Judo hay Nhu đao (柔道 (しゅうとう) (Nhu đao), Judo) la mot mon vo thuat cua nguoi Nhat Ban do vo su đong thoi la giao su mon the chat Kano Jigoro sang lap ra vao nam 1882 tren nen tang mon vo co truyen Nhu thuat (柔術 (しゅしゅつ), jujutsu). Ju (nhu) co nghia la "mem deo, kheo leo, uyen chuyen"; do (đao) la "con đuong", nghia chuyen la "nghe thuat". Voi muc đich "lay nhu thang cuong", Jujutsu la mot mon vo chien đau voi nhung đon nhu be tay, be co,... de gay ton thuong cho vo sinh, nen Kano đa bo bot cac yeu to bao luc đo va lam cho Judo mang tinh than the thao nhieu hon. Mon Judo khong dung binh khi ma cac đon tan cong chu yeu la quat nga, đe, siet co va khoa tay, chan. Cac đon chem va đam dung ban tay va ban chan cung nhu vu khi phong thu la mot phan cua Judo, nhung chi trong cac bai "hinh" sap xep truoc (kata, 形) va khong đuoc phep trong cac cuoc thi Judo hoac tap luyen (randori, 乱取り). Mot van đong vien Judo đuoc goi la mot Judo-ka (柔道家 (しゅうとうか) (Nhu đao gia), Judo-ka). Judo la hinh thuc đau vat ao khoac đuoc thi đau quoc te nhat tren the gioi hien nay.
Đay la mon vo tuong tu Thai cuc quyen voi phuong cham "lay nhu thang cuong", "ta luc đa luc" (muon suc đanh suc), "tu lang bat thien can" (bon lang đay ngan can) v.v. Ung dung chu yeu vao viec tu ve ban than, ren luyen suc khoe, đo kheo leo va tinh than.
Judo nhanh chong đuoc chinh phu Nhat Ban xem nhu quoc vo va pho bien tren khap the gioi va co mat tai Olympic tai Tokyo vao nam 1964. Đen nam 1988, Judo nu đuoc đua vao thi đau chinh thuc trong Olympic. Nam 1956, Lien đoan Judo Quoc te (IJF) đuoc thanh lap. Hien nay IJF co 112 nuoc thanh vien trong đo co Viet Nam.
Triet ly va phuong phap su pham tiep theo đuoc phat trien cho Judo đa tro thanh mo hinh cho cac mon vo thuat Nhat Ban hien đai khac đuoc phat trien tu Koryu (古流, truong hoc truyen thong). Su pho bien tren toan the gioi cua Judo đa dan đen su phat trien cua mot so nhanh nhu Sambo va Brazil jiu-jitsu.


10 đieu tam niem cua Judo Đay la 10 đieu tam niem ma moi vo sinh Judo phai thuoc long:

Ton trong ki luat, noi quy nha truong.
Kinh thay yeu ban, benh vuc nguoi yeu đuoi.
Kinh trong cac ban trong mon phai vo nghe khac.
Ngoai nhung tran đau giao huu, tuyet nhien khong thach đau voi bat ki ai.
Thang khong kieu, bai khong nan, luc nao cung phai binh tinh.
Chi tu ve trong truong hop bi tan cong, luon dung thu nguoi that the.
Luon luon tu ren luyen đe than the khoe manh, tu tuong ngay thang trong sach khoan dung, tinh net nhan nhuc, nhu hao va kien tri.
Nghe loi noi tu loi thi ngoanh mat đi, khi ban viec cong thi bang minh toi.
Tha chiu thiet hai con hon lam đieu hen nhat, bat cong.
Muc tieu cua vo sinh Judo la Nhan-Tri-Dung
Nguoi luyen mon Judo khi con đuoc hoc o vo đuong hay khi đa vao đoi phai luon luon ghi nho nhung đieu tam niem đe tu than, hanh xu viec đoi va giup ich cho xa hoi.


Đao Truong Judo Nhu moi mon vo đao khac cua Nhat Ban (Karate, Aikido, Kendo,...), phong tap Judo cung goi la Đao Truong ( 道場 (とうしょう), Dojo). Tu nay con co y nghia huong dan ky thuat va loi song cua vo sinh Judo.
Đao Truong la 1 can phong rong rai, sang sua va trang nghiem. San tap đuoc phu tham Tatami, mot loai tham đac biet đe khi nga khong đau.

Truoc khi vao Đao Truong hoc vien phai thay vo phuc sach se, đau toc gon gang, mong tay, mong chan cat ngan, khong mang đo trang suc, kim loai tren nguoi. Bat cu ai khi buoc vao hoac roi khoi Đao Truong phai cui đau chao theo nghi le Judo.


Đang cap Đang cap trong Judo the hien trinh đo ky thuat va kha nang thi đau cua moi vo si. Tu đai vang đen đai nau, cuoc thi đau to chuc o phong tap va do vo su truc tiep day minh thang cap cho.
Tu đai nau đen đai đen vo si phai thi đau truoc mot hoi đong co uy tin. Viec thang đang cap nay co quy đinh ve quoc te.
Đang cap Judo đuoc an đinh nhu sau:

Cap 6: Đai trang
Cap 5: Đai vang
Cap 4: Đai cam
Cap 3: Đai xanh la cay
Cap 2: Đai xanh lam
Cap 1: Đai nau
Tu 1 đang đen 5 đang đai đen thi co cac vach trang.
Tu 6 đen 8 đang đai đoan đo, đoan trang.
Tu 9 đang đen 10 đang đai mau đo.


Vo phuc Vo phuc Judo goi la Judogi (柔道衣, Nhu Đao Y). Judogi gom 3 thu: quan, ao va đai. Quan va ao mau trang va mau xanh duong con đai tuy theo đang cap. Đai co chieu dai 2,5 met.


Nghi thuc chao Mot buoi tap thuong đuoc bat đau va ket thuc bang viec chao to su va huan luyen vien đe to long kinh trong (chao quy).
Truoc va sau khi tap hoac thi đau voi ban cung phai chao nhau (đung chao).


Đon the Judo Đon the Judo - Judo-waza (柔道技 (Nhu đao ky), Judo-waza) gom co 2 phan chinh: 

Nhom ky thuat quat (vat, nem, cuon quat) - nage-waza (投け技 (Đau ky), nage-waza)
Nhom ky thuat khong che/khoa siet - katame-waza (固技 (Co ky), katame-waza)
Nhom ky thuat đanh bang chan/tay/co the - atemi-waza (当て身技 (Đuong Than ky), atemi-waza)
Judo đuoc biet đen chu yeu voi nage-waza va katame-waza.


= Nage-waza =
Trong cac đon nem Nage-waza (hay đon vat, đon quat) đuoc chia ra thanh 2 nhom: nhom đon đung va nhom đon hi sinh.
+ Trong nhom đon đung (Ta'ichi-waza) co cac bo đon:

Nhom đon chan (Ashi-waza)
Nhom đon hong (Koshi-waza)
Nhom đon tay (Te-waza)
+ Trong nhom đon hi sinh (Sutemi-waza) co cac bo đon:

Nhom đon hi sinh nga sau (Matsuemi-waza)
Nhom đon hi sinh nga nghieng (Yokotsutemi-waza)


= Katame-waza =
Nhom đon đe (Osaekomi-waza)
Nhom đon xiet co (Shime-waza)
Nhom đon khoa be khop (Kansetsu-waza)


Judo o Viet Nam Judo đuoc truyen ba vao Viet Nam tu nam 1940, theo chan nhung nguoi linh Nhat khi tien vao Đong Duong va su lan truyen cua chinh sach Đai Đong A. Nam 1945, khi Nhat Ban đau hang quan Đong Minh, bi giai gioi va rut ve nuoc, nhieu si quan va binh linh Nhat đa o lai, chien đau trong phong trao gianh đoc lap cua Viet Minh, tro thanh nhung chien si "Viet Nam moi". Nhung chien binh Nhat đa tro thanh huan luyen vien quan su, ke ca vo thuat, truyen đat nhung nen tang vo thuat chien đau cua Nhat Ban cho nguoi Viet nhu Judo, Jujutsu, Kenjutsu va Karate. Trong so nay co mot si quan tre trong Quan đoi Đe quoc Nhat Ban ten la Suzuki Choji, lay ten Viet la Phan Van Phuc.
Sau Hiep đinh Geneve, 1954, ong Suzuki Choji - Phan Van Phuc van o lai Viet Nam va ve đinh cu tai Hue. Ong mo mot vo đuong nho, lay ten la Suzucho Karatedo Ryu Dojo Noen, day ca Judo va Karatedo, đen nam 1963 thi chuyen sang han sang day karate.
Tai Sai Gon, ke tu sau nam 1955, nhieu vo đuong Judo do cac vo su nguoi Phap đuoc thanh lap, đao tao nhieu vo sinh nguoi Viet. Nam 1961, Hoc vien Judo Kodokan cu nguoi sang Viet Nam to chuc ky thi đai đen quoc te tai Sai Gon đau tien, do vo su Yvert (nguoi Phap) lam chu khao cung cac giam khao nguoi Nhat, gom ca cac vo sinh Viet Nam va vo sinh nuoc ngoai đang tap tai Viet Nam. Trong ky thi nay, hai vo sinh Huynh Van Co va Hoang Xuan Dan tro thanh 2 vo sinh Viet Nam đau tien đat chuan đai đen trong ky thi cua Hoc vien Judo Kodokan.
Nam 1962, Thuong toa Thich Tam Giac, tru tri chua Vinh Nghiem, von trong thoi gian tu hoc o Nhat Ban, tung thu phong Huyen đai tam đang Judo Kodokan, cung đa lap mot vo đuong nhu đao o Sai Gon nam 1962. Vo đuong nay chinh la tien than cua Vien Nhu đao Quang Trung thanh lap nam 1964, bat chuoc mo hinh cua Vien Nhu đao Kodokan tai Tokyo. Voi nhung hat nhan tu truoc, đuoc to chuc tot va lien ket quoc te, phong trao Judo nhanh chong đuoc nguoi dan Nam Viet Nam yeu thich va tap luyen vi thich hop voi to chat kheo leo cua nguoi Viet Nam. Vo si Huynh Van Co tro thanh vo si Judo Viet Nam đau tien gianh đuoc huy chuong vang SEAP Games (tien than cua SEA Games) lan thu 3 tai Kuala Lumpur (Malaysia) nam 1965.
Truoc nam 1975, Judo cung voi Taekwondo la nhung mon vo thuat huan luyen chinh trong quan đoi cung nhu đuoc tap luyen nhieu trong phong trao vo thuat tai mien Nam Viet Nam. Sau nam 1975, cung nhu cac bo mon vo thuat khac, Judo trai qua mot thoi ky dai tram lang. Mai đen đau thap nien 1990, voi su coi mo hon cua chinh quyen, phong trao Judo moi phat trien tro lai. Trong nhung ki Sea Games, Judo đa mang ve nhieu huy chuong vang cho the thao Viet Nam tieu bieu la Cao Ngoc Phuong Trinh vo đich 3 ky Sea Games lien tiep, 17, 18 va 19 va van đong vien Van Ngoc Tu.


Xem them Thai cuc quyen
Dich Can kinh
Vo thuat


Chu thich Tham khao Adams, Neil (1991), Armlocks, Judo Masterclass Techniques, London: Ippon Books
Cachia, Jeffrey (2009), Effective Judo, Sarasota, FL: Elite Publishing
Daigo, Toshiro (2005), Kodokan Judo Throwing Techniques, Tokyo, Japan: Kodansha International
De Cree, Carl (2012), The origin, inner essence, biomechanical fundamentals, and current teaching and performance anomalies of Kodokan judo’s esoteric sixth kata: The Itsutsu-no-kata ―"Forms of five", Rome, Italy: University of Rome
De Cree, Carl; Jones, Llyr C. (2009a), "Kodokan Judo's Elusive Tenth Kata: The Go-no-kata - "Forms of Proper Use of Force" - Part 1", Archives of Budo, 5: 55–73
De Cree, Carl; Jones, Llyr C. (2009b), "Kodokan Judo's Elusive Tenth Kata: The Go-no-kata - "Forms of Proper Use of Force" - Part 2", Archives of Budo, 5: 74–82
De Cree, Carl; Jones, Llyr C. (2009c), "Kodokan Judo's Elusive Tenth Kata: The Go-no-kata - "Forms of Proper Use of Force" - Part 3", Archives of Budo, 5: 83–95
De Cree, Carl; Jones, Llyr C. (2011a), "Kodokan Judo's Inauspicious Ninth Kata: The Joshi goshinho - "Self-defense methods for females" - Part 1", Archives of Budo, 7: 105–123
De Cree, Carl; Jones, Llyr C. (2011b), "Kodokan Judo's Inauspicious Ninth Kata: The Joshi goshinho - "Self-defense methods for females" - Part 2", Archives of Budo, 7: 125–137
De Cree, Carl; Jones, Llyr C. (2011c), "Kodokan Judo's Inauspicious Ninth Kata: The Joshi goshinho - "Self-defense methods for females" - Part 3", Archives of Budo, 7: 137–139
Fromm, Alan; Soames, Nicolas (1982), Judo - The Gentle Way, London: Routledge & Kegan Paul Ltd
Fukuda, Keiko (2004), Ju-No-Kata, Berkeley, California: North Atlantic Books
Harrison, E.J. (1952), Manual of Judo, London: Foulsham
Hoare, Syd (2005), "Development of judo competition rules" (PDF), sydhoare.com, truy cap ngay 16 thang 9 nam 2012
Hoare, Syd (2009), A History of Judo, London: Yamagi Books
Inman, Roy (2005), The Judo Handbook, UK: Silverdale Books
Inokuma, Isao; Sato, Noboyuki (1987), Best Judo, Tokyo, Japan: Kodansha International
Ishikawa, Takahiko; Draeger, Donn F. (1999), Judo Training Methods, Boston, Massachusetts: Tuttle Publishing
Jones, Llyr C.; Hanon, Michael J. (2010), "The way of kata in Kodokan Judo", Journal of Asian Martial Arts, 19: 8–37
Kano, Jigoro (1994), Kodokan Judo, Tokyo, Japan: Kodansha
Kano, Jigoro (2005), Naoki, Murata (bien tap), Mind Over Muscle: Writings from the founder of Judo, Tokyo, Japan: Kodansha
Kano, Jigoro (2008), Watson, Brian N. (bien tap), Judo Memoirs of Jigoro Kano, Victoria, BC: Trafford Publishing
Kashiwazaki, Katsuhiko (1992), Shimewaza, Judo Masterclass Techniques, London: Ippon Books
Kashiwazaki, Katsuhiko (1997), Osaekomi, Judo Masterclass Techniques, London: Ippon Books
Koizumi, Gunji (thang 4 nam 1947), "1936 Conversation with Jigoro Kano", Budokwai Bulletin
Lowry, Dave (2006), In the dojo. A guide to the rituals and etiquette of the Japanese martial arts, Boston, MA: Weatherhill
Mifune, Kyuzo (2004), The Canon of Judo: Classic teachings on principles and techniques, Tokyo, Japan: Kodansha
Ohlenkamp, Neil (2006), Judo Unleashed: Essential Throwing & Grappling Techniques for Intermediate to Advanced Martial Artists, Maidenhead: McGraw-Hill
Otaki, Tadao; Draeger, Donn F. (1997), Judo Formal Techniques: Complete guide to Kodokan randori no kata , Clarendon, Vermont: Tuttle Publishing
Takahashi, Masao (2005), Mastering Judo, Champaign, Illinois: Human Kinetics
Le Thanh Vinh (2005). Can ban Judo. Thanh pho Ho Chi Minh: Nha xuat ban Tre.


Lien ket ngoai Luat thi đau Judo quoc te Luu tru ngay 27 thang 9 nam 2007 tai Wayback Machine (tap tin Microsoft Office Word)
Lien đoan Judo The gioi
Lien đoan Judo Canada
Lien đoan Judo Hoa Ky
Cac ki thuat Judo
Ki thuat Judo