Le Phu Tran (chu Han: 黎輔陳, ? -?), tuc Le Tan (黎秦), nguoi Ai Chau, la mot danh tuong cua trieu đai nha Tran, phuc vu trai cac trieu Tran Thai Tong, Tran Thanh Tong va Tran Nhan Tong.
Su sach khong ghi chep gi ve ngay, thang, nam sinh mat cua ong. Trong Đai Viet Su ky toan thu, nhung ghi chep đau tien ve ong bat đau tu nam 1250 va ket thuc vao nam 1278, khi vo ong la Chieu Thanh cong chua mat.


Than the Tran Ba Chi can cu vao Co Mai bi ky va Le trieu mieu due cho rang Le Tan la con Le Kham - dong doi cua hoang đe Le Đai Hanh. Le Kham la mot cong than đau thoi Tran, co cong giup Tran Thai To va Thai su Tran Thu Đo đanh su quan Nguyen Non, đuoc phong tuoc Thuong vi hau.


Cuoc đoi Thang 2, nam 1250, hoang đe Tran Thai Tong cho ong lam Ngu su trung tuong, tri Tam ty vien su.
Ngay 12 thang 12, nam 1257, quan Mong Co duoi su chi huy cua Cot Đai Ngot Lang, hay đuoc nhieu nguoi bet đen voi ten Ngot Luong Hop Thai, tu Van Nam xuoi theo song Hong tran vao Đai Viet. Tran Thai Tong than hanh đoc chien, xong pha ten đan. Quan quan hoi nung, hoang đe ngoanh trong ta huu, chi co Le Phu Tran mot minh mot ngua, ra vao tran giac, sac mat binh than nhu khong. Luc ay, co nguoi khuyen đuc hoang dung lai đe chi huy chien đau. Phu Tran co suc can: 

"Nay thi be ha chi đanh mot van doc tui thoi! Hay nen tam lanh chung, sao lai co the de dang tin loi nguoi ta the!"
Bay gio, Thai Tong moi lui quan đong o song Lo. Phu Tran giu phia sau. Quan giac ban loan xa, Phu Tran lay van thuyen che cho Thai Tong khoi trung ten giac. The giac rat manh, Thai Tong lai phai lui giu song Thien Mac. Phu Tran theo vua ban nhung viec co mat, rat it nguoi biet đuoc đieu đo. Ngay 24 thang 12 nam đo, sau that bai tai Đong Bo Đau, quan Mong Co rut chay.
Thang gieng nam 1258, Tran Thai Tong đinh cong phong tuoc, ban cho Le Phu Tran lam Ngu su đai phu, tuoc Bao Van hau; lai đem Chieu Thanh cong chua ga cho. Thai Tong noi: 

"Tram khong co khanh, thi đau co ngay nay. Khanh hay co gang đe cung đuoc tron ven ve sau".
Nhan xet ve viec nay, su gia Ngo Si Lien trong sach Đai Viet Su ky Toan thu viet: Vua toi nha Tran coi thuong đao vo chong lai thay o đay lan nua.
Cung trong thang gieng nay, ong cung Chu Bac Lam (周博覽) đi su sang nha Nguyen. Luc nay, su Nguyen sang đoi le vat hang nam, đoi tang them tien cong, lung tung khong đinh. Vua sai Le Phu Tran đi su, lay Bac Lam lam pho. Cuoi cung quy đinh 3 nam mot lan tien cong, coi la thuong le.
Ngay 24 thang 2 am lich nam 1258, Tran Thai Tong nhuong ngoi cho con la Tran Hoang đe lam thai thuong hoang. Tran Hoang len ngoi, tuc vua Tran Thanh Tong. Thang 6 nam 1259, Thanh Tong giao cho ong lam Thuy quan đai tuong quan.
Đen thang 12 nam 1274, Thanh Tong phong ong lam Thieu su, kiem Tru cung giao thu, tuc la thay hoc cua thai tu Tran Kham.
Thang 3 nam 1278, Chieu Thanh cong chua Ly thi qua đoi, tu đay cung khong con ghi chep gi lien quan đen ong nua.
Su gia Ngo Si Lien đa nhan đinh: "Le Phu Tran... dung luoc đung đau ba quan, mot minh mot ngua xong pha trong luc gian nguy, ma tai van hoc cua ong đu đe day bao thai tu".


Gia đinh Vo: Cong chua Chieu Thanh Ly thi, tuc Ly Chieu Hoang (1218-1279). Hai nguoi song voi nhau tu nam 1258 toi nam 1279.
Con trai: Thuong vi hau Le Tong.
Con gai: Ung Thuy cong chua Le Ngoc Khue.


= Tran Binh Trong =
PGS Tran Ba Chi can cu vao Le trieu mieu due va Co Mai bi ky cho rang Le Phu Tran la cha Tran Binh Trong va co the chinh Le Tong la Tran Binh Trong vi tai lieu chi ghi Le Phu Tran va cong chua Chieu Thanh chi co mot nguoi con trai, khong nhac đen nguoi con trai nao khac.


Xem them Tran Thai Tong
Ly Chieu Hoang
Tran Binh Trong


Tham khao Đai Viet Su ky Toan thu
Kham đinh Viet su Thong giam Cuong muc
Tran Xuan Sinh (2006), Thuyet Tran, Nha xuat ban Hai Phong
Tran Ba Chi (2006), "Ban them ve su nghiep cuu nuoc va hau due cua Le Hoan", trong cuon Boi canh đinh đo Thang Long va su nghiep cua Le Hoan, Nha xuat ban Ha Noi


Ghi chu