Black Panther: Chien binh Bao Đen (tua goc tieng Anh: Black Panther) la mot phim cua đien anh Hoa Ky dua tren nhan vat sieu anh hung cung ten cua hang Marvel Comics, san xuat boi Marvel Studios va phan phoi boi Walt Disney Studios Motion Pictures. Đay la bo phim thu 18 trong Vu tru Đien anh Marvel (MCU), đong thoi đanh dau bo phim sieu anh hung da mau đau tien.
Bo phim đuoc đao dien boi Ryan Coogler, voi kich ban cua Joe Robert Cole, co su tham gia cua dan dien vien bao gom: Chadwick Boseman, Michael B. Jordan, Lupita Nyong'o, Danai Gurira, Martin Freeman, Daniel Kaluuya, Letitia Wright, Winston Duke, Angela Bassett, Forest Whitaker va Andy Serkis. Trong phim, T'Challa tro ve que nha thua ke ngai vang Wakanda, nhung phat hien quyen luc cua minh bi thach thuc boi mot ke thu lau nam trong mot cuoc xung đot co quy mo toan cau.
Black Panther: Chien binh Bao Đen ra mat tai Los Angeles vao ngay 29 thang 1 nam 2018 va đuoc len lich ra rap tai Hoa Ky vao ngay 16 thang 2 nam 2018 duoi đinh dang IMAX va 3D. Phim cung pha ky luc đe tro thanh phim sieu anh hung co luong đat ve som cao nhat moi thoi đai theo trang web Fandango. Phim khoi chieu tai Viet Nam ngay 23 thang 2 nam 2018. Phim nhan đuoc rat nhieu đanh gia phe binh rat tich cuc, voi loi khen danh cho đao dien, thiet ke phuc trang, cac pha hanh đong va dien xuat cua dan dien vien; mot so nha phe binh con coi đay la mot trong nhung phim hay nhat cua MCU va ghi nhan anh huong van hoa cua phim. Đac biet, phim nay đat 7 đe cu Giai Oscar nam 2019 va nhan 3 giai trong so đo, mot đieu chua tung thay đoi voi nhung phim sieu anh hung đuoc chuyen the tu truyen tranh.


Noi dung Tu nhieu the ki truoc, đa xay ra cuoc chien tranh nam toc nguoi chau Phi gan thien thach co chua Vibranium. Đa co mot chien binh nuot phai Tam Hinh Thao bi anh huong boi kim loai tren va nhan đuoc suc manh sieu nhien, tro thanh Chien binh Bao Đen đau tien va tro thanh vua. Ong đa thong nhat cac bo toc tru toc Jabari, tao nen quoc gia mang ten Wakanda. Nguoi Wakanda dung Vibranium đa phat trien cong nghe, đong thoi tu co lap minh voi the gioi nhu mot "The gioi thu ba".
Trong khi lam viec tai Oakland, California vao cuoi the ki XX, hoang tu N'Jobu nhan ra chinh sach tu co lap khoi the gioi chi mang đen tac đong tieu cuc cho Wakanda va quyet đinh dung vu khi Vibranium đe giup đo nhung nguoi chau Phi khac đang bi ap buc. N'Jobu bat tay voi mot tay buon ban cho đen la Ulysses Klaue đe xam nhap vao Wakanda va lay đi mot luong lon Vibranium.
Nam 1992, khi biet đuoc viec lam cua em trai minh, nha vua T'Chaka đa tim đen N'Jobu. Truoc su đe doa se giet Zuri, nguoi ban trung thanh cua minh, T'Chaka đa mien cuong giet N'Jobu, đong thoi bo roi Erik, con trai cua N'Jobu nham che đay nguoi dan Wakanda khoi su that.
Sau su kien trong Captain America: Noi chien sieu anh hung, T'Chaka chet duoi tay cua Helmut Zemo, nguoi con la T'Challa đa tro ve Wakanda đe tiep tuc đieu hanh đat nuoc. Sau khi lam viec voi Okoye, thu linh cua Đoi quan Dora Milaje va nguoi yeu cu cua minh la Nakia nham ki ket mot hiep đinh bi mat tai khu rung Sambisa, Nigeria; anh đuoc đoan tu voi me la nu hoang Ramonda va em gai, cong chua Shuri, đong thoi biet đuoc rang M'Baku, thu linh cua bo lac Jabari đang thach đau cho ngai vang. Tran đau dien ra va T'Challa đa gianh chien thang, giu đuoc ngoi vua moi.
Cung trong thoi điem đo, Klaue va Erik Stevens (biet danh la Killmonger) trom Vibranium o Bao tang London. Khi biet tin nay, W'Baki, mot nguoi ban cua T'Challa đa mat đi nguoi than boi nhung thuong vu tren đa thuc giuc nha vua phai đoi lai cong bang cho minh. T'Challa, Okoye va Nakia len ke hoach tap kich Klaue tai mot song bai o Busan, Han Quoc, noi ma han se ban khoi Vibranium đa trom cho mot nguoi mua khong ro danh tinh. Ke hoach đo be khi T'Challa nhan ra nguoi mua la đac vu CIA Everett Ross, nguoi ma truoc đo T'Challa đa nho tiep quan Zemo. Okoye mat kien nhan lam lo vo boc, dan đen mot vu đau sung xay ra.
T'Challa, Shuri (lai chiec Lexus đieu khien tu xa o Wakanda duoi đinh dang 3 chieu), Ross, Nakia va Okoye đuoi theo Klaue doc theo thanh pho. Sau khi bat đuoc Klaue, T'Challa đinh giet han. Nhung đe y rang nguoi nuoc ngoai đang quay phim minh, anh lua chon bat giam han tai nha tu cua CIA. Ngay hom sau, khi đang bi tra hoi, Klaue đuoc cuu boi Stevens. Thay Ross bi thuong nang vi đo đan thay Nakia, T'Challa quyet đinh đua ong ta ve Wakanda đe chua tri.
Sau khi phan boi va giet Klaue vi han giet ban gai cua minh, Killmonger mang xac Klaue toi Wakanda va thach đau T'Challa nham gianh lay ngai vang. Han giet Zuri sau khi bat ong nay khai ra nguyen nhan cua vu an nam xua cho moi nguoi biet, roi han đanh bai va đay T'challa xuong thac nuoc, khien moi nguoi tin anh đa chet. Nuot Tam Hinh Thao xong, han ra lenh đot so con lai, nhung Nakia lay trom đuoc mot qua. Đuoc su ung ho cua W'Kabi va bo lac Bien gioi, đe thuc hien ke hoach cua cha, Killmonger đa chuan bi van chuyen vu khi cua Wakanda đi khap the gioi, toi nhung thanh pho lon nhu New York, London va Hong Kong.
Khi chay tron đen bo lac Jabari, Nakia, Shuri, Ross va Hoang hau Ramonda biet đuoc T'Challa đa đuoc bo lac Jabari tim thay trong tinh trang nguy kich. Sau khi uong Tam Hinh Thao cuoi cung đuoc đua boi Nakia, T'Challa đa phuc hoi va quay tro lai Wakanda cho tran tai đau voi đoi thu nay cung co mot bo giap Vibranium cho minh. Shuri, Nakia va Okoye cung voi đoi quan Dora Milaje va Jabari chien đau voi W'Kabi va bo lac Bien gioi. Ross lai mot chiec phi thuyen đe ban ha nhung chiec may bay cho Vibranium truoc khi no co the roi khoi đat nuoc.
T'Challa va Killmonger khi giao chien đa roi xuong ho thien thach Vibranium, noi ma ho su dung song sieu thanh đe lam phuong tien van chuyen, nhung cung đong thoi khien bo giap cua hai nguoi tro nen vo dung. Khi thay giap cua Killmonger bi vo hieu hoa, T'Challa đa đam nguoi em ho cua minh bang chinh con dao gam cua han. T'Challa sau đo muon chua tri cho Killmonger nhung han tu choi, vi neu con song, han se bi cam tu va han muon chet nhu mot nguoi tu do. Sau đo, han rut dao gam khoi nguc, chap nhan cai chet.
Thay hau qua tai hai boi chinh sach tu co lap cua cac đoi vua truoc, T'Challa đa thiet lap mot Trung tam Cuu tro Nhan đao o Oakland, California tai khu can ho ma chinh chu ruot cua anh, N'Jobu đa bi giet. Anh chi đinh Shuri va Nakia đe đieu hanh Trung Tam Cuu tro nhan đao, đong thoi tiet lo danh tinh cua minh voi nhung đua tre gan đo.
O canh mid-credit, T'Challa xuat hien truoc Lien Hop Quoc tai toa nha o Vienna, tuyen bo se chia se tai nguyen Vbranium voi the gioi, ket thuc su tu co lap. Trong canh after-credit, Bucky Barnes tinh day o Wakanda. Voi biet danh Soi Trang, anh đa thoat khoi su kiem soat cua HYDRA nho cong nghe cua Shuri.


Dien vien Chadwick Boseman vai T'Challa / Bao Đen: Quoc vuong cua mot quoc gia chau Phi - Wakanda, nguoi đa tang cuong suc manh cua minh bang cach uong Tam Hinh Thao (Heart-Shaped Herb) - mot loai thuc vat chi co tai Wakanda ket hop bo giap Bao Đen co kha nang chong đan. Trong Captain America: Noi chien sieu anh hung, cha cua T'Challa la T'Chaka chet trong 1 vu đanh bom va T'Challa len ngoi ngay khi con chiu tang. Đoi voi giong Wakanda cua minh, Boseman đa lam viec voi cung mot huan luyen vien phuong ngu ma anh ay co trong Message from the King (2016), va lam viec voi Marrese Crump đe giu vung phong đo giua Civil War va Black Panther. Đe chuan bi cho vai dien nay, Boseman đa đen tham Nam Phi hai lan; xem xet Shaka Zulu, Patrice Lumumba, cac bai phat bieu cua Nelson Mandela, va cac bai hat cua Fela Kuti; noi chuyen voi mot Yoruba Babalawo; đuoc đao tao cac mon vo Dambe, Capoeira Angola, va gay chien đau Zulu; va thuc hien xet nghiem ADN đe hieu ro hon ve to tien goc Phi cua minh. Anh đa ky hop đong nam phim voi Marvel. Ashton Tyler đong vai T'Challa luc nho.
Michael B. Jordan vai N'Jadaka / Erik Killmonger: Mot nguoi rat them muon ngai vang cua Wakanda va tra thu T'Challa vi T'Chaka đa giet bo cua han la N'Jobu, em ruot cua T'Chaka. Jordan đa muon đong mot vai phan dien trong "mot thoi gian", va vi moi quan he cua Killmonger va T'Challa voi cac nhan vat X-Men la Magneto va Giao su X. Anh noi them rang Killmonger la nguoi co chien luoc, chu đao, kien nhan va "đuoc đao tao thanh chu T". Cac dau vet bo lac gap ghenh, mang tinh nghi le cua Killmonger tren nguc va than cua anh ta giong voi hinh xam seo cua bo toc Mursi va Surma, va bao gom 90 khuon silicon đuoc đieu khac rieng biet, mat hai tieng ruoi đe ap dung. Jordan se phai ngoi trong phong tam hoi trong hai gio vao cuoi ngay đe thao chan gia. Kieu toc dreadlocks cua Killmonger la kieu toc hien đai thay cho mai toc dai cua nhan vat trong truyen tranh. Đe chuan bi cho vai dien nay, Jordan đa nghien cuu Malcolm X , Marcus Garvey , Huey P. Newton , Fred Hampton , va Tupac Shakur. Ong cung trich dan vai dien Joker cua Heath Ledger trong The Dark Knight (2008) nhu mot anh huong. Corey Calliet, nguoi truoc đay đa lam viec voi Jordan trong Creed (2015), tung la huan luyen vien cua anh ay. Seth Carr đong vai Stevens luc nho.
Lupita Nyong'o vai Nakia: nguoi tinh cu cua T'Challa va cung la điep vien tai nang cua Wakanda. Nyong'o goi Nakia la "su chuyen the" so voi nguyen tac truyen tranh cua co. Co bat đau bo phim đau tranh cho nhung phu nu bi bat lam no le o Nigeria. Nyong'o đuoc đao tao cac mon vo judo, jujitsu, silat va vo thuat Philippines.
Danai Gurira vai Okoye: thu linh cua đoi quan Dora Milaje cua Wakanda va la ve sy cua T'Challa, von co long trung thanh tuyet đoi voi moi vua Wakanda đuong nhiem, bat ke nguoi đo la ai. Đao dien Ryan Coogler chon Gurira dua tren dien xuat cua co trong Mother of George (2013), thay vi vai dien noi tieng Michonne cua co trong loat phim truyen hinh The Walking Dead ma Coogler chua tung xem. Gurira noi rang cac ky nang chien đau ma co hoc đuoc khi choi Michonne bo sung cho cac ky nang cua Okoye,  nhung luu y rang Dora Milaje la motdich vu bi mat , bao gom thong tin cung nhu chien đau. Co giai thich rang mac du nhan vat la nguoi khac ky, "co ay cung co mot khieu hai huoc bat ngo. Co ay co mot trai tim, nhung vi đat nuoc va nhan dan cua co ay." Đau cua Gurira đuoc cao lai moi ngay đe thuc hien cac hinh xam tren đau, mat tu ​​hai tieng ruoi đen ba tieng ruoi.
Letitia Wright vai Shuri: em gai cua T'Challa va la thien tai cong nghe vuot troi hon Tony Stark va Bruce Banner. Wright mo ta Shuri la nguoi đoi moi ve tinh than va tri tue, muon đua Wakanda đen "mot noi moi", va cam thay co ay la mot hinh mau tot cho cac co gai tre Da đen.
Angela Bassett vai Hoang hau Ramonda: me cua T'Challa va Shuri. Ramonda phuc vu nhu mot co van cho T'Challa ve viec neu khong thi anh ay đa quay sang cha minh. Bassett đoi mot bo toc gia mau bac, dai đen that lung cho vai dien đuoc lam tu 120 soi toc cuon bang tay thanh nhung chiec au phuc. Calliet cung tung la huan luyen vien cua Bassett truoc va trong khi quay phim, tao ra cac mach luyen tap ngat quang cuong đo cao va giup xay dung che đo an kieng cua co ay.
Martin Freeman vai Everett Ross: 1 đac vu CIA, ve sau than thiet voi T'Challa. Anh ay noi them rang nhan vat đi vao mot "cuoc hanh trinh khai sang đen Wakanda" trong phim. Freeman va cac nha lam phim đa tim cach mieu ta Ross nhu mot đac vu co kha nang thay vi chi la cuu tro hai huoc nhu trong truyen tranh.
Forest Whitaker vai Zuri: Ban cua vua T'Chaka. Coogler goi Zuri la mot nhan vat ton giao va tam linh, am chi tam linh cua Wakanda trong truyen tranh, va so sanh anh ta voi Obi-Wan Kenobi trong loat phim Chien tranh giua cac vi sao. Zuri cung la nguoi "troi buoc chinh" T'Chaka cho T'Challa. Denzel Whitaker, nguoi khong lien quan đen Forest, đong vai Zuri thoi tre.
Daniel Kaluuya vai W'Kabi: Nguoi ban tam giao cua T'Challa va nguoi ban than nhat cua anh ta, nguoi đung đau bo phan an ninh cua Bo lac Bien gioi, đong vai tro la tuyen phong thu đau tien cua Wakanda.
Andy Serkis vai Ulysses Klaue: Mot tay buon vu khi cho đen, buon lau va xa hoi đen Nam Phi, lien minh voi Killmonger. Klaue su dung mot phan đoan thiet bi khai thac tien tien cua Wakandan lam sung than cong ngat am dung đe thay the canh tay trai cua anh ta, canh tay bi mat trong Avengers: Age of Ultron (2015). Boseman mo ta Klaue la moi đe doa đoi voi Wakanda, mot trong so it nhung nguoi ben ngoai xam nhap vao đat nuoc, va la nguoi co quyen truy cap vibranium. Ong đa so sanh nhan vat nay voi Osama bin Laden. Serkis noi them rang ngoai mong muon cua minh đoi voi vibranium, Klaue con bi thuc đay boi mot moi quan he ca nhan chong lai T'Challa, va "đe phoi bay nhung gi anh ta nghi la đao đuc gia cua Wakanda".
Ngoai ra, John Kani va Florence Kasumba đam nhan cac vai T'Chaka va Ayo tuong ung cua ho tu Captain America: Civil War. Atandwa Kani, con trai cua Kani, đong vai T'Chaka thoi tre, va Sterling K. Brown đong vai anh trai N'Jobu, cha cua Killmonger. Cac truong lao Wakanda trong phim bao gom Isaach de Bankole cho Bo lac Song, Connie Chiume cho Bo lac Khai thac, ​​Dorothy Steel cho Bo lac Thuong gia, va Danny Sapani cho Bo lac Bien gioi. Sydelle Noel xuat hien trong vai Xoliswa, mot thanh vien cua đoi Dora Milaje. Marija Abney, Janeshia Adams-Ginyard, Maria Hippolyte, Marie Mouroum, Jenel Stevens, Zola Williams, Christine Hollingsworth va Shaunette Renee Wilson cung đong vai Doras. Nabiyah Be ban đau đuoc thong bao rang co ay đang đong vai toi pham Tilda Johnson, nhung nhan vat cua co ay chi đuoc đat ten la Linda trong bo phim cuoi cung do Gabrielle Dennis đuoc chon vao vai Johnson trong mua thu hai cua Luke Cage. Dien vien hai Trevor Noah long tieng cho Griot, AI cua tau Wakandan, Stan Lee, nguoi đong sang tao Black Panther, co vai khach moi trong mot song bac Han Quoc, va Sebastian Stan xuat hien khong đuoc ghi nhan trong canh post-credit tai hien vai dien Bucky Barnes cua anh.


San xuat = Phat trien =
Thang 6 nam 1992, Wesley Snipes cong khai y đinh lam mot bo phim ve Black Panther, va bat đau thuc hien no vao thang 8. Snipes muon lam noi bat len ve uy nghi cua Chau Phi, đieu ma ong thay it đuoc mieu ta trong cac bo phim cua Hollywood. Nguyen van ong noi, "Toi nghi Black Panther noi chuyen voi toi la vi toi la nguoi quy toc, va ong la buc chan dung tuong phan đai dien va mieu ta ve nguoi chau Phi, lich su chau Phi va nhung vuong quoc vi đai cua chau Phi." Ong đa bat đau cong viec lam phim vao thang 8. Thang 7 ke tiep, Snipes len ke hoach bat đau The Black Panther sau khi đong trong Demolition Man (1993), va thang tiep theo ong bay to su quan tam đen viec tiep tuc lam phim. Thang 1 nam 1994, Snipes co cuoc đam phan voi Columbia Pictures đe đong Black Panther, va nha đong sang lap Black Panther Stan Lee cung gia nhap phim vao thang 3; phim sau đo buoc đau phat trien vao thang 5. Snipes co thao luan voi mot vai bien kich va đao dien ve du an, bao gom Mario Van Peebles va John Singleton. Khi bo phim khong tien trien vao thang 1 nam 1996, Stan Lee giai thich rang ong khong hai long voi kich ban cho du an.


= Tien ky =
Thang 1 nam 2016, Coogler đuoc xac nhan lam đao dien phim, va giai thich rang ong lon len cung voi đoc truyen tranh, vi vay Black Panther "chi mang tinh ca nhan đoi voi toi nhu hai bo phim cuoi cung ma toi co the lam. Toi cam thay that may man khi co the lam ve thu ma toi yeu thich mot lan nua." Đong y đao dien phim sau khi bi Feige "them khat" trong nhieu thang, Coogler khang đinh ong mang nhung cong tac vien tu nhung bo phim truoc cua ong đe lam viec trong Black Panther đe phan biet phim so voi nhung bo phim khac cua MCU ma thuong "đuoc quay, soan nhac va bien tap boi nhung nguoi cung nha". Nhung nguoi ong mang ve cong tac cung trong Black Panther co nha quay phim cua Fruitvale Station (2013) la Rachel Morrison, cung nhu nha thiet ke san xuat Hannah Beachler va nha soan nhac Ludwig Goransson; tat ca đeu tung lam viec cung Coogler trong Fruitvale Station va Creed. Coogler cho rang Black Panther se vua khac biet vua khop voi mach chuyen chung cua MCU.


= Quay phim =


= Hau ky =
Vao cuoi thang 6 nam 2017, Sydelle Noel tiet lo vua đuoc tuyen vai Xoliswa trong phim, mot thanh vien cua Dora Milaje. Thang 7 nam 2017, Moore noi Black Panther se la mot su ket hop giua The Godfather va nhung bo phim ve James Bond.
Hieu ung ky xao trong phim tao ra boi Industrial Light & Magic (ILM), Digital Domain, Double Negative, Luma Pictures, Mammal Studios, Method Studios, Rise Visual Effects Studios, Scanline VFX va Trixter.


Am nhac Ludwig Goransson đuoc thue sang tac cho phan nhac nen phim vao thang 4 nam 2017. Sau khi đoc kich ban, Ludwig Goransson quyet đinh đen chau Phi đe nghien cuu cho bo phim. Goransson đa toi Senegal va Nam Phi, ban đau đi du lich xung quanh cung voi nhac si Baaba Maal, sau đo danh vai tuan đe thu am tu cac nhac si đia phuong đe hinh thanh phan "co ban" cho nhac phim cua minh.
Kendrick Lamar san xuat nhac phim tuyen tap, mang ten Black Panther: The Album, ben canh nha sang lap Top Dawg Entertainment Anthony Tiffith. Coogler chon Lamar vao du an vi "chu đe nghe thuat cua toi phu hop voi nhung gi chung toi kham pha trong phim". Ba đia đon tu album đuoc phat hanh tu thang 1 đen thang 2, "All the Stars", "King's Dead", va "Pray for Me". Black Panther: The Album đuoc phat hanh vao ngay 9 thang 2 nam 2018.


Cong chieu Phim co buoi ra mat toan cau tai nha hat Dolby Theatre o Los Angeles vao ngay 29 thang 1 nam 2018. Truoc khi buoi chieu ra mat bat đau, Coogler đa nhan mot su hoan nghenh nong nhiet truoc khi ong cong bo dan dien vien cua phim. Phim đuoc cong chieu tai Anh Quoc, Hong Kong va Đai Loan vao ngay 13 thang 2 nam 2018, tai Han Quoc vao ngay 14 thang 2 nam 2018, tai My vao ngay 16 thang 2 nam 2018, va tai Viet Nam vao ngay 23 thang 2 nam 2018, duoi đinh dang 3D va IMAX. Bo phim cung se đuoc "phat hanh xuyen quoc gia" tai chau Phi, lan đau tien voi mot bo phim cua Disney.


Tham khao Lien ket ngoai Chien binh bao đen tren Internet Movie Database
Chien binh bao đen tai Box Office Mojo
Chien binh bao đen tai Rotten Tomatoes
Chien binh bao đen tai Metacritic
Marvel Studios' Black Panther - Official Trailer tren YouTube Marvel Entertainment xuat ban 16 thang 10, 2017
Ban mau:Black Panther

Ban mau:Ryan Coogler