Tran Montherme la mot trong cac tran đanh khai man Chien dich nuoc Phap thoi Chien tranh the gioi thu hai, dien ra tu ngay 13 đen ngay 15 thang 5 nam 1940 o ban đao Montherme tren tuyen song Meuse. Trong hai ngay đau cuoc chien đau, Su đoan Thiet giap so 6 (Đuc) do Thieu tuong Werner Kempf chi huy đa vuot đuoc song Meuse nhung bi mot bo phan Quan đoan XLI (Phap) duoi quyen Đai tuong Emmanuel Libaud chan đanh quyet liet va chi chiem đuoc mot đau cau rong 1,5 km. Tuy vay, Kempf cuoi cung cung xuyen thung phong tuyen Phap tai Montherme va khai tu hai su đoan cua Libaud tren đuong hanh quan than toc ve Montcornet. Cung voi cac đon đot pha cua Quan đoan Thiet giap XIX o Sedan va Quan đoan Thiet giap XV o Dinant, chien thang Montherme đa mo đuong cho Đuc tran quan len eo bien Anh va don vay cac binh đoan chu luc Phap-Anh-Bi.


Boi canh Sau khi chinh phuc Ba Lan nam 1939, Đuc bat tay vao viec chuan bi đanh chiem Phap va Tay Au. Theo Ke hoach Vang do Bo Tong Tu lenh Đuc phe duyet vao thang 2 nam 1940, Cum Tap đoan quan B (tuong Fedor von Bock) se tien sang Bi va Ha Lan đe nhu Bo Tong chi huy Đong Minh đieu quan chu luc len man bac, trong luc Cum Tap đoan quan A (tuong Gerd von Rundstedt) tran qua rung nui Ardennes va đanh chu cong vao chinh dien quan Đong Minh tren bo tay song Meuse. Ke hoach phan cong cho Quan đoan Thiet giap XIX cua Thuong tuong Thiet giap Heinz Guderian đanh chiem Sedan o phia nam, Quan đoan Thiet giap XLI cua Thuong tuong Thiet giap Georg-Hans Reinhardt đanh chiem Montherme va Nouzonville giua phong tuyen Meuse con Quan đoan Thiet giap XV cua Thuong tuong Thiet giap Hermann Hoth đanh chiem khu vuc Houx-Dinant tren huong bac. Cac quan đoan Thiet giap XIX va XLI đuoc phien che vao Cum Thiet giap Kleist.
Sau khi chien su bung no tai Tay Au, Đuc đieu 3 binh đoan thiet giap chu luc tien than toc ra song Meuse trong cac ngay 10 – 12 thang 5. Khac voi cac quan đoan ban, Binh đoan Thiet giap XLI (gom cac Su đoan Thiet giap so 6, 8 va Su đoan Bo binh Mo to so 2) gap nhieu kho khan đang ke trong cong tac hanh quan. Un tac giao thong đa xay ra tren nhung con đuong het suc chat hep va gap ghenh ma hai su Thiet giap so 6, 8 hanh tien. Khong chi vay, ho phai đuong đau voi su chong cu đac biet du doi cua quan Phap. Vi le đo, chi co 3 tieu đoan thuoc Su đoan Thiet giap 6 hien dien truoc Montherme luc 16h ngay 13 thang 5 – thoi điem hai binh đoan Thiet giap XIX va XLI bat đau vuot song theo Ke hoach Vang. Te hon nua, toan bo Su đoan Thiet giap 8 khong the tham gia tran Montherme va chi toi đuoc song Meuse vao ngay 16 thang 5. Chua het, mac du Su đoan Bo binh Mo to 2 đuoc phan cong đanh chiem đau cau o Nouzonville (cach Montherme 7 km ve phia nam), hai su đoan bo binh thuoc Quan đoan III do Trung tuong Curt Haase chi huy đa lam đieu đo truoc khi Su Bo binh Mo to 2 đat chan len Nouzonville ngay 14 thang 5.
Toa lac tren 1 ban đao co 3 mat giap song va nam duoi chan cac vach đa lom chom, thi tran Montherme đuoc chot boi cac Đai đoi so 4, 5, 6 thuoc Tieu đoan 2 Ban Lu đoan Sung may 42 – mot đon vi cap trung đoan gom cac sac linh nguoi Madagascar va Phap ban đia. Ban Lu 42 nay nam trong bien che cua Su đoan Đon binh 102 do tuong Portzer chi huy. Cung voi Su đoan Bo binh 61 cua tuong Vauthier, Su Đon binh 102 nam trong đoi hinh Quan đoan XI do Đai tuong Emmanuel Libaud chi huy, truc thuoc Tap đoan quan so 9. Đang sau con đuong noi ban đao voi đat lien, Portzert xay dung mot phong tuyen du bi co day thep gai bao quanh va giao cho mot so trung đoi tran thu. Phia sau tuyen nay khong xa co mot vai đai đoi thuoc cac Ban Lu đoan 42, 52 (gom linh Phap ban xu va Đong Duong) va Tieu đoan Sung may 3. Khong chi thanh thao đia hinh Montherme, linh Su Đon binh 102 đuoc trang bi vu khi hang nang va bo tri trong nhung cong su kien co tren cac đia điem chien luoc doc theo bo song.


Dien bien Ngay 13 thang 5 nam 1940, cac đon vi tien phong cua Su đoan Thiet giap 6 (gom Tieu đoan 3 Trung đoan Sung truong 4; 1 tieu đoan thiet giap va 1 tieu đoan phao binh) do Thieu tuong Werner Kempf chi huy đa ap sat Montherme. Trong luc phan lon phao binh su đoan (Trung đoan Phao binh Mo to 76) con đang bi ket cung tren cac neo đuong phia đong, Quan đoan Khong quan VIII huy đong phi co Junkers Ju 87 to chuc nhieu đot oanh kich vao đoi hinh Ban Lu đoan 42 Phap nham don đuong cho Kempf tien cong. Do khu vuc quanh Montherme co nhieu cay coi um tum, mot so phi cong Đuc đa mat phuong huong va vo tinh tha bom trung cac đon vi Su đoan Thiet giap 6, pha huy 2 khau phao va gay thuong vong cho 30 binh si. Du sao, do phai tap trung chi vien cho mat tran Sedan, su tham gia cua khong quan Đuc khong the tac đong lon đen cuc dien tai Montherme. 


= Montherme that thu =
Luc 16h00 ngay 13 thang 5, 3 tieu đoan luc quan Đuc mo man đanh pha phong tuyen song Meuse. Vi chiec cau duy nhat o Montherme đa bi quan Phap giat sap, Kempf phai to chuc cho bo binh vuot song tren cac thuyen nhua. Doc theo khu vuc đoi dien Montherme tren bo đong, co mot vach đa hiem tro mang ten Enveloppe. Vach đa nay gay kho khan lon cho quan Đuc do no buoc bo binh vua phai vac sung may, sung coi va hop đan vua phai treo xuong nhung con doc go ghe dan toi song Meuse. Qua trinh nay bien ho thanh moi ngon cho phao binh Phap, von manh hon nhieu so voi phao binh Đuc tai Montherme. Đia hinh trac tro cung lam cho linh Đuc khong the khieng thuyen nhua xuong ven song va buoc cac chi huy cua ho phai huy đong thiet van xa van chuyen thuyen. 
Đe giam ap luc cho bo binh, Kempf đem moi xe tang Panzer III, IV san co ra ria song va tap trung ban che ap cac chot cong su cua Phap. Tuy nhien, đung luc top xung kich đau tien cua Đuc tiep can mat nuoc cung voi thuyen cua minh, ho gap phai hoa luc cuong đo manh cua đoi phuong. Mot so binh si Đuc bi thuong va so con lai phai tha lai thuyen roi chay đi tru an. Top xung kich ke tiep cung bi ban tan nat. Chang bay lau sau, mot boong-ke đuoc nguy trang chu đao nam duoi mot quan ruou đa bi xe tang Đuc phat hien va triet pha. Nho đo ma cac hoat đong vuot song cua bo binh Đuc dien ra thuan loi hon. Cung thoi gian nay, cong binh Đuc khan truong xay mot chiec cau bo tam bo duoi lan đan phao quan Phap. Sau khi troi chang vang toi, so quan chua vuot song cua Tieu đoan 3 tran qua cau va nhanh chong tieu diet cac o khang cu trong thi tran Montherme. Montherme đa that thu, nhung Đai đoi 4 (Madagascar) Tieu đoan 2 Ban Lu 42 van bam tru vao khu vuc tiep giap giua ban đao voi đat lien. Trong cuoc chien đau ac liet dien ra sau đo, quan Đuc suyt choc thung đuoc phong tuyen Đai đoi 4, nhung cuoi cung bi khung lai truoc su phan cong cua đoi phuong. Tran đanh ngay 13 thang 5 ket thuc trong be tac va quan Đuc chi chiem đuoc mot đau cau rong 1,5 km tren bo tay-nam song Meuse.


= The tran be tac =
Cung trong đem ngay 13, tuong Libaud đua 2 tieu đoan du bi cua Trung đoan Bo binh 248 Su đoan Bo binh 6 vao khu vuc sau lung Ban Lu đoan 102. Khong lau sau 3h30 sang hom sau, cay cau tam bo cua Đuc bi phao binh Phap ban sap va Kempf buoc phai dung be cho xe tang sang song trong khi cong binh xay mot cau quan su hoan chinh. Giao chien lai bung phat luc 7h30 khi quan Đuc mo mot đot tan cong moi vao tran đia Đai đoi 4. Phong tuyen quan Phap ban đau bi choc thung, nhung cac cuoc phan cong cua linh Madagascar đa đay lui quan Đuc ve điem xuat phat. 2 đot tan cong ke tiep cua Đuc cung dien bien tuong tu do thieu su yem tro cua phao binh hang nang. Giua tran chien đau, phia Phap đay 1 trung đoi cua Tieu đoan Sung may 3, 2 trung đoi cua Tieu đoan 1 Ban Lu 42 va 1 ban đai đoi cua quan du bi Trung đoan 248 len tang vien cho Tieu đoan 2 Ban Lu 42. Quan Phap bi hao ton rat nang ne; nhieu đon vi cua ho tro nen nhon nhao va chen chuc nhau thanh mot đong ho lon sau khi cac can bo chi huy thiet mang. Du vay, vao buoi trua, Kempf bao cao len Reinhardt rang co hoi rat mong manh cho su đoan ong mo rong đau cau trong ngay hom ay. Đieu nay khong co nghia la Kempf đa bo cuoc: sau khi khong quan Đuc cay pha đoi hinh đich tu 19h đen 20h, bo binh Đuc lai xong len tan cong. Chinh dien quan Phap bi xuyen thung va nhieu linh Au-Phi chay khoi tran đia. Song quan Đuc do bi thuong vong lon nen khong truy kich va quan Phap đa on đinh đuoc tran tuyen.
Cung ngay 14 thang 5, cac Su đoan Bo binh so 3 va 23 thuoc Quan đoan III (Đuc) cua Trung tuong Curt Hasse ap sat Nouzonville va to chuc vuot song duoi hoa luc cua Ban Lu đoan 52. Tu cac chot kien co, quan Phap chien đau ben bi va can pha đuoc 2 cuoc vuot song đau tien cua đich. Tuy nhien, nho co su yem tro đac luc cua cac phi co Junkers Ju 87, quan Đuc cuoi cung cung chiem đuoc mot đau cau o Nouzonville vao cuoi ngay hom ay.


= Quan Phap tan vo =
Ngay tu đau chien dich, Thuong tuong Ky binh Ewald von Kleist luon phan đau cho cum thiet giap mang ten ong đuoc đoc lap tac chien trong đoi hinh Cum Tap đoan quan A. Trai lai, do khong muon Kleist gianh het vinh quang tai Phap, cac thu truong cac tap đoan quan lan can kien nghi Đai tuong Gerd von Rundstedt - Tu lenh Cum Tap đoan quan A cho Cum Thiet giap Kleist nam duoi su chi huy cua ho. Đe giai quyet mau thuan nay, Rundstedt đe ra mot giai phap nhu sau: neu no luc vuot song đau tien cua Cum Thiet giap Kleist thanh cong, ho se đuoc tiep tuc đoc lap tac chien; bang khong, ho se bi rut ve hau tuyen lam hau bi cho mot trong cac tap đoan quan cua ong. Mac du Quan đoan Thiet giap XIX đa be gay hang phong thu cua Tap đoan quan so 2 (Phap) o Sedan vao cac ngay 13 – 14 thang 5, nhung kho khan cua Quan đoan Thiet giap XLI đa thuc đay Bo Tu lenh Cum Tap đoan quan A chap thuan y kien cua cac tu lenh tap đoan quan duoi quyen. Theo menh lenh cua Rundstedt ngay 14, Cum Thiet giap Kleist se đuoc bo sung vao bien che Tap đoan quan so 12 luc 0h ngay hom sau. Quyet đinh nay đa cham dut su ton tai cua Cum Thiet giap Kleist nhu mot luc luong tac chien đoc lap.
4h sang ngay 15, đieu ma Kleist luon so nhat đa đen khi Bo Tu lenh Tap đoan quan 12 chi thi cho Quan đoan Thiet giap XLI rut ve hau tuyen lam du bi chien luoc trong khi cac su bo binh cua Quan đoan III phat trien đau cau Montherme thay cho quan thiet giap. Nhung Kleist phot lo thuong lenh va huan thi cho tat ca cac đon vi duoi quyen tiep tuc tien cong. Reinhardt cung đon đoc Su đoan Thiet giap so 6 choc thung phong tuyen Meuse bang moi gia. Cac menh lenh nay đa tro thanh đong luc lon cho Su Thiet giap 6 do ban than ho la mot đon vi tinh nhue trong Binh chung Tang-Thiet giap va kien quyet khong đe cac su đoan bo binh "tam thuong" tranh cong. Ngoai ra, viec cong binh Đuc xay xong mot cau phao o Montherme luc 1h sang ngay 15 đa tao đieu kien thuan loi cho Su Thiet giap 6 tung mot đon đanh moi.
Trong khi Quan đoan Thiet giap XIX (Đuc) thang lon o Sedan, Quan đoan Thiet giap XV thuoc Tap đoan quan so 4 (Đuc) đa đap tan hang phong thu cua Tap đoan quan so 9 Phap tai Dinant. Nhung tham hoa nay buoc Bo Tu lenh Tap đoan quan so 9 phai ban lenh rut toan bo luc luong khoi phong tuyen song Meuse giua đem ngay 14. Luc 3h sang ngay 15 thang 5, khi Quan đoan XLI (Phap) con chua kip rut lui, quan Đuc tap trung phi phao ban pha cap tap vao tran tuyen đich. 1 tieng ruoi sau, bo binh cung cong binh Đuc mang thu phao, sung phun lua xoc toi diet 5 boong-ke va đanh sap phong tuyen vong ngoai cua Phap chi trong 1 tieng. Đen 7h, mot so xe tang Đuc đa tran sang song Meuse va theo got bo binh đanh diet đoi phuong. Do thieu hut luong thao, đan duoc va sung chong tang, quan Phap khong ngan noi cac mui thoc sau cua đich. Mot chiec xe tai Phap vua cho hang nghin khau sung chong tang đen tiep ung thi lap tuc bi xe tang Đuc phat giac va ban tan. Du vay, đia hinh đoi doc cua Ardennes gay kho khan cho xe tang phat huy hieu qua tac chien va bo binh phai đam nhiem vai tro chu luc trong tan cong. Đen 8h30, quan Đuc đa tran ngap toan bo cac cu điem đich; so chi huy quan Phap bi bao vay va Ban Lu đoan truong Ban Lu đoan 42 cung Tieu đoan truong Tieu đoan 2 bi bat giu. Vao thoi điem trua ngay 15, Su đoan Thiet giap 6 đa thoc sau 50 km vao lanh tho Phap.


He qua Cung voi thang loi cua Guderian o Sedan va Hoth o Dinant, tran đot pha Montherme đa đua đen su that thu hoan toan cua phong tuyen song Meuse va đat tien đe cho quan Đuc tran len man tay-bac, hong vay diet 1.700.000 quan Đong Minh ngoai eo bien Anh. Khong can đoi toan bo su đoan minh sang song, Kempf hop nhat cac luc luong san co thanh mot đon vi mang ten Biet đoi Truy kich von Esebeck (gom Tieu đoan Thiet giap 65, Tieu đoan Sung truong Mo to 6, Đai đoi 2 Tieu đoan Cong binh Thiet giap 57, cac Khau đoi 2 va 6 Trung đoan Phao binh 76, Đai đoi 1 Tieu đoan Phao chong tang 41 cung mot biet đoi trinh sat va mot tieu đoan phao phong khong) do Đai ta Hans von Esebeck chi huy. Cac xe co danh cho Biet đoi Esebeck đuoc quyen uu tien khi vuot cau phao tren song Meuse. Chi trong vong 5 tieng tu 15h đen 20h ngay 15, Su đoan Thiet giap 6 tien nhu vu bao toi Montcornet – cach Montherme 55 km ve huong tay – va de dang nghien nat moi đon vi Phap can buoc ho. Do khong du lieu đuoc toc đo tien quan cua Reinhardt, quan Phap khong the to chuc khang cu va tham chi nhieu binh si Phap con vay chao xe linh Đuc vi tuong la linh đon vi ban hoac đong minh Anh. Ket qua cuoc hanh quan than toc than toc nay la quan Đuc đa đanh quy Su đoan Đon binh 102, lam tan ra Su đoan Bo binh 61, xe đoi đoi hinh Su đoan Thiet giap Du bi so 2 đang trien khai va bat song 2.000 linh Phap. Ban than Su đoan truong Su đoan Đon binh 102 Portzer cung bi bat trong ngay hom sau va Quan đoan XLI Phap coi nhu bi xoa so. Khong nhung the, đoi voi ca nhan Kleist, nhung chien cong cua Reinhardt va Kempf co y nghia rat lon vi chung buoc Bo Tu lenh Cum Tap đoan quan A phai rut lai mot phan menh lenh cua minh. Theo đo, Quan đoan Thiet giap XLI đuoc giu lai trong bien che cua Cum Thiet giap Kleist va, mac du cum thiet giap nay van phu thuoc vao đoi hinh Tap đoan quan so 12, đieu nay khong co nhieu tac đong tieu cuc đen Kleist do quan ong đa vuot xa len truoc cac binh đoan bo binh.


Chu thich Tham khao