Mary Churchill, Cong tuoc phu nhan xu Montagu (15 thang 7 nam 1689 – 14 thang 5 nam 1751), la mot quan chuc trieu đinh va quy toc nguoi Anh, vo cua John Montagu, Cong tuoc thu 2 xu Montagu. Mary la con gai ut cua John Churchill, Cong tuoc thu 1 xu Marlborough va Sarah Jenyns. Mary Churchill tung đam nhan chuc vu Lady of the Bedchamber cho Anne I cua Anh va Caroline xu Ansbach, Vuong hau Đai Anh


Tieu su Mary Churchill sinh ngay 15 thang 7 nam 1689, la con gai thu nam va la nguoi con thu sau cua John Churchill, Cong tuoc thu 1 xu Marlborough va Sarah Jenyns. Sarah đa hoai thai Mary cung thoi điem Nu vuong Anne I cua Đai Anh (bay gio la Vuong tuc Đan Mach) mang thai con trai William cua Đan Mach. Me đo đau cua Mary la Anna Charlotte de Vic, Nam tuoc phu nhan Frescheville va Barbara Villiers, Tu tuoc phu nhan Fitzhardinge. Phu nhan Freschville va Phu nhan Fitzhardinge cung la me đo đau cua chi gai Elizabeth va em ut Charles Churchill. Ngoai ra, chinh Nu vuong Mary II cua Anh cung la me đo đau va la nguoi đat ten cho Mary Churchill.
Theo Đao luat Quoc hoi Anh ngay 21 thang 6 nam 1706, trong đo cho phep cac con gai cua John Churchill, Cong tuoc thu 1 xu Marlborough ke thua tuoc vi Anh cua cha, Mary tro thanh nguoi đong thua ke cua cha minh giong nhu ba chi gai lon la Henrietta, Anne va Elizabeth. Nam 1713, truoc khi ra chien truong, lo so ban than se qua đoi, John Churchill đa viet di chuc, trong đo vo cua John, Sarah se la nguoi thuc hien di chuc cua minh, đac biet neu hai vo chong khong co them con trai, Mary se đuoc thua ke 20.000 bang Anh neu ket hon voi su cho phep cua Sarah, Henrietta se nhan đuoc 2.000 bang va đoi voi hai nguoi con Robert va Anne Spencer cua con gai Anne, moi nguoi se đuoc nhan 2.000 bang Anh.


Hon nhan Khi đuoc 13 tuoi, Mary đuoc ngo loi cau hon tu John Montagu. Ngay 17 thang 3 nam 1705, khi đuoc 15 tuoi Mary Churchill ket hon voi John Montagu, Cong tuoc thu 2 xu Montagu, bay gio đuoc goi la Hau tuoc xu Montbermer. Tai đam cuoi, Nu vuong Anne I cua Đai Anh đa tang cho Mary mot khoan tien tri gia 5.000 bang Anh, đieu ma Nu vuong đa lam đoi voi ba nguoi chi gai lon cua Mary la Henrietta, Anne va Elizabeth.


Con cai Mary va chong co nam nguoi con:

Isabella Montagu (с. 1706 – 20 thang 12 nam 1786), ket hon lan thu 1 voi William Montagu, Cong tuoc thu 2 xu Manchester va tai hon voi Edward Hussey-Montagu, Ba tuoc thu 1 xu Beaulieu. Hau due cua Isabella đen tu cuoc hon nhan thu hai.
John Montagu (1 thang 11 nam 1706 – 1711), đuoc goi voi nha xung la Hau tuoc xu Monthermer. John qua đoi khi chi đuoc 5 tuoi va đuoc chon cat o Warkton vao ngay 7 thang 9 nam 1711.
Eleanor Montagu (qua đoi khi con nho).
George Montagu (qua đoi khi con nho).
Mary Montagu (khoang 1711 – 1 thang 5 nam 1775), ket hon voi George Brudenell, Cong tuoc thu 1 xu Montagu, bay gio la George Brudenell va co hau due. Sau khi cha cua Mary Montagu qua đoi, George Brudenell cai ho thanh Montagu va đuoc tan phong thanh Cong tuoc xu Montagu.
Edward Montagu (27 thang 12 nam 1725 – thang 5 nam 1727).


Vai tro tai trieu đinh Mary Churchill tung đam nhan chuc vu Lady of the Bedchamber cho Anne I cua Anh. Tu nam 1714 đen nam 1717, Mary đam nhan vai tro la Lady of the Bedchamber cho Caroline xu Ansbach, tu khi Caroline con la Vuong phi xu Wales cho đen khi tro thanh Vuong hau Đai Anh.


Ngoai hinh, tinh cach va moi quan he voi gia đinh Mary Churchill va cac chi em đeu đuoc đanh gia la rat đoi xinh đep, trong đo Mary la nguoi giong me nhat. Trong khi hai nguoi chi thu Anne va Elizabeth la nhung co con gai cung cua Sarah, thi Mary va nguoi chi gai lon Henrietta thi co moi quan he xa cach voi me. The nhung, theo chinh Nu vuong Anne I cua Anh nhan đinh, Mary rat giong me. Nguoi chi gai thu hai cua Mary, Anne thuong phai đung ra xoa diu mau thuan giua me va hai nguoi chi em Henrietta va Mary. Ngoai ra, sau khi nguoi chi Elizabeth qua đoi, Anne cung tro nen than thiet voi Mary hon. Thong qua nhung la thu, Mary đuoc nhan đinh la co ca tinh manh me va kien đinh voi quan điem cua minh. Mary cung thuong đi du lich mot minh ma khong đi cung chong, mot đieu khong pho bien vao thoi điem đo.


= Xung đot voi me =
Nhu chi gai lon Henrietta, Mary tung co moi quan he tot đep voi me. Sarah tung nhan đinh ve Mary thuo con be rang, Mary "luon co phan kho khan trong tinh cach cua con be, con be thuong gat gong voi toi, du toi luon co gang noi chuyen voi con be voi su ngot ngao. Tuy nhien, vi con be co ban tinh rat hom hinh, va (theo toi nghi) rat xinh đep, thi con rat lau nua con be moi khien toi mat đi su yeu thich đoi voi no..." Mary cung tung viet thu cho me rang:

Trong mot lan đen tham chi gai Anne o Althorp, Mary nhan phai anh mat gay gat tu me đen noi phai cau xin me noi cho biet ban than pham phai loi gi đe sua đoi. Ban than Sarah cung thuong trung phat con gai neu cho rang Mary đa lam hanh đong sai trai nao đo bang cach to ra lanh lung cho đen khi Mary nhan ra.

Sau khi ket hon, Mary van song voi me. Khi John Montagu muon Mary song cung minh, Mary đa chuyen đen o voi chong tai Dinh thu Montagu. Sau khi Mary chuyen đi, Sarah đa rat tuc gian khi biet con gai phan nan ve viec tro cap hang nam bi giam xuong tu 800 thanh 500 bang Anh, đac biet la sau khi chong cua Mary tiep tuc gui hoa đon cho Sarah cho nhung bo trang phuc Mary đa mua du hai vo chong đa ket hon đuoc vai nam. Tuy nhien, nhung loi phan nan tu Mary lai đen tu viec ban than Mary phai cham chut cho ve be ngoai, nhu cai cach ma hai vo chong Cong tuoc xu Marlborough đa nuoi day con gai. Du sau nay Mary thuong đen tham me tai Cung đien Thanh James, moi quan he giua hai me con đa tro nen cang thang va Sarah khong hai long voi thai đo cua con gai: "Mot trong nhung ao tuong cua con be la neu con be đen tham toi hay gap toi o noi cong cong, con be se khong phai hanh le voi toi..." Truoc loi khien trach cua me, Mary giai thich rang: "Con that khon kho thay khi me cam thay co qua nhieu đieu kho chiu o con ma khong noi gi ca, roi sau cung me lai gian du đen muc con phai thu nhan rang con khong biet phai hanh xu the nay voi me, hay phai lam nhung gi.". Tuy nhien, loi giai thich cua con gai chi khien Sarah them kho chiu va cho rang that vo ly.
Mua he nam 1707 la khoang thoi gian Sarah co nhung lan tranh cai lon voi hai nguoi con gai lon Henrietta va con gai ut Mary. Sarah đa đo loi cho Mary vi đa that bai trong viec giu moi quan he tot đep voi chong va cha chong, do đo khong the ho tro cho gia đinh ve mat chinh tri. Nhung cung trong khoang thoi gian nay, khi Luan Đon bi ruoi tan cong, Mary đa gui con trai đen tham Sarah o Cung đien Thanh James nhu mot đe nghi hoa giai cung voi loi nhan rang đay la lan đau tien con trai roi khoi Dinh thu Montagu ke tu khi om benh va ban than khong the đen tham vi phai cai sua cho đua con moi sinh. Mary con gui loi xin loi đen me rang: "That bat hanh cho con khi me luon nghi rang moi khi con lam gi sai thi con luon lam đieu nay mot cach co chu đich xuc pham." Nguyen do la Sarah cho rang đa thay Mary cung mot nguoi hau can cuoi nhao minh, Sarah đa chinh đon Mary ve cach hanh xu va nghia vu hon thua nhan ban than bi ton thuong.
Mary thuong đen tham Dinh thu Godolphin noi chi gai Henrietta chu tri nhung buoi gap mat. Khi Sarah moi hai chi em đen tham du nhung buoi gap go xa giao cua minh thi hai chi em tu choi, trong khi nguoi chi thu cua Mary la Anne thuong đong y tham du. Anne thuong phai thay mat Mary xin me bo qua cho em gai, thua nhan rang Mary khong phai nguoi on hoa nhat, nhung em gai khong co y xau đoi voi Sarah.
La nguoi con cung cua cha, Mary thuong nho cay cha len tieng benh vuc cho minh, nhung sau khi Mary tro thanh Cong tuoc phu nhan xu Montagu vao nam 1709 va khi John Churchill đang o Luan Đon, ngai Cong tuoc đa viet thu cho con gai va noi rang ban than khong the bo qua cho cach Mary hanh xu voi me minh đuoc nua. The nhung, trong la thu cuoi cung Mary gui me vai nam truoc đo, Mary đa bay to su hoi tiec ve nhung bat đong giua hai me con: "Con khong the cam thay nhe long ma khong noi rang moi lan me phat y la mot rac roi moi me va lon lao đoi voi con, con luon vo cung yeu me va con tin rang se luon nhu vay, du rang me khien con rat kho so, đieu đo khien con cam thay kho khan gap đoi boi ban tinh tot bung cua me..." Khong ro loi nhan đinh me minh co ban tinh tot bung cua Mary that su chan thanh hay chi đe xoa diu nguoi me đoc đoan.

Ngay 14 thang 5 nam 1711, Cong tuoc xu Marlborough viet thu yeu cau vo roi khoi Cung đien Thanh James, nguyen do co the boi yeu cau tu Nu vuong Anne I. Chua the chuyen ve ngay Dinh thu Marlborough, Sarah tam thoi chuyen đen song cung con gai tai Dinh thu Montagu. Tro nen xa cach voi me, Mary cam thay kho chiu khi me đen o lai, trong khi me chong cua Mary lai hoang tuong rang minh la Nu vuong Anh va nha chong đang gap kho khan tai chinh. Ngay cang cang thang voi con gai, Sarah vo cung mong don khoi Dinh thu Montagu ma tro ve Dinh thu Marlborough. Thang 5 nam 1712, khi Sarah đang o tai Windsor Lodge, Cong tuoc phu nhan nhan đuoc mot la thu ke ve cuoc tranh cai giua Mary va Elizabeth Felton, Nam tuoc phu nhan Hervey, đieu nay khien Sarah khong ngu đuoc va lo lang cho danh tieng cua con gai sau khi nghe ke ve su tho lo đoi voi nguoi phu nu ma truoc đo Mary va chi gai đa đen tham nha mua đong vua qua. Cu the, Phu nhan Hervey phat hien Mary đang cuoi nhao minh, va Mary, tu minh oan cho minh, nhu cach Sarah se lam neu lam vao canh tuong tu, ke ca neu nhu Mary co cuoi nhao Phu nhan Hervey thi cung chi la co gang xoa diu su ac y cua đoi phuong. Tuy nhien, Mary cung thua nhan ban than khong hoan toan vo toi va xau ho vi cuoc cai va, khi biet me minh khong chap nhan chuyen nay. Ve phia Sarah, Cong tuoc phu nhan đa khuyen ran con gai canh giac ve suc manh cua loi đon va đa viet cho con gai rang ke ca khi Mary la nguoi đung thi cung phai canh giac: "con co the tu khang đinh rang khong co noi nao ma hoi tu hai toi ba nguoi nhung viec lap lai nhung gi co ta noi voi con la mot tro tieu khien, va khong nghi ngo gi khi đo la chu đe cua moi quan ca phe..." va khuyen bao con gai tranh xa nhung thi phi bang cach "khong anh huong đen đoi song thuong ngay cua con o ngoai xa hoi." Tuy nhien, Sarah van đat gia đinh len truoc. Cong tuoc phu nhan đa viet thu cho Phu nhan Hervey, bay to su hoi tiec khi phai cat đut moi quan he voi mot nguoi ban cu đe bao toan danh tieng cho con gai. Sarah ngu y rang cuoc tranh cai no ra vi "con chong mat" cua con gai. Do đo Mary cam thay kho chiu hon hai long khi Sarah gui ban sao chep cua buc thu cho con gai.Ngay 4 thang 8 nam 1714, ba ngay sau khi Nu vuong  Anne I cua Anh qua đoi, vo chong Cong tuoc xu Marlborough tro ve Luan Đon va đoan tu cung cac con gai. Toi hom đo, khi ca gia đinh va cac vi khach ve đen Dinh thu Marlborough, Sarah co gang bat chuyen voi Mary the nhung theo Sarah, Mary "khong he noi mot loi nao voi toi trong thoi gian con be o đay, nhung lai nhin toi voi anh nhin khinh bi nhu the con be đen đay đe gap cha no chu khong gap toi." Khi chong cua Mary, John Montagu, Cong tuoc thu 2 xu Montagu moi nha vo đen an toi, Sarah đa tu choi tham du va viet thu gui con gai Mary rang ban than se han che gap con gai het muc co the nhung se đu đe tranh bi nghi luan. The nhung, Cong tuoc xu Montagu đa viet thu hoi đap me vo rang ban than mong vo se khong gap Sarah voi tinh canh đo.
Mua xuan nam 1715, Sarah lam benh nang. Du đau om, Sarah van co nhung cuoc cai va voi hai con gai Henrietta va Mary vi Sarah luc nay can nhung cu chi tinh cam nhung bi hai con khuoc tu. Sau khi chi gai Anne qua đoi, Sarah đuoc thoi thuc lam hoa voi hai nguoi con gai con song la Henrietta va Mary, trong đo Sarah đa viet thu gui Mary rang:

Chap nhan đe nghi hoa giai cua me, Mary đa gap Sarah o Holywell. Hy vong vao moi quan he tot đep hon đoi voi con gai, Sarah đa đot het cac buc thu cu cua Mary, tin rang khong can đem viec ra đe hau the tranh cai. The nhung khi Mary chuan bi roi St Albans, Sarah phat hien ra trong đoan tuy tung cua con gai co mot nguoi đan ong ma Sarah đa đuoi viec vao nam 1712 "vi nhung toi loi ang ne" va noi gian voi con gai, cho rang Mary co tinh lam trai nhung gi Sarah đa lam va chua ke dam đua nguoi hau nam đo tro lai duoi mai nha cua Sarah. Ngoai ra, trong Cuon sach Xanh cua minh, Sarah con than phien rang Mary tiep tuc lang tranh me, khong bao gio moi minh đen an toi, xem kich hay opera va đe cho nguoi la bao cho Sarah biet chau ngoai nha Montagu cua minh đang bi om. The nhung Sarah giu nhung loi than phien nay trong Cuon sach Xanh cua minh va hai me con van tiep tuc trao đoi thu tu ca nhan va Mary danh ki nghi đau tien o luc đia.
Nam 1718, Mary viet mot la thu dai sau dong nho me thong bao tinh hinh suc khoe cua cha khi minh khong co mat o thi tran. Sarah đa nhan co hoi than trach con gai khong cho ban than biet con gai đen tham cha luc Sarah vang nha. Vo chong Cong tuoc xu Marlborough sau đo đen Tumbridge Wells va khong nghe ngong đuoc gi ve Mary. Khi vo chong Sarah tro ve Luan Đon, Mary va chong khong đen tham cha du co tin bao rang John Churchill sap khong qua khoi. Khi Mary đen tham, Sarah khong the noi nen loi vi nuoc mat nhung cau hoi duy nhat Mary đua ra la hoi tham ve chau gai Diana Spencer. Sarah tiep tuc ke lai su boi roi cua minh truoc mat ban be nhu Cong tuoc phu nhan xu Moumonth khi Mary đen tham ma khong gap Sarah, hy vong rang hai nguoi con gai Henrietta va Mary se hieu đuoc noi kho tam cua minh khi bi cac con đoi xu tuong tu va tu thuyet phuc ban than rang minh đa la mot nguoi me tot. Sau cung Sarah gui loi tai but cho con gai rang cha đa thoai mai hon nhung e lai kho tro ve nhu truoc.
Nam 1721, khi suc khoe cua John suy yeu, cu cach khoang muoi ngay, Mary Churchill va chi gai Henrietta Churchill, Cong tuoc thu 2 xu Marlborough (bay gio chi moi la Ba tuoc phu nhan xu Godolphin) se đen tham cha, nhung ca hai chi em đeu lo đi me cua minh, tham chi con chang co gang hoa giai voi me. Sau khi John qua đoi, Sarah rat can su an ui, tuy nhien Mary va Henrietta lai xa lanh me va hanh xu "nhu nhung ke thu se ke cho nhung nguoi khac viec toi đa lam mot cach sai trai..."


= Hoa giai =
Vao nhung nam cuoi đoi, Sarah tim cach hoa giai voi Mary, nguoi con con song duy nhat. Nguoi đung trung gian hoa giai giua hai me con la Jane Hammond. Mary luc bay gio đang trong đo tuoi 50 va mat dan thi luc. Thang 5 nam 1739, phu nhan Hammond đa lua ca hai nguoi phu nu rang nguoi kia đa ngo loi hoa giai. The nhung, Sarah se khong tha thu cho Mary neu con gai khong nhan la minh đa sai. Tu Wimbledon, Sarah gui cho Mary Cuon sach Xanh cua minh, ghi lai nhung "hanh vi xau xa" ma con gai đa lam voi minh va viet cho Mary rang: "Me khong nghi ra ly do tot đep nao đe viet nen nhung đieu nay, khi ma, neu mot nguoi la đoc đuoc nhung đieu nay, ho se nghi đay la mot ca chuyen lang man. Me tin rang con khong nho nhieu đieu trong đay, vi ban tinh con qua manh me đe con dung lai ma suy ngam." Sarah khong hy vong la thu se tac đong đen con gai, nhung tin rang Mary nen biet ban than khong nen co chap nghi rang minh khong lam gi sai đoi voi bon phan mot nguoi con.Mary đa hoi am bang loi xin loi trang trong, đieu ma phu nhan Hammond nghi rang "rat tuyet voi mot ca tinh manh me nhu Mary" nhung Sarah nghi rang loi xin loi "cha khac nao nhu the con be vo tinh giam len chan cua toi". Jane Hammond sau đo đe nghi Sarah nen đua ra vi du rang mot buc thu nen viet nhu the nao đe lam hai long Sarah, ma khi Sarah nho lai rang "Toi khong the ngung cuoi, noi rang đieu đo that moi me khi toi huong dan viet mot la thu tu mot nguoi con gai đa te voi toi trong nhieu nam." Khi Hammond hua rang se mang la thu đen cho Mary nhu la la thu mau cua chinh minh, su to mo đa thoi thuc Sarah cho xem Mary co tra lai buc thu hay khong.
Cho đen thang 11 van khong co hoi am tu Mary, Sarah đa mo ta con gai co "trai tim cung ran". Khi tuu xin loi cua con gai đuoc gui toi, Sarah đa gach chan nhung cho ban than thay chua đu chan thanh, gui mot ban phan tich dai cho Jane Hammond, khen ngoi phong cach viet "linh hoat" cua con gai, nhung khong chap nhan y tot cua Mary. Mary đa nhan đinh rang minh uoc me "bot thich thu voi phong cach viet ma chu trong hon ve thong điep". Mot thang sau đo, khi nhan đuoc mot la thu xin loi khac tu Mary, Sarah van to ra hoai nghi va than trong, noi voi Phu nhan Hammond rang giong van am ap cua con gai la Sarah nho toi chinh minh, ban than đa tha thu cho con gai tu đay long nhung chua the gap con va giai thich rang:

The nhung hai nam sau đo, Sarah đa bi thuyet phuc ma viet mot buc thu tha thu cho Mary, cung nhu la đe tu minh oan cho ban than rang minh khong he yeu thuong Mary it hon con gai Anne hay cac anh em, thu nhan rang ban than hy vong rang khi Mary nhan đuoc Cuon sach Xanh thi se chay đen voi Sarah tu Wimbledon ma cau xin su tha thu, tu tin rang ban than chua tung khien cac con cam thay xau ho va Mary đoi khi "hanh xu khong tot". Mary đa hoi am cho Sarah, biet on vi su tha thu cua me va mong rang co the đen gap me, quy xuong va cau xin đuoc tha thu. Sarah đa rat vui voi buc thu, cho rang lan đau tien sau 30 nam, Sarah nhan đuoc loi hoi am am ap nhu the nay tu con gai. Sarah khang đinh rang ban than khong thuc su muon con gai quy duoi chan minh va tra loi rang mot chuyen tham "se khong mang lai su thoa man nao cho me, nguoi chi mong moi rang trai tim con se huong ve voi me" va con gai se thay minh la "nguoi ban tam tinh ngu ngoc" vi Sarah tu lau đa khong con thiet tha song nhung mong con gai Mary song that lau va hanh phuc. Mary đa noi voi me rang moi loi lam cua minh "đen tu tri oc, khong phai trai tim, va con chua bao gio ngung yeu me trong suot ba muoi nam qua ma ca cuoc đoi con lai khong biet rang con yeu me nhieu. Sau đo Mary đa đen tham me tai Dinh thu Marlborough.
Sau khi Sarah qua đoi, Mary đuoc me cho thua ke mot chiec hop nho bang vang, trong đo co hai buc hinh cua John Churchill, Cong tuoc thu 1 xu Marlborough khi con tre, mot chiec vong tay ngoc trai chua mot buc hinh cua John Churchill đuoc phu kim cuong va mot chiec vong tay khac chua hai buc anh trang men cua hai nguoi chi gai thu cua Mary la Anne va Elizabeth.


Qua đoi va di chuc Mary qua đoi ngay 14 thang 5 nam 1751 va đuoc chon cat o Warkton. Mot trong nhung nguoi đuoc huong loi tu di chuc cua Mary Churchill la Ignatius Sancho, mot no le nguoi chau Phi ma Mary nhan lam quan gia sau cai chet cua chong. Mary đa đe lai cho Ignatius Sancho mot khoan tien tro cap thuong nien tri gia 30 bang Anh (co suc mua tuong đuong 5600 bang nam 2022), nhung do khong tim đuoc nghe nghiep thay the, Ignatius quay tro lai phuc vu gia đinh Montagu.


Trong nghe thuat Mary đuoc ve chan dung boi Sir Godfrey Kneller vao nam 1740. Buc chan dung cua Mary cung chong va con gai đuoc Gawen Hamilton ve vao khoang nam 1729. Cong tuoc phu nhan đuoc nhac đen mot cach gian tiep trong tac pham cham biem nam 1709 cua Delarivier Manley co ten la The New Atalantis.


Tuoc hieu va nha xung 15 thang 7 nam 1689 – 17 thang 3 nam 1705: Lady Mary Churchill (Cong nuong Mary Churchill)
17 thang 3 nam 1705 – 9 thang 3 nam 1709: Marchioness of Montbermer (Hau tuoc phu nhan xu Montbermer)
9 thang 3 nam 1709 – 14 thang 5 nam 1751: Her Grace The Duchess of Montagu (Đuc ba Cong tuoc phu nhan xu Montagu)


To tien Ghi chu Tham khao Nguon tai lieu Noble, Mark (1806). A Biographical History of England, from the Revolution to the End of George I's Reign: Being a Continuation of the Rev. J. Granger's Work ; Consisting of Characters Disposed in Different Classes; and Adapted to a Methodical Catalogue of Engraved British Heads ; Interspersed with a Variety of Anecdotes, and Memoirs of a Great Number of Persons (bang tieng Anh). W. Richardson.
Cokayne, George Edward (1889). The Complete Peerage (Edition 1, Volume 2).
Cokayne, George Edward (1893). The Complete Peerage (Edition 1, Volume 5).
Green, David Bronte (1967). Sarah, Duchess of Marlborough. New York, Scribner.
Burke, John (1999). Burke's Peerage & baronetage. Crans, Switzerland : Burke's Peerage (Genealogical Books). ISBN 978-2-940085-02-6.
Field, Ophelia (2003). The Favourite: Sarah, Duchess of Marlborough. London: Sceptre. ISBN 978-0-340-76808-2.
Campbell, Kathleen Winifred (1933). Sarah, Duchess of Marlborough. London, T. Butterworth.
Massey, Victoria (1999). The first Lady Diana. London House. ISBN 978-1-902809-01-4.