USS Sarda (SS-488) la mot tau ngam lop Tench đuoc Hai quan Hoa Ky che tao vao giai đoan cuoi Chien tranh The gioi thu hai. No la chiec tau chien duy nhat cua Hai quan Hoa Ky đuoc đat ten theo chi ca cau the thao Sarda, mot chi ca Ngu o vung trung tam, tay nam va tay Thai Binh Duong. Hoan tat qua tre đe co the hoat đong trong The Chien II, Sarda đa phuc vu trong giai đoan Chien tranh Lanh chu yeu trong vai tro huan luyen va thu nghiem. No đuoc cho xuat bien che đong thoi xoa đang ba vao nam 1964, va cuoi cung bi ban đe thao do vao nam 1965.


Thiet ke va che tao = Thiet ke =

Lop tau ngam Tench la su cai tien tiep theo cua cac lop tau ngam ham đoi   Balao va   Gato, von đa chung minh thanh cong trong hoat đong chong Nhat Ban tai Mat tran Thai Binh Duong. Lop tau nay, tich luy nhung kinh nghiem trong giai đoan đau cua cuoc xung đot, la lop tau ngam cuoi cung đuoc Hai quan Hoa Ky che tao trong chien tranh.
Nhung chiec lop Tench co chieu dai 311 ft 9 in (95,02 m), man tau rong 27 ft 4 in (8,33 m) va mon nuoc toi đa 17 ft (5,2 m), co trong luong choan nuoc 1.570 tan Anh (1.600 t) khi noi va 2.414 tan Anh (2.453 t) khi lan. Chung trang bi bon đong co diesel Fairbanks-Morse 38D8-⅛ 10-xy lanh chuyen đong đoi xung, dan đong may phat đien đe cung cap đien nang cho hai đong co đien, đat đuoc cong suat 5.400 shp (4.000 kW) cho phep di chuyen voi toc đo toi đa 20,25 hai ly tren gio (37,50 km/h) khi noi. Khi hoat đong ngam duoi nuoc, chung đuoc cung cap đien tu hai dan ac-quy Sargo 126-cell đe van hanh hai đong co đien Elliott loi kep toc đo cham, co cong suat 2.740 shp (2.040 kW) va đat toc đo toi đa 8,75 kn (16,21 km/h). Tam xa hoat đong la 16.000 hai ly (30.000 km) khi đi tren mat nuoc o toc đo 10 kn (19 km/h) va co the hoat đong keo dai đen 75 ngay; tuy nhien kha nang hoat đong ngam bi gioi han boi dung luong đien ac-quy, se can trong 48 gio khi di chuyen voi toc đo 2 kn (3,7 km/h). Chiec tau ngam mang theo tiep lieu đu cho muoi si quan va 71 thuy thu trong 75 ngay.
Lop Tench đuoc trang bi muoi ong phong ngu loi 21 in (530 mm), gom sau ong truoc mui va bon ong phia đuoi tau, va mang theo tong cong 28 qua ngu loi. Vu khi tren boong tau gom mot hai phao 5 inch/25 caliber, mot khau phao phong khong Bofors 40 mm nong đon va mot khau đoi Oerlikon 20 mm nong đoi, kem theo hai sung may .50 caliber.


= Che tao =
Sarda đuoc đat luon tai Xuong hai quan Portsmouth o  Kittery, Maine vao ngay 12 thang 4, 1945. No đuoc ha thuy vao ngay 24 thang 8, 1945, đuoc đo đau boi ba Heffernan, phu nhan Dan bieu James J. Heffernan cua tieu bang New York. 
Do The Chien II đa ket thuc vao giua thang 8, 1945, chi mot tuan truoc khi đuoc ha thuy, Sarda ro rang khong con can thiet cho cuoc chien tranh, va Hai quan Hoa Ky đung truoc cau hoi nen tiep tuc hoan thien hay thao do con tau. Trong giai đoan nay, chiec tau ngam đuoc trang bi mot cau truc thuong tang rat lon đu đe chua nhung thiet bi thu nghiem.Cuoi cung con tau cung hoan tat va nhap bien che cung Hai quan Hoa Ky vao ngay 19 thang 4, 1946 duoi quyen chi huy cua Ham truong, Trung ta Hai quan Chester W. Nimitz, Jr.. 


Lich su hoat đong = 1946 – 1959 =
Sau khi nhap bien che, Sarda tien hanh chay thu may tai khu vuc bien Caribe, roi quay tro len phia Bac đe hoat đong thu nghiem tu Can cu Tau ngam Hai quan tai New London, Connecticut. Sau đo no gia nhap Đoi tau ngam 22 truc thuoc Hai đoi Tau ngam 2, va trong bon nam tiep theo đa phuc vu thu nghiem thiet bi moi cho Phong thi nghiem Am thanh Duoi nuoc tai Fort Trumbull, New London, cung nhu đanh gia cac quy trinh van hanh moi. Đen mua Thu nam 1949, no đuoc đieu sang Đoi tau ngam 21, va chuyen sang vai tro huan luyen trong suot Thap nien 1950. Ngoai hoat đong huan luyen, chiec tau ngam con tham gia thuc hanh rai thuy loi, huan luyen chong tau ngam, tap tran ham đoi. Thinh thoang no tham gia cac cuoc tap tran trong khuon kho Khoi NATO va tap tran phoi hop giua hai quan Hoa Ky va Canada tai vung bien Bac Đai Tay Duong. Tu thang 1 đen thang 6, 1957, chiec tau ngam hoat đong nghien cuu cho Van phong Thuy van Hoa Ky tai cac vung bien Caribe va Nam My.


= 1960 – 1964 =
Vao đau thap nien 1960, Sarda tiep tuc hoat đong huan luyen, nhung danh nhieu thoi gian hon cho viec phuc vu huan luyen cac đon vi chong ngam trong khuon kho cac cuoc tap tran. Vao mua Đong nam 1960, no hoat đong cung 92 ham tau noi va 14 lien đoi khong luc tham gia cuoc tap tran hang nam tai vung bien Caribe. Sang mua Đong nam 1962, chiec tau ngam lai đi đen va o lai vung bien Caribe mot thoi gian lau dai, phuc vu cho viec huan luyen cua Ham đoi Đai Tay Duong cung nhu thu nghiem va đanh gia kieu ngu loi do am. Đen mua Đong nam 1963, no đuoc phai sang khu vuc Đia Trung Hai đe hoat đong cung Đe Luc ham đoi, va khi quay tro ve New London vao cuoi thang 5, con tau tiep tuc vai tro cua mot tau huan luyen.
Vao thang 4, 1964, Sarda đuoc xem la du thua so voi nhu cau cua Hai quan Hoa Ky. No o lai can cu New London trong thang 5 đe chuan bi ngung hoat đong, roi đuoc cho xuat bien che đong thoi rut ten khoi danh sach Đang ba Hai quan Hoa Ky vao ngay 1 thang 6, 1964. Con tau cuoi cung bi ban cho hang North American Smelting Co. tai Wilmington, Delaware đe thao do vao thang 3, 1965.


Tham khao = Ghi chu =


= Chu thich =


= Thu muc =
Naval Historical Center. "Sarda (SS-488)". Dictionary of American Naval Fighting Ships. Navy Department, Naval History and Heritage Command.
Bauer, K. Jack; Roberts, Stephen S. (1991). Register of Ships of the U.S. Navy, 1775–1990: Major Combatants. Westport, Connecticut: Greenwood Press. ISBN 0-313-26202-0.
Blair, Clay Jr. (1975). Silent Victory: The U.S. Submarine War Against Japan. Philadelphia: Lippincott. ISBN 0-397-00753-1.
Friedman, Norman (1994). U.S. Submarines Since 1945: An Illustrated Design History. Annapolis, Maryland: United States Naval Institute. ISBN 1-55750-260-9.
Friedman, Norman (1995). U.S. Submarines Through 1945: An Illustrated Design History. Annapolis, Maryland: United States Naval Institute. ISBN 1-55750-263-3.
Gardiner, Robert; Chesneau, Roger (1980). Conway's All the World's Fighting Ships 1922–1946. Conway Maritime Press. ISBN 0-83170-303-2.
Lenton, H. T. (1973). American Submarines (Navies of the Second World War). New York: Doubleday & Co. ISBN 978-0385047616.


Lien ket ngoai NavSource Online: Submarine Photo Archive - SS-488