Bac Ban cau hay nua cau Bac la mot nua cua be mat Trai Đat (hay thien cau) hay cua mot so hanh tinh trong he Mat Troi lan luot nam o huong bac cua đuong xich đao va huong bac cua mat phang hoang đao. Tren Trai Đat, Bac Ban cau la phan be mat chu yeu khi xet ve phan dien tich đat đai luc đia va dan so cua the gioi.
Trong cac khu vuc on đoi cua Bac Ban cau, mua đong keo dai tu thang 12 đen thang 2 (mac du thoi tiet mua đong co the bat đau som vao thang 11 va keo dai đen thang 3 hay đoi khi đen tan thang 4) va mua he bat đau tu thang 6 đen thang 8. Trong ky nguyen J2000 thi điem can nhat cua Trai Đat roi vao đau thang 1, trong khoang thoi gian quanh đo chuyen đong cua Trai Đat tren quy đao la nhanh nhat. Vi the, cac mua đong cua Bac Ban cau trong vai the ky toi co xu huong ngan hon va ve ly thuyet la it khac nghiet hon (khong đang ke) so voi cac mua đong o Nam ban cau o cung mot gia tri cua vi đo. Tuy nhien, do hien tuong tue sai điem can nhat thi đieu nay lai khong đung va nguoc lai hoan toan sau khoang 9.000 nam nua. Ngoai ra, do anh huong cua đai duong o Nam ban cau la ro net hon nen tren thuc te la khi hau cua Bac Ban cau khac nghiet hon. Cac khu vuc nhiet đoi co xu huong co mua mua trong cac thang 'mua he' va mua kho trong cac thang 'mua đong'.
Cac khu vuc o phia bac cua vong Bac cuc se co mot so ngay trong mua he ma khi đo Mat Troi khong bao gio lan, va mot so ngay trong mua đong ma Mat Troi khong bao gio moc. Thoi gian cua cac pha nay dao đong tu mot ngay tai cac điem chinh xac tren vong Bac cuc toi vai thang tai cac điem rat gan voi Bac cuc cua Trai Đat.
Tai Bac Ban cau thi ke tu thoi điem đong chi thi Mat Troi co xu huong moi ngay lai len cao mot chut ve phia bac va len cao nhat ve phia bac vao ngay ha chi va sau đo lai xuong thap dan ve phia nam va xuong thap nhat ve phia nam vao ngay đong chi.
Do truc tu quay cua Trai Đat chi nghieng so voi phuong vuong goc cua mat phang quy đao cua no mot goc khoang 21,5 ° đen 24,5 ° (trong ky nguyen J2000 khoang 23, 438°) nen tai cac khu vuc on đoi va khu vuc vung cuc cua Bac Ban cau trong toan bo thoi gian cua nam thi Mat Troi luon luon di chuyen tu phuong đong sang phuong tay o phia nam cua thien đinh, tao ra bong nang quay theo chieu kim đong ho trong ca ngay. Tai khu vuc nhiet đoi, tuy theo vi đo se co nhung ngay Mat Troi o ve phia bac (xung quanh ngay ha chi nhieu hay it, nhieu nhat la tai xich đao voi thoi gian nay len toi 6 thang-tu xuan phan toi thu phan va it nhat la tai đuong bac chi tuyen voi thoi gian khoang 1 ngay) cua thien đinh va nhung ngay o phia nam cua thien đinh. Trong nhung ngay Mat Troi o phia bac cua thien đinh thi bong nang se quay nguoc chieu kim đong ho.


Cac chau luc va quoc gia o Bac Ban cau Trai Đat Cac chau luc o Bac Ban cau co:

chau A (rieng Indonesia chu yeu nam o Nam ban cau va Đong Timor nam hoan toan o Nam ban cau)
chau Au
Bac My va Caribe
Mot phan nho cua Nam My, phia bac song Amazon
Khoang 2/3 dien tich chau Phi, phia bac song Congo
Cac quoc gia chau Phi nam hoan toan hay chu yeu o Bac Ban cau gom:

Cac quoc gia va vung lanh tho nam chu yeu o Bac Ban cau ma thuoc ve khu vuc chau Đai Duong co:

Quan đao Marshall
Lien bang Micronesia
Palau
Cac quoc gia va vung lanh tho chu yeu hoac mot phan nam o Bac Ban cau ma la mot phan cua chau Nam My:


Xem them Nam ban cau
Tay ban cau
Đong ban cau
Mua
Xuan phan
Ha chi
Thu phan
Đong chi
Ha chi tuyen


Tham khao