngoai Tren trang Nguoi Vien Xu Luu tru ngay 25 thang 12 nam 2008 tai Wayback Machine
Dinh III se thanh casino