Tong thong Lien bang Nga (tieng Nga: Президент Российской Федерации, chuyen tu: Prezident Rossiyskoy Federatsii) la nguyen thu quoc gia thuc hien quyen hanh phap cua Nga. Tong thong la chu tich Hoi đong Nha nuoc Lien bang va la tong tu lenh toi cao cua Luc luong Vu trang Lien bang Nga.
Chuc vu tong thong hien đai bat nguon tu chuc vu tong thong Cong hoa Xa hoi chu nghia Xo viet Lien bang Nga. Nam 1991, Boris Yeltsin trung cu tong thong Cong hoa Xa hoi chu nghia Xo viet Lien bang Nga, la nguoi đau tien khong phai la đang vien Đang Cong san Lien Xo đuoc bau vao mot chuc vu quan trong cua Lien Xo. Ong đong vai tro quan trong trong su giai the Lien Xo va su thanh lap Lien bang Nga tu Cong hoa Xa hoi chu nghia Xo viet Lien bang Nga. Sau cuoc khung hoang hien phap Nga nam 1993 ve mot loat vu be boi va kha nang lanh đao cua Yeltsin, Hien phap Nga đuoc ban hanh vao nam 1993 van co hieu luc cho đen hien tai. Hien phap thanh lap mot he thong ban tong thong, trong đo Chinh phu Nga thuc hien quyen hanh phap, tach biet khoi tong thong.
Trong truong hop tong thong khong lam viec đuoc thi thu tuong giu quyen tong thong.
Tong thong co nhung nhiem vu va quyen han sau đay: thi hanh luat lien bang, bo nhiem bo truong, tham phan va đam phan đieu uoc quoc te. Tong thong cung co quyen an xa va hoan thi hanh an lien bang, trieu tap va ngung ky hop bat thuong cua Quoc hoi Lien bang trong nhung truong hop đac biet. Tong thong cung bo nhiem thu tuong va chi đao chinh sach đoi noi cung voi thu tuong.
Tong thong đuoc bau truc tiep voi nhiem ky sau nam. Truoc đay, Hien phap Nga han che tong thong khong đuoc giu chuc vu qua hai nhiem ky lien tiep nhung han che nay đa bi cac sua đoi hien phap nam 2020 thay đoi. Mot trong nhung sua đoi hien phap cho phep Vladimir Putin va Dmitry Medvedev giu chuc vu tong thong them hai nhiem ky bat ke so luong nhiem ky truoc đo. Tong cong đa co ba nguoi giu chuc vu tong thong. Thang 5 nam 2012, Vladimir Putin tro thanh tong thong thu tu; ong đuoc tai cu vao thang 3 nam 2018 va thang 3 nam 2024.


Lich su Sau Cach mang Thang Hai, Quoc hoi Lap hien Nga đuoc bau vao nam 1917. Quoc hoi Lap hien tuyen bo thanh lap Cong hoa Lien bang Dan chu Nga vao thang 1 nam 1918 va du lieu mot che đo cong hoa lien bang tong thong che hoac ban tong thong che, trong đo tong thong la nguyen thu quoc gia do quoc hoi bau ra theo qua nua so thanh vien cua ca hai vien, nhiem ky la mot nam. Tuy nhien, Quoc hoi Lap hien bi Bolshevik giai tan va mot che đo đoc tai mot đang đuoc thanh lap nen khong co ai đuoc bau vao chuc vu tong thong.
Boris Yeltsin len nam quyen voi lan song ky vong lon khong lau truoc khi Lien Xo sup đo. Thang 5 nam 1990, ong đuoc bau lam chu tich Xo viet Toi cao Cong hoa Xa hoi chu nghia Xo viet Lien bang Nga va tro thanh nguyen thu quoc gia. Sau khi chuc vu tong thong Lien Xo đuoc thanh lap, cac nuoc cong hoa cua Lien Xo cung bat đau ap dung che đo tong thong. Trong cuoc trung cau y dan Nga nam 1991, 71% cu tri bo phieu ung ho viec thanh lap chuc vu tong thong dan cu. Ngay 12 thang 6 nam 1991, Yeltsin trung cu tong thong Cong hoa Xa hoi chu nghia Xo viet Lien bang Nga voi 57% so phieu bau, tro thanh tong thong Nga đau tien đuoc nhan dan bau ra. Tuy nhien, Yeltsin đanh mat su ung ho sau mot loat cac cuoc khung hoang kinh te chinh tri vao thap nien 1990. Nhiem ky cua Yeltsin đuoc đanh dau bang nan tham nhung tran lan, su sup đo kinh te va nhung van đe chinh tri xa hoi to lon. Vao thoi điem man nhiem, Yeltsin co ty le ung ho la 2% theo mot so uoc tinh.
Trong suot nhiem ky tong thong va nhiem ky thu tuong thu hai, Vladimir Putin luon co ty le ung ho cao tu du luan Nga. Nen kinh te Nga phuc hoi sau khung hoang voi tong san pham noi đia tang 72% theo suc mua tuong đuong, ty le ngheo giam hon mot nua va muc luong trung binh hang thang tang 150% theo GDP thuc te. Tuy nhien, ong bi nhung nguoi bat đong chinh kien tai Nga, chinh phu nuoc ngoai va to chuc nhan quyen chi trich ve cach giai quyet cac xung đot o Chechnya va Dagestan, ho so nhan quyen, moi quan he voi cac nuoc cong hoa cua Lien Xo cu va moi quan he voi nhung đau so co quyen luc, anh huong cao trong chinh phu va nen kinh te Nga. Đien Kremlin coi đay la mot loat cac cuoc tan cong tuyen truyen chong Nga do nhung đoi thu phuong Tay va cac đai gia đau so luu vong dan dung.
Medvedev đuoc bo nhiem lam pho thu tuong thu nhat vao ngay 14 thang 11 nam 2005. Nguyen la chanh van phong cua Vladimir Putin, ong cung la chu tich hoi đong quan tri Gazprom nhiem ky thu hai tu nam 2000. Ngay 10 thang 12 nam 2007, ong đuoc đang Nuoc Nga Thong nhat khong chinh thuc ung ho lam ung cu vien tong thong trong cuoc bau cu nam 2008. Ong đuoc chinh thuc đe cu vao ngay 17 thang 12 nam 2007. Medvedev đuoc su ung ho cua Tong thong Vladimir Putin va nhung đang ung ho Putin. La mot nha ky tri va tung la đoi thu cua Sergey Ivanov, Medvedev chua tung giu chuc vu dan cu nao. Sau khi trung cu, Medvedev bo nhiem Putin lam thu tuong. Nam 2012, Putin trung cu tong thong va bo nhiem Medvedev lam thu tuong.


Quy trinh bau cu = Tieu chuan =
Ung cu vien tong thong phai co quoc tich Nga, đu 35 tuoi tro len, đa thuong tru tai Nga it nhat 25 nam. Sau sua đoi hien phap nam 2020, yeu cau thoi gian thuong tru tai Nga tang tu 10 nam len 25 nam va ung cu vien tong thong khong đuoc co quoc tich nuoc ngoai hoac giay phep cu tru nuoc ngoai.
Hien phap Nga quy đinh khong ai đuoc giu chuc vu tong thong qua hai nhiem ky. Truoc đay, hien phap chi gioi han tong thong khong đuoc giu chuc vu qua hai nhiem ky lien tiep. Quy đinh moi đuoc đua ra trong sua đoi hien phap nam 2020, cho phep tong thong đuong nhiem va cac nguyen tong thong giu chuc vu them hai nhiem ky nua.


= Bau cu =
Bau cu tong thong đuoc quy đinh tai Luat Bau cu tong thong va Cac đam bao co ban ve quyen bau cu. Hoi đong Lien bang quyet đinh to chuc bau cu tong thong.  Trong truong hop Hoi đong Lien bang khong to chuc bau cu tong thong theo đung thoi han thi Uy ban Bau cu Trung uong to chuc bau cu tong thong. Ngay bau cu la Chu Nhat thu hai cua thang. Moi phe phai trong Duma Quoc gia đeu co quyen đe cu mot ung cu vien tong thong.
Nhiem ky tong thong đuoc keo dai tu bon đen sau nam vao nam 2008 trong thoi gian nhiem ky cua Dmitry Medvedev. Tong thong đuoc bau theo he thong hai vong. Neu khong co ung cu vien nao gianh đuoc qua nua tong so phieu bau o vong đau tien, vong bau cu thu hai se đuoc to chuc giua hai ung cu vien co nhieu phieu bau nhat. Cuoc bau cu tong thong gan đay nhat đuoc to chuc vao nam 2024 va cuoc bau cu tiep theo du kien đuoc to chuc vao nam 2030.


= Nham chuc =

Đieu 82 Hien phap Nga quy đinh tong thong tuyen the nham chuc nhu sau:Toi xin tuyen the khi thuc hien quyen luc cua Tong thong Lien bang Nga, toi se ton trong va bao ve cac quyen con nguoi va quyen cong dan, tuan thu va bao ve Hien phap Lien bang Nga, bao ve chu quyen, đoc lap, an ninh, toan ven cua Nha nuoc va trung thanh phuc vu nhan dan.


= Khuyet tong thong =
Chuc vu tong thong bi khuyet trong nhung truong hop sau: qua đoi, tu chuc va bi bai nhiem. Trong truong hop tong thong khong the thuc hien nhiem vu thi thu tuong giu quyen tong thong cho đen khi tong thong moi đuoc bau ra.


Bieu tuong Sau khi tuyen the nham chuc, tong thong đuoc trao cac bieu tuong cua tong thong đe the hien chuc vu tong thong va đuoc su dung trong nhung dip đac biet.


= Day chuyen tong thong =

Day chuyen tong thong la bieu tuong đau tien đuoc cap cho tong thong. Bieu tuong trung tam cua day chuyen la chu thap đo cua Huan chuong Cong lao To quoc, voi hai canh co kich thuoc bang nhau, mang quoc huy Nga. O mat sau cua chu thap la ba chu "Loi ich, Danh du va Vinh quang" trong mot vong tron. Mot vong hoa vang ket noi chu thap voi phan con lai cua day chuyen tong thong. Day chuyen co 17 lien ket, trong đo chin lien ket la quoc huy Nga, tam lien ket la dau hoa thi, cung mang ba chu "Loi ich, Danh du va Vinh quang". Tai le tuyen the nham chuc cua Vladimir Putin, day chuyen tong thong đuoc đat tren mot chiec goi đo o phia ben trai cua buc phat bieu. Theo trang web cua tong thong, day chuyen tong thong o Đien Kremli va chi đuoc su dung trong nhung dip nhat đinh.


= Co hieu tong thong =
Co hieu tong thong la quoc ky Nga hinh vuong, o giua co quoc huy Nga, ben ngoai la vien vang. Co hieu tong thong đuoc treo trong van phong cua tong thong, tai Đien Kremli, nhung co quan nha nuoc khac va trong khi tong thong di chuyen bang xe trong nuoc. Phien ban co hieu tong thong co ty le 2:3 đuoc su dung khi tong thong o tren bien. Co hieu tong thong la bieu tuong đuoc su dung nhieu nhat đe bieu thi su hien dien cua tong thong.


= Ban sao đac biet cua hien phap =
Tong thong co mot ban sao đac biet cua Hien phap Nga, đuoc su dung trong le tuyen the nham chuc. Ban sao nay co bia cung mau đo, chu mau vang va quoc huy Nga mau bac. Ban sao đac biet đuoc luu giu tai Thu vien Tong thong.


= Nhac hieu tong thong =

Nhac hieu cua tong thong đuoc cu rieng cho tong thong khi tong thong buoc vao mot đia điem hoac tham gia mot su kien.


Nhiem vu va quyen han = Bao ve hien phap =
Tong thong la nguoi bao ve hien phap va he thong phap luat, co nhiem vu đam bao rang cac hien phap, luat va quy đinh cua cac vung lanh tho cau thanh Lien bang Nga tuan thu Hien phap Nga va luat lien bang.


= Bo nhiem =
Tong thong bo nhiem nhung quan chuc cap cao. Đe cu cua tong thong đuoc Quoc hoi Lien bang phe chuan. Truoc Hoi đong Lien bang, tong thong trinh đe nghi bo nhiem tham phan Toa an Hien phap,Toa an Toi cao va tong kiem sat truong. Đe nghi mien nhiem tong kiem sat truong cung phai đuoc trinh truoc Hoi đong Lien bang. Truoc Duma Quoc gia, tong thong trinh đe nghi bo nhiem, mien nhiem chu tich Ngan hang Trung uong.


= Lap phap =
Tong thong co quyen quyen trinh du luat truoc Quoc hoi Lien bang va quyen ky ban hanh hoac phu quyet du luat. Tong thong co quyen đinh chi viec thi hanh luat va quy đinh cua cac co quan hanh phap cua cac vung lanh tho cau thanh Nga trai voi Hien phap, luat lien bang hoac nghia vu quoc te cua Nga, hoac vi pham quyen con nguoi, quyen dan su va chinh tri cho đen khi toa an co tham quyen xem xet van ban.
Tong thong co quyen ban hanh sac lenh, mien la sac lenh đo khong trai voi luat lien bang va đia phuong hien hanh, cac đieu uoc quoc te cua Nga hoac Hien phap Nga. Tong thong co quyen an xa, hoan thi hanh an lien bang, trieu tap va ngung ky hop bat thuong cua Quoc hoi Lien bang trong nhung truong hop đac biet. Tong thong quyet đinh to chuc bau cu Duma Quoc gia, giai tan Duma Quoc gia trong mot so truong hop va quyet đinh trung cau y dan.


= Đoi noi =
Tong thong co quyen quyet đinh nhung nguyen tac co ban cua chinh sach đoi noi ve cac muc tieu, muc đich ngan han, trung han va dai han. Tren thuc te, tong thong quyet đinh chinh sach đoi noi cung voi thu tuong va chinh quyen lien bang. Tong thong va Chinh phu Nga thi hanh chinh sach đoi noi trong pham vi tham quyen cua minh. Tong thong ban hanh van ban ve du thao luat hien phap lien bang, du luat lien bang va cac la thu giai thich ly do phu quyet du luat lien bang nham the hien quan điem co ban cua tong thong ve cac van đe đoi noi.


= Đoi ngoai =

Tong thong thuc hien chinh sach đoi ngoai cua Nga. Tong thong quyet đinh quan he ngoai giao cua Nga cung voi thu tuong va chinh phu lien bang, thay mat cho Nga ve đoi ngoai, tien hanh đam phan va ky van ban phe chuan đieu uoc quoc te. Tong thong bo nhiem va trieu hoi đai dien ngoai giao cua Nga o nuoc ngoai va cac to chuc quoc te sau khi thao luan voi cac uy ban, hoi đong cua hai vien Quoc hoi Lien bang.


= Tong tu lenh =

Đieu 87 Hien phap Nga quy đinh tong thong la tong tu lenh toi cao Luc luong Vu trang Lien bang Nga. Tong thong ban hanh cac chi thi quan su, xay dung chinh sach quoc phong va bo nhiem Bo tu lenh toi cao Luc luong Vu trang Lien bang.
Ngoai ra, tong thong co quyen ra lenh tong đong vien hoac đong vien cuc bo, ra lenh thiet quan luat, chi huy nganh cong nghiep chien tranh va ban hanh cac quy đinh ve chien tranh.


= Nghi le =
Tong thong tang thuong giai thuong huan chuong, huy chuong, cac giai thuong nha nuoc, danh hieu vinh du nha nuoc cua Nga cho nhung ca nhan co đong gop trong cac linh vuc quoc phong, xay dung nha nuoc, kinh te, khoa hoc, van hoa, nghe thuat, giao duc, y te , an toan cong cong, bao ve quyen va tu thien. Cac giai thuong nha nuoc cua Nga bao gom danh hieu Anh hung Lien bang Nga, Anh hung Lao đong Lien bang Nga. Tong thong co quyen thanh lap cac danh hieu, giai thuong nha nuoc moi va la nguoi tang thuong nhung danh hieu nay trong mot buoi le chinh thuc. Uy ban Giai thuong Nha nuoc giup tong thong đanh gia ho so nhung nguoi co kha nang đuoc trao tang giai thuong.


Noi o va lam viec chinh thuc Thuong vien Đien Kremli o Moskva la noi o va lam viec chinh cua tong thong (con đuoc goi la Toa nha so 1). Đoi voi cac buoi le va cuoc hop chinh thuc, tong thong co the su dung Đai Cung đien Kremli. Truoc đay, tong thong cung co the su dung Toa nha Hanh chinh so 14 nhu mot noi o du phong nhung toa nha bi do vao nam 2016.
Tong thong co mot so noi nghi duong ben ngoai Moskva:

Nha cong vu cua Rus o Tver
Cung đien Constantine o Sankt-Peterburg, đuoc phuc dung nhan ky niem 300 nam thanh lap Sankt-Peterburg
Bocharov Ruchey o Sochi, la biet thu mua he cua tong thong
Chupa Shuyskaya, cach Petrozavodsk 25 km
Dolgiye Borody, cach Valday, Novgorod 20 km
Vien đieu duong Volzhskiy Utyos tren bo Ho chua Kuybyshev
Trung tam du lich Tantal tren bo song Volga, cach Saratov 25 km
Sosny tren bo song Yenisei, gan Krasnoyarsk.
Hutora Angarskie, cach Irkutsk 47 km
Maly istok o Yekaterinburg


Di chuyen Gara chuyen dung, mot đon vi truc thuoc Co quan Bao ve Lien bang, cung cap phuong tien di chuyen cho tong thong va xe o to cong vu cua tong thong.

Limousine
Aurus Senat – xe chinh
Mercedes-Benz S600 Pullman Guard
Xe ho tong
Mercedes-Benz (bao gom G-Class)
Chevrolet
Xe mo to ho tong danh du
BMW

Hang hang khong Rossiya thuc hien chuyen bay chuyen co cua tong thong.

Đoi voi chuyen bay đuong dai:
Ilyushin Il-96-300PU (đuong dai) – may bay chinh
Ilyushin Il-62 M (đuong dai)
Dassault Falcon 900 (đuong dai)
Tupolev Tu-154 (tam trung)
Yakovlev Yak-40 (tam ngan)
Tupolev Tu-214PU
May bay truc thang:
Mil Mi-8
Nam 2013, mot bai đap may bay truc thang đuoc xay dung tai Đien Kremli voi chi phi xay dung la 200 trieu rup Nga (khoang 6,4 trieu đo la My), nam trong Vuon Tainitsky gan cac buc tuong ben ngoai.


Hau man nhiem Nam 2020, Hien phap Nga đuoc sua đoi, quy đinh nguyen tong thong đuoc huong quyen mien tru, tru khi bi bai nhiem theo thu tuc luan toi. Quyen mien tru nay co the bi bai bo theo quy trinh tuong tu nhu thu tuc luan toi. Ngoai ra, nguyen tong thong co quyen lam thanh vien Hoi đong Lien bang suot đoi, tru khi bi bai nhiem theo thu tuc luan toi.


Danh sach tong thong Nga Xem them Danh sach nguyen thu quoc gia Nga
Đe nhat phu nhan Nga
Thu tuong Nga
Nuoc Nga duoi thoi Vladimir Putin
Tong thong Lien Xo
Tong Bi thu Đang Cong san Lien Xo
Van phong Tong thong Nga


Tham khao Lien ket ngoai Website chinh thuc