Edward II cua Anh (25 thang 4, 1284 – 21 thang 9, 1327), con goi la Edward xu Caernarfon, la Vua cua Anh tu 1307 cho đen khi bi lat đo vao thang 1 nam 1327. La con trai thu tu cua Edward I, Edward tro thanh nguoi ke vi sau cai chet cua hoang huynh la Alphonso. Tu nam 1300, Edward cung phu than tham gia vao chien dich binh đinh Scotland, va đen nam 1306 ong đuoc phong tuoc hiep si tai Đai yen Thien nga dien ra o Tu vien Westminster. Edward đang co nam 1307, sau khi vua cha bang ha. Nam 1308, ong ket hon voi Isabelle cua Phap va Navarra, con gai cua vua Phap Philippe IV đay quyen luc, mot phan trong ke hoach lau dai nham giai quyet nhung cang thang vuong quyen giua Anh va Phap.
Edward co mot moi quan he gan than thiet gay nhieu tranh cai voi Piers Gaveston, nguoi vao hau trong gia đinh ong tu nam 1300. Ban chat moi quan he giua Edward va Gaveston khong ro rang, co the la ban be, tinh nhan hoac huynh đe ket nghia. Tro thanh sung than cua Edward, Gaveston kieu ngao va nam nhieu quyen luc, ong khieu khich va gay bat man voi cac nam tuoc va đen ca hoang gia Phap, khien Edward buoc phai luu đay ong ta. Khi Gaveston tro ve, cac nam tuoc tao suc ep buoc Nha vua phai đong y voi nhung cai cach sau rong qua viec ban bo Sac lenh nam 1311. Cac nam tuoc đuoc trao quyen truc xuat Gaveston, va Edward đap lai bang cach thu hoi sac lenh cai cach va trieu hoi sung than cua minh. Đuoc dan dat boi nguoi em con chu Ba tuoc Lancaster (than phu cua Edward II la Edward I, trong khi cha cua Ba tuoc xu Lancaster la Edmund Crouchback, em trai cua Edward I), mot nhom cac nam tuoc bat giu va xu tu Gaveston nam 1312, mo đau nhieu nam đoi đau vu trang. Luc luong Anh bi đay lui o Scotland, noi Edward chien bai truoc Robert the Bruce trong tran Bannockburn nam 1314. Lien tiep la nan đoi lan rong cung voi chi trich đoi voi vuong quyen Nha vua.
Gia đinh Despenser, đac biet la Hugh Despenser tre, tro thanh nhung nguoi ban than va quan su cho Edward, nhung vao nam 1321, Lancaster va cac nam tuoc chiem trang vien cua nha Despenser va ep buoc nha vua phai luu đay ho. Đe đap lai, Edward đa lanh đao chien dich quan su ngan, bat giu va hanh quyet Lancaster. Edward va nha Despensers tang cuong quyen luc cua ho, bai bo cai cach 1311, hanh quyet ke thu cua ho va tich thu nhieu tai san. Nhan thay khong the chien thang o Scotland, Edward cuoi cung phai ky lenh huu chien voi Robert. Phan đoi che đo ngay cang ha khac, nhan dip Isabelle đuoc gui đen Phap đe đam phan hiep uoc hoa binh nam 1325, ba quay lung lai voi Edward va tu choi tro ve. Isabelle lap lien minh voi Roger Mortimer đang bi luu đay, va xam luoc Anh bang mot đoi quan nho nam 1326. Vuong quyen cua Edward sup đo va ong đao tau sang xu Wales, đe roi bi bat vao thang 11 cung nam. Edward buoc phai thoai vi vua vao thang 1 nam 1327 va truyen ngoi cho nguoi con trai 14 tuoi, Edward III, va ong mat o Lau đai Berkeley ngay 21 thang 9, rat co the la bi cac hiep si cua vuong trieu moi am sat.
Moi quan he giua Edward va Gaveston truyen cam hung cho vo kich trinh dien nam 1592 cua Christopher Marlowe mang ten Edward II, cung voi cac vo kich khac, phim anh, tieu thuyet va cac loai hinh nghe thuat khac. Nhieu trong so nay la cac tac pham khai thac moi quan he đong tinh luyen ai đon đoan cua hai nguoi đan ong. Nhieu chi trich Edward tu nhung nguoi đuong thoi ve vai tro quan vuong cua ong, nhan manh nhung that bai cua ong o Scotland va nhung nam cuoi đay ap buc cua trieu đai, du cho cac hoc gia cuoi the ki XIX lap luan rang su tien trien trien cua cac to chuc Quoc hoi trong trieu đai cua ong la su chi dau tich cuc cho đat nuoc Anh ma trong thoi gian dai chua đat đuoc. Tranh luan tiep tuc va dai dang đen tan the ki XXI la lieu Edward la vi vua luoi nhac va thieu nang luc, hay đon gian chi la mot nha cai tri bat đac di va hoan toan that bai.


Tinh hinh trieu chinh Edward II la con trai thu tu cua Edward I va nguoi vo thu nhat, Eleanor xu Castile. Than phu cua ong la vua nuoc Anh, va cung la nguoi thua ke vung Gascony o mien tay nam nuoc Phap, đieu nay khien ong phai giu chuc vu chu hau cua Danh sach Danh sach quan chu Phap va quyen te tri Ireland. Than mau ong co xuat than hoang toc tu Vuong quoc Castile va nam giu Lanh đia Ba tuoc Ponthieu o mien bac nuoc Phap. Edward I đa chung to ong la mot nha lanh đao quan su tai nang, ong đa chi huy quan đoi cua minh đe đan ap thanh cong cuoc noi day cua cac nam tuoc trong thap nien 1260 va tham gia vao cuoc Thap tu chinh lan thu chin. Trong nhung nam 1280, ong chinh phuc Bac Wales, tuoc quyen cai tri cua hoang than ban ban xu Wales va trong nhung nam 1290, ong đa can thiep vao cuoc noi chien o Scotland, tuyen bo ba quyen đoi voi nuoc nay. Ong đuoc nhung nguoi đuong thoi coi la mot nha cai tri rat thanh cong, khi ong the hien kha nang kiem soat quyen hanh rong lon cua cac ba tuoc trong hang ngu gioi quy toc Anh. Nha su hoc Michael Prestwich mieu ta Edward I la "mot vi vua đang so va đang kinh", trong khi John Gillingham lai cho rang ong la mot ten con đo huu dung.
Tuy gat hai nhieu thanh tuu, Edward I cung đe lai nhieu van đe cho hoang đe ke vi khi ong bang ha vao nam 1307. Mot trong nhung viec quan trong nhat can giai quyet đo la su thong tri cua Anh o Scotland, noi cac chien dich quan su do Edward tien hanh dien ra tu lau nhung van chua toi hoi ket. Viec Edward cai tri vung Gascony lam mau thuan nay sinh giua ong voi cac vua Phap. Cac vua Phap nhan manh rang quoc vuong Anh tren cuong vi chu hau can to long than phuc ho, tuy nhien ong cho rang yeu cau đo la mot su lang ma đen long kieu hanh cua nha vua va van đe nay van chua đuoc giai quyet triet đe. Edward I cung đoi mat voi nhieu chong đoi ngay cang tang tu cac nam tuoc do ong đanh thue nang va yeu cau cung cap nhieu nguon luc phuc vu chien tranh, khien vi vua con phai xu ly khoan no xap xi 200.000 bang Anh khi ong qua đoi.


Thuo thieu thoi (1284–1307) = Luc sinh ha =

Edward II chao đoi ngay 25 thang 4 nam 1284 tai Lau đai Caernarfon o mien Bac xu Wales, chua đay mot nam sau khi Edward I chinh phuc mien đat nay, va he qua la đoi khi ong đuoc goi la Edward xu Caernarfon. Nha vua co le đa co chu y khi chon lau đai nay lam noi ha sinh Edward, boi no la mot đia điem co tinh bieu tuong quan trong đoi voi nguoi Wales ban đia, gan lien voi lich su đe quoc La Ma, va lau đai Caernarfon cung la noi đat vuong quyen moi o mien Bac xu Wales. Su chao đoi cua Edward mang theo nhung tien đoan mang tinh trong đai cua cac nha tien tri khi ay, rang Ngay tan the sap đen, va ong la hau than cua Vua Arthur, nguoi se đua nuoc Anh đen buc vinh quang. David Powel, mot muc su the ki XVI, cho rang hoang tu be, nguoi đuoc dang hien cho dan xu Wales, "đa đuoc sinh ra o Wales va khong noi mot tu tieng Anh nao", nhung khong co bang chung chung minh loi bien luan nay.
Ten Edward co xuat xu tu tieng Anh, lien tuong đen Thanh nguoi Anglo-Saxon la Edward Nguoi Tuyen xung Đuc tin, va đuoc lua chon boi cha ong thay cho truyen thong dung ten tieng Norman va Castilla đa đuoc đat cho cac anh trai cua Edward: Edward co ba vi hoang huynh: John va Henry chet truoc khi Edward chao đoi, va Alphonso, qua đoi vao thang 8 nam 1284, đe lai cho Edward quyen ke vi ngai vang. Mac du luc moi sinh, Edward la mot đua tre tuong đoi khoe manh, van co nhung moi lo ngai trong nhung nam đau đoi cua ong rang ong co the chet yeu khien vuong trieu cha ong khong co hoang nam ke vi. Sau khi sinh ra, Edward đuoc mot nhu mau co ten Mariota hoac Mary Maunsel cham soc trong vai thang truoc khi ba ta phat benh, va Alice de Leygrave tro thanh duong mau cua ong. Ong co the hoan toan khong biet mat nguoi me ruot Leonor đa o Gascony voi cha ong trong nhung nam đau đoi cua ong. Mot cung đien moi đuoc hoan thanh voi đoi ngu gia nhan duoi su chi huy cua muc su Giles xu Oudenarde đuoc dung lam noi cu ngu cho hoang tu be.


= Thoi nien thieu, ca tinh va ngoai dang =

Edward lon len, cac chi tieu trong tu that cua Edward cung tang theo, nam 1293 William xu Blyborough tro thanh quan gia cua Edward. Edward co the đa tiep nhan nen giao duc Cong giao tu cac tu si dong Đa Minh, nhung nguoi đuoc than mau ong moi đen vao nam 1290. Ong đuoc giao mot nguoi hau cua ba noi, Guy Ferre, lam quan su cho rieng ong, voi trach nhiem ren luyen, huan luyen cuoi ngua va ky nang quan su cho Edward. Trinh đo van hoa cua Edward van con la dau cham hoi; khong co nhieu tai lieu chung minh cho kha nang đoc va viet cua ong, tuy rang mau than ong đa tung chua chat khi noi nhung nguoi con khac cua ba đeu đuoc giao duc tot, va rang Ferre la mot nha thong thai trong thoi ky đo. Edward chu yeu noi tieng Phap Anglo-Norman trong đoi song hang ngay, va mot it tieng Anh va co the la tieng La Tinh.
Edward huong su giao huan binh thuong đoi voi mot thanh vien hoang toc. Hoang tu thich thu voi ngua va nhan giong ngua, va thuc su la mot tay cuoi ngua gioi; ong cung thich cho, đac biet la giong Greyhound. Trong nhung buc thu cua minh, ong đua ve viec gui nhung vat nuoi khong lam ong hai long toi ban be ong, nhu nhung con ngua khong thich cho nguoi ta cuoi, nhung con cho san luoi bieng bat tho cham chap. Ong khong co moi quan tam đac biet gi đen san thu hay nuoi chim san moi, nhung thu vui pho bien trong the ky XIV. Ong thich am nhac, gom nhac Wales va đan crwth moi vua đuoc phat minh, va phong cam. Edward khong tham gia đau thuong, co the do ong khong co nang khieu hoac la tai ong khong đuoc phep tham gia đe đam bao an toan, nhung ong ung ho nhiet thanh cho mon the thao nay.
Edward truong thanh cao lon, vam vo, khoi ngo, tuan tu trong mat nguoi thoi đo. Ong co tieng la mot dien gia đay thuyet phuc va đoi đai hao phong voi gia nhan. Ong yeu thich cheo thuyen, cung nhu vuot rao va đao hao, va tiep xuc voi gioi lao đong va nhung nguoi thuoc cac tang lop thap trong xa hoi. Cung cach nay bi coi la khong binh thuong đoi voi gioi quy toc vao luc đo va nhan nhieu su chi trich tu cong chung đuong thoi.
Nam 1290, phu than cua Edward ki vao Hiep uoc Birgham, khang đinh hon su con trai sau tuoi cua ong va Margaret cua Na Uy, nguoi co kha nang buoc len ngai vang Scotland. Ke hoach tan vo khi Margaret ta the cung nam. Mau than cua Edward, Eleanor, chet khong lau sau đo, roi đen ba cua ong, Eleanor xu Provence. Edward I đau đon vi su ra đi cua nguoi vo, tang su cua ba đuoc vua Edward I to chuc trong the, con trai ong đuoc thua huong Lanh đia Ponthieu cua Eleanor sau cai chet cua ba. Tiep đo, hon uoc voi Phap đuoc chuan bi cho cau tre Edward, đe giup duy tri nen hoa binh lau dai giua Anh voi Phap, nhung chien su đa no ra nam 1294. Ke hoach bi thay đoi, Edward tre đuoc dan xep hon nhan voi ai nu cua Ba tuoc Flanders, nhung bi Vua Philippe IV cua Phap ngan chan.


= Nhung chien dich ban đau o Scotland =

Tu 1297 đen 1298, Edward lam nhiep chinh o Anh trong khi Nha vua tham gia chien dich Flanders chong lai Philippe IV, nguoi đa chiem đong mot phan cac lanh đia cua vua Anh o Gascony. Sau chuyen tro ve, Edward I ky hiep đinh hoa binh, theo đo ong cuoi em gai cua Philippe, Margaret, lam vo va tan thanh rang hoang tu Edward se hua hon voi con gai cua Philippe, Isabelle, luc đo moi co 2 tuoi. Theo ly thuyet, cuoc hon nhan nay co nghia la cong quoc đang bi tranh chap Gascony se đuoc thua huong boi mot hau due cua ca Edward va Philippe, mo ra mot con đuong ket thuc cho nhung cang thang lau nam. Cau be Edward duong nhu co quan he tot đep voi me ke, nguoi sinh ra hai em trai cua ong, Thomas xu Brotherton va Edmund xu Woodstock, nam 1300 va 1301. La quoc vuong, Edward ve sau đa trao tang cho cac em trai su ho tro ve tai chinh va cac chuc danh.
Edward I tro lai Scotland mot lan nua vao nam 1300, va lan nay ong đem con trai đi theo, khien cho Edward tro thanh chi huy hau quan trong cuoc bao vay Caerlaverock. Mua xuan nam 1301, Nha vua tuyen bo Edward la Than vuong xu Wales, cap cho ong Lanh đia Ba tuoc Chester va nhung vung đat tren khap Bac Wales; duong nhu Nha vua hi vong rang đieu nay se giup binh đinh vung đat kia, va se cung cap cho con trai ong su đoc lap ve tai chinh. Edward nhan su than phuc tu cac than dan Wales va sau đo cung phu than tham gia chien dich nam 1301, ong dan mot đoi quan 300 binh si mien bac va chiem giu Lau đai Turnberry. Hoang tu Edward cung tham gia chien dich nam 1303 tai đo ong bao vay Lau đai Brechin, trien khai cuoc bao vay thanh cong. Mua xuan nam 1304, Edward tien hanh đam phan voi nhung nha lanh đao cuoc noi day tai Scotland tren danh nghia cua Nha vua, va that bai, ong lai cung phu than tham gia chien dich bao vay Lau đai Stirling.
Nam 1305, Edward va cha ong đa cai nhau, co the la do van đe tien bac. Hoang tu co mot cuoc au đa voi Giam muc Walter Langton, nguoi lam thu quy cua hoang gia, ro rang la do su tro cap tai chinh ma Edward đa nhan tu Quoc vuong. Edward I bao ve thu quy cua ong ta, va tong co con trai cung nhung nguoi ung ho khoi trieu đinh, cat vien tro tai chinh cua ho. Sau mot vai cuoc đam phan đuoc cac thanh vien trong gia đinh va ban be dan xep, hai nguoi đa lam hoa voi nhau.
Cuoc xung đot o Scotland bung len mot nam nua nam 1306, khi Robert the Bruce giet chet đoi thu cua ong ta John Comyn va tu xung la Vua cua nguoi Scot. Edward I đa huy đong mot luc luong quan vien chinh moi, nhung quyet đinh rang thoi gian nay con trai ong se đam nhan cuoc chinh phat. Hoang tu Edward đuoc tien phong Quan cong Aquitaine va sau đo, cung voi nhieu thanh nien khac, ong đuoc phong ham hiep si trong mot buoi le xa hoa tai Tu vien Westminster goi la Le Thien Nga. Giua mot bua tiec lon trong hoi truong, goi nho đen truyen thuyet vua Authur va cac su kien thap tu chinh, va tuyen the se đanh bai Bruce. Khong ro ve vai tro cua luc luong Hoang tu Edward trong chuyen dich vao mua ha, trong đo, theo lenh cua Edward I, đa co mot su trung phat, su tra thu khung khiep đoi voi phe cua Bruce o Scotland. Edward tro lai Anh vao thang 9, noi cac cuoc đam phan ve ngay cuoi cua ong voi Isabelle tiep tuc.


= Piers Gaveston va gioi tinh =

Trong thoi gian đo, Edward tro nen than thiet voi Piers Gaveston. Gaveston la con trai cua mot hiep si trong gia trang cua Nha vua co đat phong giap voi Gascony, va tu ong buoc vao gia trang cua Hoang tu Edward vao nam 1300, co the do huong dan cua Edward I. Hai nguoi tro nen gan gui hon; Gaveston tro thanh mot đia chu va som tro thanh mot nguoi ban than thiet voi Edward, truoc khi đuoc nha vua tan phong tuoc Hiep si trong Le Thien nga nam 1306. Sau đo, nha vua đuoi Gaveston ddeens Gascony nam 1307 ma khong ro ly do. Theo nhu mot quyen lich su bien nien, Edward đe nghi phu than cho phep ong trao lanh đia ba tuoc Ponthieu cho Gaveston, va Nha vua đap lai mot cach gian du, đanh đap va giat toc con trai minh, truoc khi đua Gaveston đi luu đay. Bien ban cua vu viec đuoc trieu đinh ghi chep ro rang, tuy nhien, luc đo Gaveston chi tam thoi bi luu vong, đuoc cung cap mot khoan thu nhap nhan nha; khong co ly do gi đuoc đua ra cho menh lenh nay, đuoc cho rang đay co the la mot hanh đong trung phat hoang tu theo mot cach nao đo.
Kha nang Edward co quan he ke gian voi Gaveston hoac nhung ke sung than sau nay đa đuoc cac nha su hoc tranh luan rong rai, va rat phuc tap boi nhung bang chung xac đinh ve moi quan he chi tiet thuc su con kha it oi. Giao hoi Anh vao the ky XIV len an quyet liet ve viec đong tinh luyen ai, coi no nhu di giao, nhung quan he tinh duc voi mot nguoi đan ong khac khong nhat thiet đuoc xac đinh nhu cach xac đinh tuong đuong trong the ky thu XXI. Ca Edward va Gaveston đeu co quan he voi vo ho, va đeu co con; Edward cung co mot đua con ngoai hon, va co the đa co cuoc tinh voi co chau gai, Eleanor de Clare.
Nhung bang chung hien nay ung ho quan he đong tinh giua ho xuat phat tu mot bien nien su nhung nam 1320 mo ta cach ma Edward "cam thay nhu tinh yeu" danh cho Gaveston, rang "ong dinh dang vao mot giao uoc khong thay đoi, va rang buoc chinh ong voi ong ta truoc tat ca nhung nguoi khac voi mot tinh yeu bat kha phan li, vung ben quyen ru va buoc chat bang mot moi rang". Nhung goi y cu the đau tien rang Edward co quan he voi đan ong đuoc ghi nhan vao nam 1334 khi Adam Orleton, Giam muc Winchester, bi buoc toi vao nam 1326 đa ghi la Edward la mot "nguoi ke gian", mac du Orleton tu bao chua bang cach noi rang y cua ong la co van cua Edward, Hugh Despenser tre, la nguoi ke gian, chu khong phai la vi vua qua co. Meaux Chronicle tu nhung nam 1390 chi ghi đon gian rang Edward tu ong co "qua nhieu hanh vi ke gian."
Ngoai ra, Edward va Gaveston co the chi la hai nguoi ban than thiet. Bien nien su đuong thoi chep nhung binh luan kha mo ho; cao buoc cua Orleton xuat phat mot phan tu ly cho chanh tri, va rat giong voi nhung cao buoc ke gian nham vao Giao hoang Boniface VIII va Hiep si Templar tuong ung vao cac nam 1303 va 1308. Nhung giai thich sau nay boi nha bien nien su trong nhung hanh đong cua Edward co the la sao lai nhung cao buoc ban đau cua Orleton, va chac chan bi anh huong boi nhung su kien chinh tri vao cuoi thoi Edward. Cac su gia nhu Michael Prestwich va Seymour Phillips đa lap luan rang ban chat cong khai trong trieu đinh hoang gia Anh se kho co the lam cho nhung hanh vi đong tinh đuoc giu kin đao, khong chi giao hoi đuong thoi, cha va cha vo cua Edward duong nhu cung co nhung y kien chong đoi nhung hanh vi tinh duc cua Edward.
Mot gia thuyet gan đay hon, boi nha su gia Pierre Chaplais đe xuat, cho rang Edward va Gaveston co moi quan he anh em ket nghia. Thuc hien hiep uoc ket nghia anh em, theo đo nhung nguoi tham gia no cam ket se gan bo voi nhau nhu "tinh anh em thuc su" co the khong đuoc ai biet trong so nhung nguoi ban nam voi nhau thoi Trung Co. Nhieu bien nien su mieu ta quan he cua Edward va Gaveston nhu anh em, va nhung chu thich dut khoat rang Edward coi Gaveston la nguoi anh nuoi cua ong. Chaplais lap luan rang hai nguoi nay co the đa co mot thoa thuan chinh thuc trong nam 1300 hoac 1301, va ho lap ra nhung loi luyen the va ve sau, ho bi chia cat hoac roi nhau vi bi ep buoc, va vi the khong co hieu luc. Đo la mot tuyen the, tuy nhien, khong loai tru quan he cua ho co thien huong tinh duc.


Thoi ki đau (1307–11) = Đang quang va hon nhan =

Edward I đa huy đong mot đoi quan khac tham gia chien dich o Scotland nam 1307, trong lan đo hoang tu Edward tham gia chien dich mua ha, nhung Edward I đa gia va ngay cang yeu đi va đa qua đoi ngay 7 thang 7 tai Burgh by Sands. Edward khoi hanh tu London ngay sau khi tin tuc đen tai ong, va ngay 20 thang 7 ong đa tuyen bo la mot quoc vuong. Ong tiep tuc chinh phat Scotland va ngay 4 thang 8 ong đuoc nhung nguoi Scotland ung ho hoang gia tuyen the xung than tai Dumfries, truoc khi ong cham dut chien dich va tro ve phia nam. Edward ngay lap tuc trieu hoi Piers Gaveston, nguoi đang bi luu đay, va tan phong anh ta lam Ba tuoc Cornwall, truoc khi sap xep hon su cua anh ta voi mot phu nu giau com Margaret de Clare. Edward cung bat giu ke cuu thu la Giam muc Langton, va cach chuc thu quy cua ong ta. Di the cua Edward I đuoc quan tai Waltham Abbey trong nhieu thang truoc khi đuoc đua đi an tang o Westminster, tai đay Edward cho xay dung mot ngoi mo đon gian bang đa cam thach cho than phu.
Nam 1308, hon su cua Edward va Isabelle cua Phap va Navarra đuoc tien hanh. Edward qua eo bien Anh đen Phap va thang 1, đe lai Gaveston lam custos regni nam quyen nhiep chinh trong vuong quoc khi ong vang mat. Su sap xep nay la bat binh thuong, va dinh dang đen nhung quyen han chua tung thay danh cho Gaveston, ong ta đuoc trao mot vat đac biet Đai An tin. Edward hi vong rang cuoc hon nhan se gia tang the luc cua ong tai Gascony va mang lai cho ong nhung khoan tien ong can. Tuy nhien, nhung thoa thuan sau cung, chung kien qua nhieu thu thach: Edward va Philippe IV khong ua nhau, va Nha vua cua nguoi Phap mac ca ve luong cua hoi mon cua Isabelle va nhung chi tiet ve viec quan ly đat đai cua Edward o nuoc Phap. Nhu mot phan cua thoa thuan, Edward lam le phien than voi Philippe đoi lai Cong quoc Aquitaine va đong y hoan thanh viec thuc thi Hiep uoc Paris, 1303.
Hai nguoi ket hon o Boulogne ngay 25 thang 1. Edward tang cho Isabelle mot sach thanh thi lam qua cuoi, va cha ba cho ba nhung mon qua tri gia tong cong hon 21,000 livre va mot manh boi tinh thuc. Ho tro ve Anh quoc vao thang 2, noi Edward ha lenh trung tu mot cach hoang phi cho Cung đien Westminster đe to chuc le đang qua va đam cuoi cua ho, đu ban đa cam thanh, 40 cai lo va mot cai voi phun ruou vang va ot Gia-mai-ca, mot thuc uong gia vi thoi Trung Co. Sau mot so cham tre, buoi le dien ra ngay 25 thang 2, duoi su chu tri cua Robert Winchelsey, Tong Giam muc Canterbury. Nhu mot phan cua le đang quang, Edward đa the se suy tri "nhung đieu luat hop phap va phong tuc ma nguoi dan cua vuong quoc đa lua chon". Khong chac chan ve nghia cua nhung loi nay: no co the la nhung du đinh nham buoc Edward chap nhan nhung đieu luat trong tuong lai, cung co the no đuoc đua ra đe viec ngan chan viec neu trong tuong lai ong đao lon bat cu the nguyen nao ma ong tung the, hoac cung co the la mot no luc cua Nha vua nham lay long cac nam tuoc. Su kien bi pha hong boi đam đong lon quan chung đang hao huc đo xo vao cung đien, lam đo mot buc tuong va buoc Edward phai chay tron bang cua sau.
Isabelle chi moi 12 tuoi vao luc ba thanh hon, kha tre so voi tieu chuan cua thoi nay, va Edward co the đa co quan he tinh cam voi cac tinh nhan trong nhung nam đau hon nhan cua ho. Trong thoi gian đo Edward cung co mot đua con ngoai hon, Adam, ong ta chao đoi som nhat la vao nam 1307. Vuong truong tu cua Edward va Isabelle, tuong lai la vua Edward III, chao đoi nam 1312 trong mot buoi le ki niem lon, va ba nguoi con tiep theo thu tu la: John nam 1316, Eleanor nam 1318 va Joan nam 1321.


= Suc ep len Gaveston =

Gaveston tro ve tu noi bi tu đay vao nam 1307 khi đuoc cac nam tuoc đong y, nhung nhieu su chong đoi đa nhanh chong xuat hien. Ong ta xuat hien va đa tao ra nhieu anh huong len chinh sach cua hoang gia, dan toi nhung loi than phien trong mot bien nien su "hai vi vua cai tri mot vuong quoc, mot nguoi tren danh nghia va nguoi kia trong nhung hanh vi". Nhung loi buoc toi, co the chua đung su thuc, đa đuoc gan cho Gaveston rang ong đa đanh cap tien cua hoang gia va nhung mon qua cuoi cua Isabelle. Gaveston co mot vai tro quan trong trong le đang quang cua Edward, lam bung len su gian du cua ca nguoi Anh va nguoi Phap ve viec uu tien nhung le nghi va trang phuc long lay cho mot ba tuoc, va ve su uu ai lo lieu cua Edward danh cho Gaveston con hon ca danh cho Isabelle tai bua tiec.
Nghi vien hop vao thang 2 nam 1308 trong bau khong khi cang thang. Edward hao huc thao luan ve kha nang cai cach chinh quyen, nhung cac nam tuoc khong san long bat đau nhung cuoc tranh luan nhu vay cho đen sau khi van đe lien quan toi Gaveston đuoc giai quyet. Nguy co bao luc xuat hien, nhung tinh hinh đuoc giai quyet thong qua trung gian Henry de Lacy, Ba tuoc Lincoln, nguoi thuyet phuc đuoc cac nam tuoc lui mot buoc. Nghi vien moi đuoc lap vao thang 4, noi cac nam tuoc mot lan nua chi Gaveston, đoi luu đay anh ta, lan nay ho nhan đuoc ung ho tu Isabelle va quoc vuong nuoc Phap. Edward đa phan đoi, nhung cuoi cung bang long, đong y gui Gaveston đen Aquitaine, duoi su đe doa rut phep thong cong cua Tong Giam muc Canterbury. Vao gio chot, Edward thay đoi y đinh va gui Gaveston đen Dublin, bo nhiem ong ta lam Trung uy Ireland.
Edward trieu tap mot chien dich quan su moi chinh phat Scotland, nhung y kien nay bi bac bo trong lang le, va thay vao đo Nha vua cung cac nam tuoc hop vao thang 8, 1308 đe thao luan cai cach. Phia sau hau truong, Edward bat đau đam phan nham thuyet phuc Giao hoang Clement V va Philippe IV cho phep Gaveston tro ve Anh, đe đoi lai viec ong se ngan chan cac hiep si dong Đen o Anh, va phong thich Giam muc Langton khoi nha lao. Edward keu goi mot cuoc hop moi cua cac thanh vien Giao hoi va cac quy toc lon vao thang 1 nam 1309, va cac ba tuoc hang đau tu hop vao thang 3 va thang 4, co the la duoi su lanh đao cua Thomas, Ba tuoc Lancaster. Mot nghi vien khac theo sau đo, tu choi khong cho Gaveston tro ve Anh, nhung đong y cap cho Edward nhung thu thue bo sung neu ong đong tinh voi chuong trinh cai cach.
Edward gui nhung đam bao đen đuc Giao hoang rang nhung cuoc xung đot ve vai tro cua Gaveston đa ket thuc roi. Dua tren nhung loi hua, va moi quan tam ve viec nhung thu tuc đuoc thuc hien nhu the nao, đuc Giao hoang đong y bo loi đe doa cua Tong giam muc la rut phep thong cong cua Gaveston, mo ra kha nang tro ve cua ong nay. Gaveston tro lai Anh vao thang 6, va ong gap Edward. Trong phien hop Quoc hoi thang sau, Edward tuyen bo mot loat cac nhuong bo đe xoa diu nhung nguoi chong đoi Gaveston, bao gom ca đong y gioi han quyen hanh cua tong quan va thong che cua gia đinh hoang gia, đe đieu hoa su mat tin nhiem cua ngoi vua đoi voi nguoi dan va tiep đo la huy bo nhung dieu luat hai quan moi đuoc ban hanh; đoi lai, Nghi vien đong y thu cac loai thue moi cho cuoc chien tranh o Scotland. It nhat, trong tam thoi, Edward va cac nam tuoc co ve nhu đa đi đen mot thoa thuan thanh cong.


= Phap lenh nam 1311 =

Sau khi quay tro lai, quan he giua Gaveston voi cac nam tuoc đung đua tro nen cang thang hon. Ong ta bi coi la kieu ngao va ong đa nhac đen cac ba tuoc mot cach xuc pham, bao gom ca cach goi mot trong so nhung thanh vien co quyen luc la "con cho xu Warwick". Ba tuoc Lancaster va nhung ke thu cua Gaveston tu choi tham du hoi Nghi vien nam 1310 vi Gaveston co mat o đo. Edward phai đoi mat voi nhung van đe tai chinh, con no đia chu Frescobaldi o Italia 22 000 bang, va đoi mat voi cac cuoc bieu tinh ve viec ong su dung quyen luc cua ong nhu đon bay đe co đuoc nguon cung cap cho cuoc chien o Scotland. Nhung no luc cua ong nham xay dung mot đoi quan thuong truc o Scotland sup đo va cac ba tuoc đinh chi thu cac loai thue moi.
Nha vua va Nghi vien hop mot lan nua vao thang 2 nam 1310, va nhung cuoc thao luan ve chinh sach o Scotland đuoc thay the bang cac cuoc tranh luan ve nhung van đe trong nuoc. Edward đuoc kien nghi phai bai chuc co van cua Gaveston va thay vao đo lam theo loi khuyen cua 21 nam tuoc se đuoc bau cu ra, goi la Ordainers, thuc hien nhung cai cach sau rong đoi voi ca chinh phu va gia đinh hoang gia. Duoi ap luc rat lon, Edward đong y voi đe xuat nay va Ordainers đuoc bau ra, co su phan chia đong đeu giua nhung nguoi cai cach va nhung nguoi bao thu. Trong khi nhung nguoi Ordainers bat đau ke hoach cai cach cua ho, Edward va Gaveston dan mot đoi quan moi cua ho gom 4,700 nguoi đen Scotland, noi ma tinh hinh quan su tiep tuc xau đi. Robert the Bruce tu choi tham chien va chien dich tien trien khong co hieu qua qua mua đong cho đen khi quan nhu va tai chinh can kiet nam 1311, buoc Edward tro ve mien nam.
Đen luc nay Ordainers đa phac hoa ke hoach phap lenh cua ho va Edward co khong co nhieu su lua chon va chap nhan no vao thang 10. Phap lenh 1311 co nhung đieu khoan gioi han quyen luc cua Nha vua khi gay chien tranh va phong đat neu khong co su đong y cua Nghi vien, đem đen cho Nghi vien quyen kiem soat chinh quyen cua hoang gia, bai bo he thong đon bay khong bao gom nha cai Frescobaldi, va ban hanh mot he thong giam sat viec tuan thu phap lenh. Them vao đo, Phap lenh mot lan nua luu đay Gaveston once again, lan nay co them nhung chi dan rang ong ta khong đuoc phep song o bat cu noi nao ben trong cac lanh đia cua Edward, gom ca Gascony va Ireland, va tuoc het cac danh hieu cua ong. Edward rut ve nhung bat đong san cua ong, Windsor va Kings Langley; Gaveston roi Anh quoc, co the la đen phia bac nuoc Phap hay Flanders.


Thoi ki giua (1311 – 1321) = Cai chet cua Gaveston =
Quan he giua Edward va cac nam tuoc van rat cang thang. Cac ba tuoc chong đoi viec ong giu lai quan đoi cua ho von đuoc huy đong chien tranh vao cuoi nam 1311. Luc nay Edward tro nen lanh nhat voi em ho cua ong, Ba tuoc Lancaster, nguoi cai tri Lanh tho ba tuoc Lancaster, Leicester, Lincoln, Salisbury va Derby, voi thu nhap khoang 11 000 bang moi nam tu nhung vung đat cua minh, gan gap đoi so voi nam tuoc giau thu hai. Đuoc cac ba tuoc Arundel, Gloucester, Hereford, Pembroke va Warwick ung ho, Lancaster dan đau mot phe phai sung so o Anh, nhung ong khong quan tam đen chinh quyen thuc te, ong cung khong phai la mot chinh tri gia sang tao va co nang luc.
Edward đap lai moi đe doa cua cac nam tuoc bang cach huy bo Phap lenh va trieu tap Gaveston tro ve Anh, yet kien Nha vua tai York vao thang 1 nam 1312. Cac nam tuoc gian du va hop voi nhau o London, noi Gaveston bi Tong Giam muc Canterbury rut phep thong cong va mot ke hoach bat giu Gaveston cung nhu ngan chan ong ta chay toi Scotland đuoc đat ra. Edward, Isabelle va Gaveston roi khoi Newcastle, bi Lancaster va phe canh cua ong ta truy đuoi. Vut bo nhieu đo đac cua minh, phe hoang gia bo chay bang đuong tau va cap ben tai Scarborough, noi Gaveston o lai đo trong khi Edward va Isabelle tro ve York. Sau mot cuoc bao vay ngan han, Gaveston đau hang cac ba tuoc Pembroke va Surrey, voi loi hua la ong ta se khong bi ton hai. Ong ta co mot ruong chua đay vang, bac va đa quy, co the mot phan trong so đo lay tu kho bac cua hoang gia, vi the ve sau ong bi Edward buoc toi an cap.
Tren đuong tro ve o mien bac, Pembroke dung chan tai ngoi lang Deddington o Midlands, đe lai Gaveston đang đuoc bao ve o đo trong khi ong ta ghe tham vo cua minh. Ba tuoc Warwick chop lay co hoi co the khong che đuoc Gaveston, dan ong ta toi Lau đai Warwick, noi Lancaster va nhung nguoi con lai tap hop vao ngay 18 thang 6. Trong mot phien toa dien ra gap rut, Gaveston bi tuyen bo la pham toi phan loan theo nhu cac đieu khoan cua Phap lenh; va bi xu tu tai Blacklow Hill ngay ngay hom sau, duoi su giam sat cua Ba tuoc Lancaster. Thi the cua Gaveston đen nam 1315 moi đuoc an tang. Tang le đuoc to chuc o Tu vien cua vua Langley.


= Mau thuan voi Lancaster va nuoc Phap =

Nhung phan ung sau cai chet cua Gaveston đa thay đoi đang ke. Edward rat tuc gian va đau buon sau sac vi thu ma ong cam thay nhu la vu muu hai Gaveston; ong thien đai gia đinh cua Gaveston, va du đinh tra thu cac nam tuoc tham gia vao vu nay. Ba tuoc Pembroke va Surrey đeu ho then va gian du voi hanh đong cua Warwick, va ket qua la ho chuyen sang ung ho Edward. Đoi voi Lancaster va nhung nguoi cot loi ung ho ong ta, vu hanh quyet la hop phap va can thiet cho su on đinh cua vuong quoc. Kha nang noi chien mot lan nua xuat hien, nhung vao thang 12, Ba tuoc Pembroke tien hanh đam phan ve mot hiep đinh hoa binh giua hai ben, theo đo se tha thu cho cac nam tuoc đoi lap ve vu giet Gaveston, đoi lai đo la su ung ho cua ho cho mot chien dich moi o Scotland. Lancaster va Warwick, tuy nhien, đa khong thong nhat ve cac đieu khoan cua hiep uoc, va cuoc đam phan van tiep tuc trong hau het nam 1313.
Trong khi đo, Ba tuoc Pembroke cung đa đam phan voi Phap đe giai quyet nhung tranh cai lau dai ve su quan tri Gascony, va mot phan trong su kien đo, Edward va Isabelle đong y đen Paris vao thang 6 nam 1313 đe gap vua Philippe IV. Edward đa hi vong vua giai quyet đuoc nhung van đe o mien nam Phap va tranh thu su ung ho cua Philippe trong vu tranh chap voi cac nam tuoc; ve Philip đo la mot co hoi đe chung to quyen luc va su giau co cua ong truoc mat con re. Đo la mot chuyen tham thu hut nhieu su chu y, bao gom ca mot đai le ma hai vi vua đa phong hiep si cho cac con trai cua Philippe va hon 200 nguoi khac tai Notre Dame, du mot buoi tiec lon doc bo song Seine, va mot tuyen bo cong khai rang hai vua va hoang hau cua ho se tham gia vao mot cuoc vien chinh đen Levant. Philippe đa to ra nhan nhuong trong van đe Gascony, va su kien nay chi bi trac tro do mot tran hoa hoan nghiem trong tai noi đong quan cua Edward.
Trong chuyen tro ve tu nuoc Phap, Edward nhan thay đia vi chinh tri cua ong đa đuoc tang cuong đang ke. Sau cac cuoc đam phan cang thang, cac ba tuoc, bao gom Lancaster va Warwick, đi đen mot thoa hiep vao thang 10 nam 1313, co ban la rat giong voi ban du luat thoa thuan vao thang 12 nam truoc. Tai chinh cua Edward đuoc cai thien, nho vao viec Nghi vien đong y tang thue, mot khoan vay 160,000 florin (25,000 bang) tu đuc Giao hoang, 33,000 bang ong muon cua Philippe, va cac khoan vay muon them boi giam đoc ngan hang moi cua Edward o Italia, Antonio Pessagno. Lan đau tien trong trieu đai cua minh, ngan quy cua Edward o trong tinh trang on đinh.


= Tran Bannockburn =

Nam 1314, Robert the Bruce chiem lai gan het cac lau đai o Scotland đa tung bi Edward chiem cu, va co gang cu nhung nhom quan tien vao nhung vung đat nam sau vao mien bac nuoc Anh nhu Carlisle. Đap lai, Edward len ke hoach cho mot chien dich quan su voi su ung ho cua Lancaster va cac nam tuoc, tap trung mot đoi quan lon khoang tu 15,000 đen 20,000 quan khoe manh. Trong khi đo, Robert vay ham lau đai Stirling, mot thanh tri then chot cua Scotland; vien chi huy nguoi Anh tuyen bo rang neu Edward khong đen truoc ngay 24 thang 6, ong ta se đau hang. Nhung tin tuc nay đen tai Nha vua vao cuoi thang 5, va ong quyet đinh tang toc đo bac pha tu Berwick đe giai vay toa lau đia. Robert, voi khoang 5,500 đen 6,500 quan, chu yeu la quan cam thuong, đa chuan bi đe ngan chan luc luong cua Edward o Stirling.
Tran chien bat đau ngay 23 thang 6 khi quan đoi Anh co gang kiem soat vung nui cao Bannock Burn, đuoc vay quanh boi cac đam lay. Giao tranh giua hai ben no ra, dan đen cai chet cua Sir Henry de Bohun, nguoi bi Robert sat hai trong tran giao đau cua hai nguoi. Edward tiep tuc tien quan vao ngay hom sau, va gap phai mot luc luong lon quan Scotland khi ho xong ra nhung khu rung o New Park. Edward duong nhu khong luong truoc rang nguoi Scot lai dan tran o đo, va do đo ong đua luc luong cua ong đi voi muc đich hanh quan chu khong phai la chien đau, va cac cung thu - nhung nguoi thuong co nhiem vu pha vo he thong gian giao cua ke thu - lai đung o phia sau thay vi phia truoc. Cac ki binh cua ong rat kho khan khi phai hoat đong trong mot đia hinh chat hep va cuoi cung bi linh cam thuong cua Robert nghien nat. Quan Anh bi choang vang va nhung nguoi lanh đao khong the nao lay lai su kiem soat.
Edward van o lai đe chien đau, nhung Ba tuoc Pembroke biet ro rang rang the cuc đa mat va ong ta keo Nha vua ra khoi chien truong, giua mot luong lon quan đoi Scotland đuoi bat gat gao. Edward chi vua chat vat thoat khoi tran chien lon, the nguyen rang ong se xay dung mot nha tho dong Carmelite tai Oxford neu ong song sot. Su gia Roy Haines mieu ta that bai nay la "tai hoa choang vang" đoi voi nguoi Anh, thiet hai cua ho trong tran chien la rat lon. Hau qua sau that bai, Edward lui ve Dunbar, sau đo len tau đi đen Berwick, roi tro lai York; khi ong vang mat, Lau đai Stirling nhanh chong that thu.


= Nan đoi va chi trich =

Sau that bai o Bannockburn, Ba tuoc Lancaster va Warwick nhan thay anh huong chinh tri cua ho đa tang len, va ho ep Edward thuc hien lai Phap lenh nam 1311. Lancaster tro thanh nguoi đung đau hoi đong hoang gia nam 1316, hua hen se thuc hien Phap lenh thong qua mot uy ban cai cach moi, nhung ong duong nhu bi loai khoi vai tro nay ngay sau đo, mot phan vi nhung bat đong voi cac nam tuoc khac, va mot phan vi tinh trang suc khoe. Lancaster tu choi hop voi Edward tai Nghi vien trong 2 nam tiep theo, khien cho chinh quyen bi be tac. Chuyen nay can tro moi hi vong cho chien dich moi o Scotland va gay ra lo ngai ve cuoc noi chien. Sau nhieu mot cuoc đam phan, mot lan nua duoi su dan xep cua Ba tuoc Pembroke, Edward va Lancaster cuoi cung chap thuan Hiep uoc Leake vao thang 8 nam 1318, an xa Lancaster va phe canh cua ong ta đong thoi thanh lap mot hoi đong hoang gia moi, nham tranh cuoc xung đot sap xay đen.
Nhung kho khan cua Edward cang tram trong them boi van đe nong nghiep cua Anh, mot phan cua mot tai hoa lan tran khap mien bac chau Au đuoc goi la Nan đoi lon. No bat đau bang nhung tran mua khong ngot vao cuoi nam 1314, tiep sau la mua đong vo cung khac nghiep roi nhung co mua lon vao mua xuan nam sau đa giet chet rat nhieu cuu va ngua. Thoi tiet tiep tuc dien bien xau, khong he giam sut chut nao, đen nam 1321, ket qua la mot chuoi lien tuc nhung nam mat mua. Nhung nguon thu tu xuat khau len giam manh va gia luong thuc tang, bat chap nhung no luc đieu chinh muc gia cua chinh phu Edward. Edward keu goi nhung ke tich tru xuat luong thuc ra, va co gang khuyen khich cua noi thuong va nhap khau ngu coc, nhung khong co nhieu thanh cong. Lenh trung dung thuc pham du tru cho hoang toc suot nhung nam đoi kem chi lam tram trong them tinh hinh.
Trong luc đo, Robert the Bruce thua dip moi chien thang o Bannockburn đe tan cong mien bac nuoc Anh, ban đau la đanh Carlisle va Berwick, va sau đo tien đen sau hon ve phia nam, vao Lancashire va Yorkshire, tham chi đe doa ca thanh York. Edward chien hanh mot chien dich ton kem nhung khong thanh cong nham ngan chan quan xam luoc nam 1319, nhung nan đoi gay ra nhieu kho khan trong viec cung cap luong thuc cho cac đon vi đon tru cua ong. Giua luc nay, mot đoan tham hiem nguoi Scot dan đau boi em trai cua Robert đa xam chiem đuoc Ireland nam 1315, va Edward Bruce tu xung la Vua cua Ireland. Cuoi cung ong ta bi đanh bai nam 1318 boi Quan chanh an toi cao Ireland duoi quyen Edward II, Edmund Butler, tai Tran Faughart, đau Edward Bruce bi chat xuong va gui đen cho Nha vua. Cac cuoc noi day cung dien ra o Lancashire va Bristol nam 1315, va o Glamorgan thuoc xu Wales nam 1316, nhung đeu bi đan ap.
Nan đoi va cang thang o Scotland bi cho la su trung phat cua Chua, va nguoi ta phan nan ve Edward, mot trong nhung bai tho đuong đai đa mo ta ve "Thoi đai quy du cua Edward II". Nhieu nguoi chi trich Edward "khong thich hop" va ti tien trong van đe nong nghiep. Nam 1318, mot benh nhan tam than ten la John xu Powderham xuat hien cua Oxford, tuyen bo ong la Edward II thuc su, va Edward la đua tre thay the, ho bi trao đoi luc chao đoi. John bi hanh hinh đung luc, nhung tuyen bo cua ong gay đuoc tieng vang lon đoi voi nhung ai chi trich Edward ve viec ong thieu cu chi vuong gia va kha nang lanh đao vung vang. Su chong đoi cung tang nhanh quanh nhung can than cua Edward.
Ong co gang giu lai mot so can than truoc kia cua minh, mac du phe Phap lenh no luc loai bo ho, va lai phan chia rong quyen thua ke de Clare giua hai sung than moi cua ong, gia đinh cua cuu hiep si Hugh Audley va Roger Damory, ngay lap tuc lam cho ho tro nen giau co. Nhung nguoi on hoa đa tung ung ho thoa hiep hoa binh nam 1318 bay gio tro giao chong lai Edward, lam cho kha nang bao luc len toi nguy co cao nhat.


Thoi ki cuoi (1321–26) = Chien tranh Despenser =

Moi đe doa ve mot cuoc noi chien cuoi cung cung tro thanh su thuc o Anh vao nam 1321, đuoc khuat đong boi cang thang giua cac nam tuoc voi sung than cua hoang gia, gia toc Despenser. Hugh Despenser Gia đa phuc vu ca hai cha con Edward, trong khi Hugh Despenser tre đa ket hon voi mot thanh vien nha de Clare giau co, tro thanh quan thi ve cua Nha vua, va gianh đuoc Glamorgan o Welsh Marches nam 1317. Hugh tre mo rong vi the va quyen luc cua ong ta khap xu Wales, chu yeu la tai chuc danh Lanh chua Marcher. Ba tuoc Lancaster va nha Despensers la ke thu khong đoi chung troi, va ac cam cua Lancaster đuoc đong thuan boi hau het cac chu hau lang gieng cua Despensers, bao gom Ba tuoc Hereford, gia toc Mortimer va tiep sau co ca Hugh Audley va Roger Damory. Tuy nhien, Edward, cang luc cang dua vao loi tu van va su ho tro cua Despensers, va ong đac biet gan gui voi Hugh tre, nguoi ma mot bien nien su đa ghi nhan rang ong "thuong ... quy men bang ca trai tim va tam long".
Đau nam 1321, Lancaster huy đong mot lien minh gom cac ke thu cua Despensers tren cac lanh tho Marcher. Edward va Hugh tre nhan thuc đuoc ke hoach vao thang 3 va tien ve phia tay, hi vong cac cuoc đam phan do Ba tuoc trung lap Pembroke to chuc co the xoa diu khung hoang. Lan nay, Pembroke tu choi can thiep, va chien tranh no ra vao thang 5. Nhung vung đat cua Despensers nhanh chong bi khong che boi mot lien minh cua cac lanh chua Mancher va quy toc đia phuong, va Lancaster to chuc cuoc gap cap cao giua cac nam tuoc cung cac giao si vao thang 6 va len an Despensers pha huy Phap lenh. Edward đa co gang hoa giai, nhung vao thang 7 phe đoi lap chiem London va yeu cau loai bo vinh vien nha the Despensers. So rang se bi lat đo neu nhu tu choi, Edward đong y luu đay Despensers va an xa hanh đong cua cac lanh chua Marcher.
Edward bat đau ke hoach tra thu. Voi su giup suc cua Pembroke, Nha vua thanh lap mo lien minh nho voi cac anh em khac me cua ong, mot vai ba tuoc va mot so giao si cao cap, chuan bi chien tranh. Edward bat đau bang Bartholomew xu Badlesmere, va Isabelle đuoc gui đen thanh tri cua Bartholomew, Lau đai Leeds, co y tao ra mot casus belli (bien minh cho hanh đong chien tranh). Vo cua Bartholomew, Margaret, can cau va nguoi cua ba đa giet chet nhieu tuy tung cua Isabelle, đem lai cho Edward mot cai co đe gay chien. Lancaster tu choi giup Bartholomew, ke thu rieng cua ong ta, va Edward nhanh chong nam quyen kiem soat mien đong nam. Hoang hot, Lancaster huy đong quan đoi cua minh o mien bac nuoc Anh, va Edward tap trung luc luong chinh cua ong o phia tay nam. Despensers tro ve tu noi luu đay va đuoc an xa boi hoi đong hoang gia.
Thang 12, Edward dan quan doc Song Severn va tien ve Welsh Marches, noi luc luong đoi lap đa tu tap lai. Lien minh cua cac lanh chua Marcher sap đo va Mortimers đau hang Nha vua, nhung Damory, Audley va Ba tuoc Hereford hanh quan ve phia bac vao thang 1 va gia nhap luc luong voi Lancaster, nguoi đa bao vay lau đai cua Nha vua o Tickhill. Đuoc ung ho boi quan tiep vien tu cac lanh chua Marcher, Edward truy kich ho, giap chien voi quan Lancaster vao ngay 10 thang 3 tai Burton-on-Trent. Lancaster, co nhieu quan hon, lai rut lui ma khong chien đau, ve phia bac. Andrew Harclay don Lancaster vao đuong cung o Tran Boroughbridge, va bat đuoc Ba tuoc. Edward va Hugh tre gap Lancaster o Pontefract, noi ma, sau mot phien toa ngan, ba tuoc bi ket toi phan quoc va bi chat đau.


= Edward va Despensers =

Edward trung phat nhung nguoi ung ho Lancaster bang viec lap ra mot he thong toa an đac biet tren toan quoc, theo đo tham phan đuoc lam theo menh lenh ket an bi cao nhu the nao, va cac bi cao khong đuoc phep noi chuyen trong phong rieng cua ho. Phan nhieu nhung ban an nhu the nay goi la "Contrariants" đon gian chi la nhung vu hanh quyet, va nhung nguoi may man hon cung bi giam giu va phat tien, đat đai bi tich thu va nguoi than bi quan thuc. Ba tuoc Pembroke, Edward luc nay khong con tin tuong ong, đa bi bat va chi đuoc phong thich sau khi giao het toan bo gia tai nhu la tai san the chap cho long trung thanh cua ong. Edward đa tuong thuong cho nhung nguoi ung ho trung thanh voi ong, đac biet la gia đinh Despenser, bang nhung tai san tich thu đuoc va nhung chuc vi moi. Viec phat tien va sung cong khien Edward tro nen giau co: khoang £15,000 bang đuoc nhap vao ngan kho trong nhung thang đau tien, va nam 1326, kho bac cua Edward chua toi 62,000 bang. Mot Nghi vien đuoc lap ra o York vao thang 3 nam 1322 ma tai đo Phap lenh chinh thuc bi thu hoi bang Quy che York, va cac loai thue moi đuoc chap nhan đe phuc vu cho chien dich moi chong nguoi Scot.
Chien dich cua nguoi Anh chong Scotland đuoc len ke hoach voi quy mo lon, voi mot luc luong 23,350 nguoi. Edward tien qua Lothian đen Edinburgh, nhung Robert the Bruce tu choi gap mat ong tren chien tran, lam Edward tien xa hon vao Scotland. Ke hoach tiep te cho quan vien chinh qua đuong bien that bai, va quan đoi đong đuc gio can kiet luong thuc. Edward buoc phai rut ve phia nam bien gioi, va bi luc luong Scotland truy đuoi phia sau. Nguoi con ngoai hon cua Edward, Adam, chet trong chien dich, va quan truy kich suyt bat đuoc Isabelle, nguoi đang o Tynemouth va buoc phai đao tau bang đuong bien. Nha vua lap ra mot chien dich moi, đuoc ho tro boi nhung loai thue moi, nhung su tu tin trong chinh sach o Scotland cua Edward đa suy giam. Andrew Harclay, nhan to vung chac trong chien thang cua Edward nam truoc vua gan đay đuoc phong Ba tuoc Carlisle, đa đon phuong đam phan mot hiep uoc hoa binh voi Robert the Bruce, đe xuat rang Edward se cong nhan Robert la Vua cua Scotland va, đap lai, Robert se dung can thiep vao Anh quoc. Edward noi con thinh no va lap tuc chem đau Harclay, nhung đong y mot thoa thuan đinh chien 13 nam voi Robert.
Hugh Despenser Tre song va nam nhung chuc vu lon, nam vai tro hang đau trong chinh phu Edward, va thuc hien cac chinh sach thong qua luc luong hau thuan lon trong gia đinh. Đuoc ung ho boi Robert Baldock va Walter Stapledon, Đai phap quan va Đai thu quy cua Edward, Despensers tich luy nhieu đat đai va tai san, su dung đia vi cua ho trong chinh phu đe che đay cho nhung gi ma nha su hau Seymour Phillips mieu ta la "thuc te lua đao, đe doa bao luc va lam dung phap ly". Trong khi đo, Edward đoi mat voi su chong đoi gia tang. Nhung đieu than bi đuoc tuong thuat lai o khu vuc quanh ngoi mo cua Ba tuoc Lancaster qua co, va gia treo co đuoc su dung đe xu toi nhung nguoi đoi lap o Bristol. Luat phap va trat tu bi pha vo, do nhung cuoc bao đong đuoc gay nen boi su chiem đoat cac vung đat. Phe chong đoi cu bao gom cac cong su cua cac lanh chua Marcher tim cach giai thoat cho nhung tu nhan cua Edward trong Lau đai Wallingford, va Roger Mortimer, mot trong nhung lanh chua Marcher bi bat giam, tron thoat khoi Thap Luan Đon va chay sang Phap quoc.


= Chien tranh voi Phap =

Nhung bat đau giua Edward va Vuong quoc Phap xung quanh Lanh đia Cong tuoc Gascony dan đen Chien tranh Saint-Sardos nam 1324. Charles IV, anh re cua Edward, ke tu Danh sach Danh sach quan chu Phap nam 1322, va to ra tich cuc hon so voi nguoi tien nhiem. Nam 1323, ong khang khang đoi Edward đen nuoc Phap tren đia vi chu hau Gascony, va yeu cau nguoi trong coi Gascony cho Edward cho phep cac quan chuc Phap o đo truyen đat nhung menh lenh tu Paris. Moi chuyen len đinh điem vao thang 10 khi mot nhom binh si cua Edward treo co mot trung uy nguoi Phap von đang tim cach dung len mot toa thanh phong thu o Agenais, mot phan thuoc vung bien gioi đang tranh chap Gascony. Edward tu choi tuyen bo trach nhiem nao ve vu viec nay, nhung quan he giua Edward va Charles tro nen xau đi. Nam 1324, Edward cu Ba tuoc Pembroke toi Paris đe dan xep mot giai phap, nhung ba tuoc bat ngo qua đoi vi benh tren đuong đi. Charles huy đong quan đoi cua ong va tien hanh xam chiem Gascony.
Luc luong cua Edward o Gascony khoang 4,400 linh, nhung quan Phap, đuoc chi huy boi Charles xu Valois, len đen 7,000. Valois vao đuoc Agenais va sau đo tien xa hon roi co lap thanh tri quan trong Bordeaux. Đap lai, Edward ra lenh bat giu bat cu nguoi Phap nao o Anh va phong toa đat đai cua Isabelle, tren can cu ba la nguoi Phap. Thang 1 nam 1324 ong gap cac Ba tuoc va cac Giam muc Anh, nhung nguoi nay khuyen rang Edward nen dan mot đoi quan 11,000 nguoi toi Gascony. Edward quyet đinh khong than chinh, thay vao đo la Ba tuoc Surrey. Trong khi đo, Edward mo mot cuoc đam phan moi voi vua Phap. Charles yeu cau them nhung đieu khoan khac, chu yeu trong so đo la đe nghi Isabelle va Hoang tu Edward đen Paris, va hoang tu phai lam le phien than voi vua Phap cho vung Gascony, thi ong se ngung cuoc chien va tra lai Agenais. Edward va cac co van đa lo ngai ve viec đua hoang tu sang Phap, nhung đong y gui Isabelle đi su mot minh vao thang 3 nam 1325.


Mat quyen luc (1326–27) = Ran nut voi Isabelle =

Isabelle, đac su cua Edward, tien hanh đam phan voi Phap vao cuoi thang 3. Cuoc đam phan co ve kho khan, va ho chi đi đen thoa thuan đuoc sau khi Isabelle đich than ra noi chuyen voi anh trai ba, Charles. Cac đieu khoan tuong đoi co loi cho Vuong quoc Phap: đac biet, Edward se lam le phien than voi ca nhan Charles vi vung đat Gascony. Lo ngai ve nhung hau qua co the co neu chien tranh no ra lan nua, Edward đong y hiep uoc nhung quyet đinh trao Gascony cho con trai minh, Edward, va gui vuong tu đen Paris lam le chu hau. Vuong tu Edward con vuot eo bien Anh va đen noi vao thang 9.
Edward du đinh la Isabelle va con trai ho tro ve nuoc Anh, nhung thay vao đo ba van o Phap va khong cho thay la co y đinh quy tro lai. Cho đen nam 1322, hon nhan cua Edward va Isabelle duonng nhu la mi man, nhung vao thoi điem vuong hau xuat ngoai đen Phap nam 1325, thi no đa xau đi. Isabelle co ve rat ghet Hugh Despenser tre, it nhat khong phai vi loi giem cua nhung phu nu co đia vi cao. Isabelle lung tung vi ba đa đao thoat khoi quan đoi Scotland ba lan trong cuoc hon nhan voi Edward, va ba đo loi cho Hugh ve su kien lan cuoi nam 1322. Khi Edward ky hiep uoc ngung ban moi đay voi Robert the Bruce, ong bi thiet thoi mot loat cac gia đinh quy toc nam giu đat đai thuoc Scotland, bao gom nha Beaumonts, nhung nguoi than thiet voi Isabelle. Vuong hau cung gian du ve chuyen gia trang va đat đai cua ba bi cam giu nam 1324. Cuoi cung, Edward cuop đi nhung đua con cua ba va đat ho duoi su giam ho cua vo Hugh Despenser.
Thang 2 nam 1326, moi chuyen đa phoi bay rang Isabelle đa dinh vao moi quan he voi Lanh chua Marcher đang luu vong, Roger Mortimer. Khong chac chan ve lan đau tien gap go cua Isabelle va Mortimer hay thoi điem nao ma quan he cua ho bat đau, nhung ho đeu muon thay Edward va Despensers bi tuoc bo quyen luc. Nha vua cho goi con trai ong tro ve, va nho Charles giup ong can thiep, nhung cung khong gay đuoc anh huong gi.
Nhung nguoi chong Edward tu tap xung quanh Isabelle va Mortimer o Paris, va Edward ngay cang tro nen lo lang ve kha nang Mortimer co the xam luoc nuoc Anh. Isabelle va Mortimer tim kiem su giup đo cua William, Ba tuoc Hainaut, va hua hon cho Edward con voi con gai cua William, Philippa. Đap lai mot lien minh co ve kha co loi voi nguoi ke vi ngai vang Anh, va tai san kha lon danh cho co dau sau nay, William cung cap 132 tau van chuyen va 8 tau chien đe ho tro cho cuoc xam luoc nuoc Anh. Vuong tu Edward va Philippa đinh hon vao 27 thang 8, roi Isabelle cung Mortimer chuan bi cho chien dich.


= Cuoc xam luoc =

Suot thang 8 va 9 nam 1326, Edward huy đong quan phong thu doc theo bo bien nuoc Anh đe chong lai cuoc xam luoc tu ca phia Phap hay Roger Mortimer. Cac ham đoi đuoc tap hop tai cang Portsmouth o phia nam va Orwell o bo đong bo bien, va mot đoi quan đot kich gom 1,600 nguoi đuoc đua bang qua eo bien Anh toi Normandy đe tan cong nghi binh. Edward đua ra loi keu goi cac than dan chien đau bao ve vuong quoc nhung khong co nhieu anh huon. Tac dung cua vuong quyen o cac đia phuong kha mong manh, nha Despensers bi nhieu ke ghet, va rat nhieu nguoi ma Edward uy thac trong trach bao ve vuong quoc thi khong đu nang luc, hoac đa quay lung voi che đo. Khoang 2.000 nguoi đuoc lenh tap trung o Orwell đe đoi pho cuoc xam luoc, nhung chi co 55 nguoi thuc su đen.
Roger Mortimer, Isabelle, va Vuong tu Edward 13 tuoi, cung voi em trai khac me cua Vua Edward, Edmund xu Woodstock, đat chan len đat Orwell ngay 24 thang 9 voi mot luc luong nho va khong gap phai su khang cu nao. The vao đo, nhung ke thu cua Despensers nhanh chong ve phe cua ho, bao gom mot nguoi em trai khac me khac cua Edward, Thomas xu Brotherton; Henry xu Lancaster, nguoi ke thua lanh đia ba tuoc Lancaster tu nguoi anh Thomas; va hang loat cac giao si cao cap. Thu minh trong nhung can phong tru an duoi su bao ve va co gang kiem soat Thap London, Edward co gang tim kiem su ung ho trong thu đo. Thanh London noi day chong chinh phu cua ong, va ngay 2 thang 10 đuc vua roi London, mang theo ca Despensers voi ong. London roi vao tinh trang hon loan, vi qyaanf chung tan cong cac đai than va cac cong su con lai cua Edward, giet chet thu quy cu cua ong Walter Stapledon o Nha tho St Paul, chiem Toa Thap va phong thich nhung tu nhan trong đo.
Edward tiep tuc đi ve phia tay đen Thung lung Thames, toi Gloucester khoang ngay 9 đen 12 thang 10; ong hi vong đen đuoc xu Wales va tu cho đo huy đong mot luc luong chong lai ke xam luoc. Mortimer va Isabelle o khong xa phia sau. Nhung cong bo len an che đo cua Despensers nhung nam qua. Ngay qua ngay ho tap hop them nguoi ung ho Edward va Despenser tre vuot qua bien gioi va giong buom tu Chepstow, co the du đinh ban đau cua ho la toi Lundy roi tiep đo la Ireland, noi ma Nha vua hi vong su tim đuoc cho nuong nau va tap hop quan đoi moi. Thoi tiet xau khien ho phai tro lai, va ho đat chan len Cardiff. Edward rut ve Lau đai Caerphilly va co gang tap hop luc luong con sot lai cua ong.
Uy quyen cua Edward sup đo o Anh, va voi viec Nha vua vang mat, phe cua Isabelle gianh quyen kiem soat voi su ung ho cua Giao hoi. Luc luong cua ba bao vay Bristol, noi Hugh Despenser gia bi tom co tu noi tru an; ong đau hang va van bi hanh quyet. Edward va Hugh tre chay khoi lau đai cua ho vao ngay 2 thang 11, đe lai phia sau nhieu đo trang suc, vat dung co gia va it nhat 13,000 bang tien mat, co the mot lan nua ho đinh toi Ireland, nhung ngay 16 thang 11 ho bi phan boi va bi bat giu boi mot luc luong mien kiem o phia bac Caerphilly. Edward luc đau đuoc ho tong toi Lau đai Monmouth, va tu đo tro ve Anh, noi ong bi giam o phao đai cua Henry xu Lancaster tai Kenilworth. Luc luong con lai cua Nha vua, bay gio bi vay o lau đai Caerphilly, đau hang sau đo 5 thang vao thang 4, 1327.


= Thoai vi =

Isabelle va Mortimer nhanh chong tra thu che đo cu. Hugh Despenser tre bi đua ra xet xu, bi tuyen bo la ke phan boi va ban an đuoc đua ra, ong ta bi mo bung, thien va phanh thay; ong bi hanh hinh ngay 24 thang 11 nam 1326. Đai phap quan tien nhiem cua Edward, Robert Baldock, chet o Nha tu Ham đoi; Ba tuoc Arundel bi chem đau. Tuy nhien, vi tri cua Edward, la mot van đe; ong van con la chong cua Isabelle va, tren nguyen tac, ong van la vua, nhung phan nhieu thanh vien chinh phu moi co the bi đe doa neu ong đuoc tha ra va gianh lai quyen luc.
Khong co thu tuc phap ly nao lam tien le cho viec truat ngoi mot vi vua Anh. Adam Orleton, Giam muc Hereford, lap mot danh sach cac cao buoc ve nhung hanh đong ma Edward đa lam tren cuong vi quoc vuong, va thang 1 nam 1327 Nghi vien đuoc trieu tap tai Westminster ma tai đo cau hoi ve tuong lai cua Edward đuoc đua ra thao luan; Edward tu choi tham du cuoc hop. Nghi vien, ban đau co nhieu mau thuan, phan ung lai đam đong quan chung London đang keu goi Vuong tu Edward con len ngai vang. Ngay 12 thang 1 cac nam tuoc hang đau va cac giam muc đong tinh rang Edward II se bi truat ngoi va thay vao đo la con trai ong. Ngay hom sau hoi đong cac nam tuoc ban ve chuyen thoai ngoi, voi lap luan rang Edward lanh đao yeu kem va đay ray nhung loi lam ca nhan dan đen vuong quoc roi vao tham hoa, va ong khong đu nang luc lanh đao quoc gia.
Khong lau sau đo, mot nhom đai dien gom cac nam tuoc, giao si va hiep si đuoc gui đen Kenilworth đe noi chuyen voi Nha vua. Ngay 20 thang 1 nam 1326, Henry xu Lancaster va giam muc xu Winchester va Lincoln gap rieng Edward tai toa lau đai. Ho thong bao voi Edward rang neu ong thoai vi quoc vuong, con trai ong Vuong tu Edward se ke tu ong, nhung neu ong khong lam nhu vay, con trai ong co the bi tuoc quyen ke tu, va ngai vang se trao cho mot ung vien thay the khac. Trong nuoc mat, Edward đong y thoai vi, va ngay 21 thang 1, Sir William Trussell, đai dien cho toan the vuong quoc, vut bo long ton kinh danh cho ong va chinh thuc cham dut trieu đai Edward II. Mot tuyen ngon đuoc đua đen London, tuyen cao rang Edward, bay gio đuoc goi la Edward xu Caernarvon, đa tu nguyen tu bo vuong quoc va Vuong tu Edward se ke nhiem ong. Le đang quang dien ra tai Tu vien Westminster ngay 2 thang 2 nam 1327.


Qua đoi nam 1327 = Bi sat hai va dien bien lien sau =

Nhung nguoi chong đoi chinh quyen moi lap ke hoach giai thoat cho Edward, va Roger Mortimer quyet đinh mang Edward đen mot noi an toan hon la Lau đai Berkeley o Gloucestershire. Cuu vuong nay đat chan đen đay khoang ngay 5 thang 4 nam 1327. Tai đay, Edward bi đat duoi su giam sat cua Thomas Berkeley, chang re nha Mortimer va John Maltravers. Berkeley va Maltravers nhan nam bang cho moi ngay cho viec trong nom Edward. Khong ro la Edward đuoc cham soc the nao; cac ho so cho thay nhieu hang hoa xa xi đuoc mua tren danh nghia cua ong, nhung mot so bien nien su gia cho rang ong thuong xuyen bi nguoc đai. Bai tho Loi than khoc cua Edward II, tung đuoc cho la đuoc Edward viet trong thoi gian ong bi giam cam, mac du gioi hoc gia hien đai đat nhieu nghi van ve đieu nay.
Lo au lai tang len quanh nhung ke hoach giai thoat cho Edward, mot so lien quan đen dong tu Đa Minh va nhung hiep si cu trong gia trang cua Edward, va co nhung co gang đe it nhat la đot nhap vao nha nguc cua lau đai. Đe đoi pho voi cac tinh huong nay, Edward bi di chuyen bi mat toi lui nhieu đia điem khac nhau trong mot khoang thoi gian, truoc khi tro ve buong giam co đinh o toa lau đai vao cuoi mua he nam 1327. Tinh hinh chinh tri van chua on đinh, va nhung ke hoach moi đuoc lap ra đe giai cuu ong.
Ngay 23 thang 9, Edward III đuoc tin bao rang phu than ong đa ta the o Lau đai Berkeley vao buoi đem ngay 21 thang 9. Nhieu su gia đong y rang Edward II đa qua đoi o Berkeley vao đung ngay nay, mac du van co thieu so quan điem, đuoc đe cap duoi đay, cho rang, ong qua đoi sau đo. Cai chet cua Edward, nhu Mark Ormrod chu thich, "hoai nghi đung luc", vi no dep bo nhung van đe chinh tri đang ke cua Mortimer, va phan lon cac su gia tin rang Edward co the đa bi giet theo lenh cua che đo moi, mac du khong the khang đinh chac chan. Mot so nhan vat bi nghi ngo dinh liu toi cai chet cua Edward, trong đo co Sir Thomas Gurney, Maltravers va William Ockley, sau nay đa bo tron. Neu Edward chet do cac nguyen nhan tu nhien, cai chet cua ong co the se bi đay nhanh vi chung tram cam sau thoi gian ngoi tu.
Thoi gian cai tri cua Isabelle va Mortimer khong keo dai lau sau tin Edward qua đoi đuoc cong bo. Ho hoa giai voi nguoi Scot thong qua Hiep uoc Northampton, nhung đong thai nay khong đuoc nguoi dan ung ho. Ca Isabelle va Mortimer tich luy, tieu xai trong nhung lua, va nhung loi chi trich xuat hien. Quan he giua Mortimer va nha vua tre Edward III tro nen cang thang va nam 1330 Nha vua tien hanh lat đo Isabelle va Mortimer tai Lau đai Nottingham. Ong bat đuoc Mortimer va hanh quyet ong ta voi muoi bon toi danh phan quoc, bao gom viec ha sat Edward II. Chinh phu cua Edward III tim cach đo cho Mortimer tat ca nhung van đe đuong thoi, phuc hoi danh du chinh tri cho co vuong. Nha vua tha cho Isabelle, cho mot khoang tro cap hao phong, va phong thich ba ta khong lau sau đo.


= Chon cat va tho tu =

Thi hai Edward đuoc uop tai Lau đai Berkeley, va đuoc giam sat boi nhung nha lanh đao đia phuong đen tu Bristol va Gloucester. Ngay 21 thang 10, thi hai nay lai đuoc đua đen Tu vien Gloucester va ngay 20 thang 12, Edward đuoc chon cat voi cac nghi thuc cu hanh tai be tho, tang le co le đa bi tri hoan đe Edward III co them thoi gian đen du. Gloucester đuoc chon co the la do cac tu vien khac đa tu choi hoac bi cam quan thi the Nha vua, va mot ly do khac nua la vi no gan voi Berkeley. Tang le nay la mot su kien lon vao thoi đo, voi tong chi phi la 351 bang, voi hinh anh su tu hoang huy ma vang, hoang ky thep vang va rao chan go soi đe kiem soat đam đong đen du. Co the trieu đinh Edward III hi vong đay se la mot tam binh phong che đi nhung bat on chinh tri dien ra gan đay, tang tinh chinh danh cho su tri vi cua vi vua tre.
Hinh nom Edward bang go voi chiec vuong mien đong đuoc che tao cho nghi thuc tang le; đay la lan đau tien nguoi nom su dung trong đam tang đuoc biet đen o Anh, va duong nhu la can thiet boi tinh trang thi the cua Nha vua, von đa chet cach đay ba thang. Qua tim cua Edward đa đuoc lay ra, đat trong mot chiec hop bac, va sau đo chon cat cung Isabelle tai Nha tho Newgate o London. Ngoi mo cua ong la thi du rat som cua nguoi nom thach cao tuyet hoa o Anh, voi mot ngoi hom mo va mot mai che lam bang đa trung ca va đa Purbeck. Edward đuoc chon cat trong trang phuc ao somi, mu va gang tay su dung trong le đang quang cua ong, va hinh nom mo ta ong trong tu cach mot quan vuong, tay cam quyen truong va bao chau, đau đoi vuong mien la dau tay. Hinh nom mo ta hinh dang moi duoi kha ro, va co the la kha giong voi Edward.
Mo phan cua Nha vua nhanh chong tro thanh noi hanh huong ua chuong cua nhung nguoi dan đang thieu nhung điem đen cho muc đich nay, va co le đuoc co suy boi gioi tang lu đia phuong. Tu vien nhan đuoc khoang đong gop hao phong tu khach hanh huong, cho phep cac tu si xay lai nhieu nha tho trong vung trong suot thap nien 1330. Nhung cau chuyen than bi dien ra tai ngoi mo đa đuoc thuat lai, va ngoi mo cung đuoc tu chinh nhieu lan đe cho phep đong đao khach co the vieng tham. Bien nien su gia Geoffrey de Baker mo ta Edward la mot đuc tu đao thanh thien, bi hanh ha, va Richard II đa to long ung ho tu phia trieu đinh trong no luc bat thanh vao nam 1395 cho viec tuyen thanh Edward. Ngoi mo chinh thuc đuoc khai quat nam 1855, mo nap quan tai go, van trong tinh trang tot, va mot quan tai đuoc niem phong chi ben trong. Ngoi mo ngay nay van toa lac tai Nha tho Gloucester, va đuoc phuc hoi nguyen trang trong gian đoan 2007 - 2008 voi chi phi hon 100.000 bang.


= Tranh cai =
Tranh cai quanh cai chet cua Edward nhanh chong xuat hien. Voi vu hanh quyet Mortimer nam 1330, nhieu tin đon bat đau lan truyen, cho rang Edward đa bi ha sat tai lau đai Berkeley. Nhung bao cao rang ong đa bi giet bang cach nhet cham chap mot thanh sat nong đo hoac giui nung vao hau mon đuoc lan truyen, co the la ket qua cua su tuyen truyen co chu y; cac bien nien su gia trong giai đoan tu giua thap nien 1330 toi thap nien 1340 ra suc truyen ba cac bao cao nay them, sau đo lai đuoc Geoffrey le Baker ung ho bang viec them that hoa la vao ban giai trinh vu giet nguoi. Tai lieu nay đuoc ket hop vao nhieu tu lieu lich su nghien cuu sau nay lien quan đen Edward, thuong dan đen nhieu nghi van ve kha nang đong tinh luyen ai cua ong. Hau het su gia hien đai đa gat bo cac bao cao giai trinh nay, hoai nghi ve tinh hop ly quanh viec nhung ke bat coc sao co the giet chet ong bang mot cach de bi phat hien nhu the.
Nhung gia thuyet khac cung đuoc đua ra quanh kha nang Edward co the khong thuc su chet trong nam 1327. Nhung lap luan nay lien quan đen "La thu Fieschi", đuoc linh muc Manuel Fieschi gui cho Edward III, trong đo noi rang Edward đuoc su giup đo cua mot nguoi hau can đa thoat khoi lau đai Berkeley vao nam 1327, va cuoi cung tro thanh mot an si tai Đe quoc La Ma Than thanh. Thi the chon trong Nha tho Gloucester thi đuoc nhac đen la cua mot phu khuan vac cua lau đai Berkeley, bi am sat roi giao nop cho Isabelle đe gia lam xac cua Edward nham tranh bi trung phat. La thu thuong đuoc rap noi đe giai thich chuyen Edward III gap mot nguoi đan ong ten William the Welshman o Antwerp nam 1338, nguoi tu nhan la Edward II.
Nhieu phan trong noi dung thu đuoc cac su gia nhin nhan rong rai la kha tin, tuy nhung phan tuong thuat khac van con bi chi trich la khong đu suc tin cay. Mot vai su gia ung ho cac ban tuong thuat nay. Paul Doherty đat nghi van ve tinh xac thuc cua buc thu va nhan than cua William the Welshman, nhung du sau cung phai nghi ngo rang Edward đa song sot khoi canh nguc tu. Nha nghien cuu lich su đai tra Alison Weir tin rang su kien trong buc thu ve co ban la co thuc, khi su dung la thu đe lap luan rang Isabelle khong pham toi giet Edward. Su gia Ian Mortimer cho rang chuyen ke trong buc thu cua Fieschi nhieu phan la chinh xac, nhung cung cho rang chinh Mortimer va Isabelle đa bi mat phong thich Edward, va sau đo cung chinh ho nguy tao ra cai chet cua vi cuu vuong nay, chuyen hu cau nay sau đo lai đuoc Edward III tiep tuc duy tri sau khi len nam quyen. Loi tuong thuat cua Ian Mortimer bi hau het cac hoc gia phan bac khi no đuoc xuat ban lan đau, đac biet la nha su hoc David Carpenter.


Edward tren ngai vang = Vuong quyen, trieu chinh va phap luat =

Edward suy cho cung cung la mot ong vua that bai; su gia Michael Prestwich nhan xet rang ong "luoi nhac va bat tai, hay no khi xung thien voi nhung chuyen chang đau vao đau, nhung thieu quyet đoan khi van đe nho tro nen nghiem trong", sau nay đuoc lap lai trong mo ta cua Roy Haines ve Edward la "bat tai va đoc ac", va "khong phai nguoi huu dung". Edward khong chi giao quyen nhiep chinh trieu đinh cho thuoc ha ma voi nhung quyet sach co tam anh huong lon hon cung the, va Pierre Chaplais lap luan rang ong "khong han la mot nguoi bat tai o ngoi bat đac di", khi đa phan giao pho quyen hanh cho quan nhiep chinh đay quyen luc, nhu Piers Gaveston hay Hugh Despenser Tre. Su sot sang cua Edward đe đe bat nhung can than cua ong mang lai nhung he qua nghiem trong, mac du ong cung co gang gianh lay long trung thanh cua gioi quy toc thong qua viec ban bong loc va đat đai. Edward to ra quan tam toi nhung chuyen vat vanh trong trieu, tuy cung, thinh thoang ban tam sau sac đen cac van đe xay ra tren nuoc Anh va tren lanh đia rong lon cua ong.
Kho khan dai dang cua Edward trong phan lon thoi gian ong cai tri la thieu hut tien bac, tu cac khoan no ong phai nhan lanh tu vua cha, khoang 60.000 bang va van chua tra het toi nhung nam 1320. Nha vua dung nhieu thu quy va quan chuc tai chinh khac, khong nhieu nguoi trong so ho tai vi đuoc lau, đe tang nguon loi qua nhieu thu thue mat long dan, va dung quyen luc cua minh đe trung dung hang hoa. Ong cung co nhieu khoan vay, ban đau la qua gia đinh Frescobaldi, va sau đo thong qua quan ly ngan hang Antonio Pessagno. Edward co mot moi quan tam manh me trong van đe tai chinh trong nhung nam cuoi tai vi, ngo vuc ca cac quan chuc rieng cua ong va co gang tang doanh thu truc tiep bang cach giam chi tieu trong tu gia cua minh.
Edward co trach nhiem van hanh tu phap trieu đinh thong qua mang luoi tham phan va quan chuc cua ong. Khong chac chan la Edward đat quyen loi ca nhan trong phan xet tu phap đen muc đo nao, nhung ong duong nhu co tu loi cho minh o mot muc đo nhat đinh trong nhung nam đau tren ngai, va ngay cang can thiep sau vao nen tu phap sau nam 1322. Edward su dung nhieu quy đinh trong he thong Dan luat La Ma trong thoi gian tri vi khi tranh luan đe bien ho cho nhung đong co va y chi cua ong, khien cho nhung nguoi cam thay đay la su roi bo nhung nguyen tac co ban cua Cong Luat Anh chi trich. Nhieu nhan vat đuong thoi cung len tieng chi trich Edward khi thay ong dung duong the Despensers loi dung he thong tu phap trieu đinh cho muc đich rieng; Despensers duong nhu chac chan đa lung đoan he thong tu phap, mac du hanh vi nay khong ro la sau rong đen đau. Giua nhung bat on chinh tri, cac bang nhom vu trang va bao luc lan tran khap xu Anh Cat Loi trong thoi gian cai tri cua Edward, gay ra nhung nao loan cho vi tri cua nhieu quy toc đia phuong; nhieu khu vuc o xu Ai Nhi Lan lam vao tinh trang vo chinh phu.
Vai tro cua Quoc hoi tang len duoi trieu đai Edward, tro thanh noi đua ra cac quyet sach va hoi đap cac kien nghi, mac du nhu su gia Claire Valente chu rang, trieu tap Quoc hoi "van nhu to chuc su kien". Sau nam 1311, Nghi vien bat đau đuoc trieu tap, ngoai cac nam tuoc, đai dien cua gioi hiep si va thi dan, thanh phan ma sau nay đa thiet lap nen "Vien thu dan Anh Cat Loi". Mac du Nghi vien thuong chong đoi cac loai thue moi, y kien chong đoi manh me Edward đa phan la tu cac nam tuoc, chu khong phai chinh Nghi vien, du cac nam tuoc tan dung cac ky hop Quoc hoi đe hop phap hoa cac đoi hoi chinh tri lau dai cua ho. Sau nhieu nam đoi khang voi Quoc hoi, trong nua cuoi giai đoan tri vi, Edward bat đau can thiep vao co quan nay đe đat đuoc cac muc tieu chinh tri cua minh. Chuyen Edward bi phe truat nam 1327 van chua ro la đuoc gay ra boi mot Nghi vien đuoc trieu tap chinh thuc hay chi đon gian la boi su nhom hop cua cac thanh phan chinh tri ben canh Nghi vien hien tai.


= Vuong cung =

Edward co mot vuong cung luu đong, di chuyen khap đat nuoc theo chan Nha vua. Khi o Cung đien Westminster, hoang cung co hai đai sanh, bay phong ngu va ba nha nguyen, cung voi nhung phong nho nho, nhung, do cuoc xung đot voi Scotland, hoang cung lai doi ve Yorkshire va Northumbria trong phan lon thoi gian dien ra cuoc xung đot nay. Chinh giua hoang cung la tu that cua Edward, lan luot đuoc chia thanh "đai sanh" va "buong ngu"; quy mo tu that cua Edward thay đoi theo tung thoi ky, vao nam 1317 la khoang 500 strong, bao gom cac hiep si, can ve, đau bep va phu van chuyen. Xung quanh tu that cua vua la đong cac trieu than, va duong nhu cung cuon hut thanh phan gai ban dam va pham nhan.
Am nhac va cac ca đoan rat pho bien tai hoang cung cua Edward, tuy vay, hoat đong san bat co ve khong phai la thu tieu khien ua chuong, cac su kien duyet ky binh cung it đuoc xem trong. Edward thich nhung toa dinh thu va cac hoa pham, nhung khong to ra hung thu voi van chuong, nen cac sang tac van hoc khong đuoc ho tro nhieu. Cac đia vang va bac, trang suc va vat dung trang men đuoc su dung rong rai đe trang tri cung đien them long lay. Edward nuoi mot con lac đa lam thu cung, la nguoi tre tuoi, ong dat theo mot con su tu trong chien dich Scotland. Nhieu kieu mua vui ngoai lai cung đuoc to chuc trong cung cua Edward: moi nguoi du ran đen tu Y vao nam 1312, va đen nam sau thi cho moi 54 vu cong khoa than tu Phap.


= Ton giao =
Trong trieu đai cua minh, cach tiep can ton giao cua Edward đuoc xem la binh thuong, nha su hoc Michael Prestwich mo ta ong la "mot nguoi co thai đo ton giao hoan toan theo thong le". Cac nghi le tai nha nguyen va bo thi tai hoang cung đuoc dien ra hang ngay, va Edward ban phuoc lanh cho nguoi benh, du la ong cu hanh cac nghi thuc it hon cac vi tien vuong. Edward van duy tri moi quan he than thiet voi cac tu si dong Đa Minh, nhung nguoi đa giao duc ong, va ong đa lam theo loi khuyen cua ho khi xin phep giao hoang cho le xuc dau Thanh Thomas thanh Canterbury nam 1319; yeu cau bi tu choi, khien Nha vua co chut boi roi. Edward ung ho viec mo rong cac truong đai hoc duoi thoi cua ong, thanh lap King's Hall o Cambridge đe thuc đay giao duc ton giao va luat dan su, Oriel College o Oxford va mot đai hoc co thoi gian ton tai ngan ngui tai Dublin.
Edward co quan he tot voi Giao hoang Clemente V, mac cho su can thiep thuong xuyen cua Nha vua vao hoat đong cua Giao hoi Anh, bao gom ca trung phat cac giam muc ma ong khong hai long. Voi su ung ho cua Clemente, Edward co gang kiem su ho tro tai chinh tu Giao hoi Anh cho cac chien dich quan su cua ong o Scotland, bao gom ca đanh thue va vay tien tu cac quy quyen gop ung ho cac cuoc Thap tu chinh. Giao hoi Anh co tuong đoi it hoac chi co anh huong vua phai len hanh vi cua Edward cua trong suot trieu đai ong, co the boi vi loi ich ca nhan va moi quan tam cua cac giam muc đoi voi su bao ho danh cho ho.
Giao hoang Gioan XXII, tai vi tu nam 1316, tim kiem su ung ho cua Edward cho cuoc Thap tu chinh moi, va cung co xu huong ung ho ong ve chinh tri. Nam 1317, đe đoi lay su ung ho cua Giao hoang trong cuoc chien o Scotland, Edward đong y bat đau lai chuyen nop trieu cong thuong nien đe to long ton kinh Giao hoang, đieu ma ban đau đa đuoc Vua John đong y nam 1213; Edward som ngung nop thue, tuy nhien, Nha vua khong bao gio bay le phien than, mot phan khac cua thoa thuan nam 1213. Nam 1325, Edward đe nghi Giao hoang Gioan huong dan Giao hoi Ireland cong khai rao giang ung ho quyen cai tri hon đao cua ong, va đe doa trung phat nhung ai co y kien chong đoi.


Di san = Chep su =

Trong thoi ky nay, khong bien nien su gia nao hoan toan đang tin cay va bat thien vi, cong trinh cua ho đuoc viet đe phuc vu cho mot đong co nao đo, nhung ro rang la hau het cac bien nien su gia co chi trich Edward nang ne. Polychronicon, Vita Edwardi Secundi, Vita et Mors Edwardi Secundi va Gesta Edwardi de Carnarvon la nhung ban ket toi nhan cach, thoi quen va viec ket giao ban be cua Nha vua. Nhieu ghi chep khac trong trieu đai Edward cho thay co nhung loi chi trich Edward đen tu nhung nguoi đuong thoi, bao gom Giao hoi va cac thanh vien trong chinh hoang cung cua ong. Nhieu ca khuc chinh tri viet ve ong đe che trach nhung that bai trong chien tranh va trieu đinh ap buc cua ong. Sau đo, vao the ky XIV, mot vai bien nien su gia nhu Geoffrey le Baker va Thomas Ringstead co nhung đong thai đe phuc hoi danh du Edward, mo ta ong nhu mot nguoi tu đao va co tiem nang đuoc phong thanh, mac du truyen thong nay bi mat đi trong nhung nam sau đo.
Nghien cuu cua cac su gia the ki XVI va XVII tap trung vao moi quan he cua Edward voi Gaveston, ve ra nhung so sanh giua ngai vang Edward voi cac su kien xung quanh moi quan he giua Cong tuoc xu Epernon va Henri III cua Phap, va giua Cong tuoc xu Buckingham va Charles I. Trong nua đau the ki XIX, cac nha nghien cuu lich su đai tra nhu Charles Dickens va Charles Knight pho bien cuoc song cua Edward voi cong chung thoi Victoria, nham manh vao moi quan he giua Nha vua voi cac can than va, hon the nua, am chi đen chuyen tinh cam đong gioi ma ong co the co. Tu nhung nam 1870 tro đi, tuy nhien, cac hoi thao cua gioi hoc gia ve thien huong tinh duc cua Edward đa han che đi vi su thay đoi nhan thuc cua nguoi Anh. Cho đen đau the ki XX, cac truong hoc o Anh van đuoc chinh phu khuyen cao tranh thao luan cong khai ve cac moi quan he rieng tu cua Edward trong cac tiet hoc lich su. Quan điem ve thien huong tinh duc cua Edward tiep tuc thay đoi trong nhieu nam.
Cho đen cuoi the ky XIX, nhieu ho so quoc gia thoi ki nay đuoc mo ra cho cac su gia, trong đo co William Stubbs, Thomas Tout va J. C. Davies, nhung nguoi chuyen nghien cuu ve su phat trien cua he thong hien phap va chinh phu Anh trong trieu đai Edward. Mac du chi trich ve nhung đieu ho xem la thieu tu cach lam vua cua Edward, cac su gia nay cung nhin than su vai tro cua Nghi vien đuoc tang cao trong khi vuong quyen ca nhan thoi Edward II lai suy giam, ma ho cho la su phat trien tich cuc. Trong thap nien 1970 nguoi viet su ve trieu Edward roi bo mo hinh nghien cuu nay, đuoc cung co qua viec xuat ban them cac ban ghi chep thoi Edward trong giai đoan 25 nam cuoi the ki XX. Cong trinh cua Jeffrey Denton, Jeffrey Hamilton, John Maddicott va Seymour Phillips quay lai huong tap trung ve vai tro ca nhan cac lanh đao trong cac cuoc xung đot. Co nhung truong hop ngoai le nhu cong trinh cua Hilda Johnstone ve nhung nam đau vuong trieu Edward, va nghien cuu cua Natalie Fryde ve nhung nam cuoi cua trieu đai, trong tam cua cac nghien cuu lich su co quy mo lon trong nhung nam nay la len nhung yeu nhan khac hon la chi ve ban than Edward, cho đen khi ban tieu su co quy mo kha lon cua Nha vua đuoc Roy Haines va Seymour Phillips xuat ban nam 2003 va 2011.


= Van hoa đai chung =

Nhieu vo kich đa khac hoa chan dung đuong thoi cua Edward. Kich ban cua Christopher Marlowe đuoc dung thanh vo Edward II đuoc trinh dien lan đau khoang nam 1592 va tap trung vao moi quan he giua Edward voi Piers Gaveston, phan anh moi quan tam ton tai o the ki XVI ve quan he giua quan vuong va cac sung than ai thiep cua ho. Marlowe mo ta cai chet cua Edward la mot vu am hai, khac hoa song song viec giet nguoi va tu đao; mac du kich ban cua Marlowe khong mo ta ban chat thuc su cua viec sat hai Edward, vo kich thuong đuoc trinh dien theo quan điem truyen thong, rang Edward bi giet bang mot thanh sat nong đo. Nhan vat Edward trong vo kich, đa đuoc so sanh voi nhung vi vua cung thoi voi Marlowe la James VI cua Scotland va Henri III cua Phap, co the cung chiu anh huong tu vo kich Richard II cua William Shakespeare. Vao the ki XVII, nha soan kich Ben Jonson cung khai thac chu đe nay cho cong trinh do dang cua ong, Mortimer His Fall.
Nha lam phim Derek Jarman chuyen the kich ban cua Marlowe thanh phim nam 1991, mot phien ban hau hien đai cua vo kich, lot ta Edward voi hinh anh mot quan vuong cuong trang voi xu huong tinh duc đong gioi, va cuoi cung bi thua duoi tay nhung ke thu quyen luc. Trong phim cua Jarman, Edward cuoi cung thoat ra khoi canh giam cam, theo nhu buc thu cua Fieschi. Nhung hinh anh pho bien hien nay cua Edward đuoc hinh thanh tu su xuat hien đay tuong phan cua ong trong phim Braveheart cua Mel Gibson nam 1995, khi ong bi mo ta la mot nguoi yeu đuoi va thien huong tinh duc đuoc the hien đay an y voi hinh anh mac quan ao lua va trang điem đam, xa lanh phu nu va khong the đoi pho voi quan cua nguoi Scot. Tac pham đien anh nay nhan kha nhieu chi trich, ve nhung bop meo lich su va ve chan dung mot nhan vat đong tinh luyen ai kha tieu cuc.
Cuoc đoi cua Edward cung la chu đe đuoc su dung rong rai trong cac loai hinh nghe thuat khac. Đao dien David Bintley lay cam hung tu vo kich cua Marlowe lam chat lieu cho vu kich ba le Edward II, đuoc trinh dien lan đau nam 1995; am nhac vo ba le nay đuoc dung lam mot phan cua ban giao huong Edward II cua nha soan nhac John McCabe, phat hanh nam 2000. Cac tieu thuyet nhu The Gascon cua John Penford nam 1984 va Gaveston cua Chris Hunt nam 1992 tap trung vao khia canh tinh duc trong moi quan he giua Edward va Gaveston, trong khi Gaveston cua Stephanie Merritt nam 2002 truyen tai cau chuyen vao the ki XX. Hoa pham Edward II va Piers Gaveston cua Marcus Stone đa the hien bong gio moi quan he đong gioi giua hai nguoi, trong khi van tranh ta đieu nay mot cach lo lieu; tac pham trung bay đau tien tai Hoc vien hoang gia nam 1872, nhung lai bi gat ra vao nhung thap nien sau do van đe đong tinh luyen ai tro nen nhay cam hon.


Con cai Edward II co bon con voi Isabelle:

Edward III cua Anh (13 thang 11 1312 – 21 thang 6 1377). Ket hon voi Philippa xu Hainault ngay 24 thang 1 nam 1328 va co con.
John xu Eltham (15 thang 8 1316 – 13 thang 9 1336). Khong bao gio ket hon. Khong co con.
Eleanor xu Woodstock (18 thang 6 1318 – 22 thang 4 1355). Ket hon voi Reinoud II xu Guelders vao thang 5 nam 1332 va co con.
Joan cua Toa Thap (5 thang 7, 1321 – 7 thang 9, 1362). Ket hon voi David II cua Scotland ngay 17 thang 7 nam 1328 va tro thanh Hoang hau cua nguoi Scot nhung khong co con.
Edward cung co mot đua con ngoai hon la Adam FitzRoy (c. 1307–1322), nguoi đong hanh voi ong trong chien dich nam 1322 o Scotland va chet khong lau sau đo.


To tien Xem them Lich su quan he đong gioi


Chu giai Chu thich Tham khao Lien ket ngoai Edward's tomb Luu tru ngay 6 thang 3 nam 2014 tai Wayback Machine at Gloucester Cathedral
Tai lieu luu tru lien quan đen Edward II cua Anh liet ke tai Co quan luu tru quoc gia Vuong quoc Anh
Chan dung cua King Edward II tai Phong Trung bay Chan dung Quoc gia, Luan Đon