Hau Tan Cao To (30 thang 3, 892 – 28 thang 7, 942), ten that la Thach Kinh Đuong (石敬瑭), la hoang đe đau tien cua trieu Hau Tan, vuong trieu thu 3 trong 5 vuong trieu Ngu đai, thoi Ngu đai Thap quoc, tri vi tu nam 936 đen khi ong mat.
Cha cua ong la Thach Thieu Ung, lam quan toi Minh Chau thu su. Thach Kinh Đuong tu nho đa đuoc Ly Tu Nguyen (sau nay la Hau Đuong Minh Tong) đanh gia cao, cho chi huy than binh va ga con gai cho. Nam Đong Quang thu 4 (926) thoi Hau Đuong Trang Tong, tai Nguy Chau xay ra binh bien, Thach Kinh Đuong thuc giuc Ly Tu Nguyen đem quan vao Bien Chau, chuyen huong tan cong vao Lac Duong, giet Hau Đuong Trang Tong roi tu minh len ngoi Hoang đe, goi la Hau Đuong Minh Tong. Sau khi Tu Nguyen len ngoi Thach Kinh Đuong đa giu chuc vu tiet đo su tai cac tran Bao Nghia, Tuyen Vu, Ha Đong.
Nam 934, Hau Đuong Man Đe Ly Tong Hau chuyen Thach Kinh Đuong toi lam tiet đo su o Thanh Đuc. Man Đe thao phat Lo vuong Ly Tong Kha bi that bai, chay toi Ve Chau, cau vien Thach Kinh Đuong, nhung bo ha cua Thach Kinh Đuong lai giet sach tuy tong cua Man Đe va giam cam Man Đe tai Ve Chau. Cuoi cung Man Đe bi Ly Tong Kha cu nguoi toi giet chet.
Nam 936, Thach Kinh Đuong noi day chong Hau Đuong, ong cau vien su giup đo cua Khiet Đan, cat 16 chau cho Khiet Đan sau khi gianh đuoc quyen luc, mot hanh đong co tac đong đen tinh the chinh tri Trung Quoc trong nhieu nam sau đo.


Than the Cuu Ngu Đai su viet rang Thach Kinh Đuong la hau due cua Đai phu Thach Thuoc (石碏) cua nuoc Ve thoi Xuan Thu, va Thua tuong Thach Phan (石奮) cua trieu Han. Khi trieu Han suy, Quan-Phu loan, tu ton cua Thach Phan doi ve phia tay, đinh cu tai Cam chau. Cung theo Cuu Ngu Đai su, vao giua nien hieu Nguyen Hoa (806-820) thoi Đuong, to bon đoi cua Thach Kinh Đuong la Thach Canh (石璟) theo thu linh nguoi Sa Đa la Chu Da Chap Nghi tu Linh Vu đen quy phu trieu Đuong, đuoc giu chuc Am Son phu bi hieu duoi quyen Chu Sa Chap Nghi, do co bien cong nen chuc quan đen Soc chau thu su, to mau cua ong la Tan thi. To ba đoi cua Thach Kinh Đuong la Thach Sam (石郴) mat som, to mau cua ong la An thi. To phu cua Thach Kinh Đuong la Thach Duc (石翌), lam đen Chan Vu phong ngu su, to mau cua ong la Me thi. Phu than cua Thach Kinh Đuong la Thach Thieu Ung (石紹雍), ten Sa Đa la Nghiet Liet Ke (臬捩雞), gioi cuoi ngua ban cung, co muu luoc sau xa, lap đuoc chien cong khi theo Ly Khac Dung va Ly Ton Uc, tung giu chuc thu su cua Binh chau va Minh chau. Tan Ngu Đai su thi viet rang phu than cua Thach Kinh Đuong la Nghiet Liet Ke, co nguon goc Tay Di, tu khi Chu Da Chap Nghi quy Đuong thi theo nguoi nay đen đinh cu tai Am Son. Khi Ly Khac Dung noi day, Nghiet Liet Ke do gioi cuoi ngua ban cung nen thuong theo Ly Khac Dung chinh phat, lap đuoc cong lao, chuc quan đen Minh chau thu su, va rang khong ro ho Thach cua Thach Kinh Đuong co nguon goc tu đau.
Thach Kinh Đuong la đe nhi tu cua Nghiet Liet Ke, sinh ngay 28 thang 2 nam Canh Phuc thu 1 (30 thang 3 nam 892), tuc nam Nham Ty, tai ly Phan Duong thuoc Thai Nguyen, mau than cua ong la Ha thi. (Sau khi xung đe, Thach Kinh Đuong ton thu mau la Luu thi lam thai phi, roi hoang thai hau.) Khi con tre tuoi, Thach Kinh Đuong co tinh tram đam, it noi cuoi, đoc binh phap, xem trong cach hanh su cua Ly Muc, Chu A Phu.


Phung su Tan Sau khi trieu Đuong sup đo vao nam 907, lanh đia ma Ly Khac Dung cat cu tro thanh nuoc Tan, va sau khi Ly Khac Dung mat vao nam 908, Ly Ton Uc ke vi Tan vuong, tiep tuc kinh đich voi nuoc thay the trieu Đuong la Hau Luong tai Trung Nguyen. Ly Ton Uc bo nhiem duong tu cua phu than la Ly Tu Nguyen lam Đai chau thu su. Trong thoi gian Ly Tu Nguyen giu chuc thu su tai Đai chau, nguoi nay xem trong tai nang cua Thach Kinh Đuong va ga con gai lam the cua Thach Kinh Đuong. Ly Ton Uc biet Thach Kinh Đuong gioi ban cung nen thang lam hau can, Ly Tu Nguyen thinh cho Thach Kinh Đuong theo đai quan đi chinh phat va đuoc chap thuan. Sau nay, khi Ly Tu Nguyen theo Ly Ton Uc chinh hanh, cho Thach Kinh Đuong linh than ki, hieu la "tam thao quan", lam tam phuc cho minh.
Thang 2 nam Thien Huu thu 13 (916), quan Hau Luong cua Thuong tuong Luu Tam đen sat chan thanh Thanh Binh, đanh up quan cua Ly Ton Uc đen tu Cam Lang. Thach Kinh Đuong linh hon muoi ki binh tham nhap đot kich, đuoc Ly Ton Uc khen ngoi, ban thuong đac biet, do vay ma co đuoc danh tieng. Nam sau, quan Tan giao chien voi Luu Tam tai tay bac San, Thach Kinh Đuong va Ly Tu Nguyen đeu bi ham tren chien truong, Thach Kinh Đuong rut than kiem, phan phuc chuyen đau, đuoi Luu Tam phia đong thanh Co Nguyen. Nam Thien Huu thu 15 (918), khi Ly Tu Nguyen bi tuong Ha Coi cua Hau Luong buc bach, Thach Kinh Đuong la hau đien va đanh bai hon 500 ki binh Hau Luong. Thang 12 nam đo (đau nam 919), quan Tan va Hau Luong đai chien tai Ho Lieu pha, quan Tan bat loi, Thach Kinh Đuong hien ke sach cho Ly Tu Nguyen nham phan cong Hau Luong. Thang 10 nam Thien Huu thu 18 (921), Thach Kinh Đuong theo Ly Tu Nguyen giao chien voi quan Hau Luong o ben Đuc Thang, đanh bai tuong Đai Tu Vien cua Hau Luong, giet hon hai van linh. Nam Thien Huu thu 19 (922), trong cuoc chien tai Ho Lo sao, theo mo ta quan Hau Luong thay Thach Kinh Đuong rut guom mo đuong, ho tong Ly Tu Nguyen thoai lui thi khong dam đanh. Thang 10 nam Thien Huu thu 20 (923), Thach Kinh Đuong đem binh yem tro Ly Tu Nguyen, giup chu tuong giai nguy nan tu quan Hau Luong tai Duong Thon trai.


Phung su Hau Đuong = Thoi Trang Tong =
Nam 923, Ly Ton Uc xung đe, lap quoc Hau Đuong, sau đo tien hanh mot chien dich diet Hau Luong trong cung nam, Ly Tu Nguyen đong vai tro noi bat trong chien dich. Thach Kinh Đuong va Ly Tong Kha đeu lap đuoc cong lon trong chien dich, song Trang Tong Ly Ton Uc khong ban phu quy cho Thach Kinh Đuong vi theo ghi chep thi ong khong thich ke cong [nen cong lao khong noi tieng], duy co Ly Tu Nguyen la biet.
Sau khi chinh phuc đuoc Tien Thuc, nam 926, Hau Đuong Trang Tong cho sat hai hai danh tuong la Quach Sung Thao va Ly Ke Lan, khien quan đoi Hau Đuong tren duoi đeu lo so va tuc gian. Trang Tong phai Ly Tu Nguyen đi tran ap binh bien tai Nghiep Đo, song binh si cua Ly Tu Nguyen lai tien hanh binh bien va buoc Ly Tu Nguyen phai tham du noi day voi binh si Nghiep Đo. Khi Ly Tu Nguyen thoat đuoc khoi Nghiep Đo, Thach Kinh Đuong thuyet phuc Ly Tu Nguyen rang muon su thanh can phai qua quyet, rang Ly Tu Nguyen đa cung quan phan loan nhap thanh thi sau nay khong the đuoc yen. Do khuyen nghi cua Thach Kinh Đuong va nhung nguoi khac, Ly Tu Nguyen cuoi cung quyet đinh tap hop binh si va tien ve phia nam, ban đau tien ve boi đo Đai Luong va sau đo la đe đo Lac Duong. Trong chien dich nay, Thach Kinh Đuong va Ly Tong Kha tiep tuc đong vai tro quan trong. Ngay Đinh Hoi thang 4 (15 thang 5), Hau Đuong Trang Tong bi sat hai trong mot cuoc binh bien tai Lac Duong, Ly Tu Nguyen sau đo tien vao thanh va tro thanh giam quoc.


= Thoi Minh Tong =
Đuong thoi, hoang tu cua Trang Tong la Nguy vuong Ly Ke Ngap đang đem quan chinh Thuc tro ve, huong ve Lac Duong. Ly Tu Nguyen lo so se xay ra roi loan, ben bo nhiem Thach Kinh Đuong lam Thiem chau luu hau vao ngay Mau Tuat (12) thang 4 (26 thang 5), hom sau thi bo nhiem Ly Tong Kha lam Ha Trung, dan quan phong thu. Tuy nhien, binh si cua Ly Ke Ngap bo tron, va nguoi nay quyet đinh tu sat. Thuoc cap cua Ly Ke Ngap va Nham Hoan đem so quan con lai đi ve phia đong, Ly Tu Nguyen menh Thach Kinh Đuong uy phu, đam quan nay đeu quy phuc. Ly Tu Nguyen tuc hoang đe vi vao ngay Binh Ngo cung thang (3 thang 6), tuc Hau Đuong Minh Tong.
Sang thang 5, Thach Kinh Đuong đuoc thang lam Quang loc đai phu, kiem hieu tu đo, đam nhiem Bao Nghia tiet đo su. Thang 2 nam Đinh Hoi (927), Thach Kinh Đuong đuoc thang lam Kiem hieu thai pho, kiem Luc quan chu ve pho su, tien phong Khai quoc ba, tang thuc ap len 400 ho. Cung thang, Thach Kinh Đuong nhap trieu (hoang tu cua Minh Tong la Ly Tong Hau la Phan luc quan chu ve su). Sang thang 8, Minh Tong thang thuc ap cua Thach Kinh Đuong len 800 ho, thuc phong 100 ho, bieu duong cong hien cua ong.
Thang 10 nam đo, do Tuyen Vu tiet đo su Chu Thu An noi day, Minh Tong cho Pham Dien Quang đem quan đi đanh thu phu cua Tuyen Vu la thanh Đai Luong, roi menh Ngu doanh su Thach Kinh Đuong đem than quan tiep ung, sau đo Minh Tong cung đen sat thanh Đai Luong. Do nhan thay tinh hinh vo vong nen Chu Thu An tu sat. Ngay Quy Mao cung thang (22 thang 11), Minh Tong bo nhiem Thach Kinh Đuong lam Tuyen Vu tiet đo su, kiem Thi ve than quan ma bo đo chi huy su. Ngay Mau Dan (3) thang 4 nam Mau Ty (25 thang 4 nam 928), Ly Tu Nguyen bo nhiem Thach Kinh Đuong la Nghiep Đo luu thu, Thien Hung tiet đo su, thang lam Đong binh chuong su, Ngay Đinh Mui (3) thang 5 (24 thang 5), Thach Kinh Đuong đuoc thang lam Pho ma đo uy.
Thang 2 nam Truong Hung thu 1 (930), Minh Tong nam giao le tat, thang Thach Kinh Đuong lam Kiem hieu thai uy, tang thuc ap 500 ho. Đuong thoi, Nghiep Đo la noi phon phu, dan tranh tung nhieu, Thach Kinh Đuong lenh đe hom thu o cua phu va thuong xuyen xem xet, xu nhieu vu an va bo tu nhieu nguoi.
Thang 9 nam đo, hai tiet đo su lon tai Thuc (do Trang Tong bo nhiem) la Tay Xuyen tiet đo su Manh Tri Tuong va Đong Xuyen tiet đo su Đong Chuong cung noi day do lo so Xu mat su An Trong Hoi. Minh Tong bo nhiem Thach Kinh Đuong lam Đong xuyen hanh doanh đo chieu thao su, kiem tri Đong Xuyen hanh phu su. Ngay Nham Thin (3) thang 12 (25 thang 12), Thach Kinh Đuong tien đen Kiem Mon quan, song sau khi chiem đuoc cu điem nay thi khong the de dang tien quan hon nua truoc quan Đong Xuyen va Tay Nguyen. Sau đo, Minh Tong khien An Trong Hoi đen đoc chien, Thach Kinh Đuong tu đau von khong muon Tay chinh, nhan co hoi nay ben dang bieu tau luan cho Minh Tong, noi rang khong the chinh phat đuoc Thuc, Minh Tong phan nao bi thuyet phuc. Sau đo, Minh Tong buoc An Trong Hoi đi lam tiet đo su roi sat hai, trieu hoi quan cua Thach Kinh Đuong (song Thach Kinh Đuong bat đau thoai quan tu truoc đo). Đen ngay Ki Dau thang 4 nam Tan Mao (11 thang 5 nam 931), Thach Kinh Đuong lai đuoc kiem Luc quan chu ve pho su (duoi quyen Tan vuong Ly Tong Vinh). Sang thang 6, ong đuoc bo nhiem lam Ha Duong tiet đo su.
Ly Tong Vinh ghen ti voi Ly Tong Hau, xem minh la nguoi ke vi phu hop do la mau huynh, con khinh thuong ha hiep ba quan. The cua Thach Kinh Đuong luc nay đuoc phong tuoc Vinh Ninh cong chua- co me đe la Tao hoang hau, con mau than cua Ly Tong Vinh la Ha thi, cong chua va Ly Tong Vinh ganh ghet lan nhau. Thach Kinh Đuong khong muon cong su voi Ly Tong Vinh, thuong muon đuoc bo nhiem o ngoai kinh thanh đe tranh hoa. Ngay Đinh Hoi (9) thang 11 (9 thang 12), Minh Tong bo nhiem Thach Kinh Đuong lam Bac Kinh luu thu, Ha Đong tiet đo su, kiem Thi trung, kiem Đai Đong, Chan Vu, Chuong Quoc, Uy Tac đang quan Phien-Han ma bo tong quan. Thach Kinh Đuong đen thanh Tan Duong, cho bo tuong Luu Tri Vien, Chu Coi (周瓌) lam đo ap nha, đat lam tam phuc, quan su uy thac cho Luu Tri Vien, con tai chinh uy thac cho Chu Coi.
Cuoi nam 933, Ly Tu Nguyen lam trong benh, Ly Tong Vinh dung vu luc đoat lay quyen kiem soat trieu đinh, song that bai duoi tay cua cac Xu mat su Chu Hoang Chieu va Phung Van, va bi giet. Sau khi Ly Tu Nguyen mat, Ly Tong Hau đen Lac Duong va tuc hoang đe vi vao ngay Quy Mao (1) thang 12 (20 thang 12)


= Thoi Ly Tong Hau =
Đen ngay Mau Ty (17) thang 1 nam Giap Ngo (3 thang 2 nam 934), Ly Tong Hau cho Thach Kinh Đuong kiem Trung thu lenh.
Chu Hoang Chieu va Phung Van nam giu trieu chinh, hai nguoi nay co ngo vuc voi Thach Kinh Đuong va Ly Tong Kha do tung lap đuoc đai cong duoi quyen Minh Tong. Do khong muon Thach Kinh Đuong o lau tai Thai Nguyen va muon trieu Manh Han Quynh tu Thien Hung ve trieu, ngay Ki Mao (9) thang 2 (26 thang 3), ho chuyen Thanh Đuc tiet đo su Pham Dien Quang lam Thien Hung tiet đo su thay the Manh Han Quynh, chuyen Phuong Tuong tiet đo su Ly Tong Kha lam Ha Đong tiet đo su, chuyen Thach Kinh Đuong lam Thanh Đuc tiet đo su. Ho lam vay ma khong can Ly Tong Hau giang che thu, ma chi cu su than đem lenh tu Xu mat vien đen tran.
Ly Tong Kha ben tien hanh noi day, Ly Tong Hau phai Vuong Tu Đong đem quan đi tran ap, quan cua Vuong Tu Đong sup đo sau khi Thien bi Duong Tu Quyen (楊思權) tien hanh binh bien va đau hang Ly Tong Kha. Ly Tong Kha hanh quan ve Lac Duong. Đem ngay Mau Thin (28) thang 3 (14 thang 5), Ly Tong Hau chay khoi Lac Duong voi chi 50 ki binh, huong đen Nguy chau- thu phu cua Thien Hung. Trong khi đo, Thach Kinh Đuong đang tien tu Ha Đong ve phia nam, ban đau co y ho tro Ly Tong Hau. Ngay Canh Ngo (1) thang 4 (16 thang 5), Ly Tong Hau đen gan Ve chau thi gap Thach Kinh Đuong. Thach Kinh Đuong tham van Ve chau thu su Vuong Hoang Chi (王弘贄), nguoi nay cho rang su nghiep cua Ly Tong Hau khong con hy vong. Khi binh si cua Ly Tong Hau la Cung tien kho su Sa Thu Vinh va Bon Hong Tien nghe đuoc, ho trach mang Thach Kinh Đuong xao tra, Sa Thu Vinh co gang am sat Thach Kinh Đuong song that bai. Nha noi chi huy su Luu Tri Vien cua Thach Kinh Đuong dan binh tan sat hau can va binh si cua Ly Tong Hau, chi tha cho Ly Tong Hau, Thach Kinh Đuong va tuy tung tiep tuc đen Lac Duong (đe bay to trung thanh voi Ly Tong Kha). Ngay Quy Dau (4) thang 4 (19 thang 5), Tao thai hau (nhac mau cua Thach Kinh Đuong) ha lenh phe Ly Tong Hau va giang lam Ngac vuong, sau đo lenh Ly Tong Kha tuc hoang đe vi, Ly Tong Kha tuan theo. Ly Tong Kha sau đo sai nguoi đi sat hai Ly Tong Hau.


= Thoi Ly Tong Kha =
Ly Tong Kha va Thach Kinh Đuong đeu la nguoi dung luc thien đau, la than tin cua Minh Tong, song trong long ganh đua nhau, von khong ua lan nhau. Sau khi Ly Tong Kha tuc vi, Thach Kinh Đuong bat đac di nhap trieu, sau tang le cua Minh Tong van khong dam xin ve Ha Đong. Thach Kinh Đuong co benh tu lau, Tao thai hau va Nguy Quoc cong chua thuong xin cho Thach Kinh Đuong, song tuong ta cua Ly Tong Kha nhieu nguoi khuyen nen giu Thach Kinh Đuong lai kinh thanh. Tuy nhien, Xu mat su Han Chieu Dan va Ly Chuyen My cho rang giu Thach Kinh Đuong o lai Lac Duong se khien mot pho ma khac cua Minh Tong la Tuyen Vu tiet đo su Trieu Dien Tho cam thay lo so [cha cua Dien Tho la Lo Long  tiet đo su Trieu Đuc Quan]. Ly Tong Kha thay Thach Kinh Đuong gay yeu, cho rang ong khong con la moi đe doa, cho phuc lam Ha Đong tiet đo su, noi rang "Thach lang khong chi than mat, ma con đong gian nan voi ta tu thieu thoi. Nay ta la Thien tu, sao khong dua vao Thach lang?" (Thach Kinh Đuong va nhung nguoi ung ho sau nay tuyen bo rang khi đo Ly Tong Kha cung hua rieng voi ong rang ong se khong bao gio bi chuyen khoi Ha Đong cho đen cuoi đoi.)
Sau khi Thach Kinh Đuong tro ve Ha Đong, Khiet Đan nhieu lan xam nhap cac tran phia bac cua Hau Đuong. Thach Kinh Đuong va Trieu Đuc Quan nhieu lan yeu cau tang vien đe chong Khiet Đan, va ho đuoc phep tich binh linh va vat tu tai tran cua ho. Thach Kinh Đuong lo so rang Ly Tong Kha co the van nghi ngo minh, ong hoi lo cho hau can cua Tao thai hau nham do xet mat muu cua Ly Tong Kha tai Lac Duong, biet ro su tinh, ngoai ra hai nhi tu cua Thach Kinh Đuong cung lam noi su tai Lac Duong. (Ten hai nguoi đuoc ghi trong Tan Ngu Đai su la Thach Trong Anh (石重英) va Thach Trong Dan (石重胤), va troing Tu tri thong giam la Thach Trong Dan (石重殷) va Thach Trong Due (石重裔).)
Trong nam 935, khi mot su than cua trieu đinh đua quan phuc đen cho binh si cua Thach Kinh Đuong, binh si cua Thach Kinh Đuong nhieu lan ho van tue. Thach Kinh Đuong so hai, Mac lieu Đoan Nghi Hieu (段希堯) thinh diet tru nhung nguoi đe xuong, Thach Kinh Đuong menh Đo ap nha Luu Tri Vien tram 36 binh si, song Ly Tong Kha van them ngo vuc Thach Kinh Đuong, va do đo đen ngay At Ti (13) thang 7 (14 thang 8) thi bo nhiem Vu Ninh tiet đo su Truong Kinh Đat lam pho cua Thach Kinh Đuong, tuc Bac dien hanh doanh pho tong quan, nham phan tan quyen luc cua Thach Kinh Đuong.


Noi day chong Ly Tong Kha Đen mua xuan nam Binh Than (936), Thach Kinh Đuong tan thu cua cai cua minh tai Lac Duong va cung cac đao giai ve Ha Đong, tuyen bo la đe giup cho quan phi, song moi nguoi đeu cho rang Thach Kinh Đuong co y muon lam phan. Khi the cua Thach Kinh Đuong la Tan quoc truong cong chua đen Lac Duong chuc tho Ly Tong Kha, sau khi chuc ruou va xin ve Ha Đong, Ly Tong Kha say va noi "Sao khong o lai them ma voi ve. Muon cung Thach lang phan chang". Thach Kinh Đuong biet tin thi cang lo so.
Ngay Tan Mao (3) thang 5 nam Binh Than (26 thang 5 nam 936), theo đe xuat cua Tiet Van Ngo, Ly Tong Kha ha chi chuyen Thach Kinh Đuong tu Ha Đong đen Thien Binh. Thach Kinh Đuong lo so, noi voi tuong ta rang Chua thuong tung hua se khong bao gio phe tru hoac thay the ong khoi Ha Đong, nay lai lam trai, noi rang se xung benh đe tu choi, neu trieu đinh phat binh thi se noi day. Mac lieu Đoan Hi Nghieu phan đoi, song Thach Kinh Đuong thay đay la nguoi that tha nen khong trach toi. Tiet đo su phan quan Trieu Oanh khuyen Thach Kinh Đuong đen Thien Binh, song Đo ap nha Luu Tri Vien va Chuong thu ky Thang Duy Han thi khuyen khich khang cu, Thach Kinh Đuong nghe theo. Truoc đay, do nghi ki Thach Kinh Đuong nen trieu đinh cho Duong Ngan Tuan lam Bac Kinh luu thu nham bao lai tinh hinh; Duong Ngan Tuan noi rang khong ro binh luong cua Ha Đong đuoc bao nhieu ma co the đich đuoc trieu đinh, hau can cua Thach Kinh Đuong thinh giet Ngan Tuan, Thach Kinh Đuong khong chap thuan. Ngay Mau Tuat (10) thang 5 (2 thang 6), Chieu Nghia tiet đo su Hoang Phu Lap tau Thach Kinh Đuong lam phan, Thach Kinh Đuong dan bieu "Đe, duong tu, khong hop thua tu, thinh truyen vi cho Hua vuong (tuc Ly Tong Ich)". Ly Tong Kha quang bieu cua Thach Kinh Đuong xuong đat, ban chieu phuc đap, noi rang quan he giua Thach Kinh Đuong voi Ly Tong Hau von khong lanh đam, chuyen o Ve chau moi nguoi đeu biet, va Ly Tong Ich khong đuoc moi nguoi ung ho. Cung thang, Ly Tong Kha bo nhiem Truong Kinh Đat kiem Thai Nguyen tu dien binh ma đo bo　thu, cung cac tuong khac đem quan trieu đinh thao phat Thach Kinh Đuong. Ly Tong Kha cung cho bat giu cac nhi tu cua Thach Kinh Đuong, cung tung đe Nghi chau đo chi huy su Thach Kinh Đuc (石敬德), va sat hai. Tung đe cua Thach Kinh Đuong la Chuong Thanh đo chi huy su Thach Kinh Uy (石敬威) thi tu sat.
Truong Kinh Đat bao vay Thai Nguyen, song khong the nhanh chong chiem thanh do Luu Tri Vien co tai thu thanh. Thach Kinh Đuong khien su cau cuu Khiet Đan, lenh Thang Duy Han thao bieu xung than voi Thai Tong hoang đe Da Luat Đuc Quang cua Khiet Đan, con thinh se ton Da Luat Đuc Quang lam cha, đen khi thang loi se cat Lo Long cung cac chau o phia bac Nhan Mon quan cho Khiet Đan. Luu Tri Vien can gian, noi rang xung than co the đuoc, con ton Da Luat Đuc Quang lam cha thi thai qua, va nen bieu cua cai chu khong nen cat nhuong đat đai, so se sinh đai hoa cho Trung Quoc, song Thach Kinh Đuong khong nghe theo. Da Luat Đuc Quang nhan đuoc bieu thi rat vui, phuc thu noi rang giua thu se đen cuu vien. Da Luat Đuc Quang sau đo gianh thang loi truoc quan Hau Đuong duoi quyen Truong Kinh Đat, tan quan Truong Kinh Đat sau đo bi lien quan Khiet Đan va Ha Đong bao vay tai Tan An trai gan Thai Nguyen.
Ngay Đinh Dau (12) thang 11 (28 thang 11), Da Luat Đuc Quang tuyen bo Thach Kinh Đuong co to chat lam chu Trung Nguyen, lap Thach Kinh Đuong lam Thien tu. Theo nghi thuc, Thach Kinh Đuong tu choi vai lan, đuoc tuong lai thuyet phuc, roi chap nhan. Ngay hom đo, Da Luat Đuc Quang cho lap sach thu, menh Thach Kinh Đuong la Đai Tan hoang đe, Thach Kinh Đuong thu chieu roi tuc hoang đe vi, tuc Hau Tan Cao To.
Ly Tong Kha đem quan than chinh, song lai dung lai giua đuong vao thang 11 nhuan (thang 1 nam 937) roi lenh cho Trieu Đuc Quan va Pham Dien Quang đem quan đen giai vay cho Tan An. Tuy nhien, khi đen gan Tan An, Trieu Đuc Quan dung lai va bi mat lien he voi Da Luat Đuc Quang, đe nghi Da Luat Đuc Quang ung ho minh lam hoang đe, hua se cho Thach Kinh Đuong giu Ha Đong. Da Luat Đuc Quang thay binh luc cua Trieu Đuc Quan thinh cuong, Pham Dien Quang lai o phia đong, đinh chap thuan đe nghi cua Trieu Đuc Quan. Hau Tan Cao To biet chuyen thi rat so hai, lap tuc cu Thang Duy Han đen thuyet phuc Da Luat Đuc Quang, Da Luat Đuc Quang cuoi cung tu choi đe nghi cua Trieu Đuc Quan.
Tai Tan An tri, pho tuong cua Truong Kinh Đat la Duong Quang Vien giet chu tuong va đau hang lien quan Khiet Đan va Hau Tan. Da Luat Đuc Quang trao hang binh Hau Đuong cho Hau Tan Cao To, lien quan cung chuan bi tien ve Lac Duong. Lien quan đanh tan quan cua Trieu Đuc Quan tai Đoan Bach coc, Trieu Đuc Quan chay đen Lo chau roi đau hang. Da Luat Đuc Quang noi voi Hau Tan Cao To rang neu quan Khiet Đan tien ve huong nam se khien nguoi Han rat lo so, do vay luu lai tai Lo chau va đe cho Hau Tan Cao To đem quan Hau Tan tien ve Lac Duong. Ngay Tan Ti (26) thang 11 nhuan (11 thang 1), do thay tinh the vo vong, Ly Tong Kha cung mot so quan lai tu thieu tai Lac Duong. Hau Tan Cao To tien vao thanh trong chieu toi hom đo, quan Hau Đuong đeu giai giap đau hang, Hau Tan Cao To mien trung phat.


Tri vi Cac tiet đo su tai lanh tho Hau Đuong ban đau đeu chinh thuc quy phuc Hau Tan Cao To, tuy vay Thien Hung tiet đo su Pham Dien Quang lo so bi bai chuc, va cung co mong muon lam hoang đe, do vay đinh noi day. Thang 3 nam Đinh Dau (937), nhan thay Pham Dien Quang đinh lam phan, Tang Duy Han thinh Hau Tan Cao To doi đo đen Đai Luong, cho rang noi nay thuan loi ve giao thong, phon vinh, con Lac Duong rat nguy hiem do gan thu phu cua Thien Hung, Hau Tan Cao To chap thuan va doi Lac Duong vao ngay Canh Thin (27), tuc 10 thang 5.
Sang thang 6 AL, Pham Dien Quang noi day, Hau Tan Cao To huy đong binh si tran ap Pham Dien Quang, cac đao quan chinh nam duoi quyen Thi ve đo quan su Duong Quang Vien va Ho thanh đo chi huy su Đo Trong Uy. Hau Tan roi vao hon loan mot thoi gian sau khi Pham Dien Quang thuyet phuc đuoc tuong Hau Tan la Truong Tong Tan noi day tai Lac Duong, Truong Tong Tan con giet đuoch cac hoang tu cua Hau Tan Cao To la Thach Trong Tin (石重信) va Thach Trong Nghe (石重乂). Binh si cua Duong Quang Vien cung co thuyet phuc chu tuong noi day, ung ho nguoi nay lam hoang đe, song Duong Quang Vien tu choi đe nghi nay. Đo Trong Uy nhanh chong đanh bai Truong Tong Tan, Pham Dien Quang thay tinh the bat loi nen đe nghi đau hang. Ban đau, Hau Tan Cao To tu choi chap thuan đau hang, song Duong Quang Vien khong the nhanh chong chiem đuoc thanh Quang Tan. Đen thu nam 938, Hau Tan Cao To chap thuan cho Pham Dien Quang đau hang, cuoc noi day ket thuc.
Thang 8 al, Hau Tan Cao To thuong ton hieu cho Da Luat Đuc Quang va Thuat Luat thai hau cua Khiet Đan, cho hai lao than la Luu Hu va Phung Đao lam sach le su. Thong qua sach le su, Hau Tan Cao To phung bieu xung than, goi Da Luat Đuc Quang la "phu hoang đe", moi khi su gia Khiet Đan đen, Hau Tan Cao To đeu bai thu chieu sac o biet đien, moi nam dang cua cai cho Khiet Đan, ngoai ra con tang cua cai cho thanh vien hoang that cac đai than cua Khiet Đan. Sau nay, Hau Tan Cao To con xung la "nhi hoang đe" trong thu gui đen hoang đe Khiet Đan. Đieu nay khien cac quan vien va thuong dan cua Hau Tan thay bi si nhuc, song Hau Tan va Khiet Đan hoa binh trong thoi gian tri vi con lai cua Hau Tan Cao To.
Thang 4 nam Canh Ty (940), khi Hau Tan Cao To muon thay the An Vien tiet đo su Ly Kim Toan (李金全) bang tuong Ma Toan Tiet (馬全節), Ly Kim Toan noi day va quy phuc Nam Đuong. Hoang đe Nam Đuong Ly Bien khien tuong Ly Thua Du (李承裕) đi cuu vien Ly Kim Toan song muc đich la đe ho tong nguoi nay ve Nam Đuong, đe lai An Vien cho Hau Tan. Tuy nhien, Ly Thua Du bat tuan lenh cua Ly Bien, co gang giu thanh An chau, ket qua bi Ma Toan Tiet đanh bai va xu tu. Ly Bien sau đo gui thu cho Hau Tan Cao To, giai thich rang Ly Thua Du bat tuan lenh. Hau Tan va Nam Đuong sau đo o trong trang thai hoa binh.
Thanh Đuc tiet đo su An Trong Vinh du tinh noi day chong Hau Tan, lien minh voi Son Nam Đong đao tiet đo su An Tong Tien. An Trong Vinh cung lien tuc khieu khich Khiet Đan khi chan va giet su gia. Thang 6 nam Tan Suu (941), An Trong Vinh thuong bieu xung voi Hau Tan Cao To noi rang Khiet Đan thuong xuyen cuop pha, can tap hop luc luong tan cong Khiet Đan nham đoat lai lanh tho va dan cu ma Khiet Đan chiem truoc đo. Theo khuyen nghi cua Thang Duy Han, Hau Tan Cao To tien ve Quang Tan nham chuan bi cho mot chien dich chong An Trong Vinh. Du tinh rang An Tong Tien co the noi day khi minh roi khoi Đai Luong, theo khuyen nghi cua Hoa Ngung, Hau Tan Cao To đe tung tu la Thach Trong Quy luu thu Đai Luong.
Cung nam 941, vua Nam Han Cao To (Luu Cung) khien su đen trieu đinh nha Hau Tan o Trung Nguyen, đe nghi cung chiem So (đoi vua Ma Hy Pham) roi chia nhau lanh tho, song Hoang đe Trung Nguyen la Thach Kinh Đuong tu choi.
Thang 11 AL, An Tong Tien noi day, Thach Trong Quy cung cac quan vien cho Cao Hanh Chu chi huy quan đoi tran ap. Hay tin, An Trong Vinh cung noi day, Hau Tan Cao To khien Đo Trong Uy đem quan đi tran ap. Cao Hanh Chu nhanh chong đanh bai quan tien phong cua An Trong Tien, buoc An Tong Tien phai tro lai thu phu Tuong chau cua Son Nam Đong đao. An Trong Vinh ban đau gianh đuoc thang loi trong giao tranh, song do bo tuong Trieu Ngan Chi co đau hang quan trieu đinh nen quan Thanh Đuc tan ra, An Trong Vinh phai chay ve thu phu Tran chau. Sang nam sau, mot thuoc ha cua An Trong Vinh mo cong thanh đau hang, quan trieu đinh tien vao va giet An Trong Vinh. (An Tong Tien bi đanh bai sau khi Hau Tan Cao To mat.)
Hau Tan Cao To lam benh, ong menh au tu Thach Trong Due, con trai duy nhat con song cua ong bai Phung Đao, muon Phung Đao giup An Trong Due lam hoang đe.
Vua Cao Ly Thai To cua Cao Ly the hien su thu đich manh me đoi voi nguoi Khiet Đan đa tieu diet vuong quoc Bot Hai. Nam 942, hoang đe Da Luat Đuc Quang cua Đai Khiet Đan quoc gui them 30 su gia cung 50 con lac đa đen Cao Ly cua Cao Ly Thai To, nhung lan nay Cao Ly Thai To đa tu choi mon qua, đay 30 su than Khiet Đan đen mot hon đao va khien 50 con lac đa chet đoi duoi mot cay cau, su kien đuoc goi la "Su co cau Manbu". Theo Tu tri thong giam, Cao Ly Thai To con đe xuat voi vua Hau Tan Cao To cua nha Hau Tan rang ong ta tan cong nguoi Khiet Đan đe tra thu cho vuong quoc Bot Hai. Hon nua, trong Muoi đieu ran danh cho con chau cua minh, Cao Ly Thai To tuyen bo rang nguoi Khiet Đan la "nhung con thu man ro" va can phai đe phong. Cuoc chinh phuc vuong quoc Bot Hai cua nguoi Khiet Đan đa dan đen su thu đich keo dai cua Cao Ly đoi voi Đai Khiet Đan quoc.
Hau Tan Cao To mat ngay At Suu (13) thang 6 (28 thang 7). Tuy nhien sau đo Phung Đao cung Thi ve ma bo đo ngu hau Canh Dien Quan thao luan va cho rang quoc gia can mot quan chu nhieu tuoi hon, vi vay lap Thach Trong Quy lam nguoi ke vi. Ngay Canh Dan (10) thang 11 (20 thang 12), tang Hau Tan Cao To tai Hien lang.


Gia đinh Vo:
Ly hoang hau
Đo quy phi
Le hien phi
Trinh Tai nhan
Trinh Chieu nghi (em cua Trinh Tai nhan)
Con trai:
Quac vuong Thach Trong Anh (me la Ly hoang hau)
So vuong Thach Trong Tin (me la Trinh Tai nhan)
Tho vuong Thach Trong Nghe (me la Le hien phi)
Quy vuong Thach Trong Tien (khong ro me)
Tran vuong Thach Trong Cao (khong ro me)
Thach Trong Due
Thach Hy?
Con nuoi:
Diem vuong Thach Trong Dan
Ngo vuong Thach Trong Quy (sau nay la Hau Tan Xuat Đe)


Chu thich Ghi chu