kaengreg/wikifacts-bench huggingface dataset:
Bologna (, , tieng Y: [boˈloɲɲa] ; Emilian (Bolognese dialect): Bulaggna [buˈlʌɲːa]; tieng Latinh: Bononia) la mot thanh pho o đong bac nuoc Y, la thu phu vung Emilia-Romagna (plaine du Po) va thuoc tinh Bologna. Bologna 
la thanh pho đong dan thu bay o Italia voi khoang 390.000 dan va 150 quoc tich khac nhau. Vung đo thi Bologna co dan so hon 1 trieu nguoi.
Đo thi nay giap cac đo thi sau: Anzola dell'Emilia, Calderara di Reno, Casalecchio di Reno, Castel Maggiore, Castenaso, Granarolo dell'Emilia, Pianoro, San Lazzaro di Savena, Sasso Marconi, Zola Predosa.
Thanh pho nam giua song Po va day nui Apennine, cu the la giua song Reno va song Savena.
Thanh pho co truong đai hoc co nhat the gioi, đai hoc Bologna đuoc thanh lap nam 1088. Bologna la mot trong nhung thanh pho co nhat Y, thuong đuoc xep vao nhom cac thanh pho hang đau ve chat luong cuoc song o Y, xep hang 5 nam 2006 va 12 nam 2007 trong so 103 thanh pho Y  Đieu nay la do truyen thong cong nghiep cua minh voi mot loat cac dich vu xa hoi phat trien cao, la noi co cac điem giao cat cua cac tuyen đuong bo va đuong sat quan trong. Thanh pho co lich su, nghe thuat, am thuc va van hoa phong phu, đuoc chon la thu đo van hoa chau Au nam 2000.
Ban đau thuoc Etrusca, thanh pho đa la mot trong nhung trung tam đo thi quan trong nhat trong nhieu the ky, đau tien la duoi thoi Etrusca (Felsina), sau đo la duoi thoi nguoi Celt la Bona, sau đo la duoi thoi nguoi La Ma (Bononia), roi mot lan nua vao Trung Co, voi tu cach la mot đo thi tu do va signoria, khi no nam trong cac thanh pho lon nhat Chau Au theo dan so. Noi tieng voi nhung ngon thap, nha tho va nhung portico lau đoi, Bologna co mot trung tam lich su đuoc bao ton tot, nho chinh sach bao ton va trung tu can than bat đau vao cuoi nhung nam 1970. La noi co cua truong đai hoc lau đoi nhat tren the gioi, Đai hoc Bologna, đuoc lap vao nam 1088, thanh pho co mot luong lon sinh vien lam cho no mot đac điem quoc te. Nam 2000, no đuoc tuyen bo la Thu đo van hoa chau Au 
va vao nam 2006, "Thanh pho cua am nhac" UNESCO va tro thanh mot phan cua Mang luoi cac thanh pho sang tao.
Bologna la trung tam nong nghiep, cong nghiep, tai chinh va giao thong quan trong, noi nhieu cong ty co khi, đien tu va thuc pham lon đat tru so chinh cung nhu la mot trong nhung hoi cho thuong mai thuong truc lon nhat o chau Au. Theo du lieu gan đay nhat đuoc thu thap boi Chi so Tang truong Kinh te Khu vuc Chau Au (E-REGI) nam 2009, Bologna la thanh pho hang đau cua Y đau tien va la thanh pho chau Au xep thu 47 ve chi tieu toc đo tang truong kinh te. Do đo, Bologna cung la mot trong nhung thanh pho giau co nhat o Y, thuong đuoc xep hang la mot trong nhung thanh pho hang đau ve chat luong cuoc song trong ca nuoc: nam 2019, no xep thu 14 tren 107 tinh cua Y.


Bien đong dan so = Lien ket ngoai =
Comune di Bologna
La magie de la ville de Bologne Luu tru ngay 5 thang 1 nam 2008 tai Wayback Machine
Genius Loci Bologna Luu tru ngay 11 thang 3 nam 2007 tai Wayback Machine
Salon international automobile de Bologne


Tham khao
Cardiff City Football Club (tieng Wales: Clwb Pel-droed Dinas Caerdydd) la mot cau lac bo bong đa chuyen nghiep cua Wales co tru so tai Cardiff, xu Wales. Cau lac bo thanh lap nam 1899. Cau lac bo gianh đuoc danh hieu vo đich hang nhat trong mua giai nam 2013 va đuoc thang hang len giai đau cao nhat lan đau tien trong 51 nam qua.
San nha cua ho la san van đong Cardiff City. Ho la cau lac bo cua Wales va ngoai nuoc Anh duy nhat gianh chuc vo đich FA Cup, va gianh đuoc vao nam 1927.
Trong nam 2012, Cardiff City đa thay đoi chu so huu, chu so huu moi cua cau lac bo la mot nguoi Malaysia, Vincent Tan. Đieu nay bao gom su thay đoi ao đau tren san nha cua cau lac bo va bieu trung cua cau lac bo.


Cac nha tai tro Đoi hinh hien tai = Đoi 1 =
Tinh đen 13 thang 7 nam 2023

Ghi chu: Quoc ky chi đoi tuyen quoc gia đuoc xac đinh ro trong đieu le tu cach FIFA. Cac cau thu co the giu hon mot quoc tich ngoai FIFA.


= Cho muon =

Ghi chu: Quoc ky chi đoi tuyen quoc gia đuoc xac đinh ro trong đieu le tu cach FIFA. Cac cau thu co the giu hon mot quoc tich ngoai FIFA.


Huan luyen vien Source: 


Danh hieu Premier League (vo đich quoc gia

A quan: – 1923–24
Hang nhat 

Vo đich: 2012–13
A quan: – 1920–21, 1951–52, 1959–60
Play-off a quan: – 2010
Play-off ban ket len hang: – 2011, 2012
Hang Nhi

Vo đich: – 1946–47
A quan: – 1975–76, 1982–83
Play-off vo đich: – 2003
Play-off Ban ket len hang: – 2002
Hang ba

Vo đich: – 1992–93
A quan: – 1987–88, 2000–01
Play-off ban ket len hang: – 1997
FA Cup

Vo đich: – 1927
A quan: – 1925, 200
Ban ket: – 1921
FA Charity Shield

Vo đich: – 1927
Football League Cup

A quan: – 2012
Ban ket – 1966
European Cup Winner's Cup

Ban ket: - 1968
Southern Football League hang hai

Vo đich: – 1913
Welsh Cup

Vo đich: – 1912, 1920, 1922, 1923, 1927, 1928, 1930, 1956, 1959, 1964, 1965, 1967, 1968, 1969, 1970, 1971, 1973, 1974, 1976, 1988, 1992, 1993
A quan: - 1929, 1939, 1951, 1960, 1994, 1995
FAW Premier Cup

Vo đich: – 2002
A quan: - 1998, 2000
FAW Welsh Youth Cup

Vo đich: – 1990, 1995, 1998, 2000, 2001, 2002, 2004, 2006
A quan: – 1992, 2005, 2008
FA Youth Cup

A quan: - 1971
Algarve Challenge Cup

Vo đich: - 2008


Đoc them Collins, David (2002). Born Under a Grange End Star . Wilmslow: Sigma Leisure. tr. 126. ISBN 1-85058-787-6.
Shepherd, Richard (2002). The Definitive Cardiff City F.C.: A Statistical History. The Definitive. Quyen 17. Nottingham: Tony Brown. tr. 124. ISBN 1-899468-17-X. OCLC 52143309.
Lloyd, Grahame (1999). C'mon City!: A Hundred Years of the Bluebirds . Bridgend: Seren. tr. 288. ISBN 1-85411-271-6. OCLC 42366942.


Xem them Swansea City A.F.C.


Chu thich Lien ket ngoai Cardiff City F.C. Official website
Bob Bank Hero – Cardiff City Online Fanzine
A collection of items relating to Cardiff City Football Club's historic victory against Arsenal in the 1927 FA Cup Luu tru ngay 24 thang 7 nam 2008 tai Wayback Machine
Cardiff City stats at Football Club History Database
Cardiff City play-off record Luu tru ngay 29 thang 1 nam 2019 tai Wayback Machine
Thanh ca cho tu do (tieng Hy Lap: Υμνος εις την Ελευθεριαν hay tieng Hy Lap: Υμνος προς την Ελευθεριαν) la mot bai tho sang tac boi Dionysios Solomos vao nam 1823 va voi 158 kho tho, no la quoc ca dai nhat the gioi. Hien tai, no la quoc ca cua ca Hy Lap va Cong hoa Sip. Nam 1865, ba (ve sau la hai) kho đau đuoc chon lam quoc ca Hy Lap mot cach chinh thuc. Đen nam 1966, chung moi đuoc Sip chon.


Lich su Dionysios Solomos đa viet "Thanh ca cho tu do" vao nam 1823 tai Zakynthos va mot nam sau đo đuoc in o Messolonghi. No đa đuoc pho nhac vao nam 1865 boi nha soan nhac hoat đong nguoi Corfu Nikolaos Mantzaros, nguoi đa sang tac hai phien ban nhac, mot phien ban dai cho toan bo bai tho va mot ban ngan cho hai kho tho đau tien; sau nay đuoc thong qua thanh quoc ca cua Hy Lap. "Thanh ca cho tu do" ve sau đuoc Sip chon lam quoc ca theo lenh cua Hoi đong Bo truong nam 1966.


Loi Lay cam hung tu Chien tranh gianh đoc lap Hy Lap, Solomos đa viet bai thanh ca đe ton vinh cuoc đau tranh cua nguoi Hy Lap đe gianh đoc lap sau nhieu the ky cai tri cua Đe quoc Ottoman.
"Thanh ca cho tu do" ke lai su khon kho cua nguoi Hy Lap duoi thoi Ottoman va hy vong tu do cua ho. Ong mo ta cac su kien khac nhau cua Chien tranh, nhu vu hanh quyet cua Thuong phu Gregory V cua Constantinople, phan ung cua cac cuong quoc, cuoc bao vay Tripolitsa va nhan vat Kito giao cua cuoc đau tranh.


= Nguyen ban tieng Hy Lap =


= Luoc dich tieng Viet =


Su dung Mot phien ban voi loi khac đa đuoc su dung boi Nha nuoc Crete ton tai ngan ngui voi ten goi Quoc ca Crete. "Thanh ca cho tu do" đa la hoang ca Hy Lap tu nam 1864.
"Thanh ca cho tu do" la quoc ca cua Sip ke tu nam 1966.
Bai hat nay đa đuoc trinh dien trong moi le be mac The van hoi Olympic, đe vinh danh Hy Lap la cai noi cua The van hoi Olympic. Phien ban thuong đuoc choi boi cac ban nhac quan đoi la mot ban sap xep đuoc sang tac boi Trung ta Margaritis Kastellis (1907 – 1979), cuu giam đoc cua Quan đoan Am nhac Hy Lap.


Ghi chu Tham khao Lien ket ngoai Short 30 min Version Full version Versions of the Hymn at YouTube
The Greek Presidency Luu tru ngay 11 thang 7 nam 2017 tai Wayback Machine – The website for the Presidency of the Hellenic Republic has a page about the National Anthem, including an instrumental file.
Michał Bzinkowski Luu tru ngay 4 thang 10 nam 2018 tai Wayback Machine, Eleutheria e Thanatos!: The idea of freedom in modern Greek poetry during the war of independence in 19th century. Dionysios Solomos’ “Hymn to Liberty”
Neugriechische Volksgesange, Johann Matthias Firmenich
The Hymn with all 158 stanzas (in Greek & English)
From the Official Website of the Greek Presidential Guard Luu tru ngay 30 thang 6 nam 2013 tai Wayback Machine
The Greek national Anthem Luu tru ngay 4 thang 10 nam 2018 tai Wayback Machine (in mp3)
Ban mau:Quoc ca chau Au
Sakamoto Ryuichi (坂本 龍一 (Phan Ban Long Nhat), Sakamoto Ryuichi) (phat am tieng Nhat: [sakamoto ɾʲɯːitɕi], 17 thang 1 nam 1952 – 28 thang 3 nam 2023) la mot nhac si, ca si, nguoi viet bai hat, nha san xuat thu am, nha hoat đong va dien vien nguoi Nhat, la mot nghe si theo đuoi mot loat cac phong cach khac nhau voi vai tro mot nghe si solo va mot thanh vien cua Yellow Magic Orchestra (YMO). Voi cac thanh vien trong nhom nhu Hosono Haruomi va Takahashi Yukihiro, Sakamoto đa tao đuoc anh huong va la nguoi tien phong trong mot loat cac the loai nhac đien tu.
Sakamoto bat đau su nghiep cua minh khi con o truong đai hoc vao nhung nam 1970 voi tu cach la mot nhac cong thoi vu, nha san xuat va nguoi viet bien khuc. Thanh cong lon đau tien cua ong toi vao nam 1978, khi Sakamoto la đong sang lap cua YMO. Ong đong thoi cung theo đuoi su nghiep đoc tau, bang viec ra mat album nhac đien tu the nghiem Thousand Knives vao nam 1978. Hai nam sau, ong ra mat album tiep theo B-2 Unit, ma trong đo co giai đieu "Riot in Lagos", chiem mot vai tro đay y nghia trong qua trinh phat trien nhac electro va hip hop. Ong tiep tuc tao nen nhieu ban thu am đoc tau va hop tac voi nhieu nghe si quoc te, trong đo co the ke đen nhu David Sylvian, Carsten Nicolai, Youssou N'Dour, va Fennesz. Sakamoto đa sang tac phan nhac nen cho le khai mac The van hoi Barcelona nam 1992, va sang tac "Energy Flow" (1999) la đia đon nhac khong loi đau tien chiem vi tri đau bang cua bang xep hang Oricon cua Nhat Ban.
Voi vai tro nhac si sang tac nhac nen cho phim, Sakamoto đa gianh đuoc mot giai Oscar, mot giai BAFTA, mot giai Grammy, va 2 giai Qua cau vang. Sang tac Merry Christmas, Mr. Lawrence (1983) đanh dau lan đau ra mat voi ca vai tro dien vien va nhac si cho phan nhac nen phim; phan nhac nen chinh đuoc chuyen the thanh đia đon "Forbidden Colours", ma sau đo tro thanh mot hit toan cau. Tac pham nhac phim thanh cong nhat cua ong la cho Hoang đe cuoi cung (1987), đuoc tiep noi voi viec ong tiep tuc gianh đuoc nhieu giai thuong sang tac cho cac bo phim nhu The Sheltering Sky (1990), Little Buddha (1993), va Nguoi ve tu coi chet (2015). Đoi luc, Sakamoto cung sang tac va viet kich ban phan canh cho cac tac pham anime va video games. Nam 2009, ong đuoc trao tang huan chuong Huan chuong Van hoc Nghe thuat Phap tu Bo Van hoa Phap vi nhung đong gop cho am nhac.
Ong qua đoi vi ung thu đai truc trang vao ngay 28 thang 3 nam 2023, huong tho 71 tuoi. Cai chet cua ong đuoc thong bao vao ngay 2 thang 4, sau khi đam tang cua ong đa dien ra.


Tham khao
Ho Thuong (Ho Superior, con đuoc goi la Gichigami trong tieng Ojibwa), ke can voi tinh Ontario (Canada) va tieu bang My Minnesota ve phia bac va voi hai tieu bang Wisconsin va Michigan ve phia nam, la ho lon va sau nhat cua Ngu Đai Ho o Bac My va lon thu ba the gioi (sau bien Caspi va ho Baikal).
Nhung no đuoc goi la Gichigami ("nuoc lon") trong tieng Ojibwa, nhung ho nay noi tieng hon duoi ten "Gitche Gumee" do Tho ca Hiawatha cua Henry Wadsworth Longfellow. Cac nha tham hiem Phap đat ten lac Superieur (ho Thuong) cho ho nay vi no la ho cuc bac cua Ngu Đai Ho.


Đia ly Ho Thuong la ho nuoc ngot lon nhat tren the gioi theo dien tich mat nuoc, ho Baikal o Siberia lon hon theo the tich. (Ho Tanganyika o mien trung Phi Chau co the tich uoc luong la 18.900 km³, con bien Caspi, trong khi no lon hon, chua đung nuoc bien.)
Ho Thuong co dien tich mat nuoc la 82.100 km² (hay 31.700 dam vuong) – lon hon tieu bang Nam Carolina. Chieu dai cua no toi 563 km (350 dam) va chieu ngang cuc đai la 257 km (160 dam). Đo sau trung binh cua no la 147 m (483 foot) va đo sau cuc đai la 406 m (1.332 foot). Ho Superior chua đung 12.232 km³ nuoc (2.935 dam khoi nuoc). Bo bien cua ho nay keo dai la 4.385 km (2.726 dam), khi tinh vao bo bien cua cac đao nam tren ho. Đo cao cua ho nay la 183 m (602 foot) tren mat bien.


Chu thich
Thit heo hay thit lon la thit tu heo, la mot loai thuc pham rat pho bien tren the gioi, tieu thu thit heo cua nguoi Viet chiem toi 73,3%, thit gia cam la 17,5% va 9,2% con lai la thit cac loai (thit bo, thit trau, thit de...), đieu nay xuat phat tu truyen thong am thuc cua nguoi Viet thuong an thit heo va thit ga nhieu hon cac loai thit khac. Ngoai ra, con dung thit heo đe che bien 1 so mon đoc la, hap dan va con la 1 mon an ua thich cua 1 so du khach nuoc ngoai. Thit heo re ma ngon,thom cua thit luoc, bui, đam cua thit kho, thit heo con dung đe cung trong cac dip le( heo quay). Heo quay la le vat cung tuong trung cho su cang tron, thinh vuong va am no vi the trong cac buoi cung lon, nhung dip khai truong, le tet.. ho thuong chon thit heo quay.


Loi ich Thit lon chua ham luong protein cao cung nhieu vitamin va khoang chat. Thit lon nac la mot thuc pham tuyet voi cho che đo an uong lanh manh. No chua tat ca cac amino acid thiet yeu cho su tang truong va duy tri co the khoe manh. Mo lon đoi khi đuoc su dung nhu la mot chat beo trong nau an. Giong nhu cac loai thit đo, thit lon chu yeu gom cac chat beo bao hoa va chat beo khong bao hoa voi ham luong tuong đuong nhau.Vitamin B12 trong thit lon rat quan trong cho su hinh thanh mau va chuc nang cua nao. Thieu hut vitamin B12 co the gay thieu mau va ton hai đen te bao than kinh. Vitamin B6 quan trong đoi voi su hinh thanh cua cac te bao mau đo.
Thit lon đac biet giau thiamin, mot trong nhung vitamin nhom B đong mot vai tro thiet yeu trong cac chuc nang cua co the. Thit lon cung chua nhieu selenium, kem la chat can thiet cho mot bo nao va he thong mien dich khoe manh.Creatine trong thit la mot nguon nang luong cho co bap. Nhieu nghien cuu chi ra rang no co the cai thien su tang truong va duy tri co bap.Vitamin B3 rat quan trong cho su tang truong va chuyen hoa. Phosphor can thiet cho su tang truong va duy tri co the khoe manh.
Thit lon cung đuoc xem la mot nguon cung cap sat doi daoTaurine đuoc tim thay trong ca va thit, taurine la mot amino acid chong oxy hoa, co vai tro quan trong đoi voi tim va cac chuc nang co bap.Carnosine la mot chat rat quan trong cho chuc nang co bap. Muc đo arnosine trong co bap cua con nguoi lien quan toi viec giam met moi va cai thien hieu suat lao đong.Thit lon co chua nhieu chat dinh duong lanh manh co loi cho co bap bao gom utaurie, creatine, va beta-alanine. Beta-alanine la mot amino acid, đuoc su dung đe san xuat carnosine trong co the.


Khuc thit O Viet Nam co the nhin la phan biet đuoc đau la thit thu (phan đau), thit vai, suon, suon non, thit mong, thit đui, thit ba roi, thit than, nac than, chan gio. Con o cac nuoc hien đai noi ma heo đuoc mo trong lo sat sinh va đong thanh tung goi ban o sieu thi thi cac goi phai đe ten loai thit đe nguoi tieu thu biet ma mua.
Thit ngon nhat la phan giua co va vai tuc la o gay va phan chan gio vi noi đo nac va mo hoa vao nhau nen an khong bi kho ma cung khong bi ngay. Thit bung (tuc thit ba chi) thi nhieu mo an de ngay. Thit than la thit nac nen de kho neu khong nau kheo. Ngoai ra thi thit ba chi (con đuoc goi la ba roi) cung la khuc thit đuoc ua chuong.


Cac mon an tu thit lon Tham khao
Chinh tri Cong hoa Nhan dan Trung Hoa dien ra trong mot khuon kho ban tong thong che xa hoi chu nghia voi mot he thong đon đang, la Đang Cong san Trung Quoc. Quyen luc nha nuoc tai Cong hoa Nhan dan Trung Hoa (PRC) đuoc thuc hien thong qua Đang Cong san, Quoc vu vien va cac đai dien cap tinh va đia phuong. Đang Cong san Trung Quoc su dung thong tin noi bo đe quan ly va theo doi nhung bat đong noi bo giua nhan dan cua Cong hoa Nhan dan Trung Hoa. Tai lieu so 9 đa đuoc Cuc Quan ly Tap-Ly luu hanh trong Đang Cong san Trung Quoc vao nam 2013 đe that chat kiem soat he thong tu tuong o Trung Quoc đe đam bao su lanh đao toi cao cua Nha nuoc Cong san ma khong bi thach thuc boi cac anh huong cua phuong Tay.
Theo he thong lanh đao kep, moi Van phong hoac Van phong đia phuong thuoc tham quyen chung cua lanh đao đia phuong va lanh đao cua van phong, van phong hoac bo nganh tuong ung o cap cao hon ke tiep. Cac thanh vien cua Quoc hoi o cap hat đuoc dan bau. Cac Hoi đong Nhan dan cap quan nay co trach nhiem giam sat chinh quyen đia phuong, va bau cac thanh vien cho Tinh (hoac Thanh pho trong truong hop cac khu tu tri đoc lap) cua Quoc hoi. Đai hoi đong nhan dan tinh lan luot bau cac thanh vien vao Quoc hoi vao thang 3 moi nam tai Bac Kinh. Ban Chap hanh Đang Cong san o moi cap co vai tro rat lon trong viec lua chon ung cu vien thich hop đe bau vao Đai hoi đia phuong va len cap cao hon.
Vi tri Chu tich nuoc la nguyen thu quoc gia tren danh nghia, phuc vu voi tu cach đung đau nghi le cua Đai hoi đai bieu Nhan dan toan quoc. Thu tuong Quoc vu vien Trung Quoc la nguoi đung đau chinh phu, chu tri Quoc vu vien bao gom bon Pho Tong ly va nguoi đung đau cac bo, nganh. Do la he thong đon đang, Tong Bi thu Đang Cong san Trung Quoc nam giu quyen luc va quyen han toi cao đoi voi nha nuoc va chinh phu. Cac vi tri Chu tich nuoc, Tong Bi thu, va Chu tich Quan uy Trung uong đa đuoc trao cho mot ca nhan duy nhat ke tu nam 1993, cho phep ca nhan nay nam quyen tren luat phap va thuc te tren ca nuoc.
Dan so lon cua Trung Quoc, su khong lo ve mat đia ly va su đa dang xa hoi đa han che no luc cai tri cua Bac Kinh. Cai cach kinh te trong nhung nam 1980 va su giam bot qua trinh ra quyet đinh tu chinh quyen trung uong, ket hop voi su quan tam manh me cua cac quan chuc Đang Cong san đoi voi viec lam giau cho chinh ho, đa lam cho chinh quyen trung uong ngay cang kho khan đe khang đinh quyen luc cua minh. Quyen luc chinh tri đa tro nen it co tinh ca nhan hon va co tinh the che hon so voi giai đoan 40 nam đau cua CHNDTH. Vi du, Đang Tieu Binh chua bao gio la Tong Bi thu Đang Cong san Trung Quoc, Chu tich nuoc, hoac Thu tuong Trung Quoc, nhung la lanh đao cua Trung Quoc trong mot thap ky. Ngay nay, tham quyen cua cac nha lanh đao Trung Quoc gan lien voi đia ban co so cua ho nhieu hon. Vu viec cua cac Nha xuat ban Missing Booksellers o Hong Kong đa bao đong cho cong chung rang cuoc đoi đau chinh tri cua cac can bo chinh tri khac nhau o cap cao cua Đang Cong san Trung Quoc van la chu đe chinh cua chinh tri Trung Quoc.


Chu thich Xem them Nhan to Trung Quoc
Tinh truong Chinh phu Nhan dan
Bi thu Tinh uy (Trung Quoc)


Tham khao
Tho Đuong hay Đuong thi (chu Han: 唐詩) la toan bo tho ca đoi Đuong đuoc cac nha tho nguoi Trung Quoc sang tac trong khoang tu the ki 7 - 10 (618 - 907). Cac sang tac cua hang nghin nha tho đoi Đuong đuoc bao ton trong cuon Toan Đuong thi gom 48.900 bai. Đoi Thanh chon 300 bai do Hanh Đuong thoai si va Tran Uyen Tuan bo chu thanh Đuong thi tam bach thu đuoc pho bien rong rai o Trung Quoc, Viet Nam...


Cac giai đoan Tho Đuong co the chia ra lam 4 giai đoan: So Đuong (618 - 713), Thinh Đuong (714 - 766), Trung Đuong (766 - 835), Van Đuong (835 - 907).
Thoi So Đuong, cac nha tho menh danh la "Tu kiet" gom Duong Quynh, Lu Chieu Lan, Lac Tan Vuong va Vuong Bot đa đoi đuoc phan nao phong khi uy mi cua tho cac trieu đai truoc. Toi Tran Tu Ngang thi co phong trao đoi moi thi ca theo tinh than phong nha cua "Kinh thi" va "phong cot Han Nguy", chu truong lam tho phai co "ky thac", nghia la noi len tam tinh cua minh, ghi lai cam xuc that su cua minh truoc hien thuc đoi song, bo han tho sac tinh đoi Luc trieu, va tho ca cong tung đuc, tho ung che cua mot so nha tho đau đoi Đuong nhu Tham Thuyen Ky, Tong Chi Van. Cac nha tho sau Tran Tu Ngang lam tho "ky thac" đeu theo 2 khuynh huong chinh la tru tinh, lang man, hoac hien thuc xa hoi. Ba đai bieu lon la Ly Bach, Đo Phu va Bach Cu Di.
Mau sac phong cach cua cac nha tho đoi Đuong rat khac nhau, tuy nguoi sang tac theo đao Nho, đao Phat hoac theo Lao Trang.
Tho Đuong co loai tho nhu sau: "bien tai" (Cao Thich, Sam Than sang tac), tho "đien vien" (Vuong Duy, Manh Hao Nhien sang tac), tho "tan nhac phu" (Bach Cu Di, Nguyen Chan sang tac), tho "chinh nhac phu" đoi Van Đuong (sang tac Bi Nhat Huu, Đo Tuan Hac) va theo khuynh huong hien thuc (Đo Phu va Bach Cu Di sang tac).


Xem them Tho Đuong luat
Co phong
Nhac Phu
Thi phap tho Đuong


Tham khao Lien ket ngoai Đuong thi tam bach thu Luu tru ngay 21 thang 10 nam 2007 tai Wayback Machine
Đuong thi tam bach thu (chu Han phon the: 唐詩三百首) la mot tuyen tap gom hon 300 bai tho Đuong do hoc gia Ton Thu (1722-1778) cung phu nhan Tu Lan Anh tuyen soan vao khoang nam 1763 trieu Can Long thoi nha Thanh. Nam Đao Quang, Thuong Nguyen nu su Tran Uyen Tuan cung em trai la Tran Tan Phien tien hanh pho chu.
Sau nay cac phien ban khac cung xuat hien, tat ca đeu co nhieu hon 300 bai tho, tu "Tam bach" o đay đe cap đen mot so luong uoc chung va muoi, hai muoi hoac nhieu hon nua cac bai tho đuoc them vao la đe the hien su tot lanh. So 300 (hay chinh xac hon la 305) đuoc coi la con so kinh đien trong cac tuyen tap tho do anh huong tu cuon Kinh Thi.
Khong bang long voi tuyen tap Thien gia thi (千家詩) cua Luu Khac Trang cuoi thoi Nam Tong, Ton Thu chiu anh huong cua cach tuyen soan thoi Minh đa lua chon cac bai tho dua vao su pho bien va gia tri giao huan cua chung. Tuyen tap cua ong đuoc biet đen rong rai va co mat tai nhieu gia đinh Trung Quoc. Suot nhieu the ky, cac hoc tro đa thuoc long cac bai tho nay đe hoc cach đoc va viet chu.
Tuyen tap co nhieu bai tho tu cac thi si nhu Đo Phu, Ly Bach, Vuong Duy, Ly Thuong An, Manh Hao Nhien, Han Du, Đo Muc, Bach Cu Di, Luu Truong Khanh, Sam Than, Vuong Xuong Linh, Vi Ung Vat, va cac tac gia khac. Ly Ha la mot nha tho noi tieng vang mat trong hop tuyen nay.


Cau truc Phien ban goc thoi Thanh cua Đuong thi tam bach thu đuoc sap xep theo cach luat, bao gom cac the sau:

Nhac phu
Co thi:
Ngu ngon co thi
That ngon co thi
Can the thi:
Luat thi:
Ngu ngon bat cu
That ngon bat cu
Tuyet cu:
Ngu ngon tuyet cu
That ngon tuyet cu
Trong so 317 bai tho cua mot phien ban, co 90 bai o the co thi va 227 bai o the luat thi hoac tuyet cu.


Tac gia Nguoi co nhieu bai tho trong Đuong thi nhat la Đo Phu voi 39 bai, ke tiep la Ly Bach voi 34 bai, Vuong Duy voi 29 bai, Ly Thuong An voi 24 bai, Manh Hao Nhien voi 15 bai, Vi Ung Vat voi 12 bai. Trong so cac tac gia co tho đuoc đua vao Đuong thi co ca nhung tac gia kem ten tuoi hon va tham chi co nhung tac gia khuyet danh, nhung nguoc lai cung co bai tho cua mot hoang đe Nha Đuong la Đuong Huyen Tong hay cua mot so quan lai nhu Cao Bien.


Chu thich Tham khao Wu, John C. H. (1972). The Four Seasons of Tang Poetry. Rutland, Vermont: Charles E. Tuttle. ISBN 978-0-8048-0197-3
Watson, Burton (1971). CHINESE LYRICISM: Shih Poetry from the Second to the Twelfth Century. (New York: Columbia University Press). ISBN 0-231-03464-4
Rexroth, Kenneth (1970). Love and the Turning Year: One Hundred More Poems from the Chinese. New York: New Directions.
Yu, Pauline (2002). "Chinese Poetry and Its Institutions", in Hsiang Lectures on Chinese Poetry, Volume 2, Grace S. Fong, editor. Montreal: Center for East Asian Research, McGill University.


Lien ket ngoai