Vin Diesel (ten khai sinh la Mark Sinclair hay Mark Vincent; sinh ngay 18 thang 7 nam 1967) , la mot dien vien va nha san xuat nguoi My. La mot trong nhung nam dien vien co doanh thu cao nhat the gioi, anh đuoc biet đen voi vai Dominic Toretto trong loat phim Fast & Furious.
Diesel bat đau su nghiep cua minh vao nam 1990 nhung chat vat đe gianh đuoc cac vai dien cho đen khi anh viet kich ban, đao dien, san xuat va đong vai chinh trong bo phim ngan Multi-Facial (1995). Đieu nay thu hut su chu y cua Steven Spielberg, nguoi đang phat trien Saving Private Ryan (1998), va viet lai cac yeu to cua bo phim đe cho phep Diesel xuat hien trong mot vai phu. Diesel sau đo đa long tieng cho nhan vat chinh trong The Iron Giant (1999) trong khi noi danh nhu mot ngoi sao hanh đong sau khi gay an tuong voi loat phim Fast & Furious, XXX va The Chronicles of Riddick.
Diesel đong vai Groot trong cac bo phim sieu anh hung cua Vu tru Đien anh Marvel, xuat hien trong Guardians of the Galaxy (2014), Guardians of the Galaxy Vol. 2 (2017), Avengers: Infinity War (2018), Avengers: Endgame (2019) va Thor: Love and Thunder (2022) sap toi. Anh cung đong vai Groot trong bo phim hoat hinh Ralph Breaks the Internet (2018). Diesel cung đa gianh đuoc thanh cong ve mat thuong mai trong cac the loai khac, chang han nhu trong bo phim hai The Pacifier (2005), trong khi man trinh dien cua anh trong Find Me Guilty (2006) đuoc khen ngoi. Diesel mieu ta Bloodshot chuyen the tu phim sieu anh hung vao nam 2020, va du kien ​​se xuat hien trong cac phim Avatar sap toi.
Anh thanh lap cong ty san xuat One Race Films, noi anh cung la nha san xuat hoac đieu hanh san xuat cho nhung chiec xe ngoi sao cua minh. Diesel cung thanh lap hang thu am Racetrack Records va nha phat trien tro choi đien tu Tigon Studios, cung cap kha nang ghi lai chuyen đong va giong noi cua anh ay cho tat ca cac ban phat hanh cua Tigon.


Thoi nien thieu Diesel đuoc sinh ra la Mark Sinclair  vao ngay 18 thang 7 nam 1967, tai Quan Alameda, California, noi me anh cung đuoc sinh ra, mac du sau đo đa chuyen đen Thanh pho New York cung voi nguoi anh em song sinh cua minh, Paul. Me anh, ba Delora Sherleen (Sinclair) Vincent, la mot nha chiem tinh. Diesel tung phat bieu rang anh la mot nguoi "sac toc khong ro rang". To tien me anh la nhung nguoi Scotland, nguoi Anh va nguoi Đuc. Anh chua bao gio đuoc gap bo đe cua minh, va noi rang "tat ca nhung gi toi biet tu me toi la toi co quan he voi nhieu nen van hoa khac nhau". Diesel tu nhan minh "chac chan la mot nguoi dan toc da mau". Anh cung noi rang moi quan he cua bo me bi coi la bat hop phap o mot so khu vuc cua Hoa Ky theo luat cam hon nhan giua cac chung toc khac nhau. Diesel lon len trong su cham soc cua nguoi me da trang va bo duong nguoi My goc Phi, ong Irving H. Vincent, mot giang vien ve dien xuat va la nguoi quan ly nha hat. Anh lan đau tien xuat hien tren san khau tu khi bay tuoi, trong vo kich thieu nhi Dinosaur Door, do Barbara Garson sang tac. Vo kich đuoc san xuat tai nha hat Theater for the New City o lang Greenwich, New York. Anh đuoc tham gia vo kich nay la do trong mot lan anh cung em trai va mot so nguoi ban len vao khong gian cua nha hat Theater for the New City tren pho Jane voi y đinh pha phach. Lu tre gap đao dien nghe thuat cua nha hat, Crystal Field, nguoi ma thay vi bao canh sat, đa cho chung xem kich ban va đe nghi chung tham gia vao vo dien sap toi.
Diesel con tiep tuc gan bo voi nha hat trong suot thoi thieu nien, cung voi đo anh đi hoc tai Đai hoc Hunter cua thanh pho, va o đay, nhung khoa hoc ve sang tac sang tao đa giup anh bat đau su nghiep viet kich ban. Anh tu nhan minh la mot dien vien "nhieu mat" boi nhung kho khan ban đau anh gap phai khi tim vai dien phu hop vi co nhieu tinh cach trai nguoc. Anh đoi ten thanh Vin Diesel khi lam cong viec bao ve tai cau lac bo đem Tunnel o New York, boi khi lam viec trong nhung moi truong nhu the nguoi ta thuong khong khai ten that. Tu "Vin" trong ten anh đon gian chi la cach viet tat cua "Vincent". Biet danh "Diesel" la do cac ban đat cho anh, ho bao rang anh chay bang dau diesel, y noi toi suc luc khong ngung nghi cua anh.


Su nghiep = Thap nien 1990 =
Vai dien đien anh đau tien cua Diesel la mot vai ngan khong đuoc đe ten trong bo phim Awakenings (1990). Sau đo anh viet kich ban, đao dien, san xuat va đong vai chinh trong phim ngan Multi-Facial (1994), mot bo phim nua tu truyen ke ve mot dien vien đang van lon va gap be tac trong qua trinh thu vai. Phim đuoc lua chon đe trinh chieu trong Lien hoan phim Cannes nam 1995. Anh thuc hien phim dai chieu rap đau tien cua minh, Strays (1997), mot bo phim chinh kich thanh thi trong đo anh đong vai ke cam đau cua mot bang đang, va tinh yeu cua han danh cho mot nguoi phu nu đa khien han quyet đinh thay đoi. Kich ban, đao dien va san xuat boi Diesel, bo phim đuoc chon tranh giai o Lien hoan phim Sundance nam 1997 va giup anh gianh đuoc mot thoa thuan voi hang MTV chuyen the no thanh mot loat phim. Anh cung đuoc chon tham gia bo phim gianh giai Oscar nam 1998 cua đao dien Steven Spielberg, Giai cuu binh nhi Ryan nho su sau sac, tham thia trong phan dien cua anh trong phim Multi-Facial. Nam 1999, anh nhan đuoc su đanh gia chuyen mon cao cho phan long tieng nhan vat chinh trong phim hoat hinh The Iron Giant.


= Thap nien 2000 =

Diesel co mot vai dien lon trong bo phim chinh kich ve đe tai kinh doanh Boiler Room (2000), va sau đo anh co mot vai dien mang tinh buoc ngoat, đo la nhan vat phan anh hung Riddick trong bo phim khoa hoc vien tuong Pitch Black (2000). Diesel tiep tuc toa sang voi vai dien anh hung the loai hanh đong trong hai bom tan: bo phim hanh đong ve đe tai đua xe đuong pho The Fast and the Furious (2001), va phim hanh đong ly ky xXx (2002). Nam 2004, Diesel mot lan nua the hien nhan vat Riddick trong phim The Chronicles of Riddick, đuoc coi la mot that bai ve doanh thu phong ve khi so sanh voi kinh phi thuc hien khong lo cua no. Nam 2005, anh tham gia mot vai dien nhe nhang vui ve trong phim hai The Pacifier, bo phim rat thanh cong ve doanh thu.
Nam 2006, anh chon mot vai dien đam chat kich, vao vai mot ten cuop co that ten la Jack DiNorscio trong phim Find Me Guilty. Mac du anh nhan đuoc phan hoi chuyen mon tich cuc cho phan the hien cua minh, bo phim lai co mot man the hien khong tot tai cac phong ve. Sau đo cung nam, Diesel tham gia phim The Fast and the Furious: Tokyo Drift voi vai tro khach moi, trong vai nhan vat cu cua anh tu phim The Fast and the Furious. Ban đau anh đuoc moi đong vai chinh trong 2 Fast 2 Furious, nhung đa tu choi. Anh cung đuoc moi tham gia phim xXx: State of the Union van voi vai dien cu trong xXx, nhung anh cung tu choi.
Nam 2007, Diesel đuoc len ke hoach se la nha san xuat va dien vien chinh voi vai Agent 47 trong bo phim chuyen the tu tro choi đien tu Hitman, nhung cuoi cung anh đa tu choi va thay vao đo đam nhiem vai tro giam đoc san xuat cho phim. Nam 2008, anh đam nhiem vai chinh trong bo phim hanh đong khoa hoc vien tuong Babylon A.D. Diesel tro lai voi loat phim The Fast and The Furious, cung voi tat ca cac dien vien đa tham gia bo phim goc đau tien, trong phan Fast & Furious 4, phat hanh thang 4 nam 2009.


= Thap nien 2010 =

Diesel tro lai voi vai dien Dominic Toretto trong bon phan phim tiep theo cua loat phim Fast & Furious, bao gom Fast & Furious 5: Phi vu Rio (2011), Fast & Furious 6 (2013), Fast & Furious 7 (2015) va Fast & Furious 8 (2017). Cung voi đo anh tiep tuc đam nhiem vai Riddick trong phan ba cua loat phim The Chronicles of Riddick mang tua đe Riddick: Thong linh bong toi (2013). Vao thang 8 nam 2013, Diesel đuoc trao ngoi sao danh du tren Đai lo Danh vong Hollywood. Anh tham gia long tieng cho nhan vat Groot trong phim đien anh Ve binh dai Ngan Ha cua Vu tru Đien anh Marvel cong chieu nam 2014. Ngoai ra Diesel cung gop mat trong bo phim hanh đong sieu nhien Chien binh san phu thuy (2015) va bo phim chien tranh Billy Lynn's Long Halftime Walk (2016).

Nam 2017, Diesel tro lai voi vai dien Xander Cage trong xXx: Phan đon, va vai dien Groot trong Ve binh dai Ngan Ha 2. Trong vai nam, Diesel đa đam phan đe co the đam nhiem hai vai dien khac nhau thuoc Vu tru Đien anh Marvel. Thang 11 nam 2016 đao dien cua Ve binh dai Ngan Ha, James Gunn, đa xac nhan rang Diesel đang trong qua trinh thuong thao cho vai dien Blackagar Boltagon / Black Bolt cua bo phim Inhumans đang đuoc phat trien, nhung bo phim nay sau đo lai đuoc lam thanh phim truyen hinh va Diesel khong tham gia du an.
Nam 2018, Diesel tiep tuc tro lai long tieng cho nhan vat Groot trong hai bo phim lien tiep Avengers: Cuoc chien vo cuc (2018) va Avengers: Hoi ket (2019), ket hop cac đoi sieu anh hung cua Guardians of the Galaxy va The Avengers. Anh ay đa noi, "[Toi] nghi rang se co mot khoanh khac ma tat ca chung ta đang cho đoi, va du ban co biet hay khong, ban van đang cho xem [Groot] va [the Hulk] xuong."
Diesel đa the hien nhan vat Bloodshot cua Valiant Comics trong bo phim cung ten đuoc phat hanh vao thang 3 nam 2020. Anh cung tham gia vao dan dien vien cua Avatar 2 cua James Cameron.
Vao thang 9 nam 2020, Diesel tuyen bo dan than vao linh vuc am nhac, voi viec phat hanh bai hat "Feel Like I Do", do Kygo san xuat. Anh ay ra mat bai hat tren The Kelly Clarkson Show vao ngay 24 thang 9, noi rang: "Toi that may man khi vao mot nam ma toi thuong đuoc tham gia mot bo phim - va nhu ban biet, đieu đo la khong the - toi đa co mot bo phim khac cua hang sang tao. Mot cach khac đe cho ban thay hoac chia se voi ban, trai tim cua toi."


Đoi tu Diesel gay chu y voi mot chat giong tram de nhan ra; anh noi rang anh vo giong khi khoang 15 tuoi, khien giong anh co ve kha truong thanh khi nghe qua đien thoai. Anh co mot nguoi em trai sinh đoi, Paul, mot em trai khac la Tim, va em gai Samantha. Khoang nam 2001, Diesel hen ho voi nu dien vien cung đong trong Fast and the Furious voi minh, Michelle Rodriguez.
Diesel co mot con gai, Hania Riley (sinh nam 2008), va con trai Vincent (sinh nam 2010) voi ban gai, nguoi mau Mexico Paloma Jimenez. Tra loi phong van to An tEolas, mot to bao cua Ireland, Diesel noi rang mac du anh thuong đuoc coi la cung nhac, nhung voi tu cach mot nguoi bo thi anh kha mem mong. Diesel noi rang anh thich hen ho o chau Au, vi o đo nguoi ta it nhan ra anh va đo la noi nhung nguoi noi tieng thuong khong co quan he lang man voi nhau. Anh thich đuoc rieng tu ve đoi song ca nhan cua minh: "Toi se khong ke ve cuoc song cua minh tren bia tap chi nhu mot so dien vien khac. Toi hoc đuoc cach giu im lang tu nhung nguoi nhu Harrison Ford, Marlon Brando, Robert De Niro, Al Pacino."
Diesel bay to tinh yeu cua minh voi đat nuoc Cong hoa Dominica, va anh hieu cung nhu tran trong su đa dang van hoa o đay. Anh cung co quen biet voi tong thong quoc gia nay, Leonel Fernandez, va tung xuat hien trong mot chien dich quang cao truoc đay cua Fernandez. Los Bandoleros, mot phim ngan do Diesel đao dien, cung đuoc quay o Cong hoa Dominica. Diesel tung choi tro Dungeons & Dragons suot hon 20 nam, va cung la nguoi viet loi tua cho cuon sach ky niem 30 Years of Adventure: A Celebration of Dungeons & Dragons cua tro choi nay. Trong so ky niem lan thu 30 cua tap chi Dragon, co mot thong tin đuoc tiet lo rang Diesel tung co mot hinh xam gia tren bung theo ten nhan vat cua minh trong phim, Melkor, khi quay xXx.


Danh sach phim = Đien anh =


= Truyen hinh =


= Tro choi đien tu =


Giai thuong va đe cu Tham khao Lien ket ngoai Trang web chinh thuc
Vin Diesel tren IMDb 
Vin Diesel tren DMOZ