Acid α-Linolenic (ALA) la mot acid beo n-3. Đay la mot trong hai acid beo thiet yeu (con lai la acid linoleic), so di đuoc goi nhu vay vi đay la hai acid can thiet cho suc khoe va khong the tong hop đuoc trong co the con nguoi, ma co đuoc thong qua an uong. ALA la mot acid beo omega-3 đuoc tim thay trong cac loai hat (chia, hat lanh, cay gai dau, xem them o bang ben duoi), qua hach (đac biet la qua oc cho), va cac loai dau thuc vat pho bien. Ve mat cau truc, ten cua acid nay la all-cis-9,12,15-octadecatrienoic acid. Trong cac tai lieu sinh ly, no đuoc liet ke theo so lipid cua no, 18: 3, va (n − 3); Đong phan GLA cua no la 18: 3 (n − 6).
acid α-Linolenic la mot acid cacboxylic voi mach gom 18 nguyen tu cacbon va ba lien ket đoi cis. Lien ket đoi đau tien nam o cacbon thu ba tinh tu nhom metyl cuoi cung cua mach acid, đuoc goi la đau n end. Do vay, acid α-linolenic la mot acid beo n−3 (omega-3) khong bao hoa đa (chua no). No la mot đong phan cua acid gamma-linolenic (GLA), mot acid beo n−6 (omega-6) chua bao hoa đa.


Lich su Acid α-Linoleniclan đau đuoc tach ra boi Rollett nhu đuoc trich dan trong tong hop J. W. McCutcheon vao nam 1942, va đuoc nhac đen trong cuoc khao sat nam 1930 cua Green va Hilditch. No đuoc tong hop nhan tao lan đau tien vao nam 1995 tu cac tac nhan tuong đong cua C6. Phan ung Wittig cua muoi phosphonium cua [( Z-Z ) - nona-3,6-dien-1-yl] triphenylphosphonium bromide voi metyl 9-oxononanoat, tiep theo la xa phong hoa, hoan thanh tong hop.


Nguon thuc pham Cac loai dau hat la nhung nguon giau acid α-linolenic nhat, đac biet la cac loai cay gai dau, chia, tia to, hat lanh (dau hat lanh), hat cai dau (cai dau) va đau nanh. Acid α-Linolenic cung co the thu đuoc tu thylakoid trong la cua Pisum sativum (la đau). Luc lap thuc vat chua hon 95% mang quang hop thylakoid rat long do chua nhieu acid linolenic, cho thay su cong huong sac net trong pho NMR cacbon-13 co đo phan giai cao, bat bien. Mot so nghien cuu chi ra rang ALA van đuoc giu nguyen trong qua trinh che bien va nau an. Tuy nhien, nhung nghien cuu khac chi ra ALA co the khong thich hop cho viec nuong banh, vi no se trung hop voi chinh no, mot đac điem đuoc khai thac trong son voi cac chat xuc tac kim loai chuyen tiep. Mot vai ALA cung co the bi oxy hoa o nhiet đo nuong banh. Ty le phan tram ALA trong bang duoi đay đe cap đen cac loai dau chiet xuat tu moi muc.


Vai tro tiem nang trong dinh duong va suc khoe Du nguon acid of ALA tot nhat la cac loai hat, hau het cac loai hat va dau hat lai đat hon mot acid beo n−6, acid linoleic. Cac Ngoai le la hat lanh (phai biet chac đe hap thu chat dinh duong thich hop) va hat chia. Acid linoleic la mot acid beo thiet yeu khac, nhung no va cac acid beo n-6 khac, canh tranh vi tri trong mang te bao voi cac acid n−3 va co tac đong rat khac nhau đoi voi suc khoe con nguoi. Đay la tap hop tuong quan giua cac acid beo thiet yeu.
Con nguoi chi co the co đuoc acid α-Linolenic thong qua viec an uong vi khong the tong hop de novo tu acid stearic khi thieu enzim 12- va 15-desaturase. acid eicosapentaenoic (EPA; 20:5, n−3) va acid docosahexaenoic (DHA; 22:6, n−3) co san trong dau ca va tao đong vai tro quan trong trong nhieu qua trinh trao đoi chat. Con nguoi cung co the tong hop acid α-linolenic, nhung hieu suat chi đat co vai phan tram. 
Do hieu qua cua qua trinh tong hop acid beo khong bao hoa đa chuoi dai n−3 (LC-PUFA) lam giam viec tong hop acid α-linolenic, tong hop DHA tu acid α-linolenic tham chi con han che hon so voi EPA. O nu gioi, viec chuyen đoi ALA sang DHA cao hon so voi o nam gioi.
Nhieu nghien cuu đa chi ra moi quan he giua acid α-linolenic va tang nguy co ung thu tuyen tien liet. Van chua tim ra nguon goc cua moi nguy hai nay (vi du nhu thit, dau thuc vat). Tuy nhien, mot luong lon cac nghien cuu vao nam 2006 khong tim thay moi lien quan giua tong luong acid α-linolenic va nguy co ung thu tuyen tien liet tong the; va mot phan tich gop nam 2009 đa tim thay bang chung ve cac an ban mang tinh thien vi trong cac nghien cuu truoc đo, va ket luan rang neu ALA gop phan lam tang nguy co ung thu tuyen tien liet, nguy co gia tang la kha nho.


= Tinh on đinh va hydro hoa =
Acid α-linolenic tuong đoi de bi oxy hoa va se nhanh bi oi hon nhieu loai dau khac. Su bat on oxy hoa cua acid α-linolenic la mot trong nhung ly do tai sao cac nha san xuat chon loc mot phan dau hydro hoa co chua acid α-linolenic, chang han nhu dau đau nanh. Đau nanh la nguon cung cap dau an lon nhat o My, va 40% san luong dau đau nanh đuoc hydro hoa mot phan.
Tuy nhien, khi đuoc hydro hoa mot phan, mot phan cua cac acid beo khong bao hoa tro thanh cac chat beo chuyen hoa khong lanh manh. Nguoi tieu dung đang ngay cang tranh xa cac san pham co chua chat beo chuyen hoa, va chinh phu đa bat đau cam chat beo chuyen hoa trong cac san pham thuc pham. Nhung quy đinh nay va ap luc cua thi truong đa thuc đay su phat trien cua đau tuong chua it acid α-linolenic. Nhung giong đau tuong moi nay tao ra mot loai dau on đinh hon ma khong can hydro hoa cho nhieu ung dung, do đo cung cap cac san pham khong chua chat beo chuyen dang, chang han nhu dau chien.
Mot so tap đoan đang đua đau nanh it chua acid α-linolenic vao thi truong. No luc cua DuPont lien quan đen gen lan FAD2 ma hoa cho Δ6-desaturase, tao nen dau đau nanh chua ham luong acid α-linolenic va acid linoleic thap. Cong ty Monsanto đa gioi thieu ra thi truong Vistive, thuong hieu đau nanh chua it acid α-linolenic cua ho, it gay tranh cai hon GMO, vi no đuoc tao ra thong qua nhan giong thong qua thuong ky thuat.


= Tim mach =
Co vai bang chung rang su dung ALA co the giup phong ngua benh tim mach.


Xem them Dau kho
Chat beo thet yeu
Danh sach cac acid beo n−3
Chat dinh duong thiet yeu
Dau mam lua mi


Chu thich va Tham khao