Bieu tinh bai Nhat tai Trung Quoc nam 2012 la mot loat cac cuoc bieu tinh bai Nhat Ban đuoc to chuc o cac thanh pho lon tai Trung Quoc va Đai Loan trong khoang thoi gian tu thang 8 đen thang 9 nam 2012. Nguyen nhan chinh cua cac cuoc bieu tinh la su leo thang tranh chap quan đao Senkaku giua Trung Quoc va Nhat Ban xoay quanh thoi điem ky niem Su kien Phung Thien nam 1931, mot xuc tac de facto đe Nhat Ban xam luoc Man Chau, đinh điem la mot that bai be mat cua Trung Quoc va mot chien thang quyet đinh cua Nhat Ban trong viec hop nhat va sap nhap Man Chau.
Cac cuoc bieu tinh no ra tai moi thanh pho cua Trung Quoc ke tu su kien nha hoat đong Hong Kong đo bo quan đao Senkaku va chinh phu Nhat Ban tien hanh quoc huu hoa quan đao Senkaku, tro thanh cuoc bieu tinh lon nhat ke tu khi hai quoc gia binh thuong hoa quan he ngoai giao nam 1972. Nhung nguoi phan đoi tai mot so thanh pho sau đo tro nen bao luc, chinh quyen đia phuong bat đau bat giu nguoi bieu tinh va cam cac cuoc bieu tinh. Ngoai cac cuoc bieu tinh bai Nhat va chi trich Hoa Ky, mot so cuoc bieu tinh đa chi trich chinh phu Trung Quoc ve nhung bat man xa hoi. Tac đong tu cang thang ngoai giao khien thuong mai song phuong giua hai quoc gia bi thiet hai va anh huong keo dai trong vai nam tiep theo.


Boi canh Quan đao Senkaku (hay Đieu Ngu trong tieng Trung Quoc) la cac đao ngoai khoi gan Đai Loan va la mot chu đe tranh chap lanh tho giua chinh phu cua Trung Quoc, Đai Loan, Nhat Ban. Truoc thoi điem cac cuoc bieu tinh xay ra, nhieu truong hop phan đoi chu quyen cua quan đao Senkaku ma noi bat nhat la bieu tinh bai Nhat nam 2005 tai Trung Quoc. Ngay 18 thang 9 nam 2012 đanh dau su kien Nhat Ban xam luoc Man Chau nam 1931, nhung ky uc am anh lam kich đong tam ly bai Nhat o Trung Quoc. Sau vu va cham tau Senkaku nam 2010, Trung Quoc dung xuat khau đat hiem sang Nhat Ban ngay 21 thang 9 cung nam.


= Su co dan đen bieu tinh =

Ngay 16 thang 4 nam 2012, thong đoc Tokyo Ishihara Shintaro cong khai tuyen bo quyet đinh cho phep Chinh quyen Đo thi Tokyo mua ba đao (Uotsuri, Kitako, Minamiko) tu mot chu so huu tu nhan nguoi Nhat. Ngay 4 thang 7 nam 2012, ba tau thuoc Luc luong Bao ve bo bien Nhat Ban thuc thi lenh kiem tra chinh thuc mot tau đanh ca cua Đai Loan gan quan đao Senkaku đang tranh chap, Luc luong Bao ve bo bien Nhat Ban va Cuc Canh sat bien Đai Loan đa đoi đau truc dien.
Ngay 7 thang 7 nam 2012, thu tuong Nhat Ban Noda Yoshihiko bay to su quan tam đoi voi viec chinh phu Nhat Ban mua cac đao đang tranh chap. Chinh phu Trung Quoc tuc gian phan đoi, nguoi phat ngon Bo Ngoai giao Cong hoa Nhan dan Trung Hoa Luu Vi Dan đap tra 'se khong ai đuoc phep mua va ban lanh tho bat kha xam pham cua Trung Quoc'.
Ngay 15 thang 8 nam 2012, 14 nha hoat đong tu Hong Kong đa đi tau va đo bo vao mot trong cac đao tranh chap nhung bi Luc luong Bao ve bo bien Nhat Ban chan lai. Bay nha hoat đong đa nhay khoi tau va boi vao bo, nam nguoi đa tien vao đao va hai nguoi tro lai tau, cac nha hoat đong va tau cua ho đeu bi Luc luong Bao ve bo bien Nhat Ban bat giu. Tat ca 14 nha hoat đong bi bat giu va truc xuat hai ngay sau đo.


Lan song bieu tinh đau tien Sau khi Luc luong Bao ve bo bien Nhat Ban bat giu cac nha hoat đong Hong Kong, cu dan mang Trung Quoc keu goi mot cuoc bieu tinh toan quoc phan đoi Nhat Ban vao ngay 19 thang 8 nam 2012. Tai Bac Kinh, nguoi dan Trung Quoc bat đau phan đoi truoc Đai su quan Nhat Ban vao ngay 15 thang 8. Vao buoi sang ngay 19 thang 8, mot đam đong đa tap trung va cam cac ap phich co cac cum tu nhu 'tra lai quan đao Đieu Ngu' va 'Nhat Ban phai nhan toi' đe phan đoi. Yomiuri Shimbun thong ke cac cuoc bieu tinh bai Nhat theo loi keu goi tren internet lan rong ra 25 thanh pho tai Trung Quoc nhu Thuong Hai, Tay An, Thuong Chau, Bac Kinh, Hang Chau, Vu Han.
Tai Tham Quyen, nhung nguoi bieu tinh tuan hanh xuong đuong ho vang cac khau hieu nhu 'bao ve quan đao Đieu Ngu' va 'đap tan chu nghia đe quoc Nhat Ban', keu goi tay chay hang hoa Nhat Ban va yeu cau chinh phu Trung Quoc chiem lai quan đao Senkaku. Trong cac cuoc bieu tinh, nhieu nguoi bieu tinh xe quoc ky Nhat Ban va đap pha cac o to nhan hieu Nhat Ban, pha hoai cac cua hang ban hang hoa Nhat Ban, nem đa vao mot cua hang ramen. Cac cuoc bieu tinh keo dai đen khoang hai gio chieu. Theo Tinh Đao nhat bao, chinh phu Trung Quoc đa đieu đong mot so luong lon Vu canh đe keu goi cham dut cac cuoc bieu tinh bao luc, bat đau xua đuoi nhung nguoi bieu tinh va bat giu mot so nguoi bieu tinh phan ung qua khich.
Bieu tinh bai Nhat đoi khi bi nhung nguoi bieu tinh loi dung nham chi trich chinh phu Trung Quoc. Nhung cuoc bieu tinh nhu vay bao gom dieu hanh voi ap phich co lanh đao Trung Quoc Mao Trach Đong - nhan vat duong nhu quyet đoan hon trong cac van đe chu quyen so voi cac lanh đao hien tai; cung nhu nhung dau hieu ve tham nhung, an toan thuc pham, bat binh đang kinh te. Nhung nguoi ung ho nha lanh đao chong tu ban bi cach chuc Bac Hy Lai cung xuat hien trong cac cuoc bieu tinh.
Cac cuoc bieu tinh voi cuong đo khac nhau tai cac thanh pho nhu Te Nam, Thanh Đao, Thien Tan, Trung Khanh, Quang Chau, Thai Nguyen, Tham Duong, Truong Xuan, Cap Nhi Tan, Thanh Đo, Trinh Chau, Truong Sa, Quy Duong, Lam Nghi, Hang Chau, To Chau, Truy Bac, Te Ninh, Truong Sa; cac si quan canh sat duy tri trat tu tai cac đia điem hien truong đe ngan chan cac su co bao luc. Ngay 17 thang 8, chinh phu Nhat Ban truc xuat 14 nha hoat đong Trung Quoc đai luc va Đai Loan sau khi nhom nha hoat đong nay đo bo vao mot đao tranh chap, cam quoc ky Cong hoa Nhan dan Trung Hoa va quoc ky Trung Hoa Dan quoc; 10 nha hoat đong Nhat Ban trong tong so 150 nguoi vao ngay 19 thang 8 đa đo bo len cac đao thuoc quan đao Senkaku va cam quoc ky Nhat Ban đe tuong niem cac vu chim tau giai đoan ket thuc chien tranh the gioi thu hai. Ngay 25 thang 8 tai Nhat Chieu thuoc Son Đong, hon 1.000 nguoi bieu tinh bai Nhat tuyen bo quan đao Senkaku thuoc lanh tho Trung Quoc va mot so nguoi bieu tinh tan cong cac nha hang Nhat Ban, van phong đoi ngoai Nhat Chieu han che quyen tiep can hien truong cua Kyodo News vi khong the đam bao an toan ca nhan cho nguoi Nhat. Ngay 26 thang 8, khoang 200 nguoi bieu tinh bai Nhat tai Đong Hoan thuoc Quang Đong voi tuyen bo 'quan đao Senkaku thuoc lanh tho Trung Quoc' đa đung đo voi vai tram canh sat, quoc ky Cong hoa Nhan dan Trung Hoa bi thu giu va mot so nguoi đa bi bat giu. Hon 1.000 nguoi bieu tinh tai Chu Ky, bieu tinh bai Nhat cung dien ra tai Hoai Bac va Duong Tuyen. Cuoc bieu tinh khac xay ra tai Nam Sung thuoc Tu Xuyen, chinh quyen Hai Khau thong bao 'cam o to nhan hieu Nhat Ban xam nhap vao khu vuc tap trung nguoi bieu tinh bai Nhat. Hang nghin nguoi bieu tinh tai Hai Khau tap trung tai quang truong Ngoc Trai ho to khau hieu 'tra lai Đieu Ngu' va hat cac bai hat yeu nuoc, đam đong dieu hanh qua quang truong Nam A va trung tam thuong mai quoc te Hai Khau trong hai gio, canh sat mo đuong va khong can thiep vao đam đong bieu tinh. Ngay 27 thang 8, quoc ky Nhat Ban tren o to Đai su Nhat Ban tai Trung Quoc bi mat cap.


= Phan ung =


 Trung Quoc  Ngay 19 thang 8, Bo Ngoai giao Cong hoa Nhan dan Trung Hoa phan đoi manh me voi Đai su Nhat Ban tai Trung Quoc. Nguoi phat ngon Bo Ngoai giao Cong hoa Nhan dan Trung Hoa Tan Cuong phat bieu lien quan đen su kien đo bo cua cac nha hoat đong Nhat Ban len quan đao tranh chap, cho rang hanh đong phi phap đo la mot su vi pham chu quyen lanh tho cua Trung Quoc va Nhat Ban nen xu ly cac hanh đong hien tai mot cach thich hop đe tranh bat đong quan he song phuong.
Chi mot ngay sau, chinh quyen tinh Phuc Kien quyet đinh dung cac hoat đong ky niem đuoc to chuc voi tinh Okinawa cua Nhat Ban du kien truoc đo vao ngay 4 thang 9, trich dan boi canh khong phu hop hien tai danh cho cac le ky niem nhu vay o Trung Quoc. Cung ngay, Thu truong Bo Ngoai giao Cong hoa Nhan dan Trung Hoa Pho Oanh khi noi chuyen qua đien thoai voi Đai su Nhat Ban tai Trung Quoc Niwa Uichiro đa keu goi Nhat Ban dung cac hanh đong lam ton hai chu quyen lanh tho Trung Quoc, keu goi Nhat Ban xu ly hieu qua cac van đe hien tai va tranh lam gian đoan nghiem trong quan he song phuong.


 Nhat Ban  Ngay 19 thang 8, Thu truong Bo Ngoai giao Sasae Kenichiro phat bieu rang cac cuoc bieu tinh do Trung Quoc thuc hien la 'khong the chap nhan đuoc' va rat đang tiec ve cac cuoc bieu tinh bai Nhat tai Trung Quoc. Co van đac biet ve cac van đe đoi ngoai va quoc phong cua thu tuong Nhat Ban la Nagashima Akihisa noi rang chinh phu Nhat Ban can xem xet su dung Luc luong Phong ve Nhat Ban thong qua viec “sua luat va cac bien phap khac”, đong thoi đe xuat đua ra cac hinh phat nghiem khac hon đoi voi nhung nguoi Trung Quoc tham nhap vao lanh tho Nhat Ban.
Gan nhu ngay lap tuc, ngay 20 thang 8, Đai su Nhat Ban tai Trung Quoc Niwa Uichiro khi noi chuyen qua đien thoai voi Thu truong Bo Ngoai giao Cong hoa Nhan dan Trung Hoa Pho Oanh cho rang cac cuoc bieu tinh la hoan toan khong the chap nhan đuoc, đong thoi phan đoi cac ngu dan Hong Kong truoc đo đa đo bo len mot hon đao va yeu cau Trung Quoc lam het suc đe ngan chan cac su co tuong tu xay ra lan nua, nhan manh quan đao Senkaku la lanh tho von co cua Nhat Ban va nam duoi su kiem soat huu hieu cua Nhat Ban. 10 nguoi trong so 150 nha hoat đong Nhat Ban đo bo len cac đao đang tranh chap đa vi pham 'luat toi pham nhe' va bi canh sat Okinawa phat 'viet ban tuong trinh' roi đuoc tha tu do. Nhom truoc đo đa nop đon xin chinh phu Nhat Ban cho phep đo bo len quan đao Senkaku đe bay to long ton kinh voi nhung nguoi chet trong cac vu đam tau Nhat Ban giai đoan chien tranh the gioi thu hai, chinh phu Nhat Ban đa tu choi va canh bao trung phat neu vi pham lenh cam. Cung ngay, Chanh Van phong Noi cac Fujimura Osamu noi trong mot cuoc hop bao rang 'Ca hai quoc gia đeu khong muon van đe quan đao Senkaku anh huong đen toan bo quan he song phuong. Quan he Nhat Ban–Trung Quoc la mot trong nhung moi quan he song phuong quan trong nhat đoi voi Nhat Ban, no can thiet đoi voi su on đinh va thinh vuong cua khu vuc chau A-Thai Binh Duong ma Trung Quoc đong mot vai tro xay dung'. Ngay sau đo, đang Dan chu cam quyen đe xuat voi chinh phu Nhat Ban thuc hien cac hanh đong thich hop nham ngan chan nhung su co tai dien cua cac nha hoat đong nguoi Trung Quoc.


 Binh luan truyen thong   = Trung Quoc  =
Nhat bao Thanh nien Trung Quoc  binh luan rang cac cuoc bieu tinh xay ra la mot ket qua cua thai đo va hanh đong sai trai tu phia Nhat Ban, đieu nay đa "lam ton thuong cam xuc cua nguoi Trung Quoc". Viec tay chay cac san pham Nhat Ban la mot quan điem sac ben đe "the hien pham gia bat kha xam pham ro rang cua nguoi Trung Quoc", len an cac truong hop ca biet bao luc va pha hoai. Tinh Đao nhat bao dan lai loi binh luan tren Sina Weibo trong mot bao cao lien quan noi rang 'chinh phu Trung Quoc la nhu the, qua yeu nhuoc va nguoi dan tu phat to chuc bieu tinh bai Nhat se bi ngan lai'.


 = Quoc te  =
Phong vien BBC tai Bac Kinh Martin Patience tuyen bo rang cac cuoc bieu tinh 'hau nhu chac chan đuoc khuyen khich boi chinh phu Trung Quoc' va chinh phu Trung Quoc thuong xuyen su dung tam ly bai Nhat o Trung Quoc đe 'lam chech huong chi trich quyen luc cua ho' trong qua khu. Reuters nhan xet rang cac cuoc bieu tinh bai Nhat 'phan anh nhung ky uc cay đang cua nguoi Trung Quoc ve su chiem đong cua Đe quoc Nhat Ban tren phan lon Trung Quoc trong thap nien 1930 va thap nien 1940'. International Business Times cho rang nhung no luc giam bot chu nghia dan toc Trung Quoc cua đang Cong san Trung Quoc cam quyen nham tranh nhung bai hoc qua khu khi bieu tinh bai Nhat chuyen sang chong chinh phu. CNN nhan đinh 'ca hai quoc gia se đuoc huong loi tu viec giai quyet tranh chap mot cach nhanh chong, Trung Quoc đoi mat voi su thay đoi nha lanh đao vao cuoi nam trong khi Nhat Ban đoi mat voi cac cuoc chien lanh tho rieng le voi Seoul va Moskva'.
VOA dan loi nha nghien cuu chinh tri Tran Pha Khong: 'Đieu nay phan anh tinh trang tien thoai luong nan cua chinh phu Trung Quoc. Mat khac, chu nghia dan toc Trung Quoc co the đuoc su dung lam chu nghia yeu nuoc. Sau khi Mao Trach Đong chet, chu nghia yeu nuoc tro thanh he tu tuong duy nhat cua đang Cong san Trung Quoc. Uu the cua chu nghia dan toc cuong đieu la co the tao su đong thuan trong quoc gia, la bai ngoai giao co the trao đoi va gay ap luc len cac quoc gia khac. Nhung neu chu nghia dan toc cuc đoan, mui giao cua nguoi dan co the nham đen chinh phu'. Đai A Chau Tu Do dan loi chuyen gia Willy Wo-Lap Lam: 'Ho đang su dung la bai quan chung đe gay suc ep voi Nhat Ban. Gioi lanh đao đang Cong san Trung Quoc nhan ra chu nghia dan toc Trung Quoc la con dao hai luoi. Neu ho nhan thay co kha nang bieu tinh leo thang, ho se ra dau hieu cham dut bieu tinh'. Đai phat thanh nay binh luan 'viec xay dung quoc phong nhanh chong cua Trung Quoc dua tren nen tang kinh te đang tang truong nhanh đa dan đen nhung lo ngai rang Trung Quoc co the giai phong suc manh quan su đe đong dau cac yeu sach lanh tho cua ho'. Kotaku dan lai cac binh luan mia mai cua cu dan mang Nhat Ban chi ra nhung nguoi bieu tinh bai Nhat tai Trung Quoc keu goi tay chay hang hoa Nhat Ban nhung van su dung may anh Nhat Ban (Nikkon, Canon) va van hoa đai chung Nhat Ban tai Trung Quoc khong bi tay chay.
Co quan nghien cuu Stratfor cam thay thu vi khi 'khong giong nhu nhan thuc cua nguoi nuoc ngoai ve viec Bac Kinh đang tro nen quyet đoan hon, nguoi Trung Quoc đa chi trich chinh phu Trung Quoc khong co kha nang bao ve cong dan va lanh tho. Trong vong xoay bieu tinh bai Nhat hien tai, cac khau hieu va bieu ngu đa đo loi cho chinh phu Trung Quoc khong hanh đong bao ve cac nha hoat đong bi bat. Tuong tu, nguoi dung internet Trung Quoc đa hoi tai sao Bac Kinh khong đap tra quan su trong cac tranh chap lanh tho voi cac quoc gia co yeu sach nho hon nhu Philippines va Viet Nam. Mot so keu goi tu bo chinh sach cua lanh đao qua co Đang Tieu Binh ve viec bo qua cac tranh chap lanh tho'. The Atlantic đua ra ket qua cua cau hoi 'neu con ban sinh tai Đieu Ngu, ban muon chon quoc tich nao?' đang tren Sina Weibo voi 20.000 nguoi binh chon: khoang 40% chon Đai Loan, khoang 25% chon Hong Kong, khoang 20% chon Nhat Ban, khoang 15% chon Trung Quoc đai luc; The Atlantic cho rang khao sat 'duong nhu mau thuan voi cac cuoc bieu tinh bai Nhat lan rong tai Trung Quoc, lam suy yeu no luc cua chinh phu Trung Quoc trong viec khoi day chu nghia yeu nuoc va co the gay boi roi cho cac nha quan sat nuoc ngoai khi nguoi Trung Quoc lua chon ap đao cac noi khac hon Trung Quoc đai luc'.


Lan song bieu tinh lan hai Ngay 2 thang 9, Chinh quyen Đo thi Tokyo đieu mot tau khao sat thuc đia quan đao Senkaku đe mua lai đao tu tu nhan. Ngay 11 thang 9, Trung Quoc đieu hai tau Hai giam Trung Quoc đen cac đao đe khang đinh chu quyen, Bo Ngoai giao Nhat Ban cho biet Luc luong Bao ve bo bien Nhat Ban se đuoc huy đong neu "tau Trung Quoc đen hoac đen gan" cac đao thuoc quyen kiem soat cua Nhat Ban. Cung ngay, Nhat Ban chinh thuc quoc huu hoa ba đao thuoc quyen so huu tu nhan cua Kurihara Kunioki. Ngay 12 thang 9, mot cuoc bieu tinh phan đoi truoc Tong lanh su quan Nhat Ban tai Hong Kong, khoang 15 nguoi đa đot quoc ky Nhat Ban truoc toa nha. Ngay 13 thang 9, chinh phu Trung Quoc đe trinh hai đo voi cac đuong co so cua lanh hai tren cac đao tranh chap len Lien Hop Quoc, đai dien Bo Ngoai giao Nhat Ban tuyen bo 'no chang thay đoi tinh hinh vi đuong co so đa tung đuoc đe trinh [boi Nhat Ban vao nam 1996]', tien si Jonathan Holslag thuoc Vien nghien cuu Trung Quoc đuong đai o Brussels noi 'ban phai đuoc cong nhan chu quyen truoc khi đe trinh đuong co so. Khong co thoa thuan ve viec ai so huu quan đao thi toan bo chuyen nay cung chi nhu co đam bi bong ve phap ly'. Mot cuoc bieu tinh voi khoang 40 nguoi Trung Quoc truoc Đai su quan Nhat Ban tai Bac Kinh, mot nguoi Nhat bi tan cong tai Thuong Hai. Ngay 14 thang 9, sau tau Hai giam Trung Quoc rut khoi vung bien tranh chap thuoc quan đao Senkaku sau khi đoi đau truc dien voi cac tau tuan duyen Luc luong Bao ve bo bien Nhat Ban, nguoi phat ngon Bo Ngoai giao Cong hoa Nhan dan Trung Hoa Hong Loi phat bieu rang "chuyen tuan tra viec thuc thi phap luat thuong nien la hoan toan chinh đang" va "cang thang giua hai nuoc hoan toan do phia Nhat Ban gay nen". Cung ngay, sau vu viec nguoi Nhat bi thuong do nguoi Trung Quoc tan cong tai Thuong Hai, mot nguoi Nhat tai Đong Hoan thuoc Quang Đong bi tan cong khi cung gia đinh đi mua sam.
Ngay 15 thang 9, mot so luong lon cong dan Trung Quoc đai luc tham gia cac cuoc tuan hanh phan đoi va keu goi tay chay cac san pham Nhat Ban. Khoang 2.000 nguoi Trung Quoc bieu tinh đa đung đo voi luc luong canh sat truoc Đai su quan Nhat Ban tai Bac Kinh vao cung ngay, canh sat phong toa cac đuong dan đen Đai su quan Nhat Ban tai Bac Kinh va đieu mot may bay truc thang quan sat tren cao, Lanh su quan Nhat Ban tai Thuong Hai đuoc canh sat lap hang rao bao ve. Nhung nguoi bieu tinh truoc Đai su quan Nhat Ban tai Bac Kinh vuot qua tam kiem soat khi lien tuc ho to 'bao ve nguoi Trung Quoc hay nguoi Nhat' va 'tuyen chien voi Nhat Ban', mot so nguoi bieu tinh đa vay mot quoc ky Trung Hoa Dan quoc ngay tai cho. Tai mot so thanh pho, cac cuoc bieu tinh đa vuot khoi tam kiem soat, pha hoai phong hoa va cac hanh vi toi pham khac đa xay ra tai Truong Sa va Thanh Đao. Tren khap cac thanh pho, o to nhan hieu Nhat Ban luu thong tren đuong đa tro thanh muc tieu pha hoai. Khoang 10 cong ty Nhat Ban tai Thanh Đao đa bi đap pha, nhung nguoi bieu tinh bai Nhat đa phong hoa mot đai ly ban hang cua Toyota. Nha may Panasonic tai Son Đong đa bi đot chay, nha may Panasonic tai To Chau bi nguoi bieu tinh đap pha. Cua hang bach hoa Nhat Ban Heiwado tai Truong Sa va JUSCO tai Thanh Đao bi cuop pha. Vai nghin nguoi bieu tinh đa đot nhap vao Garden Hotel tai Quang Chau co tru so Tong Lanh su quan Nhat Ban, đap vo cua so va tan cong nha hang Nhat Ban. Ngay 16 thang 9, Uy ban hanh đong bao ve quan đao Đieu Ngu tai Hong Kong đa phat đong mot cuoc bieu tinh bai Nhat bat đau tu cong vien Victoria keo đen Tong lanh su quan Nhat Ban tai Hong Kong. Uy ban hanh đong bao ve quan đao Đieu Ngu cho biet 5.000 nguoi đa tham gia bieu tinh (bao gom ca cac nhom đanh ca tu Trung Quoc đai luc, Đai Loan, Ma Cao), trong khi canh sat uoc tinh khoang 850 nguoi tham gia bieu tinh luc đinh điem.
Cuoi tuan vao ngay 15-16 thang 9, cong dan tai Trung Quoc đai luc tham gia tuan hanh phan đoi va keu goi mot cuoc tay chay cac san pham Nhat Ban tai hon 85 thanh pho Trung Quoc gom: Thuong Hai, Tham Duong, Trinh Chau, Hang Chau, Cap Nhi Tan, Hong Kong. Bieu tinh leo thang thanh đot pha xe nhan hieu Nhat Ban va cac hanh vi toi pham khac tai Bac Kinh, Tham Quyen, Quang Chau, Truong Sa, To Chau, Mien Duong, Tay An, Thanh Đao, Thanh Đo. Anh chup bieu tinh tren Sina Weibo tai Trung Khanh, Con Minh, Thai Nguyen, Nam Kinh, Tay An đa bi kiem duyet go bo. NHK thong ke cac cuoc bieu tinh dien ra tai hon 50 thanh pho Trung Quoc vao ngay 15 thang 9 va quy mo tiep tuc mo rong ra hon 80 thanh pho Trung Quoc ngay 16 thang 9, Kyodo News cho biet hon 60.000 nguoi Trung Quoc bieu tinh tai it nhat 28 thanh pho Trung Quoc, tro thanh cuoc bieu tinh bai Nhat lon nhat tai Trung Quoc ke tu khi hai quoc gia binh thuong hoa quan he ngoai giao nam 1972. Ngay 15 thang 9, mot nguoi đan ong Trung Quoc 51 tuoi lai o to Toyota cung gia đinh tai Tay An bi nhung nguoi bieu tinh bai Nhat đanh chan thuong so nao va pha huy chiec xe, nghi pham bi canh sat Tay An bat giu, cu dan mang Trung Quoc tren Sina Weibo cho rang nguoi bieu tinh 'đi qua xa'. Cung ngay, Hai quan Quan Giai phong Nhan dan Trung Quoc tien hanh mot cuoc tap tran hai quan va ban 40 ten lua.
Cac cuoc bieu tinh khac dien ra tai Los Angeles, San Francisco, New York va Chicago, mot kien nghi gui len chinh quyen lien bang Hoa Ky va Quoc hoi Hoa Ky đe co lap truong trung lap ve tranh chap. Phong vien South China Morning Post Felix Wong bi canh sat Tham Quyen đanh đap trong khi đua tin ve cac cuoc bieu tinh.
Ngay 16 thang 9, Bo Ngoai giao Cong hoa Nhan dan Trung Hoa chinh thuc tuyen bo đe trinh mot đe xuat yeu cau 'mo rong tu nhien them luc đia' Trung Quoc keo dai hon 200 hai ly đen Trung Okinawa va đi qua phan đinh vung đac quyen kinh te (EZE) cua bien Hoa Đong len Cong uoc Lien Hop Quoc ve Luat bien. Cung ngay, canh sat chong bao đong ngan chan nguoi bieu tinh tiep can Lanh su quan Hoa Ky tai Thanh Đo. Tai Tham Quyen, khoang 2.000 nguoi bieu tinh đa co gang xam nhap vao mot tru so cua Đang Cong san Trung Quoc va đung đo voi luc luong Canh sat Vu trang Nhan dan Trung Quoc. Nhung nguoi bieu tinh nem chai vao canh sat truoc tru so cua đang Cong san Trung Quoc va nem đa vao cac xe đo trong khuon vien toa nha đang Cong san Trung Quoc. Cung ngay, bieu tinh tai Ho Nam va Quy Chau xuat hien nhung bieu ngu bat man voi đang Cong san Trung Quoc trong van đe xa hoi nhu tham nhung, cuong che di roi, Giai phong quan Nhan dan Trung Quoc khong co hanh đong đap tra đoi voi chinh phu Nhat Ban. Ngay 17 thang 9, Yomiuri Shimbun thong ke cac cuoc bieu tinh bai Nhat đa lan rong ra khoang 100 thanh pho tai Trung Quoc.
Ngay 18 thang 9, nguoi dan o hon 180 thanh pho tai Trung Quoc tham gia cac cuoc bieu tinh vao ngay ky niem lan thu 81 su kien Phung Thien. Nhung nguoi bieu tinh tai Đai Loan đa đot chay va giam len quoc ky Nhat Ban truoc Lap phap vien Trung Hoa Dan Quoc o Đai Bac, keu goi chinh phu Trung Hoa Dan quoc hop tac voi Trung Quoc đe lay lai cac đao tu Nhat Ban. O to Đai su Hoa Ky tai Trung Quoc Gary Locke bi chan lai truoc cua Đai su quan Nhat Ban tai Trung Quoc boi nhung nguoi bieu tinh đang ho to cac khau hieu 'chinh quyen lien bang Hoa Ky la chu muu' khi nhac đen Hiep uoc hop tac va an ninh lan nhau giua Hoa Ky va Nhat Ban. Nhung nguoi bieu tinh nem cac chai vao o to cua Đai su Hoa Ky tai Trung Quoc va giat phang quoc ky Hoa Ky ghim tren o to. Sau đo, luc luong an ninh Trung Quoc giai tan nhom nguoi bieu tinh, Gary Locke noi rang 'moi chuyen đa ket thuc trong mot vai phut, toi khong cam thay bat ky moi nguy hiem nao'. Cac quan chuc Trung Quoc đa bay to su đang tiec ve vu viec va đang đieu tra su co 'đac biet'. Hai nguoi Nhat đo bo len đao Uotsuri vao buoi sang cung ngay; chinh phu Trung Quoc đieu 10 tau Hai giam Trung Quoc va mot tau ngu chinh Trung Quoc hoat đong gan vung bien tiep giap ngoai đao Uotsuri thuoc quan đao Senkaku.
Ngay 19 thang 9, nhung nguoi bieu tinh bai Nhat đa nem cac lo muc vao tuong toa nha Tong lanh su quan Nhat Ban tai Tham Duong, khoang 300 Hoa kieu bieu tinh phan đoi truoc Đai su quan Nhat Ban tai Den Haag o Ha Lan. Cung ngay, nhung nguoi dung internet tai Trung Quoc tan cong 19 website cua Nhat Ban. Ngay 20 thang 9, khoang 70 nguoi thuoc lien đoan hoc gia Trung Quoc bieu tinh phan đoi truoc Đai su quan Nhat Ban tai Seoul o Han Quoc. Ngay 23 thang 9, cac to chuc xa hoi dan su Đai Loan to chuc mot cuoc tuan hanh khoang 1.000 nguoi tai Đai Bac phan đoi Nhat Ban, nhung nguoi tham gia tuan hanh co quan điem khac nhau ve viec co nen chung tay cung Trung Quoc hay khong. Ngay 25 thang 9, cac tau cua Luc luong Bao ve bo bien Nhat Ban va Cuc Canh sat bien Đai Loan phun nuoc đoi đau truc dien sau khi mot đoi tau Đai Loan trong mot khoang thoi gian ngan đa tien vao vung bien ma Nhat Ban goi la lanh hai Nhat Ban. Ngay 4 thang 10, khoang 200 nguoi Trung Quoc bieu tinh phan đoi truoc Lanh su quan Nhat Ban tai Melbourne o Uc. Ngay 3 thang 12, may bay giam sat cua Trung Quoc bay qua đao tranh chap, chinh phu Nhat Ban tuyen bo Trung Quoc vi pham khong phan Nhat Ban.


= Phan ung =


 Hoa Ky  Ngay 12 thang 9, Tro ly Bo truong Ngoai giao Hoa Ky Kurt M. Campbell noi rang 'Washington se khong đung ve phia nao trong van đe nay', khu vuc nay la 'buong lai cua kinh te toan cau' va 'đieu quan trong nhat' la hoa binh va on đinh đuoc duy tri. 'Cac cot moc khong the lon hon va mong muon cac nha lanh đao giu vung đieu đo trong tam tri'. 2 ngay sau, Đai su quan Hoa Ky tai Bac Kinh canh bao nguoi My tranh cac khu vuc bieu tinh neu co the, phai than trong khi o gan bat ky cuoc bieu tinh nao. Cong dan Hoa Ky nen bam sat cac phuong tien truyen thong ve cac su kien đia phuong va nhan thuc đuoc moi truong xung quanh moi luc.
Toi ngay 16 thang 9, Bo truong Bo Quoc phong Hoa Ky Leon Panetta noi voi cac phong vien 'Toi lo ngai khi hai quoc gia nay co hanh đong khieu khich bang cach nay hay cach khac tren cac đao khac nhau, đieu đo se lam tang kha nang mot đanh gia sai o ben nay hoac ben kia co the dan đen bao luc va co the dan đen xung đot'. Leon Panetta phat bieu vao ngay hom sau tai buoi hop bao truoc khi roi Tokyo va đen Bac Kinh: 'Ro rang chung toi lo ngai cac cuoc bieu tinh va chung toi lo ngai ve xung đot đang dien ra tren quan đao Senkaku, thong điep ma toi đa co gang truyen tai la mot thong điep ma chung ta phai co gang giu binh tinh va kiem che tu moi phia. Chung toi hy vong rang nhung van đe nay se đuoc giai quyet hoa binh va mac du chung toi hieu su khac biet o đay lien quan đen quyen tai phan, đieu cuc ky quan trong co tinh chat ngoai giao tren tat ca moi phuong dien đuoc su dung đe co gang xay dung cach giai quyet nhung van đe nay. No nam trong loi ich cua moi nguoi đoi voi Nhat Ban va Trung Quoc đe duy tri moi quan he tot đep va tim cach tranh leo thang hon nua'. Theo Hiep uoc hop tac va an ninh lan nhau giua Hoa Ky va Nhat Ban, Leon Panetta lo ngai cac quoc gia khac, bao gom ca Hoa Ky, co the bi keo vao cac xung đot tren quan đao neu Nhat Ban bi tan cong.
Ngay 20 thang 9, Uy ban đoi ngoai Thuong vien Hoa Ky khu vuc Đong A-Thai Binh Duong Jim Webb thuoc đang Dan chu quan ngai manh me ve lap truong cua Trung Quoc trong cac biep phap đoi pho Nhat Ban quoc huu hoa quan đao Senkaku va Okinawa, nhan manh ro rang rang quan đao Senkaku thuoc pham vi nghia vu cua Hoa Ky theo Hiep uoc hop tac va an ninh lan nhau giua Hoa Ky va Nhat Ban.


 Đai Loan  Ngay 13 thang 9, cuu Tong thong Trung Hoa Dan quoc Ly Đang Huy nhan xet 'quan đao Senkaku la lanh tho cua Nhat Ban trong qua khu va se tiep tuc nhu vay đen hien tai.[...] Neu ban noi Senkaku thuoc ve Đai Loan thi co le lam hai long nguoi dan Đai Loan ... Nhung toi phai noi ro rang rang tu nhieu nam truoc khi toi la tong thong đuong nhiem thi Senkaku la lanh tho Nhat Ban'. Đung 10 ngay sau, Tong thong Trung Hoa Dan quoc Ma Anh Cuu noi rang 'Đai Loan co loi ich quoc gia rieng nen se khong giai quyet van đe quan đao Đieu Ngu cung voi Trung Quoc'. Ngay 28 thang 9, ong Ma tuyen bo vung bien xung quanh Đieu Ngu la ngu truong truyen thong cua ngu dan Đai Loan.


 Trung Quoc  Ngay 9 thang 9, Chu tich nuoc Cong hoa Nhan dan Trung Hoa Ho Cam Đao khi hoi đam voi thu tuong Nhat Ban Noda Yoshihiko tai Dien đan Hop tac Kinh te chau A - Thai Binh Duong o Vladivostok đa noi rang 'toi kien quyet phan đoi viec quoc huu hoa' va chi ra quan he Nhat Ban–Trung Quoc đang o mot trang thai kho khan trong van đe quan đao Senkaku.
Toi ngay 12 thang 9, Nguoi phat ngon Bo Quoc phong Trung Quoc Canh Nhan Sinh noi 'Chinh phu cung cac luc luong vu trang Trung Quoc vung vang va khong the lay chuyen trong quyet tam bao ve chu quyen đoi voi toan bo lanh tho quoc gia. Chung toi đang theo doi chat che su phat trien cua tinh hinh va bao luu quyen thuc hien cac bien phap đoi ung'. Chi 1 ngay sau, nha nghien cuu kinh te Mai Tan Duc cua Bo Thuong mai Trung Quoc noi rang 'trong thuong mai Trung–Nhat hien tai, mac du Trung Quoc co suc manh tiem tang tac đong đen Nhat Ban thong qua nang luc nhap khau, nhung suc manh tiem tang nay khong nen bi gioi han vi nhieu yeu to nhu thi truong thay the yeu. Hau het hang xuat khau cua Nhat Ban sang Trung Quoc khong phai hang dan dung ma la đau vao trung gian hoac thiet bi san xuat, boi vi Nhat Ban đong vai tro chia khoa trong thiet bi san xuat va đau vao trung gian quan trong thuoc linh vuc san xuat che tao hang đau the gioi. Hien trang nay đac biet noi bat trong cong nghiep o to, đien tu hoc va nhieu nganh cong nghiep khac. Hau het san pham ma Trung Quoc nhap khau tu Nhat Ban khong de dang tim đuoc nguon thay the, hien tai nhieu san pham tham chi khong co nguon thay the. Đo la ly do tai sao đong đat va song than Tohoku 2011 tai Nhat Ban đa gay ra cu soc lon tren thi truong đien tu toan cau. Trong truong hop nay, tay chay hang hoa linh vuc nay cua Nhat Ban se chac chan khien cong nghiep va xuat khau cung nhu viec lam cua Trung Quoc bi anh huong nang ne'. Ngay 16 thang 9, Nguoi phat ngon Bo Ngoai giao Cong hoa Nhan dan Trung Hoa Hong Loi sau đo khang đinh 'nguoi dan Trung Quoc rat khong hai long va kien quyet phan đoi chinh phu Nhat Ban vi pham chu quyen lanh tho Trung Quoc nhung đieu nay khong nham vao nguoi dan Nhat Ban. Trung Quoc la mot quoc gia thuong ton phap luat va su an toan ca nhan cua cong dan Nhat Ban tai Trung Quoc đuoc bao ve theo luat phap. Đong thoi, chung toi ung ho cong dan the hien cac yeu cau cua ho theo luat phap va ly tinh'.
Trong buoi tiep đon Bo truong Bo Quoc phong Hoa Ky Leon Panetta đen tham Trung Quoc ngay 18 thang 9, Chu tich nuoc Cong hoa Nhan dan Trung Hoa Tap Can Binh noi rang viec mua đao cua Nhat Ban la mot tro he, 'Nhat Ban nen kiem che hanh vi cua minh, ngan chan bat ky loi noi hay hanh đong nao lam xoi mon chu quyen va toan ven lanh tho cua Trung Quoc'. Cung ngay, nguoi phat ngon Bo Ngoai giao Cong hoa Nhan dan Trung Hoa Hong Loi phat bieu 'quan đao Đieu Ngu thuoc ve Trung Quoc tu thoi co đai. Đo la tat ca tinh hop phap va le phai cho cac tau ca Trung Quoc đuoc đanh bat ca o vung bien lien quan'. Bo truong Bo Quoc phong Trung Quoc Luong Quang Liet khi gap Bo truong Bo Quoc phong Hoa Ky Leon Panetta đa noi rang mot loat cac cuoc bieu tinh bao loan hoan toan thuoc trach nhiem cua Nhat Ban va chi trich manh me viec Nhat Ban quoc huu hoa quan đao Senkaku mot cach hoan toan bat hop phap. Đai dien Bo Thuong mai Trung Quoc Tham Đan Duong trong buoi hop bao ngay 19 thang 9 tra loi rang Bo Thuong mai ung ho manh me hanh đong yeu nuoc hop phap va chap nhan chiu ton that, doanh nghiep Nhat Ban can bao cao hien trang cho cac co quan lien quan kip thoi.


 Nhat Ban   = Chinh phu Nhat Ban  =
Ngay 10 thang 9, Chanh Van phong Noi cac Fujimura Osamu tuyen bo trong buoi hop bao mua cac đao tu chu so huu tu nhan nguoi Nhat đe đam bao viec quan ly, bao đam hoa binh va on đinh. Hai ngay sau, ong tiep tuc khang đinh rang 'Chung toi hoan toan khong mong muon bat ky hau qua đang ngai nao đi qua xa trong moi quan he Nhat–Trung. Đieu quan trong la chung toi tranh xa hieu lam va nhung van đe khong du kien'. Đai su quan Nhat Ban tai Trung Quoc chi mot ngay sau đo đua ra mot thong điep canh bao nguoi Nhat tai Trung Quoc chu y đen cac cuoc bieu tinh bai Nhat gan đay. Neu khong can thiet, hay co gang khong đi ra ngoai va tranh ra ngoai vao ban đem đe đam bao an toan ban than. Tong lanh su quan Nhat Ban tai Thuong Hai cong bo tren website mot mot so cuoc bieu tinh vao ngay 15 thang 9 nam 16 thang 9 nam 18 thang 9; đong thoi nhac nho nguoi Nhat can than voi moi truong xung quanh, ngay ca khi đi ra ngoai vao ban ngay va tranh noi to bang tieng Nhat.
Ngay 15 thang 9, chinh phu Nhat Ban tuyen bo se su dung cac kenh ngoai giao đe yeu cau Trung Quoc đam bao su an toan cho nguoi Nhat tai Trung Quoc. Ngay hom sau, thu tuong Nhat Ban Noda Yoshihiko phat bieu 'Chung toi muon [Trung Quoc] giam sat tinh hinh đe it nhat cong dan va doanh nghiep Nhat Ban tai Trung Quoc se khong gap nguy hiem. Chung toi se tiep tuc co thai đo kien quyet nhung chung toi cung se giu binh tinh. Nhat Ban se yeu cau phia Trung Quoc lam đieu tuong tu'. Ong Noda nhan manh se tiep tuc duy tri chu quyen đoi voi quan đao Senkaku, chinh phu se tang cuong giam sat va ngan chan cac tau Trung Quoc xam pham cac vung bien lien quan, đac biet quan tam ap dung nguyen tac "kien quyet tuong xung" va "binh tinh" đe giai quyet van đe khi cac cuoc bieu tinh cua Trung Quoc đe doa "an ninh cua nguoi Nhat va cac cong ty Nhat Ban. Chung toi phan đoi chinh phu Trung Quoc va manh me tim kiem an ninh".
Ngay 17 thang 9, Bo truong Ngoai giao Nhat Ban Koichirou Genou tiet lo mot thoa thuan voi Hoa Ky se bao ve cac đao, mac du chu đe nay khong đuoc thao luan voi nguoi My. Đung mot ngay sau, cuu Bo truong Quoc phong Ishiba Shigeru noi rang 'mat mot manh cua Nhat Ban se đong nghia voi mat toan bo quoc gia. Chung ta can phai tang cuong ran đe, co the bang cach can nhac phoi hop giua Luc luong Bao ve bo bien Nhat Ban va Luc luong Phong ve Bien Nhat Ban'. Chanh Van phong Noi cac Fujimura Osamu dan loi thu tuong Noda Yoshihiko noi 'chung toi se canh giac va thuc hien moi bien phap co the'. Nguoi phat ngon cua Luc luong Phong ve Bien Nhat Ban cho biet đa đieu may bay tuan tra tren bien Hoa Đong nhung khong nhan thay van đe bao đong nao, noi rang 'theo chung toi biet thi đay khong phai la tinh huong can đen hanh đong cua chung toi'. Cung ngay, cuu Đai su Nhat Ban tai Trung Quoc Yuji Miyamoto cho rang 'thai đo manh me cua Trung Quoc bat nguon tu nen tang tang truong kinh te nhanh chong va nhu cau bao đam nguon luc. Trong nhung nam gan đay, Trung Quoc quan tam đen cac mo dau nam duoi đay bien Đong nen viec ma sat voi cac nuoc lang gieng Đong Nam A đang tang cuong'. Ngay 19 thang 9, thong đoc Tokyo Ishihara Shintaro nhan manh phan ung cua Nhat Ban đoi voi su xam luoc lanh hai cua tau Hai giam Trung Quoc la 'neu no tro nen qua khich hoac cuc đoan, ban co the noi 'toi se dap tat no'', Ishihara Shintaro chi trich 'khung bo, đay la khung bo' đoi voi bieu tinh bao luc bai Nhat tai Trung Quoc. Ngay 24 thang 9, thu tuong Nhat Ban Noda Yoshihiko canh bao Trung Quoc rang 'cac cuoc bieu tinh bao luc va cac lenh trung phat thuong mai khong chinh thuc ro rang co the khien cac nha đau tu nuoc ngoai so hai, lam suy yeu hon nua nen kinh te thuc su mong manh cua Trung Quoc. Toi hy vong Trung Quoc co the tinh tao va nhan thuc hop ly rang bat ky hanh vi nao mau thuan voi đieu nay se gay bat loi cho chinh ho'.
Ngay 26 thang 9, chinh phu Nhat Ban huy bo chuyen tham Trung Quoc nhan ky niem 40 nam binh thuong hoa quan he Nhat Ban–Trung Quoc. Bon ngay sau, cuu chu tich đang Dan chu Maehara Seiji tuyen bo 'Trung Quoc đang xuyen tac su that trong moi quan he giua Okinawa voi quan đao Senkaku, đo la mot sai pham nghiem trong. Nhung nguoi tai Nhat Ban bao gom ca chinh khach cung khong nhin thang vao lich su va co gang tron tranh. Đay la mot tranh chap lanh tho'. Ngay 19 thang 10, chinh phu Nhat Ban cham dut du an co thoi han 10 nam 'giao luu si quan cap truong' giua Luc luong Phong ve Nhat Ban va Giai phong quan Nhan dan Trung Quoc. Ngay 13 thang 1 nam 2013, Thu tuong Nhat Ban Abe Shinzo chi trich 'That sai lam khi Trung Quoc la mot quoc gia co trach nhiem voi cong đong quoc te, đa đat đuoc mot muc tieu chinh tri bang cach cho phep pha hoai cac cong ty lien ket cua Nhat Ban va cac cong dan Nhat Ban co đong gop cho nen kinh te Trung Quoc. Đieu nay se khong chi lam xoi mon moi quan he song phuong, ma con anh huong tieu cuc đen nen kinh te va xa hoi Trung Quoc'.


 = Xa hoi Nhat Ban  =
Ngay 11 thang 9, đai NHK bat đau thuc hien chuong trinh du bao thoi tiet tren quan đao Senkaku. Ngay 14 thang 9, sau khi nu dien vien Aoi Sora keu goi tinh huu nghi giua Trung Quoc va Nhat Ban tren Sina Weibo, cu dan mang Trung Quoc đa phan ung khac nhau. Ngay 17 thang 9, nam nha hoat đong Nhat Ban to chuc bieu tinh truoc Đai su quan Trung Quoc tai Nhat Ban o Tokyo noi rang 'that xau ho, nguoi Trung Quoc! Nguoi Nhat se khong im lang'. Tu ngay 17-18 thang 9, cac truong Nhat Ban tai Bac Kinh đa huy lich day o cac lop hoc. Hang san xuat xe co gioi Honda tam thoi đong cua toan bo nam nha may lap rap lon tai Trung Quoc, trong khi Toyota giu lai quyet đinh đong cua tam thoi đe cac cong ty con tu quyet đinh dua tren boi canh đia phuong, Nissan tam thoi đong cua hai trong tong so ba nha may tai Trung Quoc, Mazda quyet đinh tam dung san xuat tai Nam Kinh trong bon ngay. Sony quyet đinh tam dung hai trong tong so bay nha may mot khoang thoi gian ngan, hai nha may cua Panasonic o Thanh Đao va To Chau tai Trung Quoc đa bi đap pha trong cac vu tan cong, Canon tam thoi đong cua ba trong tong so cac nha may tai Trung Quoc, Kobe Steel tam dung hoat đong bon nha may trong thang 9 nam 2012, Fast Retailing tam dung hoat đong 19 cua hang tai Trung Quoc. AEON đong cua 30 sieu thi trong tong so 35 sieu thi tai Trung Quoc.
Ngay 18 thang 9, nhom cuc huu Nhat Ban Ganbare Nippon (to chuc đo bo len cac đao đang tranh chap truoc đo) đa to chuc mot cuoc bieu tinh đoi nguoc bai Trung tai Tokyo voi khoang 50 nguoi. Cung ngay, Audi Nhat Ban xin loi tren Twitter ve vu viec xuat hien bieu ngu bai Nhat truoc đai ly o to Audi tai Van Nam cua Trung Quoc, đai dien Baidu Nhat Ban noi rang cong ty khong biet gi ve viec su dung bieu trung cua quan đao Đieu Ngu, co phieu mot so cong ty Nhat Ban bi thua lo o Trung Quoc đa bi ban thao do lo ngai ve quan he Nhat Ban–Trung Quoc. Hang hang khong Japan Airlines giam mot nua cac chuyen bay Tokyo–Bac Kinh va Osaka–Thuong Hai. Trong khi đo, hang All Nippon Airways bao cao khoang 3.800 hanh khach huy chuyen bay tu Nhat Ban đen Trung Quoc va tiet lo khoang 15.000 khach du lich Trung Quoc huy bay đen Nhat Ban. Theo khao sat cua Asahi Shimbun tu 8 thang 8 đen 20 thang 9, 90% nguoi Nhat cho rang quan he Nhat Ban–Trung Quoc xau đi. Reuters cong bo khao sat khoang 41% cong ty Nhat Ban (260 trong tong so 400 cong ty) thua nhan cang thang bieu tinh tai Trung Quoc đang anh huong đen ke hoach kinh doanh, mot so xem xet rut khoi Trung Quoc. Theo khao sat nam 2012 cua Nihon Keizai Shimbun va Trung tam Nghien cuu Chien luoc va Quoc te, 82,2% nguoi Nhat cho rang 'rui ro chinh tri' la rui ro lon nhat đoi voi viec kinh doanh tai Trung Quoc va 43,7% nguoi Nhat cho rang 'tay chay doanh nghiep hoac hang hoa Nhat Ban khi quan he Nhat Ban–Trung Quoc xau đi' la van đe nghiem trong nhat.


 Binh luan truyen thong   = Trung Quoc  =
Nhan Dan nhat bao xuat ban tua đe bai viet 'Chung ta bao ve quan đao Đieu Ngu bang cach nao?' đa goi bieu tinh bai Nhat giong nhu mot "cuoc dieu hanh lien quan đen Nhat Ban" va tin rang "su tan bao phi ly khong khac gi cac chinh tri gia Nhat Ban'. China Daily cung ran lap luan 'Trung Quoc nen quen đi viec thuc đay hoi nhap kinh te Trung-Nhat va chong lai chu nghia quan phiet Nhat Ban đang hoi sinh'. China Daily chi ra 'Nhat Ban đa co gang ha thap tranh chap quan đao Đieu Ngu bang cach gui mot la thu do Thu tuong Nhat Ban Noda Yoshihiko viet toi Chu tich nuoc Cong hoa Nhan dan Trung Hoa Ho Cam Đao, tien hanh "ngoai giao hanh lang" ben le Dien đan Hop tac Kinh te chau A - Thai Binh Duong va hua hen khong thay đoi hien trang hoac xay dung cac cau truc moi tren quan đao Đieu Ngu. Ro rang Nhat Ban đang su dung ca sach luoc cung va mem đe cung co hon nua viec chiem đong bat hop phap quan đao Đieu Ngu'. Tan Hoa Xa noi rang 'Neu Trung Quoc đang thuc hien tot đau tu noi đia va moi truong xa hoi on đinh đe gioi thieu voi nha đau tu nuoc ngoai, đieu đo rat quan trong đe thuyet phuc Nhat Ban chuyen cac nganh cong nghe cao va cac nganh gia tri gia tang cao toi Trung Quoc, viec nay vo cung quan trong'.
Yahoo! Trung Quoc binh luan 'trong mot xa hoi khong co luan thuong đao ly co ban, moi nguoi hanh đong voi cam xuc manh me thi tat yeu lam ton thuong lan nhau. Su giao thuong ngay cang phat trien giua nhung nguoi la trong xa hoi nay, tan suat ma moi nguoi lam ton thuong nhau voi cuong đo ngay cang lon'. Tuan san Tan van Trung Quoc đang bai xa luan đac biet noi rang "nhung ke yeu đuoi co tam ly phan uat hon khi đoi mat voi mot quoc gia hung manh đa bat nat đat nuoc cua ho. Vi suc manh han che, ho co xu huong trut gian len đuong pho cua chinh ho. Tay chay hang hoa nuoc ngoai va tham chi đap pha hang hoa nuoc ngoai thuoc so huu cua đong bao trong chinh đat nuoc cua ho, buoc toi nhung nguoi đo la ke phan boi, đo thuong la vu khi cua ke yeu... Vi the toan cau cua Trung Quoc đa đuoc cai thien va no can truong thanh trong tam hon. Cho du ban nghi ve ban than hay suy nghi ve the gioi, ban khong the nan lai o thoi điem benh tat. Nhat bao đo thi phuong Nam nhan xet 'Bat cu ai co mot phan đoan toi thieu va ly tri can ban kho co the lien ket su tan bao ngot tho nay voi su nhiet tinh yeu nuoc cua minh. [....] Mot nhom cong dan co tu duy đoc lap va ly tri nen la nguon nang luong tich cuc đe đat nuoc phat trien, co tu do va pham gia'.
Tin tuc Bac Kinh đang bai xa luan đac biet noi rang trong luc dieu hanh, dau cho chi co mot ca nhan vi pham phap luat cung đu lam hanh đong yeu nuoc thanh đang xau ho. Chu nghia yeu nuoc khong phai la mot cai co đe vuot qua luat phap. Nhat bao Thanh nien Bac Kinh noi rang 'nhung khu pho đay mui khoi, o to bi lat nhao va nhung nguoi voi khuon mat meo mo khong phai la canh ma mot xa hoi van minh nen co, ma giong nhu mot su tam toi gom ghiec nhieu hon... Neu ban đe xung luong nay tiep tuc, khong chi van đe quan đao Đieu Ngu khong the đuoc giai quyet ma ngay ca trat tu cuoc song binh thuong cua nguoi dan cung khong the đuoc đam bao. No la can thiet đe ngan chan pha hoai va phong hoa, cac bien phap lau dai đe xoa diu su thu đich cung can mau le tich luy'. Đai Cong bao nhan xet rang 'mot so khach san đa đot chay nhieu o to nhan hieu Nhat Ban va hanh hung nguoi Nhat, đieu đo khong thuc su the hien chu nghia yeu nuoc bai Nhat cua ho ma la đe trut bo thuc te bi đe nen va su bat man manh me cua ho. Boi vi o Trung Quoc, chu nghia yeu nuoc co tinh đung đan chinh tri tuyet đoi, nhan danh chu nghia yeu nuoc, ngay ca khi ho tao ra ngon lua thi chinh phu Trung Quoc cung kho co the buoc ho phai chiu trach nhiem... No co lien quan nhieu đen viec chinh phu Trung Quoc phai su dung chu nghia yeu nuoc va chu nghia dan toc Trung Quoc đe thiet lap va nang cao 'tinh hop phap''.
Minh bao dan loi giao su Ho Tinh Đau tai Hoc vien Cong nghe Bac Kinh noi rang su mat kiem soat trong cuoc bieu tinh lien quan đen chu nghia yeu nuoc cua nguoi Trung Quoc nhung thieu nhan thuc quyen cong dan va de dang bi chu nghia dan toc cuc đoan kiem soat, 'nguoi Trung Quoc co ca hai yeu to la đam đong hon loan va thieu nhan thuc quyen cong dan'. Chinh phu Trung Quoc co mot so chap thuan trong viec dieu hanh đe thay đoi tam nhin xa hoi, tang cuong su gan ket va trut bo cam xuc dan toc. Sina Corp binh luan 'trong nhung đam dong dieu hanh khap noi, ngoai nhung khau hieu bai Nhat, nhieu nguoi đa gio cao chan dung nha lanh đao qua co cua Đang Cong san Trung Quoc Mao Trach Đong va cam tam vai "Mao chu tich, chung toi nho ong", nhung nguoi dieu hanh tham chi đa hat Quoc te ca duong nhu muon the hien mot so tieng noi khong dinh dang đen chinh quyen'.
Sohu cho rang 'Trung Quoc thuc hien cac bien phap trung phat kinh te đoi voi Nhat Ban la con dao hai luoi. Trung Quoc la đoi tac thuong mai lon nhat cua Nhat Ban va Nhat Ban la đoi tac thuong mai lon thu hai cua Trung Quoc. Nam 2011, thuong mai song phuong Trung-Nhat đat hon 340 ty US$, mot gia tri tang gap 3 lan trong thap ky qua'. South China Morning Post cho rang 'Trung Quoc cuoi cung đa tro thanh cuong quoc kinh te va quan su, mot nhan vat chu chot trong chinh tri toan cau. Nhung nguoi Trung Quoc theo mot cach nao đo van khong the thoat khoi tam ly 'nan nhan', đac biet la khi lien quan đen Nhat Ban. [...] Đieu toi te hon la lap truong cua Bac Kinh trong tranh chap bien Đong voi nhieu quoc gia khac nhau. Trung Quoc duong nhu muon su dung co bap va ra lenh cho cac quoc gia lien quan bang cach cuong ep tuan thu cac đieu khoan đon phuong lap lai cua Trung Quoc'. Đai Ky Nguyen cho rang mot so cuoc bieu tinh bai Nhat đuoc kich đong boi luc luong Canh sat Vu trang Nhan dan Trung Quoc va đang vien đang Cong san Trung Quoc khi cac nhan vat kha nghi kich đong mac ao chong đan va đeo tai nghe canh sat. Đai Ky Nguyen chi ra su kiem duyet bat thuong tren Sina Weibo, su cho phep bieu tinh bai Nhat dien ra trong khi bieu tinh chong chinh phu Trung Quoc bi kiem che.


 = Nhat Ban  =
The Japan Times cho rang 'cac cuoc bieu tinh dien ra vao thoi điem nhay cam ve mat chinh tri nhieu thang truoc su thay đoi nha lanh đao mot thap ky cua Trung Quoc, tai mot so thanh pho đa chuyen thanh cac phong trao chi trich nhieu van đe nhu che đo đoc đang va tham nhung cua bo may quan lieu'. NHK dan loi giao su Kazuko Mori tai đai hoc Waseda khi noi ve nhung nguoi tre Trung Quoc tham gia bieu tinh bai Nhat: 'Khong chi la chu nghia yeu nuoc ma đo con la giao duc chinh tri, nghia la cach giao duc đo đi kem suc manh đao đuc. Tuy nhien, trong cong đong quoc te, nhung hanh đong yeu nuoc gay phien phuc cho cac quoc gia khac hoac xam pham chu quyen cac quoc gia khac thi khong phai la vo toi, đay la mot toi ac, mot su man ro, mot hanh đong vo đao đuc. Toi muon nhung nguoi tre Trung Quoc chiu trach nhiem cho tuong lai nhan thuc đay đu va toi muon keu goi manh me vao thoi điem nay'.
Yomiuri Shimbun xuat ban xa luan ngay 17 thang 9 va 19 thang 9 noi rang nhung ke pha hoai tai Trung Quoc la 'bao luc cuc đoan' va 'yeu nuoc ngay tho', 'tinh cam cua Nhat Ban đoi voi Trung Quoc đang tro nen toi te hon', chinh phu Trung Quoc nen xu ly nghiem cac nghi pham lien quan đen pha hoai theo đung phap luat, Luc luong Bao ve bo bien Nhat Ban can bao đam an ninh ky luong quan đao Senkaku, mot yeu cau manh me đam bao an toan cho cac cong ty Nhat Ban va nguoi Nhat tu chinh phu Nhat Ban đen chinh phu Trung Quoc, tang cuong trach nhiem cua quan đoi Hoa Ky tai Nhat Ban, keu goi su ung ho tu quoc te đoi voi quan đao Senkaku thuoc lanh tho Nhat Ban. Yomiuri Shimbun chi ra 'nhung nguoi bieu tinh cam anh chan dung Mao Trach Đong co le chat chua su bat man manh me voi bat binh đang kinh te ngay cang lon duoi thoi chinh quyen hien tai. Khong the noi rang đay chi la bieu tinh bai Nhat đon thuan'. Sankei Shimbun phan tich rang lanh đao Trung Quoc Ho Cam Đao ban đau du đinh đoi pho van đe quoc huu hoa quan đao Senkaku o muc đo vua phai, nhung sau su kien tong thong Han Quoc Lee Myung-bak đen tham đao Liancourt va tro thanh mot van đe nghiem trong giua Nhat Ban–Han Quoc thi quan điem chu nghia bao thu 'tai sao chi co Trung Quoc yeu nhuoc truoc Nhat Ban?' gia tang trong đang Cong san Trung Quoc. Khi Pho Chu tich nuoc Cong hoa Nhan dan Trung Hoa theo chu nghia bao thu Tap Can Binh đuoc bo nhiem Tong bi thu Đang Cong san Trung Quoc va nguoi ban than Lat Chien Thu nham chuc chu nhiem Van phong Trung uong Đang Cong san Trung Quoc, Tap Can Binh thiet lap đuong loi cung ran voi Nhat Ban va cac cuoc bieu tinh bai Nhat đuoc khuyen khich.
Mainichi Shimbun nhan đinh khi cac cuoc bieu tinh bai Nhat lan rong, nhieu noi xuat hien nhung nguoi bieu tinh cam anh chan dung Mao Trach Đong. Dieu hanh lon voi anh Mao Trach Đong giong nhu mot bieu tuong đai chung su dung khao khat cua nguoi Trung Quoc đoi voi thoi đai Mao khi bat binh đang kinh te con it, giong nhu truong hop cach chuc Bac Hy Lai đuoc phan tich đe đai dien su lan truyen bat man quan chung do bat binh đang kinh te va hien trang cua Trung Quoc hien tai voi nhom nguoi chu nghia bao thu noi len. Tokyo Shimbun phan tich 'ly do chinh khien bieu tinh bai Nhat bien thanh mot đam đong bao luc la boi vi co su tham gia cua nhung lao đong nhap cu bat man voi tham nhung va bat binh đang kinh te. Bieu tinh giong nhu mot loi thoat cho su bat man xa hoi voi nhung hanh đong du doi. Hau het trong so chin lanh đao đang Cong san Trung Quoc thuoc Ban Thuong vu Bo Chinh tri Đang Cong san Trung Quoc (bao gom ca Tong Bi thu Ho Cam Đao va Thu tuong On Gia Bao) đa cho phep bieu tinh bai Nhat dien ra'. Nihon Keizai Shimbun binh luan 'voi dan lanh đao tiep theo cua đang Cong san Trung Quoc sap ra mat vao mua thu nay, ho bat đau su dung van đe Senkaku va tam ly bai Nhat đe phat đong suc manh quoc gia. Mat khac, chinh quyen canh giac voi cac cuoc bieu tinh se chuyen sang chi trich su cai tri đoc đang cua đang Cong san Trung Quoc'.


 = Quoc te  =
VOA tin rang voi su pho bien tham nhung va nhung bat binh cong khai sau sac, khong the loai tru kha nang tam ly bai Nhat se phat trien thanh cac cuoc bieu tinh chong chinh phu. The New York Times đanh gia 'Tap Can Binh khi so sanh voi Mao Trach Đong chu yeu dua vao no luc tap trung quyen luc va xay dung mot hinh anh loi cuon 'Bac Tap'. Nhung khong giong nhu Mao Trach Đong, Tap Can Binh khong keu goi nguoi dan noi day va khuay đong mot ban tay tap the chong lai suc manh nuoc ngoai. Cho đen hien tai, Tap Can Binh the hien mot bo mat cung ran nhung on hoa voi the gioi, dua vao suc manh noi luc cua Trung Quoc đe khang đinh va bao ve loi ich cua Trung Quoc ma khong nhuong bo voi nhung tieng noi cuc đoan tren internet'. Chosun Ilbo nhan xet rang 'đe đoi pho voi cac cuoc bieu tinh bai Nhat tai Trung Quoc, chinh phu Nhat Ban đa khong đua ra mot phan ung hieu qua nao, đieu nay the hien chinh phu Nhat Ban đa khong lam bat cu hanh đong gi voi Trung Quoc'.
Der Spiegel phong van Hoi đong đoi ngoai Đuc la Eberhard Sandschneider ve van đe quan đao Senkaku va cac cuoc bieu tinh bai Nhat tai Trung Quoc, ong noi rang nguyen nhan ba chinh phu o Trung Quoc, Đai Loan, Nhat Ban cang thang ve quan đao Senkaku la boi vi bi ap luc cua cac luc luong theo chu nghia dan toc. Lien quan đen xu huong "tay chay hang hoa Nhat Ban" trong cac cuoc bieu tinh bai Nhat tai Trung Quoc, Eberhard Sandschneider tin rang chien tranh thuong mai co the nguy hiem hon chien tranh quan su. Forbes dan loi Morita Kyohei cua Barclays 'tam ly bai Nhat gia tang co the tro thanh mot xuc tac cho su thay đoi hon nua trong tam huong ve phia Đong Nam A tu Trung Quoc cua cac cong ty Nhat Ban'. Forbes cho rang chu nghia dan toc cuc đoan moi cua Trung Quoc đuoc pho truong trong tuan qua co the tac đong đen nhieu thuong hieu tu cac quoc gia khac. VnExpress binh luan 'The gioi đang chung kien mot qua trinh thay đoi cham rai nhung chac chan o Nhat Ban theo huong cung ran hon trong ngoai giao va quan su truoc su manh len nhanh chong cua Trung Quoc', 'cac nha hang va sieu thi Nhat bi pha, cac san pham Nhat bi đap trong nhung cuoc bieu tinh cua nguoi Trung Quoc. Đo co phai man dao đau cua mot cuoc chien tranh thuong mai Nhat-Trung'. VietNamNet dan loi chuyen gia Valerie Niquet thuoc Quy Nghien cuu chien luoc (FRS) noi rang 'su cang thang giua đoi ben chi tang dan, khi cung voi su gan ket khong lo voi nhau ve kinh te, trong con mat cac nha lanh đao Trung Quoc thi Nhat Ban ngay cang co xu huong tro thanh noi đe chuyen dich su that vong cua nguoi dan Trung Quoc. Xu huong đo đuoc thiet lap vung chac sau chuyen tham "tai hoa" cua ong Giang Trach Dan đen Tokyo nam 1998.[...] Trung Quoc đa co nhieu tuyen bo đon phuong ve lanh tho tren bien ma khong co su cong nhan cua quoc te. Đo la chuyen xay ra o bien Hoa Đong va o bien Đong voi Philippines va Viet Nam. Đieu thoi thuc Trung Quoc đay manh viec nay la ke tu khi xay ra khung hoang tai chinh toan cau 2007-2008, Trung Quoc đa co mot phan tich sai lam, dua tren viec đanh cuoc rang Hoa Ky đa suy yeu va gio la thoi điem đe Trung Quoc tien ra cac vung bien'; tien si Jean-Luc Domenach cho rang 'tang truong cua Trung Quoc bat đau cham lai, ap luc tren cac thi truong bat đong san tang cao. Đac biet, su khong thuan loi trong qua trinh chuan bi cho Đai hoi Đang Cong san Trung Quoc lan thu 18 cua đang Cong san Trung Quoc, o đay la vu an Bac Hy Lai, khien gioi chuc Trung Quoc phai tim ra mot cai gi đo đe xa ap luc, đe tao ra mot moi quan tam ve an ninh trong hoan canh co nhieu hoai nghi trong nuoc. Cang thang voi Nhat Ban nam trong tinh toan đo'.
Los Angeles Times cho biet du khong co bang chung canh sat Trung Quoc tham gia vao bao luc, nhung canh sat tai nhieu thanh pho đa huong dan nguoi dan ve đia điem bieu tinh va don đuong đe hang chuc nghin nguoi tham gia, nhieu nguoi bieu tinh đuoc cong ty cho nghi phep đe đi bieu tinh. NPR nhan xet 'o mot quoc gia khi cac cuoc bieu tinh quy mo lon thuong bi đan ap, thuc te la cac cuoc bieu tinh vao Thu Bay đuoc cho phep no ra giong nhu mot dau hieu the hien lap truong cua chinh phu'. Tien si Miura Kacie tai Vien Cong nghe Massachusetts binh luan 'nhung nguoi nghien cuu Trung Quoc coi chu nghia dan toc nhu mot loai dan chuyen đuoc chinh phu tich cuc tao ra, giup tao nen tinh hop phap cho đang Cong san Trung Quoc', lap luan rang chinh phu Trung Quoc khong phai la mot dang tap quyen thong nhat trong nhung phan ung chinh tri quyet đinh đoi voi cac tranh chap quoc te. Chien dich chong tham nhung cua chinh phu trung uong đoi voi chinh tri đia phuong cung nhu that nghiep gia tang va tinh trang bat on xa hoi đuoc Bac Kinh coi la vo cung đang bao đong, co the la yeu to khien chinh quyen đia phuong tuan thu theo chinh sach bai ngoai cua chinh quyen trung uong. The Wall Street Journal phan tich "truyen thong chinh phu Trung Quoc ban đau thuc đay ngon lua thu han nhung sau đo đa co gang lang diu no. Canh sat cho phep nguoi bieu tinh tu do hanh đong, nhung yeu cau ho tro ve nha neu ho bat đau gian du. Cach tiep can kep nay la đien hinh cho cach phan ung cua chinh phu Trung Quoc. Đang Cong san Trung Quoc đuoc huong loi bang cach tiep tuc dung duong tam ly bai Nhat. Đieu nay tao tin tuong (hoac đuoc cho la) thuc đay tinh hop phap lich su cua đang Cong san Trung Quoc chong lai Đe quoc Nhat Ban xam luoc, đua Trung Quoc tro lai vi the von co tren the gioi. Tuy nhien, chinh phu Trung Quoc phai đam bao rang nhung nguoi bieu tinh se khong chi trich ho yeu nhuoc truoc chinh phu Nhat Ban, trong khi van dung duong tam ly gian du bai Nhat o muc đo cao".


Tran ap Ngay 14 thang 9, canh sat Tham Quyen bat giu bon nguoi bieu tinh xam pham quyen so huu ca nhan khi co tinh đap pha o to ben đuong. Ngay 16 thang 9, truyen thong Trung Quoc đai luc cung Sina Weibo cong khai keu goi nguoi dan đai luc nen ly tri va yeu nuoc, tay chay hang hoa Nhat Ban, khong lam hai đong bao cua Nhat Ban, khong dung danh nghia 'chu nghia yeu nuoc' đe cuop boc va đap pha. Cung ngay, canh sat Truong Sa bat giu mot so nguoi lien quan đen cac cao buoc bao loan trong cac cuoc bieu tinh ngay 15 thang 9. Ngay 17 thang 9, canh sat Tay An cam cac cuoc bieu tinh lon, cam su dung đien thoai hoac tin nhan truc tuyen đe to chuc bieu tinh bat hop phap. Cung ngay, canh sat Quang Chau thong bao mot so nghi pham đa đap pha xe nhan hieu Nhat Ban, bat giu 10 nguoi va phat hanh chinh 1 nguoi. Trong khoang thoi gian mot tuan, cac luc luong ban quan su tai Thuong Hai đuoc đieu đong bao ve quanh Lanh su quan Nhat Ban theo mot vong tron đong ho va thu giu cac cong cu pha hoai cua nguoi bieu tinh, canh bao phan đoi bao luc bang loa phong thanh va gioi han thoi gian cua nguoi bieu tinh tai đia điem nay trong vai phut. Ngay 18 thang 9, canh sat Thanh Đao bat giu sau nguoi vi nhung hanh vi bao luc lien quan đen cac cuoc bieu tinh. Chinh quyen Quang Chau đa bat giu 18 nguoi co hanh vi pha hoai bai Nhat va yeu cau cong chung to giac bang chung chong lai nhung ke vi pham khac. Chinh quyen cac đia điem khac tai Quang Đong canh bao nguoi dan khong tham gia vao cac đam đong lon.
Ngay 18 thang 9, chinh phu Trung Quoc trien khai luc luong canh sat chong bao đong đe tran ap cac cuoc bieu tinh hien tai va ngan chan cac vu bieu tinh tai dien. Cac ga đuong sat gan đia điem bieu tinh bi quan ly tau đien ngam Bac Kinh cho đong cua, cac con đuong đuoc mo lai cho phuong tien giao thong hoat đong, cac thong điep van ban tren toan Bac Kinh canh bao nguoi dan phan đoi cac vu bieu tinh moi, Tan Hoa Xa xoa bai viet gioi thieu ve '10 bo phim bai Nhat hay nhat'. Ngoai cac cuoc bieu tinh quy mo nho o Thuong Hai, khong co cuoc bieu tinh moi nao đuoc bao cao vao ngay 19 thang 9. Cac so canh sat tren toan bo Trung Quoc tuyen bo se trung phat nhung nguoi bao loan tren Sina Weibo, Bo Thuong mai Trung Quoc keu goi cac cong ty nuoc ngoai bao cao thiet hai cho chinh quyen. Đai su quan Nhat Ban tai Bac Kinh xac nhan khong con cac cuoc bieu tinh tai đo va cac doanh nghiep Nhat Ban đong cua trong thoi gian dien ra cac cuoc bieu tinh đa hoat đong tro lai. Ngay 19 thang 9, canh sat Thanh Đao thong bao sau nghi pham bi bat giu vao ngay 15 thang 9 vi cao buoc bao loan đa bi giam giu hinh su theo luat đinh.
Ngay 21 thang 9, hang chuc si quan Luc luong Bao ve bo bien Nhat Ban va canh sat Okinawa đa đo bo len đao Uotsuri thuoc quan đao Senkaku đe đoi pho cuoc đo bo cua cac nha hoat đong Đai Loan. Ngay 22 thang 9, Thuy quan luc chien Hoa Ky va Luc luong Phong ve Mat đat Nhat Ban tien hanh mot cuoc tap tran đo bo dua tren kich ban mot đao bi quan đich chiem đong.


Thiet hai kinh te Trong thoi gian dien ra bieu tinh bai Nhat, xuat hien nhung loi keu goi tay chay hang hoa Nhat Ban cung viec pha huy mot so san pham Nhat Ban đang luu hanh. Nhieu doanh nghiep va nha may Nhat Ban tai Trung Quoc bi đong cua trong chuoi phan ung truoc cac cuoc bieu tinh. Mot so chuyen bay du lich theo đoan cua nguoi Trung Quoc huong đen Nhat Ban bi huy bo, giang mot đon manh vao cong nghiep du lich Nhat Ban. Theo bao cao cua Co quan Xuc tien Du lich Nhat Ban, khach du lich Trung Quoc giam tu 121.673 vao thang 9 xuong con 69.713 vao thang 10, so luong khach du lich Trung Quoc trong nam 2012 giam 34,3% so voi nam 2011. Toshiya Tsugami tung lam tai Bo Kinh te, Thuong mai va Cong nghiep cho biet hang nam co hon 1 trieu khach du lich Trung quoc đen Nhat Ban, cac cong ty Nhat Ban xuc tien khach du lich Trung Quoc chiu nhieu thiet hai. Cong nghiep san xuat che tao o to Nhat Ban đa chiu mot khoan lo 250 trieu US$ trong khoang thoi gian tu ngay 15 - 21 thang 9 do viec san xuat khoang 14.000 xe bi tam dung. Nhung ke bao loan đa cuop pha va đap vo cua so cua mot so trung tam thuong mai AEON, gay thiet hai 8,8 trieu US$ cho mot đia điem; mac du AEON van tiep tuc mo rong hoat đong tai Trung Quoc nhung tap trung vao ban hang hoa do Trung Quoc san xuat va giu thi phan hang hoa san xuat tai Nhat Ban o muc khoang 5%. Hai cua hang bach hoa Heiwado tai Truong Sa bi pha huy hoan toan voi tong thiet hai uoc tinh hon 2 ty JP¥. The Guardian du đoan su suy thoai kinh te toan cau do cac cuoc bieu tinh tai Trung Quoc. Chinh phu Nhat Ban uoc tinh cac cong ty Nhat Ban thiet hai toi 10 ty JP¥ (khoang 126 trieu US$) vi bao loan va tay chay, doanh so ban hang cua Toyota tai Trung Quoc nam 2012 giam 4,9% la muc giam đau tien ke tu nam 2001, doanh so ban hang cua Nissan nam 2012 tai Trung Quoc giam 5,3% la muc giam đau tien tu nam 2003. Ngay 9 thang 10 nam 2012 tai thi truong Trung Quoc, Toyota thong bao doanh so ban hang giam 49% trong thang 9 so cung ky nam 2011, Honda doanh so giam 40%, Nissan doanh so giam 35%, Mazda doanh so giam 35% trong thang 9. Merrill Lynch uoc tinh thi truong o to Trung Quoc chiem loi nhuan rong 25% cua Nissan, 21% cua Toyota, 16% cua Honda nhung loi nhuan tai Trung Quoc đang giam dan sau bieu tinh bai Nhat; Hiep hoi o to hanh khach quoc gia (Trung Quoc) cho biet thi phan o to Nhat Ban tai Trung Quoc vao thang 8 giam 2,9% so voi cung ky nam ngoai.
The Washington Post dan loi pho giao su Jessica Chen Weiss tai đai hoc Cornell noi rang 'doanh so cua cac thuong hieu Nhat Ban chi tinh rieng nganh cong nghiep o to đa mat 1,1 trieu US$ tai thi truong Trung Quoc vao nam 2012 va tac đong đa keo dai trong vai nam sau đo'. Thang 3 nam 2013, Forbes trich dan doanh so ban o to Nhat Ban tai thi truong Trung Quoc giam 14,3% so voi cung ky nam ngoai. Theo du lieu Aowei Holding vao thang 9 nam 2012, thi phan may truyen hinh man hinh tinh the long Nhat Ban giam tai thi truong Trung Quoc: Sharp Corporation giam tu 4,9% xuong 3,4%, Sony giam tu 3,7% xuong 2,6%, Panasonic giam tu 23,9% xuong 11,2%. Theo bao cao nam 2012 cua cong ty tu van Recof Data Corp, cac hoat đong mua ban va sap nhap cua Nhat Ban tai thi truong Trung Quoc trong giai đoan thang 7-9 giam 70% xuong con 5,6 ty JP¥ so voi giai đoan quy hai. Tong von đau tu cua Nhat Ban tai thi truong Trung Quoc giam tu 13,48 ty US$ trong nam 2012 xuong con 6,5 ty US$ trong nam 2013 va tiep tuc giam trong nam 2014; Ernst & Young đanh gia Trung Quoc tut xuong vi tri thu ba (sau An Đo va Brasil) trong danh sach "đia điem đau tu hap dan nhat". Đau tu truc tiep cua Nhat Ban vao Trung Quoc giam gan 20% trong nam 2013, giam 40% xuong con 300,8 ty JP¥ (2,8 ty US$) trong nua đau nam 2014 so voi cung ky nam truoc. Theo Vien nghien cuu Daiwa tai Tokyo uoc tinh neu mot thang ngung xuat khau sang Trung Quoc nam 2012, tong san pham noi đia (GDP) cua Nhat Ban co the thiet hai 2,2 nghin ty JP¥ (khoang gan 0,2% GDP) va doanh so ban hang cua cac cong ty Nhat Ban co the thiet hai 1,7 nghin ty JP¥.
Chinh phu Trung Quoc yeu cau cac nha sach tai Bac Kinh cam sach cua cac tac gia nguoi Nhat va tua sach co cac chu đe Nhat Ban, gay ap luc cho cac nha xuat ban Trung Quoc khong đuoc bien dich va xuat ban noi dung tieng Nhat trong chuoi phan ung xung đot quan he Nhat Ban–Trung Quoc. Sau đo, cac nha sach đa loai bo tat ca an pham lien quan đen Nhat Ban hoac đuoc viet boi cac tac gia nguoi Nhat. Chinh phu Trung Quoc phe duyet san xuat 69 phim truyen hinh tuyen truyen bai Nhat voi noi dung Giai phong quan Nhan dan Trung Quoc đanh bai Đe quoc Nhat Ban. Ngay 19 thang 9, hai quan Trung Quoc thong bao tang thu tuc hai quan đoi voi hang hoa Nhat Ban, cac tru so cong ty Nhat Ban ngung cu cac ky su nguoi Nhat đen Trung Quoc ho tro ky thuat san pham va thoi gian bi hoan vo thoi han. Trong nua đau nam 2012, tham hut thuong mai cua Nhat Ban voi Trung Quoc tang 2,6 lan so voi cung ky nam ngoai (đat 1,401 nghin ty JP¥), xuat khau sang Trung Quoc giam 5,7% so voi cung ky nam ngoai vi sut giam xuat khau thep va may moc sang Trung Quoc tu nam 2009. Cac nghe si Trung Quoc (Thanh Long, Ly Bang Bang, Nghiem Ho) tai Lien hoan phim quoc te Tokyo ngay 25 thang 9 va Lien hoan phim quoc te Busan ngay 4 thang 10 cong khai ung ho Bac Kinh trong van đe quan đao Đieu Ngu, chu tich cua cong ty phan phoi phim Nhat Ban Gaga Corporation la Tom Yoda noi rang 'tranh chap chu quyen lien tuc tren chuoi đao khong nguoi phia đong bac Đai Loan khien khong co gi đe kinh doanh', mot so lo lang ve thoa thuan kinh doanh phan phoi cong nghiep đien anh giua hai quoc gia. Ngay 12 thang 10, nha tu thien – doanh nhan Tran Quang Tieu chi hon 770.000 US$ đe mua o to Geely moi cho 172 chu so huu o to nhan hieu Nhat Ban bi pha hoai trong cac cuoc bieu tinh.


Xem them Quan he Nhat Ban–Trung Quoc
Bieu tinh bai Nhat nam 2005
Bieu tinh phan đoi quan đao Senkaku nam 2010
Vu phat tan video Senkaku nam 2010


Tham khao