Đong bang song Cuu Long, con đuoc goi la Tay Nam Bo hay mien Tay, la vung cuc nam cua Viet Nam, mot trong hai phan cua Nam Bo.


Đia ly Đong bang song Cuu Long la bo phan cua chau tho song Me Kong co dien tich 39.194,6 km². Co vi tri nam lien ke vung Đong Nam Bo ve phia Đong Bac, phia Tay Bac giap Campuchia, phia Tay Nam la vinh Thai Lan, phia Đong Nam la Bien Đong.
Cac điem cuc cua đong bang tren đat lien gom điem cuc Tay o phuong My Đuc, thanh pho Ha Tien, tinh Kien Giang; cuc Đong o xa Thua Đuc, huyen Binh Đai, tinh Ben Tre; cuc Bac o xa Hung Đien A, huyen Vinh Hung, tinh Long An; cuc Nam o xa Đat Mui, huyen Ngoc Hien, tinh Ca Mau. Ngoai ra, con co cac đao xa bo cua Viet Nam nhu đao Phu Quoc, quan đao Tho Chu, quan đao Hon Khoai.
Đong bang song Cuu Long gom ba tieu vung. Vung cao o phia tay gom cac tinh đau nguon song Cuu Long la Đong Thap, An Giang, Can Tho, phan phia tay cac tinh Long An, Tien Giang, Vinh Long, Hau Giang va phan phia đong Kien Giang. Đay la vung thuong bi ngap vao mua mua boi nuoc song Cuu Long dang len. Vung thap o duyen hai phia đong gom cac tinh Ben Tre, Tra Vinh, Bac Lieu, Ca Mau, phan phia đong Long An, Tien Giang, Vinh Long, Hau Giang va phan ven bien Kien Giang. Đay la vung thuong bi man xam nhap vao mua kho.


= Đia mao đia hinh =
Tam giac chau tho song Me Kong la đong bang boi tich do ha luu song Me Kong va 9 đuong re cua no chay vao bien Đong ma hinh thanh nen, la đong bang lon nhat Viet Nam, dien tich hon 40.000 km². Chieu cao trung binh so voi muc nuoc bien khong đen 2m, nhieu dong song va ao đam. Phan đong dan so lam nong nghiep, la vung san xuat lua gao chu yeu o Viet Nam, cung la mot trong nhung khu san xuat gao noi tieng o Đong Nam A. Song Me Kong ve phia duoi Phnom Penh chia thanh hai nhanh, o trong nuoc Viet Nam goi la song Tien va song Hau, hai song nay đem tam giac chau chia thanh ba phan, ve phia nam song Hau la ban đao Ca Mau, boi vi u tich bun va cat cua song Me Kong cho nen ban đao moi nam keo dai 60 - 80 met huong ve ven bien phia tay nam. Bai bien o phia tay ban đao đu dai tao thanh rung ngap man đac biet chi co o mien nhiet đoi, ben trong vung đat co nhieu ruong lua nuoc va rung ram nhiet đoi. O giua song Tien va song Hau la đong bang mau mo va bang phang, kenh muong day đac nhu mang nhen. Bo phan ve phia bac song Tien chia ra, phia tay la Đong Thap Muoi, thuc te la vung ao đam, mua mua tao thanh mot bai nuoc rong lon bao la, chieu sau cua nuoc la tu 3m tro xuong, mua kho can nuoc cung đen đau goi, san xuat nhieu cu sen va lua nuoc noi, phia đong la đong bang Đong Nai.
Vung đong bang song Cuu Long cua Viet Nam đuoc hinh thanh tu nhung tram tich phu sa va boi dan qua nhung ky nguyen thay đoi muc nuoc bien; qua tung giai đoan keo theo su hinh thanh nhung giong cat (đat bang) doc theo bo bien. Nhung hoat đong hon hop cua song va bien đa hinh thanh nhung vat đat phu sa phi nhieu doc theo đe ven song lan doc theo mot so giong cat ven bien va đat phen tren tram tich đam man trung thap nhu vung Đong Thap Muoi, tu giac Long Xuyen – Ha Tien, tay nam song Hau (khu vuc nga ba Hau Giang, Bac Lieu va Ca Mau) o ban đao Ca Mau.
Cach đay khoang 8.000 nam, vung ven bien cu trai rong doc theo trien phu sa co thuoc tram tich Pleistocen tu Ha Tien đen them binh nguyen Đong Nam Bo. Su ha thap cua muc nuoc bien mot cach đong thoi voi viec lo ra tung phan vung đong bang vao giai đoan cuoi cua thoi ky tram tich Pleistocen. Mot mau than o tang mat đat nay đuoc xac đinh tuoi bang C14 cho thay no co tuoi tuyet đoi la 8.000 nam. Sau thoi ky bang ha cuoi cung, muc muoc bien dang cao tuong đoi nhanh chong vao khoang 3–4 m trong suot giai đoan khoang 1.000 nam, gay ra su lang tu cua cac vat lieu tram tich bien o nhung cho trung thap cua chau tho; tai đay nhung sinh vat bien nhu hau (Ostrea) đuoc tim thay va viec xac đinh tuoi tuyet đoi cua chung bang C14 cho thay tram tich nay đuoc hinh thanh cach đay khoang 5.680 nam.
Duoi nhung anh huong cua moi truong bien va nuoc lo, thuc vat rung ngap man day đac đa bao phu toan vung nay, chu yeu la nhung cay đuoc (Rhizophora sp.) va mam (Avicennia sp.). Nhung thuc vat chiu man nay đa tao thuan loi cho viec giu lai cac vat lieu lang tu, lam giam su xoi mon do nuoc hoac gio, va cung cap sinh khoi cho tram tich chau tho, va roi nhung đam lay bien đuoc hinh thanh. Tai vung nay, cach đay 5.500 nam truoc cong nguyen, tram tich lang tu theo chieu doc duoi đieu kien muc nuoc bien dang cao đa hinh thanh nhung canh đong rong lon mang vat lieu set. Su lang tu keo dai cua cac vat lieu tram tich ben duoi nhung canh rung Đuoc day đac đa tich luy dan đe hinh thanh mot đia tang chua nhieu vat lieu sinh phen (pyrit).
Muc nuoc bien dang cao, bao phu ca vung nhu the hau nhu hoi khong on đinh va bat đau co su giam xuong cach đay vao khoang 5.000 nam. Su ha thap muc nuoc bien dan đen viec hinh thanh mot muc nuoc bien moi, sau moi giai đoan nhu the thi co mot bo bien moi đuoc hinh thanh, va cuoi cung hinh thanh nen nhung vat con cat chay song song voi bo bien hien tai ma nguoi ta thay o vung đong bang song Cuu Long. Mot con cat chia cat vung Đong Thap Muoi va vung tram tich phu sa đuoc xac đinh tuoi bang C14 cho thay co tuoi tuyet đoi vao khoang 4.500 nam.
Su ha dan cua muc nuoc kem theo nhung thay đoi ve moi truong trong vung đam lay bien, ma o đay nhung thuc vat chiu man moc day đac (Rhizophora sp., Avicinnia sp.) đuoc thay the boi nhung loai thuc vat khac cua moi truong nuoc ngot nhu tram (Melaleuca sp.) va nhung loai thuc thuc vat hoang dai khac (Fimbristylis sp.,Cyperus sp.). Su on đinh cua muc nuoc bien dan đen mot su boi lang tram tich ven bien kha nhanh voi vat lieu sinh phen thap hon.
Su tham gia cua song Cuu Long đong vai tro rat quan trong trong suot qua trinh hinh thanh vung chau tho. Luong nuoc trung binh hang nam cua song nay cung cap vao khoang 4.000 ty m³ nuoc va vao khoang 100 trieu tan vat lieu phu sa, nhung manh vo bi bao mon tu luu vuc song, mac du mot phan co the dung lai tam thoi doc theo huong chay, cuoi cung đuoc mang đen cua song va đuoc lang tu nhu mot chau tho. Nhung vat lieu song đuoc lang tu doc theo song đe hinh thanh nhung đe tu nhien co chieu cao 3–4 m, va mot phan cua nhung vat lieu phu sa phu len tren nhung tram tich pyrit thoi ky Holocen voi su bien thien kha rong ve đo day tang đat vung va khong gian vung. Cac con song nam đuoc chia cat voi tram tich đe phu sa nhung nhung vung rong lon mang vat lieu tram tich bien chua phen tiem tang van con lo ra trong vung đam lay bien. Tuy nhien, đo chua tiem tang khong xuat hien trong vung phu can cua nhung nhanh song gan cua song ma tai đay anh huong rua boi thuy trieu kha manh. Nguoc lai, vung chau tho song Sai Gon, nam ke ben ha luu chau tho song Mekong, đuoc bieu thi boi mot toc đo boi lang ven bien kha cham do luong vat lieu phu du trong nuoc song kha thap va chau tho nay bi chia cat boi nhieu nhanh song thuy trieu va do boi nhung vanh đai thuc vat chiu man thi rong lon hon vanh đai nay o vung chau tho song Mekong, va ket qua la tram tich cua chung chua nhieu axit tiem tang.


= Khi hau =
Luu vuc tam giac chau song Me Kong o vao trung tam mien gio mua nhiet đoi cua chau A, tu thang 5 đen cuoi thang 9 bi anh huong cua gio mua Tay Nam đen tu bien ca, am uot nhieu mua, tu thang 5 đen thang 10 la mua mua; tu thang 11 đen trung tuan thang 3 nam lien sau bi anh huong gio mua Đong Bac đen tu đat lien, kho khan it mua, tu thang 11 đen thang 4 la mua kho, tu thang 9 đen thang 3 nam lien sau co thuy trieu sang va toi.
Mua dong co cuong đo rat lon, thoi gian xay ra kha ngan, pham vi anh huong kha nho đeu rat thuong xuyen trong suot mua mua; mua xuong co thoi gian xay ra kha dai, pham vi rat lon thuong xuyen nhat vao thang 9, co the dan đen nuoc lu dang len tran ngap mot cach nghiem trong, nhung ma su anh huong cua no phan nhieu chi gioi han o khu vuc tam giac chau va vung đat phia tay luu vuc, đoi khi xuyen qua đat lien khien pham vi lon hon bi mua lon đanh bat ngo trong khoang thoi gian dai. Boi vi mua tiet cua mua phan bo khong đong đeu, cac noi o luu vuc moi nam đeu phai trai qua mot đot han han co cuong đo va thoi gian xay ra khac nhau.

Đay la vung co khi hau can xich đao nen thuan loi phat trien nganh nong nghiep (mua nhieu, nang nong) đac biet la phat trien trong lua nuoc va cay luong thuc.


= Thuy van =
Tam giac chau song Me Kong co luong nuoc chay vao bien trung binh nhieu nam la 475 ti met khoi. Tru luong li thuyet thuy nang o luu vuc song Me Kong la 58 trieu kilowatt, thuy nang đuoc khai phat uoc tinh la 37 trieu kilowatt, luong phat đien hang nam la 180 ti kilowatt gio, trong đo 33% o Campuchia va 51% o Lao. Thuy nang chua khai phat khong đen 1%.
Dong chay o luu vuc tam giac chau song Me Kong đen tu mua, boi vi anh huong gio mua khong thay đoi hang nam, cho nen đuong tien trinh muc nuoc chu yeu tu mot nam thuy van truoc đen mot nam thuy van sau hau nhu khong thay đoi, chenh lech giua muc nuoc cao va muc nuoc thap khong lon. Neu quy đinh luu luong muc nuoc cao hang nam la tren 110% luu luong trung binh nhieu nam, luu luong muc nuoc thap hang nam la duoi 90% luu luong trung binh nhieu nam, nhu vay xac suat xuat hien nam nuoc cao, nam nuoc bang, nam nuoc thap khoang chung la 25%, 50%, 25% đo o tram Vieng Chan, Lao, la 20%, 60%, 20% đo o tram Kratie, Campuchia.

Ve phia tay, Đong bang song Cuu Long đuoc gioi han boi song Chau Đoc va kenh Vinh Te mot dong kenh nhan tao chay doc theo bien gioi Viet Nam-Campuchia, nhan nuoc song Hau Giang qua song Chau Đoc tai Thanh pho Chau Đoc đo nuoc ra Vinh Thai Lan, gioi han mot vung đat thap ngap nuoc theo mua goi la Tu giac Long Xuyen.
O khu vuc giua hai dong song Hau va song Tien, Đong bang song Cuu Long đuoc gioi han đau nguon boi cac dong kenh noi ngang tai 2 huyen thi đau nguon Tan Chau va An Phu cua tinh An Giang nhu kenh Vinh An...
Ve phia đong bac va đong, Đong bang song Cuu Long đuoc gioi han bang hang loat cac dong song kenh rach lien thong voi nhau, chay doc theo bien gioi Viet Nam-Campuchia, (gioi han vung đat trung khac ngap nuoc theo mua la vung Đong Thap Muoi), va đeu la phan luu cua song Mekong: hoac truc tiep cua dong chinh song Tien Giang, hay nhan nuoc gian tiep qua mot phan luu chinh cua Mekong la Preak Banam đo ra bien Đong qua song Vam Co Tay (song Vam Co) va cac cua cua song Cuu Long. Gioi han phia đong bavdPreak Trabeak va Cai Co, thuong nguon cua song Vam Co Tay), song Vam Co Tay (nhan nuoc song Mekong qua rach Long Khot va cac kenh rach noi thong voi song Tien Giang), song Vam Co (nhan nuoc song Mekong qua song Vam Co Tay va cac kenh rach noi thong voi song Tien Giang), va cuoi cung la song Soai Rap (nhan nuoc song Mekong qua song Vam Co). Cac song Vam Co Tay, Vam Co, Soai Rap mac du thuoc he thong song Sai Gon-Đong Nai, la he thong song thuoc đia ban Mien Đong Nam Bo, nhung chung la nhung dong song cuoi cung nhan nuoc tu song Mekong ve phia đong, đong thoi mot trong so chung (song Soai Rap) la ranh gioi tu nhien cua 2 tinh phia đong Đong bang song Cuu Long la Long An va Tien Giang voi tinh thanh phia tay cua mien Đong Nam Bo la Thanh pho Ho Chi Minh, nen luu vuc cac song rach nay (chinh la đia ban tinh Long An) cung la đia ban ranh gioi tan cung phia đong cua Đong bang song Cuu Long voi Mien Đong Nam Bo.


= Bien đoi khi hau va thien tai =
Theo cong bo cua Bo Tai nguyen va Moi truong (Viet Nam), khoang 40% vung đong bang song Cuu Long co the bi ngap trong nuoc bien do bien đoi khi hau. Ben canh đo do anh huong cua hien tuong El Nino, nhieu vung ven bien cua Đong bang song Cuu Long gap tinh trang han han va nuoc man xam nhap sau vao noi đia. Mat khac trong khi nuoc bien dang len, thi "tinh trang khai thac nuoc ngam qua muc la mot trong nhung nguyen nhan gay sut lun đat o khu vuc TP.HCM va vung đong bang song Cuu Long". Nhung đe xuat ve "bom bu nuoc ngam" đe giam sut lun thi khong đuoc quan tam thuc hien.
Ngoai ra tac đong o thuong nguon nhu nan pha rung va mot loat cac đap nuoc đang đua vao ke hoach o Hoa luc, Lao, va Campuchia đa giam thieu luong phu sa boi đap o cac cua song, khien vung ven bien bi ngap dan. So voi nam 1990 khi song Cuu Long đua 160 trieu tan phu sa ra bien thi so luong vao nam 2015 chi con 75 trieu tan, giam hon phan nua. Luong phu sa du ra đen gan bien cung bi trut bot vi con nguoi dung soi cat vao cac cong trinh xay cat, gay thiet hai tram trong đen vien canh song con cua vung đong bang.
Theo nghien cuu cua Truong Đai hoc Can Tho, bien đoi khi hau va hien tuong am len toan cau se lam muc nuoc bien dang len. Neu dang 1m thi 20% đong bang chau tho se bi đe doa. Dang 2m dien tich đong bang song Cuu Long se bi xoa con phan nua, anh huong tram trong đen đoi song 15 trieu dan. Theo nghien cuu cua 19 nha khoa hoc đang tren tap chi Science thi neu tiep tuc phat trien voi cach thuc nhu hien tai, vung nay se bi nhan chim đen 90% dien tich vao nam 2100.
Nam 2016, Đong bang song Cuu Long hung chiu đot han han va xam nhap man nang ne nhat trong vong 100 nam, gay thiet hai hon 160.000 ha lua, tuong đuong 800.000 tan lua bi mat trang, voi moi gia đinh co dien tich san xuat khoang 0,5 ha thi xam nhap man đa lam khoang 300.000 ho gia đinh (khoang 1,5 trieu nguoi) trong nhung thang qua khong co thu nhap. Cac tinh bi thiet hai nang nhat la Kien Giang (hon 54.000 ha), Ca Mau (gan 50.000 ha), Ben Tre (gan 14.000 ha), Bac Lieu (gan 12.000 ha)... Bo Nong nghiep va Phat trien Nong thon đa phai cong bo tinh trang thien tai đac biet nghiem trong. Theo Thu truong Bo Tai nguyen va Moi truong Tran Hong Ha, ngoai nhung nguyen nhan nhu mua mua nam 2015 đen muon va ket thuc som, nguyen nhan chinh la cac van đe o thuong nguon dong chay. Theo Bo Tai nguyen va Moi truong, cac ho chua tren dong chinh o phia Trung Quoc co dung tich khoang 23 ti m³, cac ho chua tren nhung song nhanh khoang 20 ti m³. Tong dung tich nay tac đong rat lon đen viec đieu tiet nuoc va luu luong dong chay ve phia ha luu. Trong dip Tet Nguyen đan o Trung Quoc, nhu cau nang luong giam nen ho tich nuoc, do vay vao thoi điem nay luong nuoc giam đang ke, sau đo dong chay tang len (khi cac ho xa nuoc đe chay thuy đien). "Toi khang đinh đay la nguyen nhan co ban" - ong Ha noi.


Hanh chinh Muc dien tich va dan so ghi theo so lieu cua Tong cuc Thong ke Viet Nam.

Hien tai, khu vuc Đong bang song Cuu Long co dien tich tu nhien la 39.194,6 km2, chiem 11,8% tong dien tich ca nuoc va dan so la 17.300.947 nguoi, chiem 17,6% tong dan so ca nuoc, binh quan 441 nguoi/km2.
Tinh đen ngay 1 thang 2 nam 2025, Đong bang song Cuu Long đuoc chia thanh 134 đon vi hanh chinh cap huyen, gom 5 quan, 18 thanh pho, 11 thi xa va 100 huyen, chiem 19,20% tong đon vi hanh chinh cap huyen ca nuoc va 1.570 đon vi hanh chinh cap xa, gom 209 phuong, 128 thi tran va 1.233 xa, chiem 15,62% đon vi hanh chinh cap xa ca nuoc.
Đon vi hanh chinh cap huyen lon nhat cua vung la huyen Hon Đat, tinh Kien Giang (1.039,6 km2), nho nhat la huyen Kien Hai, tinh Kien Giang (24,6 km2), đong dan nhat la huyen Đuc Hoa, tinh Long An (315.711 nguoi), it dan nhat la huyen Kien Hai, tinh Kien Giang (17.588 nguoi), mat đo dan so cao nhat la quan Ninh Kieu, thanh pho Can Tho (9.606 nguoi/km2), mat đo dan so thap nhat la huyen Giang Thanh, tinh Kien Giang (71 nguoi/km2).
Hien nay, cac thi xa von la tinh ly cua cac tinh vung đong bang song Cuu Long truoc đay đeu đa tro thanh thanh pho truc thuoc tinh (ngoai tru thanh pho Can Tho truc thuoc trung uong tu đau nam 2004). Trong đo, tinh Đong Thap co ba thanh pho la Cao Lanh, Hong Ngu va Sa Đec, tinh Kien Giang co ba thanh pho la Rach Gia, Ha Tien va Phu Quoc, tinh An Giang co hai thanh pho la Long Xuyen va Chau Đoc, tinh Hau Giang co hai thanh pho la Vi Thanh va Nga Bay, tinh Tien Giang co hai thanh pho la My Tho va Go Cong. Cac tinh con lai co mot thanh pho truc thuoc.
Trong suot thoi ky tu đau nam 1976 cho đen nam 1999, toan vung đong bang song Cuu Long chi co hai thanh pho (luc bay gio đeu la thanh pho truc thuoc tinh) la Can Tho va My Tho. Tu nam 1999 đen nay, lan luot cac thi xa đuoc nang cap tro thanh cac thanh pho truc thuoc tinh.
Cac thanh pho lap truoc nam 1975:

Thanh pho My Tho: lap ngay 24 thang 8 nam 1967 theo Quyet đinh cua Trung uong Cuc mien Nam
Thanh pho Can Tho: lap vao thang 8 nam 1972 theo Quyet đinh cua chinh quyen Cong hoa mien Nam Viet Nam
Cac thanh pho lap tu sau nam 1975 đen nay:

Thanh pho Long Xuyen: lap ngay 01 thang 3 nam 1999 theo Nghi đinh so 09/1999/NĐ-CP
Thanh pho Ca Mau: lap ngay 14 thang 4 nam 1999 theo Nghi đinh so 21/1999/NĐ-CP
Thanh pho Rach Gia: lap ngay 26 thang 7 nam 2005 theo Nghi đinh so 97/2005/NĐ-CP
Thanh pho Cao Lanh: lap ngay 16 thang 1 nam 2007 theo Nghi đinh so 10/2007/NĐ-CP
Thanh pho Soc Trang: lap ngay 08 thang 2 nam 2007 theo Nghi đinh so 22/2007/NĐ-CP
Thanh pho Vinh Long: lap ngay 10 thang 4 nam 2009 theo Nghi đinh so 16/NĐ-CP
Thanh pho Ben Tre: lap ngay 11 thang 8 nam 2009 theo Nghi đinh so 34/NQ-CP
Thanh pho Tan An: lap ngay 24 thang 8 nam 2009 theo Nghi đinh so 38/NQ-CP
Thanh pho Tra Vinh: lap ngay 04 thang 3 nam 2010 theo Nghi đinh so 11/NQ-CP
Thanh pho Bac Lieu: lap ngay 27 thang 8 nam 2010 theo Nghi đinh so 32/NQ-CP
Thanh pho Vi Thanh: lap ngay 23 thang 9 nam 2010 theo Nghi đinh so 34/NQ-CP
Thanh pho Chau Đoc: lap ngay 19 thang 7 nam 2013 theo Nghi đinh so 86/NQ-CP
Thanh pho Sa Đec: lap ngay 14 thang 10 nam 2013 theo Nghi đinh so 113/NQ-CP
Thanh pho Ha Tien: lap ngay 1 thang 11 nam 2018 theo Nghi quyet so 573/NQ-UBTVQH14
Thanh pho Nga Bay: lap ngay 1 thang 2 nam 2020 theo nghi quyet so 869/NQ-UBTVQH14
Thanh pho Hong Ngu: lap ngay 1 thang 11 nam 2020 theo Nghi quyet so 1003/NQ-UBTVQH14
Thanh pho Phu Quoc: lap ngay 1 thang 1 nam 2021 theo Nghi quyet so 1109/NQ-UBTVQH14
Thanh pho Go Cong: lap ngay 1 thang 5 nam 2024 theo Nghi quyet so 1013/NQ-UBTVQH15.


= Xep loai đo thi =
Tinh đen ngay 21 thang 1 nam 2025, vung Đong bang song Cuu Long co:

1 thanh pho đo thi loai I truc thuoc trung uong: Can Tho.
4 thanh pho đo thi loai I truc thuoc tinh:
My Tho (Tien Giang)
Long Xuyen (An Giang)
Rach Gia, Phu Quoc (Kien Giang).
11 thanh pho đo thi loai II truc thuoc tinh:
Tan An (Long An)
Ben Tre (Ben Tre)
Tra Vinh (Tra Vinh)
Vinh Long (Vinh Long)
Sa Đec (Đong Thap)
Cao Lanh (Đong Thap)
Chau Đoc (An Giang)
Vi Thanh (Hau Giang)
Soc Trang (Soc Trang)
Bac Lieu (Bac Lieu)
Ca Mau (Ca Mau).
9 đo thi loai III, gom 4 thanh pho truc thuoc tinh: Ha Tien, Nga Bay, Hong Ngu, Go Cong va 5 thi xa: Long My, Tan Chau, Cai Lay, Binh Minh, Kien Tuong.
26 đo thi loai IV, gom 5 thi xa: Vinh Chau, Nga Nam, Gia Rai, Duyen Hai, Tinh Bien; 20 thi tran: My An, Lap Vo, My Tho, Nui Sap, Phu My, Cho Moi, Ba Tri, Binh Đai, Nam Can, Song Đoc, Kien Luong, Ben Luc, Hau Nghia, Đuc Hoa, Can Đuoc, Can Giuoc, Mo Cay, An Chau, Cai Dau, Tri Ton va 1 huyen: Tieu Can.
Khu vuc Đong bang song Cuu Long co 1 thanh pho truc thuoc trung uong la Can Tho va 12 tinh: Long An, Tien Giang, Ben Tre, Vinh Long, Tra Vinh, Hau Giang, Soc Trang, Đong Thap, An Giang, Kien Giang, Bac Lieu va Ca Mau.
Ngay 12 thang 6 nam 2025, Quoc hoi ban hanh Nghi quyet so 202/2025/QH15 ve viec sap xep đon vi hanh chinh cap tinh (nghi quyet co hieu luc tu ngay 12 thang 6 nam 2025). Theo đo:

Sap nhap tinh Hau Giang va tinh Soc Trang vao thanh pho Can Tho.
Sap nhap tinh Kien Giang vao tinh An Giang.
Sap nhap tinh Bac Lieu vao tinh Ca Mau.
Sap nhap tinh Tien Giang vao tinh Đong Thap.
Sap nhap tinh Long An vao tinh Tay Ninh.
Sap nhap tinh Ben Tre va tinh Tra Vinh vao tinh Vinh Long.


Dan cu Dan cu o vung Đong bang song Cuu Long đa so la nguoi Kinh, von la hau due cua nhung nguoi dan khai pha đat Đang Trong tu the ky 17 - đau the ky 18, vao thoi cac chua Nguyen. Khu vuc nay truoc đay tung la mot phan cua Đe quoc Khmer, do đo la vung tap trung nguoi Khmer nhieu nhat ben ngoai nuoc Campuchia.
Nguoi Khmer song chu yeu o Tra Vinh, Soc Trang va nguoi Cham theo đao Hoi song o Tan Chau, An Giang. Nguoi Hoa song o Soc Trang 64.910 nguoi, tinh Kien Giang 29.850 nguoi, tinh Bac Lieu 20.082 nguoi (2009). Dan so vung Đong bang song Cuu Long la 17,33 trieu nguoi vao nam 2011.
Dan so vung Đong bang song Cuu Long tang cham trong nhung nam gan đay, chu yeu do di cu đi noi khac. Dan so vung tang 471.600 nguoi tu nam 2005 đen 2011, trong khi đo 166.400 nguoi di cu chi trong nam 2011. Tuong tu nhu vung duyen hai mien Trung, đay la mot trong nhung noi tang dan so cham nhat nuoc. Ty le tang dan so trong khoang 0,3% đen 0,5% tu nam 2008 đen 2011, trong khi đo ty le tang dan so vung Đong Nam Bo lan can la 2%. Ty le tang dan so co hoc trong vung la am trong nhung nam nay. Ty le sinh cua vung cung kha thap, o muc 1,8 tre em tren moi nguoi phu nu vao nam 2010 va 2011, giam tu 2,0 nam 2005.
Đong bang song Cuu Long co tong dien tich 40.577,6 km² va co tong dan so la 17.744.947 nguoi (2022). Vung chiem 12,8% dien tich ca nuoc nhung co 17,9% dan so ca nuoc).


Kinh te Đong bang song Cuu Long co toc đo tang truong kinh te cao hon ca nuoc (nam 2017 tang 8,8% trong khi ca nuoc tang 7,6%). Chi rieng lua đa chiem 54% dien tich va 58% san luong lua ca nuoc; xuat khau gao tu toan vung chiem toi 93% san luong. Chua ke thuy san chiem 77% dien tich, 40% san luong va 60% xuat khau ca nuoc... Tuy nhien, Đong bang song Cuu Long co thu nhap binh quan đau nguoi thap hon muc trung binh cua ca nuoc voi muc 60 trieu đong/nguoi/nam (ca nuoc la 74 trieu đong/nguoi/nam).


= Tai nguyen =
Đong bang song Cuu Long khong giau khoang san. Khoang san chu yeu la than bun va đa voi. Ngoai ra đong bang con co cac khoang san vat lieu xay dung nhu set gach ngoi, cat soi...
Tai nguyen rung cung giu nhung vai tro quan trong, đac biet la he thong rung ngap man ven bien lon nhat Viet Nam, trong đo he thong rung ngap man Mui Ca Mau đuoc cong nhan la khu du tru sinh quyen the gioi, ben canh đo la nhung canh rung tram o U Minh (Ca Mau), Đong Thap voi mot he thong sinh hoc vo cung đa dang.


= Nong nghiep =

Mac du dien tich canh tac nong nghiep va thuy san chua toi 30% cua ca nuoc nhung mien Tay đong gop hon 50% dien tich lua, 71% dien tich nuoi trong thuy san, 30% gia tri san xuat nong nghiep va 54% san luong thuy san cua ca nuoc. Lua trong nhieu nhat o cac tinh An Giang, Long An, Đong Thap, Tien Giang. Dien tich va san luong thu hoach chiem hon 50% so voi ca nuoc. Binh quan luong thuc đau nguoi gap 2,3 lan so voi luong thuc trung binh ca nuoc. Nho vay nen Đong bang song Cuu Long la noi xuat khau gao chu luc cua ca đat nuoc. Ngoai ra cay an qua con la đac san noi tieng cua vung, voi su đa dang ve so luong, cung nhu chat luong ngay cang đuoc nang cao
Nghe nuoi vit đan phat trien manh, nuoi nhieu o Đong Thap, Hau Giang, Bac Lieu, Ca Mau va Soc Trang.
Ngay 19 thang 7 nam 2022, Thu tuong Chinh phu ban hanh Quyet đinh 854/QĐ-TTg ve viec phe duyet Đe an nang cao nang luc thich ung voi bien đoi khi hau cua hop tac xa nong nghiep vung đong bang song Cuu Long, giai đoan 2021-2025.


= Thuy san =
San luong thuy san chiem 50% ca nuoc, nhieu nhat o cac tinh Ca Mau, Bac Lieu, Kien Giang va An Giang. Kien Giang la tinh co san luong thuy san san bat nhieu nhat, 239.219 tan thuy san (nam 2000). An Giang la tinh nuoi trong thuy san lon nhat vung voi san luong 80.000 tan thuy san (nam 2000). Nghe nuoi trong va đanh bat thuy hai san đang phat trien manh, theo quy mo cong nghiep.


= Cong nghiep =
Nganh cong nghiep phat trien rat thap, chu yeu la nganh che bien luong thuc. Can Tho la trung tam cong nghiep cua ca vung bao gom cac nganh nhiet đien, che bien luong thuc, luyen kim đen, co khi, hoa chat, det may va vat lieu xay dung.


= Dich vu =

Khu vuc dich vu cua vung Đong bang song Cuu Long bao gom cac nganh chu yeu: xuat nhap khau, van tai thuy va du lich. Xuat khau gao chiem 80% cua ca nuoc. Giao thong đuong thuy giu vai tro quan trong nhat.
Du lich bien chu yeu o Kien Giang voi thang canh đep o Ha Tien, Phu Quoc.
Du lich tam linh voi nhieu chua đep o An Giang, Soc Trang, Bac Lieu, Tra Vinh.
Du lich sinh thai bat đau khoi sac nhu du lich tren song nuoc, vuon, kham pha cac cu lao. Du lich ben vung buoc đau hinh thanh voi su thanh cong cua khu nghi duong ben vung Mekong Lodge tai Tien Giang va nhieu đia phuong khac nhu Ben Tre, Vinh Long, Ca Mau, Đong Thap. Tuy nhien chat luong va suc canh tranh cua cac khu du lich khong đong đeu va con nhieu han che.


Giao thong Mang luoi đuong bo tung buoc đuoc quy hoach, nang cap, xay moi theo dang "o ban co", bao gom cac truc doc, ngang va he thong đuong vanh đai lien ket voi nhau mot cach hop ly. Nhieu truc quoc lo đa va đang đuoc nang cap, xay moi, trong đo đang ke co du an mo rong Quoc lo 1 đoan Trung Luong – Can Tho; xay dung đuong cao toc TP Ho Chi Minh – Trung Luong; tuyen đuong nam song Hau, tuyen Quan Lo – Phung Hiep... Nhieu cau lon vuot song tren Quoc lo 1 đa đuoc đau tu, xay moi nhu cau My Thuan vuot song Tien, cau Can Tho vuot song Hau, cau Rach Mieu noi Tien Giang voi tinh Ben Tre... Nhung cay cau nay xoa đi canh chen chuc lon xon, mat thoi gian, thieu an toan tai cac ben pha von ton tai hang the ky nay, đong thoi tro thanh điem tham quan thu hut khach du lich boi quy mo va kien truc đep, hien đai. Đen nay nguoi dan co the thoa man uoc mo đuoc đi tren nhung may bay hien đai, ngam nhin nhung canh đong thang canh co bay. Đo cung la nho viec quan tam đau tu, quy hoach cac san bay trong vung tren nguyen tac bao đam ket noi vung voi cac san bay quoc te va phan bo đeu trong khu vuc, nhat la cac tinh nam trong vung kinh te trong điem Đong bang song Cuu Long. Cung voi viec nang cap mot so hang muc cac cang hang khong Rach Gia, Ca Mau, Phu Quoc... san bay quoc te Can Tho đa hoan thanh voi suc chua 2,5 trieu hanh khach/nam va co the khai thac đuoc cac loai may bay lon nhu B747, B777. Hien Cang hang khong quoc te Phu Quoc moi giai đoan I đang đuoc thi cong, sau khi hoan thanh se thuan loi hon cho nguoi dan tren đao gan voi đat lien va thu hut nhieu khach trong va ngoai nuoc đen voi đao xa. Cung voi đuong bo va đuong hang khong, he thong đuong song Đong bang song Cuu Long đa va đang đuoc đau tu nang cap mot cach đang ke, nhat la cac tuyen song chinh, ket hop voi he thong đuong thuy do cac đia phuong quan ly đa gop phan nang cao kha nang ket noi khu vuc voi cac cang song, bien. Tu Thanh pho Ho Chi Minh, bang phuong tien thuy, hang hoa va hanh khach co the đi qua Đong Thap Muoi va Tu giac Long Xuyen đen Ha Tien, Ca Mau... Nong san hang hoa vung Đong bang song Cuu Long se đen nhanh hon voi cac trung tam kinh te lon cua ca nuoc.
Cau Can Tho la cau day vang bac ngang qua song Hau, đuoc hoan thanh vao ngay 12 thang 4 nam 2010. Truoc đo 3 nam, mot tai nan luc xay dung lam 55 nguoi chet va lam bi thuong hon 100 nguoi. Cau đuoc xay dung đe thay the cho pha va ket noi Quoc lo 1. Cau Can Tho bat ngang qua tinh Vinh Long va thanh pho Can Tho. Chi phi xay dung uoc tinh la 4.842 ty đong (khoang 342,6 trieu đo la My), va la cay cau đat nhat Viet Nam luc moi hoan thanh.
Ngoai ra, con co cac cau lon nhu cau Ham Luong, cau Co Chien, cau Cao Lanh, cau Vam Cong...


Van hoa = Am nhac =
Vung nay la cai noi cua nghe thuat đon ca tai tu, nghe thuat san khau cai luong voi cac nghe si noi tieng nhu: Phung Ha, Ut Tra On, Le Thuy, Bach Tuyet, Thanh Sang, Minh Phung...
Nhieu ca khuc am huong dan ca Nam Bo voi nhieu nhac si noi tieng nhu: Bac Son, Thanh Son, Truc Phuong... 


= Van hoc va phim anh =
Truyen Luc Van Tien cua Nguyen Đinh Chieu la tac pham noi tieng ve con nguoi hao khi, nghia hiep; tu đo tro thanh nghe thuat đoc tho Luc Van Tien.
Nhieu bo phim đuoc san xuat o vung nay đe mieu ta nen van minh cua Đong bang song Cuu Long. Mot so phim noi tieng co the ke ra nhu Mua len trau, Canh đong bat tan, Huong phu sa, Đat phuong Nam...
Son Nam, Vuong Hong Sen, Le Vinh Hoa, Đoan Gioi, Nguyen Quang Sang, Nguyen Ngoc Tu, Trang The Hy,... đa viet nhieu quyen sach noi tieng ve cuoc song o vung Đong bang.


Xem them Vung kinh te trong điem vung đong bang song Cuu Long


Tham khao Lien ket ngoai Quyet đinh 1581/QĐ-TTg nam 2009 ve viec phe duyet quy hoach xay dung vung đong bang song Cuu Long đen nam 2020 va tam nhin đen nam 2050 do Thu tuong Chinh phu ban hanh
He thong canh tac Luu tru ngay 22 thang 2 nam 2006 tai Wayback Machine
"The Mekong river"


Ghi chu