"Mua xuan lang lua lang hoa" la mot ca khuc tru tinh cua nhac si Ngoc Khue sang tac nam 1981. Bai hat gan lien voi ten tuoi cua nhac si Ngoc Khue, đong thoi khang đinh ten tuoi cua ong trong am nhac Viet Nam va giup ong co đuoc Giai thuong Nha nuoc ve Van hoc – Nghe thuat nam 2012.


Sang tac = Boi canh =

Theo Ngoc Khue bay to, khoang nam 1978 hoac 1979, ong co quen mot co gai va muon viet mot ca khuc đe danh tang nguoi nay. Ong thuong đeo co gai nay tren chiec xe đap vong quanh nhung con đuong ven ho Tay nen đa nay ra y đinh "muon" nhung lang hoa ven ho đe lam cai co viet bai hat. Ngoc Khue cho biet ho Tay va lang hoa nam trong tam tri ong tu rat lau nhung truoc khi viet tac pham nay, ong to ra "e de" boi luc đo co rat nhieu bai hat ve Ho Tay. Hon nua, ong khong muon viet rieng ve hoa va cung khong chi viet ve Ho Tay boi ong cam thay neu nhu the thi "khong đu y đe dien đat tinh yeu" cua ban than.
Tuy đa len ke hoach đe viet bai hat nhung ong van tam gac lai. Toi mot buoi chieu mua đong nam 1981, khi đap xe đi tham nguoi ban o gan ho Tay thi ong phat hien ra rang ho Tay khong chi co hoa. Phia ben Xuan La, Xuan Đinh con la "lang lua". Vi nguoi dan thuong goi đo la nhung canh đong lua xanh, nen ong đa vi đo la nhung "lang lua". Su phat hien đo cung voi hinh anh nhung lang hoa ap u bay lau đa giup ong nay ra cau hat đau tien cua ca khuc. Cau hat đau tien ay đa xuat hien, va nho đo, ve nha ong đa viet xong bai hat. Ngoc Khue đa hoan thanh đoan chinh cua bai hat truoc khi viet phan đau va phan ket cua bai hat sau khi đa ve đen nha. Sau khi viet xong đoan nay, Ngoc Khue cam thay tam đac boi theo ong, lua va hoa la hai pham tru the hien đoi song vat chat va tinh than cua nguoi dan Ha Noi. Ngoc Khue viet xong bai hat sau mot buoi đem. Ngay sau buoi sang hom sau, ong đem bai hat cho nhac si Hoang Tao nghe. Hoang Tao đa thot len "Hay lam! Mot bieu tuong that đep ve mua xuan va cuoc song."


= Phan am nhac =
Bai hat đuoc viet o giong Re thu. Theo Ngoc Khue, ong gap kho khan o phan đau va phan ket, nhat la khi sang tac đoan mo đau. Ong tham chi đa thu nhieu cach khac nhau đe mo đau bai hat, cuoi cung ong chon su dung am huong cua mot đieu ho (o đieu ho tiet tau bon not moc kep nhip 24, trong bai nay bien thanh chum 4 not moc đon nhip 68 va nhom tiet tau nay đuoc duy tri het bai) đe the hien su "lap lanh" cua be mat ho Tay, su "dao dat em a" cua song nuoc, song lua.
Đoan A cua bai hat la loi đoi đap tam tinh cua co gai voi nhung dau luyen, chum 4 moc đon, mang hoi huong chat lieu dan ca Viet Nam. Nhung dau noi gian nhip the hien su "ngap ngung e le, ve boi roi" cua co gai. Đe chuyen tiep tu đoan A sang đoan B, Ngoc Khue dung lien tiep 2 dau noi tao nen ve ngap ngung đe đay cam xuc len o đoan tiep theo. Net nhac cao trao đuoc đay len cao o đoan B voi mot loat moc đon lien tiep xen lan moc kep, điem them mot so not hoa my. Ong viet them mot dau noi o vi tri not C4 ung voi chu mua trong ca tu, tao nen su ngap ngung truoc khi sang tu mua xuan đe chuyen tiep sang cau sau. Net nhac đuoc mo phong tiet tau cua cau truoc bang mot loat moc đon nhung giai đieu đi xuong mot quang 3. Sang loi 2, tac gia đa dien đat lai thanh ngu "nang nhu nang trung, hung nhu hung hoa" voi noi dung co gai đa muon loi hoa đe noi loi cua long minh.


Thong tin khac Trong mot bai viet cua bao Tien Phong, Ngoc Khue tiet lo nhan vat "em" trong bai la mot co gai ma ong tung cho tren xe đap. Vi thich hai tu "lang lua", "lang hoa" nen ong đa đat ten luon cho bai hat nhu vay.  Ben goc cua to ban thao, ong viet dong chu: "Tang ban toi: 13". Hoi đo, gioi nghe si thuong hay đat "bi danh" cho nhau bang nhung con so. Ong dich ten co gai nay la so 13 nhung nhat quyet khong tiet lo ten that cua co gai. Du vay theo suy luan tu bai viet cua bao Tien Phong, ten cua co co chu cai đau la B. Thoi điem nay vo ong la mot giao vien day hoc o que nen to ra khong hai long. Du vay, ong đa tu cho minh la "biet điem dung" va chi sang tac bai hat lam ki niem. Ngoc Khue cho biet co gai đo tung lam o Đai su quan Thuy Đien tai Ha Noi va thi thoang hai nguoi van gap nhau va coi nhau nhu "ban be than thiet".
Theo bao Nong nghiep Viet Nam, lang hoa ma Ngoc Khue nhac đen trong bai hat la nhung lang hoa Ngoc Ha, Nhat Tan, Quang Ba ben Ho Tay.


Phat hanh Đau nam 1982, Ngoc Khue mang bai hat toi Ban Van nghe cua Đai Tieng noi Viet Nam. Thoi điem nay, hai nhac si Hoang Tao va The Song đang phu trach ban van nghe. Nghe xong bai hat nay, The Song đa khuyen ong them 2 chu "Mua xuan" vao ten bai hat vi bai hat "co nhieu chu ve mua xuan".


= Bieu dien =
Ca si Thanh Hoa la nguoi đau tien the hien "Mua xuan lang lua lang hoa". Sau Thanh Hoa, Ngoc Khue thich phan the hien cua cac ca si Trung Anh, To Nga va My Le. Toi khi truyen hinh tro nen pho bien tai Viet Nam, hau nhu sang nao ca si Trung Anh cung xuat hien tren TV trong trang phuc ao ba ba đe hat ca khuc nay. Dip Tet Nguyen đan nam 2020, chuong trinh Quan Thanh Xuan đa moi Ngoc Khue đen chia se ve ca khuc, ca khuc cung đa đuoc bieu dien boi chinh Thanh Hoa. Nam 2022, bai hat đuoc the hien boi ca si Bao Tram trong chuong trinh "Bai ca đi cung nam thang - Hat ve cay lua hom nay" cua Đai PT-TH Ha Noi.


= Đon nhan =
"Mua xuan lang lua lang hoa" đa đuoc đong đao cong chung Viet Nam thoi điem đo đon nhan, vuot len ca su mong đoi cua nguoi sang tac. Theo nhieu trang bao tai Viet Nam  đua tin, bai hat luon đuoc thinh gia Viet Nam mo len moi dip Tet Nguyen đan hay mua xuan đen, đong thoi khang đinh ten tuoi cua nguoi sang tac trong am nhac Viet Nam. Theo mot nguon tin, đay la mot ca khuc đuoc nhieu nguoi biet, nghe va tham chi la hat nhieu nhung lai rat it nguoi biet ve nguoi sang tac. Su nghiep am nhac cua Ngoc Khue bao gom 300 ca khuc, gom nhieu đe tai khac nhau phan anh đoi song cua mot nguoi chien si tuy nhien "Mua xuan lang lua lang hoa" thuong la ca khuc ma nguoi nghe nho đen nhieu nhat cua ong. Ca khuc nay cung la tac pham giup ong đuoc trao tang Giai thuong Nha nuoc ve Van hoc – Nghe thuat nam 2012.


Nhan đinh Bai Nong nghiep Viet Nam nhan đinh bai hat đa "ve len mot buc tranh tuyet đep ve lang que Viet Nam" đong thoi phan tich khi giai đieu vang len đuoc xem la "loi đoi đap giua hai chu the cua tinh yeu: lua ("anh") nuoi song con nguoi, con hoa ("em") lam đep cho đoi, la cach bay to tinh cam te nhi ma sau sac cua nguoi Trang An." Bao Quan đoi nhan dan nhan xet đoan đau va đoan cuoi cua bai hat đuoc tac gia the hien theo am huong cua dan ca Viet Nam nen "giai đieu muot ma, cuon hut nguoi nghe." Theo mot bai viet cua bao Tuyen giao, tac gia đa ket hop mot cach "nhuan nhuyen" trong viec xay dung giai đieu đen chon lua ca tu.
Theo nhan xet cua mot so ban be trong gioi am nhac cua Ngoc Khue va ca nhung nguoi yeu nhac thi đay la bai hat "co giai đieu đep, mang đam chat dan gian, nhung lai mang đuoc hoi tho hien đai, de nho va de thuoc, de chiem đuoc cam tinh cua nguoi nghe." Thoi bao Van hoc Nghe thuat cho biet tu "mua xuan lang lua lang hoa", Ngoc Khue đuoc nhieu nguoi yeu men, am nhac cua ong cung đuoc nhieu nguoi nhan xet, đanh gia. Nhieu y kien cho rang bai hat ra đoi vao thoi điem ay co tiet tau moi, boi thoi đo đa so tiet tau nhip đieu hanh khuc chien đau trong chien tranh Viet Nam von thinh hanh hon nen ca khuc đuoc xem la co su cap nhat cach sang tac moi trong thoi điem bay gio. Thoi bao nay tiep tuc khang đinh bai hat đuoc Ngoc Khue viet mot cach "chat che", cach gieo van, nhip đieu "khuc triet, logic", co dang dap cua am huong dan ca Thanh Hoa, cua đieu ho song Ma.


Tham khao = Nguon sach =
Nguyen Trong Tao (2001). Chuyen it biet ve van nghe si. Ha Noi: Nha xuat ban Hoi Nha van. OCLC 50483414.


Lien ket ngoai Cu Tet đen la moi nguoi lai nho toi "Mua Xuan lang lua lang hoa". Bao đien tu VTC News. Ban goc luu tru ngay 29 thang 4 nam 2023. Truy cap ngay 30 thang 4 nam 2023.