Rua man la mot mon an co nguon goc tu mien Trung Viet Nam voi thanh phan chinh la thit cho, rieng, sa, mam tom, ruou gao. Đay la mot mon an quen thuoc cua nguoi mien Bac, đong thoi la mot trong bay mon an co ban lam tu thit cho. Nhung bien the rua man khong lam tu thit cho thuong đuoc goi la gia cay.


Nguon goc va ten goi Rua man co nguon goc tu xu Nghe voi nhieu ten goi, co noi goi la nhua man hoac ruou man. Ten goi ruou man thuong đuoc cho la do mon an nay co mot thanh phan chinh la ruou. Y kien khac cho rang "nhua man" moi la ten goi đung vi mon an co mau giong nhu nhua cua cay man hau. Rua man la mot trong bay mon an co ban lam tu thit cho va pho bien o mien Bac Viet Nam.


Che bien Nguyen lieu chinh đe che bien rua man la thit cho, thuong la cay to khoang 1 nam tuoi tro len nhung khong qua non, rieng, sa, vo quyt tat kho hoac la quyt, nghe tuoi, ruou gao hoac dua tuoi, moi so gia vi thong thuong nhu mam tom, mat mia, cung mot so gia vi tuy chon nhu la mo long, ngo gai, ot bot, dau an, hung liu. Đoi khi con co them mot lop bong rang.
Thit cho cao sach long đem đi thui cho đen khi chin vang, thit hoi san lai, cao sach, rua ky roi đem thai mieng. Rieng cao sach vo, rua sach, thai lat khuc non, đem luoc qua đe giam đo cay, rieng gia gia nat voi sa, nghe tuoi, vo quyt tat thai chi, đo ruou, hung liu vao quay đeu, vat lay nuoc bo ba. Co the cho them bot ot tuy khau vi. Sau đo uop hon hop đa bo ba voi thit va tron đeu trong mot gio cho thit ngam gia vi.
Phi hanh, toi roi cho thit cho vao xao đen khi san lai, sau đo cho nuoc dua tuoi hoac mot luong ruou vao đun voi lua lon đen khi soi thi vot het bot. Đe lua nho đen khi gan can het nuoc, thinh thoang đao đeu. cho đen khi thit mem. Nuoc rua man phai sen set thi thit moi thom ngon. Khi dung bua co the an kem voi la mo. Mon nay thuong dung lam moi nhau, hay an voi com hoac an voi bun kem rau song. Muon bao quan lau co the đong vao mot chiec hop vuong, goi lai bang đat set roi nung voi trau cho đen khi đat set cung, khi can dung lai chi viec bo vao noi va ham, thit se nhu moi.


Bien the Ben canh cho rua man thi mon an nay con co mot so bien the khac, thuong đuoc biet đen voi ten goi gia cay. Mot so mon rua man gia cay pho bien bao gom thit de rua man, thit meo rua man, thit vit rua man, thit chuot rua man, thit lon rua man. Voi thit chuot, nguoi che bien thuong dung mot so nguyen lieu khac nhu đau phu, nuoc chao, la ram. Con voi thit lon, thanh phan chinh thuong la gio lon nen mon an con đuoc goi la gio heo nau ruou man hay chan gio nau rua man. O vung Nghe Tinh, nguoi ta dung ca thit chim nhu chim coi, giang giang đe che bien rua man thay cho thit cho.


Trong van hoa dan gian Trong van hoa dan gian Viet Nam co cau tuc ngu "ga lot giau, cho sau bat". Theo Nguyen Đuc Duong, trong Tu đien Tuc ngu Viet cau nay co nghia la: "Ga thi chi nen an thit khi vua lot qua bo giau; cho thi chi nen an thit khi moi đanh đuoc sau bat tiet canh". Tuy nhien, Pho Giao su, Tien si Pham Van Tinh co cach nhin khac. Ong nhan đinh rang đoi voi thit cho, rua man cung voi nuong, cha hay hap pho bien hon so voi lam tiet canh. Do đo, cau tuc ngu tren co the am chi mon rua man.


Xem them Thit cho
Gia cay
Nhau


Tham khao = Ghi chu =


= Chu thich =


= Thu muc =
Vu, Ngoc Khanh (2002). Van hoa am thuc Viet Nam. Nha xuat ban Lao đong.