Lanh tho phia nam Song Ohio (tieng Anh: Territory South of the River Ohio), hay thuong đuoc biet voi ten goi Lanh tho Tay Nam (Southwest Territory), tung la mot lanh tho hop nhat co to chuc cua Hoa Ky, ton tai tu ngay 26 thang 5 nam 1790 cho đen ngay 1 thang 6 nam 1796 khi no đuoc phep gia nhap lien bang đe tro thanh tieu bang Tennessee. Lanh tho Tay Nam đuoc thanh lap boi Sac lenh Tay Nam tu đat đai cua Đia khu Washington ma truoc đo Bac Carolina nhuong lai cho chinh phu lien bang Hoa Ky. Thong đoc duy nhat cua lanh tho la William Blount.
Viec thanh lap Lanh tho Tay Nam la buoc tiep theo cua mot loat cac no luc cua cac cu dan lien vung Appalachia thuoc tieu bang Bac Carolina, tim cach thanh lap mot thuc the chinh tri rieng biet. Ban đau ho lap Hoi Watauga (1772–1776) va sau đo la thanh lap tieu bang Franklin (1784–1789) nhung that bai. Bac Carolina nhuong lai khu vuc đat đai nay vao thang 4 nam 1790 nhu tien đong gop cho chinh phu lien bang moi thanh lap. Cu dan lanh tho nay hoan nghenh viec nhuong đat nay vi tin tuong chinh phu lien bang se che cho ho tot hon chong lai su thu đich cua nguoi ban đia My. Tuy nhien, chinh phu lien bang khong may quan tam đen lanh tho nay, khien cho dan cu ngu trong lanh tho mong muon lanh tho hoan toan tro thanh mot tieu bang.


Boi canh Trong suot thoi thuoc đia, khu vuc đat ma sau nay tro thanh Lanh tho Tay Nam tung la mot phan đat co chung tu cua tinh Bac Carolina. Day nui Blue Ridge noi len doc theo ranh gioi Tennessee-Bac Carolina hien tai la ly do lam cho Bac Carolina khong con bat cu quan tam nao nua đoi voi khu vuc lanh tho bi tach biet nay. Ban đau, viec giao thuong mua ban, quan tam chinh tri va cac khu đinh cu phan lon đen tu Virginia va Nam Carolina. Tuy nhien nguoi ti nan Chien tranh Regulation tu Bac Carolina keo đen vao đau thap nien 1770.
Hoi Watauga la mot chinh quyen ban-tu tri đuoc thanh lap vao nam 1772 boi nhung nguoi đinh cu bien cuong. Ho song doc theo song Watauga tai noi ngay nay la Elizabethton, Tennessee. Thuoc đia đuoc thanh lap tren vung đat cua nguoi ban đia Cherokee lam chu. Tai đay, nhung nguoi đinh cu Watauga va Nolichucky thuong thuyet hop đong thue muon đat 10 nam truc tiep voi nguoi ban đia. Đon Watauga đuoc lap tren song Watauga o Sycamore Shoals nhu mot trung tam trao đoi thuong mai cho cac khu đinh cu.
Thang 3 nam 1775, nha đau co đat va la quan toa cua Bac Carolina ten Richard Henderson hop voi hon 1.200 nguoi ban đia Cherokee o Sycamore Shoals. Tai cuoc hop co cac lanh tu nguoi ban đia Cherokee nhu Attacullaculla, Oconostota, va Dragging Canoe. Cuoc hop ket thuc voi "Hiep đinh Sycamore Shoals" theo đo Henderson mua toan bo đat đai cua nguoi ban đia Cherokee o phia nam song Ohio, đat đai nam giua song Cumberland, Day nui Cumberland va song Kentucky. Vung đat nay bao trum khoang 20 trieu mau Anh (80.000 km²) va đuoc biet voi ten goi Cau đia Transylvania. Cuoc mua ban cua Henderson đuoc xet thay la pham luat Bac Carolina va Virginia cung nhu Tuyen cao Hoang gia nam 1763 nghiem cam ca nhan mua đat cua nguoi ban đia My.
Ca Bac Carolina va Virginia xem cac khu đinh cu lien-Appalachia la bat hop phap, va tu choi sap nhap chung. Tuy nhien, vao luc bung no Chien tranh Cach mang My nam 1776, nhung nguoi đinh cu ung ho cuoc cach mang đa tu to chuc ho thanh "Đia khu Washington" va thanh lap mot uy ban an toan đe cai quan đia khu.  Vao thang 7 nam 1776, Dragging Canoe va cac phan tu thuoc nguoi ban đia Cherokee chong đoi thuong vu Transylvania lien minh voi nguoi Anh va mo mot cuoc xam nhap vao cac khu đinh cu Watauga, tien cong Đon Watauga (nay la Elizabethton) va Tram Eaton gan Kingsport ngay nay. Sau khi ngan can đuoc cac cuoc tan cong, Bac Carolina đong y sap nhap cac khu đinh cu thanh Đia khu Washington.
Thang 9 nam 1780, mot nhom lon nguoi đinh cu lien-Appalachia, do William Campbell, John Sevier va Isaac Shelby lanh đao, tap hop tai Sycamore Shoals đe đoi pho voi moi đe doa cua nguoi Anh tan cong cac khu đinh cu bien cuong.  Nguoi đinh cu hanh quan qua cac ngon nui đen Nam Carolina la noi ho đung đo va đanh bai mot luc luong trung thanh voi nguoi Anh do Patrick Ferguson lanh đao trong Tran Kings Mountain.  Nguoi đinh cu cung tham gia vao Tran Musgrove Mill va Tran Cowpens.
Nam 1784, Bac Carolina nhuong quyen kiem soat cac khu đinh cu Overmountain sau mot cuoc bieu quyet noi lua. Vu nhuong đat nay sau đo bi huy bo cung vao nam đo nhung khong xay ra truoc khi mot so nguoi đinh cu to chuc tieu bang Franklin. John Sevier đuoc neu ten lam thong đoc va khu vuc bat đau hoat đong nhu mot tieu bang đoc lap, khong đuoc Quoc hoi Hop bang cong nhan. Nhieu nguoi đinh cu Overmountain, do John Tipton lanh đao, van trung thanh voi Bac Carolina, va thuong xuyen cai nhau voi nhung nguoi ly khai. Sau khi Tipton đanh bai Sevier trong "Tran Franklin" vao đau nam 1788, phong trao Tieu bang Franklin lang dan. Nhung nguoi chu truong thanh lap tieu bang Franklin đong y tai sap nhap vao Bac Carolina vao đau nam 1789.


Thanh lap lanh tho Bac Carolina phe chuan Hien phap Hoa Ky (Hien phap Hoa Ky đuoc ca 13 tieu bang đau tien cua Hoa Ky phe chuan) ngay 23 thang 11 nam 1789. Ngay 22 thang 12, lap phap tieu bang bieu quyet cat nhuong cac khu đinh cu Overmountain nhu tien đong gop cho chinh phu lien bang moi thanh lap.  Quoc hoi Hoa Ky chap thuan nhuong đia nay trong phien hop đau tien cua minh vao ngay 2 thang 4 nam 1790. Ngay 26 thang 5 nam 1790, Quoc hoi thong qua mot đao luat nham to chuc nhuong đia moi nay voi ten goi "Lanh tho cua Hoa Ky o phia nam Song Ohio". No la phan đat cua tieu bang Tennessee hien nay, tru mot chut it thay đoi nho ve ranh gioi sau nay.  Tuy nhien, phan lon lanh tho moi nam trong tam kiem soat cua nguoi ban đia My. Chinh quyen lanh tho ban đau chi trong coi hai khu vuc khong ket noi nhau — Đia khu Washington la đong bac Tennessee ngay nay va Đia khu Mero nam quanh khu vuc Nashville ngay nay.  Đao luat cung hop nhat chuc vu thong đoc lanh tho voi chuc vu giam sat Ban đia vu (trong coi ve cac van đe co lien quan đen nguoi ban đia My)
Lanh tho moi đuoc cai quan dua theo cung cac đieu khoan thuoc Sac lenh Tay Bac, mot đao luat nam 1787 đuoc thong qua đe thanh lap Lanh tho Tay Bac o phia bac Song Ohio. Tuy nhien đieu khoan cua sac lenh cam che đo no le thi khong đuoc ap dung đoi voi Lanh tho Tay Nam. Ngoai phap quyen, sac lenh con vach ra cac buoc đe mot lanh tho co the tien hanh đe đuoc phep gia nhap lien bang. Buoc thu nhat gom co viec to chuc chinh quyen lanh tho. Buoc tiep theo chi co the xay ra khi lanh tho co it nhat 5.000 nguoi truong thanh phai nam đe to chuc hoi đong lap phap lanh tho. Buoc cuoi cung la khi lanh tho co dan so it nhat la 60.000 đe viet mot hien phap tieu bang va bau mot chinh quyen tieu bang. Đen luc đo thi mot lanh tho moi co the đuoc phep gia nhap lien bang đe tro thanh mot tieu bang.
Ngay 8 thang 6 nam 1790, tong thong George Washington chon Blount lam thong đoc lanh tho moi.  Ong cung bo nhiem Daniel Smith (1748–1818) lam truong lanh tho vu, va đe cu hai trong so ba quan toa cua lanh tho la John McNairy va David Campbell (Joseph Anderson ve sau đuoc chon lam quan toa thu ba). John Sevier đuoc bo nhiem chuan tuong đia phuong quan Đia khu Washington, va James Roberston la chuan tuong đia phuong quan Đia khu Mero.
Thang 9 nam 1790, Blount vieng tham Washington tai Mount Vernon, va đuoc tham phan truong Toi cao Phap vien Hoa Ky James Iredell lam le tuyen the nham chuc.  Luc đo ong di chuyen đen lanh tho moi va lap thu phu tam thoi cho lanh tho tai Rocky Mount. Ong tuyen mo nha xuat ban o Bac Carolina la George Roulstone đe lap to bao Knoxville Gazette.  Ong danh phan nhieu thoi gian cua thang 10 va 11 đe bo nhiem cac chuc vu đia phuong quan va hanh chinh cap thap. Thang 12, ong lam mot cuoc hanh trinh nguy hiem ngang qua lanh tho cua nguoi ban đia My đe đen Đia khu Mero la noi ong tiep tuc bo nhiem them cac chuc vu truoc khi quay tro ve Rocky Mount vao cuoi nam.
Blount luc đau muon thu phu vinh vien cua lanh tho đat tai noi hop luu cua song Clinch va song Tennessee (trong noi thi cua thanh pho Kingston bay gio) nhung khong the thuyet phuc nguoi ban đia Cherokee tu bo chu quyen đoi voi khu vuc đat nay. Vi the ong chon Đon James White, mot tien đon nam xa phia tren thuong nguon cua song Tennessee.  Nam 1791, con re cua James White la Charles McClung đat đa khanh thanh thanh pho moi va cac lo đat đuoc ban vao thang 10 nam đo. Blount đat ten thanh pho moi la "Knoxville" theo ten thuong cap cua ong trong Bo Chien tranh Hoa Ky la bo truong Henry Knox.


Su thu đich cua nguoi ban đia My Cac cu dan cua Lanh tho Tay Nam ban đau hoan nghenh su kiem soat cua chinh phu lien bang vi tin rang chinh phu lien bang se che cho ho tot hon chinh quyen Bac Carolina khoi su thu nghich cua nguoi ban đia My. Tuy nhien, chinh phu lien bang chi tap trung vao cac van đe tai Lanh tho Tay Bac. Đa so đat đai trong Lanh tho Tay Nam đeu thuoc nguoi ban đia My hoac đa bi tuyen bo chu quyen boi nhung nguoi đau co đat hay dan đinh cu. Washington đua ra tuyen bo cam vi pham Hiep đinh Hopewell (la hiep đinh an đinh cac ranh gioi voi nguoi ban đia), va Knox thuong to cao nguoi đinh cu la xam pham bat hop phap đat đai cua nguoi ban đia.  Blount bi giang xe giua viec xoa diu nhom nguoi gian du tai bien cuong va lam vua long cap tren cua minh trong chinh phu lien bang.
Mua he nam 1791, Blount thuong luong Hiep đinh Holston voi nguoi Cherokee o noi ve sau tro thanh Knoxville. Hiep đinh đua cac vung đat phia nam song French Broad va phia đong đuong phan luu cua song Little va song Little Tennessee duoi su kiem soat cua Hoa Ky, va bao đam viec su dung mot con đuong đi lai giua hai đia khu Washington va Mero cung nhu song Tennessee. Nam sau đo, Blount thuong thuyet mot thoa uoc phan đinh ro rang ranh gioi đat voi nguoi ban đia Chickasaw, la bo lac kiem soat vung đat [[Tay Tennessee] ngay nay].
Mac du co cac thoa uoc nhung su xam lam cua nguoi đinh cu vao đat đai nguoi ban đia van tiep tuc, khien tao ra cac cuoc tra đua chu yeu tu nguoi ban đia Chickamaugas va Creek. Nguoi Tay Ban Nha, luc đo đang kiem soat Florida va co tranh chap ranh gioi phia nam cua Hoa Ky, đa khuyen khich cac bo lac ban đia mien nam chong Hoa Ky.  Cac cuoc tan cong nay keo dai suot 1792 va 1793 voi cac khu đinh cu thuoc Đia khu Mero hung đon thu đich. Tram Ziegler gan Hendersonville ngay nay bi pha huy, va luc luong phong ve Mero phai huy đong đe ngan can mot cuoc tan cong lon tai Tram Buchanan gan Nashville. Tuy dan đinh cu bien cuong khong con kien nhan nua nhung Bo truong Chien tranh Hoa Ky Henry Knox tu choi cho phep mot cuoc xam chiem lanh tho nguoi ban đia.
Thang 9 nam 1793, trong luc Blount vang mat đe toi Philadelphia, mot nhom đong chien binh nguoi Cherokee tran ngap Tram Cavet o phia tay Knoxville, va du tinh hanh quan đen Knoxville nhung luc luong tien cong cua ho tan ra vi bien đong noi bo trong so cac tu truong cua ho. Truong lanh tho vu la Daniel Smith, quyen thong đoc khi Blount vang mat, keu goi cac dan quan va ra lenh xam chiem lanh tho nguoi Cherokee.  Sevier chi huy dan quan tai phia nam va pha huy mot so ngoi lang cua nguoi Chickamauga.  Tuy Blount ung ho quyet đinh cua Smith, nhung cuoc xam nhap nay lam cho bo truong Knox tuc gian. Ong tu choi tra luong cho cac dan quan.  Thang 9 nam 1794, Robertson, voi co su cho phep cua bo truong Knox, đa tap hop mot luc luong ki binh duoi quyen cua James Ore pha huy cac thi tran cua nguoi Chickamauga o Nickajack va Running Water. Robertson tu bo chuc vu chuan tuong ngay chang bao lau sau đo.
Su bai tran cua cac bo lac ban đia mien bac tai Tran Fallen Timbers vao thang 8 nam 1794, su tan pha Nickajack va Running Water, va viec giai quyet cac cuoc tranh chap ranh gioi giua Hoa Ky va Tay Ban Nha giup cho cac cuoc tan cong thu đich cua nguoi ban đia giam xuong.  Thang 11 nam 1794, Blount thuong thuyet ket thuc chien tranh voi nguoi Chickamauga tai Tellico Blockhouse, mot tien đon lien bang o phia nam Knoxville.


Tro thanh tieu bang Cuoc đieu tra dan so vao mua he nam 1791 cho thay dan so lanh tho len đen 35.691.  Co 6.271 nguoi nam da trang truong thanh, hon con so 5.000 can thiet đe lanh tho to chuc mot hoi đong lap phap.  Tuy nhien Blount cho đoi cho đen 1793 đe keu goi bau cu.  Thanh vien hoi đong dan bieu lanh tho (ha vien) đuoc bau vao thang 12 nam 1793. Cac dan bieu lanh tho đe cu 10 ca nhan đe đuoc bo nhiem vao hoi đong lanh tho (thuong vien). Nam trong so la Griffith Rutherford, John Sevier, James Winchester, Stockley Donelson va Parmenas Taylor&mdash đuoc tong thong Washington bo nhiem.  Rutherford đuoc chon lam chu tich hoi đong lanh tho.
Hoi đong lap phap nhom hop phien đau tien vao ngay 26 thang 8 nam 1794, va keu goi tung buoc hanh đong đe tro thanh tieu bang. Hoi đong lap phap bo nhiem James White lam đai bieu tai Quoc hoi Hoa Ky. Lanh tho Tay Nam la mot trong so cac lanh tho đau tien cua Hoa Ky su dung quyen luc nay.  Mot phien hop đac biet cua hoi đong lap phap vao ngay 29 thang 6 nam 1795 keu goi đieu tra dan so đe xem lieu dan so lanh tho co đat đen nguong 60.000 can thiet đe đuoc phep tro thanh mot tieu bang cua Hoa Ky. Cuoc đieu tra dan so cho thay dan so la 77.262 nguoi.
Sau đieu tra dan so, lanh tho chuyen bien nhanh đe thanh lap mot chinh quyen tieu bang. Thang 12 nam 1795, cac quan bau cac đai bieu cho hoi nghi hien phap. Đai hoi hien phap đuoc to chuc tai Knoxville vao thang 1 nam 1796, va thao ra mot ban hien phap tieu bang.  Ten goi "Tennessee" ma tung đuoc su dung tu nam 1793 khi truong lanh tho vu cong bo tai lieu do minh viet "So luoc ve chinh quyen Tennassee" đuoc chon lam ten moi cua tieu bang.
John Sevier đuoc bau lam thong đoc. Hoi đong lap phap đau tien cua tieu bang Tennessee nhom hop vao thang 3 nam 1796. Blount thong bao voi Bo truong Ngoai giao Hoa Ky Timothy Pickering rang chinh quyen lanh tho đa ket thuc.  Mot ban hien phap tieu bang đuoc thong đoc tuong lai la Joseph McMinn trao cho bo truong ngoai giao Pickering.  Blount va William Cocke đuoc chon lam thuong nghi si đai dien cho tieu bang tai Quoc hoi Hoa Ky va Andrew Jackson đuoc bau lam dan bieu Hoa Ky. Vi Lanh tho Tay Nam la lanh tho lien bang đau tien xin gia nhap lien bang nen co su lung tung trong Quoc hoi ve cach thuc xuc tien. Tennessee đuoc phep gia nhap lien bang vao ngay 1 thang 6 nam 1796 va tro thanh tieu bang thu 16 cua Hoa Ky.


Chi tiet đat đai Lanh tho Tay Nam bao trum 43.000 dam vuong Anh (110.000 km2), ma ngay nay la tieu bang Tennessee, ngoai tru co mot so it thay đoi nho ve ranh gioi sau cac cuoc khao sat đat đai ve sau đo.  Tuy Kentucky cung nam o phia nam song Ohio nhung no la mot phan đat cua tieu bang Virginia khi Lanh tho Tay Nam đuoc to chuc, va no van nhu the cho đen khi tro thanh tieu bang vao nam 1792. Cac vung đat nam o phia nam tieu bang Tennessee hien thoi van tung bi tieu bang Georgia tuyen bo chu quyen, hay bi cac the luc thuc dan Tay Ban Nha tranh chap. Phan lon khu vuc đo đuoc to chuc thanh Lanh tho Mississippi vao nam 1798.
Khi thanh lap nam 1790, hanh phap Lanh tho Tay Nam trong coi hai đia khu khong ket noi nhau: Đia khu Washington nam trong đong bac va Đia khu Mero nam trong khu vuc xung quanh va phia bac Nashville. Phan đat con lai cua lanh tho van nam trong tay cua nguoi ban đia My. Cherokee la bo lac thong tri tai phia đong va Chickasaw kiem soat phan phia tay cua lanh tho. Cac bo lac ban đia quan trong khac gom co nguoi Creeks va Choctaw.

Đia khy Washington ban đau gom co đat đai phia bac song French Broad va đong bac hop luu cua song Clinch va Tennessee (gan Kingston ngay nay).  Hiep đinh Holston 1791 đay ranh gioi ve phia nam song French Broad va ve phia đong nam đen noi phan luu cua hai con song Little va song Little Tennessee (hien nay nam trong mien nam Quan Blount). Đia khu Washington ban đau gom co cac quan Washington, Sullivan, Greene va Hawkins. Quan Knox va Jefferson do thong đoc Blount thanh lap nam 1792.  Nam 1793, Blount to chuc hai quan moi nay thanh mot đia khu rieng biet, goi la "Đia khu Hamilton."  Quan Blount va Sevier đuoc đua vao đia khu moi nay trong thoi chinh quyen lanh tho.
Đia khu Mero gom co đat đai xung quanh Nashville va doc theo song Cumberland, len phia bac đen ranh gioi tieu bang Kentucky ngay nay.  Đia khu co ba quan— Davidson, Sumner va Tennessee.  Đia khu Mero va Đia khu Washington đuoc ket noi nhau bang mot con lo đi qua cac vung đat cua nguoi ban đia My.
Dan so Lanh tho Tay Nam vao nam 1791 la 35.691,  gom co 3.417 no le va 361 nguoi da mau tu do.  Dan so cua Đia khu Washington la 28.649 trong khi đo dan so cua Đia khu Mero la 7.042.  Cuoc đieu tra dan so lanh tho nam 1795 cho thay tong dan so la 77.262 nguoi trong đo co 10.613 no le va 973 nguoi da mau tu do.  Dan so cua Đia khu Washington va Đia khu Hamilton la 65.338, va cua Mero la 11.924.


Xem them Cac vung lich su cua Hoa Ky
Su tien hoa lanh tho cua Hoa Ky


Tham khao Lien ket ngoai Southwest Ordinance of 1790
"Southwest Territory; 1790–1796" at Tennessee GenWeb.com
"Journal of the proceedings of the Legislative council of the territory of the United States of America, South of the river Ohio: begun and held at Knoxville, the 25th day of August, 1794"; at archives.org.