Chi Nhi can (danh phap khoa hoc: Utricularia) la mot chi thuc vat an thit bao gom khoang 233 loai (so luong chinh xac khac nhau dua theo quan điem phan loai; mot an pham nam 2001 liet ke 215 loai). Chung sinh song trong moi truong nuoc ngot va đat am duoi dang cac loai song tren can hoac duoi nuoc tren moi luc đia, ngoai tru chau Nam Cuc. Utricularia đuoc gieo trong vi hoa cua chung, thuong đuoc so sanh voi cac loai mom cho va lan, đac biet la trong so nhung nguoi đam me thuc vat an thit.
Tat ca cac loai Utricularia đeu cay an thit va bat nhung sinh vat nho bang nhung cai bay giong nhu bong bong. Cac loai song tren can co xu huong co nhung cai bay nho đe bat nhung con moi nho nhu đong vat nguyen sinh (Protozoa) va luan trung (Rotifera) boi trong đat bao hoa nuoc. Cac bay co the co kich thuoc tu 0,2  mm đen 1,2 cm. Cac loai thuy sinh, nhu U. vulgaris (nhi can thuong), so huu cac bong bong thuong lon hon va co the an nhung con moi đang ke hon nhu ran nuoc (Daphnia), giun tron (Nematoda) va tham chi ca ca bot, au trung muoi va nong noc non. Mac cho kich thuoc nho cua chung, cac bay nay la cuc ky tinh vi. Trong cac bay hoat đong cua cac loai thuy sinh, con moi cham vao cac long kich hoat ket noi voi cua bay. Bong bong, khi "thiet lap", co ap suat am so voi moi truong cua no đe khi cua bay đuoc kich hoat co hoc, con moi cung voi nuoc bao quanh no bi hut vao trong bong bong. Khi bong bong đay nuoc, cua khep lai, toan bo qua trinh chi mat 10 đen 15 phan nghin giay. Mot nghien cuu dung may chup hinh sieu nhanh cho thay mot so loai trong chi co the khep bay trong it hon mot phan nghin giay.
Nhi can la nhung thuc vat bat thuong va co tinh chuyen mon hoa cao, va cac co quan sinh duong khong đuoc phan tach ro rang thanh re, la va than cay nhu o hau het cac loai thuc vat hat kin khac. Trai lai, cac bay bong bong đuoc cong nhan nhu la mot trong nhung cau truc tinh vi nhat trong gioi thuc vat.


Mo ta Phan chinh cua nhi can luon nam duoi be mat chat nen cua no. Cac loai song tren can đoi khi tao ra mot so choi la quang hop. Cac loai thuy sinh co the đuoc quan sat duoi mat ao va song suoi.


= Cau truc thuc vat =
Hau het cac loai hinh thanh than dai, mong, đoi khi phan nhanh hoac than bo lan duoi mat chat nen cua chung, cho du đo la nuoc ao hoac reu uot sung trong tang tan rung mua nhiet đoi. Gan vao nhung than bo lan nay la ca bay bong bong lan choi la quang hop, va o cac loai song tren can thi choi đuoc đay len tren mat đat vao khong trung hoac doc theo be mat.
Cac thanh vien thuy sinh cua chi nay co cac bong bong lon nhat va ro rang nhat, va ban đau chung đuoc coi la cac cong cu lam noi truoc khi ban chat an thit cua chung đuoc phat hien.


= Tu nguyen =
Ten chi Utricularia bat nguon tu tieng Latinh utriculus, mot tu co nhieu nghia lien quan nhung thuong co nghia la binh ruou, chai da hoac  ken tui.


= Hoa va sinh san =

Hoa la phan duy nhat cua cay tach bach khoi đat hay nuoc ben duoi. Chung thuong đuoc sinh ra o cuoi cac cum hoa mong, thuong thang đung. Chung co the co kich thuoc tu 2 mm đen 10 cm va co hai canh moi bat đoi xung (khong bang nhau, hinh giong nhu moi), phan duoi thuong lon hon đang ke so voi phan tren. Chung co the co bat ky mau nao, hoac nhieu mau, va co cau truc tuong tu nhu hoa cua chi thuc vat an thit co quan he ho hang la Pinguicula.
Hoa cua cac loai thuy sinh nhu U. vulgaris thuong đuoc mo ta la tuong tu nhu hoa nho mau vang cua mom cho va loai o Uc U. dichotoma co the tao ra hieu ung cua mot canh đong đay hoa tim tren than cay ru xuong. Tuy nhien, cac loai bieu sinh o Nam My thuong đuoc coi la co hoa sac so nhat va lon nhat. Đay la nhung loai thuong đuoc so sanh voi cac loai lan.
Mot so cay trong cac mua cu the co the tao ra hoa khep kin, tu thu phan (cleistogamous); nhung cung mot cay hay loai đo co the sinh ra cac hoa no, thu phan nho con trung o noi khac hoac vao mot thoi điem khac nhau trong nam va khong co mo hinh ro rang. Đoi khi, cac cay rieng le co ca hai loai hoa cung mot luc: Vi du, cac loai thuy sinh nhu U. dimorphantha va U. geminiscapa thuong co nhung bong hoa no tren mat nuoc va mot hoac nhieu hoa khep kin, tu thu phan ngam duoi nuoc. Hat rat nhieu va nho va đoi voi phan lon cac loai la nho toi chieu dai chi 0,2 mm đen 1,0 mm.


Phan bo va moi truong song Utricularia co the sinh song o hau het moi noi co nuoc ngot trong it nhat mot phan cua nam; chi co chau Nam Cuc va mot so đao tren đai duong la khong co loai ban đia. Su đa dang loai lon nhat cua chi nay đuoc thay o Nam My, voi Australia đung thu hai. Giong nhu hau het cac loai cay an thit, chung phat trien trong đat am ngheo khoang chat hoa tan, noi ban chat an thit cua chung mang lai loi the canh tranh. Cac loai tren can cua Utricularia co the thuong xuyen đuoc tim thay cung voi cac đai dien cua chi thuc vat an thit khac nhu Sarracenia, Drosera va nhung loai/chi khac o nhung khu vuc rat am uot, noi nuoc chay loai bo hau het cac khoang chat de hoa tan nhat tu đat.
Khoang 80% cac loai la song tren can, va hau het sinh song trong đat ngap nuoc hoac am uot, noi cac bong bong nho cua chung co the tiep xuc vinh vien voi nuoc trong chat nen. Thuong thi chung se đuoc tim thay o nhung vung đam lay noi muc nuoc ngam rat gan be mat. Hau het cac loai song tren can la nhiet đoi, mac du chung xuat hien tren toan the gioi.
Khoang 20% cac loai la thuy sinh. Hau het cac loai nay troi noi tu do tren mat ao va cac vung nuoc tinh lang nhieu bun o đay khac va chi nho len tren mat nuoc khi ra hoa, mac du mot so loai la thuc vat thach sinh va thich nghi voi cac dong suoi chay nhanh hoac tham chi cac thac nuoc. Cac cay nay thuong đuoc tim thay o vung nuoc chua, nhung chung hoan toan co kha nang phat trien o vung nuoc man va rat co the se la nhu vay neu khong gap phai muc đo canh tranh cao hon tu cac loai thuc vat khac trong nhung khu vuc nhu vay. U. vulgaris la mot loai thuy sinh va phat trien thanh cac be mang phan nhanh voi cac than bo lan rieng le dai đen 1 m hoac hon trong ao va muong mang o khap đai luc A Au.
Mot so loai nhiet đoi Nam My la thuc vat bieu sinh, va co the đuoc tim thay moc trong reu uot va vo cay xop tren cay trong cac rung mua nhiet đoi, hoac tham chi trong cac no la đay nuoc cua cac thuc vat bieu sinh khac, chang han nhu cac loai Tillandsia (mot loai dua rau). Cac thuc vat bieu sinh tao thanh no la nhu U. nelumbifolia moc ra cac than bo đe tim kiem cac loai dua khac gan đo đe xam lan.
Cac cay nay co kha nang thich nghi cao trong cac phuong phap sinh ton trong đieu kien khac nghiet theo mua do chung phu hop ve cau truc va kieu cach tim kiem thuc an. Cac cay lau nam on đoi co the can co mot thoi ky mua đong đe chung tan lui đi hang nam, va chung se bi yeu đi trong gieo trong neu khong co đuoc đieu nay. Nguoc lai, cac loai nhiet đoi va on đoi am khong can ngu đong. Cac loai nhi can song troi noi o cac vung on đoi lanh nhu Anh va Siberia co the sinh ra cac choi mua đong o cac đau mut cua than cay dang cu con: do anh nang mua thu yeu dan va su phat trien cham lai, cay chinh co the bi thoi rua hoac bi chet boi đieu kien bang gia, nhung cac cu con se tach ra va chim xuong đay ao đe nghi ngoi duoi lop bang đang toi cho đen mua xuan, khi chung se tro lai be mat va tiep tuc phat trien. Nhieu loai o Australia se chi phat trien trong mua mua, tieu giam xuong thanh cac cu chi dai 10 mm khi mua kho toi. Cac loai khac la mot nam, phat trien tu hat hang nam.


Đong vat an thit = Mo ta bay =
Cac tac gia nghien cuu chi nay, nhu cac nha thuc vat hoc Peter Taylor va Francis Ernest Lloyd, đong y rang cac bong bong đuoc đieu khien bang chan khong cua Utricularia la co che bay an thit tinh vi nhat đuoc tim thay o bat cu đau trong gioi thuc vat. Cac bong bong thuong co hinh dang tuong tu nhu hat đau rang ngua (mac du chung co nhieu hinh dang khac nhau) va gan vao phan than bo lan ngam bang cac cuong thanh manh.
Thanh bong bong rat mong va trong suot, nhung đu cung đe duy tri hinh dang cua bong bong mac cho chan khong đuoc tao ra ben trong no. Loi vao, hay 'mieng' bay la mot nap hinh tron hoac bau duc co nua tren đuoc noi voi than bay bang cac te bao cong oan rat linh hoat, tao thanh mot ban le hieu qua. Canh cua nam tren mot be đuoc hinh thanh boi su day len cua thanh bong bong ngay phia duoi. Mot mang mem nhung chac chan đuoc goi la vom mem trai dai thanh mot đuong cong xung quanh điem giua be nay va giup bit kin cua. Mot dai te bao lo xo thu hai đi ngang qua canh cua ngay phia tren mep duoi cua no, va tao ra su linh hoat cho phan duoi cua canh cua đe no tro thanh mot "moi" co the uon cong co the tao ra mot niem phong hoan hao voi vom mem.
Cac te bao me ngoai cua toan bo bay tiet ra chat nhay va duoi canh cua nay no đuoc san xuat voi so luong lon hon va chua đuong. Chat nhay chac chan gop phan vao viec niem phong va đuong co the giup thu hut con moi.
Cac loai song tren can noi chung co nhung cai bay nho (đoi khi nho toi 0,2 mm) voi cau truc giong cai mo rong keo dai va cong xuong phia tren loi vao; đieu nay tao thanh mot loi đi đen cua bay va co the giup ngan ngua bay va tieu hoa cac hat vo co. Cac loai thuy sinh co xu huong co cac bong bong lon hon (len toi 1,2 cm), va mieng bay thuong đuoc bao quanh khong phai bang mot cai mo ma la cac rau phan nhanh, phuc vu ca đe dan đuong cho con moi đong vat đen loi vao cua bay lan đe mieng bay ne tranh cac vat the lon hon co the kich hoat co che vo ich. Cac loai bieu sinh co cac rau khong phan nhanh uon cong truoc mieng va co the phuc vu cung mot muc đich, mac du nguoi ta đa quan sat thay rang chung cung co kha nang giu mot tui nuoc truoc mieng bang tac đong mao dan, va đieu nay ho tro hanh đong đanh bay.


= Co che bay =

Co che bay cua Utricularia la hoan toan co hoc; khong can thiet phai co phan ung nao tu cay (kich ung) khi co con moi, nguoc lai voi cac co che kich hoat đuoc su dung boi bat ruoi Venus (Dionaea muscipula), Aldrovanda vesiculosa va nhieu loai gong vo (Drosera). Co che hoat đong duy nhat co lien quan la bom nuoc lien tuc qua thanh bong bong bang van chuyen chu đong.
Khi nuoc đuoc bom ra, cac vach cua bong bong bi hut vao trong boi chan khong mot phan đuoc tao ra, va bat ky vat lieu nao hoa tan nao ben trong bong bong se tro nen đam đac hon. Cac mat cua bong bong uon cong vao trong, luu tru the nang nhu mot cai lo xo. Cuoi cung, khong the rut them nuoc va bay bong bong đuoc 'thiet lap đay đu' (ve mat ky thuat, ap suat tham thau chu khong phai ap suat vat ly la yeu to gioi han).
Trai rong ra ngoai tu phia duoi cua bay la mot vai phan nhu ra dai va co long cung, đoi khi đuoc goi la long kich hoat hoac rau nhung chung khong giong voi cac kich hoat nhay cam tim thay o Dionaea va Aldrovanda. Tren thuc te, nhung chiec long cung nay chi đon gian la đon bay. Luc hut đuoc tao ra boi bong bong moi len cua đuoc chong lai boi su bam dinh cua đay linh hoat cua no đoi lai voi vom mem. Trang thai can bang phu thuoc hoan toan vao long kich hoat va chi can cham nhe vao mot trong nhung soi long đon bay se lam bien dang moi cua linh hoat, đu đe tao ra mot khoang trong nho, pha vo niem phong.
Mot khi niem phong bi xao tron, cac vach bong bong ngay lap tuc nay nguoc tro lai hinh dang thuon tron hon; cac canh cua mo ra va mot cot nuoc bi hut vao trong bong bong. Con vat nao cham vao đon bay, neu đu nho, chac chan se bi cuon vao trong va ngay khi bay đuoc lap đay, cua phuc hoi trang thai đong cua no, toan bo hoat đong đuoc hoan thanh chi trong mot vai phan tram giay.
Mot khi o ben trong, con moi bi hoa tan boi dich tiet tieu hoa. Đieu nay thuong xay ra trong vong vai gio, mac du mot so đong vat nguyen sinh duong nhu co suc đe khang cao va đa đuoc quan sat thay co the song vai ngay ben trong bay. Luc nao cung vay, cac vach bay lien tuc bom nuoc ra ngoai va bong bong co the san sang cho lan chop moi ke tiep sau it nhat la khoang 15 đen 30 phut.


= Ho hap tang cuong =
Utricularia co toc đo ho hap lon hon đang ke so voi hau het cac mo thuc vat, chu yeu la do cac bay phu thuoc nang luong phuc tap cua chung. Khi kich hoat, con moi bi bat giu thong qua quy trinh bom ion hai buoc do ATP đieu khien, trong đo cac sinh vat bi hut vao boi ap suat am ben trong đat đuoc bang cach bom nuoc ra khoi bay đe vao moi truong ben ngoai. Nghien cuu gan đay cho thay COX tieu đon vi 1 (COX1), mot enzym gioi han toc đo trong con đuong ho hap te bao gan voi tong hop ATP, đa phat trien theo chon loc Darwin tich cuc trong nhanh Utricularia - Genlisea. Duong nhu co su thay the thich ung cua hai cystein tiep giap (motip C-C) tai điem neo đau cua COX1 helix 3 va cytochrom c. Motip C-C nay, vang mat trong khoang 99,9% Eukaryota, Archaea va Bacteria đa lap du lieu, cho thay mot su thay đoi ve hinh dang co the tach roi van chuyen đien tu tu bom proton. Viec tach roi nhu vay se cho phep Utricularia toi uu hoa cong suat đau ra (nang luong × toc đo) trong thoi gian can thiet, mac du voi chi phi la 20% hieu qua nang luong.
Su tien hoa cau truc nay duong nhu rat kho co the phat sinh chi la do ngau nhien; do đo, nhieu nha nghien cuu đe xuat su thich ung quan trong nay o Utricularia cho phep tien hoa hinh thai triet đe cua cac cau truc bay tuong đoi đon gian thanh cac bay rat phuc tap va hieu qua. Su thich nghi nay co the đa tang cuong su thich hop cua chi thuc vat nay bang cach gia tang the loai con moi, toc đo bat giu va su su dung chat dinh duong trong qua trinh phan huy con moi.


= Thuc nghiem cua Lloyd =
Vao thap nien 1940, Francis Ernest Lloyd đa tien hanh nhieu thuc nghiem rong khap voi cac loai cay an thit, bao gom ca Utricularia, va giai quyet nhieu điem truoc đay la chu đe cua phong đoan. Ong đa chung minh rang co che cua bay hoan toan la co hoc bang cach giet chet cac long kich hoat bang iod va sau đo chi ra rang phan ung khong bi anh huong, va bang cach chung minh rang bay co the san sang nay lan hai (hoac lan ba) ngay sau khi bi go bo neu su bai tiet nuoc cua bong bong đuoc giup bang cach bop nhe; noi cach khac, su tre it nhat 15 phut giua cac lan nay bay chi la do thoi gian can thiet đe bai tiet nuoc va cac long kich hoat khong can thoi gian đe phuc hoi su kich thich (chang han khong giong nhu long kich hoat phan ung cua bat ruoi Venus).
Ong đa kiem tra vai tro cua vom mem bang cach chi ra rang bay se khong bao gio đuoc thiet lap neu nhung vet cat nho đuoc thuc hien voi no; va cho thay su bai tiet nuoc co the đuoc tiep tuc trong moi đieu kien co the thay trong moi truong tu nhien, nhung co the đuoc ngan chan bang cach lam cho ap suat tham thau trong bay vuot qua cac gioi han binh thuong bang cach đua vao glycerin.


= Nuot con moi lon hon =
Lloyd danh nhieu nghien cuu cho kha nang nay, thuong đuoc ke lai nhung truoc đay chua tung đuoc mo ta theo cac đieu kien khoa hoc, rang Utricularia co the tieu hoa con moi lon hon nhu nong noc non va au trung muoi bang cach bat chung bang đuoi va tieu hoa chung tung chut mot.
Truoc Lloyd, mot so tac gia đa bao cao hien tuong nay va đa co gang giai thich no bang cach cho rang cac sinh vat bi bat giu đuoi lien tuc tim cach go bo bay do chung co gang tron thoat khoi bay ngay ca khi đuoi cua chung bi cay tieu hoa tich cuc. Tuy nhien, Lloyd đa chung minh rang cay hoan toan co kha nang tieu hoa theo tung giai đoan ma khong can nhieu kich thich.

Ong đa tao ra "con moi" nhan tao phu hop cho cac thuc nghiem cua minh bang cach khuay long trang trung vao nuoc nong va chon cac manh vun co đo dai va đo day thich hop. Khi bi bat giu mot đau, soi long trang trung nay se dan dan bi keo vao trong, đoi khi bang nhung buoc nhay đot ngot va đoi khi bang mot chuyen đong cham va lien tuc. Cac soi long trang trung thuong se bi nuot het sau khoang 20 phut.
Au trung muoi, bi bat giu đuoi, se bi nhan chim tung chut mot. Mot vi du đien hinh đuoc Lloyd đua ra cho thay mot au trung co kich thuoc o gioi han tren ma bay co the quan ly se đuoc nuot tung chut mot trong khoang 24 gio; nhung cai đau cung, thuong se qua to so voi mieng bay va se o ben ngoai va chan cua. Khi đieu nay xay ra, cai bay ro rang đa hinh thanh mot niem phong hieu qua voi cai đau cua au trung vi no van co the bai tiet nuoc va bi xep, nhung no se chet trong vong 10 ngay "ro rang la do an qua nhieu".
Con moi co co the mem hon co cung kich thuoc nhu nong noc nho co the bi nuot hoan toan, do chung khong co cac bo phan va đau cung, mac du co kha nang chan cua trong mot thoi gian, se bi lam mem va khuat phuc, cuoi cung bi loi vao trong.
Cac soi long trang trung rat mong co the mem va đu min đe cho phep cua bay đong hoan toan; nhung thu nay se khong đuoc loi vao them nua tru khi cac long kich hoat lai bi kich thich. Nguoc lai, mot soi toc nguoi, van min nhung tuong đoi cung va khong khuat phuc đuoc, co the ngan khong cho niem phong hinh thanh; nhung thu nay se ngan bay thiet lap lai la do ro ri nuoc.
Lloyd ket luan rang hanh đong hut vao đuoc tao ra tu su bai tiet nuoc tu bong bong la đu đe hut con moi co co the mem lon hon vao trong bay ma khong can phai cham lan thu hai hoac hon the vao đon bay kich hoat. Mot con vat đu dai đe khong bi nhan chim hoan toan khi nay bay lan đau tien, nhung đu mong va mem đe cho phep cua bay tro lai vi tri đa thiet lap, thuc su se bi bo lai mot phan ben ngoai bay cho đen khi no hoac co the khac kich hoat co che mot lan nua. Tuy nhien, viec bat giu cac vat the cung khong bi cuon hoan toan vao bay se ngan hoat đong tiep theo cua no.


Tinh duy nhat ve di truyen Toc đo ho hap tang cao do đot bien COXI co the đa gay ra hai đac điem bo sung trong nhanh Utricularia - Genlisea: 

Tang đang ke ty le thay the nucleotide va
Giam đong luc cua kich thuoc bo gen, bao gom cac loai Utricularia voi mot so bo gen thuc vat hat kin đon boi nho nhat đa đuoc biet đen.
Mot nghien cuu gan đay đa tien hanh ba thu vien cDNA tu cac co quan khac nhau cua U. gibba (~ 80 Mb) nhu mot phan cua Du an giai trinh tu bo gen hat nhan cua Utricularia quy mo lon. Ho đa ghi nhan ty le thay the nucleotide tang len trong bo gen cua luc lap, ti the va te bao. Ho cung ghi nhan cac muc gia tang cua cac protein lien quan đen sua chua DNA va giai đoc cac loai oxy hoat hoa (ROS). ROS la san pham cua su trao đoi chat te bao co tiem nang gay ton thuong te bao khi tich luy voi so luong lon. Ho đa xac đinh bieu hien cua sua chua DNA va giai đoc ROS la pho cap thay vi la đac thu bay. Do bieu hien pho cap nay, su giai đoc ROS tuong đoi đuoc du kien la se thap hon trong cac cau truc bay, do toc đo ho hap cao gay ra boi kich hoat bay, cuoi cung dan toi cac hieu ung đoc tinh cao hon va gay đot bien. Tac đong gay đot bien cua san xuat ROS tang cuong co the giai thich ca ty le thay the nucleotide cao va su tien hoa đong luc cua kich thuoc bo gen (thong qua pha vo chuoi kep).
Su thay đoi đang ke ve kich thuoc bo gen va ty le đot bien cao co the đa cho phep cac bien thien quan sat thay o kich thuoc bong bong cua Utricularia, cau truc re va su hinh thanh co the noi long. Nhin chung, su đua vao COXI đot bien va ty le đot bien cao đua ra mot gia thuyet tien hoa manh cho su bien đoi đuoc tim thay o cac loai Utricularia.


Cac loai Utricularia la chi lon nhat trong thuc vat an thit. No la 1 trong 3 chi tao nen ho Lentibulariaceae, cung voi Pinguicula va Genlisea.
Chi nay đuoc cho la chua 250 loai cho toi khi Peter Taylor giam so luong xuong con 214 loai trong nghien cuu đay đu cua ong The genus Utricularia – a taxonomic monograph, đuoc Van phong Thong tin linh vuc cong (OPSI) xuat ban nam 1989. Phan loai cua Taylor hien nay đuoc chap nhan voi cac sua đoi dua tren cac nghien cuu phat sinh chung loai.
Chi Polypompholyx chua 2 loai cay an thit la Polypompholyx tenella va Polypompholyx multifida, truoc đay đuoc phan biet voi cac loai tuong tu cua chi Utricularia bang su so huu đai hoa 4 thuy chu khong phai 2. Chi nay hien nay đa đuoc gop vao Utricularia.
Chi Biovularia chua 2 loai la Biovularia olivacea (đong nghia B. brasiliensis hoac B. minima) va Biovularia cymbantha. Chi nay cung đa đuoc gop vao Utricularia.


Phat sinh chung loai Bieu đo phat sinh nhanh duoi đay chi ra moi quan he giua cac phan chi va to khac nhau. No tom tat ket qua cac nghien cuu cua Jobson et al. (2003) va Muller et al. (2004), tiep theo la Muller et al. (2006). Do cac to Aranella va Vesiculina la đa nganh, nen chung xuat hien nhieu lan trong bieu đo phat sinh nhanh voi dau (*). Mot so to đon nganh khong đuoc đua vao nghien cuu, do đo vi tri cua chung trong he thong nay la khong ro rang. Cac to khong đuoc bao gom ben duoi la Candollea, Chelidon, Choristothecae, Kamienskia, Martinia, Meionula , Mirabiles, Oliveria, Setiscapella, Sprucea, Steyermarkia va Stylotheca trong phan chi Utricularia; Minutae trong phan chi Bivalvaria; va Tridentaria trong phan chi Polypompholyx.


Tham khao Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Chi Nhi can (Utricularia) tai Wikimedia Commons
 Du lieu lien quan toi Chi Nhi can (Utricularia) tai Wikispecies
The International Carnivorous Plant Society
Utricularia
Botanical Society of America, Utricularia - the Bladderworts Luu tru ngay 5 thang 1 nam 2012 tai Wayback Machine
Article in Wired magazine featuring video of the plant trapping its food
Inner World of Utricularia from the John Innes Centre Luu tru ngay 31 thang 7 nam 2019 tai Wayback Machine