Hiep uoc Nam Cuc (tieng Anh, Antarctic Treaty) va cac hiep đinh lien quan đuoc goi chung la He thong Hiep uoc Nam Cuc (goi tat la ATS), la cac hiep uoc co gia tri phap ly rang buoc đe đieu chinh quan he quoc te giua cac quoc gia đoi voi chau Nam Cuc, chau luc duy nhat tren Trai Đat khong co nguoi ban đia sinh song. Can cu theo muc đich cua he thong hiep uoc, chau Nam Cuc đuoc đinh nghia la toan bo vung đat va khoi bang phia Nam 60 đo vi Nam.
Hiep uoc chinh thuc co hieu luc vao nam 1961 va co 47 quoc gia thanh vien bao ve chau Nam Cuc vi muc đich tu do nghien cuu khoa hoc va nghiem cam cac hoat đong quan su tren chau luc nay. Hiep uoc Nam Cuc la đieu uoc quoc te kiem soat vu trang đau tien đuoc thiet lap trong Chien tranh Lanh. Tu thang 9/2004, Ban thu ky Hiep uoc Nam Cuc co tru so tai Buenos Aires, Argentina.
Hiep uoc bat đau đuoc cac quoc gia ky ket tham gia vao ngay 1/12/1959 va chinh thuc co hieu luc tu ngay 23/6/1961. Nhung quoc gia đau tien tham gia ky ket hiep uoc la nhung nuoc tich cuc hoat đong trong Nam Vat ly Đia cau Quoc te (International Geophysical Year - IGY) 1957-1958 va san sang chap nhan đe nghi cua Hoa Ky ve hoi nghi đam phan ve chinh hiep uoc nay. Luc đo, 12 quoc gia co su quan tam ro rang đen khu vuc nay bao gom: Argentina, Uc, Bi, Chile, Phap, Nhat Ban, New Zealand, Na Uy, Nam Phi, Lien Xo, Anh va Hoa Ky. Cac quoc gia nay đa thiet lap hon 50 tram nghien cuu tai chau Nam Cuc. Hiep uoc la mot bieu hien ngoai giao thanh cong cho viec hop tac hoat đong cung nhu khoa hoc o khu vuc nay.


Cac đieu kien Đieu 1 – khu vuc nay chi danh cho cac muc đich hoa binh; hoat đong quan su nhu thu nghiem vu khi bi nghiem cam tru luc luong quan đoi va cac trang thiet bi cua quan đoi đuoc su dung cho muc đich nghien cuu khoa hoc va cac muc đich hoa binh khac;
Đieu 2 – tu do nghien cuu khoa hoc va phai lien tuc hop tac;
Đieu 3 – tu do trao đoi thong tin va nhan luc trong viec hop tac voi Lien Hop Quoc va cac co quan quoc te khac;
Đieu 4 – hiep uoc khong thua nhan, tranh luan va xac lap cac tuyen bo ve chu quyen lanh tho; khong mot tuyen bo moi nao đuoc cong nhan trong khi hiep uoc con co hieu luc;
Đieu 5 – cam cac vu no hat nhan va chat thai phong xa;
Đieu 6 – hiep uoc nay bao gom tat ca cac lanh tho va tang bang o phia nam vi tuyen 60 đo nam;
Đieu 7 – quoc gia la quan sat vien cua hiep uoc đuoc tu do tiep can, ke ca tren khong, tat ca cac khu vuc va co the kiem tra cac tram, can cu, trang thiet bi; tat ca moi hoat đong phai đuoc thong bao truoc, bao gom ca viec trien khai luc luong quan đoi;
Đieu 8 – quyen tai phan đoi voi cac giam sat vien va cac chuyen gia khoa hoc thuoc ve cac quoc gia ma nguoi đo mang quoc tich;
Đieu 9 – thuong xuyen to chuc cac cuoc hop tham van giua cac quoc gia thanh vien hiep uoc;
Đieu 10 – tat ca cac quoc gia thanh vien cua hiep uoc phai phan đoi moi hoat đong trai voi quy đinh cua hiep uoc cua cac quoc gia khac;
Đieu 11 – cac tranh chap phai đuoc giai quyet hoa binh boi cac ben lien quan hoac boi Toa an Quoc te vi cong ly;
Đieu 12, 13, 14 – cac quoc gia co lien quan thoa thuan viec phe chuan, giai thich va chinh sua hiep uoc;
Muc tieu chinh cua he thong hiep uoc la đam bao loi ich cua toan nhan loai tai chau Nam Cuc đuoc duy tri va su dung rieng cho cac muc đich hoa binh va tranh bien khu vuc nay thanh mau thuan hoac tranh chap quoc te. Hiep uoc nghiem cam bat cu bien phap co tinh chat quan su nhung su xuat hien cua luc luong quan đoi van đuoc cho phep.


= Cac thoa thuan khac =

Cac thoa thuan khac — khoang 200 đe xuat đuoc thong qua tai cac cuoc hop tham van cua hiep uoc va đa đuoc phe chuan - bao gom:

Cac bien phap đuoc thoa thuan nham bao ton he đong thuc vat chau Nam Cuc (1964) (co hieu luc vao nam 1982)
Cong uoc ve bao ton hai cau Nam Cuc (1972)
Cong uoc ve bao ton sinh vat bien Nam Cuc (1980)
Cong uoc đieu chinh cac hoat đong khai khoang o chau Nam Cuc (1988) (mac dau đa đuoc ky ket vao nam 1988, nhung sau đo cong uoc nay lai bi bac bo va khong bao gio co hieu luc)
Nghi đinh thu ve bao ve moi truong o Vung Nam Cuc đuoc ky ket vao ngay 4/10/1991 va bat đau co hieu luc vao ngay 14/1/1998, thoa thuan nay nham muc đich phong ngua va quy đinh ve viec bao ve moi truong Vung Nam Cuc thong qua 5 phu luc cu the ve o nhiem bien, đong thuc vat, đanh gia tac đong cua moi truong, quan ly rac thai va bao ve cac khu vuc tu nhien. Nghi đinh thu nghiem cam moi hoat đong lien quan đen khoang san tru muc đich khoa hoc. Phu luc thu 6 ve trach nhiem lien đoi trong cac truong hop khan cap ve moi truong đa đuoc thong qua vao nam 2005 nhung van chua co hieu luc.


Cac Quoc gia thanh vien * Tuyen bo bi chong lan.** Bao luu tuyen bo.
Tu 2007 cho đen hien tai, đa co 46 quoc gia la thanh vien cua Hiep uoc Nam Cuc bao gom 28 nuoc tham van va 18 nuoc gia nhap. Cac nuoc tham van (co quyen bo phieu) bao gom 7 quoc gia tuyen bo chu quyen quoc gia đoi voi 1 bo phan cua chau Nam Cuc. 21 nuoc khong co tuyen bo khong he thua nhan nhung tuyen bo cua cac nuoc khac hoac đua ra quan điem cua quoc gia minh.


Ban thu ky Hiep uoc Nam Cuc Ban Thu ky Hiep uoc Nam Cuc đuoc thanh lap o Buenos Aires, Argentina vao thang 9/2004 trong mot cuoc hop tham van. Ngai Jan Huber (Ha Lan) đuoc chi đinh lam Thu ky đieu hanh đau tien cho nhiem ki 5 nam đen het 31 thang 8 nam 2009. Ngay 1 thang 9 nam 2009, ngai Manfred Reinke (Đuc) đuoc chi đinh la nguoi ke nhiem cho nhiem ki 4 nam tiep theo.
Nhiem vu cua Ban thu ky Hiep uoc Nam Cuc đuoc chia thanh cac hang muc sau:

Ho tro to chuc cac cuoc hop tham van thuong nien va cac cuoc hop cua Uy ban bao ve moi truong.
Tao đieu kien đe cac ben trong hiep uoc va nghi đinh thu ve moi truong trao đoi thong tin.
Tap hop, luu tru, sap xep va cong bo nhung tai lieu cua cac cuoc hop tham van thuong nien.
Cung cap va pho bien cac thong tin chung ve He thong Hiep uoc Nam Cuc va cac hoat đong o khu vuc nay.
Hien tai, co 46 quoc gia so huu can cu rieng tai chau Nam Cuc.


He thong phap ly Chau Nam Cuc khong co cu dan sinh song nen o đay khong ton tai khai niem cong dan hay chinh phu. Vi chau Nam Cuc khong co quyen chu quyen nen tat ca nhung nguoi co mat o chau Nam Cuc đeu cong dan hoac nguoi co quoc tich cua quoc gia khac nhau tren the gioi, khong phai la cong dan cua chau Nam Cuc. Ben canh đo, hau het cac quoc gia tren the gioi đeu tuyen bo quyen chu quyen đoi voi mot bo phan hay phan lon lanh tho cua chau Nam Cuc nhung đeu khong đuoc cong khai thua nhan boi cac quoc gia khac. Đac biet, khu vuc nam giua 90 đo kinh Tay and 150 đo kinh Tay la khu vuc duy nhat tren Trai Đat khong co mot quoc gia nao tuyen bo chu quyen.
Đa phan, chinh phu cua quoc gia tren the gioi la thanh vien cua Hiep uoc Nam Cuc va nhung nghi đinh thu co lien quan ve bao ve moi truong o khu vuc nay chiu trach nhiem trien khai cac đieu khoan đa đuoc quy đinh trong Hiep uoc hay cac phan quyet cua toa an lien quan đen Hiep uoc thong qua noi luat cua tung quoc gia. Theo đo, cong dan mang quoc tich cua cac quoc gia thanh vien Hiep uoc co nghia vu tuan thu theo cac quy đinh đa neu trong Hiep uoc khi co mat tai bat cu khu vuc nao cua chau Nam Cuc. Hiep uoc Nam Cuc thuong đuoc xem la đai dien tieu bieu cho nguyen tac phap ly quoc te ve di san chung cua nhan loai.


= Argentina =
Theo cac quy đinh cua chinh phu Argentina, bat cu hanh vi toi pham nao đuoc thuc hien trong chu vi 50 km o bat ki can cu nao cua quoc gia nay đeu xem nhu nam o Ushuaia. Trong khu vuc co tranh chap voi Chile hoac Vuong quoc Anh, nguoi pham toi khi xet xu co the yeu cau chuyen cho bat ki nuoc nao trong 2 nuoc đa neu.


= Hoa Ky =
Theo luat phap cua Hoa Ky, nhung hanh vi pham toi cua hoac chong lai cong dan Hoa Ky nhu giet nguoi, tham quyen tai phan cua Hoa Ky co the ap dung cho nhung khu vuc khong thuoc ve cac quoc gia khac. Hien tai, Hoa Ky co mot thong che đac biet o chau Nam Cuc phu trach viec thuc thi luat phap trong truong hop can thiet.
Mot so bo luat cua Hoa Ky đuoc ap dung truc tiep cho chau Nam Cuc.


Tham khao Lien ket ngoai Antarctic Treaty Secretariat
Full Text of the Antarctic Treaty Luu tru ngay 11 thang 5 nam 2013 tai Wayback Machine
Australian Antarctic Territory
28 thang 12 nam 2005.3597747204/?searchterm=treaty 70South: Info on the Antarctic Treaty
National Science Foundation – Office of Polar Programs Luu tru ngay 10 thang 3 nam 2017 tai Wayback Machine
List of all Antarctic Treaty Consultative Meetings Luu tru ngay 26 thang 3 nam 2010 tai Wayback Machine
An Antarctic Solution for the Koreas San Diego Union-Tribune, 25 thang 8 nam 2005 (Both South Korea va North Korea are members of the Antarctic Treaty)