Vua Nepal, theo truyen thong đuoc goi la Maharajadhiraja (tieng Nepal: शरी महाराजधिराज), la nguyen thu quoc gia va la vua cua Nepal tu nam 1768 đen 2008. Ong tung la nguoi đung đau nen quan chu cu cua Nepal—Trieu đai Shah. Che đo quan chu đuoc thanh lap nam 1768 va bi Quoc hoi Lap hien Nepal bai bo vao ngay 28 thang 5 nam 2008. Cac tieu vuong đia phuong o Mustang, Bajhang, Salyan va Jajarkot cung đuoc bai bo vao thang 10 cung nam.


Lich su Vuong quoc Nepal do Prithvi Narayan Shah thanh lap vao ngay 25 thang 9 nam 1768, xuat than la mot vi vua Gorkha đa thanh cong trong cuoc chien thong nhat cac vuong quoc Kathmandu, Patan va Bhaktapur thanh mot quoc gia duy nhat duoi truong vuong trieu Shah cua minh. Vuong quoc nay đa hung chiu mot that bai lon trong cuoc chien tranh Anh-Nepal (1814–1816) chong lai Cong ty Đong An Anh. Hoa uoc Sugauli đuoc ky ket nam 1816, nhuong phan lon lanh tho Nepal gom Terai va Sikkim, (gan mot phan ba nuoc nay), cho nguoi Anh nham đoi lay quyen tu tri cua Nepal. Tu nam 1846 đen 1951, quoc gia nay tren thuc te nam duoi su cai tri cua vi Thu tuong cha truyen con noi tu dong ho Rana, giam bot quyen hanh cua quoc vuong Shah đen muc tro thanh mot vi vua bu nhin. Vuong quoc Nepal la mot nen quan chu chuyen che xuyen suot lich su nuoc nay. Thang 11 nam 1990, sau phong trao Jana Andolan, ban Hien phap đuoc thong qua va bien nuoc nay thanh nen quan chu lap hien. Ngay 13 thang 2 nam 1996, cuoc noi chien Nepal do Đang Cong san Nepal (Mao-it) phat đong, voi muc đich lat đo quoc vuong va thanh lap mot nuoc "Cong hoa nhan dan". Vao ngay 1 thang 6 nam 2001, Thai tu Dipendra trong mot lan che chen say sua đa vac sung ban chet phu hoang la Vua Birendra va Vuong hau Aishwarya, cung mot so thanh vien khac trong hoang toc. Sau đo, ong tu ban chinh minh. Ngay sau khi xay ra vu tham sat, Dipendra đuoc ton lam vua trong tinh trang hon me, nhung ong đa qua đoi vao ngay 4 thang 6 nam 2001, sau ba ngay tri vi ngan ngui. Chu ong la Hoang than Gyanendra, đuoc bo nhiem lam nhiep chinh vuong trong ba ngay, roi sau tu minh len ngoi vua sau khi Dipendra mat. Ngay 1 thang 2 nam 2005, khi tinh hinh an ninh xau đi trong cuoc noi chien, Vua Gyanendra đa tuyen bo tinh trang khan cap, đinh chi Hien phap va nam quyen kiem soat truc tiep tren toan quoc. Vao ngay 24 thang 4 nam 2006, sau phong trao Loktantra Andolan, nha vua đong y tu bo quyen luc tuyet đoi va phuc hoi lai Vien Dan bieu đa bi giai tan. Ngay 21 thang 11 nam 2006, cuoc noi chien ket thuc voi viec ky ket Hiep uoc Hoa binh Toan dien. Vao ngay 15 thang 1 nam 2007, nha vua đa bi đinh chi viec thuc thi chuc trach cua minh boi co quan lap phap lam thoi vua moi đuoc thanh lap. Cuoi cung, ngay 28 thang 5 nam 2008, vuong quoc đa chinh thuc bi Quoc hoi Lap hien phe bo va nuoc Cong hoa Dan chu Lien bang Nepal đuoc tuyen bo thanh lap. Cac tieu vuong đia phuong o Mustang, Bajhang, Salyan va Jajarkot cung đuoc bai bo vao thang 10 nam 2008.


Vua Nepal (1768–2008) Chu thich Prithvi Narayan Shah la nguoi cai tri đau tien cua nuoc Nepal "thong nhat". Tuy nhien, truoc nam 1768, lanh tho Nepal ngay nay bao gom cac vuong quoc nho khac nhau, ma trong đo cac đoi vua Shah van tiep tuc cai tri trong mot vai trong so chung (nhat la o Gorkha). Vi vay, thuc te lich su cua vuong trieu Shah con lau đoi truoc ca thoi Prithvi Narayan Shah.


Hoang ky Xem them Tong thong Nepal
Thu tuong Nepal
Vuong quoc Nepal
Le đang quang cua quoc vuong Nepal
Dong thua ke ngoi vua Nepal cu
Tham sat hoang gia Nepal


Tham khao