John Locke (1632–1704) la mot bac si, nha triet hoc, nha hoat đong chinh tri nguoi Anh. Ong la nha triet hoc theo truong phai chu nghia kinh nghiem Anh trong linh vuc nhan thuc luan. Ong cung phat trien ly thuyet ve khe uoc xa hoi, vai tro cua no toi chuc nang va nguon goc nha nuoc. Qua cac tac pham cua minh, ong luon đau tranh chong lai chu nghia chuyen che va đong gop lon đoi voi chu nghia tu do ca ve mat ca nhan va the che. Ve ca nhan, ong muon con nguoi dung ly tri, trai nghiem đe đi tim chan ly thay vi chap nhan y kien ap đat hoac sinh ra boi niem tin mu quang. Ve mat the che, cu the la nha nuoc va nha tho, ong tach biet cac chuc nang chinh đang va khong chinh đang cua cac the che nay va tu đo ma co su khac nhau trong viec su dung bao luc cua cac the che nay tuong ung voi đung cac chuc nang cua no. Chinh nhung khai niem ve quyen cua tu nhien, khe uoc xa hoi va nhieu đong gop khac đa khien ong tro thanh mot nha tu tuong lon cua phong trao Khai sang va anh huong truc tiep toi cuoc Cach mang My va ban Tuyen ngon Đoc lap cua Hop chung quoc Hoa Ky, hien phap cua cuoc cach mang Phap va qua đo cac hien phap cua phan lon cac nuoc theo chu nghia tu do. Trong tac pham Hai khao luan ve Chinh quyen, Locke lap luan rang mot chinh phu chi chinh danh neu đuoc su chap thuan cua nguoi dan voi muc đich bao ve quyen song, quyen tu do va quyen muu cau hanh phuc cua nguoi dan trong xa hoi. Neu nhung đieu kien nay khong đuoc đap ung, nguoi dan co quyen đe khang đe thay đoi chinh quyen ay.


Tieu su John Locke sinh o Wrington, mot lang nho o Somerset, vao ngay 29 thang 8 nam 1632. Ong sinh truong trong gia đinh Thanh giao, la con trai cua mot chu đat nho hanh nghe luat su tai nong thon va đa tham gia Noi chien trong phe cua Cromwell. Nam 1646 ong vao hoc truong Westminster tai Luan Đon va hoc tiep len truong Christ Church cua đai hoc Oxford vao nam 1652. Ong lay bang cu nhan nam 1656 va thac si nam 1658 va lam giang vien tai truong tu 1660. Ong day o đo mon triet hoc luan ly, bao gom ca cac van đe chinh tri va quan he giua chinh tri va ton giao. Trong thoi gian tai truong, ong con quan tam đen khoa hoc thuc nghiem va la hoi vien Hoi Hoang gia nam 1668.
Nam 1668, ong lam thu ky cho Huan tuoc toan quyen Carolinas, Huan tuoc Ashley tuc Ba tuoc Shaftesbury. Khi Ashley thuyet phuc vua Charles II thanh lap Ban Thuong mai va Thuoc đia, ong đam nhiem vi tri thu ky cua Ban nay. Sau 1674, khi Shaftesbury roi chinh truong, ong ve lai đai hoc Oxford lay bang cu nhan Y hoc va giay phep hanh nghe roi sang mien Nam nuoc Phap. Khi Shaftesbury tro lai vu đai chinh tri thi ong cung lai tro ve Anh nam 1679. Roi vi so bi nghi ngo dinh liu đen mot am muu am sat nha vua nen ong quyet đinh sang Ha Lan vao nam 1683. Noi đay ong viet La Thu ve Long Khoan dung bang tieng Latin va truoc khi roi Ha Lan, thang 2 nam 1689 tac pham Luan ve su hieu biet cua con nguoi đuoc hoan thanh.
Cuoc Cach mang Vinh quang nam 1688 đa khong chi đanh dau mot buoc ngoat cho nuoc Anh ma voi ca John Locke. Ong tro ve Anh tren cung chiec tau cho Nu hoang Mary quay ve Anh đe cung chong cai tri vuong quoc. Trong giai đoan nay, ong xuat ban tac pham Luan ve su hieu biet cua con nguoi va Hai Chuyen Luan ve Nha nuoc. Đong thoi tac pham La Thu ve Long Khoan dung ma ong viet bang tieng Latin cung đuoc dich ra tieng Anh. Trong nhung nam tiep theo, ong quan he than thiet voi Quy ba Masham va song tai Oates, Essex. Cung trong giai đoan nay, ong viet nhieu thu tu, tranh luan bao ve cho cac tac pham cua minh. Ong cung viet Tinh hop ly cua Ki to giao va Mot so Suy nghi ve Giao duc trong thoi gian nay.
Tu 1696 cho đen 1700, ong lai tham gia vao Ban Thuong mai, mot co quan quan ly nhieu viec trong đo co ca cac viec ve nuoc My truoc khi xay ra Cach mang Hoa Ky. Sau khi ve huu, Locke tro ve Oates song nhung ngay cuoi đoi va mat ngay Chu nhat 28 thang 10 nam 1704.


Tac pham Thu ve Long Khoan dung (A Letter Concerning Toleration) (1689)
La thu thu hai ve Long Khoan dung (A Second Letter Concerning Toleration) (1690)
La thu thu ba ve Long Khoan dung (A Third Letter for Toleration)(1692)
La thu thu tu ve Long Khoan dung (Fourth Letter for Toleration) (sau khi mat)
Luan ve su Hieu biet cua Con nguoi (An Essay Concerning Human Understanding) (1689)
La thu gui Giam muc xu Worcester (A Letter to the Bishop of Worcester) (1697)
Hai khao luan ve chinh quyen (Two Treatises of Government) (1689)
Mot so suy nghi ve hau qua cua viec ha thap ty gia va tang gia tri cua tien te (Some Considerations of the Consequences of Lowering of Interest, and Raising the Value of Money) (1691)
Mot so suy nghi tiep theo ve tang gia tri cua tien te (Further Considerations concerning Raising the Value of Money) (1693)
Vai suy nghi ve Giao duc (Some Thoughts Concerning Education) (1693)
Tinh hop ly cua Ki-to giao (The Reasonableness of Christianity, as Delivered in the Scriptures) (1695)
Bien ho cho tinh hop ly cua Ki-to giao (A Vindication of the Reasonableness of Christianity)(1695)
Bien ho tiep theo cho tinh hop ly cua Ki-to giao (A Second Vindication of the Reasonableness of Christianity) (1695)
Thuyet trinh ve phep mau cua Chua (Discourse on Miracles) (sau khi mat)
Xem xet y kien cua Cha Malebranche nhin thay tat ca moi viec nhan danh Chua (An Examination of Father Malebranche's Opinion of Seeing all things in God) (sau khi mat)
Nhan xet ve mot so tac pham cua Ong Norris (Remarks on Some of Mr Norris's Books) (sau khi mat)
Con đuong cua hieu biet (Conduct of the Understanding) (sau khi mat)


Anh huong Locke co anh huong đen ca cuoc Cach mang Hoa Ky va Cach mang Phap. Locke co nhieu anh huong đen triet hoc, chinh tri va đac biet la cong hien cua ong cho chu nghia tu do. Ong đong gop cho nhan loai con đuong thuc nghiem đi đen tri thuc. Tu tuong ve chu nghia tu do va khe uoc xa hoi cua ong anh huong truc tiep toi Voltaire, Montesquieu va sau nay toi ca nhung Cha đe cua Hop chung quoc Hoa Ky nhu Alexander Hamilton, James Madison va Thomas Jefferson. Ten tuoi cua John Locke đuoc biet đen nhieu nhat qua cong hien cua ong cho chu nghia tu do noi chung va anh huong voi nuoc My noi rieng.


= Con đuong tri thuc =
Trong nhan thuc luan, ong xem con nguoi bi anh huong boi moi truong xung quanh giong nhu khi sinh ra chi la to giay trang ma su trai nghiem tu do viet len đo. Khi con nguoi suy nghi, đoi tuong cua su hieu biet chinh la y niem. Va y niem bat nguon tu kinh nghiem (hay trai nghiem). Kinh nghiem co hai dang, mot dang la thuc tai ben ngoai qua cac giac quan ma con nguoi co đuoc nhung y niem đon ve su vat va qua trinh xung quanh. Mot dang khac chinh la su suy nghi cho ta biet su van đong ben trong tam thuc cua chung ta, hay noi cach khac qua suy nghi hay hoi tuong ma ta co đuoc nhung y niem moi dua tren nhung y niem đon gian đa co tu truoc trong tam thuc chung ta. Vi vay, suy nghi cung la mot dang nhan thuc noi tai. Cac y niem đeu co nguon goc tu cam giac, suy nghi hay ca hai.
Tu kinh nghiem, con nguoi co đuoc nhung y niem đon. Khi đa tru đay nhieu y niem đon, tam thuc con nguoi co the ket hop chung lai thanh nhung y niem phuc. Y niem đon khong the do con nguoi tu tao ra, chung chi co the co tu kinh nghiem, va trong qua trinh nhan thuc đo, tam thuc con nguoi o trang thai thu đong. Con khi ket hop cac y niem đon thanh nhieu nhung kieu y niem phuc khac nhau, tam thuc con nguoi o trang thai hoat đong. Chinh vi vay ma ong la nguoi đuoc xem la theo chu nghia kinh nghiem vi khong co thu gi o trong the gioi tam thuc ma lai khong o dang y thuc truoc đo, khi y thuc đuoc mo rong đe bao ham ca su suy nghi.
Locke cung xem cac y niem đon chinh la phan anh sat nhat cua thuc tai. Con nguoi cang suy nghi lam giau them nhung y niem moi thi cang đi xa thuc tai bay nhieu. Tuy nhien cac y niem đon nay khong co cung muc đo y nghia voi thuc tai. Co nhung y niem đon nhu mau sac, mui vi, am thanh khong co su tuong đong voi vat the o trong đo nhung co thuoc tinh ve hinh anh, ve chuyen đong cua cai vat the khong cam thay đuoc, tuc la co "suc manh đe tao ra su cam nhan trong chung ta" va đuoc goi la đac tinh thu cap cua vat the. Mat khac, nhung khai niem nhu su vung chac, hinh anh, chuyen đong cung la nhung y niem đon nhung lai co su tuong đong voi đac trung cua cai vat the, "mau hinh cua chung co ton tai thuc ben trong ban than vat the va do vay chung la đac tinh so cap cua vat the.
Ban chat cua ngon ngu la lien he voi cac y niem va no co vai tro quan trong trong tim kiem tri thuc. Ong xem ngon tu chi la đe giao tiep  va can phan biet cai danh va cai thuc chat. Trong tu nhien khong he co bien gioi ro rang nao va luon ton tai cac truong hop nam o vung giap ranh. Do vay cai thuc chat khong the đuoc hieu chi thong qua viec đua ra ngu nghia cua cai ten đuoc dung đe chi cai thuc the.
Locke cung phan biet giua dang thuc (mode) va chat (substance). Khac voi chat, dang thuc la mot dang ton tai phu thuoc ma Locke goi no la "y niem phuc, ma du ban than no đuoc ket hop nhu the nao, no khong chua trong no cai gia đinh ton tai cua no" (Luan ve su hieu biet cua con nguoi q.II. xii.4, trang 165) hay noi đon gian no chinh cai đuoc nghi toi khi sap xep trat tu chat. Dang thuc cung co hai kieu nhu ong viet:

Co hai kieu dang thuc can đuoc xem xet. Dang đau la cac dang chi co su bien đoi hay ket hop khac nhau cua cac y niem đon ma khong bi xao tron...; chinh khong la cai gi khac ngoai cac y niem đong nhat khac ro rang đuoc xep lai ben nhau ma toi goi la Dang thuc đon gian.... Loai thu hai ket hop cac y niem thuoc cac kieu khac nhau đuoc xep cung nhau đe tro thanh dang phuc tap hon...; va toi goi chung la cac Dang thuc Hon hop. (Luan, q. II, xii. 5., trang 165)
Locke xem tri thuc la "su nhan thuc ve su chuyen tiep va đong y hoac khong đong y va phan đoi ve bat ky mot y niem nao trong cac y niem cua chung ta " (Luan, q. IV. I. 1. tr. 525). Su đong y hay khong đuoc chia thanh bon loai: đong nhat hoac đa dang; quan he; cung ton tai hoac chuyen tiep neu can thiet; va su ton tai thuc. Locke cung phan biet hai muc đo cua tri thuc: truc giac va chung minh. Trong truc giac, su đong y hay khong đuoc nhan thuc ngay. Con voi loai sau, no đuoc nhan thuc thong qua su trung gian đieu hoa cua mot y niem thu ba, tuy nhien tung buoc cua chung minh cung van la truc giac khi su đong y hay khong đuoc nhan thuc tuc thi. Ong xem toan hoc va luan ly hoc thuoc loai chung minh. 
Ve cai toi, Locke cung quan điem voi Descartes rang su ton tai cua cai toi đuoc bieu hien trong moi trang thai y thuc.
Ben canh hai dang tri thuc tren, Locke đe cap đen mot dang tri thuc thu ba, đo la su hieu biet khong phai ve Chua troi va ve cai toi ma la tri thuc ve cai khach the thuc hay the gioi ben ngoai qua su linh hoi cua cam giac.

Ca hai, truc giac va chung minh đeu la cac muc đo cua tri thuc cua chung ta; cai đen tiep theo... chinh la niem tin hoac quan niem, nhung chua phai la tri thuc,.... Do vay cai nhan thuc khac trong tam thuc van dung đen ca cai ton tai cu the cua su song huu hinh ngoai ban than chung ta, đi xa hon su thong ke đon gian, va chua đu hoan thien đen muc chac chan, đuoc đi qua voi ten goi tri thuc. (Luan, q. IV, xiv).
Cuoi cung, Locke đua ra cai goi la luong tri, đe phan biet voi tri thuc khi tam thuc con nguoi ngay lap tuc đi đen su đong y hay khong truoc mot y niem ma khong đoi hoi rang "phai co bang chung chung minh trong qua trinh nhan thuc" (Luan, q. 4, xix, dng 1-2).


= Quyen tu nhien va Khe uoc xa hoi =
Chinh ly thuyet ve quyen tu nhien va khe uoc xa hoi la cot loi co ban trong quan điem cua ong ve nha nuoc va to chuc nha nuoc. Quyen tu nhien truoc tien la quyen muu cau sinh ton cua con nguoi. Ong quan niem tai san la quyen tu nhien va sinh ra do lao đong. Chinh lao đong sinh ra gia tri tai san cua mot vat the. Va tai san la tinh co truoc ca nha nuoc va do vay nha nuoc khong co quyen can thiep.
Chinh vi lao đong tao ra cua cai, nhung cua cai cung co gioi han khi tich luy vi kha nang san xuat va tieu thu co han cua con nguoi. Đe giai quyet van đe nay can co luu thong tien te. Chinh tien te khien viec tich luy la co the ma tranh khong bi lang phi hay hu hong nhu khi tich luy hang hoa. Ong cho rang bat binh đang sinh ra chinh la do su thoa thuan ngam trong viec su dung tien te chu khong phai tu khe uoc xa hoi trong xa hoi van minh hay do cac luat le đieu chinh quyen so huu đat đai. Ong cung nhan thuc đuoc van đe se co khi viec tich luy khong co gioi han, nhung moi chi am chi rang chinh quyen can đieu hoa mau thuan giua viec tich luy cua cai khong co gioi han voi viec phan phoi cua cai binh đang hon, ma chua he đe cap nhung nguyen tac ma theo đo chinh quyen lam đuoc viec nay.
Nhung nguon goc cua the che nha nuoc khong chi xuat phat tu nhu cau kinh te. Cung nhu Hobbes, Locke quan niem trong trang thai tu nhien tat ca moi nguoi đeu binh đang va đoc lap, khong ai co quyen lam ton hai đen nguoi khac va moi nguoi đeu co quyen trung phat ke vi pham. Xa hoi van minh ra đoi khi vi muc đich quan tri tot hon ma con nguoi giao mot so chuc nang cua minh cho cac quan chuc, va do vay nha nuoc hay he thong chinh quyen ra đoi va đuoc the che bang "khe uoc xa hoi". Do vay, quyen luc cua nha nuoc la co gioi han, va nha nuoc co nghia vu đoi voi nguoi dan. Ngoai ra, quyen luc cua nha nuoc co the bi thay đoi boi chinh nguoi dan, nguoi bi tri, nhung nguoi đa trao quyen cho Nha nuoc.
Ong cung cho rang con nguoi la ich ky va đay ham muon. Chinh vi vay ma ngay tu thoi o trang thai tu nhien, khi nha nuoc chua ra đoi, con nguoi ben canh quyen tu nhien cua minh đa phai tu cho minh quyen xet xu va trung phat ke khac đe duy tri luat cua tu nhien. Chinh vi vay, khi xa hoi van minh ra đoi voi the che nha nuoc la he qua cua khe uoc xa hoi, đay la mot buoc tien van minh hon va giup duy tri luat cua tu nhien thong qua luat le cua xa hoi van minh. Va ngay ca mot nha nuoc chuyen che do vua chua cai tri cung van phai thuc hien đung cac chuc nang cua khe uoc xa hoi nhu mot chinh quyen dan su neu khong muon bi diet vong. Chuc nang cua mot chinh quyen dan su hop le la phai bao ve quyen tu nhien cua con nguoi, tuc la quyen cua moi cong dan đuoc song, đuoc tu do, co suc khoe va cua cai. Ong cung phan biet quyen han cua nha nuoc do truyen ngoi voi quyen han chinh tri va đoc tai. Quyen han truyen ngoi la han che con quyen han chinh tri la lay tu quyen cua moi ca nhan đe đam bao viec thuc hien luat cua tu nhien. Quyen cua đoc tai thi nguoc lai, no lay quyen song, tu do, suc khoe va ca mot phan cua cai cua nguoi khac đe phuc vu cho quyen luc cua minh.
Theo quan điem cua Locke ve khe uoc xa hoi, nha nuoc khong can co qua nhieu quyen luc, vi nhu vay chi khien nguoi dan bi đe nen. Ong cung nhan thay nguy co cua quyen luc tuyet đoi, quyen cua đoc tai du trao cho mot ca nhan hay mot nhom nguoi. Dang nha nuoc tot nhat chinh la quyen luc cua he thong chinh quyen đuoc han che bang cach chia thanh cac nhanh va moi nhanh co quyen han rieng đu can thiet đe thuc hien chuc nang cua minh. Ong cho rang mot he thong nha nuoc can co quyen xet xu đoc lap ma viec ra quyet đinh đuoc thuc hien chi dua tren duy nhat hien phap cua ca quoc gia. Ong tin rang trach nhiem cua quoc hoi la lap phap va nhiem vu cua nha vua la hanh đong nhu mot nguoi chap phap toi cao.
Đe duy tri trat tu xa hoi, bat ky nha nuoc nao cung đeu phai co su đong thuan cua nhung nguoi bi tri (Chuyen luan thu hai ve Nha nuoc, tr. 95). Nhung kho ma co the đong thuan tuyet đoi cho mot luat le cu the đuoc đua ra, nen Locke chu truong phai chap nhan tinh quyet đinh dua tren y kien cua đa so len tren hanh vi cua moi ca nhan (Chuyen luan 2, tr. 97-98).
Co cau nha nuoc đoi voi Locke khong quan trong bang viec quyen lap phap – quyen quyet đinh trat tu xa hoi va phuc loi chung qua viec đat ra luat le ve viec chuyen nhuong, bao toan va thu nhan tai san – phai đuoc thuc hien theo cach ma moi nguoi đeu đong thuan (Chuyen luan 2, tr. 134- 138). Vi luat le duy tri mot thoi gian dai sau khi đuoc thiet lap, nen co quan lap phap khong can phai hop thuong xuyen nhung nhanh hanh phap noi chiu trach nhiem đam bao luat phap đuoc thuc thi can đuoc duy tri hoat đong lien tuc trong xa hoi(Chuyen luan 2, tr. 144). Chuc nang hanh phap đuoc thuc hien boi cac quan chuc, cac vi bo truong ma quyen luc cua ho đuoc trao tu nhanh lap phap (Chuyen luan 2, tr. 153). Khi nhanh lap phap ngung hop, co quan hanh phap co đac quyen xu tri tinh hinh khan cap khi chua co luat le quy đinh cho nhung tinh huong nay (Chuyen luan 2, tr. 160). Locke cung đe cap: neu lam dung đac quyen nay se anh huong đen su on đinh va trat tu cua quoc gia. Khi đo mot trat tu moi, mot khe uoc xa hoi moi se ra đoi đe thuc hien quyen phan xet toi cao theo đung luat cua tu nhien (Cach mang).


= Khoan dung ton giao =
Locke xem ban chat con nguoi la ly tri va khoan dung. Locke tin tuong vao Chua troi, nhung ong khong cho Chua mot vi tri nao trong tam tuong hay trai tim cua con nguoi. Chinh hanh vi va y chi cua con nguoi moi la đieu Locke quan tam va ong cung la cha đe cua nganh tam ly hoc hien đai.
Quan điem ve ton giao cua Locke la phai khoan dung. Mot xa hoi moi muon thuc hien tot chuc nang cua no can phai thong nhat khong phai bang mot ton giao ma bang long khoan dung. Va do vay nha tho can phai la cac to chuc tu nguyen chu khong phai gan lien voi nha nuoc nhu Nha tho Anh giao.
Cho du ong moi chi gioi han o Ki-to giao hay noi đung hon la cac giao phai Khang Cach, Locke la nguoi đa đat ra nguyen tac khoan dung đoi voi ton giao. Quan điem cua Locke ve khoan dung ton giao phu hop voi quan điem cua ong ve chinh quyen dan su. Ong cho rang quyen song, tu do, suc khoe va cua cai la cac quyen loi dan su va đay cung la cac quan tam cua chinh quyen dan su va cac quan toa. Cac quan toa co the dung suc manh va bao luc neu can đe duy tri cac loi ich dan su va đe chong lai bao luc pha vo nhung quyen tren. Va đay la chuc nang cua nha nuoc. Con đoi voi moi quan tam toi su cuu roi thi đay khong phai la loi ich dan su va nam ngoai quyen han cua chinh quyen dan su va cac quan toa. Tren thuc te, Locke đa bo sung vao cac quyen tu nhien nhu quyen song, quyen tu do, quyen co suc khoe va cua cai mot thu quyen nua – đay chinh la quyen tu do lua chon con đuong cuu roi cua rieng minh. Ong cung xem su can thiep cua nha nuoc đe duy tri niem tin đeu khong hop le. Vi suc manh ma vi quan toa su dung lai khong phai la phuong tien hieu qua đe thay đoi niem tin. Vi chi co nha tho chan chinh moi co quyen luc đo, nhung moi nha tho đeu cho rang chinh nha tho cua minh moi la chan ly, trong khi khong ai ngoai Chua co the phan xet đieu nay. Do vay, điem cot loi trong bien luan cua ong ve khoan dung ton giao la su hoai nghi ve kha nang hieu biet ton giao.


= Con nguoi tri tue =
Cac nha tu do nhu Locke cung e so su đa cam cua so đong. Nguoi tu do phai la nguoi đoc cac tac pham tri tue, tin vao giao duc va tin vao viec con nguoi biet vuot len hoan canh nhu cac nha tu san van lam, va vi la nguoi co tri tue nen can biet đat gia tri vao su tu do tu tuong va phan đoi su can thiep cua nha tho vao triet hoc va khoa hoc.
Chinh tu quan niem nhan thuc luan cua minh nen ong nhan manh vai tro va quyen nang cua giao duc chinh la tao ra su trai nghiem trong tam tri cua tre em trong qua trinh truong thanh. Va "tri tue cua đua tre cung de dang thay đoi giong nhu nuoc vay". Ong quen su khac nhau ban nang giua cac đua tre va nhan manh toi muc tieu rong lon cua giao duc chinh la đe co nhung con nguoi phu hop voi cuoc song, voi the gioi chu khong phai la đe vao đai hoc. Giao duc quan trong chinh la đao tao tinh cach.


= Gia tri va gia ca =
Locke co anh huong đen kinh te hoc tuy khong nhieu nhu triet hoc. Locke cho rang gia tri va gia ca đuoc quyet đinh theo luat cung cau. Locke cho rang tien te co hai chuc nang, mot la đe đo gia tri va hai chinh la đe tich tru thay cho hang hoa. Su giau co đuoc đo bang co nhieu vang bac va vang bac đieu khien tat ca moi tien nghi cua cuoc song.. Locke cung cho rang mot quoc gia can phai co can bang thuong mai neu khong se thua thiet so voi cac quoc gia khac khi giao dich. Va khi du tru tien te cua ca the gioi tang len thi quoc gia cung phai tim moi cach gia tang du tru cua minh. Trong ngoai thuong, ben canh luong dich chuyen cua hang hoa con co luong dich chuyen cua du tru tien te cua quoc gia va chinh su dich chuyen luu thong luong tien nay quyet đinh ty gia hoi đoai. Neu du tru tien te cua quoc gia đu lon, quoc gia co the anh huong đen viec gia tang giao dich o muc gia tri cao hon binh thuong.
Ong cung tinh toan nhu cau tien te cho cac nhom kinh te khac nhau lien he toi đo dai cua quang thoi gian chi tra cua tung nhom (chu đat, nguoi lao đong, nguoi trung gian moi gioi). Ong cung xem rang nhung nguoi trung gian moi gioi la nhung nguoi gop phan mo rong pham vi luu thong cua tien te va loi nhuan cua ho an vao phan loi nhuan cua nguoi lao đong va chu đat.

Tuu trung, qua ngoi but cua minh phe phan nha tho Anh giao va nha nuoc chuyen che Anh, John Locke đa co nhung đong gop lon khong chi cho triet hoc, chinh tri, than hoc, ve khe uoc xa hoi, ve tu do ton giao, ve quyen tu nhien cua con nguoi, va đen kinh te hoc va giao duc, ma quan trong hon ong đa gop phan minh vao su nghiep giai phong con nguoi truoc nhung rang buoc cua tung ca nhan va ca ve mat the che to chuc chung cua ca xa hoi. Chinh vi vay ong khong chi la nha tu tuong Khai sang vi đai ma con gop phan đong gop cho chu nghia tu do.


Tham khao Đoc them Moseley, Alexander (2007). John Locke: Continuum Library of Educational Thought. Continuum. ISBN 0-8264-8405-0.
Robinson, Dave (2003). Introducing Political Philosophy. Judy Groves. Icon Books. ISBN 1-84046-450-X.
Rousseau, George S. (2004). Nervous Acts: Essays on Literature, Culture and Sensibility. Palgrave Macmillan. ISBN 1-4039-3453-3.


Lien ket ngoai = Tac pham =
Cac tac pham cua John Locke tai Du an Gutenberg
Links to online books by John Locke
The Works of John Locke
1823 Edition, 10 Volumes on PDF files, and additional resources Luu tru ngay 10 thang 8 nam 2007 tai Wayback Machine
1824 Edition, 9 volumes in multiple formats Luu tru ngay 26 thang 5 nam 2009 tai Wayback Machine
John Locke Manuscripts Luu tru ngay 13 thang 10 nam 2009 tai Portuguese Web Archive
Updated versions of Essay Concerning Human Understanding and Second Treatise of Government, edited by Jonathan Bennett
Locke, Two Treatises of Government, ed. Thomas Hollis (A. Millar et al., 1764) See original text in The Online Library of Liberty Luu tru ngay 28 thang 6 nam 2009 tai Wayback Machine


= Tai nguyen =
William Uzgalis (ngay 5 thang 5 nam 2007). "John Locke". Trong Zalta, Edward N. (bien tap). Stanford Encyclopedia of Philosophy (bang tieng Anh).
Macmillan Encyclopedia of Philosophy entry on Locke Luu tru ngay 30 thang 6 nam 2010 tai Wayback Machine
John Locke Bibliography Luu tru ngay 13 thang 10 nam 2009 tai Portuguese Web Archive
John Locke’s Theory of Knowledge by Caspar Hewett
The Digital Locke Project Luu tru ngay 1 thang 1 nam 2014 tai Wayback Machine
Portraits of Locke Luu tru ngay 24 thang 5 nam 2008 tai Wayback Machine
Locke links Luu tru ngay 7 thang 4 nam 2007 tai Wayback Machine
A complex and positive answer to question Was Locke a Liberal? Luu tru ngay 26 thang 3 nam 2009 tai Wayback Machine – by Jerome Huyler
Timeline of the Life and Work of John Locke at The Online Library of Liberty Luu tru ngay 14 thang 7 nam 2009 tai Wayback Machine
Locke on Property: A Bibliographical Essay by Karen Vaughn The Online Library of Liberty. Luu tru ngay 14 thang 7 nam 2009 tai Wayback Machine