Nhom la mot nguyen to hoa hoc co ky hieu Al va so nguyen tu 13. Nhom co khoi luong rieng thap hon cac kim loai thong thuong khac, khoang mot phan ba so voi thep. Nhom co ai luc cao voi oxy, tu đo tao thanh mot lop oxide bao ve tren be mat khi tiep xuc voi khong khi. Nhom co mau giong bac va co kha nang phan xa anh sang rat tot. Nhom la kim loai mem, deo va khong co tu tinh. Nhom co mot đong vi on đinh la 27Al. Vi đong vi nay rat pho bien nen nhom la nguyen to pho bien thu 12 trong vu tru. Tinh phong xa cua đong vi kem ben 26Al khien no đuoc su dung trong phuong phap xac đinh nien đai bang đong vi phong xa.
Ve hoa hoc, nhom la kim loai hau chuyen tiep trong nhom bor; nhu thuong thay trong nhom, nhom chu yeu tao hop chat o trang thai oxy hoa +3. Cation nhom Al3+ nho va co đien tich lon; do đo, tinh phan cuc cua nhom lon hon va cac lien ket do nhom tao thanh co tinh chat cong hoa tri nhieu hon. Ai luc manh cua nhom đoi voi oxy dan đen su pho bien cua cac oxide nhom trong tu nhien. Nhom đuoc tim thay chu yeu o đa trong lop vo Trai Đat, noi no la nguyen to pho bien thu ba chi sau oxy va silic, thay vi lop phu, va gan nhu khong bao gio xuat hien duoi dang kim loai tu do. Nhom đuoc san xuat trong cong nghiep bang cach khai thac bo xit, mot loai đa tram tich giau nhom.
Nhom đuoc phat hien vao nam 1825 boi nha vat ly nguoi Đan Mach Hans Christian Ørsted. Nha hoa hoc nguoi Phap Henri Etienne Sainte-Claire Deville la nguoi khoi xuong qua trinh san xuat nhom cong nghiep đau tien vao nam 1856. Nhom tro nen de tiep can hon voi cong chung nho quy trinh Hall–Heroult do ky su nguoi Phap Paul Heroult va ky su nguoi My Charles Martin Hall phat trien vao nam 1886. Viec san xuat nhom hang loat giup kim loai nay đuoc ung dung rong rai trong cong nghiep va đoi song hang ngay. Trong Chien tranh the gioi thu nhat va thu hai, nhom la nguon tai nguyen chien luoc quan trong cho nganh hang khong. Vao nam 1954, nhom vuot đong đe tro thanh kim loai mau đuoc san xuat nhieu nhat. Vao the ky 21, phan lon nhom tai Hoa Ky, Tay Au va Nhat Ban đuoc tieu thu trong nganh van tai, ky thuat, xay dung va đong goi.
Mac du pho bien trong moi truong va đuoc thuc vat va đong vat dung nap tot, nhung cac muoi nhom khong đuoc chuyen hoa boi bat ky sinh vat song nao đa biet. Do su phong phu cua cac loai muoi nhom, tiem nang ve vai tro sinh hoc cua chung đang la chu đe đuoc quan tam va nghien cuu.


Tinh chat vat ly Kim loai nhom co be ngoai tu trang bac đen xam xin tuy thuoc vao đo nham be mat. Guong nhom phan xa tot cac anh sang trong pham vi cuc tim, kha kien (gan bang bac) va hong ngoai xa. Nhom cung phan xa tot buc xa Mat Troi, mac du viec tiep xuc lau dai voi anh nang mat troi trong khong khi co the lam giam kha nang phan xa cua kim loai.
Khoi luong rieng cua nhom la 2,70 g/cm3, khoang mot phan ba so voi thep va thap hon đang ke so voi cac kim loai thuong gap khac, tu đo co the phan biet cac bo phan bang nhom nho đo nhe cua chung. Khoi luong rieng thap cua nhom so voi phan lon cac kim loai khac xuat phat tu hat nhan nhe hon cua nhom, trong khi su khac biet ve kich thuoc o đon vi khong bu đap đuoc su khac biet nay. Chi cac kim loai thuoc nhom 1 va 2 nhe hon nhom; cac kim loai trong nhom nay, ngoai tru beryli va magnesi, đeu qua de phan ung đe su dung trong ket cau (con beryli rat đoc hai).  Nhom khong ben hoac cung nhu thep, nhung khoi luong rieng thap cho phep nhom đuoc su dung trong nganh hang khong vu tru va nhung ung dung khac yeu cau trong luong nhe va đo ben tuong đoi cao.
Nhom nguyen chat kha mem va khong ben. Trong hau het cac ung dung, nhieu hop kim nhom khac đuoc su dung thay the vi đo ben va đo cung cao hon. Đo ben deo cua nhom tinh khiet la 7–11 MPa, trong khi hop kim nhom co đo ben deo tu 200 MPa đen 600 MPa. Nhom co tinh deo, voi đo gian dai la 50-70%, va de uon, cho phep viec keo va ep đun nhom. Nhom cung co the đuoc gia cong va đuc mot cach de dang.
Nhom la chat dan nhiet va dan đien rat tot, co đo dan đien va nhiet bang khoang 60% so voi đong, trong khi khoi luong rieng chi bang 30% so voi đong. Nhom co kha nang sieu dan, voi nhiet đo sieu dan toi han la 1,2 kelvin va tu truong toi han khoang 100 gauss (10 millitesla). No co tinh thuan tu va do đo ve co ban khong bi anh huong boi tu truong tinh. Tuy nhien, đo dan đien cao khien nhom chiu nhieu anh huong boi tu truong xen ke thong qua cam ung tu dong đien xoay.


= Vo electron =
Mot nguyen tu nhom co 13 electron, sap xep theo cau hinh electron [Ne]3s2 3p1, voi ba electron nam ngoai cau hinh khi hiem on đinh. Tong cua ba nang luong ion hoa đau tien cua nhom thap hon nhieu so voi nang luong ion hoa thu tu. Cau hinh electron nhu tren la điem chung cua cac nguyen to trong cung nhom voi nhom nhu bor, gali, indi va thali; đieu tuong tu cung co the đung voi nihoni. Nguyen tu nhom co the nhuong 3 electron ngoai cung trong nhieu phan ung hoa hoc (xem ben duoi). Đo am đien cua nhom la 1,61 (thang Pauling).

Mot nguyen tu nhom tu do co ban kinh 143 pm. Khi loai bo 3 electron ngoai cung, ban kinh giam xuong con 39 pm khi so phoi tri cua nguyen tu nhom la 4 hoac 53,5 pm đkhi so phoi tri la 6. O nhiet đo va ap suat tieu chuan, cac nguyen tu nhom (khi khong bi anh huong boi nguyen tu cua cac nguyen to khac) tao thanh he tinh the lap phuong tam mat đuoc lien ket boi lien ket kim loai tao boi cac electron ngoai cung cua nguyen tu; do đo nhom (o đieu kien nay) la mot kim loai. He tinh the nay la điem chung cua nhieu kim loai khac nhu chi va đong; kich thuoc cua mot o đon vi nhom tuong xung voi kich thuoc cua cac kim loai khac. Tuy nhien, he thong nay khong ap dung đoi voi cac nguyen to khac trong cung nhom: bor co nang luong ion hoa qua cao cho su kim loai hoa, thali co cau truc luc giac xep chat, con gali va indi co cau truc bat thuong ma khong xep chat nhu nhom va thali. Mot so it electron co san đe lien ket kim loai trong nhom co the ly giai cau truc mem, điem nong chay va đien tro suat thap cua nhom.


= Đong vi =
Trong so cac đong vi nhom, chi đong vi 27Al la on đinh. Đieu nay thuong thay o cac nguyen to co so nguyen tu le. Đay la đong vi nguyen thuy duy nhat cua nhom, tuc la đong vi duy nhat ton tai tren Trai đat o dang hien tai ke tu khi Trai đat hinh thanh. Do đo, nhom la mot nguyen to đon nhan va trong luong nguyen tu tieu chuan hau nhu giong voi trong luong nguyen tu cua đong vi. Đieu nay khien nhom đuoc ung dung rong rai trong cong huong tu hat nhan (NMR), vi đong vi on đinh duy nhat cua nhom co đo nhay NMR cao. Trong luong nguyen tu tieu chuan cua nhom cung thap so voi nhieu kim loai khac.
Tat ca cac đong vi con lai cua nhom đeu co tinh phong xa. Đong vi on đinh nhat trong so nay la 26Al: trong khi ton tai cung 27Al on đinh trong moi truong giua cac vi sao ma He Mat troi hinh thanh, cung đuoc tao ra boi qua trinh tong hop hat nhan sao, chu ky ban ra cua 26Al chi keo dai 717.000 nam va do đo, mot luong co the phat hien đuoc đa khong con ton tai ke tu khi Trai đat hinh thanh. Tuy nhien, mot luong nho 26Al đuoc tao ra tu argon trong khi quyen do su pha vo gay ra boi proton tu tia vu tru. Ty le 26Al so voi 10Be đa đuoc su dung đe xac đinh nien đai phong xa cua cac qua trinh đia chat trong khoang thoi gian tu 105 to 106 nam, đac biet la qua trinh van chuyen, lang đong, luu tru tram tich, thoi gian chon vui va xoi mon. Hau het cac nha khoa hoc nghien cuu thien thach tin rang nang luong giai phong tu qua trinh phan ra 26Al chiu trach nhiem cho su tan chay va phan hoa cua mot so tieu hanh tinh sau khi chung hinh thanh cach đay 4,55 ty nam.
Cac đong vi nhom con lai, voi so khoi tu 21 đen 43, đeu co chu ky ban ra duoi mot gio. Ba trang thai sieu ben voi chu ky ban ra duoi mot phut cung đa đuoc biet đen.


Tinh chat hoa hoc Nhom ket hop cac đac điem cua kim loai tien va hau chuyen tiep. Vi co it electron tham gia lien ket kim loai, tuong tu cac nguyen to nhom bor nang hon nen nhom co cac tinh chat vat ly đac trung cua kim loai hau chuyen tiep, voi khoang cach giua cac nguyen tu dai hon du kien. Hon nua, vi Al3+ la mot cation nho va co đien tich lon, nen ion nhom co tinh phan cuc manh va tao lien ket cong hoa tri trong cac hop chat cua nhom; hanh vi nay tuong tu ion beryli (Be2+) nen ca hai nguyen to the hien đac trung cua moi quan he cheo (diagonal relationship).
Loi cua nhom co cau hinh electron cua khi hiem lien truoc, trong khi loi cua cac nguyen to trong cung nhom duoi nhom: gali, indi, thali va nihoni, bao gom mot phan lop d đa lap đay va trong mot so truong hop la mot phan lop f đa lap đay. Do đo, cac electron trong cung cua nhom che chan cac electron hoa tri gan nhu hoan toan, khong giong nhu cac electron cua cac đong loai nang hon nhom. Nhu vay, nhom la kim loai co đo duong đien cao nhat trong nhom cua no; tren thuc te, hydroxide cua nhom co tinh kiem cao hon so voi hydroxide cua gali. Nhom cung co mot vai điem tuong đong voi a kim boron trong cung nhom: Cac hop chat AlX3 la hop chat day đang electron hoa tri cua BX3 (chung co cung cau truc electron hoa tri) va ca hai đeu hoat đong nhu acid Lewis va de dang tao thanh san pham cong. Ngoai ra, mot trong nhung mo tip chinh cua cac hop chat bo la cau truc hinh nhi thap dien đeu, va nhom tao thanh mot phan quan trong cua nhieu hop kim tua tinh the hinh nhi thap dien, bao gom he hop kim Al–Zn–Mg.
Vi tinh ai luc cao voi oxy nen nhom co the đuoc dung lam chat khu trong phan ung nhiet nhom. Bot nhom min phan ung manh liet khi tiep xuc voi oxy long; nhung trong đieu kien binh thuong, nhom tao thanh mot lop oxide mong (khoang 5 nm o nhiet đo phong) giup ngan chan su an mon kim loai boi oxy, nuoc hoac acid loang. Qua trinh nay đuoc goi la su thu đong hoa. Vi su thu đong hoa nen nhom khong phan ung voi acid co tinh oxy hoa manh. Nho vay, nhom co the đuoc dung đe luu tru cac hoa chat nhu acid nitric, acid sulfuric đam đac va mot so loai acid huu co.
Trong acid hydrochloric đac nong, nhom phan ung voi nuoc va giai phong khi hydro; trong dung dich natri hydroxide hoac kali hydroxide o nhiet đo phong thi nhom phan ung đe tao muoi aluminat – su thu đong hoa đe bao ve nhom trong nhung đieu kien nay khong đang ke. Nuoc cuong toan cung co the hoa tan nhom. Nhom co the bi an mon boi chloride hoa tan, chang han nhu natri chloride. Lop oxide tren nhom co the bi pha huy khi tiep xuc voi thuy ngan do qua trinh tao hon hong hoac khi tiep xuc voi muoi cua mot so kim loai co đo duong đien cao. Vi vay, cac hop kim nhom khoe nhat co tinh chong an mon kem do phan ung đien voi hop kim đong va tinh chong an mon cua nhom bi giam đang ke khi co su xuat hien cua muoi trong nuoc, đac biet la khi la khi co su hien dien cua cac kim loai khac.
Nhom phan ung voi phan lon cac phi kim o nhiet đo cao, tao thanh cac hop chat nhu nhom nitride (AlN), nhom sulfide (Al2S3) va cac nhom halide (AlX3). Nhom cung tao nhieu hop chat lien kim loai voi cac kim loai tu moi nhom trong bang tuan hoan.


= Hop chat vo co =
Đa so cac hop chat nhom, bao gom cac chat khoang chua nhom va hop chat nhom dung trong thuong mai, co nhom hoa tri 3+. So phoi tri cua cac hop chat co the thay đoi, nhung nhin chung Al3+ co so phoi tri la 6 hoac 4. Hau nhu moi hop chat nhom(III) khong co mau.

Trong dung dich nuoc, Al3+ ton tai duoi dang cation [Al(H2O)6]3+ voi hang so đien li acid Ka la 10−5. Cac dung dich nhu vay co tinh acid boi vi cation nay co the cho proton va thuy phan lien tuc cho đen khi hinh thanh ket tua nhom hydroxide (Al(OH)3). Đieu nay đong vai tro huu ich trong qua trinh lam trong nuoc, vi ket tua hinh thanh tren cac hat huyen phu trong nuoc, do đo giup loai bo chung. Tang đo pH se lam hoa tan hydroxide tro lai duoi dang aluminat ([Al(H2O)2(OH)4]−).
Nhom hydroxide tao muoi va aluminat, đong thoi hoa tan trong acid va base. Đac tinh nhu tren cua Al(OH)3 đuoc goi la luong tinh; đay la đac trung cua cac cation base yeu tao thanh hydroxide khong tan va cac loai ngam nuoc cua chung cung co the cho proton. Mot hau qua la muoi nhom trong acid yeu bi thuy phan trong nuoc thanh hydroxide ngam nuoc va hydride phi kim tuong ung. Vi du: nhom sulfide thuy phan thanh hydro sulfide. Tuy nhien, mot so muoi nhu nhom carbonat ton tai trong dung dich nuoc nhung lai khong on đinh, va chi cac muoi halide, nitrat va sulfat thuy phan khong hoan toan trong moi truong acid. Vi nhung ly do tren nen khong the đieu che cac muoi nhom khan bang cach đun nong "hydrat" cua chung: nhom clorua ngam nuoc thuc te khong phai la AlCl3· 6H2O ma la [Al(H2O)6]Cl3. Cac lien ket Al–O rat khoe nen viec đun nong khong đu đe lam đut gay va tao thanh lien ket Al–Cl. Thay vao đo, phan ung se dien ra nhu sau:

  
    
      
        
          2
          
          
            [
            Al
            
              
                (
                
                  H
                  
                    2
                  
                  
                    
                  
                
                O
                )
              
              
                6
              
              
                
              
            
            ]
          
          
            Cl
            
              3
            
            
              
            
          
          
            
              →
              
                
                  t
                  o
                
              
            
          
          
            Al
            
              2
            
            
              
            
          
          
            O
            
              3
            
            
              
            
          
          +
          6
          
          HCl
          +
          9
          
          
            H
            
              2
            
            
              
            
          
          O
        
      
    
    {\displaystyle {\ce {2[Al(H2O)6]Cl3 ->[t^o] Al2O3 + 6 HCl + 9 H2O}}}
  

So phoi tri cua nhom se thap hon trong cac hop chat nhom halide nang hon. Cac trihalide khac la dimer hoac polymer voi cac tam nhom bon phoi tri hinh tu dien. Nhom(III) chloride (AlCl3) co cau truc polyme phan lop o nhiet đo duoi điem nong chay la 192,4 °C nhung tro thanh cac dimer Al2Cl6 o nhiet đo nong chay cua AlCl3. O nhiet đo cao hon, chung phan ly thanh cac monome AlCl3 co cau truc tam giac phang tuong tu BCl3. Nhom(III) bromide va nhom(III) iodide tao thanh cac dimer Al2X6 trong ca ba pha va do đo khong the hien nhung thay đoi đang ke ve tinh chat khi thay đoi pha. Cac vat lieu nay đuoc che tao bang cach xu ly nhom voi halogen. Cac muoi halide cua nhom tao thanh nhieu san pham cong hoac phuc chat; ban chat acid Lewis cua cac hop chat nay chung tro thanh chat xuc tac hieu qua cho phan ung Friedel–Crafts. Nhom(III) chloride co nhung ung dung cong nghiep chinh lien quan đen phan ung nay, chang han nhu trong san xuat anthraquinon va styren. Nhom(III) chloride cung thuong đuoc dung lam tien chat cho nhieu hop chat nhom khac va lam thuoc thu đe chuyen đoi fluoride phi kim thanh chloride tuong ung (phan ung halogen hoa).
Ca bon muoi halide cua nhom đeu đuoc biet đen rong rai. Khong giong nhu cau truc cua ba muoi halide nang hon, nhom fluoride (AlF3) co so phoi tri la 6; đieu nay giup giai thich tinh khong bay hoi, khong hoa tan va nhiet hinh thanh cao cua no. Moi nguyen tu nhom đuoc bao quanh boi sau nguyen tu fluor trong cau truc bat dien bi meo mo, voi moi nguyen tu fluor đuoc chia se giua cac goc cua hai khoi bat dien. Cac đon vi {AlF6} nhu tren cung ton tai trong cac hop chat flouride phuc hop nhu cryolit, Na3AlF6. AlF3 nong chay o nhiet đo 1290 °C va đuoc đieu che tu phan ung giua nhom oxide va khi hydro fluoride o nhiet đo 700 °C.
Nhom tao mot oxide ben voi cong thuc hoa hoc Al2O3, hay con goi la alumina. Alumina ton tai duoi pha α-alumina va γ-alumina. Trong tu nhien, alumina xuat hien trong chat khoang corundum duoi dang α-alumina. Dang tinh the corundum la chat tro rat cung (voi đo cung Mohs 9), co nhiet đo nong chay cao (2045° C), co kha nang bay hoi thap va la chat cach đien tot. No thuong đuoc dung lam chat mai mon (nhu kem đanh rang), vat lieu chiu lua, va trong gom su, cung nhu la vat lieu đau vao cho qua trinh san xuat nhom bang phuong phap đien phan. Sapphire va ruby la corundum kem theo mot luong nho cac kim loai khac. Hai oxide-hydroxide chinh, AlO(OH), la boehmite va diaspore. Co ba loai trihydroxide chinh: bayerit, gibbsit va nordstrandite, chung khac nhau ve cau truc tinh the (đa hinh). Nhieu cau truc trung gian va lien quan khac cung đuoc biet đen. Hau het cac trihydroxide đuoc san xuat tu quang bang nhieu quy trinh uot su dung acid va base. Khi đun nong, cac hydroxide chuyen thanh corundum. Nhung vat lieu nay co tam quan trong cot loi đoi voi qua trinh san xuat nhom va ban than chung cuc ky huu ich. Mot so pha oxide hon hop cung rat huu ich, chang han nhu spinel (MgAl2O4), Na-β-alumina (NaAl11O17) va tricalci aluminate (Ca3Al2O6, mot pha khoang quan trong trong xi mang Portland).
Cac muoi chalcogenide on đinh trong đieu kien binh thuong la nhom sulfide (Al2S3), selenide (Al2Se3), va telluride (Al2Te3). Ca ba đeu đuoc đieu che bang phan ung truc tiep giua cac nguyen to cau thanh o khoang 1000 °C va su thuy phan hoan toan trong nuoc đe tao ra nhom hydroxide va hydro chalcogenide tuong ung. Vi nhom la mot nguyen tu nho so voi cac chalcogen nay nen nhom co so phoi tri la 4 va cac muoi co cau truc tu dien voi nhieu dang đa hinh co cau truc lien quan đen wurtzit; hai phan ba cac vi tri kim loai co san đuoc chiem giu theo cach co to chuc (α) hoac ngau nhien (β). Nhom sulfide cung co dang γ tuong tu γ-alumina, va dang luc giac bat thuong o nhiet đo cao, trong đo mot nua luong nguyen tu nhom co so phoi tri la 4 va sap xep hinh tu dien va mot nua con lai co so phoi tri la 5 va sap xep  luong thap ba phuong.
Bon muoi pnictide – nhom nitride (AlN), nhom phosphide (AlP), nhom arsenide (AlAs), va nhom antimonide (AlSb) – đeu đuoc biet đen. Tat ca đeu la chat ban dan III-V đang đien tu voi silicon va germani, tat ca đeu co cau truc giong sphalerit. Ca bon muoi tren đeu co the đuoc đieu che bang cach phan ung truc tiep cac cau thanh cua hop chat o nhiet đo cao (va co the la ap suat cao).
Nhom tao hop kim voi nhieu kim loai khac (ngoai tru phan lon kim loai kiem va kim loai thuoc nhom 13) va co hon 150 hop chat lien kim loai đuoc biet đen. Qua trinh san xuat bao gom viec nung nong cac kim loai voi nhau theo ty le nhat đinh, sau đo lam nguoi dan va u. Lien ket giua cac phan tu chu yeu la lien ket kim loai va cau truc tinh the dua vao hieu suat xep chat.
Rat it hop chat nhom voi hoa tri thap hon 3+. Mot vai hop chat nhom(I) co the ton tai bao gom AlF, AlCl, AlBr va AlI o dang khi khi halogen tuong tu đuoc đun nong voi nhom o nhiet đo rat thap. Mot dan xuat ben cua nhom monoiodide la Al4I4(NEt3)4, san pham cong vong đuoc hinh thanh voi triethylamine. Al2O va Al2S cung ton tai nhung cuc ky kem ben. Cac hop chat nhom(II) rat đon gian đuoc su dung hoac quan sat thay trong cac phan ung cua kim loai Al voi chat oxy hoa. Vi du, nhom monoxide, AlO, đa đuoc phat hien trong pha khi sau khi no mot soi day nhom va trong quang pho hap thu cua sao. Hop chat voi cong thuc R4Al2, chua mot lien ket Al–Al va mot phoi tu huu co lon R, đuoc nghien cuu ky luong hon.


= Hop chat co nhom va cac hydride =

Co nhieu hop chat co cong thuc thuc nghiem AlR3 va AlR1.5Cl1.5. Cac trialkyl va triaryl nhom la chat long de phan ung, de bay hoi va khong mau hoac la chat ran co nhiet đo nong chay thap. Chung tu boc chay trong khong khi va phan ung voi nuoc, do đo can phai co cac bien phap phong ngua khi su dung. Chung thuong tao thanh cac dimer, khong giong nhu cac chat tuong tu boron cua chung, nhung xu huong nay giam đoi voi cac alkyl mach nhanh (vi du nhu Pri, Bui, Me3CCH2); vi du, triisobutyl nhom ton tai duoi dang hon hop can bang cua monome va dimer. Nhung dimer nay, chang han nhu trimethyl nhom (Al2Me6), thuong co cac trung tam Al tu dien đuoc hinh thanh bang phan ungdimer hoa voi mot so nhom alkyl bac cau giua ca hai nguyen tu nhom. Chung la cac acid cung va phan ung de dang voi cac phoi tu đe tao thanh cac san pham cong. Trong cong nghiep, chung chu yeu đuoc su dung trong cac phan ung chen alken, nhu đuoc Karl Ziegler phat hien, quan trong nhat la trong "phan ung tang truong" tao thanh alken va ruou bac mot khong phan nhanh chuoi dai, va trong qua trinh trung hop ap suat thap giua ethylen va propylen. Ngoai ra con co mot so hop chat co nhom di vong va cum lien quan đen lien ket Al–N.
Hop chat nhom hydride quan trong nhat trong cong nghiep la lithi nhom hydride (LiAlH4), đuoc dung lam chat khu trong hoa huu co. Co the đieu che hop chat tren dung lithi hydride va nhom(III) chloride. Hydride đon gian nhat, nhom hydride hay con goi la alane, khong quan trong bang LiAlH4. Chat nay la polymer voi cong thuc hoa hoc (AlH3)n, trai nguoc voi bor hydride, mot dimer voi cong thuc (BH3)2.


Lich su Lich su cua nhom đuoc đinh hinh tu viec su dung phen chua. Ban ghi chep đau tien ve phen chua cua nha su hoc Hy Lap Herodotus co nien đai tu the ky thu 5 truoc Cong nguyen. Nguoi xua đuoc cho la đa su dung phen chua lam chat cam mau va đe bao ve thanh pho. Sau Thap tu chinh, phen chua, mot mat hang khong the thieu trong nganh cong nghiep vai chau Au, tro thanh mat hang giao thuong quoc te; phen đuoc nhap khau tu phia đong Đia Trung Hai vao chau Au cho đen giua the ky 15.
Ban chat cua phen chua van chua đuoc biet vao thoi điem đo. Khoang nam 1530, bac si nguoi Thuy Si Paracelsus cho rang phen chua la muoi cua đat chua phen. Nam 1595, bac si va nha hoa hoc nguoi Đuc Andreas Libavius đa xac minh đieu nay bang thuc nghiem. Nam 1722, nha hoa hoc nguoi Đuc Friedrich Hoffmann tin rang co so cua phen chua la mot loai đat. Nam 1754, nha hoa hoc nguoi Đuc Andreas Sigismund Marggraf đa tong hop alumina bang cach đun soi đat set trong acid sulfuric va sau đo them muoi kali.
Nhung no luc san xuat nhom xuat phat tu nam 1760. Tuy nhien, no luc thanh cong đau tien đuoc hoan thanh vao nam 1824 boi nha vat ly va hoa hoc nguoi Đan Mach Hans Christian Ørsted. Ong đa phan ung nhom chloride khan voi hon hong kali đe tao ra mot cuc kim loai trong giong thiec. Ong đa trinh bay ket qua cua minh va chung minh mot mau kim loai moi vao nam 1825. Nam 1827, nha hoa hoc nguoi Đuc Friedrich Wohler đa lap lai cac thi nghiem cua Ørsted nhung khong thu đuoc luong nhom nao (phai đen tan nam 1921, ly do cho su khong nhat quan nay moi đuoc phat hien). Ong đa tien hanh mot thi nghiem tuong tu trong cung nam bang cach tron nhom chloride khan voi kali (cong nghe Wohler) va tao ra bot nhom. Nam 1845, ong thanh cong trong viec tao ra nhung manh kim loai nho va mo ta mot so tinh chat vat ly cua kim loai nay. Trong nhieu nam sau đo, Wohler đuoc coi la nguoi phat đa hien ra nhom.
Nha hoa hoc nguoi Anh Humphry Davy đa thuc hien mot so thi nghiem nham co lap nhom va đuoc ghi nhan la nguoi đa đat ten cho nguyen to nay. Ten đau tien đuoc đe xuat cho kim loai đuoc tach rieng tu alum la "alumium", ma Davy đe xuat trong mot bai viet nam 1808 ve nghien cuu đien hoa cua minh, đuoc đang tren tap chi Philosophical Transactions of the Royal Society. Vao nam 1812, ten cua nhom tro thanh cach goi ngay nay cua nguyen to: aluminum; đay la cach goi pho bien o Hoa Ky. Mot so nha khoa hoc khac thi dung cach viet aluminium. Cac tu "aluminium" va "aluminum" xuat phat tu "alumine", mot thuat ngu đa cu đe chi "alumina", mot oxide nhom tu nhien. "Alumine" đuoc muon tu tieng Phap, tu đo xuat phat tu "alumen", tu tieng La-tinh co đien đe chi phen (alum). Tu tieng La-tinh "alumen" bat nguon tu nguyen am goc Tieng An-Au nguyen thuy *alu- co nghia la "đang" hoac "bia". Ten tieng Viet cua nguyen to bat nguon tu am -nium trong ten tieng Phap aluminium.

Vi phuong phap cua Wohler khong thu đuoc nhom voi so luong lon nen kim loai nay van con hiem; chi phi cua nhom cao hon gia vang. San xuat nhom cong nghiep đau tien đuoc thanh lap vao nam 1856 boi nha hoa hoc nguoi Phap Henri Etienne Sainte-Claire Deville va đong nghiep cua ong. Deville đa phat hien rang co the khu nhom trichloride bang natri; qua trinh nay thuan tien hon va it ton kem hon so voi khi dung kali ma Wohler đa dung. Ngay ca khi đo, nhom van chua co đo tinh khiet cao va nhom đuoc san xuat co cac tinh chat khac nhau tuy theo mau. Do kha nang dan đien, nhom đuoc su dung lam nap cua Đai tuong niem Washington, hoan thanh vao nam 1885, toa nha cao nhat the gioi vao thoi điem đo. Nap kim loai khong bi an mon nay đuoc dung lam đinh cot thu loi.
Phuong phap san xuat nhom quy mo lon đau tien đuoc phat trien đoc lap vao nam 1886 boi ky su nguoi Phap Paul Heroult va ky su nguoi My Charles Martin Hall; phuong phap nay hien đuoc goi la cong nghe Hall-Heroult. Quy trinh Hall–Heroult giup chuyen đoi alumina thanh nhom kim loai. Vao nam 1889, nha hoa hoc nguoi Ao Carl Josef Bayer đa tim ra mot phuong phap tinh che quang bo xit đe tao ra alumina; phuong phap nay hien đuoc goi la cong nghe Bayer. San xuat nhom thoi hien đai dua tren cong  Bayer va Hall–Heroult.
San xuat quy mo lon đa khien gia nhom giam nen nhom đuoc su dung rong rai trong trang suc, gong kinh, dung cu quang hoc, đo dung tren ban an va la nhom, cung cac vat dung hang ngay khac vao nhung nam 1890 va đau the ky 20. Kha nang tao thanh hop kim cung nhung nhe voi cac kim loai khac cua nhom đa mang lai cho kim loai nay nhieu cong dung vao thoi điem đo. Trong Chien tranh the gioi thu nhat, cac chinh phu lon yeu cau cac lo hang nhom lon đe che tao khung may bay nhe va chac chan; trong Chien tranh the gioi thu hai, nhu cau ve hang khong cua cac chinh phu lon tham chi con cao hon.
Đac trung cua nganh cong nghiep nhom tu đau the ky 20 đen nam 1980 la su thong đong giua cac cong ty nhom nham giu gia cao va on đinh. Cartel nhom đau tien, Aluminium Association (tam dich: Hiep hoi Nhom), đuoc thanh lap vao nam 1901 boi Pittsburgh Reduction Company (đoi ten thanh Alcoa vao nam 1907) va Aluminium Industrie AG. British Aluminium, Produits Chimiques d'Alais et de la Camargue va Societe Electro-Metallurgique de Froges cung tham gia cartel.
Đen giua the ky 20, nhom đa tro thanh mot phan trong cuoc song hang ngay va la thanh phan thiet yeu cua đo gia dung. Nam 1954, san luong nhom đa vuot qua san luong đong, kim loai tung giu vi tri thu hai trong lich su ve san luong chi sau sat, qua đo đua nhom tro thanh kim loai mau đuoc san xuat nhieu nhat. Vao giua the ky 20, nhom dan noi len nhu mot vat lieu xay dung dan dung quan trong, đuoc ung dung trong ca xay dung co ban lan hoan thien noi that, cung nhu ngay cang đuoc su dung pho bien trong ky thuat quan su, tu che tao đong co may bay cho đen xe boc thep tren bo. Ve tinh nhan tao đau tien cua Trai Đat, đuoc phong vao nam 1957, bao gom hai ban cau nhom rieng biet đuoc ghep lai va tat ca cac tau vu tru ve sau su dung nhom o mot muc đo nhat đinh. Lon nhom đuoc phat minh vao nam 1956 va đuoc dung đe chua đo uong vao nam 1958.

San luong nhom tang nhanh chong trong suot the ky 20. San luong nhom toan cau vao nam 1900 la 6.800 tan, san luong hang nam vuot 100.000 tan vao nam 1916, vuot 1.000.000 tan vao nam 1941, va vuot 10.000.000 tan vao nam 1971. Vao nhung nam 1970, su gia tang nhu cau su dung nhom đa khien nhom tro thanh mot mat hang trao đoi; nhom đuoc đua vao San giao dich kim loai Luan Đon, san giao dich kim loai cong nghiep lau đoi nhat the gioi, vao nam 1978. San luong nhom tiep tuc tang, va đen nam 2013, san luong hang nam đa vuot 50.000.000 tan.
Gia that cua nhom đa giam tu 14.000 đo la mot tan vao nam 1900 xuong con 2.340 đo la vao nam 1948 (theo gia đo la My vao nam 1998). Chi phi khai thac va che bien đa giam nho tien bo cong nghe va quy mo cua nen kinh te. Tuy nhien, nhu cau khai thac cac mo chat luong kem hon, cap thap hon va viec su dung chi phi đau vao tang nhanh (tren het la nang luong) đa lam tang chi phi rong cua nhom; gia thuc te bat đau tang vao nhung nam 1970 khi chi phi nang luong tang. San xuat chuyen tu cac nuoc cong nghiep sang cac nuoc co san xuat re hon. Chi phi san xuat vao cuoi the ky 20 đa thay đoi do nhung tien bo trong cong nghe, gia nang luong thap hon, ty gia hoi đoai cua đong đo la My va gia nhom oxide. Ty trong ket hop cua cac nuoc BRIC trong san xuat chinh va tieu thu chinh đa tang đang ke trong thap ky đau tien cua the ky 21. Trung Quoc chiem mot phan đac biet lon trong san luong cua the gioi nho vao nguon tai nguyen doi dao, nang luong gia re va cac bien phap kich thich tu chinh phu; thi phan tieu thu tai Trung Quoc cung tang đang ke tu 2% vao nam 1972 len 40% vao nam 2010. Tai Hoa Ky, Tay Au va Nhat Ban, nhom phan lon đuoc tieu thu trong nganh van tai, ky thuat, xay dung va đong goi. Nam 2021, gia kim loai cong nghiep nhu nhom đa tang vot len muc gan ky luc trong boi canh thieu hut nang luong o Trung Quoc khien gia đien tang manh.


Su pho bien = Vu tru =
Đo pho bien cua nhom tren moi hat trong He Mat troi la 3,15 ppm (phan trieu). Nhom la nguyen to phong phu thu 12 trong so tat ca cac nguyen to va la nguyen to phong phu thu 3 trong so cac nguyen to co so nguyen tu le, chi sau hydro va nito. Đong vi on đinh duy nhat cua nhom, 27Al, la hat nhan pho bien thu 18 trong vu tru. Đong vi nay đuoc tao ra gan nhu hoan toan tu qua trinh tong hop carbon trong cac ngoi sao lon ma sau nay se tro thanh sieu tan tinh loai II: qua trinh tong hop nay tao ra 26Mg, khi bat giu cac proton va neutron tu do, se tro thanh nhom. Mot luong nho 27Al đuoc tao ra trong cac lop vo đot chay hydro cua cac ngoi sao đa tien hoa, noi 26Mg co the bat giu cac proton tu do. Ve co ban, tat ca nhom hien đang ton tai la 27Al. 26Al co mat trong He Mat troi ban đau voi đo phong phu la 0,005% so voi 27Al nhung chu ky ban ra 728.000 nam qua ngan đe bat ky hat nhan ban đau nao ton tai lau dai; do đo 26Al đa tuyet chung. Khong giong nhu 27Al, qua trinh đot chay hydro la nguon chinh cua 26Al, voi nuclide xuat hien sau khi hat nhan 25Mg bat đuoc mot proton tu do. Tuy nhien, luong vet 26Al ton tai la chat phat tia gamma pho bien nhat trong moi truong lien sao; neu 26Al ban đau ton tai đen bay gio, ban đo tia gamma cua dai ngan ha Milky Way se sang hon.


= Trai Đat =
Nhin chung, Trai Đat co khoang 1,59% nhom theo khoi luong (nguyen to pho bien thu bay theo khoi luong). Nhom xuat hien voi ty le lon hon trong lop vo Trai Đat so voi trong vu tru noi chung. Đieu nay la do nhom de dang tao thanh oxide va lien ket voi đa va nam trong lop vo Trai Đat, trong khi cac kim loai it phan ung hon chim xuong loi. Trong vo Trai Đat, nhom la nguyen to kim loai pho bien nhat (8,3% theo khoi luong) va la nguyen to pho bien thu ba (chi sau oxy va silic). Mot luong lon silicat trong lop vo Trai Đat chua nhom. Nguoc lai, lop phu cua Trai Đat chi co 2,38% nhom theo khoi luong. Nhom cung co trong nuoc bien voi nong đo 2 μg/kg.
Do co tinh ai luc cao voi oxy, nhom hau nhu khong bao gio đuoc tim thay o trang thai nguyen to; thay vao đo, no đuoc tim thay trong cac oxide hoac silicate. Felspat, nhom khoang chat pho bien nhat trong lop vo Trai đat, la tap hop cac aluminosilicat. Nhom cung xuat hien trong cac khoang chat beryl, cryolit, garnet, spinel, va ngoc lam. Cac tap chat trong Al2O3, chang han nhu crom va sat, tao ra cac loai đa quy lan luot la hong ngoc va saphir. Kim loai nhom tu nhien cuc ky hiem va chi co the đuoc tim thay duoi dang pha phu trong moi truong co đo bay hoi oxy thap, chang han nhu ben trong mot so nui lua. Nhom tu nhien đa đuoc phat hien trong cac lo phun lanh o suon luc đia đong bac cua Bien Đong. Cac mo nay co the la ket qua cua qua trinh khu tetrahydroxoaluminate Al(OH)−4 nho vi khuan.
Mac du nhom la mot nguyen to pho bien va rong rai, nhung khong phai tat ca cac khoang chat nhom đeu la nguon kim loai kha thi ve mat kinh te. Hau nhu tat ca nhom kim loai đeu đuoc san xuat tu quang bo xit (AlOx(OH)3-2x). Bo xit xuat hien nhu mot san pham phong hoa cua nen đa co ham luong sat va silic thap trong đieu kien khi hau nhiet đoi. Nam 2017, phan lon bo xit đuoc khai thac o Uc, Trung Quoc, Guinea va An Đo.


Ung dung = Kim loai =

San luong nhom toan cau đat 58,8 trieu tan vao nam 2016, la kim loai đuoc con nguoi khai thac nhieu thu hai sau kim loai sat (1.231 trieu tan).
Nhom hau nhu luon đuoc hop kim, giup cai thien đang ke tinh co hoc cua kim loai, đac biet la khi đuoc ram. Vi du, cac loai la nhom thong thuong va lon đung đo uong la hop kim tu 92% đen 99% nhom. Cac tac nhan hop kim chinh cho nhom ren va đuc la đong, kem, magnesi, mangan va silic (vi du nhu đura) voi muc đo cua cac kim loai khac la vai phan tram theo trong luong.

Cac ung dung chinh cua kim loai nhom bao gom:

Giao thong (o to, may bay, xe tai, xe lua, tau bien, xe đap, tau vu tru, v.v.). Nhom đuoc su dung vi khoi luong rieng thap.
Đong goi (lon nhom, bia nhom, khung, v.v.). Nhom đuoc su dung vi no khong đoc hai (xem phan duoi), khong tham nuoc va khong tao thanh manh vun.
Xay dung va cong trinh (cua so, vat lieu bao phu, day đien, mai nha, v.v.). Vi thep re hon nen nhom đuoc su dung khi can uu tien đo nhe, khang an mon hoac cac tinh nang ky thuat quan trong.
Cac ung dung lien quan đen đien (hop kim dan, đong co va may phat đien, bien ap, tu đien, v.v.). Nhom đuoc su dung vi gia thanh thap, đo dan đien tot, co đo cung co hoc vua đu va khoi luong rieng thap, cung nhu kha nang khang an mon.
Mot loat cac vat dung trong ho gia đinh, tu dung cu nau an đen noi that. Nhom đuoc su dung vi co khoi luong rieng thap, dien mao đep, de gia cong va đo ben tot.
May moc va thiet bi (thiet bi che bien, ong, cong cu). Nhom đuoc su dung vi kha nang chong an mon, khong bat lua va đo cung co hoc.


= Hop chat =
Hau het nhom oxide (khoang 90%) đuoc chuyen đoi thanh nhom kim loai. Nhom oxide co đo cung cao (đo cung Mohs 9), nen đuoc su dung rong rai nhu mot chat mai mon. Ve mat hoa hoc, nhom oxide rat ben nen co the ung dung trong moi truong co tinh chat phan ung cao nhu đen cao ap natri. Nhom oxide thuong đuoc su dung lam chat xuc tac trong cac quy trinh cong nghiep; mot so vi du gom qua trinh Claus nham chuyen đoi hydro sulfide thanh luu huynh trong nha may loc dau va đe alkyl hoa amine. Nhieu chat xuc tac cong nghiep đuoc ho tro bang nhom oxide, co nghia la chat xuc tac đat tien đuoc phan tan tren be mat nhom oxide. Mot ung dung chinh khac cua nhom oxide la lam chat hap thu hoac chat chong am.

Mot so muoi sulfat cua nhom co ung dung cong nghiep va thuong mai. Nhom sulfat (duoi dang hydrat) đuoc san xuat hang trieu tan moi nam. Khoang hai phan ba san luong đuoc su dung trong xu ly nuoc. Ung dung chinh tiep theo la trong san xuat giay. No cung đuoc su dung lam chat cam mau trong qua trinh nhuom, trong viec muoi hat hat giong, khu mui dau khoang, trong qua trinh nhuom da, va trong san xuat cac hop chat nhom khac. Hai loai phen, phen amoni va phen kali, tung đuoc dung lam chat cam mau va trong qua trinh nhuom da, nhung viec su dung chung đa giam đang ke sau khi co san nhom sulfat voi đo tinh khiet cao. Nhom chloride khan đuoc su dung lam chat xuc tac trong nganh hoa hoc va xang dau, trong nganh nhuom va trong qua trinh tong hop cac hop chat huu co va vo co khac. Nhom hydroxychloride đuoc su dung trong viec lam sach nuoc, trong nganh giay va nhu chat chong mo hoi. Natri aluminat đuoc su dung trong viec xu ly nuoc va la mot chat tang toc qua trinh đong cung xi mang.
Nhieu hop chat nhom co ung dung đac biet, vi du:

Nhom acetat trong dung dich đuoc su dung lam chat lam se.
Nhom phosphate đuoc su dung trong san xuat kinh, gom su, giay go va san pham giay, my pham, son, vec ni va trong xi mang nha khoa.
Nhom hydroxide đuoc dung lam chat tro tieu hoa va chat cam mau; no cung đuoc su dung trong viec loc nuoc, san xuat kinh va gom su, va trong viec chong tham cac loai vai.
Lithi nhom hydride la mot chat chong oxy hoa manh đuoc su dung trong hoa hoc huu co.
Hop chat co nhom đuoc dung lam acid Lewis va chat đong xuc tac.
Methylaluminoxane la chat đong xuc tac trong qua trinh polymer hoa olefin Ziegler–Natta đe san xuat cac polyme vinyl nhu polyethen.
Cac ion nhom trong dung dich (nhu sulfat nhom trong nuoc) đuoc su dung đe đieu tri chong lai cac tac nhan gay benh cho ca nhu Gyrodactylus salaris.
Trong nhieu loai vaccine, mot so muoi nhom nhat đinh đuoc dung lam chat bo tro mien dich (tang cuong phan ung mien dich) đe cho phep protein trong vaccine đat đu hieu qua lam kich thich mien dich. Cho đen nam 2004, hau het cac chat bo tro  trong vaccine đeu đuoc gan nhom.


San xuat Qua trinh san xuat nhom bat đau bang viec khai thac đa bo xit tu long đat. Bo xit đuoc xu ly va chuyen thanh alumina bang cong nghe Bayer, sau đo đuoc xu ly bang cong nghe Hall-Heroult đe tao ra nhom.
San xuat nhom tieu thu rat nhieu nang luong nen cac nha san xuat co xu huong đat lo luyen o nhung noi co nguon đien doi dao va gia thanh thap. San xuat 1 kilogram nhom can nang luong tuong đuong 7 kilogram dau, so voi 1,5 kilogram đoi voi thep va 2 kilogram đoi voi nhua. Tinh đen nam 2023, cac nha san xuat nhom lon nhat the gioi la Trung Quoc, Nga, An Đo, Canada va Cac Tieu vuong quoc A Rap Thong nhat. trong khi Trung Quoc la nuoc san xuat nhom hang đau the gioi voi thi phan toan cau tren 55%.
Theo bao cao Metal Stocks in Society cua International Resource Panel, luong nhom binh quan tinh theo đau nguoi toan cau đuoc su dung trong xa hoi (tuc la trong o to, toa nha, đo đien tu, v.v.) la 80 kg. Phan lon trong so nay nam o cac nuoc phat trien hon (350–500 kg binh quan đau nguoi) thay vi cac nuoc kem phat trien hon (35 kg binh quan đau nguoi).


= Cong nghe Bayer =

Cong nghe Bayer giup bien đoi bo xit thanh alumina. Bo xit đuoc pha tron đe cho đong nhat va đuoc nghien nho. Hon hop bun sau đo đuoc tron voi dung dich natri hydroxide nong; hon hop sau đo đuoc xu ly trong binh nghien o ap suat lon hon ap suat khi quyen, tu đo hoa tan nhom hydroxide trong bo xit đong thoi chuyen tap chat thanh cac hop chat khong tan:
Al(OH)3 + Na+ + OH− → Na+ + [Al(OH)4]−
Sau phan ung nay, bun se o nhiet đo cao hon điem soi cua no. Bun đuoc lam lanh bang cach loai bo hoi nuoc khi ap suat giam. Can bo xit đuoc tach ra khoi dung dich va loai bo. Dung dich, luc nay khong co chat ran, đuoc gieo hat bang cac tinh the nhom hydroxide nho; đieu nay lam phan huy cac ion [Al(OH)4]− thanh nhom hydroxide. Sau khi khoang mot nua luong nhom đa ket tua, hon hop đuoc đua  may phan loai. Cac tinh the nhom hydroxide nho đuoc thu thap đe lam tac nhan gieo hat; cac hat tho đuoc chuyen thanh alumina bang cach đun nong; dung dich thua đuoc loai bo bang cach bay hoi (neu can thiet), tinh che va tai che.


= Cong nghe Hall-Heroult =

Qua trinh chuyen đoi alumina sang nhom đuoc thuc hien boi quy trinh Hall–Heroult. Trong qua trinh tieu hao nhieu nang luong nay, dung dich alumina trong hon hop cryolite (Na3AlF6) va calci fluoride nong chay (o nhiet đo 955°C va 965°C) đuoc đien phan đe san sinh nhom kim loai. Nhom long chim xuong đay dung dich va đuoc khai thac, va thuong đuoc đuc thanh nhung khoi lon goi la phoi nhom đe che bien them.
Cac anode cua binh đien phan đuoc lam bang carbon, vat lieu chong an mon fluoride tot nhat. Anode đuoc nung trong qua trinh nay hoac đuoc nung truoc. Loai ban đau, con đuoc goi la anode Soderberg, co hieu suat tiet kiem đien nang thap hon va viec thu gom khoi thai trong qua trinh nung ton kem. Vi the, chung đuoc thay the bang anode đa nung truoc. Carbon dung cho anode nen co đo tinh khiet cao đe nhom hoac chat đien phan khong bi nhiem tro. Mac du carbon co kha nang chong an mon, nhung 0,4–0,5 kg cathode van bi tieu thu trong qua trinh san xuat mot kilogram nhom. Cathode đuoc lam bang anthracit khong yeu cau đo tinh khiet cao vi cac tap chat rua troi rat cham. Cathode bi tieu thu o muc 0,02–0,04 kg cho moi kilogram nhom san xuat. Mot binh đien phan thuong se ngung hoat đong sau 4–6 nam ke tu khi cuc am bi hu hai.
Quy trinh Hall–Heroult san xuat nhom voi đo tinh khiet tu 99% tro len. Nhom co the đuoc lam tinh khiet hon nho quy trinh Hoopes. Trong quy trinh nay, nhom nong chay đuoc đien phan cung chat đien phan natri, bari va nhom fluoride. San pham thu đuoc la nhom voi đo tinh khiet 99,99%.
Nang luong đien chiem khoang 20-40% trong gia thanh cua san xuat nhom, phu thuoc vao noi đat lo nhom. San xuat nhom tieu thu khoang 5% luong đien đuoc san xuat tai Hoa Ky. Vi ly do nay, giai phap thay the quy trinh Hall–Heroult đa đuoc nghien cuu, nhung khong co quy trinh nao đat kha thi ve mat kinh te.


= Tai che =

Thu hoi nhom bang cach tai che đa tro thanh mot nhiem vu quan trong cua nganh cong nghiep luyen nhom. Hoat đong tai che nhom it đuoc chu y cho đen cuoi nhung nam 1960, khi viec su dung ngay cang nhieu lon đo uong bang nhom bang nhom khien cong chung chu y đen viec tai che nhom. Tai che bao gom viec nau chay phe lieu, mot qua trinh chi can 5% nang luong dung đe san xuat nhom tu quang, mac du mot phan đang ke (len toi 15% nguyen lieu đau vao) bi mat duoi dang can (oxide giong tro). May nau chay nhom xep chong tao ra it xi hon nhieu, voi gia tri đuoc ghi la thap hon 1%.
Xi trang tu qua trinh san xuat nhom so cap va tu cac hoat đong tai che thu cap van chua mot luong nhom huu ich co the đuoc chiet xuat trong cong nghiep. Qua trinh nay tao ra nhom duoi dang phoi cung voi mot loai vat lieu phe thai co đo phuc tap cao. Chat thai nay rat kho quan ly.No phan ung voi nuoc, giai phong hon hop khi gom acetylen, hydro sulfide, mot luong lon khi amonia va nhieu loai khi khac. Bat chap nhung thach thuc nay, chat thai van đuoc su dung lam chat đon trong nhua đuong va be tong. Tiem nang san xuat hydro cua xi nhom cung đa đuoc xem xet va nghien cuu.


Vai tro sinh hoc Mac du pho bien rong rai trong vo Trai Đat, nhung nhom khong co vai tro sinh hoc nao đuoc biet đen. O đo pH 6–9 (lien quan đen phan lon nguon nuoc tu nhien), nhom ket tua duoi dang hydroxide va khong con ton tai; phan lon cac nguyen to co tinh chat nhu vay khong co vai tro sinh hoc hoac la chat đoc. Nhom sulfat co gia tri LD50 la 6207 mg/kg (đuong mieng, chuot), tuong đuong voi 435 gram đoi voi mot con chuot nang 70kg.


= Đoc tinh =
Nhom đuoc Bo Y te va Dich vu Nhan sinh Hoa Ky phan loai la chat khong gay ung thu. Mot bai đanh gia nam 1988 cho rang co rat it bang chung cho viec nguy hai toi suc khoe tu viec tiep xuc nhom thong thuong, va mot bai đanh gia đoc tinh cua nhieu nguyen to nam 2014 khong tim thay tac đong co hai cua nhom khi tieu thu duoi 40 mg/ngay voi moi 1 kg khoi luong co the. Phan lon luong nhom tieu thu se đuoc đao thai ra khoi co the qua phan; phan lon luong nhom nho đi vao mau se đuoc bai tiet qua nuoc tieu; tuy nhien, mot luong nhom van vuot qua đuoc hang rao mau nao va luu tru chu yeu luu tru o nao cua benh nhan Alzheimer. Bang chung đuoc cong bo nam 1989 chi ra rang đoi voi benh nhan Alzheimer, nhom co the hoat đong bang cach lien ket cheo tinh đien giua cac protein, tu đo lam giam bieu hien gen o hoi thai duong tren.


= Tac đong =
Mac du hiem gap, nhung nhom co the gay loang xuong khang vitamin D, thieu mau hong cau nho khang erythropoietin va nhung thay đoi o he than kinh trung uong. Nhung nguoi bi suy than co nguy co đac biet cao. Viec tieu thu nhom silicat ngam nuoc trong thoi gian dai (đe kiem soat acid da day cao) co the tao lien ket nhom voi cac chat trong ruot va tang đao thai cac kim loai khac, chang han nhu sat hoac kem; thieu mau co the xay ra o lieu đu cao (>50 g/ngay).

Trong su co o nhiem nuoc Camelford nam 1988, nguon nuoc uong cua nguoi dan tai Camelford, Anh đa bi nhiem nhom sulfat trong nhieu tuan. Mot bao cao cuoi cung ve su co nay vao nam 2013 đa ket luan rang viec nay khong co kha nang gay ra cac van đe lau dai ve suc khoe.
Nhom bi nghi ngo la nguyen nhan co the gay benh Alzheimer, nhung tinh đen  nam 2018, sau 40 nam nghien cuu, khong co bang chung ro rang ve moi lien quan nay.
Nhom lam gia tang bieu hien gen lien quan đen estrogen trong cac te bao ung thu vu o nguoi đuoc nuoi cay trong phong thi nghiem. O lieu rat cao, nhom co lien quan đen su thay đoi chuc nang cua hang rao mau nao. Mot so it nguoi co the bi di ung khi tiep xuc voi nhom, gay ra cac trieu chung nhu phat ban ngua, đau đau, đau co, đau khop, suy giam tri nho, mat ngu, tram cam, hen suyen, hoi chung ruot kich thich hoac cac van đe khac khi su dung cac san pham chua nhom.
Tiep xuc voi nhom duoi dang bot hoac khoi han co the gay xo phoi. Bot nhom min co the gay chay hoac no, tiem an nguy co mat an toan tai noi lam viec.


= Con đuong tiep xuc =
Thuc an la nguon cung cap nhom chinh, trong đo nuoc uong chua nhieu nhom hon thuc pham ran; tuy nhien, nhom tu thuc an co the đuoc hap thu nhieu hon nhom tu nuoc. Cac nguon tiep xuc voi nhom qua đuong mieng cua nguoi bao gom thuc pham (do nhom đuoc su dung trong phu gia thuc pham, bao bi thuc pham va đo uong, va dung cu nau an), nuoc uong (do su dung trong xu ly nuoc đo thi) va thuoc chua nhom (đac biet la thuoc trung hoa acid/thuoc chong loet va cac che pham aspirin đem). Muc phoi nhiem qua che đo an uong o nguoi chau Au trung binh la 0,2–1,5 mg/kg/tuan nhung co the len đen 2,3 mg/kg/tuan.
Viec tieu thu thuoc trung hoa acid, chat chong mo hoi, vac-xin va my pham la nhung con đuong tiep xuc tiem an. Tieu thu thuc pham hoac chat long co tinh acid kem nhom lam tang kha nang hap thu nhom, va maltol đa đuoc chung minh la lam gia tang su tich tu nhom trong cac mo than kinh va xuong.


= Đieu tri =
Trong truong hop bi nghi hap thu đot ngot mot luong lon nhom, phuong phap đieu tri duy nhat la su dung deferoxamine mesylate đe đao thai nhom ra khoi co the bang lieu phap chelation. Tuy nhien, can than trong khi ap dung phuong phap nay vi no khong chi lam giam nong đo nhom trong co the ma con lam giam nong đo cac kim loai khac nhu đong hoac sat.


Tac đong moi truong Nong đo nhom cao tap trung o gan cac khu vuc khai thac; mot luong nho nhom đuoc thai ra moi truong tai cac nha may nhiet đien chay bang than hoac cac nha may đot rac. Nhom trong khong khi đuoc rua sach boi mua hoac thuong lang xuong nhung cac hat nhom nho van co the ton tai trong khong khi trong mot thoi gian dai.
Mua acid la yeu to tu nhien chinh trong viec dich chuyen nhom tu nguon thien nhien va cung la ly giai cho tac đong moi truong tieu cuc cua nhom. Tuy nhien, yeu to chinh khien nhom xuat hien trong nuoc man va nuoc ngot la qua trinh cong nghiep gop phan thai nhom vao khong khi.
Trong nuoc, nhom hoat đong nhu mot chat đoc đoi voi cac sinh vat ho hap qua mang nhu ca khi nuoc co tinh acid. Trong moi truong nay, nhom co the ket tua tren mang mang, lam giam cac ion trong huyet tuong va hemolymph dan đen su mat can bang trong qua trinh tu đieu hoa nuoc. Cac hop chat huu co cua nhom co the de dang đuoc hap thu va can thiep vao qua trinh chuyen hoa trong đong vat va chim, mac du tren thuc te đieu nay hiem khi xay ra.
Nhom la mot trong nhung yeu to chinh lam giam su phat trien cua cay tren đat chua. Mac du khong gay hai đen su phat trien cay tren đat co pH trung tinh, nhung tren đat acid, nong đo cac ion nhom Al3+ đoc hai tang len va lam xao tron su phat trien va chuc nang cua re. Lua mi đa phat trien co che khang nhom bang viec giai phong cac hop chat huu co ket hop voi cac ion nhom gay hai. Co che nay cung co the ton tai trong cao luong.
San xuat nhom gap cac thach thuc rieng ve moi truong trong tung giai đoan cua qua trinh san xuat. Thach thuc chinh la khi thai gay hieu ung nha kinh. Cac khi nay la ket qua tu su tieu thu đien cua cac nha luyen kim va cac san pham phu tu qua trinh che bien. Khi nha kinh manh nhat trong so nay la cac perfluorocarbon nhu CF4 va C2F6 tu qua trinh nau luyen.
Nhom rat hiem khi bi phan huy sinh hoc; hau het cac sinh vat gay an mon nhom khong tan cong hoac tieu thu truc tiep nhom, ma thay vao đo tao ra chat thai gay an mon. Nam Geotrichum candidum co the tieu thu nhom trong cac đia CD. Vi khuan Pseudomonas aeruginosa va nam Cladosporium resinae thuong đuoc phat hien trong binh nhien lieu may bay su dung nhien lieu kerosene (khac voi xang may bay), va cac mau nuoi cay trong phong thi nghiem co the lam suy yeu nhom.


Ghi chu Tham khao Thu muc Davis, J. R. (1999). Corrosion of Aluminum and Aluminum Alloys (bang tieng Anh). ASM International. ISBN 978-1-61503-238-9.
Dean, J. A. (1999). Lange's handbook of chemistry (an ban thu 15). McGraw-Hill. ISBN 978-0-07-016384-3. OCLC 40213725.
Drozdov, A. (2007). Aluminium: The Thirteenth Element (PDF). RUSAL Library. ISBN 978-5-91523-002-5. Ban goc (PDF) luu tru ngay 16 thang 4 nam 2016. Truy cap ngay 22 thang 3 nam 2025.
Evans, Ken; Hudson, L. Keith; Misra, Chanakya; Perrotta, Anthony J.; Wefers, Karl; Williams, F. S. (2024). "Aluminum Oxide". Bach khoa toan thu Ullmann ve Hoa chat cong nghiep. Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a01_557.pub2. ISBN 978-3-527-30673-2.
Greenwood, Norman N.; Earnshaw, A. (1997), Chemistry of the Elements (bang tieng Anh) (an ban thu 2), Oxford: Butterworth-Heinemann, ISBN 0-7506-3365-4
Haynes, W.M., bien tap (2016). CRC Handbook of Chemistry and Physics (an ban thu 97). Boca Raton, Florida: CRC Press. ISBN 9781498754293.
King, R. B. (1995). Inorganic Chemistry of Main Group Elements. Wiley-VCH. ISBN 978-0-471-18602-1.
Kvande, Halvor; Frank, William B.; Haupin, Warren E.; Vogt, Helmut; Bruno, Marshall; Thonstad, Jomar; Dawless, Robert K.; Taiwo, Oyebode A. (2024). "Aluminum". Bach khoa toan thu Ullmann ve Hoa chat cong nghiep (bang tieng Anh). Weinheim: John Wiley & Sons, Ltd. tr. 1–48. doi:10.1002/14356007.a01_459.pub3. ISBN 978-3-527-30673-2.
Nappi, C. (2013). The global aluminium industry 40 years from 1972 (PDF) (Bao cao). International Aluminium Institute. Luu tru (PDF) ban goc ngay 9 thang 10 nam 2022.
Richards, J. W. (1896). Aluminium: Its history, occurrence, properties, metallurgy and applications, including its alloys (an ban thu 3). Henry Carey Baird & Co.
Schmitz, C. (2006). Handbook of Aluminium Recycling (bang tieng Anh). Vulkan-Verlag GmbH. ISBN 978-3-8027-2936-2.


Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Aluminium tai Wikimedia Commons
Nhom tai Tu đien bach khoa Viet Nam
Nhom tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)
Aluminium tren The Periodic Table of Videos (Đai hoc Nottingham)
Toxic Substances Portal – Aluminum Luu tru ngay 12 thang 12 nam 2016 tai Wayback Machine – tu Co quan đac trach cac chat đoc hai va theo doi benh tat, Bo Y te va Dich vu Nhan sinh Hoa Ky
CDC – NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards – Aluminum
San luong nhom toan cau theo quoc gia
Lich su gia nhom theo IMF
History of Aluminium – tu trang web cua International Aluminium Institute (tam dich: Vien Nhom Quoc Te).
Emedicine – Nhom
Phim ngan Aluminum co the đuoc tai mien phi ve tu Internet Archive
Phong thi nghiem quoc gia Los Alamos – Nhom Luu tru ngay 5 thang 1 nam 2006 tai Wayback Machine