Kinh te Viet Nam thoi Hong Bang va An Duong Vuong phan anh trinh đo va hoat đong kinh te Viet Nam tu thoi dung nuoc toi truoc khi chiu su cai tri truc tiep cua nguoi phuong Bac.


Nong nghiep Nen kinh te thoi Hong Bang – An Duong Vuong chu yeu dua tren tru cot la nen nong nghiep lua nuoc, ket hop voi trong lua nuong. Gao chinh la nguon luong thuc chinh, trong đo chu yeu la lua nep.
Nguoi Viet co co nhung cong cu khai hoang, chat cay la riu đa, sau đo đuoc thay the bang riu đong sac ben hon, mang lai nang suat cao hon. Cac nha khao co tim đuoc nhieu hien vat nien đai thoi ky nay la nhung chiec riu chu nhat va riu xoe.
Theo tinh toan cua cac nha khoa hoc, moi nam phu sa song Hong tai ra bien tu 50-200 trieu tan va la loai phu sa nhieu chat mau khong kem cac loai phan huu co va phan hoa hoc. Đieu kien tu nhien thuan loi đo giup cho nen nong nghiep trong lua phat trien.
Nguoi Viet thoi ky nay co cong cu lam đat chuyen dung la luoi cay, luoi cuoc bang đong đe xoi đat, ho biet dung trau bo vao viec đong ang. Ngoai ra, con cong cu gat goi la luoi vang. Hinh anh coi gia thoc gao bang chay tay rat nhieu tren trong đong, phan anh viec lam luong thuc trong đoi song sinh hoat cua nguoi Viet khi đo. Gao nau trong noi, cho hoac ong buong. Khao co hoc phat hien rat nhieu noi, cho gom co khac nhau thoi Hung Vuong.
Ben canh nghe lam ruong, lam ray con co nghe lam vuon đe tao ra nguon thuc an ngoai gao, la cac loai rau, cu, đau, cac loai hoa qua... Ngoai ra con co cac san pham cua nghe chan nuoi, san ban. Di chi o Đong Đau tim thay nhung hat na, hat tram va di chi Hoang Ngo tim thay nhung hat đau.
Nghe chan nuoi khong đong vai tro toi quan trong nhu vung du muc Trung A hay tay Trung Quoc cung thoi. Nguoi Viet đa biet thuan duong trau bo, cho, voi, lon, ga, de... đe phuc vu cho đoi song hang ngay.
Thong qua cac hinh anh tren trong đong thoi ky nay, cac su gia khang đinh nguoi Viet thoi ky nay con ket hop đanh ca, hai luom va san ban voi cac cong cu nhu luoi, giao, lao, mui ten... va khi san ban đa co su tham gia cua cho.


Thu cong nghiep Mien Bac Viet Nam von co nhieu mo kim loai nhu cac mo vang, bac, chi, sat, đong... Khu vuc tuong đuong voi cac tinh Bac Kan, Thai Nguyen, Tuyen Quang, Lao Cai, Yen Bai, Thanh Hoa... co hang chuc mo đong. Nhung mo nay thuong nho, nong va lo thien, thuan tien cho cach khai thac gian đon. Đo la đieu kien đau tien đe phat trien nen van hoa đo đong.


= Luyen kim =
 

Thanh tuu noi bat ve thu cong nghiep cua thoi ky nay la ky thuat đuc đong. Nhung san pham tieu bieu la trong đong, mui ten đong va luoi cay đong. Trong đong la bieu tuong cua quyen uy, mui ten la vu khi san ban va chong giac, luoi cay đong phuc vu san xuat nong nghiep.
Ngoai ra, nguoi Viet thoi ky nay con đuc đong lam nhac khi, đo trang suc, vu khi va cac dung cu gia đinh nhu thap, tho, thuong, luoi cau, tam che nguc, dao gam, qua, vong ong tay, vong ong chan, chuong nhac, xa tich,....
Nhung trong đong đep nhat ma cac nha khao co tim đuoc la trong đong Đong Son, Ngoc Lu, Hoang Ha, song Đa, Co Loa, co kich thuoc lon, hoa van sac net đen tung chi tiet. Đuong thoi, trong đong la san pham ky thuat cao cua su ket hop giua đong voi thiec nhung chua biet toi viec cho them chi vao hop kim. Ngay nay, nguoi ta đa thu nghiem viec đuc lai trong đong co nhieu lan nhung van chua thuc su đuc đuoc nhung chiec trong hoan chinh nhu thoi xua va cac nha nghien cuu van chua kham pha ra bi an cua ky thuat đuc trong đong thoi ky nay.
Thoi ky nay, nguoi Viet đa co nhung bi quyet nghe luyen đong, biet su dung it nhat 11 loai hop kim, trong đo co khau rat quan trong la đap lo va tao khuon. Voi nguyen lieu kha doi dao, nghe đuc đong đa phat trien manh me, phuc vu tich cuc cho nen nong nghiep.
Nghe đuc đong, che tac kim loai phat trien đuoc xem la mot nhan to quan trong thuc đay su phat trien toan dien xa hoi. Ngoai đo đong, cac nha khao co ghi nhan su xuat hien nhung san pham đo sat trong thoi ky nay.


= Nghe lam đo đa =
Von co tu thoi co, toi thoi ky nay van ton tai, du khong con đuoc chu trong nhu truoc. Di tich khao co thoi ky nay van co nhung cong cu lao đong bang đa.
Ngoai muc đich lam cong cu san xuat, nghe lam đo đa con tao ra đo trang suc nhu vong bang ma nao, đa jade va nephrite.


= Nghe lam đo gom =
Đo gom chu yeu san xuat vat dung phuc vu đoi song nhu cac đo đun nau va đo đung. Cac binh gom o phan mieng, ria mieng, đoan eo that o co đeu đan, song song chay quanh than gom, loai hinh san pham gom phong phu, đa dang. Tuy nhien, cac nha nghien cuu cho rang nghe gom thoi ky nay van ton tai le te trong cong xa thon xom, chua tro thanh nganh san xuat. Du co nhung tien bo ky thuat nhung san pham gom thoi ky nay van chua qua gioi han lam gom tho.


Thuong mai Su phat trien cua nen kinh te tren nhieu mat la co so cho su mo rong trao đoi hang hoa voi nhung vung lan can. Thuong mai thoi ky nay chu yeu la trao đoi san pham voi san pham (chua co tien te), trong đo song Hong la truc giao thong quan trong. Cac nha nghien cuu tim thay qua can bang đa hoac bang đong, cho thay su trao đoi can thiet cong cu đo luong.
San pham cua thoi Hung Vuong – An Duong Vuong co mat o nhung noi xa xoi so voi noi tao ra chung. Đien hinh cho nhung san pham nay la trong đong Đong Son co mat tai khu mo Thuong Ma Son o Triet Giang ma cac nha khao co Trung Quoc ghi nhan đay la chiec trong đong minh khi cua cu dan Van Lang, khong phai cua Trung Quoc va mien Bac Viet Nam la noi duy nhat tao ra loai trong đong minh khi nay. Nhung truong hop khac đuoc xac nhan la trong đong Co Loa, Hoang Ha nguoc dong len vung Van Nam.
Ngoai ra, hien tuong mot so trong đong loai I Heger cua nuoc Van Lang o Thai Lan, Malaysia, Indonesia, Lao, Campuchia... cung nhu su co mat cua nhung luoi qua đong Chien Quoc o nhieu di tich van hoa Đong Son đa chung to co su buon ban giua nguoi Viet co đuong thoi voi cac quoc gia xung quanh. Mot so đo trang suc va trau, bo cung đa tro thanh hang hoa trong viec buon ban giua Van Lang-Au Lac voi cac nuoc lan bang.


Xem them Hung Vuong
An Duong Vuong
Kinh te Viet Nam thoi Bac thuoc lan 1


Tham khao Phan Huy Le, Tran Quoc Vuong, Ha Van Tan, Luong Ninh (1991), Lich su Viet Nam, tap 1, Nha xuat ban Đai hoc va giao duc chuyen nghiep
Vien Su hoc (2001), Lich su Viet Nam, tap 1, Nha xuat ban Khoa hoc xa hoi
Trinh Sinh (2010), Thoi đai Hung Vuong – An Duong Vuong, Nha xuat ban Ha Noi


Chu thich