Minnesota ( ; ban đia ) la mot tieu bang vung Trung Tay cua Hoa Ky. Minnesota đuoc thanh tieu bang thu 32 cua Hoa Ky vao ngay 11 thang 5 nam 1858. No đuoc tao ra tu lanh tho cua Minnesota va Wisconsin. Cai ten Minnesota bat nguon tu ten mini sota trong tieng Dakota cho song Minnesota, nghia la "nuoc trong xanh." Tieu bang nay đuoc biet đen voi cai ten noi tieng "10.000 ho", y noi co rat nhieu ho lon nho, tren thuc te no con co hon ca 10.000 ho. Khau hieu cua bang la L'Etoile du Nord (tieng Phap: Ngoi Sao cua mien Bac).
No la tieu bang lon thu 12 cua Hoa Ky va đung hang 21 tinh theo dan so, co 5,3 trieu nguoi dan. Khoang 60% dan Minnesota song trong khu vuc Minneapolis-Saint Paul khu đo thi con đuoc biet đen voi cai ten "Thanh pho sinh đoi", trung tam thuong mai, vui choi, giao duc, giao thong va la nha cua trung tam nghe thuat noi tieng the gioi. Phan con lai cua tieu bang bao gom phia tay đong co, bay gio đuoc su dung cho nen cong nghiep đang phat trien manh. Con rung la rung (deciduous) o phia đong nam đuoc trong trot va lam noi o. Con vung rung phia bac dung đe đao mo, lam nghiep va cac hoat đong giai tri cam trai thien nhien nhu đi rung, bat ca, cheo thuyen...
Minnesota đuoc biet đen nhu la mot noi voi xa hoi, chinh tri đa dang va co ti le nguoi dan đi bau cu cao. Minnesota đuoc xep hang mot trong nhung tieu bang tot nhat o Hoa Ky, va co ti le biet đoc cao. Đa so dan o Minnesota la nguoi co nguon goc Đuc va Scandinavia. Tieu bang con đuoc biet đen nhu trung tam van hoa cua nguoi My goc Scandinavia. Muc đo đa dang chung toc gia tang đang ke trong cac thap ky gan đay. Cac sac toc nhu nguoi My goc chau Phi, nguoi Chau A, nguoi Latin va Me đa hoa nhap voi nguoi dan ban đia Minnesota, bao gom ca nguoi da đo nhu nguoi Dakota, Ojibwe, and Ho-Chunk. Chi so đoi song cua Minnesota la nam trong nhung tieu bang co chi so cao nhat o Hoa Ky va tieu bang nay con la mot trong nhung tieu bang co hoc van va giau nhat Hoa Ky.


Tu nguyen Tu Minnesota bat nguon tu ten goi tieng Dakota cua song Minnesota: Mnisota. Goc tu mni co nghia la "nuoc." Mnisota co the dich thanh nuoc trong hoac nuoc đuc tuy theo cach phat am. Nguoi da đo giai thich ten goi cho nhung nguoi da trang đinh cu ban đau bang cach đe sua nho giot vao nuoc va goi no la mnisota. Nhieu đia điem trong bang co cac ten goi tuong tu, nhu Minnehaha Falls ("nuoc cuoi" (thac)), Minneiska ("nuoc trang"), Minneota ("nhieu nuoc"), Minnetonka ("nuoc lon"), Minnetrista ("nuoc uon"), va Minneapolis, mot su ket hop cua mni va polis (tu tieng Hy Lap co nghia la "thanh pho").


Đia ly Minnesota la tieu bang xa ve phia Bac thu nhi cua Hoa Ky (chi sau Alaska). Phan đat Tay Bac Angle co lap trong Ho cua Rung la phan đat duy nhat trong 48 tieu bang lien nhau nam o tren vi tuyen 49. Tieu bang la mot phan cua Hoa Ky goi la Thuong Trung Tay va la mot phan cua Vung Ngu Đai Ho. No va tieu bang Michigan giap voi ho Superior. No con giap vung bien va đat lien voi tieu bang Wisconsin o phia đong. Iowa nam o phia nam, North Dakota va South Dakota nam o phia tay va tinh Ontario va Manitoba cua Canada nam o phia bac. Voi tong dien tich 225.180 km² hoac khoang 2,25% cua Hoa Ky. Minnesota la tieu bang lon thu 12 cua Hoa Ky.


= Đia chat =

Minnesota chua đung mot so trong cac loai đa co nhat đuoc tim thay trong Trai Đat, mot so đa phien ma toi 3,6 ti tuoi (80% tuoi cua Trai Đat). Vao khoang 2,7 ti nam ve truoc, dung nham bazan chay ra tu nhung vet nut duoi long đay bien vao thoi ky ban đau cua Trai Đat; nhung loai đa dung nham con lai tao nen Khien Canada thuoc phia đong bac Minnesota. Nen mong cua cac ngon nui lua nay va hoat đong cua bien thoi ky Tien Cambri đa tao nen Day Sat cua mien bac Minnesota. Sau thoi ky nui lua hoat đong manh vao 1,1 ti nam ve truoc, hoat đong đia chat cua Minnesota lang đong dan, khong con hoat đong nui lua va su hinh thanh nui nhung no lai nhieu lan bi bien chay mon vao tao nen nhieu lop đa tram tich.
Vao thoi gian can đai, nhung tang đa lon voi day hon mot kilo-met phu het toan tieu bang va hinh thanh đia hinh cua no. Thoi ky bang ha cua Wisconsin ket thuc cach đay 12.000 nam truoc. Nhung song bang nay bao phu toan bo Minnesota tru nhung vung xa phia đong nam, vung đac trung boi nhung ngon đoi doc va suoi chay qua mong. Vung đat nay đuoc biet đen la khu vuc tinh boi vi no khong co nhung song bang di chuyen. Đa so cac phan con lai cua tieu bang ngoai vung đong bac co it nhat 15 met set tang lan di tich con lai sau khi thoi ky bang ha cuoi cung ket thuc. Ho Agassiz đuoc hinh thanh o phia tay bac vao 13.000 nam truoc. Long song đo đa tao nen thung lung Song Đo mau mo va su chay xiet cua no, Song bang Warren, tao thanh thung lung cua Song Minnesota va ha luu Thuong Mississippi tu Fort Snelling. Đia chat Minnesota kha la yen tinh thoi nay; no it khi gap phai đong đat va đa so la nhung tran đong đat nhe.

Đinh cao cua tieu bang la Nui Đai Bang voi đo cao 701 m. Cach đo 21 km la điem thap nhat tieu bang voi đo cao 183 m tai bo cua Ho Superior. Tuy su khac biet đo cao đia hinh lon nhung đa so đia hinh cua tieu bang nay la ban binh nguyen.
Hai đuong phan thuy chinh luu thong voi nhau o vung đong bac cua Minnesota thuoc vung nong thon Hibbing, tao ra tam luu vuc. Giang thuy co the luong theo song Mississippi xuong phia nam cua Vinh Mexico, he thong Saint Lawrence Seaway phia đong cua Đai Tay Duong hoac luu vuc Hudson Bay đen Bac Bang Duong.
Biet danh cua tieu bang nay la Vung Đat cua 10.000 ho khong phai la biet danh phong đai. Minnesota co 11.842 ho voi dien tich it nhat 0,040 km². Vung Ho Superior thuoc Minnesota la vung lon nhat voi dien tich 3.896 km² va sau nhat voi đo sau 390 m trong tieu bang. Minnesota co 6.564 song va suoi tu nhien. Tong chieu dai cua chung la 111.000 km. Song Mississippi bat nguon tu Ho Itasca va chay qua bien gioi Iowa cach đau nguon 1.090 km. Tiep theo no nhap voi Song Minnesota River tai Fort Snelling, Song St. Croix gan Hastings, Song Chippewa tai Wabasha va nhieu dong suoi khac. Song Đo, o long song cua song bang Agassiz, rut nuoc cua cung tay bac cua tieu bang len phia bac đen Vinh Hudson cua Canada. Uoc tinh khoang 42.900 km² dien tich tieu bang la đat ngap nuoc, nhieu nhat trong cac tieu bang tru bang Alaska.


= He sinh thai =

Minnesota co bon khu vuc sinh thai: Prairie Parkland, o phia tay nam va tay cua tieu bang; Eastern Broadleaf Forest (Go Lon) o vung đong nam, mo rong qua vung eo cua phia tay bac tieu bang, tiep đo la vung Tallgrass Aspen Parkland; va phia bac vung Laurentian Mixed Forest, la khu rung chuyen tiep đen phia bac taiga va rung ve phia nam. Nhung rung phia bac la noi voi nhung khu đat hoang da lon bao gom nhung loai cay Chi Thong va Chi Van sam hoa hop voi Chi Bach duong va Chi Duong.
Đa so cac khu rung phia bac cua Minnesota đa tung bi đon go trong mot thoi gian. Hien gio chi con lai mot so it rung nguyen sinh trong Rung Quoc gia Chippewa va Rung Quoc gia Superior co Khu Vuc Ranh Gioi Cheo Xuong Thien Nhien voi tong dien tich 161.874 hecta cua rung chua bi đon. Tuy viec đon rung van dien ra nhung su trong cay lai đeu đan đa giup mot phan ba cua tieu bang bao phu boi rung. Gan het cac đong co va xavan cay soi đa bi huy hoai boi trong trot, cho suc vat an co, đot rung va phat trien ngoai o.
Su mat can bang cua he sinh thai đa lam anh huong đen nhung đong vat goc o đay bao gom chon mactet chau My, huou Bac My, tuan loc rung di tru va bo rung bizon Bac My, trong khi huou đuoi trang va linh mieu đuoi coc phat trien. Minnesota la noi co nhieu cho soi nhat nuoc My ngoai bang Alaska va la noi tru ngu cua thanh phan khong nho cua loai gau đen Bac My va nai sung tam chau Au. Nam trong vung bay Mississippi, Minnesota con la noi di tru cua cac loai chim nuoc nhu vit va ngong va nhung loai chim hay bi san ban nhu mot tro choi nhu ga go trang, ga loi va ho ga Tay. No con la nha cua nhieu loai chim san moi bao gom nhieu cap đoi đai bang nhat trong Hoa Ky luc đia vao nam 2007 va bao gom cac loai chim san moi khac nhu ung đuoi lua, cu trang. Con con ho co rat nhieu loai ca đe san ban bao gom sander vitreus, ca vuoc, ca cho phuong bac, va esox masquinongy. Cac con suoi o vung đong nam va đong bac co ca hoi suoi, ca hoi nau va ca hoi van.


= Khi hau =

Minnesota đa tung trai qua nhieu đot khi hau khac nghiet vi đac điem khi hau luc đia cua no, voi mua đong lanh va mua he nong. Su khac biet giua ky luc nong nhat va lanh nhat la 174 đo Fahrenheit (96 °C) (tu −60 °F (−51 °C) tai Tower vao ngay 2 thang 2 nam 1996 đen 114 °F (46 °C) tai Moorhead vao ngay 6 thang 7 nam 1936). Cac hien tuong khi hau nhu mua. tuyet. bao tuyet, sam set, mua đa, derecho, loc xoay, loc xoay thap. Mua thu hoach khoang 90 ngay tuy theo nam o vung Đat Sat đen 160 ngay o vung đong nam Minnesota gan Song Mississippi va nhiet đo trung binh tu 37 đen 49 °F (3 đen 9 °C). Nhiet đo điem suong trung binh khoang 58 °F (14 °C) o mien nam đen 48 °F (9 °C) o mien bac. Luong mua trung binh khoang tu 19 đen 35 inch (48 đen 89 cm) va han han xay ra moi 10 đen 50 nam.


= Đat bao ton =

Vuon tieu bang đau tien cua Minnesota la Vuon Tieu Bang Itasca đuoc thanh lap vao nam 1891 va la nguon nuoc cua Song Mississippi. Đen ngay hom nay, Minnesota co toi 72 vuon tieu bang va khu vuc giai tri, 58 rung voi dien tich khoang bon trieu hecta (16.000 km²) va nhieu khu vuc tu nhien khac đuoc bao quan boi Cuc Tai nguyen Thien Nhien cua Minnesota. Hien co toi 5,5 trieu hecta (22.000 km²) trong Chippewa va Rung Quoc gia Superior. Rung Quoc gia Superior o đong bac bao phu Khu Vuc Ranh Gioi Cheo Xuong Thien Nhien voi dien tich hon mot trieu hecta (4.000 km²) va mot ngan ho. O phia tay la Rung Quoc gia Voyageurs. Song Quoc gia Mississippi va Khu Vuc Giai Tri dai 116 km theo chieu dai cua Song Mississippi đen qua khu trung tam thanh pho Minneapolis–St. Paul va noi lien voi đia danh khac đam ban chat lich su, van hoa va đia hinh cua tieu bang nay.


Lich su Truoc khi nguoi chau Au di cu đen Bac My, Minnesota la noi o cua nguoi Dakota. Khi nguoi chau Au đinh cu o phia bo bien đong, phong trao tranh xa nguoi da trang lam nhieu nguoi Da Đo nhu nguoi Anishinaabe va cac nguoi Da Đo khac di cu đen vung Minnesota. Nhung nguoi chau Au đau tien đen vung nay la cac nha lai buon long thu nguoi Phap đen vao thu ky thu 17. Vao cuoi the ky đo, nguoi Anishinaabe, con đuoc biet toi la nguoi Ojibwe đa di cu đen vung phia tay cua Minnesota tao nen tranh chap voi nguoi Dakota. Cac nha tham hiem nhu Daniel Greysolon, Sieur du Lhut, Father Louis Hennepin, Jonathan Carver, Henry Schoolcraft, va Joseph Nicollet, cung cac nha tham hiem khac đa ve ra ban đo tieu bang nay.
Vao nam 1762, khu vuc nay tro thanh mot phan cua Louisiana Tay Ban Nha cho toi nam 1802. Mot phan cua tieu bang o phia đong song Mississippi đa tro thanh mot phan trong nuoc Hoa Ky khi Hiep đinh Paris thu hai đuoc ky ket vao luc cach mang My ket thuc. Phan đat phia tay cua song Mississippi đuoc mua ve qua vu vung đat mua Louisiana, tuy nhien phan Thung Lu Song Đo bi tranh chap cho toi khi hiep uoc 1818 đuoc ky. Vao nam 1805, Zebulon Pike thuong luong voi nguoi Da Đo đe lay đat o vung hop luu giua Minnesota va song Mississippi. Trong khoang nam tu 1819 toi 1825, Phao đai Snelling đuoc xay dung. Linh o phao đai đo đa xay coi xay lua va nha may cua tai Thac Saint Anthony, la cong nghiep lay nuong luong tu nuoc đau tien va sau nay Minneapolis đuoc lap nen o đay. Trong khi đo nhung nguoi lap nghiep o đat cong, cac vien chuc va cac nha du lich đa đinh cu gan phao đai đo. Vao nam 1839, quan đoi Hoa Ky bat ho doi suot cuoi song va ho đa đinh cu vung ma ngay nay tro thanh thanh pho St. Paul. Lanh tho Minnesota đuoc hinh thanh vao ngay 3 thang 3 nam 1849. Quoc hoi đau tien cua lanh tho nay (xay ra vao ngay 2 thang 9 nam 1849) bi chi phoi boi nhung nguoi đan ong đen tu tieu bang New England hoac co goc tu bang New England. Hang ngan nguoi đa đen đay đe xay nong trai va đon go va Minnesota tro thanh tieu bang thu 32 cua Hoa Ky vao ngay 11 thang 5 nam 1858. Nhung nguoi sang lap ra tieu bang nay đa so đen tu New England do đo no co biet danh la "New England cua phia Tay".

Hiep uoc giua nhung nguoi đinh cu goc chau Au va nguoi Dakota va Ojibwe đa dan dan ep nguoi ban đia o đay ra đi đen nhung khu danh rieng cho nguoi ban đia My nho hon. Nam 1861, nguoi o Mankato lap ra nhom ten Knights of the Forest, voi muc đich loai bo het tat ca nguoi Da Đo o Minnesota. Khi hoan canh tro nen toi te hon cho nguoi Dakota, xung đot xay ra va dan toi Chien tranh Dakota 1862. Ket qua cua sau tuan chien tranh la cuoc hanh hinh cua 38 nguoi Dakota — cuoc hanh hinh lon nhat trong lich su Hoa Ky — va truc xuat gan het nhung nguoi Dakota con lai đen Khu biet lap Crow Creek tai Lanh đia Dakota. Co toi 800 nguoi đinh cu da trang đa chet trong tran chien nay.
Trong trot va đon cui la nghe chinh cua nen kinh te Minnesota. Nha may cua tai Saint Anthony Falls va trung tam đon cui nhu Marine tai St. Croix, Stillwater, va Winona che bien go voi so luong lon. Nhung thanh pho nay co nhieu song đe tien cho viec di chuyen. Sau nay, Thac nuoc Saint Anthony Falls đuoc dung toi đe nap nang luong cho coi xay bot. Nhung phat minh moi cua tho coi Minneapolis đa dan toi bang so huu bot, ban gia cao gap đoi so voi banh mi va tinh bot. Toi nam 1900, cac coi xay o Minnesota, cua Pillsbury, Northwestern va Cong ty Washburn-Crosby (chi sau General Mills), thoi đo san xuat 14,1 phan tram cua toan nuoc.

Nen cong nghiep đao mo sat đuoc thiet lap khi quang sat o Day nui Vermilion va Day nui Mesabi vao thap nien 1880s va Day nui Cuyuna vao đau the ky 20. Nhung quang đao đuoc van chuyen bang đuoc sat toi Duluth va Two Harbors, roi sau đo đi theo đuong bien đe chuyen qua phia đong toi Ngu Đai Ho.
Su phat trien cong nghiep va tang truong san xuat đa khien cho dan so tuong tuong di dan vo thanh thi tu nong thon vao đau the ky 20. Tuy nhien, viec trong trot van con rat thinh hanh. Nen kinh te Minnesota đa bi anh huong rat lon tu đot Đai khung hoang, dan toi viec ha gia cho nong dan, cong nhan mo bi mat viec va tranh chap lao đong. Trong khi đo mien tay Minnesota va nguoi Dakota con bi han han lam su viec tram trong hon. Chinh sach kinh te moil đa giup nen kinh te Hoa Ky hoi phuc nhanh chong. Nhom Civilian Conservation Corps va cac chuong trinh khac đa lap nen mot so cong an viec lam cho cac bo toc Da Đo song o khu danh rieng va Luat cai to nguoi Da Đo cua nam 1934 đa mang toi cho nhung bo toc Da Đo quyen tu tri. Đieu nay đa giup cho nguoi Da Đo co tieng noi trong Hoa Ky va đong thoi xuc tien su ton trong phong tuc cua nguoi Da Đo khi cac nghi le ton giao va ngon ngu cua ho khong con bi đan ap.
Sau chien tranh the gioi II, su phat trien cong nghiep đa co buoc đot phat. Cong nghiep moi đa giup tang nang suat nong nghiep qua cac ky thuat tu đong trang nuoi cua heo va gia suc, may van sua bo va chan ga so luong lon. Trong trot tro thanh mon chuyen mon voi cong nghe lai cua bap va lua mi va cac may nong nghiep nhu may keo va may gat đap lien hop đuoc su dung rong rai. Giao su Truong đai hoc cua Minnesota Norman Borlaug đa cong hien cho nhung phat trien nay qua cuoc cach mang xanh. Su phat trien nhung khu ngoai o đa tang truong manh thong qua su tang nhu cau nha o va tien nghi van chuyen. Tang truong kha nang van chuyen đa giup tao nen nhieu viec lam chuyen mon.
Minnesota tro thanh trung tam cua cong nghe ky thuat sau the chien II. Hang Engineering Research Associates đuoc lap ra vao nam 1946 đe phat trien may tinh cho Hai quan Hoa Ky. Sau đo hang đo đa hop nhat voi Remington Rand va tro thanh Sperry Rand. William Norris roi bo Sperry vao nam 1957 đe lap nen Control Data Corporation (CDC). Hang nghien cuu Cray đuoc thanh lap khi Seymour Cray roi khoi đe lap ra cong ty rieng. Cong ty dung cu y te Medtronic cung đuoc thanh lap o Thanh pho đoi (Minneapolis-Saint Paul) vao nam 1949.


Thanh pho va thi xa Saint Paul, nam o phia trung đong Minnesota trai dai bo song Mississippi, đa tro thanh thu phu cua Minnesota tu nam 1849, luc đau la thu phu cua Lanh tho Minnesota va sau đo tro thanh thu phu cua bang Minnesota tu nam 1858.
thanh pho Saint Paul nam ke ben thanh pho đong dan nhat Minnesota, Minneapolis; hai thanh pho nay va vung ngoai o cua no đuoc biet đen nhu vung đo thi thanh pho đoi, no la vung đo thi lon thu 13 cua Hoa Ky va la nha cua 60 phan tram dan so tieu bang nay. Phan con lai cua tieu bang đuoc biet la "Đai Minnesota" hoac "Ngoai Minnesota".
Tieu bang nay co 17 thanh pho co dan so tren 50,000 (theo thong ke dan so nam 2010). Theo thu tu dan so tu lon đen nho, thanh pho Minneapolis, Saint Paul, Rochester, Duluth, Bloomington, Brooklyn Park, Plymouth, Saint Cloud, Woodbury, Eagan, Maple Grove, Coon Rapids, Eden Prairie, Minnetonka, Burnsville, Apple Valley, Blaine va Lakeville. Trong nhung thanh pho đo thi chi co thanh pho Rochester, Duluth va Saint Cloud la nam ngoai vung đo thi cua Thanh pho Đoi.
Dan so Minnesota đang tiep tuc phat trien, chu yeu o vung đo thi. Dan so cua quan Sherburne va Scott tang gap đoi tu nam 1980 toi 2000, trong khi 40 trong tong so 87 quan cua tieu bang nay mat đi dan so trong khoang thoi gian đo.


Nhan Khau = Dan so =

Tu 6.120 nguoi vao nam 1850, dan so Minnesota phat trien toi 1,7 trieu nguoi vao nam 1900. Trong vong sau thap nien toi, moi thap nien dan so tang 15 phan tram trong dan so cho toi 3,4 trieu dan vao nam 1960. Su phat trien tu đo cham dan, tang khoang 11 phan tram vao nam 1970 va đat muc 3,8 trieu dan. Cho vong ba the ky toi, dan so tang trung binh khoang 9 phan tram cho toi 4,9 trieu dan vao cuoc thong ke dan so nam 2000. Cuc Thong ke Dan so Hoa Ky phong đoan rang dan so Minnesota la khoang 5.379.139 vao ngay 1 thang 7 nam 2012, tang 1,4 phan tram tinh tu đot Đieu tra dan so Hoa Ky nam 2010. Toc đo tang dan so, đo tuoi va phan bo gioi tinh la khoang muc trung binh quoc gia. Noi tap trung dan so cua Minnesota la Quan Hennepin.


= Chung toc va nguon goc =
Su phan bo chung toc cua tieu bang theo uoc luong cua Cuc Thong ke Dan so Hoa Ky vao nam 2011 la:

My da trang: 86,9% (Nguoi da trang khong phai goc Latin 83,1%, My da trang Latin 3,8%)
Nguoi My goc Phi: 5,4%
Nguoi My da đo: 1,1%
Nguoi My goc chau A: 4,0%
Nguoi My goc Quan đao Thai Binh Duong: 0,0%
Cac chung toc khac: 2,4%
Nguoi My đa chung toc: 1,8%
Nguoi My Latin (tu bat cu chung toc nao) chiem 4,7 phan tram cua tong dan so.
Vao nam 2011, nguoi da tang khong phai goc Latin chiem 72,3 phan tram cua tong so tre em ra đoi. Nhom dan toc thieu so đang phat trien cua Minnesota van chi chiem phan tram nho hon neu so voi phan tram dan toc thieu so cua toan nuoc Hoa Ky.
Nhung chung toc chinh cua dan Minnesota vao nam 2010 la:

37,9% goc Đuc
32,1% đen tu Cac nuoc Bac Au; (16,8% goc Na Uy, 9,5% goc Thuy Đien, 4,7% goc Phan Lan, goc Đan Mach, goc Iceland, goc Faroe va goc Karelia)
11,7% goc Ireland
6,3% goc Anh
5,1% goc Ba Lan
4,2% goc Phap
3,7% goc Sec
Nguon goc chung toc chiem duoi 3 phan tram cua tong dan so la nguoi My, Y va Ha Lan, moi cai chiem khoang tu 2 toi 3 phan tram dan so; cac nguon goc khac nhu tu Chau Phi ha Sahara va Đong Phi, Scotland, nguoi Canada goc Phap, Scotland-Ireland va Mexico, moi thu chiem khoang tu 1 toi 1,9 phan tram dan so; va it hon mot phan tram dan so la nguoi My goc Nga, Wales, Bosna, Croatia, Serbia, Thuy Si, A Rap, Hungary, Ukraina, Hy Lap, Slovakia, Litva, Bo Đao Nha va nguoi Tay An. Bang Minnesota co dan so nguoi Somalia cao nhat Hoa Ky.


= Ton giao =
Đa so dan so Minnesota theo đao Tin Lanh, bao gom mot phan đang ke theo Giao hoi Luther vi đa so cac nguoi o đay co nguon goc tu Bac Au nhung Giao hoi Cong giao (bao gom đa so nhung nguoi goc Đuc, Ireland va Slav) la nhanh Ki-to giao chiem so luong đong nhat. Theo khao sat nam 2010 boi Pew Research Center thi co 32 phan tram dan Minnesota theo nhom Tin Lanh chinh thong, 21 phan tram theo phong trao Tin Lanh, 28 phan tram theo giao hoi Cong giao, mot phan tram cho cac đao Do Thai, Hoi giao, Phat giao, Tin Lanh đen va cac đuc tin khac, bao gom 13 phan tram vo đao. Theo nhom Association of Religion Data Archives, cac nhanh Ki-to giao co nhieu nguoi theo nhat vao nam 2010 la giao hoi Cong giao voi 1,150,367 nguoi theo, giao hoi Tin Lanh Luther tai Hoa Ky voi 737,537 nguoi theo va Missouri Synod voi 182,439 nguoi theo. Cac con so nay đong nhat voi ket qua thong ke cua Khao sat ton giao Hoa Ky vao nam 2011, trong đo con co phan tram dan so cua cac nhanh thuoc cac ton giao khac nhau. Tuy Cong giao co anh huong lon, Minnesota co mot lich su lau dai voi cac ton giao khac. Nhung nguoi di cu đao Do Thai Ashkenazi đau tien đa xay dung hoi đuong đau tien cua Saint Paul vao nam 1856. Minnesota co toi 30 nha tho Hoi giao, đa so o khu đo thi Thanh pho đoi. Đen tho cua ECK, nha thieng lieng cua Eckankar, nam o bang Minnesota, va co hang chuc ngan tin đo cong giao Eckankar song o bang nay.


Kinh te Tung mot thoi la tieu bang chuyen san xuat vat lieu tho, kinh te Minnesota đa dan bien đoi thanh nen kinh te chu trong san xuat san pham va dich vu. Co le đac điem đac trung cua nen kinh te nay la su đa dang cua no; san luong tuong đoi cua linh vuc kinh doanh gan giong nhu ti le san luong cua ca quoc gia Hoa Ky. Nen kinh te Minnesota co tong san pham noi đia tri gia $262 ti đo la vao nam 2008. Vao nam 2008, 32 tren 1.000 cong ty đai chung co tru so chinh tai Minnesota, bao gom Target, UnitedHealth Group, 3M, General Mills, U.S. Bancorp, Ameriprise, Hormel, Land O' Lakes, SuperValu, Best Buy, va Valspar. Cac cong ty tu nam o bang Minnesota bao gom Cargill, la cong ty tu co tai san lon nhat Hoa Ky, va Cong ty Carlson, cong ty me cua Khach san Radisson.
Muc thu nhap đau nguoi cua bang vao nam 2008 la $42.772, đung thu muoi so voi 50 tieu bang. Muc luong ho khau trung vi trong ba nam tu 2002 đen 2004 la $55.914, đung hang nam trong Hoa Ky va hang nhat trong 36 tieu bang khong nam o ven bien Đai tay duong. Vao thang 1 nam 2015, ti le that nghiep cua bang la 3,7 phan tram.


= Thue tieu bang =
Bang Minnesota co co cau thue thu nhap luy tien; bon khung thue suat thue thu nhap quoc gia la 5,35, 7,05, 7,85 va 9,85 phan tram. Tinh đen nam 2008, Minnesota đuoc xep hang thu 12 trong tong so thue quoc gia va thue đia phuong binh quan đau nguoi. Trong nam 2008, Minnesotans tra 10,2 phan tram thu nhap cua ho trong thue tieu bang va đia phuong; trung binh cua Hoa Ky la 9,7 phan tram. Thue ban hang tieu bang o Minnesota la 6,875 phan tram, nhung khong co thue ban hang tren quan ao, thuoc theo toa thuoc, mot so dich vu hoac cac mat hang thuc pham đe tieu thu tai nha. Co quan lap phap tieu bang co the cho phep cac thanh pho lap cac loai thue ban hang đia phuong va thue đia phuong đac biet, chang han nhu thue ban hang bo sung 0,5 phan tram o Minneapolis. Thue tieu thu đac biet đuoc ap dung cho ruou, thuoc la va nhien lieu đong co. Tieu bang ap đat thue su dung đoi voi cac mat hang đuoc mua o noi khac nhung đuoc su dung trong Minnesota. Chu so huu bat đong san o Minnesota nop thue tai san cho quan, khu đo thi, hoc khu va cac quan co thue đac biet.


Tham khao Lien ket ngoai Minnesota Gov Portal
Minnesota State Colleges and Universities