Helen Suzman (7.11.1917 – 01.01.2009) la chinh tri gia va nha hoat đong chong apartheid nguoi Nam Phi.


Tieu su Helen Suzman co ten khai sinh la Helen Gavronsky, sinh nam 1917 trong mot gia đinh nguoi Do Thai nhap cu. Ba hoc nganh kinh te va thong ke tai Đai hoc Witwatersrand. 
Nam 19 tuoi, ba ket hon voi tien si Moses Suzman (chet nam 1994), nguoi lon hon ba nhieu tuoi. Ba sinh 2 nguoi con gai, sau đo tro lai truong đai hoc lam giang vien nam 1944.


Su nghiep Ba bo nghe day hoc đe hoat đong chinh tri. Nam 1953 ba đuoc bau vao Quoc hoi Nam Phi voi tu cach ung cu vien cua Đang Thong nhat. Ba chuyen sang Đang Cap tien nam 1959, đai dien khu vuc bau cu Houghton lam nghi si duy nhat cua đang o Quoc hoi Nam Phi, đong thoi cung la nghi si duy nhat thang than chong đoi chu nghia apartheid, tu nam 1961 toi 1974.
Ba thuong bi canh sat quay nhieu va đien thoai cua ba cung bi ho nghe trom. Ba co mot ky thuat đac biet đe chong nghe trom đien thoai bang cach đat mot cai coi thoi o mieng ong đien thoai.
Suzman noi tieng ve viec cong khai chi trich manh me chinh sach apartheid cua "Đang Dan toc" vao luc ma no khong đai dien cho cac nguoi Nam Phi da trang, va thay rang minh con la nguoi ngoai cuoc vi ba la mot phu nu Do Thai noi tieng Anh trong mot quoc hoi thong tri boi cac nguoi Afrikaner theo giao phai Calvin. Ba đa mot lan bi mot bo truong buoc toi la hoi cac cau tai quoc hoi gay xau ho cho Nam Phi, nhung ba đap lai: "Khong phai la cau hoi cua toi gay xau ho cho Nam Phi, nhung chinh la cau tra loi cua ong".
Sau đo, khi so nguoi da trang trong quoc hoi đoi lap voi chu nghia phan biet chung toc tang len, thi Đang Cap tien sap nhap voi "Đang Cai cach" cua Harry Schwarz va tro thanh Đang Cap tien Cai cach, sau đo lai đuoc đoi ten thanh Đang Cap tien Lien bang, va Suzman đa co cac đong nghiep tu do noi tieng nhu Colin Eglin gia nhap quoc hoi. Ba đa lam nghi si tong cong 36 nam.
Ba đa toi tham Nelson Mandela nhieu lan khi ong o nha tu, va đa co mat khi ong ky Hien phap moi cua Nam Phi nam 1996.


Giai thuong va Vinh du Giai Nhan quyen cua Lien Hop Quoc nam 1978
Huy chuong Wallenberg nam 1992
Ba đuoc đe cu cho Giai Nobel Hoa binh 2 lan
Giai vi Tu do nam 2002, va đuoc cac to chuc nhan quyen va ton giao khap the gioi trao nhieu giai thuong khac nhau
Ba đa đuoc trao 27 bang tien si danh du cua cac truong đai hoc tren khap the gioi .
Nu hoang Elizabeth II phong cho ba chuc Dame Commander danh du (phan ban Dan su) cua Order of the British Empire (Huan chuong Đe che Anh) nam 1989.
Ba đuoc bau đung thu #24 trong loat phim truyen hinh Top 100 Great South Africans (Mot tram vi nhan hang đau cua Nam Phi).


Tu tran Suzman qua đoi trong ngay đau nam 2009, tho 91 tuoi. Achmat Dangor, giam đoc đieu hanh Quy Nelson Mandela noi rang Suzman la mot "nha đai ai quoc va nguoi đau tranh khong so hai chong che đo apartheid ".


Phe binh Nha bao Nam Phi Ken Owen, cuu bien tap vien cua bao Sunday Times, đua ra y kien la Suzman đa bay to su gian du kha khinh suat va đoc đia đoi voi su ap buc cua Robert Mugabe o Zimbabwe hon la đoi voi chu nghia apartheid. Ong cung chi ra la Suzman, mot thoi gian dai la nguoi quyen gop tien cho Israel, muon gao thet chong viec chiem đat cua Zimbabwe, nhung lai khong chong viec "Israel chiem Đong Jerusalem va cac phan o Bo Tay".


Tham khao va Chu thich Tac pham Suzman, Helen. In No Uncertain Terms: A South African Memoir. New York: Knopf, 1993. ISBN 0679409858


Lien ket ngoai Helen Suzman (BBC radio programme)
Helen Suzman honoured in Cote Saint-Luc Luu tru ngay 13 thang 12 nam 2009 tai Wayback Machine, Quebec Canada
The Post, ngay 1 thang 1 nam 2009
Mark Tran, Anti-apartheid campaigner Helen Suzman dies at 91, The Guardian, Thursday ngay 1 thang 1 nam 2009
Stanley Uys, Helen Suzman: Campaigner who single-handedly carried the anti-racism banner in South Africa's apartheid parliament, The Guardian, Thursday, ngay 1 thang 1 nam 2009
1 thang 1 nam 2009-voa21.cfm Anti-Apartheid Activist Helen Suzman Dies at 91 By Scott Bobb Voice of America
Helen Suzman, Anti-Apartheid Leader, Dies at 91, The New York Times, Jan.ngay 1 thang 1 nam 2009
1 thang 3 nam 2009-helen-suzman-the-woman-who-changed-a-nation Helen Suzman: The woman who changed a nation M&G