Chua Van Đuc hien toa lac tai so 502 tren đuong To Ngoc Van, thuoc khu pho 5, phuong Tam Phu, thanh pho Thu Đuc, Thanh pho Ho Chi Minh, Viet Nam. Đay la mot trong hai ngoi chua lon cua Thanh pho Thu Đuc. Chua Van Đuc la mot trong nhung cong trinh kien truc ton giao co quy mo lon o Thanh pho Ho Chi Minh. Ngoai gia tri ve mat tham my, cong trinh con la mot kieu mau cho nghe thuat tao hinh trong kien truc hien đai.


Lich su Chua Van Đuc nam cach trung tam Thanh pho Ho Chi Minh khoang 15 km, va cach cho Thu Đuc khoang 2 km. Đay la mot ngoi chua co nguon goc tu mot ngoi nha xua cua mot gia đinh kha gia hien cung roi sua lai lam chua. Theo tai lieu, khi Chien tranh Đong Duong bung no, so đoi phuong lap can cu o đay, vao nam 1946, chinh quyen thuc dan Phap ra lenh khong cho dan o tren nui Cam nua. Vi vay, nha su Thich Thien Quang (thuong Thien ha Quang, 1895 - 1953) phai dan cac đo đe xuong nui, tam tru tai nha Phat tu o Tri Ton, va sau đo (đau nam 1947) đen tu tai chua Linh Buu o vung Cau Bong (nay thuoc Sai Gon)....

Đen sang ngay 26 thang 11 nam Quy Ty (1953), nha su ay an nhien vien tich va đuoc cac đe tu đua ve an tang tai đat mo  cua gia đinh ba Ba Ho (ten Nguyen Thi Tanh, phap danh Dieu Tuyet) o Thu Đuc (truoc 1975 la mot quan cua tinh Gia Đinh, nay thuoc Thanh pho Ho Chi Minh). Ram thang Gieng nam Giap Ngo (1954), mot đe tu cua nha su Thien Quang la nha su Thich Tri Tinh (thuong Tri ha Tinh; 1917 - 2014) tu chua Linh Son (Vung Tau) ve tham du le chung that va vieng mo ton su (vi trong thoi gian tang le, Thich Tri Tinh đang nhap that nen khong ve du tang đuoc).
Nhan đay, ba ba Ho đa phat tam cung duong toan bo đat va ngoi nha lon toa lac tren đo cho nha su Tri Tinh. Ngoi nha nay nguyen la cua ong Nguyen Van Do, chu ruot thu sau cua ba ba Ho. Sau khi ong sau mat khong nguoi thua ke, ba Ba la chau ruot nen đuoc đung chu quyen. Sau khi nhan nha va đat, ngay 16 thang 3 (am lich) nam ay, nha su Tri Tinh cho tho sua lai nha thanh chua (giu nguyen hien trang, chi lam them phia truoc cho giong chua, roi phia truoc tho Phat, phia sau tho To), va đat ten la chua Van Đuc'.
Nam 1955, nha su Tri Tinh thanh lap hoi Cuc Lac Lien Huu tai đay, khuyen tan moi nguoi niem Phat cau vang sanh Tinh đo . Nam 1956, nha su Tri Tinh lam them nha To. Nam 1957, nha su tiep tuc cho xay nha cong qua, khu nha bep, giang đuong, Tang phong,...va đen nam 1958 thi hoan thanh. Đau mua ha nam 1959, đong thoi voi viec to chuc An cu kiet ha, giang kinh Phap Hoa Thong Nghia, nha su Tri Tinh cho kien thiet đien Quan Am.
Nam 1963, do ngoi chua (tien than la mot ngoi nha cu) đa xuong cap tram trong, nen phai trung tu lai toan bo, va cong trinh đuoc khoi cong vao ngay via Phat A Di Đa (17 thang 11 nam Quy Mao, 1963). Ke tu nam 1990, Hoa thuong Thich Tri Tinh (đuoc tan phong hoa thuong nam 1973) lan luot cho trung tu giang đuong (1990), Tang phong (1991), khu nha bep (1992), đien Quan Am (sau khi xay xong thap Phu Thi)...Ngoai ra, Hoa thuong cung lan luot cho xay moi mot so hang muc nhu: thap Phu Thi (1993, danh đe an tri nhuc than Hoa thuong Thich Tri Tinh), thu vien, Niem Phat đuong, v.v... Đen nam Giap Than (2004), Hoa thuong Thich Tri Tinh bat đau cho đai trung tu chanh đien va nha To...


Kien truc Chua Van Đuc do HT Thich Tri Tinh khai son toa lac tren khu đat rong, đuoc đuc bang be-tong, tuong gach, mong coc nhoi. Nen chua va cac be tho đeu dan đa granit mau xam. Luoc ke mot vai hang muc chinh: 
Tam quan va đien Quan Am lo thien: Tam quan xay ba tang, mai lop ngoi thanh luu ly truyen thong, tren cac đau đao co gan hoa van hinh hoa sen cach đieu, noc gan hinh "luong long chau Phap luan". Qua khoi tam quan la khoang san rong trong cac loai cay kieng, bon sai,...đe tao canh quan. Ben trai san chua co coi bo đe rop mat. Đoi dien coi ay la mot ao sen, giua co đien Quan Am lo thien.
Toa chanh đien chua Van Đuc cao 43,5 m, nhin tu xa trong giong nhu mot ngon thap chin tang va hai thap nho nam tang nhung ben trong chi co hai tang chinh.

Tang tren la noi đien tho Phat, co nhieu o cua so, ben ngoai co lan can, ben trong ton tri tuong Phat Thich Ca va Tam the Phat. Xung quanh co bon lop lan can giong nhu nhung tang may trang, va moi vi sao la nhung o cua gio co hinh chu "Phat". Hai ben hong lan can la hai cau thang dan len noi đien. Noi bat tren nen kien truc noi đien la buc phu đieu coi bo đe va phong canh song Ni Lien Thien. Tren vach sau chanh đien co buc phu đieu đuoc đap bang xi-mang, xung quanh co tac hinh cac vi than Ho phap.
Tang tret la giang đuong, dung lam noi thuyet phap cho Phat tu; sat vach giua tho To Bo Đe Đat Ma tac bang đa cam thach trang va linh vi Hoa thuong Thich Thien Quang.


Ky luc Viet Nam Chua Van Đuc đa đuoc Trung tam sach ky luc Viet Nam xac lap la ngoi chua co hai ky luc tinh đen nam 2014: 

Chanh đien cao nhat Viet Nam,
Buc phu đieu cay bo đe đap noi lon nhat Viet Nam


Sach tham khao Thich Tri Tinh, "Tieu su HT Thich Tri Tinh" in trong quyen Huong sen Van Đuc. Nha xuat ban Phuong Đong, 2006.
Thuong toa Hoang Tri, "Vai net ve lich su chua Van Đuc" va "'Tieu su Hoa Thuong Van Linh" in trong Ky yeu trung tu chua Van Đuc va Van Linh (goi tat la Ky yeu). Nha xuat ban tong hop Thanh pho Ho Chi Minh, 2006.


Chu thich