Te bao thang bang hay tinh bao (tieng Anh: statocyte) la nhung te bao tham gia cam nhan trong luc trong co the thuc vat, tap trung tai vung truc cua chop re, lop mo bao lay đinh re va phan noi bi te bao goc cua mien sinh truong dan dai. Nhung te bao nay chua ben trong nhung hat soi thang bang, mot loai bao quan lap bot đac biet chua đay tinh bot đe tao suc nang va đo lang, boi tich xuong phan thap nhat trong te bao duoi tac dung cua trong luc va kich hoat su sinh truong voi toc đo khac biet giu hai phan te bao re. Tu đo tao ra bo đoi vector keo gian cung huong xuong thang đung theo chieu duong cua truong trong luc.


Cau truc te bao Trong re, te bao thang bang la te bao phan cuc, nghia la nhung bao quan cua chung phan bo khong đong nhat trong te bao chat. Nguyen nhan la do tac dung cua trong luc nen cac bao quan bi đinh huong phan bo theo hai đau gan/xa cua te bao. Chung đuoc bao quanh boi: thanh te bao (1), te bao chat chua chung (6) va mot nhan te bao (4) bi neo lai o đau gan (A) boi mang luoi noi chat (2), trong đo mot vai xoang ong cua luoi co the đam xuyen thanh te bao qua cau sinh chat (3). Bao quan ty the (5) đuoc phan bo đong đeu hon, va soi thang bang (7), loai lap bot đac biet, đinh vi o đau xa (B) te bao.


Chuc nang sinh ly Co che gay ra tinh huong trong luc chua đuoc sang to hoan toan. Khi re đat thang đung, te bao thang bang bi phan cuc thanh hai đau gan/xa theo vector gia toc trong truong, luc nay nhung hat soi thang bang se tap trung tai cuc xa. Su phan phoi hormone auxin trong re đuoc can đoi, va te bao se sinh truong đong đeu tai moi vung, lam re moc thang. Nguoc lai, neu re đat nam ngang, soi thang bang se dich chuyen do tac dung cua trong luc, gay ra nhung kich thich co hoc len mang luoi vi soi actin xung quanh chung. Khi đo, tinh tham cua mang te bao bi bien đoi va luong auxin se tich tu khong đong nhat trong re, tao ra khuynh huong hormone tap trung xung quanh soi thang bang. Va auxin se gay uc che dan dai đoi voi mat te bao nao tich luy chung nhieu. He qua la toc đo sinh truong giua hai mat co quan re bi sai lech, lam re moc uon cong theo huong cua trong luc. Nguoi ta cung tim thay te bao thang bang tai ngon hoa. O co quan nay, su phan phoi bat đong nhat auxin se gay be cong than ngon nguoc chieu trong luc.


Te bao thang bang va tui thang bang Mot phan nhung tai lieu khoa hoc goi nhung te bao cam nhan trong luc o thuc vat voi cai ten tui thang bang (statocyst) (giong nhu cau truc tui thang bang o đong vat khong xuong song). Nhung nhieu nha khoa hoc khac lai uu thich thuat ngu te bao thang bang (statocyte) hon, boi ho cho rang đay la nhung te bao chua soi thang bang ben trong, nen viec them hau to -cyte (nghia la te bao) thi phu hop va on hon, va mot nguyen nhan quan trong nua, la khong co cau truc tui (-cyst, nghia la cai tui) hinh thanh boi mot vai te bao tao thanh mot khoang chua soi thang bang (ben ngoai te bao) nhu tui thang bang o đong vat. Xa hon, ta cung co the goi moi te bao hinh thanh nen cau truc tui thang bang o đong vat bang thuat ngu te bao thang bang.


Xem them Huong trong luc
Auxin
Lap bot


Chu thich Lien ket ngoai Tap tin flash hoat hinh ve chuc nang sinh ly cua te bao thang bang (tieng Phap)
Tieu luan ve tinh huong trong luc o http://www.snv.jussieu.fr (tieng Phap)