Charles-Michel de l'Epee (phat am theo tieng Phap: [ʃaʁlmiʃɛl dəlepe], sinh ngay 24/11/1712 o Versailles - mat ngay 23/12/1789 tai Paris) noi tieng vi đa cong hien ca đoi minh đe phat trien bang chu cai đau tien tren the gioi cho nguoi khiem thinh, đong thoi ong cung đa tao ra mot he thong phuong phap giang day cho nguoi khiem thinh va la mot thay giao day hoc tinh nguyen. Bang chu cai cua ong von la ngon ngu ky hieu cua Phap, đa đuoc chuyen đoi thanh ngon ngu ky hieu cua Anh, My. Ong con la nguoi sang lap truong cong lap đau tien danh cho nguoi khiem thinh o Phap.


Tieu su Charles sinh ra trong mot gia đinh kha gia o Versailles. Cha la mot kien truc su co tham gia xay dung mot thanh pho moi cua vua Phap đuong thoi la Louis XIV.
Khi con nho, Charles nghien cuu than hoc, nhung đuong thoi, nguoi Cong giao Phap đau tranh voi phong trao cai cach Jansenism, nen Tong Giam muc Paris tu choi phong chuc cho ong. Sau đo, ong chuyen sang hoc luat roi song o Paris.
Khoang nhung nam đau cua thap ki 1760, ong ket ban voi mot giao si la cha Vanin, qua đo ong biet hai co gai sinh đoi đeu bi điec bam sinh, ma Vanin đa day kem ho. Sau khi Vanin mat, ong đam nhan day thay. Thoi đo, nguoi khiem thinh rat it co đuoc co hoi hoc tap, boi vi đinh kien ​​hanng ngan nam cho rang nguoi điec la vo dung (Aristotle, nam 355 TCN), tham chi phai chiu nhieu sac lenh nhu cam ket hon, cam so huu tai san. Chi co tre em khiem thinh gia đinh thuong luu, giau co moi đuoc hoc đoc va viet.
Ong đa khong theo đinh kien đo, ma đa day cho cap sinh đoi nay su dung mot dang tin hieu bang tay thay cho am cua moi chu cai va nhanh chong đat đuoc thanh cong.


Su nghiep Sau thanh cong tren, Charles quyet đinh chuyen sang nghe day hoc cho nguoi khiem thinh, đong thoi phat trien ngon ngu rieng cho ho.
Ong khong hy vong lam giau cho minh bang cach day hoc cho tre khiem thinh nha thuong luu, giau co, ma lai chu trong day cho tre em thuoc tat ca cac tang lop xa hoi. Dan dan, ong tiep nhan ngay cang nhieu hoc sinh hon. Nam 1755, ong thanh lap truong hoc rieng cho nguoi khiem thinh o Paris, va hoan toan tai tro cho truong nay. Trong qua trinh giang day, ong đa phai khac phuc rat nhieu kho khan, nhat la "phien dich" cac am va tu bang tiep Phap thanh ki hieu.
He thong "ngon ngu" cua ong đa phat trien thanh Ngon ngu ky hieu cua Phap. Ngay sau đo, ngon ngu va phuong phap cua Charles Epee lan rong khap nuoc Phap. Đuc Giam muc Bordeaux đa nho ong day mot cau be o Bordeaux va sau nay rat thanh đat.
Nhieu nguoi khac đa theo guong ong, chang han nhu Abbe Roch-Ambroise Sicard đa thanh lap truong khiem thinh thu hai o Bordeaux vao khoang nam 1786. Con nhieu nguoi khac đa đen Paris đe hoc tap phuong phap cua Epee roi truyen ba khap chau Au.


Vinh danh Ngoai Đuc Giam muc Bordeaux, Giao chu La Ma đuong thoi la Thanh Giuse II đa đen tham truong ong. Vua Louis XVI đa ung ho ca ve tai chinh. Mot phai đoan Quoc hoi cua Phap đa đen tham ong.
Sau khi ong qua đoi o Paris (ngay 23 thang 12 nam 1789) truong cua ong chinh thuc đuoc chinh phu Phap tiep quan vao nam 1791 voi ten goi Institution Nationale des Sourds-Muets a Paris (Hoc vien quoc gia nguoi khiem thinh Pari) va quyet đinh ten tuoi cua Charles-Michel de l'Epee đuoc ghi vao danh sach sang lap truong va la "nguoi hao tam cua nhan loai".
Ong đuoc an tang o nha tho Saint-Roch o Paris, va mot tuong đai bang đong đuoc dung len o khu mo cua ong vao nam 1838.


Giai thoai ve Epee Ngay ca bay gio, Epee thuong đuoc mo ta la nguoi đa phat minh ra ngon ngu ky hieu hoac la nguoi đa "day nhung nguoi điec ve ngon ngu ki hieu". Thuc chat, ong ta đuoc day boi nguoi điec. De l'Epee phan loai va ghi lai ngon ngu nguoi Phap đe chung co the đuoc day cho nhung nguoi khac, tu đo đuoc su dung nhieu trong giao duc, đac biet la ve đuc tin Kito giao.


Nguon trich dan = Cong trinh nghien cuu =
— (1776). Institution des sourds et muets, par la voie des signes methodiques [Deaf mute Institution, by Means of Systematic Signs] (bang tieng Phap). Nyon l'aine. Truy cap ngay 30 thang 12 nam 2015.
— (1784). La veritable maniere d'instruire les sourds et muets, confirmee par une longue experience [The true manner of instructing the deaf and mute, confirmed by long experience] (bang tieng Phap). Paris: Nyon l'aine. Truy cap ngay 30 thang 12 nam 2015. L'Ouvrage que je presente au Public n'est proprement qu'une seconde edition de celui qui a paru en 1776, sous ce titre: Institution des Sourds et Muets, par la voie des Signes methodiques, & dont il ne reste plus d'exemplaires. The work which I present to the public is nothing other than a second edition of the one which came out in 1776 under the title 'Institution des Sourds et Muets, par la voie des Signes methodiques', which is completely sold out.
He also began a Dictionnaire general des signes, which was completed by his successor, the Abbe Sicard.


Lien ket ngoai L'Abbe de l'Epee by Ferdinand Berthier 
Lane, Harlan. When the Mind Hears: A History of the Deaf. New York: Random House, 1984.
Catholic Encyclopedia articlea