A Rap Xe Ut (tieng A Rap: ٱلسعودية, đa Latinh hoa: ‎as-Saʿudiyah, "thuoc ve Nha Saud", cung đuoc viet la A Rap Saudi, Arab Saudi, Saudi Arabia), ten goi chinh thuc la Vuong quoc A Rap Xe Ut (tieng A Rap: المملكة العربية السعودية (🔊 nghe) al-Mamlakah al-‘Arabiyyah as-Su‘udiyyah, "Vuong quoc A Rap cua Nha Saud", ) la mot quoc gia co chu quyen tai khu vuc Tay A, chiem phan lon ban đao A Rap. Quoc gia nay co dien tich đat lien vao khoang 2,15 trieu km², la quoc gia rong lon thu 5 tai chau A va rong lon thu nhi trong the gioi A Rap (chi xep sau Algerie). A Rap Xe Ut co bien gioi voi Jordan va Iraq ve phia bac; Kuwait ve phia đong bac; Qatar, Bahrain va Cac Tieu vuong quoc A Rap Thong nhat (UAE) ve phia đong; Oman ve phia đong nam va Yemen ve phia nam. A Rap Xe Ut tach biet voi Israel va Ai Cap qua vinh Aqaba. Đay la quoc gia duy nhat co bo bien tiep giap voi ca bien Đo cung vinh Ba Tu. Hau het đia hinh cua A Rap Xe Ut la cac hoang mac kho han hoac đia mao can coi.
Lanh tho A Rap Xe Ut ngay nay khi xua la 4 khu vuc rieng biet: Hejaz, Najd, mot bo phan cua Đong A Rap (Al-Ahsa) va Nam A Rap ('Asir). Vuong quoc A Rap Xe Ut đuoc Ibn Saud thanh lap vao nam 1932, "Saud" (Xe Ut) trong quoc hieu bat nguon tu hoang toc Saud, the hien quan điem quoc gia la tai san ca nhan cua hoang toc. Ibn Saud thong nhat bon khu vuc thanh mot quoc gia thong nhat thong qua mot loat cac cuoc chinh phat bat đau tu nam 1902. A Rap Xe Ut tu đo tro thanh mot quoc gia quan chu chuyen che, thuc chat la mot che đo đoc tai the tap do cac Hoang toc theo cac dong Hoi giao cai tri. Ngay nay, Phong trao ton giao Wahhabi (Wahhabism) theo thien huong bao thu thuoc phai Hoi giao Sunni đuoc goi la "đac điem noi bat nhat cua van hoa A Rap Xe Ut", phong trao nay đuoc truyen ba manh me tren toan cau nho vao tien tai tro tu mau dich dau khi. A Rap Xe Ut đoi khi con đuoc goi la "Vung đat Hai Thanh đuong" - đe am chi Al-Masjid al-Haram (tai Mecca), va Al-Masjid an-Nabawi (tai Medina), đo la hai đia điem linh thieng nhat trong The gioi Hoi giao. A Rap Xe Ut co tong dan so la 33 trieu nguoi vao nam 2017, trong đo co hang trieu nguoi la ngoai kieu. Ngon ngu quoc gia chinh thuc la tieng A Rap.
Dau mo lan đau tien đuoc phat hien tai quoc gia nay vao ngay 3 thang 3 nam 1938, sau đo la hang loat phat hien lon khac tai vung Đong. A Rap Xe Ut tu đo tro thanh quoc gia san xuat va xuat khau dau lon nhat tren the gioi, voi tru luong dau mo lon thu nhi va tru luong khi đot lon thu 6 toan cau. Quoc gia nay đuoc Ngan hang The gioi phan loai la mot nen kinh te co thu nhap rat cao voi chi so phat trien con nguoi (HDI) cung o muc rat cao va la quoc gia A Rap duy nhat gop mat trong G-20.
Tuy nhien, quoc gia nay đa bi chi trich vi nhieu ly do bao gom vai tro cua no trong Noi chien Yemen, bi cao buoc tai tro cho chu nghia khung bo Hoi giao đi kem voi ho so nhan quyen toi te, đac trung qua viec su dung hinh phat tu hinh qua muc va thuong xuyen, that bai trong viec chong lai nan buon nguoi, phan biet đoi xu do nha nuoc bao tro chong lai cac nhom thieu so ton giao lan nguoi vo than, va chu nghia bai Do Thai cung nhu cach giai thich nghiem ngat luat Shari'a. Tuy nhien, A Rap Xe Ut gan đay đa đua ra nhung cai cach moi theo lenh cua Mohammed bin Salman, bao gom cai thien quyen cua phu nu o A Rap Xe Ut, cam tao hon, xoa bo nhung đoan van bai Do Thai va quan niem sai lam trong giao duc truong hoc, thuc đay viec luat hoa he thong phap luat, giam viec su dung hinh phat tu hinh, cung nhu cac bien phap bao ve moi đuoc thuc thi đoi voi nguoi lao đong nhap cu đe ngan chan tinh trang nguoc đai. Tuy nhien, nhieu to chuc nhan quyen chi ra rang A Rap Xe Ut phai tiep tuc đua ra cac cai cach moi đe đuoc coi la đu huong toi viec cai thien ho so nhan quyen.
Vuong quoc nay chi 8% GDP cho quan su (cao nhat tren the gioi sau Oman), khien A Rap Xe Ut la quoc gia chi tieu quan su lon thu ba the gioi sau Hoa Ky va Trung Quoc, va la nha nhap khau vu khi lon nhat the gioi tu Tu 2015 đen 2019, nhan mot nua tong so vu khi cua My xuat khau sang Trung Đong. Theo BICC, A Rap Xe Ut la quoc gia quan su hoa thu 28 tren the gioi va co chat luong trang thiet bi quan su tot nhat trong khu vuc, sau Israel. Tuy nhien, trong nhung nam gan đay, lien tuc co nhung loi keu goi ngung ban vu khi cho A Rap Xe Ut, chu yeu do cac cao buoc toi ac chien tranh o Yemen va đac biet la sau vu am sat Jamal Khashoggi.
A Rap Xe Ut đuoc coi la ca mot cuong quoc va nuoc trung gian thuong luong trong khu vuc. Nen kinh te A Rap Xe Ut la nen kinh te lon nhat o Trung Đong va lon thu 19 tren the gioi.  A Rap Xe Ut cung la mot trong nhung quoc gia co dan so tre nhat the gioi, voi khoang 50% dan so 34,2 trieu nguoi duoi 25 tuoi. Ngoai la thanh vien cua Hoi đong Hop tac Vung Vinh, A Rap Xe Ut con la thanh vien tich cuc va sang lap cua Lien hop quoc, To chuc Hop tac Hoi giao, Lien đoan A Rap va OPEC.


Lich su Co bang chung cho thay loai nguoi cu tru tai ban đao A Rap tu khoang 125.000 nam truoc. Trong thoi co đai, ban đao A Rap đong vai tro la mot hanh lang mau dich va bieu lo mot so nen van minh. Ton giao cua cu dan ban đao A Rap thoi ky tien Hoi giao gom co cac đuc tin đa than ban đia, Co Đoc giao A Rap, Canh giao, Do Thai giao va Hoa giao. Van minh Al-Magar thoi tien su hinh thanh tai trung tam cua ban đao A Rap, đac biet la tai Najd. Al-Magar la noi đau tien dien ra thuan hoa đong vat trong thoi ky đo đa moi, đac biet la ngua. Dilmun la mot trong cac nen van minh co đai tai Trung Đong va tai ban đao A Rap. Đay la mot trung tam mau dich lon, va vao luc toi thinh no kiem soat cac tuyen mau dich qua vinh Ba Tu. Van minh Dilmun bao phu phan phia đong cua ban đao A Rap, đac biet la Vung Đong cua A Rap Xe Ut. Mot trong so cac cau khac som nhat ghi ten Dilmun la cua Quoc vuong Ur-Nanshe xu Lagash (khoang 2300 TCN)
Van minh Thamud tai Hejaz đuoc cho la keo dai tu thien nien ky thu nhat TCN đen gan thoi ky Muhammad. Ghi nhan đuoc tren 9.000 cau khac Thamud tai tay nam A Rap Xe Ut. Vuong quoc Lihyan (لحيان) hay Dedan la mot quoc gia Bac A Rap co đai, nam tai tay bac cua lanh tho A Rap Xe Ut ngay nay, co cac cau khac co đai co nien đai tu khoang the ky VI đen IV TCN. Kindah la mot vuong quoc bo lac đuoc thanh lap tai khu vuc Najd, cac quoc vuong nuoc nay co anh huong đen mot so bo lac lien ket song dua tren thanh the ca nhan hon la quyen uy giai quyet cuong che. Thu đo đau tien cua Kindah la Qaryat Dhat Kahil, nay goi la Qaryat al-Faw.


= Thoi ky Hoi giao =

Thoi ky tien Hoi giao, ben canh mot so it cac khu đinh cu mau dich đo thi (nhu Mecca va Medina), hau het A Rap Xe Ut ngay nay co cu dan thuoc cac xa hoi bo lac du muc trong hoang mac khac nghiet. Nha tien tri Hoi giao Muhammad sinh tai Mecca vao khoang nam 571. Đen đau the ky VII, Muhammad thong nhat cac bo lac khac nhau tren ban đao va lap nen mot chinh the ton giao Hoi giao duy nhat.
Sau khi Muhammad tu tran vao nam 632, cac mon đo cua ong nhanh chong banh truong lanh tho Hoi giao ra ngoai ban đao A Rap, chinh phuc đuoc lanh tho rong lon (tu ban đao Iberia o phia tay đen Pakistan ngay nay o phia đong) trong khoang vai thap nien. Ket qua la ban đao A Rap nhanh chong tro thanh mot khu vuc ngoai bien ve chinh tri cua the gioi Hoi giao do trong tam đuoc chuyen đen cac vung đat bi chinh phuc song phat trien hon. Tu the ky X đen đau the ky XX, Mecca va Medina nam duoi quyen kiem soat cua mot quan chu A Rap ban đia mang hieu la Sharif cua Mecca, tuy nhien Sharif trong hau het giai đoan nay đeu trung thanh voi mot đe quoc Hoi giao lon đat tai Baghdad, Cairo hoac Istanbul. Hau het phan con lai cua A Rap Xe Ut ngay nay quay lai quyen cai tri bo lac truyen thong.
Trong hau het the ky X, giao phai Qarmat thuoc he Shia Isma'il la the luc quyen luc nhat tai vinh Ba Tu. Nam 930, giao phai Qarmat cuop pha Mecca, xuc pham the gioi Hoi giao, đac biet la khi ho trom Đa Đen.
Trong the ky XVI, Đe quoc Ottoman sap nhap khu vuc duyen hai bien Đo va vinh Ba Tu (Hejaz, Asir va Al-Ahsa) va yeu sach quyen ba chu đoi voi khu vuc noi luc. Mot nguyen nhan la nham ngan can no luc cua Bo Đao Nha nham tan cong bien Đo va An Đo Duong. Muc đo kiem soat cua Ottoman đoi voi cac vung đat nay thay đoi trong bon tram nam sau đo cung voi bien đong manh yeu cua quyen luc trung uong đe quoc.


 Thanh lap trieu đai Saudi  Hoang toc Al Saud hien nay khoi nguon tai Nejd thuoc trung tam ban đao A Rap vao nam 1744, khi nguoi sang lap trieu đai la Muhammad bin Saud hoi quan voi nguoi sang lap phong trao Wahhabi la Muhammad ibn Abd al-Wahhab, Wahhabi la mot hinh thuc đao đuc khat khe thuoc he Hoi giao Sunni. Lien minh nay hinh thanh trong the ky XVIII giup cung cap đong luc tu tuong đe gia toc Saud banh truong va van la co so cua quyen luc trieu đai A Rap Xe Ut ngay nay.
Quoc gia đau tien cua gia toc Saud đuoc thanh lap vao nam 1744 tai khu vuc quanh Riyadh, quoc gia nay banh truong nhanh chong va trong thoi gian ngan tung kiem soat hau het lanh tho hien nay cua A Rap Xe Ut, song đen nam 1818 thi bi Pho vuong Ai Cap cua Ottoman la Mohammed Ali Pasha tieu diet. Quoc gia thu nhi cua gia toc Saud co quy mo nho hon nhieu đuoc thanh lap vao nam 1824 va chu yeu nam tai Nejd. Trong suot thoi gian con lai cua the ky XIX, gia toc Saud tranh gianh quyen kiem soat khu vuc noi luc cua A Rap Xe Ut ngay nay voi mot gia toc thong tri A Rap khac la Rashid. Đen nam 1891, gia toc Rashid gianh thang loi va gia toc Saud bi đay đi luu vong tai Kuwait.

Vao luc khoi đau the ky XX, Đe quoc Ottoman tiep tuc kiem soat hoac co quyen ba chu đoi voi hau het ban đao. Duoi quyen ba chu nay, ban đao A Rap nam duoi quyen cai tri cua nhieu nguoi thong tri bo lac, trong đo Sharif cua Mecca co uu the va cai tri Hejaz. Nam 1902, Abdul Aziz – sau nay goi la Ibn Saud – tai chiem Riyadh khien gia toc Saud tro ve Nejd. Ibn Saud gianh đuoc ung ho cua Ikhwan, mot đoi quan bo lac lay cam hung tu giao phai Wahhabi va do Faisal Al-Dawish lanh đao, đoi quan nay phat trien nhanh chong sau khi thanh lap vao nam 1912. Voi giup đo tu Ikhwan, Ibn Saud chiem đuoc Al-Ahsa (Đong A Rap) tu Ottoman vao nam 1913.
Nam 1916, đuoc Anh khuyen khich va ho tro (Anh giao tranh voi Ottoman trong Chien tranh the gioi thu nhat), Sharif cua Mecca la Hussein bin Ali lanh đao mot khoi nghia lien A Rap chong lai Đe quoc Ottoman nham lap nen mot quoc gia A Rap thong nhat. Mac du khoi nghia A Rap 1916-1918 that bai ve muc tieu, song thang loi cua Đong Minh trong Chien tranh the gioi thu nhat dan đen ket thuc quyen ba chu va kiem soat cua Ottoman tai ban đao A Rap.
Ibn Saud tranh can du vao khoi nghia A Rap, thay vao đo ong tiep tuc đau tranh voi gia toc Rashid. Sau chien thang cuoi cung truoc gia toc nay, ong lay hieu la Sultan cua Nejd vao nam 1921. Nho giup đo tu Ikhwan, ong chinh phuc Hejaz vao nam 1924–25 va vao ngay 10 thang 1 nam 1926, Ibn Saud tu xung la Quoc vuong Hejaz. Mot nam sau, ong lay them hieu la Quoc vuong Nejd. Trong 5 nam sau đo, ong cai tri hai bo phan nay voi vi the la cac thuc the rieng biet.
Sau khi chinh phuc Hejaz, muc tieu cua gioi lanh đao Ikhwan chuyen sang banh truong lanh đia Wahhabi đen cac xu bao ho cua Anh la Ngoai Jordan, Iraq va Kuwait, va ho bat đau tan cong cac lanh tho nay. Tuy nhien, Ibn Saud phan đoi viec nay do nhan thuc đuoc nguy hiem tu mot cuoc xung đot truc tiep voi Anh. Trong khi đo, Ikhwan tro nen vo mong truoc cac chinh sach đoi noi cua Ibn Saud ma theo đo ung ho hien đai hoa va tang so luong nguoi ngoai quoc phi Hoi giao trong nuoc. Do đo, ho quay sang chong lai Ibn Saud, va sau 2 nam giao tranh, ho that bai trong tran Sabilla vao nam 1929. Nam 1932, hai vuong quoc Hejaz va Nejd thong nhat thanh Vuong quoc A Rap Xe Ut.


= Hau thong nhat =
Vuong quoc khi thanh lap la mot trong cac quoc gia ngheo nhat tren the gioi, dua vao thu nhap han che tu nong nghiep va hanh huong. Nam 1938, phat hien tru luong dau mo lon tai khu vuc Al-Ahsa doc duyen hai vinh Ba Tu, va viec phat trien toan dien cac mo dau bat đau vao nam 1941 duoi quyen Cong ty Aramco do Hoa Ky kiem soat. Dau mo mang lai cho A Rap Xe Ut su thinh vuong ve kinh te va đon bay chinh tri đang ke tren truong quoc te.
Sinh hoat van hoa phat trien nhanh chong, chu yeu la tai Hejaz, noi đay la trung tam cua bao chi va đai phat thanh. Tuy nhien, dong chay lon cac cong nhan ngoai quoc tai A Rap Xe Ut trong nganh cong nghiep dau khi lam gia tang xu huong bai ngoai von ton tai tu truoc đo. Đong thoi, chinh phu tro nen lang phi va xa xi. Đen thap nien 1950, đieu nay dan đen tham hut ngan sach chinh phu lon va vay no nuoc ngoai qua muc.
Nam 1953, Saud ke vi cha lam quoc vuong, song đen nam 1964 ong bi phe truat va hoang vi ve tay nguoi em khac me cua ong la Faisal sau mot cuoc kinh đich khoc liet, đuoc thuc đay tu nghi ngo trong hoang toc ve nang luc cua Saud. Nam 1972, A Rap Xe Ut gianh đuoc 20% quyen kiem soat tai Aramco, lam giam đi kiem soat cua Hoa Ky đoi voi dau mo quoc gia.

Nam 1973, A Rap Xe Ut lanh đao mot cuoc tay chay bang dau mo chong lai cac quoc gia Phuong Tay ung ho Israel trong chien tranh Yom Kippur. Gia dau tang gap bon lan. Nam 1975, Faisal bi mot chau trai ten la Faisal bin Musaid am sat va nguoi ke vi ong la em trai khac me Khalid.
Đen nam 1976, A Rap Xe Ut tro thanh quoc gia san xuat dau lon nhat tren the gioi. Trong thoi gian Khalid cai tri, A Rap Xe Ut trai qua phat trien cuc ky nhanh chong ve kinh te va xa hoi, bien đoi he thong ha tang va giao duc cua quoc gia; ve chinh sach đoi ngoai, quan he mat thiet voi Hoa Ky đuoc phat trien. Nam 1979, co hai su kien khien chinh phu lo ngai rat nhieu, va co anh huong lau dai đen chinh sach đoi ngoai va đoi noi cua A Rap Xe Ut. Thu nhat la Cach mang Hoi giao Iran, chinh phu lo ngai rang cong đong Shia thieu so tai Vung Đong (noi co cac mo dau) co the noi loan do anh huong tu cac đao huu Iran cua ho. Thuc te đa dien ra mot so cuoc khoi nghia chong chinh phu trong khu vuc nhu khoi nghia Qatif 1979. Su kien thu nhi la cac phan tu qua khich Hoi giao chiem giu Đai Thanh đuong tai Mecca. Cac chien binh tham gia mot phan la do tuc gian truoc đieu ma ho cho la ban chat tham nhung va phi Hoi giao cua chinh phu A Rap Xe Ut. Chinh phu gianh lai quyen kiem soat thanh đuong sau muoi ngay. Hoang gia A Rap Xe Ut phan ung bang viec thuc thi nghiem ngat hon cac quy tac ton giao va xa hoi truyen thong va trao cho Ulema (hoc gia Hoi giao) vai tro lon hon trong chinh phu. Tuy nhien, chu nghia Hoi giao tiep tuc phat trien manh me. Nam 1980, A Rap Xe Ut mua lai co phan cua Hoa Ky trong Aramco. Quoc vuong Khalid tu tran vao nam 1982, nguoi ke vi la em trai ong Fahd. Fahd tiep tuc phat trien quan he mat thiet voi Hoa Ky va tang cuong mua thiet bi quan su cua Hoa Ky va Anh.
Luong cua cai lon bat nguon tu thu nhap dau mo bat đau co tac đong lon hon len xa hoi A Rap Xe Ut. No dan đen hien đai hoa ky thuat, đo thi hoa, giao duc đai chung va tao ra cac phuong tien truyen thong moi mot cach nhanh chong. Đieu nay cong voi viec luong lon cong nhan ngoai quoc hien dien ngay cang tang đa gay anh huong lon đen quy tac va gia tri A Rap Xe Ut truyen thong. Mac du co thay đoi lon trong sinh hoat xa hoi va kinh te trong nuoc, song quyen luc van do hoang gia nam đoc quyen dan đen bat man trong nhieu cong dan va ho bat đau tim cach tham gia rong rai hon trong chinh phu.
Trong thap nien 1980, A Rap Xe Ut đa chi 25 ty USD đe ho tro Saddam Hussein trong Chien tranh Iran–Iraq. Tuy nhien, A Rap Xe Ut len an Iraq xam luoc Kuwait vao nam 1990 va yeu cau Hoa Ky can thiep. Quoc vuong Fahd cho phep binh si Hoa Ky va lien quan đuoc đon tru tai A Rap Xe Ut. Ong moi chinh phu Kuwait va nhieu cong dan nuoc nay đen song tai A Rap Xe Ut, song truc xuat cac cong dan Yemen va Jordan do chinh phu hai nuoc đo ung ho Iraq. Nam 1991, quan đoi A Rap Xe Ut tham gia oanh tac Iraq cung nhu tien cong tren bo nham giup giai phong Kuwait.
Quan he giua A Rap Xe Ut va Phuong Tay bat đau gay lo ngai ngay cang lon cho mot so ulema va nguoi nghien cuu luat sharia, va la mot trong cac van đe dan đen gia tang cac hoat đong khung bo Hoi giao tai A Rap Xe Ut, cung nhu cac cuoc tan cong khung bo Hoi giao tai Phuong Tay cua cong dan A Rap Xe Ut. Osama bin Laden la mot cong dan A Rap Xe Ut (cho đen khi bi tuoc quoc tich vao nam 1994); 15 trong so 19 phan tu khung bo tham gia cac cuoc tan cong 11 thang 9 nam 2001 tai Hoa Ky la cong dan A Rap Xe Ut.

Chu nghia Hoi giao khong phai la nguon goc thu đich duy nhat đoi voi chinh phu. Mac du vuong quoc cuc ky giau co, song kinh te quoc gia gan nhu đinh đon. Thue cao va gia tang that nghiep gop phan vao bat man, the hien trong gia tang bat on dan su, va bat man voi hoang toc. Đe đoi pho, Quoc vuong Fahd khoi xuong mot so "cai cach" han che. Trong thang 3 nam 1992, ong cho thi hanh "Luat Co ban", trong đo nhan manh cac nghia vu va trach nhiem cua mot quan chu. Trong thang 12 nam 1993, Hoi đong Co van đuoc thanh lap, song thanh vien đeu do Quoc vuong lua chon. Fahd lam ro rang tam tri minh khong co dan chu: "Mot he thong dua tren tuyen cu khong phu hop voi tin nguong Hoi giao cua chung ta."
Nam 1995, Fahd bi đot quy, Thai tu Abdullah đam nhiem vai tro nhiep chinh tren thuc te. Tuy nhien, quyen luc cua ong bi can tro do xung đot voi cac em trai cung me cua Fahd. Tu thap nien 1990, cac dau hieu bat man tiep tuc, bao gom mot loat cuoc đanh bom va xung đot vu trang tai Riyadh, Jeddah, Yanbu va Khobar nam 2003-2004. Nam 2005, cac cuoc bau cu cap đo thi toan quoc lan đau tien đuoc to chuc, song nu gioi khong đuoc phep tham gia.
Nam 2005, Fahd tu tran va Abdullah ke vi, ong tiep tuc chinh sach cai cach toi thieu va kiem soat chat che cac phan đoi. Quoc vuong thi hanh mot so cai cach kinh te nham khien quoc gia giam phu thuoc vao thu nhap tu dau mo: bai bo quy đinh o quy mo han che, khuyen khich đau tu nuoc ngoai, va tu huu hoa. Nam 2009, Abdullah cong bo mot loat thay đoi cap chinh phu ve tu phap, luc luong vu trang, va nhieu bo nham hien đai hoa cac the che nay.
Ngay 29 thang 1 nam 2011, hang tram nguoi bieu tinh tu tap tai thanh pho Jeddah trong mot cuoc bieu duong hiem hoi nham chi trich co so ha tang yeu kem tai thanh pho sau khi cac tran lut quet qua thanh pho lam 11 nguoi chet. Canh sat ngung cuoc tuan hanh va bat giu nhieu nguoi tham gia. Ke tu nam 2011, A Rap Xe Ut chiu anh huong tu lan song "Mua xuan A Rap". Nham đoi pho, vao ngay 22 thang 2 nam 2011, Abdullah tuyen bo mot loat quyen loi cho cong dan tri gia 36 ty USD, trong đo 10,7 ty USD danh cho nha o. Ngay 18 thang 3 cung nam, Abdullah tuyen bo mot goi tri gia 93 ty USD, bao gom 500.000 can nha moi voi chi phi 67 ty USD, va tao them 60.000 cong viec an ninh moi. Abdullah cho phep nu gioi bau cu va ung cu trong bau cu cap đo thi nam 2015, va nu gioi cung đuoc đe cu vao Hoi đong Co van. Ngay 23 thang 1 nam 2015, Abdullah tu tran, nguoi ke vi la em trai khac me Salman.


Chinh tri A Rap Xe Ut la mot quoc gia quan chu chuyen che. Tuy nhien, theo Luat Co ban đuoc phe chuan vao nam 1992, quoc vuong can phai tuan theo luat Sharia va kinh Quran, trong khi Quran va Sunnah (loi day cua Muhammad) đuoc tuyen bo la hien phap cua quoc gia. Khong co cac chinh đang, va khong co bau cu cap quoc gia tai A Rap Xe Ut. Cac nha phe binh xem đay la mot che đo đoc tai chuyen che. The Economist xep hang chinh phu A Rap Xe Ut la chinh phu chuyen che đung thu 5/167 trong Chi so dan chu 2012 cua ho, con Freedom House xep hang vuong quoc nay la khong tu do", voi điem so thap nhat vao nam 2013.
Chinh tri tai A Rap Xe Ut dien ra tren hai đau truong rieng biet: noi bo hoang toc Saud, va giua hoang toc voi phan con lai trong xa hoi quoc gia. Ngoai hoang toc Saud, quyen tham gia tien trinh chinh tri bi han che trong mot nhom tuong đoi nho dan chung va duoi hinh thuc co van cho hoang toc trong cac quyet đinh trong đai, bao gom ulema, cac sheikh (tu truong) bo lac va thanh vien cua cac gia đinh thuong nghiep quan trong.
Theo tuc le, toan bo nam gioi đen tuoi thanh nien co quyen kien nghi truc tiep đen quoc vuong thong qua hoi nghi bo lac truyen thong đuoc goi la majlis. Tren nhieu mat, cach tiep can voi chinh phu it khac biet voi he thong cai tri bo lac truyen thong. Ban sac bo lac van con manh, va ngoai hoang toc thi anh huong chinh tri thuong đuoc xac đinh theo lien he bo lac, theo đo sheikh cua cac bo lac duy tri muc đo anh huong đang ke đoi voi cac su kien đia phuong va quoc gia. Trong thoi gian gan đay, chinh phu co cac buoc đi han che nham mo rong quyen tham gia chinh tri, chang han nhu lap Hoi đong Co van vao đau thap nien 1990 va lap Dien đan Đoi thoai Quoc gia vao nam 2003.
Quyen cai tri cua gia toc Saud đoi dien voi phan đoi chinh tri tu bon nhom: cac nha hoat đong theo chu nghia Hoi giao Sunni; cac nha phe binh theo chu nghia tu do; cong đong thieu so Hoi giao Shia—đac biet la tai Vung Đong; cac đoi thu truong ky đac thu co tinh bo lac va theo chu nghia đia phuong (chang han tai Hejaz). Trong đo, cac nha hoat đong theo chu nghia Hoi giao la moi đe doa đang chu y nhat va trong thoi gian gan đay đa gay ra mot so hanh đong bao luc hoac khung bo tai A Rap Xe Ut.


= Che đo quan chu va hoang toc =
Quoc vuong nam giu quyen lap phap, hanh phap va tu phap va chieu chi tao thanh co so cho phap luat quoc gia. Quoc vuong đong thoi la thu tuong, va chu tri Hoi đong Bo truong (Majlis al-Wuzaraʾ).
Hoang toc chi phoi he thong chinh tri. Do hoang toc co so luong thanh vien đong đao nen ho co the kiem soat hau het cac chuc vu quan trong cua quoc gia, tham gia va hien dien trong moi cap đo chinh phu. So luong than vuong uoc tinh len toi 7.000 (khoang nam 2010), trong đo co quyen luc va anh huong nhat la cac hau due nam gioi cua quoc vuong khai quoc Ibn Saud. Cac chuc vu bo truong quan trong thuong đuoc danh cho hoang toc, cung nhu la 13 chuc vu thong đoc vung.
Cac chuc vu chinh tri va chinh phu dai han dan đen hinh thanh "cac đat phong quyen luc" cho cac than vuong cap cao, nhu Quoc vuong Abdullah tung la Tu lenh Ve binh Quoc gia tu nam 1963 (cho đen nam 2010, khi ong bo nhiem con trai minh thay the), Quoc vuong Salman giu chuc Bo truong Quoc phong va Hang khong giai đoan 2011-2015, va giu chuc Thong đoc tinh Riyadh tu nam 1962 đen nam 2011. Con trai Quoc vuong Salman la Mohammad bin Salman ke nhiem lam Bo truong Quoc phong.
Hoang toc tren phuong dien chinh tri bi phan thanh cac phai he dua tren long trung thanh theo dong doi, tham vong ca nhan va tu tuong, do đo hay xay ra nan tham nhung. Phai he dong doi co quyen luc nhat đuoc goi la 'Sudairi Bay', gom cac anh em cung cha cung me voi Quoc vuong Fahd va cac hau due cua ho. Phan chia tu tuong bao gom cac van đe ve toc đo va phuong huong cai cach, va vai tro cua ulema nen đuoc tang len hay giam xuong. Ton tai phan tranh trong hoang toc ve van đe nguoi ke vi. Trong nhieu nam, chinh phu A Rap Xe Ut va hoang toc thuong xuyen bi cao buoc tham nhung. Tai mot quoc gia đuoc cho la "thuoc ve" hoang toc va quoc hieu đat theo ho cua hoang toc, ranh gioi giua tai san quoc gia va cua cai ca nhan cua cac than vuong cap cao la đieu map mo.


= Al ash-Sheikh va vai tro cua ulema =
A Rap Xe Ut hau nhu la quoc gia duy nhat trao cho Ulema (the che gom cac thu linh ton giao va luat gia Hoi giao) vai tro truc tiep trong chinh phu, quoc gia duy nhat tuong tu la Iran. Ulema co anh huong then chot trong cac quyet đinh trong đai cua chinh phu, nhu ap đat cam van dau mo vao nam 1973 va moi binh si ngoai quoc đen A Rap Xe Ut vao nam 1990. Ngoai ra, ho co vai tro quan trong trong he thong tu phap va giao duc va co đoc quyen ve quyen luc trong pham vi đao đuc ton giao va xa hoi.
Cho đen thap nien 1970, do thinh vuong tu dau mo va quoc gia đuoc hien đai hoa, xa hoi A Rap Xe Ut dien ra cac bien chuyen quan trong va quyen luc cua Ulema bi suy thoai. Tuy nhien, tinh hinh thay đoi sau khi cac phan tu Hoi giao cap tien chiem giu Đai Thanh đuong tai Mecca vao nam 1979. Chinh phu phan ung bang cach cung co quyen luc cua Ulema va gia tang ho tro tai chinh cho ho: ho đuoc trao quyen kiem soat lon hon đoi voi he thong giao duc va đuoc phep thuc thi nghiem khac hon cac quy tac Wahhabi ve đao đuc va hanh vi xa hoi. Sau khi đang co vao nam 2005, Quoc vuong Abdullah thuc hien cac buoc đi nham giam quyen luc cua Ulema, chang han chuyen quyen kiem soat giao duc tre em gai sang Bo Giao duc.
Ulema co truyen thong do gia toc Al ash-Sheikh lanh đao, đay la gia toc ton giao đung đau quoc gia. Thanh vien gia toc Al ash-Sheikh la hau due cua Muhammad ibn Abd al-Wahhab (1703 – 1792), la nguoi sang lap giao phai Wahhabi thuoc he Hoi giao Sunni, giao phai nay hien chi phoi A Rap Xe Ut. Gia toc nay co thanh the chi đung sau hoang toc hai gia toc hinh thanh mot "hiep uoc tuong ho" va dan xep chia se quyen luc trong gan 300 nam qua. Hiep uoc van con cho đen nay, đuoc dua tren viec hoang toc duy tri quyen luc cua gia toc Al ash-Sheikh trong cac van đe ton giao, ung ho va truyen ba thuyet Wahhabi. Đoi lai, gia toc Al ash-Sheikh ung ho quyen luc chinh tri cua hoang toc do đo su dung quyen luc ton giao-đao đuc cua ho đe hop phap hoa quyen cai tri cua hoang toc. Mac du the chi phoi cua gia toc Al ash-Sheikh trong Ulema bi giam bot trong cac thap nien qua, song ho van giu cac chuc vu ton giao quan trong nhat va lien ket mat thiet voi hoang toc thong qua lien hon o muc đo lon.


= He thong tu phap =

Nguon chu yeu cua phap luat A Rap Xe Ut la Sharia bat nguon tu loi giao huan trong Qur'an va Sunnah (loi day cua Muhammed). A Rap Xe Ut la quoc gia Hoi giao hien đai duy nhat khong he thong hoa Sharia va khong co he thong an le phap ly, trao cho tham phan quyen su dung lap luan phap luat đoc lap đe phan quyet. Cac tham phan A Rap Xe Ut co xu huong theo cac nguyen tac cua truong phai luat hoc Hanbali (hay fiqh) thuong thay trong cac van ban tien hien đai va đuoc chu y do dien giai theo nghia đen Qur'an va hadith.
Tham phan co quyen bo qua phan quyet truoc đo (cua ban than hoac tham phan khac) va co the ap dung cach dien giai ca nhan cua minh đoi voi Sharia trong bat ky truong hop cu the nao, do đo co cac ban an khac nhau cho du cac vu an co ve giong nhau, nen kho khan trong viec du đoan dien giai phap ly. He thong toa an Sharia la bo may tu phap co ban cua A Rap Xe Ut, cac tham phan (qadi) va luat su thuoc Ulema.
Chieu chi la nguon phap luat chu yeu khac; song đuoc goi la đieu lenh thay vi luat do phu thuoc Sharia. Cac chieu chi bo sung cho Sharia trong cac linh vuc nhu lao đong, thuong nghiep va cong ty. Ngoai ra, luat bo lac truyen thong va phong tuc van con quan trong. Cac toa an chinh phu ngoai Sharia thuong giai quyet tranh chap lien quan đen cac chieu chi cu the. Quyen khang cao cuoi cung tu toa an Sharia va toa an chinh phu thuoc ve Quoc vuong, va toan bo cac toa an theo cac quy tac Sharia ve chung cu va thu tuc.
He thong tu phap A Rap Xe Ut bi chi trich vi "cac tham phan theo chu nghia đao đuc cuc đoan", ho thuong khac nghiet trong viec tuyen an, song cung đoi khi khoan dung va tri hoan qua đo, nhu nhieu phu nu khong the ly hon. Nam 2007, Quoc vuong Abdullah ban chieu chi cai cach he thong tu phap va tao ra mot he thong toa an moi, va đen nam 2009, ong tien hanh mot so cai bien đang ke đoi voi nhan su o cap cao nhat khi bo nhiem mot the he tre tuoi.

Cac toa an A Rap Xe Ut co the tuyen an tu hinh va trung phat than the, nhu chat đau, nem đa (đen chet), cat cut chi, đong đinh, đanh roi, so luong tuyet đoi cac vu hanh quyet bi chi trich manh. Tu hinh co the đuoc tuyen cho nhieu toi nhu giet nguoi, hiep dam, cuop co vu trang, su dung ma tuy nhieu lan, boi giao, thong gian, yeu thuat va ma thuat. Hanh vi tinh duc đong gioi bi trung phat bang cach đanh roi hoac tu hinh. Gia đinh nan nhan bi giet co the lua chon yeu cau tu hinh thu pham, hoac quyet đinh khoan hong đe đoi lay mot khoan tien diyya (tien mau).


= Ngoai giao =

A Rap Xe Ut gia nhap Lien Hop Quoc vao nam 1945 va la mot thanh vien sang lap cua Lien đoan A Rap, Hoi đong Hop tac Vung Vinh, Lien đoan The gioi Hoi giao, va To chuc Hoi nghi Hoi giao (nay la To chuc Hop tac Hoi giao). Quoc gia nay giu mot vai tro noi bat trong Quy Tien te Quoc te va Ngan hang The gioi, va tham gia To chuc Thuong mai The gioi vao nam 2005. A Rap Xe Ut ung ho hinh thanh Lien minh Thue quan A Rap vao nam 2015 va mot thi truong chung A Rap vao nam 2020. Ke tu nam 1960, voi vi the la thanh vien sang lap cua OPEC, chinh sach gia dau mo cua A Rap Xe Ut ve tong the la giup on đinh thi truong dau mo the gioi va no luc đieu chinh bien đong gia manh nham khong gay hai cho cac nen kinh te phuong Tay.

Tu giua thap nien 1970 đen nam 2002, A Rap Xe Ut đa chi ra tren 70 ty USD "vien tro phat trien hai ngoai" (ODA). Tuy nhien, co bang chung rang đai đa so chung tren thuc te đuoc danh cho truyen ba va khuech truong giao phai Wahhabi, đieu nay gay bat loi cho cac giao phai Hoi giao khac. Ton tai tranh luan manh liet ve viec lieu vien tro cua A Rap Xe Ut va giao phai Wahhabi đa kich đong chu nghia cuc đoan tai cac quoc gia tiep nhan hay khong. Hai luan đieu chinh la ve ban chat giao phai Wahhabi khuyen khich tinh khong khoan dung va xuc tien chu nghia khung bo. Chi tinh tai cac quoc gia co đa so cu dan khong theo Hoi giao, trong bon thap nien sau khi Faisal đang co, A Rap Xe Ut đa tra tien xay dung 1.359 thanh đuong, 210 trung tam Hoi giao. 
A Rap Xe Ut va Hoa Ky la cac đong minh chien luoc, va tu khi Barack Obama nham chuc vao nam 2009 đen thang 8 nam 2016, Hoa Ky đa ban luong vu khi tri gia 110 ty USD cho A Rap Xe Ut. Quan he giua hai quoc gia tro nen cang thang sau cac vu tan cong ngay 11 thang 9 nam 2001 tai Hoa Ky. Cac chinh tri gia va truyen thong Hoa Ky cao buoc chinh phu A Rap Xe Ut ung ho chu nghia khung bo va dung thu van hoa jihad (thanh chien). Ngoai truong Hoa Ky Hillary Clinton tung cho rang A Rap Xe Ut ung ho tai chinh cho al-Qaida, Taliban, LeT va cac to chuc khung bo khac. Chinh phu A Rap bac bo cac cao buoc nay, cung cac cao buoc rang ho xuat khau chu nghia cuc đoan ton giao hoac van hoa.

Trong the gioi A Rap va Hoi giao, A Rap Xe Ut đuoc nhin nhan la quoc gia than phuong Tay va than My, va ho di nhien la mot đong minh truong ky cua Hoa Ky. Tuy nhien, đieu nay va vai tro cua A Rap Xe Ut trong chien tranh Vung Vinh 1991, đac biet la cho phep binh si Hoa Ky đon tru tren lanh tho A Rap Xe Ut tu nam 1991, xuc tien chu nghia Hoi giao thu đich phat trien trong nuoc. Do đo, A Rap Xe Ut trong mot chung muc nhat đinh đa tu tach minh khoi Hoa Ky, chang han nhu tu choi ung ho hoac tham gia chien tranh Iraq vao nam 2003.
Hau qua cua chien tranh Iraq nam 2003 va Mua xuan A Rap khien che đo quan chu A Rap Xe Ut gia tang bao đong ve anh huong cua Iran trong khu vuc. Cac lo ngai nay đuoc phan anh qua loi cua Quoc vuong Abdullah, ong tung bi mat thuyet phuc Hoa Ky tan cong Iran va "cat co con ran". Nham bao ve hoang toc Khalifa cua Bahrain, A Rap Xe Ut phai quan xam nhap Bahrain đe đan ap cuoc khoi nghia cua nhan dan Bahrain vao ngay 14 thang 3 nam 2011. Chinh phu A Rap Xe Ut nhin nhan cuoc khoi nghia la mot "moi đe doa an ninh" do nguoi Shia von chiem đa so cu dan Bahrain đat ra. Ngay 25 thang 3 nam 2015, A Rap Xe Ut, dan đau mot lien minh cac quoc gia Hoi giao Sunni, khoi đau can thiep quan su tai Yemen chong lai phai Houthi thuoc he Hoi giao Shia va luc luong trung thanh voi cuu Tong thong Ali Abdullah Saleh.
A Rap Xe Ut đuoc nhin nhan la co anh huong on hoa trong xung đot A Rap-Israel, đinh ky đua ra ke hoach hoa binh giua Israel va nguoi Palestine, va len an Hezbollah. Trong Mua xuan A Rap, A Rap Xe Ut cap quyen ti nan cho Tong thong Zine El Abidine Ben Ali cua Tunisia va Quoc vuong Abdullah đien đam voi Tong thong Hosni Mubarak cua Ai Cap (truoc khi bi phe truat) đe đe nghi giup đo. Nam 2014, quan he giua A Rap Xe Ut va Qatar tro nen cang thang do Qatar ung ho Anh em Hoi giao. A Rap Xe Ut tung cong khai ung ho Đoi quan Chinh phuc, mot nhom thuoc luc luong chong chinh phu trong Noi chien Syria ma theo bao cao bao gom ca Mat tran al-Nusra co lien ket voi al-Qaeda.


= Quan su =

A Rap Xe Ut la mot trong cac quoc gia co ty le chi tieu quan su cao nhat the gioi, 10% GDP cua quoc gia nay đuoc danh cho quan su. Quan đoi A Rap Xe Ut gom co luc quan, khong quan, hai quan, phong khong, ve binh quoc gia (SANG), va cac luc luong dan quan, tong cong co gan 200.000 nhan vien tai ngu. Nam 2005, nhan vien luc luong vu trang: luc quan co 75.000; khong quan co 18.000; phong khong co 16.000; hai quan co 15.500 (bao gom 3.000 thuy quan luc chien); va SANG co 75.000 binh si tai ngu va 25.000 dan quan bo lac. Ngoai ra, con co co quan tinh bao quan su Al Mukhabarat Al A'amah.
A Rap Xe Ut co quan he quan su lau nam voi Pakistan, va tu lau co suy đoan rang A Rap Xe Ut bi mat tai tro cho chuong trinh bom nguyen tu cua Pakistan va tim cach mua vu khi nguyen tu tu Pakistan. Ve binh Quoc gia A Rap Xe Ut khong phai luc luong du bi ma la mot luc luong tien tuyen hoat đong đay đu, va bat nguon tu luc luong quan su-ton giao bo lac cua Ibn Saud la Ikhwan. Ve binh Quoc gia A Rap Xe Ut duoi dang hien nay bat nguon tu đoi quan ca nhan cua Abdullah tu thap nien 1960. Ve binh Quoc gia A Rap Xe Ut tung la mot đoi trong voi phai Sudairi trong hoang toc.
Thiet bi quan su cua A Rap Xe Ut chu yeu do Hoa Ky, Phap va Anh cung cap. Hoa Ky ban tren 80 ty USD phan cung quan su cho quan đoi A Rap Xe Ut trong giai đoan 1951-2006. Nam 2013, chi tieu quan su cua A Rap Xe Ut tang len 67 ty USD, vuot qua Anh, Phap va Nhat Ban đe chiem vi tri thu tu toan cau. Theo Vien Nghien cuu Hoa binh Quoc te Stockholm (SIPRI), trong giai đoan 2010–14 A Rap Xe Ut tro thanh quoc gia nhap khau vu khi nhieu thu nhi tren the gioi, tiep nhan gap bon lan so voi giai đoan 2005–2009. A Rap Xe Ut chiem 41% xuat khau vu khi cua Anh trong giai đoan 2010–14. Phap cho phep ban 18 ty USD vu khi cho A Rap Xe Ut chi trong nam 2015. Thuong vu vu khi tri gia 15 ty USD voi A Rap Xe Ut vao nam 2016 đuoc cho la thuong vu vu khi lon nhat trong lich su Canada. Nam 2017, A Rap Xe Ut va Hoa Ky đat đuoc mot thoa thuan vu khi tri gia 110 ti USD.


Đon vi hanh chinh A Rap Xe Ut đuoc phan thanh 13 vung (tieng A Rap: مناطق ادارية; manatiq idariyya, so it منطقة ادارية; mintaqah idariyya). Cac vung đuoc chia tiep thanh 118 tinh (tieng A Rap: محافظات; muhafazat, so it محافظة; muhafazah). Con so nay bao gom 13 thu phu vung, co vi the khac biet la đo thi (tieng A Rap: امانة; amanah) do thi truong (tieng A Rap: امين; amin) quan ly. Cac tinh đuoc chia tiep thanh huyen (tieng A Rap: مراكز; marakiz, so it مركز; markaz).


Cac thanh pho lon Đia ly A Rap Xe Ut chiem khoang 80% ban đao A Rap (ban đao lon nhat the gioi), nam giua vi tuyen 16° Bac va 33° Bac, giua kinh tuyen 34° Đong va 56° Đong. Do bien gioi phia nam cua quoc gia voi Cac Tieu vuong quoc A Rap Thong nhat va Oman khong đuoc phan gioi chinh xac, kich thuoc thuc te cua vuong quoc nay chua đuoc xac đinh. CIA World Factbook uoc tinh dien tich A Rap Xe Ut la 2.149.690 km2 (830.000 dam vuong Anh) va xep hang la quoc gia rong thu 13 the gioi. Ve phuong dien đia ly, đay la quoc gia lon nhat tren mang A Rap.
Hoang mac A Rap cung cac ban hoang mac va vung cay bui co lien he voi no chi phoi đia ly A Rap Xe Ut. Thuc te, hoang mac mac A Rap la mot so sa mac lien ket voi nhau va bao gom 647.500 km² Rub' al Khali ("mien hoang vu") tai phan phia nam cua vuong quoc, la sa mac voi cac đun cat lien ke lon nhat the gioi. Hau nhu khong co song ho tai A Rap Xe Ut, song co mot so wadi (thung lung song thuong xuyen kho han). Mot vai khu vuc phi nhieu hinh thanh nho boi tich tai cac wadi, bon đia, va oc đao. Đac điem đia hinh chinh la cao nguyen trung tam, cao len đot ngot tu bien Đo va dan thap xuong Nejd va huong ra vinh Ba Tu. Tai duyen hai bien Đo, co mot đong bang duyen hai hep goi la Tihamah. Vung Asir thuoc mien tay nam co đia hinh nui non, tai đo co nui Sawda cao 3.133 m, la đinh cao nhat toan quoc.
Ngoai tru vung Asir, phan con lai cua A Rap Xe Ut co khi hau hoang mac nong voi nhiet đo ban ngay cuc ky cao va giam đot ngot vao ban đem. Nhiet đo trung binh vao mua he la khoang 45 °C, song co the len đen 54 °C. Vao mua đong, nhiet đo co the lanh, nhung hiem khi xuong duoi 0 °C. Vao mua xuan va mua thu, suc nong diu đi voi nhiet đo trung binh khoang 29 °C. Luong mua hang nam cuc ky thap, rieng vung Asir chiu anh huong tu gio mua An Đo Duong thuong xuat hien tu thang 10 đen thang 3. Luong mua trung binh cua vung trong giai đoan nay la 300 mm, chiem khoang 60% luong mua hang nam.
Du co đia hinh va khi hau kho can, A Rap Xe Ut lai so huu mot he sinh thai đa dang, voi hau het cac sinh vat đeu thich nghi tot voi đieu kien khac nghiet vung hoang mac. Cac loai đong vat đac huu bao gom cac loai nhu cho soi A Rap, linh cau van, cay Mangut, khi đau cho, tho sa mac, chuot cat, chuot nhay. Cac loai đong vat lon nhu linh duong Gazelle, linh duong sung kiem, va bao hoa mai co so luong tuong đoi nhieu cho đen thap nien 1950, song san ban bang o to lam giam so luong cac loai nay đen muc gan tuyet chung. Cac loai chim bao gom chim cat (bi bat va huan luyen đe san bat), đai bang, dieu hau, ken ken, ga go cat va chao mao. A Rap Xe Ut co mot so loai ran trong đo nhieu loai co đoc, va mot so loai than lan. He sinh vat bien tai vinh Ba Tu cung rat đa dang. Cac đong vat đuoc thuan hoa gom lac đa mot buou, de, cuu, lua va ga. Do co đieu kien sa mac, he thuc vat A Rap Xe Ut hau het la cac cay than thao va cay bui nho can it nuoc. Cung co mot so khu vuc đong co va cay voi quy mo nho tai mien nam Asir. Cha la la loai cay pho bien.


Kinh te A Rap Xe Ut co nen kinh te chi huy, dua tren dau mo voi khoang 75% thu ngan sach va 90% thu nhap xuat khau đen tu cong nghiep dau mo. Quoc gia nay phu thuoc nhieu vao cong nhan ngoai quoc, khoang 80% nguoi lao đong trong khu vuc tu nhan khong phai la cong dan A Rap Xe Ut. Mot so thach thuc đoi voi kinh te A Rap Xe Ut la ngan chan hoac đao nghich viec suy giam thu nhap binh quan, cai thien giao duc đe chuan bi cho thanh nien tro thanh luc luong lao đong va cung cap cho ho viec lam, đa dang hoa kinh te, khuyen khich khu vuc tu nhan va xay dung nha o, giam bot tham nhung va bat binh đang.
Nganh cong nghiep dau mo chiem khoang 45% tong san pham quoc noi danh nghia cua A Rap Xe Ut, trong khi khu vuc tu nhan chiem 40%. A Rap Xe Ut theo so lieu chinh thuc co tru luong dau mo 260 ty thung (4,1×1010 m3), chiem khoang 20% tru luong dau mo đuoc kiem chung cua the gioi. Trong thap nien 1990, thu nhap tu dau mo cua A Rap Xe Ut bi tut giam đang ke, ket hop voi ty le gia tang dan so cao khien thu nhap binh quan giam tu muc 11.700 USD vao đinh điem bung no dau mo trong nam 1981 xuong con 6.300 USD trong nam 1998. Gia dau mo sau đo tang len khien GDP binh quan tang len, đat 17.000 USD vao nam 2007 (khoang 7.400 USD đieu chinh theo lam phat), song giam xuong do gia dau mo giam tu giua nam 2014.

To chuc cac nuoc xuat khau dau lua (OPEC) han che san luong dau mo cua cac thanh vien dua tren "tru luong đuoc chung minh" cua ho. Tru luong cong bo cua A Rap Xe Ut co it bien đong ke tu nam 1980, ngoai le chinh la lan tang khoang 100 ty thung (1,6×1010 m3) giai đoan 1987-1988.
Trong giai đoan 2003–2013, mot so dich vu trong yeu đuoc tu huu hoa: cung cap nuoc đo thi, đien luc, vien thong; va mot phan he thong giao duc va y te, kiem soat giao thong va tuong trinh tai nan o to cung đuoc tu huu hoa. Tuy nhien, co y kien lo ngai ve hoat đong cua cac thuc the đuoc tu huu hoa nay. Thang 11 nam 2005, A Rap Xe Ut đuoc phe chuan tro thanh mot thanh vien cua To chuc Thuong mai The gioi. A Rap Xe Ut duy tri viec cam đau tu nuoc ngoai trong mot so linh vuc, song chinh phu co ke hoach mo cua mot so linh vuc nhu vien thong, bao hiem, truyen tai đien. Chinh phu cung tien hanh no luc nham ban đia hoa kinh te, tuc thay the cong nhan ngoai quoc bang cong dan A Rap Xe Ut song chi co thanh cong han che.
A Rap co cac ke hoach phat trien 5 nam ke tu nam 1970. Trong so cac ke hoach nay co trien khai "cac thanh pho kinh te" (nhu King Abdullah Economic City) đuoc hoan thanh cho đen nam 2020, nham đa dang hoa kinh te va cung cap viec lam. Tinh đen  nam 2013 co bon thanh pho đuoc lap ke hoach. Quoc vuong tuyen bo rang thu nhap binh quan se tang len đen 33.500 USD vao nam 2020. Cac thanh pho phan bo khap A Rap Xe Ut nham xuc tien đa dang hoa tai moi khu vuc.
Ngoai dau mo va khi đot, A Rap Xe Ut con co nganh khai thac vang quy mo nho tai khu vuc Mahd adh Dhahab va cac nganh khai khoang khac, linh vuc nong nghiep (đac biet la tai tay nam) dua vao cha la va gia suc, va mot so cong viec tam thoi đuoc tao ra trong moi dip hanh huong hajj. A Rap Xe Ut khuyen khich nong nghiep sa mac bang cach cung cap tro cap đang ke cung nhu tieu ton 300 ty m³ nuoc ma hau het la nguon nuoc khong tai tao đe trong co linh lang, ngu coc, thit va sua tai hoang mac A Rap. Uoc tinh viec tieu thu nguon nuoc ngam khong tai tao khien cho 4/5 tru luong nuoc ngam bien mat cho đen nam 2012.
A Rap Xe Ut đau tu đang ke vao viec khu muoi nuoc bien, cung cap nuoc, he thong thoat nuoc va xu ly nuoc, lam tang đang ke ty le dan chung đuoc tiep can nuoc uong va cai thien đieu kien ve sinh trong cac thap nien qua. Khoang 50% nuoc uong co nguon goc tu nuoc khu muoi, 40% đen tu khai thac nuoc ngam va 10% đen tu nuoc be mat (đac biet tai vung nui non tay nam). Thu đo Riyard đuoc cung cap nuoc khu muoi bom tu vinh Ba Tu voi khoang cach 467 km. Nho thu nhap tu dau mo, nuoc đuoc cung cap gan nhu mien phi. Mac du chat luong dich vu đuoc cai thien song van con thap, chang han tai Riyadh chi co nuoc mot lan trong moi 2,5 ngay vao nam 2011, con tai Jeddah chi co nuoc 9 ngay mot lan.


Nhan khau Dan so A Rap Xe Ut vao thang 7 nam 2016 đuoc uoc tinh la 28,1 trieu, trong đo co 30% (khoang hon 8 trieu) đen 10 trieu nguoi nhap cu khong co quyen cong dan, tuy nhien gioi lanh đao quoc gia nay co lich su nang khong so lieu nhan khau.
Dan so A Rap Xe Ut tang truong nhanh tu khoang nam 1950 voi dan so 3 trieu, va trong nhieu nam đay la mot trong cac quoc gia co ty suat sinh cao nhat tren the gioi voi khoang 3% mot nam. Tuy nhien, tong ty suat sinh nam 2016 giam xuong con 2,11 tre em tren moi phu nu.
Thanh phan dan toc cua cong dan A Rap Xe Ut co 90% la nguoi A Rap va 10% la nguoi lai A-Phi. Hau het nguoi A Rap Xe Ut song tai Hejaz (35%), Najd (28%), va Vung Đong (15%).
Cho đen khoang nam 1970, hau het nguoi A Rap Xe Ut song tai nong thon, song trong nua sau cua the ky XX vuong quoc trai qua đo thi hoa nhanh chong. Tinh đen  nam 2012 khoang 80% nguoi A Rap Xe Ut song tai cac khu vuc đo thi lon, đac biet la Riyadh, Jeddah hay Dammam.
Dan so A Rap Xe Ut kha tre voi tren mot nua duoi 25 tuoi (2012). Mot phan lon dan so la mang quoc tich nuoc ngoai. (The CIA Factbook uoc tinh rang tinh đen  nam 2013 nguoi nuoc ngoai song tai A Rap Xe Ut chiem khoang 21% dan so. Cuc Thong ke va Thong tin Trung uong A Rap Xe Ut uoc tinh so nguoi nuoc ngoai vao cuoi nam 2014 chiem 33% dan so (10,1 trieu). Trong đo, nguoi An Đo co 1,3 trieu, nguoi Pakistan co 1,5 trieu (2012), nguoi Ai Cap: 900.000, nguoi Yemen: 800.000, nguoi Bangladesh: 500.000, nguoi Philippines: 500.000, nguoi Jordan/Palestine: 260.000, nguoi Indonesia: 250.000, nguoi Sri Lanka: 350.000, nguoi Sudan: 250.000, nguoi Syria: 100.000 va nguoi Tho Nhi Ky: 100.000.
Nguoi Hoi giao nuoc ngoai song tai vuong quoc đu 10 nam co the xin quyen cong dan A Rap Xe Ut (uu tien cho nguoi co trinh đo khoa hoc, va ngoai le la nguoi Palestine tru khi ho ket hon voi mot cong dan A Rap Xe Ut.) A Rap Xe Ut khong ky ket Cong uoc nguoi Ti nan Lien Hop Quoc 1951. Do dan so A Rap Xe Ut tang truong va thu nhap tu xuat khau dau mo đinh tre, khien gia tang ap luc trong viec thay the cong nhan nuoc ngoai bang cong dan, va chinh phu A Rap Xe Ut hy vong giam so nguoi nuoc ngoai tai đay.
Cho đen đau thap nien 1960, so no le tai A Rap Xe Ut uoc tinh la 300.000. Che đo no le chinh thuc bi bai bo vao nam 1962.

Ngon ngu chinh thuc cua A Rap Xe Ut la tieng A Rap. Ba phuong ngu chu yeu cua nguoi A Rap Xe Ut la tieng A Rap Hejaz (khoang 6 trieu nguoi noi), tieng A Rap Najd (khoang 8 trieu nguoi noi), va tieng A Rap Vung Vinh (khoang 0,2 trieu nguoi noi). Ngon ngu ky hieu A Rap Xe Ut la ngon ngu chu yeu cua cong đong khiem thinh. Cac cong đong ngoai kieu lon cung noi ngon ngu cua ho, đong đao nhat la tieng Tagalog, tieng Rohingya, tieng Urdu, tieng A Rap Ai Cap. Co nhieu nguoi noi tieng Anh tai A Rap Xe Ut vi Cong ty Dau mo A Rap-My (SAMCO) chi phoi kinh te A Rap Xe Ut. Mac du tieng A Rap la ngon ngu chinh thuc duy nhat, song nhieu khi tieng Anh đuoc ghi song song voi tieng A Rap.
Hoi giao la quoc giao cua A Rap Xe Ut va phap luat vuong quoc yeu cau rang toan bo cong dan la tin đo Hoi giao., va gan nhu toan bo cu dan A Rap Xe Ut la nguoi Hoi giao. Khu vuc Hejaz co cac thanh pho Mecca va Medina la cai noi cua Hoi giao, la điem đen trong cuoc hanh huong hajj, la hai thanh đia cua Hoi giao. Theo uoc tinh so luong tin đo he Hoi giao Sunni tai A Rap Xe Ut la tu 75% đen 90%, 10–25% con lai thuoc he Hoi giao Shia. The thuc chinh thuc va chi phoi cua he Hoi giao Sunni tai A Rap Xe Ut thuong đuoc goi la Wahhabi (nhung nguoi đe xuong chuong ten goi tu tuong Salafi, nhin nhan Wahhabi la xuc pham) va thuong đuoc cac nha quan sat mo ta la 'chu nghia đao đuc', 'khong khoan dung', hay 'cuc bao thu', con cac tin đo xem đay la Hoi giao "đich thuc". Phai nay do Muhammad ibn Abd al-Wahhab thanh lap trong the ky XVIII tai ban đao A Rap. Cac phai khac nhu Hoi giao Shia thieu so bi đan ap co he thong. do tu tuong Wahabbi len an đuc tin Shia.
Theo uoc tinh co khoang 1,5 trieu tin đo Co Đoc giao tai A Rap Xe Ut, gan nhu toan bo la cong nhan nuoc ngoai. A Rap Xe Ut cho phep nguoi Co Đoc giao nhap canh voi tu cach cong nhan nuoc ngoai đe lam viec tam thoi, song khong cho phep ho hanh le cong khai. Ty le cong dan A Rap Xe Ut theo Co Đoc giao ve chinh thuc la khong co, do cong dan bi cam cai đao khoi Hoi giao va neu vi pham se bi tu hinh. Bat chap đieu đo, mot nghien cuu vao nam 2015 uoc tinh rang co 60.000 nguoi Hoi giao cai sang Co Đoc giao tai A Rap Xe Ut. Theo Trung tam Nghien cuu Pew thi co 390.000 tin đo An Đo giao tai A Rap Xe Ut, gan nhu toan bo la cong nhan nuoc ngoai. Theo phap ly tu nam 2014, Nguoi vo than se bi xac đinh la phan tu khung bo.


Van hoa A Rap Xe Ut co cac quan điem va truyen thong tu nhieu the ky, thuong bat nguon tu van minh A Rap. Van hoa nay chiu anh huong manh tu phai Hoi giao gia bao Wahhabi co tinh đao đuc khac nghiet. Hoi giao Wahhabi đuoc cho la "đac điem chi phoi van hoa A Rap Xe Ut."


= Ton giao trong xa hoi =
A Rap Xe Ut la mot trong so rat it quoc gia co canh sat ton giao (goi la Haia hoac Mutaween), ho tuan tra tren đuong pho "chi thi đieu thien va trung tri đieu ac" bang cach buoc tuan thu luat ve trang phuc, phan tach nghiem ngat nam gioi va nu gioi, tham du cau nguyen (salat) 5 lan moi ngay, va cam chi đo uong co con, va cac khia canh khac cua gia bao
Truoc nam 2016, A Rap Xe Ut su dung lich Hoi giao theo chu ky Mat Trang, song vao nam 2016 vuong quoc tuyen bo đoi sang lich Gregorius quoc te đoi voi cac muc đich dan su.
Sinh hoat thuong nhat bi chi phoi boi viec hanh le Hoi giao. Cac co so kinh doanh đong cua ba hoac bon lan moi ngay trong gio lam viec đe nguoi lao đong va khach hang cau nguyen. Cuoi tuan la thu 6 va thu 7 do thu 6 la ngay thanh cua nguoi Hoi giao. Trong nhieu nam, chi hai ngay le ton giao đuoc cong nhan cong khai la Eid al-Fitr va Eid al-Adha. (Eid al-Fitr la ngay le "lon nhat", co thoi han ba ngay voi cac bua tiec hay tang qua.)
Tinh đen  nam 2004 khoang mot nua thoi gian phat song cua truyen hinh nha nuoc A Rap Xe Ut danh cho cac van đe ton giao. 90% so sach xuat ban tai vuong quoc la ve chu đe ton giao, va hau het bang tien si do cac đai hoc trao la ve nghien cuu Hoi giao. Trong he thong truong cong, khoang mot nua so tai lieu giang day la ve ton giao. Trong khi đo, phan danh cho lich su, van hoc, va van hoa cua the gioi phi Hoi giao trong 12 nam hoc co tong cong khoang 40 trang.
Su ung ho cua quan chung đoi voi cau truc chinh tri/ton giao truyen thong manh toi muc mot nha nghien cuu nhan thay hau nhu khong co ung ho đoi voi cac cai cach đe the tuc hoa nha nuoc.
Do cac han che ton giao, van hoa A Rap Xe Ut thieu đa dang ve bieu lo ton giao, cac toa nha, le hoi va su kien cong cong thuong nien. Viec ky niem cac ngay le Hoi giao (phi-Wahhabi) nhu sinh nhat Muhammad va ngay Ashura, (mot ngay le quan trong đoi voi 10–25% dan so theo Hoi giao Shia), chi đuoc khoan dung khi co quy mo nho tai đia phuong. Tin đo Shia cung phai đoi dien voi ky thi co he thong trong cong viec, giao duc, tu phap theo đanh gia cua To chuc Theo doi Nhan quyen. Cac le hoi phi Hoi giao nhu Le Giang Sinh va Le Phuc Sinh hoan toan khong đuoc dung thu. Khong đuoc phep lap cac điem tho phung phi Hoi giao tai A Rap Xe Ut. Trong cac vu kien boi thuong phap ly (Diyya) nguoi phi Hoi giao nhan đuoc it hon nguoi Hoi giao.
Giao phai Wahhabi chong đoi bat ky su sung kinh nao voi cac đia điem lich su va ton giao quan trong vi lo ngai co the dan đen than thanh hoa, va cac di tich lich su Hoi giao quan trong nhat (tai Mecca va Medina) nam tai khu vuc Hejaz. Ket qua la, duoi quyen cai tri cua gia toc Saud, khoang 95% toa nha lich su cua Mecca đa bi pha huy vi ly do ton giao du hau het chung co nien đai tren mot nghin nam. Cac nha chi trich cho rang trong 50 nam, 300 di tich lich su co lien ket voi Muhammad, gia đinh va bang huu cua ong đa bien mat, chi con it hon 20 cau truc con lai tai Mecca co nien đai tu thoi ky Muhammad.


= Trang phuc =

Trang phuc cua nguoi A Rap Xe Ut tuan thu nghiem ngat cac nguyen tac hijab (nguyen tac Hoi giao ve khiem ton, đac biet trong trang phuc). Quan ao phan lon rong va ru tu nhien song che phu toan than, phu hop voi khi hau hoang mac cua A Rap Xe Ut. Theo truyen thong, nam gioi thuong mac mot ao choang dai đen mat ca chan det tu vai len hoac bong (goi la thawb), cung mot keffiyeh (khan ke o vuong lam bang bong đuoc giu bang mot đai agal) hoac mot ghutra (mot khan trang tuyen bang vai bong min, cung giu bang mot agal) trum len đau. Trong nhung ngay lanh gia hiem thay, nam gioi A Rap Xe Ut mac mot ao choang bang long lac đa (bisht). Tai noi cong cong, nu gioi đuoc yeu cau mac abaya mau đen hoac trang phuc mau đen khac bao phu moi phan tren co the ben duoi co ngoai tru ban chan va ban tay, song hau het nu gioi che đau đe the hien ton kinh ton giao cua minh. Yeu cau nay cung ap dung cho nu gioi phi Hoi giao, va neu khong tuan thu co the khien canh sat hanh đong, đac biet la tai cac khu vuc bao thu hon trong nuoc. Trang phuc cua nu gioi thuong đuoc trang tri voi hoa tiet bo lac, tien xu, sequin, soi kim loai va mieng đinh. Mot so nu gioi lua chon che mat bang niqab con mot so thi khong. Mot so ao choang abaya bao phu ca phan đau.


= Nghe thuat va giai tri =
Trong thap nien 1970, co nhieu rap chieu phim tai A Rap Xe Ut mac du chung đuoc nhin nhan la trai voi quy tac Wahhabi. Trong phong trao Phuc hung Hoi giao vao thap nien 1980, va đe phan ung chinh tri truoc su gia tang cua hoat đong chu nghia Hoi giao, chinh phu cho đong cua toan bo cac rap chieu phim va nha hat. Tu đau nhung nam 1980, rap chieu phim bi cam do cac suc ep lien quan đen đao Hoi. Nam 2017, A Rap Xe Ut cho phep cac rap chieu phim mo cua tro lai. Nhung rap chieu phim thuong mai đau tien theo ke hoach khai truong vao thang 3 nam 2018. Hai bo phim đau tien đuoc cong chieu la hai phim hoat hinh The Emoji Movie - Đoi quan cam xuc va Captain Underpants: The First Epic Movie - Sieu nhan quan chip. Du kien trong vong 12 nam toi se co khoang 2.000 rap chieu phim hoat đong tai A Rap Xe Ut. Đoi voi nganh cong nghiep đien anh, viec mo cua lai rap chieu phim cong cong sau hon 3 thap nien đuoc ky vong se su "coi troi" cho hoat đong giai tri nay.
Ke tu the ky XVIII tro đi, trao luu chinh thong Wahhabi lam thoai chi cac buoc phat trien nghe thuat neu nhu chung mau thuan voi giao ly cua giao phai nay. Ngoai ra, viec Hoi giao Sunni cam chi tao ra tuong trung cho nguoi lam han che nghe thuat thi giac, von co xu huong chiu chi phoi boi hinh hoc, hoa van, phac hoa truu tuong va thu phap. Nho thu nhap tu dau mo trong the ky XX, đa xuat hien cac anh huong tu ben ngoai nhu phong cach nha o, noi that va trang phuc phuong Tay. Am nhac va vu đao luon la bo phan cua sinh hoat xa hoi A Rap Xe Ut, am nhac truyen thong thuong gan voi tho va đuoc hat tap the. Cac nhac cu gom co rababah (giong vi cam 3 day), cac loai nhac cu go nhu tabl (trong) va tar (tambourine). Trong cac vu đieu đia phuong, noi tieng nhat la đieu theo kieu thuong vo ʿardah, gom cac hang nam gioi thuong mang theo guom hoac sung, nhay theo tieng trong. Tho Bedouin (nguoi A Rap du cu), goi la nabati, van rat pho bien.
Kiem duyet lam han che phat trien cua van hoc A Rap Xe Ut, song mot so tieu thuyet gia va thi nhan A Rap Xe Ut đuoc hoan nghenh trong the gioi A Rap du gay ra thai đo thu đich chinh thuc tai que huong. Ho gom co Ghazi Algosaibi, Abdelrahman Munif, Turki al-Hamad va Rajaa al-Sanea.


= The thao =
Bong đa la mon the thao quoc gia tai A Rap Xe Ut. Đoi tuyen bong đa A Rap Xe Ut đuoc xem la mot trong nhung đoi tuyen bong đa thanh cong nhat chau A voi sau lan lot vao chung ket Cup bong đa chau A, trong đo co ba lan vo đich. Ngoai ra đoi cung tung co nam lan tham du World Cup voi thanh tich tot nhat la lot vao vong 16 đoi nam 1994.
Lan bien, luot van buom, thuyen buom va bong ro cung pho bien, đuoc ca nam gioi va nu gioi choi, va đoi tuyen bong ro quoc gia A Rap Xe Ut tung gianh huy chuong đong tai giai vo đich chau A nam 1999. Cac mon the thao truyen thong hon nhu đua lac đa tro nen pho bien hon trong thap nien 1970. Mot san van đong tai Riyadh to chuc cac cuoc đua lac đa trong mua đong. Giai đua lac đa Quoc vuong đuoc to chuc thuong nien tu nam 1974, la mot trong cac cuoc thi quan trong nhat va thu hut đong vat va tay đua tu khap khu vuc. Viec đi san bang chim ung cung la mot viec truyen thong va van đuoc thuc hien.


= Am thuc =

Am thuc A Rap Xe Ut tuong tu nhu cac quoc gia xung quanh tren ban đao A Rap, va chiu anh huong tu đo an Tho Nhi Ky, An Đo, Ba Tu va chau Phi. Luat che đo an uong Hoi giao đuoc thi hanh, theo đo thit lon la bat hop phap va cac loai đong vat khac phai đuoc giet mo phu hop voi halal. Mot mon an gom thit cuu non mang ten khuzi la mon an dan toc truyen thong. Cac mon Kebab đuoc pho bien, nhu shawarma (shawarma), mot mon thit uop nuong gom thit cuu hoac thit ga. Giong nhu tai cac quoc gia khac tren ban đao A Rap, mot mon com voi ca hoac tom goi la machbus (kabsa) đuoc pho bien. Banh mi det, khong men la thanh phan chu yeu cua gan nhu moi bua an, giong nhu cha la va nuoc hoa qua. Ca phe theo phong cach Tho Nhi Ky la loai đo uong truyen thong.


= Cac van đe xa hoi =

Muc tieu cua xa hoi A Rap Xe Ut la tro thanh mot quoc gia Hoi giao sung đao, song cung voi cac kho khan kinh te đa gay ra mot so van đe va xung đot. Mot cuoc khao sat y kien đoc lap hiem co đuoc cong bo vao nam 2010 cho thay rang cac quan tam xa hoi chu yeu cua nguoi A Rap Xe Ut la that nghiep (10% vao nam 2010), tham nhung va chu nghia cuc đoan ton giao. Toi pham khong phai la mot van đe đang ke. Song mat khac, tre vi thanh nien pham phap duoi dang đua xe bat hop phap, su dung ma tuy va su dung đo uong co con qua muc đang gia tang. Ty le that nghiep cao va mot the he nam thanh nien khinh thuong hoang toc la mot moi đe doa đang ke đoi voi on đinh xa hoi. Mot so nguoi A Rap Xe Ut cam thay ho co quyen co cac cong viec đuoc tra luong tot trong chinh quyen, va viec chinh phu khong lam thoa man đuoc cam tuong nay đa dan đen bat man đang ke. Uoc tinh so nguoi A Rap Xe Ut song duoi muc ngheo (theo chuan trong nuoc) la tu 12,7% (2013) đen 25% (2013).
Theo mot nghien cuu cong bo nam 2010, mot trong bon tre em tai A Rap Xe Ut bi lam dung. Hoi Nhan quyen Quoc gia A Rap Xe Ut bao cao rang gan 45% tre em trong nuoc đoi dien voi mot so kieu lam dung va bao luc gia đinh. Nam 2013, chinh phu thong qua mot luat đe hinh su hoa bao luc gia đinh chong lai tre em. Co y kien cho rang buon ban phu nu la mot van đe đac biet tai A Rap Xe Ut do nuoc nay co luong lon nu giup viec gia đinh nguoi nuoc ngoai, va cac lo hong trong he thong khien nhieu nguoi tro thanh nan nhan bi lam dung va tra tan.
Giong nhu nhieu quoc gia Hoi giao tai Trung Đong, A Rap Xe Ut co tang truong dan so va ty le dan so duoi 30 tuoi o muc cao, va nhin thay truoc thay đoi đang ke trong van hoa A Rap Xe Ut khi the he nay lon hon. Mot so yeu to cho thay rang sinh hoat va muc đo thoa man cua thanh nien se khac biet voi the he truoc ho: 

Trong khi vai thap nien qua nguoi A Rap Xe Ut co the đuoc cho la de thoa man, song so luong cac cong viec chinh phu đuoc tra luong tot va thu nhap tu dau mo khong đi cung voi tang truong dan so lam tang that nghiep, va nen giao duc kem lam han che co hoi viec lam trong khu vuc tu nhan. Thanh nien khong hieu ro tieu chuan sinh hoat đa đuoc cai thien ra sao ke tu giua the ky XX. Tuoi cua quoc vuong va thai tu o muc cao, khien ho lon tuoi hon nua the ky so voi hau het dan chung.
Tiep xuc voi phong cach sinh hoat cua thanh nien the gioi ben ngoai gay xung đot voi van hoa ban đia co tinh phuc tung va tuan thu ton giao nghiem ngat.
Xu huong cha me đe con cho nguoi giup viec nuoc ngoai nuoi day ho khong the truyen lai cac gia tri va truyen thong Hoi giao cot loi tao nen nen tang xa hoi A Rap Xe Ut.

Theo mot khao sat vao nam 2011, 31% thanh nien A Rap Xe Ut đong y voi phat bieu `cac gia tri truyen thong đa loi thoi va... Toi quan tam nam bat cac gia tri va đuc tin hien đai`—la ty le cao nhat trong muoi quoc gia A Rap đuoc khao sat.
Ket hon giua anh em ho chung ong ba hoac chung cu tai A Rap Xe Ut o muc cao hang đau the gioi. Xa hoi theo truyen thong nhin nhan đay la mot cach thuc "đam bao quan he giua cac bo lac va bao ton tai san gia đinh". Thuc te nay đuoc cho la mot yeu to dan đen ty le cao mac cac benh di truyen nghiem trong nhu xo nang, hay tan mau bam sinh, tieu đuong, tang huyet ap, hong cau hinh liem, teo co tuy, cam điec.
Tai A Rap Xe Ut, nu gioi khong co quyen loi binh đang voi nam gioi. Bo Ngoai giao Hoa Ky nhan đinh ky thi cua chinh phu A Rap Xe Ut voi nu gioi la mot "van đe nghiem trong" tai nuoc nay va luu y rang nu gioi co it quyen loi chinh tri do chinh sach ky thi cua chinh phu. Theo phap luat, moi nu gioi thanh nien can phai co mot nam gioi than thuoc lam "nguoi giam ho", can phai đuoc nguoi nay cho phep thi nu gioi moi đuoc ra ngoai, hoc tap hay lam viec. Nu gioi phai đoi dien voi ky thi trong toa an, tai đo loi lam chung cua mot nam gioi bang loi lam chung cua hai nu gioi trong cac vu an ve gia đinh va thua ke. Nam gioi A Rap Xe Ut đuoc phep co đa the, va nam gioi co quyen đon phuong ly hon vo ma khong can bat ky bien minh phap ly nao. Nu gioi chi co the đuoc ly hon neu chong chap thuan hoac ve phuong dien phap luat neu bi chong lam hai. Trong thuc te, nu gioi A Rap Xe Ut rat kho đuoc ly hon theo phap ly.
Ngay 25 thang 9 nam 2011, Quoc vuong Abdulla tuyen bo rang nu gioi se co quyen ung cu va bo phieu trong cac cuoc bau cu cap đo thi ky sau va tham gia hoi đong Shura voi vi the thanh vien đay đu. Thang 9 nam 2017, Quoc vuong Salman ky mot sac lenh cho phep nu gioi A Rap Xe Ut lai xe o to, đuoc thuc hien tu thang 6 nam 2018, se ket thuc tinh trang la quoc gia duy nhat khong cho nu gioi lai xe.


Giao duc Giao duc tai A Rap Xe Ut đuoc mien phi trong moi cap hoc. He thong truong hoc bao gom tieu hoc, trung hoc co so va trung hoc pho thong. Mot phan lon chuong trinh giang day trong moi cap hoc đuoc danh cho Hoi giao, va tai cap trung hoc co so hoc sinh co the theo huong ton giao hoac ky thuat. Ty le biet chu đat 97% đoi voi nam gioi va khoang 91,1% đoi voi nu gioi (2015). Cac lop hoc đuoc phan theo gioi tinh. Giao duc bac đai hoc đuoc mo rong nhanh chong, co nhieu đai hoc va cao đang đuoc thanh lap đac biet la tu nam 2000. Cac the che giao duc bac đai hoc bao gom Đai hoc Quoc vuong Saud đuoc thanh lap vao nam 1957, Đai hoc Hoi giao tai Medina đuoc thanh lap vao nam 1961, va Đai hoc Quoc vuong Abdulaziz tai Jeddah đuoc thanh lap vao nam 1967. Đai hoc Khoa hoc va Ky thuat Quoc vuong Abdullah, viet tat la KAUST, đuoc thanh lap vao nam 2009. Cac đai hoc va cao đang khac nhan manh chuong trinh vao khoa hoc va ky thuat, nghien cuu quan su, ton giao va y te. Cac the che danh cho nghien cuu Hoi giao co so luong đac biet đong đao. Nu gioi thuong tiep nhan giao duc tai cac the che rieng. Bang xep hang chat luong đai hoc the gioi xep hang 4 the che cua A Rap Xe Ut vao danh sach 980 đai hoc hang đau the gioi nam 2016-2017. Con Bang xep hang đai hoc the gioi Quacquarelli Symonds xep hang 19 đai hoc cua A Rap Xe Ut trong 100 the che đai hoc hang đau the gioi A Rap nam 2016.
Hoc thuoc long phan lon kinh Qur'an, giai thich va am hieu cung nhu ap dung truyen thong Hoi giao trong sinh hoat hang ngay la cot loi cua chuong trinh giang day. Giang day ton giao theo cach nay cung la mot mon bat buoc đoi voi toan bo sinh vien đai hoc. Do đo, thanh nien A Rap Xe Ut "thuong thieu cac ky nang giao duc va ky thuat ma khu vuc tu nhan can đen" theo đanh gia cua CIA. Theo mot bao cao cua Freedom House nam 2006, chuong trinh giang day ton giao quoc gia cua A Rap Xe Ut truyen ba tu tuong thu han nham vao "nhung nguoi khong tin theo", bao gom tin đo Co Đoc giao, Do Thai giao, An Đo giao, cung nhu tin đo Hoi giao khong theo thuyet Wahhabi, va cac tin nguong khac. Chuong trinh giang day nghien cuu ton giao cua A Rap Xe Ut đuoc day ben ngoai vuong quoc thong qua madrasah, truong hoc va cau lac bo co lien he voi chinh phu nuoc nay tren toan cau.
Cac tiep can trong he thong giao duc A Rap Xe Ut bi cao buoc la khuyen khich chu nghia khung bo Hoi giao, dan đen cac no luc cai cach. Sau cac vu tan cong ngay 11 thang 9 nam 2001, chinh phu đat muc tieu giai quyet hai van đe la khuyen khich chu nghia cuc đoan va giao duc đai hoc khong tuong thich voi kinh te hien đai, bang cach hien đai hoa voi toc đo cham he thong giao duc thong qua chuong trinh cai cach "Tatweer". Chuong trinh Tatweer đuoc tuong thuat la co ngan sach khoang 2 ty USD va tap trung vao viec chuyen đoi viec giang day ra khoi phuong thuc truyen thong la hoc thuoc long va hoc vet đe huong đen khuyen khich sinh vien phan tich va giai quyet van đe. No cung đat muc tieu lap ra mot he thong giao duc cung cap đao tao co nen tang the tuc va nghe nghiep hon.


Ghi chu Tham khao Tripp, Harvey; North, Peter (2009). CultureShock! A Survival Guide to Customs and Etiquette. Saudi Arabia (an ban thu 3). Marshall Cavendish.
Tripp, Harvey; North, Peter (2003). Culture Shock, Saudi Arabia. A Guide to Customs and Etiquette. Singapore; Portland, Oregon: Times Media Private Limited.


Đoc them Abir, Mordechai (1987). Saudi Arabia in the oil era: regime and elites: conflict and collaboration. ISBN 978-0-7099-5129-2.
Abir, Mordechai (1993). Saudi Arabia: Government, Society, and the Persian Gulf Crisis. ISBN 978-0-415-09325-5.
Al-Rasheed, Madawi (2010). A History of Saudi Arabia. ISBN 978-0-521-74754-7.
Bowen, Wayne H. (2007). The History of Saudi Arabia. ISBN 978-0-313-34012-3.
Hegghammer, Thomas (2010). Jihad in Saudi Arabia: Violence and Pan-Islamism Since 1979. ISBN 978-0-521-73236-9.
House, Karen Elliott (ngay 18 thang 9 nam 2012). On Saudi Arabia: Its People, Past, Religion, Fault Lines—and Future. Alfred A. Knopf. ISBN 0307272168.
Long, David E. (2005). Culture and Customs of Saudi Arabia. ISBN 978-0-313-32021-7.
Malbouisson, Cofie D. (2007). Focus on Islamic issues. ISBN 978-1-60021-204-8.
Otto, Jan Michiel (2010). Sharia Incorporated: A Comparative Overview of the Legal Systems of Twelve Muslim Countries in Past and Present. ISBN 978-90-8728-057-4.


Lien ket ngoai Saudi Arabia Luu tru ngay 20 thang 11 nam 2016 tai Wayback Machine trang chinh phu chinh th
Muc sa .html “ Saudi Arabia” tren trang cua CIA World Factbook.
Regional/Middle_East/Saudi_Arabia A Rap Xe Ut tren DMOZ
ho so A Rap Xe Ut tu BBC News
 Wikimedia Atlas cua Saudi Arabia
A Rap Xe Ut - tai nguyen mang GovPubs tai Thu vien Đai hoc Colorado–Boulder
Du bao phat trien chu yeu cho A Rap Xe Ut tu International Futures