Tran tan cong Tran Chau Cang (hay Chien dich Hawaii va Chien dich AI cua Hawaii, va Chien dich Z theo cach goi cua Bo Tong tu lenh Đe quoc Nhat Ban) la mot cuoc tan cong quan su bat ngo đuoc Khong luc Hai quan Đe quoc Nhat Ban thuc hien nham vao can cu hai quan cua Hoa Ky tai Tran Chau Cang thuoc tieu bang Hawaii vao sang Chu Nhat, ngay 7 thang 12 nam 1941, dan đen viec Hoa Ky sau đo quyet đinh tham gia vao hoat đong quan su trong Chien tranh the gioi thu hai. Tran đanh nay đuoc tru tinh se ngan ngua va giu chan Ham đoi Thai Binh Duong Hoa Ky khong can thiep đen cuoc chien ma Nhat Ban đang hoach đinh nham xam chiem Đong Nam A, chong lai Anh Quoc, Ha Lan va Hoa Ky. Cuoc tan cong bao gom hai đot khong kich voi tong cong 353 may bay xuat phat tu 6 tau san bay Nhat Ban. Tran tan cong đa đanh chim 4 thiet giap ham Hoa Ky (2 chiec trong so đo sau nay đuoc vot len va đua tro lai hoat đong), va gay hu hong cho 4 chiec khac. Quan Nhat con đanh chim hoac pha hoai 3 tau tuan duong, 3 tau khu truc va 1 tau tha min, pha huy 188 may bay, gay ton that ve nhan mang la 2.402 nguoi tu tran va 1.282 nguoi khac bi thuong. Cac tram phat đien, xuong tau, xuong sua chua va cac kho chua nhien lieu va ngu loi, cung cac ben tau danh cho tau ngam va toa nha so chi huy (cung la noi đat bo phan tinh bao) đa khong bi đanh trung. Nhat Ban chiu thiet hai nhe voi chi mat 29 may bay bi ban ha va 4 tau ngam mini bi đanh chim voi 64 nguoi thiet mang, ngoai ra Kazuo Sakamaki, si quan chi huy cua mot trong nhung chiec tau ngam, đa bi bat.
Cuoc tan cong la mot su kien lon trong Chien tranh the gioi thu hai. No đa dien ra truoc khi co bat cu mot loi tuyen chien chinh thuc nao đuoc đua ra, ca truoc khi phan cuoi cung trong mot thong điep gom 14 phan đuoc chuyen hoan tat đen Bo Ngoai giao o Washington, D.C. Toa Đai su Nhat Ban o Washington đa đuoc chi thi phai chuyen giao thong điep nay ngay truoc thoi điem tru đinh cho cuoc tan cong o Hawaii. Cuoc tan cong, va đac biet la ban chat "bat ngo" cua no, la hai nhan to khien cho cong chung Hoa Ky thay đoi quan điem tu nhung nguoi theo chu nghia biet lap (Isolationism) nhu vao nhung nam giua thap nien 1930 sang ung ho viec Hoa Ky tham chien. Nhat Ban đa khong đua ra mot loi tuyen chien chinh thuc nao truoc khi thinh linh tan cong Tran Chau Cang, trong khi hai quoc gia Hoa Ky va Nhat Ban van con đang trong giai đoan đam phan hoa binh, vi the cuoc tan cong bat ngo nay bi du luan quoc te xem la đanh len, va Tong thong Franklin D. Roosevelt tuyen bo rang ngay 7 thang 12 nam 1941 "se song mai trong su o nhuc" ("A date which will live in infamy").
Tiep theo Hoa Ky, Anh va cac thuoc đia cua Anh, chinh phu Ha Lan va mot loat cac quoc gia My Latinh cung tuyen chien voi Nhat. Ve phia phe Truc, ngay 11 thang 12, Đuc Quoc xa va Y cung tuyen chien voi Hoa Ky lay co la Hoa Ky đa pha vo "su trung lap". Theo đo, Romania, Hungary, Bulgaria va Slovakia cung tuyen chien voi Hoa Ky. Viec Đuc nhanh chong tuyen chien voi Hoa Ky ma khong bi thuc ep boi bat ky cam ket nao voi Nhat Ban đa lap tuc khien Hoa Ky can du vao Mat tran chau Au.


Boi canh cua cuoc xung đot = Ke hoach cua đon tan cong =

Đon tan cong đuoc tru tinh se vo hieu hoa Ham đoi Thai Binh Duong Hoa Ky, nho đo bao ve cho ke hoach xam luoc Malaya va Đong An thuoc Ha Lan cua Nhat Ban, noi nguoi Nhat đang tim kiem cac nguon nguyen lieu thien nhien nhu dau mo va cao su o đo. Ca hai phia Hoa Ky va Nhat Ban đeu duy tri lau dai cac ke hoach phong ho mot cuoc chien tranh no ra tai Thai Binh Duong, von luon thay đoi khi cang thang giua hai quoc gia ngay cang leo thang trong nhung nam 1930, do su đap tra bang cam van va trung phat voi muc đo tang dan len cua Hoa Ky va cac quoc gia khac khi Nhat Ban banh truong vao Man Chau va Đong Duong.
Vao nam 1940, dua vao đieu khoan trong Đao luat Kiem soat Xuat khau, phia Hoa Ky đa hoan lai moi chuyen hang xuat khau cac loai may bay, linh kien, may cong cu va xang may bay, đieu ma phia Nhat Ban xem la mot hanh đong khong than thien. Hoa Ky khong ngung toan bo viec xuat khau dau mo sang Nhat vao luc đo mot phan la vi quan điem đa so tai Washington cho rang hanh đong nhu vay co the qua cuc đoan, do Nhat con bi phu thuoc vao dau mo Hoa Ky, va de bi phia Nhat xem la mot hanh đong khieu khich.
Ban tham muu hai quan Nhat đa nghien cuu mot cach sau sac,ti mi su kien Anh Quoc tan cong ham đoi Y tai cang Taranto vao nam 1940. Su kien nay đa đuoc tan dung triet đe nham len ke hoach cho cuoc tan cong vao can cu hai quan Hoa Ky o Tran Chau Cang.
Sau khi Nhat Ban xam chiem Đong Duong, Hoa Ky đa cam xuat khau dau mo sang Nhat vao mua He nam 1941, mot phan do cac gioi han moi cua Hoa Ky trong viec tieu thu dau mo trong nuoc. Tong thong Franklin D. Roosevelt truoc đo đa đua Ham đoi Thai Binh Duong đen Hawaii va yeu cau xay dung mot luc luong quan su tai Philippines voi hy vong co the lam nan long Nhat Ban trong viec tiep tuc xam chiem Vien Đong. Nhu gioi lanh đao quan su toi cao Nhat Ban nhan đinh (mot cach nham lan) rang moi hanh đong chong lai cac thuoc đia Anh Quoc o Đong Nam A se thuc đay Hoa Ky can du vao chien tranh, mot cu tan cong phu đau đuoc xem nhu la giai phap duy nhat đe Nhat Ban tranh đuoc su can thiep cua Hai quan Hoa Ky. Nhat Ban cung can nhac đen viec xam luoc Philippines va cho đo la can thiet trong ke hoach chien tranh cua Nhat; trong khi ve phia Hoa Ky, viec chiem lai quan đao nay đa đuoc quy đinh trong Ke hoach Cam trong nhung nam giua hai cuoc the chien.
Nhat Ban va Hoa Ky đeu nhan thuc đuoc nguy co chien tranh (va đeu xay dung cac ke hoach chuan bi đieu nay) ngay tu nhung nam 1920, cho du su cang thang trong moi quan he chua thuc su bat đau leo thang đen tan khi Nhat Ban xam chiem Man Chau nam 1931. Trong thap nien tiep theo, Nhat Ban tiep tuc banh truong vao Trung Quoc, dan đen cuoc Chien tranh Trung-Nhat vao nam 1937. Đen nam 1940, Nhat Ban tien hanh xam chiem Đong Duong nham ngan chan cac con đuong tiep te đen đuoc Trung Quoc, đong thoi cung la mot buoc đi đen viec so huu cac nguon tai nguyen o Đong Nam A. Hanh đong nay khien Hoa Ky ra lenh cam xuat khau dau mo sang Nhat Ban, buoc Nhat Ban phai khoi đong ke hoach chiem huu viec san xuat xang dau tai Đong An. Hon nua, viec chuyen Ham đoi Thai Binh Duong tu can cu truoc đay o San Diego đen cac can cu moi o Tran Chau Cang đuoc gioi quan su Nhat Ban xem la Hoa Ky đang chuan bi cho mot cuoc đoi đau tiem tang giua hai quoc gia.

Ke hoach so thao cho mot cuoc tan cong vao Tran Chau Cang nham bao ve cuoc tien quan vao "Khu vuc Tai nguyen phia Nam" (ten ma phia Nhat đat cho khu vuc Đong An va Đong Nam A noi chung) đuoc bat đau ngay tu đau nam 1941, duoi su đo đau cua Đo đoc Yamamoto, luc đo đang la Tu lenh cua Ham đoi Lien hop Nhat Ban. Ong gianh đuoc su ung ho chinh thuc cua Bo Tong tham muu Hai quan Đe quoc Nhat Ban đe vach ke hoach va huan luyen cho cuoc tan cong sau nhieu cuoc tranh luan cang thang voi Bo chi huy Hai quan; ong tham chi đa đe doa tu chuc. Cong viec len ke hoach toan dien đuoc tien hanh vao đau mua Xuan nam 1941, chu yeu do Đai ta Minoru Genda thuc hien. Trong nhung thang tiep theo sau, phi cong đuoc huan luyen, trang bi đuoc cai tien va thong tin tinh bao đuoc thu thap. Cho du co nhung su chuan bi nhu vay, ke hoach tan cong chi đuoc Thien hoang Chieu Hoa phe chuan chinh thuc vao ngay 5 thang 11, sau ba trong tong so bon cuoc hop Hoi nghi Hoang gia đe xem xet van đe. Nhat Hoang chi đua ra loi cho phep cuoi cung vao ngay 1 thang 12, sau khi phan lon cac nha lanh đao Nhat thuyet phuc voi ong rang ban "ghi chu cua Hull" co the "pha huy thanh qua cua cac su kien tai Trung Quoc, đe doa Man Chau Quoc va ha thap kha nang kiem soat Trieu Tien cua Nhat Ban." Đen cuoi nam 1941, cac can cu va co so quan su Hoa Ky tai Thai Binh Duong đa nhieu lan bi đat trong tinh trang bao đong, va xung đot giua Hoa Ky va Nhat la đieu ma nhieu quan sat vien nghi đen. Tuy nhien, cac quan chuc Hoa Ky đa hoai nghi viec Tran Chau Cang se tro thanh muc tieu đau tien trong mot cuoc chien tranh voi Nhat. Ho cho la Philippines se bi tan cong truoc tien do moi đe doa ma no đat ra cho cac con đuong van chuyen tren bien ve phia Nam, va do niem tin sai lam rang Nhat khong co kha nang tung ra hai chien dich tan cong hai quan chu luc cung mot luc.
Hien đang noi len mot cuoc tranh luan xuat phat tu cac cao buoc cua cac nha am muu hoc, cac su gia quan su va cac cuu quan nhan cho rang mot so thanh vien trong noi cac cua Roosevelt đa biet truoc ve cuoc tan cong va đa lo đi nham tim kiem su ho tro tu phia cong chung va Quoc hoi trong viec cho phep Hoa Ky tham chien theo phe Vuong quoc Anh va cac đong minh hay khong.


= Vi tri chien luoc cua Tran Chau Cang =
Quan đao Hawaii cua Hoa Ky o giua Thai Binh Duong la mot chuoi đao dai noi tiep nhau theo huong tu Tay-tay Bac sang Đong-đong Nam co dien tich tong cong gan 17.000 km² voi khoang nua trieu nguoi (o thap ki 40). Lon nhat la đao Hawaii (tren 10.000 km²) nam o cuc trong quan đao, nhung quan trong nhat lai la đao Oahu voi dien tich khoang 1500 km², nam cach Hawaii khoang 140 dam ve phia Tay Bac. Tren bo bien phia Nam đao Oahu co thanh pho Honolulu (200.000 dan), thu phu cua ca quan đao. Cung tren bo bien phia Nam đao, cach Honolulu ve phia Tay chung 6 dam la Tran Chau Cang, can cu chinh cua ham đoi Thai Binh Duong Hoa Ky (ke tu nam 1940). Dung tren mot vinh bien an sau vao đat lien cua đao roi chia thanh nhieu vung bien va luong lach kin đao lai co mot cu lao o giua vinh đuoc goi la "đao Ford" nhu mot cau tau thien nhien. Tran Chau Cang co đieu kien tu nhien ly tuong đe bao ve ham đoi chong lai moi su tan cong tu ben ngoai. Viec bo phong o cang het suc can mat voi mot he thong luoi thep đac biet chong ngu loi va tau ngam. Ngoai Tran Chau Cang ra, ham đoi con mot can cu khac la cang Lahaina tren đao Maui, mot đao nam o khoang giua Oahu va Hawaii.
Nam o toa đo 21°20′38″ Bac, 157°58′30″ Tay tren đao Oahu, hon đao lon thu ba cua nhom đao phia Tay quan đao Hawaii, Tran Chau Cang co vi tri chien luoc cuc ky quan trong đoi voi toan bo vung Bac Thai Binh Duong. Voi khoang cach tuong ung voi mot tam bay toi đa cua cac "phao đai bay" B-17 tu Oahu đen bo bien phia Tay Hoa Ky, Tran Chau Cang co the tro thanh can cu trien khai cac hoat đong cua khong quan oanh tac o Tay Thai Binh Duong. Vai tro vi tri cua Tran Chau Cang đoi voi hai quan con quan trong hon. Do vi tri gan nhu o giua vung Bac Thai Binh Duong, Tran Chau Cang vua la can cu chi huy, can cu hau can, la co so bao duong, sua chua cac chien ham cua ham đoi Thai Binh Duong. Tu can cu nay, Ham đoi Thai Binh Duong cua Hai quan Hoa Ky co the tung suc manh cua ho khong che toan bo vung Bac Thai Binh Duong bang cac luc luong tau noi, tau ngam va khong quan cua Ham đoi. Neu nhu đoi voi Hoa Ky, Tran Chau Cang va Midway la hai ban đap quan trong noi tiep nhau đe vuon sang luc đia chau A thi đoi voi Nhat Ban, Tran Chau Cang la ban đap đe tien đen Hoa Ky va toan bo luc đia Bac My. Tuy nhien, vao nhung nam 1941-1942, luc quan va hai quan Nhat Ban khong co tham vong đanh chiem hoan toan quan đao nay nhu ho đa lam voi quan đao Midway. Voi tran tan cong Tran Trau Cang, Nhat Ban chi đu suc lam te liet Ham đoi Thai Binh Duong cua Hoa Ky trong mot khoang thoi gian vua đu đe ho co the ranh tay đanh chiem toan bo vung bo bien va cac quan đao Tay Thai Binh Duong, uy hiep An Đo va Australia, đay lui anh huong cua Hoa Ky khoi chau A, chia đoi Thai Binh Duong voi Hoa Ky trong mot the can bang chien luoc moi o đai duong rong nhat the gioi nay, tien toi hien thuc hoa hoc thuyet "Đai Đong A".


= Muc tieu =
Cuoc tan cong co nhieu muc đich chinh. Truoc tien, nguoi Nhat hi vong no se tieu diet cac đon vi cua ham đoi Hoa Ky, va do đo ngan can ham đoi Thai Binh Duong can thiep vao viec Nhat chinh phuc Đong An. Ke tiep, đo la cach nguoi Nhat tranh thu thoi gian đe cung co vi the cua ho va tang cuong suc manh hai quan, truoc khi cac tau chien moi cua Hoa Ky đuoc che tao theo Đao luat Vinson-Walsh se xoa tan moi co hoi chien thang. Cuoi cung, no đuoc tru tinh se la mot đon manh giang vao tinh than cua nguoi My, co the gay nan long, cho phep Nhat tiep tuc chinh phuc Đong Nam A ma khong bi can thiep.
Đat muc tieu chinh vao nhung chiec thiet giap ham la mot cach đanh vao tinh than, vi chung la niem tu hao cua moi luc luong hai quan vao thoi điem đo. Vi cac y tuong chien luoc va van kien quan su cua ca hai phia Nhat Ban va Hoa Ky đeu xuat phat tu cong trinh cua Đai ta Hai quan Alfred Mahan, von cho rang nhung chiec thiet giap ham co vai tro quyet đinh trong cac tran hai chien. No cung la cach đanh vao suc manh tac chien cua Ham đoi Thai Binh Duong; va neu nhu thanh cong, đieu đo se tri hoan, neu khong the ngan ngua vinh vien, tran chien Thai Binh Duong tong luc ("tran đanh quyet đinh", theo suy nghi cua Hai quan Nhat), mot cuoc chien chac chan la cuoc đoi đau giua cac thiet giap ham. Voi nhung suy nghi ay, Yamamoto du đinh phai tim kiem va tan cong Ham đoi Thai Binh Duong "bat cu noi nao co the tim gap tai Thai Binh Duong." Ngay 14 thang 11 nam 1941, cuoc dien tap tren sa đo đa đua ra gia đinh luc luong phong thu khi đuoc bao đong se co the đanh chim hai tau san bay cua Nhat va lam hu hai them hai chiec nua, ngay ca khi co thoi tiet thuan loi; đo la tat ca suc manh ma Bo Tong tham muu Hai quan Nhat du đinh tung ra cho chien dich nay. Du sao, Yamamoto van ra lenh tiep tuc tien hanh. Phia Nhat Ban đa qua tin tuong vao kha nang đat đuoc thang loi nhanh chong trong The Chien Thu Hai, va do đo đa bo qua cac muc tieu khac trong cang, đac biet la cac xuong tau hai quan, kho chua dau va can cu tau ngam, vi tin rang chien tranh se ket thuc truoc khi cac co so đo co the phat huy tac dung.


Ke hoach va tuong quan luc luong = Ke hoach su dung binh luc cua Hai quan Nhat Ban =

Khong luc cua Hai quan cua cac tau san bay Nhat Ban tham gia vao cac cuoc tan cong Tran Chau Cang su dung ba loai may bay chu yeu, thuong đuoc biet đen voi ten ma cho chung trong Hai quan Hoa Ky: may bay tiem kich Mitsubishi A6M Kieu 11 ("Zero"), may bay phong ngu loi Nakajima B5N Kieu 97 ("Kate") va may bay nem bom bo nhao Aichi D3A Kieu 99 ("Val"). Đac điem cua cac phuong tien nay nhu sau:

May bay chien đau Mitsubishi A6M kieu 11 ("Zero") do mot phi cong đieu khien; toc đo toi đa 545 km/gio; tam hoat đong toi đa 1.870 km; đuoc trang bi mot sung may 20 mm va hai bom 60 kg duoi canh. Tong so lan xuat kich trong tran đanh: 10 đot tu cac tau san bay Akagi, Kaga, Soryu, Hiryu, Shokaku va Zuikaku voi 78 chiec.
May bay nem bom bo nhao Aichi D3A kieu 99 ("Val") do hai phi cong đieu khien; toc đo toi đa 450 km/gio; tam hoat đong toi đa 1.400 km; đuoc trang bi mot bom 250 kg duoi than va hai bom 60 kg duoi canh. Tong so lan xuat kich trong tran đanh: 6 đot tu cac tau san bay Agaki, Kaga, Soryu, Hiryu, Shokaku va Zuikaku voi 129 chiec.
May bay phong ngu loi Nakajima B5N kieu 97 ("Kate") do hai đen ba phi cong đieu khien; toc đo toi đa 360 km/gio; tam hoat đong toi đa 1.100 km; đuoc trang bi mot ngu loi MK-91 457 mm hoac mot qua bom 800 kg duoi than. Tong so lan xuat kich trong tran đanh: 11 đot tu cac tau san bay Agaki, Kaga, Soryu, Hiryu, Shokaku va Zuikaku voi 143 chiec, trong đo co 49 chiec mang bom 800 kg va 94 chiec mang ngu loi MK-91.
Cac tau san bay đuoc ho tong boi mot ham đoi tau noi manh gom cac thiet giap ham nhanh Hiei va Kirishima, tau tuan duong hang nang Chikuma, 9 tau khu truc. Soai ham cua ham đoi Nhat Ban la chiec tau tuan duong hang nhe Nagara.
Phan ham đoi lien hop so 1 cua đe quoc Nhat Ban chiu trach nhiem tan cong Tran Chau Cang do đo đoc Nagumo Chuichi chi huy, co 2 tau san bay Akagi va Kaga voi su phan cong nhiem vu nhu sau:

Tau san bay Akagi do ham truong Kiichi Hasegawa chi huy, chi huy khong quan Masuda Shogo; đuoc giao nhiem vu tan cong cac thiet giap ham USS Maryland (BB-46), USS Tennessee (BB-43), USS West Virginia (BB-48), USS Oklahoma (BB-37) va USS California (BB-44); tau cho dau USS Neosho (AO-23), can cu khong quan Hickam, can cu thuy phi co Ford, khu vuc Eva. Trong bien che co:
Lien đoi hon hop phong loi - nem bom co 15 chiec Nakajima B5N do thieu ta Fuchida Mitsuo chi huy, gom phi đoi 1 cua thieu ta Fuchida, phi đoi 2 cua trung uy Goro Iwasaki va phi đoi 3 cua trung uy Izumi Furukawa.
Lien đoi phong loi co 15 chiec Nakajima B5N do trung ta Murata Shigeharu chi huy, gom cac phi đoi 1 va 2 do trung ta Shigeharu chi huy, phi đoi 3 va 4 do trung uy Asao Negishi chi huy.
Phi đoan nem bom co 18 chiec Aichi D3A do trung uy Takehiko Chihaya chi huy gom cac phi đoi 21, 22, 23 do trung uy Takehiko Chihaya chi huy, cac phi đoi 25, 26, 27 do trung uy Zenji Abe chi huy.
Lien đoi tiem kich đanh chan co 18 chiec A6M Zero do trung ta Shigeru Itaya chi huy, gom phi đoi 1 cua trung ta Itaya, phi đoi 2 cua trung uy Saburo Shindo. Lien đoi nay con co 9 chiec A6M Zero du tru.

Tau san bay Kaga do ham truong Okada Jisaku chi huy, khong quan do thieu ta Sata Naohito chi huy; đuoc giao nhiem vu tan cong cac thiet giap ham USS Arizona (BB-39), USS Tennessee (BB-43), USS West Virginia (BB-48), USS Oklahoma (BB-37), USS Nevada (BB-36), can cu khong quan Hickam va can cu thuy phi co Ford. Trong bien che co:
Lien đoi hon hop phong loi - nem bom co 15 chiec Nakajima B5N do trung ta Kakuichi Hashiguchi chi huy, gom phi đoi 1 cua trung ta Kakuichi Hashiguchi, phi đoi 2 cua trung uy Hideo Maki, phi đoi 3 cua trung uy Yoshitaka Mikami.
Lien đoi phong loi co 12 chiec Nakajima B5N do trung ta Kazuyoshi Kitajima chi huy, gom cac phi đoi 1 va 2 cua trung ta Kazuyoshi Kitajima chi huy, cac phi đoi 3 va 4 cua trung uy Mimori Suzuki.
Lien đoi nem bom co 27 chiec Aichi D3A do trung uy Saburo Makino chi huy, gom cac phi đoi 21, 22, 23 do đich than Makino chi huy, cac phi đoi 24, 25, 26 do trung uy Shoichi Ogawa chi huy, cac phi đoi 27, 28, 29 do trung uy Shoichi Ibuki chi huy.
Lien đoi tiem kich đanh chan co 18 chiec A6M Zero do trung uy Yoshio Shiga chi huy, gom phi đoi 1 do đich than trung uy Yoshio Shiga chi huy, phi đoi 2 do trung uy Yaushi Nikaido chi huy. Lien đoi nay co 9 chiec A6M Zero du tru.
Phan ham đoi lien hop so 2 cua đe quoc Nhat Ban chiu trach nhiem tan cong Tran Chau Cang do pho đo đoc Yamaguchi Tamon chi huy, co 2 tau san bay Soryu va Hiryu voi su phan cong nhiem vu nhu sau:

Tau san bay Soryu do ham truong Yanagimoto Ryusaku chi huy; khong quan do thieu ta Kusumoto Ikuto chi huy đuoc giao nhiem vu tan cong cac chien ham USS Nevada (BB-36), USS Tennessee (BB-43), USS West Virginia (BB-48), USS Utah (BB-31), USS Helena (CL-50), USS California (BB-44) va USS Raleigh (CL-7); san bay Wheeler va co so sua chua may bay tai Barbers. Trong bien che co:
Lien đoi hon hop nem bom - phong loi co 10 chiec Nakajima B5N do trung uy Heijiro Abe chi huy, gom phi đoi 1 do trong uy Abe chi huy va phi đoi 2 do trung uy Sadao Yamamoto chi huy.
Lien đoi phong loi co 8 chiec Nakajima B5N do trung uy Tsuyoshi Nagai chi huy, gom phi đoi 1 va phi đoi 2 do trung uy Nagai chi huy, phi đoi 3 va phi doi 4 do trung uy Tatsumi Nakajima chi huy.
Lien đoi nem bom co 18 chiec Aichi D3A do thieu ta Egusa Takeshige chi huy, gom cac phi đoi phi đoi 21, 22, 23 cua thieu ta Egusa Takeshige va cac phi đoi 24, 25, 26 cua trung uy Masatake Ikeda.
Lien đoi tiem kich đanh chan co 18 chiec A6M Zero do trung uy Masaji Suganami chi huy gom phi đoi 1 cua trung uy Masaji Suganami va phi đoi 2 cua trung uy Fusata Iida. Lien đoi nay co 9 chiec A6M Zero du tru.

Tau san bay Hiryu do ham truong Kaku Tomeo chi huy, Amagai Takahisa chi huy khong quan, đuoc giao nhiem vu tan cong cac chien ham USS Arizona (BB-39), USS California (BB-44), USS West Virginia (BB-48), USS Oklahoma (BB-37) va USS Helena (CL-50); cac cong trinh ngam va co so sua chua may bay tai Barbers. Trong bien che co:
Lien đoi hon hop nem bom - phong loi co 10 chiec Nakajima B5N do trung ta Tadashi Kosumi chi huy gom phi đoi 1 cua trung ta Kosumi va phi đoi 2 cua trung uy Toshio Hashimoto.
Lien đoi phong loi co 8 chiec Nakajima B5N do trung uy Heita Matsumura gom cac phi đoi 1 va 2 cua trung uy Heita Matsumura, cac phi đoi 3 va 4 cua trung uy Hiroharu Sumino.
Lien đoi nem bom co 10 chiec Aichi D3A do trung ta Michio Kobayashi chi huy gom cac phi đoi 21, 22, 23 cua trung ta Michio Kobayashi, cac phi đoi 24, 25, 26 cua trung uy Shun Nakagawa.
Lien đoi tiem kich đanh chan co 15 chiec A6M Zero do trung uy Kiyokima Okajima gom phi đoi 1 cua trung uy Kiyokima Okajima va phi đoi 2 cua trung uy Sumio Nono. Lien đoi nay co 9 chiec A6M Zero du tru.
Phan ham đoi lien hop so 5 cua đe quoc Nhat Ban chiu trach nhiem tan cong Tran Chau Cang do pho đo đoc Chuichi Hara chi huy co 2 tau san bay Shokaku va Zuikaku voi su phan cong nhiem vu nhu sau:

Tau san bay Shokaku do ham truong Jojima Takatsugu chi huy, Wada Tetsujiro chi huy khong quan đuoc giao nhiem vu tan cong can cu khong quan Hickam, san bay Kane'ohe va cac tran đia cao xa. Trong bien che co:
Lien đoi hon hop nem bom - phong loi co 27 chiec Nakajima B5N do trung uy Tatsuo Ichihara chi huy gom phi đoi 1 cua trung uy Tatsuo Ichihara, phi đoi 2 cua trung uy Tsutomu Hagiwara va phi đoi 3 cua trung uy Yoshiaki Ikuin
Lien đoi nem bom do co 27 chiec Aichi D3A do trung ta Takahashi Kakuichi chi huy gom phi đoi 1 cua trung ta Takahashi Kakuichi, phi đoi 2 cua trung uy Masao Yamaguchi va phi đoi 3 cua trung uy Hisayoshi Fujita.
Lien đoi tiem kich đanh chan co 5 chiec A6M Zero do trung uy Tadashi Kaneko chi huy, lien đoi nay co 9 chiec A6M Zero trong luc luong du tru.

Tau san bay Zuikaku do ham truong Yokokawa Ichibei chi huy, Shimoda Hisao chi huy khong quan, đuoc giao nhiem vu tan cong can cu khong quan Hickam, san bay Kane'ohe va cac tran đia cao xa. Trong bien che co:
Lien đoi hon hop nem bom - phong loi co 27 chiec Nakajima B5N do trung ta Shigekazu Shimazaki chi huy gom phi đoi 1 cua Shigekazu Shimazaki, phi đoi 2 cua trung uy Takemi Iwami va phi đoi 3 cua trung uy Yoshiaki Tsubota.
Lien đoi nem bom co 27 chiec Aichi D3A do trung ta Sakamoto Akira chi huy gom phi đoi 1 cua Sakamoto Akira, phi đoi 2 cua trung uy Tomatsu Ema va phi đoi 3 cua trung uy Hayashi.
Lien đoi tiem kich đanh chan co 6 chiec A6M Zero do trung uy Masao Sato chi huy va 9 chiec trong luc luong du tru.
Tau khu truc Akigumo thuoc lop Yugumo hoat đong đoc lap.
Phan ham đoi thiet giap ham so 3 do pho đo đoc Gunichi Mikawa chi huy gom hai thiet giap ham Hiei va Kirishima.
Phan ham đoi tuan duong so 8 do đo đoc Hiroaki Abe chi huy gom cac tuan duong ham Tone va Chikuma.
Phan ham đoi khu truc so 1 do pho đo đoc Sentaro Omori chi huy chi co khu truc ham Abukuma thuoc lop Nagara.
Phan ham đoi khu truc so 17' gom cac tau khu truc Urakaze, Isokaze, Tanikaze va Hamakaze đeu thuoc lop Kagero.
Phan ham đoi khu truc so 18' gom cac tau khu truc Kagero va Shiranuhi thuoc lop Kagero, cac tau khu truc Arare va Kasumi thuoc lop Asashio
Đon vi khu truc Midway do ham truong Ohishi Kaname gom cac tau khu truc Akebono (1930) va Ushio (1930) đeu thuoc lop Fubuki.
Phan ham đoi tau ngam so 2 do ham truong Imaizumi Kijiro chi huy gom tau ngam I-10 thuoc lop Kieu A, cac tau ngam I-21 va I-23 thuoc phan lop I-15, Kieu B1.
Đoan tau van tai so 1 gom tau cho dau Kyokuto Maru, cac tau van tai Kenyo Maru, Kokuyo Maru, Shinkiku Maru va Akebono Maru.
Đoan tau van tai so 2 gom tau cho dau Toho Maru, cac tau van tai Toei Maru va Nippon Maru.
Ham đoi tau ngam so 6 do pho đo đoc Shimizu Mitsumi chi huy trong bien che co:

Phan ham đoi tau ngam so 1 do pho đo đoc Sato Tsutomu chi huy gom tau ngam I-9 thuoc lop I-9, kieu A1, cac tau ngam I-15, I-17 va I-25 đeu thuoc lop I-15 kieu B1.
Phan ham đoi tau ngam so 2 do pho đo đoc Yamazaki Shigeaki chi huy gom tau ngam I-7 thuoc lop I-7, kieu J3, cac tau ngam I-1, I-2, I-3, I-4 đeu thuoc lop I-1, kieu J1, tau ngam I-5 thuoc lop I-5, kieu J1M va tau ngam I-6 thuoc lop I-6, kieu J2.
Phan ham đoi tau ngam so 3 do đo đoc Shigeyoshi Miwa chi huy gom cac tau ngam I-8 lop I-7 kieu J3, I-68, I-69, I-70, I-71, I-72, I-73 đeu thuoc lop I-68 kieu KD6A, cac tau ngam I-74 va I-75 thuoc lop I-74 kieu KD6B.
Phan ham cong kich đac biet do ham truong Sasaki Hanku chi huy tau ngam "me" gom cac tau ngam "bo tui" I-22 va I-22A do thuyen truong Naoji Iwasa chi huy, I-16 do thuyen truong Hiroshi Hanabusa chi huy, I-16A, I-18, I-18A, I-20, I-20A, I-21 va I-21A.
Đon vi tau ngam trinh sat do ham truong Kashihara Yasuchika chi huy gom cac tau ngam I-10 va I-26 do Minoru Yokota chi huy.


= Binh luc cua Hai quan Hoa Ky =
Ham đoi Thai Binh Duong cua Hoa Ky thuc su la ham đoi manh nhat the gioi luc bay gio voi khoang 170 ham tau cac loai

Tu lenh hai quan Hoa Ky, Đo đoc Harold Rainsford Stark.
Chi huy ham đoi Hoa Ky tai Thai Binh Duong, Đo đoc Husband Edward Kimmel.
Luc luong đac nhiem so 1 do Pho Đo đoc William Satterlee Pye chi huy, trong bien che co:
Ham đoi thiet giap do Chuan Đo đoc Walter Stratton Anderson chi huy, gom cac đon vi:
Hai đoan 1 do Chuan Đo đoc Issac C. Kidd chi huy gom cac chien ham USS Nevada (BB-36) cua ham truong Francis W. Scanland, USS Pennsylvania (BB-38) cua ham truong Charles M. "Saavy" Cooke, Jr. va USS Arizona (BB-39) cua ham truong Franklin Van Valkenburgh
Hai đoan 2 gom cac chien ham USS Oklahoma (BB-37) cua ham truong Howard D. "Ping" Bode, USS Tennessee (BB-43) va USS California (BB-44) cua ham truong Joel W. Bunkley.
Hai đoan 4 do Chuan Đo đoc Walter S. Anderson chi huy gom cac chien ham USS Maryland (BB-46) cua ham truong D. C. Godwin va USS West Virginia (BB-48) cua ham truong Mervyn Sharp Bennion.
Ham đoi tuan duong do Chuan Đo đoc H. Fairfax Leary chi huy, gom cac đon vi:
Hai đoan tuan duong so 6 gom cac tau tuan duong USS New Orleans (CA-32) va USS San Francisco (CA-38)
Hai đoan tuan duong so 9 do đich than Chuan Đo đoc H. Fairfax Leary chi huy gom cac tuan duong ham USS Phoenix (CL-46), USS Honolulu (CL-48), USS Helena (CL-50) va USS St. Louis (CL-49) cua ham truong George A. Rood
Ham đoi khu truc do Chuan Đo đoc Milo F. Draemel chi huy gom cac đon vi:
Phan ham đoi khu truc 1 gom cac tau khu truc USS Raleigh (CL-7) va USS Phelps (DD-360).
Hai đoan khu truc so 1 gom cac tau khu truc USS Dewey (DD-349), USS Hull (DD-350), USS Macdonough (DD-351) va USS Worden (DD-352)
Hai đoan khu truc so 2 gom cac tau khu truc USS Farragut (DD-348), USS Dale (DD-353), USS Monaghan (DD-354) va USS Aylwin (DD-355)
Tieu ham đoi 3 chi co tau khu truc USS Selfridge (DD-357)
Hai đoan khu truc so 5 gom cac tau khu truc USS Reid (DD-369), USS Conyngham (DD-371), USS Cassin (DD-372) va USS Downes (DD-375).
Hai đoan khu truc so 6 gom cac tau khu truc USS Cummings (DD-365), USS Case (DD-370), USS Shaw (DD-373) va USS Tucker (DD-374).
Phan ham ham đoi khu truc 2 gom cac tau USS Detroit (CL-8), USS Bagley (DD-386), USS Blue (DD-387), USS Helm (DD-388), USS Mugford (DD-389), USS Ralph Talbot (DD-390), USS Henley (DD-391), USS Patterson (DD-392), USS Jarvis (DD-393)
Cac tau khu truc đoc lap USS Allen (DD-66), USS Schley (DD-103), USS Chew (DD-106), USS Ward (DD-139)
Cac tau ngam USS Narwhal (SS-167), USS Dolphin (SS-169), USS Cachalot (SS-170), USS Tautog (SS-199).
Tau rai min USS Oglala (CM-4).
Cac tau quet min USS Turkey (AM-13), USS Bobolink (AM-20), USS Rail (AM-26), USS Tern (AM-31), USS Grebe (AM-43), USS Vireo (AM-52).
Cac tau quet min ven bo USS Cockatoo (AMc-8), USS Crossbill (AMc-9), USS Condor (AMc-14), USS Reedbird (AMc-30).
Cac tau khu truc rai min USS Gamble (DM-15), USS Ramsay (DM-16), USS Montgomery (DM-17), USS Breese (DM-18), USS Tracy (DM-19), USS Preble (DM-20), USS Sicard (DM-21), USS Pruitt (DM-22).
Cac tau khu truc quet min USS Zane (DMS-14), USS Wasmuth (DMS-15), USS Trever (DMS-16), USS Perry (DMS-17
Phao ham tuan tra USS Sacramento (PG-19)
Cac tau khu truc hang nhe USS Dobbin (AD-3) va USS Whitney (AD-4)
Cac tau cho thuy phi co USS Curtiss (AV-4) va USS Tangier (AV-8)
Cac tau cho thuy phi co loai nho USS Avocet (AVP-4) va USS Swan (AVP-7)
Cac tau cho thuy phi co đuoc cai bien tu tau khu truc USS Hulbert (AVD-6) va USS Thornton (AVD-11).
Tau cho đan USS Pyro (AE-1)
Cac tau cho dau USS Ramapo (AO-12) va USS Neosho (AO-23)
Cac tau cong xuong USS Medusa (AR-1), USS Vestal (AR-4) va USS Rigel (AR-11).
Tau ngam loai nhe USS Pelias (AS-14)
Tau ngam cuu ho USS Widgeon (ASR-1)
Tau benh vien USS Solace (AH-5)
Tau cho hang USS Vega (AK-17)
Cac tau cung cap USS Castor (AKS-1) va USS Antares (AKS-3)
Cac tau keo USS Ontario (AT-13), USS Sunnadin (AT-28), USS Keosanqua (AT-38) va USS Navajo (AT-64).
Cac tau ho tro USS Utah (AG-16), USS Argonne (AG-31), USS Sumner (AG-32) va USS Baltimore (CM-1).
Bao ve ham đoi va toan bo quan đao, co mot luc luong luc quan gom 43.000 binh linh va si quan, trong đo 35.000 đong tai Oahu. Luc luong nay đuoc trang bi cac vu khi rat hien đai. Tren đao Oahu co 5 san bay, quan trong nhat la san bay Hickam o ngay gan Tran Chau Cang va san bay Wheeler o phia Bac đao. Vao ngay 7 thang 12 nam 1941, tren đao co tat ca 233 may bay quan su cua Luc quan, trong đo 150 chien đau co, 35 phao đai bay hien đai B17, con lai la cac may bay nem bom khac. Voi luc luong noi tren, tuong Walter Short, tu lenh Luc quan tai đao Hawaii (tu thang 2 nam 1941) van cho rang ong thieu phuong tien phong thu, đac biet la nhung vu khi đe giang tra nhung cuoc tan cong bang khong quan cua ke đich. Co 81 chiec thuy phi co Catalina va bo sung them 6 chiec B17 lam nhiem vu trinh sat cho toan quan đao, đo đoc Kimmel cung tho rang ong khong đu kha nang thuong xuyen tham sat tu xa toan bo vung bien xung quanh quan đao. Boi the, ong chi chu trong tuan tra vung bien phia Nam, noi gan quan đao Marshall cua Nhat.
Đa nhieu lan, Short đe nghi bo sung nhung phuong tien con thieu, nhung cac thuong cap khong tan thanh, vi ho khong cung quan điem voi ong. Trong mot ban bao cao đe trinh Tong thong Franklin Roosevelt ngay 24 thang 4 nam 1941, Bo truong Quoc phong Henry Stimson va Tong tham muu truong Luc quan George Marshall nhat tri khang đinh rang:


Tiep can va tan cong Ngay 26 thang 11 nam 1941, mot luc luong đac nhiem Nhat Ban (Kido Butai, hay la Luc luong Tan cong) gom sau tau san bay ham đoi cung mot so tau ho tong va tau cho dau tiep nhien lieu, duoi quyen chi huy cua Pho Đo đoc Chuichi Nagumo đa len đuong roi mien Bac Nhat Ban đi đen mot đia điem o phia Tay Bac Hawaii, du đinh se tung so may bay tren đo, 405 chiec, đe tan cong vao Tran Chau Cang. Cuoc tan cong du đinh đuoc chia lam hai đot voi 360 chiec danh cho hai đot tan cong, va 48 may bay lam nhiem vu phong thu tuan tra chien đau tren khong (CAP), ke ca chin chiec cua đot thu nhat quay ve.
Đot thu nhat se la đon tan cong chu luc, trong khi đot thu hai se hoan tat nhung cong viec con sot lai. Đot thu nhat mang theo phan lon vu khi, chu yeu la ngu loi, đe tan cong cac tau chu luc. Cac phi cong đuoc lenh phai chon nhung muc tieu co gia tri cao nhat co mat tai Tran Chau Cang đe tan cong. May bay nem bom bo nhao dung đe tan cong cac muc tieu tren mat đat. Trong khi đo, May bay tiem kich đuoc yeu cau phai ban pha cac san bay va tieu diet so may bay đau tren mat đat cang nhieu cang tot nham đam bao chung khong the cat canh đe phan cong lai cac may bay nem bom, đac biet la trong đot đau tien. Khi nhung may bay tiem kich bi can nhien lieu, chung se đuoc tiep them nhien lieu tu cac tau san bay roi quay tro lai chien đau. Nhung may bay tiem kich se lam nhiem vu tuan tra chien đau tren khong o noi can thiet, đac biet la ben tren cac san bay Hoa Ky.
Đe bao đam bi mat, đoan tau đuoc lenh đanh chim moi tau be cua cac nuoc trung lap ma no gap. Neu gap tau My truoc ngay 6 thang 12 thi huy bo cuoc hanh quan quay tro ve; trong ngay 6 thi tuy theo tinh hinh ma co quyet đinh thich hop; con trong ngay 7 thi tan cong tieu diet trong bat cu tinh huong nao. May man thay, đung nhu ke hoach đa du tinh, trong suot cuoc hanh hinh hon 10 ngay, "Kido Butai" khong gap mot tau be nao khac tren đuong đi. Trong khi đo, moi ngay no đeu nhan đuoc nhung tin tuc tinh bao ve tinh hinh Tran Chau Cang va nhung chi thi can thiet cua Tu lenh chien dich do đo đoc Isoroku Yamamoto phat đi tu ham đoi Lien hop đang tha neo trong vinh Hashirajima thuoc bien Noi Hai (Nhat Ban). Nhung tin tinh bao ay do toa Tong lanh su Nhat o Honolulu đien ve cho đo doc Yamamoto theo nhung gio quy đinh.
Sang 6 thang 12, khi đoan tau con cach đao Oahu 600 dam ve phia Bac-tay Bac, pho đo đoc Nagumo đa đuoc đo đoc Yamamoto thong bao ve chi thi cua Thien hoang quyet đinh tien hanh chien tranh voi Hoa Ky. Đoan tau đuoc tiep nhien lieu lan cuoi cung, cac tau cho dau quay tro lai con "Kido Butai" chuyen sang huong Nam-Đong Nam, tang toc đo đe tien đen muc tieu. Buoi trua, đo đoc Yamamoto lai thong bao cho Nagumo rang tai Tran Chau Cang khong co tau san bay Mi. Tin ay lam cho trung ta Minoru Genda va mot so nhan vat quan trong khac cua "Kido Butai" co phan that vong, nhung no khong đuoc Nagumo quan tam vi ong van luon cho rang cac thiet giap ham moi la luc luong chu yeu cua hai quan. Truoc khi cuoc tan cong đuoc thuc hien, hai may bay trinh sat đuoc phong len tu cac tau tuan duong đe tham sat ben tren Oahu va bao cao ve thanh phan va vi tri cua ham đoi đoi phuong. Bon chiec may bay tham sat khac se tuan tra trong khu vuc giua Kido Butai va Niihau nham ngan ngua luc luong đac nhiem khoi bi phan cong bat ngo. Theo ke hoach may bay cua ham đoi se tien cong Tran Chau Cang truoc luc rang đong nhung nhieu phi cong đa than phien ve nguy co co the gap khi ho phai cat canh luc đem toi. Boi the Genda cung Bo chi huy ham đoi đa quyet đinh lui thoi han xuat phat lai hai tieng đong ho vao thoi điem ma ho cho la rat thuan loi vi nguoi My het suc lo la mat canh giac.
Trong khi đo, ve phia Hoa Ky, ngay 26 thang 11, vai gio sau khi Luc luong đac nhiem Z cua Nhat roi khoi vinh Hitokapu, trung ta Wilfred Holmes, nguoi chiu trach nhiem theo doi hoat đong cua cac chien ham Nhat đa mat bao ve phong tinh bao hai quan Tran Chau Cang rang 6 tau san bay Nhat "van con o trong nuoc". Nhung ke tu luc đo, ong ta hoan toan bi mat dau vet cua chung, va cac ngay sau đo đeu bao cao rang "khong co tin tuc gi". Bang giong khoi hai, đo đoc Kimmel đa trach truong phong tinh bao cua ong la trung ta Eward Layton:"Anh nghi sao, neu nhu trong gio phut nay chung xuat hien ngay tren truoc Đoi kim cuong, con anh thi khong biet gi ve chung ? " Tuy vay, Kimmel van khong co bien phap nao đe đe phong cac tau san bay mat tich nay.


= Tau ngam =
Cac tau ngam ham đoi cua Nhat Ban I-16, I-18, I-20, I-22 va I-24, moi chiec mang theo mot tau ngam con Kieu A đe cho đen vung bien ngoai khoi Oahu. Nam chiec tau ngam nay roi Can cu hai quan Kure vao ngay 25 thang 11 nam 1941, đi đen mot vi tri cach loi vao Tran Chau Cang 19 km (10 hai ly) roi tung cac tau ngam con ra luc khoang 01 gio 00 gio Hawaii sang som ngay 7 thang 12. Luc 03 gio 42 phut, chiec tau quet min USS Condor phat hien kinh tiem vong cua mot chiec tau ngam bo tui o phia Đong Nam cua phao dan vao cang va đa bao đong cho chiec tau khu truc USS Ward. Con tau ngam bo tui nay co the đa lot vao Tran Chau Cang, nhung Ward đa đanh chim đuoc mot chiec khac vao luc 06 gio 37 phut trong phat sung đau tien cua Hoa Ky trong Chien tranh the gioi thu hai. Mot chiec tau ngam con khac o phia Bac đao Ford đa ban truot tau Curtiss voi qua ngu loi đau tien cua no roi lai ban truot tau khu truc Monaghan voi qua ngu loi con lai truoc khi bi Monaghan đanh chim luc 08 gio 43 phut.
Chiec tau ngam con thu ba bi mac can hai lan, mot lan ben ngoai loi vao cang va mot lan nua o phia Đong cua Oahu, noi no bi bat giu vao ngay 8 thang 12. Thieu uy Kazuo Sakamaki roi khoi no boi len bo va tro thanh tu binh chien tranh nguoi Nhat Ban đau tien trong Chien tranh Thai Binh Duong. Chiec thu tu bi hu hai boi cuoc tan cong bang min sau khien thuy thu đoan phai bo tau khi chua ban đuoc qua ngu loi nao. Vien Hai quan Hoa Ky vao nam 1999, sau khi đa tien hanh mot cuoc phan tich cac buc anh chup cuoc tan cong, cho biet mot tau ngam bo tui co the đa ban trung mot ngu loi vao chiec thiet giap ham USS West Virginia. Luc luong Nhat Ban nhan đuoc mot lien lac vo tuyen tu mot tau ngam bo tui luc 00 gio 41 phut ngay 8 thang 12 bao cao đa gay hu hai cho mot tau chien lon ben trong Tran Chau Cang. So phan cua chiec cuoi cung nay cho đen nay van chua đuoc xac đinh.


= Nhat Ban tuyen chien =

Du cuoc tan cong tren thuc te đa xay ra truoc khi co mot loi tuyen chien chinh thuc cua Nhat Ban, Đo đoc Yamamoto ban đau đa quy đinh rang cuoc tan cong chi đuoc thuc hien 30 phut sau khi Nhat Ban thong bao cho Hoa Ky rang ho muon cham dut cac cuoc đam phan ve hoa binh. Bang cach nay, nguoi Nhat co gang đong thoi duy tri cac quy uoc ve chien tranh trong khi van đat đuoc yeu to bat ngo. Cho du co nhung du đinh nhu the, cuoc tan cong đa đuoc khoi su truoc khi ban thong điep dai 5.000 tu nay đuoc chuyen giao. Tokyo truyen buc thong điep đen Toa đai su Nhat Ban (chia thanh hai phan), ma cuoi cung thoi gian truyen qua lau đe co the kip trao cho Hoa Ky đung luc, trong khi cac chuyen vien mat ma Hoa Ky đa giai ma va dich xong phan lon buc thong điep nhieu gio truoc khi Đai su Nhat Ban du đinh trao buc thong điep đo. Tuy đuoc xem la mot loi tuyen chien, "buc thong điep khong he tuyen bo chien tranh hay anh huong đen quan he ngoai giao hai nuoc". Viec tuyen chien chinh thuc chi đuoc đang tai tren trang đau cua cac to nhat bao Nhat Ban trong so phat hanh buoi chieu toi ngay 8 thang 12.


= Đot tan cong thu nhat =

Rang ngay 7, Nagumo ra lenh chuyen đoi hinh hanh quan thanh đoi hinh chien đau. Đung 3 gio 30 lenh bao thuc phat ra, tat ca thanh vien cua "Kido Butai", chuan bi san sang chien đau. Đo la luc đoan tau đa đen đia điem quy đinh va tha neo o vi tri nay, cach Tran Chau Cang hon 200 dam ve phia Bac. Mac du đa đuoc thong bao chinh thuc rang ham đoi Thai Binh Duong cua Mi hien đang tap trung o Tran Chau Cang, Nagumo van quyet đinh kiem tra lai mot lan nua. Luc 5 gio 30, ong ra lenh cho 4 may bay trinh sat bay đi quan sat: 2 chiec đen Tran Chau Cang, 2 chiec kia đen cang Lahaina tren đao Maui.
Duoi anh sang mo nhat cua buoi binh minh, song bien vo manh, tau nghieng hon 12 đo. Thong thuong neu tau nghieng hon 5 đo, may bay khong đuoc cat canh. Nhung hom nay quy đinh nay đa bi bo qua. Đung 6 gio, tham muu truong Luc luong đac nhiem la pho đo đoc Kusaka ha lenh keo len la co co chu Z tren tau san bay - ki ham Akagi đe lam hieu lenh chien đau. Đo la la co ma đo đoc Togo đa dung trong tran hai chien Tsushima đanh chim ham đoi Nga hoang nam 1905. Tu lenh hanh quan, trung ta Mitsuo Fuchida mac somi đo, quan ngang đau mot tam bang trang đe bieu thi tinh than quyet tu cua truyen thong vo si đao, buoc vao buong lai chiec may bay nem bom cung voi vien phi cong va hieu thinh vien cua minh. Tren đuong bang cua 6 tau san bay, cac may bay cua đot tien cong đau tien đa san sang cat canh. Đot tan cong thu nhat gom 183 may bay đuoc phong len o phia Bac Oʻahu, do Đai ta Mitsuo Fuchida chi huy. Sau may bay khong the cat canh do truc trac ky thuat. Chung bao gom:

Nhom thu nhat (muc tieu: cac thiet giap ham va tau san bay)
50 may bay nem ngu loi Nakajima B5N trang bi bom xuyen thep 800 kg (1.760 lb), đuoc to chuc thanh bon đoi
40 may bay nem ngu loi B5N trang bi ngu loi Kieu 91, cung đuoc to chuc thanh bon đoi
Nhom thu hai — (muc tieu: Đao Ford va can cu khong quan Wheeler).
54 may bay nem bom bo nhao Aichi D3A trang bi bom đa dung 250 kg (550 lb).
Nhom thu ba — (muc tieu: may bay tai cac san bay o đao Ford, can cu khong quan Hickam, can cu khong quan Wheeler, Barber’s Point va Kaneohe).
45 may bay tiem kich Mitsubishi A6M đe kiem soat tren khong va ban pha.
Đung 6 gio 20, lenh xuat kich đuoc ban ra. Chi trong khoanh khac, trong tieng gam ru kinh khung, 183 may bay chien đau, theo trinh tu đinh san lao vut len troi theo nhung đoi hinh chu "V" noi tiep nhau ao at tien voi toc đo 125 hai ly/gio. Toan bo so may bay nay đa cat canh trong vong chua toi 15 phut – mot ky luc – va chi co mot chiec chien đau co Zero bi roi do tai nan.
Mai đen 7 gio 35, cac may bay trinh sat moi đien ve "Kido Butai":Ham đoi đich khong co o Lahaina.
Va mot lat sau: 

Khi đot may bay tan cong thu nhat tien đen gan Oʻahu, mot tram radar SCR-270 cua Luc quan Hoa Ky đat tai Opana Point gan mui cuc Bac cua hon đao (mot vi tri chua đua vao hoat đong, đang trong giai đoan huan luyen đuoc vai thang) phat hien ra chung va phat đi loi canh bao. Du nhung nguoi van hanh radar bao cao rang song doi cua mot muc tieu lon chua tung thay; mot vien si quan chua đuoc huan luyen tai mot Trung tam Thong tin vua đuoc đua vao van hanh mot phan, Trung uy Kermit A. Tyler, đoan chung rang đo la do su co mat cua sau chiec may bay nem bom B-17 đang đuoc du đinh se bay đen. Huong ma nhung chiec may bay bay đen kha gan (hai huong bay vao chi lech nhau vai đo), trong khi nhung nguoi van hanh chua tung thay mot đoi hinh lon nhu vay tren radar; ho đa tho o khong bao cho Tyler ve kich co, trong khi Tyler, vi nhung ly do an ninh, khong the bao cho ho biet nhung chiec B-17 đang sap đen (du đieu nay đuoc biet mot cach rong rai).
Nhieu may bay Hoa Ky bi ban roi khi đot tan cong đau tien tien vao đat lien, va it nhat mot chiec qua radio đa phat đi loi canh bao du khong đuoc mach lac. Cac loi canh bao khac, xuat phat tu nhung chiec tau ben ngoai loi vao cang, van con đang đuoc xu ly hoac cho đoi đe đuoc xac nhan khi nhung chiec may bay tan cong bat đau nem bom va ban pha. Du sao, van khong ro la nhung loi canh bao nay co đem lai hieu qua thiet thuc nao hay khong ngay ca khi chung đuoc hieu đung đan va kip thoi hon. Co the thay đieu đo qua ket qua ma quan Nhat đat đuoc tai Philippines ve co ban giong nhu tai Tran Chau Cang, cho du tuong MacArthur co đen gan chin gio bao đong rang quan Nhat đa tan cong Tran Chau Cang, va đa co cac chi thi đac biet đe tien hanh cac hoat đong truoc khi đoi phuong thuc su tan cong so chi huy cua ong.
Tu đo cao 3500 m, đoan may bay Nhat bay giua mot bien may day dac tuong chung nhu vo tan khien cac phi cong khong tranh khoi lo lang. Sau gan mot gio bay, Fuchida ra lenh cho hieu thinh vien do bat song cua dai phat thanh Honolulu đe ong theo đo ma xac đinh huong bay cua phi đoan. Cung nho thong tin bat đuoc qua song, Fuchida biet đuoc tinh hinh thoi tiet vung troi Hawaii nhieu may rieng tai Oahy may thua thot; khu vuc Tran Chau Cang hoan toan trong sang đung voi mong muon cua Fuchida. Luc 7 gio 40 phut, Fuchida mung ro nhan ra bau troi qua nhien khong con may mu. Đung theo ke hoach, Fuchida cho toan phi đoan luon theo bo bien phia Tay Bac đao đe tiep can muc tieu. Qua ong nhom, toan canh Tran Chau cang đa hien ra duoi mat Fuchida voi đay đu 8 thiet giap ham xep hang thang tap. Chiec Oklahoma đung canh Maryland, sau đo la chiec West Virginia ben chiec Tennesse, tiep đen chiec Arizona đung canh chiec tau cong xuong mang ten Vestal, chiec Nevada đung cuoi hang, con chiec California dan đau đung chech hang mot chut. Cach mot quang ve phia truoc la ki ham cua ham đoi, chiec Pensylvania co hai khu truc ham ho tong. Ngoai ra con nhieu tuan duong ham va khu truc ham khac nhung khong co tau san bay nao. Ca mot ham đoi lon chua tung thay đa gay cho cac phi cong Nhat mot an tuong rat manh.
Phan khong kich cua cuoc tan cong vao Tran Chau Cang bat đau luc 7 gio 48 phut sang gio Hawaii (3 gio 18 phut sang ngay 8 thang 12 gio tieu chuan Nhat Ban, nhu ghi nhan tren cac con tau thuoc Bo đoi co đong), bang viec tan cong vao Kaneohe. Tong cong co 353 may bay Nhat Ban gom hai đot bay đen đuoc đen Oʻahu. Đe phat lenh tan cong, Fuchida đa phat đi mat ma "To... To... To..." voi mot phat sung ban phao hieu mau đen, đay la hieu lenh tan cong trong đieu kien đich quan đa bi bat ngo. Theo đung du kien, 40 may bay phong ngu loi cua trung ta Shigeharu Murata ha thap xuong luon ve Tran Chau cang. 49 may bay do Fuchida chi huy bat đau trien khai theo huong đo đe san sang nhap cuoc. Đoan may bay nem bom bo nhao tach lam hai nhom: 25 chiec cua trung ta Akira Sakamoto đen san bay Wheeler, can cu may bay tiem kich chu yeu cua Khong luc Luc quan Hoa Ky con 26 chiec do trung ta Kakuichi Takahasi chi huy thi đen Tran Chau cang va san bay Hickam gan đo. Nhung nhom chien đau co 43 chiec do trung ta Shigeru Itaya chi huy lai khong trien khai đuoc đoi hinh do khong nhin thay phao hieu. Fuchida buoc phai ban them phat phao hieu nua. Cac phi cong lai may bay nem bom bo nhao trong thay cho rang phao hieu thu hai nay co nghia la tinh bat ngo đa mat nen ho thuc hien theo phuong an hai du phong la bo nhao nem bom xuong cac san bay lam cho ke hoach bi xao tron vi cac may bay phong ngu loi va nem bom bo nhao đa hanh đong cung mot luc. Đung 7 gio 53 phut, ngay truoc khi trai bom đau tien roi xuong Tran Chau cang, Fuchida đanh đi mat ma thu hai "Tora... Tora... Tora... ". Mat ma nay co nghia la cuoc tan cong đa đuoc đam bao hoan toan bat ngo. 171 may bay trong đot thu hai tan cong cac san bay Bellows Field cua Khong luc Hoa Ky gan Kaneohe o ria phia Đong cua hon đao va Ford Island. Chi co khoang mot chuc chiec P-36 Hawk va P-40 Warhawk đoi đau voi luc luong Nhat Ban.
Thuy thu tren nhung con tau chien Hoa Ky tinh giac do tieng bao đong, bom no va tieng sung; buoc nhung con nguoi con đang ngai ngu voi va mac quan ao va lao đen cac vi tri truc chien. Buc đien noi tieng "Air raid Pearl Harbor. This is not drill" (Tran Chau Cang bi khong kich. Đay khong phai la dien tap), đuoc gui tu so chi huy Khong đoan Tham sat 2, la vi chi huy cao cap đau tien tai Hawaii tra loi. Nhung nguoi phong thu hoan toan khong đuoc chuan bi. Cac kho đan con đang bi khoa lai, may bay đau sat canh lai voi nhau ngoai bai đau đe ngan ngua pha hoai, cac khau phao khong co nguoi (khong co khau phao 5 inch/38 nao cua hai quan va chi co mot phan tu so sung may hoat đong, va chi co ba trong tong so 31 khau đoi Luc quan đi vao hoat đong). Cho du voi tinh huong nhu vay va tinh trang bao đong thap, nhieu quan nhan Hoa Ky đa phan ung mot cach hieu qua trong tran đanh. Thieu uy Joe Taussig đa đua chiec thiet giap ham USS Nevada cua anh khoi hanh tu tinh trang lanh may trong qua trinh cuoc tan cong. Mot trong cac tau khu truc, chiec USS Aylwin, di chuyen chi voi bon si quan tren tau, tat ca đeu la Thieu uy va khong ai trong so ho co tham nien phuc vu nhieu hon mot nam; no hoat đong ngoai bien đuoc bon ngay truoc khi si quan chi huy cua no tim cach len đuoc tau. Thuyen truong Mervyn Bennion, nguoi chi huy chiec thiet giap ham USS West Virginia (soai ham cua Kimmel), đa lanh đao nguoi cua ong cho đen khi bi trung phai manh bom tu mot qua bom phat no tren chiec thiet giap ham USS Tennessee tha neo ben canh.
Su dung cam đuoc the hien o nhieu noi khac. Tong cong đa co 14 si quan va thuy thu đuoc trao tang Huan chuong Danh du. Sau nay, mot phan thuong quan su đac biet, Huy chuong Tuong niem Tran Chau Cang, đa đuoc đat ra va tuong thuong cho moi cuu quan nhan tung tham gia trong cuoc tan cong nay.


= Đot tan cong thu hai =
Đung 7 gio 15, cac may bay cua đot tan cong thu hai duoi su chi huy cua Trung ta Shigekazu Shimazaki bat đau cat canh bao gom 171 may bay: 54 chiec B5N, 81 chiec D3A va 36 chiec A6M. Bon may bay đa khong the cat canh do gap truc trac ky thuat. Thanh phan va muc tieu cua đot tan cong nay la:

Nhom thu nhat: 54 chiec B5N trang bi bom đa dung 250 kg (550 lb) va 55 kg (120 lb)
27 chiec B5N – muc tieu: kho va may bay tai cac san bay Kaneohe, đao Ford va Barber's Point.
27 chiec B5N – muc tieu: kho va may bay tai san bay Hickam.
 Nhom thu hai (muc tieu: cac tau san bay va tuan duong ham).
81 chiec D3A trang bi bom đa dung 250 kg (550 lb), đuoc to chuc thanh bon đoi.
Nhom thu ba (muc tieu: may bay tai cac san bay Ford Island, Hickham Field, Wheeler Field, Barber’s Point, Kaneohe)
36 chiec A6M đe phong thu va ban pha.
Đot tan cong thu hai đuoc chia lam ba nhom. Mot nhom đuoc giao nhiem vu tan cong Kaneʻohe, so con lai tap trung vao Tran Chau Cang. Cac nhom tan cong tach roi đa bay đen đia điem tan cong hau nhu đong thoi tu nhieu huong khac nhau.


= Tan cong cac chien ham =

Hai qua ngu loi đau tien đa đanh trung thiet giap ham Oklahoma. Hai giay sau, them 2 qua nua đap manh vao suon tau va no tung. Nuoc tran vao, tau nghieng 30 đo. Pho ham truong Ken Worthy ra lenh đong kin cac cua sap, ngan khong cho nuoc tran vao cac khoang khac. Tau khong bi chim ngay, nhung nuoc van vao. Vai phut sau no lai nhan them mot chum bom nua. Loat ngu loi tiep theo đanh trung chiec USS Utah, von la mot thiet giap ham đa 33 nam đi bien, nay đuoc thao bo moi vu khi đe tro thanh chiec tau bia danh cho huan luyen. Tiep đo cac thiet giap ham West Virginia va California bat đau bi trung ngu loi rieng 
thiet giap ham California trung phai hai bom va hai ngu loi. Khoi đen cuon cuon boc len tu nhung chiec tau bi ngu loi đanh trung. nguoi My cho rang, đo sau cua vinh bien chi 10m khong the phong ngu loi đuoc, cho nen ho chi đe phong may bay nem bom va tau ngam ma khong tha luoi ngan ngu loi quanh cac chien ham. Gio đay, ho đa phai bat ngo chung kien phat minh moi cua nguoi Nhat ve cach dung ngu loi o vung bien nong: cho may bay bay sat mat bien voi toc đo cham đe phong ra nhung qua ngu loi luot tren mat nuoc voi toc đo cung rat cham, chi khoang 30-40 hai ly/gio.
Đen luc 8 gio, tin ve cuoc tan cong Tran Chau cang moi đuoc bao ve Washington va cac ham tau tren bien. Hoa luc phong khong tu cac chien ham va tren bo ban len moi luc mot manh. Tren nhieu chien ham, nguoi ta buoc phai pha cua cac ham chua vu khi đan duoc vi khong co thoi gian đe tim chia khoa. Nhung đam khoi đen, trang cua đan phong khong no tung tren nen troi xanh moi luc mot them day đac, gay kho khan cho cac phi cong Nhat. Hoa luc phong khong tuy rat manh nhung lai thieu to chuc, nen ket qua bi han che. Trong luc hoang loan, nguoi ta đa lap ca đan huan luyen vao phao phong khong đe vach len troi nhung đuong đan vo ich. Tam phut sau khi bi qua ngu loi đau tien đanh trung thiet giap ham Oklahoma đa bi lat nhao. Nuoc tran qua nhung chiec cua sap khong the đong lai đuoc nua. Hon 400 si quan va thuy thu mac ket ben trong chet chim cung voi tau. Cac cot buom nam duoi nuoc, tren mat bien chi con nho len man ben phai va mot phan cua song tau. Tiep theo đo, them mot loat bom va ngu loi đanh trung chiec California khien no boc chay du doi va chim tai cho chi con nho may cot buom len khoi mat nuoc.
Chiec Arizona bi ngu loi đanh hut, nhung cac may bay nem bom đa rot trung no 5 trai bom cung mot luc. Mot trong 5 trai đo chui vao ong khoi xuong ben duoi no ngay o ham chua đan. Chiec tau phat no long troi lo đat voi mot cot khoi va lua cao 300m roi gay lam đoi trong 9 phut. Ca hai phan tau chui xuong bien roi tu tu chim dan lam 1.102 nguoi chet theo tau. Trong so cac ton that ve nhan mang ve phia Hoa Ky, gan mot nua la do vu no ham đan phia truoc cua chiec thiet giap ham USS Arizona sau khi no bi trung phai mot qua bom 40 cm (16 inch) cai bien. Tren mat nuoc, hang ngan nguoi boi khoi cac tau đang chay, đinh vao bo đao Ford nhung mat nuoc bi ngap dau day hon 3 phan, bat chay nhu mot bien lua. Phan đong nhung nguoi nhay xuong nuoc đeu chet chay.

Tu tren khong nhin xuong, nhieu phi cong Nhat lam tuong chiec Utah la mot tau san bay, vi no đau rieng mot cho o bo ben kia đao Ford va co mat boong trong trai. Do đo khoang nua ta may bay Nhat đa lao vao tan cong lien tuc chiec tau bia khong co vu khi tu ve nay. Luc 8 gio 12 phut, chiec Utah bi lat up. Giong nhu chiec Maryland đa bi thuong sau khi chiec Oklahoma đau ben ngoai no bi đanh chim, chiec Tennessee bat đau bi trung bom va ngu loi sau khi chiec West Virginia khong con đung ben đe che cho no nua. Con Nevada la chiec tau duy nhat dung cuoi hang cac thiet giap ham, phoi minh chiu hoa luc may bay Nhat. Mot qua ngu loi đanh trung mui tau lam no hoi chui xuong va mot qua bom roi trung boong phia man tau. Mac du bi thuong, nhung cac bo phan đieu khien va vo tuyen đien tren tau van con tot. Mot si quan đa nhan lay quyen chi huy trong khi vang ham truong đe đua tau chay thoat ra bien. Thong thuong, muon cho thiet giap ham di chuyen, can phai co hai gio ruoi đe khoi đong cac noi hoi va su dung 4 tau keo. Lan nay may man la mot noi hoi cua tau đa đuoc khoi đong tu sang som đe thu may, nho đo tau co the roi cang sau 45 phut ke tu luc may bay Nhat bat đau tan cong. Nho su chi dan luong lach cua vien thuyen truong mot tau cuoc đau tai loi ra vao cang, chiec Nevada vua chay vua chien đau va kheo leo xoay chuyen trong ben cang chat choi đay khoi lua đe tranh bom va ngu loi. Hai tau keo đuoc phai đen giup thiet giap ham nay đi vao luong lach.
8 gio 50 phut, cac may bay cua đot tan cong thu hai tiep can Oahu theo huong nguoc voi đot 1: vong qua bo đong cua đao đe tien toi muc tieu. Voi su yem tro cua 36 chien đau co, 54 may bay nem bom đo cao huong toi cac san bay va 78 may bay nem bom bo nhao do trung ta Takashige Egusa chi huy ap đen Tran Chau Cang. 8 gio 55, Shimazaki ha lenh tan cong, nhung khoi lua mit mu va hoa luc phong khong cuc manh đa lam cho cac phi cong moi nhap cuoc kho co the nem bom chinh xac. Fuchida ra lenh cho cac may bay đot 1 quay tro ve con minh thi nhap vao đot 2, lap tuc bat lien lac voi Shimazaki đe chi dan va giao nhiem vu cho cac phi cong moi toi. Cac may bay nem bom bo nhao cua Egusa đa nhanh chong xac đinh đuoc muc tieu cua minh: đanh tiep vao cac thiet giap ham con lai va tan cong cac tuan duong ham, khu truc ham.
Tu tren khong nhin qua man khoi, cac phi cong Nhat van thay ro chiec Nevada đang di chuyen. Khi thiet giap ham đa tien vao luong lach, may bay Nhat đa don dap tan cong nham đanh chim no đe bit kin loi ra vao Tran Chau Cang. Them 6 qua bom roi trung tau lam tung len troi chiec cau gan ong khoi va nhung cau truc phia truoc. Tuy vay chiec Nevada van ngoan cuong ban tra manh liet va tiep tuc tien len. Nhung đen 9 gio 10 phut thi tau bi mac can ngay gan loi ra vao cang. Nho đo, vien ham truong moi đuoi kip va leo len man tau, nhan lai trach nhiem chi huy cua minh. Trong suot tran đanh, tren chiec Nevada co 50 nguoi tu tran va hon 100 nguoi khac bi thuong. Nhung cac thuy binh dung cam đa giu cho con tau cua minh khong bi đanh chim.

Thiet giap ham Pennsylvania, ki ham cua ham đoi, voi hai khu truc ham đung sat hai ben cung đau o u tau. Nuoc trong u tau đa đuoc hut ra, cac chien ham đuoc ha xuong va nhung tam chan cao cua u tau kho đa che cho cho cac chien ham ben trong thoat khoi đon giang cua ngu loi Nhat. Nhung nhung tam chan đo lai can tro tam nhin cua cac xa thu phong khong tren tau, khien ho khong the thay may bay đich tu xa va luon bi tan cong bat ngo. Nhan ra đieu đo, mot cong nhan lai chiec can cau chay tren đuong ray doc theo tam chan u tau ten la George Walters đa quyet đinh đong gop phan minh vao viec bao ve cac chien ham. Ngoi tren buong lai can cau o đo cao 15m, Walters theo doi cac may bay đich tien đen u tau va cho can cau di đong ve huong co may bay. Cac xa thu nhan ra y nghia cua hanh đong nay đa huong mui sung theo chiec can cau đe kip thoi ban chan may bay đich, han che đo chinh xac cua cac tran mua bom. Nho vay, mac du ca hai khu truc ham cung chiec can cau co nguoi cong nhan dung cam ay bi bom pha huy tan tanh, thiet giap ham Pennsylvania chi bi hu hong khong nang lam. Theo nhan đinh cua Fuchida, cac may bay cua đot 2 đa lao vao tan cong nhung chien ham co hoa luc phong khong manh nhat boi vi nhung chien ham nay đa bi ton that it hon trong đot tan cong thu nhat.
Thiet giap ham USS West Virginia trung phai bay ngu loi, qua thu bay xe rach banh lai cua no. Trong giay lat, chiec West Virginia boc chay va chim xuong bien khi van giu thang bang. Thiet giap ham USS Oklahoma trung phai bon ngu loi, hai qua cuoi cung cham đich phia tren đai giap bao ve lam cho no bi lat up. Thiet giap ham USS Maryland trung phai hai qua đan 40 cm đuoc cai bien, nhung khong bi hu hai nghiem trong. 

Mac du quan Nhat tap trung vao cac tau chien lon quan trong nhat, ho cung khong bo qua cac muc tieu khac. Tau tuan duong hang nhe USS Helena bi trung ngu loi, va su rung chuyen cua vu no đa lam lat up chiec tau tha min USS Oglala ke can. Hai tau khu truc đang nam trong u tau bi pha huy khi bom xuyen trung bon chua nhien lieu cua chung. Nhien lieu bi ro ri đa bat lua, va no luc dap lua bang cach lam ngap u tau đa khien dau đang boc chay dang cao thieu rui con tau. Tau tuan duong hang nhe USS Raleigh bi thung mot lo boi ngu loi. Tau tuan duong hang nhe USS Honolulu bi hu hai nhung van tiep tuc hoat đong. Tau khu truc USS Cassin bi lat up, con tau khu truc USS Downes bi hu hong nang. Chiec tau sua chua USS Vestal neo đau ben canh chiec Arizona bi hu hong nang va mac can. Tau cho thuy phi co USS Curtiss cung bi hu hai. Tau khu truc USS Shaw bi hu hong đang ke khi hai qua bom xuyen trung ham đan phia truoc.


= Tan cong cac san bay =

Neu nhu hai quan chi lo đoi pho voi tau ngam thi luc quan va khong quan cua luc quan tren đao chi đe phong bon pha hoai, khong he chuan bi đoi pho voi mot cuoc tan cong bang khong quan. Theo lenh tuong Short, may bay tren cac san bay đeu đuoc xep thanh tung top canh sat canh va thang hang voi nhau tren nhung bai đau hoan toan trong trai. Bo tri nhu vay la đe chong pha hoai may bay, nhung lai tao ra đieu kien ly tuong đe khong quan dich tieu diet chung. Cac thuy phi co tai can cu Kaneohe cua hai quan cung xep hang thang tap.
7 gio 50 phut, loat bom đau tien đa roi xuong san bay Wheeler, can cu chinh cua cac chien đau co. Cac si quan khong quan Hoa Ky đang ngu trong mot doanh trai gan san bay choang tinh day va nhon nhao han len. Co nguoi tuong la đong đat, nguoi khac cho rang may bay cua hai quan dien tap. Nhung khi chay ra ngoai thi ho đa hieu: cac may bay Nhat noi tiep nhau bo nhao xuong nem bom san bay. Đo chinh la đoan may bay nem bom bo nhao cua trung ta Akira Sakamoto. Nhung top may bay Mi đau sat nhau tren bai đa bung chay. Mot so phi cong Hoa Ky nang đem trai giuong len đau chay ra san bay đe co cuu may bay cua minh.
7 gio 55 phut, may bay Nhat thuoc phi đoan cua trung ta Kakuichi Takashi bat đau nem bom tan cong san bay Hickam. Luc quan va khong quan tren đao đuoc bao đong gan nhu cung luc voi hai quan. Tu cac san bay, nguoi ta dung bat cu loai vu khi nao kiem đuoc đe ban len troi: tu sung may, sung truong cho đen ca sung luc. Nhung hoa luc chu yeu van dua vao hon 80 khau phao phong khong co 3 inches, 20 phao phong khong 37 mm va hon 100 sung may co lon nhung vi thieu to chuc phoi hop nen khong gay thiet hai đang ke cho may bay Nhat.
Chi trong it phut đau, cac can cu khong quan cua luc quan la Wheeler, Hickam, Bellows cung nhu cac can cu khong quan cua hai quan o Kaneohe, đao Ford va san bay Ewa đeu bi tan pha khung khiep. Phoi hop voi cac may bay nem bom bo nhao, cac chien đau co Nhat cung sa xuong xa sung vao cac san bay va cac o phong khong. Khong mot may bay nao cua hai quan Mi co the bay len đuoc vi hau het chung đa bi pha huy. Cac thuy phi co đa chim hoac chay ngay trong nha đe may bay. Cac phi cong cua hai quan tren đao Ford mat het may bay đa nap sau cac cay co đe chien đau bang sung luc va sung truong. Tren tat ca cac san bay cua luc quan, cung chi co 10 may bay Mi cat canh. Trong tran khong chien khong can suc tren bau troi Oahu sang hom đo, cac may bay nay đa ha đuoc 11 may bay Nhat. Trong đo, chi rieng hai trung uy George Welch va Kenneth Taylor đa ban roi 7 chiec va tro thanh cac anh hung khong quan đau tien cua Hoa Ky trong cuoc chien tranh nay.
Khoang 8 gio, cac phao đai bay khong lo B-17 co 4 đong co cua Hoa Ky ma nguoi ta cho đon đa đen Oahu sau khi hoan tat chuyen bay ki luc 14 gio khong nghi. Thieu ta Truman Landon chi huy phi đoi đi trong top đau gom 6 chiec. Trong thay nhieu chien đau co luon vong tren đao, ong nghi rang khong quan Mi o đay đang bay len đe đon chao đoi bay cua minh. Nhung khi cac chien đau co ay lao vut đen gan cac phao đai bay va ban xa vao cac may bay Mi, thi Landon đa nhan ro tinh hinh. Cac may bay cua Landon bay tan loan va voi va tim noi ha canh. Chiu đung cung mot luc tung trang đan sung may cua cac may bay Nhat va hoa luc phong khong Mi, chiec phao đai bay cua Landon cung 4 chiec khac lan luot đap xuong san bay Hickam giua nhung may bay đang boc chay tren mat đat, con 1 chiec bay len phia Bac va ha canh xuong san bay Bellows đang bi tan pha.
Top 6 chiec phao đai bay thu hai do đai uy Richard Cannichael chi huy cung du đinh đap xuong Hickam nhung tinh hinh nguy hiem o đay đa lam chung phai phan tan đi nhieu huong. Hai chiec đen Wheeler nhung bi ban manh lai phai vong ve Haleiwa va ha canh mot cach kho khan tren đuong bang qua ngan cua san bay nay. Mot chiec bay len tan mom cuc bac cua đao đe đap xuong mot bai đat hoang gan bien. Ba chiec con lai lieu mang ha canh tai Hickam giua lan đan phong khong ban xoi xa. Tren than cac phao đai bay, ngoai phu hieu khong quan con co hang chu "USARMY" viet rat lon. Nhung trong con hoang loan, cac xa thu phong khong Mi hoac đa khong nhan thay hoac cho rang quan Nhat đa son len than may bay chu ay đe đanh lua ho. Nho co vo thep day va cau tao đac biet, cac phao đai bay Mi khong bi đan sung may va đan phong khong huy diet. Tat ca đa ha canh an toan voi mot so ton thuong.
Mot luc sau, sau khi hoan tat viec đua mot đoi ham tau va cac chien đau co đen đao Wake, tau san bay Mi Enterprise do đo đoc William Halsey đieu khien tro ve can cu. Sang 7 thang 12, con cach Oahu 200 dam ve phia Tay, khi chua đuoc biet ve cuoc tan cong Tran Chau Cang, đo đoc Halsey đa phai mot đoan may bay gom 19 chiec bay ve truoc đe tham do tinh hinh va bao cao voi Bo tu lenh ham doi ve nhiem vu đa hoan thanh. Gan 8 gio 30 phut, top đau tien trong so đo gom 6 may bay phong ngu loi đa tiep can Tran Chau Cang va chung kien mot canh tuong ma cac phi cong cua đoi bay cho la "cuoc dien tap ngay chu nhat". Luc sap sua ha canh xuong san bay tren đao Ford, may bay cua ho bi cac chien đau co Nhat bam đuoi va ban xoi xa đong thoi hoa luc phong khong Mi cung tap trung ban vao ho. Khi cac phi cong Mi hieu ro su tinh thi đa muon: 5 may bay cua ho bi ban roi, thi con 1 chiec đap xuong san bay voi thuong tich đay minh. 

Thanh pho Honolulu chi bi mot trai bom Nhat lac huong roi trung. Con 40 vu no khac trong thanh pho la do luc luong phong khong Mi gay ra, lam 68 thuong dan chet va bi thuong. Đung 9 gio 45 phut, Mitsuo Fuchida ra lenh cho tat ca cac may bay Nhat quay tu ve mui đat Kaena đe quay ve ham đoi, ket thuc cuoc tan cong. Tieng đan bom im bat, nhung tren bau troi Oahu van con mot may bay Nhat bay luon them nua gio nua. Đo la may bay cua tu lenh hanh quan Fuchida đang xac đinh lai lan cuoi cung ket qua cua tran đanh. Nhung đam chay van con boc cao tren cang lam ong kho quan sat, nhung Fuchida cung chup đuoc nhieu buc anh tot. Viec đanh gia muc đo huy diet tai cac san bay tuy kho khan nhung thuc te viec tren troi khong he co mot may bay Hoa Ky nao đa cho thay đuoc ket qua ro rang cua cuoc tan cong.


= Cuoc tap kich ket thuc =
Gan 10 gio sang, lan luot cac may bay phong ngu loi, cac may bay nem bom va sau cung la cac chien đau co cua đot tan cong thu nhat đa quay tro ve đoan chien ham "Kido-Butai". Mot gio sau, đen luot cac may bay cua đot hai ha canh. Cac may bay vua moi tro ve lap tuc đuoc sua chua, nap nhien lieu, lap vu khi đe cho lenh xuat kich. Trung ta Genda len gap đo đoc Nagumo đe nghi cho ham đoi luu lai Hawaii them mot so ngay nua đe tim kiem va tieu diet cac tau san bay đich.
Khoang gan giua trua, chiec may bay cuoi cung mang so hieu AI - 301 đap voi va xuong boong ki ham Akagi, đo la may bay cua Fuchida. Bat chap nhung loi nai ni cua Fuchida va Genda va đe nghi cua đo đoc Yamaguchi ve mot đot đot tan cong thu ba, đung 13 gio, đo đoc Nagumo ra lenh nho neo va tat ca cac chien ham cua "Kido-Butai" quay sang huong Tay thang tien ve bo bien Nhat Ban.
O cach Hawaii hon 5000 dam, Ham đoi Lien hop tha neo tai mot vinh bien thuoc hon đao nho Hashirajima gan thanh pho Hiroshima ben bo Noi Hai (Nhat Ban) đuoc đat trong tinh trang san sang chien đau tu khi bat đau cuoc tan cong Tran Chau Cang. Ngay tu 2 gio sang, đo đoc Isoroku Yamamoto va Bo tham muu cua ong đa co mat trong buong chi huy thiet giap ham Nagato voi mot tam ban đo lon cua vung Hawaii tren ban va mot may khuech đai am thanh vo tuyen tren tuong. Khoang 8 gio, trung ta Watanabe ghi nhan ton that cua Hoa Ky tren mot to giay va trao cho tu lenh đoc:

Thiet giap ham: 3 chiec chim, 4 chiec bi hu hong.
Tuan duong ham: 2 chiec bi hu hong.
Khu truc ham: 2 hoac 3 chiec bi hu hong.
May bay bi pha: hang tram chiec.
Sau khi nghien cuu mot lat, Yamamoto ra lenh "Qua tot neu la su that. Kiem chung lai. Chieu nay khi nao chac chan roi moi trinh Thien hoang." Tren thuc te, so lieu thuc su ve ton that Hoa Ky con lon hon bao cao ay.


= Ket qua cuoc tap kich =
Chin muoi phut ke tu khi bat đau, cuoc tan cong ket thuc. 2.386 nguoi My bi thiet mang (55 nguoi la thuong dan, đa so bi giet khi cac qua đan phao cao xa cua My khong đuoc kich no roi xuong cac khu vuc dan cu), va them 1.139 nguoi khac bi thuong. Muoi tam tau bi đanh chim hoac hu hai nang, ke ca nam chiec thiet giap ham bi đanh chim.
Trong so 402 may bay My co mat tai Hawaii, 188 chiec bi pha huy va 159 chiec bi hu hong, 155 trong so đo đau tren mat đat. Hau nhu khong co chiec nao thuc su san sang đe cat canh nham bao ve can cu. Trong so 33 chiec thuy phi co PBY o Hawaii, 24 chiec bi pha huy va sau chiec khac bi hu hong nang đen muc khong the sua chua, ba chiec khac đang phien đi tuan tra khi cuoc tan cong xay ra đa quay tro ve an toan. Phao phong khong cung đa ban nham mot so may bay My, ke ca nam chiec xuat phat tu tau san bay USS Enterprise tren đuong quay ve. Cuoc tan cong cua Nhat vao cac trai binh cung đa gay them mot so thuong vong.
Ve phia Nhat, 55 phi cong va chin thuy thu tau ngam tu tran cung mot nguoi bi bat lam tu binh. Trong so 414 may bay tham gia tan cong, 29 chiec bi roi trong tran đanh (9 chiec trong đot tan cong thu nhat va 20 chiec trong đot thu hai), cung 74 chiec khac bi hu hai (trong đo 42 chiec khong the sua chua).


= Kha nang thuc hien đot tan cong thu ba =
Nhieu si quan cap duoi cua Nhat Ban, trong đo co ca Mitsuo Fuchida va Minoru Genda, kien truc su chinh cua cuoc tan cong, đa thuyet phuc Đo đoc Nagumo tiep tuc thuc hien đot khong kich thu ba nham tieu diet cang nhieu cang tot nhien lieu va ngu loi du tru tai Tran Chau Cang, cung nhu cac co so sua chua va u tau. Cac su gia quan su đeu cho rang viec pha huy cac co so nay se anh huong đen hoat đong cua Ham đoi Thai Binh Duong nang ne hon nhieu so voi pha huy cac thiet giap ham. Neu chung bi quet sach, "cac chien dich quan su nghiem tuc tai Thai Binh Duong phai bi tri hoan hon mot nam." Tuy nhien, Nagumo đa quyet đinh rut lui vi nhieu ly do:

Hoa luc phong khong Hoa Ky đa cai thien đang ke trong đot tan cong thu hai, va hai phan ba cac ton that cua phia Nhat Ban xay ra trong đot nay. Nagumo cam thay neu ong tung ra đot tan cong thu ba, ong se phai đat ba phan tu suc manh tan cong cua Ham đoi Lien hop vao nguy hiem đe can quet cac muc tieu con lai (bao gom cac co so noi tren) trong khi phai chiu nhieu ton that may bay hon nua.
Vi tri cua cac tau san bay Hoa Ky van con chua đuoc biet. Them vao đo, vi Đo đoc con lo ngai rang luc luong cua ong gio đay nam trong tam hoat đong cua nhung may bay nem bom My xuat phat tu mat đat. Nagumo khong chac chan rang lieu Hoa Ky co con đu so may bay con sot tai Hawaii đe tung ra mot cuoc tan cong vao cac tau san bay cua ong hay khong
Mot đot tan cong thu ba đoi hoi phai co su chuan bi thich đang va thoi gian quay vong, đieu nay co nghia la nhung may bay tan cong khi quay tro ve se phai ha canh luc troi toi. Cho đen thoi ay, chua co luc luong hai quan nao phat trien hay thuc hanh ky thuat tau san bay ban đem, nen đay la rui ro lon.
Tinh hinh nhien lieu cua Luc luong Đac nhiem khong cho phep ong nan lai vung bien phia Bac Hawaii lau hon nua, vi ong đang o sat gioi han cua kha nang tiep van. Viec tiep tuc tan cong se mao hiem lam can đang ke nhien lieu, tham chi đen muc phai bo lai cac tau khu truc tren đuong quay tro ve.
Ong tin rang đot tan cong thu hai ve co ban đa thoa man muc đich chu yeu cua nhiem vu, đo la vo hieu hoa Ham đoi Thai Binh Duong, va khong can thiet phai mao hiem đe ganh them nhieu thiet hai khac. Hon nua, hoat đong cua Hai quan Đe quoc Nhat Ban thien ve viec bao toan suc manh hon la tieu diet toan bo đoi phuong.
Trong cuoc hop tren chiec thiet giap ham Nagato vao buoi sang ngay hom sau, Yamamoto thoat tien ung ho Nagumo. Sau nay, khi nhin lai, viec bo sot cac u tau, cong xuong sua chua va kho dau mang y nghia song con đo khien cho nguoi My co the phan ung tuong đoi nhanh chong cac hoat đong cua Nhat tai Thai Binh Duong. Yamamoto sau đo đa lay lam tiec cho quyet đinh rut lui cua Nagumo va thang thung cho rang đo la mot sai lam lon khi khong tung ra đot tan cong thu ba.


Qua trinh truc vot cua Hai quan Hoa Ky Sau cuoc tim kiem co he thong nhung nguoi con song sot, cac cong viec truc vot đuoc bat đau. Si quan chi huy hau can cua Ham đoi Thai Binh Duong, Đai ta Hai quan Homer N. Wallin, nguoi chuan bi đi đen Massawa nham giup nguoi Anh don sach cac con tau Đuc va Italy bi đanh đam tai đay, lap tuc đuoc giu lai đe chi huy cac cong viec truc vot.
Chung quanh Tran Chau Cang, tho lan cua hai quan (tren bo va tren cac tau van chuyen), xuong tau va cac nha thau tu nhan (Pacific Bridge va cac hang khac) bat đau cong viec voi cac con tau co the noi tro lai. Ho va cac lo thung, don sach cac manh vo, va bom nuoc ra khoi tau. Cac tho lan hai quan lam viec ben trong cac con tau bi hu hong. Trong vong sau thang, nam chiec thiet giap ham va hai tau tuan duong đa đuoc va cac lo thung hay truc vot đe co the đua vao cac xuong tau o Tran Chau Cang hoac đat lien sua chua triet đe.
Cac hoat đong truc vot khan truong đuoc tiep tuc trong mot nam sau đo, ton kem tong cong 20.000 gio lao đong duoi nuoc. Oklahoma, cho du đuoc vot len thanh cong, khong bao gio đuoc sua chua. Arizona va chiec tau muc tieu gia Utah bi hu hai nang ne đen muc khong đuoc vot len, nhung nhieu vu khi va thiet bi cua chung đuoc thao ra đe su dung tren nhung con tau khac. Ngay nay, xac cua hai con tau nay van con lai noi chung bi đam, voi Arizona tro thanh mot bao tang chien tranh.


Dien bien tiep theo Cuoc tan cong đa kich hoat su đoan ket va quyet tam cua dan My đe đanh bai Nhat Ban va cac đong minh cua no. Ngay 8 thang 12 nam 1941, Tong thong Franklin D. Roosevelt đa tuyen bo chien tranh voi Nhat Ban va goi cuoc tan cong la “mot ngay đen toi trong lich su cua chung ta”.
Nguoi My đa ung ho viec cung cap quan su, tai chinh va nhan luc cho no luc chien tranh. Hang trieu nguoi My đa nhap ngu hoac lam viec trong cac nha may san xuat vu khi va thiet bi quan su. Cuoc tan cong cung đa ket thuc chu nghia co lap cua My va bien nuoc nay thanh mot cuong quoc toan cau .
Cuoc tan cong đa gay ra thiet hai nang ne cho Ham đoi Thai Binh Duong Hoa Ky va cac can cu khong quan o Hawaii. Trong vong hai gio, hon 2.400 nguoi My đa thiet mang va hon 1.100 nguoi bi thuong. Hon 300 may bay va 18 con tau bi pha huy hoac hu hai, trong đo co 8 thiet giap ham.
Tuy nhien, cuoc tan cong khong thanh cong hoan toan vi no khong tieu diet đuoc cac tau san bay My, cac kho chua nhien lieu va cac xuong đong tau . Nhung đieu nay sau đo đa giup My phuc hoi va phan cong Nhat Ban.
Cuoc tan cong đa khien Nhat Ban tro thanh muc tieu cua su tra thu cua My va cac đong minh. Sau cuoc tan cong Tran Chau Cang, My đa tien hanh cac chien dich khong kich nham vao cac thanh pho Nhat Ban, trong đo co cuoc nem bom nguyen tu vao Hiroshima va Nagasaki vao thang 8 nam 1945.
Nhung cuoc khong kich nay đa gay ra hang tram nghin nguoi chet va bi thuong, pha huy ha tang va gay ra khung hoang nhan đao. Cuoc tan cong Tran Chau Cang cung đa khien Nhat Ban mat uy tin va anh huong trong khu vuc Đong Nam A, khi cac nuoc thuoc đia nhu Viet Nam, Campuchia.
Cuoc chien o Tran Chau Cang la mot trong nhung su kien quan trong nhat trong lich su Chien tranh the gioi thu hai. No đa đanh dau su gia nhap cua Hoa Ky vao cuoc chien chong lai Đuc Quoc xa va Nhat Ban, va đa lam thay đoi cuc dien cua chien tranh.
Sau tran tan cong, 16 Huan chuong Danh du Quoc hoi, 51 Huan chuong Chu thap Hai quan, 53 Huan chuong Chu thap Bac, bon Huan chuong Hai quan va Thuy quan Luc chien, mot Chu thap Bay Xuat sac, bon Chu thap Phuc vu Xuat sac, mot Huan chuong Phuc vu Xuat sac va ba Ngoi sao Đong đuoc tang thuong cho cac quan nhan Hoa Ky đa to ra xuat sac trong chien đau tai Tran Chau Cang.
12 gio 30 phut ngay 8 thang 12, tong thong Roosevelt đa đoc Tuyen cao chien tranh cua Hoa Ky đoi voi Nhat Ban. Ong mo đau bai dien van nhu sau:

Sau khi noi ro thien chi hoa binh va su trao tro cua Nhat Ban trong cac cuoc hoi đam va trong hanh đong thuc te đe dan đen chien tranh, tong thong Roosevelt tuyen bo:

Hoa Ky đa chinh thuc buoc vao cuoc chien tranh tong luc voi Nhat Ban. Trong ngay 7 thang 12, Uc cung tuyen chien voi Nhat Ban va mot ngay sau đen luot Ha Lan. Tiep đo, nuoc Phap Tu do, New Zealand, Canada,... tat ca hon 20 nuoc cung lan luot tuyen chien voi Nhat.
Tin chien tranh giua Nhat va Hoa Ky bung no bay đen Berlin mot cach đot ngot trong luc Đuc Quoc xa đang tap trung moi su chu y vao mat tran phia Đong, noi Hong quan Lien Xo đa phan cong manh liet đay lui quan Đuc truoc Moskva. Lien đo, cung trong ngay 8 thang 12, Quoc truong Adolf Hitler đa nhan đuoc thong điep cua chinh phu Nhat, yeu cau Đuc va Y tuyen chien voi Hoa Ky theo nhu cam ket trong Hiep uoc Tam cuong. Đem ngay 9 thang 12, ca Hitler lan Mussolini đa đien tra loi chinh phu Nhat rang cam đoan ca ba nuoc se chien đau đen thang loi cuoi cung, khong giang hoa rieng re nhung van ne tranh viec tuyen chien voi Hoa Ky. Trua ngay 10 thang 12, đai su Nhat Oshima đa trinh len Quoc truong mot thong điep moi cua chinh phu Nhat tra loi đien van noi tren cua Đuc va Y. Thong điep nay bay to hi vong quan đoi Đuc se tien ngay vao Trung Can Đong voi ngu y Đuc nen tuyen chien. Ngoai truong Đuc Joachim von Ribbentrop co gang thuyet phuc Hitler khong nen tuyen chien voi Hoa Ky vi theo Hiep uoc Tam Cuong, Đuc se chien đau ben canh Nhat chi khi Nhat bi mot nuoc khac tan cong. Tuy nhien, vao luc ay, bo ngoai giao Đuc lai nhan đuoc đien cua tham tan ngoai vu Hans Thompson o Washington D.C rang 24 gio nua Hoa Ky se tuyen chien hoac cat quan he ngoai giao voi Đuc. Chup lay co hoi nay, Hitler voi va trieu tap Quoc hoi vao ngay 11 thang 12 va chinh thuc tuyen chien voi Hoa Ky. Cung trong ngay hom ay, Y cung tuyen chien voi Hoa Ky va Hoa Ky tuyen chien voi Đuc. Hitler đa phat bieu trong dip nay nhu sau:

"Su kien Chinh phu Nhat Ban, von đa thuong luong trong nhieu nam cung con nguoi nay Franklin D. Roosevelt, cuoi cung đa tro nen met moi vi bi ong ta choi xau mot cach vo on, đa khien cho tat ca chung ta, dan toc Đuc, cung tat ca cac dan toc co luong tri khac tren the gioi, cam thay vo cung that vong... Đuc va Y, sau khi xem xet tat ca cac đieu nay va vi su trung thanh voi Hiep uoc ba ben, cuoi cung đa buoc phai tien hanh cuoc chien chong lai Hoa Ky va Anh Quoc, hiep cung va sat canh voi Nhat Ban đe bao ve va tu đo duy tri su tu do va đoc lap cua cac quoc gia va vuong quoc cua ho... La ket qua cua su banh truong chinh sach cua Tong thong Roosevelt, von nham vao viec chinh phuc the gioi va đoc tai vo gioi han, Hoa Ky cung voi Anh Quoc đa khong ngan ngai su dung moi phuong cach đe tranh chap cac quyen loi cua cac quoc gia Đuc, Y va Nhat Ban tham chi đen quyen sinh ton... Khong chi vi chung ta la đong minh cua Nhat Ban, ma con vi Đuc va Y co đu sang suot va suc manh đe nhan thuc rang, trong khoanh khac lich su nay, su ton tai hay bien mat cua cac quoc gia, co the đuoc quyet đinh mai mai."

Cho du cuoc tan cong gay thiet hai tren dien rong cho tau chien va may bay My, no đa khong anh huong đen cac co so du tru nhien lieu, xuong sua chua va cac co quan tinh bao tai Tran Chau Cang.
Cuoc tan cong la mot cu soc that su đoi voi tat ca cac nuoc Đong Minh tai Mat tran Thai Binh Duong. Cac thiet hai tiep theo sau tao ra mot su thut lui đang bao đong. Ba ngay sau, su kien cac tau chien Prince of Wales va Repulse bi đanh chim ngoai khoi bo bien Malaya khien Thu tuong Anh Quoc Winston Churchill sau nay nho lai: "Trong suot cuoc chien tranh toi chua bao gio nhan đuoc mot cu soc truc tiep đen nhu the. Khi toi tran tro tren giuong, noi so hai bao trum lay tam tri toi. Khong con chiec tau chien chu luc Anh hay Hoa Ky nao con lai tren An Đo Duong va Thai Binh Duong tru nhung chiec cua Hoa Ky con song sot tai Tran Chau Cang đang voi va lui ve California. Tren cac vung bien menh mong nay nguoi Nhat đang la ba chu, va chung ta đang yeu đuoi va tran trui o moi noi".
May man cho phia Hoa Ky, cac tau san bay Hoa Ky đa khong bi đung đen trong cuoc tan cong cua Nhat; neu khong thi kha nang tien hanh cac chien dich tan cong cua Ham đoi Thai Binh Duong se bi te liet trong khoang mot nam (neu khong chuyen huong mot phan luc luong Ham đoi Đai Tay Duong). Nhu đa thay, luc luong thiet giap ham bi loai bo khien Hai quan Hoa Ky khong con su lua chon nao khac ngoai cach dua vao cac tau san bay va tau ngam, chinh nhung vu khi đa giup Hoa Ky chan đung va đao nguoc the thuong phong cua Nhat Ban. Nam trong so tam thiet giap ham đuoc sua chua va quay tro lai hoat đong, nhung van toc cham cua chung lam gioi han hoat đong đuoc bo tri, va chung phuc vu chu yeu trong vai tro ban pha bo bien. Mot thieu sot lon trong tu duy chien luoc cua Nhat Ban la niem tin ve mot tran chien Thai Binh Duong cuoi cung đuoc đau giua nhung thiet giap ham theo đung hoc thuyet cua Thuyen truong Alfred Mahan. Hau qua la, Yamamoto (va nhung nguoi ke tiep ong) co danh dum nhung chiec thiet giap ham cho mot "tran chien quyet đinh" khong bao gio xay ra.
Cuoi cung, cac muc tieu khong nam trong danh sach cua Genda, nhu can cu tau ngam va ngoi nha so chi huy cu, đa chung to tam quan trong lon hon moi chiec tau chien. Chinh nhung chiec tau ngam đa vo hieu hoa nhung con tau nang ne cua Hai quan Đe quoc Nhat Ban va đua tinh trang kinh te cua Nhat Ban đen muc tri tre bang cach pha hong su van chuyen dau mo va nguyen lieu tho. Tuong tu, tang ham cua ngoi nha so chi huy cu la tru so cua đon vi phan tich mat ma von đa gop phan đang ke vao tran mai phuc Midway va thanh cong cua luc luong tau ngam.


= Cac anh huong chien luoc =
Đo đoc Hara Tadaichi đa tom luoc ket qua cuoc tan cong ve phia Nhat Ban bang mot cau noi suc tich: "Chung ta thang mot chien thang chien thuat vi đai tai Tran Chau Cang, va do đo đa thua ca cuoc chien."
Trong khi đat đuoc cac muc tieu đat ra, cuoc tan cong lai to ra hoan toan khong can thiet. Đieu ma Đo đoc Isoroku Yamamoto - nguoi đau tien nghi ra ke hoach - chua bao gio biet đen, đo la Hai quan Hoa Ky ngay tu nam 1935 đa tu bo du đinh "xung phong" bang ngang suot Thai Binh Duong đen tan Philippines đe tra đua hanh đong mo đau chien tranh (nhu quy đinh trong Ke hoach Cam). Thay vao đo Hoa Ky chap thuan "Ke hoach Dog" vao nam 1940, nhan manh đen viec giu cho Hai quan Đe quoc Nhat Ban ben ngoai khu vuc Đong Thai Binh Duong va cach xa con đuong bien van chuyen đen Uc trong khi Hoa Ky tap trung vao viec đanh bai Đuc Quoc xa.
Tac gia Robert Leckie nhan xet rang "Tong thong Franklin Roosevelt đa khon ngoan che giau nhung chi tiet cua tham hoa nay hon la chiu đung nguy co ve su hoang so cua cong chung, va chi cong bo nhung chi tiet nay sau khi Hoa Ky đa bat đau phan cong tai Guadalcanal" vao thang 8 nam 1942.


Nhung hinh anh ve tran Tran Chau Cang Phim va sach ve su kien = Hu cau dua tren lich su =
Secret Agent of Japan (1942) la bo phim đau tien ke ve cong tac gian điep chuan bi cho cuoc tan cong.
This Is the Army (1943) phim co su tham gia cua tong thong thu 40 cua nuoc My, Ronald Reagan trong vai Johnny đa tham gia chien tranh sau su kien tan cong Tran Chau cang.
December 7th: The Movie (1943)
Task Force (film) (1949)
From Here to Eternity (1953) cua tac gia James Jones. Tran tan cong Tran Chau Cang đong mot vai tro thiet yeu trong cuoc song cua Robert E. Lee Prewitt. Phim ke ve cac lon xon, rac roi cua cac quan nhan đon tru o Hawaii trong cac thang truoc khi xay ra tran Tran Chau Cang.
The Revolt of Mamie Stover (1956)
In Harm's Way (1965)
Tora! Tora! Tora! nam 1970 la mot bo phim ve cuoc tan cong cua Nhat Ban vao Tran Chau Cang. Nhieu nguoi đa đanh gia no la bo phim trung thuc nhat ke lai cuoc tan cong nay vi no lien he đen nhieu khia canh cua tran đanh co chu y đen cac su kien co that trong lich su.
1941 (1979)
The Final Countdown (1980) la mot bo phim lay boi canh chung quanh Tran Chau Cang, trong đo chiec tau san bay nguyen tu USS Nimitz vao nam 1980 đuoc cho đi nguoc thoi gian ve ngay 6 thang 12 nam 1941, mot ngay truoc khi xay ra tran tan cong vao cang.
Tran Chau Cang (Pearl Harbor) la tua cua mot bo phim san xuat nam 2001 ve cuoc tan cong nam 1941. Cuon phim la mot cau chuyen tinh hon la mot bien nien su chinh xac cua su kien nay, cho du mot so su kien đuoc trinh bay đa thuc su xay ra. Mot so canh trong phim tren tau đuoc quay tren chiec USS Lexington o Corpus Christi, Texas. Phim đuoc đao dien boi Michael Bay va gom cac dien vien Ben Affleck, Josh Hartnett, Cuba Gooding Jr. va Kate Beckinsale.
December 7th, đao dien boi John Ford cho Hai quan Hoa Ky vao nam 1943, la mot cuon phim tai tao lai cac đot tan cong cua luc luong Nhat Ban. Cac tai lieu khac cung nhu cac tai lieu nghe nhin thuong nham lan chieu lai cac hinh anh trong phim nay cho la cac canh quay thuc cua cuoc tan cong Tran Chau Cang.


= Sach lich su =
Crisis: The Japanese Attack on Pearl Harbor and Southeast Asia (1992)
Day of Deceit (2001)
At Dawn We Slept: The Untold Story of Pearl Harbor cua tac gia Gordon W. Prange la mot cong trinh cuc ky toan dien ve nhung su kien dan đen cuoc tan cong Tran Chau Cang. Đay la mot ban bao cao cong bang xem xet đen ca khia canh cua Nhat Ban lan Hoa Ky. Prange đa bo ra 37 nam cho quyen sach nay bang cach nghien cuu cac tai lieu ve Tran Chau Cang va phong van nhung nguoi tham gia con song sot đe thu lan ra su that thau đao ve nhung gi đa xay ra khien Nhat Ban tan cong Hoa Ky tai Tran Chau Cang, tai sao tinh bao Hoa Ky đa that bai trong viec du đoan tran tan cong, va tai sao mot thoa thuan hoa binh đa khong the đat đuoc. The Village đa noi ve At Dawn We Slept nhu sau: "la cong trinh toan dien va đay đu nhat ma chung ta muon co ve chinh xac nhung gi đa xay ra va bang cach nao va tai sao."
The Attack on Pearl Harbor: An Illustrated History cua tac gia Larry Kimmett va Margaret Regis la mot cong trinh tai dung mot cach can than "Day of Infamy" (Ngay o nhuc) su dung ban đo, hinh anh, minh hoa va mot CD hoat hinh. No mo ta lai cac giai đoan vach ke hoach ban đau cua Nhat, qua trinh tan cong cho đen viec truc vot Ham đoi Thai Binh Duong. Quyen sach cung cap mot cai nhin toan cuc kha chi tiet ve cuoc tan cong.
Pearl Harbor Countdown: Admiral James O. Richardson cua tac gia Skipper Steely la mot cong trinh sau sac va chi tiet ve nhung su kien đua đen tham hoa Tran Chau Cang. Thong qua su ban luan suc tich ve cuoc đoi va cac moc thoi gian cua Đo đoc James O. Richardson, Steely khao sat bon thap nien ve chinh sach ngoai giao cua Hoa Ky, truyen thong thuc hanh trong quan đoi, tinh bao Hoa Ky va khia canh quan tri cua quan đoi, boc lo nhieu cau chuyen chua đuoc ke ve nhung su kien dan đen cuoc tan cong cua Nhat.


= Phong tac lich su =
Days of Infamy la mot tieu thuyet cua Harry Turtledove trong đo viec Nhat Ban tan cong Hawaii khong chi gioi han trong viec khong kich Tran Chau Cang, ma la mot cuoc tan cong toan dien va chiem đong sau khi quan Hoa Ky bi đanh bat ra khoi quan đao (đieu ma mot trong nhung nguoi vach ke hoach chu chot cua cuoc tan cong, Đai ta Minoru Genda mong muon nhung bi cap tren tu choi). Nhieu quan điem đac trung (thuong hieu cua Turtledove) đuoc rut ra tu nhung nguoi thuong dan Hawaii (ca nguoi da trang va nguoi Nhat) cung nhu binh linh va thuy thu cua ca hai phia Hoa Ky va Nhat. Đen nay Turtledove đang viet tiep chuong ke tiep The End of the Beginning.
Trong game tren may tinh Command & Conquer: Red Alert 2, Tran Chau Cang la đia điem hung chiu mot đon tan cong cua Lien Xo trong The Chien III. Trong man đau tien cua loat game Red Alert, Adolf Hitler đuoc loai bo khoi lich su boi he thong ‘Chronosphere’ cua Einstein, ngan ngua đuoc su diet chung hang loat (va suy đoan la khong co vu tan cong nam 1941 nham vao Tran Chau Cang). Mot vi tuong trong game đa bong đua rang "nhu la ai đo co the tung mot cuoc tan cong thanh cong vao noi đay". Đieu thu vi la, Bao tang Tuong niem Arizona van hien dien trong game, cho du chiec tau đo khong he bi pha huy do lich su trong game đa đuoc thay đoi.
Tien đe cua viec khong kich va chiem đong Hawaii trong Days of Infamy truoc đo đa đuoc su dung trong phan thu nhat cua loat phim hoat hinh OVA Konpeki no Kantai. Trong phan nay, quan Nhat thuc hien cuoc tan cong vao nhung gio đau tien cua buoi sang, va co cac hoat đong tau san bay ban đem hoan hao. Cuoc khong kich đuoc mo đau bang mot phao sang đuoc nhung may bay chi điem tha xuong. Toan bo can cu (ke ca cac xuong sua chua) va mot so tau tiep lieu trong cang bi tieu diet vao buoi sang som. Đoi pho voi luc luong chu yeu cua Ham đoi Thai Binh Duong, Ham đoi Lien hop Nhat Ban đa tai bo tri lai va tieu diet khi chung quay tro lai Tran Chau Cang. Phan nay, von đuoc chia thanh ba hiep trong loat game mang cung ten, ket thuc voi viec quan Nhat đo bo len tat ca cac hon đao o Hawaii.


Xem them Chien tranh the gioi thu hai
Tran Chau cang
Yamamoto Isoroku
Hiep hoi Nguoi song sot tran Tran Chau Cang


Chu thich = Tham khao =


= Thu muc =


 Tu lieu  = Đoc them =


Lien ket ngoai Tran Tran Chau Cang (7.12.1941) tai Tu đien bach khoa Viet Nam
Attack on Pearl Harbor tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)
Remembering Pearl Harbor: The USS Arizona Memorial, a National Park Service Teaching with Historic Places (TwHP) lesson plan


= Nguon =
The Pearl Harbor Attack Official U.S. Army history of Pearl Harbor
Christmas 1941 in Hawaii was not a time to rejoiceHonolulu Star-Bulletin, Monday, ngay 13 thang 9 nam 1999 Luu tru ngay 5 thang 2 nam 2015 tai Wayback Machine


= Truyen thong =
Video of first Newsreel from ngay 23 thang 12 nam 1941 attack on Pearl Harbor


= Tai lieu lich su =
WW2DB: US Navy Report of Japanese Raid on Pearl Harbor
Second World War — USA Declaration of War on Japan.
Collection of extensive Japanese preparation military documents