Sach tu luc (tieng Anh: Self-help book) la sach đuoc viet voi muc đich huong dan đoc gia giai quyet nhung van đe ca nhan. Dong sach lay ten tu Self-Help, cuon sach ban chay nhat nam 1859 cua Samuel Smiles, nhung con đuoc biet đen va phan loai theo "tu cai thien", mot thuat ngu ban hien đai hoa cua tu luc. Sach tu luc chuyen tu vi tri ngach sang thanh mot hien tuong van hoa hau hien đai vao cuoi the ky 20.


Lich su so khai Nhung huong dan khong chinh thuc ve hanh vi hang ngay co the đuoc xem la ton tai song hanh voi viet lach. "Quy tac" ung xu cua nguoi Ai Cap co đai "co mot cau ghi chu hien đai ky la: 'nguoi le buoc tu con pho nay sang con pho no, ngui thay mui bia... giong nhu mot chiec banh lai bi gay, vo dung... nguoi ta tung thay nguoi đang bieu dien thuat leo day tren mot buc tuong!'". Micki McGee viet: "Mot so nha quan sat xa hoi cho rang Kinh thanh co le la cuon sach tu luc đau tien va quan trong nhat".
O Roma thoi co đai, hai tac pham Laelius de Amicitia va De Officiis cua Cicero đa tro thanh "cam nang va huong dan... qua nhieu the ky", con Ovid đa viet Ars Amatoria va Remedia Amoris. Cuon Ars Amatoria đuoc mieu ta la "cuon sach ve tinh duc hay nhat, co gia tri voi San Francisco va Luan Đon cung nhu voi Roma co đai", giai quyet "nhung van đe thuc te cua cuoc song đoi thuong: gap go cac co gai o đau, cach đe bat chuyen voi ho, cach đe lam cho ho quan tam, va... lam the nao đe hoa hop hon la cuong trang tren giuong"; Remedia Amoris đuoc mieu ta la chua "mot loat huong dan, thang than cung nhu kheo leo va đuoc the hien tai tinh ve viec ngung yeu".
Cuon Self-Help cua Smiles co the co nguon goc tu thoi Phuc hung, khi "moi quan tam cua thoi ky Phuc hung voi viec tu lap đa cho ra vo so tai lieu giao duc va tu luc": do đo "Tac gia nguoi Firenze Giovanni della Casa trong cuon sach ve loi cu xu cua ong xuat ban nam 1558 viet: 'Viec nang ruou hoac thuc an cua nguoi khac len mui va ngui cung la mot tat xau'".  Trong Thoi Trung Co, dong sach "Conduir-amour" ("huong dan trong chuyen yeu đuong") bieu hien the loai sach tu luc.


Hien tuong hau hien đai Tuy nhien, ke tu khoang thap nien 1960, dong sach tu luc tam thuong đa vuon minh đe tro thanh hien tuong van hoa, thuc te đuoc ca nhung nguoi ung ho lan phe phan thua nhan - thuong rat phan cuc - ve dong sach tu cai thien. Mot bo phan 'xem viec mua nhung cuon sach nhu vay...nhu mot bai tap tu giao duc'. Mot bo phan khac thi phe phan hon, van thua nhan rang 'no la mot hien tuong qua pho bien va manh me ma khong the xem nhe, mac du thuoc ve van hoa đai chung'.
Du tot hay xau, ro rang la sach tu co 'vai tro rat quan trong trong viec phat trien cac khai niem xa hoi ve benh tat trong the ky 20', va chung 'pho bien nhung khai niem nay thong qua cong chung đe nhung nguoi binh thuong co đuoc ngon ngu đe mo ta mot so đac tinh phuc tap va kho dien ta trong đoi song cam xuc va hanh vi'.
Trong khi tam ly hoc va tam ly tri lieu truyen thong co xu huong đuoc viet theo huong khach quan, thi nhieu cuon sach tu luc 'lien quan đen su tham gia cua nguoi thu nhat va thuong la trai nghiem chuyen đoi': phu hop voi cac nhom ho tro tu luc ma ho thuong rut bai hoc tu đo.
Tuy nhien, co the cho rang voi phong trao chuyen tu nhom tu luc sang đoc gia "tu cai thien" ca nhan, thi phan nao đo cua su ho tro đong đang đo đa bi mat đi, phan anh ro hon rang 'trong suot ba thap ky qua cua the ky 20, đa co mot thay đoi đang ke trong y nghia cua "tu luc"'. Mot doanh nghiep tap the đa tro thanh mot su đoi moi cua ban than ca nhan: 'trong vong chua đay 30 nam, "tu luc" - tung la đong nghia voi ho tro lan nhau - đa đuoc hieu...thanh mot cong viec kinh doanh đa phan la ca nhan'.


Đang sau su bung no cua sach tu luc 'Cai ma nhung nha hoc thuyet xa hoi goi la "phi truyen thong hoa" – xu huong thuc đay chu nghia tu ban pha vo cac nen van hoa va truyen thong co the can tro tich luy loi nhuan' đuoc xem la nen tang đang sau hien tuong tu luc theo hai đuong (chong cheo). Đau tien la su lu mo cua viec truyen ba van hoa dan gian va tri tue dan gian theo huong khong chinh thuc va theo huong cong đong: 'loi buoc toi rang khi cac cay viet tu luc đang đon gian hoa va viet lap đi lap lai, ho cung tro nen tam thuong va khong nguyen ban, chi đon thuan mang đen cho đoc gia cua ho nhung loi vo vi... trong so nhung phan hay nhat cua tri tue dan gian', co the đon gian la vi chung đang mang đen mot phuong tien chinh thuc đe truyen tai nhung "chan ly gia đinh" nhu vay trong mot the gioi ngay cang phi cau truc va bat thuong.
Ket qua khac cua đanh mat "hanh vi truyen thong...hanh đong thuong nhat ma nguoi đa tro nen quen thuoc"' cua Weber la ap luc xa hoi gia tang đoi voi phuc trang ban nga: 'trong khi danh tinh cua mot nguoi truoc đay co the bi cat giu trong (va bi han che boi) mot cong đong...ban than tu sang tao phai tao ra mot cau chuyen bang van ban ve cuoc đoi cua minh'. Sach tu luc 'đuoc viet va đoc voi muc đich giup moi nguoi xay dung triet ly ca nhan' gop phan vao muc đich đo.
Nguoi đoc co the vo mong; hoac co the tim kiem cau tra loi trong cuon sach tiep theo, đe 'sach tu luc co the tro thanh mot con nghien trong chinh no' – qua trinh se 'nuoi duong cai toi cat luc' thay vi xoa diu no. Theo quan điem ay, vi tat ca cac cuon sach tu luc đeu co it nhat mot thong điep chung. Ho noi voi ban rang ban co suc manh đe thay đoi chinh minh.... Tuc ngu y rang tat ca nhung cuon sach nay đeu noi rang neu ban đau kho, be tac va duong nhu khong the thay đoi, thi đo khong phai la loi cua ai ma la loi cua chinh ban'.


Đac trung Sach tu luc thuong tap trung vao tam ly pho bien nhu nhung moi quan he lang man, hoac cac khia canh cua tam tri va hanh vi con nguoi ma nhung nguoi tin tuong vao tu luc cam thay co the kiem soat đuoc bang no luc. Sach tu luc thuong tu quang cao la co the nang cao nhan thuc va hieu suat cua ban than, ke ca su thoa man voi cuoc song cua mot nguoi. Ho thuong noi rang ho co the giup ban đat đuoc đieu nay nhanh hon so voi cac lieu phap thong thuong. Nhieu nhan vat noi tieng đa tiep thi sach tu luc bao gom Jennifer Love Hewitt, Oprah Winfrey, Elizabeth Taylor, Charlie Fitzmaurice, Tony Robbins, Wayne Dyer, Deepak Chopra va Cher.
Giong nhu phan lon sach khac, sach tu luc co the đuoc mua ca ngoai tuyen va truc tuyen; 'tu nam 1972 đen nam 2000, so luong sach tu luc...tang tu 1,1 phan tram len 2,4 phan tram tong so sach đuoc in'.


Tac pham hu cau tuong tu Nhung cuon sach "Upmanship" cua Stephen Potter cham biem viec tim kiem đia vi duoi vo boc cua su hoa đong - 'hay nho rang chi trong nhung dip nhu vay, su xuat hien cua tinh tot bung moi la quan trong nhat' - đuoc viet duoi dang sach tu van. Vai thap ky sau, voi su chuyen huong cua chu nghia tan tu do, loi khuyen nhu vay – 'Hay nho thuc te cua tu loi' - se đuoc ung ho nghiem tuc trong the gioi tu luc: trong nhung cuon sach ban chay nhat nhu Swim with the Sharks, tat ca cac loai 'tro lua bip co ve lanh tinh đuoc khuyen khich', theo nguyen tac 'đia vi the hien van đe: đung đe ban than bi chung lua'.
Co le hien than hu cau noi tieng nhat cua the gioi sach tu luc la Bridget Jones. Coi 'sach tu luc... [nhu] mot hinh thuc ton giao moi' - 'mot loai ton giao the tuc hoa - mot loai gia tri đao đuc nhe' - co chat vat tong hop cac huong dan thuong tu mau thuan vao mot tong the chat che. 'Co ay phai ngung tu dan vat ban than voi Women Who Love Too Much va thay vao đo hay nghi nhieu hon ve Đan ong đen tu sao Hoa, Đan ba đen tu sao Kim ... hay bot coi hanh vi cua Richard la dau hieu cho thay co ay đong phu thuoc va yeu qua nhieu trong anh sang cua viec anh ta giong nhu mot soi day cao su tren sao Hoa '. Tuy nhien, ngay ca co thi thoang cung bi khung hoang niem tin, khi co tu hoi: 'Co le se tot hon neu ban chua bao gio đoc mot cuon sach tu luc nao trong đoi'.
Trong sach huong dan BookWorld co ghi chep rang 'nhung ai trong so cac ban thay met moi voi the gioi mua sam hao nhoang va nhung nguoi ban trai khong hop o Chicklit, thi mot chuyen đi đen Dubious Lifestyle Advice (Loi khuyen ve loi song mo ho) co the la buoc tiep theo. Mot gio trong hoi truong thieng lieng cua nhung can benh đuoc phat minh ra se đe lai cho ban it nhat 10 van đe ma ban chua tung biet la minh gap phai chu chua noi đen chung co ton tai'.


Xem them Truyen ngu ngon kinh doanh
Sach ung xu – Tien than cua sach tu luc tu thoi Trung Co đen the ky 18
Guong cho hoang tu
New Thought
Than bi hoc
Danh sach nha van than bi hoc
Lac quan
Tam linh
New Age
Cuon sach tu luc The Wellness Doctrines (2015)


Chu thich  Tai lieu trich dan  McGee, Micki (2005). Self-help, Inc.: Makeover Culture in American Life (bang tieng Anh). Oxford: Đai hoc bao chi Oxford. ISBN 0195337263.
David, A. Rosalie (1973). The Egyptian Kingdoms (bang tieng Anh). Đai hoc bao chi Oxford. ISBN 0525701575.
Rose, H. J. (1967). A Handbook of Latin Literature (bang tieng Anh). Luan Đon. ISBN 0865163170.{{Chu thich sach}}:  Quan ly CS1: đia điem thieu nha xuat ban (lien ket)
Berne, Eric (1970). Sex in Human Loving (bang tieng Anh). Penguin: Simon & Schuster. ISBN 0671207717.
Dolby, Sandra K. (2005). Self-help books: why Americans keep reading them (bang tieng Anh). Illinois. ISBN 978-0252075186.{{Chu thich sach}}:  Quan ly CS1: đia điem thieu nha xuat ban (lien ket)
Whigham, Frank; Rebhorn, Wayne A. (2007). The Art of English Poesie (bang tieng Anh). New York: Đai hoc bao chi Cornell. ISBN 0801486521.
Schutz, Alfred (1997). The Phenomenology of the Social World (bang tieng Anh). Illinois. ISBN 978-0810103900.{{Chu thich sach}}:  Quan ly CS1: đia điem thieu nha xuat ban (lien ket)
Jung, Carl (1978). Man and his Symbols (bang tieng Anh). Luan Đon. ISBN 9780440351832.{{Chu thich sach}}:  Quan ly CS1: đia điem thieu nha xuat ban (lien ket)
Davis, Lennard J (2008). Obsession: A History (bang tieng Anh). Luan Đon: Đai hoc bao chi Chicago. ISBN 0226137848.
Goffman, Erving (1971). Relations in Public (bang tieng Anh). Penguin. ISBN 978-1412810067.
Friel, John C.; Friel, Linda D. (1988). Adult children secrets of dysfunctional families: The secrets of dysfunctional families (bang tieng Anh). Health Communications. ISBN 0932194532.
McGraw, Patricia Romano (2004). It's not your fault: How healing relationships change your brain & can help you overcome a painful past. Baha'i Publishing. ISBN 978-1931847117.
Potter, Stephen (1950). Lifemanship: Some Notes on Lifemanship with a Summary of Recent Research in Gamesmanship (bang tieng Anh). Luan Đon.{{Chu thich sach}}:  Quan ly CS1: đia điem thieu nha xuat ban (lien ket)
Fielding, Helen (2000). Bridget Jones: The Edge of Reason (bang tieng Anh). Picador. ISBN 978-0140298475.
Fielding, Helen (1997). Bridget Jones's Diary (bang tieng Anh). Luan Đon. ISBN 978-0140280098.{{Chu thich sach}}:  Quan ly CS1: đia điem thieu nha xuat ban (lien ket)
Fforde, Jasper (2011). One of Our Thursdays is Missing (bang tieng Anh). Luan Đon: Penguin. ISBN 978-0143120513.