Lockheed L-188 Electra la mot may bay đong co canh quat cua Hoa Ky, đuoc san xuat boi Tap đoan Lockheed. Đuoc bay lan đau nam 1957, đay la may bay đong co canh quat lon đau tien đuoc san xuat tai My. Luc đau may bay nay ban rat chay, nhung sau hai vu tai nan chet nguoi dan toi viec ton qua nhieu tien đe sua chua mot loi trong thiet ke, cho nen khong con đon đat hang nao nua. Voi ti le cong suat – trong luong đoc nhat, kieu canh quat lon va canh rat ngan, canh ta Fowler lon co dien tich canh hieu qua tang len đang ke khi mo rong, va voi thiet ke bon đong co, L-188 Electra co hieu suat bay chua tung co trong lich su may bay phan luc va ke ca may bay van tai ngay nay – đac biet la tren cac san bay đuong bang ngan va cao truong cao. Đong co canh quat som đuoc thay the boi đong co phan luc dan đen nhieu chiec L-188 Electra đuoc cai tien thanh may bay van tai. Mot so Electra van con đuoc su dung trong nhieu vai tro khac nhau trong the ky 21. Khung may cua L-188 Electra cung đuoc su dung đe lam khung cua may bay Lockheed P-3 Orion thanh cong hon.


Phat trien Lockheed đa chiem đuoc vi the manh trong viec san xuat may bay thuong mai nho đong co piston Constellation cua ho. Sau qua trinh tiep tuc nghien cuu va phat trien, ho đa mang đong co canh quat len khung may Constellation cua chiec Lockheed L-1249 Super Constellation. Nam 1951, Lockheed đa đuoc hang hang khong Capital Airlines lien he đe đat hang san xuat mot may bay phan luc canh quat moi đuoc đat ten la YC-130, tuy nhien do khong co su quan tam tu bat ky hang van tai nao khac nen ban thiet ke đa bi lang quen. Sau đo, Capital Airlines tiep tuc đat hang 60 chiec Vickers Viscounts. Vao nam 1954, nhu mot ket qua cua viec American Airlines thich thu su phat trien may bay hai đong co, y tuong cua Capital Airlines lai noi len va ho lai thiet ke va đat hang Lockheed san xuat loai may bay hai đong co CL-303. Ban thiet ke moi nay co kieu canh cao hon va co the chua tu 60 toi 70 hanh khach. That khong may, ban thiet ke nay cung bi cat vao tu vi thieu su quan tam tu cac hang khac.

Mot nam sau, American Airlines đa sua đoi yeu cau cua minh thanh mot may bay bon đong co co the chua 75 hanh khach va van hanh trong tam bay 2.000 dam (3.219 km). Lockheed đa đe xuat mot thiet ke moi la chiec CL-310 voi canh thap va 4 đong co Rolls-Royce Darts hoac Napier Elands. CL-310 phu hop voi yeu cau cua American Airlines, nhung khong đap ung đuoc yeu cau cua mot hang van tai khac la Eastern Air Lines. Yeu cau cua ho la tam bay xa hon, toc đo hanh trinh toi thieu la 350 mph va suc chua lon hon, co the chua tu 85 đen 90 hanh khach. Lockheed thiet ke lai CL-130 su dung đong co cua Allison 501-D13, mot phien ban may bay dan su cua T56 phat trien cho Lockheed C-130 Hercules đe phuc vu nhu cau van tai quan su. Khung may bay đuoc lam lon hon đe tang khong gian đat ghe va tang hieu suat. Ban thiet ke nay đa đuoc American Airlines đat hang cho 35 chiec Model 188 vao ngay 8 thang 6 nam 1955, va sau đo Eastern Airlines cung đa đat 40 chiec vao ngay 27 thang 9 nam 1955. Chiec đau tien đuoc hoan thanh sau 26 thang va luc đo so luong đon đat hang Lockheed đa len toi 129 đon. Chiec nguyen mau, Model 188A đuoc hoan thanh va lan đau tien bay vao ngay 6 thang 12 nam 1957, 2 thang truoc thoi han. Lockheed đuoc trao giay chung nhan boi Cuc Hang Khong Lien Bang (FAA) vao ngay 22 thang 8 nam 1958. Hang đau tien đuoc phan phoi la Eastern Airlines vao ngay 8 thang 10 nam 1958, nhung no chi đuoc bat đau su dung vao ngay 12 thang 1 nam 1959.

Nam 1957, Hai Quan Hoa Ky đa yeu cau san xuat mot loai may bay tuan tra tren bien cao cap. Lockheed đe xuat mot phien ban phat trien cua Electra va dua theo đo ho đa tao ra P-3 Orion, đat su thanh cong lon hon mong đoi – P-3 Orion đa phuc vu tien tuyen lien tuc trong hon 50 nam.


Thiet ke Model 188 Electra la mot dong may bay canh thap đuoc trang bi 4 đong co tuoc bin canh quat Allison 501-D13. No co bo banh đap gom 3 banh va đuoi on đinh doc. Buong lai yeu cau to lai 3 nguoi va co the chua tu 60 đen 80 hanh khach, toi đa 98 nguoi. Bien the đau tien la Model 188A, sau đo la Model 188C voi tam bay xa hon, dung tich binh xang tang 1.000 gallon My (3.800 lit) va trong luong cat canh toi đa tang 3.000 can Anh (1.400 kg).


Lich su hoat đong = Cac hoat đong dan su =
American Airlines la khach hang đau tien. Cac khach hang sau đo la Eastern Air Lines, Braniff Airways va Northwest Airlines. Electra bat đau gap rac roi. Hanh khach đi tren chuyen bay than phien ve tieng on trong cabin phia truoc cua canh, do su cong huong am thanh cua cac canh quat. Lockheed thiet ke lai vo đong co, nghieng đong co len 3 đo. Nhung thay đoi đa đuoc tich hop tren day chuyen san xuat vao giua nam 1959 va đa co tac dung cai thien hieu nang đong co va mang lai chuyen đi tot hon cho hanh khach.
Co toi 3 chiec may bay gap tai nan tu thang 2 nam 1959 đen thang 3 nam 1960. Sau vu tai nan thu 3, FAA đa gioi han toc đo bay cua Electra cho đen khi nguyen nhan đuoc xac đinh.
Sau mot cuoc đieu tra sau rong, nguyen nhan cua 2 trong so cac vu tai nan (trong thang 9 nam 1959 va thang 3 nam 1960) đuoc tim ra la do su gan ket đong co. Gan ket đa khong đu manh đe giam mot hien tuong goi la "su xoay che đo rung" (tuong tu nhu su chuyen đong cua đau đua tre khi no chay cham lai) anh huong đen vo ngoai đong co. Khi dao đong đuoc truyen đen cac canh va tan so rung giam đen điem cong huong voi cac tam lop tren canh (cung mot tan so), canh se đap len xuong cuc ki manh cho đen khi bi rach. Lockheed thuc hien mot chuong trinh sua đoi cuc ki đat đo (Lockheed Electra Achievement Program hay LEAP) trong đo đong co gan ket va cau truc canh ho tro gan ket đuoc gia co, mot so tam lop tren canh đuoc thay the boi tam lop day hon. Tat ca cac Electra đeu đuoc sua đoi voi chi phi cua Lockheed tai nha may, moi Electra đuoc sua trong vong 20 ngay. Nhung thay đoi đa đuoc tich hop trong day chuyen san xuat. Tuy nhien, nhung vu tai nan đa xay ra, va dan chung mat niem tin vao Electra. No tham chi khong con đuoc su dung boi nhung hang hang khong nho nhat. San xuat dung lai vao nam 1961 sau khi 170 chiec đa đuoc che tao. Thiet hai cho Lockheed đuoc uoc tinh vao khoang 57 trieu USD, khong ke chi phi cho cac vu kien (khoang 55 trieu USD). Lockheed tiep tuc van chuyen hanh khach đen nhung nam 1980, va hau het cac Electra bay gio đuoc su dung đe chuyen cho hang hoa.
Nhieu hang hang khong o My đa su dung Electra, nhung hang hang khong duy nhat o chau Au đat hang Electra tu Lockheed la KLM voi so luong 12 chiec, su dung tu thang 9 nam 1959 đen thang 1 nam 1969 o chau Au, Đong Sai Gon va Kuala Lumpur.

O phia nam Thai Binh Duong, Tasman Empire Airways Limited (TEAL) (sau đoi thanh Air New Zealand) su dung Electra đe bay xuyen vinh Tasman. O Australia, Trans Australia Airlines (TAA) va Ansett, moi hang van hanh 3 chiec Electra đe di chuyen giua cac Tieu bang cua Luc đia Uc va cang Morseby, tu nam 1959 đen nam 1971. Ansett cai tien 3 Electra cua ho thanh may bay van tai vao nam 1970 – 1971 va tiep tuc su dung chung đen nam 1984. Qantas cung su dung 4 Electra tren tuyen bay đen Hong Kong va Nhat Ban; đen New Caledonia; va đen New Guinea (cho đen khi tuyen bay đen New Guinea đuoc nhuong lai cho Ansett va TAA); sau đo bang qua An Đo Duong đe đen Nam Phi; va canh tranh voi tuyen bay qua vinh Tasman cua TEAL (sau đo TEAL 100% thuoc quyen so huu cua New Zealand).
Mot so Electra đa đuoc ban cho cac hang hang khong Nam My, noi ma, trai voi nhung gi đa xay ra o Hoa Ky, Electra đa hoat đong rat thanh cong, chang han nhu Lloyd Aereo Boliviano va Lineas Aereas Paraguayas; trong ca hai truong hop, Electra đa đap ung đuoc yeu cau cua cac hang hang khong nay truoc khi ho chuyen sang su dung may bay phan luc. Đang chu y nhat, hang hang khong Varig cua Brazil su dung Electra đe đua đon khach giua Rio de Janeiro va Sao Paulo trong nhieu nam va hoan thanh hon nua trieu chuyen bay tren nhieu tuyen đuong truoc khi Electra đuoc thay the bang may bay phan luc Boeing 737-300 va Fokker 100 vao nam 1992, va đa so đuoc ban cho Zaire nam sau đo. Electra tro thanh bieu tuong cua tuyen hang khong đo, su dung hoat đong cua Electra đa gay ra mot chan đong voi Brazil, ton khong it giay muc cua bao chi.
Trong thap nien 1970, mot so Electra cu đuoc mua lai boi cac cau lac bo lu hanh, bao gom nhung nha tham hiem va Shillelagh. Nhung chiec khac đa chuyen tu van chuyen hanh khach sang van tai hang hoa, 40 chiec đa đuoc cai tien boi cong ty con cua Tap đoan Lockheed tu nam 1968 voi 1 hoac 2 cua lon o phia ben trai than may bay va san cabin cai tien. Air California va Pacific Southwest Airlines van su dung Electra đe van chuyen hanh khach đen nhung san bay nho o phia Tay Hoa Ky đen cuoi thap nien 1970.


= Su dung trong quan su =
Nam 1973, Hai quan Argentina mua 3 Electra trang bi them cua van chuyen hang hoa. Chung đuoc su dung trong "Chien tranh ban thiu" đe bat tu nhan chinh tri vao Rio de La Plata, trong chuyen bay đam mau khet tieng. Mot so Electra cung đuoc su dung trong cac nhiem vu van chuyen trong Chien tranh Falklands nam 1982.
Nam 1983, sau su dung hoat đong cua chiec SP-2H Neptune cuoi cung, Hai quan Argentina đa mua lai khung cua nhung chiec Electra dan su, cai tien đe phu hop cho viec tuan tra tren bien, va su dung rong rai đen khi thay the boi P-3S vao nam 1994. Mot trong cac Electra cua Hai quan Argentina, đuoc biet đen voi ten goi L-188W Electron, đuoc bao quan tai bao tang Argentine Naval Aviation (MUAN) o Bahia Blanca.


Bien the L-188A
Phien ban san xuat đau tien
L-188AF (All Freight version)
Ten goi khong chinh thuc phien ban chuyen đoi cua L-188A đe van tai hang hoa
L-188PF (Passenger-Freight version)
Ten goi khong chinh thuc phien ban chuyen đoi cua L-188A đe van chuyen hanh khach
L-188C
Phien ban co tam bay lon hon voi the tich binh xang đuoc cai thien (6.940 gallon so voi 5.450 gallon cua L-188A) va trong luong cat canh lon hon (trong luong cat canh toi đa la 116.000 lb so voi 113,000 lb cua phien ban "A")
L-188CF
Ten goi khong chinh thuc phien ban chuyen đoi cua L-188C đe van tai hang hoa.
YP-3A Orion
Mot loai Orion co than rut ngan 7 feet.


Quoc gia su dung = Nhung quoc gia hien đang su dung =
Tinh đen thang 1 nam 2016, co 30 chiec Electra cua 3 hang hang khong Canada van đang hoat đong. Buffalo Airways co 6 chiec va hien tai đang su dung 2 chiec trong viec van tai hang hoa, 1 chiec đuoc su dung đe chua chay; Air Spray co 14 chiec trong đo 8 chiec dung đe chua chay; 3 chiec con lai thuoc ve Conair Group voi 1 chiec dung đe chua chay. Ca ba hang du kien se đuoc cap phep đe chuyen đoi tat ca thanh may bay chua chay.

 Canada
Air Spray (chua chay)
Buffalo Airways (cho hang va chua chay)
Conair Group (chua chay)


= Khai thac quan su =
 Argentina
Argentine Naval Aviation
 Bolivia
Bolivian Air Force - 1 chiec tu nam 1973, tiep tuc su dung đen nam 1987.
 Ecuador
TAME
 Honduras
Honduran Air Force - 1 chiec 188A tu nam 1979
 Mexico
Mexican Air Force - 1 chiec 188A tu nam 1978 đen 1987.
 Panama
Panamanian Air Force - 1 chiec 188C tu nam 1973 đen 1984.


= Đon đat hang =
Model 188A
Eastern Airlines đat 40 chiec 188A, đa giao tu thang 11 nam 1958 đen thang 8 nam 1959.
American Airlines đat 35 chiec 188A, đa giao tu thang 11 nam 1958 đen thang 3 nam 1960.
National Airlines đat 14 chiec 188A, đa giao tu thang 4 nam 1959 đen thang 1 nam 1961.
Ansett-ANA đat 3 chiec 188A, đa giao vao thang 2 nam 1959, thang 4 nam 1959 va thang 2 nam 1960.
Braniff Airways đat 9 chiec 188A, đa giao tu thang 4 nam 1959 đen thang 1 nam 1960.
Western Airlines đat 12 chiec 188A, đa giao tu thang 5 nam 1959 đen thang 2 nam 1961.
Trans Australia Airlines đat 3 chiec 188A, đa giao tu thang 6 nam 1959 đen thang 8 nam 1960.
General Motors đat 1 chiec 188A, đa giao vao thang 7 nam 1958.
Model 188C
Northwest Orient Airlines đat 18 chiec 188C, đa giao tu thang 7 nam 1959 đen thang 6 nam 1961.
Pacific Southwest Airlines đat 3 chiec 188C, đa giao tu thang 11 đen thang 12 nam 1959.
Capital Airlines đat 5 chiec 188C nhung sau đo huy đon hang, 5 chiec sau đo đa đuoc ban cho cac nha khai thac khac.
Qantas đat 4 chiec 188C, đa giao tu thang 10 đen thang 12 nam 1959.
KLM đat 12 chiec 188C, đa giao tu thang 9 nam 1959 đen thang 12 nam 1960.
Tasman Empire Airways đat 3 chiec 188C, đa giao tu thang 10 đen thang 12 nam 1959.
Garuda đat 3 chiec 188C, đa giao vao thang 1 nam 1961.


Nhung chiec con lai Đay la danh sach nhung chiec Lockheed L-188 Electra con lai tren the gioi, bao gom đang hoat đong va đuoc luu tru.

Hoat đong
1038 	C-FDTH 	Air Spray Tanker - dung đe chua chay; Tanker #498 (ex C-GKIL, N344HA)
1103 	C-FLJO 	Air Spray Tanker - dung đe chua chay; Tanker #482
1130 	C-FLXT 	Air Spray Tanker - dung đe chua chay; Tanker #481
1006 	C-FVFH 	Air Spray Tanker - dung đe chua chay; Tanker #489
1060 	C-FZCS 	Air Spray Tanker - dung đe chua chay; Tanker #487
2007 	C-GHZI 	Air Spray Tanker - dung đe chua chay; Tanker #484
1091 	C-GZCF 	Air Spray Tanker - dung đe chua chay; Tanker #490
1036 	C-GZVM 	Air Spray Tanker - dung đe chua chay; Tanker #485
1039 	C-FBAQ 	Buffalo Airways Tanker - hoan thanh chuyen đoi tu Air Tanker tu thang 1 nam 2016; đa thu nghiem, cho giay chung nhan su dung; Tanker #417
2010 	C-FIJX 	Buffalo Airways Tanker - dung đe chua chay; Tanker #416
1100 	C-GXFC 	Buffalo Airways Freighter - van chuyen hang hoa va nhien lieu so luong lon
1144 	C-GZFE 	Buffalo Airways Freighter - van chuyen hang hoa va nhien lieu so luong lon
1143 	C-FYYJ 	Conair Group Tanker - dung đe chua chay; Tanker #60 (ex G-LOFD)
Luu tru
1133 	C-GJTZ 	Air Spray
1082 	C-FVFI 	Air Spray
1028 	C-GNPB 	Air Spray
1053 	C-GOIZ 	Air Spray
1112 	C-GYVI 	Air Spray
1124 	C-GZYH 	Air Spray
1102 	0691(6-P105 & 5-T-1) 	Argentine Navy
1067 	0791(6-P-102) 	Argentine Navy
1070 	790(6-P-103) 	Argentine Navy
1140 	C-FIJV 	Buffalo Airways
1145 	C-GLBA 	Buffalo Airways
1138 	C-GYCG 	Conair
2014 	G-FIZU 	Conair
1084 	N282F 	Rockland Aerospace
1146 	N286F 	Rockland Aerospace
1109 	N340HA 	Rockland Aerospace
1043 	N346HA 	Rockland Aerospace
1125 	TAM01 	Transporte Aereo Militar
1131 	G-LOFB 	Atlantic Airlines
1079 	N281F 	Anchorage Airport Fire Department
1032 	ZP-CBX 	LAP Paraguay
1078 	ZP-CBY 	LAP Paraguay
1147 	XA-AEG 	Mex Jet Cargo
1073 	9Q-CTO 	ATO
Bao quan & trung bay
1122 	693(5-T-3) 	Hai quan Argentina
1025 	PP-VJM 	Museo Aeroespacial
1120 	0692(6-P-106 & 5-T-2) 	Museo de la Aviacion Naval
1071 	792(2-P-101) 	Museo de la Aviacion Naval
1072 	0793(6-P-104) 	Museo de la Aviacion Naval
1003 	N428NA 	(NASA cu)


Tai nan va su co Trong 170 chiec đuoc san xuat, co 58 chiec gap su co va tai nan.

3 thang 2 nam 1959: chuyen bay cua American Airlines so hieu 320 lo trinh tu Chicago đen New York, gap su co khi ha canh, 65 tren tong so 73 nguoi thiet mang.
29 thang 9 nam 1959: chuyen bay cua Braniff so hieu 542 gap tai nan tai Buffalo, Texas tren lo trinh tu Houston, Texas đen Dallas, Texas. 29 hanh khach va to phi cong 5 nguoi thiet mang.
17 thang 3 nam 1960: chuyen bay cua Northwest Orient so hieu 710 tren đuong tu Chicago đen Miami, Florida, đa tu vo khi bay qua Perry County, Indiana. 63 nguoi thiet mang (trong đo co 6 phi cong).
14 thang 9 nam 1960: chuyen bay cua American Airlines so hieu 361 buoc phai ha canh tren con đe. Chiec may bay đa lan vai vong, rat may la khong co thuong vong, 76 nguoi tren chuyen bay đeu an toan.
4 thang 10 nam 1960: chuyen bay cua Eastern Air Lines so hieu 375 gap tai nan luc cat canh tu san bay quoc te Logan, Boston, Massachusetts, 62 tren tong so 72 nguoi thiet mang. Nguyen nhan đuoc xac đinh la do chim bi cuon vao 3 trong so 4 canh quat.
12 thang 6 nam 1961: chuyen bay cua KLM so hieu 823 gap tai nan tren đuong bang o Cairo, 20 tren tong so 36 nguoi thiet mang.
17 thang 9 nam 1961: chuyen bay cua Northwest Orient Airlines so hieu 706 gap tai nan luc cat canh tai san bay quoc te O'Hare, Chicago, 37 nguoi thiet mang.
...


Tinh nang ky chien thuat (Model 188A) Đac điem tong quat

To lai: 5
Suc chuyen cho: 98 hanh khach
Tai trong: 33,800 lb (15331 kg)
Chieu dai: 104 ft 6 in (31.85 m)
Sai canh: 99 ft 0 in (30.18 m)
Chieu cao: 32 ft 10 in (10.00 m)
Dien tich canh: 1,300 sq ft (120.8 m²)
Trong luong rong: 57,400 lb (26,036 kg)
Đong co: 4 × đong co canh quat Allison 501-D13, 3750 hp (2800 kW)  moi chiec
 Hieu suat bay 

Van toc cuc đai: 721 km/h tai đo cao 12,000 ft (3,660 m) (448 mph, 390 knots)
Van toc hanh trinh: 324 knots (373 mph, 600 km/h)
Tam bay: 1,913 nmi (2,200 mi, 3,540 km) voi tai trong lon nhat, 2,409 nmi (2,770 mi, 4,455 km) voi tai trong 17,500 lb (7,938 kg) ()
Tran bay: 32,000 ft (9,753 m)
Van toc leo cao: 1,970 ft/phut (10 m/s)


Xem them Lockheed Model 10 Electra
May bay lien quan
Lockheed P-3 Orion
Lockheed CP-140 Aurora
Lockheed P-7
May bay tuong tu
Antonov An-10
Antonov An-12
Bristol Britannia
Canadair CL-44
Ilyushin Il-18
Vickers Vanguard
Vickers Viscount


Tham khao = Ghi chu =


= Tham khao =


Đoc them Nunez Padin, Jorge (2006). Lockheed L-188 Electra. Serie Aeronaval (bang tieng Tay Ban Nha va English). Quyen Nº20. Truy cap ngay 6 thang 5 nam 2014.{{Chu thich sach}}:  Quan ly CS1: ngon ngu khong ro (lien ket)


Lien ket ngoai Information, Pictures and Production List Luu tru ngay 22 thang 3 nam 2005 tai Wayback Machine
Engineering Summary of Propeller Whirl on the Electra Luu tru ngay 22 thang 9 nam 2004 tai Wayback Machine
Kiwanis Electra Memorial website
NTSB Report on 1968 Braniff N9707C Crash Luu tru ngay 4 thang 7 nam 2007 tai Wayback Machine
"Lockheed Electra" a 1955 Flight article