Viet Nam khong cong nhan hon nhan cung gioi, ket hop dan su, chung song co đang ky hay bat ky hinh thuc tuong tu nao khac cho cac cap đoi cung gioi. Hien phap Viet Nam 2013 đa quy đinh ro nguyen tac hon nhan phai dua tren che đo "mot vo mot chong". Đieu nay cung đuoc khang đinh cu the trong Luat Hon nhan va Gia đinh 2014 tai khoan 2, Đieu 8 voi noi dung: "Nha nuoc khong thua nhan hon nhan giua nhung nguoi cung gioi tinh". Tuy nhien, ve mat hinh thuc, viec to chuc đam cuoi giua cac cap đoi cung gioi tai Viet Nam van đuoc cho phep. Trong truong hop co xay ra tranh chap hoac mau thuan giua cac cung gioi thi se đuoc giai quyet theo Bo luat Dan su cua Viet Nam. Truoc đo, trong giai đoan tu nam 2001 đen nam 2014, chinh phu Viet Nam cam ket hon cung gioi, nhung viec chung song cung nhu to chuc đam cuoi cua cac cap đoi cung gioi van đuoc dien ra mac du đa co nhieu truong hop bi xu phat hoac can tro to chuc.
Nhung nam đau thap nien 2010, nhieu chien dich van đong cho viec hop phap hoa hon nhan cung gioi đa đuoc to chuc cong khai tai Viet Nam nhu Chien dich Toi Đong Y, VietPride, Vien nghien cuu Xa hoi, Kinh te va Moi truong Viet Nam...  nhan đuoc su ung ho tu Bo Y te va Bo Tu phap. Tuy nhien, van co nhieu tranh cai xoay quanh van đe nay vi ly do khong phu hop voi phong tuc tap quan Viet Nam hay lam "xoi mon cac gia tri truyen thong". Nhung quan điem phan đoi manh me nay đuoc đua ra boi Hoi Lien hiep Phu nu Viet Nam, Uy ban nhan dan Thanh pho Ho Chi Minh, Uy ban nhan dan thanh pho Ha Noi...
Sau nam 2020, cac cuoc van đong keu goi hop phap hoa hon nhan cung gioi tai Viet Nam van tiep tuc dien ra. Trong boi canh đo, nhieu cuoc khao sat cong luan đa đuoc thuc hien boi cac to chuc nhu Vien Xa hoi hoc Viet Nam, Hiep hoi Đong tinh, Song tinh, Chuyen gioi va Lien gioi tinh Quoc te, Trung tam Nghien cuu Pew nham tham do quan điem cua cong chung Viet Nam ve van đe nay.


Lich su = Giai đoan truoc nam 2000 =
Viec xac đinh ban than la nguoi đong tinh hoac cac hanh vi đong tinh chua tung bi coi la bat hop phap trong lich su Viet Nam. Đien hinh nhu nam 1476, su sach đa co ghi chep lai mot vu an lien quan đen hai nguoi phu nu co quan he đong tinh, tuy nhien, moi quan he nay khong bi len an hay xem la te nan xa hoi. Mac du he thong phap luat Viet Nam thuong đuoc cho la chiu anh huong tu Trung Quoc, nhung khi nha Thanh bat đau xu phat hanh vi quan he tinh duc cung gioi vao nam 1740 – lan đau tien trong lich su Trung Quoc xu phat hanh vi nay – thi trong bo luat cua nha Nguyen sau đo khong he co quy đinh nao xu phat hanh vi nay. Mot so tai lieu cung đa cho rang vua Khai Đinh mac du co đen 12 nguoi vo nhung lai co xu huong thich nguoi cung gioi. Vi khong co hung thu voi phu nu nen ong thuong bi noi la vo sinh. 
Đen khi Phap xam luoc Viet Nam, cuoc thao luan đau tien ve nguoi đong tinh o Viet Nam đuoc cho la bat nguon tu cac tai lieu phuong Tay khi thuc dan Phap ghi chep ve cac vung đat thuoc đia va đa mo ta cac hoat đong đong tinh nay la do ke thua tu van hoa Trung Quoc. Đen giai đoan chien tranh Viet Nam, o khu vuc mien Nam Viet Nam do chinh phu Viet Nam Cong hoa kiem soat, Dan luat 1972 cung khong đe cap đen van đe hon nhan cung gioi. Tuy nhien, theo tai lieu "Transsexualism in Vietnam" thi hoat đong đong tinh luc nay bi xem la khong đuoc chap nhan va bi ket toi, nhung tren thuc te, cong đong nguoi đong tinh o Sai Gon van thuong xuyen tu hop o cac nha hang sang trong. Trong khi đo, o mien Bac do chinh phu Viet Nam Dan chu Cong hoa kiem soat, ca Sac lenh so 97/SL cua Chu tich Ho Chi Minh va Luat Hon nhan va Gia đinh nam 1959 cua nuoc nay cung khong đe cap cu the đen viec ket hon giua nhung nguoi cung gioi. Ca hai mien đa đeu ton tai van đe đong tinh, tuy nhien, o Bac Ky lai it đuoc ghi chep hon.
Sau khi Viet Nam thong nhat, Luat Hon nhan va Gia đinh 1959 đa đuoc đuoc ap dung tren ca nuoc. Chinh quyen moi đa kiem soat tinh duc bang cach đe cao chu nghia anh hung, keu goi tu bo tinh cam ca nhan vi loi ich tap the. Quan he truoc hoac ngoai hon nhan bi xem la trai phap luat va suy đoi. Đen nam 1986, Viet Nam ban hanh Luat Hon nhan va Gia đinh moi, song cac van đe lien quan đen hon nhan cung gioi van chua đuoc đe cap. Trong giai đoan nay, Viet Nam bat đau chuong trinh cai cach kinh te Đoi Moi, nhieu to chuc phi chinh phu đa đen Viet Nam đe "xoa bo cam giac toi loi cua ho ve chien tranh va sua chua nhung sai lam", đa mang theo cac quan điem ve xa hoi dan su va binh đang gioi. Ngay sau đo, chinh phu Viet Nam cho rang nhung anh huong toan cau nay, đac biet tu phuong Tay, đa lam suy giam gia tri đao đuc truyen thong, vien dan ca nhiem HIV đau tien tai TP.HCM nam 1990 nhu mot minh chung.
Sau Đoi Moi, mo hinh hon nhan cung bat đau coi mo, vuot ra cac khuon mau hon nhan truyen thong khi gioi tre co quyen tu do lua chon ban đoi, tinh duc truoc hon nhan, song thu, lam cha me đon than va quan he cung gioi. Truoc van đe nay, chinh phu đa đua ra cac dien ngon ca ngoi phu nu la yeu to then chot giup duy tri hanh phuc gia đinh. Nguoc lai, cac mo hinh gia đinh va thuc hanh phi di tinh đa bi xem la hanh vi khong the chap nhan, khong phu hop voi hinh mau va do đo bi ky thi. Trong giai đoan 1997–1998, nhieu đia phuong o phia Nam cua Viet Nam đa xuat hien viec cong khai to chuc đam cuoi cua cac cap đoi cung gioi. Mot so cap đoi tham chi con bi ep buoc ky cam ket khong đuoc chung song voi nhau. Co cap đoi đa xin giay đang ky ket hon nhung bi chinh quyen đia phuong tu choi. Đen thang 6 nam 1998, van đe ket hon cung gioi đuoc trinh ra Quoc hoi va Viet Nam chinh thuc cam ket hon cung gioi. Sang nam 2000, khi Luat Hon nhan va Gia đinh moi đuoc thong qua, viec cam ket hon giua nhung nguoi cung gioi tinh tiep tuc đuoc duy tri.


= Giai đoan bi cam =
Sau khi luat Hon nhan va Gia đinh 2000 đuoc thong qua tai ky hop thu 7 cua Quoc hoi Viet Nam khoa X va co hieu luc tu ngay 1 thang 1 nam 2001, Viet Nam chinh thuc cam ket hon giua nhung nguoi cung gioi tinh. Hanh vi ket hon nay co the bi xu phat hanh chinh tu 100.000 đen 500.000 đong. Chi mot nam sau, Bo Lao đong – Thuong binh va Xa hoi đa liet ke "đong tinh luyen ai" la mot trong nhung "te nan xa hoi". Ngoai ra, trong luat Binh đang gioi 2006, van đe binh đang chi ap dung cho nam va nu, khong bao gom nhung nguoi phi di gioi. Trong giai đoan nay, mot so đam cuoi cua cac cap đoi cung gioi khi to chuc đa bi chinh quyen can tro hoac xu phat hanh chinh. Tham chi, mot so thong tin cho rang cac cap đoi cung gioi sau khi to chuc đam cuoi con bi truc xuat khoi que huong. Viec ngan cam đa khien nhieu nguoi đong tinh phai che giau xu huong tinh duc cua minh, khong dam to chuc đam cuoi cung gioi do quan ngai ve viec vi pham phap luat. Theo mot khao sat cua iSEE vao nam 2012, nhieu nguoi đong tinh nam đa phai ket hon gia voi nguoi di tinh do ap luc tu gia đinh va xa hoi. Tham chi, khi phat hien con minh co tinh cam voi nguoi cung gioi, nhieu bac phu huynh đa đua con đi kham benh, tim đen thay cung hay cuong ep ket hon voi nguoi di tinh đe "chua benh đong tinh".
Tu đau nhung nam 2000, truyen thong va nganh giai tri Viet Nam bi cho la đa gop phan cung co đinh kien voi nguoi LGBT qua cac hinh anh tieu cuc va gieu cot. Nghien cuu cua iSEE va Khoa Xa hoi hoc – Hoc vien Bao chi va Tuyen truyen cho thay nhieu nha bao su dung ngon ngu đinh kien, mo ta đong tinh nhu hanh vi lech lac, gay nghien, gan lien voi loi song khoai lac, buong tha va nguy hiem. Truyen thong thuong giat tit lien he đong tinh voi viec quan he bua bai, mai dam hay tham chi la giet nguoi. Nhung đinh kien nay phan nao đa khien ho e ngai cong khai ban dang gioi va xu huong tinh duc vi so bi gan voi hinh anh tieu cuc. Ngoai ra, trong giai đoan tu nam 1992 đen 2005 khi so ca nhiem HIV o Viet Nam tang manh, chinh phu đa tap trung duy nhat vao nhom nam thanh nien su dung ma tuy, trong khi lai bo qua nhom nam co quan he tinh duc voi nam. Đinh kien va ky thi đa khien ho phai song kin đao va lam lan rong dich benh. Khong chi vay, viec xem nhom nay la "te nan xa hoi" phan nao cung khien HIV bi gan lien voi suy nghi la do "suy đoi đao đuc" hon la thieu kien thuc ve phong ngua. Tu đay, ho bi gan lien voi dich benh va đinh kien nhieu hon nua. Mai đen nam 2006, Quoc hoi Viet Nam moi chinh thuc xep ho vao nhom nguy co cao can đuoc uu tien ho tro. 
Mot so "cho tinh" cho nguoi đong tinh đa hinh thanh tu giai đoan nay. Đang tai tren bao Cong an nhan dan, thi cac thanh phan tai "cho" nay bao gom nhieu tang lop khac nhau tu cong chuc, sinh vien, lao đong tu do... va tham chi la đa co vo. Đong thoi, to bao cung nhan đinh "cang co vi tri xa hoi" thi ho cang phai "giau đi than phan cua minh". Cho đen truoc khi bai bo lenh cam, khoang mot phan ba nguoi đong tinh Viet Nam đa phai "song kin". Phan lon nguoi đong tinh thuong che giau xu huong tinh duc cua minh do lo ngai phu huynh buon va phan ung tieu cuc tu nhung nguoi xung quanh. Trong nghien cuu thuc hien tu 2009 đen 2012 cua iSEE đa co nhung y kien cho rang đong tinh la benh va la thoi xau co the lay lan, hay quan điem ho nhu vay la vi thieu su cham soc, yeu thuong va day do tu phu huynh. Tham chi, 48% con cho rang LGBT co kha nang "chua tri". To chuc CARE International cung chi ra rang đinh kien va phan biet đoi xu cung đa lam gia tang su ngheo đoi cua nhom nguoi nay. 
Tuy nhien, tu nua cuoi thap nien 2000, mot so to bao tai Viet Nam đa bat đau đang tai nhung thong tin phan đoi su phan biet đoi xu đoi voi nguoi đong tinh va keu goi phap luat bao ve quyen loi cua ho tren cac mat bao lon nhu Tuoi Tre, Thanh Nien, VnExpress, Sai Gon Tiep Thi, Cong an nhan dan, Tien Phong... hay tham chi la nhung kenh thuoc Đai Truyen hinh Viet Nam nhu VTV3, VTV1, VTV4 va VTV6. Nam 2007, Vien nghien cuu Xa hoi, Kinh te va Moi truong Viet Nam (iSEE) đuoc thanh lap boi nha hoat đong Le Quang Binh, voi trong tam nghien cuu ve cac nhom dan toc thieu so va cong đong LGBT. Mot nam sau khi thanh lap, Vien nay đa cho ra đoi Nhom Ket noi va Chia se Thong tin (ICS) nham van đong cho quyen LGBT tai Viet Nam. To chuc nay sau đo đa đuoc nang cap va tro thanh Trung tam ICS. Trung tam nay sau đo cung đa to chuc cac buoi hoi đam o khap 30 truong đai hoc, cau lac bo, nhung nhom thanh nien. Cac to chuc khac lien quan đen cong đong LGBT nhu Hoi phu huynh va nguoi than cua LGBT Viet Nam (PFLAG Vietnam) cung đuoc thanh lap. Đen nam 2011, cuoc hoi thao đau tien ve quyen cua nguoi đong tinh đa đuoc to chuc tai Viet Nam voi chu đe "Thuc đay va bao ve Quyen cua cong đong LGBT" va đuoc đang tai cong khai tren bao Đang Cong san Viet Nam. So luong nguoi di tinh ung ho cho cong đong nay đuoc cho la đa gia tang.


= No luc hop phap hoa =


 Thap nien 2010  Nam 2012 đanh dau lan đau tien VietPride, mot ngay hoi tu hao cua cong đong LGBT, đuoc to chuc cong khai tai Viet Nam. Cung nam, mot đam cuoi đong tinh nu o Ca Mau va mot đam cuoi đong tinh nam o Kien Giang đa tro thanh chu đe gay tranh cai sau khi bi chinh quyen đia phuong can tro va xu phat hanh chinh vi to chuc đam cuoi. Truoc tinh hinh nay, vao thang 5, Bo Tu phap Viet Nam đa ban hanh cong van 3460/BTP–PLDSKT nham thu thap y kien ve viec sua đoi Luat Hon nhan va Gia đinh 2000, bao gom ca van đe ket hon va chung song giua nhung nguoi cung gioi tinh, truoc ky hop Quoc hoi khoa XIII. Mot cuoc hoi thao đe cap đen van đe nay voi chu đe "Nhan dien nhung bat cap trong Luat Hon nhan va Gia đinh nam 2000 tu goc nhin thuc tien" đa đuoc to chuc sau đo. Bo Y te Viet Nam, Vien Nghien cuu thanh nien thuoc Trung uong Đoan Thanh nien Cong san Ho Chi Minh va Uy ban nhan nhan mot so tinh cung đe xuat viec bo sung hon nhan cung gioi vao Luat Hon nhan va Gia đinh nham cho phep ket hon, đam bao hon nhan va gia đinh cua cac cap đoi nay theo quy đinh cua phap luat, đong thoi khong đuoc can thiep vao cuoc song vo chong cua nguoi đong tinh. Trong khi đo, ngoai viec keu goi do bo lenh cam đoi voi hon nhan cung gioi, Vien kiem sat nhan dan toi cao, Bo Lao đong – Thuong binh va Xa hoi va Uy ban nhan dan mot so tinh đa đe xuat bo sung them cac quy đinh đe giai quyet nhung van đe phap ly phat sinh tu viec chung song cua cac cap đoi cung gioi. Trai lai, Uy ban nhan dan thanh pho Ha Noi, Uy ban nhan dan Thanh pho Ho Chi Minh, Hoi Lien hiep Phu nu Viet Nam... lai đe xuat khong nen thua nhan hon nhan cung gioi, voi ly do rang Viet Nam chua xac đinh đuoc so luong nguoi đong tinh va viec chap nhan hon nhan cung gioi co the khong phu hop voi phong tuc tap quan Viet Nam, đong thoi co nguy co lam "xoi mon cac gia tri truyen thong". Đai dien Hoi Lien hiep Phu nu Viet Nam con nhan manh rang viec ket hon la phai "giai quyet nhu cau sinh ly va noi giong", do đo khong can thiet phai thay đoi luat.
Truoc khi sua đoi Luat Hon nhan va Gia đinh 2014, Thu tuong Nguyen Tan Dung đa goi van đe hon nhan cung gioi la mot "thuc te xa hoi" va "van đe toan cau", đong thoi cho rang can đua van đe nay vao Luat Hon nhan va Gia đinh đe thao luan. Tuy nhien, Chu nhiem Uy ban Dan toc Giang Seo Phu lai phan đoi viec nay vi cho rang no "chua phu hop voi truyen thong". Ong khang đinh, du co cong nhan thi ong van cam thay "gon gon", nhung van nhan manh rang can đam bao quyen loi cho ho. Ngoai ra, Nguyen Minh Thuyet – Nguyen Pho Chu nhiem Uy ban Van hoa, Giao duc, Thanh nien, Thieu nien va Nhi đong cung cho rang "tinh cam" va "tam ly" moi chinh la nhung can tro lon nhat trong cong cuoc hop phap hoa hon nhan cung gioi tai Viet Nam, chu khong phai do quy đinh cua phap luat. Ong cung noi them viec hop phap hoa hon nhan cung gioi se chi "đuoc" chu khong mat gi. Đen thang 7 nam 2013, Vu truong Vu Phap luat dan su – kinh te thuoc Bo Tu phap Duong Đang Hue đa đe xuat bai bo quy đinh cam ket hon giua nhung nguoi cung gioi tinh trong Luat Hon nhan va Gia đinh 2000. Tuy nhien, se co them quy đinh ve viec "Nha nuoc khong thua nhan viec ket hon giua nhung nguoi cung gioi tinh". Ong cho rang viec thay đoi nay "đa la su thay đoi thai đo cua Nha nuoc". Vao ngay 24 thang 9 nam 2013, Nghi đinh 110/2013/NĐ–CP chinh thuc đuoc ban hanh va bai bo quy đinh xu phat đoi voi viec to chuc đam cuoi cung gioi tai Viet Nam. Nghi đinh co hieu luc tu ngay 12 thang 11 cung nam. Trong truong hop chinh quyen đia phuong can thiep hoac can tro đam cuoi, nguoi dan đuoc phep su dung Nghi đinh đe bao ve loi ich hop phap cua minh.

Vao thang 11 nam 2013, Viet Nam đa thong qua Hien phap moi, trong đo Đieu 64 cua Hien phap 1992 đuoc thay the bang Đieu 36 cua Hien phap 2003 voi quy đinh ve hon nhan đuoc đoi moi nhu sau: "Nam, nu co quyen ket hon, ly hon. Hon nhan theo nguyen tac tu nguyen, tien bo, mot vo mot chong, vo chong binh đang, ton trong lan nhau". Truoc khoang thoi gian nay, mot chien dich van đong xa hoi keu goi ung ho hon nhan cung gioi mang ten Toi Đong Y đa đuoc to chuc tu ngay 13 đen ngay 27 thang 10 nam 2013. Chien dich nay dien ra cong khai tai Ha Noi voi su tham gia cua nu ca si Thu Minh, co la nghe si đau tien cong khai ung ho chien dich van đong xa hoi. Chien dich đa thu hut đuoc 47.000 chu ky đien tu, keu goi Quoc hoi Viet Nam hop phap hoa hon nhan cung gioi. Vao đau nam 2014, khi Du luat Hon nhan va gia đinh đuoc đua ra ban luan o Uy ban thuong vu Quoc hoi, đa co đe xuat loai bo Đieu 16 ve viec giai quyet hau qua cua viec chung song giua cac cap đoi cung gioi, đong thoi chuyen huong bo sung khoan 2, Đieu 8 ve viec "Nha nuoc khong thua nhan hon nhan giua nhung nguoi cung gioi tinh". Cung trong thoi gian nay, Quoc hoi đa co đe xuat ve viec cho phep ket hop dan su giua cac cap đoi cung gioi.

Đen thang 5 nam 2014, Uy ban thuong vu Quoc hoi đa chinh thuc trinh Quoc hoi Viet Nam khoa XIII ve Du thao luat Hon nhan va Gia đinh, trong đo khong cong nhan hon nhan cung gioi. Lenh cam truoc đay đuoc bai bo va thay the bang quy đinh "Nha nuoc khong thua nhan ket hon giua nhung nguoi cung gioi tinh". Sau khi Du thao luat đuoc trinh len Quoc hoi, iSEE đa yeu cau chinh phu Viet Nam khoi phuc Đieu 16 cua du luat ban đau, quy đinh rang "Quyen va nghia vu đoi voi con cai, tai san, nghia vu va hop đong cua cac ben trong moi quan he chung song cua cac cap cung gioi se đuoc giai quyet theo thoa thuan cua cac ben; neu khong co thoa thuan, se đuoc giai quyet theo cac quy đinh cua Bo luat Dan su va cac luat lien quan khac". Đong thoi, to chuc nay cung xem viec khong cong nhan hon nhan cung gioi la trai voi Hien phap moi cua Viet Nam, quy đinh "moi nguoi đeu binh đang truoc phap luat. Khong ai bi phan biet đoi xu trong đoi song chinh tri, dan su, kinh te, van hoa, xa hoi".
Truoc đo, trong phien hop thu 25 cua Hoi đong nhan quyen Lien Hop Quoc vao ngay 24 thang 3 nam 2014, Viet Nam đa bo phieu ung ho viec "keu goi cong đong quoc te tich cuc bao ve quyen cua nhom nguoi đong tinh, song tinh va chuyen gioi". Vao ngay 19 thang 6 nam 2014, Luat Hon nhan va Gia đinh moi chinh thuc đuoc thong qua trong ky hop thu 7, va co hieu luc tu ngay 1 thang 1 nam 2015. Đong nghia voi viec hon nhan cung gioi khong con bi cam nhung cung khong đuoc hop phap hoa tai Viet Nam. Song, ve mat hinh thuc, viec to chuc đam cuoi cung gioi đuoc Nha nuoc cho phep. Trong phien Kiem điem Đinh ky Pho quat lan thu 3 cua Hoi đong Nhan quyen Lien Hop Quoc đoi voi Viet Nam dien ra vao ngay 22 thang 1 nam 2019, Iceland, Ha Lan va Canada đe xuat Viet Nam hop phap hoa hon nhan cung gioi. Tuy nhien, đen ngay 4 thang 7, Viet Nam đa "ghi nhan" (tu choi) cac đe xuat nay.
Trong khoang thoi gian nay, ngay hoi tu hao van đuoc to chuc thuong nien tai Viet Nam khong chi o Ha Noi – noi đau tien to chuc ngay hoi tu hao – ma con lan rong ra 36 tinh, thanh khac o Viet Nam bao gom Thanh pho Ho Chi Minh nham thuc đay quyen LGBT, trong đo co viec hop phap hoa hon nhan cung gioi. Theo Chuong trinh Phat trien cua Lien Hop Quoc, ngay cang co nhieu nguoi di tinh tai Viet Nam len tieng bao ve quyen loi cua nguoi đong tinh, đoi hoi su binh đang trong phap luat cho cong đong nay. Trong khoang thoi gian tu thang 5 nam 2012 đen thang 6 nam 2013, tong cong đa co 40 chuong trinh ve nguoi đong tinh va nguoi chuyen gioi tai Viet Nam. Cac quyen sach do nguoi LGBT viet ve nhung van đe cua ho cung đa đuoc xuat ban cong khai. Mac du lenh cam hon nhan cung gioi đa đuoc do bo, nhung tinh trang ky thi, bao luc hay phan biet đoi xu voi nguoi đong tinh van dien ra tai Viet Nam.


 Thap nien 2020  Mac du phap luat khong con cam, nhung do chua đuoc hop phap hoa va thieu cac quyen lien quan nhu quyen nhan than, quyen tai san nen cac cap đoi cung gioi tai Viet Nam thuong xuyen bi phan biet đoi xu tu gia đinh, noi lam viec, cung nhu đinh kien xa hoi trong truong hoc va benh vien. Nhung đinh kien nay ton tai manh me do anh huong cua van hoa bao thu, dua tren cac quan niem truyen thong ve xu huong tinh duc va ban dang gioi. Đieu nay đa dan đen nhieu truong hop tram cam va tu tu nhu vao nam 2020, mot cap đoi LGBT đa tu tu trong mot nha nghi o Ha Noi do ap luc tu gia đinh; hoac vao nam 2021, tai Thanh pho Ho Chi Minh, mot cap nu sinh trung hoc pho thong đa tu tu cung do ap luc tu gia đinh.
Vao nam 2021, iSEE cung voi Trung tam Nghien cuu Kinh te va Chien luoc Viet Nam (VESS) đa cong bo mot bao cao nghien cuu ve tac đong cua hon nhan cung gioi đoi voi nen kinh te Viet Nam, đay la mot trong nhung nghien cuu đau tien ve van đe nay tai Viet Nam. Đen cuoi nam, iSEE phat đong chien dich "Leave with Pride" voi thong điep keu goi xoa bo quan niem coi LGBT la mot loai benh can phai chua tri. Chien dich đua ra khau hieu: "Gia su LGBTQ+ la benh, ho co quyen đuoc nghi phep đe chua benh khong?". Mot nam sau đo, Bo Y te Viet Nam đa ra Cong van so 4132/BYT–PC đe nghi khong xem đong tinh la benh va khong can phai chua tri, đong thoi keu goi khong can thiep hay ep buoc đieu tri đoi voi nhung nguoi nay.
Vao ngay 10 thang 8 nam 2022, chien dich Toi Đong Y đa đuoc iSEE va trung tam ICS tai phat đong voi chu đe "Hon nhan khong khuon mau" nham muc đich hop phap hoa hon nhan cung gioi tai Viet Nam. Khoang 3 thang sau khi phat đong, Toi Đong Y đa thu hut gan 45.000 chu ky ung ho. Chien dich đuoc tai khoi đong trong boi canh Luat Hon nhan va Gia đinh du kien se đuoc xem xet sua đoi vao giai đoan 2024–2025. Tuy nhien, chuong trinh xay dung luat cua Quoc hoi Viet Nam giai đoan 2024–2025 lai khong co ke hoach sua đoi đao luat nay. Chien dich Toi Đong Y sau đo đa đuoc mo rong sang giai đoan tu nam 2025 đen nam 2030. Cuoi nam 2024, trong phien Kiem điem Đinh ky Pho quat lan thu 4 cua Hoi đong Nhan quyen Lien Hop Quoc đoi voi Viet Nam dien ra vao cuoi nam 2024, 3 nuoc Chile, Thuy Đien va Mexico đa co nhung đe xuat lien quan đen van đe hon nhan cung gioi. Tuy nhien, phia Viet Nam đa tu choi hai đe xuat cua Thuy Đien va Mexico nhung "chap nhan mot phan" voi đe xuat cua Chile la "Thuc đay binh đang hoan toan cho nguoi LGBTIQ+, sua đoi Luat Hon nhan va Gia đinh  nam 2014, nham cong nhan hop phap cac cap đoi cung gioi".


Van đe phap ly Hon nhan cung gioi hien khong đuoc cong nhan o Viet Nam, du đa co nhung cuoc thao luan soi noi ve van đe nay trong nam 2013 va nam 2014 khi Quoc hoi Viet Nam khoa XIII xem xet sua đoi Luat Hon nhan va Gia đinh. Đen ngay 19 thang 6 nam 2014, Luat Hon nhan va Gia đinh moi chinh thuc đuoc thong qua trong ky hop thu 7, va co hieu luc tu ngay 1 thang 1 nam 2015. Luat đa bai bo quy đinh cam ket hon giua nhung nguoi cung gioi tinh, nhung van khong thua nhan hon nhan giua nhung nguoi cung gioi tinh. Chinh vi vay, nhung van đe phap ly lien quan đen cac cap đoi cung gioi nhu quyen va nghia vu đoi voi nhau, quyen nhan than, quyen tai san, quyen nhan con nuoi, quyen thua ke hop phap, bao lanh hon nhan, va cac che đo phuc loi khac cung khong đuoc thua nhan. Mac du vay, Nha nuoc Viet Nam khong cam viec to chuc đam cuoi giua nhung nguoi cung gioi tinh va khi co phat sinh cac van đe phap ly trong qua trinh chung song thi se đuoc giai quyet theo Luat Dan su.
Trong khi đo, đoi voi quyen nhan con nuoi, cac cap đoi cung gioi khong the cung nhan con nuoi do hon nhan cung gioi chua đuoc hop phap hoa. Đieu nay co nghia la neu mot ca nhan trong cap đoi nhan con nuoi rieng, đua tre se khong đuoc huong đay đu cac quyen, nghia vu cham soc, nuoi duong, giam đoc, đai dien... cua cha/me la nguoi đong tinh. Đong thoi, viec mang thai ho vi muc đich nhan đao cung khong đuoc hop phap. Trong truong hop mang thai ho o nuoc ngoai, luat phap Viet Nam chua quy đinh cu the ve viec con sinh ra tu mang thai ho co đuoc xem la con hop phap cua nguoi LGBT hay khong. 


Nghien cuu = Giao duc =
Theo bao cao cua Co quan Phat trien Quoc te Hoa Ky tai Viet Nam vao nam 2014, 54% nguoi tham gia khao sat quan ngai ve viec truong hoc khong đam bao an toan cho hoc sinh LGBT. Trong so đo, 45% hoc sinh khong the hoc tap va phai bo hoc vi bi bao luc. Đac biet, mot phan ba so hoc sinh LGBT bi bao luc đa co y đinh tu tu, trong khi mot nua trong so nay đa co gang tu tu. Ngoai ra, theo cac nghien cuu cua To chuc Theo doi Nhan quyen vao nam 2020, Viet Nam chua co cac chinh sach va thuc hanh giao duc ve gioi tinh, xu huong tinh duc cung nhu ban dang gioi. Chuong trinh giang day chinh thong o Viet Nam cung khong đe cap đen cac van đe lien quan toi LGBT va su thieu giao duc nay đuoc cho la nguyen nhan khien phan lon hoc sinh tai Viet Nam thieu thong tin can thiet ve xu huong tinh duc va ban dang gioi. To chuc nay con cho rang viec khong đuoc giao duc đay đu đa gop phan cung co quan niem sai lam rang đong tinh la mot benh tam than co the chan đoan. Nhieu nguoi LGBT đa bi quay roi va phan biet đoi xu tai Viet Nam, khi cha me đua con cai cua minh đen cac co so y te tam than đe co gang đieu tri. Nhung hieu lam trong giao duc gioi tinh đa lam gia tang tinh trang bao luc đoi voi nguoi LGBT. Mot so truong hoc o Viet Nam đa ghi nhan tinh trang hoc sinh LGBT bi ban be cung nhu giao vien miet thi va đe doa bao luc. Mac du van đe bat nat hoc đuong cung xay ra, nhung theo cac nghien cuu cho thay tinh trang nay it pho bien hon.
Trong mot bao cao nghien cuu, iSEE đa keu goi đua giao duc ve LGBT vao chuong trinh pho thong duoi hinh thuc chinh khoa hoac ngoai khoa. Nha bao Lam Minh Tri tu tap chi Cong dan & Khuyen hoc cung đe xuat viec to chuc bo sung cac chuyen đe ve gioi nham trang bi them kien thuc ve LGBT cho giao vien va hoc sinh, giup phong tranh bao luc va phan biet đoi xu đoi voi nhom nguoi nay.


= Tac đong đen kinh te va du lich =
Theo cong bo cua Bloomberg đuoc dan loi tren bao Tuoi Tre, viec do bo lenh cam hon nhan cung gioi đuoc xem la mot trong nhung yeu to thuc đay manh me nganh du lich cua Viet Nam. Giam đoc Utopia Asia John Goss nhan đinh Viet Nam đa thu hut đang ke su quan tam trong linh vuc du lich nho moi truong tro nen "than thien voi nguoi đong tinh" va ong cho rang đieu nay co "tac đong tich cuc" đen nganh du lich. Theo thong ke tu Gay Hanoi Tours, luong khach đat cac chuyen du lich đa tang 50% trong nam 2014 sau khi bai bo lenh cam. Trong mot nghien cuu cua Thac si Tran Thi Tuyet Mai, mot thanh vien cua Vien Nghien cuu Phat trien Du lich thuoc Cuc Du lich Quoc gia Viet Nam, cung cho rang viec hop phap hoa hon nhan cung gioi đa gop phan tao đieu kien cho cac le hoi, su kien va chuyen du lich danh cho LGBT, đong thoi nang cao tam anh huong cua cua Viet Nam tren truong quoc te. Tien si Nguyen Thu Thuy, cung tu Vien Nghien cuu Phat trien Du lich, khang đinh rang Viet Nam co the phat trien cac san pham du lich "chuyen biet" danh cho LGBT, tap trung tai nhung thanh pho lon nhu Thanh pho Ho Chi Minh, Ha Noi, Đa Nang...
Nam 2022, Trung tam Nghien cuu Kinh te va Chien luoc Viet Nam (VESS) phoi hop cung iSEE đa cong bo nhung so lieu ve tac đong kinh te cua viec hop phap hoa hon nhan cung gioi. Theo bao cao, neu hon nhan cung gioi đuoc hop phap hoa, nho vao viec nang cao nang suat lao đong va tao ra moi truong lam viec hoa nhap, GDP cua Viet Nam co the tang 1,65% đen 4,36% trong vong 10 nam (tuong ung muc tang 0,165 đen 0,436% moi nam. Ngoai ra, mot so nganh nghe nhu to chuc tiec cuoi, xay dung gia đinh co the ghi nhan muc tang doanh thu tu 4,36% đen 5,26% so voi khi chua hop phap hoa hon nhan cung gioi. Tuong tu, mot cuoc hoi thao đuoc dien ra tai Dinh Đoc Lap vao nam 2024, đa cong bo bao cao tu Open For Business ve van đe "chay mau chat xam" o Viet Nam khi khong co cac chinh sach hoa nhap voi cong đong LGBT. Nhieu dien gia, chuyen gia va cac nha nghien cuu cung cho rang viec cong nhan hon nhan cung gioi se co loi cho kinh te Viet Nam. Đong thoi, viec hop phap hoa cung giup giam thieu tu 13 trieu đen 71 trieu đo la My chi phi lien quan đen cac van đe tam ly cua nguoi LGBT, trong khi đo, thiet hai nay theo Open For Business la 7,8 nghin ty đong.


Tranh cai = Kha nang duy tri noi giong va anh huong đen gia đinh truyen thong =
Mot so y kien cho rang viec "duy tri noi giong" la mot trong nhung muc đich quan trong cua hon nhan, đieu ma cac cap đoi cung gioi khong the thuc hien đuoc. Tuy nhien, mot so y kien phan bien rang khong phai nguoi di tinh nao cung co con, va cung khong phai tat ca nguoi đong tinh đeu khong the co con. Mot luat su tu Thanh pho Ho Chi Minh cung chia se: "Ban than nhung nguoi đong tinh đa phai chiu kho nhieu roi chu ho khong phai muon chay đua đoi đe bi xa hoi ky thi. Vi muon song that voi minh nen ho moi đau tranh đe đoi quyen đuoc tu do trong hon nhan". Ban luan ve van đe nay, Tien si Pham Quynh Phuong tu Vien nghien cuu van hoa thuoc Vien Han lam Khoa hoc xa hoi Viet Nam cung len tieng keu goi: "Hay cho con nguoi, khong phan biet di tinh hay đong tinh, đuoc quyen lua chon hanh phuc cua chinh minh".
Trong khi đo, Truong Hong Quang thuoc Vien Khoa hoc phap ly, Bo Tu phap lai cho rang viec đua ra van đe "noi giong" đe phan đoi hon nhan cung gioi xuat phat tu đinh kien va su ky thi. Ong Quang nhan đinh rang khai niem gia đinh khong co su thong nhat va phu thuoc vao quan niem cua tung xa hoi. Trong boi canh hien nay, sinh san khong con đuoc xem la muc đich hang đau cua hon nhan, ngay ca trong mot so gia đinh di tinh. Ong noi them rang gia tri cot loi cua gia đinh nam o nhung bien đong trong đoi song, chu khong lien quan đen hon nhan di tinh hay đong tinh. Đong thoi, ong Quang cung đe cap toi van đe "suy thoai noi giong" va cho rang đieu nay la "khong the" khi so nguoi đong tinh chi chiem 3% dan so, va ho van co the gop phan cai thien dan so thong qua viec nhan con nuoi va mang thai ho. Tien si Nguyen Thu Nam thuoc Vien Chien luoc va Chinh sach Y te thuoc Bo Y te cung khang đinh viec quan ngai ve su "diet vong" do hop phap hoa hon nhan cung gioi la khong co co so. Ong Nam dan chung cac nghien cuu tu nhung quoc gia đa hop phap hoa hon nhan cung gioi, cho thay viec nay khong anh huong tieu cuc đen dan so. Tuong tu, Nguyen Hong Mai tu Truong Đai hoc Van hoa Ha Noi cung cho biet nguoi đong tinh chi chiem mot phan nho dan so, do đo viec hop phap hoa hon nhan cung gioi khong gay anh huong đen tinh hinh dan so cua xa hoi.
Mot bao cao vao nam 2021 tu ba to chuc gom Khoa Luat, Đai hoc Quoc gia Ha Noi, iSEE va Trung tam Luat Chau A thuoc Truong Luat, Đai hoc Melbourne chi ra rang Viet Nam voi su anh huong sau sac tu van hoa A Đong đang đoi mat voi nhieu thach thuc trong viec hop phap hoa hon nhan cung gioi. Van hoa A Đong xem viec sinh con đe noi doi la mot trong nhung muc đich chinh cua hon nhan. Đong thoi, triet ly Khong Tu ve moi quan he giua Troi va Đat, am va duong nhan manh rang hon nhan "đung đan" phai do nam va nu thuc hien. Tuy nhien, bao cao nay cung nhan đinh rang van hoa la do con nguoi tao ra va no co the thay đoi theo su phat trien va nhu cau cua xa hoi. "Van hoa truyen thong" cung đuoc xem la mot trong nhung yeu to can tro lon nhat đoi voi viec hop phap hoa hon nhan cung gioi tai Viet Nam.


= Gay lech lac ve gioi va xu huong tinh duc cho gioi tre =
Theo mot khao sat do Vien iSEE thuc hien vao nam 2021 o Ha Noi va Thanh pho Ho Chi Minh, mot so y kien cho rang viec hop phap hoa hon nhan cung gioi se "anh huong rat lon đen nhung đua tre sau nay" va bay to quan ngai ve viec "khong biet đuoc ban than minh la nam hay nu" khi "choi voi" nguoi thuoc cong đong LGBT. Mot so khac lai cho rang tinh yeu cua nhung nguoi cung gioi chi la mot phong trao boc phat tu su "bong bot" va "nong noi" cua gioi tre. Tuong tu, trong mot ky yeu hoi thao đuoc to chuc tai Ha Noi nam 2021, cung co y kien cho rang gioi tre luon muon the hien ban than la nguoi theo kip thoi đai va viec trao quyen loi cho nguoi đong tinh co the dan đen tinh trang lech lac xu huong tinh duc. Trong mot bai viet tren bao Suc khoe & Đoi song, tac gia cho rang trong qua trinh truong thanh va hinh thanh nhan cach, con nguoi de bi anh huong boi nguoi khac. Neu "tinh trang lech lac" nay phat trien nhanh chong, khi đen tuoi day thi, nguoi đo se tro thanh nguoi đong tinh. Tuong tu, bao Hai Duong cung cho rang nhung cu soc ve tinh than, su thieu thon tinh cam gia đinh hoac tinh cach khong on đinh co the khien nhieu ban tre tim kiem tinh yeu cung gioi. To bao nay keu goi cac gia đinh can day cho con cai "tu chu truoc nhung cam do" va khuyen nghi nha truong quan tam nhieu hon đen viec giao duc gioi tinh cho hoc sinh. 
Trai lai, Vien iSEE cho rang nhung quan niem nay xuat phat tu hoi chung so đong tinh luyen ai va đuoc su dung nhu mot cach đe chong lai su cong khai cong khai xu huong tinh duc cua nguoi đong tinh. Nguyen Hong Mai, giang vien Truong Đai hoc Van hoa Ha Noi, cho rang "đong tinh thuoc ve tu nhien, khong phai la benh ma co the lay nhiem". Tuong tu, Thac si Huynh Van Thong thuoc Truong Chinh tri tinh Binh Thuan cho rang viec trao quyen loi cho nguoi đong tinh khong khong đong nghia voi viec co vu mot trao luu hay xu huong lech lac nao, ma thuc chat la đang gop phan xay dung mot xa hoi binh đang va nhan van hon. Trong nam 2025, Vu Cat Tuong đa cong khai to chuc hon le voi ban đoi cua minh la Vu Thu Trang. Tuy nhien, hon le cua co đa vap phai mot so y kien trai chieu voi ly do "đi nguoc lai thuan phong my tuc" va "anh huong tieu cuc đen the he tre". Nguoc lai voi nhung chi trich truoc đo, bao Hai Duong cho rang, can đat ra cac cau hoi ve su binh đang, đa dang va thay đoi cua xa hoi Viet Nam. Đong thoi, nhan đinh đe pha vo đinh kien đoi voi cong đong nay thi can phai co su can thiep tu giao duc va truyen thong.


= Han che viec nuoi con cua cac cap đoi cung gioi =
Tai hoi thao ve quyen LGBT dien ra tai Ha Noi nam 2021, mot so y kien cho rang khong nen cho phep nhung cap đoi cung gioi co con va nuoi day con cai do quan ngai đieu nay se anh huong đen su phat trien binh thuong cua tre em. Tren bao Phu Nu Thu Đo, Vien truong Vien Xa hoi hoc, PGS.TS Đang Nguyen Anh đa trich dan cac nghien cuu tu Hoi Nhi khoa Hoa Ky va Hoi Y hoc sinh san Hoa Ky đe khang đinh rang "khong co bang chung" cho thay tre em đuoc nuoi duong boi cac cap đoi cung gioi se bi anh huong tieu cuc. Tham chi, viec nuoi duong con cai boi nhung nguoi cha đong tinh co the vuot troi hon nho kha nang cham soc con nhu mot nguoi me. Ong cung cho rang viec cac cap đoi cung gioi co con se giup gia tang su gan ket giua cac thanh vien trong gia đinh va the hien trach nhiem cua ho. Tuong tu, Tien si Nguyen Thi Thu Nam thuoc Vien Chien luoc va Chinh sach Y te cua Bo Y te cung đong y rang nen cho phep nhung cap đoi cung gioi nuoi con.


Van hoa đai chung Tu cuoi the ky 19, moi quan he giua nhung nguoi cung gioi đa dan xuat hien va đuoc ghi chep lai trong đoi song van hoa đai chung Viet Nam. Đien hinh nhu trong van ban luat thoi Hau Le đa co ghi chep ve moi quan he giua hai nguoi phu nu. Hay trong thoi gian tri vi cua vua Khai Đinh, nha nghien cuu Nguyen Đac Xuan cho rang "ong đa nuoi Nguyen Đac Vong lam thi ve" va ban đem om Vong đe ngu. Tu nam 1898, trong tu đien Dictionnaire Annamite-Francaise (Đai Viet quoc am Han tu Phap thich tap thanh) cua J. F. M. Genibrel đa ton tai cac ghi chep nhu  "nam sac" đe am chi đen moi quan he giua hai nguoi cung gioi, trong khi đo, "đong tinh (tanh)" chi nhung nguoi cung ho. Trong nam 1928, nha bao Nguyen Vy tren to Tieng Dan đa mo ta chuyen tinh yeu giua cac nam sinh trung hoc bang thuat ngu "thu xu", trong khi nha van Phan Khoi vao nam 1930 cung đe cap đen tinh cam giua cac co gai voi nhau trong Phu nu tan van, goi la "tuc ban gai luyen-ai nhau". Đen nam 1932, thuat ngu ve "đong tinh luyen ai" đa xuat hien trong Han - Viet tu đien cua Đao Duy Anh va mang theo nghia "con trai yeu con trai, con gai yeu con gai".
Vao cuoi thap nien 1960, cong đong đong tinh nam tai Sai Gon đa co khong gian tu hop rieng nhu 18 quan bar va mot nha hang sang trong – noi ho gap go cong khai du xa hoi con nhieu de dat. Trong thoi ky chien tranh, hon nhan giua cac cap đong tinh nu tai Sai Gon (nay la TP. HCM) khong phai la hiem va thuong đuoc nhin nhan nhu tinh ban sau sac. Trong cac sach khong hu cau, sach som nhat đe cap đen đong tinh đuoc ghi nhan la phat hanh vao nam 1992. Sau nam 1997, hai su kien đam cuoi đong gioi đau tien – giua hai nam gioi tai TP. HCM va giua hai nguoi nu o Vinh Long – thu hut su chu y cua cong chung va bao chi, du vap phai phan ung tu chinh quyen va du luan. Trong cac van ban tin tuc o Viet Nam, bai viet đau tien dung tu gay đuoc ghi nhan la xuat ban nam 1997, cua nha bao Cu Mai Cong tren bao Tuoi Tre. Nam 2000, tieu thuyet Mot the gioi khong co đan ba cua Bui Anh Tan – đuoc coi la tieu thuyet đau tien o Viet Nam viet ve nguoi đong tinh – ra mat va nhanh chong tro thanh hien tuong, gop phan mo ra canh cua moi cho van hoc LGBT.
Buoc sang thap nien 2000, mac du hon nhan cung gioi đa bi cam nhung van hoa đai chung van tiep tuc chung kien su hien dien cua cac nhan vat va cau chuyen đong tinh. Trong thoi gian nay, sach đau tien dung cum tu "đong tinh nu, đong tinh nam, song tinh, chuyen gioi" đuoc ghi nhan la xuat ban vao nam 2001. Phim Nhung co gai chan dai (2004) va Choi voi (2009) lan luot khai pha đe tai đong tinh trong đien anh, trong đo Choi voi đuoc coi la bo phim đau tien o Viet Nam khai thac moi quan he đong tinh nu mot cach ro net. Mot bo anh "The Pink Choice" (Lua chon mau hong) cua nhiep anh gia Maika Elan (ten that la Nguyen Thanh Hai) voi 45t tam anh ve nguoi đong tinh o cac tinh, thanh pho tai Viet Nam đa đoat giai nhat "Van đe đuong đai" cua World Press Photo 2012. Trong khoang thoi gian nay, nhac si Thai Thinh tien phong tro thanh nhac si đau tien o Viet Nam cong khai la nguoi đong tinh.
Vao nam 2012, loat phim hai tinh huong My Best Gay Friends đuoc phat hanh tren YouTube đa tao hieu ung lan toa manh me va thu hut nhieu luot xem trong cong đong mang. Cung trong nam đo, tieu thuyet đam my Tinh yeu đau da day cua Điep Chi Linh đuoc xuat ban chinh thuc –  no đa đuoc xem nhu mot hien tuong xuat ban "đot xuat" nam 2012. Tu nam 2013, mot chien dich xa hoi mang ten "Toi Đong Y" su dung chinh suc manh cua truyen thong đai chung đe lan toa thong điep ung ho hon nhan đong gioi đa đuoc ra đoi. 


Đanh gia = Trong nuoc =


 Chinh quyen  Vao nam 2012, Bo truong Bo Tu phap Ha Hung Cuong đa len tieng ung ho hon nhan cung gioi, khang đinh rang "khong the chap nhan viec tao ra đinh kien xa hoi đoi voi cong đong nguoi đong tinh". Khi tham đinh Luat Hon nhan va Gia đinh 2014, Chu nhiem Uy ban cac van đe xa hoi cua Quoc hoi Truong Thi Mai cho rang viec do bo lenh cam la mot trong nhung buoc tien quan trong huong toi hop phap hoa hon nhan cung gioi. Ba Mai cung noi them rang phap luat se dan dan thich ung khi xa hoi co su thay đoi. Mot bai viet đuoc đang tai tren cong thong tin cua Bo Tu phap cung neu ro rang trong truong hop Luat Hon nhan va Gia đinh 2014 khong thong qua hinh thuc ket hop dan su hay hon nhan cung gioi, Chinh phu nen co cac chinh sach đe "bao ve, nang cao tinh gan ket trong đoi song chung cua cap đoi cung gioi". Đong thoi, bai viet con keu goi ung ho viec cho phep mang thai ho đoi voi nguoi đong tinh nam.


 Hoc gia  Tren tap chi Toa an nhan dan, mot nghien cuu sinh tai Truong Đai hoc Luat Ha Noi cho rang Hien phap nam 2013 cua Viet Nam khong quy đinh hon nhan chi bao gom nam–nu, hay cam nam–nam va nu–nu, vi vay van đe hop phap hoa hon nhan cung gioi khong he vi pham Hien phap. Tuy nhien, Luat Hon nhan va Gia đinh 2014 lai quy đinh hon nhan chi co the dien ra giua nam–nu, đieu nay đuoc cho la chua phu hop voi Hien phap boi vi hon nhan đuoc dua tren nguyen tac tu nguyen. Tren cong thong tin Truong Chinh tri Binh Thuan, tac gia Huynh Van Thong cho rang viec thuc đay va hop phap hoa hon nhan cung gioi se gop phan "đam bao quyen con nguoi, quyen cong dan cua tat ca moi đoi tuong trong xa hoi". Tren tap chi Dan chu & Phap luat, Pho Giao su – Tien si Duong Tuyet Mien đen tu Hoc vien Toa an khang đinh rang viec cong nhan hon nhan cung gioi se khong anh huong tieu cuc đen xa hoi, bao gom viec khong anh huong toi hon nhan truyen thong hay pha vo phong tuc, van hoa truyen thong dan toc. Nguoc lai, Tien si Bui Thi Mung thuoc Truong Đai hoc Luat Ha Noi bay to lo ngai rang hop phap hoa hon nhan cung gioi co the dan đen tinh trang mot bo phan thanh thieu nien bi loi keo theo xu huong tinh duc đong tinh, mac du von di ho la nguoi di tinh.
Trong bai phan tich đuoc đang tai tren Tap chi Khoa hoc & Cong nghe thuoc truong Đai hoc Duy Tan, cac tac gia cho rang Viet Nam nen hop phap hoa hon nhan cung gioi nham đam bao quyen loi cho nguoi đong tinh. Đong thoi nen cho phep viec chung song co đang ky va cac quyen lien quan đen nhan con nuoi, sinh con bang phuong phap thu tinh trong ong nghiem, quyen so huu tai san, quyen thua ke... Ben canh đo, Tap chi Phap luat ve quyen con nguoi cua Hoc vien Chinh tri Quoc gia Ho Chi Minh vao nam 2024 đa xuat ban mot bai luan nhan đinh them rang viec cong nhan hon nhan cung gioi phu hop voi phap luat quoc te ve quyen con nguoi, kien tao co so bao đam cac quyen va loi ich hop phap cua cac ben trong moi quan he hon nhan va gia đinh, đong thoi khong gay anh huong va xam pham đen su on đinh cua nha nuoc va xa hoi.


= Quoc te =
To bao The Economist đa goi Viet Nam va Thai Lan la hai quoc gia đi đau trong qua trinh tu do hoa cac quyen LGBT tai Đong Nam A, cung nhu cho rang Đang Cong san Viet Nam kha thoai mai khi đe cap đen cac van đe đong tinh luyen ai. Theo Le Quang Binh – Vien truong Vien iSEE, cac phong trao đau tranh cho quyen cua nguoi đong tinh la mot trong nhung phong trao co to chuc thanh cong nhat tai Viet Nam trong nhung nam đau thap nien 2010, du chinh phu Viet Nam van chua co lap truong ro rang. Tap chi The Diplomat cho biet đa co nhung cuoc tranh luan trong noi bo Đang Cong san ve viec hop phap hoa hon nhan cung gioi. Trong khi Bo Tu phap va Bo Y te ung ho, thi Hoi Lien hiep Phu nu Viet Nam lai phan đoi manh me. To bao cung cho rang Đang Cong san Viet Nam co the tan dung viec hop phap hoa hon nhan cung gioi đe cung co hinh anh, minh chung cho su ton trong quyen tu do ngon luan va tu do hoi hop o Viet Nam. Mac du cac buoc tien trong viec coi mo quyen LGBT đa giup Viet Nam cai thien hinh anh quoc te, nhung mot so y kien khac lai cho rang Đang đang đanh lac huong nham che đay viec đan ap nhung nguoi bat đong chinh kien. Dau vay, viec Viet Nam hop phap hoa hon nhan cung gioi co the tao nen mot hinh mau cho cac nuoc trong khu vuc. 
To chuc Theo doi Nhan quyen cung cho rang Viet Nam nen xoa bo "su mo ho" trong chinh sach. Brad Adams, Giam đoc To chuc Theo doi Nhan Quyen chau A, cho rang Viet Nam nen đi đau trong viec bao ve quyen loi cua nguoi LGBT o chau A. Đen nam 2015, sau khi Viet Nam do bo lenh cam đoi voi hon nhan cung gioi, NBC News ca ngoi Viet Nam vi đa co nhung buoc tien manh me va tien bo hon ve quyen cho nguoi đong tinh so voi nhieu tieu bang bao thu cua Hoa Ky nhu Arkansas, Texas. Cung nam, trong mot cuoc phong van, Tien si Jorg Wischermann thuoc Vien Nghien cuu Toan cau va Khu vuc Đuc nhan đinh rang Viet Nam đa lam đuoc "đieu phi thuong" trong mot khu vuc ton tai nhieu quoc gia co xa hoi rat bao thu. Tuy nhien, Wischermann cung cho rang viec coi mo cua Viet Nam ve van đe nay phan nao la đe cai thien hinh anh nhan quyen cua quoc gia nay, đac biet khi Viet Nam mong muon tro thanh thanh vien cua Hoi đong Nhan quyen Lien Hop Quoc. Ong khang đinh rang hon nhan cung gioi khong phai la "van đe chinh tri nhay cam" va cung khong đe doa đen quyen luc cua Đang Cong san Viet Nam hay chinh phu Viet Nam.
Vao nam 2020, Giam đoc Quyen LGBT cua To chuc Theo doi Nhan quyen Graeme Reid nhan xet rang chinh phu Viet Nam đa the hien su ung ho đoi voi LGBT "trong nhung nam gan đay", song viec thuc thi cac chinh sach van con rat cham tre. Mot bao cao tu đai dien nhieu to chuc dien ra tai Ha Noi vao nam 2021 chi ra rang voi su phat trien cua internet va mang xa hoi, thay vi "song đe lam hai long moi nguoi" hay "song vi gia đinh", gioi tre Viet Nam đa co xu huong coi mo va coi trong quyen tu do ca nhan, bao gom viec đuoc yeu theo xu huong tinh duc cua minh. Cung voi đo, cac quan điem truyen thong cung bat đau thay đoi va tro nen coi mo hon. Nam 2024, khi Thai Lan bat đau hop phap hoa hon nhan cung gioi, The Diplomat cung đe cap đen Viet Nam nhu mot trong nhung quoc gia o Đong Nam A co su ung ho manh me đoi voi viec hop phap hoa. To bao nay ly giai rang viec cham tre trong hop phap hoa hon nhan cung gioi o Viet Nam mot phan la do cong đong LGBT tai đay chua len tieng manh me nhu tai Thai Lan, khien cho cac chinh tri gia chua thuc su đua van đe nay vao thao luan.


Quan điem cong chung Vao thang 6 nam 2012, khi Bo Tu phap ban hanh cong van thu thap y kien nham sua đoi Luat Hon nhan va Gia đinh 2000, mot cuoc khao sat nhanh đa đuoc thuc hien cho thay 71,1% nguoi đong tinh mong muon Nha nuoc thua nhan hon nhan cung gioi tai Viet Nam. Trong giai đoan nay, nhieu nhom luat su cung keu goi phap luat nen coi mo hon ve van đe hon nhan cung gioi va xem đay nhu mot hien tuong tu nhien khong the choi bo. Thang 12 cung nam, mot khao sat cua iSEE cho thay 37% dan so Viet Nam ung ho hon nhan cung gioi, trong khi 58% phan đoi. Truoc đo, vao nam 2011, mot khao sat khac do iSEE thuc hien ve nhan thuc xa hoi đuoc dien ra tai Ha Noi, Ha Nam, An Giang va Thanh pho Ho Chi Minh cho thay 57% so nguoi tham gia khao sat cho rang đong tinh la mot xu huong xa hoi, 77% cam thay that vong khi biet con minh la nguoi đong tinh va 58% se ngan can khi biet con minh choi chung voi nguoi đong tinh. Đieu tra quoc gia đau tien ve "Quan điem xa hoi voi hon nhan cung gioi" voi 5.300 nguoi tham gia đuoc cong bo ket qua. Trong đo, 33,7% ung ho va 52,9% phan đoi viec hop phap hoa hon nhan cung gioi, 41,2% ung ho va 46,7% khong ung ho viec cong nhan quyen song chung nhu vo chong giua nhung nguoi cung gioi tinh theo dang "ket hop dan su" hoac "đang ky song chung nhu vo chong". Trong boi canh tranh luan ve viec hop phap hoa hon nhan cung gioi, nhieu to bao nhu VnExpress, Đai Tieng noi Viet Nam... đa thuc hien cac cuoc khao sat ve van đe nay, cho thay ty le ung ho luon o muc tren 50%. Cu the, khao sat cua VnExpress cho thay co đen 80% nguoi tham gia ung ho. Đen thang 3 nam 2014, mot cuoc đieu tra quoc gia ve "Quan điem xa hoi voi hon nhan cung gioi" đuoc thuc hien boi Vien Xa hoi hoc thuoc Vien Han lam Khoa hoc xa hoi Viet Nam, Vien Chien luoc va Chinh sach Y te va Vien Nghien cuu Xa hoi, Kinh te va Moi truong tai 8 tinh thanh gom Ha Noi, Quang Ninh, Nghe An, Đa Nang, Đak Lak, Thanh pho Ho Chi Minh, An Giang va Soc Trang voi su tham gia cua 5.300 nguoi dan. Ket qua cho thay 33,7% ung ho va 52,9% phan đoi viec hop phap hoa hon nhan cung gioi, 41,2% ung ho va 46,7% khong ung ho viec cong nhan quyen chung song nhu vo chong giua nhung nguoi cung gioi theo hinh thuc "ket hop dan su" hoac "đang ky song chung nhu vo chong". Đang tai tren tap chi Tri thuc trong thoi điem van đe hon nhan cung gioi đuoc tranh luan soi noi, mot bai viet cua mot nu sinh trung hoc pho thong tai Thanh pho Ho Chi Minh đa thu hut nhieu su quan tam khi đe cap truc tiep đen van đe nay. Trong bai viet, co đa keu goi su ung ho đoi voi hon nhan cung gioi. Tu thang 12 nam 2015 đen thang 1 nam 2016, Hiep hoi Đong tinh, Song tinh, Chuyen gioi va Lien gioi tinh Quoc te đa thuc hien mot cuoc khao sat qua mang internet voi 96.331 phan hoi tu 65 quoc gia (khong ro so nguoi phan hoi tu Viet Nam). Trong so cac phan hoi tu Viet Nam, 45% cho rang hon nhan cung gioi nen đuoc hop phap hoa, 25% cho rang khong nen va 30% phan hoi "khong biet".  Đen nam 2023, mot khao sat do Trung tam Nghien cuu Pew thuc hien o Viet Nam tu thang 6 đen thang 9 thong qua hinh thuc phong van mat-đoi-mat, cho thay 65% nguoi tham gia ung ho hon nhan cung gioi (30% "manh" va 35% "phan nao"), trong khi 30% phan đoi (14% "manh" va 16% "phan nao"). Ty le ung ho cua nhung nguoi theo Phat giao va Kito giao la 71%, trong khi nhung nguoi khong theo ton giao nao la 59%. Dua tren ket qua khao sat, Viet Nam la quoc gia co ty le ung ho hon nhan cung gioi cao thu ba trong khu vuc Chau A–Thai Binh Duong, chi sau Uc (75%) va Nhat Ban (68%); cung nhu la quoc gia co ty le ung ho cao nhat trong so 6 nuoc Đong Nam A tham gia khao sat. So nguoi tham gia khao sat la 2.255 nguoi tu 225 đon vi lay mau (xa, phuong) bang phuong phap chon mau đa tang, phan vung theo đia ly va muc đo đo thi hoa.


Xem them Hon nhan cung gioi
Chien dich Toi Đong Y
Pride o Viet Nam
Quyen LGBT o Viet Nam
Luat Hon nhan va Gia đinh (Viet Nam)
Du an Luat Chuyen đoi gioi tinh (Viet Nam)


Chu thich = Ghi chu =


= Tham khao =


= Thu vien =


Lien ket ngoai Đong tinh luyen ai tai Tu đien bach khoa Viet Nam