Tham hoa hang khong Munchen xay ra vao ngay 6 thang 2 nam 1958, khi chuyen bay so 609 cua hang hang khong British European Airways (nay thuoc British Airways) đa bi tai nan vao lan co gang cat canh thu ba tren đuong bang phu tuyet, tai san bay Munchen-Riem, Munchen, Tay Đuc. Tren may bay la đoi bong đa Manchester United, biet danh la "Busby Babes", cung voi mot so nguoi ham mo va nha bao. Hai muoi trong so 44 nguoi tren may bay đa tu vong trong vu tai nan. Nhung nguoi con lai, mot so nguoi trong so ho đa bi bat tinh hoac bi thuong đuoc đua đen Benh vien Rechts der Isar o Munchen, noi ba nguoi đa tu vong sau đo, khien tong cong 23 truong hop tu vong va 21 nguoi song sot.
Đoi bong đa tro ve tu mot tran đau Cup ​​chau Au o Beograd, Nam Tu (nay la Serbia), thi đau luot ve voi đoi bong Sao Đo Beograd, nhung đa phai dung chan o Munich đe tiep nhien lieu, vi mot chuyen đi khong ngung tu Beograd đen Manchester se ra ngoai pham vi hoat đong cua may bay. Sau khi tiep nhien lieu, cac phi cong James Thain va Rayment Kenneth đa co gang cat canh hai lan, nhung đa phai tu bo vi loi đong co trai. Lo so rang ho se bi tre so voi lich trinh, co truong Thain tu choi o lai qua đem tai Munich va cat canh them lan thu ba. Sau đo, tuyet bat đau roi, tao nen mot lop tron truot o cuoi đuong bang. Sau khi may bay lao trung cho tron truot, no đa lao qua hang rao o cuoi đuong bang va bi gay nat canh trai vi bi đam vao mot ngoi nha gan đo. Lo so may bay se phat no, Thain đa bat đau so tan hanh khach trong khi thu mon Harry Gregg cua Manchester United đa giup keo nhung nguoi song sot tu đong đo nat.


Boi canh Vao thang 4 nam 1955, Lien đoan bong đa chau Au UEFA thanh lap giai đau cup voi ten goi European Cup, mot giai bong đa danh cho cac cau lac bo vo đich cua cac quoc gia chau Au thuoc UEFA, giai đau bat đau vao mua giai 1955–1956. Tuy nhien, nha vo đich giai cao nhat nuoc Anh đo la Chelsea, đa bi tu choi tham du giai đau boi thu ky Alan Hardaker cua Giai bong đa Anh. Mua giai tiep theo, nha vo đich giai đau cao nhat nuoc Anh đo la Manchester United đuoc quan ly boi Matt Busby. The Football League mot lan nua tu choi gia nhap vao Lien đoan bong đa chau Au UEFA, nhung no luc cua Busby va chu tich Harold Hardman cung voi su giup đo cua Chu tich Stanley Rous cua hiep hoi Bong đa Anh, cuoi cung United tro thanh đoi bong Anh đau tien choi o chau Au.
Đoi bong United voi biet hieu la Busby Babes đa lot vao ban ket nhung bi loai boi nha vo đich sau đo la Real Madrid. Sau khi lan luot vuot qua Shamrock Rovers va Dukla Prague o vong so loai đau tien, United đa đuoc boc tham gap đoi bong sao đo Beograd cua Nam Tu cho vong tu ket. Sau khi đanh bai ho voi ty so 2-1 tai Old Trafford vao ngay 21 thang 1 nam 1958, cau lac bo đa đi đen Nam Tu cho tran luot ve vao ngay 5 thang 2. Tren đuong tro ve tu Prague, suong mu khap nuoc Anh đa ngan can chuyen bay tro lai Manchester, vi vay ho đa bay toi Amsterdam, roi đi pha tu Hook cua Ha Lan đe đen Harwich va sau đo đi tau đen Manchester.
Do hao huc khong muon bo lo tran đau voi Birmingham City tai giai The Football League ba ngay sau đo, cau lac bo thue hang hang khong British European Airways cho đoi bong tu Manchester đen Beograd cho tran luot ve voi đoi Sao đo Beograd. Tran đau co ket qua hoa 3-3 nhung đo la đu đe đua United vao vong ban ket. Chuyen bay cat canh tu Beograd đa bi tri hoan trong mot gio sau khi Johnny Berry mat ho chieu va chiec may bay ha canh o Munich đe tiep nhien lieu vao luc 13:15 GMT.


Dien bien vu tai nan = Chuyen bay 609 đinh menh =
Sau đem an mung đay cuong nhiet tai Belgrad, "nhung đua tre cua Busby" tro ve Manchester vao giua buoi sang, va ho co the ve nha vao toi hom đo. Chuyen bay 609, Elizabethas GALZN-A5-57 cua phi hanh đoan Lord Burghley voi phi cong James Thain va nguoi ban đong nghiep Kenneth đieu khien. Bau khong khi that lang le, tren may bay co 2 chiec ban khien cac cau thu co the ngoi đoi mat voi nhau đe đanh bai vui ve. Tro choi cham dut khi may bay ha canh xuong Munich đe tiep nhien lieu, va chi khi ho gan cham mat đat thi moi nhan ra tuyet đang roi.


= Cat canh khong thanh cong =
Thoi gian tiep nhien lieu du tinh chi 20 phut, vi vay hanh khach van ngoi tren khoang may bay. Luc 14 gio 31 phut, binh nhien lieu đa đuoc nap đay. Chuyen bay đa san sang tren đuong bang va nhan tin hieu cat canh. Khi may bay tang toc, cac phi cong nghe thay tieng keu la tu đong co va ho quyet đinh ngung cat canh. Am thanh la đo đuoc goi la " boost surging" - ket qua cua viec nhien lieu lam đong co tang toc qua nhanh. Van đe khong phai khong thuong xuyen voi nhung chiec Elizabethan. Cac phi cong đa quyet đinh tu khac phuc viec nay bang cach cho van tiet luu chay cham hon. Khoang 3 phut sau, may bay lai san sang cat canh.


= Cat canh lan 3: va tham kich đa xay ra =
Sau 2 lan that bai, hanh khach đuoc thong bao do su co ki thuat, chuyen bay tam thoi gian đoan; nhieu nguoi đa vao quan cafe, chuyen tro va than van phai ve nha bang đuong bo qua vung Hood cua Ha Lan, khong khi thoai mai va vui ve. Duncan Edwards tranh thu gui buc đien ve Manchester, trong khi hanh khach đang đoi o quan cafe, va nghi rang kho co the cat canh trong đieu kien nhu vay.
"Tat ca cac chuyen bay đeu bi hoan. Mai moi ve đuoc. Duncan," đo la noi dung buc đien tin do Duncan Edwards gui ve cho ba chu nha tro cua anh tai Manchester. 17 gio chieu ngay 6 thang 2 nam 1958, khi buc đien ay toi noi nguoi nhan, thi co 21 nguoi đa trut hoi tho cuoi cung ben xac chiec may bay G-ALZU tai Munich.
Edwards đa nham, cac hanh khach đa đuoc goi tro lai chuyen bay, phi cong Thain va Rayment sau khi trao đoi voi cac nhan vien mat đat đa quyet đinh khong o lai Munich đem nay. Va may bay se cat canh voi mot đong co. May bay chom len trong lan cat canh thu 3 đe roi khoi san bay Munich, luc nay hanh khach thuc su hoang so. Trong khoang may bay đuoc thiet ke đe ho co the nhin thay mat nhau. Net mat thay đoi cua Roger Bryne chuyen noi so hai cua minh sang cho cac đong đoi. Jonhny Berry thot len rang: "cai chet đang gan ke chung ta." Liam Whelan, tin đo cua thien giao đap lai rang: "Con đa san sang đe chet." Harry Gregg nhin thay lop tuyet roi khoi banh xe nhu toc đo cua chiec tau thuy. May bay chom len cao hon truoc nhung ngay khi cac phi cong co gang cat canh thi chiec Lord Burghley no tung sau khi roi xuong đuong bang voi toc đo cao, truot theo hang rao va lao qua mot con đuong.


= Sau tai nan =

Khong co tieng keu khoc nao ben trong khi may bay dung han, nhung dan dan co su cu đong. Hary Gregg đa tung manh vo cua may bay qua xac cua Bert Whalley. Phi cong Thain đang bat luc nam 1 binh cuu hoa nho va het to: "Hay chay đi vi se co nhung vu no nua." Gregg lao vao may bay va cuu mot em be đang khoc con me em la nguoi đa bi gay co va chan. Anh keo Dennis Viollet va Bobby Charton ra khoi manh vo bang day đeo bao hiem cua ho. Busby van nam tren san va keu đau o nguc va chan. Jackie Blanchflower nam bi thuong nang voi Roger Byrne đa chet đe qua len nguoi anh. Nguoi tiep vien hang khong đung canh, te liet đi vi so hai. Cuoi cung o to va xe cuu thuong cung đen cho may bay bi đam, va ho đuoc chuyen đen benh vien Rechts o Munich.
Tin ve vu tai nan nhanh chong đuoc truyen ve Manchester. Vo cua Mark Jones nghe đuoc tin trong sieu thi. Cac cau thu United biet ve tham hoa nay tu cac nhan vien mat đat. Jimmy Murphy, nguoi lo chuyen bay nghe đuoc tin nay tu thu ky cua Busby đo la Alma George. Con trai cua Matt, Sandy Busby đoc đuoc thong bao tren ap phich. Murphy bay toi Munich ngay hom sau, ong đi bo vong quanh phong benh cua nhung nguoi bi thuong. Ducan Edward hoi Murphy may gio tran đau bat đau. Busby đe nghi Murphy đam nhan moi viec cho ong.
Nuot noi đau đon, huan luyen vien Jimmy Murphy phai bat tay ngay vao viec. Tran đau vong 5 cup FA voi Sheffield Wednesday đuoc hoan đen ngay 9/3. Murphy đa thuyet phuc cuu thu mon cua United gianh cup vo đich nam 1948 quay lai United tren cuong vi moi đo la huan luyen vien đoi tre. Ngay 19 thang 3, Huan luyen vien Murphy đua ra san đoi hinh gom cac cau thu tre, hai cau thu moi ky hop đong va đoi truong Bill Foulkes, phia sau la Hary Gregg, ca hai cau thu cung song sot va đuoc khan gia chat cung o Old Trafford đon chao nong nhiet khi Manchester United thang Sheffield Wednesday voi ty so 3-0. Tham chi sau đo ho con vao đen tran chung ket Cup FA.


Nguyen nhan vu tai nan Mac du vu tai nan ban đau đuoc cho la do loi cua phi cong Thain, sau đo nguyen nhan đuoc xac đinh gay ra vu tai nan hang khong nay la boi đam tuyet o phia cuoi đuong bang, gay giam toc đo cua may bay va ngan chan toc đo bay an toan. Trong thoi gian cat canh, chiec may bay đa đat 117 hai ly (217 km/h), nhung khi chay tren đam tuyet giam đen 105 hai ly (194 km/h), qua cham đe roi khoi mat đat.
Mac du ket luan nay, cac nha chuc trach san bay Đuc (nguoi chiu trach nhiem phap ly đoi voi trang thai cua đuong bang cua san bay, nhung thuong khong nhan thuc đuoc su nguy hiem cua đam tuyet tan tren đuong bang) đa co hanh đong phap ly chong lai co truong Thain, nguoi phi cong đa song sot sau vu tai nan. Ho tuyen bo rang ong đa đua ra quyet đinh bay ma khong lam tan bang tren canh may bay va truy to trach nhiem ve vu tai nan cho ong, mac du mot so nhan chung noi rang đay khong phai la nhu vay.
Cac nha chuc trach Đuc kiem tra lop bang tren canh may bay sau vu tai nan. Mot buc anh cua chiec may bay (đuoc xuat ban trong mot so to bao) chup trong thoi gian ngan truoc khi cat canh, ma xuat hien lop tuyet tren be mat canh may bay. Khi cac buc anh goc đa đuoc kiem tra, tuy nhien khong co tuyet hoac bang co the đuoc nhin thay tren canh may bay do anh nang mat troi phan chieu xuong canh. Cac nhan chung đa khong đuoc goi đe đieu tra va to tung chong lai nha chuc trach Đuc. Đen nam 1968, Thain cuoi cung đa đuoc xoa sach bat ky trach nhiem ve vu tai nan. Chinh quyen Anh tuyen bo nguyen nhan chinh thuc cua vu tai nan hang khong nay la do su tan chay cua tuyet tren đuong bang khien chiec may bay khong đat yeu cau toc đo khi cat canh. Thain, đa bi sa thai boi BEA ngay sau khi tai nan xay ra va khong bao gio tham gia vao nganh hang khong nua, Ong nghi huu va tro ve mo trang trai nuoi gia cam cua minh o Berkshire. Ong qua đoi vi mot con đau tim o tuoi 54, vao thang 8 nam 1975.


Hau qua vu tai nan Vu tai nan hang khong Munich nay khien 23 nguoi chet va 21 nguoi con song sot trong tong so 44 nguoi tren chuyen bay đinh menh vao ngay 6 thang 2 nam 1958.
Danh sach cu the:


= Nhung nguoi đa mat =
Phi hanh đoan
Kenneth "Ken" Rayment, Phi hanh đoan truong. Song sot nhung bi đa chan thuong va chet tai benh vien ba tuan sau đo la ket qua cua ton thuong nao
Tom Cable, Tiep vien hang khong
Cau thu Manchester United
Geoff Bent
Roger Byrne
Eddie Colman
Duncan Edwards (Song sot sau vu tai nan, nhung đa chet tai benh vien 15 ngay sau đo)
Mark Jones
David Pegg
Tommy Taylor
Liam "Billy" Whelan
Ban lanh đao Manchester United
Walter Crickmer, Thu ky cau lac bo
Tom Curry, Huan luyen vien
Bert Whalley, Chu tich cau lac bo
Nhung Nha bao
Alf Clarke, Bao Manchester Evening Chronicle
Donny Davies, Bao Manchester Guardian
George Follows, Bao Daily Herald
Tom Jackson, Bao Manchester Evening News
Archie Ledbrooke, Bao Daily Mirror
Henry Rose, Bao Daily Express
Frank Swift, Cuu thu mon tuyen Anh va Manchester City, chet tren đuong đen benh vien
Eric Thompson, Bao Daily Mail
Hanh khach khac
Bela Miklos, Khach du lich
Willie Satinoff, Nguoi ham mo, chu so huu truong đua ngua va nguoi ban than cua Matt Busby


= Nhung nguoi con song =
Phi hanh đoan
Margaret Bellis, tiep vien hang khong (mat nam 1998).
Rosemary Cheverton, tiep vien hang khong.
George William "Bill" Rodgers, nhan vien đai vo tuyen (qua đoi nam 1997).
James Thain, phi cong, con song nhung bi mat sau mot con đau tim nam 1975.
Cau thu Manchester United
Johnny Berry, khong bao gio choi bong đuoc nua, qua đoi nam 1994.
Jackie Blanchflower, khong bao gio choi bong đuoc nua, qua đoi nam 1998.
Bobby Charlton, mat nam 2023
Bill Foulkes, mat nam 2013
Harry Gregg," mat nam 2020"
Kenny Morgans, mat 2012
Albert Scanlon, mat nam 2009
Dennis Viollet, mat nam 1999
Ray Wood, mat nam 2002
Huan luyen vien truong cau lac bo
Matt Busby, huan luyen vien truong (mat nam 1994)
Cac nha bao va nhiep anh gia
Ted Ellyard, đien tin Daily Mail (mat nam 1964)
Peter Howard, nhiep anh gia Daily Mail (mat nam 1996)
Frank Taylor, phong vien News Chronicle (mat nam 2002)
Hanh khach khac
Vera Lukic va co con gai Vesna, hanh khach cua Harry Gregg. Vao thoi điem đo, co đa mang thai voi con trai ba Zoran.
Ba Eleanor Miklos, vo cua Bela Miklos
Nebojsa Bato Tomasevic, nha ngoai giao Nam Tu.


Tham khao them Tham khao thu loai

Tai lieu tham khao


Lien ket ngoai Munich58.co.uk
United Front Luu tru ngay 14 thang 2 nam 2014 tai Wayback Machine
Thuoc phim tu lieu cua British Pathe: (video Adobe Flash)
Manchester United Tragedy Luu tru ngay 10 thang 1 nam 2012 tai Wayback Machine, ngay 10 thang 2 nam 1958
Manchester United Air Crash – Munich (khong tieng) Luu tru ngay 11 thang 6 nam 2011 tai Wayback Machine, ngay 10 thang 2 nam 1958
The Sad Return Luu tru ngay 5 thang 12 nam 2011 tai Wayback Machine, ngay 13 thang 2 nam 1958
Manchester Thanks Munich Luu tru ngay 5 thang 12 nam 2011 tai Wayback Machine, ngay 13 thang 3 nam 1958
Matt Heads For Home Luu tru ngay 11 thang 6 nam 2011 tai Wayback Machine, ngay 21 thang 4 nam 1958
Fay Vindicates Thain – a 1969 Flight International article on the results of the Fay Report on the accident
"Munich—Second Report Disputed". Flight International. ngay 2 thang 11 nam 1967.
Trang web chinh thuc
Trang web chinh thuc cua Manchester United