Thap Eiffel (tieng Phap: Tour Eiffel) la mot cong trinh kien truc bang thep nam tren cong vien Champ-de-Mars, canh song Seine, thu đo Paris nuoc Phap. Von co ten nguyen thuy la Thap 300 met (Tour de 300 metres), cong trinh nay do ky su Gustave Eiffel va cac đong nghiep cua minh thiet ke va xay dung tu nam 1887 toi nam 1889 nhan dip Trien lam the gioi nam 1889, va cung la dip ky niem 100 nam Cach mang Phap.
Chieu cao nguyen ban cua cong trinh la 300 met neu theo đung thiet ke, nhung cot ang ten radio ky thuat so moi tren đinh đa giup thap Eiffel đat toi đo cao 325 met. Tu khi khanh thanh vao nam 1889, thap Eiffel la cong trinh cao nhat the gioi va giu vung vi tri nay trong suot hon 40 nam. Ngay tu đau, ngoai chuc nang đe du lich, thap Eiffel con đuoc su dung cho cac muc đich cua nganh khoa hoc. Ngay nay, thap tiep tuc la mot tram phat song truyen thanh va truyen hinh cho vung đo thi Paris.
Tro thanh bieu tuong cua "kinh đo anh sang", thap Eiffel la mot trong nhung cong trinh kien truc noi tieng nhat toan cau. Tu khi khanh thanh cho toi nam 2007, thap đa co hon 236 trieu luot khach vieng tham. Rieng nam 2007, thap Eiffel đa đon tiep gan 7 trieu du khach, giu vung vi tri cong trinh thu phi thu hut nhat tren the gioi.
Thap Eiffel von đuoc thiet ke đe lam "cai đinh cua Trien lam the gioi nam 1889 tai Paris", pho truong nhung cong nghe xay dung cua Phap. Vao thoi ky đau, cong trinh đa gay ra nhung tranh cai ve ve tham my, cong nang... Tuy vay, thap Eiffel van gianh đuoc thanh cong nhanh chong, tro thanh đia điem thu hut du khach bac nhat va con so dan on đinh tu nhung nam 1960.
Đia chi chinh thuc cua thap Eiffel o so 5 đai lo Anatole France, Quan 7, Paris. Nam ben song Seine, thap Eiffel thuoc đuong thang bat đau tu Palais de Chaillot, qua vuon Trocadero va song, toi Eiffel roi chay doc Champ-de-Mars, đen Ecole Militaire va gan nhu thang tiep toi thap Montparnasse. Đay đeu la cac cong trinh noi tieng cua Paris, đuoc hoan thanh trong nhung giai đoan khac nhau. San cua Palais de Chaillot, ben canh quang truong Trocadero, la đia điem ly tuong nhat đe ngam nhin thap.
Ngay sau Trien lam the gioi nam 1889, thap Eiffel đa thuoc so huu cua thanh pho Paris. Hien nay cong trinh do Cong ty khai thac thap Eiffel (Societe d'exploitation de la tour Eiffel - SETE) quan ly. Voi ba tang san, khong gian cua thap Eiffel đuoc chia cho nhieu dich vu khac nhau. Ngoai hai nha hang Altitude 95 va Le Jules-Verne nam o tang hai va ba, thap con co cac hieu an nhanh, phong trung bay, cua hang luu niem, điem truy cap Internet, cua hang ban cac con tem ky niem cua Phap... Tong cong, thap Eiffel can đen khoang 500 nhan vien, gom 250 nguoi thuoc SETE va 250 nhan vien cho cac dich vu con lai. Đon tiep khach du lich đen tu moi quoc gia, thap Eiffel mo cua tat ca cac ngay trong nam, tu 9 gio toi 24 gio trong khoang 13 thang 6 toi 31 thang 8 va 9 gio 30 toi 23 gio trong khoang thoi gian con lai cua nam.


Thiet ke = Kich thuoc =
Cac thong so kich thuoc cua thap Eiffel:


= Tang mat đat =

Bon chan cua thap Eiffel tao thanh mot hinh vuong lon co canh 125 met, theo đung voi đang ky tai cuoc thi nam 1886. Chieu cao 325 met voi 116 ang ten, nen thap Eiffel nam o đo cao 33,5 met so voi muc nuoc bien.
Mong: Hai cot tru phia Ecole Militaire nam tren mot lop be tong day 2 met, ben duoi con mot lop soi. Chieu sau cua mong la 7 met. Hai cot tru phia song Seine cung tuong tu va nam duoi muc nuoc cua song. Cac cong nhan đa phai lam viec trong nhung ket-xon – gieng chim hoi ep – bang kim loai bit kin. Muoi sau khoi mong chong đo cho moi chan thap va cac bu long mo neo lon bang thep dai 7,80 met co đinh cho cac tru.
Chan thap: Moi chan thap mang hinh vuong, nam o bon goc hinh vuong lon. Nen cua cac tru nay la nhung be be tong cao 4 met, canh 25 met. Ngay nay, cac quay ban ve nam o cac chan phia Bac va Tay, moi nam tieu thu 2 tan giay ve. Cau thang may đat o cac chan phia Đong va Tay, khoang tam phut mot chuyen. Con cau thang bo nam o chan thap phia Đong, gom 1.665 bac len toi đinh nhung chi mo cho cong chung len toi tang ba. O chan thap phia Nam con co mot cau thang may danh rieng cho nhan vien va khach cua nha hang Le Jules-Verne tren tang hai.
Vong cung: Đuoc đo boi bon tru, cac vong cung nay o đo cao 39 met so voi mat đat va co đuong kinh 74 met. Theo ban ve ban đau cua Stephen Sauvestre, phan vom cung con đuoc trang tri cau ky. Đoi voi cong trinh, vom cung nay co chuc nang tham my va giup chan thap vung chac.


= Tang hai =

O đo cao 57 met so voi mat đat, tang hai cua thap Eiffel co dien tich 4.200 m², mang hinh vuong tuong đoi va co the chua khoang 3.000 nguoi.
Mot hanh lang chay bao quanh tang hai, cho phep du khach ngam nhin toan canh 360°Cua Paris. Tren hanh lang trang bi cac kinh vien vong cung chi dan giup du khach quan sat cac cong trinh cua thanh pho. Mat phia ngoai ghi ten 72 nha khoa hoc cua the gioi trong hai the ky XVIII va XIX.
Tang hai con co nha hang Altitude 95 ngu tren hai tang nho. Altitude 95 co cac ban nhin ra ngoai quang canh thanh pho, phia nguoc lai la cac ban nhin vao phia ben trong cua thap. Ten cua nha hang co nghia: chieu cao 95 met, tuc đo cao tang hai cua thap so voi muc nuoc bien.
O tang nay cung co the thay nhieu vet tich cua lich su ngon thap. Nhu nhung đoan cau thang xoay tron oc, von la nguyen ban cua cong trinh, dan len toi tan đinh. Chiec cau thang nay đa đuoc thao vao nam 1986 khi thuc hien cac cong viec cai tao quan trong. Cat thanh 22 phan, 21 đoan cua cau thang đa đuoc đem ban đau gia va phan lon nhung nguoi mua la cac nha suu tap Hoa Ky.
Cuoi cung, mot đai quan sat o đinh cho phep ghi lai cac dao đong, thay đoi cua thap duoi anh huong cua gio va gian no nhiet. Gustave Eiffel đa thiet ke cho ngon thap chiu đuoc bien đo 70 cm, nhung thuc te chua bao gio xay ra đen muc đo đo. Trong đot nang nong nam 1976, bien đo gian no đat muc 18 cm va trong tran bao thang 12 nam 1999, suc gio 240 km/gio, bien đo dao đong chi toi 13 cm. Pierre Affaticati va Simon Pierra cung khac phuc van đe co gian nay vao nam 1982 voi bien phap gia co them cac kim loai khac nhau cho khung thap.


= Tang ba =

O đo cao 115 met so voi mat đat, tang ba cua thap Eiffel co dien tich 1.650 met vuong, mang hinh vuong tuong đoi va co the chua khoang 1.600 nguoi.
Tang ba đuoc xem la tang ly tuong nhat đe ngam nhin Paris. Đo cao cua tang đat muc toi uu đoi voi cac cong trinh xung quanh. O tang bon, cac cong trinh nay se tro nen kho nhin ngam boi khoang cach qua xa. Khi thoi tiet quang đang, tam nhin cua tang ba uoc tinh toi 55 km ve huong Nam, 60 km ve huong Bac, 65 km ve huong Đong va 70 km ve huong Tay.
Duoi san, nhung o kinh cho phep du khach ngam nhin xuong phia mat đat. Cac luoi sat đuoc lap bao quanh nham ngan ngua nhung y đinh nhay ra ngoai khong trung cua nhung nguoi muon tu sat hoac cac nha the thao mao hiem.
Nha hang am thuc Le Jules-Verne voi 95 ban an, đuoc cuon sach chi dan noi tieng Michelin xep hang 1 sao va Gault-Millau đanh gia 16/20. Mo cua tu nam 1983, trang tri cua nha hang van đuoc giu nguyen, mang mau tram va kin đao, voi nhung tac pham đieu khac bang kim loai. Qua cac o cua kinh cua nha hang, thuc khach co the ngam nhin quang canh thanh pho Paris. Bep truong nha hang la Alain Reix, cung voi 30 phu bep va boi ban. Ngoai ra con co 60 nhan vien khac. Nam o đo cao 123 met, nha hang co dien tich khoang 500 m² va đuoc su dung mot cau thang rieng đat o chan thap phia Nam chung voi cac nhan vien bao duong. Phan nhieu khach hang cua Le Jules-Verne la khach du lich va cac ban an o đay đeu phai đat truoc mot thoi gian dai: khoang tu 1 thang cho bua trua va ba thang cho bua toi. Cung nhu thap Eiffel, nha hang Le Jules-Verne mo cua ca bay ngay trong tuan.


Lich su = Boi canh =
Sau trieu đai Napoleon III, nuoc Phap phai đoi mat voi cuoc chien tranh Phap-Pho roi sau đo la Cong xa Paris ket thuc bang Tuan le đam mau. Nam 1875, nen Đe Tam cong hoa đuoc khai sinh. Tuy vay, nhung bat on chinh tri van tiep dien.
Nhung loi ich cua khoa hoc đa sinh ra cac cuoc Trien lam the gioi. Tu cuoc trien lam đau tien, Great Exhibition of the Works of Industry of All Nations – Đai trien lam Cong nghiep cac Quoc gia, đuoc to chuc tai Luan Đon nam 1851, nhung nha cam quyen nhanh chong nhan thay phia sau viec đanh cuoc cong nghe mang hinh bong nhung loi ich chinh tri, va se la phi pham neu khong biet tan dung. Trung bay nhung tien bo cong nghe, cac quoc gia to chuc trien lam cung bieu lo su vuot troi cua minh tren nhung nuoc chau Au khac, chinh la cac nuoc đang chiem giu mot phan lon lanh tho cua the gioi.
Voi cai nhin nay, nuoc Phap đa to chuc nhieu cuoc Trien lam the gioi, vao cac nam 1855, 1867 va 1878. Jules Ferry, chu tich Hoi đong Nha nuoc tu 1883 toi 1885, đa quyet đinh đon nhan mot Trien lam the gioi nua tai Phap. Ngay 8 thang 11 nam 1884, Jules Ferry ky sac lenh chinh thuc nhan to chuc Trien lam the gioi nam 1889 tai Paris, thoi gian tu 5 thang 5 toi 31 thang 10 nam 1889. Nam đuoc chon chinh la dip ky niem 100 nam Cach mang Phap, Paris se lai mot lan nua la "trung tam" cua the gioi.
Mac du vay y tuong ve ngon thap 300 met đa đuoc khai sinh o Tan Luc Đia, tai Hoa Ky voi nen kinh te tre va nang đong. Cho dip Trien lam the gioi nam 1876 tai Philadelphia, cac ky su Clark va Reeves đa hinh dung mot cot thap hinh tru đuong kinh 9 met, giu boi cac day neo bang kim loai, neo xuong mot đuong kinh 45 met chung quanh, chieu cao 1.000 foot, tuc khoang 300 met. Gap nhung van đe ve tai chinh, cot thap The Centennial Tower – Thap The Ky – đa khong bao gio đuoc thuc hien, nhung du an đuoc đang tai o Phap tren tap chi Nature. Cung y tuong đo, ky su nguoi Phap Sebillot đua ra mot ngon "thap mat troi" bang sat chieu sang thanh pho Paris. Đe thuc hien, Sebillot cong tac voi Jules Bourdais, kien truc su tung xay dung Palais du Trocadero cho cuoc Trien lam the gioi nam 1878. Cung nhau, hai nguoi hoai bao mot du an khac, "thap hai đang" bang đa granit, cao 300 met, voi nhieu phien ban. "Thap hai đang" tung canh tranh voi du an cua Gustave Eiffel, nhung cuoi cung đa khong bao gio đuoc thuc hien.


= Thiet ke du an =

Vao thang 6 nam 1884, hai ky su cua cong ty Eiffel, Maurice Koechlin va Emile Nouguier, truong phong nghien cuu va truong phong phuong phap, quan tam đen du an mot chiec thap bang kim loai cao 300 met. Ho hy vong se co the bien cong trinh đo thanh cai đinh cua Trien lam the gioi nam 1889.
Ngay 6 thang 6, Maurice Koechlin lan đau tien ky hoa hinh dang cua cong trinh. Ky hoa mieu ta mot cot thap 300 met, bon tru cong gap nhau o đinh, voi nam tang san, chia cot thap thanh sau đoan 50 met. Gustave Eiffel xem xet đe cuong nay, tuy noi khong thich thu, nhung cuoi cung nhuong bo truoc cac y kien va cho phep theo đuoi nghien cuu du an. Stephen Sauvestre, kien truc su truong cua cong ty Eiffel ve lai va thay đoi phan lon: them cac chan đuoc xay nang ne, cung co thap bang mot cau truc hinh vong cung o tang hai, giam bot so tang san tu 5 xuong con 2, them chop cho phan đinh thap...
Ban thiet ke moi đuoc đua đen cho Gustave Eiffel va lan nay Eiffel đa hai long. Ngay 18 thang 9 nam 1884, "Quyen đuoc phep xay dung cac cot tru va cot thap kim loai voi chieu cao co the vuot qua 300 met" đuoc đang ky voi ten Eiffel cung Koechlin va Nouguier. Rat nhanh sau đo, Gustave Eiffel mua lai cua Koechlin va Nouguier đe nam đoc quyen ngon thap tuong lai va do đo, cong trinh đuoc mang ten Eiffel.
Đe bat đau, Gustave Eiffel thuyet phuc Edouard Lockroy, bo truong Bo Cong nghiep va Thuong mai thoi ky đo, to chuc mot cuoc thi voi muc đich "nghien cuu kha nang xay dung tren Champ-de-Mars mot ngon thap bang sat co đay hinh vuong canh 125 met va cao 300 met". The thuc cuoc thi - vao thang 5 nam 1886 - đa cho thay uu the cua Gustave Eiffel. Quyen xay dung cong trinh bieu tuong cho Trien lam the gioi ba nam sau đo gan nhu đa nam trong tay Eiffel. Duy chi con van đe muc đich cua ngon thap, đo khong the chi la mot cong trinh xay dung đon thuan ma con phai mang cac chuc nang khac. Ve điem nay, Gustave Eiffel đa chi ra cac ich loi ve mat khoa hoc cua ngon thap. Tuy nhien ket qua cuoc thi khong hoan toan phan anh loi the cua Gustave Eiffel. Su canh tranh gay gat voi 107 du an đuoc gui đen. Gustave Eiffel thang cuoc, nhung chi vua van hon Jules Bourdais, nguoi cung đa thay đoi, đinh se dung chat lieu sat thay vi granit.
Hai van đe đuoc đat ra: thang may va đia điem cong trinh. He thong thang may khong lam hai long truong ban giam khao cuoc thi, bat buoc Eiffel phai thay đoi nguoi cung ung. Vi tri cua thap ban đau đuoc xem xet o bo ben kia song Seine hoac ap sat vao Palais du Trocadero, ngay nay la Palais de Chaillot. Cuoi cung, thap đuoc quyet đinh xay dung ngay tai Champ-de-Mars, vi tri cua trien lam, nhu mot cong vao.
Vi tri va ca the thuc xay dung, khai thac cong trinh đuoc ky vao ngay 8 thang 1 nam 1887 giua Edouard Lockroy, nhan danh Chinh phu Phap, Eugene Poubelle, tinh truong tinh Seine, nhan danh thanh pho Paris va Gustave Eiffel, voi tu cach ca nhan. Van ban nay ghi ro chi phi du tinh cho xay dung: 6,5 trieu franc. Trong đo 1,5 trieu franc đuoc tro cap, phan con lai do Cong ty khai thac thap Eiffel cua Gustave Eiffel chiu. Gia ve vao cua trong thoi gian Trien lam the gioi cung đuoc ghi ro va moi tang đeu phai co khong gian danh cho khoa hoc hoac quan su. O đieu khoan 11 ghi:

Vai tro cua Gustave Eiffel khong nam o kien truc, tham my - hoac kem tham my theo mot so y kien - cua cong trinh. Nhung nho Gustave Eiffel, du an ngon thap 300 met đuoc Chinh phu quyet đinh cho xay dung va sau đo, Eiffel cung cac đong nghiep bien du an thanh cong trinh thuc te. Tu du an, thi cong cho toi khi khai thac, cong trinh gap khong it kho khan va Gustave Eiffel đa la nguoi quyet đinh hau nhu toan bo. Eiffel cung nhanh nhay tro thanh nguoi đoc quyen ngay tu khi du an moi bat đau đe roi thuc hien cong trinh đuoc mang ten minh.


= Xay dung =

Ban đau Gustave Eiffel du kien se thi cong trong 12 thang. The nhung thoi gian thuc te đa keo dai gap đoi. Viec xay dung đuoc bat đau vao ngay 28 thang 1 nam 1887 va ket thuc thang 3 nam 1889, vua van truoc khi chinh thuc mo cua Trien lam the gioi.
Tren cong truong, so cong nhan khong khi nao vuot qua 250. Ly do la mot phan lon lam viec tren phia thuong luu, trong nha may cua cong ty Eiffel o Levallois-Perret. Vi du 2.500.000 đinh tan đuoc san xuat cho chiec thap, nhung chi 1.050.846 đuoc đong tai cong truong, chiem 42% tong so. Phan lon cac thanh phan đuoc lap ghep tren mat đat tai xuong o Levallois-Perret, thanh tung đoan nam met voi cac bu long tam thoi, sau đo tai cong truong thay bang cac đinh tan nhiet. Viec xay dung tung phan roi ghep lai đa can toi 50 ky su lam viec trong hai nam voi 5300 ban ve tong the hoac chi tiet.
Thoi gian đau tien, cac cong nhan xay dung nhung be be tong cho bon tru cua cong trinh. Đieu nay giup giam toi thieu suc nen xuong nen đat, chi con 4,5 kg/cm² o phan duoi mong. Viec lap rap cac thanh phan kim loai chinh xac bat đau vao ngay 1 thang 7 nam 1887, do Jean Compagnon chi đao. Toi đo cao 30 met, cac bo phan đuoc đua len nho nhung can truc xoay co đinh tren đuong danh cho thang may. Tu 30 toi 45 met, 12 gian giao bang go đuoc xay dung. Vuot qua 45 met, cac dan giao moi đuoc lap vao cac xa cua tang hai. Sau đo toi thoi điem noi cac xa ngang voi bon tru, vi tri cua tang hai. Cong viec rap noi nay đuoc thuc thien vao ngay 7 thang 12 nam 1887. San tang hai đuoc xay dung o đo cao 57 met, cac gian giao tam thoi khong can thiet. Tuong tu, sau đo, tu thang 8 nam 1888 đen san tang ba, đo cao 115 met.
Thang 9 nam 1888, khi tien đo tren cong truong đa đuoc đay nhanh va xay dung đen tang ba, cac cong nhan to chuc đinh cong. Ho đua ra van đe gio giac lao đong (9 gio vao mua đong va 12 gio vao mua he) va muc luong thap so voi nguy hiem phai ganh chiu. Gustave Eiffel chi ra rang rui ro khong khac nhau khi ho lam viec o đo cao 200 met hay 50 met, va cac cong nhan đa đuoc huong thu lao cao hon trung binh so voi nhung nguoi lam viec cung linh vuc thoi ky đo. Cuoi cung, Gustave Eiffel nhuong bo, đong y tang luong nhung tu choi đoi hoi chi so "rui ro thay đoi theo đo cao".
Thang 3 nam 1889, cong trinh hoan thanh va khong co mot tai nan chet nguoi nao xay ra voi cac lao đong. Chi mot cong nhan thiet mang, nhung vao ngay chu nhat, cong nhan đo khong lam viec ma dan vo chua cuoi toi tham quan cong trinh roi nga do mat thang bang. Chi phi xay dung cua thap Eiffel vuot 1,5 trieu franc so voi du tinh. Thoi gian thi cong cung gap đoi so voi thoa thuan ban đau.
Cong viec cuoi cung la tinh toan phuong cach đua cong chung len toi tang bon cua thap. Cac thang may Backmann đuoc du tinh ban đau va nam trong du an trinh ban giam khao cuoc thi vao thang 5 nam 1886, nhung bi ban giam khao loai bo. Gustave Eiffel phai goi đen ba nha cung cap moi: Roux-Combaluzier va Lepape (ve sau tro thanh Schindler), cong ty Otis cua Hoa Ky va cuoi cung la Leon Edoux.


= Tu 1889 đen Chien tranh the gioi thu hai =

Ngay 6 thang 5 nam 1889, Trien lam the gioi mo cua va toi 15 thang 5 thi cong chung đuoc phep tham quan thap Eiffel. Trong khi xay dung, cong trinh chiu nhieu loi giem pha, đac biet vao thang 2 nam 1887 cong trinh đa phai nhan nhung chi trich cua mot vai nghe si lon nhat cua thoi ky đo. Tuy vay, khi khanh thanh, thap Eiffel gianh đuoc thanh cong ngay lap tuc, đon nhan mot so luong lon khach vieng tham. Tuan đau tien, khi cac thang may con chua hoat đong, đa co 28.922 nguoi leo len thap bang cau thang bo. Khi ket thuc hoi cho, trong 32 trieu khach cua Trien lam the gioi, co 2 trieu nguoi đa chen chuc len ngon thap nay. O trien lam, thap Eiffel khong phai cong trinh duy nhat thu hut đam đong. Toa nha trung bay may moc, dai 440 met va rong 110 met, cua Ferdinand Dutert va Victor Contamin, hay Vom trung tam cua Joseph Bouvard cung đa gay an tuong.
Nhung sau khi ket thuc trien lam, so luong khach giam xuong nhanh chong. Nam 1899, chi co 149.580 luot khach. Cuoi cung, đe đay manh khai thac thuong mai cua thap, Gustave Eiffel cho giam gia ve vao cua, nhung khong vi pham nhung ky ket truoc đo. Phai đoi đen Trien lam the gioi nam 1900 cung đuoc to chuc o Paris, so luong khach moi tang tro lai. Dip nay, hon mot trieu ve đa đuoc ban ra, nhung chi bang mot phan hai con so cua muoi nam truoc đo. Muc đo giam sut con manh me hon neu so sanh tuyet đoi, so luong khach cua Trien lam the gioi 1900 cao hon so voi nam 1889.
Nam 1901, con so luot khach lai tut xuong khien tuong lai cua thap bi đe doa co the khong qua đuoc ngay 31 thang 12 nam 1909, thoi điem nhuong lai cho thanh pho Paris. Đa co mot vai y kien cho rang cong trinh can phai pha huy.


= Cac thuc nghiem khoa hoc va phat thanh =
Y thuc đuoc nguy co va nhu đa du tinh truoc khi xay dung, Gustave Eiffel đong y cho viec tien hanh cac thuc nghiem cung nhu đat tram quan sat ngay tu nam đau tien cua ngon thap.
Nam 1889, Eleuthere Mascart, giam đoc cua Phong trung tam Khi tuong Phap, đa đat mot đai quan sat tren thap Eiffel. Thang 10 nam 1898, Eugene Ducretet lan đau tien noi tin hieu song giua thap Eiffel voi đien Pantheon, khoang cach 4 km. Nam 1903, đai uy Gustave Ferrie, tim cach lap đat mot mang luoi đien bao khong day du khong đuoc đau tu tu quan đoi, nhung nguoi van ung ho cac phuong phap cu. Gustave Eiffel đa tai tro cho du an nay va cho phep lap mot ang ten tren đinh thap. Tu nam 1921, cac chuong trinh truyen thanh đuoc phat song đeu đan tu thap Eiffel va Truyen thanh thap Eiffel - Radio Tour Eiffel đuoc chinh thuc bat đau tu ngay 6 thang 2 nam 1922.
Nam 1925, thap Eiffel đuoc su dung cho truyen hinh, lan đau tien tai Phap. Voi su tien trien cua ky thuat, cac buoi phat song thuc nghiem con đuoc tien hanh trong khoang thoi gian 1935 toi 1939. Truyen hinh tu đen trang tien toi truyen hinh mau. Nam 1959, mot cot phat song truyen hinh moi nang chieu cao cua thap len 320,75 met. Va nam 2005, truyen hinh ky thuat so mat đat cung đuoc lap đat tren thap Eiffel.


= Đuong đai =

Nam 1944, thap Eiffel thoat khoi mot vu hoa hoan co chu y, do Quan đoi Đuc cho phep, roi bi trung dung đe lien lac, ban đau la luc luong Wehrmacht cua Đuc, tiep đo đen quan đoi Đong Minh.
Tu nhung nam 1960, luong khach du lich quoc te tang, truc tiep keo theo so luong nguoi tham thap. Luong khach vieng tham hang nam tang gan nhu đeu đan tu 1970 va lan đau tien đat con so 6 trieu vao nam 1998. Su gia tang nay đa dan đen viec can đoi moi, tu sua lai thap. Cong viec tien hanh tu 1980 đen nam 1985, voi ba huong chinh:

Lam nhe bot cau truc cua cong trinh
Xay dung lai toan bo cac thang may va cau thang bo
Su dung cac bien phap an toan moi, phu hop so luong khach gia tang.
Thap Eiffel đa bot đi 1340 tan du thua, đuoc son lai va xu ly chong an mon. Cac thang may đuoc thay moi va mo them nha hang am thuc Jules-Verne. Bien phap chieu sang cung đuoc cai tien.
Thap Eiffel tro thanh bieu tuong cua Paris va nuoc Phap, mot trong nhung cong trinh noi tieng nhat the gioi. Bat đau tu nhung thap nien cuoi cua the ky XX, Champ-de-Mars cung thap Eiffel la noi to chuc cac le hoi, cac buoi hoa nhac cua thanh pho. Tinh toi nam 2007, tong so luot nguoi tham thap đa đat toi con so hon 236 trieu. Nam 2007, thap Eiffel đon 6.893.000 luot khach vieng tham.


Chieu cao cua cong trinh bieu tuong = Chieu cao cua thap Eiffel =

Khanh thanh ngay 31 thang 3 nam 1889, thap Eiffel tro thanh cong trinh cao nhat the gioi khi đo. Chieu cao 300 met cua thap vuot xa cong trinh thu hai, Tuong đai Washington cao 170 met o Hoa Ky. Truoc khi thap Eiffel hoan thanh, ngoai Tuong đai Washington, tren the gioi cung chi co hai cong trinh khac cham toi con so 150 met la nha tho Đuc Ba Rouen cua Phap cao 150 met va nha tho lon Koln cua Đuc cao 169 met.
Trong the ky XIX, đa co nhieu du an ve mot cong trinh 300 met hay 1000 foot, nhu cua Jules Bourdais nguoi Phap hay hai ky su Clarke va Reeves nguoi My, nhung thap Eiffel la du an duy nhat thanh hien thuc. Nam 1890, tai Luan Đon, voi du đinh xay dung mot thap moi, mot cuoc thi kien truc đuoc to chuc nhung cac ban ve gui toi phan nhieu qua tuong đong voi thap Eiffel. Cuoi cung ban giam khao cung trao giai cho mot ban thiet ke voi cong trinh cao 1200 foot. Gustave Eiffel đuoc moi thuc hien nhung đa tu choi. Đuoc bat đau vao nam 1892, đen nam 1895, khi đa đuoc 155 foot, cong trinh phai dung lai do nen đat yeu.
Thap Eiffel con giu vung danh hieu cong trinh cao nhat cho toi tan nam 1930, khi toa nha Chrysler đuoc khanh thanh tai New York. Neu tinh khoang thoi gian giu danh hieu thi thap Eiffel đat 41 nam, cung la con so ky luc tu thoi điem hoan thanh cua thap toi nay. Sau toa nha Chrysler, cac cong trinh cao nhat the gioi thuong nhanh chong bi truat ngoi.
Khi moi hoan thanh, chieu cao cua thap Eiffel la 300 met. Sau đo, voi viec đat đat co va cac ang ten, tong chieu cao cua cong trinh đuoc tang len. Su thay đoi nhiet đo cung anh huong đen chieu cao cua thap do hieu ung gian no nhiet.Vao mua đong thap Eiffel bi co lai va ngan đi 10 cm, nguoc lai vao mua he thap cung cao len 15–17 cm. Lan đo đac gan đay, ngay 2 thang 4 nam 2022, tong chieu cao cua thap cung ang ten la 330 met. Thap Eiffel van la cong trinh cao nhat Paris va đung thu nam nuoc Phap.


= Cong trinh noi tieng =

Voi thanh cong va dau an kien truc, thap Eiffel nhanh chong tro thanh bieu tuong cua Paris, mot thanh pho von đa co nhieu cong nhieu noi tieng khac. Qua hon mot the ky, thap Eiffel la mot trong nhung cong trinh noi tieng nhat, thu hut nhat va xuat hien trong rat nhieu tac pham van hoc, đien anh, hoi hoa, nhiep anh...
Vao nam 1996, vien SOFRES, co quan đieu tra xa hoi cua Phap, thuc hien mot cuoc đieu tra tu 15 thang 3 toi 2 thang 4 tai Y, Anh, Tay Ban Nha, Đuc, My va Nhat. Voi cau hoi "Ban hay neu ba cong trinh chau Au ma ban biet, du chi cai ten", thap Eiffel đung đau trong ket qua tai ca sau quoc gia. Cac cong trinh noi tieng khac cua Paris nhu Khai Hoan Mon, nha tho Đuc Ba, Louvre, lau đai Versailles cung đat đuoc thu hang cao. Theo cac y kien trong cuoc đieu tra, thap Eiffel con la bieu tuong cho chau Au va la cong trinh đuoc nhung nguoi tra loi vieng tham nhieu nhat, sau cong trinh o chinh nuoc ho.
Tren khap the gioi, nhieu ban sao va cac cong trinh mo phong theo thap Eiffel đuoc xay dung. Tai Hoa Ky, khach san va song bai Paris Las Vegas gan Las Vegas, Nevada, thuc hien ban sao cac cong trinh noi tieng cua Paris: Khai Hoan Mon, nha hat Opera Garnier va mot thap Eiffel co chieu cao 165 met. Tuong tu, tai thanh pho Hang Chau, Trung Quoc, mot Paris thu nho đuoc xay dung voi thap Eiffel cao 108 met. Cung o Trung Quoc, thanh pho Tham Quyen con co mot ban sao khac cao khoang 100 met.
O Đuc, thap truyen thanh Berlin, kien truc mo phong thap Eiffel, đuoc xay dung tu 1924 toi 1926 bang chat lieu thep, cao 150 met. Noi tieng hon, thap Tokyo tai Nhat Ban đuoc hoan thanh nam 1958, co chieu cao 333 met.


Khai thac thuong mai Theo van ban ngay 8 thang 1 nam 1887, trong thoi gian Trien lam the gioi 1889, thap Eiffel la tai san cua nha nuoc Phap, con tu sau trien lam, quyen so huu se thuoc ve chinh quyen thanh pho Paris. Cung theo ban thoa thuan nay, Gustave Eiffel đuoc đung ten khai thac cac loi ich cua cong trinh va đuoc huong lai tu hoat đong kinh doanh thap Eiffel trong vong 20 nam, tu 1 thang 1 nam 1890 đen 31 thang 3 nam 1909. Voi viec đau tu bien thap Eiffel tro thanh noi thuc hien cac thi nghiem khoa hoc va đat tram phat song, Gustave Eiffel đa keo dai quyen khai thac thap them 70 nam, tinh tu ngay 1 thang 1 nam 1910.
Sau khi quyen khai thac cua Gustave Eiffel het hieu luc, hoi đong thanh pho Paris giao viec kinh doanh thap tu nam 1980 đen nam 2005 cho Cong ty khai thac thap Eiffel moi (Societe nouvelle d'exploitation de la tour Eiffel - SNTE). SNTE co 30% von so huu cua thanh pho Paris va 70% von so huu cua SAGI (Societe anonyme de gestion immobiliere - Cong ty đai chung kinh doanh đia oc). Ban than SAGI cung la mot cong ty lien doanh voi 40% von cua thanh pho Paris va 60% von cua Perexia, mot chi nhanh cua ngan hang Caisse d'Epargne.
Tu ngay 13 thang 12 nam 2005, quyen kinh doanh thap đuoc chuyen cho Cong ty khai thac thap Eiffel (Societe d'exploitation de la tour Eiffel - SETE). SETE co 60% von cua chinh quyen thanh pho va 40% von cua cac cong ty tu nhan, gom BTP Eiffage, Unibail, LVMH, Dexia va EDF. Hien nay cong viec kinh doanh thap đem lai viec lam cho khoang 500 nguoi. Trong đo 250 nhan vien do SETE truc tiep quan ly gom tiep tan, ky thuat va hanh chinh... 250 nhan vien con lai thuoc cac cong ty đuoc nhuong quyen kinh doanh (nha hang, quay luu niem) hoac co hoat đong tai thap (Buu đien Phap, TDF, canh sat).
Ngay tu khi đuoc trao quyen kinh doanh, Gustave Eiffel đa tinh toi viec khai thac thuong mai hinh anh cua thap. Jules Jaluzot, giam đoc he thong cua hang Printemps tung đe nghi đuoc mua lai quyen khai thac hinh anh đe san xuat hang loat ban sao thap Eiffel, bay ban tai cac cua hang Printemps. Sau nhieu lan tu choi, cuoi cung Gustave Eiffel quyet đinh đua quyen khai thac hinh anh thap Eiffel ra pham vi cong cong. Ke tu nam 1889, đa co hon 5 ty tam buu thiep in hinh thap Eiffel đuoc ban ra. Thap Eiffel la cong trinh co luong buu thiep đuoc ban lon nhat the gioi.


= Quyen tac gia anh chup ban đem =
Cong ty khai thac thap Eiffel đoi hoi ban quyen ve viec chup hinh truc dien ban đem cong trinh:

Nen tang phap ly cua đoi hoi nay khong ro rang va cung chua đuoc mot toa an cua Phap nao bao ve cho quyen loi đo cua SETE.


Trang hoang = Son =
Tu khi khanh thanh toi nay, thap Eiffel đa đuoc son lai 17 lan, tuc trung binh 7 nam mot lan. Thap cung trai qua nhieu mau sac, tu nau đo toi vang son roi cuoi cung la mau nau đong nhu ngay nay. Moi lan son lai, thap Eiffel can toi 60 tan son cung 50 km day va 2 hecta luoi cho viec bao hiem, 1500 choi, 5000 đia mai... va mot đoi 25 nguoi lam viec trong hon mot nam.
Gan đay nhat, thap Eiffel đuoc son lai tu thang 12 nam 2001 toi thang 6 nam 2003. Theo ke hoach, lan son ke tiep se đuoc bat đau vao cuoi nam 2008.


= Chieu sang =

Bat đau ngay tu luc chua hoan thanh, roi sau khi xay dung xong va cho toi ngay nay, nhieu bien phap chieu sang đa đuoc su dung đe lam noi bat thap Eiffel: gaz, đien, đen neon, đen natri va phao hoa.
Nam 1888, khi con đang xay dung, phao hoa đa đuoc ban o tang ba cua thap. Ngay nay, thap Eiffel la đia điem ban phao hoa truyen thong cua ngay quoc khach Phap, 14 thang 7. Nam 1889, trong khoang thoi gian đau tien, thap đuoc thap sang nho 10.000 bac gaz. Nhung tu 1900, trong chuong trinh cua Trien lam the gioi o Paris, viec thap sang đuoc thay bang đien.
Nam 1925, Andre Citroen lap đat mot bang quang cao lon cho nhan hieu cua minh, trai cho toi tan phia tren đinh thap. Chieu sang bang 250.000 bong đien voi 6 mau sac, nhan hieu xe hoi "Citroen" đuoc viet theo loi Art deco. Quang cao nay con tiep tuc treo cho toi tan nam 1933 khi thanh pho nang gia len gap sau lan so voi nam 1926. Nam 1937, danh cho Trien lam quoc te nghe thuat ung dung, Andre Granet đua ra phuong phap chieu sang moi lam noi bat cau truc nhu đang ten cua thap.
Nam 1985, SNTE, cong ty moi khai thac thap Eiffel tu 1980, lap đat mot he thong chieu sang mau vang da cam vao ben trong cua thap voi 352 đen chieu natri. Sau đo thap đuoc trang bi them cum đen pha o đinh, chieu sang quet qua bau troi Paris voi khoang cach toi 80 km. Hai "pha" nay bao gom bon đen chieu chuyen đong voi cac đen xenon 6000 Watt, tuoi tho khoang 1200 gio va đuoc đieu khien bang may tinh. Bon đen chieu tao thanh hinh chu thap, lan luot tung cap đoi dien chieu sang sau moi mot phan tu vong xoay.
Nam 1999, mot đong ho đem nguoc đuoc tao boi cac ngon đen lap tren thap Eiffel, tinh thoi gian toi nam 2000. Nam 2000, thap đuoc trang bi them 20.000 bong đien nhay vao 10 phut sau 12 gio trua va 5 phut moi luc chuyen gio tu khi troi toi toi 1 gio sang. Đe ket thuc, vao luc 1 gio sang, cac đen nay nhap nhay them 10 phut, khong cung he thong chieu sang thuong.
Thang 6 nam 2003, cac đen nhay đuoc ung dung ky thuat moi. Tu khi troi toi cho toi 1 gio sang vao mua đong, 2 gio sang vao mua he, moi lan chuyen gio, 20.000 bong đen nhay trong 10 phut. Khi ket thuc, tuc 1 gio sang vao mua đong hoac 2 gio sang vao mua he, cac đen nay se sang lap lanh trong muoi phut, sau khi đa tat he thong chieu sang thuong.


Thap Eiffel voi nghe thuat Ngay tu thang 2 nam 1887, truoc khi hoan thanh, thap Eiffel đa chiu su chi trich cua rat nhieu nghe si lon cua thoi ky đo. Alexandre Dumas con, Guy de Maupassant, Charles Gounod, Leconte de Lisle, Victorien Sardou, Charles Garnier, Francois Coppee, Sully Prudhomme, William Bouguereau va Ernest Meissonier đa cung nhau soan mot buc thu noi tieng đe đa kich "cai vo tac dung va quai di cua thap Eiffel", đang ngay 17 thang 2 nam 1887 tren to Le Temps. Nguoc lai, nhung nghe si khac to ra thich thu voi cong trinh moi va ngon thap tro thanh mot đe tai, hoac xuat hien, pho bien trong nghe thuat.


= Hoi hoa =

Ngay tu khi viec xay dung chua hoan thanh, Georges Seurat roi Paul-Louis Delance đa lay thap Eiffel lam chu đe cho sang tac cua minh. Nam 1889, hoa si Roux tai hien Le hoi đem Trien lam the gioi 1889 va Jean Beraud voi Loi vao Trien lam 1889.
Tiep đo, rat nhieu hoa si tiep tuc lay cam hung tu thap Eiffel, nhu: Douanier Rousseau, Paul Signac, Pierre Bonnard, Maurice Utrillo, Marcel Gromaire, Edouard Vuillard, Albert Marquet, Raoul Dufy, Marc Chagall va Henri Riviere. Nhung hoa si ve nhieu nhat va lay cam hung truc tiep tu thap Eiffel la Robert Delaunay. Trong khoang thoi gian tu 1910 đen 1925, Robert Delaunay đa ve khoang 30 buc son dau tren toan voi thap Eiffel la chu đe trung tam.
Ngoai ra co the ke toi Andre Juillard voi bo 36 cai nhin ve thap Eiffel (36 vues de la tour Eiffel) theo phong cach cua Hokusai voi 36 cai nhin ve nui Phu Sy. Tuong tu Henri Riviere cung co 36 cai nhin ve thap Eiffel voi phuong phap in thach ban.


= Am nhac =
Thap Eiffel la cam hung cho nhieu ca si, nhung tren het, thap cung bai co Champ-de-Mars va ca vuon Trocadero la noi to chuc rat nhieu cac buoi hoa nhac lon. Ngay 25 thang 9 nam 1962, đe quang ba bo phim The Longest Day, nha san xuat Darryl F. Zanuck đa to chuc mot buoi bieu dien lon o Paris. Dip đo, Edith Piaf, cung voi 1500 ong phao hoa, đa bieu dien tren tang hai cua thap truoc 25.000 khan gia. Nam 1966, Charles Aznavour va Georges Brassens đa hat o đay, ung ho chien dich The gioi chong nan đoi. Ngay 14 thang 7 nam 1995, Jean-Michel Jarre to chuc buoi hoa nhac ky niem 50 nam thanh lap UNESCO, tap trung hon mot trieu khan gia. Gan đay nhat, ngay 10 thang 6 nam 2000, Johnny Hallyday co mot buoi bieu dien truoc 600 ngan khan gia, sau đo đuoc phat hanh thanh CD Johnny - Live a la tour Eiffel.


= Nhiep anh =
Trong nghe thuat nhiep anh, gan nhu tat ca cac nghe si lon đeu tung thuc hien it nhat mot hinh ve thap Eiffel. Co the ke đen Robert Doisneau voi La tour Eiffel "gondolee", Andre Kertesz voi Shadows, Marc Riboud voi Le peintre de la tour Eiffel hay Henri Cartier-Bresson...


= Van hoc =
Tu the ky XIX cho toi ngay nay, thap Eiffel xuat hien trong nhieu tac pham van hoc, ca o vi tri chu đe trung tam hoac chi nhu mot chi tiet to điem, đac biet voi cac nha van Phap, hay đung hon la van hoc tieng Phap. Tuy vay, cai moi va cai thoi thuong cua cong trinh khong con nen trong van hoc đuong đai, thap Eiffel it hien dien hon so voi the ky XIX va đau the ky XX.
Trong khi xay dung va khoang thoi gian đau sau khi hoan thanh, thap Eiffel la chu đe cua nhieu phan tich phe binh, thuong tieu cuc, đang tren bao chi. Ngay nhung dong đau tien cua La vie errante, Guy de Maupassant đa viet: "Toi roi bo Paris va ca nuoc Phap boi vi thap Eiffel hoan thanh lam toi qua chan nan...". Nhung sau đo, voi thanh cong lon cua thap trong viec thu hut cong chung, nhieu nha van đa can nhac va thay đoi y kien.
Roland Barthes trong La Tour Eiffel đang tai nam 1964 đa danh cho ngon thap rat nhieu cam tinh. Dino Buzzati trong Le K. viet ve mot cong nhan hu cau lam viec trong cong truong xay dung thap. Pascal Laine đe cap toi su thai nghen, qua trinh xay dung cong trinh trong Le Mystere de la tour Eiffel. Thi ca, thap Eiffel xuat hien trong tac pham cua Guillaume Apollinaire, Blaise Cendrars, Louis Aragon... Thap cung la chu đe cho vo kich Les Maries de la tour Eiffel cua Jean Cocteau nam 1921.


= Đien anh va truyen hinh =
Tu khi cong nghe đien anh bat đau phat trien, thap Eiffel co mat trong cac thuoc phim cua nhung đao dien noi danh nhat. Thoi ky đau, thap xuat hien trong cac bo phim tai lieu nhu Panorama pendant l'ascension de la tour Eiffel cua Louis Lumiere nam 1897, Images de l'exposition 1900 cua Georges Melies nam 1900. Tac pham hu cau đau tien voi thap Eiffel lam boi canh chinh la bo phim Paris qui dort (Paris ngu) cua Rene Clair nam 1923, dai 35 phut. Nam 1930, La Fin du monde (The gioi cham dut) cua Abel Gance la bo phim dai đau tien ve thap Eiffel, thoi luong 1 tieng 45 phut.
Tu nhung nam 1940, cac nha lam phim Hoa Ky bat đau quan tam toi thap Eiffel. Ernst Lubitsch, đao dien nguoi My goc Đuc thuc hien Ninotchka voi su tham gia cua Greta Garbo, su dung thap Eiffel nhu mot bieu tuong. Nam 1949, Burgess Meredith lan đau tien chuyen the cuon tieu thuyet cua Georges Simenon thanh tac pham đien anh The Man on the Eiffel Tower (Nguoi đan ong tren thap Eiffel).
Ngay 4 thang 6 nam 1966, bo phim truyen hinh quan trong đau tien ve thap, La Rose de fer (Bong hoa hong thep), phan thu 39 cua loat phim Cinq Dernieres Minutes (Nam phut cuoi cung).
Tu nhung nam 1980, thap Eiffel xuat hien trong rat nhieu bo phim My. Nam 1985, A View to a Kill, bo phim thu 14 ve điep vien 007 va la bo phim James Bond cuoi cung cua Roger Moore, lay thap Eiffel lam boi canh. Đien anh My ua chuong su dung hinh anh thap Eiffel bi pha huy nhu bieu tuong cho Trai Đat bi đe doa. Ngay tu nam 1953, trong bo phim The War of the Worlds (Chien tranh cac the gioi), thap Eiffel đa bi pha huy. Cuoi the ky XX, hinh anh nay đuoc cac bo phim khoa hoc vien tuong Independence Day, Mars Attacks! va Armageddon tiep tuc su dung.


= Cac loai hinh khac =
Sau hon mot the ky ton tai, hinh anh cong trinh noi tieng nay con đuoc su dung voi nhieu muc đich, loai hinh khac, nhu in tren tien xu, tien giay, tem, buu thiep, tro choi đien tu, truyen tranh...
Trong tro choi chien thuat thoi gian thuc Command & Conquer (1995), thap Eiffel la mot trong nhung muc tieu cua nhiem vu GDI (Global Defense Initiative). Nam nam sau đo, thap tiep tuc xuat hien trong phien ban moi cua tro choi nay. Trong tro choi cho Playstation Twisted Metal 2 (1996), thap Eiffel xuat hien o mot trong 11 cap đo, bai "Monumental Disaster" qua Paris. Cong trinh con hien dien trong nhieu tro khac nhu Onimusha 3: Demon Siege (2004), Evil Genius (2005) va Blazing Angels: Squadrons of WWII (2006).
Mot trong nhung cuon truyen tranh đuoc biet đen nhieu nhat co su dung thap Eiffel la Adele Blanc-Sec, tap hai: Le Demon de la tour Eiffel cua Jacques Tardi. Thap Eiffel cung xuat hien trong trang bia Blake et Mortimer cua Edgar P. Jacobs, tap 8 S.O.S. Meteores.


Cac su viec lien quan = The thao va nhung hanh đong mao hiem =
Chieu cao va su noi tieng khien thap Eiffel tro thanh đich ngam cho nhieu nha the thao trinh dien cung nhu nhung nguoi mao hiem thuc hien cac hanh đong lieu linh.
Thang 4 nam 1900, Henry Deutsch de la Meurthe treo giai thuong 100.000 franc (tuong đuong 320.000 euro hien nay) cho co may bay nao co the thuc hien hanh trinh khu hoi giua Saint-Cloud voi thap Eiffel trong vong duoi 30 phut va truoc han đinh thang 10 nam 1904. Ngay 19 thang 10 nam 1901, Alberto Santos-Dumont đa thuc hien trong vong 30 phut 42 giay voi mot kinh khi cau va đoat giai, chia se cung cac cong tac cua minh.
Ngay 4 thang 2 nam 1912, Franz Reichelt, mot tho may nguoi Ao, quyet đinh nhay tu tang hai cua thap, trang bi mot tam du tu che. Cu nhay cua Franz Reichelt đuoc ghi hinh va cuon phim tai lieu dai khoang vai chuc giay hien nay van con. Trong cuon phim, Franz Reichelt bat đau xoay nguoi, đoi dien voi may quay, tu hao khoe "chiec du", thuc te la mot kieu ao khoac đa đuoc thay đoi. Franz Reichelt leo len bep tang hai, do du mot khoang thoi gian kha lau, roi quyet đinh nhay va roi rat nhanh, nam bep tren mat đat. Đam đong to mo vay quanh chan thap Eiffel đe nhin thi the Reichelt va cai ho nho đe lai tren nen đat Champ-de-Mars. Kham nghiem tu thi cho thay Reichelt đa chet truoc khi cham đat boi con chan đong tim. Franz Reichelt la nguoi mo đau cho danh sach dai nhung ke mao hiem muon thu nhay tu thap Eiffel, trong đo mot so đa mat mang.
Mac du trong khi xay dung chi co mot tai nan chet nguoi – khong phai tai nan lao đong – nhung toi nay danh sach nhung nguoi chet lien quan đen ngon thap đuoc thong ke voi đu cac ly do khac nhau. Tu khi bat đau toi nay, con so nan nhan tu vong la 366 nguoi, ly do: cac cu the thao that bai, tai nan, tu tu... Tu nhieu thap ky, cong ty khai thac thap đa lap đat mot he thong luoi đe phong ngua cac tai nan cung nhu ngan chan nhung ke mao hiem. Mac du vay, nhieu nguoi bat chap nguy hiem van tim cach vuot qua. Nhu ngay 17 thang 5 nam 2005, mot nguoi Na Uy 31 tuoi đi cung hai nguoi ban, tat ca đeu la mon đo cua tro "base jump", leo len thap. Vuot qua đuoc luoi sat, nguoi đan ong Na Uy nay nhay tu tang ba xuong va chet vao luc 22 gio mac du co mang du.


= Victor Lustig: "nguoi ban thap Eiffel" =
Mot trong nhung su viec ghi dau an nhat, khong lien quan toi the thao, la vu lua đao cua Victor Lustig. Vao nam 1925, Victor Lustig, co su giup đo cua Dan Collins, biet danh "Dapper Dan", đa thanh cong trong viec lua ban thap Eiffel lam tung manh cho mot nguoi kinh doanh sat phe lieu.
Đoc tren bao đuoc tin thap Eiffel co the se bi pha do, Victor Lustig nay ra y đinh tao mot tai lieu gia đuoc in dau cua Bo Buu đien va Đien bao thanh lap to chuc chiu trach nhiem ve thap. Sau đo Lustig moi nam cong ty quan trong nhat ve sat phe lieu đen khach san sang trong Crillon tren quang truong Concorde cho mot cuoc giao dich kin. Victor Lustig đong gia thu truong con Dapper Dan vai chanh van phong. Victor Lustig phat bieu voi nhung đai dien cua cac cong ty: "Thua cac ngai, chinh phu se phai pha bo thap Eiffel! Va cac ngai tap hop o đay đe nhan thau cong viec đo!". Tiep theo, Victor Lustig đua cac đai dien ra tham thap bang xe limousine. Nguoi ca tin nhat đa đong y ky cho Victor Lustig mot tam sec lon, coi nhu qua lot tay.
Sau khi đa rut tien tu tam sec, hai ke lua đao tron sang Ao. Mot thoi gian sau, ca hai cung quay lai Paris voi y đinh tim nhung nha buon sat vun khac. Nhung vi canh sat theo doi nen Victor Lustig cung Dan Collins chay sang New York.
Su viec nay đuoc ghi lai trong cuon sach The Man Who Sold the Eiffel Tower (Nguoi đan ong ban thap Eiffel) cua James F. Johnson va Floyd Miller, nha xuat ban Doubleday phat hanh nam 1961. Nam 1964, Claude Chabrol thuc hien bo phim dua tren cau chuyen nay voi tua đe Les Plus Belles Escroqueries du monde (Cu lua đep nhat the gioi).


Luong khach vieng tham Sau thanh cong tuc khac cua Trien lam the gioi nam 1889, luong khach tham thap Eiffel giam xuong ngay nam tiep theo. Con so gan nhu giam lien tuc trong muoi nam cho toi Trien lam the gioi nam 1900, đat hon mot trieu khach. Luong khach tut xuong ngay nam 1901 roi bat đau tang cham, khoang tu 120.000 toi 260.000 cho đen nam 1914. Thoi gian Chien tranh the gioi thu nhat, tu 1915 đen 1918, thap Eiffel đong cua.
Sau chien tranh, tu 1919 toi 1939, thap thu hut khoang 480.000 khach moi nam va đat đinh 800.000 vao 1931 khi dien ra Trien lam thuoc đia va 1937 voi Trien lam the gioi. Tu 1940 đen 1945, mot lan nua, thap Eiffel phai đong cua boi the chien.
Sau Chien tranh the gioi thu hai, thap đuoc mo cua cho cong chung vao thang 6 nam 1946 va luong khach bat đau tang tro lai. Nam 1963 la nam đau tien thap Eiffel đat hai trieu khach vieng tham. Bat đau tu thoi gian nay, nho su phat trien cua du lich quoc te, luong khach cua thap tang đeu đan. Nam 1972, lan đau tien đat con so 3 trieu khach, nam 1984 đen con so 4 trieu, 1989 len toi 5 trieu va nam 1998 thap đon 6 trieu khach.
Cho toi ngay 31 thang 12 nam 2007, đa co 236.445.812 luot khach buoc chan len thap Eiffel. Con so 300 trieu khach su đoan se đat toi vao nam 2017.


= Mot trong nhung cong trinh thu hut nhat the gioi =
Nam 2007, thap Eiffel đat 6,893 trieu luot khach, la cong trinh thu phi đuoc vieng tham nhieu nhat tren the gioi. Tuy la bieu tuong noi tieng cua Phap, quoc gia đon luong khach quoc te nhieu nhat, nhung thap Eiffel khong phai đia điem đon tiep nhieu du khach nhat. Nha tho Đuc Ba Paris, đia điem mien phi đa thu hut 13,5 trieu luot khach, đung đau nuoc Phap. Disneyland, cong vien giai tri o ngoai o Paris, cung thu hut 12,5 trieu luot khach. Mang tinh chat du lich, khac voi cong vien Disneyland, thap Eiffel chi thu hut cac du khach tu noi khac toi tham Paris. Ly do thu phi va thoi gian xep hang mua ve cung lam giam bot mot so luong lon khach cua thap.
 


= Thong ke luong khach tham thap tung nam =
 

 


= Thong ke tong luong khach tinh đen tung nam =
Thong ke tong luong khach tinh đen tung nam, trong đo hai khoang thoi gian Chien tranh the gioi thu nhat va Chien tranh the gioi thu hai thap Eiffel đong cua. Thang 6 nam 1946, thap mo cua tro lai.
 


Tram phat song Thap Eiffel la tram phat thanh song analog chinh cho toan vung Paris. Ngoai ra, thap cung phat cac song phat thanh FM, truyen hinh analog va truyen hinh ky thuat so.


= Truyen thanh =
Khoang 30 chuong trinh FM đuoc phat tu thap, trong đo co:


= Truyen hinh =
Tu ngay 31 thang 3 nam 2005, truyen hinh ky thuat so mat đat đuoc phat song tu thap Eiffel.


Chu thich Lien ket ngoai Trang chinh thuc cua Thap Eiffel (tieng Anh)
Trang chinh thuc cua Thap Eiffel (tieng Phap)