Luc quan Đe quoc Ao-Hung la luc luong luc quan cua Đe quoc Ao-Hung ton tai tu nam 1867 khi đe quoc nay đuoc thanh lap cho đen nam 1918 khi đe quoc nay tan ra sau that bai trong Chien tranh the gioi thu nhat truoc khoi Hiep uoc.
Đe quoc Ao-Hung la mot nen quan chu nhi nguyen ket hop giua Đe quoc Ao va Vuong quoc Hungary nen luc quan nuoc nay đuoc cau thanh tu ba luc luong đoc lap nhung co su lien ket voi nhau la Luc quan Lien hop (Tieng Đuc: Gemeinsame Armee), luc luong chung cua Ao va Hungary tuyen mo tu khap đe quoc; Luc quan Ao (Tieng Đuc: k.k. Landwehr) tuyen mo tu vung Cisleithania, vung noi tieng Đuc cua đe quoc; va Luc quan Hungary (Tieng Hungary: Magyar Kiralyi Honvedseg) tuyen mo tu vung Transleithania.
Mot trong nhung van đe lon nhat cua Luc quan Đe quoc Ao-Hung la tinh chat đa sac toc cua luc luong nay, voi tong cong muoi mot dan toc: nguoi Ao-Đuc, nguoi Hungary, nguoi Y, nguoi Romania, nguoi Sec, nguoi Slovakia, nguoi Ba Lan, nguoi Ukraina, nguoi Slovenia, nguoi Serb va nguoi Croatia. Nguoi Ao-Đuc va nguoi Hungary lan luot chiem 28% va 18% tong quan so, con nguoi Slavo chiem đen 44% quan so, ben canh 8% la nguoi Romania va 2% la nguoi Y.
Franz Kunstler la nguoi linh cuoi cung cua Luc quan Ao-Hung qua đoi vao thang 5 nam 2008 o tuoi 107.


Lich su = 1867-1914 =

Trong thoi ky 1867-1914, Đe quoc Ao-Hung khong tham gia cuoc chien lon nao ngoai tru cac cuoc xung đot quan su nho. Tuy nhien, bo tham muu quan su nuoc nay van chuan bi ke hoach cho cac cuoc chien tranh (neu co) voi cac quoc gia lang gieng, đac biet la Y, Serbia va Đe quoc Nga.
Cuoi the ky 19, luc quan Ao-Hung đuoc huy đong đan ap cac cuoc noi day tai khu vuc noi thanh đe quoc: nam 1882 va 1887 tai Vien va đac biet la nhung nguoi theo chu nghia dan toc Đuc tai Graz va nhung nguoi theo chu nghia dan toc Sec tai Prague vao thang 11 nam 1897. Tai Trieste nam 1902, quan linh duoi quyen Conrad von Hotzendorf cung đuoc su dung đe chong lai cuoc noi day cua nguoi Y vao nam 1902.
Cuoc chien lon nhat ma Luc quan Ao-Hung tham gia trong giai đoan nay la chien dich tai Bosnia va Herzegovina vao mua he nam 1878. Khi linh Ao-Hung duoi quyen Josip Filipovic va Stjepan Jovanovic tien vao khu vuc nay, ho du tinh se khong gap hoac gap rat it su khang cu nhung thuc te nguoi Hoi giao va Chinh Thong giao Đong phuong đa chong cu manh me. Hau qua la thuong vong cua Luc quan Ao-Hung sau chien dich len đen hon 5.000 nguoi va su khoc liet khong the luong truoc cua chien dich đa khien cho cac chi huy quan su va cac nha lanh đao chinh tri tro nen bat đong voi nhau.


= Chien tranh the gioi thu nhat (1914-1918) =

Nguyen nhan truc tiep dan đen viec Đe quoc Ao-Hung tuyen chien voi Serbia khien cho Chien tranh the gioi thu nhat bung no la vu am sat thai tu Ao-Hung Franz Ferdinand tai Sarajevo, Bosna.Trong phuong an chien luoc xay dung vao nam 1909, khi chien tranh bung no, trong điem cua chien luoc la đoi pho voi Đe quoc Nga.
Trong Chien tranh the gioi thu nhat, Luc quan Đe quoc Ao-Hung đa phai chien đau tren nhieu mat tran, gom cac mat tran chinh nhu sau:

Chien truong Balkan: bat đau tu ngay 28 thang 7 nam 1914, đanh nhau voi Serbia. Ao-Hung bi Serbia nhieu lan đanh bai trong nam 1914 nhu tai Tran Cer va Tran Kolubara, truoc khi phoi hop cung voi Bulgaria va Đe quoc Đuc chiem toan bo Serbia vao cuoi nam 1915.
Chien truong phia Đong: bat đau tu thang 8 nam 1914, đanh nhau voi Đe quoc Nga. Su tham bai ma Ao-Hung phai ganh chiu trong mua thu nam 1914 truoc Nga đa loai quan đoi nuoc nay ra khoi vai tro chu yeu tren mat tran nay. Mua he nam 1915, Ao-Hung voi Đuc gianh thang loi lon trong cuoc tan cong Gorlice-Tarnow nhung đen nam 1916, thuong vong cuc ky lon sau Cuoc tong tan cong cua Brusilov đa khien Ao-Hung phai phu thuoc nghiem trong vao quan Đuc tren Mat tran phia Đong va Bo Tu lenh Ao-Hung tren Mat tran phia Đong coi nhu hop nhat voi Bo Tu lenh Đuc. Ngay 3 thang 3 nam 1918, Hoa uoc Brest-Litovsk đuoc ky ket, nuoc Nga Xo Viet rut khoi chien tranh va mat tran phia Đong cham dut.
Chien truong Y: bat đau tu ngay 23 thang 5 nam 1915 khi Y tuyen chien voi Ao. Chien su tai đay keo dai suot ba nam ruoi va o trong tinh trang giang co la chinh du quan Y co quan so ap đao Ao-Hung, noi bat co Tran Caporetto noi lien quan Đuc, Ao-Hung gay ra thiet hai 11.000 nguoi chet, 20.000 nguoi bi thuong va bat 275.000 tu binh cho quan đoi Y. Tran Vittorio Veneto tu cuoi thang 10 đen ngay 3 thang 11 nam 1918 đa đanh dau su ket thuc cua mat tran Y trong Chien tranh the gioi thu nhat cung nhu su tan ra cua Đe quoc Ao-Hung.
Chien truong Romania: bat đau tu ngay 27 thang 8 nam 1916, đanh nhau voi Romania. Romania nhanh chong bi lien quan Đuc, Ao-Hung va Bulgaria đanh bai va đen ngay 6 thang 12 nam 1916, thu đo Bucharest cua Romania đa bi phe Lien minh Trung tam chiem.
Tu ngay 24 thang 10 nam 1918, chinh phu Hungary đa bat đau lenh cho linh Honved va linh Hungary trong Luc quan Lien hop tai mat tran Y rut khoi quan đoi đe quoc va hoi huong ngay lap tuc đe bao ve Hungary tu phia nam. Ngay 3 thang 11 nam 1918, hiep đinh đinh chien giua Ao-Hung va Y đa đuoc ky tai Villa Giusti va ngay nay cung chinh thuc đanh dau su cham dut cua Quan đoi Đe quoc Ao-Hung.


Tuyen quan va quan so Nghia vu quan su bat buoc đuoc ap dung tu nam 1868, theo đo nam gioi tu 18 đen 33 tuoi phai nhap ngu. Nam 1868, quan so hien dich cua luc quan Đe quoc la 255.000 va co the len đen 800.000 sau khi đong vien. Tuy nhien con so nay nho hon so voi cac quoc gia khac cua chau Au nhu Phap, Lien bang Bac Đuc hay Nga, moi quoc gia tren co the huy đong hon mot trieu quan. Dan so đe quoc tang len đen gan 50 trieu nguoi vao nam 1900, nhung quan so bi gioi han boi con so % dan so ma luat ve nghia vu quan su nam 1889 đua ra. Do đo, vao đau the ky 20, Ao-Hung chi goi nhap ngu đuoc 0,29% dan so, trong khi con so nay đoi voi Đuc la 0,47% dan so, Nga la 0,35% va Phap la 0,75%. Đa co nhieu lan tranh cai giua chinh phu Ao va Hungary ve con so nguoi goi nhap ngu moi nam phan chia giua khu vuc Ao va khu vuc Hungary. Đen tan thang 6 nam 1912, quoc hoi Ao va Hungary moi sua đoi luat nghia vu quan su cho phep goi them nguoi nhap ngu. Theo đo, moi nam se co 181.000 linh moi nhap ngu, so voi con so cu 139.000 va moi nam moi tang cho đen nam 1917 co 243.000 nguoi nhap ngu.
Truoc nam 1912, moi nguoi linh nghia vu se phuc vu quan đoi ba nam (sau rut xuong con hai nam tru ky binh va phao binh). Sau đo, nhung nguoi linh nay se chuyen sang đon vi du bi cho đen khi phuc vu quan đoi đu 12 nam (trong thoi gian nay se tham gia cac đot huan luyen quan su ngan, tong thoi gian lau nhat la 25 tuan) va sau cung se đuoc chuyen ve dan ve, tai đay ve ly thuyet ho se van bi goi chien đau khi tong đong vien cho đen khi đu 42 tuoi. Thuc te chi khoang 1/3 so linh nghia vu phuc vu trong Luc quan Lien hop, con lai la phuc vu tai cac đon vi đia phuong hay đua vao luc luong du phong sau tam tuan đuoc huan luyen co ban. Viec lua chon vao Luc quan Lien hop, Landwehr hay Honved dua vao ket qua boc tham. Nhung nguoi khong đu đieu kien vao Luc quan Lien hop, Landwehr hay Honved se đuoc đua vao cac đon vi du bi Ersatz đe huan luyen quan su co ban cho đen khi đu 33 tuoi se chuyen sang dan ve.
Si quan Ao-Hung thuong đuoc lay tu cac truong si quan hoac hoc vien quan su, tru truong hop cua nhung nguoi tinh nguyen nhap ngu mot nam va sau đo xin o lai quan ngu. Tong cong co 14 truong si quan, trong đo 11 truong cung cap si quan cho Luc quan Lien hop, ba truong cho Honved/Landwehr va bon hoc vien quan su lan luot cung cap si quan cho bo binh va ky binh cua Luc quan Lien hop; cac đon vi ky thuat; Honved va Landwehr. Trung binh cu 18 nguoi linh thi co mot si quan. Kho khan trong viec tuyen mo hoc vien si quan la muc luong thap, do đo so hoc vien si quan giam dan theo thoi gian. Tu nam 1897 đen nam 1913, so hoc vien si quan giam tu 3.333 nguoi xuong con 1.864 nguoi.
Ca đe quoc đuoc chia thanh 16 quan khu, moi quan khu lam nhiem vu tuyen mo va duy tri mot quan đoan, trong đo tam quan khu tai Ao, sau tai Hungary, mot tai Bosnia-Herzegovina va mot tai Dalmatia. 16 quan khu nay lai đuoc chia thanh 112 tieu quan khu lam nhiem vu tuyen mo binh linh.
Đen truoc khi chien tranh bung no, quan so Luc quan Đe quoc đat đen con so 415.000 nguoi. Tuy nhien khi chien tranh xay ra, sau khi tong đong vien, quan so tang len đen 3.350.000 quan nhung so luong thuc te co the chien đau chi la 1.421.000 quan. Chien tranh dien ra cung la luc cac han che trong viec tuyen quan truoc thoi chien bi do bo. Tuoi toi đa co the phuc vu quan đoi cung tang tu 42 len 50 va sau đo la 55. Đe bu đap cho thuong vong chien truong, so quan y bi cat giam, nguoi duoi 18 tuoi tinh nguyen nhap ngu cung đuoc cho phep va su dung ca nguoi nuoc ngoai nhu Quan đoan Ba Lan roi thuong binh sau khi hoi phuc cung phai quay lai chien truong. 


Co cau to chuc Đe quoc Ao-Hung la mot nen quan chu nhi nguyen ket hop giua Đe quoc Ao va Vuong quoc Hungary theo Thoa hiep 1867: Ao va Hungary co chinh sach đoi noi rieng nhung thong nhat ve chinh sach đoi ngoai nen luc quan nuoc nay đuoc cau thanh tu ba luc luong đoc lap ve quan ly, tai chinh nhung co su lien ket voi nhau trong chien tranh la Luc quan Lien hop (Tieng Đuc: Gemeinsame Armee), luc luong chung cua Ao va Hungary tuyen mo tu khap đe quoc; Luc quan Ao (Tieng Đuc: k.k. Landwehr) tuyen mo tu vung Cisleithania, vung noi tieng Đuc cua đe quoc; va Luc quan Hungary (Tieng Hungary: Magyar Kiralyi Honvedseg) tuyen mo tu vung Transleithania. Tren danh nghia, Luc quan Lien hop đam nhiem vai tro la luc luong chien đau chinh khi đe quoc tham gia vao cac cuoc xung đot quan su trong khi Landwehr va Honved ban đau du đinh chi su dung đe phong thu tai khu vuc nhung tu the ky XX hai luc luong nay cung tro thanh mot phan cua luc luong chien đau. Ba luc luong luc quan nay quan ly boi ba bo khac nhau: Bo Chien tranh Đe quoc (Tieng Đuc: K.u.k. Kriegsminister) quan ly Luc quan Lien hop con Landwehr va Honved lan luot quan ly boi Bo Quoc phong Ao (k.k. Ministerium fur Landesverteidigung) va Hungary (K.u. Honvedministerium). Toan bo cac luc luong vu trang cua Đe quoc Ao-Hung đat duoi su chi huy cua hoang đe (Kaiser) Franz Joseph tu nam 1867 cho đen ngay 21 thang 11 nam 1916 khi ong bang ha, sau đo la hoang đe Karl I cho đen khi đe quoc tan ra vao ngay 3 thang 11.
Vao nam 1914, sau khi tong đong vien, luc quan Ao-Hung co trong tay tong cong sau tap đoan quan, tu 1 đen 6, trong đo Tap đoan quan 1, 3 va 4 (sau đo la Tap đoan quan so 2) đong tai Galicia chong lai Nga con Tap đoan quan 5 va 6 đong tai Balkan. Ve so quan đoan, nam 1914 Ao-Hung co tong cong 18 quan đoan (16 quan đoan đuoc thanh lap tu truoc Chien tranh the gioi thu nhat). Thong thuong, mot quan đoan co tu hai đen ba su đoan bo binh, cung voi ky binh va cac đon vi ky thuat.
So tap đoan quan va quan đoan noi tren bao gom 50 su đoan bo binh (93 lu đoan bo binh, 9 lu đoan son cuoc va 44 lu đoan phao da chien), 11 su đoan ky binh va mot so lu đoan bo binh, son cuoc, dan ve khac. Đen nam 1916, so quan đoan tang len đen con so 27 (co mot quan đoan ky binh) bao gom 69 su đoan bo binh (bao gom 111 lu đoan bo binh, 4 ban lu đoan bo binh, 23 lu đoan son cuoc va 64 lu đoan phao da chien), ngoai ra con co them 13 lu đoan bo binh va 8 lu đoan son cuoc, 11 su đoan ky binh, 3 lu đoan ky binh va 3 lu đoan dan ve.
Vao nam 1915, Conrad von Hotzendorf, tham muu truong quan đoi va cac si quan tham muu cua ong đa đe xuat ke hoach cai to toan dien quan đoi nuoc nay đe phu hop voi đieu kien chien tranh. Theo đo so luong quan đoan va su đoan se thay đoi nhung mot su đoan bo binh van bao gom 16 tieu đoan. Sau khi Conrad bi bai chuc vao ngay 1 thang 3 nam 1917, nguoi ke nhiem Arthur Arz von Straußenburg tiep tuc ke hoach cai to nay. Theo đo, thong thuong mot trung đoan co tu bon hoac hon bon tieu đoan khien cho viec chi huy tro nen kho khan do đo cau truc moi đa đuoc trinh lang theo đo mot trung đoan chi gom ba tieu đoan giup cho tong so trung đoan tang len con so 139. Quan so toi thieu cua mot su đoan la la 6.040 nguoi, bao gom 4.680 linh bo binh, 960 linh phao binh, 300 linh ky thuat va 100 linh khong quan. Cac đon vi ky binh bi chuyen sang bo binh voi so luong lon va phao binh cung tai cau truc lai. 


Thanh phan dan toc va ton giao Thanh phan dan toc đa dang cua Đe quoc Ao-Hung cung dan đen tinh chat đa dan toc cua luc quan nuoc nay. Nhu vao nam 1906, trong so 1.000 nguoi linh nhap ngu co 267 nguoi Đuc, 223 nguoi Hungary, 135 nguoi Sec, 85 nguoi Ba Lan, 81 nguoi Ruthenia (hay nguoi Ukraina), 67 nguoi Croatia va nguoi Serb, 64 nguoi Romania, 38 nguoi Slovakia, 26 nguoi Slovenia va 14 nguoi Y. Thanh phan dan toc trong cac đon vi cung khac nhau khi nguoi Hungary, nguoi Sec va nguoi Đuc thuong đuoc su dung trong cac đon vi ky binh, phao binh va cac đon vi ky thuat trong khi nguoi Slavo chiem đen 67% so bo binh. Cac binh si nguoi Ao va Hungary the hien la đang tin cay trong chien đau hon nguoi Slavo đac biet tai mat tran phia Đong tu giua nam 1916 va tinh than chien đau yeu nhat la nguoi Sec, thuong co xu huong đau hang quan Nga. Khi chien tranh lan rong ra nhieu chien truong dan đen nhieu đoi thu moi, Ao-Hung cung phai cho hoan đoi vi tri cac đon vi tham chien vi ly do dan toc, nhu khi Romania theo phe phe Hiep uoc chong lai Ao-Hung, nguoi Ao/Romania phai bi rut khoi mat tran Đong Nam chau Au hay linh Ao-Hung goc Y cung khong đuoc phep su dung tai mat tran Y.
Ve thanh phan dan toc cua cac si quan, thong thuong so si quan goc Đuc/Ao chiem 1/3 so luong si quan chuyen nghiep. Theo so lieu thong ke vao nam 1911 tren tong so 98 tuong linh va 17.811 si quan cua Luc quan Đe quoc, thanh phan dan toc cua si quan nhu sau: 76,1% la nguoi Đuc, 10,7% la nguoi Hungary va 5,2% la nguoi Sec. Đoi voi si quan du bi, ty le nay la 56,8% nguoi Đuc, 24,5% nguoi Hungary va 10,6% nguoi Sec.
Ngon ngu su dung cung la van đe khi thong thuong mot trung đoi truong khong the hieu ngon ngu cua binh linh duoi quyen minh. Viec su dung tieng Đuc hay tieng Hungary đe lam ngon ngu ra menh lenh trong quan đoi cung la van đe tranh cai gan 10 nam truoc khi Chien tranh the gioi thu nhat dien ra va sau cung tieng Đuc van giu vi tri ngon ngu ra menh lenh. Đe giai quyet tinh trang đa ngon ngu tren, nhieu bien phap đa đuoc đua ra nhu hoc vien si quan tai Hoc vien Quan su Maria Therasa o Wiener Neustadt va Hoc vien Ky thuat Quan su o Vien phai hoc hai ben ngu khac cua đe quoc ben canh tieng Đuc. Gan mot nua so si quan cua Luc quan Lien hop co the noi tieng Sec ben canh tieng Đuc. Ngoai ra, moi nguoi linh sau khi nhap ngu se đuoc day tam muoi tu tieng Đuc can ban đe hieu menh lenh. Bat ky đon vi nao co tu 20% mot nhom dan toc tro len thi menh lenh se buoc phai đua ra theo ngon ngu cua nhom dan toc đo. Theo uoc tinh, co 163 đon vi su dung hai ngon ngu, 24 đon vi su dung ba ngon ngu va mot so đon vi phai su dung đen bon hoac ca nam ngon ngu.
Ve thanh phan ton giao cua luc quan Ao-Hung cung đa dang va phuc tap, đon cu qua thanh phan ton giao cua cac si quan luc quan. Hau het cac si quan Luc quan Ao-Hung la nguoi theo Cong giao La Ma. Vao nam 1896, trong so 1.000 si quan co 791 nguoi theo Cong giao La Ma, 86 nguoi theo Đao Tin Lanh, 84 nguoi theo Do Thai giao, 39 nguoi theo Chinh thong giao Hy Lap va mot nguoi theo Chinh Thong giao Đong phuong. Trong so cac luc luong luc quan cua cac cuong quoc chau Au truoc Chien tranh the gioi thu nhat, luc quan Ao-Hung gan nhu la luc luong duy nhat thuong xuyen cat nhac nguoi Do Thai vao cac vi tri chi huy quan đoi. Trong khi dan so nguoi Do Thai chi chiem 5% dan so đe quoc, nguoi Do Thai chiem đen gan 18% so si quan tru bi. Khong he co rao can chinh thuc nao cho nguoi Do Thai trong viec gia nhap luc quan, tuy nhien nhieu nhan vat đung đau quan đoi nhu Conrad von Hotzendorf va Thai tu Franz Ferdinand đa co luc bieu hien thai đo chong nguoi Do Thai. Franz Ferdinand con bi Conrad ket toi la co su phan biet đoi xu chong lai cac si quan theo Đao tin lanh.


Ngan sach Vao nam 1867, ngan sach danh cho quan đoi chiem 25% tong so khoan chi ngan sach tuy nhien khung hoang kinh te dien ra vao nam 1873 khien cho cac quan sat vien quan su nuoc ngoai phai đat cau hoi lieu đe quoc co the tham gia vao mot cuoc chien tranh lon ma khong co su vien tro. Mac du ngan sach đuoc tang cuong trong cac thap nien 1850 va 1860, trong nua cuoi the ky XIX, muc chi tieu cho luc quan cua Ao-Hung van khiem ton hon quan đoi cac cuong quoc chau Au khac. Tu nam 1895 đen 1906, ngan sach cho luc quan tiep tuc tang len nhung tinh tren ti le đau nguoi van thua ca Y va chi ngang bang Nga. Tong chi tieu cho luc quan, hai quan va dan quan vao nam 1912 cua Ao-Hung chi chiem co 2,5% tong thu nhap quoc dan vao nam 1912, trong khi Nga, Y va Đuc vao nam 1912 chi đen 5% tong thu nhap quoc dan cho quan đoi. Ao-Hung do đo tro thanh cuong quoc chau Au co ty le chi tieu cho quan đoi thap nhat.


Trang bi Trong Chien tranh the gioi thu nhat, trang bi cua quan đoi Ao-Hung la khong thong nhat va tuy theo tung trung đoan. Vao đau the chien, Linh Ao-Hung đuoc trang bi tot hon khong nhieu so voi linh Nga. Ve quan phuc, tu nam 1866, quan phuc trang truyen thong đa đuoc thay the bang xanh đam cho đen tan đau the ky XX. Đen nam 1908, tin rang chien tranh trong tuong lai se dien ra tai Balkan, quan phuc moi mau xam xanh duong (hechtgrau) bat đau đuoc đua vao su dung. Đen thang 9 nam 1915, quan phuc xam da chien (hay xam xanh la nhat) đuoc su dung lam quan phuc chinh thuc (feldgrau). Tuy nhien tren thuc te vao mua he nam 1914, quan phuc xam xanh duong chi đuoc cap cho cac binh si tuyen đau cua Luc quan Lien Hop, Landwehr va Honved. Nhieu đon vi ra mat tran phai mac trang phuc dan su voi bang tay o phia tay trai đe biet la quan chinh quy. Rieng ky binh Ao-Hung chi bat đau su dung quan phuc moi tu cuoi nam 1915 va trong nam 1914 ho van co quan phuc rieng đac biet nhu mu sat, mu shako hay mu czapka va quan ao nhieu mau sac. Mot so si quan chuyen nghiep Ao-Hung con tu bo tien ra mua quan phuc va trang bi cho ban than nhu ao khoac, sung luc, ong nhom, giay,... Đau Chien tranh the gioi thu nhat, nhung si quan Ao-Hung con mang nhung đac điem de nhan thay tren chien truong nhu giai vai choang cheo qua vai, tui đeo that lung, ghet da thuoc, giay co cao va mang guom khien ho de dang tro thanh muc tieu đe tieu diet cua cac xa thu đoi phuong. Do đo, tu thang 9 nam 1914, Đai cong tuoc Friedrich đa phai yeu cau cac si quan khong mang ghet da thuoc va mang guom tai chien truong nua.
Cung nhu quan đoi cac nuoc khac, suc manh hoa luc quan đoi Ao-Hung cung đuoc gia tang theo cuong đo cuoc the chien va trang bi ngay cang ky cang hon. Tu nam 1916, đai đoi ky thuat voi sung coi, luu đan, đien thoai, đen pha đuoc bo sung vao moi tieu đoan. Cung trong cung nam, so sung may cua mot trung đoan tang tu tam khau len muoi sau khau. Mot nam sau đo, con so nay tang len hai muoi bon va moi tieu đoan co mot trung đoi voi tam sung may hang nhe. Vao nam 1914, cac loai phao su dung đuoc đanh gia la loi thoi, đac biet la luu phao cap su đoan 90mm va 105mm, tru hai muoi bon luu phao 305mm. Trong nam 1915-16, cac loai phao moi đuoc đua ra chien truong gom son phao 75mm, phao da chien va luu phao 100mm va 105mm. Luu đan đuoc linh Ao su dung bat đau tu ngay 1 thang 3 nam 1915. Tu nua cuoi nam 1916, mu sat bat đau thay the cho mu vai tren chien truong va Ao la cuong quoc cuoi cung ap dung bien phap bao ve nay cho binh linh cua minh.


Quan ham va cap hieu Chu thich Tham khao Rothenberg, G. (1976). The Army of Francis Joseph. West Lafayette: Nha in Đai hoc Purdue. ISBN 0911198415.
Peter Jung (thang 5 nam 2003). The Austro-Hungarian Forces in World War I (1) 1914–16. Nha xuat ban Osprey. ISBN 9781841765945.{{Chu thich sach}}:  Quan ly CS1: nam (lien ket)
Peter Jung (thang 11 nam 2003). The Austro-Hungarian Forces in World War I (2) 1916-18. Nha xuat ban Osprey. ISBN 9781841765952.{{Chu thich sach}}:  Quan ly CS1: nam (lien ket)
J. S. Lucas (1973). The Austro-Hungarian Forces in World War I (1) 1914–16. Nha xuat ban Almark. ISBN 0855240970.
Manfried Rauchensteiner (2014). The First World War: And the End of the Habsburg Monarchy, 1914-1918. Bohlau Verlag Wien. ISBN 9783205795889.
Jukes, Geoffrey (2002). Essential Histories: The First World War, The Eastern Front 1914-1918. Oxford: Osprey Publishing. ISBN 9781841763422. Ban goc luu tru ngay 13 thang 11 nam 2014. Truy cap ngay 13 thang 11 nam 2014.
Tu Thien An-Hua Binh-Vuong Hong Sinh (2002). Lich su the gioi thoi hien đai (1900-1945). Thanh pho Ho Chi Minh: Nha xuat ban Thanh pho Ho Chi Minh.
Geoffrey Parker (2006). Lich su chien tranh. Thanh pho Ho Chi Minh: Nha xuat ban Tong hop Thanh pho Ho Chi Minh.
Leckie, Robert (2009). Chien tranh the gioi thu nhat. Thanh pho Ho Chi Minh: Nha xuat ban Tu đien Bach khoa.
Spencer C. Tucker, bien tap (2013). The European Powers in the First World War: An Encyclopedia. Nha xuat ban Routledge. ISBN 9781135506940.
James Joll-Gordon Martel, bien tap (2013). The Origins of the First World War. Nha xuat ban Routledge. ISBN 9781317875369.


Lien ket ngoai Anh chup & buu thiep Luc quan Đe quoc Ao-Hung 1866-1918 (tieng Anh)
Trang web ve Quan đoi Đe quoc Ao-Hung co thong tin chi tiet ve to chuc, su nghiep cua cac chi huy, quan phuc va vu khi
Quan ham Đe quoc Ao-Hung tren trang web Uniforminsignia.net Luu tru ngay 26 thang 1 nam 2006 tai Wayback Machine