Bang Anh (tieng Anh: pound, ky hieu £, ma ISO: GBP) la đon vi tien te chinh thuc cua Vuong quoc Lien hiep Anh va Bac Ireland cung cac lanh tho hai ngoai, thuoc đia. Mot bang Anh gom 100 xu (pence hoac penny).
Ky hieu cua đong bang ban đau co hai gach tren than (₤), sau nay moi chuyen thanh mot gach (£), ky hieu nay xuat xu tu ky tu L trong LSD – ten viet tat cua cac đon vi trong he đem 12 – librae, solidi, denarii, chuyen sang tieng Anh la Pound, shilling va pence (hoac penny).
Đong bang Anh la đong tien lau đoi nhat con đuoc su dung sau khi mot so quoc gia thuoc khoi EU chuyen sang dung đong Euro (€). No la đong tien đuoc luu tru trong cac quy du tru ngoai te toan cau, muc pho bien chi sau đong đo la My va đong Euro. Đong bang đung thu tu ve khoi luong giao dich ngoai te toan cau sau đong đo la My, đong Euro va đong Yen Nhat.
Truoc nam 1971, mot bang la 20 shilling, mot shilling la 12 xu (pence). Nhu vay mot bang la 240 xu. Ngay nay, đon vi shilling khong ton tai nua, mot bang Anh (£1) bang mot tram xu (100p). Đong xu kim loai kieu cu rut ra khoi he thong thanh toan nam 1980.


Phat hanh Bang Anh đuoc phat hanh bang tien mat duoi dang tien kim loai va tien giay.


= Tien kim loai =
Tien kim loai do Xuong đuc tien Hoang gia (Royal Mint) phat hanh, bao gom cac menh gia: 1 xu, 2 xu, 5 xu, 10 xu, 20 xu, 50 xu, mot bang, va hai bang. Co ca đong nam bang, nhung it đuoc su dung.

Tren đong 1 xu co hinh mot cong thanh.Tren đong 2 xu co hinh bieu tuong cua Huan tuoc xu Wales.Tren đong 5 xu co hinh hoa Thistle, quoc hoa cua xu Scotland.Tren đong 10 xu co hinh mot con su tu, tuong trung cho nuoc Anh (mot trong nhung nuoc cau thanh cua Vuong quoc Lien hiep Anh va Bac Ireland)
.Đong 20 xu co hinh hoa hong Tudor.Đong 50 xu co hinh Britannia, nu than tuong trung cho đai đe quoc Anh va hinh mot con su tu.Đong mot bang (hinh tren) co bieu tuong cua cay thanh gia Celtic xu Northern Ireland.Đong hai bang co in cau noi cua Isaac Newton "Standing on the Shoulders of Giants" (đung tren vai nhung nguoi khong lo).


= Tien giay =
Tien giay do Ngan hang Anh va cac ngan hang o Scotland, Bac Ireland phat hanh, bao gom cac loai menh gia: 5 bang, 10 bang, 20 bang va 50 bang. Viec phat hanh tien giay cua cac ngan hang o Scotland va Bac Ireland tuan thu nghiem ngat yeu cau la phai đat the chap tai Ngan hang Anh cho toan bo luong tien giay đua vao luu thong.
Loat tien giay hien đang su dung,mat sau co in hinh mot so nhan vat lich su:

Tren to nam bang Anh co in hinh Winston Churchill, mot nha chinh tri nguoi Anh, noi tieng nhat voi cuong vi Thu tuong Anh trong thoi Chien tranh the gioi thu hai. Ong tung la mot nguoi linh, nha bao, tac gia, hoa si va chinh tri gia.
Tren to 10 bang Anh co in hinh Jane Austen, mot nu van si nguoi Anh, tac gia cua nhung tac pham noi tieng nhu Ly tri va tinh cam, Kieu hanh va đinh kien, Trang Vien Mansfield, Emma, Northanger Abbey, va Thuyet Phuc.
To 20 bang Anh co hinh J. M. W. Turner, la mot hoa si ve tranh phong canh thuoc truong phai lang man, nguoi đuoc biet đen voi tai su dung mau nuoc cho cac buc ve, Turner đuoc coi la nguoi đa đat nen mong cho Truong phai an tuong.
To 50 bang Anh co Matthew Boulton va James Watt, hai danh nhan đong vai tro quan trong cho su phat trien cua đong co hoi nuoc hoi the ky 18. Ngay 23 thang 6 nam 2021, Ngan hang Trung uong Vuong quoc Anh (BoE) cho phep luu hanh to tien 50 Bang Anh moi tuong niem Alan Turing nhan dip sinh nhat ong. To tien 50 bang Anh moi co hinh anh cua Alan Turing, cac cong thuc toan hoc tu mot to giay ma ong viet vao nam 1936, đat ra nen tang cho khoa hoc may tinh hien đai va cac ban ve ky thuat cho cac may dung đe giai ma May Enigma va mot cau trich dan cua Turing ve su troi day cua tri tue nhan tao: "Đay chi la phan mo đau ve nhung gi la se đen, va chi la cai bong cua nhung gi sap xay ra".
Co ca tien giay menh gia 100 bang, nhung khong luu thong tren thi truong.[1]
Tien giay menh gia mot bang đuoc dung o quan đao Channels va Scotland.


Ty gia hoi đoai Ty gia giao dich cua đo la My voi đong bang Anh(USD/GBP) qua cac nam:

1.23 (2016) Yahoo.com
0.5418 (2006),
0.5493 (2005),
0.5462 (2004),
0.6125 (2003),
0.6672 (2002).
Ty gia giao dich voi đong Viet Nam (GBP/VND) cap nhat ngay 09/11/2019 la:

29,851.28 theo Ty gia Ngan hang Vietcombank
29.648,84 Yahoo.com
Ty gia giao dich voi đong Viet Nam (GBP/VND) cap nhat ngay 09/11/2019 la:

29.367,00 theo ty gia Ngan hang thuong mai co phan A Chau (ACB).


Lich su đong bang Anh = Truoc thoi đong bang =
Thoi Anglo-Saxon, nhung đong xu bac goi la đong sceat đuoc su dung trong thuong mai va nang 20 grain (xap xi 1,3 gram).
Vua Offa o vung Merica giua nuoc Anh ngay nay (khoang nam 790) phat hanh đong penny bac nang 22,5 grain (xap xi 1.5 gram). 240 đong penny bac nang tuong đuong mot đon vi bac goi la Tower pound, tong cong 5.400 grain (349,9 gram)
Nam 1526, đon vi pound bac đuoc nang len 373,242 gram goi la Troy pound.
La mot đon vi tien te, đong bang Anh xuat xu tu gia tri cua khoi luong bac trong đong Tower pound.


= Đong bang (pound sterling) =
Ten goi đong bang (pound) bat nguon tu đong Tower pound co ham luong bac tinh khiet kha cao đat 92,5% (đong chiem phan con lai 7,5%).
Đong bang Anh ngay nay (pound sterling) đuoc xac lap boi Nu hoang Elizabeth I va cac co van cua ba. Nhung nam truoc đo tu 1543-1551, nuoc Anh duoi thoi vua Tudor trai qua bien đong tai chinh, đong xu bac – tien cua nuoc Anh giam ham luong bac rat nhieu. Toi nam 1551, ham luong bac trong đong penny cua nuoc Anh chi con mot phan ba. Duoi thoi Nu hoang Elizabeth I, nhung đong xu bac cu đuoc thu ve đe đuc lai hoac đoi đong xu moi theo mot ty le co khau tru.
Ke tu đo, đong pound sterling giu on đinh gia tri noi tai cua no bat ke cac đong tien khac cua Chau Au thay đoi ra sao, qua cac khung hoang tai chinh nam 1621, 1694-96, 1774 va 1797 va tham chi la sau khi nuoc Anh chuyen sang ban vi vang. Ngay ca nhung loan lac cua Noi chien nuoc Anh cung khong lam đong bang mat gia. Co y kien cho rang nho đong tien vung gia trong nhieu the ky, nuoc Anh xay dung đuoc nen tang tai chinh uu viet, he thong tin dung an toan, uy tin trong suot the ky 18. Đong bang la đong tien chinh thuc cua Ngan hang Anh ngay khi no thanh lap nam 1694.


= Ban vi vang =
Đong bang chuyen sang ban vi vang mot cach khong chinh thuc tu ban vi bac nho su đinh gia vang qua cao o Anh khien vang chay ve nuoc Anh đoi lai cho dong xuat khau bac đeu đan. Thuc te nay xay ra du co viec tai đinh gia vang nam 1717 cua Ngai Isaac Newton luc đo la nguoi đung đau Xuong đuc tien hoang gia (Royal Mint). Ban vi vang đuoc lap lai sau khi Chien tranh Napoleon cho đen sau Chien tranh the gioi thu nhat.
Cho đen truoc Chien tranh the gioi lan thu nhat, nuoc Anh la mot trong nhung nen kinh te manh nhat the gioi, chiem 40% luong xuat ngoai đau tu cua toan cau. The nhung, sau chien tranh, no vay no 850 trieu bang chu yeu la tu Hoa Ky, voi lai suat len toi 40% chi tieu cua chinh phu.
Trong mot no luc lay lai su on đinh tien te, ban vi vang đuoc khoi phuc nam 1925, theo đo bang Anh quay lai noi dung vang o muc truoc chien tranh, dau rang nguoi ta chi co the đoi đong bang lay vang thoi chu khong phai xu vang. Ban vi vang bi tu bo ngay 21 thang 9 nam 1931 trong thoi gian Đai khung hoang va bang Anh mat gia 25%.
Ngay nay, viec đam bao quy đoi tien te ra kim loai quy khong con nua. Dollar My la đong tien cuoi cung duy tri ban vi vang toi nam 1971. Bang Anh đa tung la đong tien cua nhieu khu vuc cua Đe quoc Anh. Khi Đe quoc Anh tro thanh Khoi thinh vuong chung, cac quoc gia tu phat hanh đong tien rieng nhu đong bang Australia (1910-1966) va đong bang Ireland (1928-1999). Nhung đong tien nay nam trong anh huong cua đong bang va ty gia gan voi bang Anh.


= Gan chat voi đo la My =
Ke tu khi tu bo cam ket quy đoi truc tiep đong bang ra vang (ban vi vang), co mot so no luc đe co đinh gia tri cua bang Anh voi mot so ngoai te khac, đac biet la voi đo la My.
Duoi nhung ap luc kinh te lien tiep va mac du luon tu choi pha gia đong bang, cuoi cung, ngay 19 thang 9 nam 1949, chinh phu Anh buoc phai pha gia tien te 40% tu ty gia voi đo la My la £1 = US$4 xuong US$2,80. Đong thai nay keo theo su pha gia so voi đo la My cua đong tien cac quoc gia khac gom Uc, Đan Mach, Ireland, Ai Cap, An Đo, Israel, New Zealand, Na Uy, va Nam Phi.
Đen giua nhung nam 1960, đong bang lai đung truoc ap luc pha gia so voi đong đo la My. Mua he nam 1966, gia tri bang Anh tut xuong tren thi truong tien te. Chinh phu cua thu tuong Wilson buoc phai that chat kiem soat giao dich ngoai te. Ngay 18 thang 11 nam 1967, đong bang Anh mat gia toi 14,3% xuong muc £1 = US$2,41. Trong nhieu bien phap quan ly, co ca nhung bien phap cuc đoan nhu cam khach du lich mang ra khoi nuoc Anh qua £50. Su cam đoan đuoc do bo nam 1970.
Cung voi su sup đo cua He thong tien te Bretton Woods, đong tien cua nuoc Anh đuoc tha noi, đe tu thi truong quyet đinh gia tri. Khu vuc anh huong cua đong bang Anh cham dut su ton tai cung quyet đinh nay, cac thanh vien cua khu vuc cung tha noi ty gia tien te.
Mot cuoc khung hoang tai chinh nua dien ra nam 1976 khi co tin tiet lo rang Quy tien te quoc te (IMF) cho rang ty gia cua đong bang nen o ty gia £1 = US$1,50. Ket qua la ty gia thi truong cua bang Anh sa xuong muc £1 = US$1,57 va chinh phu Anh quyet đinh phai vay £2,3 ty tu IMF đe cuu van ty gia đong tien. Đau thap ky 1980, đong tien nuoc Anh tang dan gia tri len tren US$2 nho lai suat tang len khi chinh sach tien te huong đen su dung cong cu nguon cung tien te. Ty gia cao cua đong bang bi chi trich la mot nguyen nhan cua su suy thoai kinh te cua nuoc Anh nam 1981. Ty gia tut xuong muc thap nhat la thang 2 nam 1985 voi gia £1 =US$1,05. No nhanh chong lay lai suc manh vao đau nhung nam 1990, tro ve nguong US$2.


= Gan chat voi đong Mac Đuc =
Nam 1988, Bo truong Tai chinh Nigel Lawson duoi thoi thu tuong Margaret Thatcher quyet đinh rang đong bang se "theo bong" đong Mac Tay Đuc. Hau qua la lam phat gia tang nhanh chong trong khi kinh te bung no ngan han boi lai suat qua thap. Chinh phu cua Đang Bao thu Anh tu choi su dung cac co che bo sung khac nham kiem soat bung no tin dung. Cuu thu tuong Ted Health mo ta Bo truong Tai chinh Nigel Lawson la "tay choi gon chi co mot gay".


= Gan voi đong tien chung chau Au =
Mot thay đoi chinh sach ty gia khac la vao ngay 08 thang 10 nam 1990 khi chinh phu cua thu tuong Thatcher gia nhap Co che ty gia chau Au (European Exchange Rate Mechanisim - ERM) o ty gia £1 = DM2,95. Tuy vay, sau ngay thu Tu đen toi (16 thang 9 nam 1992), nuoc Anh ra khoi co che nay boi nen kinh te Anh lam co che nay khong the duy tri đuoc. Ty phu George Soros kiem đuoc khoang 1 ty đo la My nho đau co ban truoc mua sau đong bang Anh.
Su kien "thu Tu Đen" chung kien ty le lai suat nhay vot tu 10% len 12% va cuoi cung la 15% trong mot no luc vo ich nham cuu van ty gia đong bang khong bi rot khoi cac muc gioi han cua Co che ty gia chau Au. Ty gia ngoai hoi sa xuong £1 = DM2,20. Nhung nguoi ung ho gia tri thap cua đong bang cho rang đong tien Anh re hon đa thuc đay xuat khau va gop phan vao su thinh vuong kinh te cua nuoc Anh thap ky 1990.
Ngan hang trung uong cua Malaysia (Bank Negara Malaysia) tiet lo rang no bi lo hon 4 ty đo la My khi đong bang Anh bi pha gia.


= Theo đuoi muc tieu kiem soat lam phat =
Chinh phu cua Cong Đang đac cu nam 1997 đa lam mot quyet đinh gay ngac nhien khi bo truong tai chinh Gordon Brown chuyen giao cong viec kiem soat lai suat cho Ngan hang Anh. Ngay nay, Ngan hang Anh chiu trach nhiem an đinh cac lai suat co ban sao cho ty le lam phat o sat muc 2% hang nam. Neu ty le lam phat (la chi so gia tieu dung) dao đong qua 1% tren hoac duoi muc 2%, thong đoc Ngan hang Anh phai viet thu ngo giai trinh voi Bo truong Tai chinh va bao cao cac bien phap se đuoc thuc hien đe đua ty le lam phat tro lai 2%. Ngay 17 thang 4 nam 2007, bao cao chi so lam phat cho thay con so nay đa la 3,1% (chi so tang gia ban le la 4,8%). Theo đo, lan đau tien ke tu khi đuoc giao kiem soat lam phat, thong đoc Ngan hang Anh phai giai trinh truoc chinh phu Anh ve thuc te nay.


= Voi đong tien chung chau Au - Euro (€) =
La mot thanh vien cua Lien minh chau Au, nuoc Anh co quyen chap nhan Euro (€) la đong tien chinh thuc cua no.Song, do con nhieu tranh cai ve mat chinh tri khong chi la boi nuoc Anh đa tung bi buoc phai ra khoi Co che Ty gia chau Au khi ma su yeu kem cua kinh te Anh lam cho co che nay khong duy tri đuoc. Cung voi Đan Mach va Thuy Đien, Anh chua gia nhap đong he thong đong tien chung chau Au. Đung ve mat ly thuyet, cac quoc gia thuoc Lien minh chau Au phai gia nhap he thong nay va chap nhan đong Euro, tuy nhien co quyen tri hoan khong xac đinh thoi gian. Viec thay the đong bang bang đong Euro gap phai tro ngai con boi ly do đong bang la bieu tuong tu hao quoc gia cua Anh.


= Đau the ky 21 =
Mac du bang Anh va Euro (€) khong gan chat voi nhau, hai đong tien nay đa co mot thoi gian dai len xuong cung nhau. Cho đen giua nam 2006, su song hanh nay moi cham dut. Nhung lo ngai ve lam phat khien Ngan hang Anh hai lan nang ty le lai suat ngoai du kien vao cuoi nam 2006 va đau 2007, ket qua la đong bang cham muc ty gia so voi Euro (€) cao nhat ke tu thang 1 nam 2003. Ngay 18 thang 4 nam 2007, đong bang Anh nhay len muc ty gia cao nhat trong vong 26 nam so voi đo la My. Truoc đo mot ngay, no đa vuot qua nguong US$2 cua nam 1992.


Gia tri cua đong bang Nam 2006, thu vien cua Ha Nghi vien Vuong quoc Anh phat hanh mot an ban [2] thong ke gia tri cua bang Anh tung nam tu 1750 đen 2005 voi gia tri cua nam 1974 (la nam bo ban vi vang cua nen kinh te My) la 100. Tai lieu nay la ban cap nhat cua nhung an ban phat hanh nam 1998 va 2003.
Ve giai đoan 1750-1914, tai lieu nhan xet: "Mac du gia ca co nhung bien đong đang ke theo tung nam truoc nam 1914 (phan anh tinh hinh mua mang, chien tranh...) nhung trong thoi gian dai muc tang gia khong the so sanh voi giai đoan sau 1945". Ban nhan xet tiep tuc, "tu nam 1945, gia ca tang hang nam tong cong đen 2005 la hon 27 lan muc gia nam 1945".
Chi so gia tri đong bang nam 1750 la 5,1, tang đen đinh cao o con so 16,3 nam 1813, va sau đo nhanh chong giam xuong quanh 10,0 ngay sau ket thuc chien tranh Napoleon. Cho đen het the ky 19, chi so dao đong trong khoang 8,5 đen 10,0. Chi so đong ban nam 1914 la 9,8; len đinh cao 25,3 nam 1920 đe roi giam xuong 15,8 nam 1933 va 1934. Nhu vay gia ca thoi điem nay đa gap ba lan so voi 180 nam truoc đo.
Lam phat đa co anh huong to lon trong va sau Chien tranh the gioi thu hai: - chi so 20,2 nam 1940 va 757,3 nam 2005


Gia tri so voi cac đong tien khac Hien nay, bang Anh la đong tien đuoc mua ban tu do tren toan the gioi va do đo, gia tri cua no so voi cac đong tien khac bien đong hang ngay. Đay la mot trong nhung đong tien co gia tri cao nhat tren the gioi. Tai thoi điem ngay 22 thang 4 nam 2007, mot bang Anh bang hai đo la My.


Ti gia hoi đoai hien thoi cua đong GBP Tham khao Lien ket ngoai Đong tien Anh len gia tri Luu tru ngay 27 thang 9 nam 2007 tai Wayback Machine
To tien £20 moi sap đuoc luu hanh Luu tru ngay 22 thang 2 nam 2007 tai Wayback Machine
Lam phat o Anh quoc thoi gian 1750 - 2005
Giay bac cua Vuong Quoc Anh (tieng Anh) (tieng Đuc)
Giay bac cua Vuong Quoc Anh (Scotland) (tieng Anh) (tieng Đuc)
Giay bac cua Vuong Quoc Anh (Bac Ai-Len) (tieng Anh) (tieng Đuc)