Linh duong Heuglin (danh phap khoa hoc: Eudorcas tilonura), con đuoc goi la linh duong Eritrea, la mot loai linh duong đuoc tim thay tai phia đong song Nile o Eritrea, Ethiopia va Sudan. Cac nha khoa hoc xem chung la mot phan loai cua linh duong tran đo (E. rufifrons) hoac cung loai voi linh duong Thomson (E. thomsonii) va linh duong Mongalla (E. albonotata) trong qua khu. Loai linh duong nho nhan nay co chieu cao ngang vai la 67 cm (26 in) va nang tu 15 đen 35 kg (33 đen 77 lb), voi bo long mau nau sam cung mot soc đo sam o hai ben suon, ngoai tru phan duoi bung va phan mong co mau trang. Sung cua linh duong Heuglin hien dien o ca hai giong đuc va cai, voi chieu dai tu 15 đen 35 cm (5,9 đen 13,8 in).
Hien nay, con nguoi van con rat mo ho ve tap tinh lan khia canh sinh thai hoc cua loai linh duong Heuglin nay. Chung thuong song đon đoc hoac theo đan tu hai đen bon con, chu yeu nhai, gam co. Chu ky mang thai cua chung keo dai gan sau thang đen khi linh duong con đuoc sinh ra. Linh duong Heuglin chu yeu song trong cac khu vuc rong lon nhu thao nguyen, đong co kho va nhung vung đat đay bui ram gai o đo cao 1.400 m (4.600 ft) so voi muc nuoc bien. Viec moi truong song ngay cang bi thu hep cung van nan san bat trai phep đe lay thit đang la moi đe doa lon đoi voi su sinh ton cua nhung con linh duong nay. So luong ca the cua chung co xu huong giam 20% trong khoang chin nam ke tu 2008. Tinh đen nam 2016, chi co 2.500 đen 3.500 ca the ton tai trong cac nhom nho, song phan tan, nhung chua đay 2.500 trong so nay la nhung ca the truong thanh. Vi ly do nay, linh duong Heuglin đuoc phan loai la mot trong nhung loai co nguy co tuyet chung trong sach đo cua Lien minh Bao ton Thien nhien Quoc te (IUCN).


Phan loai hoc Nam 1863, nha tham hiem va nha đieu hoc nguoi Đuc Theodor von Heuglin lan đau tien mo ta loai linh duong Heuglin dua tren mo ta cua minh ve mot mau vat tu vung đong bang gan Ain-Saba o Bogosland, Abyssinia (Đe quoc Ethiopia). Ong cung nhieu tac gia khac sau nay đa xem loai nay la mot phan loai cua linh duong tran đo (Eudorcas rufifrons) hoac cung loai voi linh duong Thomson (E. thomsonii) va linh duong Mongalla (E. albonotata). Vao nam 2013, nha sinh vat hoc Colin Groves chinh thuc phan loai linh duong Heuglin la mot loai đoc lap. Nhieu nha khoa hoc, tac gia sau đo cung dua vao nghien cuu nay cua Groves.


Đac điem Linh duong Heuglin nho hon đang ke va co đac điem di hinh gioi tinh it hon nhieu so voi cac loai linh duong khac. Ca con đuc va con cai đeu co sung ngan hon va mong hon. Chieu dai đau va than lan luot la 55 va 120 cm (22 va 47 in), chieu cao ngang vai khoang 67 cm (26 in). Con đuc nang tu 20 đen 35 kg (44 đen 77 lb), con cai nang tu 15 đen 25 kg (33 đen 55 lb). Linh duong Heuglin co bo long mau nau sam, ngoai tru phan duoi bung va mong co mau trang. Ngoai ra, chung con co mot soc đo sam tren suon va phan giua mat sam mau hon xung quanh khuon mat voi nhieu vong trang quanh mat. Linh duong Heuglin co hai sung, moi chiec co chieu dai dao đong tu 22–35 cm (8,7–13,8 in) voi con đuc va 15–25 cm (5,9–9,8 in) voi con cai. Đinh chop cua moi chiec sung huong vao nhau. Hai goc sung cach nhau 11,9–17,3 cm (4,7–6,8 in), hai đinh chop cua sung cach nhau 4,1–9,4 cm (1,6–3,7 in). Con cai co sung thang va manh khanh hon so voi con đuc. Đuoi cua chung co chieu dai tu 15 đen 27 cm (5,9 đen 10,6 in), đo chot o goc va đen dan theo chieu tu goc đen đinh đuoi. Hon the nua, nhung chiec đuoi cua loai nay nho hon va co mau tham hon so voi linh duong đau đo va mui khong co vet đom. Khu vuc phan bo cua chung nam rai rac, nhieu đia điem trung voi noi sinh song cua linh duong Ai Cap. Tuy vay, van co the phan biet hai loai nay dua vao đac điem soc mau cua chung. Cu the, soc đo o man suon linh duong Ai Cap co mau sang hon. O nhung vung khac nhu Tay Nam Eritrea, nhung con linh duong Soemmerring lon hon va nhat mau hon chia se khu vuc sinh song cua minh voi linh duong Heuglin, voi đac điem phan biet la chung co nhung chiec sung ngan, nang, cong ve phia sau, đinh sung nhon huong vao trong, mong trang va đuoi co long ngan mau trang.


Sinh thai hoc va tap tinh Linh duong Heuglin song mot cuoc đoi đon đoc hoac tao lap thanh nhom tu hai đen bon ca the. Vao nhung thoi điem nong nhat trong ngay, chung nao đat đe tao ra cac vi tri nghi ngoi duoi nhung rang cay bui hay cay tan rong, chang han nhu cay Balanites aegyptiaca o thao nguyen va Vachellia nubica o vung cay bui. Cac nhom linh duong cung co the nghi ngoi trong cac khu vuc nong hon trong khoang thoi gian dai, dua vao so luong cac đong phan ngay cang tang trong cac khu vuc nay. Loai nay co mot tap tinh lanh tho đac biet ma it nguoi biet đen, trong đo con đuc đanh dau lanh tho bang mot đong phan gan voi hang rao bao quanh khu vuc cua chung. Truoc tien, chung se ngui va cao đat quanh khu vuc gan đo, đen khi lua chon vi tri thich hop, chung se thai cac chat bai tiet ra đo. Cac tuyen le cung đuoc su dung đe đanh dau lanh tho. Linh duong Heuglin an co tuong tu nhu cac loai đong vat chan tha khac. Mac du co the ton tai trong thoi gian dai ma khong can nuoc, loai linh duong nay van phu thuoc nhieu vao nuoc hon cac loai linh duong khac trong pham vi cua chung. Qua trinh giao hop keo dai trong vai giay, con đuc đung thang tren hai chi sau va tien hanh giao phoi. Thoi gian mang thai khong co đinh, keo dai tu 184 đen 189 ngay. Hau het cac ca sinh no đeu dien ra vao mua mua. Linh duong con moi sinh co the la muc tieu đe doa cua cho rung hoac linh cau. Tuy nhieu quan sat đa đuoc đua ra, nhung nguoi ta van biet rat it ve khia canh sinh thai lan tap tinh cua loai đong vat nay.


Moi truong song va su phan bo Pham vi phan bo chu yeu cua linh duong Heuglin la vung đat phia đong song Nile, vung nui Itbay, Đong Nam Ai Cap, Đong Bac Sudan cung nhu vung đoi o Tay Bac Ethiopia va phia Tay Eritrea. Linh duong Heuglin ua thich cac khu vuc mo, rong lon nhu thao nguyen, đong co kho va mien đat bui ram gai co đo cao len đen 1.400 m (4.600 ft). Nguoi ta biet rat it ve so luong ca the cung nhu tinh trang cua loai linh duong nay. Co so lieu cho thay so luong ca the đa giam manh o Eritrea. Tuy nhien, vao nam 2019, Co quan Lam nghiep va Su song hoang da cua Eritrea chinh thuc tuyen bo phat hien linh duong Heuglin mot lan nua o quoc gia nay trong tieu khu Dige (Vung Gash-Barka). Truoc đo, lan cuoi cung mot con linh duong đuoc bao cao xuat hien la đa tu thoi cai tri cua Y o Eritrea (the ky 19 đen 20).


Đe doa va bao ton Sach đo cua IUCN phan loai linh duong Heuglin la loai co nguy co tuyet chung. Theo IUCN, so luong ca the loai nay co the đa giam toi 20% trong khoang chin nam sau nam 2008. Tinh đen nam 2016, chi co 2.500 đen 3.500 ca the o trong cac nhom nho song phan tan, voi it hon 2.500 ca the truong thanh. Loai linh duong nay đang bi mat moi truong song nghiem trong do chan tha qua muc, nan pha rung, mo rong nong nghiep cung nhu han han. Ngoai ra, viec san ban trai phep đe lay thit cung la mot moi đe doa lon. Linh duong Heuglin cung tung xuat hien o mot so khu vuc đuoc bao ve: Khu bao ton thien nhien Gash-Setit o Eritrea, Vuon quoc gia Kafta Sheraro hoac co the la Vuon quoc gia Alatash o Ethiopia, Vuon quoc gia Dinder o Sudan. Nha bao ton sinh thai loai linh duong Rod East luu y rang quan the linh duong Heuglin trong Vuon quoc gia Dinder đang bi đe doa do san ban, đac biet la vao mua mua khi cac loai đong vat thuong xuyen vuot ra bien gioi cua Vuon. Ngoai ra, vao mua kho, nhung nguoi chan nuoi lac đa va de thuong xam pham khu vuc nay va đe đong vat cua minh gam co tren cac tham thuc vat, tuoc đoat thuc an cung noi nghi ngoi cua loai linh duong Heuglin.


Tham khao