Nguoi chuyen gioi (tieng Anh: transgender), hay con goi la nguoi hoan tinh, la nguoi ma ban dang gioi hoac the hien gioi khong tuong ung voi chi đinh gioi luc sinh cua ho. Vi du, mot nguoi nu hoan chinh mang bo phan sinh duc nu nhung lai tu cho ban than la nam, hoac mot nguoi nam hoan chinh nhung lai tu cho ban than la nu. Trong thuc te, nhieu nguoi chuyen gioi chua he thuc hien chuyen đoi gioi tinh (chua phau thuat chuyen đoi bo phan sinh duc), vi vay can tranh nham lan ho voi Nguoi đa thuc hien chuyen đoi gioi tinh (la nhung nguoi đa tien hanh phau thuat chuyen đoi bo phan sinh duc cua nam thanh nu hoac nguoc lai)
Theo Bang phan loai quoc te ve benh tat ban hanh nam 2019 cua To chuc Y te The gioi, nguoi chuyen gioi gap phai chung benh tam than co ten "roi loan đinh dang gioi" (nay đuoc đoi ten la "Buc boi gioi/Khong phu hop gioi"), chung benh nay khien ho cam thay kho chiu ve gioi tinh cua co the, va mot so đa tim cach chuyen gioi nhu tiem noi tiet to, phau thuat chuyen đoi gioi tinh. Tuy nhien, viec tiem hormone va phau thuat se đe lai nhieu di chung ve suc khoe, vi vay Lieu phap tam ly nen đuoc su dung đe ho khong con cam thay muon chuyen gioi nua. Theo nhieu chuyen gia, viec chuyen gioi chi nen thuc hien voi nguoi luong tinh (nguoi co bo phan sinh duc bi khuyet tat, khong xac đinh ro la nam hay nu)
Gioi tinh cua mot nguoi chu yeu đuoc xac đinh dua vao đac điem bo phan sinh duc. Nguoi đa thuc hien chuyen đoi gioi tinh đuoc đinh nghia la nguoi đa phau thuat nham chuyen đoi bo phan sinh duc cua nam thanh nu hoac nguoc lai (cat bo duong vat va tinh hoan roi tao hinh am đao gia đoi voi nam chuyen gioi, hoac cat bo am đao va buong trung roi tao hinh duong vat gia đoi voi nu chuyen gioi) Cac dang phau thuat tham my khac co the đi kem (tiem noi tiet to, phau thuat nguc, khuon mat...) nhung chung khong đuoc coi la phau thuat chuyen gioi, vi chi khi can thiep vao bo phan sinh duc thi moi đuoc coi la chuyen gioi.
Nhieu nguoi chuyen gioi khong phau thuat bo phan sinh duc ma chi su dung noi tiet to va/hoac phau thuat nguc, nhung truong hop nay thuc chat van mang gioi tinh cu chu chua he chuyen đoi gioi tinh, boi cac bo phan sinh duc, cac tuyen noi tiet gioi tinh trong co the ho van con nguyen ven va con đay đu chuc nang. Neu ngung su dung thi chi sau mot thoi gian ngan (khoang may thang), noi tiet to nhan tao se bi co the đao thai, va cac đac điem gioi tinh cua ho se quay tro ve nhu gioi tinh ban đau. Boi vay, đe tranh su map mo ve gioi tinh (giay to tuy than la "nam" nhung bo phan sinh duc lai cua "nu" hoac nguoc lai), đa so cac nuoc chi cho phep thay đoi gioi tinh tren giay to tuy than sau khi nguoi chuyen gioi đa phau thuat thay đoi bo phan sinh duc, con neu chi su dung noi tiet to va phau thuat nguc thi van chua the đuoc thay đoi gioi tinh tren giay to tuy than va ho tich
Cac bien phap chuyen đoi gioi tinh thuong khong đuoc thuc hien voi tre em duoi 18 tuoi (do chua đu tuoi truong thanh va nguy co tai bien y te cao), chi mot so truong hop hiem hoi co the đuoc thuc hien voi nhung ly do khan cap. Rieng tre so sinh lien gioi tinh (mot dang di tat khien bo phan sinh duc khong đuoc đinh hinh chinh xac) co the trai qua cac bien phap can thiep chi it lau sau khi sinh, voi su đong y cua cha me
Nhieu chuyen gia y te khang đinh rang khong nen thuc hien chuyen gioi cho nhung nguoi co co the đa hoan thien ve gioi tinh vi nhieu hau qua ve suc khoe se xay ra, thay vao đo nen tri lieu tam ly đe ho khong con muon chuyen gioi nua. Viec chuyen gioi chi nen thuc hien voi nguoi luong tinh (nguoi co bo phan sinh duc bi khuyet tat, khong xac đinh ro la nam hay nu) Mot so chuyen gia nhu Paul R. McHugh (giam đoc Khoa Tam than va Khoa hoc Hanh vi Đai hoc Johns Hopkins) đi xa hon, tuyen bo rang viec chuyen đoi gioi tinh la vo đao đuc do no se "pha huy mot co the khoe manh", va nen cam thuc hien hoat đong nay đoi voi nhung nguoi co co the đa hoan thien ve gioi tinh
Do nhieu he luy ve y te, van hoa va xa hoi, hien chi co 71 quoc gia (tren tong so 220 quoc gia va vung lanh tho) cho phep phau thuat chuyen gioi, trong đo chi co 10 quoc gia o chau A. Nhieu nuoc (nhu Philippines) chi cho phep phau thuat chuyen gioi đoi voi nguoi luong tinh (nguoi co bo phan sinh duc bi khuyet tat, khong xac đinh ro la nam hay nu), con nhung nguoi co co the đa hoan thien ve gioi tinh thi khong cho phep chuyen gioi


Nguyen nhan Nam 1980, hien tuong chuyen gioi (Transgender) đa đuoc Hiep hoi Tam than hoc My (APA) chinh thuc phan loai la mot dang benh tam than, co ten goi Roi loan đinh dang gioi.
Nguoi chuyen gioi thi co co the hoan toan binh thuong, nhung ve mat tam than cua ho co nhung bieu hien sau:

Tu cho ban than thuoc gioi tinh khac: nhung nguoi nay co co the hoan toan binh thuong nhung tu cho ban than thuoc gioi tinh khac, mot so tim cach thuc hien chuyen đoi gioi tinh bang cac phuong phap phau thuat va sinh hoa (tiem noi tiet to - Hormone).
Trang thai tu cai trang quan ao đe bieu lo thanh gioi khac: nhung nguoi nay thich an mac, đi đung noi nang nhu nguoi khac gioi (nam an mac va noi chuyen yeu đieu nhu nu, hoac nu an mac va noi nang manh me nhu nam).
Nhung truong hop nay con goi la Roi loan đinh dang gioi (gender identity disorder). Cac đieu khoan chan đoan ve chuyen gioi, roi loan đinh dang gioi o thanh thieu nien va nguoi truong thanh đuoc liet ke chung trong Bang phan loai quoc te ve benh tat (ICD) va Thong ke cac chung roi loan tam than (DSM) cua Hoi chan đoan y khoa Hoa Ky. Trong Cam nang chan đoan va thong ke cac roi loan tam than phien ban 5 (DSM-V), đuoc phat hanh vao nam 2013 va đang đuoc su dung o Hoa Ky va Canada, chung benh "Roi loan đinh dang gioi" đuoc đoi ten thanh "Buc boi gioi tinh" (hoac "Phien muon gioi tinh")
Roi loan đinh dang gioi cung đuoc WHO phan loai nhu la mot chung roi loan tam than trong Bang phan loai quoc te ve benh tat phien ban 10 (ICD-10), bieu hien cua no la nhung hanh vi, thai đo choi bo gioi tinh cua ban than minh, gom cac tieu chuan chan đoan:

Muon đuoc song va chap nhan nhu mot nguoi khac gioi tinh, thuong đi kem voi nhung mong muon lam cho co the, ngoai hinh cang giong nguoi khac gioi cang tot (qua trang phuc, đi đung, cach cu xu, tham chi qua phau thuat chuyen gioi), du cac bo phan gioi tinh va sinh ly co the cua ho hoan toan binh thuong va khong bi di tat.
Tam ly tren ton tai lien tuc trong it nhat hai nam.
Trong Bang phan loai quoc te ve benh tat phien ban 11 (ICD-11) cua To chuc Y te The gioi, co hieu luc tu ngay 1 thang 1 nam 2022, tai muc "cac van đe lien quan đen suc khoe gioi tinh", chung benh "Roi loan đinh dang gioi" đuoc đoi ten la "Khong phu hop ve gioi". Chung benh nay đuoc đinh nghia la "su bat hop ly ro ret va dai dang giua gioi tinh trong cam nhan va gioi tinh đuoc xac đinh cua mot ca nhan". No đuoc ma hoa thanh ba nhom:

Bat hop gioi tinh o tuoi vi thanh nien hoac tuoi truong thanh (HA60): thay the F64.0
Bat hop gioi tinh trong thoi tho au (HA61): thay the F64.2
Bat hop gioi tinh, khong xac đinh (HA6Z): thay the F64.9
Vao nam 1995 va 2000, 2 nhom nghien cuu đoc lap so sanh mot vung cua nao bo (BSTc) cua ca phu nu va đan ong chuyen gioi lan hop gioi. BSTc cua đan ong to va day đac gap đoi phu nu, đay co ve la mot đac trung đe so sanh nao giua nam va nu. Ca hai nhom đeu phat hien ra rang phu nu chuyen gioi co BSTc giong voi phu nu hop gioi va đan ong chuyen gioi cung co BSTc giong đan ong hop gioi. Mac du viec tri lieu noi tiet to co the anh huong đen cac ket qua noi tren, đieu nay goi ra mot vai gia thuyet: nao phat trien chu yeu trong qua trinh mang thai, va nhung nguoi chuyen gioi nam co the bi thieu estrogen khi ho con la bao thai nam trong bung me, co the la do thieu noi tiet to trong moi truong hoac phoi thai tiep thu tin hieu yeu. Nhu vay, nguyen nhan dan toi viec mot nguoi la chuyen gioi duong nhu phu thuoc vao cau truc nao cua ban than ho, ve viec ho sinh ra co nao mang đac điem cua gioi tinh nao.
Uoc tinh co khoang 0,005% đen 0,014% nam gioi va 0,002% đen 0,003% nu gioi đuoc chan đoan mac chung Roi loan đinh dang gioi, dua tren cac tieu chi chan đoan hien tai Roi loan đinh dang gioi neu khong đuoc phat hien va chua tri thi tam ly tren se tro nen manh hon, benh nhan se co nhung hanh vi nham choi bo gioi tinh cua co the (nhu an mac, noi nang... nhu nguoi khac gioi) va muon đuoc tien hanh phau thuat chuyen đoi gioi tinh. Theo mot đanh gia co he thong nam 2016 o cac nuoc Au - My, uoc tinh cu 100.000 nguoi tai đay thi co 9,2 nguoi đa thuc hien hoac tung yeu cau phau thuat chuyen gioi tinh hoac su dung lieu phap noi tiet to chuyen gioi; trong so đo thi co 6,8 nguoi (tuong đuong 0,0068%) đa thuc hien cac can thiep y te danh rieng cho nguoi chuyen gioi
Tien si Paul R. McHugh – truong khoa tam than cua Benh vien Johns Hopkins, Giao su tam than voi danh hieu phuc vu xuat sac (Distinguished Service Professor) khang đinh: nguoi chuyen gioi (Transgender) la mot chung roi loan tam than co ten la roi loan đinh dang gioi va ho can đuoc đieu tri ve tam ly, chuyen đoi gioi tinh thuc ra la viec "pha huy mot co the khoe manh" va khong the thanh cong (vi cac bo phan nhan tao khong the co chuc nang nhu bo phan tu nhien). Nhung nguoi co vu hop phap hoa viec phau thuat chuyen gioi đa vo tinh ung ho viec benh nhan roi loan tam than tu tan pha co the minh, trong khi le ra phai giup ho chua tri ve tam than đe khong con muon chuyen gioi nua. Ong noi:

Nhung nguoi lap chinh sach va truyen thong đa khong lam viec co ich cho cong chung hoac nhung nguoi nghi rang gioi tinh cua ho khong đung voi the chat. Trai lai, ho bop meo ban chat roi loan tam than cua nhung nguoi nay thanh mot dang "nhan quyen can đuoc bao ve", ho co vu nguoi chuyen gioi "song that voi ban than", trong khi ban chat thuc su cua chuyen gioi la mot roi loan tam than can co su thong hieu, đieu tri va phong ngua.
Cam giac manh liet ve viec choi bo gioi tinh co the đa tao nen mot roi loan tam than theo hai khia canh. Thu nhat la su khong tuong ung giua tam ly voi thuc tai the chat. Khia canh thu hai la cam giac nay co the đua đen ket qua tam ly rat đang so: Đay la mot roi loan tam than gay hai tuong tu nhu viec mot nguoi gay om nhung lai chan an va luon nghi rang ho bi thua can
Nhung nguoi ung ho chuyen gioi khong muon biet rang nhung nghien cuu cho thay khoang 70-80% tre em boc lo nhung cam giac roi loan gioi tinh đa mat đi nhung cam giac nay mot cach tu nhien theo thoi gian. Va vi the, chung toi (Benh vien Johns Hopkins) đa ngung phau thuat chuyen gioi, vi lam hai long mot benh nhan tam than khong the la ly do bien minh cho viec cat cut nhung bo phan binh thuong cua co the ho.
Thay đoi gioi tinh von la đieu khong the lam đuoc ve mat sinh hoc. Nhung nguoi phau thuat chuyen gioi se khong thay đoi tu nam sang nu hoac nguoc lai. Thuc chat, ho van la nhung nguoi nam bi nu hoa hoac nguoi nu bi nam hoa. Cac tuyen bo kieu nhu "chuyen đoi gioi tinh la quyen dan su" va viec hop phap hoa phau thuat chuyen gioi thuc ra chinh la su co suy cho benh nhan roi loan tam than tu gay hai cho suc khoe cua minh."


Cac van đe ve phap luat Chuyen đoi gioi tinh dan toi nhieu van đe rat phuc tap ca ve suc khoe ca nhan, quan he xa hoi va phap ly. Hien nay, chi co 71 quoc gia (tren tong so 220 quoc gia va vung lanh tho) cho phep phau thuat chuyen gioi, trong đo co 10 quoc gia o chau A. Nhieu nuoc chi cho phep phau thuat chuyen gioi đoi voi nguoi luong tinh (nguoi co bo phan sinh duc bi khuyet tat, khong xac đinh ro la nam hay nu), con nhung nguoi co co the đa hoan thien ve gioi tinh thi khong cho phep chuyen gioi Tai đa so cac nuoc cho phep chuyen gioi, nguoi chuyen gioi chi đuoc thay đoi gioi tinh trong giay to tuy than/ho tich sau khi cung cap bang chung y te rang phau thuat chuyen đoi bo phan sinh duc đa đuoc thuc hien


= Van đe phap ly ve hon nhan =
Van đe hon nhan cua nguoi chuyen gioi la mot van đe phuc tap. Trong truong hop nguoi chuyen gioi đang co quan he hon nhan, thi sau khi chuyen gioi, ho se tro thanh nguoi co cung gioi tinh voi vo/chong cua minh, nhu vay hon nhan cua ho se tro thanh hon nhan đong gioi, nhung phap luat đa so cac nuoc tren the gioi khong cong nhan kieu hon nhan nay. Đe giai quyet van đe, cac nuoc nhu Singapore quy đinh rang: neu nguoi chuyen gioi đang co quan he hon nhan, thi truoc khi thay đoi gioi tinh tren giay to tuy than va ho tich, quan he hon nhan cua ho se phai đuoc toa an huy bo Nhieu nuoc nhu Trung Quoc, Nhat Ban... thi quy đinh chat che hon: mot nguoi chi đuoc chuyen gioi khi đang đoc than va khong co con cai (đe tranh anh huong tieu cuc toi vo chong va con cai cua ho)


Đieu kien đe chuyen đoi gioi tinh tren giay to tuy than va ho tich Phap luat cac nuoc xac đinh gioi tinh cua mot nguoi chu yeu dua vao đac điem bo phan sinh duc. Vi vay, tai đa so cac nuoc cho phep chuyen gioi, nguoi chuyen gioi chi đuoc thay đoi gioi tinh trong giay to tuy than/ho tich sau khi cung cap bang chung y te rang phau thuat chuyen đoi bo phan sinh duc đa đuoc thuc hien
Hien nay, co mot so quoc gia nhu Ha Lan khong yeu cau phai phau thuat chuyen đoi bo phan sinh duc đe thay đoi gioi tinh trong giay to tuy than va ho tich. Theo đo, tai nhung nuoc nay, chi can su dung noi tiet to hoac phau thuat nguc, hoac tham chi chi can co giay xac nhan tam ly muon chuyen gioi do benh vien cap la se đuoc thay đoi gioi tinh trong giay to tuy than Tuy nhien, co quan lap phap tai nhieu nuoc khac cho rang quy đinh theo huong "tha long" nhu vay se tao ra su mau thuan giua gioi tinh co the va gioi tinh tren giay to tuy than cua nhieu nguoi. Cu the, nhieu nguoi van co bo phan sinh duc nam nhung giay to tuy than cua ho lai chuyen thanh "nu" hoac nguoc lai (do nhung nguoi đo chua he phau thuat chuyen đoi bo phan sinh duc). Đieu nay se gay ra nhieu rui ro phap ly va xa hoi:

Neu nguoi đo đang ky ket hon, thi tren giay to ho khac gioi tinh voi vo/chong minh, nhung trong thuc te thi đo la 2 nguoi cung gioi tinh (do van co cung kieu bo phan sinh duc), nhu vay la gian tiep cong nhan hon nhan đong tinh (trong khi luat phap đa so cac nuoc khong cong nhan kieu hon nhan nay)
Nguoi đuoc chuyen đoi gioi tinh tren giay to nhung khong chuyen đoi bo phan sinh duc, thi van co đay đu kha nang sinh duc cua gioi tinh goc va sinh con voi nguoi khac, khi đo thi khong the khai sinh va giai quyet che đo thai san (vi nguoi me tren giay to lai la "nam", hoac nguoi cha tren giay to lai la "nu")
Nguoi nam chuyen đoi giay to thanh "nu" thi se đuoc mien nghia vu quan su, du thuc te ho van co đay đu nang luc the chat nhu cac nam cong dan khac. Trong truong hop nay, Luat chuyen gioi se bi loi dung đe tron tranh nghia vu quan su
Mot so quyen va nghia vu, tuoi nghi huu, tuoi ket hon, bao hiem, che đo thai san... đuoc phap luat quy đinh khac nhau giua nam va nu, neu co su khac nhau giua gioi tinh co the va gioi tinh tren giay to tuy than thi se gay rac roi trong viec ap dung.
Nhieu van đe phuc tap khac cung se nay sinh trong đoi song xa hoi khi bo phan sinh duc tren co the khong giong voi giay to tuy than (vi du nhu đang ky phong tai ky tuc xa, su dung nha ve sinh, nha tam, kham chua benh...)
Nhung nguoi co tam ly gioi tinh de thay đoi (Linh hoat gioi) se lien tuc thay đoi gioi tinh tren giay to tuy than cua ho tuy theo mong muon trong tung giai đoan cuoc đoi, dan toi kho khan trong viec quan ly hon nhan, ho tich cua nha nuoc.
Nhieu nguoi se hoi lo bac si đe đuoc xac nhan la nguoi chuyen gioi (du ban than ho khong he muon chuyen gioi), nham nhung muc đich vu loi nhu tron nghia vu quan su, gian lan tuoi nghi huu, chiem đoat tro cap...
Tai Argentina, nuoc nay cho phep thay đoi gioi tinh trong giay to tuy than va ho tich mot cach kha de dang (khong yeu cau phau thuat bo phan sinh duc). Mot nguoi đan ong la Sergio Lazarovich đa gay ra vu tranh cai lon ve phap ly khi co y loi dung ke ho nay đe thay đoi gioi tinh tren giay to tuy than tu "nam" sang "nu" nham đuoc ve huu o tuoi 60 thay vi 65 nhu nhung nam gioi khac, du thuc te Sergio khong he muon chuyen gioi, ong đa co vo con va tung nhieu lan phat ngon chi trich nhung nguoi chuyen gioi
Do nhung lo ngai ve rui ro phap ly va xa hoi, hien chi co 11 quoc gia (chu yeu o chau Au) cho phep thay đoi gioi tinh trong giay to tuy than/ho tich ma khong yeu cau phai phau thuat chuyen đoi bo phan sinh duc. Con tai đa so cac nuoc cho phep chuyen gioi (vi du nhu Trung Quoc, Nhat Ban, Han Quoc, Singapore...), nguoi chuyen gioi chi đuoc thay đoi gioi tinh trong giay to tuy than va ho tich sau khi cung cap bang chung y te rang phau thuat chuyen đoi bo phan sinh duc đa đuoc thuc hien


Phau thuat chuyen đoi gioi tinh Theo quy trinh o đa so quoc gia cho phep phau thuat chuyen đoi gioi tinh, mot nguoi truoc khi chuyen gioi phai trai qua giai đoan kiem tra cuoc song thuc (Real Life Test). Ho phai an mac, sinh hoat nhu nguoi co gioi tinh khac đe kiem tra xem co san sang chuyen gioi hay khong..
Quy trinh phau thuat chuyen đoi gioi tinh la mot chuoi đieu tri tam ly - noi tiet – phau thuat keo dai. Trong đo, noi tiet to nhan tao (hormone) can phai su dung suot ca đoi, truoc va sau khi phau thuat. Quy trinh phau thuat chuyen gioi gom cac giai đoan sau: 

Giai đoan 1 (trai nghiem, tu van, đieu tri tam ly): Nguoi chuyen gioi se phai trai qua it nhat 1 nam (đoi khi toi 3 nam) đe đuoc tu van, kiem tra va theo doi tam ly. Ho phai an mac, sinh hoat nhu nguoi co gioi tinh khac đe kiem tra xem co san sang chuyen gioi hay khong. Cac bac si phai giai thich ve moi nguy co se gap phai (gia đinh tu bo, mat ban, mat viec, suy giam suc khoe, cac tac dung phu cua noi tiet to gioi tinh...) Lieu phap tam ly cung đuoc su dung đe ho khong con cam thay muon chuyen gioi nua. Sau giai đoan nay thi co khoang 40% so nguoi bo cuoc.
Giai đoan 2 (su dung noi tiet to): Nguoi chuyen gioi dung noi tiet to trong vong 2 nam đe co the ho thay đoi ngoai hinh. Noi tiet to nam giup co the nguoi nu xuat hien cac dau hieu cua gioi tinh nam nhu: long va rau phat trien, nguc thu nho, giong noi tram hon... Noi tiet to nu giup co the nguoi nam xuat hien cac dau hieu cua gioi tinh nu nhu: rau va co bap giam, nguc phat trien, kich thuoc tinh hoan giam... Trong giai đoan nay, neu nguoi đo cam thay hoi han hoac that vong, khong muon chuyen gioi nua thi van kip đe dung lai. Ho chi can ngung su dung noi tiet to nhan tao thi sau may thang, cac noi tiet to nhan tao nay se bi co the đao thai het, cac đac điem gioi tinh cua ho se tro ve nhu ban đau, giong nhu chua co gi xay ra.
Giai đoan 3 (phau thuat tao hinh chuyen gioi): sau it nhat 2 nam đieu tri bang noi tiet to, khi cac thay đoi ve tam sinh ly cua nguoi chuyen gioi đa thuan loi cho viec phau thuat, mot Hoi đong y khoa voi cac chuyen vien noi tiet, tam ly, phau thuat se nghien cuu ky luong tung ho so mot. Benh nhan nao đu đieu kien se đuoc chuyen sang cong đoan cuoi: phau thuat cat bo bo phan sinh duc cu va tao bo sinh duc moi.


= Chuyen gioi đoi voi nguoi vi thanh nien =
Tai mot so nuoc, thuoc chan tuoi day thi co the đuoc su dung đe han che anh huong cua qua trinh day thi đoi voi nhung nguoi vi thanh nien (tu đu 16 đen duoi 18 tuoi) neu nguoi đo co dau hieu muon chuyen gioi. Tuy nhien, viec su dung thuoc ngan chan tuoi day thi la đieu gay nhieu tranh cai ve hau qua. Thu nhat, kha nang nguoi đo khong con muon chuyen gioi khi đen tuoi thanh nien (đu 18 tuoi tro len) la kha cao. Thu hai la nhung lo ngai ngay cang tang len ve hau qua cua thuoc chan tuoi day thi đoi voi suc khoe the chat, chang han nhu gay ton hai cho mat đo xuong. Viec su dung thuoc chan day thi trong thoi gian dai cung đat ra nhung lo ngai ve cac tac dung phu co hai ve lau dai. Do vay, đa so cac nuoc khong cho phep su dung loai thuoc nay, va chi cho phep thuc hien chuyen gioi voi nguoi tu đu 18 tuoi tro len


Anh huong ve van hoa va xa hoi Ben canh nhung xung đot ve ton giao hoac cac gia tri van hoa, viec cho phep chuyen đoi gioi tinh cung gay lo ngai ve nhung van đe xa hoi lien quan, vi du nhu:

Nhieu nguoi se chuyen đoi gioi tinh (tu nam thanh nu) đe tron tranh nghia vu quan su, đac biet la khi đat nuoc sap co chien tranh.
Chuyen đoi gioi tinh vi muc đich vu loi nhu gian lan the thao, tron truy na, lua đao, mai dam...
Neu nguoi chuyen gioi đang ket hon thi sau khi chuyen gioi, vo/chong cua ho se bi mat đi ban đoi va dan toi tan vo gia đinh.
Neu nguoi chuyen gioi đa co con thi đua tre se bi mat đi cha hoac me tren giay to tuy than va trong cuoc song gia đinh, dan toi nhieu he luy xau cho đua tre ve sau.
Thuc hien chuyen gioi de dan toi tai bien y te va nhieu tac dung phu, suc khoe bi suy yeu va lam giam đang ke tuoi tho, tao ra ganh nang cho gia đinh, he thong y te va an sinh xa hoi.
Nguoi chuyen gioi thuong gap phai cac di chung suc khoe nen ho rat de bi tram cam, ty le tu sat cao do hoi han.
Nguoi tien hanh chuyen gioi thuong gap phai su phan đoi cua nguoi than, gia đinh va ho hang, ve lau dai se dan toi cac bat on xa hoi va tam ly chong đoi Nha nuoc.
Nguoi chuyen gioi khong the sinh san tu nhien đuoc nua, lam gia tang tinh trang gia hoa dan so.
Tai khu vuc chau A, noi cac gia tri ve huyet thong gia đinh va thu bac trong quan he ho hang đuoc coi trong, chuyen gioi la mot van đe gay nhieu phan đoi trong van hoa - xa hoi. Tai cac nuoc Đong A (Trung Quoc, Viet Nam, Han Quoc...), noi đao đuc gan lien voi quan he gia đinh va tho cung to tien la truyen thong lau đoi, viec chuyen gioi bi coi la su bat hieu (vi nguoi chuyen gioi đa co y pha huy co the hoan chinh ma cha me ho đa kho nhoc sinh thanh va nuoi duong), khien gia đinh đau buon va lam đo vo cac moi quan he voi ho hang than thuoc.
Van đe hon nhan cua nguoi đa phau thuat chuyen gioi cung la mot van đe rat phuc tap. Neu đuoc thay đoi giay to tuy than, ho co the ket hon ma vo/chong ho khong he biet minh đa lay phai nguoi chuyen gioi, tao ra nguy co tan vo gia đinh. Vi du, nam 2012, mot nguoi đan ong tai Bi đa phat hien ra vo cua minh thuc chat la đan ong chuyen gioi, sau khi 2 nguoi đa chung song voi nhau suot 19 nam. Sau khi biet đuoc su that, nguoi chong phai đieu tri tam ly do bi cu soc qua lon, đong thoi ong đa lap tuc nop đon xin ly di len toa an
Do co nhieu lo ngai ve phap ly va xa hoi, hien chi co 71 quoc gia (tren tong so 220 quoc gia va vung lanh tho) cho phep thuc hien chuyen đoi gioi tinh, trong đo chi co 10 quoc gia o chau A. Trong đo, nhieu nuoc (nhu Philippines) chi cho phep phau thuat chuyen gioi đoi voi nhung truong hop đac biet la nguoi luong tinh (nguoi co bo phan sinh duc bi khuyet tat, khong xac đinh ro la nam hay nu), con nhung nguoi co co the đa hoan thien ve gioi tinh thi khong cho phep chuyen gioi


Anh huong ve suc khoe va tam ly Nhung rui ro lien quan voi viec tiem noi tiet to, cat sua bo phan sinh duc va cac phau thuat khac nhu benh ung thu (vu va tuyen tien liet), benh tim (đot quy, benh tim mach), va tac mach mau nao trong nhung nguoi chuyen gioi cung la mot van đe lon va đang tiep tuc đuoc nghien cuu. Nam 2019, nghien cuu cua Vien tim mach Hoa Ky cho thay phu nu chuyen gioi co nguy co bi đot quy cao gap đoi so voi binh thuong, ho cung co nguy co bi cuc mau đong lam tac mach mau cao gap 5 lan so voi phu nu va 4,5 lan so voi nam gioi; nguy co bi đau tim cao gap 2 lan so voi phu nu. Cu the, noi tiet to nhan tao nhu estrogen va testosterone thuc đay nguy co tac mach mau do lam tang nong đo cua cac te bao hong cau va tang muc cholesterol xau
Lieu phap tiem noi tiet to nhan tao (HRT) co the lam giam ham muon tinh duc hoac thay đoi cach kich thich đoi voi phu nu chuyen gioi. Mot nghien cuu đuoc cong bo vao nam 2014 cho thay 62,4% phu nu chuyen gioi đuoc khao sat bao cao giam ham muon tinh duc sau khi dung noi tiet to nhan tao va/hoac phau thuat tao hinh am đao Đoi voi nguoi chuyen gioi tu nu sang nam, mot trong nhung thay đoi the chat đang chu y nhat ma nhieu nguoi dung testosterone phai trai qua, la su kich thich cua mo am vat va su to ra cua am vat. Cac tac đong khac co the bao gom teo am đao, noi cac mo cua am đao mong va co the tao ra it chat boi tron hon. Đieu nay co the lam cho quan he tinh duc đau hon va đoi khi co the dan đen chay mau.
Nguoi chuyen gioi truoc khi can thiep phau thuat phai su dung noi tiet to trong mot thoi gian kha dai, khien tam ly bi đao lon, co the cua ho bi yeu đi trong thay, de nhiem benh. Tiem khong đung cach va lieu luong co the nguy hiem tinh mang. Sau đo ho se phai trai qua vai chuc cuoc tieu phau voi nhung đau đon va nguy co tai bien ca ve the chat lan tam ly. Sau vai nam, ho se gia đi nhanh chong, suc khoe cua ho tro nen toi te do nhung bien chung tu phau thuat va tiem hooc-mon, nhung con đau the xac giay vo ca ngay lan đem. Đoi voi nam chuyen sang nu, nhung lop mo se bien mat, vu teo lai ma tro ra la khung xuong tho kech cua đan ong. Đoi voi nu chuyen sang nam, rau toc cua ho se rung, duong vat gia se teo đi (tham chi bi hoai tu), khung xuong chau bi ton thuong khien đi lai kho khan. Nhung nguoi khong co đu tien đe uong/tiem kich thich to đeu đan thi nhung hau qua nay tham chi se xuat hien nhanh hon. Ca si chuyen gioi Nong Poy (Thai Lan) chia se: khi chuyen gioi tuc la chap nhan rut ngan tuoi tho xuong khoang 20 nam, nguoi chuyen gioi kho co the song ngoai 40 tuoi
Su hoi tiec dai dang co the xay ra sau khi phau thuat chuyen đoi gioi tinh. Su hoi han co the la do nhung phien muon ve gioi chua đuoc giai quyet, hoac y thuc ban sac yeu va dao đong, tham chi co the dan đen tu tu. Cac loai rui ro đoi voi phau thuat chuyen gioi bao gom lao hoa nhanh, bi roi loan nhan cach chong đoi ca nhan va xa hoi, su phan đoi cua gia đinh, roi loan hoat đong tinh duc va su khong hai long voi ket qua phau thuat. Nhieu nguoi chuyen gioi khong con cam thay khoai cam trong cuoc song va tinh duc nhu co the ban đau, nen ho cam thay rat that vong Nghien cuu nam 2014 o My cho thay nguoi chuyen gioi co ty le đac biet cao ve tram cam va tu sat do nhung that vong ve cuoc song sau khi chuyen gioi. Ty le tu sat o nhom nay it nhat o muc 30-40%, trong khi o nhung uoc luong cao len toi 50-60%
Do nhung hau qua xau ve lau dai, cac bac si khuyen rang: du mang tam ly khong chap nhan gioi tinh bam sinh cua minh thi con nguoi cung khong nen can thiep dao keo vao gioi tinh cua co the, vi phau thuat chuyen gioi đe lai he luy rat kho kiem soat ve sau, nhat la van đe tam ly.


Phap luat cac nuoc ve chuyen gioi = Trung Quoc =
Nam 2009, Chinh phu Trung Quoc đa quy đinh cam viec thuc hien chuyen gioi cho nguoi duoi 20 tuoi, đong thoi viec phau thuat chuyen đoi bo phan sinh duc la bat buoc đe đang ky sua đoi gioi tinh tren giay to tuy than cua ho Nhung nguoi muon thuc hien chuyen gioi cung phai trai qua theo doi tam ly trong it nhat 3 nam (phai song cong khai, an mac nhu gioi tinh khac) đe kiem tra muc đo san sang chuyen gioi, phai co xac nhan cua 3 bac si chuyen khoa tam than, đang khong ket hon (đe tranh viec vo/chong ho bi mat đi ban đoi), phai đuoc cac thanh vien trong gia đinh chap thuan, va phai hoan tat qua trinh phau thuat bo phan sinh duc truoc khi thay đoi giay to tuy than va ho tich


= Philippines =
O Philippines, phau thuat chuyen gioi chi đuoc ap dung cho cac truong hop lien quan đen tang san thuong than bam sinh, di tat bo phan sinh duc va cac tinh trang khuyet tat the chat khac khien gioi tinh khong the xac đinh ro (nguoi luong tinh). Neu khong bi khuyet tat ve co the thi khong đuoc chuyen gioi, boi Toa an toi cao Philippines cho rang: neu cho phep nhung nguoi nay thay đoi gioi tinh tren giay to tuy than thi se dan toi "nhung hau qua nghiem trong va rong khap ve chinh sach phap luat va che đo hon nhan" (vi du nhu viec nguoi binh thuong ket hon nham voi nguoi chuyen gioi, hoac tre em bi mat cha/me do ho đi chuyen gioi).


= Singapore =
Tai Singapore, chi nhung nguoi đa phau thuat chuyen đoi bo phan sinh duc moi đuoc chinh phu Singapore cho phep thay đoi thong tin gioi tinh tren giay to tuy than va ho tich. Quy đinh nhu vay đe tranh nhung he luy phap ly va xa hoi xay ra do su mau thuan giua gioi tinh co the va gioi tinh ghi tren giay to thuy than Truong hop nguoi chuyen gioi đang co quan he hon nhan, thi truoc khi thay đoi gioi tinh tren giay to tuy than va ho tich, quan he hon nhan cua ho se phai đuoc toa an huy bo (do Singapore khong cong nhan hon nhan đong gioi)


= Han Quoc =
Nam 2011, Toa an toi cao Han Quoc đa ra phan quyet rang: đe mot nguoi đu đieu kien thuc hien phau thuat chuyen đoi gioi tinh, ho phai tren 20 tuoi, đoc than va đang khong co con. Sau khi đa phau thuat chuyen đoi bo phan sinh duc thi nguoi đo moi co quyen thay đoi gioi tinh tren giay to tuy than va ho tich


= Nhat Ban =
Nam 2003, mot đao luat cua Nhat Ban cho phep nguoi chuyen gioi thay đoi gioi tinh tren giay to tuy than va ho tich, tuy nhien phai đap ung mot loat đieu kien chat che: phai tren 22 tuoi, chua ket hon, đa phau thuat chuyen đoi gioi tinh hoan toan (đa chuyen đoi bo phan sinh duc) va khong co con duoi 20 tuoi. Luat nay đuoc goi la "Đao luat ve cac truong hop đac biet trong viec xu ly tinh trang gioi tinh đoi voi nguoi bi roi loan đinh dang gioi" Đen thang 1/2019, khoang 7.000 nguoi Nhat đa thay đoi gioi tinh mot cach hop phap. Khi đua ra nhung quy đinh khong che đieu kien chuyen gioi nhu vay, Toa an Nhat tuyen bo ho muon ngan chan "su nham lan" trong quan he cha me - con cai, ngan viec tre em bi mat đi cha hoac me, cung nhu "nhung thay đoi đot ngot" trong xa hoi Nhat Ban


= Thai Lan =
Cac phau thuat xac đinh lai gioi tinh đa đuoc thuc hien o Thai Lan tu nam 1975 va Thai Lan la mot trong nhung điem đen pho bien nhat tren toan cau cho cac phau thuat nhu vay. Tuy nhien, phap luat Thai Lan lai khong cho phep nguoi đa chuyen gioi thay đoi gioi tinh tren giay to tuy than vi lo ngai nhung van đe xa hoi phuc tap se phat sinh (vi du nhu viec nhieu nguoi se ket hon nham voi nguoi chuyen gioi ma khong biet). Vao thang 7 nam 2019, mot đe xuat đieu chinh thong tin gioi tinh đoi voi cac ca nhan đa thuc hien xong viec chuyen gioi đa đuoc trinh len Quoc hoi Thai Lan, tuy nhien chua đuoc thong qua.


= Indonesia =
Nguoi chuyen gioi đuoc phep thay đoi gioi tinh hop phap cua minh tren cac giay to tuy than sau khi hoan tat phau thuat chuyen đoi gioi tinh (đa chuyen đoi bo phan sinh duc) va nhan đuoc su chap thuan cua toa an. Nhung ca nhan trai qua cuoc phau thuat nhu vay se co giay to tuy than ghi gioi tinh moi, va theo đo ho se co cac quyen nhan than theo gioi tinh moi


= Chau Au =
36 quoc gia o Chau Au yeu cau chan đoan suc khoe tam than đe đuoc cho phep thuc hien chuyen gioi, va 29 quoc gia trong so đo yeu cau phai phau thuat chuyen đoi bo phan sinh duc đe đuoc thay đoi gioi tinh tren giay to tuy than


= Nga =
Truoc đay, bo luat nam 1997 cua Nga cho phep thay đoi gioi tinh tren giay to tuy than, nhung chi sau khi hoan thanh viec phau thuat chuyen đoi bo phan sinh duc
Vao thang 6 nam 2013, quoc hoi Nga va Tong thong Vladimir Putin đa ban hanh luat cam tuyen truyen, phan phoi cac tai lieu quang ba ve LGBT (đong tinh, chuyen gioi) đoi voi tre em duoi 18 tuoi. Luat nay cam viec to chuc cac su kien co vu, phat bieu ung ho quan he đong tinh hoac viec chuyen gioi khi co mat nguoi duoi 18 tuoi Bo luat đuoc cho la đe bao ve tre em Nga khoi cac noi dung bat thuong ve gioi tinh va "thong tin co hai khac" Binh luan ve bo luat, Tong thong Nga Vladimir Putin cho rang bo luat nay la can thiet đe bao ve van hoa nuoc Nga, tranh nhung phong trao gay mau thuan xa hoi cung nhu nguy co gay gia hoa dan so
Ngay 24 thang 7 nam 2023, Tong thong Nga Vladimir Putin đa ky ban hanh Luat cam chuyen gioi tai Nga. Theo đo, luat moi se huy bo bo luat nam 1997, nuoc Nga se cam thuc hien chuyen đoi gioi tinh va thay đoi gioi tinh tren giay to tuy than, tru ngoai le la nhung nguoi bi di tat bam sinh o bo phan sinh duc. Cac nha lap phap Nga neu ly do ban hanh luat nay la nham bao ve cac gia tri truyen thong cua nuoc nay truoc "tu tuong chong gia đinh cua phuong Tay" Mot nguon tin cho biet luat moi se khong chi đe bao ve gia tri gia đinh ma con đam bao nguon nhan luc cho quan đoi Nga. Ke tu khi chien tranh Nga-Ucraina nam 2022 no ra, đa co su gia tang đang ke viec nam gioi Nga tra tien cho cac phong kham tu nhan đe đuoc cap giay xac nhan la nguoi chuyen gioi, sau đo ho co the thay đoi gioi tinh tren giay to tuy than đe tron nghia vu quan su
Chu tich Duma Quoc gia Nga Vyacheslav Volodin cho rang nen cong nghiep chuyen gioi đa gay anh huong xau toi xa hoi, khi so ca phau thuat chuyen gioi o My đa tang 50 lan trong 10 nam qua, khoang 1,4% thieu nien My tu 13 - 17 tuoi đa tu coi minh la nguoi chuyen gioi vao nam 2022. Ong cho rang "Đay la con đuong dan đen su suy thoai cua mot quoc gia", va luat cam chuyen gioi đuoc Nga ban hanh đe tranh vien canh tuong tu


Nhung quan niem sai ve Nguoi chuyen gioi Duoi đay la mot so nhan thuc, quan niem sai lam thuong gap trong xa hoi ve Nguoi chuyen gioi:
Nguoi chuyen gioi la mot gioi tinh sinh hoc khac biet: Thuc chat nguoi chuyen gioi co mot co the voi gioi tinh hoan chinh (chinh xac la nam hoac nu), van đe la ho cam nhan gioi tinh cua minh khac voi gioi tinh sinh hoc đang co. Đay la mot van đe ve mat tam ly, khong phai ve the chat sinh ly.
Ngoai ra, cung co nhung nguoi sinh ra co bo phan sinh duc khong hoan chinh, goi la nguoi lien gioi tinh - intersex (vi du, mot đua tre sinh ra vua co duong vat lai vua co ca buong trung giong nu gioi; hoac nhung nguoi co co quan sinh duc khong ro nam hay nu...). Ve ban chat, gioi tinh co the cua nhung nguoi lien gioi tinh la chua ro rang, khong ro la nam gioi hay nu gioi. Đieu nay hoan toan khac so voi nhung nguoi đa co gioi tinh hoan chinh khi sinh ra nhung muon chuyen đoi co the sang gioi tinh khac.
Nguoi chuyen gioi thi luon muon phau thuat chuyen gioi: Thuc te, khong phai nguoi chuyen gioi nao cung muon phau thuat chuyen gioi vi nhieu nguyen nhan khac nhau (do khong co đieu kien tai chinh, khong muon mat kha nang sinh duc, khong muon bi tac đong xau đen suc khoe...). Tuy nhien hau het đeu mong muon co the hien gioi phu hop voi minh.
Nguoi chuyen gioi va Nguoi đong tinh luyen ai la mot: Thuc ra, đong tinh luyen ai đe cap toi thien huong tinh duc. Trong khi đo nguoi chuyen gioi noi ve ban dang gioi, tu đo phan chia thanh: Nguoi hop gioi (ban dang gioi trung voi gioi tinh co the), Nguoi chuyen gioi (ban dang gioi khac voi gioi tinh co the) va Linh hoat gioi (ban dang gioi thay đoi lien tuc, luc la nguoi hop gioi, luc khac thi lai muon chuyen gioi). Ban dang gioi hoan toan đoc lap voi thien huong tinh duc. Ho co the la nguoi di tinh, đong tinh, song tinh, toan tinh hay vo tinh. Mot so khac co the cho rang xu huong tinh duc khong ap dung đoi voi ho, vay nen ho khong dan nhan cho ban than minh. Nguoi phi nhi nguyen co the đuoc coi la nguoi chuyen gioi, boi ho nhin nhan ban than co gioi tinh khong khop voi đac điem gioi tinh cua co the. Nhung ai khong phai nguoi chuyen gioi thuong la nguoi hop gioi. Mot nguoi nam tu coi ban than la nu thi đo la Nguoi chuyen gioi, trong khi đo, mot nguoi đong tinh nam thi van coi minh la nam gioi. Nhu cau cua Nguoi đong tinh la yeu đuong nguoi cung gioi tinh, con nhu cau cua Nguoi chuyen gioi la chuyen đoi co the sang gioi tinh khac voi co the ho.


Tham khao = Ghi chu =


= Chu thich =


Đoc them Bettcher, Talia Mae; Lombardi, Emilia (2005). "Lesbian, Gay, Bisexual, and Transgender/Transsexual Individuals". Trong Levy, Barry; Sidel, Victor (bien tap). Social Injustice and Public Health. Oxford University Press.{{Chu thich sach}}:  Quan ly CS1: nhieu ten: danh sach bien tap vien (lien ket)
Sellers, Mitchell D. (2011). "Discrimination and the Transgender Population: A Description of Local Government Policies that Protect Gender Identity or Expression". Applied Research Projects. Texas State University-San Marcos. Ban goc luu tru ngay 11 thang 3 nam 2012. Truy cap ngay 25 thang 2 nam 2015.


Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Transgender tai Wikimedia Commons
Transgendered (sic) tren DMOZ