He đieu hanh di đong (tieng Anh "mobile operating system") la mot he đieu hanh danh cho cac thiet bi đien thoai di đong, may tinh bang, đong ho thong minh, laptop 2 trong 1 (laptop co the chuyen giua che đo may tinh va may tinh bang), hoac cac thiet bi di đong khac. Trong khi đa phan cac may tinh xach tay (laptop) cung co tinh "di đong", nhung cac he đieu hanh thuong đuoc su dung tren chung khong đuoc xem la he đieu hanh di đong, vi cac he đieu hanh nay đuoc thiet ke ban đau cho may tinh đe ban va khong co hoac khong can cac tinh nang di đong cu the. Ngay nay, su phan biet giua he đieu hanh cho may tinh đe ban va he đieu hanh di đong cang tro nen mo dan, khi mot so he đieu hanh moi hoac cac phien ban moi cho phep ho tro ca hai nen tang di đong va co đinh.
He đieu hanh di đong ket hop cac tinh nang cua mot he đieu hanh cho may tinh ca nhan voi cac tinh nang khac huu ich cho viec su dung di đong hoac cam tay; thuong bao gom hau het cac chuc nang đuoc coi la can thiet trong cac he thong di đong hien đai nhu: man hinh cam ung, mang thiet bi di đong, Bluetooth, Wi-Fi Protected Access, Wi-Fi, He thong Đinh vi Toan cau (GPS), may anh so cho phep chup anh va quay video, nhan dang tieng noi, thu am, choi nhac, ket noi truong gan, va đen hong ngoai đieu khien tu xa. Đen cuoi nam 2016, hon 430 trieu đien thoai thong minh đa đuoc ban voi 81,7 % chay nen tang Android, 17.9 % chay iOS, 0.3 % chay Windows 10 Mobile (hien cac thiet bi chay nen tang nay khong con đuoc ban tren thi truong) va cac he đieu hanh khac chiem 0.1%. Android con pho bien hon so voi he đieu hanh Windows, he đieu hanh pho bien nhat tren may tinh đe ban. Luong su dung đien thoai thong minh (tham chi chua bao gom may tinh bang) đa nhieu hon ca luong may tinh đe ban đang su dung (nhu cau su dung may tinh tong the đa giam xuong 44,9% trong quy I nam 2017).
Thiet bi di đong co kha nang truyen thong di đong (vi du: đien thoai thong minh) hien nay đa so chua hai he đieu hanh di đong - 1 la nen tang giao dien phan mem chinh va 2 la mot he đieu hanh thoi gian thuc cap thap đieu khien song thu phat va cac linh kien phan cung khac. Cac nghien cuu chi ra rang cac he thong cap thap co the chua mot loat cac lo hong bao mat cho phep cac tin tac co y đo xau tan cong vao thiet bi va nam đuoc quyen kiem soat cao đoi voi thiet bi di đong cua nguoi dung khac.

Cac he đieu hanh di đong đa đuoc su dung phan lon vao nam 2017 (đuoc thong ke bang viec su dung web); tham chi cac đien thoai thong minh (khong ke may tinh bang) đuoc su dung nhieu hon bat ky loai thiet bi khac. Do đo, nhu cau su dung he đieu hanh may tinh đe ban truyen thong, cung nhu nhu cau tieu dung ve may tinh, laptop ca nhan hien nay đa giam sut nhieu so voi thoi đai truoc.


Lich su Su phat trien cua he đieu hanh di đong phan anh su phat trien cua đien thoai di đong, may tinh bang, PDA va đien thoai thong minh. Giai đoan đau la cuoc chien tranh gianh thi phan cua nhieu hang san xuat voi rat nhieu nen tang khac nhau.
Nhung voi su ra đoi cua iOS va Android vao nam 2007, cuoc chien dan nga ngu voi su thong tri tuyet đoi cua Android va iOS tren cac đien thoai di đong, may tinh bang, đong ho thong minh va TV thong minh. Windows 10 Mobile va Blacberry 10 la nhung nen tang canh tranh cuoi cung cung tuyen bo ngung phat trien. Do iOS la đoc quyen boi Apple, cac nha san xuat di đong khac buoc phai lua chon Android.

Đen quy 1 nam 2018, thi phan Android la 85.9%, 14.1% con lai la iOS.


Tham khao Xem them Android-based smartphone shipments leapfrog Apple's iPhone
Android
iOS/iPad OS
Windows Phone
BlackBerry 10