Kho vang cua tuong Yamashita Tomoyuki đuoc tim thay tai Philippines. Theo cac tho san kho bau, co khoang 172 đia điem o Philippines đuoc cho la noi chon giau kho vang cua tuong Yamashita, trong đo co 18 tuong Phat bang vang, cuop tai Mien Đien (Myanmar hien nay).


Hoan canh lich su Tu cuoi nam 1944, khi Nhat thua tran va sap đau hang Quan Đong minh, Yamashita Tomoyuki nhan đuoc lenh bang moi cach phai đua toan bo so cua cai ve Nhat. Tuy nhien, am muu nay bi Quan Đong minh phat hien tim cach ngan chan. Truoc tinh the đo tuong Yamashita Tomoyuki đa đua ra phuong an cho phep quan đoi Nhat bi mat chon giau tai cac đia điem ven bien. O vi tri moi kho bau đuoc lap mot tam ban đo duy nhat, giao cho mot nguoi cat giu. Khi đo nguoi Nhat đa tinh toi viec se quay lai đe lay kho bau nay vi đuong bien se thuan loi va an toan hon đuong bo.
Ho bi mat to chuc mot đoan tau hon tram chiec cho cua qui gom cao su, thiec, vang bac chau bau khai thac đuoc o cac nuoc Đong Nam A, men theo bo bien Viet Nam, qua Trung Quoc đe ve Nhat Ban.
Ngay 2 thang 9 nam 1945, đuoc lenh đau hang, tuong Yamashita Tomoyuki cung binh si theo con đuong mon đen noi đon tru cua quan My sau 1 thang bi vay khon o Kiangan Pocket (Philippines).
Yamashita Tomoyuki bi ket toi danh toi pham chien tranh, song tuyet nhien khong đe cap đen viec quan Nhat cuop đoat o 12 quoc gia Đong A va Đong Nam A trong Đe nhi the chien.


Tim kiem kho bau = Giai đoan cuoi 1945 - 1965 =
Hoa Ky khong the dung cuc hinh tra tan Yamashita đe lay thong tin ve nhung kho vang vi ho so lam nhu vay se tao chung cu cho luat su cua ong phan khang. Do đo, nguoi tro thanh muc tieu so mot đe moi tin la thieu ta Kojima Kashii - tai xe cua tuong Yamashita, nguoi đa lai xe đua Yamashita đen hau het cac noi cat giau kho bau. Kojima bat đau phuc vu tuong Yamashita khi ong đen Man Chau (Trung Quoc) thang 10 nam 1944, thay tuong Korudda Shigenori, nhan nhiem vu phong thu Philippines.
Phu trach tra tan, lay cung Kojima la si quan tinh bao My goc Philippines ten Severino Garcia Diaz Santa Romana, thuong goi la Santy. Giam sat tham van la đai uy Edward Lansdale cua OSS - tien than cua CIA. Thang 10 nam 1945, sau nhieu ngay bi tra tan, thieu ta Kojima khai ra nhung gi minh biet. Lansdale bo tri mot đoan xe quan su, cung voi Santy bat Kojima đua đen tat ca nhung noi tuong Yamashita đa đen. Hon mot chuc kho bau cua chien dich Hoa Hue Vang bi phat hien, đa so nam o thung lung trong rang nui phia bac Manila, trong khu tam giac tu Baguio o phia tay đen Bambang o giua va Aparri, Cagayan.
Thang 10 nam 1945, bi mat ve kho bau Nhat đuoc đe trinh len tu lenh quan My o Philippines - tuong Douglas MacArthur. Thong tin đuoc truyen đen Harry Truman va vi tong thong My quyet đinh giu bi mat. Chi vai tuan sau, binh linh cua Santy voi su tro giup cua cac cong ty quoc phong My đa nhanh chong khai quat thanh cong nhieu kho bau toan vang. Mot so kho bau khac thi phai ton thoi gian vai thang. Đe hoan tat viec khai quat nhung noi Kojima khai, nguoi My ton tong cong 2 nam, tu cuoi 1945 đen 1947.
Thanh cong trong viec truy lung kho bau đa bien Santy thanh huyen thoai cua CIA, khi nhung nam giua the ky 20 ong đa nam trong tay nhieu tai khoan, nhieu quy va du an voi so tai san len đen ca tram ti USD. Cho đen khi Ferdinand Marcos buoc vao chinh truong, tro thanh tong thong Philippines vao nam 1965. Khi ay, nha đoc tai nhieu tham vong Philippines đa tim cach hat cang Santy, tro thanh nguoi thao tung tai chinh cac hoat đong ngam cua CIA theo phuong cham trao đoi: Toi giu cua cho anh (CIA), anh giu ghe cho toi. Đieu kien nay đa giup Ferdinand Marcos lam tong thong Philippines trong suot 21 nam lien, bat chap luat le chi cho phep tai vi 2 nhiem ky.
Cuoi thap nien 1950, nhieu nguoi Nhat am tham tro lai Philippines tim cach hop tac lam an, song thuc chat la san lung so kho bau giau lai o Đe nhi the chien. Nhat Ban cung đe nghi san sang giup Philippines “han gan vet thuong chien tranh” bang nhung du an ha tang mien phi, bao gom đau tu cho he thong thuy loi, đuong sa, lam đuong ham xuyen nui. Cac cong ty cuu ho Nhat xin đuoc nao vet, khoi thong dong chay cho vinh Manila bang cach truc vot tau đam o đay. Bang cach nay, ho đa vot đuoc nhieu xac tau ben trong chua cua cai quan Nhat chuyen cho truoc khi chim xuong bien. Nhieu cong ty xay dung cua Nhat cung sang Philippines, lam nhung du an o cac vi tri “nghi co vang” tren khap Philippines. Ho thue cong nhan Philippines lam viec tren nhung day chuyen san xuat ti vi, cassette, may tinh, tu lanh hay may lanh... ra san pham, tat ca đuoc đong thung chuyen sang Nhat. Trong đo, co nhieu thung hang đuoc ghi nhan la “rat nang”. CIA co nhung thong tin cho biet nguoi Nhat đa tim lai đuoc khong it vang cat giau thoi Đe nhi the chien va chuyen ve chinh quoc bang cach nay, song CIA đa khong can thiep.


= Giai đoan 1965 - 1986 =
Khi đac cu tong thong nam 1965, Ferdinand Marcos truc tiep tien hanh tim kiem kho bau. Đau tien, ong hop tac voi trum the gioi ngam Sasakawa Ryoichi đe cung tim kiem va chia phan. Sasakawa Ryoichi la ban cua Kodama - đuoc Nhat hoang huy đong trong chien dich Hoa Hue Vang, cuop boc tai san cua 12 quoc gia thoi chien tranh, đac biet la Trung Quoc. Do đo, Sasakawa Ryoichi biet cho giau vang, con Ferdinand Marcos trao cho Sasakawa Ryoichi quyen tim kiem. Nhung kho vang thuc su khien Ferdinand Marcos noi tieng ca the gioi khong đen tu su hop tac nay, ma tu mot anh tho khoa Rogelio Roxas.
Sau khi Santy chet, Tong thong Ferdinand Marcos đa tro nen nguoi giau nhat chau A voi so tai san uoc chung, theo tuong John Singlaub - nguoi nam toan bo qua trinh truy tim kho bau cua Santy, thi tai san Marcos khoang 12 ti USD o thoi điem nam 1974. Nam 1986, Ferdinand Marcos bi chinh quyen Ronald Reagan phe truat sau khi ong co nhung buoc đi, theo CIA đanh gia la “qua gioi han cho phep”. Cac cuoc tim kiem kho bau van tiep tuc la mot nganh cong nghiep lon o Philippines trong suot nhieu nam sau 


Rogelio Roxas tim kho bau = Tam ban đo =
Nam 1960, khi ay Rogelio Roxas van con la linh trong quan đoi Philippines. Mot hom, ong tinh co nhin thay mot thanh nien khoang 20 tuoi, om nang, nam o le đuong gan doanh trai. Luc biet nguoi nay ten la Tamolo khong nha cua. Roxas đua Tamolo vao benh vien roi tu bo tien tui ra chi tra vien phi. Cam đong truoc nghia cu ay, Tamolo đua cho Roxas mot tam ban đo ve tay cu ky. Theo loi Tamolo thi nguoi anh re la mot trong nhung si quan co nhiem vu chon giau kho vang cua tuong Yamashita. Luc nuoc Nhat đau hang thi vai ngay truoc khi ra trinh dien quan đoi My, nguoi anh re đa đua tam ban đo cho Tamolo, dan giu ky đoi ngay ong ay quay lai. Do khong tien bac, khong nha cua, song nho trong mot tu vien nen Tamolo khong nghi đen viec tim kiem kho vang.
Hon nua thoi điem ay, ca Philippines đang soi suc ve chuyen kho vang cua tuong Yamashita, dan đen mot so ke co hoi tung tin rang minh đang nam giu ban đo chi noi chon giau roi loi keo nguoi khac gop tien mua sam may moc thiet bi. Khi đa gop đuoc mot so kha kha, ho om tien bo tron nen neu Tamolo cong khai tam ban đo, anh ta de bi nghi la lua đao. Vi vay Tamolo tang cho Rosax voi hy vong mot ngay nao đo neu tim đuoc thi cung co phan.


= Qua trinh =
Thang 6 nam 1970, Rogelio Roxas - luc nay la mot cuu binh si trong quan đoi Philippines, lam nghe sua chua ong khoa đuoc tham phan Pio Marcos, toa an thanh pho Baguio, đao Luzon, Philippines, cap giay phep tim kiem kho vang.
Ngay 23 thang 1 nam 1971, Roxas tim thay loi vao mot đuong ham o đo sau 9 m duoi mat đat. Sau khi pha vo buc tuong bang gach, vat đau tien ma Roxas nhin thay la nhung bo day đien, radio, vai cai luoi le cung dam khau sung truong, tat ca đa ri set. Canh đo, con co mot bo xuong nguoi trong bo quan ao quan đoi Phat xit Nhat.
Ngay 24 thang 1 nam 1971, nhom cong nhan tiep tuc pha vo 2 buc tuong be tong va lan nay, ho phat hien mot tuong Phat bang vang, cao 0,9 m. Buc tuong nang đen noi phai mat 10 cong nhan voi day thung, rong roc moi keo đuoc no len khoi mat đat. Roxas đua tuong ve nha minh, giau trong buong rieng roi chup hinh đe lam bang chung rang ong la nguoi tim ra kho bau vi theo luat Philippines luc bay gio, nguoi tim ra kho bau vo chu se đuoc huong 70%.
Hom sau, Roxas cung nhom cong nhan quay lai đuong ham. Cach noi tim thay buc tuong khoang 15 m, co may chiec thung bang thiec, ben trong lot go, mo ra thi thay co 24 thoi vang 24 kara, moi thoi co kich co (2,5 x 5 x 1,25) cm va nang tuong đuong 30 ounce (933 gr). Voi gia ca cua nam 1971, moi thoi tri gia 1.050 USD. Vay tinh ra ca thung la 25.000 USD. Ngay gan đo, Rosax phat hien mot can phong rong 1,8 x 9 m, ben trong la nhung hom go xep chong len nhau. Moi hom to bang mot thung bia, thich hop đe đung nhung thanh vang 75 kg.
Rosax khong mo nhung thung go đo ra vi ong đa biet minh tim ra cai gi. Rosax đem 24 thoi vang ve nha, cung vai cay kiem, luoi le. Nhieu ngay sau, so ai đo phat hien ra kho bau cua minh, Rosax đanh sap cua ham. Truoc mat, Rosax can kiem mot so tien đu lon đe tiep tuc cong viec khai thac kho bau mot cach an toan.


= Bi cuop đoat =
Trong nhung tuan tiep theo, Roxas 2 lan đen toa an Baguio tim tham phan Pio Marcos đe bao cao ket qua đao boi kho vang, cung nhu xin cong nhan phan tai san hop phap cua ong nhung khong gap đuoc Pio Marcos. Đe co tien tra luong cong nhan, Roxas ban 7 thanh vang roi hua se thuong them cho ho hau hinh khi ong ban xong tuong Phat.
Thang 3 nam 1971, Roxas tim đuoc nguoi mua buc tuong. Đo la Kenneth Cheatham, bang cach khoan mot lo nho duoi canh tay trai cua buc tuong roi đua đi phan tich, Kenneth Cheatham xac nhan no bang vang nguyen chat voi ti le 99,99%. Mot nguoi mua khac la Luis Mendoza cung kiem tra bang cach su dung axit nitric, no la vang nguyen khoi, ti le tren 99%.
Ngay 1 thang 4 nam 1971, nguoi thu 3 đen tim mua tuong Phat ten la Joe Oihara. Oihara xem xet tuong Phat rat ky va ngo y rat muon mua. Rosax nhan thay Oihara đac biet chu y đen co buc tuong. Khi vi khach ra ve, Rosax va nguoi em trai Danilo co xoay thu đau buc tuong, tham chi dung ca đen bua va riu đe xoay. Bat ngo, ben trong lo ra mot lo hong to, chua 3 nhum kim cuong. Rosax lay kim cuong va xoay co tuong Phat tro lai vi tri cu.
2 gio 30 sang ngay 5 thang 4 nam 1971, mot nhom nguoi mac quan phuc đen nha Roxas o Aurora Hill, thanh pho Baguio. Ho gioi thieu ho thuoc Cuc Đieu tra hinh su quan đoi Philippines roi hoi ve kho vang cua tuong Yamashita. Khi Roxas đua ra to giay phep do tham phan Pio Marcos ky đe chung to viec lam cua ong la hop phap thi ho tich thu to giay nay. Luc anh trai cua Roxas phan ung, ho đanh ong ta bat tinh bang bang sung roi lay đi buc tuong Phat, tat ca cac thung vang va thanh kiem Samurai.
Roxas gui đon kien len toa an thanh pho Baguio. Ngay 19 thang 4 nam 1971, Cuc Đieu tra hinh su quan đoi Philippines gui tra toa an Baguio buc tuong Phat nhung theo Roxas, no khong phai la buc tuong ma ong đa tim thay ma chi đuoc ma vang. Hon nua, khi so sanh no voi tam hinh chup thi co nhieu chi tiet tren tuong khong trung khop.
Ngay 18 thang 5 nam 1971, Cuc Đieu tra hinh su quan đoi Philippines bat giam Roxas. Ho tra tan buoc ong phai khai ra vi tri đuong ham chon giau kho bau. Boi tat ca nhung cong nhan ma Roxas thue muon, ngay khi hay tin Roxas bi bat, ho tron sang đao Mindanao, an nau trong Khu tu tri Hoi giao Mindanao nam duoi quyen kiem soat cua Mat tran Giai phong Hoi giao Moro nen quan đoi khong the nao tim bat ho đuoc.
Đen cuoi thang 6 nam 1971, mot quan chuc vao nha giam gap Roxas, tu gioi thieu minh la đai dien cho Tong thong Ferdinand Marcos đe nghi Roxas chi can ky ten xac nhan buc tuong Phat ma Cuc Đieu tra hinh su gui tra chinh la buc tuong Roxas đa tim thay thi ong se đuoc tha, đong thoi con đuoc nhan 3 trieu peso (tuong đuong 470.000USD thoi điem ay) nhung Roxas tu choi.
Đem 3 thang 10 nam 1971, voi ky nang cua mot tho sua ong khoa, Roxas mo khoa cua nha giam tron thoat. Ong bi bat lai vao thang 5 nam 1972 roi tiep tuc bi giam va bi tra tan đe hoi ve vi tri kho vang, cung nhu phai xac nhan buc tuong Phat la vang gia.


= Đoi lai cong ly =
Thang 2 nam 1986, Tong thong Ferdinand Marcos bi lat đo. Đuoc Hoa Ky bao tro, Ferdinand Marcos cung vo la Imelda Marcos chay đen quan đao Hawaii ti nan. Theo ho so cua Hai quan My, khi nhap canh Hawaii, vo chong Tong thong Marcos mang theo 12 va li va 23 thung go, ben trong co 413 mon đo trang suc, tat ca đeu bang vang nam kim cuong, 24 thoi vang, 27 trieu peso cung nhieu đo vat quy gia khac.
Thang 3 nam 1988, Roxas nop đon khoi kien cuu Tong thong Marcos len toa an bang Hawaii vi đa chiem đoat buc tuong Phat bang vang cung 17 thanh vang thoi do ong tim đuoc.
Sau gan 2 nam xac minh, tim hieu cac chung cu - trong đo đang ke nhat la loi khai cua Kenneth Cheatham va Luis Mendoza - hai nha buon đa lay mau trong tuong đe đo đo tinh khiet cua vang, cung loi khai cua nhung si quan can ve cuu Tong thong Ferdinand Marcos nhieu lan ho nhin thay buc tuong Phat trong tu dinh Marcos, tham chi mot si quan con cung cap cho toa an tam hinh Ferdinand Marcos chup canh buc tuong nay. Tien hanh đoi chieu, hoi đong xet xu nhan thay no hoan toan phu hop voi hinh Roxas chup ngay 24 thang 1 nam 1971.
Ngay 28 thang 9 nam 1989, Ferdinand Marcos chet vi suy tim, suy than. Nam 1990, toa an Honolulu, bang Hawaii moi chinh thuc thu ly vu kien. Thang 9 nam 1993, Roxas qua đoi vi benh lao - nhung co thong tin noi rang ong bi nhung nguoi van con trung thanh voi Ferdinand Marcos am sat nham triet tieu vu kien. Thong tin ay xem ra co co so boi le vai thang truoc khi chet, Roxas lam thu tuc, uy quyen cho to hop luat The Gold Budha Coporation thay mat ong, đoi lai cong ly.
Đen nam 1996, toa an Honolulu moi mo phien xet xu, buoc vo cuu Tong thong la Imelda Marcos phai boi thuong cho Roxas 22 ti USD.
Ngay 17 thang 11 nam 1998, toa toi cao bang Hawaii sua lai ban an cua toa Honolulu. Lan nay, Imelda Marcos phai boi thuong cho Roxas 41 ti USD. Do Imelda Marcos khang an nen ngay 20 thang 2 nam 2000, toa toi cao bang Hawaii đa tien hanh mot phien đieu tran nham xac đinh lai gia tri cua buc tuong Phat va 17 thoi vang. Cung tai phien đieu tran, luat su Felix Dacanay yeu cau toa toi cao ra phan quyet, buoc vo cuu Tong thong Ferdinand Marcos phai boi thuong cho Roxas them 6 trieu USD vi đa bat giam, tra tan trai phep.
Ngay 25 thang 11 nam 2015, toa toi cao bang Hawaii chap thuan yeu cau cua luat su Felix Dacanay va to hop luat The Gold Budha Coporation. Tai san cua vo chong Ferdinand Marcos hien nay chi gom nhung bat đong san, nhung no đa thuoc quyen quan ly va đung ten boi Chinh phu Philippines sau ngay ong ta bi lat đo nen khong the phat mai. Tuy rang Roxas thang kien nhung ba Imelda Marcos, nay đa 89 tuoi, khong con tien đe boi thuong.


Tham khao