Son hai kinh (tieng Trung: 山海經) la mot cuon sach co cua Trung Quoc tong hop ve đia ly, than thoai va cac sinh vat huyen bi. Cac phien ban som nhat cua tai lieu nay co the đa xuat hien tu đau the ky thu 4 TCN, nhung hinh thuc hien tai khong the đat đuoc truoc thoi đai nha Han. Phan lon cuon sach ghi lai nhung cau truyen ngu ngon ve đia ly, van hoa va than thoai Trung Quoc truoc thoi đai nha Tan. Cuon sach đuoc chia thanh 18 phan, mo ta hon 550 ngon nui va 300 con song.


Tac gia Tac gia va thoi gian sang tac cua Son hai kinh van chua đuoc xac đinh chinh xac. Ban đau, nguoi ta cho rang nhung nhan vat than thoai nhu Ha Vu hay Ba Ich la tac gia cua cuon sach. Tuy nhien, cac nha Han hoc hien đai đa đong thuan rang cuon sach la tac pham đuoc viet boi nhieu nguoi tu thoi Chien Quoc đen đau trieu đai nha Han.
Bien tap vien đau tien đuoc biet đen cua Son hai kinh la Luu Huong cua nha Tay Han, mot trong so nhung nguoi bien muc thu vien trieu đinh nha Han. Sau đo, Quach Phac, mot hoc gia nha Tan đa tiep tuc cong viec chu giai tac pham.


Tong quat Cuon sach khong phai la mot cau chuyen, vi "cot truyen" lien quan đen cac mo ta chi tiet ve cac đia điem theo cac huong cua nui, đat hoang va bien. Cac mo ta thuong la cay thuoc, đong vat va đac điem đia chat. Nhieu mo ta rat tran tuc, va nhieu mo ta mang tinh huyen ao. Moi chuong đuoc viet theo cung mot cong thuc va toan bo cuon sach đuoc lap đi lap lai cong thuc nay.
Cuon sach chua nhieu huyen thoai ngan, hiem khi vuot qua mot đoan. Mot truyen thuyet co noi tieng trong cuon sach nay la ve Ha Vu, mot vi hoang đe đa danh nhieu nam đe kiem soat lu lut. Cau chuyen ve ong nam trong chuong cuoi, chuong 18, tu đoan 2 đen đoan cuoi (khoang 40 cau). Cau chuyen nay mang nhieu mau sac huyen thoai hon nhieu phien ban đuoc ke boi Kinh Thu.


Muc đich Cac hoc gia Trung Quoc thoi phong kien goi no la mot cuon đia ly chi, va cho rang cac thong tin cua no hau het la chinh xac. Trong thuc te, thong tin đuoc viet trong cuon sach la than thoai. Khong ai biet tai sao no đuoc viet hay lam the nao ma no đuoc xem la mot cuon sach đia ly chinh xac.


Noi dung Son hai kinh co 18 chuong. 

Tat ca 18 chuong co the đuoc chia la 4 phan: Son kinh (5 chuong), Hai kinh (8 chuong), Đai hoang kinh (4 chuong) va Hai noi kinh (1 chuong). No ghi lai hon 100 vuong quoc lien quan, 550 ngon nui va 300 con song, cung voi thong tin đia ly, van hoa cua cac vuong quoc gan đo. Son hai kinh cung ghi nhan toi 277 loai đong vat khac nhau. Cac hoc gia tin rang cac ghi chep ve đong vat trong Son hai kinh đa bi cuong đieu hoa do lich su bien soan lau dai va keo dai qua nhieu trieu đai khac nhau; tuy nhien, no van co mot muc đo đang tin cay nhat đinh boi chung thuong đuoc viet boi cac thay phap va phuong si dua tren kinh nghiem co đuoc tu chuyen đi cua ho.
Nguoi Trung Quoc co đai coi Son hai kinh la mot cuon sach đia chi, no đuoc phan vao the loai đia ly trong ca Tuy thu va Van hien thong khao cua Ma Đoan Lam. No cung la mot tai lieu tham khao quan trong cua cac nha su hoc Trung Quoc trong suot lich su lau dai cua đat nuoc ho.
Son hai kinh la nguon goc va la ban goc cua nhieu than thoai Trung Quoc co đai. Mot so trong so chung đa pho bien va noi tieng trong van hoa chau A, nhu Khoa Phu, Nu Oa, Hau Nghe, va Hoang Đe. Đa co đen 450 vi than đa đuoc đe cap toi trong Son hai kinh va ho đa su dung cai gi đo goi la tinh me (精米) hoac tu (糈) tuong tu nhu phep thuat.
Hoc gia Trung Quoc Ming Hua Zhang tuyen bo rang Chuc long, mot sinh vat than thoai đuoc đe cap trong Đai hoang bac kinh, la bieu tuong cua cuc quang. Chuc long (theo Son hai kinh) "mau đo, mat nguoi than ran dai hang ngan dam". Ong tin rang mo ta nay phu hop voi đac điem cua cuc quang.


Hinh anh Xem them Bach trach


Tham khao Đoc them Birrell, Anne, bien tap (1999). The Classic of Mountains and Seas . Penguin. ISBN 0140447199. Truy cap ngay 24 thang 4 nam 2014.
Davydov, Andrey (thang 7 nam 2013) [Composed 2002].  "Шань Хай Цзин" и "И Цзин" - Карта Психофизиологической Структуры Человека? ["Shan Hai Jing" and "I Ching" - Map of Human Psychophysiological Structure?] (bang tieng Nga). ISBN 9781301510009.
Fedoruk, V. V.; Davydov, A. N. (1998) [Composed 1997]. Corr. of RAO L. A. Verbitskaya; Assoc. Prof. B. G. Sokolova (bien tap). Шань Хай Цзин - Своеобразный Каталог Психо-Физической Структуры Человека? [Is Shan Hai Jing The Original Catalog Of Psychophysiological Human Structure?]. First Russian Philosophical Convention. Human Being – Philosophy – Humanism (bang tieng Nga). Quyen VII. Philosophy and Human Problem. St. Petersburg: SPSU Publishing House. p. 355, p. 488. ISBN 9785288018947. B4231.R6751997. Ban goc luu tru ngay 24 thang 9 nam 2014. Truy cap ngay 24 thang 9 nam 2014. {{Chu thich hoi thao}}: Kiem tra gia tri |editor1= (tro giup)Quan ly CS1: bot: trang thai URL ban đau khong ro (lien ket)
Fracasso, Riccardo. 1996. "Libro dei monti e dei mari (Shanhai jing): Cosmografia e mitologia nella Cina Antica." Venice: Marsilio. ISBN 88-317-6472-1
Mathieu, Remi. 1983. "Etude sur la mythologie et l'ethnologie de la Chine Ancienne." Vol I, "Traduction annotee du Shanhai Jing." Vol. II, "Index du Shanhai jing." Paris: College de France, Institut des hautes etudes Chinoises.
Schiffeler, John Wm. 1978. The Legendary Creatures of the Shan hai ching. Hwa Kang. ASIN B0007AP1OI
Strassberg, Richard. 2002. A Chinese Bestiary: Strange Creatures from the Guideways Through Mountains and Seas. University of California Press. ISBN 0-520-21844-2


Lien ket ngoai Van ban goc (Phon the / Gian the)
Van ban goc (bang tieng Trung gian the)
Shanhaijing, ChinaKnowledge