Nghi vien Y (tieng Y: Parlamento Italiano) la co quan lap phap luong vien cua Y. Nghi vien gom Ha vien (Vien đai bieu) voi 400 đai bieu (deputati) va Thuong vien Cong hoa voi 200 thuong nghi si (senatori) đuoc bau cung voi mot so it thuong nghi si suot đoi khong qua bau cu la cac cuu Tong thong hoac do Tong thong bo nhiem. Moi vien co nhiem vu va quyen han nhu nhau, Hien phap khong co su phan biet voi nhau. Nhung vi Chu tich Thuong vien đong vai tro la nguyen thu quoc gia khi thay the Tong thong, vi vay theo truyen thong Thuong vien đuoc coi la thuong nghi vien.


Chuc nang cua Nghi vien Nghi vien la co quan đai dien cua nhan dan trong the che cong hoa, va cac đao luat phu hop.
Do Hien phap Cong hoa nam 1948, hai vien cua Nghi vien so huu cung quyen va quyen han: dang đac biet cua dan chu đai nghi (đuoc goi la luong vien hoan hao) đa đuoc quy đinh trong Đao luat Albertine va tai su dung sau khi lat đo che đo đoc tai ung ho phat xit cua nhung nam 1920 va nhung nam 1930 trong Chien tranh the gioi thu hai.
Hai vien đoc lap voi nhau va khong gap mat nhau ngoai tru hoan canh đac biet do Hien phap quy đinh. Sau cuoc trung cau dan y hien phap nam 2020, Ha vien gom co 630 đai bieu, trong khi thuong vien co 315 thuong nghi si va so luong nho thuong nghi si con song: cuu Tong thong Cong hoa va tren 5 thanh vien đuoc Tong thong bo nhiem vi đa đong gop cho linh vuc khoa hoc va xa hoi mang tam quoc gia. Tinh đen thang 1/2024 co 5 nghi si suot đoi (trong đo hien khong co cuu Tong thong).
Đac quyen chinh cua Nghi vien la lap phap, đo la quyen ban hanh luat. Đoi voi du thao đe tro thanh luat can phai co su chap thuan boi 2 vien. Mot du thao se đuoc thao luan tai mot trong 2 vien, sau đo sua đoi, va đuoc chap thuan hoac bac bo; neu đuoc chap thuan chuyen toi vien con lai co the sua đoi, chap thuan va bac bo; neu đuoc chap thuan ma khong can sua đoi du thao se đuoc Tong thong ban hanh va tro thanh luat. Neu đuoc sua đoi, du luat quay lai vien khoi đau, co the chap thuan du luat đa đuoc sua đoi, sau đo ban hanh hoac bac bo no.
Nghi vien ung ho phieu cho Chinh phu, do Tong thong Cong hoa bo nhiem, va tu nam 1994 thuong đuoc lanh đao lien minh thang cu đung đau, trong khi nen Cong hoa đe nhat đuoc lua chon bang bi thu cac chinh đang chu yeu. Chinh phu phai nhan đuoc su bo phieu ung ho cua 2 vien truoc khi chinh thuc nam quyen, Nghi vien co the yeu cau cuoc bo phieu moi bat cu luc nao neu han ngach cua vien yeu cau. Neu Chinh phu khong đat đuoc trong bo phieu, buoc phai tu chuc; neu nhu vay, chinh phu moi đuoc hinh thanh hoac Tong thong Cong hoa yeu cau giai tan vien va keu goi cuoc bau cu moi.
Nghi vien to chuc phien hop chung bau Tong thong Cong hoa (trong truong hop nay 58 đai bieu khu vuc đuoc bo sung), 5 (1/3) đai bieu cua Toa an Hien phap (Corte Costituzionale) va 1/3 Hoi đong Tu phap Toi cao. No co the bo phieu luan toi Tong thong ve vi hien hoac phan quoc (cho đen nay chua xay ra).


He thong bau cu Viec bau cu Ha vien va Thuong vien đuoc quy đinh tai Luat so 165 ngay 3/11/2017. Luat quy đinh mot he thong bau cu song song gom hai phuong thuc bau cu, voi khoang 1/3 (37%) so ghe đuoc bau theo he thong đau phieu đa so tuong đoi, va so ghe con lai (63%) đuoc phan chia ti le theo phuong phap d'Hondt. Luat bau cu nay đuoc nom na goi la Rosatellum bis, hay đon gian la Rosatellum, theo ten cua ha nghi si Ettore Rosato cua đang Italia Viva, la nguoi đau tien ky du luat nay khi đuoc đe xuong.


= Bau cu Thuong vien Cong hoa =
Thuong vien gom 200 ghe đuoc bau boi cong dan Y tu 18 tuoi tro len. Theo luat Rosatellum bis, trong tong so 200 ghe gom:

74 ghe đuoc bau cu truc tiep o cac khu vuc bau cu mot ghe;
126 ghe đuoc bau cu theo ti le o cac vung hanh chinh (trong so đo co 4 ghe danh cho cac cong dan o hai ngoai).
Ngoai ra, theo đieu 59 cua Hien phap Cong hoa Y, Thuong vien co cac thuong nghi si suot đoi nhu đa neu tren.
Thuong vien đuoc bau bang mot la phieu duy nhat. Tren la phieu gom ten cua cac ung cu vien cua khu vuc bau cu (theo đau phieu đa so tuong đoi). Voi moi ung cu vien, tren la phieu ghi kem theo đang ung ho va danh sach đang đuoc dung đe tinh so ghe ti le. Nhung ghe nay đuoc phan chia trong moi vung. Moi danh sach đang phai gianh đuoc it nhat 3% so phieu bau đe đuoc chia ghe (truong hop la lien minh đa đang thi phai gianh đuoc it nhat 10% so phieu va co it nhat mot đang trong lien minh gianh đuoc 3% so phieu) va đuoc tinh theo tong so phieu ca nuoc. Tuy vay, cac danh sach đang đai dien cho cac cong đong ngon ngu thieu so phai đat mot muc toi thieu khac la 20% so phieu va đuoc tinh tren so phieu cua vung.


= Bau cu Ha vien =
Ha vien gom 400 ghe đuoc bau boi cong dan Y tu 18 tuoi tro len. Theo luat Rosatellum bis, trong tong so 400 ghe gom:

147 ghe đuoc bau cu truc tiep o cac khu vuc bau cu mot ghe;
253 ghe đuoc bau cu theo ti le ca nuoc (trong so đo co 8 ghe danh cho cac cong dan o hai ngoai).
Ha vien cung đuoc bau cu tren mot la phieu duy nhat nhu Thuong vien Cong hoa, chi khac o cho so ghe ti le đuoc tinh dua tren trung binh so phieu ca nuoc.


= Đai bieu o hai ngoai =
Nghi vien Y la mot trong so it co quan lap phap tren the gioi đe ghe cho cong dan tai hai ngoai. Co 8 ghe o Ha vien va 4 ghe tai Thuong vien theo Luat so 459 ngay 27/12/2001 (bo sung đieu 48, 56 va 57 Hien phap Cong hoa Y), hay con goi la Luat Tremaglia.


Thanh vien = Thuong vien =

Thuong nghi si hien tai đuoc bau sau cuoc tong tuyen gan nhat.


= Ha vien =
Ha nghi si hien tai đuoc bau sau cuoc tong tuyen gan nhat.


Tham khao Thu tuong Y
Vien nguyen lao La Ma


Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Parliaments of Italy tai Wikimedia Commons
Website chinh thuc