Ho Bo cau (Columbidae) la ho duy nhat trong Bo Bo cau (Columbiformes). Ten goi pho bien cua cac loai trong ho nay la bo cau, cu, cuu va gam ghi. Đay la nhung loai chim map map co co ngan va mo dai manh khanh. Chung chu yeu an hat, trai cay va thuc vat.
Co the thay rang, cac loai trong ho nay pho bien rong khap the gioi, ngoai tru sa mac Sahara va chau Nam Cuc, nhung co su đa dang lon nhat tai cac khu vuc sinh thai Indomalaya va Australasia.
Ho nay chua 344 loai đuoc chia thanh 49 chi. 13 loai đa bi tuyet chung.
Chim bo cau xay nhung cai to tuong đoi mong manh, thuong su dung gay va cac manh vun khac, co the đuoc đat tren nhung canh cay, tren cac go hoac tren mat đat, tuy theo loai. Chung đe mot hoac (thuong) hai qua trung trang cung mot luc, va ca bo va me đeu cham soc con non. Chung roi to sau 25 ngay đen 32 ngay. Chim bo cau khong long thuong co the bay đuoc khi chung đuoc 5 tuan tuoi. Khong giong nhu đa so cac loai chim, ca hai gioi cua chim bo cau đeu san xuat "sua cay" đe nuoi con non, đuoc tiet ra bang cach lam bong cac te bao chua đay chat long tu lop lot cua chung.


Đac điem sinh hoc = Cau tao ngoai =

Than nhiet chim bo cau on đinh trong đieu kien nhiet đo moi truong thay đoi; chim bo cau la đong vat hang nhiet.
Than chim hinh thoi lam giam suc can khong khi khi bay. Da kho phu long vu. Long vu bao phu toan than la long ong, co phien long rong tao thanh canh, đuoi chim (vai tro banh lai). Long vu moc ap sat vao than la long to. Long to chi co chum soi long manh tao thanh lop xop giu nhiet va lam than chim nhe.

Canh chim khi xoe ra tao thanh mot dien tich rong quat gio, khi cup lai thi gon ap vao than.
Chi sau co ban chan dai ba ngon truoc, mot ngon sau, đeu co vuot, giup chim bam chat vao canh cay khi chim đau hoac duoi thang, xoe rong ngon khi chim ha canh.
Mo sung bao boc ham khong co rang, lam đau chim nhe. Co dai, đau chim linh hoat, phat huy đuoc tac dung cua giac quan (mat, tai), thuan loi khi bat moi, ria long. Tuyen phao cau tiet chat nhon khi chim ria long lam long min, khong tham nuoc.


= Di chuyen =
Chim bo cau cung nhu nhieu loai chim khac chi co kieu bay vo canh nhu chim se, chim ri, chim khuyen, ga...
a) Khi chim cat canh chan chim khuyu xuong, canh chim dang rong đua len cao, tiep theo canh chim đap manh xuong, co chim vuon ra, chan chim duoi thang đap manh vao gia the lam chim bat cao len.
b) Khi chim ha canh, canh chim dang rong đe can khong khi, chan chim duoi thang chuan bi cho su ha canh đuoc de dang.


= Cac tu the bay vo canh cua chim bo cau =
Khi chim bay than nam xien, đuoi xoe ngang, co vuon thang ve phia truoc, chan duoi thang ap sat vao than, canh mo rong đap lien tuc tu tren xuong duoi, tu truoc ve sau. Sau đo chim nang canh bang cach gap canh lai, roi nang len lam giam suc can cua khong khi.
Khi chim đap canh, phia ngoai canh ha thap hon phia trong thi canh khong nhung đuoc khong khi nang len ma chim con đuoc đay ve phia truoc.


He thong phan loai va tien hoa Danh sach duoi đay liet ke cac chi, phan loai theo nhom va ten khoa hoc.
Ho Columbidae

Cac chi chua cac loai hoa thach:
Chi †Arenicolumba
Chi †Rupephaps

Phan ho Columbinae – bo cau đien hinh
Tong Zenaidini
Chi Geotrygon – bo cau cut (10 loai)
Chi Leptotrygon
Chi Leptotila (11 loai)
Chi Zenaida (7 loai)
Chi Zentrygon (8 loai)
Tong Columbini
Chi Patagioenas – bo cau My (17 loai)
† Chi Ectopistes – bo cau vien khach (tuyet chung; 1914)
Chi Reinwardtoena (3 loai)
Chi Turacoena (3 loai)
Chi Macropygia (15 loai)
Chi Streptopelia – chim cu, cu sen, cu ngoi, cu cuom v.v (13 loai)
† Chi Dysmoropelia – bo cau Saint Helena (tuyet chung)
Chi Columba – bo cau Cuu the gioi (35 loai, trong đo co 2 loai moi tuyet chung gan đay)
Chi Spilopelia (2 loai)
Chi Nesoenas (3 loai)
Phan ho Claravinae – cu đat My
Chi Claravis – cu đat xanh
Chi Paraclaravis (2 loai)
Chi Uropelia – cu đat đuoi dai
Chi Metriopelia (4 loai)
Chi Columbina (9 loai)
Phan ho Raphinae
Tong Phabini
Chi Henicophaps (2 loai)
Chi Gallicolumba (7 loai)
Chi Pampusana (13 loai, 3 loai tuyet chung gan đay)
Chi Ocyphaps – bo cau mao
Chi Petrophassa – bo cau đa (2 loai)
Chi Leucosarcia – bo cau Wonga
Chi Geopelia (5 loai)
Chi Phaps (3 loai)
Chi Geophaps (3 loai)
Tong Raphini
?† Chi Natunaornis – bo cau lon Viti Levu (Hau Ky Đe Tu)
Chi Trugon – cu đat mo day
† Chi Microgoura – bo cau mao Choiseul (tuyet chung; đau the ky 20)
Chi Otidiphaps – bo cau ga loi
Chi Goura (3 loai)
Chi Didunculus – bo cau mo rang
?† Chi Deliaphaps
Chi Caloenas – bo cau Nicobar
† Chi Raphus – chim Dodo (tuyet chung; cuoi the ky 17)
† Chi Pezophaps – đo đo Rodrigues (tuyet chung; khoang nam 1730)
Tong Turturini
Chi Phapitreron – bo cau nau (3 loai)
Chi Oena – bo cau Namaqua (đat vao đay khong chac chan)
Chi Turtur – bo cau rung chau Phi (5 loai; đat vao đay khong chac chan)
Chi Chalcophaps – cu luong (2 loai)
Tong Treronini
Chi Treron – chim cu xanh (23 loai)
Tong Ptilinopini – gam ghi va bo cau luc, bo cau an qua
Chi Ducula – gam ghi (36 loai)
Chi Ptilinopus – bo cau an qua (khoang 50 loai con sinh ton, 1-2 loai moi tuyet chung)
Chi Drepanoptila – bo cau long che
Chi Alectroenas – bo cau lam (3 loai sinh ton)
Chi Hemiphaga (2 loai)
Chi Lopholaimus – bo cau Topknot
Chi Cryptophaps – bo cau Sombre
Chi Gymnophaps – bo cau nui (3 loai)
?† Chi Tongoenas – bo cau lon Tonga (Hau Ky Đe Tu)
Phan ho Starnoenadinae
Chi Starnoenas – bo cau Cuba đau lam


Bieu tuong Do Thai giao va Kito giao Trong Do Thai giao va Kito giao, con chim bo cau la bieu tuong cua hoa binh boi vi theo Kinh Thanh, no đa đem canh o liu bao hieu cho con tau No-e rang Thien Chua đa thoi con thinh no. Ben canh đo, Tan Uoc cung ghi nhan chim bo cau tuong trung cho Chua Thanh than, xuat hien nhu mot bieu tuong co ban cua su trong sang, su chat phac, su hoa thuan, su hy vong. Ngoai ra, bo cau con bieu thi cho su thang hoa cua ban nang va đac biet la su thang hoa cua ai tinh (eros).


Ton giao đa than Trong nhan quan cua ton giao đa than, voi su đinh gia mot cach khac khai niem trong trang, khong đoi lap no ma hoa nhap no voi tinh yeu xac thit, bo cau con chim cua nu than Aphrodite, bieu thi cho ai an tron ven ma nguoi yeu thuong tang cho đoi tuong cua minh. Nhung quan niem thuc ra chi khac nhau ve be ngoai ay đa lam cho bo cau nhieu khi tro thanh bieu tuong cho cai khong the tu vong trong con nguoi, tuc la ban nguyen cua su song, linh hon. Voi tu cach ay tren mot so vai chon cat cua nguoi Hi Lap, bo cau đuoc hoa hinh uong tu mot cai binh tuong trung cho nuoc nguon cua tri nho. Hinh anh nay đuoc tiep nhan vao trong he hinh tuong cua đao Kito, vi du nhu trong truyen tu vi đao cua thanh Polycarpe, mot con chim bo cau đa bay ra tu thi hai cua vi thanh nay.
Tat ca nhung bieu trung ay xuat phat hien nhien tu ve đep va su duyen dang cua con chim nay, tu mau trang tinh khiet va tieng gu em ai cua no. Cai đo giai thich vi sao trong ngon ngu thong thuong nhat cung nhu cao sieu nhat, trong loi noi long cua dan Paris cung nhu trong Tuyet dieu ca, tu bo cau co mat trong so nhung an du pho bien nhat ngoi ca nguoi phu nu. "Linh hon cang tien gan toi anh sang bao nhieu", Jean Danielou viet, dan loi thanh Gregoire o Nysse, "no cang tro nen đep bay nhieu va trong anh sang đo se tiep nhan hinh bo cau". The nhung chang phai nguoi đang yeu đuong say đam van goi nguoi minh yeu la "linh hon cua anh oi" cuoi cung xin ghi chu rang chim bo cau la mot con chim đac biet de gan, la đieu lam gia tang gia tri luon luon chinh dien cua bieu tuong nay.


Van hoa quoc gia O Trung Hoa co, theo nhip co ban cua cac mua, am va duong noi tiep nhau, con chim bo cat bien thanh bo cau va bo cau bien thanh chim bo cat, do đo chim bo cau đuoc xem la bieu tuong cua mua xuan vi no xuat hien tro lai vao tiet xuan phan thang tu. Phai chang đo la nguon goc cua cai ten "bo cau - bo cat" gan cho nha trinh tham?
O xu Kabylie, nhung con chim bo cau vay quanh ngoi mo cua ong thanh đao Hoi la thanh hoang cua lang; nhung o nhieu noi khac, chim bo cau đuoc xem la giong chim bao đieu go vi tieng gu cua chim la loi keu than cua nhung linh hon đau kho.


Quoc te Mot đieu hien nhien trong quan niem the gioi ngay nay, con chim bo cau la bieu tuong cho su hoa binh, yen vui va hanh phuc, va hinh tuong đo an sau vao tiem thuc cua tat ca moi nguoi, qua tung the he va qua tung cuoc chien tranh, tuy rang hinh tuong chim bo cau chi moi chinh thuc tro thanh bieu tuong hoa binh sau Chien tranh the gioi II. Trong cac su kiem phan chien hay đau tranh vi tu do, hoa binh thi chung ta khong la khi thay nhung con chim bo cau đuoc trang tri tren nhung bieu ngu, co va ao... no tuong trung cho mot su no luc vi hoa binh cua nhan loai.


Xem them Bo cau vien khach
Chup anh bang bo cau


Tham khao Jean Chevalier, Alain Gheerbrant. Dictionnaire des symboles. Edition revue et augmentee. Robert Laffont, Pairis 1992.


Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Columbidae tai Wikimedia Commons
(tieng Anh)

Ho Bo cau tai trang Trung tam Thong tin Cong nghe sinh hoc quoc gia Hoa Ky (NCBI).
Ho Bo cau tai He thong Thong tin Phan loai Tich hop (ITIS).
Ho Bo cau tai Encyclopedia of Life
Hume, J.P. 2011: Systematics, morphology, and ecology of pigeons and doves (Aves: Columbidae) of the Mascarene Islands, with three new species. Zootaxa, 3124: 1-62. Preview ISBN 978-1-86977-825-5 (paperback) ISBN 978-1-86977-826-2 (online edition)
(tieng Viet)

Mot so loai trong ho bo cau tren trang SVRVN