Felicette (phat am tieng Phap: [fe.liː.sɛt]) la con meo đau tien đa đuoc phong vao khong gian. No đuoc nguoi Phap phong vao khong gian ngay 18 thang 10 nam 1963 va la con meo duy nhat song sot sau chuyen phi hanh vu tru. Mot con meo thu hai đa đuoc phong vao khong gian vao ngay 24 thang 10, nhung chuyen bay that bai va con meo đa chet.
Felicette đa đuoc ky niem tren tem buu chinh tren toan the gioi, va vao nam 2017, mot chien dich tai tro cho mot đai tuong niem con meo đau tien bay vao khong gian đa đuoc phat đong.


Nhung con vat bay vao khong gian truoc con nguoi Ngay 3 thang 11 nam 1957, Lien Xo đa phong con cho Laika len vu tru tren tau Sputnik 2. Laika la mot con cho hoang o Moskva. Tuy no chet trong nhiem vu khong gian, nhung van đuoc ghi nhan la đong vat đau tien đuoc phong len vu tru va bay quanh Trai đat. Ngay 31 thang 1 nam 1961, la mot phan cua Chuong trinh Mercury, chu tinh tinh Ham tro thanh loai linh truong đau tien đuoc phong len vu tru voi nhiem vu mot chuyen bay quy đao thap. Vao ngay 29 thang 11 nam 1961, Enos tro thanh con tinh tinh thu hai va đong vat linh truong thu ba sau cac phi hanh gia Yuri Gagarin va Gherman Titov, đat đuoc quy đao Trai đat. No đa bay quanh Trai đat trong 1 gio 28 phut, song sot sau chuyen bay va tro ve.
Felicette đuoc thu nghiem voi vai tro la con meo đau tien đuoc đua len vu tru. Cac nha khoa hoc Phap đa chon mot con meo vi ho đa co mot luong du lieu đang ke ve chung.
Chuong trinh ten lua cua Phap bat đau vao nam 1961. Can cu cua Phap o Sahara truoc đay đa tung phong thu nghiem voi hanh khach la ba con chuot.


Nhiem vu Felicette la mot con meo hoang voi mau long trang-đen, đuoc tim thay tren đuong pho Paris boi mot nguoi ban thu cung, va sau đo đuoc chinh phu Phap mua lai. Nam 1963, nguoi Phap đa huan luyen 14 con meo bang cach su dung mot so cach huan luyen tuong tu ma con nguoi đa trai qua, nhu may ly tam tai trong (G) cao va buong nen ap suat. Cac con vat đuoc huan luyen boi Trung tam Huan luyen va Nghien cuu Y hoc Hang khong (Centre d'Enseignement et de Recherches de Medecine Aeronautique - CERMA). Tat ca nhung con meo co đien cuc vinh cuu đuoc phau thuat cay vao nao đe đanh gia hoat đong than kinh. Felicette đuoc chon sau khi cac con meo khac trong nhom đeu bi thua can vao ngay thu nghiem. Nhung con meo đa đuoc đat ten truoc khi gioi thieu, co kha nang vi vay cac nha khoa hoc se khong gan bo voi chung.
Vao luc 8:09 sang ngay 18 thang 10 nam 1963, Felicette đuoc phong len vu tru tu Trung tam Thu nghiem thiet bi đac biet (Centre interarmees d'essais d'engins speciaux) o Algerie tren mot ten lua thu nghiem Veronique AGI 47 (san xuat tai Vernon, Haute-Normandie). Veronique đuoc che tao dua tren nen tang cua dong ten lua Aggergate cua Đuc trong The chien thu hai, va đuoc đua đen be phong ve tinh Diamant cua Phap. AGI Veronique đuoc phat trien cho Nam Vat ly Đia cau Quoc te (tieng Phap: Annee geophysique internationale) vao nam 1957 cho nghien cuu sinh hoc. Trong so 15 ten lua AGI 47 đuoc lap rap, 7 ten lua se mang theo đong vat song.
Nhiem vu la mot chuyen bay quy đao thap, keo dai 13 phut, đat đo cao 152 km va bao gom 5 phut khong trong luong. Felicette đa ha canh an toan sau khi khoang chua đuoc đay ra khoi ten lua va bung du xuong Trai đat. Sau khi thu nghiem thanh cong, biet danh "astrocat" (tam dich la "Meo vu tru") đa đuoc đat ten cho Felicette.

Tuy nhien, Felicette đa bi giet hai thang sau đo đe cac nha khoa hoc co the kiem tra nao cua no bang cach mo lay ra cac đien cuc. Mot con meo thu hai đa đuoc phong len vu tru vao ngay 24 thang 10, nhung con meo đo đa chet khi ten lua phong bi phat no. 


Di san Mot bai viet tren Space.com vao ngay 8 thang 11 nam 2017, viet ve đong gop cua Felicette trong cuoc đua vu tru:

Bai viet cung đe cap rang vao nhung nam 1960, cac nha khoa hoc muon tim hieu viec thieu trong luc se anh huong đen đong vat nhu the nao, đe hieu đieu gi se xay ra voi con nguoi va "nhung con meo nay đa đuoc đao tao chuyen sau giong nhu cac phi hanh gia cua con nguoi". Cuoi cung, Felicette đa đuoc chon cho nhiem vu so voi 13 con meo khac trong huan luyen mot phan do tinh cach binh tinh cua no.
Nam 1997, tem buu chinh ky niem Felicette va cac đong vat khac trong khong gian đa đuoc phat hanh o Tchad. Di san cua Felicette bi che khuat phan nao khi mot so tem ky niem tu cac quoc gia khac nhau xac đinh nham no la mot con meo đuc ten la Felix.


= Tuong =
Trong khi mot so đong vat khong phai nguoi khac bay vao vu tru đuoc ton vinh nhu nhung anh hung - Tinh tinh Ham đuoc chon cat tai Hoi truong Danh vong Khong gian Quoc te, va chu cho Laika co mot tuong đong tai co so đao tao phi hanh gia cua Thanh pho Ngoi Sao (tieng Nga: Звёздный городок, Zvyozdny gorodok) - Felicette lai khong co cong trinh tuong niem nao. Đe khac phuc đieu nay, vao nam 2017, mot chien dich gay quy cong đong đa đuoc khoi đau boi Matthew Serge Guy đe dung len mot buc tuong Felicette bang đong đe ky niem su đong gop cua con meo cho khoa hoc. Guy cung cho biet rang neu gay quy cong đong thanh cong, buc tuong đuoc len ke hoach thiet ke boi nha đieu khac Gill Parker, va se đuoc lap đat tai que huong cua Felicette, Paris. Mot ban phac thao so bo cua tuong đai mo ta mot con meo tren đau ten lua, va se bao gom mot tam bien co ten cua cac nha tai tro chinh. Tinh đen thang 4 nam 2018, hon 1.140 nguoi ung ho đa cam ket tong cong 43.323 bang cho du an, vuot qua muc tieu tai tro 40.000 bang. 


Xem them Laika, con cho đau tien khong gian
Ham, con vuon đau tien vao khong gian
Yuri Gagarin, con nguoi đau tien vao khong gian
Neil Armstrong va Buzz Aldrin, nhung nguoi đau tien đat chan tren Mat trang


Chu thich Lien ket ngoai Purr-n-Fur UK | Felicette the space cat, and the mythical Felix
First Cat in Space to Receive a Proper Memorial By Hanneke Weitering Space.com ngay 8 thang 11 nam 2017
A statue to Felicette, the first cat in space. Matthew Serge Guy