kaengreg/wikifacts-bench huggingface dataset:
Lua hoang Trung A (Equus hemionus) la mot loai lua lon thuoc Ho Ngua, Bo Guoc le, đac huu o chau A. Loai nay đuoc Pallas mo ta nam 1775. Chung sinh song o cac vung sa mac cua Syria, Iran, An Đo va Tay Tang.
Giong nhu nhieu loai đong vat an co lon khac, pham vi phan bo cua chung bi thu hep chu yeu la viec san ban va mat moi truong song. Trong so 6 phan loai thi mot đa bi tuyet chung va hai loai đang nguy cap. Lua hoang Tay Tang (Equus kiang), mot ho hang gan o Tay Tang, noi chung đuoc coi la loai rieng, mac du mot so hoc gia van phan loai chung nhu la mot phan loai cua lua hoang Trung A (E. hemionus kiang).
Lua hoang Trung A lon hon so voi lua hoang chau Phi. Chung nang khoang 290 kg va dai khoang 2,1 met (đo dai bao gom đau va than). So voi ngua thi chan cua chung ngan hon va mau long cua chung dao đong phu thuoc theo mua. Noi chung, long cua chung co mau nau anh đo trong mua he, tro thanh nau anh vang trong cac thang mua đong. Chung co soc mau đen co vien mau trang mo rong xuong phia duoi cua đoan giua lung.
Lua hoang Trung A đa đuoc nguoi Sumer co đai su dung đe keo xe ke tu khoang nam 2600 TCN.


Phan loai Lua hoang Mong Co (Equus hemionus hemionus). Tinh trang: Co the bi đe doa.
Lua hoang An Đo hay Khur (Equus hemionus khur). Tinh trang: Nguy cap.
Lua hoang Gobi (Equus hemionus luteus). Tinh trang: Co the bi đe doa.
Lua hoang Turkmenia (Equus hemionus kulan). Tinh trang: Cuc ky nguy cap.
Lua hoang Ba Tu (Equus hemionus onager). Tinh trang: Cuc ky nguy cap.
Lua hoang Syria (Equus hemionus hemippus). Tinh trang: Tuyet chung tu nam 1927.


Xem them La peau de chagrin


Tham khao Lien ket ngoai Onager (Asiatic wild ass) Luu tru ngay 27 thang 9 nam 2007 tai Wayback Machine- Anh chup tu khu bao ton đong vat hoang da Hai-Bar, Israel.
Lua hoang Trung A tai trang Trung tam Thong tin Cong nghe sinh hoc quoc gia Hoa Ky (NCBI).
Lua hoang Trung A 624993 tai He thong Thong tin Phan loai Tich hop (ITIS).
Lua hoang Trung A tai Encyclopedia of Life
Pallas (1775). "Equus hemionus". Sach Đo IUCN cac loai bi đe doa. Phien ban 2011. Lien minh Bao ton Thien nhien Quoc te.
Quoc gia la mot khai niem khong gian, van minh, xa hoi va chinh tri; truu tuong ve tinh than, tinh cam va phap ly, đe chi ve mot lanh tho co chu quyen, mot chinh quyen va nhung con nguoi cua cac dan toc co tren lanh tho đo; ho gan bo voi nhau bang luat phap, quyen loi, van hoa, ton giao, ngon ngu, chu viet qua qua trinh lich su lap quoc, va nhung con nguoi chap nhan nen van hoa cung nhu lich su lap quoc đo cung chiu su chi phoi cua chinh quyen, va, ho cung nhau chia se qua khu cung nhu hien tai va cung nhau xay dung mot tuong lai chung tren vung lanh tho co chu quyen. Theo nghia thong thuong, "quoc gia" đuoc hieu la mot quoc gia co chu quyen. Tuy nhien no cung co the la mot lanh tho phu thuoc hoac mot quoc gia cau thanh nen mot quoc gia co chu quyen, vi du nhu Scotland trong Anh Quoc. 
Quoc gia cung co khi đuoc dung đe chi mot nuoc hay đat nuoc, nhu "Nuoc Viet Nam la mot quoc gia o vung Đong Nam A". Hai khai niem nay, mac du van thuong đuoc dung thay cho nhau, nhung co sac thai khac nhau.
Tinh tu "quoc gia" la dung đe chi muc đo quan trong tam co quoc gia va/hoac đuoc chinh phu bao tro nhu "Thu vien quoc gia, Trung tam luu tru quoc gia, Hoi đong quoc gia bien soan tu đien..."
Ve phuong dien cong phap quoc te thi mot chu the đuoc xem la quoc gia khi co đay đu cac yeu to sau: lanh tho, dan cu va co chinh quyen. Quoc gia la chu the quan trong cua quan he phap luat quoc te.
Hien nay thi the gioi co 195 quoc gia thuoc Lien Hiep Quoc, bao gom 193 quoc gia thanh vien va 2 quan sat vien la Thanh quoc Vatican va Palestine.
Cac quoc gia nay đuoc chia thanh cac khu vuc khac nhau tren the gioi:

Chau Phi: 54 quoc gia
Chau A: 48 quoc gia
Chau Au: 44 quoc gia
Chau My Latinh va Caribe: 33 quoc gia
Chau Đai Duong: 14 quoc gia
Bac My: 2 quoc gia


Xem them Danh sach cac nuoc tren the gioi
Danh sach quoc gia theo dan so
Danh sach cac nuoc khong con nua
Danh sach cac nuoc Cong hoa xa hoi chu nghia
Danh sach cac chu đe lien quan đen quoc gia
Danh sach theo quoc gia


Tham khao Lien ket ngoai
Koala, hay gau tui (danh phap khoa hoc: Phascolarctos cinereus) la mot loai thu co tui an thuc vat song tai Uc va la loai vat duy nhat hien con song trong ho Phascolarctidae, va ho hang gan gui nhat con sinh ton cua no la wombat. Koala đuoc tim thay o vung doc theo bo bien phia đong va nam đao chinh, chinh xac la o Queensland, New South Wales, Victoria va Nam Uc. No co chieu dai co the khoang 60–85 cm (24–33 in) va khoi luong 4–15 kg (9–33 lb). Mau long tu xam bac đen nau so-co-la. Koala o cac quan the phia bac noi chung nho hon va sang mau hon hon cac ca the song o phia nam. Co the cac quan the nay thuoc cac phan loai rieng biet, nhung đieu nay khong đuoc cong nhan.


Phan loai hoc va tien hoa Koala đuoc đat ten chi la Phascolarctos nam 1816 boi nha đong vat hoc nguoi Phap Henri Marie Ducrotay de Blainville, ong đa khong đat ten loai cho no mai đen khi đuoc xem xet lai. Nam 1819, nha đong vat hoc nguoi Đuc Georg August Goldfuss đat danh phap hai phan cho no la Lipurus cinereus. Vi ten Phascolarctos đuoc cong bo truoc, chieu theo Uy ban Quoc te ve Danh muc Đong vat hoc (ICZN), no co quyen uu tien la ten chinh thuc. Nha tu nhien hoc nguoi Phap Anselme Gaetan Desmarest đe xuat ten Phascolartos fuscus nam 1820, cho rang cac ca the mau nau khac loai voi cac ca the mau xam. Cac ten khac đuoc đe xuat boi cac tac gia chau Au gom Marodactylus cinereus boi Goldfuss nam 1820, P. flindersii boi Rene Primevere Lesson nam 1827, va P. koala boi John Edward Gray nam 1827.


Sinh san Koala cai truong thanh đu đe sinh san vao tam 2 đen 3 tuoi, con con đuc o đo tuoi 3 đen 4. Neu khoe manh, mot koala cai co the đe mot con moi nam trong vong 12 nam. Chu ki mang thai la 35 ngay. Rat hiem khi co sinh đoi. Con đuc va cai thuong giao hop trong khoang tu thang 12 đen thang 3, tuong ung voi mua he tai Nam Ban Cau.
Koala moi sinh khong co long, chua mo mat, chua co tai va chi be bang hat đau. Koala khi lot long me treo len cai tui lon nguoc cua me no (co the đong mo theo y muon cua koala me) va bam vao mot trong hai num vu cua me. Koala nho o trong tui cua me trong khoang 6 thang đau tien, chi bu sua. Trong thoi gian nay, no phat trien tai, mat va long. Sau đo koala nho se bat đau đi ra ngoai. Khoang 30 tuan tuoi, no bat đau an thuc an set goi la "pap" do koala me tiet ra. Koala nho tiep tuc o voi me khoang 6 thang sau, treo tren lung me, bu sua va an la cay. Sau 12 thang o voi me, koala cai tu đi kiem an o vung xung quanh; trong khi koala đuc tiep tuc o voi me toi tan 2 đen 3 tuoi.................................


Hinh anh Chu thich Tham khao Ben Fordham, "Koala cull: the Kangaroo Island controversy" Luu tru ngay 11 thang 12 nam 2005 tai Wayback Machine, A Current Affair (15 thang 4 nam 2004).
Flannery, T.F., The Future Eaters, An ecological History of the Australasian Lands and People, (Reed New Holland, Sydney, 1994).
Victoria (viet tat VIC) la mot tieu bang nam tai goc đong nam cua Uc. Tuy la tieu bang co dien tich nho thu nhi (sau Tasmania), Victoria co dan so cao nhat Uc - vao nam 2021 dan so cua Victoria đat hon 6.649.159 nguoi. Thu phu cua Victoria la Melbourne, noi tap trung hon 70% dan so cua tieu bang.


Vi tri đia ly Phia đong giap bien Tasman thuoc Thai Binh Duong
Phia tay giap bang Nam Uc
Phia nam giap eo bien Bass thuoc An Đo Duong, đoi dien qua eo bien la bang Tasmania
Phia bac giap bang New South Wales


Xem them Uc
Cac Tieu bang va vung lanh tho Uc
Chay rung tai Victoria 2009
 Tu lieu lien quan toi Victoria, Australia tai Wikimedia Commons


Tham khao
Pham Đinh Chuong (1929 – 1991) la mot nhac si tieu bieu cua nen tan nhac Viet Nam. Ong con la mot ca si voi nghe danh Hoai Bac.


Cuoc đoi Pham Đinh Chuong sinh ngay 14 thang 11 nam 1929 tai phuong Bach Mai, quan Hai Ba Trung, Ha Noi. Que noi ong o Ha Noi va que ngoai o Son Tay. Ong xuat than trong mot dong ho ma hau het đeu lam van nghe. Chu ong la nha van Truc Khe, nhac si Pham Ngoc Can. Co la nghe si Song Kim, duong la nha tho The Lu. Anh ong la hoa si Pham Van Đon va nhac si Pham Van Chung.
Cha cua Pham Đinh Chuong la ong Pham Đinh Phung. Nguoi vo đau cua ong Phung sinh đuoc 2 nguoi con trai: Pham Đinh Sy va Pham Đinh Viem. Pham Đinh Sy lap gia đinh voi nu kich si Kieu Hanh va co con gai la ca si Mai Huong. Con Pham Đinh Viem la ca si Hoai Trung cua ban hop ca Thang Long.
Nguoi vo sau cua ong Pham Đinh Phung co 3 nguoi con: Truong nu la Pham Thi Quang Thai (ca si Thai Hang, vo Pham Duy). Con trai thu la nhac si Pham Đinh Chuong. Va co con gai ut Pham Thi Bang Thanh (ca si Thai Thanh).
Pham Đinh Chuong theo hoc truong Buoi đen trung hoc thi nghi hoc, gia nhap đoan ca kich luu dien o nong thon vao nam 1946.
Nam 1951, ong ve Ha Noi lap ra ban hop ca Thang Long noi tieng.
Nam 1953, ong lap gia đinh voi ca si Khanh Ngoc (sinh nam 1937, ten that la Han Thi Lan Anh) roi chuyen vao Sai Gon song.
Sau su kien 30 thang 4 nam 1975, ong đinh cu tai California, Hoa Ky.
Ong mat 22 thang 8 nam 1991 tai California.


Su nghiep am nhac Pham Đinh Chuong đuoc nhieu nguoi chi dan nhac ly nhung phan lon van la tu hoc. Trong nhung nam đau khang chien, ong cung cac anh em Pham Đinh Viem, Pham Thi Quang Thai va Pham Thi Bang Thanh gia nhap ban van nghe Quan đoi o Lien Khu IV.
Phan nhieu nhung tac pham cua Pham Đinh Chuong thuong đuoc xep vao dong tien chien boi mang phong cach tru tinh lang man. Hai sang tac đau tien Ra đi khi troi vua sang va Ho leo nui đeu co khong khi hao hung, tuoi tre.
Nam 1951, ong ve thanh. Voi nghe danh Hoai Bac, ong cung cac anh em Hoai Trung, Thai Thanh, Thai Hang lap ban hop ca Thang Long danh tieng, du ca khap cac thanh pho lon cua Nam Viet Nam luc đo. Thoi ky nay, cac sang tac cua ong thuong mang am huong cua mien Bac nhu noi len tam trang hoai huong cua minh: Khuc giao duyen, Đuoc mua, Tieng dan chai... Thoi gian sau, ong viet nhieu ban nhac vui tuoi hon: Xom đem, Ly ruou mung, Đon xuan...
Khi cuoc hon nhan voi ca si Khanh Ngoc tan vo, ong bat đau sang tac tinh ca. Ong đem tam trang đau thuong vao bon ca khuc da diet, đau nhuc, buot gia tam can: Đem cuoi cung, Thuo ban đau, Nguoi đi qua đoi toi, Nua hon thuong đau.
Pham Đinh Chuong cung pho nhac tu tho. Nhieu ban nhac pho tho cua ong đa tro thanh nhung bai bat hu, co mot suc song rieng nhu: Đoi mat nguoi Son Tay (tho Quang Dung), Mong duoi hoa (tho Đinh Hung), Nua hon thuong đau (tho Thanh Tam Tuyen), Đem nho trang Sai Gon (tho Du Tu Le)... Pham Đinh Chuong cung đong gop cho tan nhac Viet Nam bai truong ca bat hu Hoi Trung Duong noi ve ba con song đai dien cho ba mien: song Hong, song Huong va song Cuu Long.


Tac pham Chu thich
Khi hiem hay khi tro (Tieng Anh: noble gas) la nhom cac nguyen to hoa hoc trong nhom nguyen to so 18, (truoc đay goi la nhom 0), co so electron lop ngoai cung la 8 trong bang tuan hoan. Chuoi nguyen to hoa hoc nay chua heli, neon, argon, krypton, xenon, radon va oganesson (co the khong phai khi hiem) Ngoai ra, flerovi nhom 14 cung the hien cac đac điem giong khi hiem. Khi hiem truoc đay đuoc goi la khi tro, nhung thuat ngu nay khong chinh xac mot cach chat che do cac nguyen to nay cung co tham gia vao mot so phan ung hoa hoc nhat đinh. Thuat ngu khi hiem cung la mot ten goi chua chinh xac, do tren thuc te, vi du, argon trong tu nhien ton tai o mot phan đang ke (0,93% theo the tich hay 1,29% theo khoi luong) cua khi quyen Trai Đat. Ten goi khi quy chi toi danh nghia 'quy toc' vi nhung nguyen to trong nhom nay khong tham gia vao nhung phan ung hoa hoc voi cac loai nguyen to khac ngoai toc, đuoc so sanh nhu cac vi quy toc khong noi dong voi binh dan. Ma cung co le la co lien quan toi cac kim loai quy kem hoat đong hoa hoc, chung đuoc goi nhu the la do su quy bau, kha nang chong an mon cao va co mot su gan ket lau dai voi tang lop quy toc, nhung cac khi quy thi khong thay co lien quan gi đen cac yeu to đa noi nhu kim loai quy, ngoai tru mot so trong chung la đat tien. Nhu vay, tren thuc te ca ba ten goi đeu khong thuc su chat che va khong phan anh đay đu cac tinh chat hoa-ly hay lich su cua nhom cac nguyen to nay.
Do đo hoat đong hoa hoc cuc ky yeu cua chung, cac khi hiem đa khong đuoc phat hien cho đen tan nam 1868, khi heli đuoc phat hien ra trong quang pho cua Mat troi. Tren Trai Đat, mai đen nam 1895 thi nguoi ta moi co lap đuoc heli. Cac khi hiem co cac luc tuong tac noi nguyen tu cuc ky yeu, ket qua la chung co điem nong chay va điem soi rat thap. Đieu nay giai thich tai sao tat ca chung đeu o dang khi trong cac đieu kien binh thuong, tham chi ngay ca cac nguyen to co nguyen tu luong lon hon so voi nhieu chat ran thong thuong khac.
Bang tuan hoan chua mot o trong phia duoi radon, voi so nguyen tu bang 118. Đieu nay gian tiep chi ra su ton tai, mac du co the chu ky ton tai rat ngan, cua mot nguyen to khi hiem van chua đuoc phat hien ra, ma hien nay nguoi ta đat ten la oganesson.
Du cac khi hiem noi chung la khong hoat đong hoa hoc, nhung trong mot so đieu kien cu the thi chung van tao ra cac hop chat (hop chat cua khi hiem).
Khi hiem khong phai la ten goi rieng cho nhom nguyen to 18 vi oganesson thuc te co the khong phai la khi hiem, trong khi flerovi (nhom nguyen to 14) lai la mot khi hiem.


Thuoc tinh vat ly Tham khao Lien ket ngoai Bai tuyen bo cua Truong Đai hoc Ohio Luu tru ngay 2 thang 8 nam 2003 tai Wayback Machine phat cho bao chi ve cac hop chat cua urani voi cac khi hiem
Khi hiem – Neon, Krypton, Xenon – Tinh chat, su dung va ung dung
argon (Ar) Tinh chat, su dung va ung dung
Dien vien la nguoi nghe si bieu dien, trinh bay mot vai dien nhat đinh. Dien vien co the bieu dien tai nha hat, trong phim, tren tivi, đai phat thanh... Dien vien trinh bay vai dien cua minh (bang cach su dung giong noi, cu đong va net mat... cua minh) theo kich ban đa đuoc viet san hoac co the ung khau vai dien cua minh. Phuong phap dien vien bay to vai dien cua minh tuy thuoc vao the loai, phong cach va hoan canh cua phim. Nguoi dien vien co the đuoc moi đi đong phim, hay trung tuyen qua nhung cuoc thi tuyen dien vien.


Lich su Lich su nghe dien vien bat đau tu nam 534 TCN, khi nghe si Hy Lap Thespis buoc len san khau tai Nha hat Dionysus va tro thanh nguoi đau tien noi loi thoai trong vo kich. Truoc đo, cac cau chuyen chi đuoc the hien qua hat, mua va ke chuyen o ngoi thu ba. Đe vinh danh Thespis, dien vien ngay nay đuoc goi la "Thespians". Trong thoi ky Hy Lap co đai, dien vien chu yeu la nam va bieu dien trong ba the loai kich chinh: bi kich, hai kich va kich satyr. Nghe thuat kich phat trien manh me duoi thoi La Ma, tro thanh mot hinh thuc nghe thuat thinh vuong voi nhieu the loai nhu kich đuong pho, mua khoa than va hai kich.
Khi Đe quoc Tay La Ma suy tan, kich cam va dien cam tro nen pho bien, va trong suot thoi so ky Trung Co, cac nha tho o chau Au dung lai cac su kien trong Kinh Thanh duoi dang kich. Cac dien vien thoi nay chu yeu la nam va thuong bi Giao hoi chi trich.
Đen cuoi thoi Trung Co, cac dien vien chuyen nghiep bat đau xuat hien o Anh va chau Au. Thoi ky Phuc Hung chung kien su ke thua cac truyen thong san khau thoi Trung Co, voi su đong gop cua Commedia dell'arte va cac đoan kich gan lien voi cac gia đinh quy toc. Su phuc hoi dien ra sau khi cac nha hat mo lai vao nam 1660, đanh dau su ra đoi cua cac vo hai kich phuc hung va su xuat hien cua nu dien vien. 
Vao the ky 19, nghe dien vien tro thanh mot nghe danh gia, voi su ra đoi cua đao dien va quan ly san khau. Cac ngoi sao dien vien thu hut đong đao khan gia, va cac đoan kich luu dien khap noi.
Đen đau the ky 20, nen kinh te san xuat kich quy mo lon thay the mo hinh "dien vien quan ly". Cac vai tro tro nen chuyen mon hoa, va cac cong ty so huu chuoi nha hat lon chiem uu the, voi viec bieu dien lau dai cac vo kich noi tieng, đac biet la cac vo nhac kich.


Phan loai dien vien Dien vien đien anh
Dien vien truyen hinh
Dien vien kich
Dien vien đong the
Dien vien vo thuat
Dien vien hai
Dien vien long tieng
Nguoi ke chuyen
Dien vien mua
Dien vien xiec
Dien vien tap ky­


Xem them Đien anh
Ngoi sao đien anh
Nhan vat giai tri
Nghe thuat đong phim
Phuong phap dien
Nghe đong the
San khau
Danh sach dien vien


Tham khao Lien ket ngoai Con đuong tro thanh dien vien
Nghiep dien vien: Đung ao tuong mot buoc len may!
Trung tam Thuong mai The gioi la mot toa nha phuc hop hau het đa hoan thanh o ha Manhattan, thanh pho New York, Hoa Ky, thay the bay toa nha trung tam thuong mai the gioi ban đau tren cung đia điem đa bi pha huy trong su kien ngay 11 thang 9. Đia điem đang đuoc xay dung lai voi toi đa sau toa nha choc troi moi, bon trong so đo đa đuoc hoan thanh; đai tuong niem va bao tang cho nhung nguoi thiet mang trong cac vu tan cong; mot cong vien tren cao lien ke voi đia điem, đuoc goi la Cong vien Tu do; va trung tam van chuyen. Trung tam Thuong mai the gioi gom 104 tang, toa nha cao nhat o Tay ban cau, la toa nha dan đau cho khu phuc hop moi.


Cau truc Trung tam Thuong mai The gioi moi bao gom nam toa thap, đai tuong niem va bao tang 9/11, trung tam thuong mai, trung tam giao thong, bai đau xe, cong vien, nha tho, hoi truong va đia điem bieu dien nghe thuat. Ke tu thang 3 nam 2020, tien đo xay dung đia điem đuoc thiet ke lai nhu sau:


Tham khao Ghi chu
Danh sach cong trinh cao nhat nuoc My bao gom tat ca toa nha cao tren 820 ft (250m) boi chieu cao kien truc (bao gom ang-ten).
Toa nha choc troi đau tien tren the gioi đuoc xay dung tai Chicago vao nam 1885. Ke tu đo, Hoa Ky đa tro thanh noi cua mot so toa nha cao nhat the gioi. Tai thanh pho New York, đac biet la o quan Manhattan, đay la noi co đuong chan troi cao nhat ca nuoc. Đang chu y, đa co 11 toa nha cua My đa giu danh hieu toa nha cao nhat the gioi (9 o New York). Thanh pho New York va Chicago luon la noi tap trung cua cac toa nha choc troi o My.
Vao nam 2018, One World Trade Center o New York đuoc cao la toa nha cao nhat tai Hoa Ky. Toa nha co chieu cao la 1.792 ft (546m). Nhung neu đo chieu cao đen tang cao nhat cua toa nha (tang quan sat) thi One World Trade Center đa bi vuot qua boi Willis Tower o Chicago (ten cu la Sears Tower) va 432 Park Avenue.
Truoc cuoc tan cong 11 thang 9 tai thanh pho New York, hai toa thap đoi Trung tam Thuong mai The gioi chiem vi tri thu hai va ba trong danh sach duoi đay, ngay phia sau Willis Tower (khong tinh One World Trade Center). Neu nhu khong bi pha huy, thi hai toa thap đoi nay hien tai se đung o vi tri thu ba va tu trong danh sach duoi đay.
Co rat nhieu toa nha sieu lon đuoc đe xuat va đang đuoc xay dung tren toan quoc, tap trung o thanh pho New York va Chicago. Cac du an o New York bao gom Central Park Tower va 111 West 57th Street. O Chicago, cac cau truc đuoc đe xuat bao gom Vista Tower ~95 tang va ~1.186 ft (361m); Wolf Point Towers, Gateway Tower va mot thap đuoc thiet ke boi Rafael Vinoly. Cac toa nha cao tang khac đuoc đe xuat hoac đang xay dung bao gom Comcast Technology Center o Philadelphia, Salesforce Tower o San Francisco, One Bayfront Plaza va One Brickell City Centre o Miami.


Đa hoan thanh Danh sach nay đuoc xep theo cong trinh đa hoan thanh o Hoa Ky co chieu cao it nhat 820 ft (250m), dua tren chieu cao tieu chuan bao gom thap va kien truc.
Dau bang (=) theo thu hang cho biet cung chieu cao giua hai hoac nhieu toa nha.


Đang đuoc xay dung, đe xuat hoac bi huy bo = Đang xay dung =
Danh sach nay liet ke cac toa nha đuoc xay dung va len ke hoach tai Hoa Ky, co chieu cao hon 690 ft (210m).
Cot "nam" trong danh sach la nam hoan thanh du kien cua cong trinh.


= Đa phe duyet va đe xuat =

Danh sach nay liet ke cac toa nha đa đuoc phe duyet va đe xuat du an tai Hoa Ky, co chieu cao hon 700 ft (213m).


= Bi huy bo =
Danh sach nay liet ke cac toa nha đa bi huy bo tai Hoa Ky, co chieu cao hon 374 ft (114m).
Cot "nam" trong danh sach la nam toa nha bi huy bo đe xuat.


Đa bi pha huy Danh sach nay đuoc liet ke 10 toa nha cao nhat bi pha huy tai Hoa Ky.


Xem them Nha choc troi
Danh sach cong trinh va ket cau cao nhat the gioi
Danh sach cong trinh minh đam cao nhat the gioi
Danh sach toa nha cao nhat Thanh pho New York
Danh sach nhung toa nha cao nhat Viet Nam
Danh sach cac toa nha cao nhat Đong Nam A


Tham khao SkyscraperCity
Trau (phu lau, Han tu: 芙蔞) (danh phap hai phan: Piper betle) la mot loai cay gia vi hay cay thuoc, la cua no co cac tinh chat duoc hoc. Đay la loai cay thuong xanh, loai day leo va song lau nam, voi cac la hinh trai tim co mat bong va cac hoa đuoi soc mau trang, co the cao toi 1 met. Loai nay co nguon goc o vung Đong Nam A va đuoc trong o An Đo, Indonesia, Sri Lanka, Viet Nam, Malaysia. La trau khong loai tot nhat thuoc ve giong "Magahi" (tu vung Magadha), sinh truong o gan Patna tai Bihar, An Đo.
O Viet Nam co hai loai trau chinh: trau mo va trau que. La trau mo to ban, de trong. Trau que co vi cay, nho la, đuoc ua chuong hon trong tuc an trau.


Thanh phan Thanh phan hoat hoa cua tinh dau trong la trau khong la betel-phenol (hay chavibetol hoac 3-hyđroxy-4-metoxyankylbenzen, no tao ra huong vi nhu mui khoi), chavicol va cađinen.


Nhai trau Tai mot so quoc gia nhu An Đo, Đai Loan, Viet Nam v.v thi la trau đuoc nhai cung voi voi toi (Calci hydroxide) hay voi song (calci ocide) va qua cua cay cau). Voi co tac dung giu cho thanh phan hoat hoa cua trau khong nam o dang base tu do hay chat kiem, đieu nay cho phep no đi vao trong mau thong qua hap thu duoi luoi. Trong qua cau co chua cac ancaloit nhu arecolin, arecain, guraxin. Chung tang cuong tiet nuoc bot (nuoc bot bi nhuom đo). To hop cua cau, trau va voi đe nhai, con đuoc goi la "mieng trau", đa đuoc nguoi dan trong khu vuc su dung vai nghin nam. Soi thuoc la hoac thuoc lao đoi khi cung đuoc them vao.
Cac la trau khong cung đuoc su dung nhu la chat kich thich, chat khu trung va chat lam sach hoi tho. Trong y hoc Ayurveda, chung con đuoc su dung nhu la thuoc kich duc. Tai Malaysia chung đuoc su dung đe đieu tri chung đau đau, viem khop va cac thuong ton khop. Tai Thai Lan va Trung Quoc chung đuoc dung đe lam diu benh đau rang.Tai Indonesia chung đuoc uong nhu mot loai tra va su dung nhu la thuoc khang sinh. Chung cung đuoc su dung trong tra đe đieu tri chung kho tieu, cung nhu trong thuoc mo hay thuoc hit đe đieu tri đau đau, cung nhu trong đieu tri chung tao bon, cung nhu co tac dung thong mui va ho tro tiet sua.
Loai thuc vat co quan he ho hang la P. sarmentosum, đuoc su dung trong nau an, đoi khi cung đuoc goi la "la trau hoang".


Mot vai hinh anh Xem them La lot (Piper lolot)
Cau
Su tich trau cau


Chu thich Tham khao Du lieu lien quan toi Trau khong tai Wikispecies