Nuoc tieu, nuoc đai hay nieu la mot chat long thuong vo trung do than tiet ra va luu tru trong co the tai bang quang. Khi tieu tien, nuoc tieu đuoc đao thai ra khoi co the qua nieu đao.
Qua trinh trao đoi chat cua cac te bao tao ra nhieu san pham, mot so thi giau nito nhu ure hay axit uric va creatinin, can phai loai bo khoi mau. Nhung san pham nay cuoi cung bi tong ra khoi co the qua mot qua trinh goi la tieu tien, đay la cach co ban đe bai tiet cac chat hoa tan trong nuoc khoi co the. Cac chat hoa hoc nay co the đuoc nhan dang va đuoc phan tich bang cach phan tich nuoc tieu. Cac đieu kien benh nhat đinh co the lam cho nuoc tieu nhiem cac tac nhan gay benh.
Nuoc tieu co vai tro trong chu trinh nito cua Trai Đat. Trong he sinh thai can bang, nuoc tieu lam phong phu đat va do đo giup cay phat trien. Do đo, nuoc tieu co the đuoc su dung lam phan bon. Mot so đong vat su dung no đe đanh dau lanh tho. Trong lich su, nuoc tieu đe lau hoac len men cung đuoc su dung đe san xuat thuoc sung, lam chat tay trong ho gia đinh, chat thuoc da va chat nhuom vai.
Nuoc tieu va phan nguoi đuoc goi chung la chat thai cua con nguoi hoac chat bai tiet cua con nguoi, va đuoc quan ly bang he thong ve sinh. Nuoc tieu va phan gia suc cung yeu cau phai xu ly thich hop neu mat đo dan so chan nuoi cao.


Sinh ly hoc Hau het cac đong vat co he thong bai tiet đe loai bo chat thai đoc hai hoa tan. O nguoi, chat thai hoa tan đuoc bai tiet chu yeu boi he thong tiet nieu va, o muc đo thap hon ve mat ure, đuoc loai bo bang mo hoi. He thong tiet nieu bao gom than, nieu quan, bang quang va nieu đao. He thong nay tao ra nuoc tieu bang mot qua trinh loc, tai hap thu va bai tiet o ong than. Than trich xuat cac chat thai hoa tan tu mau, cung nhu nuoc du thua, đuong va mot loat cac hop chat khac. Nuoc tieu thu đuoc chua nong đo ure cao va cac chat khac, bao gom ca đoc to. Nuoc tieu chay tu than qua nieu quan, bang quang va cuoi cung la nieu đao truoc khi đi ra khoi co the.


= Thoi luong =
Nghien cuu xem xet thoi gian đi tieu trong mot loat cac loai đong vat co vu cho thay chin loai co vu lon đi tieu tien trong 21 ± 13 giay bat ke kich thuoc co the. Cac loai nho hon bao gom đong vat gam nham va doi khong the tao ra dong nuoc tieu va thay vao đo đi tieu tien thanh mot loat giot nuoc roi nhau.


Đac điem = Đuong đi =
Nuoc tieu chinh đuoc đo vao be than qua ong dan nuoc tieu xuong tich tru o bong đai roi đuoc thai ra ngoai nho hoat đong cua co vong ong đai, co bong đai va co bung.


= Đinh luong =
Muc thai nuoc tieu trung binh o nguoi truong thanh la khoang 1,4 L nuoc tieu moi nguoi moi ngay voi muc binh thuong la 0,6 đen 2,6 L moi nguoi moi ngay, đuoc thai ra ngoai trong khoang 6 đen 8 lan tieu moi ngay tuy thuoc vao tinh trang hydrat hoa, muc đo hoat đong, cac yeu to moi truong, can nang va suc khoe cua ca nhan. San xuat qua nhieu hoac qua it nuoc tieu đeu can đuoc cham soc y te. Poly nieu la tinh trang san xuat qua nhieu nuoc tieu (> 2,5 L / ngay), thieu nieu khi <400 mL nuoc tieu đuoc san xuat va vo nieu khi luong nuoc tieu <100 mL moi ngay.


= Thanh phan =
Khoang 91-96% nuoc tieu la nuoc. Nuoc tieu cung chua mot loai muoi vo co va cac hop chat huu co, bao gom protein, hormone va mot loat cac chat chuyen hoa, thay đoi theo nhung gi đuoc đua vao co the.
Tong chat ran trong nuoc tieu trung binh la 59 g moi nguoi moi ngay. Chat huu co chiem tu 65% đen 85% chat ran kho trong nuoc tieu, voi chat ran de bay hoi bao gom 75-85% tong chat ran. Ure la thanh phan lon nhat cua chat ran trong nuoc tieu, chiem hon 50% tong so. O cap đo nguyen to, nuoc tieu cua con nguoi chua 6,87 g/L carbon, 8,12 g/L nito, 8,25 g/L oxy va 1,51 g/L hydro. Ty le chinh xac thay đoi theo tung ca nhan va voi cac yeu to nhu che đo an uong va suc khoe kha nhau. O nguoi khoe manh, nuoc tieu chua rat it protein; du thua protein la goi y cua benh tat.


= Mau sac =

Nuoc tieu thay đoi ve ben ngoai, chu yeu phu thuoc vao muc đo hydrat hoa cua co the, cung nhu cac yeu to khac. Nuoc tieu binh thuong la mot chat long trong suot tu khong mau đen ho phach nhung thuong co mau vang nhat. Trong nuoc tieu cua mot ca nhan khoe manh, mau sac chu yeu đen tu su hien dien cua urobilin. Urobilin la mot san pham thai cuoi cung do su phan huy hem tu huyet sac to trong qua trinh pha huy cac te bao mau lao hoa.
Nuoc tieu khong mau cho thay qua nhieu hydrat hoa, thuong thich hop hon la mat nuoc (mac du no co the loai bo cac muoi thiet yeu ra khoi co the). Nuoc tieu khong mau trong cac xet nghiem ma tuy co the goi y mot no luc đe tranh phat hien cac loai thuoc bat hop phap trong mau thong qua qua trinh hydrat hoa.

Nuoc tieu mau vang đam thuong la dau hieu cua mat nuoc.
Mau vang/cam nhat co the đuoc gay ra bang cach loai bo cac vitamin B du thua trong mau.
Mot so loai thuoc nhu rifampin va phenazopyridine co the gay ra nuoc tieu mau da cam.
Nuoc tieu co mau đuoc goi la tieu mau, mot trieu chung cua mot loat cac tinh trang y te.
Nuoc tieu mau cam sam đen nau co the la trieu chung cua vang da, tieu co van hoac hoi chung Gilbert.
Nuoc tieu mau đen hoac sam mau đuoc goi la melan nieu va co the đuoc gay ra boi mot khoi u ac tinh hoac u ac tinh khong lien tuc cap tinh.
Nuoc tieu mau hong co the la ket qua cua viec tieu thu cu cai đuong.
Nuoc tieu mau xanh la cay co the la ket qua cua viec tieu thu mang tay hoac thuc pham hoac đo uong co thuoc nhuom mau xanh la cay.
Nuoc tieu mau đo hoac nau co the đuoc gay ra do porphyria (khong bi nham lan voi mau vo hai, mau hong tam thoi hoac mau đo do cu cai đuong).
Nuoc tieu mau xanh co the đuoc gay ra boi su an vao cua xanh methylen (vi du, trong thuoc) hoac thuc pham hoac đo uong co thuoc nhuom mau xanh.
Vet nuoc tieu mau xanh co the đuoc gay ra boi hoi chung ta xanh.
Nuoc tieu mau tim co the la do hoi chung tui nuoc tieu mau tim.


Tham khao