Cong an nhan dan Viet Nam la mot luc luong vu trang trong yeu cua Đang Cong san Viet Nam va Nha nuoc Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam va la luc luong Canh sat (Cong an) cua Viet Nam, lam nong cot, xung kich trong su nghiep bao ve an ninh Quoc gia va giu gin trat tu, an toan xa hoi cua Nha nuoc Cong hoa Xa hoi Chu nghia Viet Nam. Cong an nhan dan co chuc nang tham muu cho Đang Cong san Viet Nam, Nha nuoc ve bao ve an ninh Quoc gia va giu gin trat tu, an toan xa hoi; thuc hien thong nhat quan ly ve bao ve an ninh Quoc gia va giu gin trat tu, an toan xa hoi; đau tranh phong, chong am muu, hoat đong cua cac the luc thu đich, cac loai toi pham va cac vi pham phap luat ve an ninh Quoc gia, trat tu, an toan xa hoi. Cong an nhan dan Viet Nam đat duoi su lanh đao tuyet đoi, truc tiep ve moi mat cua Đang Cong san Viet Nam, su thong linh cua Chu tich Nuoc, su thong nhat quan ly cua Chinh phu va su chi huy, quan ly truc tiep cua Bo truong Bo Cong an. Khau hieu cua luc luong tu nhung ngay đau thanh lap la "Bao ve An ninh To quoc".


Tu nguyen Tu "cong an" la mot tu goc Han (公安) va đuoc su dung tai cac nuoc nhu Viet Nam (公安-cong an), Nhat Ban(公安-こうあん) va Han Quoc (公安-공안). Nghia cua no đuoc hinh thanh boi hai chu Han "Cong" nghia la "cong cong" va "an" nghia la "trat tu", "hoa binh". "Cong an", theo đo, co nghia la "luc luong gin giu trat tu cong cong".


Lich su = Qua trinh hinh thanh =
Nguon goc cua luc luong Cong an nhan dan Viet Nam đuoc xem la bat đau tu cac đoi Tu ve Đo trong phong trao Xo viet Nghe Tinh (1930-1931), cac Đoi Danh du tru gian, Ho luong diet ac... do Đang Cong san Đong Duong thanh lap voi muc đich bao ve to chuc. Nhung nam 1930 - 45, đe chong cac hoat đong pha hoai va do tham cua thuc dan Phap va chinh quyen tay sai, bao ve cach mang, Đang Cong san Đong Duong đa thanh lap cac đoi: Tu ve đo, Tu ve cong nong, Danh du tru gian, Danh du Viet Minh. Đo la nhung to chuc tien than cua Cong an nhan dan va quan đoi nhan dan sau nay.
Sau cuoc Cach mang thang Tam (no ra ngay 19 thang 8 nam 1945), chinh quyen lam thoi cua Viet Minh đa co chi thi thanh lap mot luc luong vu trang co nhiem vu bao ve an ninh trat tu. Tuy nhien, luc luong nay chua co ten goi chung ma mang nhieu ten goi khac nhau, nhu So Liem phong (o Bac Bo), So trinh sat (o Trung Bo), Quoc gia Tu ve Cuoc (o Nam Bo). Đen ngay 21 thang 2 nam 1946, Chu tich Chinh phu Viet Nam Dan chu Cong hoa Ho Chi Minh đa ky sac lenh so 23/SL hop nhat cac luc luong nay thanh mot luc luong Cong an nhan dan o ca ba mien đuoc thong nhat mot ten goi thong nhat la Cong an co nhiem vu bao ve an ninh quoc gia va giu gin trat tu an toan xa hoi; va thanh lap Viet Nam Cong an Vu đe quan ly luc luong Cong an nhan dan do mot Giam đoc đung đau, ma nguoi đau tien la Le Gian.
Trong thoi ky đau, co quan quan ly nganh Cong an la Nha Cong an vu, truc thuoc Bo Noi vu. Đen ngay 16 thang 2 nam 1953, thanh lap thanh Thu bo Cong an, truc thuoc Bo Noi vu, đung đau la mot Thu truong. Đen nam 1955, thi tach han thanh Bo Cong an. Nam 1959, sap nhap cac luc luong bien phong thanh luc luong Cong an vu trang (nay la luc luong Bien phong) truc thuoc quyen quan ly cua Bo Cong an (ve sau lai chuyen ve truc thuoc Bo Quoc phong). Cung tu nam nay, luc luong Cong an đuoc to chuc vu trang va ban vu trang theo bien che, co phu hieu va cap ham tuong tu nhu quan đoi.


= Co quan quan ly qua cac thoi ky =
19 thang 8 nam 1945 - 21 thang 2 nam 1946: So Liem phong (o Bac Bo), So trinh sat (o Trung Bo), Quoc gia tu ve cuoc (o Nam Bo).
1946-1953: Nha Cong an vu, truc thuoc Bo Noi vu.
1953-1955: Thu Bo Cong an truc thuoc Bo Noi vu.
1955-1975: Bo Cong an.
1975-1998: Bo Noi vu.
1998-nay: Bo Cong an.
Tru 2 bo truong đau tien la dan su, cac đoi bo truong ve sau đeu la si quan cap tuong.


= Ngay truyen thong =
Ngay 19 thang 8 hang nam đuoc lay lam ngay truyen thong cua Cong an nhan dan Viet Nam va đuoc quy đinh la "Ngay hoi toan dan bao ve an ninh To quoc". Vao ngay nay, toan bo can bo chien sy đuoc nghi (tru cac truong hop truc tai đon vi hoac lam nhiem vu).


To chuc He thong to chuc cua Cong an nhan dan gom co: 

Bo Cong an;
Cong an tinh, thanh pho truc thuoc Trung uong;
Cong an xa, phuong, thi tran.
Cong an xa la luc luong vu trang ban chuyen trach lam nong cot trong phong trao toan dan bao ve an ninh To quoc, bao đam an ninh, trat tu, an toan xa hoi o co so, chiu su lanh đao truc tiep, toan dien cua cap uy Đang, su quan ly, đieu hanh cua Uy ban nhan dan xa va su chi đao, huong dan nghiep vu cua Cong an cap tren. To chuc, hoat đong, trang bi, trang phuc, đao tao, boi duong va che đo, chinh sach đoi voi Cong an xa do phap luat quy đinh.
Trong luc luong Cong an nhan dan chia thanh hai luc luong rieng biet la Canh sat nhan dan va An ninh nhan dan, thuc thi cac nhiem vu chuyen biet.

Nhiem vu cua An ninh nhan dan
- Phong ngua, phat hien, lam that bai cac am muu, hoat đong xam pham an ninh quoc gia.
- Hoat đong tinh bao.
- Huong dan va phoi hop voi cac to chuc thuc hien cong tac bao ve an ninh chinh tri noi bo, an ninh kinh te, an ninh van hoa - tu tuong, an ninh thong tin; tham gia tham đinh quy hoach, ke hoach, du an phat trien kinh te - xa hoi lien quan đen bao ve an ninh quoc gia.
- Thuc hien quan ly cong tac xuat canh, nhap canh; quan ly nguoi nuoc ngoai va nguoi Viet Nam đinh cu o nuoc ngoai cu tru tai Viet Nam; quan ly ve bao ve bi mat nha nuoc; thuc hien nhiem vu bao ve an ninh quoc gia o bien gioi, cua khau theo quy đinh cua phap luat.
- Lam nong cot xay dung the tran an ninh nhan dan tren cac linh vuc, tai cac đia ban.
- Thuc hien nhiem vu, quyen han khac theo quy đinh cua phap luat.

Nhiem vu cua Canh sat nhan dan
- Phong ngua, phat hien, đau tranh chong toi pham va vi pham phap luat ve trat tu, an toan xa hoi, ve bao ve moi truong; phat hien nguyen nhan, đieu kien phat sinh toi pham, vi pham phap luat khac va kien nghi bien phap khac phuc; tham gia giao duc đoi tuong vi pham phap luat tai cong đong theo quy đinh cua phap luat.
- Quan ly ho khau, cap giay chung minh nhan dan; quan ly con dau; quan ly ve an ninh, trat tu cac nghe kinh doanh co đieu kien va dich vu bao ve; quan ly va bao đam trat tu, an toan giao thong, trat tu cong cong; quan ly vu khi, vat lieu no; quan ly, thuc hien cong tac phong chay, chua chay; tham gia cuu ho, cuu nan theo quy đinh cua phap luat.
- Thuc hien nhiem vu, quyen han khac theo quy đinh cua phap luat.
Ngoai ra con co cac luc luong Tham muu - Chien luoc, Chinh tri - Xay dung luc luong va Hau can - Ky thuat.


Trang phuc = Trang phuc truoc ngay 6/6/2016 =
Trang phuc co ban cua tat ca cac luc luong trong nganh Cong an nhan dan đeu co chung mot quy tac la quan ham đeo hai ben vai, huy hieu co ao đuoc su dung tuy cap bac cua nguoi mac, cap ha si quan va chien si su dung co ao hinh binh hanh nen đo o giua co hinh cong an hieu, si quan cap uy la canh tung mau bac, cap ta mau vang va cap tuong la mau vang co ngoi sao.


 An ninh nhan dan  Trang phuc cua luc luong An ninh nhan dan đuoc chia lam hai mau la xuan-ha va thu-đong. Trang phuc xuan-ha co ao so mi mau co ua tay ngan, nep bong, co bat vai đeo cap hieu. Quan au mau reu sam. Mu kepi mau reu sam, luoi trai đen. Đoi voi cap tuong, luoi trai mu kepi boc da đen, gan hai canh tung mau vang. Giay da co thap, tat xanh ma non. Mau trang phuc thu-đong co quan, tat, giay, mu nhu trang phuc xuan-he, ao trong so mi trang, ca vat mau reu sam, ao vest ngoai mau reu sam 4 tui, co may kieu veston.That lung mau nau đam, mat khoa that lung mau vang. Si quan cap ta tro len đuoc trang bi them ao gillet. Si quan cap đai ta tro len đuoc trang bi them ao panto.


 Le phuc  Le phuc nganh Cong an nhan dan đuoc su dung chung cho ca luc luong canh sat nhan dan va an ninh nhan dan. Ao vest tay dai va quan tay dai mau be hong, ao so mi trang, caravat đen, mu kepi trang, bao tay trang, giay da co thap đen cung voi tat xanh ma non. Co hoac khong co đai vat cheo vu trang.
Trang phuc xuan he Nghi le gom quan ao xuan he, ao so mi va mu đeu co mau trang. Tuy co kieu dang tuong đoi giong voi mu kepi binh thuong, nhung mu kepi trong trang phuc Nghi le Cong an nhan dan van co mot so điem khac biet, đo la mu co cau mau đo, luoi trai mau đen, co le mau đo xung quanh phong mu.
Ben canh đo, mu bao hiem trong trang phuc nghi le cung tuong đoi giong voi mu bao hiem cua luc luong Canh sat Co đong nhung co mau trang, gan Cong an hieu 36 mm mau vang; dung cho luc luong ho tong danh du Nha nuoc khi đi mo to. Ao xuan he Nghi le đuoc may theo kieu veston, co be hinh chu B, co le mau đo.
Than truoc ao đuoc may 4 tui op ngoai, nguc co mot hang cuc 4 chiec, cuc tren cung tao voi 2 nap tui nguc thanh mot đuong thang nam ngang, may bat vai đeo cap hieu, ben trong nguc bo tui vien.
Than sau ao may chap song lung, co xe song, tay kieu 2 mang, bac tay may lat ra ngoai co 2 le mau đo, mat cuc ao mau vang, co hinh ngoi sao 5 canh noi giua hai bong lua, phia duoi giua hai bong lua co chu long “CA”.
Tren vai ao đeo cap hieu, đau co ao gan canh tung đon mau vang, nguc trai cai huan chuong, huy chuong huy hieu Cong an nhan dan, nguc phai đeo so hieu. Ky hieu nghi le Cong an nhan dan gan tren canh tay trai, day chien thang đeo ben phai re to đeo tren vai vong qua gam nach, re nho gan voi re to tu tren vai luon vong truoc nguc cai vao cuc ao thu nhat tu tren xuong.
Trong trang phuc xuan he Nghi le, quan đuoc may theo kieu cap roi co 2 tui suon cheo. Than truoc quan moi ben xep 2 ly lat ve phia doc quan, cua quan may khoa keo bang nhua. Than sau moi ben may 1 chiet, ben phai bo mot tui vien, đau cap may quai nhe, xung quanh cap may 6 đia, gau quan hot len ve phia truoc, doc quan co le mau đo.
Ung da mau đen đuoc thiet ke va may theo kieu boot cao co, tron, đe bang cao su đuc đinh hinh; got, dieu lien, mau đen, bung đe giay đuc noi ten đon vi san xuat, co so, mat đe co hoa van chong tron.
Day chien thang mau vang sam. Day gom 2 re, re to tet sam đoi đeo tren vai vong tron qua gam nach, re nho tet sam đon gan voi re to tu tren vai luon vong truoc nguc cai vao cuc ao thu nhat tu tren xuong, phan duoi gan vao cuc ao co 2 day con tet cu va gan qua chuy (khong su dung trong tang le).
Qua chuy đuoc lam bang hop kim nhom ma vang, bieu tuong tren qua chuy thanh kiem la chan noi, đat tren 2 mat đoi dien nhau qua tam. Gang tay cua luc luong tieu binh đuoc may bang vai det kim mau trang va cua luc luong ho tong danh du Nha nuoc đuoc may bang da mau trang.
Quan ao mua co mau trang trong suot. Ao mua co kieu mang to, co be, nguc co hai hang cuc bam cung mau ao. Than truoc lien, than sau cau vai roi, lot cau vai bang vai luoi đe thoat khi, tay ao kieu mot mang lien, co tay may chun, mu roi gan voi ao bang cuc bam.
Doc theo nep giua hai hang cuc va chan cau vai gan bien phan quang co hang chu “CAND” mau đo tren nen mau vang, cac đuong may dan bang keo ben trong chong tham nuoc. Quan mua may kieu ba ba, cap chun co cuc bam phia duoi gau.
Huy hieu Cong an nhan dan đuoc lam lien mot khoi, giua huy hieu la bieu tuong thanh kiem la chan tren nen mau đo đun, hai ben co hinh 5 bong lua xep cuong cheo nhau va that no. Phia tren 5 bong lua co hinh noi chu "V" tuong trung chu Viet Nam.
Chu “C.A.N.D.V.N” mau đo noi tren nen dai lua va banh xe lich su mau vang. Phia sau huy hieu Cong an nhan dan co kim cai va đem lot toan bo mat sau huy hieu  bang nhua mong (Khi mac trang phuc nghi le, nguc ben trai đeo huy hieu Cong an nhan dan).
Trang phuc thu đong nghi le cung gan giong voi trang phuc xuan he nghi le va co vai điem khac biet. Đo la, ben trong ao ngoai co lot (khong may gia vai), giua lot cap cua quan thu đong co may mot day chong xo ao khi so vin, day lung nho da co khoa.


 Canh sat nhan dan  Thong thuong đa so cac luc luong canh sat đeu su dung loai trang phuc nay, canh phuc pho thong đuoc chia thanh 2 mau la trang phuc xuan-he va trang phuc thu-đong. Ca hai mau đeu su dung quan au mau ma non, giay thap co da mau đen, tat mau ma non, mu kepi mau ma non co vien da đo o vanh mu, luoi trai mau nau nhat. Rieng mu kepi cap tuong co luoi trai boc da đen, co gan hai canh tung. Ao so mi xuan-he coc tay mau ma non, nep bong. Ao so mi thu-đong dai tay mau trang. Ao vest thu-đong 4 tui, co ao kieu veston, ca vat mau ma non. That lung mau nau đam, mat khoa that lung mau vang.


 Canh sat co đong  Trang phuc cua canh sat co đong gom quan dai bo ong quan vao trong ong giay bot cao, ao tay dai mau đen co be, đoi voi canh sat đac nhiem thi co hang chu Police mau trang tren nen đen doc truoc nguc va ngang tren lung ao. Con đoi voi canh sat co đong binh thuong thi co dong chu CSCĐ mau đo nen vang phan quang doc truoc nguc va ngang tren lung ao. Mu bao ve trum kin đau. Khi tac chien con trang bi them ao chong đan hoac ao vu trang nhieu tui mau đen.


 Canh sat giao thong  Trang phuc nhu la canh phuc pho thong, nhung quan, ao va non kepi mau vang da, mang gang tay mau trang khi lam nhiem vu đieu khien giao thong.


 Trang phuc khac  Ngoai cac trang phuc tren con mot so trang phuc khac tuy bien khong theo quy tac tuy truong hop tac chien đuoc su dung trong nganh Cong an nhan dan.


= Trang phuc CAND tu ngay 6/6/2016 =
Mau sac trang phuc ve co ban giu nguyen song chat luong vai tot hon, mau hoi đam hon.
Kieu dang thong nhat voi nam gioi la ao co đung, so mi.
Điem moi trong trang phuc nu la mau sac cua cau vai, co be cung chu "K" (tuong tu trang phuc cu). Truoc đay co ao ca nu va nam co canh tung nay thay bang hinh cong an hieu.
Tren quan phuc moi, bang ten co hinh chu nhat, nen mau xanh lam voi chu, so, đuong vien mau vang. Tren bang ten, neu la can bo giu chuc vu co 3 dong gom: ho ten, chuc vu, so hieu. Can bo khong giu chuc vu ghi ho ten, so hieu. Voi hoc vien, so hieu in truc tiep vao nguc phai ao; chu, so, đuong vien mau vang sam.
Rieng luc luong canh sat co đong, phan cau vai co su khac biet o mau sac vach. Theo trung uy Đinh Hai Yen: "Vach xanh đe phan biet giua đoi lam chuyen mon ve ky thuat nhu hau can, tuyen truyen, ke toan voi cac đoi lam nghiep vu".
Theo ke hoach, trang phuc cua canh sat co đong, canh sat co đong đac nhiem đang đuoc cai tien, it nhat 3 thang nua moi hoan thien va cap phat.
Trang phuc thu đong đa trien khai vao ngay 1/11/2016.


Phuong tien di chuyen Đa so phuong tien di chuyen cua luc luong Cong an nhan dan o Viet Nam đeu la xe o to co mau trang hoac đen, soc xanh duong voi cac dong chu nhu "Canh sat", "Canh sat giao thong", "Canh sat 113" đuoc in len cho de thay. Do đac tinh ve co so ha tang, đuong sa va mat đo luu thong o Viet Nam nen cac phuong tien di chuyen nay thuong la xe mo to co đac điem nho gon, tien dung, ben, hieu qua cao va chi phi bao tri re. Vi vay it thay nhung chiec xe motor phan khoi lon cong kenh hay nhung chiec xe tai, xe đac dung to lon. Cac phuong tien di chuyen nay tat ca đeu phai gan coi uu tien, loa phat tin hieu, đen xoay khan cap. Ngoai ra con mot so xe đac chung danh cho cac nhiem vu đac biet khi can thiet.
Thong thuong, cac loai xe hai banh phan khoi lon đuoc su dung boi canh sat giao thong, canh sat phan ung nhanh 113, canh sat co đong hoac canh sat trat tu co đong.


= Xe mo to đac chung phan khoi lon =
Cac luc luong CAND thuong su dung cac phuong tien cua thuong hieu Honda va Yamaha nhu: Honda CB-250, Honda CBX-250, Honda CB-300F, Honda CBX-750, Yamaha FJR-1300P,...


= Xe o to đac chung =
Cac luc luong CAND thuong su dung cac phuong tien cua thuong hieu Toyota, Ford, Mitsubishi, Lexus,...


Vu khi Cap bac, Chuc vu, Quan ham Cap bac cua can bo, chien si Cong an Viet Nam phan thanh 5 cap: cap tuong (4 bac); cap ta (4 bac); cap uy (4 bac); cap ha si quan (3 bac); va cap chien si (2 bac); voi danh xung tuong tu he thong cap bac cua quan đoi. Ngoai ra con đuoc phan loai thanh Si quan, ha si quan nghiep vu va Si quan, ha si quan chuyen mon ky thuat. Cap bac thap nhat cua Si quan, ha si quan chuyen mon ky thuat la Ha si va cao nhat la Thuong ta.
Theo Luat Cong an nhan dan (sua đoi) đa đuoc Quoc hoi khoa XIV ky hop thu 6 thong qua ngay 20-11-2018.
Luat gom 7 chuong, 46 đieu. Luat co hieu luc tu 1-7-2019. Cac quy đinh ve cap bac ham cao nhat la cap tuong; phong, thang, giang, tuoc cap bac ham cap tuong; bo nhiem, mien nhiem, cach chuc, giang chuc cac chuc vu co cap bac ham cao nhat la cap tuong co hieu luc thi hanh tu ngay 11-1-2019.

Cap bac cao nhat – Si quan cap tuong

Bo truong Bo Cong an đuong nhiem la Đai tuong An ninh nhan dan Luong Tam Quang.
O nhung đon vi đuoc giao nhiem vu quan trong, đac biet hoac đia ban co vi tri trong yeu ve an ninh, trat tu thi cap bac ham cao nhat co the cao hon mot bac so voi cap bac ham cao nhat cua chuc vu tuong ung.
Han tuoi phuc vu cao nhat cua si quan Cong an nhan dan nhu sau:
- Ha si quan: 47
- Cap uy: 55
- Cap ta: 

Thieu ta, Trung ta: 57 đoi voi nam va 55 đoi voi nu
Thuong ta: 60 đoi voi nam va 58 đoi voi nu
Đai ta: 62 đoi voi nam va 60 đoi voi nu
- Cap tuong: tuong tu cap Đai ta.
Si quan Cong an nhan dan đuoc keo dai tuoi phuc vu phai đu cac đieu kien nhu đon vi truc tiep su dung si quan hoac đon vi khac trong Cong an nhan dan thuc su co nhu cau; si quan Cong an nhan dan co pham chat tot, suc khoe tot, tu nguyen va co mot trong hai đieu kien: can bo nghien cuu khoa hoc trong Cong an nhan dan co hoc ham, hoc vi Giao su, Pho giao su, Tien si; danh hieu Nha giao nhan dan, Nha giao uu tu, Thay thuoc nhan dan, Thay thuoc uu tu, Nghe si nhan dan, Nghe si uu tu.
Can bo trong Cong an nhan dan đang tham gia vao chuong trinh, đe tai khoa hoc cap Nha nuoc; chuyen gia gioi trong cac linh vuc cong tac cua Cong an nhan dan cung co the đuoc keo dai tuoi phuc vu. Truong hop đac biet do Thu tuong Chinh phu quyet đinh.


Cac Bo truong Bai chi tiet: Bo truong Bo Cong an (Viet Nam)
Tu nam 1975 đen 1998, Bo Cong an hop nhat voi Bo Noi vu. Chuc vu Bo truong cung đuoc đoi thanh Bo truong Bo Noi vu. Tu nam 1998, Bo Noi vu đoi ten thanh Bo Cong an, dung lai chuc danh cu Bo truong Bo Cong an. Trong bang duoi đay thong nhat trinh bay duoi ten goi chuc danh thuoc Bo Cong an.


Cac tuong linh tieu bieu Thieu tuong Phan Trong Tue, tuong Cong an nhan dan Viet Nam đau tien, Pho Thu tuong Chinh phu
Đai tuong Mai Chi Tho, Bo truong Bo Noi vu, Đai tuong đau tien cua Cong an nhan dan Viet Nam
Đai tuong Tran Đai Quang, Chu tich nuoc
Đai tuong Le Hong Anh, Thuong truc Ban bi thu
Thieu tuong Bui Tuyet Minh, nu tuong đau tien cua Cong an nhan dan Viet Nam
Trung tuong Tran Thi Ngoc Đep, nu Trung tuong đau tien cua Cong an nhan dan Viet Nam
Trung tuong Pham Minh Chinh, Thu tuong Chinh phu


Phong tang Cong an nhan dan Viet Nam đa vinh du đuoc Đang Cong san Viet Nam va Nha nuoc Viet Nam tang thuong ba Huan chuong Sao Vang (1980, 1985, 2000) va nhieu phan thuong cao quy khac;
571 luot đon vi va 291 ca nhan đuoc phong tang danh hieu Anh hung Luc luong vu trang nhan dan.


Chu thich