Đoan Uy nhiem Y te Cong cong Hoa Ky (tieng Anh:United States Public Health Service Commissioned Corps hay viet tat la PHSCC) la luc luong đong phuc lien bang thuoc Co quan Y te Cong cong Hoa Ky (PHS) va la mot trong 8 luc luong đong phuc cua Hoa Ky.
Đoan Uy nhiem Y te Cong cong la mot trong hai luc luong đong phuc cua Hoa Ky ma chi co cac cap bac tuong đuong trong tieng Viet la si quan (commissioned officers) va khong co cac cap bac thap tuong đuong tieng Viet la chuan uy, ha si quan va binh si (enlisted rank va warrant officer). Cac vien chuc cua đoan đuoc xep vao loai khong chien đau tru khi nhan lenh phuc vu trong cac luc luong vu trang theo lenh cua Tong thong Hoa Ky hay đuoc đieu đong đen mot quan chung nao đo. Cac thanh vien cua đoan mac đong phuc giong nhu quan phuc cua Hai quan Hoa Ky voi cac huy hieu đac biet rieng cua đoan va giu cac cap bac tuong đuong voi cac si quan hai quan. Cac vien chuc cua đoan đuoc uy nhiem qua chuong trinh uy nhiem truc tiep cua đoan.
Cung voi đon vi cap tren la Co quan y te Cong cong Hoa Ky, Đoan Uy nhiem Y te Cong cong nam duoi su đieu hanh cua Bo Y te va Dich vu Nhan sinh Hoa Ky. Đoan do Tong Y si Hoa Ky la nguoi co cap bac pho đo đoc lanh đao. Tong Y si bao cao truc tiep voi Phu ta Bo truong đat trach Y te Hoa Ky la nguoi co the giu cap bac đo đoc neu la thanh vien cua đoan.


Lich su Đoan Uy nhiem Y te Cong cong Hoa Ky đuoc khoi su khi Quy Benh vien Bien đuoc thanh lap vao nam 1798 ma sau đo đuoc tai to chuc vao nam 1871 thanh Dich vu Benh vien Bien. Dich vu Benh vien Bien co trach nhiem cham soc va duy tri suc khoe cho cac thuy thu thuong mai nhung khi Hoa Ky phat trien rong lon hon thi su menh cua no cung đuoc noi rong. Dich vu Benh vien Bien chang bao lau bat đau mo rong vai tro y te bao gom cac khia canh y te nhu bao ve thuong mai va y te cua Hoa Ky. Mot trong nhung vai tro đo la cach ly kiem dich.
Bac si John Maynard Woodworth, bac si noi tieng cua Quan đoi Lien bang tham chien duoi quyen cua tuong William Tecumseh Sherman, đuoc bo nhiem lam Y si Quan đoc (supervising surgeon) vao nam 1871. Chuc vi cua bac si Woodworth sau đo đuoc đoi thanh Tong Y si Quan đoc (Supervising Surgeon General) va dan dan tro thanh Tong Y si Hoa Ky (Surgeon General of the United States). Bac si Woodworth la nguoi co cong trong viec thanh lap chinh thuc Đoan Uy nhiem Y te Cong cong vao nam 1889. Ong đa to chuc cac nhan su thuoc Dich vu Benh vien Bien theo co cau to chuc quan su cua Luc quan Hoa Ky đe tro thanh mot luc luong luu đong gom cac chuyen vien y te ma co the đuoc phai đi phuc vu đat nuoc khi can. Ong cung lap ra cac chuan muc bo nhiem va tao ra mau huy hieu cua Dich vu Benh vien Bien gom mot mo neo va y hieu. Sau đo cung nam, Tong thong Grover Cleveland đa ky thanh luat viec chinh thuc thanh lap Đoan Uy nhiem Y te Cong cong hien đai. Luc ban đau đoan chi nhan cac y si nhung sau đo mo rong bao gom nha si, ky su moi truong, duoc si, y ta, chuyen vien y te moi truong, khoa hoc gia va cac chuyen vien y te khac.


Muc đich Su menh đuoc tuyen bo cua đoan la "bao ve, phat huy, va phat trien suc khoe va an toan cho quoc gia". Cac vien chuc cua đoan thuoc nhieu co quan va chuong trinh khac nhau đuoc giao pho trach nhiem nhu sau:

Giup cham soc suc khoe va cung cap cac dich vu lien quan cho nhung nhom nguoi thieu cham soc y te: nguoi My ban tho, nguoi ban tho Alaska, va nhieu nhom dan khac can cham soc đac biet;
Ngan ngua va kiem soat dich benh, nhan dang cac chat gay hai suc khoe trong moi truong va giup chan chinh chung, va van đong loi song lanh manh cho cong dan;
Cai thien suc khoe tinh than cua quoc gia;
Bao đam rang thuoc uong va cac dung cu y te phai an toan va huu hieu, thuc an phai an toan va bo duong, my pham khong gay hai, va rang cac san pham đien tu khong gay ra so luong phong xa nguy hiem cho nguoi su dung;
Tien hanh va ho tro nghien cuu cac dich vu y te, y te sinh hoc, va hanh vi va trao đoi cac ket qua nghien cuu voi cac chuyen gia y te va voi cong chung;
Cung lam viec voi cac co quan quoc te va quoc gia khac ve cac van đe y te toan cau va cach giai quyet chung.
Ngoai ra, đoan con cung ung cac vien chuc (vien chuc y te, nha khoa, y te moi truong, tri lieu) cho cac luc luong đong phuc khac, chu yeu la Tuan duyen Hoa Ky va Đoan Uy nhiem Quan tri Đai duong va Khi quyen Quoc gia. Cac vien chuc cua đoan cung co the đuoc cu đen cac co quan lien bang khac.


Cac vien chuc uy nhiem (tuong đuong si quan quan đoi) Thanh vien cua đoan co khoang tren 6.000 vien chuc đu moi nganh nghe chuyen nghiep bao gom:
Bac si, nha si, duoc si, chuyen gia dinh duong, ky su, khoa hoc gia, cac gioi chuc y te moi truong, chuyen gia tri lieu (bao gom tri lieu vat ly, chuc nang, am thanh, thinh giac), cac linh vuc suc khoe (bao gom cac nhan vien xa hoi, tro ta y si, bac si nhan khoa, nha thong ke, khoa hoc gia đien toan, chuyen gia ve sinh rang, cac nha quan tri ho so y khoa, cac chuyen gia ky thuat y te,...), bac si thu y, va y ta. Cac bac si chinh hinh hien tai khong co nhung đang đuoc thao luan đe xem co can ho khong.
Đoan su dung cac cap bac cho cac vien chuc uy nhiem cua minh giong nhu cac cap bac cua si quan Hai quan Hoa Ky va Tuan duyen Hoa Ky tu thieu uy đen đo đoc cung nhu bac luong tu O-1 đen O-10. Cac vien chuc uy nhiem cua đoan đuoc đoan bo nhiem truc tiep va đuoc tra luong tuong tu nhu cac thanh vien cua cac luc luong đong phuc khac cua Hoa Ky. Ho khong đuoc giu hai chuc vu uy nhiem voi đoan va voi mot luc luong đong phuc khac nhung viec lien chuyen nganh đuoc cho phep.


Đong phuc Cac vien chuc cua đoan mac đong phuc tuong tu nhu quan phuc Hai quan Hoa Ky cung phu hieu đac biet cua đoan. Trong nhung tinh huong thi hanh nhiem vu nao đo thi mot vien chuc cua đoan co the đuoc phai đen lam viec chung voi mot luc luong đong phuc khac. thi du, Đoan Uy nhiem Quan tri Đai duong va Khi quyen Quoc gia khong co cac vien chuc y te lam viec tren tau, vi the PHSCC se phai phai nguoi đen giup. Đoan cung cat cu mot so vien chuc cua minh đen lam viec cho Tuan duyen Hoa Ky. Vi moi quan he gan gui nay, neu mot vien chuc cua đoan đuoc phai đen Tuan duyen thi vien chuc đo phai bat buoc mac quan phuc giong nhu cac si quan Tuan duyen nhung van con mang phu hieu nganh cua minh đe de nhan dang.


Tham khao Fitzhugh, Mullan. Plagues and Politics: The Story of the United States Public Health Service. New York: Basic Books, 1989. ISBN 0465057799; ISBN 978-0465057795.


Lien ket ngoai United States Public Health Service Commissioned Corps website Luu tru ngay 6 thang 5 nam 2009 tai Wayback Machine
PHSC Corps uniform insignia Luu tru ngay 26 thang 9 nam 2007 tai Wayback Machine
Physician Category
Dental Category Luu tru ngay 25 thang 4 nam 2010 tai Wayback Machine
Nurse Category
Engineer Category
Scientist Category Luu tru ngay 26 thang 8 nam 2009 tai Wayback Machine
Environmental Health Officer Category
Veterinarian Category
Pharmacist Category Luu tru ngay 6 thang 3 nam 2010 tai Wayback Machine
Dietitian Category Luu tru ngay 23 thang 12 nam 2004 tai Wayback Machine
Therapist Category Luu tru ngay 27 thang 5 nam 2010 tai Wayback Machine (Physical,Occupational, Speech Pathology and/or Audiology)
Health Services Category Luu tru ngay 31 thang 1 nam 2010 tai Wayback Machine (The Health Services category includes 58 professional disciplines.)