Ve Xuat cong (chu Han: 衛出公, tri vi 493 TCN-480 TCN va 476 TCN-465 TCN hay 493 TCN-480 TCN va 476 TCN-470 TCN), ten that la Co Triep (姬輒), la vi quan chu thu 29 cua nuoc Ve - chu hau nha Chu trong lich su Trung Quoc.


Len ngoi Ve Xuat cong la con cua Ve Trang cong Co Khoai Hoi – quan chu thu 30 nuoc Ve, chau noi cua Ve Linh cong – quan chu thu 28 nuoc Ve.
Cha Triep la Khoai Hoi von đuoc lap lam the tu cua Ve Linh cong. Thoi gian ong noi Linh cong lam quan chu, Khoai Hoi mau thuan voi Linh cong va ba noi Nam Tu, nen phai chay luu vong ra nuoc ngoai. Nam 493 TCN, Ve Linh cong qua đoi, ba noi Nam Tu muon lap mot nguoi con thu la cong tu Dinh – gan Linh cong khi sap mat – len ngoi. Nhung cong tu Dinh tu choi, vi vay Nam Tu lap Co Triep len noi ngoi, tuc la Ve Xuat cong.


Lan thu nhat = Quan he voi chu hau =
Cha Xuat cong la Khoai Hoi tu nuoc Tong chay sang nuoc Tan, đuoc Trieu Uong cho o đat Thich.
Nuoc Ve von đang nga theo Te Canh cong chong Tan tu thoi Ve Linh cong, vi vay Ve Xuat cong lai ke tuc ong noi chong Tan, giup ho Pham va ho Trung Hang o Trieu Ca chong lai nuoc Tan. Nam 492 TCN, ong cung Te Canh cong hop binh voi nguoi Trung Son đi đanh ap Thich cua cha Khoai Hoi. Ap Thich đuoc nuoc Tan giup, Ve Xuat cong khong thang, phai rut quan ve.
The luc cua Ngo Phu Sai ngay cang manh. Phu Sai khien Lo Ai cong than phuc, lai pha quan Te. Khi Phu Sai hoi chu hau, Ve Xuat cong phai đen tham du cung nuoc Lo, Tong. Vi truoc đo nguoi nuoc Ve tung giet su gia nuoc Ngo la Tha Dieu, nen Phu Sai giam long Ve Xuat cong. Nho co hoc tro cua Khong Tu la Tu Cong xin ho voi thai te Ba Hi nuoc Ngo, Ve Xuat cong moi đuoc tha ve nuoc.
Nam 481 TCN, Huong Đoi chiem đat nuoc Tao cu (đa bi Tong diet) đe chong lai Tong Canh cong. Canh cong đanh đat Tao, Huong Đoi phai chay sang nuoc Ve. Đai phu nuoc Ve la Cong Van Thi mang quan ra đon, nhung đoi vien ngoc quy truyen tu đoi nha Ha. Huong Đoi tu choi, chi cho Cong Van Thi vien ngoc khac, va chay sang nuoc Te.


= Bi cha đanh đuoi =
Cha Xuat cong la Khoai Hoi ra suc tim cach tro lai nuoc Ve, lay lai ngoi quan chu. Bac gai Xuat cong la Khong Co (chi Khoai Hoi, con gai Ve Linh cong) lay đai phu Khong Ngu, sau khi goa chong lai thong dam voi gia than nha ho Khong la Hon Luong Phu. Khong Co sai Hon Luong Phu giup đo Khoai Hoi tro ve nuoc.
Nam 480 TCN, sau khi chuan bi xong, Hon Luong Phu sai nguoi bi mat đon Khoai Hoi vao kinh đo nuoc Ve, roi bat nguoi chau Khong Khoi (con Khong Ngu) cung phai du the giup cau. Sau đo Hon Luong Phu mang quan tan cong vao cung Ve Xuat cong. Đai phu Loan Vinh sap uong ruou, nghe tin co loan, voi dat Ve Xuat cong len xe bo chay sang nuoc Lo, mang theo ca an tin quoc quan nuoc Ve.
Khoai Hoi len lam quan chu, tuc la Ve Trang cong.


Lan thu hai Ve Trang cong lam quan chu khong lau, nam 478 TCN bi nguoi nuoc Ve đuoi, phai bo chay roi bi giet. Do su can thiep cua nuoc Te, Ve Ban Su – vi quan chu đuoc nuoc Tan ung ho - bi đanh đuoi, Ve Khoi đuoc lap len ngoi.
Nhung Ve Khoi lam quan chu cung khong đuoc lau. Nam 477 TCN, đai phu Thach Pho mang quan đanh đuoi Ve Khoi. Ve Khoi phai bo chay sang nuoc Te. Thach Pho đon Ve Xuat cong tro ve nuoc lam quan chu lan thu 2.
Nhung Ve Xuat cong cung khong ua Thach Pho hay lam binh bien, ben đanh đuoi Thach Pho, roi trieu cac bay toi cu la Thach Đoi va Thai thuc Di ve cho cam quyen.


Ket cuc Su sach ghi chep khac nhau ve ket cuc cua Ve Xuat cong.
Theo Ta Truyen, lan lam quan chu thu hai cua Xuat cong chi keo dai 7 nam:

Ve Xuat cong tro lai ngoi quan chu lan thu 2 đuoc 7 nam, toi nam 470 TCN thi lai xay ra mau thuan voi cac đai phu. Chu Su Thanh, Cong Ton Di Mau, Cong Van Yeu va Tu khau Hoi, Tu đo Ky cung nhau noi loan chong lai ong. Ve Xuat cong khong chong noi, cung Quyen Di bo chay ra đat Thanh Su thuoc nuoc Tong. Sau đo ong sai nguoi đi sang nuoc Viet cau cuu ba chu Cau Tien.
Nam 469 TCN, Cau Tien huy đong quan nuoc Lo va nuoc Tong cung cuu Ve Xuat cong. Cau Tien cu Cao Nhu va Hau Dung, tuong Lo la Thuc Ton Thu, tuong Tong la Lac Phat cung hop lai đua Ve Xuat cong ve nuoc. Lien quan tran vao Ngoai chau, đanh tan luc luong chong Xuat cong. Xuat cong sai quat ma cha ong nhung nguoi chong đoi.
Nhung nguoi nuoc Ve khong muon lap lai Ve Xuat cong, ben sai su ra thuong luong voi quan Viet, mang nhieu cua quy trong nuoc ra bieu đe đe nghi rut quan. Ket qua quan Viet, Lo va Tong đeu quay ve, khong giup Ve Xuat cong nua. Nguoi nuoc Ve khong đon Xuat cong ma lap em Ve Trang cong la cong tu Kiem len ngoi, tuc la Ve Đieu cong.
Ve Đieu cong sai Tu đo Ky đi su nuoc Viet, mang theo nhieu cua bau bieu Cau Tien. Ve Xuat cong ben mang tan quan đon đanh giua đuong, cuop lay va mang bieu Cau Tien. Tu đo Ky ben bao lai voi Cau Tien. Cau Tien gian du, lenh tra lai đo le cho Ve Đieu cong. Ve Xuat cong phai luu vong o Thanh Su, sau đo sang o nuoc Viet, sau nay khong tro ve nuoc Ve nua. Ong chet tai nuoc Viet, khong ro nam nao.
Theo Su ky, Ve Xuat cong tro lai ngoi quan chu lan thu 2, lam quan chu đuoc 21 nam. Nam 456 TCN, Ve Xuat cong mat, em Ve Trang cong la Co Kiem giet the tu con Xuat cong gianh ngoi, tuc la Ve Đieu cong.


Xem them Ve Linh cong
Ve Trang cong (Khoai Hoi)


Tham khao Su ky Tu Ma Thien thien:
Ve Khang Thuc the gia
Phuong Thi Danh (2001), Nien bieu lich su Trung Quoc, Nha xuat ban The gioi
Khong Tu (2002), Xuan Thu tam truyen, tap 5, Nha xuat ban Thanh pho Ho Chi Minh
Chu Muc, Tran Tham chu bien (2003), 365 truyen co su chon loc Trung Quoc, tap 1, Nha xuat ban Thanh nien
Nguyen Khac Thuan (2003), Cac đoi đe vuong Trung Quoc, Nha xuat ban Giao duc


Chu thich