Ba tuoc Helmuth Karl Bernhard Graf von Moltke  (26 thang 10 nam 1800 tai Parchim, Mecklenburg-Schwerin – 24 thang 4 nam 1891 tai Berlin, Pho) la mot thong che Pho va đe quoc Đuc. Ong lam Tong Tham muu truong quan đoi Pho–Đuc trong 30 nam, tu nam 1857 đen 1887, va đuoc cong nhan rong rai la "nha to chuc quan su xuat sac nhat the ky 19 sau Napoleon".. Moltke la nguoi co cong đau trong viec phat trien Bo Tong tham muu Đuc thanh mot co cau chi huy quan su rat hieu qua, khien cac nuoc chau Au khac phai dung tam hoc hoi. Khong nhung the, ong con dan dat quan đoi Pho gianh chien thang trong cac cuoc chien tranh thong nhat nuoc Đuc, gop phan đua nuoc Đuc thanh mot cuong quoc hang đau o chau Au, va ho tro đac luc cho cac nuoc đi chinh tri cua thu tuong Otto von Bismarck. Ong thuong đuoc biet đen la Moltke Lon (Moltke der Altere) đe phan biet voi nguoi chau goi ong bang bac la Helmuth Johannes Ludwig von Moltke - tong tham muu truong Đuc trong thoi ky đau Chien tranh the gioi thu nhat.
Moltke xuat than tu mot gia đinh quy toc Bac Đuc, sau di cu sang Đan Mach va gia nhap quan đoi nuoc nay. Nam 1822, ong xin bo quan đoi Đan Mach va theo hoc Hoc vien Quan su Pho. Khac voi hinh anh thong thuong cua mot nha quan phiet Pho, Moltke thong thao cac mon van hoa, lich su. Ong nhan chuc vu đau tien trong Bo Tong tham muu vao nam 1828, roi sang nam 1855, ong tro thanh si quan phu ta cua vuong tu Friedrich. Du chua tung chi huy mot đon vi tac chien nao, nang luc va moi quan he gan gui cua Moltke voi vuong toc đa khien ong đuoc Wilhelm I bo nhiem lam Tong Tham muu truong Quan đoi Pho nam 1857. Cung Thu tuong Otto von Bismarck va Bo truong Chien tranh Albrecht von Roon, ong đa thay đoi co cau quan su Pho. Ong phat trien mot he thong chi huy trong đo cac si quan tham muu co the phoi hop tac chien voi đon vi cua minh hau nhu la tu đong theo ban nang, ma khong can chi thi đac biet tu cac tu lenh cap cao. Ong con đat ra muc tieu cho co cau nay, la phai to chuc va chi đao thanh cong nhung tran đanh huy diet, đanh quy hoan toan quan chu luc đich va dut điem chien tranh. Đe lam đuoc nhu vay, ong đa tan dung nhung phat minh khoa hoc nhu đuong sat va đien bao nham nhanh chong van chuyen cac đao quan quy mo lon ve điem tap ket.
Trong 3 cuoc chien tranh thong nhat nuoc Đuc (1864-1871), Moltke đeu la nguoi phac thao ke hoach tac chien cua quan đoi Pho. Ke hoach cua ong trong chien tranh Đuc-Đan Mach nam 1864 đa khong đuoc trien khai hop ly, lam thang loi cua Pho khong đuoc nhanh gon nhu mong muon cua Moltke. Hai nam sau ong đuoc giao ca quyen bay bien ke hoach lan chi đao chien dich trong hai cuoc chong Ao nam 1866 va chong Phap cac nam 1870 – 1871. Duoi su lanh đao chinh tri cua Bismarck va su chi huy quan su cua Roon, Moltke, quan đoi Pho đa đanh tan đai quan Ao trong tran Koniggratz chi 19 ngay sau khi hai nuoc tuyen chien trong mua he 1866, va bat gon canh quan chu luc cua Phap trong tran Sedan 7 tuan 2 ngay sau khi khai chien (1870). Sau chien thang, Moltke đuoc phong ham Thong che; ong tiep tuc lanh đao Bo Tong tham muu va ra suc cung co thuc luc quan su Đuc, đong thoi tich cuc tham gia chinh tri. Ong cung keu goi cac nha chinh tri, quan su đan em khong nen thuc hien chinh sach đoi ngoai hung hang, keo đua toi mot cuoc chien lan rong chau Au. Sau khi Moltke chet, nhung canh bao nay đa bi phot lo, song cac sach luoc quan su, chinh tri cua Bismarck va Moltke đa khien nuoc Đuc hoa binh trong hon mot nua the ky.


Đau đoi Helmuth von Moltke chao đoi tai thi tran Parchim, Mecklenburg-Schwerin (bay gio thuoc bang Mecklenburg-Vorpommern, trong mot gia đinh quy toc, la con trai cua Friedrich Philipp Victor von Moltke (1768 – 1845) va ba Sophie Henriette Paschen, con gai cua mot thuong gia nguoi Lubeck. Ong Friedrich von Moltke lam si quan Trung đoan Bo binh so 25 Mollendorf tu nam 1786. Mac du ong mo ta nhung nam thang phuc vu binh nghiep cua minh la "vo cung hanh phuc", Friedrich đa roi quan ngu vao thang 9 nam 1796 đe cuoi Henriette vao thang 5 nam sau. Sau đo, Friedrich khoi đau su nghiep cua minh nhu mot đia chu nong dan. Ong đa mua mot nong trang gan Wittstock, noi ong sinh song cung gia đinh minh, đen khi ban nong trang nay va doi đen Parchim đe song voi nguoi anh, Helmuth, la mot si quan quan đoi Pho. Tai đay, nguoi con thu ba cua Friedrich chao đoi vao nam 1800 va đuoc đat theo ten cua nguoi bac, Helmuth. Nam 1801, Friedrich lai mua mot đien trang o Gnewitz va cu ngu voi gia đinh o đay cho đen nam 1803, khi ong ban đien trang nay va doi đen Lubeck. Nam 1805, Friedrich mua đien trang Augustenhof tai tinh Holstein lan can, nhung do tinh trang xuong cap cua đien trang nay, ba Heinriette va cac con o lai Lubeck đoi Friedrich xay ngoi nha moi.
Gia đinh tro nen ban cung trong cuoc Chien tranh Lien minh thu sau, khi quan Phap keo vao Lubeck, đot nha cua Friedrich o thon que va cuop pha nha ong o thi tran cua Lubeck. Helmuth đa sinh truong trong hoan canh rat kho khan. Len 9 tuoi, ong vao hoc noi tru o Hohenfelde tai Holstein. Hoan canh ngheo nan cua gia đinh đa bat buoc Moltke va cac anh la Wilhelm va Friedrich "phai tro thanh linh". Cung chinh canh song kho khan nay đa đinh hinh phong cach song đam bac cua Moltke – loi song ma ong van con giu ngay ca khi tro thanh Thong che va "vi tuong vi đai nhat trong lich su Pho". Nam 1811, nham đinh huong con minh đen su nghiep phuc vu quan đoi Đan Mach, ong Friedrich gui Helmuth vao hoc Truong Thieu sinh quan tai Copenhagen. Moltke tung mo ta ngoi truong quan su nay la "khat khe, tham chi khac nghiet". Sau khi hoan tat viec hoc tap cua minh, Moltke đuoc phong cap ham Thieu uy vao ngay 20 thang 1 nam 1818 va phuc vu trong Trung đoan Bo binh Oldenburg o Rendsburg. Nhung Moltke la nguoi co tai nang va tham vong to lon. Nhan thay quan đoi Pho se đem lai co hoi thang tien va luong bong tot hon cho minh, sau khi phuc vu quan đoi Đan Mach đuoc ba nam, ong xin va đuoc chap thuan gia nhap quan đoi Pho. Sau khi vuot qua cac bai thi tuyen si quan kho khan (nguoi ra đe la thong che Gneisenau), ong tro thanh thieu uy trong Trung đoan Bo so 8, đong đon tai Frankfurt (Oder).
Moltke thong hieu nghe thuat quan su đen muc chi trong nam sau, ong đa vuot qua cac ky kiem tra chat luong cua Truong Chien tranh Tong hop o Berlin (Allgemeine Kriegsschule, sau nay goi la Hoc vien Quan su Pho – Kriegsakademie). Tai đay, Moltke đuoc menh danh la mot "con chuot thu vien", ong hoc rat can man va gioi ngoai ngu (me ong la mot nha ngon ngu hoc uyen bac). Nha ly luan quan su noi tieng Karl von Clausewitz lam Hieu truong nha truong trong thoi gian nay. Nhung Moltke co le chua he, hoac la hiem khi tiep xuc voi Clausewitz, do cong viec cua Clausewitz la quan ly chu khong phai giang day. Clausewitz khong the gay anh huong đang ke đen cac hoc vien trong truong mac du ong rat muon lam đieu đo. Sau ba nam hoc, Moltke tot nghiep Truong Chien tranh Tong hop vao nam 1826 voi so điem đung đau lop.


Su nghiep ban đau va su đam me van hoa Hoc xong, Moltke giang day tai mot truong thieu sinh quan o Frankfurt an der Oder trong vong mot nam. Sau đo, tu nam 1828 cho đen nam 1832, ong phuc vu trong Co quan Đo đac Đia hinh duoi su chi đao cua Bo Tong tham muu, tai đay ong thuc hien cong viec quan trong nhat, đong thoi nghien cuu sau rong ve cac chien dich quan su. Đe tien hanh du an đo đac đai quy mo cua Tong tham muu truong Karl von Muffling tu nam 1826 đen 1829, ong sinh song voi cac gia đinh đia phuong va "ky thuc đa tro thanh thanh vien mot gia đinh quy toc Schlesien, nhung nguoi lo an dien chai chuot cho đen trua va khong phai luc nao cung noi ra đieu ho suy nghi. Ho song trong nhung dinh thu xinh đep nam trong nhung khu vuon tuyet dieu voi cac mau vuon kieu Phap va cac hoa pham cua cac danh hoa bac thay thoi xua tren tuong. Moltke ve phac thao cac ba tuoc va nu ba tuoc, lam tho va gap go moi hang xom", theo phac hoa cua giao su su hoc Jonathan Steinberg. Đen nam 1832, roi ong đuoc thang cap ham Trung uy trong nam sau. Vao nam 1834, ong đuoc len chuc Đai uy, som hon nhung nguoi đuong thoi cua ong 4 nam. Cac cap tren cua ong, trong đo co Vuong tu Wilhelm I – bay gio la mot Trung tuong – đeu đanh gia ong la mot si quan tuyet voi.
Moltke chiu anh huong sau sac tu me ong, mot nguoi co hoc thuc uyen bac va phong cach thuong luu. Kho co the noi hinh anh cua ong la tuong xung voi mot nha quan phiet bao thu đien hinh cua Pho. Moltke đuoc menh danh la "Nguoi Cam lang", vi – theo cac nha viet tieu su ong cho biet – ong la mot nguoi kin đao va it noi, "cam lang trong bay ngon ngu". Tuy nhien, cac thanh vien vuong toc Pho nhin nhan ong la nguoi co tai noi chuyen hap dan.
Moltke rat đam me cac tac pham cua Shakespeare va Goethe. Nha bien khao lich su My Max Boot đa nhan đinh ve ong trong sach War Made New:

Tren cuong vi la mot si quan tre, Moltke danh nhieu thoi gian voi van chuong, voi viec nghien cuu lich su va đi đay đi đo. Cac kho khan ve tai chinh cua ong van tiep dien trong giai đoan nay, va vao nam 1827, ong cho ra mat mot tieu thuyet lang man ngan, Hai nguoi ban (Zwei Freunde), đe kiem tien khac phuc kho khan cua minh. Lay boi canh tu cuoc Chien tranh Bay nam, tac pham ke ve hai vien si quan Pho – Ernest va Gustavus cung yeu mot nguoi phu nu. Di nhien, tieu thuyet khong the sanh bang mot cong trinh van hoc lon nhu Noi đau cua chang Werther (Goethe), nhung o nhieu cap đo khac nhau, no cung mang nhung net tuong đong ro ret voi phong cach van hoc pho bien đuong thoi: nguoi phu nu kia hoa ra la hai nguoi khac nhau, va tinh ban giua Ernerst va Gustavus đuoc giu vung. Tac pham cung khac hoa hai si quan quan đoi Pho la đai dien cho hai ban chat đoi lap – Teuton va Latinh (mot đe tai thuong thay trong van hoc Đuc). Qua tinh ban khang khit giua ho, mot thong điep quan trong ma Moltke gui đen tu tac pham rang nhung cai đoi lap nhau van co the hoa hop voi nhau. Tac pham cung cho thay hai si quan Pho co cung tinh cach trong danh du va cao quy nhu cac ke đich nguoi Ao cua ho, khien cac si quan Pho va Ao tro nen giong nhung nguoi đong đoi bi chinh tri chia re hon la nhung ke thu thuc su. Tieu thuyet đa khang đinh cai nhin lang man ro ret cua Moltke ve chien tranh va đoi linh, mot quan niem ma ong khong bao gio roi bo ong, theo nhu la thu ong gui bac si Bluntschli cung tiet lo the.
Tinh cach thong minh va khiem ton cua ong đa khien cho Moltke đuoc hau đai trong cung đinh va trong xa hoi thuong luu Berlin – noi co nhung nguoi hay co vu tri thuc nhung so đe lo su kem hieu biet cua minh. Ong tung biet đen trong quan đoi nhu la "con nguoi vang", mot nguoi đuoc moi nguoi men mo va khong he co ke thu. Vao nam 1831, ong viet tieu luan Ha Lan va Bi trong quan he chung cua minh, tu khi chia re duoi thoi Felipe II đen khi tai thong nhat duoi thoi Willem I. Nam sau, ong viet Mot tu lieu ve hoan canh trong nuoc va tinh hinh xa hoi Ba Lan, mot cong trinh nghien cuu dua tren nhung đieu ong đoc đuoc ket hop voi nhung gi ong tai nghe mat thay ve cuoc song va tinh cach cua nguoi Ba Lan. Hai tac pham đa the hien su hieu biet cua ong đoi voi tinh hinh chinh tri trong thoi đai cua minh. Vao nam 1832, nham kiem tien mua mot con ngua cuoi, ong nhan dich bo su Lich su suy tan va sup đo cua Đe quoc La Ma (Gibbon) sang tieng Đuc voi gia 75 mark. Trong vong 19 thang, Moltke đa dich xong 9 trong 12 tap cua bo sach, song nha xuat ban đa khong the in an bo sach nay va Moltke chi nhan đuoc 25 mark – khong đu đe ong khong the mua ngua. Mat khac, mac du du an nay khong mang lai khoan thu lao ma ong mong muon, Moltke ve sau đa đe cao von kien thuc ma ong co đuoc trong qua trinh dich sach.


Phuc vu quan đoi Tho Nhi Ky Vao nam 1835, Moltke đuoc phep nghi 6 thang đi cac nuoc Đong Nam Au. Sau mot khoang thoi gian ngan o Kostantiniyye – kinh đo đe quoc Tho-Ottoman, ong đuoc vua Mahmud II yeu cau ho tro canh tan quan đoi Tho. Chinh quyen Berlin đa ban lenh cho ong chap thuan đe nghi nay. Do vay, Moltke o lai Tho trong vong 4 nam toi; trong thoi gian nay, ong hoc tieng Tho va khao sat thanh pho Konstantiniyye, cac eo bien Vosporos va Dardanellia. Ong con đen Wallachia, Bulgaria, Rumelia, va đi nhieu chuyen hanh trinh o ca hai ben eo bien Tho Nhi Ky. Ong đa co van cho vua Tho ve nhieu van đe quan su – tu viec xay thanh đap luy va khai trien phao binh cho toi viec xay dung them đuong thuy va đuong bo. Nhung loi khuyen cua Moltke đuoc nguoi Tho vui ve đon nhan, nhung đo chi la ngoai mat. Tren thuc te, ho rat it thuc hien cac đe xuat cua ong.

Vao nam 1838, khi tuong Hafiz Pasha nhan lenh tran ap cuoc "khoi loan" cua tong đoc Ai Cap la Muhammad Ali, Moltke đuoc vua Tho bo nhiem lam tham tan – noi cach khac la tham muu truong – cua Hafiz Pasha. Moltke đen tong hanh dinh cua Hafiz vao thang 3 nam 1838 va nhan thay tinh hinh toi te cua quan đoi Tho. Bi trai rong tren mot đia ban qua rong lon, cac luc luong đuoc trang bi va to chuc kem cua Tho an ngu tai cac cu điem phong thu mong yeu va khong đuoc su yem tro đay đu cua phao binh. Moltke lien bat tay vao viec khao sat đia hinh va tham do tinh trang cua tung đon vi Tho. Mac du bi sung sot truoc nhung gi ong chung kien, Moltke đa đe trinh mot ke hoach tac chien len vien chi huy cua minh. Ong quyet đinh to chuc phong ngu, dua tren tinh hinh bi đat cua quan đoi Tho va cai ma ong goi la thien huong bi đong cua nguoi Hoi giao. Ong bai tri mot ke hoach nham tap ket mot so luc luong tai mot cu điem phong ngu vung chai o thanh pho Biradschik doc theo song Euphrates va tru bi phan lon binh luc gan thi tran Ufra.
Viec chuan bi chien dich dien ra kho nhoc trong mua đong nam 1838 – 1839, khi ma khoang 30–50% quan luc cua Tho đao ngu hoac la đo benh. Tuy vay, khi mua xuan đen, quan đoi Tho dai suc mo đuong tien qua nhung ngon đeo hiem tro van con phu đay bang tuyet va hanh binh tren nhung binh nguyen go ghe trong mua gio đe đen cac vi tri phong ngu đa đuoc hoach đinh cua minh. Trong tay Hafix co 30 ngan quan va 11 khau đai bac. Dua theo đe xuat cua Moltke, tuong Tho trien khai mot so binh luc tai mot vi tri tien tieu gan thanh pho bien gioi Nezib. Phan con lai cua quan Tho đuoc bo tri o khu vuc thanh pho Biradschik. Moltke con khuyen tuong Tho khong nen xay cau bac qua song Euphrates vi ong tin rang binh linh khong co đuong rut se chien đau ngoan cuong hon. Ngay 28 thang 12, Muhammad Ali huy đong 40 ngan quan va 160 đai bac tran qua bien gioi. Quan Ai Cap hanh binh theo đoi hinh doc va bi keo cang tren mot mat tran dai khoang 129 km. Nam bat đieu kien thuan loi nay, tham tan Moltke khuyen Hafiz to chuc tap kich vao đoi hinh so ho cua đich, nhung vien tuong Tho tu choi. Hai ngay sau, quan Ai Cap vao đuoc cac vi tri tan cong cua minh va tien hanh tham sat Biradschik. Quan Tho đa đay lui đoi phuong va Hafiz tin rang minh đa thang tran.
Du vay, Moltke van lo lang. Ong nhan thay quan Ai Cap đa bat đau di chuyen vao vi tri đe phat đong mot cuoc tan cong vao suon va phia sau thi tran Nezib. Vi vay, ong khuyen Hafiz tap trung phao luc đe phong ve hai ben suon quan Tho. The nhung, dua tren cac điem xau, cac co van Hoi giao cua Hafiz khuyen ong ta khong nen lam đieu đo va mot lan nua, tuong Tho khong lam theo yeu cau cua Moltke. Moltke đanh tu chuc co van quan su cua Hafiz Pasha va lanh quyen chi huy phao binh Tho Nhi Ky. Vao ngay 24 thang 6 nam 1839, quan Ai Cap pha tan quan Tho trong tran Nezib. Nho su chi huy kheo leo cua Moltke, phao binh Tho gay đuoc mot so ton that cho đich va la binh chung Tho cuoi cung rut khoi tran đia. Sau tham bai cua quan đoi Tho, Moltke phai qua nhieu kho khan moi ve đen bien Đen, roi tu đay ong ve Konstantiniyye. Sau khi đuoc tin nguoi bao tro cua minh la Mahmud II đa chet, Moltke tro ve Berlin vao thang 12 nam 1838 trong tinh trang suy sup suc khoe va tinh than. Nhung, truoc su ngo ngang cua ong, Moltke đuoc chao đon nhu mot anh hung va đuoc Quoc vuong trao tang huan chuong Thap tu Xanh cao quy nhat cua quan đoi Pho.
Sau nay, Moltke đa xuat ban mot so buc thu ma ong viet cho gia đinh ong trong thoi gian o Tho thanh tuyen tap Nhung la thu ve cac tinh hinh va su kien o Tho Nhi Ky trong nhung nam 1835 đen 1839 (Briefe uber die Zustande und Begebenheiten in der Turkei 1835–39, 1841). Đuoc đon nhan rong rai trong thoi gian đo, tuyen tap đuoc ca ngoi vi van phong suc tich va cach mieu ta hap dan ve mot đe quoc xa xoi.


Tiep tuc phuc vu quan đoi Pho Vai thang sau khi ve nuoc, Moltke đuoc bo nhiem vao bo tham muu cua Quan đoan IV, an ngu tai Berlin, vao nam 1840. Nam sau, ong gap mot co gai nguoi Anh, Maria Bertha Helena Burt, con ghe cua em gai Moltke – ba Auguste. Maria Burt la con gai cua ong John Heyliger Burt, chong ba Auguste, voi nguoi vo đa qua co cua ong nay. Maria đa mo coi me tu khi 5 tuoi va đa đuoc Auguste nuoi nang tu khi 8 tuoi. Khi ay Moltke đa 41 tuoi trong khi Burt moi 16 tuoi, va hai nguoi cuoi nhau vao ngay 20 thang 4 nam 1842. Đay cung la ngay Moltke đuoc len cap ham Thieu ta. Moltke va Burt chung song hanh phuc voi nhau mac du ho khong co mot mun con nao.
Trong thoi gian nay, Moltke đa xuat ban cac ban đo Konstantiniyye ma ong ve, va, cung voi cac nha du hanh nguoi Đuc khac, ong cho ra mat mot ban đo moi ve Tieu A va mot hoi ky ve nen đia ly Tho Nhi Ky. Trong thoi gian o Berlin, ong bi loi cuon truoc su phat trien cua đuong sat va tro thanh mot trong nhung giam đoc đau tien cua tuyen đuong sat Hamburg-Berlin. Nam 1843, ong cho ra mat mot bai phe binh mang ten Nhung nguyen do nao se quyet đinh su lua chon phuong huong cua đuong sat?", trong đo ong khang đinh mot trong nhung muc tieu hang đau cua viec xay dung đuong sat phai la đe phuc vu quan su. Đen nam 1845, ong lai xuat ban cong trinh Chien dich Nga-Tho 1828–29 (Der Russisch-turkische Feldzug 1828-1829...). Đay đuoc cac chuyen gia đanh gia la mot trong nhung tuyet tac ve phe binh va lich su quan su. Cung nam đo, ong đuoc uy nhiem lam tro ly ca nhan cho Than vuong Heinrich cua Pho, mot nguoi Cong giao đang song o Roma. Moltke va vo minh rat yeu thich cuoc song o Roma. Tai đay, Moltke danh thoi gian đe tien hanh mot cuoc khao sat thanh pho, va ket qua cua cuoc khao sat nay la mot tam ban đo Roma đuoc xuat ban o Berlin vao nam 1852. Sau khi Than vuong Heinrich qua đoi nam 1849, Moltke tro ve Berlin va phuc vu Bo Tham muu Quan đoan VIII tai Koblenz. Đen nam 1848, sau mot thoi gian ngan tro lai Bo Tong tham muu, ong đam nhan chuc Tham muu truong Quan đoan IV o Magdeburg va o lai đay trong vong bay nam. Ong đuoc len chuc Thuong ta vao nam 1850 roi Đai ta vao nam 1851.
Vao nam 1855, Moltke lanh chuc si quan phu ta thu nhat cua Than vuong Friedrich Wilhelm (sau nay la Đuc hoang Friedrich III. Theo su gia Jonathan Steinberg, đay đuoc xem la cuoc bo nhiem quan trong nhat đoi voi ong trong thoi gian nay. Cuoc bo nhiem đa mang lai cho ong moi quan he quen biet voi Thai đe Wilhelm, cha cua Friedrich va la Hoang đe Wilhelm I ve sau nay. Giua Wilhelm va Moltke co nhieu net tuong đong voi nhau: "Moltke va Vua Wilhelm cung la mot dang nguoi: tiet kiem va chuong su đon gian, on hoa va khiem ton. Ca hai đeu ghi chu tren nhung cho chua viet cua thu tu va khong thich thay nhung bo quan ao cu bang nhung bo moi". Moltke tung thap tung Vuong tu Friedrich đen nuoc Anh (đe tham du le cuoi cua Vuong tu vao nam 1855), đen Paris va đen Sankt-Peterburg đe tham du le đang quang cua Nga hoang Aleksandr II.
Nhin chung, cac chuc vu ma Moltke trai qua trong thoi gian nay đem lai cho ong moi lien he thuong nhat va mat thiet voi ba vi vuong gia: Friedrich Karl – chau trai vua Friedrich Wilhelm IV, Heinrich – em trai nha vua, va Friedrich Wilhelm – mot chau trai khac cua nha vua. Theo Archen Bucholz, "Moltke cong tac tot voi cac vuong than. Đo đuong nhien la mot chia khoa dan đen thanh cong cua ong".


Tong tham muu truong quan đoi Pho Thang 10 nam 1857, Tong tham muu truong Pho Karl von Reyher ta the. Đen ngay 23 thang 10 nam ay, khi vua Friedrich Wilhelm IV lam bao benh va khong the guong day noi, Thai đe Wilhelm đung ra chap chinh. Sau ngay sau, Wilhelm chi đinh Moltke lam Tong tham muu truong moi cua quan đoi Pho. Sau khi lanh chuc, Moltke som bat tay vao viec thuc hien nhung thay đoi ve phuong phap chien thuat, chien luoc va su tong đong vien quan đoi, đong thoi nang cao cac he thong co so lien lac, đao luyen si quan tham muu va vo trang. Ong cung tien hanh nghien cuu tinh hinh chinh tri chau Au thoi bay gio đe đe ra cac ke hoach chien dich co the tro nen can thiet trong tuong lai. Tom lai, ong đa nhanh chong đat nen mong cho mot bo tong tham muu hien đai.

Vao nam 1859, Moltke tong đong vien quan đoi đe chuan bi tham gia cuoc Chien tranh Phap-Ao. Tuy rang nuoc Pho khong tham chien, Nhiep chinh vuong Wilhelm đa van dung nhung bai hoc kinh nghiem rut ra tu cuoc tong đong vien đe cung voi Bo truong Chien tranh Albrecht von Roon mo rong va cai cach quan đoi Pho. Ban than Moltke cung theo doi tuong tan cuoc chien va cho ra mat mot cuon sach viet ve đe tai nay vao nam 1862.
Nam 1860, ong đuoc bau lam thanh vien danh du cua Vien Han lam Khoa hoc Pho.
Qua trinh troi day lau dai va vung chai cua Moltke dien ra song hanh voi su suy tan ve the luc cua Pho. Moltke quyet tam hoi phuc qua khu vinh quang cua nen quan su nuoc nha va dung suc manh cua no đe thong nhat nuoc Đuc. Đe thuc hien đieu đo, ong can phai xay dung moi quan he cong tac voi gioi lanh đao chinh tri đong thoi tang cuong kha nang tac chien cua quan đoi Pho. Cung voi Otto von Bismarck – Thu tuong Pho tu nam 1862, va Albrecht von Roon – Bo truong Chien tranh Pho tu nam 1859, Moltke đa thanh lap mot bo Tam đau che chi phoi nen quan su-chinh tri cua Pho. Bo Tam đau che ve sau đa hoan thanh va vuot qua cac muc tieu ban đau cua Moltke khi ho ve lai ban đo chau Au va xay dung nuoc Đuc thong nhat thanh mot cuong quoc Au luc.
Co cau Bo Tong tham muu co nguon goc tu cuoc cai cach quan đoi Pho đau the ky 19 sau tham bai trong cuoc Chien tranh Lien minh thu tu nam 1806-1807. Tuy nhien, đen tan thoi Moltke, Bo Tong tham muu van chua co mot vi the vung chac. Mo hinh nay truc thuoc Bo Chien tranh va hay bi cac tu lenh cap quan đoan xem thuong. Đen tan thang 6 nam 1866, vai ngay sau khi Moltke đam nhiem quyen hanh thuc te cua mot Tong tu lenh quan đoi Pho, mot vien su đoan truong khi đuoc nhan mot huan lenh co chu ky cua ong đa hoi: "Co ve la mot menh lenh tot. Nhung Tuong von Moltke la ai co chu?". Cau hoi nay se đuoc giai đap khi chien thang nuoc Ao nam 1866 va nuoc Phap nam 1870-1871 cua Moltke tao nen tieng vang cho ong, đong thoi khien Bo Tong tham muu duoi quyen ong đuoc nhin nhan nhu mot trong nhung "bau vat quoc gia" cua Đe quoc Đuc-Pho va troi len manh me ve the luc cung nhu ve anh huong.


= Đuong loi chien thuat, chien luoc tac chien =
Moltke tien hanh tai cau truc quan đoi Pho dua tren nhan đinh rang cac cuoc chien tranh tuong lai se dien ra voi su tham gia cua cac đoi quan khong lo tren nhung đia ban rong lon. Trong khi đo, cung nhu cac the he truoc thoi Napoleon, hoc thuyet chien tranh cua Moltke nhan manh viec tim kiem mot thang loi quyet đinh đe tieu diet quan đoi chu luc cua đich. Ong đa ghi nhan: "Noi chung, yeu to mang tinh quyet đinh khong phai la chiem đong mot đia hinh va cung khong phai la chiem giu mot tran đia gia co, ma la tieu diet luc luong chien đau cua đoi phuong".

Đe thuc hien muc đich nay trong boi canh quy mo chien tranh ngay cang mo rong, ong rat muc chu trong su linh hoat cua quan đoi. Ong tung noi: "Mot sai lam trong qua trinh tap ket luc luong ban đau kho the đuoc khac phuc trong toan bo dien tien cua chien dich". Do vay, trong hai cuoc chien nam 1866 va 1870, ong chu truong chia quan lam 3 đon vi tac chien đuoc ho tro boi mot bo phan van chuyen đuong sat. Cac ke hoach cua ong chu truong xay dung mot quan đoi thuong truc lon (voi quan so đong nhat la nua trieu nguoi) va mot luc luong tru bi đong gap đoi. Sau khi đuoc đong vien nhanh chong, cac đon vi chinh quy va tru bi se đuoc van chuyen bang he thong đuong sat rong lon qua cac tuyen đuong khac nhau va hoi tu voi nhau tren chien truong đe gianh mot đon quyet đinh vao luc luong đich. Y tuong cua Moltke ve su tang cuong muc đo co đong chien luoc la mot su đoan tuyet đoi voi chu truong tap trung quan luc giua cac luc luong đich (noi cach khac la nguyen tac "chien dich đanh trong") cua Napoleon.
Su gia Gunther E. Rothenberg đanh gia Moltke la mot nha to chuc chien luoc xuat sac đong thoi la mot chi huy quan su vi đai. Cac luan van ma ong viet vao hai thap nien 1850 - 1860 đa cho thay tam nhin chien thuat cua ong. Khong lau sau khi nham chuc, ong nhin nhan: "Nhung cai tien ve vu khi bo binh đoi hoi mot thay đoi ve chien thuat cua tat ca cac binh chung". Moltke la nguoi đau tien nhan thuc đuoc the tran de thu kho cong trong thoi đai moi. Tinh hinh chien tranh thoi ky nay cho thay phao binh van con che ngu tran đia trong pham vi tu 700 đen 1800 m, nhung bo binh đa hoan toan lam chu pham vi gan 700 m. Do vay, theo, Moltke, phuong phap tan cong đuong thoi cua Pho – trong đo cac tuyen tan khai "gay hoang mang" cho quan phong ngu bang mot cuoc cham sung ac liet (va thuong keo dai) truoc khi cac đoi hinh chinh quy phat đong tong tan cong tren khap mat tran – can đuoc thay đoi. Moltke chu truong khong che hoa luc sung truong cua đich bang cach tap trung hoa luc phao binh voi quy mo lon hon truoc va huy đong cac tuyen tan khai di chuyen that nhanh qua vung ban cua đich. Nhung đoi hinh hang doc – tung la luc luong tan cong quyet đinh – gio đay chi co nhiem vu yem tro buoc tien cua tan binh va co thu cac khu vuc đa chiem đuoc tu tay đich truoc đo. Sau nay, Moltke nhan manh su can thiet cua viec dung phao binh ban chuan bi đe che ap hoa luc đich truoc xua bo binh xung phong. Ong khuyen cac chi huy cap thap "phai nhin nhan cuoc tan cong bang luoi le la hanh đong cuoi cung chu khong phai la đau tien trong tran đanh". Them vao đo, quan Pho khi tan cong phai tan dung moi su yem tro co đuoc va phai giang vao suon đich chu khong đuoc đanh truc dien.
Moltke đa xay dung va phat trien hoc thuyet chien thuat cua minh qua cac bai luan van. Hai nam truoc khi chien tranh voi Đan Mach bung no, ong đe xuat mot khai niem goi la "tan cong-phong ngu". Theo đo, phe chu đong tien cong ve chien luoc se to chuc the phong ngu chien thuat đe giao chien voi đich. Nho vay, phe chu đong se dua vao the tran de thu kho cong đe be gay cac cuoc phan cong va tieu hao sinh luc đich, truoc khi tung mot đon quyet đinh dut điem tran chien. Mat khac, viec ap dung đung đan hoc thuyet "tan cong-phong ngu" khong phai la de. No đoi hoi phe tan cong phai tim kiem mot vi tri quan trong ma quan đich khong the bo quen va tat yeu se phan cong. Ngoai ra, viec thuc hien hoc thuyet nay đem lai mot rui ro: thay vi tan cong truc dien, quan đich co the se đanh boc suon va buc phe tan cong rut khoi vi tri. Do vay, Moltke chi ap dung hoc thuyet nay mot lan duy nhat trong tran Sedan nam 1870: tai đay, 2 canh quan Đuc khep chat đai quan Phap, roi đap tan moi đot phan cong pha vay cua đich. Duoi suc ep tan cong cua phao binh va bo binh Đuc, quan Phap khong con lua chon nao khac ngoai viec phat đong tan cong chien thuat hoac la bi xe lam tram manh.
Trong thoi ky ong lam Tong tham muu truong, cu moi nam 120 si quan cap thap nhat cua quan đoi Pho đuoc tuyen chon bang mot ky thi vao Hoc vien Chien tranh. Cac tieu chuan hoc thuat cua Hoc vien Chien tranh cao đen muc ma chi duoi mot nua so hoc vien tot nghiep đuoc hoc vien nay. Tu nhung hoc vien uu tu nay, Moltke chon ra 12 nguoi xuat sac nhat va ong truc tiep đao tao ho thanh si quan Bo Tong tham muu đe giup ong kiem soat hieu qua ba đao quan rieng re trong chien tranh. Ho tham du cac buoi hoc ly thuyet, cac cuoc dien tap thuong nien, cac buoi huan luyen thuc đia chien truong duoi su chi đao truc tiep cua vi Tong tham muu truong. Them vao đo, voi chu truong tim hieu va đuc ket kinh nghiem tu cac cuoc chien trong qua khu, ong con tang cuong to chuc cac cuoc đanh tran gia va thuc tap ve ban đo, goi la Kriegsspiele. Nhung hoat đong nay giup si quan tham muu thuc nghiem ke hoach tac chien trong nhieu tinh huong va tro nen tuong tan hon voi cac dang đia hinh ma tai đay giao chien co the xay ra trong tuong lai.

La mot hoc tro cua Clausewitz, nguoi chu truong nam bat ban chat cua chien tranh chu khong đinh ra mot he thong cac quy tac nhu Jomini, Moltke viet: "Trong chien tranh cung nhu trong nghe thuat, nhung nguyen tac chung khong he ton tai; trong ca hai lanh vuc tai nang đeu khong the bi thay the boi quy tac". Theo ong, cach duy nhat đe loai bo su chi phoi cua cac quy tac hep hoi trong đoi ngu si quan quan đoi Pho la phai ren luyen cho cac si quan Bo Tong tham muu tro thanh nhung nguoi co tam nhin xa trong rong. Ho se đuoc bo tri vao cac vi tri trong quan đoi đe truyen ba loi suy nghi va nhan thuc huong đen su cach tan va sang tao. Nhieu chi huy cap lu đoan va su đoan đa tung đuoc đao tao duoi tay Moltke, va moi tuong linh đeu lay mot si quan Bo Tong tham muu lam Tham muu truong cua minh. Moltke co đuoc thanh cong la nho vao su nhay ben trong viec xu ly moi tinh huong, ong tung noi rang khong ke hoach nao co the ton tai sau 5 phut đau giap mat voi quan đich.
Su thong nhat giua hoc thuyet va muc đich đa giup ong chi huy cac đao quan khong lo voi niem tin vung chac. An tuong xau truoc nhung đao quan khong lo, le me va co cau chi huy lac hau cua cuoc Noi chien Hoa Ky, ong lap ra mot khuon kho ma trong đo cac si quan Bo Tong Tham muu, gio đay la tham muu tuong cua nhung vien tuong chi huy cac đon vi, đuoc tu giac suy nghi va hanh đong dua tren nhung gi ma ong đa day ho. Ban than Moltke nhin nhan cac Tham muu truong la "he than kinh" cua quan đoi Pho. Trong cac cuoc chien voi Ao va Phap ve sau nay, thay vi cac menh lenh chi tiet, Moltke chi can ban bo nhung chi thi ngan (Weisungen) cho cac đon vi co ban, đe cac bo tham muu o cac bo chi huy thuoc cap giup nguoi chi huy truong cua ho ly giai menh lenh va phoi hop cac hanh đong cua đon vi hau nhu la theo ban nang cua minh. Ong đuoc ran day cac thuoc cap cua minh phai "tien theo tieng đai bac" đe tham du tran đanh tai đia điem đo. Trai lai, bo chi huy cua cac nuoc đoi đich bi sa lay trong mot chong giay to va tin vit khi ho đang phai gang suc lam chu toan bo quan luc. Co cau nay, đuoc biet đen voi ten goi "Su menh lenh", tro thanh mot dau an cua quan đoi Pho va Đuc ve sau nay.
Ben canh đo, viec thuc hien co che nay cung phu thuoc vao tinh huong va ca nhan lien quan. Trong chien dich tan cong Hannover va Hessen nam 1866, Moltke thuong ban hanh nhung chi thi chi tiet vi ong thay tong tu lenh quan Pho o mat tran nay la Falckenstein khong co nang luc.
Viec su dung đuong sat đe van chuyen nhanh chong quan luc, voi muc đich tap trung suc manh tac chien va gay choang ngop cho ke đich, co nguon goi tu cuoc Noi chien Hoa Ky. Khong chi nghien cuu cac tac pham viet ve cuoc noi chien, Moltke con sai quan sat vien sang My đe tim hieu ve nhung tien bo ky thuat. Cac quan sat vien khong chi thong bao cho ong ve su huu dung cua đuong sat, ma con ve su huu dung cua đien bao trong viec phoi hop cac luc luong va giup nguoi tong chi huy giu lien lac voi cac cac tu lenh tren chien truong. Moltke đa khai thac toi đa hieu qua cua đuong sat va đien bao đe quy tu cac luc luong lon tai nhung điem tap ket quan trong. Ben canh đo, he thong lien lac bang đien bao bi mat tac dung khi xay ra giao chien, va đieu nay đoi hoi cac quan đoan va su đoan phai tu nhin nhan va lam chu tinh hinh.


= Chien tranh Schleswig lan thu hai =
Vao ngay 2 thang 10 nam 1861, thong qua Roon, Bismarck yeu cau Moltke cho nhan đinh ve mot cuoc chien tranh tiem an voi Đan Mach. Dua tren kien thuc ca nhan cua minh ve Đan Mach, mot cong trinh khao cuu cua Bo Tong tham muu ve cuoc Chien tranh Schleswig lan thu nhat (1848-1849), mot so tai lieu phan tich ve đia hinh va nhung đanh gia cua nguoi đuong thoi ve kha nang chien đau cac luc luong vu trang Đan Mach, Moltke cho Bismarck biet rang cac lua chon chien luoc cua Pho la rat han che do Pho khong co mot luc luong hai quan đu suc đuong đau voi ham đoi Đan Mach. Theo ong, đia hinh Đan Mach voi nhieu hon đao lon va vo so cac vinh hep sau se tao thuan loi cho hai quan Đan Mach can tro hoat đong tac chien cua quan đoi Pho – tru phi Pho tan cong vao mua đong lanh gia, khi ma cac bo bien cua Đan Mach bi đong bang.

Moltke cung luu y rang cuoc chien nam 1848-49 đa sa vao tinh trang be tac lau dai do quan đoi Đan Mach đa rut lui thanh cong ve phia sau hang loat cac phao đai va cong su tren đao va bao toan đuoc luc luong. Đe tranh lap lai cuc dien nay, Moltke đe nghi phat đong tan cong ngang suon tuyen Dannewerk noi tieng – mot he thong phao đai va cong su cach khong xa bien gioi Đuc ve huong bac. Chu y cua ong la nham co lap cac phao đai Duppel va Fredericia, đong thoi cat đut đuong rut cua quan Đan Mach va chiem Jutland đe ep đoi phuong phai ky ket mot hoa uoc co loi cho Pho. Moltke va Bismarck cung nhat tri rang Pho can phai dut điem nhanh chong cuoc chien đe tranh su can thiep cua Anh va cac cuong quoc khac.
Mac du vay, nguoi Tong chi huy lien quan Ao-Pho – Thong che Friedrich von Wrangel đa khong trien khai hop ly ban ke hoach đung đan cua Moltke trong cuoc Chien tranh Schleswig lan thu hai. Theo đanh gia cua cac su gia, Wrangel, mot cuu chien binh cua cac cuoc chien tranh Napoleon va Chien tranh Schleswig lan thu nhat, đa qua gia yeu va khong đu nang luc đe thuc thi nhiem vu cua minh. Nhung Wrangel la vien si quan Pho duy nhat co kinh nghiem thuc chien, đap ung đieu kien đe trieu đinh Ao chap nhan đat quan đoi nuoc ho duoi quyen chi huy cua mot nguoi Pho. Do vay, Moltke o lai kinh thanh Berlin va ra suc nam bat tinh hinh noi chien truong xa xoi. Đai ta Leonhard von Blumenthal, Tham muu truong cua Quan đoan I do Vuong than Friedrich Karl chi huy, co nhiem vu thong bao cho Moltke ve tinh hinh chien su. Lien quan Pho-Đan Mach tien đanh Đan Mach vao ngay 1 thang 2 nam 1864. Nhung sai lam cua Wrangel trong giai đoan đau chien dich đa tao đieu kien cho quan đoi Đan Mach rut lui thanh cong ve Duppel va Fredericia. Ca hai phao đai nay đeu che ngu nhung đoan đuong quan trong đe tien vao Đan Mach. Quan đoi Pho-Ao sau đo đa tien hanh bao vay Duppel va Fredericia.
Su thieu tien trien cua chien dich Đan Mach đa khien cho Bismarck ngay cang lo lang va ong thuc duc Quoc vuong phat lenh tan cong Duppel. Vi Thu tuong khang đinh Pho can phai đat mot chien thang nhanh gon đe nang cao thanh the cac luc luong vu trang Pho trong mat cac quoc gia chau Au đong thoi đem lai tu tin cho ong ngoi vao vong đam phan. Moltke tri hoan cuoc tan cong đu lau đe cac co trong phao đuoc đieu đen tu Berlin. Phao binh Pho đa oanh kich du doi vao Duppel trong suot 25 ngay đem. Ngay 18 thang 4, quan Pho tien cong va nhanh chong chiem đuoc phao đai. Trong khi phia Pho chiu ton that khong đang ke, so quan Đan Mach bi giet va bi thuong len đen 1.800 nguoi, cong them 3.600 nguoi bi bat lam tu binh. It lau sau, quan Đan Mach cung roi bo Fredericia va rut xuong cac đao Alsen va Funen. Mot cuoc đinh chien đa dien ra tu ngay 25 thang 4 đen ngay 25 thang 6, khi ma nguoi Anh keu goi đam phan đe cham dut cuoc chien.
Trong thoi gian huu chien, Bismarck đa thuyet phuc nha vua sa thai Wrangel va chi đinh Friedrich Karl lam Tong tu lenh quan đoi lien minh Ao-Pho. Moltke đuoc đieu ra tran tuyen lam Tham muu truong cho vi tan Tong chi huy. Moltke khuyen Friedrich Karl vuot ban đao Sundeved ngay sau khi cham dut đinh chien va tien cong quan Đan Mach tren đao Alsen. Quan Pho đo bo thanh cong vao ngay 29 thang 6, buoc quan đich phai chay khoi đay. Sau đo, Moltke yeu cau đo bo len đao Funen, song đieu đo đa tro nen khong can thiet: ngay 1 thang 8 nam 1864, phia Đan Mach cau hoa. Hoa uoc Vien ngay 30 thang 10 đa đat dau cham het cho cuoc chien voi thang loi thuoc ve Pho va Ao.


= Chien tranh Ao-Pho =
Ngay tu khi moi nham chuc Tong tham muu truong, Moltke đa viet: "Cuoc chien giua Ao va Pho se loi toan bo chau Au vao tran". Voi muc đich toi hau la đanh bai quan đoi Ao, Moltke khong ngung phan tich tinh hinh chien luoc, đanh gia đia hinh, tuong quan luc luong... đe phong bi truoc. Sau chien tranh Schleswig lan thu hai, khi, quan he giua hai nuoc thang tran tro nen cang thang, Moltke hieu đuoc kha nang bung phat xung đot voi Ao va ong bat tay vao viec chuan bi chien tranh. Ong con to chuc hang loat cuoc đanh tran gia theo nhieu tinh huong trong cac cuoc thao binh vao mua xuan va mua he nam 1865. Hai thang ruoi truoc khi Chien tranh Ao-Pho bung no nam 1866, Moltke ve co ban đa tien lieu đuoc dien tien cua cuoc chien: tu Schlesien, phia Pho se tap trung quan chu luc thoc manh vao Bohmen, xoay trong tam vao Vien va mot tran đanh quyet đinh chac han se dien ra tren tuyen Pardubitz-Koniggratz-Josefstadt. Moltke đa tien đoan đung đan ve cuc dien cua cuoc chien, tru mot ngoai le duy nhat: trai voi gia đinh cua ong rang phia Ao se phat đong tan cong bang mot luc luong manh thoc ve Berlin theo đuong Schlesien, tren thuc te, gioi chi huy quan su Ao chu truong bi đong đoi pho voi mot ke thu ma ho hieu rang co the đong vien luc luong nhanh hon ho.

Đong gop khong nho cua Moltke đoi voi thang loi nam 1864 đa tang cuong niem tin cua Đuc vua đoi voi ong. Vao ngay 2 thang 6 nam 1866, vua Wilhelm I ban chieu chi giao cho ong quyen truc tiep ra menh lenh cho cac luc luong tren chien truong voi danh nghia nha vua. Sau ngay sau, Moltke đa co đuoc đia vi va cap bac tuong xung voi trong trach cua minh khi vua phong ong chuc Thuong tuong Bo binh. Tu đay, vi Tong tham muu truong khong can phai lien lac voi Bo truong Chien tranh thong qua nha vua nua. Thay vi đo, tren cuong vi la Tong tu lenh tren thuc te cua quan đoi, ong se cung voi nha vua chi huy chien cuc. Cac su kien nay cung khang đinh voi Moltke rang ong đuoc nha vua tin yeu đen đo đat ong ngang hang voi Bismarck. Su thau hieu nay đa lam day len mot so mau thuan nhat đinh – mot đe tai đa đuoc cac su gia ban cai rat nhieu – trong thoi gian toi. Mac du Wilhelm I chu truong khong can thiep truc tiep vao cac quyet sach cua vi Tong tham muu truong, Moltke van coi minh nhu mot be toi cua nha vua. Do khong muon đa đong đen quyen hanh cua quan vuong, ong nheu luc mien cuong trong viec truc tiep chi huy cac đao quan tren chien truong.


 Dien bien chien dich  Khi cuoc Chien tranh Ao-Pho bung no nam 1866, Moltke chu truong tap trung đai bo phan quan chu luc Pho phat đong mui tan cong quyet đinh. Tren toan cuc, nguoi Pho phai đuong đau hai cum quan gom lien quan Ao-Pho voi 27 van nguoi va quan đoi cac nuoc đong minh Đuc voi khoang 12 van nguoi. Trong khi đo, cac luc luong Pho chi co khoang 328.000 quan, nhung Moltke quyet đinh huy đong 278.000 quan tien cong Ao tren chien truong quyet đinh va chi đe lai 48.000 quan chong nhau voi cac đong minh cua Ao o Đuc. Mac du nha vua phan đoi viec phan chia luc luong nhu vay, ong đa khong can đuoc y đinh cua Moltke. Duoi su chi huy cua tuong Falckenstein, 48.000 quan Pho đa loai Hessen va Hannover ra khoi vong chien sau chua đay hai tuan, truoc khi tan cong va đanh bai quan đoi Nam Đuc.

Đe đoi pho hieu qua voi quan đoi Ao-Sachsen, Moltke hieu rang quan đoi Pho can phai ra tay truoc. Đieu đo khong phai la rat kho do vua Wilhelm I khong muon tong đong vien truoc nguoi Ao. Nhung su am hieu cua Moltke ve đuong sat đa giup cho ong tiet kiem thoi gian đong vien luc luong. Nhu mot ban tau thinh cua ong cho hay "co hoi thang loi hay that bai trong cuoc chien dua vao nhung quyet đinh đung luc đuoc tien hanh o đay [Berlin] hon la o Vien. Chung ta co loi the ve viec su dung nam tuyen đuong sat đe tap trung quan luc ta tai bien gioi Sachsen-Bohmen trong ngay thu 25 cua cuoc tong đong vien". Tan dung triet đe 5 tuyen đuong sat nay, Moltke đieu đong toan bo cac quan đoan đong loat di chuyen tu doanh trai cua ho tai cac tinh Pho toi cac điem tap ket tren tuyen Zeitz-Halle-Gorlitz-Schweidnitz. Sau khi hoan tat van chuyen luc luong, Moltke phan chia cac quan đoan thanh ba tap đoan quan: Tap đoan quan Elbe do tuong Herwarth von Bittenfeld chi huy an ngu gan Torgau, Tap đoan quan so 1 duoi quyen Friedrich Karl o cuc tay Schlesien, va Tap đoan quan so 2 duoi quyen Thai tu Friedrich Wilhelm đong giu khu vuc giua Landeshut va Waldenburg.
Sau khi hoi đu binh luc, Tap đoan quan so 1 đong tien ve Gorlitz. Quan đoi nho be cua Sachsen gio đay roi vao nguy co bi Tap đoan quan so 1 va Tap đoan quan Elbe đanh boc suon phai. Truoc tinh hinh đo, quan Sachsen rut chay vao Bohmen, noi chien su vua moi bung no. Tai đay, ho hoi quan voi mot quan đoan Ao va hinh thanh luc luong tien ve cach xa ve phia truoc quan đoi chu luc cua Ao von đang tap ket o Olmutz. Sau đo, Bittenfeld đieu Tap đoan quan Elbe hanh binh toi Dresden, roi di chuyen ve ben phai Tap đoan quan so 1. Tu đay, Vuong than Friedrich Karl nam quyen tong chi huy ca hai tap đoan quan. Cac cuoc hanh quan nay đa đat hai tap đoan quan cua Friedrich Karl va Tap đoan quan so 2 cua Thai tu nam cach nhau 161 km. Van đe đuoc đat ra truoc mat Moltke gio đay la phai đua hai cum quan nay lai gan nhau đe tao the gong kim kep quan đich o giua.
Neu nhu quan Ao rut ve Breslau, cac Tap đoan quan so 1 va Elbe se tiep tuc tien ve huong đong đe hop binh voi Tap đoan quan so 2. Nhung vao ngay 15 thang 6, tin tuc tinh bao đa cho Moltke biet rang quan Ao đa dan tran tren cac chien tuyen trai khap Wilden-Schwerdt, Olmutz va Brunn. Ong tru tinh rang nguoi Ao se khong the tap trung binh luc tai Josephstadt trong vong duoi 13 ngay. Do vay, ong truyen lenh cho Friedrich Karl va Friedrich Wilhelm keo quan đen Gitschin đe hoi quan o đay. Ong nhan đinh rang tren đuong tien, Thai tu se phai cham tran voi mot bo phan quan đoi Ao. Trong khi Thai tu co 10 van quan, han la nguoi Ao se khong the huy đong kip mot luc luong manh hon đe đoi pho voi ong. Lenh tien quan ve Gitschin đuoc ban hanh vao ngay 22 thang 6 va đa dan đen thang loi vang doi o Koniggratz.

Phia Ao hanh quan nhanh hon nhung gi ma Moltke du kien. Tong chi huy quan Ao la Ludwig von Benedek chu trong đoi pho voi Tap đoan quan so 1 va chi đieu 4 quan đoan đuong đau voi Thai tu Pho. Lien quan Ao-Sachsen lien tuc that tran. Vao ngay 1 thang 7, Benedek quy tu cac luc luong reu ra cua ong ta tren mot tuyen phong ngu tai Koniggratz-Sadowa. Hai cum quan cua Moltke gio đay nam cach nhau va cach quan đich mot ngay hanh quan. Ong đieu đong Tap đoan quan so 1 tien cong truc dien đe giam chan quan Ao trong khi cac Tap đoan quan so 2 va Elbe đanh thoc canh phai va canh trai cua quan đich. Cac tap đoan quan so 1 va Elbe no sung tan cong luc rang sang ngay 3 thang 7, trong khi Tap đoan quan so 2 chua he nhan đuoc lenh cua Moltke do tuyen đien bao bi hong. Cuoc tan cong cua hai tap đoan quan Pho bi chan đung. Trong khi đo, mot su gia đa mang lenh tan cong cua Moltke đen đai ban doanh cua Thai tu. Luc nha vua thot len: ""Moltke, Moltke, chung ta đang that tran", ong qua quyet: "Be ha se thang ca chien dich chu khong chi mot tran đanh". Sau khi di chuyen tren nhung đoan đuong lay loi, Tap đoan quan so 2 đa nhap tran vao khoang 13h30 va đap tan canh phai quan Ao, xoay chuyen cuc dien thanh chien thang toan dien cua Pho.
Trong khi quan Ao bo chay tan loan, cac đon vi quan Pho đa qua met moi đe co the tien hanh truy đuoi. Mot so binh luan vien chi trich Moltke vi đa đe chu luc đoi phuong thoat khoi vong vay, nhung theo Max Boot, khong phai la mot ton that lon. Quan Ao-Sachsen đa bo lai toan bo cac khau đai bac va hau het tiep te cua minh tren chien truong. Them vao đo, ho bi ton that gap 5 lan quan Pho. Chien thang quyet đinh cua Moltke o Koniggratz đa quyet đinh ket cuc cua cuoc chien. Tin chac rang quan Pho co the đanh bai ca su can thiep cua Phap, Moltke mong muon hanh quan vao Vien va tan diet tan binh Ao. Trai lai, Bismarck chu truong khong đe Phap can thiep va phan đoi truy kich. Cuoi cung, quan điem cua Bismarck đa thang the. Vao ngay 23 thang 8 nam 1866, hai ben ky ket Hoa uoc Praha cham dut chien tranh.
Thang loi cua Moltke nam 1866 đa gay chan đong chau Au va lam nen tieng vang ve tai muu luoc cua ong. Lan đau tien trong lich su, mot tu lenh chien truong đa ap dung nhung phat minh hien đai nhu đuong sat va đien bao đe phoi hop thanh cong cac cuoc hanh quan quy mo lon ve điem tap ket quyet đinh vao thoi điem thich hop đe đanh bai quan đoi đich. Theo su gia Michael D. Krause, trong viec len ke hoach tac chien cua Moltke, nhung suy tinh cua vi tuong đa đuoc bo tro bang su am hieu đia hinh cua ong, nhung tin tuc ve điem tap ket cua đich va nhan đinh đung đan cua ong ve Tong tu lenh đoi phuong. Ong luon vung tin vao nang luc cua tuong si Pho, đong thoi hieu ro ve quan tuong Ao. Ong đa bat ngo khi hay tin Hoang đe Ao quyet đinh cu Benedek ra chi huy quan đoi Ao. Trong cong trinh khao cuu cua minh ve cuoc chien nam 1859, ong tung binh pham vao danh sach đoi hinh quan Ao theo sau ten cua Benedek rang ong ta "khong phai la mot tong tu lenh hay mot chien luoc gia; se can co su giup đo đe đieu khien quan đoi". Ngay tu truoc tran Koniggratz, Benedek đa tuyet vong tin rang minh la ke bai tran, trai lai Moltke, voi su nhat tri cua nha vua, luon to ra điem tinh va quyet đoan.


 Khong "ngu quen tren chien thang"  Sau khi ca khuc khai hoan tro ve kinh đo Berlin, Moltke noi: "Toi ghet moi loi tan tung thai qua. Toi chi lam bon phan cua minh". Khong lau sau đai thang, Nghi vien Pho khen tang ong 3 van mark, va ong dung so tien nay đe mua đien trang Kreisau, gan Schweidnitz (nay la Swidnica) o Schlesien. Moltke cuoi cung đa tro thanh mot quy toc chua đat Pho. Nhung hanh phuc cua ong khong đuoc dai lau: sau khi hon the cua ong qua đoi tai Berlin vao ngay 24 thang 12 nam 1868, Moltke đa xay mot nha nguyen o khu vuon cua đien trang Kreisau va chon cat vo minh tai đay.
Sau chien thang, ong hop nhat quan đoi cac nuoc Lien bang Bac Đuc vao co cau quan su cua Pho, đong thoi ap đat co cau nay vao quan đoi cac nuoc Nam Đuc. Vao nam 1867, cong trinh nghien cuu Chien dich nam 1866 đuoc cho ra mat cong chung. Tu lieu nay đa đuoc soan thao duoi su giam sat truc tiep cua Moltke va đuoc nguoi đuong thoi cong nhan la kha chinh xac.
Trai nguoc voi tam ly het suc thong thuong cua nguoi chien thang, Moltke đa xet lai chien dich nam 1866 va chi ra nhung khuyet điem cua ky binh, phao binh va bo binh Pho. Vao thang 7 nam 1868, Moltke dang vua mot ban tau thinh trong đo ong giai trinh rang ong khong he chi trich mot đon vi cu the nao, ma chi phan tich bai hoc kinh nghiem cua chien dich 1866 đe chinh đon đuong loi tac chien cua quan đoi. Ong đuc ket rang ky binh phai tang cuong cac hoat đong bao ve va trinh sat, đong thoi phai biet nam bat, khai thac tinh hinh tran đanh đe phat huy toi đa đu vai tro cua minh trong tac chien. Trong khi đo, phao binh, von lien tuc thay đoi vi tri va chua đuoc tap trung o muc đo hoan chinh trong nam 1866, phai đuoc tap trung day đac hon đe nang cao hieu suat chien đau. Them vao đo, cac đon vi ky thuat trong mot cuoc van đong chien phai đuoc trien khai som va khong the bi bo lai o đang sau đoi hinh hanh quan. Tren het, Moltke nhan manh rang cac tu lenh phai phoi hop nhuan nhuyen hoat đong cua cac binh chung tac chien. Nhung y tuong cua Moltke đeu đuoc su nhat tri cua quan vuong.


= Chien tranh Phap-Đuc =
Moltke coi Phap la ke đa gay ra hang loat cac cuoc chien tranh o chau Au trong suot 200 nam qua. Do vay, chien tranh voi Phap la mot moi ban tam voi ong gan nhu ngay tu khi nham chuc Tong tham muu truong vao nam 1857. Duoi su chi đao cua ong, Bo Tong tham muu khong ngung cap nhat cac ban ke hoach chien tranh cua minh dua tren nhung thay đoi cua tinh hinh chinh tri, tuong quan luc luong va hieu qua cua he thong đuong sat cac nuoc lien quan. Nhung đen mua thu nam 1867, Moltke va Bo Tong tham muu đa nhan đinh rang kha nang xay ra mot cuoc chien tranh voi Phap la khong phai la co the, ma la tat yeu. Moltke, nguoi ma tu lau đa tin rang mot cuoc chien voi Phap la khong the tranh khoi, đa xay dung ke hoach chien tranh dua tren nhung tru tinh cua ong ve thoi gian, đia điem va cach thuc phan bo luc luong nham huy đong hang trieu binh si tien qua bien gioi Đuc-Phap.


 Khau chuan bi  Đe đanh nhanh thang nhanh truoc khi nuoc Ao co the can thiep, cuoc chien chong Phap đoi hoi ong phai huy đong nhieu quan hon (tam 50 van quan đe đoi choi voi 30 van quan Phap khi cuoc chien bung no) va van chuyen quan ra chien truong nhanh hon ke thu cua minh. Nhung trong lan nay, quang đuong chuyen quan cua ong dai hon rat nhieu so voi nam 1866, trong khi ong phai bo tri mot luc luong co tam co doc theo bien gioi Ao nham ngan chan moi nguy co tiem tang tu huong nay.
Giong nhu trong cuoc chien voi Ao, Moltke đa tinh toan rat nhieu đe tien lieu dien bien cua chien dich. Cac hoat đong đanh tran gia cua Bo Tong tham muu đa tiet lo rang bang viec tap trung quan đoi Đuc ve phia nam Main theo ba đao quan, Moltke se đat đuoc su linh hoat toi uu trong tac chien, đac biet la do nhung han che trong he thong đuong sat cua ho buoc quan Phap phai tap ket luc luong gan Strasbourg va Metz. Theo nhu ong hinh dung, quan đoi Đuc se tien theo hinh ban nguyet tron tria. Cung nhu nam 1866, Moltke nhan đinh: "Muc tieu cua chung ta la truy tim quan chu luc đich va tan cong chung, o bat cu noi nao chung bi tim thay". Neu đao quan chu luc cua Phap xuat hien o phia truoc đao quan trung tam, ho se bi cac đao quan Đuc o canh trai va canh phai tan cong ngang suon tu hai huong. Con neu đao quan chu luc cua Phap đuoc phat hien o truc nam hay truc bac, đao quan Đuc o truc nay se mo mot đot tien cong truc dien nham kim chan đich trong khi hai đao quan kia đanh boc suon va tap hau đich. Ve co ban, Moltke chu truong tap trung tam ngam vao đoi quan chu luc cua Phap va tan cong nham đuoi đao quan nay ra xa Paris, đong thoi cat đut tuyen lien lac cua ho voi kinh đo Phap. Phao đai Metz chi can đuoc đat trong tinh trang quan sat, va quan chu luc cua Đuc, sau khi đanh tan quan chu luc Phap, se tien đanh Paris.
Co hoi cho nuoc Pho va Moltke đa đen vao nam 1870, khi tranh chap nay sinh tu mot yeu cau cua trieu đinh Tay Ban Nha nham ton mot than vuong Pho len lam vua nuoc ho. Truoc su phan đoi kich liet cua nguoi Phap, vua Wilhelm I chap thuan thuyet phuc vi than vuong nay tu choi đe nghi ngai vang Tay Ban Nha. Khi phia Phap lon tieng ep buoc vua Pho hua khong bao gio ung ho mot y tuong nhu vay, Bismarck đuoc su nhat tri cua Moltke đa sua chua buc đien hoi đap cua nha vua voi loi le gay cho hoang đe Phap la Napoleon III gian du. Phap đa đat minh vao vai tro cua ke gay han va phat lenh đong vien quan đoi. Va, ban ke hoach chien tranh đa đuoc soan thao chu đao cua Moltke nhanh chong đuoc ap dung. Trong suot hai tuan tu ngay 15 cho đen ngay 31 thang 7 nam 1870, khi ma nua trieu quan Pho di chuyen vao vi tri theo ban ke hoach chu đao, Moltke thong tha danh thoi gian đoc tieu thuyet. Chinh khach Friedrich von Holstein tuong thuat:

Ngay 20 thang 7 nam 1870, vua Wilhelm I phong ong chuc "Tong tham muu truong Quan đoi tai Đai ban doanh cua Đuc Vua", theo đo ong đuoc quyen ban hanh menh lenh tren danh nghia nha vua trong suot cuoc chien. Moltke đua mot "Bo Tong tham muu co đong" theo ong ra mat tran. Ben canh cac si quan tuy tung thong thuong, bo tham muu co đong nay con bao gom mot vien pho tong tham muu truong va cac truong bo phan ve tac chien, tinh bao, lien lac, tiep te va đuong sat. Moi bo phan đeu co su tham gia cua khoang tu 60 đen 80 vien si quan tham muu. Trong khi cuoc tong đong vien cua Phap dien ra trong tinh trang hon loan, phia Pho đong vien luc luong voi toc đo đang ke. Trong ngay 30 thang 7, Moltke đa trien khai 468.000 quan Đuc o bien gioi Phap, đong thoi giu lai 95.000 quan (ngoai tru dan binh) đe tru bi va đe phong kha nang can thiep cua Ao.
Mot lan nua, ke hoach cua ong chia luc luong Pho-Đuc lam 3 tap đoan quan: Tap đoan quan so 2 (174.000 quan) o trung tam do Than vuong Friedrich Karl chi huy se tien ve Saarbrucken trong khi Tap đoan quan so 1 (65.000 quan) duoi quyen tuong Karl Friedrich von Steinmetz ve phia bac se hanh quan song hanh voi Tap đoan quan so 2 tren song Saar. O canh trai, Tap đoan quan so 3 gom 141.000 quan duoi su thong linh cua Thai tu Friedrich Wilhelm se tien đanh Strasbourg, thu phu vung Grand Est.


 Dien tien chien dich  Sau khi thanh lap Tap đoan quan Rhine gom 8 quan đoan do ban than truc tiep chi huy, Hoang đe Phap Napoleon III đa đieu cac Quan đoan II (tuong Frossard), III (Thong che Bazaine), IV (tuong Ladmirault) va V (tuong De Failly) tien gan đen bien gioi Đuc-Phap o Lorraine vao ngay 31 thang 7 nam 1870 sau khi cuoc Chien tranh Phap-Đuc bung no. Du khong co ke hoach ro rang, vao ngay 2 thang 8, Frossard keo Quan đoan II đanh vao ban tho Đuc va gianh đuoc thi tran bien ai Saarbrucken tu tay 3 đai đoi cua Trung đoan 40, Su đoan 16 (Pho). Giua luc du luan Phap ron ra an mung thang loi mo man cua quan luc, Bo Chi huy quan Phap tai Metz lai tro nen de đat va khong the xac đinh mot muc đich cu the nao cho cac hoat đong tiep theo.
Moltke bay gio đa hoi đu cac đao binh hung hau cua minh cua minh tren mot dien rong tu Koblenz xuong Karlsruhe vao đau thang 8 nam 1870. Ong du đinh tap trung toan luc Tap đoan quan so 2, voi Tap đoan quan so 1 yem tro suon phai tai Tholey, tren bo đong song Saar đe giam chan chu luc Tap đoan quan Rhine trong khi Tap đoan quan so 3 (125.000 quan) tran vao Alsace, đanh bai Quan đoan I cua Thong che Phap MacMahon tai đay roi vuot day Vosges. Tiep theo đo, Tap đoan quan so 2 se tan cong quan chu luc Phap trong khu vuc tu Saarbrucken đen Sarreguemines trong khi Tap đoan quan so 1 quanh xuong phia nam bao vay suon trai va Tap đoan quan so 3 vong len phia bac đe boc kin suon phai.

Tuy nhien, lao tuong 74 tuoi Steinmetz do them khat vinh quang nen bat man voi vai tro tru bi va bao ve suon ma ong va tap đoan quan nho be cua minh phai đam nhan. Bat chap lenh nghiem cam vuot song Saar cua Moltke va truyen thong tuan thu thuong lenh cua quan luc Pho, vao ngay 5 thang 8, Steinmetz co tinh quay toan bo Tap đoan quan so 1 xuong phia nam đe tien đanh Saarbrucken theo cac lo trinh ma Bo Tong tham muu danh rieng cho cho Tap đoan quan so 2, lam cat roi bo binh cua Friedrich Karl – von đang tien xuong con đuong Ottweiler-Neunkirchen – khoi cac su đoan ky binh cua ong – von đang đi thang ve thung lung Saar đe tham sat luc luong đich – va loi hai tap đoan quan vao mot chien dich tan cong truc dien ngoai y muon cua Moltke. Khi Steinmetz ly giai voi Moltke rang muc đich cua ong la nham ho tro Tap đoan quan so 2 bang cach du quan Phap tan cong that du doi vao tap đoan quan cua ong, tuong Moltke chi đon thuan ghi chu vao ban thong điep cua Steinmetz: "Se đay Tap đoan quan so 1 đen su that tran".
Trong khi đo, tin tuc ve su xuat hien cua nhieu đao quan Đuc ngoai thi tran bien ai Wissembourg (Alsace) ngay 3 thang 8 va cuoc tan cong thang loi cua Tap đoan quan so 3 Đuc vao Wissembourg ngay 4 thang 8 đa buoc Napoleon phai chuyen sang the tran phong ngu tren man đong nuoc Phap va Frossard rut Quan đoan II ve mot tuyen phong thu ran chac quanh hai lang Spicheren va Forbach tai Lorraine, cach Saarbrucken 3,22 km. Vao ngay 6 thang 8 nam 1870, trong khi quan chu luc Tap đoan quan so 3 đanh tan Quan đoan I va mot su đoan thuoc bien che Quan đoan VII Phap o tran Wœrth-Frœschwiller, cac thanh phan thuoc hai Tap đoan quan so 1, 2 đanh bai Quan đoan II Phap tai tran Spicheren-Forbach. Hoa luc uu viet cua bo binh Phap đa gay cho cac luc luong tan cong Pho nhieu thiet hai, nhung khong the ngan ho tien ve phia truoc, tim kiem suon quan Phap va ep đoi phuong rut khoi tuyen phong ngu cung ran cua minh. Trong khi hau het moi đon vi Phap cho lenh cap tren, moi đon vi Pho đeu hanh quan theo tieng đai bac va lam chien ngay sau khi tim ra quan đich.

Ke hoach bao vay xoa so quan chu luc Phap o bien gioi đa khong đuoc nhu y muon cua Moltke. Mat khac, hai that bai mo man tai Wœrth-Frœschwiller va Spicheren-Forbach đa giang mot đon đau vao tinh than quan linh va tam ly cac tuong linh Phap. Trong thu gui cho Trung tuong Blumenthal - Tham muu truong Tap đoan quan so 3 ngay 7 thang 8, Moltke cho rang cach tot nhat đe cac tan binh bai tuong Phap xoay chuyen tinh hinh luc nay la lap mot ke hoach ranh mach nham tap trung toan bo luc luong tai St. Avold (Lorraine) va tung mot đon hoi ma thuong vao mot bo phan rieng le cua quan Pho. Nhung ong ket luan: "mot quyet đinh manh me nhu vay la khong hop ly voi thai đo ma ho boc lo cho đen gio". That vay, Napoleon đa nhuong lai quyen chu đong chien luoc cho cac đao quan cua Moltke khi ong ta phat lenh cho toan bo quan luc rut ve Chalons-sur-Marne. Nhung Quan đoan II đa tu y rut lui theo huong Metz ma khong bao voi cap tren sau khi đuoc tin Quan đoan I tham bai o Wœrth-Frœschwiller. Cuoi ngay 7 thang 8, Napoleon lenh cho 3 quan đoan ben phai triet thoai ve Chalons đe thanh lap Tap đoan quan Chalons do MacMahon chi huy, trong khi Tap đoan quan Rhine triet thoai toi phao đai Metz, truoc khi rut toi Chalons theo đuong Verdun đe hoi quan voi tap đoan quan moi cua MacMahon. Ngay 12 thang 8, Hoang đe nhuong quyen chi huy Tap đoan quan Rhine cho Bazaine.


 = Thanh toan cac tap đoan quan Phap  =
Nhan đinh lai tinh hinh, Moltke quyet đinh đe Tap đoan quan so 3 truy đuoi cac quan đoan I, V va VII cua MacMahon trong khi cac Tap đoan quan so 1 va 2 "xu ly" Bazaine. Moltke đon thuan phot lo Metz va đieu quan vuot tuyen đuong rut cua đich. Ong huy đong Tap đoan quan so 1 va Tap đoan quan so 2 khep kin quan Phap tu huong nam. Ngay 16 thang 8, cac quan đoan III (tuong Alvensleben) va X (tuong Voigts-Rhetz) cua Tap đoan quan so 2, do tin la minh đang gap phai hau quan Phap, đa tien cong toan bo Tap đoan quan Rhine o Vionville - Mars-la-Tour. Cac đot tan cong cua bo binh Pho som bi chan đung, song luc luong phao binh thien chien cua Pho, von đuoc cai tien rat nhieu ke tu sau nam 1866, đa cuu van ho khoi mot that bai nang ne. Tran đanh ket thuc trong man đem voi thiet hai rat lon cho ca hai ben tham chien. Mac du khong phe nao gianh thang loi ro ret, quan cua Moltke đa khoa đuoc đuong rut cua Tap đoan quan Rhine ve Verdun, buoc Bazaine phai rut quan tro lai huong Metz.
Tran đanh lon tiep theo bung no o Gravelotte-St. Privat ngay 18 thang 8 tren mot the tran đao nguoc: cac Tap đoan quan so 1 va 2 dua lung ve Paris o huong tay trong khi Tap đoan quan Rhine dua lung ve bien gioi voi Đuc. Moltke du đinh dung đai bac gia nhu phong tuyen quan Phap, roi thoc suon quan Phap quanh St. Privat va hop vay chien tuyen quan Phap tu phia bac sang phia nam. Tuy nhien, cac thuoc cap cua ong đa phat đong nhung đot tan cong truc dien vao tuyen phong ngu cua Phap tren cac cao điem che ngu tran đia. Cac đot tan cong cua quan Đuc bi chan đanh voi thiet hai het suc nang ne. Mac du vay, bo binh cua Moltke voi su ho tro đac luc cua phao binh cuoi cung đa đanh chiem đuoc cac cao điem phia tren Metz va ep đich rut xuong phao đai sau mot ngay giao tranh khoc liet. Du Moltke tung viet "cuoc vay ham Metz khong nam trong ke hoach ban đau cua chien dich", gio đay ong quyet đinh tien hanh bao vay phao đai.
Vua Wilhelm I tin rang chien thang Gravelotte đa quyet đinh cuc dien cua chien tranh, song Moltke van khong an tam. Ong tach 3 quan đoan khoi Tap đoan quan so 2 đe hinh thanh Tap đoan quan Maas do Thai tu Albert I cua Sachsen chi huy. Trong khi Tap đoan quan so 1 va 4 quan đoan con lai cua Tap đoan quan so 2 vay ham Metz, nhung đao binh hung hau cua cac Thai tu Pho va Sachsen tien ve phia tay cho đen khi bat kip Tap đoan quan Chalons moi đuoc thanh lap cua MacMahon trong khi đao nay đang hanh quan đi giai vay cho Metz. Sau khi Quan đoan V thua tran Beaumont vao ngay 30 thang 8,, quan cua MacMahon phai rut vao Sedan trong ngay hom sau. Bang mot cuoc tan cong gong kim, Moltke đa bao vay tieu diet Tap đoan quan Chalons trong tran Sedan ngay 1 thang 9. Moi no luc thoat vay cua cac đon vi quan Phap đeu bi hoa luc phao binh va bo binh cua Moltke đap tan voi thiet hai het suc nang ne. Theo loi ke cua vien si quan tham muu Alfred von Waldersee - nguoi ke nhiem tuong lai cua Moltke, trong bua an toi voi Bismarck, Roon, Moltke va cac tuong linh cap cao vao đem chien thang, Wilhelm I khen ngoi "nguoi đa mai sac luoi guom cho ta, nguoi đa su dung no, va nguoi đa dan đuong đung đan cho cac chinh sach cua ta".
Hom sau, Napoleon III cung toan bo 83.000 binh si cua Tap đoan quan Chalons đau hang va bi bat lam tu binh. Tap đoan quan cuoi cung cua Đe che Phap đa bi xoa so. Thang loi quyet đinh cua Moltke o Sedan đa khang đinh vai tro đac biet cua hoc thuyet tran đanh huy diet (Kesselschlacht) trong nen tu tuong quan su Đuc truoc nam 1945. Sau đai thang, ong phat đong cuoc vay ham Paris. Tren khap nuoc Phap, chinh quyen Phap thanh lap cac tap đoan quan moi đe giai nguy cho thu đo, nhung nhung đoi quan nay lien tiep bi đanh tan. Metz that thu vao ngay 27 thang 10. Cuoi thang 12 nam 1870, Bismarck ra lenh na đai bac vao Paris. Moltke phan đoi hanh đong nay vi ong cho rang viec phao kich la khong can thiet va thanh pho se bi buoc phai khuat phuc sau vai thang bo đoi. Bismarck van tiep tuc tien hanh phao kich, nhung suy tinh cua Moltke đa đung. Truoc tinh trang thieu luong thuc tram trong, Paris đau hang vao ngay 28 thang 1 nam 1871. Thang 3 nam đo, hai nuoc ky ket hiep đinh đinh chien. Hoa uoc Frankfurt vao ngay 10 thang 5 nam 1871 đa đat dau cham het cho cuoc chien.
Thang 1 nam 1870, Thuong ta Julius von Verdy du Vernois, mot trong nhung si quan hang đau cua Pho, đa ca ngoi đuc đo cua vi tuong Tong tham muu truong qua cuon nhat ky cua minh: "Moltke [...] luon theo sat bo tham muu cua ong, va luc nao cung an can voi tat ca chung ta. Khong ai phai nghe mot loi noi nang tu ong trong toan bo chien dich..." Theo Vernois, Moltke luon "moc mac, vui tuoi va khiem ton" voi cac thuoc cap cua minh. "Chung toi đeu hanh phuc đuoc o cung voi ong, đong thoi tuyet đoi yeu men va ton sung ong. Nhung ben ngoai phe nhom nho cua chung toi, nguoi ta chi co mot thu cam xuc duy nhat va đo la su than phuc đoi voi ong; ai cung noi ong la mot nhan cach ly tuong mau muc".


Nhung nam cuoi đoi Hai ngay sau khi Metz that thu, vua Pho phong cho von Moltke ham Ba tuoc (Graf) ngay 29 thang 10 nam 1870 đe tuong thuong cho nhung cong hien cua ong noi chung va đai thang Sedan noi chung noi rieng. Chua het, vao thang 6 nam 1871, ong đuoc thang cap ham Thong che va đuoc nhan mot khoan luong thuong đo so. Khong nhung la mot nha quan su lon trong cac cuoc chien cua Bismarck, Moltke con tich cuc tham gia chinh tri. Tren tu cach la thanh vien Đang Bao thu, ong tung hoat đong trong Nghi vien Lien bang Bac Đuc tu nam 1867 cho đen nam 1871, va sau khi nuoc Đuc thong nhat ong la mot đai bieu Quoc hoi Đuc (Reichstag) trong giai đoan 1871–1891. Tu nam 1872, ong la thanh vien Vien Quy toc Pho. Cac bai phat bieu cua ong truoc quoc hoi, chu yeu noi ve cac van đe quan su, đuoc nguoi đoi ca ngoi vi su ngan gon va chinh xac. Vi "nhung thanh tich đang khen đoi voi to quoc Đuc thong nhat, hoi sinh" (Verdienste um das zur Einheit wiedergeborene Deutsche Vaterland), ong đuoc tang danh hieu Cong dan Danh du thanh pho Hamburg nam 1871.
Moltke con đuoc phong danh hieu Cong dan Danh du cua cac thanh pho sau (xep theo bang chu cai): Aachen (thang 10 nam 1890), Berlin (16 thang 3 nam 1871), Bremen (1871), Dresden (11 thang 7 nam 1871), Gorlitz (1871), Kolberg (1866), Koln (9 thang 6 nam 1879), Lubeck (1871), Magdeburg (1870), Munchen (1890) va Parchim (4 thang 5 nam 1867).

Trong thoi binh, thong che Moltke tiep tuc doc suc cung co thuc luc cua quan đoi Đuc. Ong đa chi đao viec soan thao bo su chinh thuc ve cuoc Chien tranh Phap-Đuc. Bo su đa đuoc Bo Tong tham muu Đuc xuat ban trong giai đoan tu nam 1874 cho đen nam 1881. Thang loi cua ong trong cac cuoc chien tranh thong nhat Đuc đa đua ong tro thanh mot danh nhan va anh hung dan toc cua nuoc nay. Hon 50 đai ky niem Moltke đa đuoc dung len tren khap nuoc Đuc vao cuoi the ky 19 va đau the ky 20; mot so tuong đai đa bi pha huy trong va sau Chien tranh the gioi thu hai, nhung nhieu tuong đai van con ton tai.
Trong "Con Bao đong Chien tranh" nam 1875, Moltke yeu cau đanh phu đau Phap truoc khi ho co the tai xay dung luc luong quan su cua minh. Đoi mat voi kha nang xay ra mot cuoc chien tranh hai mat tran voi Nga va Phap trong tuong lai, vi Tong tham muu truong luon chu truong thuc hien chien luoc tan cong Phap va phong ngu voi Nga do ong hieu rang viec tim kiem mot thang loi quyet đinh tren nhung dai đat rong lon cua Nga la kho the thuc hien. Nhung tu nam 1879, truoc nhung dien tien moi trong nen quan su hai nuoc nay, ong đoi sang chien luoc tan cong Nga va phong ngu voi Phap bang mot luc luong mong hon. Nam 1880, ong tung xin roi nhiem so nhung bi tu choi. Tam nam sau, ong tu nhiem vao thang 8 nam 1888. Ngay 10 thang 8 nam ay, Pho Tong tham muu truong cua ong la tuong Alfred von Waldersee đuoc chi đinh lam tan Tong tham muu truong quan đoi Đuc. Sinh nhat lan thu 90 cua Moltke vao thang 10 nam 1890 đa đoc tuyen bo la ngay le quoc gia. Chau trai cua ong, Helmuth Johannes Ludwig von Moltke (Moltke Nho), cung la Tong tham muu truong tu nam 1906 cho đen khi bi sa thai vao nam 1914 khi chien luoc đanh nhanh thang nhanh cua Đuc bi pha san trong Chien tranh the gioi thu nhat.
Cuoi đoi, vi Thong che lao thanh tro nen buc xuc truoc su anh huong ngay cang gia tac cua nhom can than hieu chien cua tan Hoang đe Wilhelm II. Nam 1890, tai thuong vien Quoc hoi Đuc, ong len an phe canh nay bang loi canh bao rang khi cuoc chien tranh ma ho trong mong bung no, "đo dai cua no se khong the đuoc luong truoc va ket cuc cua no se khong the đuoc thay truoc o bat ky noi nao... va gay thong kho ke đau tien cham lua len chau Au...".
Đem ngay 24 thang 4 nam 1891, trong mot chuyen vieng tham Berlin, Thong che Helmuth von Moltke đot ngot tu tran, huong tho 90 tuoi. Le quoc tang cua ong đa đuoc cu hanh theo nghi thuc quan đoi, va đuoc su tham du cua hang nghin nguoi, trong đo co Hoang đe Wilhelm II. Mac du vay, Bismarck khong co mat trong le tang nay. Hang nghin binh si, duoi su chi đao cua Hoang đe, đa ho tong linh cuu cua ong đen Tram đuong sat Lehrter o Berlin, va tu đay linh cuu đuoc đua ve Schlesien.
Thi hai cua Moltke đa đuoc an tang trong lang mo cua gia đinh tai đien trang Kreisau. Sau Chien tranh the gioi thu hai, đien trang đa bi cuop pha khi Kreisau (nau la Krzyzowa, hat Swidnica) bi sap nhap vao Ba Lan. Đen gio, khong mot mau di hao nao cua ong đuoc biet la con ton tai. Ong đuoc gioi su hoc đanh gia la nguoi đa đinh hinh ra phuong thuc chien tranh cua nuoc Đuc thoi đe che. Khong nhung the, co cau tham muu va to chuc quan su ma ong day cong xay dung đa tro thanh khuon mau cho phan lon cac quan đoi tren the gioi ngay nay.


Danh hieu va giai thuong Đoan nay chua đung thong tin tu Wikipedia tieng Đuc

Pho
Huan chuong Đai bang Đen, kem theo day chuyen va kim cuong
Huan chuong Đai bang Đo, Đai Thap tu đinh kem la soi va guom
Huan chuong Vuong quyen (Pho) hang nhat, đinh kem guom, dai bang phu men cua Huan chuong Đai bang Đo, va la soi
Huan chuong Vuong that Hohenzollern, Thap tu Đai Tu lenh đinh kem guom, kim cuong, va Ngoi sao đinh kem kim cuong
Huan chuong Thap tu Xanh, Đai Thap tu đinh kem Ngoi sao, la soi, va vuong mien gan kim cuong
Huan chuong Thap tu Xanh va Khoa hoc va Nghe thuat
Đai Thap tu Huan chuong Thap tu Sat nam 1870
Tu lenh Danh du Huan chuong Thanh Johann
Giai thuong Phuc vu
Huan chuong Cuu mang tren dai ruy-bang

Cac bang Đuc
Đai Thap tu Huan chuong Gia toc Albrecht (Anhalt)
Huan chuong Gia toc Trung kien (Baden)
Đai Thap tu Huan chuong Quan cong Karl Friedrich (Baden)
Đai Thap tu Huan chuong Quan su Max Joseph (Bayern)
Đai Thap tu Huan chuong Heinrich Su tu đinh kem guom bau (Braunchsweig)
Đai Thap tu Huan chuong Ludwig (Hessen)
Huan chuong Quan cong (Hessen)
Huy chuong Quan cong đinh kem guom bau (Schaumburg-Lippe)
Đai Thap tu Huan chuong Gia toc Wenden, đinh kem vuong mien vang va guom (Mecklenburg-Schwerin)
Thap tu Quan cong (Mecklenburg-Schwerin)hap tu Quan cong]] hang I (Mecklenburg-Schwerin)
Thap tu vi thanh tich trong chien tranh (Mecklenburg-Strelitz)
Đai Thap tu Huan chuong Gia toc va Quan cong Peter Friedrich Ludwig đinh kem guom (Oldenburg)
Huan chuong Vuong mien Van huong (Sachsen)
Đai Thap tu Huan chuong Quan su Thanh Heinrich (Sachsen)
Đai Thap tu Huan chuong Ung trang đinh kem guom (Sachsen-Weimar)
Đai Thap tu Huan chuong Gia toc Sachsen-Ernest (cac cong quoc Sachsen)
Đai Thap tu Huan chuong Quan cong (Wurttemberg)
Đai Thap tu Huan chuong Vuong quyen (Wurttemberg)
Khac
Đai Thap tu Huan chuong Leopold (Bi)
Đai Thap tu Bac Đau boi tinh (Phap)
Huan chuong Santissima Annunziata (Y)
Đai Thap tu Huan chuong Quan su Savoia (Y)
Đai Thap tu Huan chuong Thanh Stephan (Ao-Hung)
Đai Thap tu Huan chuong Leopold (Ao-Hung)
Đai Thap tu Huan chuong Thap va Kiem đinh kem day chuyen (Bo Đao Nha)
Huan chuong Thanh Andrei (Nga)
Huan chuong Thanh Aleksandr Nevsky đinh kem kim cuong (Nga)
Huan chuong Đai bang Trang (Nga)Huan chuong Đai bang Trang (Nga)
Huan chuong Thanh Anna hang I (Nga)
Huan chuong Thanh Georghy hang II (Nga)
Huan chuong Vuong toc Seraphim (Thuy Đien)
Đai Thap tu Huan chuong Bach tuong (Xiem La)
Huy chuong Imtiyaz đinh kem kim cuong (Tho Nhi Ky)
Huan chuong Medjidie hang I (Tho Nhi Ky)
Thanh guom Vinh danh (Tho Nhi Ky)


Phu chu Chu thich Tham khao Boot, Max, War Made New: Weapons, Warriors, and the Making of the Modern World, Penguin, 19-10-2006. ISBN 1101216832.
Chisholm, Hugh, bien tap (1911). "Moltke, Helmuth Carl Bernhard, Count von" . Encyclopædia Britannica (an ban thu 11). Cambridge University Press.
Robert Cowley, Geoffrey Parker (Bien tap), The Reader's Companion to Military History, Houghton Mifflin Harcourt, 2001. ISBN 0618127429.


Đoc them Letters of Field-Marshal Count Helmuth von Moltke to his mother and his brothers: Translated by Clara Bell and Henry W. Fischer (1891)
Letters of Field-Marshal Count Helmuth von Moltke to his mother and his brothers (1892)
Essays, speeches, and memoirs of Field Marshal Count Helmuth von Moltke (1893)
Bucholz, Arden. Moltke and the German Wars, 1864-1871, Palgrave Macmillan, 2001. ISBN 0-333-68757-4
Friedrich, Otto. Blood and Iron: From Bismarck to Hitler the Von Moltke Family's Impact on German History, 1st ed. New York: HarperCollins, 1995. ISBN 0-06-092767-4
Macksey, Kenneth. From Triumph to Disaster: The Fatal Flaws of German Generalship from Moltke to Guderian. Mechanicsburg, Pennsylvania: Stackpole Books, 1996. ISBN 1-85367-244-0
Wilkinson, Spenser (ed.). Moltke's Military Correspondence, 1870-71, Ashgate Publishing, 1991. ISBN 0-7512-0040-9
Martin van Creveld. The Art of War: War and Military Thought, Cassell&Co, London, 2000. ISBN 0-304-35264-0 (p. 109)
Martin van Creveld. Supplying War: Logistics from Wallenstein to Patton, Cambridge University Press, Cambridge, 1977. ISBN 0-521-29793-1
Rothenburg, Gunther E. "Moltke, Schlieffen and the Doctrine of Strategic Envelopment," in Peter Paret, ed., Makers of Modern Strategy from Machiavelli to the Nuclear Age. Princeton University Press, 1986.
Holborn, Hajo. "The Prusso-German School: M6/23/2004oltke and the Rise of the General Staff," in Peter Paret, ed., Makers of Modern Strategy from Machiavelli to the Nuclear Age. Princeton University Press, 1986.
Delbruck, Hans. "Moltke," in Delbruck's Modern Military History. University of Nebraska Press, 1997.
Bucholz, Arden. Moltke and the German Wars, 1864-1871. St. Martin's Press, 2000.
Bucholz, Arden. Moltke, Schlieffen and Prussian War Planning. Berg Publishers, 1991.
Hughes, Daniel. Moltke on the Art of War. Novato, California: Presidio, 1993.
Kessel, Eberhard. Moltke. Stuttgart: K.F. Koehler, 1957.
Kessel, Eberhard. Moltkes erster Feldzug. Berlin: E.S. Mittler, 1939.
Kessel, Eberhard. Helmuth von Moltke Briefe. 2d. ed. Deutsche Verlags Anstalt, 1960.
Kessel, Eberhard. Moltke Gespraeche. Hanseatic Verlasanstalt, 1940.
Dressler, Friedrich. Moltke in His Home. John Murray, 1907.
Craig, Gordon. The Battle of Koeniggraetz. Lippincott, 1964.
Howard, Michael. The Franco-Prussan War. Collier Books, 1969.
Wawro, Geoffrey. The Austro-Prussian War. Cambridge University Press, 1996.
Peschke, Rudolf. Moltkes Stellung zur Politik bis zum Jahr 1857. Max Schmeresow, 1912.
Foerster, Rolland G. Generalfeldmarschall von Moltke: Bedeutuing und Wirkung. R. Oldenbourg, 1991.
Grosser Generalstab, ed. Moltkes Gesammelte Schriften und Denkwurdigkeiten. 8 vols. E.S. Mittler, 1892.
Grosser Generalstab, ed. Moltkes Militaerische Werke. 13 vols. E.S. Mittler, 1892-1912.
Herre, Franz. Moltke: Der Mann und sein Jahrhundert. 2d ed. Deutsche Verlags Anstalt, 1984.
Horst, Max. Moltke, Leben und Werk in Selbstzeugnissen. Leipzig: Dieterich'schen Verlagsbuchhandlung, 1930.
Jaehns, Max. Feldmarschall Moltke. 2 vols. Ernst Hoffmann, 1900.
Coumbe, Arthur T. "Operational Control in the Franco-Prussian War," Parameters, Vol. 21, No. 2 (Summer 1991), pp. 295–307.


Lien ket ngoai Helmuth von Moltke at Encyclopædia Britannica
Leaders & Battles Database: Count Helmuth Karl von Moltke Luu tru ngay 13 thang 11 nam 2007 tai Wayback Machine by Kimberly J. Largent
Moltke, Helmuth Karl Bernhard Graf Von (1800-91)
Werke von Helmuth Karl Bernhard von Moltke. Trong: Du an Gutenberg-DE.
Literatur von und uber Helmuth Karl Bernhard von Moltke trong catalog cua Thu vien Quoc gia Đuc
Helmuth Karl Bernhard von Moltke in der Datenbank der Reichstagsabgeordneten
The Franco-German War of 1870-71 by Helmuth von Moltke at archive.org
Moltke's tactical problems from 1858-1882 by Helmuth von Moltke at archive.org