Viem ruot thua la tinh trang đac trung boi hien tuong viem cua ruot thua. Mac du cac ca nhe tu khoi ma khong can đieu tri, viem ruot thua can đuoc phau thuat mo o bung đe lay bo ruot thua bi viem. Ti le tu vong cao neu khong đieu tri, chu yeu do ruot thua viem bi vo gay viem phuc mac va soc.


Nguyen nhan Benh viem ruot thua thuong xay ra đoi voi cac đo tuoi thanh thieu nien va tre nho tu 10 đen 30 tuoi, tham chi co khi benh con xay ra voi cac be tu 3 đen 4 tuoi va benh khong lay lan, khong bi theo di truyen. Nguyen nhan cua benh thuong khong ro rang va thuong chi co mot so nguyen nhan chu yeu dan đen bi hien tuong đau ruot thua nhu sau:

Long ruot thua bi tac nghen
Bi nhiem trung ruot thua
Tac nghen mach mau o ruot thua.
Neu khong đieu tri, ruot thua co the bi hoai tu, vo ra, dan đen viem phuc mac, nhiem khuan huyet va cuoi cung la tu vong.


Dau hieu va trieu chung Kieu đau cua viem ruot thua thuong bat đau o vung quanh ron truoc khi khu tru o ho chau phai, trong lam sang goi la hien tuong đau chuyen. Thuong đi kem voi chan an. Cung thuong co sot, Hoi chung đap ung viem he thong, Buon non, non va tieu chay co the co hoac khong, nhung neu co se lam tang kha nang chan đoan.
Trieu chung đien hinh la đau va nhay cam o ho chau phai. Neu phan ung doi duong tinh chung to co kich thich phuc mac. O bung gong cung la dau hieu nghi ngo cao cho viem phuc mac can can thiep phau thuat.


Chan đoan Chan đoan dua tren benh su va kham thuc the, cung voi thu mau va cac xet nghiem chan đoan khac.
Dau hieu thuc the đien hinh cua viem ruot thua la đau lan toa o vung ron, va tro nen khu tru tai điem McBurney neu ruot thua viem tiep xuc voi phuc mac thanh. Điem nay nam tai điem 1/3 ngoai cua đuong noi gai chau truoc tren va ron, hoac khoang be rong cua ban tay. Truong hop bat thuong ve giai phau co the khong đau tai vi tri nay.

Xet nghiem huyet hoc cua benh nhan viem ruot thua co ba bat thuong, gom co bach cau >11000g/l, Neutrophil >80%, CRP(C reactive protein- mot loai glycopritein do gan san xuat khi bi viem) gap 4-6 lan binh thuong.
Sieu am va chup Doppler cung la phuong tien phat hien viem ruot thua, nhung co the bo sot mot so truong hop (khoang 15%), đac biet la o giai đoan som khi chua hinh thanh dich, sieu am ho chau khong cho thay bat thuong mac du đa co viem ruot thua. Tuy nhien, hinh anh sieu am co the giup phan biet viem ruot thua voi benh canh khac co trieu chung rat giong, đuoc goi la viem hach bach huyet quanh ruot thua. O nhung noi co trang bi CT scan hay chup cat lop, đay la phuong phap chan đoan can lam sang đuoc ua thich. Phim chup cat lop CT scan thuc hien đung quy cach co đo phat hien (đo nhay) hon 95%. Ruot thua viem bieu hien tren CT scan la hien tuong mat tuong phan (thuoc nhuom đuong uong) trong ruot thua va dau hieu truong no hay phu ne cua ruot thua, thuong tren 6 mm o mat cat ngang; ngoai ra con co bang chung viem đuoc goi la "xe soi mo" ("fat stranding"). Sieu am cung đac biet co ich trong tham do nguyen nhan phu khoa gay đau bung o mot phan tu phai duoi o phu nu mang thai vi CT scan khong la phuong phap đuoc lua chon trong truong hop nay.
Neu cac trieu chung va can lam sang chua ro, khong cho benh nhan an va theo doi them đe chan đoan đuoc chinh xac.
Cac phuong phap khac gom tham truc trang bang ngon tay (hay kham truc trang qua đuong hau mon) - neu đau o phia phai (vi tri binh thuong cua ruot thua), no lam tang kha nang chan đoan viem ruot thua.
Cac dau hieu khac dung trong chan đoan viem ruot thua la dau co that lung-chau (thuong o viem ruot thua sau manh trang), dau lo bit (trong), dau Blomberg va dau Rovsing.
Cung can phan biet voi cac benh ly khac nhu benh ly phu khoa voi benh nhan nu, soi nieu quan....


Đieu tri Phau thuat cat bo ruot thua la phuong phap đieu tri chinh. Neu ruot thua chua bi vo thi tien hanh phau thuat bang phuong phap noi soi, con ruot thua đa bi vo giai phong o viem ra o bung thi can tien hanh mo rach.
Phau thuat qua noi soi đang đuoc ua chuong, phuong phap nay tham my va hoi phuc nhanh hon mo thuong (rach da macburney).
Khang sinh đuong tinh mach đuoc dung đe tieu diet vi khuan con sot lai va vi vay lam giam hien tuong viem.
Vai luu y sau phau thuat mo viem ruot thua

Tranh hoat đong gang suc
Han che hoat đong quanh vung vua đuoc phau thuat
Sau ca phau thuat su dung thuoc giam đau ma khong thay hieu qua thi can goi bac si
Han che, luu y va can than trong viec đi lai va di chuyen
Khong nen thuc khuya
Han che choi the thao trong vong 2 đen 4 tuan sau ca mo


Tien luong Hau het benh nhan viem ruot thua hoi phuc nhanh chong voi đieu tri, nhung co the xay ra bien chung neu đieu tri cham tre hoac neu bi viem phuc mac thu phat do thung ruot thua.
Thoi gian hoi phuc phu thuoc vao tuoi, co đia, bien chung va cac tinh huong khac, nhung thuong khoang 10 đen 28 ngay.
Su đe doa tinh mang do viem phuc mac la ly do tai sao viem ruot thua can đuoc đieu tri khan cap. Đoi khi phau thuat cat bo ruot thua đuoc tien hanh ben ngoai benh vien co trang bi phu hop neu viec di chuyen benh nhan la khong kha thi do van đe thoi gian.


Tham khao Lien ket ngoai The Merck Manual of Diagnosis and Therapy: Appendicitis