Thi nghiem 21 gam đe cap đen mot nghien cuu khoa hoc đuoc Duncan MacDougall, mot bac si o Haverhill, Massachusetts, cong bo vao nam 1907. MacDougall đua ra gia thuyet rang linh hon mang mot trong luong vat chat, va đa thu đo khoi luong bi mat đi o mot nguoi khi hon lia khoi xac. MacDougall đa thu đo khoi luong thay đoi o sau benh nhan vao thoi điem lia đoi. Mot trong sau đoi tuong đa mat đi ba phan tu ounce (21.3 gam).
MacDougall phat bieu rang thi nghiem cua ong can phai lap lai nhieu lan truoc khi đua ra bat ky ket luan nao. Đa so cho rang thi nghiem nay that bai va phi khoa hoc, boi vi kich thuoc mau nho va cac phuong phap đuoc su dung, cung nhu ket qua thuc te chi co mot trong sau đoi tuong thoa man đuoc gia thuyet. Thi nghiem nay đa đuoc đe cap nhu la mot vi du cua thien kien bao cao co chon loc. Mac du bi bac bo trong cong đong khoa hoc, nhung thi nghiem cua MacDougall đa truyen ba khai niem cho rang linh hon co trong luong, ma cu the la no nang 21 gam.


Thi nghiem Nam 1901, Duncan MacDougall, mot bac si o Haverhill, Massachusetts, muon xac đinh lieu linh hon co trong luong hay khong tren sau benh nhan sap chet trong cac vien duong lao. Bon nguoi bi lao, mot nguoi tieu đuong, va mot nguoi khong ro nguyen nhan. MacDougall đac biet chon nhung nguoi đang bi nhung can benh vat kiet suc, vi ong can nhung benh nhan con nguyen ven khi ho chet đe can đo cho chinh xac. Khi cac benh nhan co bieu hien hap hoi, toan bo giuong cua ho đuoc đat len mot cai can co kich thuoc cong nghiep voi đo nhay trong hai phan muoi ounce (5.6 gam). Voi niem tin rang con nguoi co linh hon va đong vat thi khong, MacDougall sau đo đa can đo trong luong cua nam muoi con cho sau khi chet. MacDougall noi rang ong muon dung nhung con cho bi benh hoac đang hap hoi cho thi nghiem cua minh, nhung khong the tim đuoc. Do đo nguoi ta cho rang ong ay đa ha đoc nhung con cho khoe manh.


= Ket qua =
Mot trong nhung benh nhan giam trong luong nhung sau đo lai tang tro lai, hai trong so nhung benh nhan khac đuoc ghi nhan co su giam trong ngay luc chet nhung vai phut sau lai giam nhieu hon nua. Mot trong so cac benh nhan đa mat "ba phan tu ounce" (21.3 gam) the trong, trung vao thoi điem chet. MacDougall phot lo nhung ket qua tu mot benh nhan khac boi vi cac can đa "khong đuoc tinh chinh", va khong tinh nhung ket qua tu cac benh nhan khac vi benh nhan chet trong khi vach đo thiet bi chua on đinh. MacDougall bao cao rang khong co con cho nao giam trong sau khi chet.
Trong khi MacDougall tin vao nhung ket qua tu thi nghiem cua minh cho thay linh hon cua con nguoi co trong luong, bao cao cua ong, đuoc cong bo nam 1907, noi rang thi nghiem phai đuoc lap lai nhieu lan truoc khi co ket luan.


Phan ung Truoc khi MacDougall co the cong bo nhung ket qua cua thi nghiem, thi to The New York Times đa đua tin truoc bang mot bai bao tua đe "Soul has Weight, Physician Thinks" (tam dich: Bac si tin rang linh hon co trong luong).  Nhung ket qua cua MacDougall đuoc cong bo vao thang 4 cung nam trong Tap chi khoa hoc cua Hiep hoi Nghien cuu Tam linh Hoa Ky(Journal of the American Society for Psychical Research), va trong tap chi y hoc American Medicine.


= Binh pham =
Sau bai cong bo thi nghiem tren tap chi American Medicine, bac si Augustus P. Clarke đa chi trich tinh hop ly cua thi nghiem. Clarke luu y rang tai thoi điem cai chet xay ra, co mot su tang đot ngot nhiet đo co the, boi vi phoi khong con lam mat mau nua, dan đen mo hoi se tua ra sau đo, va luong mo hoi nay co the de dang chiem toi 21 gam ma MacDougall thay giam đi. Clarke cung chi ra rang, vi nhung con cho khong co tuyen mo hoi, nen chung khong bi giam trong theo cach nay sau khi chet. Loi chi trich cua Clarke đuoc xuat ban trong so thang 5 cua tap chi American Medicine. Nhung ly luan giua MacDougall va Clarke tranh cai ve tinh hop ly cua thi nghiem tiep tuc đuoc đang trong to tap chi cho đen it nhat la thang 12 nam đo.
Thi nghiem cua MacDougall la chu đe gap nhieu nghi van, va ong bi cao buoc ca hai van đe, đo la sai lam trong phuong phap thi nghiem va hoan toan gian lan trong viec thu thap ket qua. Luu y rang chi co mot trong sau benh nhan đuoc can, cho ra ket qua ho tro cho gia thuyet, Karl Kruszelnicki đa tuyen bo thi nghiem la mot truong hop bao cao co chon loc, vi MacDougall đa phot lo phan lon cac ket qua. Kruszelnicki cung chi trich ve viec lay mau nho, va đat nghi van lieu bang cach nao ma MacDougall co the xac đinh chinh xac thoi điem khi mot nguoi qua đoi voi chi bang cong nghe thoi đo. Nha vat ly hoc Robert L. Park đa viet rang nhung thi nghiem cua MacDougall "chang mang lai bat ki loi ich khoa hoc nao cho thoi nay", va nha tam ly hoc Bruce Hood đa viet rang "boi vi trong luong bi giam la khong đang tin cay hoac co the sao chep đuoc, nhung phat hien cua ong ay la phan khoa hoc". Giao su Richard Wiseman đa noi rang trong gioi khoa hoc, thi nghiem bi giam ham trong "mot đong nghi van khoa hoc đuoc liet vao loai 'gan nhu chac chan la khong đung'".
Mot bai viet tren trang Snopes nam 2013 noi rang thi nghiem khong đuoc hoan thien boi vi nhung phuong phap đuoc su dung rat đang nghi, mau qua nho, va kha nang đe đo đuoc nhung su thay đoi cua trong luong qua mo ho, ket luan: "khong nen xem y tuong cua thi nghiem nay đa chung minh đuoc mot "đieu gi đo", ma chi can biet vao ket qua ho đa can đuoc linh hon la 21 gam." Thuc te, MacDougall rat co the đa đau đoc va giet chet nam muoi con cho khoe manh đe co chung minh nghien cuu cua minh, đo cung la nguyen nhan bi chi trich.


Di san Nam 1911, to The New York Times đua tin MacDougall đang hi vong thuc hien nhung thu nghiem đe chup anh nhung linh hon, nhung duong nhu ong khong tiep tuc nghien cuu them nua va qua đoi vao nam 1920. Thi nghiem cua ong đa khong đuoc lap lai.
Mac du bi gioi khoa hoc bac bo, nhung thi nghiem cua MacDougall đa truyen ba y tuong cho rang linh hon co trong luong, cu the no nang 21 gam. Đang chu y nhat, '21 Grams' đa đuoc lay lam tua cua mot bo phim nam 2013 co lien quan đen thi nghiem.
Khai niem ve mot linh hon nang 21 gam đuoc đe cap trong nhieu phuong tien truyen thong, bao gom trong mot so phat hanh nam 2013 cua bo manga Gantz, mot podcast vao nam 2013 cua chuong trinh phat thanh so Welcome to Night Vale va trong bo phim The Empire of Corpses nam 2015. Ca khuc "21 Grams" nam 2015 cua Niykee Heaton co cau "I just want your soul in my hands, feel your weight of 21 grams" (tam dich: "Toi chi muon cam linh hon anh trong tay, cam nhan đuoc trong luong 21 gam cua anh"); mot bai hat cung ten phat hanh nam 2017 cua Thundamentals, va Travis Scott đe cap đen khai niem nay trong ca khuc "No Bystanders" phat hanh nam 2018. MacDougall va nhung thi nghiem cua ong đuoc ke lai mot cach ro rang trong mot bo phim tai lieu Beyond and Back nam 1978, va o tap nam trong mua đau tien cua Dark Matters: Twisted But True. Mot nha khoa hoc hu cau nguoi My ten la "Mr. MacDougall" xuat hien trong tieu thuyet Soulless cua Gail Carriger nam 2009, nhu la mot chuyen gia trong viec can đo linh hon.


Chu thich Lien ket ngoai Full text of Dr. Duncan MacDougall's original report Luu tru ngay 28 thang 3 nam 2008 tai Wayback Machine