Đai thao đuong hay tieu đuong la mot nhom cac roi loan chuyen hoa đac trung la tinh trang đuong huyet cao keo dai. Cac trieu chung bao gom tieu tien, khat nuoc va cam thay đoi nhieu hon binh thuong. Neu khong đuoc đieu tri, đai thao đuong co the gay ra nhieu bien chung, bao gom cac bien chung cap tinh nhu nhiem toan ceton, tang ap luc tham thau va tu vong, cung nhu cac bien chung man tinh nhu benh tim mach, tai bien mach mau nao, benh than, loet ban chan, ton thuong than kinh, ton thuong mat va suy giam nhan thuc.
Đai thao đuong đuoc gay ra boi mot trong hai nguyen nhan: do tuyen tuy khong san xuat đu insulin hoac do cac the bao cua co the khong phan ung mot cach binh thuong voi insulin ma tuyen tuy san xuat. Co 3 loai đai thao đuong chinh:

Đai thao đuong loai 1 la ket qua cua viec tuyen tuy khong san xuat đu insulin do mat te bao beta. Loai đai thao đuong nay tung co ten la "đai thao đuong phu thuoc insulin" hoac "đai thao đuong tre em". Te bao beta mat đi do mot phan ung tu mien dich. Nguyen nhan gay ra phan ung nay van chua đuoc tim ra.
Đai thao đuong loai 2 bat đau bang tinh trang khang insulin, nghia la cac te bao cua co the khong phan ung mot cach binh thuong voi insulin. Nguoi benh cung co the tro nen thieu insulin sau mot thoi gian. Loai nay tung co ten goi la "đai thao đuong khong phu thuoc insulin" hoac "đai thao đuong khoi phat o tuoi truong thanh". Nguyen nhan pho bien nhat la thua can va khong tap the duc.
Đai thao đuong thai ky, loai đai thao đuong chinh thu ba, xay ra khi phu nu mang thai co đuong huyet cao mac du khong co tien su đai thao đuong.
Đai thao đuong loai 1 can phai đuoc kiem soat bang cach tiem insulin. Đoi voi đai thao đuong loai 2, cac bien phap ngan ngua va đieu tri bao gom duy tri che đo an lanh manh, tap the duc thuong xuyen, giu can nang o muc binh thuong va tranh hut thuoc la. Cung co the đieu tri đai thao đuong loai 2 bang cac loai thuoc nhu thuoc lam nhay cam insulin co hoac khong ket hop voi insulin. Viec kiem soat huyet ap cung nhu cham soc chan va mat đung cach la rat quan trong voi nguoi benh. Insulin va mot so loai thuoc uong co the gay ha đuong huyet. O nguoi benh beo phi, phau thuat giam can cung co the la mot bien phap đieu tri hieu qua. Đai thao đuong thai ky thuong tu cham dut sau khi thai nhi đuoc sinh ra.
Tinh đen  nam 2019, uoc tinh co 463 trieu benh nhan đai thao đuong tren toan the gioi (8,8% tong so nguoi truong thanh), trong đo đai thao đuong loai 2 chiem khoang 90%. Ty le mac benh giua nam va nu la tuong đuong nhau. Cac so lieu cho thay ti le mac benh se tiep tuc gia tang. Đai thao đuong lam tang nguy co tu vong som it nhat la gap hai lan. Nam 2019, đai thao đuong gay khoang 4,2 trieu ca tu vong. Can benh nay la nguyen nhan tu vong lon thu 7 tren toan the gioi. Cac chi phi y te lien quan đen đai thao đuong tren toan cau vao nam 2017 đuoc uoc tinh la đa gay ra ton that kinh te len đen 727 ti đo la My. O Hoa Ky, đai thao đuong gay ton that gan 327 ti đo la My chi tinh rieng trong nam 2017. Trung binh, benh nhan đai thao đuong phai chiu phi ton ve y te cao gap 2,3 lan nguoi binh thuong.


Bieu hien va trieu chung Trieu chung đien hinh nhat cua benh đai thao đuong khong đuoc đieu tri la tinh trang giam can khong chu đich cung nhu tieu tien, khat nuoc va cam thay đoi nhieu hon binh thuong. Cac trieu chung co the xuat hien nhanh chong (trong vai tuan hoac vai thang) o đai thao đuong loai 1, nhung thuong xuat hien cham va it ro ret hon nhieu hay tham chi la khong xuat hien o đai thao đuong loai 2.
Mot so trieu chung khac cung co the đanh dau su khoi phat cua đai thao đuong nhung khong phai la đac trung cua benh, bao gom mo mat, đau đau, met moi, vet thuong lau lanh va ngua ngay. Tinh trang đuong huyet cao keo dai co the lam thuy tinh the hap thu glucose, khien hinh dang cua no thay đoi va dan đen roi loan thi luc. Nguoi benh cung co the mat thi luc do benh vong mac đai thao đuong.


= Bien chung =

Tat ca cac loai đai thao đuong đeu lam tang nguy co nguoi benh gap phai cac bien chung lau dai. Cac bien chung nay thuong xuat hien sau nhieu nam (10–20) nhung cung co the la nhung trieu chung đau tien neu nguoi benh chua tung đuoc chan đoan la mac benh.
Cac bien chung lau dai pho bien nhat co lien quan đen thuong ton o cac mach mau. Đai thao đuong lam tang gap đoi nguy co mac benh tim mach va khoang 75% ca tu vong o benh nhan đai thao đuong la do benh đong mach vanh. Cac benh tim mach thuong gap khac bao gom tai bien mach mau nao va benh đong mach ngoai bien. Cac bien chung nay cung la nhung yeu to nguy co lon o benh COVID-19 nghiem trong.
Cac bien chung pho bien nhat do ton thuong mach mau la thuong ton đen mat, than va than kinh. Thuong ton đen cac manh mau o vong mac gay ra benh vong mac đai thao đuong, tu đo co the dan đen suy giam thi luc tu tu va cuoi cung la mu. Đai thao đuong cung lam tang nguy co mac cuom nuoc, cuom kho va cac van đe khac o mat. Nguoi mac đai thao đuong đuoc khuyen cao nen kham mat moi nam mot lan. Cac thuong ton đen than, goi chung la benh than đai thao đuong, co the dan đen xo hoa cau than, protein nieu, va cuoi cung la benh than man tinh, đoi khi buoc nguoi benh phai loc mau hoac cay ghep than. Thuong ton đen he than kinh, goi chung la benh than kinh tieu đuong, la bien chung thuong gap nhat cua đai thao đuong.
Đai thao đuong co lien he voi suy giam nhan thuc. So voi nhung nguoi khong mac đai thao đuong, benh nhan đai thao đuong chiu nguy co suy giam chuc nang nhan thuc cao gap 1,2 đen 1,5 lan. Neu mac đai thao đuong, va đac biet la khi đuoc đieu tri bang insulin, nguoi cao tuoi co nguy co te nga cao hon.


Nguyen nhan Đai thao đuong đuoc chia thanh 6 loai: đai thao đuong loai 1, đai thao đuong loai 2, đai thao đuong hon hop, đai thao đuong thai ky, "đai thao đuong chua phan loai" va "cac loai đai thao đuong khac". Đai thao đuong đa dang hon so voi nhung gi đuoc biet đen truoc đay va nguoi benh co the mac cung luc nhieu loai đai thao đuong.


= Loai 1 =

Đai thao đuong loai 1 co đac trung la su mat đi te bao beta co chuc nang san xuat insulin o cac tieu đao tuy, dan đen tinh trang thieu hut insulin. Đai thao đuong loai 1 đuoc chia nho nua thanh đai thao đuong loai 1 qua trung gian mien dich va đai thao đuong loai 1 tu phat. Phan lon ca benh đai thao đuong loai 1 do trung gian mien dich; cu the, mot đot tan cong tu mien dich co trung gian la te bao T gay giam te bao beta va theo đo la insulin. Đai thao đuong loai 1 chiem khoang 10% tong so ca đai thao đuong o Bac My va chau Au. O thoi điem benh khoi phat, phan lon benh nhan khoe manh va co can nang binh thuong. Đo nhay cam va phan ung voi insulin thuong o muc binh thuong, nhat la trong cac giai đoan đau cua benh. Đai thao đuong loai 1 thuong đuoc goi la "đai thao đuong tre em" vi benh thuong khoi phat o đo tuoi nay, tuy nhien, phan lon benh nhan đai thao đuong loai 1 đa sang đo tuoi truong thanh.


= Loai 2 =

Đai thao đuong loai 2 co đac trung la tinh trang khang insulin. Nguoi benh cung co the san xuat it insulin hon muc binh thuong. Viec cac mo cua co the phan ung khong binh thuong voi insulin đuoc cho la co lien quan đen thu the insulin. Tuy nhien, chua ro roi loan đo cu the la gi. Cac ca đai thao đuong do mot roi loan đa đuoc xac đinh thuoc loai đai thao đuong khac chu khong phai loai 2. Đay la loai đai thao đuong pho bien nhat. Nhieu benh nhan đai thao đuong loai 2 co nhung bieu hien cho thay ho đa trai qua cac tinh trang tien đai thao đuong (roi loan glucose luc đoi va/hoac roi loan dung nap glucose) truoc khi đat đen cac tieu chi cua đai thao đuong loai 2. Qua trinh tien đai thao đuong tien trien thanh đai thao đuong loai 2 co the đuoc tri hoan hoac đao nguoc bang cach thay đoi loi song hoac su dung cac loai thuoc co tac dung tang phan ung voi insulin hoac giam san xuat glucose o gan.


= Đai thao đuong thai ky =

Đai thao đuong thai ky co nhieu điem tuong đong voi đai thao đuong loai 2. Nguoi mac vua khong san xuat đu vua khong phan ung binh thuong voi insulin. Tinh trang nay xay ra o 2–10% tat ca lan thai nghen va co the cai thien hoac bien mat sau khi nguoi mac đa sinh con. Phu nu mang thai đuoc khuyen khich bat đau xet nghiem đai thao đuong thai ky tu 24-28 tuan tinh tu thoi điem thu thai. Benh thuong đuoc chan đoan vao thai ky thu hai hoac thu ba khi ham luong noi tiet to đoi khang insulin trong co the tang len. Sau khi sinh con, 5–10% so nguoi mac đai thao đuong thai ky đuoc phat hien la mac mot loai đai thao đuong khac, thuong la đai thao đuong loai 2. Đai thao đuong thai ky hoan toan co the chua khoi đuoc nhung nguoi benh can phai đuoc theo doi y te trong suot qua trinh mang thai. Cac bien phap kiem soat bao gom thay đoi che đo an, theo doi đuong huyet va, trong mot so truong hop, tiem insulin.


= Cac loai khac =
Đai thao đuong khoi phat o tuoi tre (tieng Anh: maturity onset diabetes of the young, hay MODY) la mot loai đai thao đuong di truyen hiem gap, trong đo mot trong mot so loai đot bien gen gay roi loan trong viec san xuat insulin. Loai đai thao đuong nay hiem gap hon rat nhieu so voi ba loai đai thao đuong chinh va chi chiem 1–2% tong so ca đai thao đuong. Ten cua loai đai thao đuong nay bat nguon tu nhung gia thuyet ban đau ve ban chat cua no. Do co nguyen nhan la mot gen bi roi loan, loai đai thao đuong nay co the khoi phat o nhung đo tuoi khac nhau tuy vao viec gen nao bi roi loan. Vi vay, co it nhat 13 loai MODY. Nguoi mac MODY thuong co kha nang kiem soat đuoc benh ma khong can dung insulin.
Mot so ca đai thao đuong co nguyen nhan la viec cac thu the mo cua co the khong phan ung voi insulin (ngay ca khi insulin o muc binh thuong, khong giong nhu voi đai thao đuong loai 2); loai đai thao đuong nay rat hiem gap. Cac đot bien gen (o nhiem sac the thuong hoac ty the) co the gay ra roi loan chuc nang o te bao beta. Trong mot so truong hop, cac roi loan ve insulin cung co the la do di truyen. Bat cu benh ly nao gay ton thuong lon đen tuy đeu co the gay ra đai thao đuong (vi du nhu viem tuy man tinh va xo nang). Cac benh ly co lien quan đen viec tiet qua nhieu noi tiet to đoi khang insulin co the gay đai thao đuong. Trong nhung truong hop đo, thong thuong đai thao đuong se cham dut khi luong noi tiet to du thua đuoc loai bo. Nhieu loai thuoc lam giam san xuat insulin, trong khi mot so đoc to lam ton thuong te bao beta o tuy, con so khac thi lam tang muc đo khang insulin (đac biet la cac loai glucocorticoid co kha nang gay ra "đai thao đuong steroid"). Đai thao đuong lien quan đen kem dinh duong (tieng Anh: malnutrition-related diabetes mellitus, hay MRDM hoac MMDM) xuat hien trong ICD-10 (1992) nhung đa tro nen loi thoi khi To chuc Y te The gioi (WHO) đua vao su dung cach phan loai hien hanh đuoc vao nam 1999. Mot loai đai thao đuong nua nguoi benh co the mac phai la đai thao đuong kep: khi benh nhan đai thao đuong loai 1 tro nen khang insulin (đac trung cua đai thao đuong loai 2) hoac co nguoi than mac đai thao đuong loai 2. Loai đai thao đuong nay đuoc phat hien lan đau tien vao nam 1990 hoac 1991.
Duoi đay la danh sach cac roi loan co kha nang lam tang nguy co đai thao đuong:


Chan đoan Đai thao đuong đuoc chan đoan bang cach xet nghiem đuong huyet. Mot nguoi đuoc chan đoan la mac đai thao đuong khi co bat ky ket qua xet nghiem nao duoi đay:

Glucose huyet tuong luc đoi ≥ 7,0 mmol/L (126 mg/dL). O xet nghiem nay, mau mau đuoc lay khi đang đoi, chang han nhu vao buoi sang khi chua an sang.
Glucose huyet tuong ≥ 11,1 mmol/L (200 mg/dL) 2 gio sau khi tieu thu 75 gram glucose nhu trong xet nghiem dung nap glucose (tieng Anh: glucose tolerance test hay OGTT)
Trieu chung đuong huyet cao va glucose huyet tuong ≥ 11,1 mmol/L (200 mg/dL) du co đang đoi hay khong
Glycated hemoglobin (HbA1C) ≥ 48 mmol/mol (≥ 6,5 DCCT %).

Neu ket qua xet nghiem la duong tinh nhung khong cho thay ham luong đuong huyet cao ro ret thi nen lam xet nghiem them mot lan nua vao mot ngay khac đe xac nhan lai ket qua. Xet nghiem glucose luc đoi toi uu hon boi xet nghiem dung nap glucose mat 2 gio đe hoan thanh trong khi khong mang lai hieu qua chan đoan cao hon so voi xet nghiem glucose luc đoi. Theo tieu chi hien hanh, mot nguoi đuoc chan đoan la mac đai thao đuong khi co ket qua ham luong glucose luc đoi tren 7,0 mmol/L (126 mg/dL) trong hai lan xet nghiem.
Theo To chuc Y te The gioi WHO, nguoi co ham luong glucose tu 6,1 đen 6,9 mmol/L (110 đen 125 mg/dL) đuoc xem la bi roi loan đuong mau luc đoi. Nguoi co ham luong glucose lon hon hoac bang 7,8 mmol/L (140 mg/dL), nhung khong lon hon 11,1 mmol/L (200 mg/dL), 2 gio sau khi tieu thu 75 gram glucose đuoc xem la bi roi loan dung nap glucose. Trong so hai tinh trang tien đai thao đuong nay, tinh trang thu hai co nguy co tien trien thanh đai thao đuong va dan đen benh tim mach đac biet cao. Tu nam 2003, Hiep hoi Đai thao đuong Hoa Ky (American Diabetes Association hay ADA) bat đau su dung mot khoang hoi khac đoi voi roi loan glucose luc đoi: 5,6 đen 6,9 mmol/L (100 đen 125 mg/dL).
Glycated hemoglobin hieu qua hon glucose luc đoi trong viec xac đinh nguy co benh tim mach va tu vong vi bat cu nguyen nhan nao.


Ngan ngua Khong co bien phap nao co tac dung ngan ngua đai thao đuong loai 1. Đai thao đuong loai 2—chiem 85–90% tat ca so ca đai thao đuong tren toan the gioi—thi thuong co the ngan chan hoac tri hoan đuoc bang cach giu can nang o muc binh thuong, tap the duc va duy tri che đo an lanh manh. Tap the duc cuong đo cao (tren 90 phut moi ngay) lam giam 28% nguy co mac đai thao đuong. Cac thay đoi trong che đo an đa đuoc biet đen la hieu qua trong viec ngan ngua đai thao đuong bao gom duy tri mot che đo an giau ngu coc nguyen cam va chat xo, cung nhu lua chon cac loai chat beo lanh manh nhu chat beo khong bao hoa đa co trong hat, dau thuc vat va ca. Han che tieu thu đo uong co đuong, thit đo va cac nguon chat beo bao hoa khac cung co the giup ngan ngua đai thao đuong. Hut thuoc la cung lam tang nguy co đai thao đuong va bien chung cua đai thao đuong, vi the viec cai thuoc la cung co the la mot bien phap ngan ngua quan trong.
Giua cac khu vuc khac nhau tren the gioi khong co su khac nhau trong moi quan he giua đai thao đuong loai 2 va cac yeu to nguy co co the thay đoi chinh (thua can, che đo an khong lanh manh, khong tap the duc va hut thuoc). Ngay cang co nhieu bang chung cho thay cac tac nhan tiem an gay đai thao đuong la su phan anh cac nguon anh huong đang thuc đay nhung thay đoi ve xa hoi, kinh te va van hoa: toan cau hoa, đo thi hoa, gia hoa dan so, cung nhu moi truong chinh sach y te noi chung.


Kiem soat Cac bien phap kiem soat đai thao đuong tap trung vao viec giu đuong huyet o gan muc binh thuong nhat co the ma khong lam ha đuong huyet. Co the đat đuoc đieu nay bang cach thay đoi che đo an, tap the duc, giam can va su dung cac loai thuoc phu hop bao gom insulin va thuoc uong.
Viec nguoi benh tim hieu ve đai thao đuong va tich cuc tham gia vao qua trinh đieu tri đong vai tro rat quan trong boi nhung nguoi benh kiem soat tot đuong huyet cua minh it gap bien chung va gap bien chung it nghiem trong hon nhieu. Theo Hiep hoi Bac si Hoa Ky, muc tieu cua qua trinh đieu tri la giu HbA1C o muc 7-8%. Viec đieu tri cung quan tam đen nhung van đe suc khoe khac co kha nang đay nhanh tac đong tieu cuc cua đai thao đuong, bao gom hut thuoc, cao huyet ap, hoi chung chuyen hoa, beo phi va khong tap the duc thuong xuyen. Dung cu chinh hinh đuoc su dung rong rai nham lam giam nguy co lot chan o benh nhan đai thao đuong, tuy hieu qua cua bien phap nay van chua đuoc chung minh ro rang.


= Loi song =
Benh nhan đai thao đuong nen tim hieu ve benh va cach đieu tri, thay đoi che đo an cung nhu tap the duc nham giu đuong mau o muc chap nhan đuoc trong ca ngan han va dai han. Ben canh đo, do tieu đuoc co lien he voi nguy co benh tim mach cao, nguoi benh cung can thay đoi loi song đe kiem soat huyet ap.
Viec giam can co the ngan chan tien đai thao đuong tien trien thanh đai thao đuong loai 2, giam thieu nguy co hinh thanh benh tim mach, hoac khien benh thuyen giam mot phan. Khong co che đo an nao phu hop voi tat ca nguoi mac đai thao đuong. Nguoi benh thuong đuoc khuyen khich ap dung cac che đo an lanh manh nhu che đo an Đia Trung Hai, che đo an low-carb hay che đo an DASH. Chua co bang chung nao cho thay che đo an nao la hieu qua hon ca trong so 3 che đo an nay. Theo ADA, bien phap cai thien đuong huyet đuoc nhieu bang chung chung minh nhat la giam tong luong cacbohydrat tieu thu. Benh nhan đai thao đuong loai 2 khong the đat đuoc muc đuong huyet yeu cau hoac can phai giam viec su dung thuoc giam đuong huyet co the lua chon cac che đo an it hoac rat it cacbohydrat. Đoi voi benh nhan đai thao đuong loai 2 thua can, bat cu che đo an nao giup ho giam can đeu co loi.


= Thuoc =


 Kiem soat đuong huyet  Hau het cac loai thuoc tri đai thao đuong co tac dung lam giam đuong huyet bang nhung co che khac nhau. Nhung nguoi benh kiem soat đuoc đuong huyet mot cach chat che – cu the la giu ham luong glucose trong mau o muc binh thuong – se gap it bien chung nhu benh than hay ton thuong mat hon. Tuy nhien, van ton tai tranh luan ve viec cac bien phap nay co con phu hop hay hieu qua ve kinh te khong khi nguoi benh co the gap nguy co ha đuong huyet đang ke.
Thuoc tri đai thao đuong đuoc đuoc chia thanh mot so loai khac nhau. Nguoi benh đai thao đuong loai 1 phai đuoc đieu tri bang insulin, ma ly tuong nhat la theo phac đo "basal bolus" đuoc xay dung đe mo phong viec giai phong insulin o nguoi binh thuong. Nguoi benh đai thao đuong loai 2 phan lon su dung thuoc uong (vi du nhu metformin), tuy nhien mot bo phan dan dan se can phai đuoc tiem insulin hoac cac chat chu van GLP-1.
Metformin thuong la thuoc đuoc uu tien su dung hang đau đe đieu tri đai thao đuong loai 2 boi no đa đuoc chung minh la co kha nang lam giam nguy co tu vong. Loai thuoc nay hoat đong bang cach lam giam su san xuat glucose o than. Mot vai nhom thuoc khac, phan lon la thuoc uong, cung co the lam giam đuong huyet o benh nhan đai thao đuong loai 2. Chung bao gom thuoc lam giam tiet insulin (sulfonylurea), thuoc lam giam su hap thu đuong o ruot (acarbose), thuoc uc che enzyme dipeptidyl peptidase-4 (DPP-4) co tac dung bat hoat cac incretin nhu GLP-1 va GIP (sitagliptin), thuoc lam co the nhay cam hon voi insulin (thiazolidinedione) va thuoc lam tang bai tiet glucose qua nuoc tieu (chat uc che SGLT2). Khi su dung insulin o benh nhan đai thao đuong loai 2 When insulin is used in type 2 diabetes, a long-acting formulation is usually added initially, while continuing oral medications. Sau đo, lieu luong insulin đuoc tang dan len đen khi đat đuoc muc glucose mong muon.


 Giam huyet ap  Benh tim mach la mot bien chung nghiem trong cua đai thao đuong. Nhieu huong dan quoc te khuyen nghi rang viec đieu tri đai thao đuong đat muc tieu giu huyet ap cua benh nhan duoi muc 140/90 mmHg. Tuy nhien, chua co nhieu bang chung ve nen tiep tuc giam huyet ap xuong muc bao nhieu. Mot nghien cuu he thong đuoc thuc hien vao nam 2016 cho thay viec giam huyet ap cua nguoi benh xuong thap hon 140 mmHg co the gay tac hai. Mot nghien cuu he thong khac đuoc thuc hien vao nam 2019 khong tim thay bang chung nao cho thay viec giam huyet ap xuong 130–140mmHg mang lai loi ich gi; nguoc lai, nguy co bien co tieu cuc lai tang len.
Tinh đen nam 2015, ADA khuyen nghi rang nguoi mac đai thao đuong can su dung thuoc uc che he renin-angiotensin nham giam nguy co benh than giai đoan cuoi, cac bien co tim mach va tu vong. Mot so bang chung cho thay thuoc uc che enzyme chuyen angiotensin (tieng Anh: angiotensin converting enzyme inhibitor hay ACEI) co hieu qua cao hon cac loai thuoc uc che he renin-angiotensin khac nhu thuoc đoi khang thu the angiotensin II (tieng Anh: angiotensin receptor blocker hay ARB), va aliskiren trong viec ngan ngua benh tim mach. Tuy nhien, mot nghien cuu gan đay hon cho thay ACEI va ARB co hieu qua tuong tu nhau đoi voi cac benh tim mach va than. Khong co bang chung nao cho thay viec ket hop ACEI va ARB co mang lai hieu qua cao hon hay khong.


 Aspirin  Viec su dung aspirin đe ngan ngua benh tim mach la mot van đe con gay tranh cai. Aspirin đuoc khuyen dung o mot so nguoi co nguy mac benh tim mach cao, nhung chua co bang chung nao cho thay viec su dung aspirin thuong xuyen co the cai thien tinh trang benh o cac truong hop đai thao đuong chua co bien chung. Theo khuyen nghi cua ADA ve viec su dung aspirin (dua tren y kien thong nhat cua cac chuyen gia va kinh nghiem lam sang), nguoi truong thanh mac đai thao đuong co nguy co benh tim mach o muc trung binh (5–10% trong vong 10 nam) co the su dung aspirin lieu thap. Theo huong dan cua Anh va xu Wales do Vien Cham soc Suc khoe Quoc gia (NICE) ban hanh, khong nen chi đinh aspirin voi nguoi benh đai thao đuong loai 1 va loai 2 chua đuoc chan đoan la mac benh tim mach.


= Phau thuat =
O benh nhan đai thao đuong loai 2 beo phi, phau thuat giam can thuong la mot bien phap đieu tri hieu qua. Sau khi phau thuat, nhieu benh nhan co the duy tri đuong huyet o muc binh thuong ma khong can hoac chi can it thuoc, va ti le tu vong dai han cung giam xuong. Tuy nhien, phau thuat nay co nguy co tu vong ngan han, du chi o muc duoi 1%. Chua ro o chi so khoi co the la bao nhieu thi nguoi benh nen tien hanh phau thuat. Nen xem xet bien phap nay đoi voi nhung nguoi khong the kiem soat đuoc ca can nang va đuong huyet cua minh.
Co the xem xet phau thuat cay ghep tuy o nhung benh nhan đai thao đuong loai 1 gap phai cac bien chung nghiem trong, trong đo co nguoi bi benh than giai đoan cuoi can phai đuoc cay ghep than.


Chu thich Lien ket ngoai Đai thao đuong tren DMOZ
American Diabetes Association
IDF Diabetes Atlas
National Diabetes Education Program
ADA's Standards of Medical Care in Diabetes 2019
Polonsky KS (thang 10 nam 2012). "The past 200 years in diabetes". The New England Journal of Medicine. Quyen 367 so 14. tr. 1332–40. doi:10.1056/NEJMra1110560. PMID 23034021. S2CID 9456681.
"Diabetes". MedlinePlus. U.S. National Library of Medicine.