Elias Youssef Sarkis (20 thang 7 nam 1924 – 27 thang 6 nam 1985) (tieng A Rap: الياس سركيس) la luat su va la tong thong thu sau cua Liban, tai nhiem tu nam 1976 đen nam 1982.


Thieu thoi va giao duc Elias Sarkis sinh ra o Shbaniyeh ngay 20 thang 7 nam 1924, mot ngoi lang co nguoi Hoi giao va Kito giao song chung, trong mot gia đinh lam nghe ban hang. Gia đinh ong theo đao Cong giao dong Maronite.
Sarkis theo hoc tai truong Shbaniyeh School va Freres School o Beirut. Ong lam nhan vien ban hang ben canh đuong sat suot thoi gian hoc đai hoc, sau đo ong tot nghiep nganh luat tai đai hoc Saint Joseph nam 1948.


Su nghiep chinh tri Sau khi tot nghiep, Sarkis lam luat su trong ba nam. Tiep đo, ong ung ho chi huy quan đoi Fuad Chehab trong cuoc bau cu tong thong nam 1958. Sarkis tung lam tham phan o mot toa an, va sau đo ong la nguoi phat ngon cua van phong tong thong cong hoa nam 1953. Roi ong đuoc bo nhiem vao chuc thong đoc ngan hang trung uong Liban nam 1968, nhiem ky cua ong keo dai 9 nam. Ong đuoc bo nhiem boi tong thong Charles Helou, yeu cau ong to chuc lai he thong ngan hang Liban sau cuoc khung hoang ngan hang Intra nam 1968.


Tong thong Sarkis ung cu tong thong nam 1970 va du kien se chien thang, nhung ong đa bi Suleiman Frangieh đanh bai chi sau mot cuoc bo phieu duy nhat.
Tuy nhien, Sarkis đa đuoc bau lam tong thong sau nam sau đo, sau khi nhiem ky cua Suleiman Frangieh ket thuc, vao ngay 8 thang 5 nam 1976, trong khi noi chien Liban đang dien ra. Viec ong đuoc bau lam tong thong đuoc cho la co suc ep cua nguoi Syria. Co the vi ong la mot ung cu vien ung ho Damascus va than voi Hafez al-Assad.
Cuoc bau cu đuoc to chuc tai Esseily Villa, mot toa nha o phia Đong Nam Beirut, giong nhu Lau đai Versailles, vi toa nha nghi vien đuoc cho la khong an toan vi cac cuoc tan cong. 66 nghi si đa bau ong lam tong thong vao ngay 8 thang 5 nam 1976. Mat khac, 29 nghi si khac đa tay chay cuoc bau cu. Cac nghi si nay nam trong cac nhom canh ta va ung ho Palestine. Le tuyen the nham chuc cua ong khong con đuoc to chuc o nghi vien ma buoc ong phai tuyen the tai mot khach san o thanh pho phia Đong Shtaura, cach Beirut 25 dam. Sarkis chuyen toi van phong cua minh va chinh thuc nhan chuc vu ngay 23 thang 9 nam 1976, sau khi cuu tong thong Suleiman Frangieh chap nhan tu bo quyen hanh. Sarkis chi đinh Selim Hoss lam thu tuong thang 12 nam 1976.
Khi ong lam tong thong, ong khong the tao ra su on đinh giua cac phe phai Thien Chua giao va cac phe phai Hoi giao. Ngoai ra, suc manh cua quan du kich Palestine o Liban gay ra hai vu tan cong Israel voi quy mo lon vao nam 1978 va 1982. Nhieu đang va to chuc canh ta theo chu nghia dan toc đa hop lai thanh Phong trao Quoc gia Liban (LNM) do Kamal Jumblatt đung đau vao nam 1976. Cac luc luong bao thu do Đang Kataeb dan đau cung đa thanh lap mot khoi khac la Mat tran Liban. Tong thong Sarkis đa tim nhieu cach đe tim mot giai phap hoa giai cho cuoc xung đot, nhung tat ca đeu khong thanh cong. Boi vi hai nhom nay co muc tieu rieng cua no. Mat tran Liban đa dan dan cung co vi the cua no, cho đoi su thuan loi đe lanh đao đat nuoc theo y rieng cua minh. Con LNM thi qua phu thuoc vao nguoi Palestine va khong the bat đau qua trinh đam phan chinh tri đe ket thuc noi chien. Thang 11 nam 1976, Sarkis muon đua cac chinh tri gia nguoi Druze nhu Kamal Jumblatt vao noi cac cua minh. Tuy nhien, Hafez Assad đa phan đoi do su phan đoi ro rang cua Jumblatt đoi voi viec tang anh huong cua Syria tai Liban.
Ngay 5 thang 3 nam 1980, Sarkis đa phat trien chinh sach cua ong trong no luc tao ra đong thuan quoc gia: thong nhat, đoc lap, dan chu nghi vien, phan đoi hiep đinh Camp David giua Ai Cap va Israel. Thang 6 nam 1980, thu tuong Selim Hoss tu chuc vi cho rang ong khong co kha nang tao ra hoa binh o Liban. Sau đo, Sarkis đa bo nhiem Shafik Wazzan lam thu tuong moi. Ong Sarkis đuoc cho rang đang nam quyen nhung khong co quyen han gi do su anh huong cua chinh quyen Syria len ong.
Ngay truoc ong khi ket thuc nhiem ky vao nam 1982, Israel xam chiem mien Nam Liban trong chien tranh Liban 1982 va nhanh chong tien len vung ngoai o Beirut. Sarkis đa trien khai luc luong bao ve hoa binh cua Lien Hop Quoc voi su tham gia cua Hoa Ky, Anh, Phap va Y o Beirut sau khi Israel xam luoc Liban đe tieu diet To chuc Giai phong Palestine nam 1982. Them vao đo, Sarkis thanh lap mot uy ban khan cap nham ung pho voi quan xam luoc Israel. Cac thanh vien cua uy ban gom lanh đao phong trao Amal, Nabih Berri, va cac nha lanh đao Thien Chua giao cung ran nhu Bachir Gemayel. No gay chia re phong trao Amal, nhu viec Hussein Musawi roi Amal đe chong lai Berri va thanh lap Hoi giao Amal sau su kien nay.
Sarkis đuoc nguoi dan Liban ung ho trong suot nhiem ky nhung cac nha phe binh cho rang ong thieu quyet đoan. Tuy nhien, ong đuoc coi la than Syria, khong phai lien minh Hoi giao-Palestine. Đo la ly do 29 nghi si đa tay chay viec ong tro thanh tong thong.


Hau tong thong Ke nhiem ong la Bachir Gemayel, nguoi đa chien thang voi 77 phieu bau trong cuoc bau cu ngay 21 thang 8 nam 1982. Nhung Bachir đa bi am sat 21 ngay truoc khi nham chuc. Amine Gemayel, anh trai cua Bachir đa đuoc bau lam tong thong sau đo, va nhiem ky cua ong ket thuc ngay 23 thang 9 nam 1982.


Qua đoi Sarkis qua đoi o Paris vi ung thu vao ngay 27 thang 6 nam 1985, tho 60 tuoi. Linh cuu cua ong sau đo đuoc đua ve Liban. Tong thong Amine Gemayel đa đen đam tang cua ong vao ngay 29 thang 6 nam 1985. Cung co mot phai đoan Syria đen du le tang cua ong. Ong đuoc an tang tai que nha cua ong, Shbaniyeh.


Tham khao