Giao su, tien si khoa hoc Nguyen Lan Tuat, con co but danh la Lan Tuat (7 thang 1 nam 1935 tai Ha Noi – 29 thang 4 nam 2014) nguyen la Chu nhiem khoa Ly luan va sang tac cua Nhac vien Novosibirsk – Nga, pho Chu tich Hoi nguoi Viet o Nga. Ong la nguoi Viet Nam đau tien đuoc vinh danh Nghe si Cong huan Lien bang Nga. Theo Hoi Nhac si Nga, ong la nha soan nhac Xibia co cac tac pham đuoc bieu dien nhieu nhat.


Su nghiep Nguyen Lan Tuat la con trai truong trong so 8 nguoi con cua co NGND Nguyen Lan. Ong đuoc sinh ra o Ha Noi, nhung sau đo đa doi đen song o Hue trong suot nhung nam thang tuoi tho. Chinh nep song o Hue đa tao anh huong rat lon đen tinh cach va kha nang cam nhan am nhac cua ong ve sau.
Khi ong 11 tuoi, ong theo gia đinh len Viet Bac, tham gia khang chien luc 15 tuoi, roi nhan Huy chuong Chien thang hang nhi khi 16 tuoi. Mot nam sau, ong bi thuong va đuoc cu sang Trung Quoc đe hoc tieng Trung trong may nam. Sau khi ve nuoc, ong lam phien dich vien tai So chi huy Su đoan Phong khong so 1 va bat đau sang tac am nhac. Ban đau, ong chi dung cay đan guitar đe tham am, chon giai đieu va tap luyen voi mot dan hop xuong nghiep du cua quan đoi. Nguoi ta đa phat hien ra ong va moi ong đen đai phat thanh đe lam viec. Tai đay, ong đa sang tac va dan dung nhieu bai hat cho tre em mien Bac Viet Nam khi đo. Nhung phan lon cac tac pham ay đeu khuyet danh. Nua the ky sau, mot so bai hat van con đuoc su dung nhung khong ai biet ten tac gia cua chung, tham chi con quen ca ten bai hat. Đon gian la nhung cai ten ay đa bi lang quen nhung am nhac thi van con đo.
Nam 1959, ong đuoc cu sang Lien Xo tu nghiep. Nguyen Lan Tuat bat đau mot cuoc song moi va khong he biet rang ong khong co co hoi tro ve. Tai Leningrad, ong gap Svetlana Kurbetova, mot nghe si duong cam sau nay tro thanh vo ong. Ba cung la nguoi đau tien bieu dien cac tac pham cua ong tren san khau, la nguoi ban trung thanh nhat va cung la vi "giam khao" nghiem khac nhat khi phan xet ve nhung tac pham cua ong.
Vao nam 1960, quan he giua Viet Nam va Lien Xo xau đi. Nguyen Lan Tuat khong phai la nguoi cong san, cung khong phai la nguoi bat đong chinh kien. Ong khong chong lai hay ung ho chu nghia xet lai. Nam 1961, ong đuoc lenh ve nuoc đe cai tao tu tuong nhung ong quyet đinh nghi hoc va o lai Lien Xo va co thoi gian, ong phai đi tron. Tai Viet Nam, ong bi xem la "ke đao ngu", "Viet gian", "theo Lien Xo chong Trung Quoc", bi truy na va bi yeu cau dan đo ve Viet Nam vi toi "theo chu nghia xet lai". Đen 30 nam sau ong moi lai đuoc tro ve Viet Nam mot cach hop phap.
Ong tot nghiep Đai hoc am nhac tai Leningrad nganh sang tac, 1965-1970. Nam 1980, nhan van bang Thac si. Tu nam 1984, sau khi lam nghien cuu sinh tai Đai hoc San khau - Am nhac va đien anh Leningrad, ong song o Novosibirsk va cong tac tai Vien Han lam am nhac Novosibirsk.
Cuoi thap nien 1980, ong nhan quoc tich Lien Xo va xin gia nhap Hoi Nhac si Lien Xo, nhung đon cua ong bi tu choi voi ly do "thieu chuyen nghiep". Nho quen biet voi nhac si Aleksey Nikolaev, bi thu cua Hoi Nhac si Nga, đon cua ong lai đuoc chap nhan.
Nguyen Lan Tuat tam su:

Nhung đen khi ma Nguyen Lan Tuat đuoc vinh danh Nghe si cong huan Nga thi ong Nguyen Lan đa khong con cuoi nhao nua. Va ong khong con song đe chung kien viec con ong đuoc trao danh hieu "Vinh danh nuoc Viet" cua bao đien tu VietnamNet vao nam 2005.
Ngay 21 thang 9 nam 2009, hai tuan truoc khi tron 75 tuoi, Nguyen Lan Tuat đa bao ve thanh cong luan an tien si khoa hoc voi đe tai "San khau truyen thong Viet Nam hien đai" tai Truong Đai hoc su pham Quoc gia Lien bang Nga o Sankt-Peterburg. Ong đa pha ky luc nguoi co tuoi cao nhat bao ve thanh cong luan an tien si khoa hoc tai hoc vien nay. Ong cung tro thanh nguoi đau tien va duy nhat co hoc ham Tien si khoa hoc trong nganh san khau o Viet Nam.
Ngay 29 thang 4 nam 2014 ong qua đoi o nha rieng tai Novosibirsk, Nga vi benh ung thu.


Đoi tu Vo cua ong la pho giao su - cung nghe si cong huan Lien bang Nga Svetlana Kurbetova. Gia đinh ong hien co nhieu nguoi cung hoat đong trong linh vuc nghe thuat. Ngoai vo ong, con gai ong Natalia la nghe si đan organ Nha hat thanh pho Novosibirsk. Chau ngoai ong, Alina tham gia trong mot ban nhac rock cua thanh pho. Gia đinh ong la mot trong hai gia đinh o tinh Novosibirsk co ca chong lan vo đeu la nghe si cong huan nuoc Nga.


Giai thuong Danh hieu "Nghe si cong huan Lien bang Nga" (Заслуженный артист, tuong đuong Nghe si Uu tu) do Cong hoa Lien bang Nga phong tang, nam 2001.
Danh hieu "Vinh danh nuoc Viet 2005" do bao Đien tu Vietnam.Net trao tang.
Danh hieu "Giao su danh du" tai truong Đai hoc su pham quoc gia thanh pho Novosibirsk.
Tuy la mot giao su danh du co su nghiep am nhac đuoc ton vinh o Nga, nhung o hoi đong xet duyet cap co so cua Giai thuong Nha nuoc va Giai thuong Ho Chi Minh, ho so cua ong đa bi loai va lam ong "noi gian" vi ly do đuoc đua ra la do trong ho so, ong đa đe...thua cong trinh nghien cuu "San khau truyen thong Viet Nam", mac du đay la cong trinh đa đuoc in thanh sach, đuoc dich sang tieng Anh, tieng Nga va đua vao giang day trong he thong cac truong nghe thuat o Nga.


Tac pham Giao huong so 1 Du cam noi chien (1981)
Giao huong so 2 To quoc toi (1984). Ban giao huong nay đa đuoc cong dien hai đem lien tai Nha hat Lon Ha Noi nam 2006 (do Nhac truong Le Phi Phi chi huy).
Giao huong so 3 Tieng hat trong tu (1989)
Giao huong so 4 Gui nguoi yeu noi xa (1995)
Giao huong so 5 Đoi nghe si (2013, chua hoan thanh)
Cac cong trinh nghien cuu: San khau truyen thong Viet Nam.
Sang tac mot so ca khuc gom loi Nga va loi Viet, trong đo pho bien nhat la bai "Nguoi con gai Viet", "Nhu mot canh dieu", "Bien mien Nam que huong em".
Va mot so ca khuc Nga va Viet


Nhan xet "Nhac si Lan Tuat khong viet nhieu ca khuc, ma thanh tuu chu yeu trong cuoc đoi sang tac cua ong la o linh vuc khi nhac (nhac khong loi), đac biet la giao huong". Bao đien tu Đai Tieng Noi Viet Nam.


Xem them Nguyen Lan.
Giai thuong Nha nuoc.
Giai thuong Ho Chi Minh.


Chu thich Lien ket ngoai Website chinh thuc (tieng Anh)
Nhac si Nguyen Lan Tuat - Que huong luon trong trai tim toi, He Phat thanh đoi ngoai, Đai TNVN, 4.
Nhac si Nguyen Lan Tuat: Nho Đoi Son ca đau tien, hoinhacsi.
Nhac si Nguyen Lan Tuat nhan danh hieu giao su danh du (tieng Nga)