Tram mac (沈黙, Chinmoku, tieng Anh: Silence) la mot tieu thuyet lich su xuat ban nam 1966 cua tac gia nguoi Nhat Ban Endo Shusaku. Đo la cau chuyen cua mot nha truyen giao dong Ten đuoc gui toi Nhat Ban vao the ky 17, nguoi chiu đung cuoc đan ap o thoi điem Kakure Kirishitan ("Kito huu an danh") tiep noi that bai cua Khoi nghia Shimabara. Đuoc nhan giai thuong Tanizaki nam 1966, no đuoc goi la "thanh tuu tuyet đinh cua Endo" va "mot trong nhung tieu thuyet tot nhat cua the ky hai muoi". Viet mot phan duoi hinh thuc mot buc thu cua nhan vat trung tam cua tieu thuyet, chu đe ve mot Thien Chua tram lang, nguoi đong hanh cung mot tin đo trong nghich canh chiu anh huong lon boi trai nghiem cua Endo ve su ky thi ton giao voi Cong giao tai Nhat Ban, phan biet chung toc o Phap, va mot su suy nhuoc vi benh lao.


Tom tat cot truyen Thay tu tre dong Ten nguoi Bo Đao Nha Sebastiao Rodrigues (dua tren nguyen mau nguoi Y trong lich su la Giuseppe Chiara) đuoc gui đen Nhat Ban đe cuu giup cac Giao hoi đia phuong va đieu tra cac bao cao rang nguoi thay cua minh, mot thay tu dong Ten ten la Ferreira, dua tren Cristovao Ferreira, đa cam ket bo đao. It hon mot nua quyen sach la nhat ky bang van ban cua Rodrigues, trong khi nua con lai cua cuon sach đuoc viet hoac bang ngoi thu ba, hoac trong cac thu tu cua nguoi khac gan lien voi cau chuyen. Cuon tieu thuyet lien quan đen nhung vu xet xu cac Kito huu va nhung kho khan ngay cang tang ma Rodrigues phai chiu đung.
Cha Rodrigues va nguoi đong hanh cua ong, Cha Francisco Garrpe, toi Nhat Ban vao nam 1639. O đo, ho tim thay su hoat đong ngam cua Thien chua giao tai đia phuong. Đe phat giac cac Kito huu an danh, cac quan chuc an ninh ep cac nghi pham Kito huu đap len mot fumie, mot hinh anh khac tho so cua Jesus. Nhung nguoi phu nhan bi cam tu va bi giet bang anazuri (穴吊り), cach thuc ma nguoi bi treo nguoc tren mot cai ho va tu tu chay mau.
Rodrigues va Garrpe cuoi cung đeu bi bat va bi buoc phai chung kien cac Kito huu Nhat Ban hy sinh mang song cua minh cho đuc tin. Khong co vinh quang nao trong su tu vi đao cua ho, nhu Rodrigues luon nham tuong – chi co su tan bao va đoc ac. Truoc su xuat hien cua Rodrigues, cac nha chuc trach đa co gang ep buoc cac linh muc phai tu bo đuc tin cua ho bang cach tra tan ho. Bat đau voi Cha Ferreira, cac quan chuc an ninh tra tan cac Kito huu khac nhu nhung linh muc chung kien, noi voi cac linh muc rang tat ca nhung gi ho phai lam la tu bo đuc tin cua ho đe cham dut su đau kho cua đan chien cua ho.
Nhat ky cua Rodrigues mieu ta cuoc đau tranh cua ong: ong hieu noi đau kho vi đuc tin cua minh; nhung ong phai vuot qua chung đe đau tranh, cho du đo la tu gay su chu y va tu choi choi bo đuc tin mot cach khong thuong xot, khi ma neu lam nhu vay se cham dut kho đau cua nguoi khac. Tai đinh điem, Rodrigues nghe thay nhung tieng ren ri cua nhung nguoi đa choi bo đuc tin, nhung van con o trong ho, mot khi ong chua dam đap len hinh anh cua Chua. Khi Rodrigues nhin vao mot fumie, Chua đa pha vo su im lang trong ong:

"Cau co the giam len no. Cau co the giam len no. Toi biet ro hon bat ki ai noi đau cua ban chan cau. Cau co the giam len no. Vi phai bi giam đap boi nhung con nguoi ma toi đuoc sinh ra tren the gioi nay. Vi phai chia se noi thong kho cua loai nguoi ma toi mang cay thap tu cua minh."
Rodrigues đat ban chan cua ong len fumie, va cau chuyen đuoc gia đinh la cac Kito huu đa đuoc tha, mac du tieu thuyet khong đua ra quyet đinh truc tiep lien quan đen so phan cua ho.


Đon nhan Tram mac nhan đuoc Giai thuong Tanizaki cho tac pham van hoc đay đu hay nhat nam. No cung đa la chu đe cua viec phan tich sau. William Cavanaugh đe cap đen "su mo ho ve đao đuc sau sac" cua cuon tieu thuyet do cac mo ta ve mot vi Thien Chua "khong chon loai tru su đau kho, ma cung chiu su đau kho voi nhan loai." Endo, trong quyen sach A Life of Jesus cua minh, noi rang van hoa Nhat Ban đuoc đac trung voi mot "nguoi 'chiu đung đau kho cung chung ta' va nguoi 'cho phep su yeu đuoi cua chung ta....voi thuc te nay luon o trong tam tri, toi đa co gang khong mieu ta Chua nhu hinh anh nguoi cha, ma thuong thay co xu huong đac trung Thien Chua giao, ma la mo ta khia canh thuong con nhu nguoi me cua Thien Chua đa mac khai cho chung ta trong tinh cach cua Chua Jesus."


Chuyen the Shinoda Masahiro đa đao dien bo phim nam 1971 Chinmoku, mot su chuyen the tu tieu thuyet.
Nhac si va nha tho Matsumura Teizo đa viet loi nhac kich va am nhac cho mot vo opera cung ten, đuoc cong chieu tai Nha hat quoc gia moi Tokyo vao nam 2000.
Nam 2007, đao dien phim nguoi My Martin Scorsese đa cong bo y đinh chi đao mot su chuyen the cua cuon sach ma ong hy vong se quay phim vao mua he nam 2008. Nam 2009, thong tin đuoc cong bo tren Empireonline.com rang Daniel Day-Lewis va Benicio del Toro đuoc ky đe lam dien vien chinh trong bo phim chuyen the cua Scorsese. Nam 2013, Andrew Garfield, Liam Neeson, Issei Ogata va Ken Watanabe đuoc lien he, ma bat đau buoc vao qua trinh san xuat vao thang 1 nam 2015. Nam 2014, Adam Driver đuoc lien he cho bo phim chuyen the. Thang 1 nam 2015, Watanabe buoc phai roi du an do cac van đe ve ke hoach va đuoc thay the boi Asano Tadanobu. Bo phim đuoc an đinh ngay ra mat vao 23 thang 12 nam 2016.
Cuon tieu thuyet đa tao cam hung cho ban Giao huong so 3, "Silence", đuoc sang tac vao nam 2002 boi nhac si nguoi Scotland James MacMillan.


Xem them Tu đao (Kito giao)
Nha tho Urakami
Lich su Cong giao La Ma tai Nhat Ban


Chu thich va ghi chu