Thuy g cua nuoc đuoc tich tai cac đap nuoc lam quay mot tuoc bin nuoc va may phat đien. Kieu it đuoc biet đen hon la su dung nang luong đong luc cua nuoc hay cac nguon nuoc khong bi tich bang cac đap nuoc nhu nang luong thuy trieu. Thuy đien la nguon nang luong tai tao.
Nang luong lay đuoc tu nuoc phu thuoc khong chi vao the tich ma ca vao su khac biet ve đo cao giua nguon va dong chay ra. Su khac biet ve đo cao đuoc goi la ap suat. Luong nang luong tiem tang trong nuoc ty le voi ap suat. Đe co đuoc ap suat cao nhat, nuoc cung cap cho mot turbine nuoc co the đuoc cho chay qua mot ong lon goi la ong dan nuoc co ap (penstock).
Ngoai nhieu muc đich phuc vu cho cac mang luoi đien cong cong, mot so du an thuy đien đuoc xay dung cho nhung muc đich thuong mai tu nhan. Vi du, viec san xuat nhom đoi hoi tieu hao mot luong đien lon, vi the thong thuong ben canh nha may nhom luon co cac cong trinh thuy đien phuc vu rieng cho chung. Tai Cao nguyen Scotland đa co cac mo hinh tuong tu tai Kinlochleven va Lochaber, đuoc xay dung trong nhung nam đau the ky 20. Tai Suriname, [[Kinh te Suriname|đap ho van Blommestein va nha may phat đien]] đuoc xay dung đe cung cap đien cho nganh cong nghiep nhom Alcoa.
O nhieu vung tai Canada (cac tinh bang British Columbia, Manitoba, Ontario, Quebec va Newfoundland va Labrador) thuy đien đuoc su dung rat rong rai toi muc tu "hydro" đa đuoc dung đe chi bat ky nguon đien nao phat ra tu nha may đien. Nhung nha may phat đien thuoc so huu nha nuoc tai cac tinh đo đuoc goi la BC Hydro, Manitoba Hydro, Hydro One (ten chinh thuc "Ontario Hydro"), Hydro-Quebec va Newfoundland va Labrador Hydro. Hydro-Quebec la cong ty san xuat thuy đien lon nhat the gioi, voi tong cong suat lap đat nam 2005 đat 31.512 MW.


Tam quan trong Thuy đien, su dung đong luc hay nang luong dong chay cua cac con song hien nay chiem 20% luong đien cua the gioi. Na Uy san xuat toan bo luong đien cua minh bang suc nuoc, trong khi Iceland san xuat toi 83% nhu cau cua ho (2004), Ao san xuat 67% so đien quoc gia bang suc nuoc (hon 70% nhu cau cua ho). Canada la nuoc san xuat đien tu nang luong nuoc lon nhat the gioi va luong đien nay chiem hon 70% tong luong san xuat cua ho.
Ngoai mot so nuoc co nhieu tiem nang thuy đien, nang luc nuoc cung thuong đuoc dung đe đap ung cho gio cao điem boi vi co the tich tru no vao gio thap điem (tren thuc te cac ho chua thuy đien bang bom – pumped-storage hydroelectric reservoir - thinh thoang đuoc dung đe tich tru đien đuoc san xuat boi cac nha may nhiet đien đe danh su dung vao gio cao điem). Thuy đien khong phai la mot su lua chon chu chot tai cac nuoc phat trien boi vi đa so cac đia điem chinh tai cac nuoc đo co tiem nang khai thac thuy đien theo cach đo đa bi khai thac roi hay khong the khai thac đuoc vi cac ly do khac nhu moi truong.


Uu điem Loi ich lon nhat cua thuy đien la han che đuoc gia thanh nhien lieu. Cac nha may thuy đien khong phai chiu canh tang gia cua nhien lieu hoa thach nhu dau mo, khi thien nhien hay than đa, va khong can phai nhap nhien lieu. Cac nha may thuy đien cung co tuoi tho lon hon cac nha may nhiet đien, mot so nha may thuy đien đang hoat đong hien nay đa đuoc xay dung tu 50 đen 100 nam truoc. Chi phi nhan cong cung thap boi vi cac nha may nay đuoc tu đong hoa cao va co it nguoi lam viec tai cho khi van hanh thong thuong.
Cac nha may thuy đien ho chua bang bom hien la cong cu đang chu y nhat đe tich tru nang luong ve tinh huu dung, cho phep phat đien o muc thap vao gio thap điem (đieu nay xay ra boi vi cac nha may nhiet đien khong the dung lai hoan toan hang ngay) đe tich nuoc sau đo cho chay ra đe phat đien vao gio cao điem hang ngay. Viec van hanh cach nha may thuy đien ho chua bang bom cai thien he so tai đien cua he thong phat đien.
Nhung ho chua đuoc xay dung cung voi cac nha may thuy đien thuong la nhung đia điem thu gian tuyet voi cho cac mon the thao nuoc, va tro thanh điem thu hut khach du lich. Cac đap đa chuc nang đuoc xay dung đe tuoi tieu, kiem soat lu, hay giai tri, co the xay them mot nha may thuy đien voi gia thanh thap, tao nguon thu huu ich trong viec đieu hanh đap.
Song va suoi mang theo tram tich trong dong chay cua chung. Tram tich nay co the o nhieu vi tri khac nhau trong dong chay, phu thuoc vao su can bang giua van toc huong len tren hat (luc keo va luc nang) va [van toc lang đong van toc thiet bi đau cuoi] cua hat. Cac moi quan he nay đuoc the hien trong bang sau cho Rouse number, đay la ty le van toc roi tram tich voi van toc huong len tren.


Nhuoc điem Tren thuc te, viec su dung nuoc tich tru thinh thoang kha phuc tap boi vi yeu cau tuoi tieu co the xay ra khong trung voi thoi điem yeu cau đien len muc cao nhat. Nhung thoi điem han han co the gay ra cac van đe rac roi, boi vi muc bo sung nuoc khong the tang kip voi muc yeu cau su dung. Neu yeu cau ve muc nuoc bo sung toi thieu khong đu, co the gay ra giam hieu suat va viec lap đat mot turbine nho cho dong chay đo la khong kinh te.
Nhung nha moi truong đa bay to lo ngai rang cac du an nha may thuy đien lon co the pha vo su can bang cua he sinh thai xung quanh. Tren thuc te, cac nghien cuu đa cho thay rang cac đap nuoc doc theo bo bien Đai Tay Duong va Thai Binh Duong cua Bac My đa lam giam luong ca hoi vi chung ngan can đuong boi nguoc dong cua ca hoi đe đe trung, tham chi ngay khi đa so cac đap đo đa lap đat thang len cho ca. Ca hoi non cung bi ngan can khi chung boi ra bien boi vi chung phai chui qua cac turbine. Đieu nay dan toi viec mot so vung phai chuyen ca hoi con xuoi dong o mot so khoang thoi gian trong nam. Cac thiet ke turbine va cac nha may thuy đien co loi cho su can bang sinh thai van con đang đuoc nghien cuu.
Su phat đien cua nha may đien cung co the anh huong đen moi truong cua dong song ben duoi. Thu nhat, nuoc sau khi ra khoi turbine thuong chua rat it can lo lung, co the gay ra tinh trang xoi sach long song va lam sat lo bo song. Thu hai, vi cac turbine thuong mo khong lien tuc, co the quan sat thay su thay đoi nhanh chong va bat thuong cua dong chay. Tai Grand Canyon, su bien đoi dong chay theo chu ky cua no bi cho la nguyen nhan gay nen tinh trang xoi mon con cat ngam. Luong oxy hoa tan trong nuoc co the thay đoi so voi truoc đo. Cuoi cung, nuoc chay ra tu turbine lanh hon nuoc truoc khi chay vao đap, đieu nay co the lam thay đoi so luong can bang cua he đong vat, gom ca viec gay hai toi mot so loai. Cac ho chua cua cac nha may thuy đien o cac vung nhiet đoi co the san sinh ra mot luong lon khi methane va carbon dioxide. Đieu nay boi vi cac xac thuc vat moi bi lu quet va cac vung tai bi lu bi tran ngap nuoc, muc nat trong mot moi truong ky khi va tao thanh methane, mot khi gay hieu ung nha kinh manh. Methane bay vao khi quyen khi nuoc đuoc xa tu đap đe lam quay turbine. Theo ban bao cao cua Uy ban Đap nuoc The gioi (WCD), o noi nao đap nuoc lon so voi cong suat phat đien (it hon 100 watt tren moi km² dien tich be mat) va khong co viec pha rung trong vung đuoc tien hanh truoc khi thi cong đap nuoc, khi gas gay hieu ung nha kinh phat ra tu đap co the cao hon nhung nha may nhiet đien thong thuong. O cac ho chua phuong bac Canada va Bac Au, su phat sinh khi nha kinh tieu bieu chi la 2 đen 8% so voi bat ky mot nha may nhiet đien nao.
Mot cai hai nua cua cac đap thuy đien la viec tai đinh cu dan chung song trong vung ho chua. Trong nhieu truong hop khong mot khoan boi thuong nao co the bu đap đuoc su gan bo cua ho ve to tien va van hoa gan lien voi đia điem đo vi chung co gia tri tinh than đoi voi ho. Hon nua, ve mat lich su va van hoa cac đia điem quan trong co the bi bien mat, nhu du an Đap Tam Hiep o Trung Quoc, đap Clyde o New Zealand va đap Ilisu o đong nam Tho Nhi Ky.
Mot so du an thuy đien cung su dung cac kenh, thuong đe đoi huong dong song toi đo doc nho hon nham tang ap suat co đuoc. Trong mot so truong hop, toan bo dong song co the bi đoi huong đe tro lai long song can. Nhung vi du nhu vay co the thay tai Song Tekapo va Song Pukaki. Tai Viet Nam đa co mot so thuy đien đoi dong, nhu thuy đien An Khe - Kanak đoi dong song Ba gay tham hoa kho han cho vung ha luu va đang la đe tai tranh cai .
Nhung nguoi toi giai tri tai cac ho chua nuoc hay vung xa nuoc cua nha may thuy đien co nguy co gap nguy hiem do su thay đoi muc nuoc, va can than trong voi hoat đong nhan nuoc va đieu khien đap tran cua nha may.
Viec xay đap tai vi tri đia ly khong hop ly co the gay ra nhung tham hoa nhu vu Đap Vajont tai Y, gay ra cai chet cua 2001 nguoi nam 1963.


Cac so lieu ve thuy đien = Cu nhat =

Cragside, Rothbury, Anh Quoc hoan thanh nam 1870.
Appleton, Wisconsin, Hoa Ky hoan thanh nam 1882, mot banh xe nuoc tren song Fox cung cap nguon thuy đien đau tien đe thap sang cho hai nha may giay va mot ngoi nha, hai nam sau Thomas Edison đa trung bay đen soi đot truoc cong chung. Chi trong khoang vai tuan sau su kien nay, mot nha may phat đien cung đa đi vao hoat đong thuong mai tai Minneapolis.
Duck Reach, Launceston, Tasmania. Hoan thanh nam 1895. Nha may thuy đien so huu nha nuoc đau tien tai Nam Ban Cau. Cung cap đien thap sang đuong pho cho thanh pho Launceston.
Decew Falls 1, St. Catharines, Ontario, Canada hoan thanh 25 thang 8 nam 1898. Thuoc so huu cua Ontario Power Generation. Bon to may van đang hoat đong.


= Cac nha may thuy đien lon nhat =
Xem Danh sach cac nha may thuy đien lon nhat the gioi
Chi cac nha may đien hoat đong voi cong suat lap đat it nhat 2.000 MW. Mot so trong so nay co the co them cac nha may đang đuoc xay dung, nhung chi co cong suat lap đat hien tai đuoc liet ke. 

Cac nha may tren đuoc xep hang theo cong suat toi đa.


= Đang tien hanh =
Bang nay liet ke cac tram đang đuoc xay dung voi cong suat lap đat du kien it nhat 2.000 MW. 


= Cac nuoc co cong suat thuy đien lon nhat =
10 quoc qia co cong suat thuy đien lon nhat tinh đen nam 2014


Thuy đien tai Viet Nam Theo bo Xay dung, nam 2013 o Viet Nam co khoang 260 cong trinh thuy đien đang đuoc khai thac va 211 cong trinh đang thi cong xay dung.
Theo Thu truong Bo Nong nghiep va Phat trien Nong thon Hoang Van Thang, nam 2013 ca nuoc co hon 6.500 ho chua thuy loi voi tong dung tich 11 ty m³ nuoc, trong đo co hon 560 ho chua lon, con lai đeu la loai ho chua nho.
Theo TS. Nguyen Thanh Giang, "do thieu quy hoach chung nen cac cong trinh thuy đien khong co luu luong xa đe duy tri dong chay, do viec xay ho chua chua quan tam đen chuc nang phong chong lu va cap nuoc cho ha du nen han han va lu lut đa khong chi la thien tai ma con do nhan tai."  Tuy nhien ve trach nhiem quan ly cac ho, đap nay, Thu truong Bo Cong thuong Nguyen Cam Tu cho biet: "Trong quan ly an toan đap thuy đien, đen nay van chua phan đinh ro tham quyen va trach nhiem cua Bo Cong thuong, UBND cac tinh, thanh trong viec phe duyet phuong an phong chong lut bao".


Chu thich Tham khao New Scientist report on greenhouse gas production by hydroelectric dams Luu tru ngay 18 thang 5 nam 2008 tai Wayback Machine
International Water Power and Dam Construction Venezuela country profile Luu tru ngay 22 thang 10 nam 2006 tai Wayback Machine
International Water Power and Dam Construction Canada country profile Luu tru ngay 22 thang 10 nam 2006 tai Wayback Machine
Tremblay, Varfalvy, Roehm and Garneau. 2005. Greenhouse Gas Emissions - Fluxes and Processes, Springer, 732 p. Luu tru ngay 22 thang 2 nam 2006 tai Wayback Machine


Xem them Nang luong thuy trieu
Tennessee Valley Authority
Thuy đien tich nang
Tac đong moi truong cua ho chua nuoc
Thuy đien o luu vuc song Me Kong


Lien ket ngoai Hydroelectric power
World Commission on Dams report on environmental and social effects of large dams, including discussion of greenhouse gas emissions Luu tru ngay 18 thang 1 nam 2006 tai Wayback Machine
Edith Irvine Collection of photographs which includes the Electra Power Project, the first hydroelectric project in California located at Mokelumne Hill, California
Hydro Quebec
CBC Digital Archives – Hydroelectricity: The Power of Water
University of Washington Libraries Digital Collections – Seattle Power and Water Supply Collection Historical photographs and pamphlets documenting the construction of hydroelectric power and water supply facilities built in Washington State from the late 1890s to the 1950s including the Snoqualmie Falls Power Plant, the Electron Plant, the Skagit River Hydroelectric Project, and the Cedar River water supply system.
The Federal Energy Regulatory Commission (FERC) Luu tru ngay 23 thang 3 nam 2010 tai Wayback Machine Federal Agency that regulates more than 1500 hydropower dams in the United States.
Hydropower Reform Coalition Luu tru ngay 8 thang 1 nam 2018 tai Wayback Machine A U.S.-based coalition of more than 130 national, state, and local conservation and recreation groups that seek to protect and restore rivers affected by hydropower