Mae Nak Phra Khanong (tieng Thai: แมนากพระโขนง, phat am tieng Thai: [Me-nak Phra Kha-noong]); "Mae" (แม) trong tieng Thai dich la me - chi nguoi phu nu mang thai, sinh ra va nuoi lon đua tre. Mae Nak con đuoc goi la "Nang Nak cua Phra Khanong"), hoac đon gian la Mae Nak (tieng Thai: แมนาก, "Nang Nak") hay Nang Nak (tieng Thai: นางนาก, "Co Nak"), la mot hon ma noi tieng o Thai Lan. Theo dan gian, đo la mot cau chuyen dua tren mot su kien co that xay ra vao nhung nam đau cua the ky 19.


Lich su Nguoi ta cho rang moi nguoi dan Thai đeu biet đen cau chuyen ve Mae Nak, va hau het cu dan o Bangkok đeu biet đen su hien dien cua ngoi mieu tho Mae Nak, no nam canh mot con kenh tai quan Pra Khanong, Bangkok. Nhieu tac pham nghe thuat đa lay cam hung tu Mae Nak, mot vai trong so đo đa tao nen suc hut lon cho khan gia, đieu đo the hien moi quan tam đac biet cua nguoi dan Thai đoi voi cau chuyen ve Mae Nak.


Cot truyen Khong co bang chung lich su chac chan ve su ton tai cua cau chuyen. Tuy nhien, hau het nguoi Thai co xu huong tin rang cau chuyen ve Mae Nak la co that, hoac it nhat la mot so chi tiet. Theo truyen thuyet, chuyen xay ra trong thoi gian tri vi cua vua Rama IV (1851 - 1868) hoac vua Rama III (1841-1851). Co mot co gai tre xinh đep ten la Nak sinh ra tai huyen Phra Khanong thuoc Bangkok, xuat than cua co la con gai cua mot vi truong xa. Co cung lon len va yeu mot chang trai tuan tu ten Mak, nhung vi Mak qua ngheo, nen nguoi cha giau co va đay quyen luc cua co đa ngan cam hai nguoi yeu nhau. May man thay, cuoi cung ho cung tro thanh vo chong.
Khi Nak co bau, Mak bi goi đi linh đe ra chien truong trong khi vo anh phai song mot minh (mot so phien ban thi goi đay la cuoc chien tranh chong lai nguoi Shan, cac ban khac khong noi ro), anh bi thuong nang trong khi chien đau nhung may man thoat chet. Trong khi Mak đang đuoc cham soc vet thuong đe co the tro lai que nha, Nak va đua be trong bung đa chet khi co co gang sinh con. Hai me con sau đo đuoc dan lang chon cat theo tap tuc cua đia phuong. Nhung vi tinh yeu vo han danh cho nguoi chong, linh hon cua Nak van loanh quanh o nha, co cho đoi Mak. Khi Mak ve toi nha, anh vui mung gap lai vo va đua con moi chao đoi. Biet chuyen, hang xom va moi nguoi đa co gang canh bao rang Mak đang song voi mot con ma va rang vo con anh đa chet tu lau, nhung Mak khong tin chuyen đo va anh van tiep tuc song voi vo minh nhu truoc đay.
Mot ngay no, Nak đang chuan bi mon nuoc cham truoc bua an, bat thinh linh, co lam roi mot trai chanh (cung co ban noi la con dao) ra ngoai hien nha. Trong luc voi va, co đa keo dai canh tay cua minh ra ngoai hien đe nhat trai chanh o xa duoi đat. Mak nhin thay canh tuong ky di đo va cuoi cung cung nhan ra nguoi vo cua minh la mot con ma. Qua so hai, Mak co gang tim moi cach đe chay tron ma khong đe cho Nak biet.
Mot buoi toi no, Mak noi voi vo anh phai xuong nha đe đi tieu. Thoat khoi vo, anh nhanh chong chay vao trong bong đem. Khi phat hien chong minh đa chay tron, Nak quyet đinh đuoi theo bat anh quay ve. Mak thay vo va co che than minh bang cach nup sau mot bui Đai bi (Nat; หนาด). Theo dan gian Thai, ma quy rat so cham phai la Đai bi.
Trong su đau kho tot cung, Nak đa nguyen rua tat ca dan lang tai Phra Khanong, co gian du vi cho rang chinh ho la nguyen nhan khien Mak roi bo co, co giet bat cu nguoi nao ngan can co va Mak song voi nhau. Dan lang đa rat so hai va cuong cuong tim kiem nhieu vi phap su giup đo. Co phien ban noi rang Mak tai hon sau cai chet cua Nak. Nak ghen tuong va rat tuc gian, co tim cach pha phach cap vo chong moi cuoi. Mot tinh tiet quan trong đuoc nhac đen tat ca cac phien ban la Mak đa chay toi chua Wat Mahabut, va anh đuoc che cho boi mot noi rat linh thieng, ma quy khong the xam pham đuoc. Sau đo, hon ma cua Nak bi mot vi phap su đay quyen nang thu phuc. Ong nhot co vao mot cai binh bang đat nung va nem xuong mot con kenh. Co nhieu đoan ket khac nhau cua cau chuyen, mot trong so đo ke rang mot cap vo chong ngu dan no moi chuyen đen song o Phra Khanong khong biet chuyen hon ma cua Nak, trong luc bat ca ho đa tim thay chiec binh đat no va to mo xem co gi o trong đo. Nak đuoc giai thoat khi ho co mo nap chiec binh.
Tuy nhien, Nak lai bi thu phuc mot lan nua boi nha su Somdej Toh, vi su đuoc kinh trong nhat đat nuoc Thai luc bay gio. Đe che ngu hon ma Nak, ong đa cat mot phan tran cua co đe gan vao day lung cua minh va đeo no cho đen cuoi đoi. Truyen thuyet cho rang chiec day that lung hien đang thuoc so huu cua gia đinh hoang gia Thai Lan. Đo đoc Aphakonkiattiwong, hoang tu cua Chumphon, cung xac nhan la co di vat nay. Trong cai ket o mot phien ban khac, nha su đa khuyen giai Nak rang trong tuong lai co se đuoc đoan tu voi nguoi chong yeu quy cua minh, va vi the Nak đa tu nguyen ra đi ve the gioi ben kia.


Ghi chep khac Ghi chep ve Mae Nak co xua nhat la mot bai bao đuoc viet boi K.S.R Kularb cua bao Siam Prapet, xuat ban ngay 10 thang 3 nam 1899. Tac gia đa danh ra mot trang ruoi đe tra loi mot đoc gia cua bao khi nguoi nay hoi ve "quy Nak". Bai bao cho rang cau chuyen cua Mae Nak dien ra vao thoi ky vua Rama III, no dua tren cuoc đoi cua Amdaeng Nak (อำแดง นา ก, "Co Nak"), co song cung nguoi chong ten Chum, ngoi nha cua ho nam canh con kenh Phra Khanong. Nak qua đoi khi co đa mang thai. Sau đo, nguoi chong chon vo trong nghia trang cua chua Mahabusaya. Con trai cua co vi lo lang rang cha se tai hon va tai san thua ke cua minh se bi chia se voi me ke, vi vay anh đa đon thoi ve nhung cau chuyen ma. Đe thuyet phuc hon, anh ta thue nhieu nguoi đan ong nem đa vao tau thuyen đi ngang qua nghia trang - noi chon cat me minh, đong thoi mac quan ao phu nu đe hu hoa nguoi khac, lam cho moi nguoi tin rang hon ma Nak đa gay ra đieu đo. Sau khi viec bi bai lo, nguoi con đa thua nhan moi chuyen.


Mieu tho Mae Nak Mieu tho Mae Nak đuoc cho la noi chon cat thi the hai me con Mae Nak. Ngoi mieu đuoc xay dung vao cuoi thoi ky Ayutthaya va nam trong khuon vien chua Wat Mahabut, no nam sat canh con kenh Khanong Phra. Trung tam cua ngoi mieu đat tuong cua Mae Nak be đua tre so sinh. Trang tri trong mieu trong giong nhu mot ngoi nha cua co, ben trong no chua cac vat pham nhu vong hoa, trang phuc Thai, my pham, ta giay, binh sua va đo choi cho tre em, chung đuoc cac tin đo đen cau nguyen dang tang cho Mae Nak va con trai cua co. Nhung buc chan dung cua Mae Nak đuoc đat trong khu vuc trung tam mieu tho. Mot bo suu tap trang phuc đep danh cho co đuoc xep phia sau buc tuong cua Mae Nak.
Mieu đuoc nhieu tin đo thuong xuyen cung bai, ho thuong đen đay đe cau xin Mae Nak che cho va giup đo, thuong la phu nu se cau đuoc thu thai hoac sinh con de dang. Chinh vi noi bat hanh cua co bi gay ra boi viec đi linh, nen Mae Nak đuoc cho la rat ghet hinh thuc nay, nguoi dan tin rang neu cau xin Mae Nak, co se giup cho ho thoat đuoc viec phai đi nghia vu quan su. Vi su linh thieng cua mieu tho Mae Nak, nhung nguoi choi so đe hay tim đen đe xin so, ho se xin so bang cach đua tay vao mot cai lo bang đat set, rut ra nhieu so, hoac cao vao vo mot cay bat ky trong mieu đe tim so. Ngoai ra, nguoi ta con to chuc han nhung chuyen du lich tham quan mieu tho Mae Nak.
Nhieu nghi le cung bai cung đuoc thuc hien tai kenh Phra Khanong nam canh mieu, o đay ca song đuoc bay ban tai cac gian hang đe khach co the mua va phong sinh xuong kenh. Nhieu gian hang khac tai đen tho ban đo choi, bup sen, nhang, tranh ve, vong hoa,... danh cho nhung nguoi muon cung bai. Sau thanh cong cua bo phim Tinh Nguoi Duyen Ma, mot bo phim dua theo cau chuyen ve Mae Nak ra mat nam 2013 voi nu dien vien chinh Davika Hoorne, cung la mot tin đo, đa toi mieu tho Mae Nak va thuc hien mot đieu nhay kieu Thai đe to long biet on linh hon Nak sau khi doanh thu cua bo phim đat 10 trieu USD. Co tin rang Mae Nak đa giup đo đe bo phim đat đuoc thanh cong nhu vay.


Mae Nak trong van hoa Thai Cau chuyen ve Mae Nek la chu đe cho rat nhieu bo phim đien anh, phim truyen hinh va cac an pham khac. Nam 1911, mot vo nhac kich mang ten "E Nak Prakanong" đa tao nen mot con sot voi nguoi dan Thai, mot so chi tiet trong vo dien đa tro thanh đac trung kinh đien cua cau chuyen ve Mae Nak moi khi no đuoc nhac toi, bao gom ca ten nguoi chong la Mak. Ben canh đo la cac tinh tiet rung ron nhu viec Mae Nak giet chet nguoi hang xom đi mach leo, va keo dai canh tay thon dai cua minh đe nhat trai cay.
Co khoang gan 30 bo phim lay cam hung tu cau chuyen cua Mae Nek, trong đo bo phim som nhat ra đoi vao nhung nam 1930. Nam 1999, bo phim Nang Nak sau khi cong chieu đa tro thanh bo phim co doanh thu cao nhat thoi điem bay gio. Gan đay nhat, nam 2013 bo phim Tinh nguoi duyen ma dua theo truyen thuyet ve Mae Nek ra mat khan gia, no cung nhanh chong tro thanh bo phim an khach nhat trong lich su đien anh Thai Lan. Mot so tac pham:

Mae Nak Phra Khanong, phim Thai 1959
Mae Nak Khuen Chip, phim Thai 1960
Winyan Rak Mae Nak Phra Khanong, phim Thai 1962
Mae Nak Khanong Rak, phim Thai 1968
Mae Nak Phra Nakhon, phim Thai 1970
Mae Nak Phra Khanong, phim Thai 1973
Mae Nak Alawat, phim Thai 1973
Mae Nak Amerika, phim Thai 1975
Mae Nak Buk Tokiao, phim Thai 1976
Mae Nak Phra Khanong, phim Thai 1978
Sannya Chai Mae Nak Phra Khanong, phim Thai 1992
Mae Nak Choe Phi Pop (Mae Nak gap Phi Pop), phim truyen hinh Thai 1982
Nang Nak, phim Thai 1999 do Nonzee Nimibutr lam đao dien
Ghost of Mae Nak, phim Thai 2005 do đao dien nguoi Anh Mark Duffield thuc hien
Mae Naak, (แมนาก) mot vo opera đuoc sang tac boi Somtow Sucharitkul. No đa đuoc cong dien lan đau vao nam 2003 va nam 2005 tai Nha hat Opera Bangkok, voi giong nu cao Nancy Yuen la nu chinh va giong nam tram Kyu Won Han vai Maak, ca hai đeu giu vai chinh trong ca hai nam cong dien. Vao nam 2011, vo opera mot lan nua đuoc bieu dien o ca Bangkok va London.
Nak (นาค), phim hoat hinh 2008 đuoc đo hoa bang may tinh.
Maenak Prakanong the Musical, vo nhac kich nam 2009 đuoc đao dien boi Takonkiet Viravan, voi dien vien Myria Benedetti va Anatpol Sirichumsang.
Mae Nak Patha Pop Sam Tua, vo hai kich nam 2011.
Tinh Nguoi Duyen Ma (Pee Mak), (พีมาก..พระโขนง), phim hai kinh di san xuat nam 2013 boi hang GMM Tai Hub. Sau khi cong chieu tai Thai Lan tu cuoi thang 3 nam 2013, bo phim lap tuc gay đuoc tieng vang. Tinh đen thang 6 cung nam, phim đa đat muc doanh thu len đen hon 1 ti baht (33 trieu USD). Tinh Nguoi Duyen Ma đuoc coi la bo phim an khach nhat moi thoi đai cua đien anh Thai Lan.
Hinh tuong Mae Nak, đoi khi kha hai huoc, va rat pho bien trong truyen tranh Thai Lan va phim hoat hinh.


Tham khao Chien tranh Siem La - An Nam
Hon vong phu


Lien ket = Tai lieu =
Chutima Pragatwutisarn (ชติมา ประกาศวฒิสาร), Evil Woman in a Beautiful Body: Femininity and the Crisis of Modernity in Thai Society, Chulalongkorn University, 2010


= Tu lieu =
Love Legend of Mae Nak Luu tru ngay 24 thang 9 nam 2015 tai Wayback Machine
Mae nak phra khanong
Mae Nak Movie posters Luu tru ngay 17 thang 9 nam 2017 tai Wayback Machine
Mae Nak in cinema