(65803) Didymos I Dimorphos (ten đinh danh la S/2003 (65803) 1) la mot ve tinh hanh tinh vi hinh cua tieu hanh tinh gan Trai Đat 65803 Didymos, ma no chia se cung tieu hanh tinh đoi. No co đuong kinh khoang 170 met (560 ft). Đuoc phat hien vao nam 2003 tai Đai quan sat Ondrejov, no la muc tieu cua Thu nghiem chuyen huong tieu hanh tinh đoi cua NASA/JHUAPL (DART) nham gui mot tac nhan tac đong đe thay đoi quy đao cua ve tinh xung quanh Didymos bang cach va cham voi no vao ngay 26 thang 9 nam 2022. Tau Hera cua ESA se đen he thong Didymos vao nam 2026 đe nghien cuu sau hon ve tac đong cua vu va cham len ve tinh.


Kham pha Tieu hanh tinh chinh Didymos đuoc phat hien vao nam 1996 boi Joe Montani cua Du an Spacewatch tai Đai hoc Arizona. Ve tinh Dimorphos đuoc phat hien vao ngay 20 thang 11 nam 2003, tu phep đo sang cua Petr Pravec va cac đong nghiep tai Đai quan sat Ondrejov o Cong hoa Sec. Nguoi ta phat hien ra cac vet mo do đo sang cua Didymos bi sut giam theo chu ky do cac hien tuong nhat thuc va bi che khuat boi cac thien the khac. Voi cac cong su cua minh, ong xac nhan tu đo tre hinh anh Doppler cua radar Arecibo rang Didymos la mot tieu hanh tinh đoi.


Ten goi Nhom lam viec Danh muc vat the nho cua Lien minh Thien van Quoc te (IAU) đa đat ten chinh thuc cho ve tinh vao ngay 23 thang 6 nam 2020.  Ten co nguon goc tu mot tu Hy Lap Dimorphos (Διμορφος) nghia la "co hai dang". Loi giai thich cho cai ten moi la: "La muc tieu cua cac su menh khong gian DART va Hera, no se tro thanh thien the đau tien trong lich su vu tru co hinh dang đuoc thay đoi đang ke do su can thiep cua con nguoi (tac đong cua DART)".
Truoc khi đat ten cho IAU, biet danh "Didymoon" đa đuoc su dung chinh thuc trong truyen thong.


Đac điem Thien the chinh cua tieu hanh tinh đoi, Didymos, quay quanh Mat Troi o khoang cach 1,0–2,3 AU 770 ngay mot lan (2 nam va 1 thang). Đuong đi cua quy đao co đo lech tam la 0,38 va đo nghieng la 3° so voi đuong hoang đao. Vao ngay 4 thang 10 nam 2022 Didymos se thuc hien cach tiep can Trai Đat khoang 10,6 trieu km (6,6 trieu mi).
Dimorphos di chuyen theo quy đao gan xich đao, gan tron xung quanh Didymos, voi chu ky quy đao la 11,9 gio. Chu ky quy đao cua no đong bo voi vong quay cua no, do đo cung mot mat cua Dimorphos luon đoi mat voi Didymos. Quy đao cua Dimorphos quay nguoc lai so voi mat phang hoang đao, phu hop voi chuyen đong quay nguoc cua Didymos.
Dimorphos co đuong kinh khoang 170 met (560 ft), so voi Didymos co chieu ngang khoang 780 met (2.560 ft). No hien la thien the nho nhat đuoc IAU đat ten chinh thuc.
Nhung hinh anh trong vai phut cuoi cung cua su menh DART đa tiet lo nhung đac điem be mat chua tung thay truoc đay. Tariq Malik cua Space.com đa mo ta no la "bi bao phu boi nhung tang đa va đia hinh khong bang phang". Hinh anh so bo cua LICIACube ve vu va cham cho thay mot chum soi nho cua bui phong ra ngoai tu Dimorphos. Cac nha thien van su dung kinh thien van tu Trai Đat cung nhu Kinh vien vong khong gian Hubble, Kinh vien vong khong gian James Webb va tau vu tru Lucy đa phat hien thay he thong Didymos sang len đang ke khi chum long to no ra theo hinh luoi liem.


Tham do Vao ngay 24 thang 11 nam 2021, NASA đa phong tau vu tru Thu nghiem Chuyen huong Tieu hanh tinh Đoi (DART) tren ten lua SpaceX Falcon 9 tu To hop Phong Khong gian phia Đong 4 tai Can cu Luc luong Khong gian Vandenberg o California, Hoa Ky.
DART la thu nghiem đau tien đe bao ve Trai Đat khoi cac tieu hanh tinh nguy hiem va tau vu tru đa co gang lam chech huong mot chut huong đi cua ve tinh Dimorphos ra khoi vi tri cua no. Tau vu tru đam vao Dimorphos voi toc đo khoang 15.000 mph (6,6 km/s) vao ngay 26 thang 9. Vu va cham đuoc cho la se mang Dimorphos va Didymos đen gan nhau hon. Dimorphos sau đo se quay vong quanh Didymos nhanh hon truoc, do đo quy đao cua no đuoc rut ngan đi it nhat la 10 phut.
Tau vu tru DART đi cung voi LICIACube, mot chiec Cubesat bay cua Co quan Vu tru Y (ASI) 6, đuoc tha 15 ngay truoc khi va cham đe ghi lai vu va cham. Co quan Vu tru Chau Au co ke hoach phong tau vu tru Hera toi Dimorphos vao nam 2024 đe nghien cuu ho va cham va quy đao moi cua tieu hanh tinh đoi.


Ghi chu Tham khao Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Dimorphos tai Wikimedia Commons