Tuc Thuy hu (Chu Han: 續水浒), con co ten goi la Chinh tu khau (征四寇) hay Tan tang đe ngu tai tu ky thu Thuy hu toan truyen (新增第五才子書水滸全传), đuoc xuat ban tai Viet Nam voi ten goi Hau Thuy hu, la mot tac pham van hoc co đien Trung Hoa, ke tiep noi dung cua tieu thuyet Thuy hu. Tuc Thuy hu đuoc cho la đuoc sang tac boi La Quan Trung. Noi dung cua tac pham ke ve qua trinh that bai cua cuoc khoi nghia cua cac anh hung Luong Son Bac do Tong Giang (tuc Tong Cong Minh) lanh đao. Hau Thuy hu đe cap chi tiet toi ket cuc cua tung thu linh quan Luong Son.


Thong tin co ban Theo Trung Quoc thong tuc tieu thuyet tong muc đe yeu (中國通俗小説總目提要): "O Trung Thang Đuong giu mot ban sach. O giua ghi la Chinh tu khau truyen, goc tren phai ghi la Tuc Thuy hu, goc phai duoi ghi la Trung Thang Đuong tang ban. Quyen đau đe la Tan tang đe ngu tai tu thu Thuy Hu toan truyen, Thanh Than ngoai thu. Muc luc đe la Tan tang tinh tu Thuy Hu hau truyen, o giua ghi la Đe ngu tai tu thu." Nhung trang cuoi ghi la "Can long nham ty tue (1792) tich nguyet thuong tam cu si thu vu đich van tinh xa".
Noi dung cua ban Trung Thang Đuong bao gom 48 hoi, so hoi tu hoi 67 đen hoi 115, đay đuoc xem la phan cuoi cua Thuy hu ban 115 hoi. Noi dung cua Tuc Thuy hu đuoc đoi sau them that thanh 49 hoi, ghep voi 71 hoi cua Thi Nai Am, thanh Thuy hu ban 120 hoi ma ngay nay thuong goi la Thuy hu toan truyen. Kim Thanh Than sau nay bo hoi 1 va 49 hoi Tuc Thuy hu, sua lai phan ket, thanh Thuy hu ban 70 hoi thuong thay ngay nay.


Nguon goc Xem Thi Nai Am hay La Quan Trung.
Hai nha van noi tieng trong van hoc co đien Trung Hoa la Thi Nai Am va La Quan Trung la đong tac gia cua tac pham nay. Nhung nhieu nguoi cho rang La Quan Trung voi thuc su la tac gia Tuc Thuy hu.
Tuong truyen La Quan Trung la hoc tro cua Thi Nai Am. Sau khi Thi Nai Am đa sang tac xong 70 hoi truyen Thuy hu, vua nha Nguyen đoc xong truyen đa noi gian bat giam Thi Nai Am va ha lenh phai viet tiep đoan sau, ke ve viec Luong Son Bac bi dep, neu khong se bi xu toi.
Thi Nai Am lo lang, ben cho goi hoc tro la La Quan Trung toi nha lao cung ban bac. Hai nguoi cung nhau thong nhat y tuong viet Hau Thuy Hu ke viec that bai cua quan Tong Giang. Sau 1 nam, Hau Thuy hu hoan thanh, hai thay tro mang dang vua Nguyen. Vua Nguyen xem xong rat bang long, ha lenh tha Thi Nai Am.


Noi dung Xem chi tiet: Thuy hu
Tuc Thuy hu ke ve qua trinh ton that, tan ra hoan toan cua cac anh hung Luong Son Bac. Noi dung chu yeu cua truyen ke ve viec nghia quan Luong Son đanh bai cac cuoc đanh dep cua trieu đinh nha Tong, nhan chieu an va tien cong nuoc Lieu, binh đinh cac cuoc khoi nghia cua Đien Ho, Vuong Khanh, Phuong Lap (cung Tong Giang đuoc goi chung la Tu đai khau).


= Lam toi trieu đinh =
Luong Son Bac phat trien đen cuc thinh o hoi 70 voi viec tap hop đu 108 vi anh hung đuoc phan thu hang va nhiem vu o Luong Son. Trieu đinh nha Tong nhieu lan phat quan đi đanh dep đeu bi quan khoi nghia đanh bai.
Thai uy Cao Cau đich than cam quan đi dep, bi quan Luong Son bat song. Tuy nhien, do thu linh Tong Giang mang nang tu tuong trung quan ai quoc nen đa sai tha Cao Cau va xin đuoc ve quy thuan trieu đinh.
Du bi nhieu y kien phan đoi (nhat la Lam Xung va Lo Tri Tham), Tong Giang van quyet y dan cac thu ha ve quy hang khi đuoc trieu đinh chieu an.
Sau khi ve hang trieu đinh, quan Luong Son đuoc đieu đi chong quan nha Lieu xam pham bo coi nha Tong. Quan Luong Son thang quan Lieu lien tiep nhieu tran (chiem đuoc Đan Chau, Ke Chau, Ba Chau, U Chau), sap tien đen kinh đo nuoc Lieu thi vua Huy Tong theo loi cac gian than, chap thuan cho nuoc Lieu giang hoa va ha lenh Tong Giang rut quan.
Tro ve, trieu đinh lai phai quan Luong Son đi đanh dep cac cuoc khoi nghia khac cua Đien Ho, Vuong Khanh va Phuong Lap. Voi đoi ngu thien chien, tai nang, quan Luong Son duoi co hieu cua trieu đinh nha Tong đa dep đuoc ca ba cuoc khoi nghia quy mo lon nay. Trong cuoc chien voi Đien Ho, quan Tong Giang đa thu phuc đuoc cac hang tuong nhu Kieu Đao Thanh, Ma Linh, Ton An, Bien Tuong, Đuong Ban, Van Trong Dung, Thoi Da,... va ho đa tu chien trong cuoc chien voi Vuong Khanh (Kieu Đao Thanh, Ma Linh bo đi, theo La Chan Nhan tu hanh, Ton An benh mat doc đuong,...). Truong Thanh ket duyen cung Quynh Anh, Diep Thanh quy thuan Luong Son.
Khi đanh quan Lieu va cac cuoc khoi nghia nong dan khac cua Đien Ho, Vuong Khanh, ho toan thang va khong co tuong lanh nao tu vong. Tuy nhien, khi đanh Phuong Lap, quan Luong Son bi ton that nang (Tuyen Tan chet o To Chau, Duong Chi mat mot chan, Sach Sieu, Đang Phi, Luu Đuong, Truong Thuan,... chet o Hang Chau, Giai Tran, Giai Bao, La Phuong, Quach Thinh, Ma Lan, Yen Thuan,... chet o đeo O Long, Ly Lap, Thang Long, Sai Phuc, Đo Thien... chet o Thanh Khe, Vo Tong chat đut 1 canh tay, bat đuoc Phuong Lap). Va khi giac gia khong con, nha Tong tim cach tru khu ho.


= Ket cuc =
Su suy giam quan so chi dien ra khi quan Luong Son đung đo quan Phuong Lap. Cho toi khi đanh bai quan khoi nghia nay va bat song thu linh Phuong Lap, cac anh hung Luong Son Bac bi ton that rat nhieu.
Trong 108 nguoi, 5 nguoi khong tham du cuoc chien voi Phuong Lap do đuoc lenh o lai hoac bi goi ve; 103 nguoi tham du cuoc chien voi Phuong Lap thi co 76 nguoi bi tu tran hoac khong tro ve trieu nhan quan tuoc, 27 nguoi tro ve trieu.
Trong 32 nguoi con song, 3 nguoi bi trieu đinh sat hai; 2 nguoi tu van vi phan chi; 12 nguoi ve toi kinh nhung van khong nhan chuc, bo ve que cu hoac đi lam đao si; 3 nguoi nhan chuc roi sau đo tu chuc vi khong thich bon chen o chon quan truong nhieu gian than; 13 nguoi tiep tuc phuc vu trieu đinh.
Trong 108 nguoi, co 69 nguoi chet, trong đo:
1. Tuong chet tran: 59 nguoi, bao gom:

14 chinh tuong: Tan Minh, Tu Ninh, Đong Binh, Truong Thanh, Luu Đuong, Su Tien, Sach Sieu, Truong Thuan, Nguyen Tieu Nhi, Nguyen Tieu Ngu, Loi Hoanh, Thach Tu, Giai Tran, Giai Bao.
45 pho tuong: Tong Van, Tieu Đinh, Đao Tong Vuong, Han Thao, Banh Di, Trinh Thien Tho, Tao Chinh, Vuong Đinh Luc, Tuyen Tan, Khong Luong, Thi An, Hac Tu Van, Đang Phi, Chu Thong, Cung Vuong, Bao Huc, Đoan Canh Tru, Hau Kien, Manh Khang, Vuong Anh, Ho Tam Nuong, Hang Sung, Ly Con, Yen Thuan, Ma Lan, Đan Đinh Khue, Nguy Đinh Quoc, La Phuong, Quach Thinh, Au Bang, Tran Đat, Duong Xuan, Uc Bao Tu, Ly Trung, Tiet Vinh, Ly Van, Thach Dung, Đo Thien, Đinh Đac Ton, Trau Uyen, Ly Lap, Thang Long, Sai Phuc, Truong Thanh, Ton Nhi Nuong.
2. Tuong om chet doc đuong: 10 nguoi, gom:

5 chinh tuong: Lam Xung, Duong Chi, Truong Hoanh, Muc Hoang, Duong Hung.
5 pho tuong: Khong Minh, Chu Quy, Chu Phu, Thoi Thien, Bach Thang.
Con lai 39 nguoi song sau khi dep Phuong Lap, nhung ket cuc cung khac nhau, khong phai ai cung đuoc tron ven:
1. Tuong khong muon ra lam quan va đa bo đi tren đuong ve kinh: 4 nguoi: 

2 chinh tuong: Yen Thanh, Ly Tuan (Sau nay Ly Tuan tro thanh quan Xiem La.)
2 pho tuong: Đong Uy, Đong Manh. (Hai tuong nay cung sang Xiem La voi Ly Tuan.)
2. Nhung truong hop khong ve khac:

Lo Tri Tham va Vo Tong o lai chua Luc Hoa (Hang Chau) theo nghiep tu hanh. Vo Tong sau song ngoai 80 tuoi, Lo Tri Tham chet tai chua nay chi mot thoi gian ngan sau khi thang Phuong Lap.
Cong Ton Thang tu gia Luong Son ngay truoc khi ra quan tan cong Phuong Lap va theo La Chan Nhan tu hanh o Ke Chau.
3. Nhung tuong tro ve va nhan chuc phong: 27 tuong linh, gom:

12 chinh tuong: Tong Giang, Lu Tuan Nghia, Ngo Dung, Quan Thang, Ho Dien Chuoc, Hoa Vinh, Sai Tien, Ly Ung, Chu Đong, Đai Tong, Ly Quy, Nguyen Tieu That.
15 pho tuong: Chu Vu, Hoang Tin, Ton Lap, Phan Thuy, Lang Chan, Bui Tuyen, Tuong Kinh, Đo Hung, Tong Thanh, Trau Nhuan, Sai Khanh, Duong Lam, Muc Xuan, Ton Tan, Co Đai Tau.
3. Tuong đa o kinh tu truoc hoac đuoc lenh goi ve: 5 pho tuong: An Đao Toan, Hoang Phu Đoan, Kim Đai Kien, Tieu Nhuong, Nhac Hoa.
So menh khac nhau cua 32 nguoi nay sau khi ve kinh moi la đa dang nhat, khong chi noi len su boi bac cua trieu đinh nha Tong đoi voi cong than, ma con lot ta tan cung tinh cach cua tung nguoi. Cho toi đoan ket cuc nay, đoc gia moi thuc su nhin ra chan tuong cua tat ca cac anh hung Luong Son Bac.

Tong Giang tu sat theo menh lenh cua vua. Ly Quy uong ruou đoc đe cung chet.
Lu Tuan Nghia bi trieu đinh đau đoc chet.
Ngo Dung sau khi mang xac Tong Giang va Ly Quy đi chon, gap Hoa Vinh cung treo co tu van o cung cho 2 ngoi mo. Cai chet cua Ngo Dung đay bi phan.
Quan Thang nhan chuc, sau bi tai nan nga ngua chet. Mot so truyen khac chep Quan Thang chet trong khang Kim.
Ly Ung, Sai Tien nhan chuc mot thoi gian roi tu chuc ve que.
Đai Tong nhan chuc roi tu chuc ve lam thu tu o Thai An
Nguyen Tieu That, Tong Thanh, Muc Xuan, Trau Nhuan, Ton Tan, Ton Lap, Co Đai Tau, Tuong Kinh ve kinh nhung khong nhan chuc ma tro ve que.
Chu Vu va Phan Thuy bo đi lam đao si, ngao du thien ha.
Yen Thanh khong ve nhan chuc va cung Ly Su Su đi ngao du thien ha.
Chu Đong va Ho Dien Chuoc con lam tuong chong quan nha Kim sau nay (Ho Dien Chuoc tu tran). Lang Chan cung tiep tuc phuc vu trieu đinh trong chien tran.
Duong Lam, Bui Tuyen cung ve suoi An Lac lam tieu lai.
Hoang Tin lam quan o Thanh Chau.
An Đao Toan o lai Vien thai y lam thay thuoc, Hoang Phu Đoan lai đi giu ngua cho trieu đinh; Kim Đai Kien lam ngu bao giam; Nhac Hoa phuc vu trong phu pho ma.
Tieu Nhuong lam van thu trong phu gian than Thai Kinh.
Trong 32 nguoi, 4 nguoi bi trieu đinh sat hai; 1 nguoi tu van vi phan chi; 13 nguoi ve toi kinh nhung van khong nhan chuc, bo ve que cu hoac đi lam đao si; 3 nguoi nhan chuc roi sau đo tu chuc vi khong thich bon chen o chon quan truong nhieu gian than; 13 nguoi tiep tuc phuc vu trieu đinh.


Đang khau chi phan bac Hau Thuy hu Nha van Du Van Xuan đoi nha Thanh theo quan điem phong kien, đung ve phia trieu đinh, cho rang truyen Thuy hu cung nhu Hau Thuy hu qua tai hai đoi voi xa hoi vi no kich đong nhan dan chong đoi trieu đinh va nhung cai chet oan uong cua cac anh hung Luong Son sau khi quy hang nha Tong khien nhan dan thuong xot "nhung ke lam loan".
Vi vay mai toi the ky 19, Du Van Xuan moi viet Đang khau chi (nghia la: Ke chuyen dep giac cuop) nham muc đich viet lai Hau Thuy hu, noi dung ke ve viec cac anh hung Luong Son Bac bi trieu đinh đanh dep thang tay va ho đa bi tieu diet chu khong khien trieu đinh phai chieu an. Ho bi mo ta nhu quan cuong khau, vo đao, trai nghia. Tuy nhien, khi Đang khau chi ra đoi, Hau Thuy hu đa qua pho bien, đa in sau trong tam tri đoc gia 500 nam va vi vay, Đang khau chi rat it đuoc biet toi.


Xem them Thi Nai Am
La Quan Trung
Thuy hu
Đang khau chi
Danh sach cac thu linh Luong Son Bac


Tham khao Thuy hu - Thi Nai Am, Nha xuat ban Van hoc, 1988, ban dich cua Tran Tuan Khai - Luong Duy Thu gioi thieu
Hau Thuy hu - Thi Nai Am va La Quan Trung, Nha xuat ban Van hoc, 1999, ban dich cua Ngo Đuc Tho va Nguyen Thuy Nga - Ngo Đuc Tho gioi thieu.


Lien ket ngoai Vi sao Thi Nai Am viet Hau Thuy Hu
Ba đoi bi cam vi Thuy Hu bia qua nhieu Luu tru ngay 8 thang 12 nam 2015 tai Wayback Machine