Bai thuyet trinh ve cac sao choi (tieng Y: Discorso delle Comete) la mot tac pham nho đuoc xuat ban vao nam 1619 voi ten Mario Guiducci la tac gia, nhung thuc te no đuoc viet boi nha khoa hoc nguoi Y Galileo Galilei. Trong tac pham nay, Galilei đa phong đoan rang cac sao choi khong phai la cac vat the vat ly ma la cac hieu ung khi quyen giong nhu la cuc quang.


Moi quan tam ve cac sao choi cua Galileo 3 sao choi đa đuoc nhin thay tai chau Au vao nam 1618. Cai đau tien xuat hien vao thang 10, cai thu hai xuat hien vao giua thang 11, va cai cuoi cung la cai sang nhat xuat hien vao cuoi thang 11. Sau khi xuat ban cuon Buc thu ve cac vet đen Mat Troi vao nam 1613, Galilei đa dung viec nghien cuu thien van voi chiec kinh vien vong tren dien rong va ong đa khong xuat ban gi them dua tren nhung quan sat va bao cao ve cac su kien thien van. Nam 1616, cai nhin thuyet nhat tam cua Nikolaus Copernicus đa đuoc tuyen bo mot cach chinh thuc la di giao va Galilei đa bi canh bao boi Đuc hong y Bellarmine khong đuoc day hay bao ve thuyet nay. Sau đo, Galilei đa khong ban tan gi ve cac van đe thien van hoc trong vai nam. Tuy nhien, Virginio Cesarini đa viet thu đe nghi ong cho y kien ve nhung sao choi xuat hien vao nam 1618, cung nhu Leopold V, Đai Cong tuoc Ao va Domenico Bonsi đa viet thu rang cac nha toan hoc hoang gia cua Louis XIII cua Phap muon biet y kien cua ong ve hien tuong tren.
Galilei đa khong quan sat cac sao choi boi vi suc khoe khong tot vao mua thu nam 1618. Tuy nhien, ong đa biet đuoc rang Collegio Romano đa thuc hien bon bai dien thuyet ve cac sao choi, lan luot boi mot nha ly thuyet, mot nha toan hoc, mot triet gia va mot dien gia. Nha toan hoc đo la Orazio Grassi, hoc tro cua Odo Van Maelcote va Christoph Grienberger. Grassi đa tranh luan rang su vang mat cua thi sai co nghia rang cac sao choi phai o rat xa tu Trai Đat va ong đe xuat rang chung ton tai ben tren Mat Trang. Khong lau sau đo bai dien van đa đuoc xuat ban tai Roma nhu la mot tieu luan giau ten đuoc dat tieu đe De Tribus Cometis Anni MDCXVIII.
Vao thang 3 nam 1619, Galilei đa nhan đuoc mot buc thu tu Giovanni Battista Rinuccini canh bao su that rang vai nguoi ngoai dong Ten đang tuyen bo bai dien van cua Grassi ve cac sao choi đa cung cap mot bang chung xac đinh rang y tuong cua Copernicus la sai. Moi đe doa ro rang nay đoi voi tu tuong cua Copernicus, thu ma đa lau roi Galilei khong đung len bao ve, đa thuc đay ong tan cong vao he thong Tycho tro nen pho bien nho su truyen ba cua cac tu si dong Ten.
Galilei đa nhan đuoc ban sao chep bai dien van cua Grassi va cam thay tuc gian ve đieu đo. Nhung ghi chu cua ong len ban thao nay đay su xuc pham: pezzo d'asinaccio (mot phan cua su ngu ngoc hoan toan), bufolaccio (anh he), villan poltrone (ten ngoc xau xa), balordone (ten ngoc vung ve). Ong quyet đinh đap tra lai nghien cuu cua Grassi giua luc ban cua ong la Mario Guiducci lai muon mot chu đe cho mot bai dien van đa đuoc len ke hoach cua Galilei tai Accademia Fiorentina. Guiducci đa đoc Bai thuyet trinh ve cac sao choi tai ngoi truong đo vao thang 5 nam 1619 va no đuoc xuat ban vao thang sau.
Cong khai, Galilei đa tuyen bo rang Guiducci, chu khong phai la ong, la tac gia cua cuon sach. Mac cho su phan đoi cong khai cua Galilei, khong co gi chung minh rang Guiducci la tac gia. Ban viet tay co chua chu cua Galilei tren dien rong va nhung phan viet tay cua Guiducci đeu đuoc sua chua boi Galilei.


Gia thiet Grassi đa đap lai Bai thuyet trinh ve cac sao choi rang đo la đe xuat mot ly thuyet ve nguon goc cua chung. Nhung Galilei đa noi ro rang ong khong đi theo muc tieu đo. Thay vao đo, nhu trong Buc thu gui cho Đai Nu cong tuoc Christina bon nam ve truoc, đe xuat cua ong la nhan manh y chinh cua chung minh dua tren y kien cua nhung ai khong đong y voi ong. Ong co y đinh đe chi trich nhung nha tu tuong dom nhung nguoi tin rang de dang tim ra đuoc cau tra loi cho cai gi đo. Ong khong đe y đen su that rang thien nhien co the co nhieu cach kha thi đe tao ra hieu ung giong nhau. Ong thua nhan rang ong biet rat it ve cac sao choi. Điem nhan cua ong đo la phoi bay nhung ai bi thuyet phuc rang ho biet cau tra loi. Tac pham Bai thuyet trinh khong no luc đe yeu cau nhung bang chung ro rang cho cac gia thiet cua Galilei (khong giong nhu Buc thu ve cac vet đen Mat Troi hay Bai thuyet trinh ve cac Vat the Noi, thay vao đo tac pham tap trung vao cuoc tranh luan đe lam xoi mon luan điem cua Grassi, buoc ong ta phai xem xet lai hien tuong cua cac sao choi hoan hao hon va đua ra va đua ra nhung bang chung ben vung hon đe chung minh rang ong ta đung.


Xem them Lich su quan sat sao choi
Cuoc cach mang Copernicus


Chu thich Lien ket ngoai Orazio Grassi's De Tribus Cometis Anni MDCXVIII (Rome, 1618)
Guiducci & Galilei's Discorso delle Comete (Florence, 1619)
Orazio Grassi's Libra Astronomica ac Philosophica (Perugia, 1619)
Guiducci's Lettera al m.r.p. Tarquinio Galluzzi della Compagnia di Giesu (Florence 1620)