Tau van tai Tien bo (tieng Nga: Прогресс - Progress) la tau van tai khong nguoi lai giup tiep te cho cac tram khong gian cua Lien Xo truoc đay va Nga hien nay. Tien bo la tau đau tien thuoc loai nay tren the gioi. No co thoi gian phuc vu thuoc loai ky cuu so voi cac loai tau vu tru khac (30 nam).
Tau van tai Tien bo đuoc phong len tu bai phong cua San bay vu tru Baykonur o Kazakhstan bang ten lua đay Soyuz. Khong giong nhu tau vu tru Soyuz, Tien bo khong the tro ve Trai Đat. No bi thieu rui hoan toan khi tro ve bau khi quyen phia tren Thai Binh Duong. Hien tai Tien bo đang đuoc dung lam phuong tien tiep te cho Tram Vu tru Quoc te.


Lich su Trong chuong trinh tram khong gian Salyut cua Lien Xo, nguoi ta nhan thay cac su menh dai ngay tren quy đao yeu cau su tiep te thuong xuyen cac vat dung thiet yeu. Đieu nay cang tro nen buc bach trong qua trinh phat trien cua tram Salyut-6 ma viec su dung tau vu tru Soyuz khong giai quyet đuoc van đe.
TsKBEM (hien nay la RKK Energia), noi đam trach viec thiet ke tram Salyut, đa xem xet nhieu mo hinh tau vu tru tren co so cua tau vu tru Soyuz nham phuc vu cho muc đich chuyen cho hang hoa. Cac y tuong ve tau co nguoi lai va khong nguoi lai đeu đuoc xem xet, nhung sau đo cac tau khong nguoi lai đuoc cho la thich hop hon.
TsKBEM bat đau chinh thuc phat trien mo hinh tau van tai vao giua nam 1973 duoi ten goi 11F615A15 va hoan thanh cac thiet ke so bo vao thang 2 nam 1974. Chinh quyen Lien Xo chinh thuc thong qua đe an vao nam 1974, va con tau đuoc phat trien nhu la mot phan cua du an Salyut-6.
Con tau đau tien, đuoc ky hieu #101, hoan thanh vao thang 11 nam 1977. No đuoc phong len tram Salyut-6 ngay 20 thang 1 nam 1978. Tu đo cac tau Tien bo đuoc đeu đan phong len cac tram Salyut-6, Salyut-7, Mir va hien tai la ISS mang theo cac vat dung tiep te quan trong.


Cac phien ban Co tat ca bon phien ban cua Tien bo ke tu khi no đuoc đua vao su dung: Tien bo 7K-TG, Tien bo M, Tien bo M1 va Tien bo MS.


= Progress Tien bo 7K-TG (1978–1990) (Progress n) =
Đay la phien ban đau tien cua tau van tai Tien bo. No đuoc su dung cho cac tram Salyut 6, Salyut 7 va Mir voi tong cong 43 lan phong tu nam 1978 đen 1990.


= Progress/Tien bo M 11F615A55 (1989-2009) (Progress M-n) =
Đoi moi lai tu phien ban đau tien, Tien bo M đuoc NPO Energia thiet ke đe phuc vu cho tram khong gian Hoa Binh (Mir) bat đau tu nam 1989. Sau khi tram Mir ngung hoat đong va đuoc cho roi xuong đay bien Thai Binh Duong vao nam 2001, no đuoc dung đe phuc vu cho Tram Vu tru Quoc te (ISS) đen nam 2009. 67 tau Progress phien ban nay đa đuoc phong (Progress M-1 đen Progress M-67).


= Progress/Tien bo M 11F615A60 (2008-2015) (Progress M-nM) =
Đay la phien ban cap nhat cac tien bo đien tu cua Tau vu tru cho hang khong nguoi lai Tien Bo M đoi truoc. Lap he thong đieu khien bay ky thuat so hien đai TsVN-101, thay the cho may tinh đa co Argon-16 dung đe đieu khien cac tau cu. Mat khac, tren tau lap them cac module đo xa radio MBITS. Cac cai tien nay cho phep đieu khien tau nhanh va hieu qua, trong khi giam đuoc khoi luong phan đieu khien đi 75 kg, giam so luong cac khoi module cua phan đieu khien bay đi 15. 29 tau Progress phien ban nay đa đuoc phong (Progress M-01M đen Progress M-29M) voi 2 lan that bai (Progress M-12M va Progress M-27M).


= Progress/Tien bo M1 (2000-2004) (Progress M1-n) =
Mot phien ban cua tau Tien bo co kha nang mang nhieu nhien lieu hon, nhung bi giam sut ve tong so hang hoa co the mang theo. Đa bay tong cong 11 lan (Progress M1-1 đen Progress M1-11) tu nam 2000 đen nam 2004, tiep te tram Mir va ISS, trong đo co tau Progress M1-5 đa đua tram Mir ve Trai Đat.


= Progress/Tien bo M2 =
Đau nhung nam 1980, NPO Energia đa phat trien mot phien ban moi, cai tien nang hon cua tau vu tru khong nguoi lai Tien Bo, voi mot khoang keo dai than tau. Loai tau moi đuoc đay len quy đao bang ten lua Zenit, ten lua nay su dung đong co RD-170, la đong co ten lua su dung nhien lieu long manh nhat the gioi. Zenit co kha nang mang 10-13 tan len quy đao gan mat đat. Ke hoach ban đau la phong tau vu tru tien bo-ten lua Zenit tu san bay vu tru vung cuc Plesetsk len cac quy đao co goc nghieng lon voi đuong xich đao (62 đo so voi Xich Đao), phuc vu cho tram Hoa Binh 2 (Mir-2).
Su ta ra cua Lien Xo đa giet chet chuong trinh su dung ten lua đay Zenit cho tau vu tru Soyuz/Lien Hop va tau van tai Progress/Tien Bo, chinh quyen moi o Ukraina đa tu choi tiet tuc san xuat ten lua nay. Sau đo, RKK Energia du tinh su dung tau vu tru khong nguoi lai Tien Bo M2 đe tiep te cho Tram khong gian Quoc te ISS, nhung mot lan nua cac van đe chinh tri va tai chinh lai dung chuong trinh nhieu nam.
Cuoi thap nien 1990, quan he Nga-Ukraina than thiet tro lai, RKK Energia thu hoi sinh chuong trinh Tien Bo M2, voi du kien module chung Nga-Ukraina tren ISS đuoc phat trien tren co so chuong trinh tau Tien Bo M2. Nhung chinh tri Ukraina mot lan nua lai dung chuong trinh nay.


= Progress/Tien bo MS (2015-nay) (Progress MS-n) =
Phien ban cai tien cua tau Tien bo, gom cac cai tien va thay đoi ve cac he thong may tinh, dan đuong, đieu khien, đieu chinh tu the, he thong gap go va ket noi. Co the mang theo ve tinh nho đuoc gan o ben ngoai tau vu tru. Hien tai 12 tau Progress phien ban nay đa đuoc phong (Progress MS-01 đen Progress MS-12) voi 1 lan that bai (Progress MS-04).

*Chu thich: n la so lan phong cua tung loai tau Progress, tang (n+1) sau moi chuyen bay ke tiep cua loai tau đo. Vi du: Progress M-01M thi sau chuyen bay đo se la Progress M-02M.


Cau tao Cau tao cua tau Tien bo dua tren tau vu tru Soyuz. No cung gom co 3 phan nhu cua Soyuz. Tuy nhien cac phan cua no khong tach ra truoc khi tro vao bau khi quyen nhu Soyuz ma toan bo con tau se đuoc cho đot chay het khi bay vao khi quyen. Cac bo phan cua tau Tien bo:


= Mođun hang hoa =
Đay la khoang đieu ap o phia truoc chua cac vat dung va hang hoa thiet yeu cung cap cho cac phi hanh gia tren tram khong gian. No tuong đuong voi khoang quy đao cua tau Soyuz. Sau khi tau đau vao tram, cac phi hanh gia se đi vao trong khoang nay thong qua mot cua noi đe lay hang tiep te. Sau khi hang hoa đuoc lay đi het, ho se chat đay khoang nay bang rac, cac đo vat khong con dung đen va nuoc thai truoc khi tau roi khoi tram.


= Mođun tiep nhien lieu =
Khoang ha canh cua tau Soyuz đuoc thay the bang khoang tiep nhien lieu đoi voi tau Tien bo. Đay la mot khong gian đuoc đieu ap nam o giua con tau dung đe chua nhien lieu. Đieu nay giup luong nhien lieu đoc hai đuoc giu an toan ben ngoai phan đieu ap va bat cu su ro ri khi nao đeu khong the anh huong đen bau khong khi cua tram. Sau khi đau vao tram, nhien lieu tren tau đuoc truyen cho tram thong qua mot he thong tiep nhien lieu phuc tap.


= Mođun thiet bi/đong co đay =
Phan đuoi cua Tien bo la mođun thiet bi/đong co đay giong nhu cua tau Soyuz. Tren khoang nay co chua cac thiet bi đien tu, hang khong phuc vu cho cac he thong tren tau.


Tham khao Chu giai 1: Progress cargo ship – Russianspaceweb
Chu giai 2: Russian Progress Spacecraft Luu tru ngay 4 thang 5 nam 2021 tai Wayback Machine – website cua NASA