Tran Seoul lan thu ba, hay con goi la Cuoc tong tan cong đau nam moi cua Trung Quoc, Cuoc triet thoai 4 thang 1 (tieng Han Quoc: 1•4 후퇴) hay Chien dich phia Tay lan thu ba (tieng Trung: 第三次战役西线; binh am: Di San Ci Zhan Yi Xi Xian) la mot tran đanh trong Chien tranh Trieu Tien dien ra tu ngay 31 thang 12 nam 1950 đen ngay 7 thang 1 nam 1951 quanh thu đo Seoul cua Đai Han Dan Quoc (Han Quoc). Sau chien thang cua Chi nguyen quan Nhan dan (CNQTH) tai Tran chien song Ch'ongch'on, chu tich Trung Quoc Mao Trach Đong quyet đinh cho CNQTH tien xuong phia nam vuot vi tuyen 38 nham muc tieu đay lui hoan toan cac luc luong Lien Hop Quoc ra khoi ban đao Trieu Tien.
Ngay 31 thang 12 nam 1950, Tap đoan quan so 13 Chi nguyen quan Nhan dan tan cong bon su đoan 1, 2, 5 va 6 cua Han Quoc doc theo vi tuyen 38 tai cac vi tri phong thu o song Imjin, song Hantan, Gapyeong va Chuncheon. Cac vi tri phong thu cua quan Lien Hop Quoc bi choc thung dan đen chi huy truong Tap đoan quan so 8 Hoa Ky Matthew B. Ridgway quyet đinh di tan luc luong Lien Hop Quoc khoi Seoul ngay 3 thang 1 nam 1951. Chieu ngay 4 thang 1, CNQTH tien vao Seoul va chi chung kien mot thanh pho đa bi bo hoang.
Mac du that bai trong tran Seoul lan thu ba, lien quan Lien Hop Quoc tu bo ke hoach rut khoi ban đao Trieu Tien. CNQTH sau cac chien thang lien tiep cung tro nen kiet suc va dan dan mat the chu đong tren chien truong ve phia lien quan Lien Hop Quoc.


Hoan canh tran đanh Viec Trung Quoc tham gia Chien tranh Trieu Tien vao cuoi nam 1950 đa đay cuoc xung đot buoc sang giai đoan moi. Khi cac luc luong Lien Hop Quoc vuot qua vi tuyen 38 tien vao Cong hoa Dan chu Nhan dan Trieu Tien (Bac Trieu Tien) bat chap su phan đoi manh me tu Cong hoa Nhan dan Trung Hoa va tien quan đen tan bien gioi Trung – Trieu tai Song Ap Luc, Giai phong quan Nhan dan Trung Hoa duoi ten goi Chi nguyen quan Nhan dan (CNQTH) – tu lenh la tuong Banh Đuc Hoai – đa đuoc chu tich Mao Trach Đong ra lenh tien vao phia Bac ban đao Trieu Tien va bat đau tan cong quan Lien Hop Quoc tu ngay 25 thang 10. Trong thang 12 nam 1950, CNQTH va Quan đoi Nhan dan Trieu Tien tai chiem mien Bac ban đao Trieu Tien sau cac chien thang lon tai Thung lung song Ch'ongch'on va ho Truong Tan.
O mat tran phia tay ban đao Trieu Tien, sau khi Tap đoan quan (TĐQ) so 8 cua Hoa Ky tham bai tai song Ch'ongch'on, đon vi nay đa rut lui ve song Imjin va thiet lap cac vi tri phong thu quanh thu đo Seoul cua Han Quoc. Seoul đuoc chia đoi hai nua bac nam boi con song Han, nam cach Vi tuyen 38 56 km ve phia nam. Mac du TĐQ so 8 đuoc lenh giu Seoul cang lau cang tot, Tong tu lenh cac luc luong Lien Hop Quoc Douglas MacArthur đa len ke hoach rut quan ve Vanh đai Pusan neu luc luong Lien Hop Quoc bi tran ngap. Tuong Walton Walker, chi huy truong cua TĐQ so 8 đa thiet mang trong mot vu tai nan giao thong vao ngay 23 thang 12, va Trung tuong Matthew B. Ridgway tro thanh tan chi huy truong TĐQ so 8 ba ngay sau đo. Lien Hop Quoc cung đe xuat voi Trung Quoc viec ngung ban doc theo vi tuyen vi tuyen 38 vao ngay 11 thang 12 nam 1950 đe tranh bat ky su leo thang thu đich nao giua Trung Quoc va Hoa Ky.
Mac du suc manh cua CNQTH đa bi suy giam vi cac tran chien truoc đo đa khien 40% luc luong cua CNQTH khong con kha nang chien đau, nhung chien thang bat ngo truoc luc luong Lien Hop Quoc lam cho cac nha lanh đao Trung Quoc tin vao su bat kha chien bai cua CNQTH. Ngay sau chien thang cua Tap đoan quan so 13 CNQTH truoc TĐQ so 8 Hoa Ky tai song Ch'ongch'on, Chu tich Trung Quoc Mao Trach Đong bat đau du tinh mot cuoc tan cong khac nham vao luc luong Lien Hop Quoc truoc yeu cau cua Thu tuong Cong hoa Dan chu Nhan dan Trieu Tien Kim Nhat Thanh. Sau khi biet ke hoach cua MacArthur va đe xuat ngung ban cua Lien Hop Quoc, Chu tich Mao cung tin rang quan đoi Lien Hop Quoc se som rut khoi ban đao Trieu Tien. Do đo, mac du neu CNQTH tiep tuc phat đong mot cuoc tong tan cong xuong mien nam se vuot qua xa kha nang bao đam cua hau can, Chu tich Mao van ra lenh cho Tap đoan quan so 13 CNQTH mo Chien dich Giai đoan ba nham đay nhanh viec luc luong Lien Hop Quoc rut khoi ban đao Trieu Tien va the hien mong muon cua Trung Quoc ve mot chien thang hoan toan tai Trieu Tien. Vao ngay 23 thang 12 nam 1950, Bo truong Ngoai giao Trung Quoc Chu An Lai chinh thuc tu choi lenh ngung ban cua Lien Hop Quoc đong thoi yeu cau tat ca cac luc luong Lien Hop Quoc phai rut khoi Ban đao Trieu Tien.


Su chuan bi va chien luoc cua đoi ben Tran đanh se dien ra tren tuyen phong thu cua quan Lien Hop Quoc tai vi tuyen 38, keo dai theo chieu ngang tu cua song Imjin tren bo bien phia tay ban đao Trieu Tien đen thi tran Chuncheon o mien trung ban đao Trieu Tien. Co tong cong ba con đuong tiep can Seoul: Quoc lo 33 chay ve phia nam qua vi tuyen 38 tai song Hantan, đi qua Uijeongbu va cuoi cung đen Seoul, va đay la tuyen đuong tan cong Seoul tu xua; mot con đuong khac bang ngang qua song Imjin, va con đuong nay noi Seoul va Kaesong qua cac thi tran Munsan va Koyang; cuoi cung, con đuong chay qua Chuncheon va đen Seoul tu phia đong bac. Mua đong khac nghiet o Han Quoc voi nhiet đo xuong đen −20 °C khien hai con song Imjin va Hantan đong bang, loai bo chuong ngai lon tren đuong tien quan cua CNQTH.


= Lien Hop Quoc =
Đen ngay 22 thang 12 nam 1950, cac vi tri cua TĐQ so 8 Hoa Ky đa on đinh doc theo Vi tuyen 38. Chi vai ngay truoc khi tu nan, tuong Walker đa bo tri Quan đoan I Hoa Ky, Quan đoan IX Hoa Ky va Quan đoan III Han Quoc cua TĐQ so 8 doc theo vi tuyen 38 đe bao ve Seoul. Quan đoan I va IX cua Hoa Ky lan luot bao ve song Imjin va song Hantan, trong khi Quan đoan III Han Quoc bao ve cac khu vuc xung quanh Chuncheon. Ranh gioi giua Quan đoan I va IX cua Hoa Ky đuoc đanh dau boi Quoc lo 33, va đuoc bao ve boi Su đoan 1 Bo binh Han Quoc o phia tay va Su đoan 6 Bo binh Han Quoc o phia đong.
Đen cuoi nam 1950, Han Quoc đa chiu thuong vong đen 45.000 quan, do đo hau het cac đon vi Han Quoc chi toan la tan binh chua đuoc huan luyen nhieu. Sau khi thi sat mat tran chi vai ngay truoc tran chien, Tuong J. Lawton Collins – Tham muu truong Luc quan Hoa Ky, ket luan rang hau het cac đon vi Han Quoc chi phu hop voi nhiem vu tien đon. Đong thoi, TĐQ so 8 cung đang bi suy sup tinh than do nhung that bai truoc đo, va hau het cac binh sy đang du đoan ho se chuan bi đuoc di tan khoi Trieu Tien. Viec TĐQ so 8 thieu y chi chien đau va cung khong theo doi cac luc luong Trung Quoc dan đen ho thieu thong tin ve su di chuyen va y đinh cua CNQTH. Sau khi kiem tra mat tran vao ngay 27 thang 12, tuong Ridgway đa ra lenh cho Quan đoan I va IX cua Hoa Ky to chuc mot tuyen phong thu moi quanh Koyang toi Uijeongbu, đuoc goi la "Bridgehead Line", đe đam bao cho viec vuot qua song Han trong truong hop luc luong Lien Hop Quoc buoc phai bo Seoul.


= Trung Quoc =

CNQTH cung đa kiet suc va gap phai van đe ve hau can va sau nhung chien thang truoc đo. Ngay 7 thang 12, Tu lenh CNQTH Banh Đuc Hoai đa đien bao cho Chu tich Mao lien quan đen chien dich tan cong đot 3 rang CNQTH se phai can it nhat ba thang đe co nguoi thay the cho so quan thuong vong, va hau het linh Trung Quoc đang rat can tiep te, nghi ngoi va to chuc lai. He thong hau can cua Trung Quoc, dua tren khai niem Chien tranh nhan dan thong qua viec nguoi dan đia phuong se tiep ung cho quan đoi, gap kho khan do nguoi Trieu Tien song gan Vi tuyen 38 to ra bat hop tac va tham chi co thai đo thu đich voi ho. Linh Trung Quoc con phai đoi dien voi viec đoi an va thieu quan ao am cho mua đong.
Đap lai su lo lang cua tuong Banh ve đieu kien quan si Trung Quoc, Chu tich Mao gioi han pham vi cua Chien dich Giai đoan ba nham giu chat cac luc luong Han Quoc doc theo vi tuyen 38 va gay ra thiet hai nhieu nhat co the cho linh Han Quoc. Khi nhan thay cac đon vi Hoa Ky khong đuoc xen ke giua cac đon vi Han Quoc do đo khong the ho tro khi can thiet, Chu tich Mao ra lenh cho Tap đoan quan 13 CNQTH phai tieu diet Su đoan 1 Bo binh, Su đoan 6 Bo binh va Quan đoan III Han Quoc. Theo chi thi cua Mao, tuong Banh đua cac Quan đoan 38, 39, 40 va 50 cua Tap đoan quan 13 CNQTH đoi đau truc dien Su đoan 1 va 6 Han Quoc, trong khi Quan đoan 42 va 66 cung cua Tap đoan quan 13 se nham vao muc tieu la Quan đoan III Han Quoc. Ngay bat đau cua cuoc tan cong đuoc an đinh la ngay 31 thang 12 va quan Trung Quoc se tan cong vao ban đem trong dip trang tron voi hy vong cac binh si Lien Hop Quoc se thieu canh giac trong ky nghi nam moi. Tuong My Ridgway cung du đoan rang ngay 31 thang 12 se la thoi điem co kha nang Trung Quoc se tung ra mot cuoc tan cong moi. Chu tich Mao tin rang viec tieu diet cac luc luong Han Quoc tai Vi tuyen 38 se khien luc luong Lien Hop Quoc mat kha nang phan cong trong tuong lai, nen đa hua se cho toan bo cac đon vi Trung Quoc ngoai mat tran đuoc nghi ngoi va tai trang bi sau khi ket thuc chien dich.


Dien bien Đem ngay 31 thang 12 nam 1950, Tap đoan quan so 13 CNQTH tong tan cong luc luong Han Quoc doc theo vi tuyen 38. Doc theo song Imjin va song Hantan, Quan đoan 38, 39, 40 va 50 CNQTH đa tieu diet Su đoan 1 Han Quoc va khien Su đoan 6 Han Quoc phai thao chay. Tai khu vuc Chuncheon, hai quan đoan 42 va 66 CNQTH cung buoc Quan đoan III Han Quoc phai bo tran đia. Tuyen phong thu cua quan Lien Hop Quoc hoan toan sup đo vao ngay đau nam moi 1 thang 1 nam 1951 va tuong Ridgway đa phai ra lenh di tan khoi Seoul vao ngay 3 thang 1.


= Chien su tai song Imjin va song Hantan =
Đen ngay 15 thang 12 nam 1950, Su đoan 1 Bo binh Han Quoc đa rut lui ve thi tran Choksong tren bo phia nam cua song Imjin, vi tri phong thu ban đau cua đon vi nay khi Chien tranh Trieu Tien moi bat đau. Ben suon phai cua Su đoan 1 la Su đoan 6 bo binh Han Quoc nam o phia bac cua thi tran Dongducheon doc theo bo phia nam cua song Hantan. Su đoan 1 bo binh đa len ke hoach bao ve song Imjin bang cach bo tri Trung đoan 11 va 12 cua minh o phia tay va phia đong cua Choksong, trong khi Su đoan 6 bao ve quoc lo 33 tai song Hantan bang cach bo tri Trung đoan 7 va 19 o hai ben đuong. Trung đoan 15, Su đoan 1 va Trung đoan 2, Su đoan 6 la đon vi du phong đuoc đat o phia sau. Linh Han Quoc xay dung nhieu Boong ke, chuong ngai vat bang day thep gai va bai min o hai ben bo song đe tang cuong phong thu va duy tri tinh than toan quan.
Quan Trung Quoc co hon mot thang chuan bi đe pha vo he thong phong thu cua Han Quoc. Tu vai tuan truoc khi bo tu lenh CNQTH ra chi thi bat đau Chien dich Giai đoan ba, Quan đoan 39 đa tien hanh trinh sat đe giup cac chi huy, si quan cong binh va phao binh cua CNQTH co the phan tich ky cang cac vi tri phong thu cua quan Han Quoc. Luc luong dan đau cuoc tan cong qua song Imjin va song Hantan se la cac đai đoi xung kich bao gom cong binh va linh đuoc huan luyen đac biet. Trong qua trinh chuan bi cho chien dich, cac đon vi phao binh CNQTH chiu ton that nang ne boi cac cuoc khong kich cua Lien Hop Quoc, nhung Pho Tu lenh Han Tien So van co gang đua đuoc 100 khau phao đen tran đia đe ban pha cong su đoi phuong. Vao ngay 22 thang 12, Bo Tu lenh CNQTH đa ban hanh cac lenh hanh quan bao hieu bat đau Chien dich Giai đoan Ba. Quan đoan 39 va 50 đuoc giao nhiem vu tieu diet Su đoan 1 bo binh Han Quoc, trong khi Quan đoan 38 va 40 đuoc giao nhiem vu tieu diet Su đoan 6 bo binh Han Quoc.
Bo tu lenh Han Quoc can cu vao du đoan cua tuong Ridgway đa ra lenh toan bo cac luc luong cua minh phai trong trang thai canh giac cao đo nhat trong đem ngay 31 thang 12 tuy nhien nhieu linh Han Quoc van say xin do an mung nam moi hoac bo tram gac đe tranh ret. 16 gio 30 chieu ngay 31 thang 12, phao binh Trung Quoc bat đau na đan vao cac vi tri quan Han Quoc. Đon vi đau tien bi tan cong la Trung đoan 12, Su đoan 1 Bo binh do đon vi nay đong ngay giua ranh gioi giua Su đoan 1 va Su đoan 6 Han Quoc cung nhu ranh gioi giua Quan đoan I va IX cua Hoa Ky. Vi canh suon cua Trung đoan 12 la bo song voi vach đa cao kho tan cong nen phan lon luc luong cua Trung đoan 12 đong o trung tam. Khi nhan thay đieu nay, Quan đoan 39 CNQTH quyet đinh mui tan cong chinh se la canh suon Trung đoan 12 Han Quoc đe tao su bat ngo. Sau mot cuoc tan cong nghi binh vao trung tam cua Trung đoan 12, cac Su đoan 116 va 117 cua Quan đoan 38 CNQTH tan cong vao ca hai ben suon cua Trung đoan nay. Trung đoan 12 hoan toan mat canh giac va chi co the khang cu yeu ot trong vai gio truoc khi bi đanh tan tac va mot khau đoi phao cua Tieu đoan phao binh da chien so 9 cua Hoa Ky bi quan Trung Quoc bat giu. Lan vao linh Han Quoc đang chay tron, quan Trung Quoc tham nhap đuoc vao phong tuyen cua Trung đoan 15 Han Quoc ma khong can no mot phat sung nao. Trong no luc đe ngan chan quan Trung Quoc, Chuan tuong Paik Sun Yup cua Su đoan 1 bo binh đa phai su dung đen ca linh hau can cua su đoan đe thanh lap mot tieu đoan, nhung van that bai. Đen sang ngay 1 thang 1, Su đoan 1 Bo binh chi con Trung đoan 11 con nguyen ven va toan su đoan đa buoc phai rut quan vao ngay 2 thang 1.

Trong khi đo cuoc tan cong cua quan Trung Quoc vao Su đoan 6 khong đuoc thuan loi nhu ke hoach. Theo ke hoach ban đau, Quan đoan 38 va 40 CNQTH se tan cong suon phai Trung đoan 19, Su đoan 6 Bo binh Han Quoc, nhung phan lon luc luong CNQTH đa tan cong nham vao noi đong quan cua Trung đoan 19, Su đoan 24 Bo binh Hoa Ky ve phia đong cua Trung đoan 19 Han Quoc. Quan Trung Quoc con chiu thuong vong nang ne khi bang ngang qua cac bai min ma khong he hay biet truoc. Bat chap nhung ton that, quan Trung Quoc cung đay lui đuoc Trung đoan Bo binh 19 Hoa Ky, khien Su đoan 6 Bo binh Han Quoc bi ho suon phai. Khi Su đoan 1 Bo binh Han Quoc đa bi loai khoi vong chien va phong tuyen cua Su đoan 24 Bo binh Hoa Ky bi choc thung, luc luong CNQTH o hai ben suon cua Su đoan 6 Bo binh Han Quoc tien xuong phia nam đe bao vay su đoan. Đen nua đem giao thua Duong lich, toan bo Su đoan 6 Bo binh Han Quoc buoc phai rut chay. Mac du CNQTH đa tim cach đanh chan Su đoan 6, phan lon linh Han Quoc van thoat đuoc nho đi nhung con đuong mon tren nui xuyen qua luc luong bao vay. Ridgway đa co gang đe đi thi sat mat tran vao sang ngay 1 thang 1 va ong đa chung kien nhung nguoi linh Han Quoc cua Su đoan 6 thao chay vut bo ca vu khi tai vi tri mot vai dam ve phia bac Seoul. Ridgway ra suc ngan chan nhung Su đoan 6 van tiep tuc bo chay ve phia nam. Mai cho đen khi Tong thong Han Quoc Ly Thua Van đich than can thiep, su đoan nay moi dung rut lui. Đen đem ngay 1 thang 1, tuyen phong thu cua quan Lien Hop Quoc tai song Imjin va song Hantan đa hoan toan sup đo va CNQTH tien sau đuoc 9 dam (14 km) vao khu vuc cua quan Lien Hop Quoc. Linh Trung Quoc dung buoc tien cua minh vao ngay 2 thang 1.


= Chien su tai Gapyeong va Chuncheon =

Vao thoi điem bat đau tran đanh, Quan đoan III Han Quoc đong quan o phia đong Su đoan 24 Bo binh Hoa Ky thuoc Quan đoan IX, bao ve Vi tuyen 38 o phia bac Gapyeong (Kapyong) va Chuncheon. Quan đoan III co bon su đoan, trong đo Su đoan 2 bo binh ben suon trai đong tai cac ngon đoi phia bac Gapyeong, trong khi Su đoan 5 Bo binh bao ve khu vuc trung tam cua Quan đoan tai Chuncheon. Mua đong lanh leo khien linh Han Quoc gap nhieu kho khan trong viec xay dung cac he thong phong ngu va nhung con đuong bi đong bang khien cho viec cung cap thuc pham va đan duoc bi anh huong. Du kich Trieu Tien cung hoat đong trong khu vuc nay va thuong to chuc tap kich phia sau Quan đoan III Han Quoc.
Theo lenh hanh quan cua Chien dich Giai đoan ba, Quan đoan 42 va 66 CNQTH co nhiem vu bao ve canh trai quan Trung Quoc bang cach tieu diet Su đoan 2 va 5 cua Han Quoc đong thoi chan ngang con đuong giua Chuncheon va Seoul. Hai quan đoan CNQTH xuat than tan cong sau nua đem giao thua. Su đoan 124 CNQTH truoc tien đanh thoc suon Su đoan 2 bo binh Han Quoc, sau đo chan đuong rut lui cua su đoan nay. Cac Trung đoan 17 va 32 cua Su đoan 2 bi bao vay va buoc phai rut lui trong tinh trang hon loan. Voi Quan đoan 66 CNQTH gay ap luc len Su đoan 5 Bo binh Han Quoc, Su đoan 124 CNQTH sau đo tien ve phia đong chan đuong rut lui cua Su đoan 5. Trung đoan 36, Su đoan 5 Han Quoc bi quan Trung Quoc bao vay cung tron thoat bang cach dung nhung con đuong mon tren nui. Đen ngay 1 thang 1, Quan đoan III Han Quoc đa mat lien lac voi cac Su đoan Bo binh 2 va 5, trong khi phan con lai cua Quan đoan III đang rut chay ve thi tran Wonju. Vao ngay 5 thang 1, Quan đoan 42 va 66 CNQTH đuoc Quan đoan II va V cua Quan đoi Nhan dan Trieu Tien đen yem tro va Quan đoi Nhan dan Trieu Tien đa phat đong mot cuoc tan cong rieng cua ho vao thi tran Wonju.


= Di tan khoi Seoul =

Sau cac cuoc tan cong cua CNQTH doc theo vi tuyen 38, tuong Ridgway lo lang rang quan Trung Quoc se khai thac đot pha khau tai Chuncheon đe bao vay toan bo TĐQ so 8. Ong cung khong tin tuong vao kha nang chong đo cua quan đoi Lien Hop Quoc truoc cuoc tan cong cua Trung Quoc. Vao sang ngay 3 thang 1, sau khi lan luot trao đoi voi Thieu tuong Frank W. Milburn va Thieu tuong John B. Coulter, chi huy truong cua Quan đoan I va IX Hoa Ky, Ridgway đa ra lenh di tan khoi Seoul. Voi su sup đo cua cac vi tri phong thu Lien Hop Quoc tai vi tuyen 38, cuoc triet thoai đa bat đau tu ngay 1 thang 1. Vao luc 9 gio sang ngay 1 thang 1, tuong Milburn ra lenh cho Quan đoan I cua Hoa Ky rut lui ve phong tuyen "Bridgehead Line". Theo lenh cua ong, Su đoan 25 Bo binh Hoa Ky giu vi tri o phia tay Koyang, trong khi Lu đoan Bo binh Đoc lap 29 cua Anh thuoc Quan đoan I đao hao bao ve o phia đong Koyang. Ve phia đong cua Quan đoan I, tuong Coulter cung đa ra lenh rut Quan đoan IX Hoa Ky vao luc 2 gio chieu va Lu đoan 27 Khoi thinh vuong chung Anh (gom linh Anh – Uc) đong vai tro boc hau. Mot so luc luong cua CNQTH đa tim cach bao vay Tieu đoan 3, Trung đoan Hoang gia Uc cua Lu đoan 27 Khoi thinh vuong chung Anh tai Uijeongbu trong khi tan cong Su đoan 6 Han Quoc, nhung tieu đoan đa thoat khoi vong vay voi chi bon nguoi bi thuong. Đen nua đem ngay 1 thang 1, Su đoan 24 Bo binh Hoa Ky thuoc Quan đoan IX đa đen phong tuyen "Bridgehead Line" phia nam Uijeongbu va Lu đoan 27 Khoi thinh vuong chung đuoc đieu đen phia sau Quan đoan IX lam luc luong du phong.
Thuc te CNQTH khong đu kha nang vay ham Seoul, do đo lenh di tan cua đoi phuong đa khien tuong Banh bat ngo. Vao sang ngay 3 thang 1, tuong Banh ra lenh cho Tap đoan quan 13 tan cong ve phia Seoul truy kich luc luong Lien Hop Quoc đang rut lui. Su đoan bo binh 24, 25 cua Hoa Ky va Lu đoan bo binh 29 cua Anh đa som cham tran quan Trung Quoc. Trong khu vuc cua Quan đoan IX Hoa Ky, Quan đoan 38 CNQTH tan cong Su đoan 24 Bo binh Hoa Ky khi linh My đang co gang rut lui. Trong cuoc chien khoc liet dien ra sau đo, linh My thuoc Trung đoan Bo binh 19 Hoa Ky ben suon trai cua su đoan đa tham gia vao nhieu cuoc đau can chien voi linh Trung Quoc xung quanh Uijeongbu. Linh Trung Quoc tran đen khu vuc cua Đai đoi E va G cua Trung đoan Bo binh 19 Hoa Ky va hoa luc phao binh va khong kich cua Hoa Ky đa gay ra 700 thuong vong cho đoi phuong. Đoi mat voi ap luc nang ne cua quan Trung Quoc, Lu đoan 27 Khoi thinh vuong chung mot lan nua đuoc đieu đen đe boc hau cho cuoc triet thoai cua Quan đoan IX Hoa Ky. Sau khi Su đoan 24 Hoa Ky di tan khoi Seoul vao đem ngay 3 thang 1, Lu đoan 27 Khoi thinh vuong chung Anh bat đau vuot song Han vao sang ngay 4 thang 1, va đen 7 gio 40 phut sang, toan bo Quan đoan IX Hoa Ky đa roi Seoul.

Ben suon trai cua Su đoan 24 Bo binh Hoa Ky, Lu đoan Bo binh 29 Anh thuoc Quan đoan I Hoa Ky đa tham gia vao cuoc giao tranh khoc liet nhat trong toan bo tran đanh. Nhiem vu đau tien cua Lu đoan Bo binh 29 trong Chien tranh Trieu Tien la phai bao ve khu vuc phia đong Koyang cua phong tuyen "Bridgehead Line". Tieu đoan 1, Trung đoan sung truong Hoang gia Ulster (Tieu đoan 1 RUR) bao ve suon ben trai cua lu đoan, trong khi Tieu đoan 1, Trung đoan Royal Northumberland Fusiliers (Tieu đoan 1 RNF) đong tai suon ben phai cua lu đoan. Tieu đoan 1, Trung đoan Gloucestershire va Tieu đoan 1, Trung đoan 21 Hoang gia Thai Lan đong quan phia sau lu đoan voi su yem tro cua phao binh. Vao luc 4 gio sang ngay 3 thang 1, Tieu đoan 1 RUR cham sung voi Su đoan 149 cua Quan đoan 50 CNQTH. Quan Trung Quoc tan cong bat ngo va tran ngap vi tri cac Đai đoi B va D cua Tieu đoan 1 RUR, nhung Thieu ta C. A. H. B. Blake cua Tieu đoan 1 RUR đa mo mot cuoc phan cong nham chiem lai cac vi tri cua tieu đoan vao buoi sang. Trong khi Tieu đoan 1 RUR đang bi tan cong, quan Trung Quoc cung xam nhap vao cac vi tri cua Tieu đoan 1 RNF bang cach tan dung khu vuc thung lung khong đuoc bao ve giua cac đinh đoi ma nguoi Anh đong quan. Toan bo Tieu đoan 1 RNF bi đat duoi tam ban cua linh Trung Quoc va linh Trung Quoc đa nhieu lan co gang chiem vi tri cua Đai đoi Y thuoc Tieu đoan 1 RNF. Chuan tuong Thomas Brodie cua Lu đoan Bo binh 29 đa đua Đai đoi W cua Tieu đoan 1 RNF voi bon xe tang Churchill đen tiep cuu. Quan Trung Quoc tan cong quan tiep vien bang sung may va sung coi nhung hoa luc cua xe tang Churchill đa đe bep ho. Sau đo, linh Trung Quoc bo chay khi bi phao kich boi sung coi 4.2 inch va phao da chien 25 pounder. Sau cuoc giao tranh, Lu đoan Bo binh 29 co it nhat 16 nguoi chet, 45 nguoi bi thuong va 3 nguoi mat tich, trong khi CNQTH đe lai 200 xac chet tai vi tri đong quan cua Tieu đoan 1 RNF.
Trong khi Lu đoan Bo binh 29 cua Anh va Su đoan 149 CNQTH đang đung tran o phia đong Koyang, Su đoan 25 Bo binh cua Quan đoan I Hoa Ky o suon trai cua Lu đoan Bo binh 29 bat đau rut quan. Ke hoach di tan đoi hoi su phoi hop giua Su đoan 25 Hoa Ky va Lu đoan Bo binh 29 đe tranh linh Trung Quoc xam nhap cac khu vuc phia sau cua quan Lien Hop Quoc, nhung tinh hinh chien su đa khien đieu nay khong the dien ra. Sau khi Trung đoan 27 Bo binh (Su đoan 25) đa boc hau phia sau Quan đoan I Hoa Ky, Su đoan 25 va Lu đoan 29 Bo binh đuoc lenh di tan luc 3 gio chieu ngay 3 thang 1. Su đoan 25 rut quan khong gap nhieu kho khan nhung Lu đoan 29 bo binh chi co the rut quan cho đen tan 9 gio 30 toi. Voi khoang trong lo ra giua luc luong boc hau Hoa Ky va cac đon vi Anh, Trung đoan 446 (Su đoan 149) CNQTH đa tham nhap vao khu vuc phia sau quan Lien Hop Quoc va phuc kich Tieu đoan 1 RUR va Luc luong Cooper cua Trung đoan King's Royal Irish Hussars so 8 (Luc luong Cooper la mot đon vi khong thuong truc thuoc Trung đoan King's Royal Irish Hussars so 8 bao gom linh trinh sat va sau xe tang Cromwell). Linh Tieu đoan 1 RUR va Luc luong Cooper hau het trong tinh trang khong co vu khi nhanh chong bi linh Trung Quoc tan sat. Linh Trung Quoc cung tan cong cac xe tang Cromwell cua Luc luong Cooper bang luu đan va ngu loi Bangalore, lam chay nhieu xe. Sau tran đanh xap la ca khoc liet, 100 nguoi linh cua Tieu đoan 1 RUR va Thieu ta J.K.H. Shaw thoat đuoc khoi vong vay, nhung Thieu ta Blake cua Tieu đoan 1 RUR va Đai uy D. Astley–Cooper cua Luc luong Cooper tu tran va 208 linh Anh bi mat tich, hau het bi linh Trung Quoc bat giu. Trung đoan 27 cua Hoa Ky đa co gang giai cuu nhung nguoi linh Anh bi mac ket, nhung tuong Brodie đa phai dung viec giai cuu đe ngan khong co them thuong vong khong can thiet.
Sau khi Lu đoan 29 Bo binh Anh roi Seoul vao luc 8 gio sang ngay 4 thang 1, Trung đoan 27 Bo binh Hoa Ky la đon vi chien thuat duy nhat cua quan Lien Hop Quoc con bam tru trong thanh pho. Sau nhieu cuoc cham sung ngoai ngoai o Seoul, Trung đoan 27 cung vuot song Han bo thanh pho vao luc 2 gio chieu ngay 4 thang 1.
Tuong Ridgway thong bao cho cac luc luong cua minh vao khoang giua trua ngay 4 ve kha nang cac quan đoan cung rut lui ve tuyen phong thu "Line D". Quan đoan I va IX luc 8 gio toi rut ve mot vi tri khoang 6–8 dam (9,7–12,9 km) ve phia nam cua song Han va giu vi tri nay cho đen khi don sach kho tiep lieu cua khong quan va luc quan tai Suwon, cach 16 km ve phia nam ma Ridgway du kien se mat tu 24 đen 36 gio. Tuong Ridgway du tinh rang Đoi Hau can so 3 (3rd Logistical Command) se co đu thoi gian di tan Inchon, co so quan su ASCOM va phi truong Kimpo. Vao ngay 3 thang 1, Ridgway đa thong bao cho Đai ta John G. Hill, chi huy cua Đoi Hau can so 3 ngung hoat đong cang tai Inchon vao trua ngay hom sau. Hill đa khong the hoan thanh viec don sach kho hang tiep lieu do nhung kho khan lien quan đen viec thieu phuong tien van tai va viec tinh toan qua muc đan duoc se đuoc phat ra binh linh. Sau khi nhan đuoc lenh vao ban đem cua tuong Ridgway, tuong Milburn chi thi cho đai ta Hill pha huy moi thu trong khu vuc cang va phi truong ngay khi quan My đa rut đi. Nhiem vu cua Hill la đam bao quan đoi Trung Quoc va Trieu Tien khong the su dung đuoc cang va phi truong. Đon vi cuoi cung cua Khong luc 5 đa bay tu phi truong Kimpo đen mot can cu moi tai Nhat Ban va chi con lai cac ky su hang khong tai phi truong. Vao buoi chieu, cac ky su nay đot pha cac cong trinh xay dung trong phi truong va cac thung xang phi co va napalm con lai tai phi truong Kimpo trong khi cac ky su cua TĐQ so 8 thuoc Đai đoi Ky su Phan phoi Xang dau so 82 (82nd Engineer Petroleum Distribution Company) pha huy cac đuong ong, may bom tang ap va bon chua tai phi truong.
Trong khi đo, Đai đoi Ky su Xay dung Cang so 50 (50th Engineer Port Construction Company) bat đau pha huy cang Inchon luc 6 gio chieu. Tat ca cac co so ha tang chinh, ngoai tru mot ben tau va cau dan đen đao Wolmi–do, đa bi pha huy. Viec pha huy cung dien ra tai tai Wolmi–do. Đai ta Hill va nhung nguoi linh cuoi cung di tan đen Pusan. Kho tiep lieu bi pha huy tai phi truong Kimpo, co so quan su ASCOM va cang Inchon bao gom khoang 1,6 trieu gallon xang dau, 9.300 tan vat lieu ky thuat va 12 toa tau chua đay đan duoc. Viec pha huy vat tu la bat buoc tuy nhien viec pha huy co so ha tang cang to ra khong can thiet khi thuc te Lien Hop Quoc co kha nang kiem soat hoan toan vung bien Trieu Tien.
Vao chieu ngay 4 thang 1, Quan đoan I Trieu Tien, Quan đoan 38 va 50 CNQTH tien vao Seoul va chi chung kien mot thanh pho bi bo hoang voi nhung đam chay. Hau het dan thuong đa chay tron ve phia nam, bang qua con song Han bi đong bang hoac di tan đen vung nong thon gan đo. Chinh phu Han Quoc tai Seoul cung đa cat giam nhan su thiet yeu truoc tran chien nen cung roi khoi thanh pho khong may kho khan. Mot trung đoi Trung Quoc đa đen Toa thi chinh Seoul vao khoang 1 gio chieu va cam co Trieu Tien len đo. Vao ngay 5 thang 1, tuong Banh đa ra lenh cho Quan đoan 50 CNQTH va Quan đoan I Trieu Tien chiem giu Gimpo va Incheon trong khi chi thi tat ca cac đon vi khac dung lai nghi ngoi o bo bac song Han. Đen ngay 7 thang 1, tuong Banh dung Chien dich Giai đoan ba do quan linh duoi quyen ong đa kiet suc va tranh lap lai tham hoa cuoc đo bo Incheon.


= Tap đoan quan so 8 Hoa Ky rut ve tuyen phong thu "Line D" =

Viec cac luc luong trinh sat Trung Quoc xuat hien tai thung lung Kimpo va tin bao ve viec quan Trung Quoc vuot song Han đa khien quan Lien Hop Quoc lo ngai ve viec Trung Quoc se tiep tuc tan cong sau khi đa chiem đuoc Seoul. Quan đoan I va IX Hoa Ky rut khoi vung ha luu song Han trong khi cac ky su cua đai ta Hill van đang pha huy cang Inchon nen Hill phai tu lo viec canh gac khi tien hanh viec pha huy va may man đa khong cham tran linh Trung Quoc. Hai quan đoan I va IX cung may man khong gap đich thu tren đuong rut quan. Cuoi ngay 4 thang 1, trong khi Quan đoan I va IX đang rut ve cac vi tri phia bac Suwon, tuong Ridgway ra lenh viec rut quan ve phong tuyen "Line D" bat đau vao trua ngay 5, va ong uoc tinh rang khi đo kho tiep lieu tai Suwon se bi don sach. Theo lenh Ridgway, tat ca nam quan đoan đeu phai rut lui cang som cang tot. Tuong Ridgway đac biet chi thi cho Milburn va Coulter cho xe tang boc hau đoi hinh va san sang tan cong quan Trung Quoc đuoi theo.
Tuong Ridgway nhan đuoc tin rang vao sang ngay 5 rang kho tiep lieu tai Suwon va tai phi truong phia nam thi tran khong the đuoc don sach vao buoi trua, voi nguyen nhan khong phai chi tu so luong lon hang hoa ma con co khoang 100.000 nguoi ti nan đen tu khu vuc Seoul đang đung nghet cung san đuong sat Suwon va chan cac đoan tau. Vao giua buoi sang, tuong Ridgway chi thi cho Milburn giu vung vi tri cho đen khi tiep lieu tai Suwon đuoc chuyen đi trong khi lenh cho Coulter đua luc luong bao ve suon phia đong vi tri tien phuong cua Quan đoan I. Milburn kip thoi nhan đuoc chi thi cua tuong Ridgway đe giu chan Su đoan 25 va Su đoan 1 Han Quoc tai Anyang con Coulter ra lenh cho Su đoan 6 Han Quoc bao ve suon phia đong luc luong Milburn. Nhung lenh cua Coulter đa đen tre va khi đo Su đoan 6 Han Quoc đa đang trong qua trinh rut ve "Line D" va cho đen tan buoi chieu Su đoan truong Chang moi biet lenh. Chang phai mat nua gio đe dung su đoan cua minh, va vao thoi điem đo, su đoan 6 Han Quoc đa gan nhu o phia đong Suwon, va sau đo voi su thoa thuan cua Coulter, Chang cho su đoan cua minh trien khai đong doc theo Đuong 17.
Đem ngay 5 thang 1, mot trung đoan CNQTH bang qua song Han va tap hop o phia đong Yongdungp'o. Luc luong trinh sat cua trung đoan nay di chuyen ve phia nam qua nhung ngon đoi o phia đong cua Quoc lo 1 va tham do mat tran cua Su đoan 1 Han Quoc truoc nua đem nhung đa khong nhin thay suon phia đong de bi ton thuong cua Quan đoan IX. Sang ngay 6, mot tieu đoan Trung Quoc đung tran voi Tieu đoan 3, Trung đoan 11 Han Quoc nhung giao tranh chi keo dai đen 2 gio chieu. Đen luc đo, kho tiep lieu tai Suwon đa đuoc don sach va hai quan đoan cua Milburn va Coulter co the tiep tuc đi ve phia nam ve phia phong tuyen "Line D". Hai Quan đoan đa hoan thanh viec rut lui vao ngay 7. Do Quan đoan I đuoc Trung đoan 15 va Tieu đoan 3, Trung đoan 65 (ca hai trung đoan đeu thuoc Su đoan 3 Hoa Ky) tang vien đen tu Kyongju, tuong Milburn đa co đu luc luong đe to chuc tuyen phong thu "Line D" vung chac tai bo bien phia tay qua Pyongtaek va Ansong. Lu đoan 29 cua Anh va mot tieu đoan Thai Lan đong o ben trai Quoc lo 1 ngay ben duoi P’yongt’aek. Su đoan 3 giu mot khu vuc tai cac ngon đoi nam giua Quoc lo 1 va 17, va su đoan truong la Tuong Robert H. Soule chi huy truc tiep Trung đoan 15. Bo tri sau vi tri trung tam Su đoan 3 la Tieu đoan 3, Trung đoan 65 va Trung đoan 35 (Su đoan 25). O phia bac Ansong, Su đoan 1 Han Quoc đong doc Quoc lo 17. Cac đon vi con lai cua Su đoan 25 va Lu đoan Tho Nhi Ky tro thanh luc luong tru bi cua Quan đoan đong tai Cheonan, 13 dam (21 km) ve phia nam cua Pyongtaek. O phia đong bac, Coulter trien khai tu tay sang đong Su đoan 6 Han Quoc, Lu đoan 27 cua Anh va Su đoan 24. Phan lon Su đoan 1 Ky binh, đong vai tro la luc luong tru bi cua Quan đoan, bo tri tai Ch'ungju tren Quoc Lo 13, gio đay la truc đuong chinh cung cap tiep lieu cho Quan đoan IX. Đe bao ve cac tuyen đuong quoc lo truoc cac cuoc tan cong du kich biet la co tai khu vuc cach Tanyang 20 dam (32 km) ve phia đong, Trung đoan 5 Ky binh thuoc Su đoan 1 Ky binh đa bat đau tuan tra con đuong tu Ch'ungju nam qua mot ngon đeo o Mun'gyong.
Cach thuc ma hai quan đoan cua Milburn va Coulter rut ve "Line D" đa khien tuong Ridgway khong hai long, khi hai quan đoan đa khong gay ra đuoc ton that đang ke nao cho CNQTH nhu Ridgway đa chi thi va cung mat dau quan Trung Quoc. Ngoai tru cac cuoc đung đo giua CNQTH va Su đoan 1 Han Quoc o phia đong Anyang vao ngay 6/1, Quan đoan I đa rut khoi bo phia nam cua song Han va Quan đoan IX đa khong giao chien voi quan đich ke tu khi roi khoi phong tuyen "Bridgehead Line". Ridgway chi ra cho Milburn va Coulter thay rang quan Trung Quoc chi co hai kha nang: mot la truy kich phoi hop tot nhung se ton thoi gian va hai la mot cuoc truy kich thieu phoi hop nhung nhanh chong. Trong truong hop đau tien, TĐQ so 8 se co gang cam chan đoi phuong het suc co the va kho co co hoi phan cong. Nhung trong truong hop thu hai, TĐQ so 8 co co hoi vua co the cam chan đoi thu vua con gay thiet hai lon. Trong ca hai truong hop, Ridgway mot lan nua lam ro voi Milburn va Coulter se phai khai thac moi co hoi đe thuc hien cac hoc thuyet hanh quan co ban ma ong đa nhieu lan vach ra voi ho. Ngay lap tuc, quan Lien Hop Quoc phai mo lai cac cuoc tuan tra đe tim kiem quan Trung–Trieu. Theo thong tin tinh bao cua Quan đoan I, Tap đoan quan 39 va 50 CNQTH hien đang tien ve phia nam Seoul, va luc luong tien phong cua ho đa đen khu vuc Suwon. Su đoan 1 Han Quoc tuan tra quanh phia bac Quoc lo 17 trong chieu ngay 7 thang 1 xac nhan thong tin nay khi đa co mot tran cham sung ngan voi mot nhom linh Trung Quoc nho trong khu vuc Kumnyangjang–ni, cach Suwon 18 km ve phia đong. O phia tay, Trung đoan 15 My va Lu đoan 29 Anh di chuyen ve phia bac tu Osan con cach Suwon 13 km khong gap quan đich. Trong khu vuc cua Quan đoan IX, Su đoan 24 o ngoai cung ben phai phai tuan tra khu vuc phia đong Suwon tai Icheon va Yeoju va cung khong phat hien đuoc gi. Tuong Ridgway can nhac cac no luc tuan tra tiep theo se mo rong o phia tay va nhiem vu la co đuoc thong tin trinh sat can thiet cho cac chien dich phan cong tiep theo ma ong đang du tinh. Tuy nhien ong đa phai huong su chu y ve phia đong, noi viec rut quan ve tuyen phong thu "Line D" van đang đuoc tien hanh va cac linh Trieu Tien đang tan cong đanh chiem thi tran Wonju.


Ket qua Mac du khong gay qua nhieu ton that cho luc luong Lien Hop Quoc sau tran đanh, Trung Quoc đa gianh đuoc mot chien thang lon trong tran Seoul lan thu ba va khien si khi quan Lien Hop Quoc xuong thap nhat ke tu luc Chien tranh Trieu Tien bat đau. Tuong Ridgway cuc ky that vong voi nhung gi ma TĐQ so 8 Hoa Ky đa the hien. Theo đanh gia cua Ridgway, đoi thu cua ong khong co gi ngoai quan so ap đao, con hoa luc thi vua yeu vua thieu voi chu yeu la vu khi hang nhe, khong đuoc khong quan va thiet giap yem tro. TĐQ so 8 Hoa Ky hoan toan đu suc manh va phuong tien đe đe bep đoi thu, tuy nhien cac chi huy truong duoi quyen khong tu tin đuoc nhu cua Ridgway. Đieu nay khien đong thai tiep theo ma Ridgway phai tien hanh la lay lai tinh than chien đau cho luc luong Lien Hop Quoc. Cung luc đo vao ngay 17 thang 1, MacArthur cung bo ke hoach cho quan Lien Hop Quoc rut khoi ban đao Trieu Tien va quyet tam tiep tuc chien đau.
Tai Lien Hop Quoc, mac du ban đau cac thanh vien Lien Hop Quoc va Hoa Ky bi chia re ve viec se phan ung nhu the nao truoc su can thiep cua Trung Quoc vao Trieu Tien, viec Trung Quoc tu choi lenh ngung ban cua Lien Hop Quoc đa khien cac thanh vien Lien Hop Quoc nga ve phia Hoa Ky. Mot nghi quyet cua Lien Hop Quoc len an Trung Quoc la ben xam luoc đa đuoc thong qua vao ngay 1 thang 2. Theo y kien cua nha su hoc Bevin Alexander, Trung Quoc tu choi lenh ngung ban cua Lien Hop Quoc đa lam ton hai đen uy tin quoc te ma nuoc nay đa xay dung tu nhung thanh cong quan su truoc đo va đieu nay sau đo khien Trung Quoc gap kho khan khi tham gia Lien Hop Quoc hoac yeu cau Hoa Ky khong ho tro cho Đai Loan. Chien tranh Trieu Tien se keo dai them hai nam đam mau nua do Trung Quoc yeu cau tat ca cac luc luong Lien Hop Quoc phai rut khoi Ban đao Trieu Tien du sau cung ket qua hai ben van ket thuc tai vi tri vi tuyen 38.
Sau chien thang nay, CNQTH đa hoan toan kiet suc sau nhung tran chien khong ngung nghi. Pho chi huy CNQTH Han Tien So sau đo đa bao cao voi tuong Banh rang mac du CNQTH chi chiu thuong vong it la 8.500 quan, cac luc luong "xuong song" chu luc đa thiet hai nghiem trong vi hau can yeu kem va tinh trang kiet suc. Ngay 15 thang 12 nam 1950, Khong luc Vien Đong Hoa Ky to chuc chien dich tan cong vao he thong hau can cua Trung Quoc va Trieu Tien khien Trung Quoc khong the đu luc tiep tuc tien sau hon xuong phia nam. Tin rang luc luong Lien Hop Quoc đa bi mat tinh than va khong the phan cong, chu tich Mao đa cho phep CNQTH đuoc nghi ngoi it nhat hai đen ba thang, trong khi tuong Banh va cac chi huy Trung Quoc khac len ke hoach cho mot chien dich quyet đinh cuoi cung vao mua xuan nam 1951. Tuy nhien, Ridgway va TĐQ so 8 som dap tat su lac quan cua Trung Quoc bang Chien dich Thunderbolt bat đau vao ngay 25 thang 1 nam 1951.


Chu thich = Ghi chu =


= Trich dan =


Tham khao