Trinh Thanh Cong (tieng Trung: 鄭成功; binh am: Zheng Chenggong) (2 thang 8 nam 1624 - 23 thang 6 nam 1662), nguyen huy la Sam, tu la Minh Nghiem hay Đai Moc, hay con đuoc biet đen voi ten goi khac la Trinh Sam, Trinh Quoc Tinh, Trinh Dien Binh, va đuoc dan gian ton sung goi ong la Quoc Tinh gia, la nha lanh đao quan su, chinh tri cua trieu Nam Minh, sinh tai Hirado, Nhat Ban, cha la Trinh Chi Long mot hai tac/thuong nhan va me la ba Tagawa Matsu nguoi Nhat.
Trinh Thanh Cong la danh tuong kiet xuat thoi ky cuoi nha Minh đau nha Thanh. Ong la anh hung dan toc Trung Quoc, đa dung 16 nam cuoi đoi minh đe khang chien nha Thanh, khong thanh cong trong cac chien dich quan su tai mien Đong Nam Trung Quoc trong no luc phan Thanh phuc Minh, ong đua tuong si va gia quyen vuot bien di cu sang Đai Loan, sau đo ong to chuc va chi huy mot ham đoi tien hanh chien dich quan su đanh bai cong ty Đong An Ha Lan tren đao Đai Loan tu nam 1661 đen 1662, tiep tuc tien hanh xay dung luc luong vung manh tren đao nham ho tro cho cac hoat đong chong nha Thanh o đai luc, sau khi ong mat, con la Trinh Kinh tiep tuc tang cuong cai tri, bien đao Đai Loan thanh mot nuoc đoc lap la vuong quoc Đong Ninh cho toi khi bi tuong Thi Lang cua nha Thanh vuot bien mang quan sang tieu diet nam 1683.


Tieu su = Thoi ky thieu nien =

Trinh Thanh Cong sinh vao ngay 2 thang 8 nam 1624 tai đao Hira, quoc Hizen (nay la thanh pho Hirado, tinh Nagasaki), Nhat Ban. Cha ong ten la Trinh Chi Long, xuat than tu Nam An, Tuyen Chau, Phuc Kien (bay gio thuoc ve thi tran Thach Tinh, thanh pho Nam An cho toi thi tran An Hai thanh pho Tan Giang đeu nam duoi su cai quan cua thanh pho Tuyen Chau tinh Phuc Kien), la thuong nhan buon ban kiem thu linh mot toan hai tac, thuong hoat đong tren bien giua Nhat Ban, Đai Loan va vung bien Phuc Kien. Nhung nam đau thoi ky Sung Trinh, Trinh Chi Long quy hang tuan phu Hung Van Xan nha Minh va đuoc phong lam tuong quan du kich. Sau nho lap cong nen đuoc thang cap len quan quan tong binh. Me ong ten la Tagawa, nguoi Hirado tinh Nagasaki, Nhat Ban, nhung nguyen quan lai o Trung Quoc. Ba co ho Trung Quoc la Ong.
Nam len 7 tuoi, Trinh Thanh Cong, đuoc cha đua tu Nhat Ban ve đinh cu tai Nam An, Phuc Kien, Trung Quoc. Luc nho ong thong minh hon nguoi, tinh thong ca binh phap, ngu kinh. Nam Sung Trinh thu 11 (nam 1638), ong thi đau tu tai, trong cuoc khao thi tro thanh mot trong muoi hai Lam thien sinh cua huyen Nam An. Nam 1641, ket hon voi chau gai cua Tien si Le bo thi lang Đong Duong Tien nguoi Hue An, Tuyen Chau, Phuc Kien. Nam 1644, ong vao hoc tai Quoc Tu Giam o Nam Kinh, tro thanh thai hoc sinh, đuoc gap va hoc voi nha nho co tieng đuong thoi la Tien Khiem Ich.
Cung nam 1644, thu linh quan khoi nghia, Sam vuong Ly Tu Thanh cong pha Bac Kinh, vua Sung Trinh treo co tu tu o Moi Son. Ve sau Tong binh nha Minh tran thu Son Hai quan Ngo Tam Que đa mo cua bien cuong dan quan Thanh nhap quan tien vao Trung Nguyen, đanh bai Ly Tu Thanh, chiem lai Bac Kinh, mot so di than nha Minh tai Nam Kinh ung ho lap Phuc vuong Chu Do Tung len ngoi, nam sau (nam 1645) đoi nien hieu thanh Hoang Quang. Thang 5 nam 1645 (Hoang Quang nguyen nien) Du Than vuong Đa Đac nha Thanh thong linh quan binh nam chinh, chiem đuoc Duong Chau va Nam Kinh, Binh bo thuong thu nha Minh la Su Kha Phap cung nhieu nguoi khac tuan quoc, Hoang Quang Đe bi bat, roi bi giet, chinh quyen Hoang Quang diet vong.


= Thoi ky Long Vu =
Nam Thuan Tri thu 12 (nam 1645), Trinh Chi Long lap Đuong vuong Chu Duat Kien len lam hoang đe, đong đo o Phuc Chau, đat nien hieu đau tien la Long Vu. Trinh Thanh Cong đuoc đua đen yet kien Đuong vuong. Đuong vuong rat yeu men va uu ai chang thanh nien tre tuoi tri dung song toan, ben đat ho Chu cho ong, đoi ten ong la Thanh Cong. Sau đo con phong Trinh Thanh Cong la Trung Hieu ba, tuoc hieu la Quoc Tinh gia.
Thang 7, nam Thuan Tri thu 3 (nam 1646), đai quan nha Thanh tien cong Phuc Kien truc tiep đe doa Tien Ha Quan (nay la thanh pho Thanh Bac tinh Phuc Kien). Trinh Thanh Cong đe trinh len Long Vu đe ban Đieu tran khang Thanh.Long Vu đe phong Trinh Thanh Cong lam Đo đoc Trung quan ngu doanh, va trao an Chieu thao đai tuong quan cho Trinh Thanh Cong. Nhung luc ay, Trinh Chi Long van con hoai nghi trieu đinh Nam Minh cho nen khi quan Thanh do Boi Lac Bac Lac chi huy, tu Chiet Giang keo xuong Phuc Kien, ben ra lenh cho tuong phong thu Tieu Ha Quan la Thi Phuc (con goi la Thi Thien Phuc, chu ho cua tuong Thi Lang) rut quan đen Phuc Chau khi quan Thanh ap sat Phuc Kien. Trinh Chi Long nhanh chong rut lui ve phao đao duyen hai, đe mac Long Vu Đe đon đoc mot minh chong quan Thanh.
Thang 8 cung nam, quan Thanh tan cong va chiem đuoc Pho Thanh, Ha Pho, Long Vu Đe chay tron qua Giang Tay, bi quan Thanh bat song tai Đinh Chau, ve sau ong khong chiu khuat phuc, tuyet thuc ma chet, chinh quyen Long Vu diet vong. Con Trinh Chi Long va gia tuong cung toan bo luc luong cua minh lap tuc đau hang nha Thanh. Luc ay, Trinh Thanh Cong đa co gang khuyen giai cha ong nhung vo hieu, tham chi Chi Long con đinh đua Thanh Cong đen gap Boi Lac Bac Lac. Sau đo do su giup đo cua nguoi chu la Trinh Hong Quy, Thanh Cong đa lang le chay tron ra đao Kim Mon.
Trinh Thanh Cong du đinh thanh lap quan đoi rieng đe hoat đong vu trang nham chong lai quan Thanh, nhung so luong quan si qua it va trang bi con yeu kem. Vi vay vao thang 12 nam Thuan Tri thu 3, ong đen tuyen mo quan linh tai mien nam Quang Đong (nay la đao Nam Viet tinh Quang Đong) nhanh chong thanh thanh lap đuoc mot đoi ngu may nghin binh si. Trinh Thanh Cong con trieu tap cac tuong si van vo đen va tuyen bo thanh lap hoi Chieu thao đai tuong quan, đong thoi con ra suc ren luyen binh si, sam sua, tan trang vu khi va đong kha nhieu tau chien đe chuan bi cong cuoc khang Thanh lau dai.


Khang cu quan Thanh o đong nam = Phong trao chong Thanh duoi thoi Vinh Lich =
Thang 8 cung nam, Trinh Thanh Cong va nguoi chu Trinh Hong Quy hop luc tien cong Tuyen Chau (nay la thanh pho Tuyen Chau). Chi trong mot tran đa đanh chiem đuoc nui Đao Hoa tai ngoai thanh Tuyen Chau, thanh the rat lon. Thang 10, Minh Que vuong la Chu Do Lang len ngoi vua o Trieu Khanh nien hieu Vinh Lich, Quang Đong (nay la Trieu Khanh tinh Quang Đong). Trinh Thanh Cong cu nguoi đen Quang Đong chuc mung, ban than ong cung tuyen bo su dung nien hieu Vinh Lich.
Mua xuan nam Thuan Tri thu 4 (nam 1647), quan Thanh đanh tap kich vao An Binh (nay la An Hai tinh Phuc Kien), ban doanh cu cua quan Trinh, va bat song me cua ong la ba Tagawa, vua tro ve tu Nhat Ban nam 1645 theo gia đinh toi o Phuc Kien (mot nguoi anh em ho cua ong la Tagawa Shichizaemon van con o lai Nhat Ban). Ba kien quyet khong đau hang quan Thanh cung chong va tu tu sau đo, nen Trinh Thanh Cong buoc phai rut quan ve.
Nam Thuan Tri thu 4 (nam 1647), thang 7, Trinh Thanh Cong hiep đong voi Trinh Thai cung tien đanh Hai Đang nhung that bai. Trinh Thanh Cong lai cung Trinh Hong Quy bao vay thanh Chuong Chau nhung quan Thanh co quan cuu vien nen quan Trinh phai triet thoai. Mua thu, Vinh Lich đe phong Trinh Thanh Cong lam Uy Vien hau sau lai tan phong Chuong Quoc cong.
Nam Thuan Tri thu 5 (nam 1648), thang 3 nhuan, Trinh Thanh Cong lai đem quan đanh thanh Đong An (nay la Đong An tinh Phuc Kien), chi mot tran la lay đuoc thanh.
Nam 1649, Vinh Lich đe lai phong Trinh Thanh Cong tuoc Dien Binh Vuong.


= Chien dich Trieu Chau =
Sau đo Trinh Thanh Cong đua quan xuong mien nam, lan luot đanh chiem Chuong Pho (nay la Chuong Pho tinh Phuc Kien), tran Van Tieu (nay la Van Tieu tinh Phuc Kien), Chieu An (nay la Chieu An tinh Phuc Kien). Nho đo, đa dep het đuoc the luc cua bon cuong hao đang hung cu tai Hoang Cuong Quang Đong (nay la Nhieu Binh tinh Quang Đong), Đang Hai (nay la Đang Hai tinh Quang Đong), Trieu Duong (nay la Trieu Duong tinh Quang Đong). Va cung nho đo, đa thu hoi đuoc mot khu vuc rong lon o ven bien đong nam, bao gom Trieu Chau cua Quang Đong, Chuong Chau va Tuyen Chau cua Phuc Kien.


= Chien dich Ha Mon =
Nam Thuan Tri thu 7 (nam 1650) thang 8, Trinh Thanh Cong giai phong Ha Mon, gianh đuoc mot vi tri tru đong lau dai. Khi Trinh Thanh Cong đem quan đen Ha Mon, đai quan nha Thanh đong loat tien cong Quang Đong, Quang Tay. Vinh Lich Đe ban chieu yeu cau Trinh Thanh Cong đua quan giup đo Quang Đong. Trinh Thanh Cong đe lai nguoi chu ho la Trinh Chi Hoan o lai Ha Mon,đe bao ve, con tu minh đua đai quan đi cuu Quang Chau. Ket qua, Tuan phu Phuc Kien Truong Hoc Thanh, cung tong binh Tuyen Chau Ma Đac Cong va tong binh Chuong Chau Vuong Bang Tuan nhan co hoi nay ma tien đanh Ha Mon, lay sach toan bo luong thuc va vat tu quan dung ma Trinh Thanh Cong phai gian nan moi thu thap đuoc. Khi tro ve Ha Mon, Trinh Thanh Cong đa chem đau bo tuong duoi quyen canh giu Ha Mon la Trinh Chi Noan vi toi so đich bo chay, khong canh phong can than. Sau đo, Trinh Thanh Cong đua quan đanh Chuong Chau, đanh bai Đe đoc Phuc Kien Duong Minh Cao, gianh lai Chuong Pho.


= Chien dich Chuong Chau, Hai Đang =
Nam Thuan Tri thu 8 (nam 1651), Trinh Thanh Cong gianh đuoc ba thang loi trong chien dich Tu Tao, chien dich Tien Son va chien dich Tieu Doanh Linh.
Nam Thuan Tri thu 9 (nam 1652), Trinh Thanh Cong lai đanh chiem Hai Đang (nay la Long Hai tinh Phuc Kien), đanh bai Tong đoc Man Triet Tran Cam tai cau Giang Đong. Sau đo đanh chiem Chieu An, Nam Tinh (nay la Tinh Thanh tinh Phuc Kien), Binh Hoa (nay la Cuu Phong tinh Phuc Kien) va vay ham thanh Chuong Chau va gianh chien thang tai Sung Vo. Tat ca thoi gian hanh quan noi tren chi keo dai 8 thang.


= Nghi hoa voi nha Thanh =
Thuan Tri Đe nha Thanh ra lenh cho Trinh Chi Long viet thu khuyen du Trinh Thanh Cong va Trinh Hong Quy đau hang, neu đau hang se xa toi va phong quan. Trinh Thanh Cong be ngoai to y bang long. Vi vay Thuan Tri ha chieu ra lenh cho quan đoi đang o mien đong nam, rut ve Chiet Giang.
Nam Thuan Tri thu 10 (nam 1653), trieu đinh nha Thanh phong Trinh Chi Long ham Đong An hau. Đong thoi cu nguoi mang lenh vua sac phong Trinh Thanh Cong la Hai Đang cong va Trinh Hong Quy la Phung Hoa ba, Trinh Chi Buu la Ta đo đoc. Luc ay, Trinh Chi Long so Trinh Thanh Cong khong nhan lenh phong chuc cua vua Thanh, nen viet thu rieng nho Trinh Hong Quy đua cho Trinh Thanh Cong, noi ro y muon tot đep cua minh, cot thuyet phuc ong đau hang. Nhung sau khi nguoi đua thu đen noi, Trinh Thanh Cong van khong nhan lenh vua Thanh.
Nam Thuan Tri thu 11 (nam 1654), trieu đinh nha Thanh mot lan nua sai nguoi đen khuyen du Trinh Thanh Cong, va phong cho ong lam Tinh Hai tuong quan, đac cach cho phep Trinh Thanh Cong đuoc đong quan tai 4 phu: Chuong Chau, Trieu Chau, Hue Chau va Tuyen Chau. Nhung ong van khong co y tiep nhan. Lai tu minh đat ra luc bo đe đieu hanh chinh su, bao gom bo Lai, bo Le, bo Ho, bo Binh, bo Hinh va bo Cong, phan chia luc luong quan su cua minh thanh 72 tran


= Tien đanh Chiet Giang =
Nam Thuan Tri thu 10 (nam 1653), trieu đinh nha Thanh cu co son ngach chan (固山額真) Kim Le đua quan xuong mien nam, hop luc voi Luu Thanh Thai, Tuan phu Phuc Kien moi nham chuc, vay đanh Trinh Thanh Cong. Hai ben đong quan cach nhau mot cu ly gan, o giua la nuoc bien, hinh thanh the tran giang co. Tuy nhien, quan Thanh co nhieu quan va phao hon quan Trinh. Moi lan đanh nhau, quan Thanh đeu to ra manh hon. Trinh Thanh Cong đich than ra tran, chi huy cac tuong Vuong Tu Ky, Xa Van Hung doc toan luc đe khang quan Thanh, cuoi cung đa đanh bai quan Thanh, bao ve đuoc Hai Đang.<
Đe phoi hop voi cuoc chien đau chong Thanh o Phuc Kien, Trinh Thanh Cong tiep thu kien nghi cua lao tuong Truong Danh Chan, nhan luc quan Thanh đang ra suc tien cong Phuc Kien, Giang To, Chiet Giang, sai Truong Danh Chan đua mot tram chien thuyen đi theo ven bien len mien bac, Truong Danh Chan dua theo su bo tri cua Trinh Thanh Cong, nam Thuan tri thu 11 đua đoan chien thuyen vao Truong Giang, đanh bai thuy quan nha Thanh, thu hon mot tram chien thuyen cua quan Thanh. Quan Trinh thua thang đanh chiem Tran Giang (nay la Tran Giang tinh Giang To). Đong thoi, Truong Danh Chan con cho đua mot chi đoi đi đuong bien len đen Thien Tan, đanh chiem hon 100 thuyen cho luong thuc cua nha Thanh. Vua Thuan Tri phong hoang than thai tu Te Đo lam Đinh Vien đai tuong quan, va sai Te Đo đua đai quan đi đanh Trinh Thanh Cong.
Nam Thuan tri thu 12 (nam 1655), Ta đoc ngu su Cung Đinh Tu va Đong Quoc Tu tau xin nha vua trung phat Trinh Chi Long. Đai than Đong Quoc khi cung cong bo nhung buc mat thu ma Trinh Chi Long gui cho Trinh Thanh Cong. Trieu đinh bai bo cac tuoc vi đa ban cho Trinh Chi Long va tong giam vao nguc.
Luc ay, Trinh Thanh Cong chia quan đoi thanh hai đon vi. Mot đon vi do Hoang Đinh chi huy, tien đanh Yet Duong, Đang Hai, Pho Ninh (nay la vung đong bac Pho Ninh tinh Quang Đong). Mot đon vi do Cam Huy lam tong chi huy, đua cac tuong Chu Toan Ban va Tran Huy dan quan đoi len mien bac, đen hop luc voi Truong Danh Chan o Truong Giang. Đon vi nay đa nhanh chong chiem đuoc Chau Son, tiep đo lai chiem đuoc On Chau, Thai Chau. Khi nghe tin tuong Te Đo nha Thanh sap đua quan đen, quan Trinh đa pha huy tran An Binh, va cac thanh Chuong Chau, Hue An, Nam An va Đong An. Sau đo, rut ve tap trung tai Tu Minh.
Ngay 9 thang 5 nam Thuan Tri thu 13 (nam 1656), Te Đo đua thuy quan tien cong Ha Mon. Trinh Thanh Cong sai cac tuong Lam Thuan, Tran Trach mang quan ra chong cu, quan Thanh tren đuong tien cong gap phai gio lon lam đam mat may chien thuyen cua quan Thanh buoc Te Đo phai lui quan ve. Trinh Thanh Cong con gui mot ham đoi toi chiem đao Chau Son đe ngan chan Te Đo tan cong lan nua,
Nam Thuan Tri thu 14 (nam 1657), đe kiem che quan Thanh đang tien cong Van Nam, Trinh Thanh Cong đua đai quan ra mien bac. Thang 8, quan Trinh tien cong Hoang Nham (nay la Hoang Nham, tinh Chiet Giang). Thang 9 vay ham Thai Binh (nay la On Linh, tinh Chiet Giang) va Thien Thai (nay la Thien Thai, tinh Chiet Giang). Tuy nhien, luc ay Tong đoc Phuc Kien cua nha Thanh la Ly Soai Thai đa thua co đanh chiem Man An tran (nay la đong bac huyen Truong Lac, tinh Phuc Kien). Vi vay, Trinh Thanh Cong phai rut quan ve Ha Mon, đe bao ve an toan cho khu can cu hau phuong.


= Chien dich Truong Giang, Nam Kinh =

Nam Thuan Tri thu 15 (nam 1658), Trinh Thanh Cong muu tinh đua đai quan tien vao noi đia, ben cung voi cac tuong Cam Huy va Du Tan đua thuy quan tien cong Lac Thanh. Khi xuat quan tung tuyen bo quan Trinh co 10 van. Sau khi vay ham Lac Thanh, lai đanh chiem đuoc On Chau. Truong Hoang Ngon đen hoi kien Trinh Thanh Cong. Trinh lai đua quan đi sau vao Truong Giang, tam đong quan tai Duong Son. Bong troi noi gio bao, gay thiet hai rat lon cho thuy quan cua Trinh Thanh Cong. Trinh buoc phai lui ve đong quan tai Chau Son. Que vuong ha chieu tan phong Trinh Thanh Cong lam Quan vuong nhung ong tu choi, van tu xung la Chieu thao đai tuong quan.
Nam Thuan Tri thu 16, thang 5 (nam 1659), Trinh Thanh Cong sai hai pho tuong la Cam Huy va Du Tan chan chinh lai quan đoi, sau đo ong đich than đua quan ra tien cong mot lan nua. Khi Trinh Thanh Cong đong quan tai Sung Minh, Truong Hoang Ngon đen hop luc, cung đanh chiem Qua Chau, tien đanh Chan Giang.
Trinh Thanh Cong cu Truong Hoang Ngon lam tien đao, đi nguoc len dong song. Đe đoc quan Thanh la Quan Hieu Trung đua quan đen cuu Tran Giang, hai ben chua đanh nhau thi tuong cua Trinh Thanh Cong la Chu Toan Ban đa đua quan đoi đi xuong phia nam vay ham tran đia cua quan Thanh. Gap luc troi mua to, ngua cua ky binh nha Thanh chan loi trong bun di chuyen rat kho khan, con quan Trinh thi đi chan khong, vua tien len vua chem giet voi khi the va tinh than ap đao. Quan cua Quan Hieu Trung đai bai.
Khi Trinh Thanh Cong vao phu Tran Giang, du đinh se xu tram Chu Toan Ban, nhung sau lai tha Chu ra va sai đi bao ve thanh. Quan Trinh tiep tuc tien cong Giang Ninh. Truong Hoang Ngon đong quan tai Vo Ho. Cac phu huyen Lu Chau, Phuong Duong, Ninh Quoc, Huy Chau, Tri Chau, Thai Binh, phan lon đeu thong đong hoa hieu voi Truong Hoang Ngon. Truong Hoang Ngon viet cong van cho Trinh Thanh Cong, noi rang nen thu phuc cac quan huyen o gan chung quanh, sau đo đua bo binh nhanh chong tien cong Nam Kinh. Thang 7,Trinh Thanh Cong soai linh đai quan bao vay Nam Kinh.
Tuy nhien vao thoi gian nay, Trinh Thanh Cong phat sinh tu tuong khinh đich chi chu y đen yen tiec, ruou che, tuong Cam Huy khuyen can, nhung ong khong nghe.Tong binh Nam Kinh Lang Đinh Ta mot mat sai su gia to y quy hang đe thi hanh ke hoan binh mot mat cau vien trieu đinh. Thang 8, Thuan Tri đe cu noi cac đai than Đat To lam An Nam tuong quan, va sai Đat To dan quan tang vien giai vay Nam Kinh. Ket qua la Tong binh cua Thanh Sung Minh la Luong Hoa Phong đa đua quan đen đanh quan Trinh. Tong quan Giang Ninh cua nha Thanh la Cakham tap trung quan linh nguoi Man va Han, sau đo tap kich va đanh tan quan đoi cua Du Tan. Cac đon vi quan đoi khac cua Trinh Thanh Cong cung bi đanh bai va rut chay. Quan Trinh đai bai. Tuong cua Trinh Thanh Cong la Cam Huy bi bat va bi giet Trinh Thanh Cong thu thap tan quan, con lai may van nguoi, bo Qua Chau, Tran Giang, roi quay ve voi bien mot lan nua.
Sau đo Trinh Thanh Cong lai tien đanh Sung Minh. Tuan phu Giang To Tuong Quoc Tru cho đua quan đen va Luong Hoa Phong cung quay ve chong quan Trinh. Trinh Thanh Cong lai bi đanh bai, phai rut quan. Truong Hoang Ngon cung that bai va đi đuong tat chay thoat.
Thuan Tri đe cu tuong Đat To va Tong đoc Man Triet Ly Soai Thai đua quan xuat phat tu Chuong Chau va Đong An, tien đanh Ha Mon. Trinh Thanh Cong cu Tran Bang bao ve Cao Ky, con nguoi anh ho Trinh Thai thi cho đua quan bao ve đao Ngo. Ban than Trinh Thanh Cong va Chu Toan Ban, Tran Huy, Hoang Đinh tam chot giu cua Hai Mon. Quan Thanh đi tu Chuong Chau đen thang Hai Mon. Hai ben giao chien. Tuong cua Trinh Thanh Cong la Chu Thuy, Tran Nhieu Sach bi tu tran. Quan Thanh ep sat va chiem đuoc chien thuyen cua Tran Huy. Buoc Tran Huy phai đot chay thuyen cua minh. Luc đang đanh nhau quyet liet thi gio bien noi len. Trinh Thanh Cong chi huy chien ham xong vao tran đia quan đich. Trinh Thai cung đua thuy quan tu đao Ngo vao phoi hop đanh đich. Quan Thanh đai bai. Khoang 200 quan Man Chau đau hang quan Trinh. Quan Thanh o Đong An lai tien cong Cao Ky. Luc nay, bo tuong Tran Bang to y bat man voi Trinh muon đau hang quan Thanh. Vien tuong duoi quyen Tran Bang la Tran Mang van tiep tuc hang hai tac chien. Trinh Thanh Cong biet đuoc tin ay ben cho goi Tran Bang đen va giet chet ngay lap tuc. Sau đo, ong cho thu quan ve.
Nam Thuan Tri thu 17 (nam 1660), trieu đinh nha Thanh ra lenh cho Tinh Nam vuong Canh Ke Mau đua quan đen bao ve Phuc Kien. Đong thoi, bo nhiem Lac Thac lam An Nam tuong quan, phung menh đi đanh dep Trinh Thanh Cong. Lac Thac va Canh Ke Mau hop binh tien cong Ha Mon, Kim Mon.
Đen nam Thuan Tri thu 18 (nam 1661), trieu đinh tiep thu y kien cua Hoang Ngo, cho di chuyen dan chung vung ven bien vao noi đia, va tang cuong quan so bao ve vung ven bien. Trinh Thanh Cong bi that bai trong chien dich bac phat, buoc phai rut quan ve. Ong thay ro tinh hinh rat kho khan, khong con de dang hanh đong nhu truoc nua. Them vao đo, Vinh Lich Đe đa chay sang Mien Đien, khong con cho nuong tua nua. Tinh the ngay cang nguy cap. Vi vay, Trinh Thanh Cong muu tinh đong chinh Đai Loan, lay đo lam can cu đia lau dai cho cong cuoc phan Thanh phuc Minh.


Phat trien the luc ben ngoai = Chinh phuc Đai Loan =

Cong lao lon nhat va thanh tich quan su lon nhat trong ca cuoc đoi cua Trinh Thanh Cong la viec ong thuc hien thanh cong viec chinh phuc Đai Loan. Đai Loan la mot hon đao lon nam o bien đong nam Trung Quoc. Thoi nha Nguyen, chinh thuc đat Ty tuan kiem Banh Ho, đe quan ly Banh Ho va Đai Loan. Thoi nha Minh ke thua the che cua nha Nguyen, van đe Ty tuan kiem o Đai Loan, va đua quan đong tai Banh Ho, đe bao ve Banh Ho.
Nam Thien Khai nha Minh thu 4 (nam 1624), thoi gian vao khoang giua thang 7 va thang 8, cong ty Đong An Ha Lan đa đem quan đoi đen chiem đong đao Đai Loan. Ho cho xay dung hai cu điem quan su chu yeu tai vung ven bien Đai Loan. Mot can cu đat tai Nhat Con Than (nay la khu An Binh) o mien tay nam Đai Loan. Cong trinh quan su nay đuoc xay dung kien co co thanh trong thanh ngoai, đat ten la thanh Nhiet Lan Thu, Ha Lan goi la phao đai Zeelandia (nay la thanh co An Binh thanh pho Đai Nam). Dan tren đao Đai Loan thi goi la Xich Kham thanh, Hong Mao thanh, hay Đai Loan thanh. Can cu thu hai cua Ha Lan đuoc xay dung tai Tran Bac phuong thuoc khu vuc tay bac Đai Nam thanh, đuoc đat ten theo tieng Ha Lan la phao đai Provintia. Đay la mot cong trinh kien truc co nhieu tang lau, nen dan đia phuong goi la Xich Kham lau. Cong ty Đong An Ha Lan dung noi đay đe tru đong luc luong quan su rieng nham chiem giu Đai Loan va bao ve chinh quyen moi thiet lap tren hon đao nay.
Nam Thuan Tri thu 18 (nam 1661), Trinh Thanh Cong tiep kien mot Hoa kieu đong huong voi ong la Ha Ban tu Đai Loan đen Ha Mon, Ha Ban dang mot so muu ke, sach luoc giai phong Đai Loan, lai con trinh bay ti mi tinh hinh Đai Loan, Ha Ban noi:

"Đai Loan rong may nghin dam, that su la xu so cua cac bac vuong hung manh; day cho nguoi dan biet cay cay, co the co cai đu an. O tren thi co nuoc ngot o Ke Long, co tieu, luu huynh. Duoi thi co bien vang bien bac, thong ra cac nuoc. Co the đong thuyen lap be; can lam cot buom hay banh lai tau thuyen, chang thieu gi thep đong. Cu di chuyen binh si cac tran va gia quyen ho, chi 10 nam đoan tu sinh song, chi 10 nam nuoi day truong thanh, thi nuoc se giau, binh se manh"
Tiep đo Ha Ban đua cho Trinh Thanh Cong ban đia đo Đai Loan. Ong ta con trinh bay ti mi tinh hinh Đai Loan, va bay to y muon tinh nguyen lam nguoi dan đuong cho đai quan Trinh Thanh Cong đi giai phong Đai Loan. Tu đo Trinh Thanh cong bat đau than trong nghien cuu phuong huong hanh quan va thoi co khoi binh, ong đa xem xet rat ky ke hoach hanh quan cu the đe đanh chiem Đai Loan. Ong quyet đinh đua quan đi qua vinh Loc Nhi Mon, đe đo bo len bai Thuong o Đai Loan, sau đo bat ngo tap kich thanh Xich Kham cua đich.
Ngay 23 thang 3 nam Thuan Tri thu 18, Trinh Thanh Cong dan đai quan đi thuyen xuat phat tu vinh Lieu La o đao Kim Mon, huong ra Đai Loan. Ong bien che binh linh thanh hai the đoi. Ban than ong chi huy the đoi thu nhat gom 2,5 van nguoi, co 120 chien thuyen, đi ra đao Banh Ho. Trinh Thanh Cong nam rat vung khi hau, thoi tiet va đuong hang hai, nen quan đoi cua ong hanh quan rat thuan loi. Sau mot ngay đem, quan cua ong đi qua eo bien Đai Loan, đen đao Banh Ho. Khong ngo đen đay thi gap gio bao rat to, thuyen đi rat kho. Gio bao keo dai đen ngay 30 van chua het. Luc ay so luong thuc mang theo ngay cang voi đi, tinh hinh kho khan đang ngay cang đe nang. Tuy nhien, Trinh Thanh Cong van binh tinh quyet đoan, ong quyet đinh ngay toi hom đo phai lua theo chieu gio đe tiep tuc hanh quan. Đong đao cac tuong si cua ong đeu thuan theo huong gio, luot song tien quan voi toc đo rat nhanh, nen sang som hom sau đa đen ben ngoai vinh Loc Nhi Mon.
Cua khau Loc Nhi Mon rong khoang mot dam. Đo la con đuong hang hai đe đi vao cac song noi đia o mien bac Đai Loan. Tai phia nam cua Loc Nhi Mon cung co mot con đuong hang hai tuong tu, đo la Bac Tuyen Vi (Đuoi tuyen Bac) va Nhat Con Than (than ca Con) co quan Ha Lan đong giu, rat kho đi qua nhung noi đo. Luc bay gio, tong so quan tru đong tai Đai Loan co khoang 2.000, chu yeu đong tai hai noi: Xich Kham thanh va Xich Kham lau. Quan Ha Lan cho rang, tai cua Loc Nhi Mon tu truoc đa co thuyen chim o đo, gay ach tac viec qua lai cua tau thuyen. Hon nua, nuoc o đo nong can, đa ngam lai nhieu, khong thuan cho viec hanh quan cua binh linh thuy chien. Vi vay, quan Ha Lan khong canh phong cua Loc Nhi Mon. Trinh Thanh Cong nam bat đuoc so ho nay cua đich, quyet tam đot nhap Loc Nhi Mon.
Ngay 24 thang 3, Trinh Thanh Cong loi dung nuoc trieu buoi som đang dang cao, nho Ha Ban lam hoa tieu, đua toan chien thuyen đi vong qua phao đao đich, nhanh chong tien vao noi hai Loc Nhi Mon. Sau đo lap tuc đo bo len đat lien. Theo phan cong, quan chu luc cua Trinh Thanh Cong đo bo len cang Hoa Lieu, tien thang đen phia sau luc luong quan Ha Lan đang bao ve Xich Kham lau. Mot canh quan khac cua Trinh đanh chiem khu vuc Bac Tuyen Vi nham bao đam cho quan chu luc đo bo an toan.
Nho su giup đo va noi ung cua mot bo phan dan đia phuong trong thanh nen Trinh Thanh Cong nhanh chong cat đut su lien he giua Xich Kham thanh va Xich Kham lau. Truoc tinh hinh nguy cap truoc mat, quan tru phong Ha Lan quyet đinh co thu chat che. Đong thoi, Tong đoc Ha Lan Frederik Coyett con phai 4 chien ham phan cong vao ben suon quan Trinh o khu vuc Loc Nhi Mon. Tren đat lien, quan đoi Ha Lan chia ra lam hai bo phan, ca hai đeu huong ve khu vuc Bac Tuyen Vi, nham tran ap quan Trinh o đo. Trinh Thanh Cong đich than chi huy quan chu luc tong tan cong quan Ha Lan. Trong tran thuy chien đau tien, quan Trinh ban bi thuong 3 chien ham đich, chi co 1 chiec chay thoat. Tren đat lien, ong con đua đai quan phan cong chinh dien. Ngoai ra con đua 700-800 ki binh, vong ra phia sau giap cong. Đai quan va ki binh cua Trinh ngay lap tuc đanh tan quan Ha Lan đang tren đuong tien cong. Sau đo, ong con tap hop đuoc 2,5 van quan binh cua đia phuong so tai, đanh chiem đuoc cu điem Xich Kham lau cua quan Ha Lan.
Đau thang 5 nam 1661, the đoi thu hai cua Trinh Thanh Cong cung vuot bien đen Đai Loan. Trinh Thanh Cong cho tap trung toan bo luc luong tien cong Xich Kham thanh, nhung quan Ha Lan kien quyet co thu đen cung nen sau cung ong quyet đinh vay ham thanh lau dai, cat đut toan bo chi vien o cac noi, đoi quan Ha Lan suc cung luc kiet phai đau hang.
Thang gieng nam Thuan Tri thu 19 (nam 1662), quan Ha Lan đa bi bao vay suot 9 thang, trong thanh dan can luong thuc, so quan chet đoi len toi hon 1.600 nguoi. Mot si quan nguoi Đuc cua Ha Lan la Hans Jeuriaen Rade đao ngu sang đe xuat cung cap thong tin giup đo quan Trinh. Nho nam đuoc nhung tin tuc tinh bao quan trong va thoi co đa đen, Trinh Thanh Cong ha lenh tong tien cong.
Ngay 1 thang 2 cung nam, do suc cung luc kiet, nen Frederik Coyett buoc phai ra ngoai thanh ky vao giay đau hang Trinh Thanh Cong va rut quan đoi ra khoi đao, su kien nay đanh dau ket thuc 38 nam thong tri cua cong ty Đong An Ha Lan tren đao Đai Loan.


= Ke hoach tien đanh Luzon =
Nam 1565, Tay Ban Nha bat đau thiet lap su thong tri thuc dan tren quan đao Philippines. Tu nam 1603 đen 1639, thuc dan Tay Ban Nha hai lan tham sat thuong nhan nguoi Hoa o hon đao lon nhat Luzon, khien so nguoi chet len đen hon 50 nghin, đo la tinh hinh o nuoc ngoai cua nguoi Hoa tai Philippines, sau nam 1657, Trinh Thanh Cong tung gui thu đen mot đoi truong nguoi Hoa tai Batavia tren đao Java, yeu cau han dung ngay cac hoat đong giao thuong buon ban voi thuc dan Tay Ban Nha o Philippines, Trinh Thanh Cong nhieu lan bay to moi quan tam cua ong đoi voi nguoi Hoa o Philippines, ong con du tinh se thong linh quan đoi vuot bien sang chinh phuc Philippines, đe trung phat nguoi Tay Ban Nha.
Nam 1662, sau khi Trinh Thanh Cong cong chiem Đai Loan, thang 4 cung nam, thong qua cha co Maria a Cintoia tu nuoc Y sang trinh quoc thu cho Tong đoc Tay Ban Nha o Philippines, trong thu Trinh Thanh Cong khien trach nguoi Tay Ban Nha ve toi trang giet hai nguoi Hoa, lenh cho ho phai "cai ta quy chinh, cui đau nop cong", nhung nguoi Tay Ban Nha khong chap nhan, lai con tien hanh tham sat Hoa kieu lan thu ba tai thu đo Manila cua Philippines. Trinh Thanh Cong rat tuc gian sau khi nghe tin nay, quyet đinh thong linh quan đoi đi chinh phat, nham tra thu cho Hoa kieu, ong mot mat cho phu du va an tri nhieu Hoa kieu tron tu Philippines sang Đai Loan, mat khac lai to chuc quan đoi tru bi, phai nguoi bi mat lien lac voi Hoa kieu tai Philippines, cho đoi tho co thuan loi tien hanh chinh phat, nhung chinh trong thoi gian đo tai Đai Loan đa xay ra kha nhieu bien co trong gia đinh cua Trinh Thanh Cong, khien ong nga benh qua đoi ngay 23 thang 6 nam 1662.
Ve sau, con truong cua ong la Trinh Kinh tu nam 1670 đen 1671 hai lan chuan bi phai ham đoi chinh phat Manila, nhung nhan vi loan Tam Phien, Trinh Kinh phai dan quan vuot bien sang phia tay toi Phuc Kien nham chi vien cho Canh Tinh Trung ma ke hoach chua the thuc hien đuoc.


= Xay dung chinh quyen moi =
Sau khi giai phong Đai Loan, Trinh Thanh Cong lap tuc bat tay vao viec chinh đon va xay dung Đai Loan. Ong đoi ten thanh Nhiet Lan Thu thanh An Binh tran, đe ky niem que huong ong. Ong con xay dung mot he thong bo may cai tri Đai Loan giong nhu cua trieu Minh.
Ve mat đia ly, ong ha lenh đon khan pham vi Đai Loan, phia bac toi Cat Ma Lan (nay la Nghi Lan, bac Đai Loan), phia nam toi Lang Kieu (nay la Hang Xuan, nam Đai Loan) nhung vi do vua toc Binh Bo Đai Đo la Papora (tieng Trung đoc la Phach Bo Lap) cung voi nguoi Phien o Lang Kieu phan khang nen đanh tam hoan khuech truong lanh tho, khu vuc thong tri thuc te cua Trinh Thanh Cong uoc tinh pham vi khoang tu Nhan Lam (nay la tran Nhan Lam huyen Chuong Hoa, Đai Loan) cho toi Gia Đang (nay la huong Giai Đong huyen Binh Đong, Đai Loan).
Ngoai ra, Trinh Thanh Cong con het suc chu y viec on đinh dan tinh, chinh đon ky cuong quan đoi, quy đinh toan quan phai lap đon đien tang gia san xuat, nham giai quyet nhung kho khan ve hau can. Ong đinh ra rat nhieu chinh sach nham khai pha va quan ly Đai Loan. Nhung chinh sach đo, rat đuoc nhan dan so tai đong tinh ung ho, tao co so vung chac cho su thong tri cua vuong trieu ho Trinh ve lau dai.


= Nhung nam cuoi đoi =
Sau khi giai phong Đai Loan, tuong duoi quyen Trinh Thanh Cong la Tran Buu đuoc giao trach nhiem đong quan o nam Phuc Kien. Con cua Trinh Thanh Cong la Trinh Kinh đong quan o Tu Minh. Nam Khang Hy thu nhat (nam 1662), trieu đinh nha Thanh ha lenh xu chem Trinh Chi Long va cac con la Trinh The An, Trinh The Am va Trinh The Hien.
Luc ay, Trinh Thanh Cong cung tin vao nhung loi vu cao xiem ninh, nen đa cho đem quan đi tap kich Tran Buu, Tran Buu đua quan đen đau hang nha Thanh o Quang Chau. Trinh Thanh Cong lai tuc gian ve chuyen Trinh Kinh thong dam voi nguoi vo nuoi va đe ra mot đua con, nen đa cu Trinh Thai đen giet Trinh Kinh va nguoi me ho Đong. Đung vao luc ay, tuong Chu Toan Ban vua tu nam Phuc Kien tro ve, ong cho bat giam Trinh Thai, lap Trinh Kinh, lay lai nien hieu truoc đay cua Trinh Chi Long, ton xung Trinh Cam la Binh Quoc cong. Chu Toan Ban dua vao luc luong quan đoi duoi quyen minh đe chong lai lenh cua Trinh Thanh Cong.
Trinh Thanh Cong đang bi om, nghe đuoc tin nay, trong long vua buon vua gian, khong lau sau ong qua đoi vi benh sot ret vao ngay 23 thang 6 nam 1662, truoc khi lam chung, ong con gao len: "Ta khong con mat mui nao ma nhin tien đe duoi suoi vang nua" roi lay tay cao nat mat ma chet, luc ay ong moi co 39 tuoi. Tuy nhien can cu vao ghi chep trong cac sach Man Hai ky yeu cua Ha Lam va Đai Loan ngoai chi cua Giang Nhat Thang thi benh tinh cua Trinh Thanh Cong luc đau chua that su nghiem trong, co the đoc sach, tro chuyen va an uong binh thuong, mot so hoc gia to y nghi ngo ong bi đau đoc ma chet, con truong la Trinh Kinh ke thua len nam quyen, tro thanh chu nhan thu hai cua vuong quoc Đong Ninh.


Quan tuoc = Quan vi =

Tong nhan phu tong chanh hiep ly tong nhan phu su
Đe đoc cam lu, Nghi đong phu ma Đo uy
Ngu doanh ngu vu pho trung quan huan thich, Tong thong ngu doanh quan vu
Chieu thao đai tuong quan


= Tuoc vi =
Trung Hieu ba - thu phong vao thang 3 nam Long Vu thu 2 (nam 1647)
Uy Vien hau - thu phong vao thang 10 nam Vinh Lich thu 2 (nam 1648)
Chuong Quoc cong - thu phong vao thang 7 nam Vinh Lich thu 3 (nam 1649)
Duyen Binh vuong (ve sau ong tu choi) - thu phong vao thang 8 nam Vinh Lich thu 8 (nam 1654)
Trieu vuong (ve sau ong tu choi) - thu phong vao thang 11 nam Vinh Lich thu 11 (nam 1657)
Trieu Vu vuong (truy thuy)- truy phong vao thang 4 nam 1681 (nam Vinh Lich thu 35) do Trinh Khac Sang truy thuy cho to phu la Trieu Vu vuong (theo Quach Hoang Ban dan trong sach Trinh thi Đong Ninh vuong trieu nien bieu).


Gia đinh Ong to Trinh Thanh Cong la Trinh Vinh (tu la Nhac Trai); ong co la Trinh Dung (tu Tay Đinh, co thuyet noi la Trinh Vuong Dung); ong noi la Trinh Si Bieu (co thuyet noi la Trinh Thieu To) tu Duc Trinh, hieu Tuong Đinh, nguoi lang Thach Tinh phu Nam An, Tuyen Chau Phuc Kien.


= Cha =
Trinh Chi Long, con goi la Nhat Quan, hieu Phi Hoang, la thuong nhan kiem thu linh mot nhom cuop bien kha manh, hoat đong vung duyen hai đong nam Trung Quoc cuoi thoi Minh, lam giau bang cach tham gia buon ban tren bien voi Nhat Ban va Trung Quoc đai luc, to chuc đuoc mot luc luong quan su lon manh, đat co so vung chac cho thuc luc chong Thanh cua vuong trieu ho Trinh ve sau.


= Me =
Tagawa (Đien Xuyen) (1601 - 1646) nguoi Xuyen Noi Pho, đao Hirado, Nagasaki Nhat Ban, ten ho khong ro, ghi theo am vuc vung Hirado theo truyen thuyet la "マツ", binh am La Ma la "Matsu" chu Han co the ghi la Tung "松" ba sinh tai nha Tagawa, ve sau me ba cai gia lay mot nguoi tho ren Hoa kieu di cu tu Tuyen Chau Phuc Kien Trung Quoc toi Hirado la Ong Duc Hoang, nen ba tro thanh ke nu cua Ong Duc Hoang, vi vay ma ba con co ho Trung Quoc la Ong, goi la Ong Thi "翁氏" hoac Ong Thai Co "翁太妃".


= The thiep =
Chinh that Đong thi, chau gai cua Tien si Le bo thi lang Đong Duong Tien nguoi Hue An,Tuyen Chau, Phuc Kien, me Trinh Kinh.
Ngoai ra con co Trac that cac phu nhan ho Trang, Lam, Su, Sai, Tang, Sai.


= Anh em =
Tagawa Shichizaemon (Đien Xuyen That Ta Ve Mon), thuc te la con trai thu hai cua Trinh Chi Long, con đuoc goi bang ten khac la Tagawa Jirozaemon, cuoc đoi cua Shichizaemon phan lon đeu o tai Nhat Ban, hai nguoi con trai cua ong đuoc đat ten chu Han la "Trinh" va "Phuc Chu".
Trinh Đo (Thanh su cao ghi la Trinh The Trung), con trai thu hai cua Trinh Chi Long.
Trinh An (Thanh su cao ghi la Trinh The An), con trai thu ba cua Trinh Chi Long, tu An Khanh.
Trinh Am (Thanh su cao ghi la Trinh The Am), con trai thu tu cua Trinh Chi Long.
Trinh Tap (Thanh su cao ghi la Trinh The Tap), con trai thu nam cua Trinh Chi Long, Hieu Quy Am, đau thoi Khang Hy đuoc bo nhiem lam Kham menh Vinh loc đai phu đau đang kiem Quan noi cac đai than.
Trinh The Mac (xem them Thanh su cao), con trai thu sau cua Trinh Chi Long, ve sau bi giet cung cha.


= Con =

Trinh Kinh, con truong Trinh Thanh Cong, tu Nguyen Chi, hieu Thuc Thien, biet danh Cam, ke thua tuoc vi Duyen Binh Quan vuong, Chieu Thao đai tuong quan cua cha, theo ghi chep cua Cong ty Đong An Anh quoc thi Trinh Kinh tu xung la "quoc vuong Đai Loan".
Trinh Thong, con thu hai cua Trinh Thanh Cong, tu Triet Thuan, hieu Di Đuong, nam Khang Hy thu 22, trao chuc tam pham.
Trinh Minh, con thu ba cua Trinh Thanh Cong, tu Triet Hy, hieu Hy Chi, Khang Hy thu 22, trao chuc tu pham.
Trinh Due, con thu tu cua Trinh Thanh Cong, tu Triet Thanh, hieu Thanh Chi, chet som.
Trinh Tri, con thu nam Trinh Thanh Cong, tu Triet Tich, hieu Tich Chi, nam Khang Hy thu 22, trao chuc tu pham.
Trinh Khoan, con thu sau cua Trinh Thanh Cong, tu Triet Thac, hieu Thac Chi, khong ro tieu su chi tiet.
Trinh Du, con thu bay cua Trinh Thanh Cong, tu Triet Ich, hieu Ich Chi, nam Khang Hy thu 22, trao chuc tu pham.
Trinh On, con thu tam cua Trinh Thanh Cong, tu Triet Niem, hieu Niem Trai, nam Khang Hy thu 22, trao chuc tu pham.
Trinh Nhu, con thu chin cua Trinh Thanh Cong, tu Triet Nang, hieu Nang Chi, nam Khang Hy thu 22, trao chuc tu pham.
Trinh Phat, con thu muoi cua Trinh Thanh Cong, tu Triet Phan, hieu Phan Chi, chet som.


= Chau =
Trinh Khac Tang, con truong Trinh Kinh, cuoi con gai Tran Vinh Hoa lam vo, Khac Tang ban đau la nguoi thua ke vuong vi ho Trinh đau tien, nhung đa bi Phung Tich Pham chu muu giet hai, mat khi chi moi muoi sau tuoi.
Trinh Khac Sang, con thu Trinh Kinh, huy la Tan, tu Thuc Hoang, hieu Hoi Đuong, cuoi con gai cua Phung Tich Pham lam vo, ke thua tuoc vi cua cha lam Duyen Binh quan vuong, Chieu thao đai tuong quan, vao nam 1683, đau hang nha Thanh, ket thuc 21 nam thong tri cua vuong trieu ho Trinh tai Đai Loan.
Trinh Khac Cu, mot nguoi con khac cua Trinh Kinh, sau khi Trinh Khac Sang hang Thanh, đa dang thu thinh cau vua Khang Hy đe bat Khac Cu ra lam quan.


= Hau due =
Nha ngu loai hoc noi tieng Đai Loan Trinh Thu Nhuong (ten that la Trinh Minh Nang) la chau đoi thu 9 cua Trinh Thanh Cong (con chau cua Trinh Khoan, con trai thu sau cua Trinh Thanh Cong). Nha tho Trinh Sau Du (ten that la Trinh Van Thao) đuoc coi la hau due chinh thuc cua Trinh Thanh Cong.


Mo tang va ky niem = Mo Trinh Thanh Cong =

Sau khi Trinh Thanh Cong qua đoi đuoc chon cat o Chau Tu Vi thuoc vung ngoai o Đai Nam (nay thuoc quan Vinh Khang), ve sau Trinh Khac Sang hang Thanh doi ve o Bac Kinh, co dang tau len bay to rang: "Nho Đai Loan xa cach Minh Hai, giu viec cung te ngay cang kho khan, xin doi sang noi đia". Hoang đe Khang Hy đoi voi chuyen nay lien ha chieu: "Chu Thanh Cong tiep noi di than nha Minh, khong phai loan than tac tu cua tram. Nay ban sac lenh cho quan lai, ho tong linh cuu hai cha con Thanh Cong tro ve chon o Nam An, đat nguoi trong coi mo ma va xay mieu tho cung". Va lai vua con ban tang cau đoi sau: "Bon tran hai long hai đao nhieu gian nan dam huong Đong Nam gianh nua tuong, chu vuong khong mot tac đat vac chi van biet nuoc ngoai co co trung".
Ngay 22 thang 5 am lich nam 1699 (Nam Khang Hy thu 38), di hai cha con Trinh Thanh Cong, Trinh Kinh đuoc doi sang chon o nui Phu Thuyen thon Khang Điem huyen Nam An, tinh Phuc Kien. Chon chung trong phan mo cua ong to đoi thu bay Trinh Nhac Trai. Cung co thuyet noi rang, vi muon xoa diu long phan Thanh bung day trong dan chung Đai Loan, mo ma ho Trinh tai Đai Loan tat ca đeu đuoc Thanh trieu đao len doi vao trong đat lien. Truyen thuyet dan gian ke rang Trinh Khac Cu đe cho Trinh Thanh Cong đuoc an nghi duoi đat, khong con bi quay nhieu, đa cho ho tong linh cuu Trinh Thanh Cong tu Bac Kinh toi Co Thuy an tang tai te đuong nha ho Trinh; mat khac, nham ngan chan nguoi khac dom ngo, lai phai nguoi em la Trinh Khac Cu toi Phuc Kien khac vao mot manh bang hang chu "Trinh thi phu tang to phu mo chi" (郑氏附葬祖父墓志), la tieng goi Trinh Thanh Cong phu tang tai "Trinh thi Nhac Trai cong doanh trong mo to" (郑氏乐斋公茔). Nhung thuyet nay chua co chung cu cu the ung ho.


= Mieu tho tu =
Cung Khai Nguyen o Ke Khau, Gia Nghia
Cung Tam Lao Gia o pho Du Dan khu Bac thanh pho Đai Nam Luu tru ngay 22 thang 3 nam 2008 tai Wayback Machine
Đen Duyen Binh Quan vuong va Trinh Thanh Cong to mieu o Đai Nam


= Ten goi ky niem =
Đai Loan hien tai co it truong hoc, đuong pho, đia danh mang ten xung hieu hoac ten nguoi ve Trinh Thanh Cong, dung đe ky niem, chang han nhu:


Anh huong van hoa va so khac Trinh Thanh Cong đuoc Hoa kieu tho cung nhu mot vi than o mien duyen hai Trung Quoc, đac biet la o Phuc Kien, Đai Loan va Đong Nam A. Nguoi dan đia phuong con cho xay dung mieu tho co dung tuong ong va me ong tai thanh pho Đai Nam, Đai Loan.
Vo kich Quoc Tinh gia hop chien (国性爺合戦) do Chikamatsu Monzaemon viet tai Nhat Ban vao the ky XVIII đuoc trinh dien lan đau tai Kyoto. Mot bo phim đien anh vao nam 2001 co ten la Trinh Thanh Cong (鄭成功 1661) do dien vien Trieu Van Trac đong vai Trinh Thanh Cong. Phim con đuoc đoi ten thanh Kokusen'ya Kassen (国性爺合戦) sau vo kich đa noi tren va phat hanh tai Nhat Ban vao nam 2002.
Trong chinh tri, Trinh Thanh Cong la mot nhan vat thu vi boi vi mot so luc luong chinh tri đoi lap đa goi ong la anh hung. Vi ly do nay, nhung bai tuong thuat lich su lien quan đen ong thuong xuyen khac nhau trong viec giai thich đong co va lien ket cua minh.
Ong đuoc xem la anh hung dan toc tai Trung Quoc đai luc boi vi ong đa đanh đuoi nguoi Ha Lan ra khoi Đai Loan va thiet lap chinh quyen do nguoi Trung Quoc cai tri tren hon đao.
Trong Thoi ky Nhat Ban kiem soat Đai Loan, Trinh Thanh Cong đuoc vinh danh nhu mot cau noi giua Đai Loan va Nhat Ban đe lien ket ba me cua ong đen Nhat Ban.
Quoc Dan Đang Trung Quoc coi ong nhu mot nguoi yeu nuoc rut ve Đai Loan va su dung no nhu mot can cu đe khoi đong phan cong chong lai nha Thanh o Trung Quoc đai luc. Nhu vay, nhung nguoi Quoc gia thuong so sanh ong voi lanh đao cua ho la Tuong Gioi Thach.
Nhung nguoi ung ho Đai Loan đoc lap đa cam kich truoc Trinh Thanh Cong. Nhung nguoi ung ho đoc lap Đai Loan gan đay cho rang ong la mot bieu tuong tich cuc, mo ta ong nhu mot anh hung ban đia Đai Loan tim cach giu cho Đai Loan đoc lap tu chinh phu Trung Quoc đai luc.
Trinh Thanh Cong coi Đai Loan luon la mot phan cua Trung Quoc, khi ong đang đam phan voi nguoi Ha Lan, ong canh bao ho rang ho đa vao lanh tho Trung Quoc, truoc khi ho bi truc xuat khoi Đai Loan.
Ong la mot trong so 32 nhan vat lich su xuat hien trong tro choi đien tu Romance of the Three Kingdoms XI cua hang Koei.
Trong thoi hien đai, Trinh Thanh Cong đuoc coi la mot anh hung tai Trung Quoc, Đai Loan va Nhat Ban vi nhieu ly do khac nhau.


Xem them Mieu tho to tien Trinh Thanh Cong
Vuong quoc Đong Ninh
Lich su Đai Loan
Phong trao phan Thanh phuc Minh
Lenh di chuyen bien gioi (1661 – 1669)


Chu thich Tham khao 5000 nam lich su Trung Quoc, Ho Ngat, nguoi dich: Viet Thu, Nha xuat ban Thoi Đai, nam 2010
Lich su Trung Quoc, Nguyen Gia Phu va Nguyen Huy Quy, Nha xuat ban giao duc, Ha Noi, nam 2007
Bao Chua Trung Hoa, Đong A Sang, Nha xuat ban Giao duc, nam 1997
Tuong soai co đai Trung Hoa, tap 4, Trinh Phuc Đien, Kha Vinh Quyet, Duong Hieu Xuan, Nha xuat ban Lao đong, nam 2006
Clements, Jonathan. Coxinga and the Fall of the Ming Dynasty. Stroud: Sutton Publishing, 2004.
Croizier, Ralph C. Koxinga and Chinese Nationalism History, Myth, and the Hero. Cambridge: Harvard University Press, 1977.
Keene, Donald Keene. The Battles of Coxinga: Chikamatsu’s Puppet Play, Its Background and Importance. London: Taylor’s Foreign Press, 1950.
Meij, Philip. Daghregister van Philip Meij: Het naervolgende sijnde 't geene per memorie onthouden van 't gepasseerde in 't geweldigh overvallen des Chinesen mandorijns Cocxinja op Formosa en geduijrende ons gevanckenis, beginnende ngay 30 thang 4 nam 1661 en eijndigende 4 Februarij 1662. Dutch National Archive, VOC 1238: 848–914.
Paske-Smith, M. Western Barbarians in Japan and Formosa in Tokugawa Days, 1603 - 1868. New York: Paragon Book Reprint Corp., 1968.
Literatur, Autor:Wang Chong, Titel=Interpreting Zheng Chenggong: The Politics of Dramatizing a Historical Figure in Japan, China, and Taiwan (1700-1963), VDM Verlag Dr. Muller, ISBN 978-3639092660
Wills, Jr., John E. Pepper, Guns and Parleys: The Dutch East India Company and China 1622-1681. Cambridge: Harvard University Press, 1974.