Ngu Hu (gian the: 虞诩; phon the: 虞詡; binh am: Yu Xu) la tuong va la quan nha Đong Han trong lich su Trung Quoc. Ong co cong giu bien gioi phia tay Trung Quoc đau the ky 2.


Thoi tre Ngu Hu tu la Thang Khanh, nguoi Vu Binh nuoc Tran, nay la phia nam Cha Thanh, Ha Nam, Trung Quoc.
Ong noi Ngu Hu la Ngu Kinh tung lam quan coi nguc o huyen trong 60 nam, co tam long khoan dung. Cha ong mat som, tu khi it tuoi ong đa phung duong ba noi.
Nam 12 tuoi, Ngu Hu đa thong thao kinh sach. It lau sau ong đuoc huyen tien cu. Tuong quoc nuoc Tran – chu hau nha Han - trong thay Ngu Hu cho rang ong la nguoi co tai nen muon bo nhiem ong lam quan, nhung ong tu choi vi phai phung duong ba noi đa 90 tuoi.


Dep loan Trieu Ca Sau khi ba noi qua đoi, Ngu Hu man tang ba roi nhan loi đen phu Thai uy Ly Tu lam chuc Lang trung.
Nam 110 thoi Han An Đe, toc nguoi Khuong phia tay nha Han khoi binh chiem Tinh Luong. Đai tuong Đang Trac cho rang quan phi ton kem nen đinh bo Luong chau, chi tap trung chong Hung No phia bac.
Ngu Hu nghe tin lien đen cho thai uy Ly Tu kien nghi rang khong the bo Luong chau ma phai huy đong luc luong co giu. Ly Tu nghe theo y kien cua Ngu Hu, ben trieu tap cac thu ha lai, ra lenh đieu đong cac cuong hao o Tay chau, bo nhiem con em ho lam quan lang đe phong giu.
Đang Trac la nguoi nha ngoai thich Đang Chat – anh thai hau Đang Tuy. Kien nghi cua Ngu Hu lam trai y ho Đang đang co the luc, vi vay anh em ho Đang đieu ong đi lam tran thu o huyen Trieu Ca – noi đang xay ra bao loan do Ninh Thich đung đau. Ho Đang muon đay Ngu Hu vao noi nguy hiem.
Ban be ong đen an ui, nhung Ngu Hu khong to ra lo lang. Đen nhiem so, Ngu Hu đen gap thai thu quan Ha Noi la Ma Lang. Ma Lang to y ngac nhien vi ong chi la van nhan nhung lai đen tran nham vung bao loan, nhung Ngu Hu van binh tinh va khang đinh co the dep đuoc loan. Ong kien Nghi Ma Lang khong nen voi va đoi tran voi Ninh Thich đang hang hai ma can co thoi gian đe binh đinh, vi quan đich o hop khong biet chiem lay cho hiem yeu va kho luong thuc.
Ngu Hu thiet lap 3 đang cap trang si trong vung va sai cap duoi đi chieu mo, khong đuoc đe ho an nau:

Nguoi co the chinh chien la loai 1
Nguoi tung co tien an, tien su trom cap la loai 2
Nguoi choi boi leu long, khong quan tam san nghiep la loai 3
Sau vai ngay, Ngu Hu chieu nap đuoc vai tram nguoi. Ong mo tiec thet đai, tuyen bo tha cho nhung nguoi co toi loi, va sai ho đi tra tron vao hang ngu quan Ninh Thich, keo luc luong nay đi cuop boc. Ban than Ngu Hu thi mang quan đi mai phuc, đoi quan đich keo đi cuop o đau thi đo ra chem giet.
Ong lai bi mat sai nhung nguoi ngheo đen may quan ao cho quan Ninh Thich, dan ho bi mat may chi mau vao vat ao đe đanh dau. Vi vay khi phan quan keo vao trong pho xa thi nha dich co the bat giu ngay. Quan Ninh Thich khong hieu vi sao bi phat hien va bi bat, cho rang Ngu Hu co than linh giup đo. Luc luong phan quan vi vay tan ra. Huyen Trieu Ca tu đo yen on.


Đanh bai quan Khuong = Tang bep lua đich =
Ngu Hu đuoc chuyen sang lam huyen lenh huyen Hoai. Sau đo quan Khuong o bien gioi phia tay thuong đen cuop pha quan Vu Đo. Thai hau Đang Tuy thay Ngu Hu co tai ben thang ong lam Thai thu Vu Đo, tiep kien ong o đien Gia Đuc, ban thuong rat hau.
Nghe tin Ngu Hu đen tran thu Vu Đo, quan Khuong keo đen chan o khe nui Hao Son tren đuong Tran Thuong. Ngu Hu cho quan linh dung lai roi cho nguoi phao tin la đa xin đuoc vien binh cua trieu đinh, phai dung lai đe đoi vien binh cung tien. Quan Khuong tin la that nen chia nhau ra cac huyen xung quanh cuop boc.
Nhan thoi co quan đich phan tan, khong tap trung lai tan cong minh, Ngu Hu ngay đem hanh quan gap, trong 1 ngay đi đuoc hon 100 dam. Ong ra lenh cho tuong si moi nguoi phai đao đuoc 2 ho bep. Sau đo hang ngay ong lai lenh moi nguoi đao them 2 ho nua. Quan Khuong thay bep cua quan Han ngay cang nhieu, cho rang quan Han tang len đong nguoi, Ngu Hu đa co quan tiep vien đen that nen khong dam lai gan.

Meo tang bep lua đich cua Ngu Hu đuoc tieu thuyet Tam quoc dien nghia nhac đen tai hoi thu 100. La Quan Trung đa hu cau tinh tiet Gia Cat Luong rut lui sau lan ra Ky Son thu 4 nam 230: Gia Cat Luong phai rut quan ve nhung so quan Tao Nguy truy kich, ben sai quan lam tang them bep. Tu Ma Y nghi hoac khong nghi rang quan đich thuc su rut lui nen khong dam đuoi theo, vi vay quan Thuc tro ve an toan. Tu Ma Y sau nay moi biet bi Khong Minh lua nen than: "Khong Minh bat chuoc meo cua Ngu Hu, lua đuoc ta roi". Tren thuc te cac lan chien su giua Thuc Han va Tao Nguy khong co tinh tiet Gia Cat Luong lui quan phai dung meo lam them bep đe rut an toan. Trong lan đanh Nguy thu tu nam 230, Gia Cat Luong khong ra mat tran ma chi sai Nguy Dien đanh Duong Khue, pha tan quan Nguy do Quach Hoai chi huy.


= Pha quan Khuong =
Ngu Hu đen quan Vu Đo, thay binh linh trong quan chua đay 3000 nguoi trong khi quan Khuong co hon 1 van, đa vay đanh Xich Đinh vai chuc ngay. Ong ra lenh cho quan si khong đuoc dung no manh, chi dung no nho đe ban. Quan Khuong cho rang vien binh cuu Xich Đinh cua Ngu Hu yeu, khong co kha nang ban đuoc minh nen tap trung them quan vay đanh Xich Đinh, khong chu y toi cuu binh cua Ngu Hu.
Nhan luc quan đich mat canh giac, Ngu Hu huy đong no cung manh ra tran, ban toi tap, phat nao cung trung. Quan Khuong bi chet rat nhieu, hoang so bo chay. Ngu Hu truy kich chem giet kha nhieu quan đich. Xich Đinh đuoc giai vay.
Hom sau, Ngu Hu lai cho toan bo quan linh xep thanh tran the, cho ho ra tu cua đong roi vao cua bac; sau đo lai bao ho thay quan ao khac chay ra chay vao nhieu lan. Quan Khuong thay quan Han ra vao voi quan ao khac nhau tuong la quan Han đong nen khong dam phan cong tro lai. Ngu Hu đoan quan đich hoang mang khong dam đanh se rut lui, ben phai 500 quan đi mai phuc o Thien Thuy. Qua nhien quan Khuong rut ve qua đuong nay, bi phuc binh quan Han đo ra đanh. Quan Khuong thua chay tan tac.


On đinh Vu Đo Ngu Hu xet đia the, cho xay đap hon 180 doanh luy, chieu hoi dan chung luu lac tro ve, cho cuu tro nguoi ngheo. Quan Vu Đo yen on tro lai. Khi ong moi đen, trong quan chi con 1 van ho nhung sau đo đa tang len 4 van ho.
Đuong sa o Vu Đo hiem tro, van chuyen rat kho khan, khong dung thuyen be va xe co đuoc, phai dung ngua tho, chi phi rat cao. Ngu Hu đich than đi thi sat khe nui va song suoi, cho chat đon cay coi, đuc pha đat đai. Ong khai thong con đuong thuy dai vai chuc dam tu Tu Thuy đen Ha Bien. Nho đuong thuy đuoc khai thong, mot nam tiet kiem đuoc 40 trieu tien phi.


Vu an Truong Phong Nam 126 đoi Han Thuan Đe, Ngu Hu đuoc đieu ve kinh lam Tu le hieu uy. Moi nhan chuc đuoc vai thang, Ngu Hu đa dang tau trinh len Thuan Đe xin cach chuc cac quan tren la Thai pho Phung Thach, Thai uy Luu Hy, đong thoi vach toi trang Trung thuong thi Trinh Hoang, Tran Binh, Manh Sinh, Ly Nhuan. Moi nguoi cho rang ong qua ha khac. Cac quan tren thu oan ong, cho rang ong muon hai nguoi vo toi, tau voi Han Thuan Đe tri toi ong. Thuan Đe biet vi ong ngay thang nen moi tau trinh nhu vay, do đo khong tri toi ong.
Trung thuong thi Truong Phong long quyen, nhan nhieu hoi lo. Ngu Hu xet vu an Truong Phong, nhieu lan tau len nhung bi quan tren be canh voi Truong Phong đeu giau đi, khong phuc đap. Ngu Hu phan no ben lenh cho thu ha troi minh lai, tu giam vao nguc va dang thu len noi rang ong tu giam minh vi khong muon lam đong lieu voi Truong Phong.
Thu đen tay Thuan Đe, Truong Phong bi trieu tap, ben đen khoc truoc mat vua to ra la vo toi. Thuan Đe tin loi Truong Phong, ben cach chuc Ngu Hu, bat ong lam pham nhan. Truong Phong cang thu oan Ngu Hu, ben sai nguoi lien tiep đen tham van tra tan ong 4 lan, muon buc ong chet. Quan coi nguc khuyen ong tu van đe khoi bi nhuc nhung Ngu Hu khong nghe, ong cho rang tha bi chem ngoai cho đe moi nguoi biet đen ma phan xet phai trai con hon chet am tham trong lao.
Sau đo Ngu Hu đuoc hai hoan quan Ton Trinh va Truong Hien - nhung nguoi tung theo giup Thuan Đe khi con la thai tu - tau trinh len Thuan Đe, khuyen vua giai oan cho ong. Nhung Thuan Đe chan chu chua quyet, lai theo y kien cua Gia Lang la nguoi than thiet voi Truong Phong, khong xet lai an.
Con Ngu Hu la Ngu Nghi cung hon 100 mon sinh đen kinh đo chan xe Phan hau Trung thuong thi Cao Phan xin giai oan cho ong. Cao Phan vao trieu tau trinh ly le voi Thuan Đe. Thuan Đe nghe ra, ben ha lenh tha cho Ngu Hu, sai bat giam Truong Phong đay ra bien ai, Gia Lang va 5 nguoi cung canh bi giet hoac cach chuc.
Ton Trinh lai dang thu ke cong trang cua Ngu Hu, Han Thuan Đe ben bo nhiem ong lam Nghi lang, it lau sau thang lam Thuong thu boc xa.


Chinh ly phap luat Thoi Han co luat cho phep nguoi pham toi dung tien chuoc toi, goi la "nghia tien", tren danh nghia la dung tien du tru cuu tro nguoi ngheo nhung tren thuc te la cac quan lai van dung viec đong tien chuoc toi đe bo vao tui rieng.
Ngu Hu ben tau len trieu đinh nen bo luat nay. Thuan Đe nghe theo, ben ha lenh bo hinh thuc dung tien chuoc toi va truyen đat tau chuong cua ong xuong cac chau quan.
Ngu Hu lam quan ngay thang, nhieu lan đong cham đen cap tren khien ong bi thu oan nhung toi khi gia ong van khong thay đoi tinh cach.
Nam 136, Ngu Hu đuoc thang lam Thuong thu lenh. Sau đo it lau ong xin nghi huu. Trieu đinh biet tinh ong cuong truc nen sau đo đinh moi ong ra lam quan lan nua, nhung ong đa qua đoi. Khong ro khi đo Ngu Hu bao nhieu tuoi. Ong đa phuc vu gan 30 nam duoi 3 đoi vua Han.


Nhan đinh Ngu Hu đuoc cac su gia Trung Quoc đanh gia la "tri luoc hon nguoi, trung can quoc su, trung thuc cuong truc, thu chi bat khuat". Trong đoi lam quan ong "9 lan bi khien trach, 3 lan chiu hinh phat nhung van khong bo khi tiet". Ngu Hu co tai van vo kiem toan, đuoc xem la tuong van kiem tuong vo tai nang hiem co.


Xem them Han An Đe
Han Thuan Đe


Tham khao Trinh Phuc Đien, Kha Vinh Quyet, Duong Hieu Xuan (2006), Tuong soai co đai Trung Hoa, tap 1, Nha xuat ban Lao đong
Le Đong Phuong (2007), Ke chuyen Tam quoc, Nha xuat ban Đa Nang


Chu thich