Robert II (2 thang 3, 1316 – 19 thang 4, 1390) cai tri voi vuong hieu Vua cua nguoi Scots tu 1371 cho đen khi qua đoi, la vi quan vuong đau tien cua Nha Stewart. Ong la con trai cua Walter Stewart, High Steward thu sau cua Scotland va Marjorie Bruce, con gai cua Robert the Bruce voi nguoi vo đau tien cua Bruce la Isabella xu Mar.
Edward Bruce, em trai cua Robert the Bruce, đuoc tan phong thai đe ke thua ngoi vua nhung ong ta chet ma khong co con cai ngay 3 thang 12 nam 1318 tai tran Dundalk thuoc Ireland. Marjorie qua đoi truoc đo it lau vi tai nan xe ngua – co the la vao nam 1317. Nghi vien chon nguoi con trai truong cua ba, Robert Stewart, lam nguoi thua ke, nhung du luat bi pha vo boi vao ngay 5 thang 3 nam 1324 cung su chao đoi cua mot hoang tu, David, con vua Robert voi nguoi vo thu hai, Elizabeth de Burgh. Robert Stewart ke thua tuoc vi High Steward cua Scotland sau cai chet cua phu than ngay 9 thang 4 nam 1326, va Nghi vien hop vao thang 7 nam 1326 quyet đinh rang cau be Steward la nguoi ke vi neu hoang tu David chet ma khong co nguoi thua ke. Nam 1329, Vua Robert I bang ha va cau be David sau tuoi ke vi ngai vang cung Sir Thomas Randolph, Ba tuoc Moray đuoc bo nhiem lam Ho quoc cong cua Scotland.
Edward Balliol, con cua Vua John Balliol, nhan đuoc su ung ho tu cac quy toc Anh va Scotland co thu oan voi Robert I, đa xam lang Scotland va đanh bai quan đoi nha Bruce mot tran lon ngay 11 thang 8 nam 1332 tai Dupplin Moor va Halidon Hill ngay 19 thang 7 nam 1333. Robert bai tran o Halidon, noi ma chu va cung la nguoi giam ho cu cua ong, Sir James Stewart, bi giet hai. Sau tran nay, đat đai cua Robert o mien tay bi Balliol giao cho can than ung ho minh la David Strathbogie, voi tuoc vi Ba tuoc Atholl. Robert lanh nan o trong phao đai cua Lau đai Dumbarton o cua song Clyde va hop quan voi chu cua ong, Vua David. Thang 5 nam 1334 David bo tron sang Phap, đe lai Robert va John Randolph, Ba tuoc Moray thu 3 lam Ho quoc cong bao ve đat nuoc. Robert đa thanh cong khi chiem lai nhung lanh đia cu sau khi Randolph bi quan Anh bat vao thang 7 nam 1335, nhung lai mot lan nua ong bi tan cong boi quan cua Balliol va Vua Edward III cua Anh. Đieu nay dan toi viec Robert xung than voi Balliol va quoc vuong Anh va co the giai thich vi sao ong lai đuoc phong lam Ho quoc cong vao thang 9 nam 1335. Chuc Ho quoc đuoc chuyen giao cho Sir Andrew Murray xu Bothwell nhung sau khi ong ta chet vao nam 1338 Robert mot lan nua tro lai nam quyen cho đen khi Vua David tro ve tu nuoc Phap vao thang 6 nam 1341. Robert ho tong David trong tran chien o Neville's Cross ngay 17 thang 10 nam 1346 nhung ong va Patrick Dunbar, Ba tuoc xu March tron thoat trong khi David bi bat lam tu binh. Thang 10 nam 1357, nha vua đuoc phong thich sau hon 10 nam bi giam cam khi Nghi vien đong y tra 100,000 marks tien chuoc.
Robert ket hon voi Elizabeth Mure khoang nam 1348, sinh đuoc 4 trai 2 gai. Cuoc hon nhan tiep theo cua ong voi Euphemia de Ross nam 1355 co 2 trai 2 gai va do đo gay ra tranh chap quyen ke vi sau nay. Robert tham gia vao cuoc noi day chong lai David nam 1363 nhung lai than phuc khi biet đieu nay se đe doa đen quyen ke thua ngoi vua cua minh. Nam 1364, David đua ra đe xuat len quoc hoi theo đo se huy bo hoan toan so tien chuoc con thieu vua Anh neu mot thanh vien gia toc Plantagenet tro thanh nguoi thua ke ngai vang Scotland neu nha vua chet khong con cai. Đe xuat bi huy bo va Robert ke thua ngoi vua o tuoi 55 sau cai chet đot ngot cua David nam 1371. Nguoi Anh van kiem soat mot vung đat rong lon o Lothians va vung bien gioi nen Vua Robert cho phep cac ba tuoc mien nam co the tu do hanh đong đe chong lai quan Anh gianh lai lanh tho cua minh, ong ngung giao thuong voi Anh va chuan bi ki hiep uoc voi Phap. Truoc nam 1384, nguoi the Scots đa gianh lai hau het đat đai bi mat, nhung sau khi cuoc đam phan Anh - Phap dien ra, Robert khong muon đay Scotland va cuoc chien tranh nua va co y đinh đam phan ve mot hiep uoc hoa binh. Chinh sach hoa binh cua Robert tro thanh mot trong nhung nguyen nhan dan toi cuoc đao chinh nam 1384 khien ong bi mat quyen luc, đau tien la vao tay con trai truong cua ong, John, Ba tuoc Carrick, ve sau la Vua Robert III, va đen nam 1388 roi vao tay em trai cua John, Robert, Ba tuoc xu Fife, ve sau la Quan cong Albany thu 1. Robert II qua đoi tai Lau đai Dundonald nam 1390 va đuoc an tang tai Scone Abbey.


Nguoi thua ke Robert Stewart, chao đoi nam 1316, la con duy nhat cua Walter Stewart, High Steward cua Scotland va con gai Vua Robert I la Marjorie Bruce, ba mat co the la vao nam 1317 do tai nan xe ngua. Ong đuoc nuoi day boi mot quy toc Gaelic o lanh đia cua nha Stewart thuoc Bute, Clydeside, va o Renfrew. Nam 1315 Nghi vien đa tuoc quyen ke vi cua Marjorie va trao no cho em trai nha vua, Edward Bruce. Edward bi giet tai Tran Faughart, gan Dundalk ngay 14 thang 10 nam 1318, buoc Nghi vien phai voi vang quyet đinh đe đen thang 10 thi cong bo du luat quy đinh con trai cua Marjorie, Robert, la nguoi thua ke neu nhu nha vua chet ma khong co con noi. Su chao đoi cua hoang tu David, vao ngay 5 thang 3 nam 1324 đa phe đi quyen ke vi cua Robert Stewart, nhung Nghi vien hop mot lan nua tai Cambuskenneth vao thang 7 nam 1326 khoi phuc quyen ke vi cho ong trong truong hop David chet ma khong co nguoi thua ke. Quyen thua ke nay đuoc đanh đoi bang cac lanh đia o Argyll, Roxburghshire va Lothians.


High Steward cua Scotland = Chien tranh gianh đoc lap =

Chien tranh gianh đoc lap thu nhat bat đau duoi thoi Vua John Balliol. Trieu đai ngan ngui cua ong ta bi bao phu boi quyen chua te ma Edward I nuoc Anh ap đat len Scotland. Cac lanh chua Scotland đi đen quyet đinh rang chi co chien tranh moi co the thoat khoi su khong che cua nha vua Anh đoi voi vuong quyen cua nha Balliol va ho đi đen mot hiep uoc voi Phap quoc vao thang 10 nam 1295. Nguoi Scots tien quan vao nuoc Anh vao thang 3 nam 1296 - hanh đong nay cung voi hiep uoc ki voi Phap đa khien vua Anh tuc gian va tien hanh xam luoc Scotland, bat đau tu Berwick ngay 30 thang 3, sau đo quan Anh đanh bai quan Scotland o tran Dunbar ngay 27 thang 4. John Balliol đau hang Edward va bi truat ngoi truoc khi tro thanh tu nhan trong toa thap London. Mac du vay, nhung cuoc noi day do William Wallace va Andrew Moray lanh đao van dung danh nghia cua Vua John Balliol. Sau khi ho bi giet hai, Robert the Bruce tiep tuc khang chien chong Anh va cuoi cung đa đanh bai quan đoi cua Edward II cua Anh roi tu minh tuyen bo chu quyen đoi voi ngai vang Scotland.
David Bruce, khi đo 5 tuoi, len ngoi vua ngay 7 thang 6 nam 1329 sau cai chet cua phu than Robert. Walter Steward chet truoc đo vao ngay 9 thang 4 nam 1327, va cau be mo coi 11 tuoi Robert len thay va đuoc su bao ho cua nguoi chu, Sir James Stewart xu Durrisdeer, ong nay cung voi Thomas Randolph, Ba tuoc Moray, va William Lindsey, Tong Giam muc St Andrews đuoc bo nhiem lam Ho quoc cong cua vuong quoc. Viec David len ngoi dan đen chien tranh gianh đoc lap lan thu 2 đe doa đen vi tri thua ke cua Robert. Nam 1332, Edward Balliol, con trai cua John Balliol, đem quan tuyen chien voi vuong quyen cua nha Bruce voi su ho tro ngam tu Vua Edward III cua Anh va nhung 'nguoi bi tuoc san nghiep'. Quan cua Edward Balliol đanh bai quan đoi ung ho Bruce hai tran lon o Dupplin Moor ngay 11 thang 8 nam 1332 va Halidon Hill ngay 19 thang 7 nam 1333, chang trai Robert 17 tuoi đa tham gia vao hai tran chien nay. Đat đai cua Robert bi Balliol chiem lay va trao cho David Strathbogie, tuoc hieu ba tuoc Atholl, nhung Robert tron thoat va lui ve co thu trong Lau đai Dumbarton cung la noi Vua David đang tru an. Rat it cac phao đai cua quan Scotland con giu đuoc sau mua đong nam 1333 — chi con cac lau đai Kildrummy (tran giu la Christian Bruce, chi cua Robert I va la vo cua Andrew Murray xu Bothwell), Loch Leven, Loch Doon, va Urquhart van con chong cu voi luc luong cua Balliol.

Thang 5 nam 1334, tinh hinh tro nen toi te đoi voi nha Bruce va David II phai lanh nan sang Phap. Robert bat đau gianh lai mot so đat đai o mien tay Scotland. Strathbogie quay sang ung ho nha Bruce sau nhung bat đong voi nhung nguoi 'bi tuoc san nghiep' nhung su mau thuan gay gat giua ong ta voi Randolph dan đen viec Quoc hoi hop tai Lau đai Dairsie đau nam 1335. Tai đo Strathbogie nhan đuoc su ung ho tu phia Robert. Strathbogie mot lan nua đoi phe va xung than voi nha vua Anh vao thang 8 nen đuoc phong lam Nguoi bao ho cua Scotland. Duong nhu Strathbogie cung thuyet phuc Robert xung than voi Edward va Balliol—Sir Thomas Gray, trong tac pham Scalacronica cua minh ghi nhan rang ong đa thuc su hanh đong nhu vay - đieu nay co the giai thich vi sao ong đuoc phong chuc Ho quoc cong vao thoi điem đo. Cuoc khang chien cua phe Bruce chong lai Balliol duong nhu that bai vao nam 1335 nhung cuc dien đa xoay chuyen voi su xuat hien cua Sir Andrew Murray xu Bothwell trong Tran Culblean. Murray bi bat nam 1332, tu chuoc than nam 1334, va ngay lap tuc dan quan ve phia bac bao vay Lau đai Dundarg thuoc Buchan đang nam duoi su kiem soat cua Sir Henry de Beaumont, va lau đai that thu ngay 23 thang 12 nam 1334. Murray đuoc bo nhiem lam Ho quoc cong tai Dunfermline suot giai đoan 1335 - 1336 trong luc đang bao vay Lau đai Cupar o Fife. Ong qua đoi trong toa lau đai Avoch nam 1338 va Robert lai nam quyen Ho quoc. Chien dich cua Murray đat dau cham het cho moi hi vong kiem soat hoan toan mien Nam Scotland cua Edward III va that bai cua Edward trong cuoc vay ham Dunbar Castle keo dai 6 thang đa chung minh đieu nay. Balliol mat đi rat nhieu nguoi ung ho khi ho nga sang phe Bruce va luc luong quan Anh gap that bai truoc quan Scots—Cupar vao mua xuan va mua ha nam 1339, Perth đuoc gianh lai boi Robert cung trong nam 1339 va Edinburgh đuoc William, Ba tuoc Douglas chiem đuoc vao thang 4 nam 1341.
John Randolph, đuoc nguoi Anh phong thich sau cuoc trao đoi tu nhan nam 1341, đen yet kien David II o Normandy truoc khi tro ve Scotland. Va Randolph tro thanh can than cua nha vua, David II khong tin Robert Stewart vi ong nam qua nhieu quyen luc voi danh nghia nguoi thua ke va Ho quoc cong cua Scotland. Đau thang 6 nam 1341, vuong quoc đa đu on đinh cho phep nha vua co the tro ve trong khi cac quy toc nha Bruce đa cai thien đang ke quyen luc cua ho. Ngay 17 thang 10 nam 1346, Robert ho tong David tham chien tai Neville's Cross, noi cac quy toc Scotland bao gom ca Randolph, tu tran—David II bi thuong va bi bat lam tu binh trong khi Robert va Patrick, Ba tuoc March tron thoat khoi chien truong.


= Vua David bi bat =

Voi viec nha vua bi giam cam o Anh va Randolph chet, quyen Bao ho mot lan nua roi vao tay Robert. Nam 1347 ong co mot buoc tien quan trong khi chinh thuc hop thuc oa bon đua con trai, John, Ba tuoc Carrick (tuong lai la vua Robert III), Walter, Huan tuoc Fife (mat 1362), Robert (tuong lai la Quan cong xu Albany) va Alexander, Huan tuoc Badenoch (tuong lai la Ba tuoc Buchan), va sau con gai bang viec thinh cau Giao hoang Clement VI cho phep ong ket hon can huyet voi Elizabeth Mure.

Mac du la tu binh cua nguoi Anh, David van giu đuoc anh huong tai Scotland va Robert bi Nghi vien tuoc bo cuong vi Ho quoc cong, thay vao đo la cac ba tuoc xu Mar va Ross va Huan tuoc Douglas — nhung khong đuoc bao lau Robert mot lan nua đuoc Nghi vien bo nhiem vao chuc Ho quoc vao thang 2 nam 1352. David bi đua đen Nghi vien đe noi voi Robert va cac thanh vien Three Estates đieu kien đe cuu thoat cho nha vua. Khong đoi hoi tien chuoc, nhung nguoi Anh đoi nguoi Scotland phai lap hoang tu Anh la John xu Gaunt lam nguoi ke vi. Hoi đong bac bo yeu cau tren, vi Robert phan đoi bat ki du đinh nao đe doa đen quyen ke vi cua ong. Nha vua khong con lua chon nao khac ngoai viec tiep tuc tro ve lam tu binh — su gia Anh Henry Knighton viet ve su kien nay nhu sau: ... Nguoi Scots tu choi cong nhan vua cua ho tru phi ong ta hoan toan tu bo moi anh huong cua nuoc Anh, va cung tuong tu tu choi xung than. Va ho canh bao ong ta rang ho se chang nhung khong chuoc ong ta ma con khong cho phep ong ta đuoc chuoc tru phi ong ta tha thu cho moi hanh vi cua ho, nhung đieu hai ma ho đa gay ra, va tat ca cac toi loi cua ho trong suot thoi gian [vua] bi giam cam, va ong ta phai đam bao an toan cho ho, hoac neu khong ho đe doa se chon mot vi vua khac đe lanh đao ho. 
Truoc 1354 cuoc đam phan nham ban đen viec giai thoat cho nha vua len đen đinh điem, voi yeu sach tien chuoc la 90,000 marks se đuoc tra dan trong 9 nam, đam bao bang viec 20 quy toc lam con tin, đuoc phia Scotland đong y —tuy nhien thoa thuan nay bi pha huy boi Robert khi ong lay danh nghia nguoi Scotland ki voi Phap mot ban hiep uoc chong Anh nam 1355. Vu bat giu Berwick cung voi su hien dien cua nguoi Phap tren đat Anh khien Edward III quyet đinh dung quan tran ap nguoi Scots — vao thang 1 nam 1356 Edward dan quan tien ve phia đong-nam Scotland va chiem giu Edinburgh va Haddington cung phan lon Lothians trong chien dich đuoc goi la 'Burnt Candlemas'. Sau chien thang cua Edward truoc quan Phap vao thang 9, nguoi Scotland tiep tuc đam phan ve viec giai thoat cho David va quyet đinh cuoi cung đuoc đua ra vao thang 10 nam 1357 voi Hiep uoc Berwick. Theo đieu khoan đo đe đoi lai su tu do cho David, tien chuoc la 100,000 marks se đuoc chi tra đinh ki trong thoi gian 10 nam nhung chi co 2 nam đau tien chuoc đuoc tra đay đu va phan con lai khong bao gio đuoc tra cho đen 1366. Viec phia Scotland khong tuan hanh hiep uoc Berwick khien Edward co ly do đe đua ra yeu sach ve nguoi thua ke ngoi vua Scotland la nguoi cua Plantagenet — đieu nay bi Hoi đong quoc gia Scotland va co the la ban than Robert bac bo. Đieu nay co the la nguyen nhan dan toi mot cuoc noi loan ngan vao nam 1363 đuoc lanh đao boi Robert va cac ba tuoc xu Douglas va March. Su vien tro cua nguoi Phap sau đo khong đu khien cho David quay sang phe cua ho va Scotland duy tri nen hoa binh tuong đoi voi Anh cho đen khi nha vua bat ngo bang ha vao ngay 21 thang 2, 1371.


Vua cua nguoi Scots = Cung co nen thong tri cua ban than va nha Stewart =

David đuoc an tang tai Tu vien Holyrood va gan nhu ngay sau đo cuoc noi day cua William, Ba tuoc Douglas đa lam tri hoan le đang quang cua Robert II cho đen ngay 26 thang 3 nam 1371. Nguyen do cua su kien nay van chua ro rang nhung co the la lien quan đen quyen ke vi cua Robert, hoac nham đe chong lai George Dunbar, Ba tuoc xu March va Quan Chanh an mien Nam, Robert Erskine. Tinh hinh đuoc đuoc giai quyet khi Robert ga con gai Isabella cho con trai cua Douglas, James va cho Douglas thay the Erskine lam Quan Chanh an phia nam xu Forth. Viec Robert len ngoi cung anh huong đen nhieu quan trong than duoi trieu David II. Noi bat la, em trai cua George Dunbar la John Dunbar, Huan tuoc Fife bi mat phong hieu o Fife va con trai cua Sir Robert Erskine, Sir Thomas Erskine mat quyen kiem soat Lau đai Edinburgh.
Nha Stewart cai thien đang ke quyen luc cua minh o phia tay, o Atholl, va o mien vien bac: cac lanh đia ba tuoc xu Fife va Menteith đuoc trao cho con trai thu hai con song sot cua Robert II cung co ten la Robert, cac lanh đia ba tuoc Buchan va Ross (cung voi quyen quan tri Badenoch) trao cho hoang tu thu tu Alexander va cac lanh đia ba tuoc Strathearn va Caithness trao cho con trai truong tu cuoc hon nhan thu hai, David. Cac con re cua Vua Robert la John MacDonald, Huan tuoc Isles, John Dunbar, Ba tuoc Moray va James, sau tro thanh Ba tuoc Douglas đoi thu hai. Cac con trai cua Robert la John, Ba tuoc Carrick, Hoang thai tu, va Robert, Ba tuoc xu Fife, tro thanh chu nhan cua cac toa lau đai o Edinburgh va Stirling, trong khi Alexander, Huan tuoc Badenoch va Ross, sau la Ba tuoc Buchan, tro thanh quan chanh an cua nha vua va pho vuong o mien bac vuong quoc. Viec gia đinh Stewar gay dung quyen luc duong nhu khong gay ra nhieu su oan gian trong gioi quy toc — nha vua thuong khong đe doa đen lanh tho va quyen cat cu đia phuong cua ho trong khi cac danh hieu đuoc trao cho cac hoang tu thi nhung nguoi bi anh huong cung đuoc đen bu tuong xung. Chinh sach nay cua nha vua khac han voi nguoi tien nhiem — David co gang duy tri quyen luc cao quy cua chinh minh trong khi Robert chia se quyen luc cho cac con trai va cac ba tuoc va đieu nay đuoc thuc hien trong suot thap nien đau ong tri vi. Robert II co anh huong đen 8/15 lanh đia ba tuoc do cac con trai ong cai quan hoac qua quan he thong gia voi lanh chua cac xu ay.

Nam 1373, Robert đam bao cho tuong lai cua vuong trieu Stewart khi buoc Nghi vien thong qua cac đieu khoan lien quan đen quyen ke vi. Vao thoi điem nay, khong mot ai trong so cac con cua ong co nguoi ke vi hop phap vi the đieu can thiet bay gio la thiet lap mot che đo ke vi on đinh trong truong hop mot trong nhung nguoi con cua ong buoc len ngai vang — đieu đuoc uu tien hon ca van la quyen the tap. Truoc nam 1375, nha vua bo nhiem John Barbour viet bai tho, The Brus, mot tac pham lich su nham cung co hinh anh dong ho Stewarts la nhung nguoi ke thua hop phap cua Robert I. Tac pham mo ta nhung hanh đong yeu nuoc va ung ho nha Bruce cua Sir James, the Black Douglas va Walter the Steward, phu than cua nha vua. Nen cai tri cua Robert II trong suot thap nien 1370 chung to tinh hinh đat nuoc đa on đinh va kinh te đuoc phuc hoi đang ke mot phan do nganh thuong nghiep phat trien, chi phi cho cac hoat đong chien tranh đuoc tiet giam va viec cong nap tien chuoc vua tien nhiem bi cat đut sau cai chet cua Edward III cua Anh. Robert II — khong nhu David II co đuoc vuong quyen phan lon tu Lothian va do đo cai tri chu yeu dua vao the luc vung Lowlands — khong tap trung dua vao mot vung đat nao trong vuong quoc nhung ong thuong xuyen co nhung chuyen tuan du o mien tay va mien bac voi cac lanh chua Gaelic.
Robert II cai tri đat nuoc van đang tranh chap chu quyen o vung bien gioi voi phia Anh va nguoi Scots đa phai xung than voi vua cua Anh — nhung toa lau đai quan trong nhu Berwick, Jedburgh, Lochmaben va Roxburgh van co quan Anh đon tru va nguoi Anh kiem soat phia nam nam Berwickshire, Teviotdale va nhung vung đat rong lon o Annandale va Tweeddale. Thang 6 nam 1371, Robert chap thuan mot ban hiep uoc phong thu chung voi nuoc Phap, va mac du khong co xung đot đang ke nao xay ra trong nam 1372, hoa tien cua nguoi Anh buoc vao tu the san sang chien đau va cac toa lau đai o phia nam bien gioi đuoc đat trong tinh trang canh giac cao. Cac cuoc tan cong vao đat Anh, voi su hau thuan tu Robert, bat đau tu nam 1373 va quyet liet nhat trong giai đoan 1375 - 1377. Đieu nay chi ra rang nhung quyet đinh quan su nay co le đuoc bat nguon tu xung đot nho le cua cac lanh chua vung bien gioi hai nuoc. Nam 1376, Ba tuoc xu March thu hoi lai Annandale, nhung sau đo chinh ong ta bi roi vao tinh huong nan giai boi hiep đinh đinh chien o Bruges giua Anh va Phap.

Trong nhung cuoc đam phan voi Edward III, Robert đo loi cho cac tuong linh bien gioi tu tien tan cong vao đat Anh, nhung bat ke đieu đo, nguoi Scots khong mat đi nhung vung đat ho vua chiem đuoc, chung đuoc chia cho cac lanh chua, đe đam bao su đoan ket cua ho đe chong lai viec quan Anh phan cong. Mac du Robert tiep tuc bien bach hanh vi gay xung đot la do cac tuong linh, tat ca bang chung đeu cho thay Robert tan thanh voi nhung chien dich quan su cua Scotland sau cai chet cua Edward III nam 1377.. Đau thang 2 nguoi Scots duong nhu chua biet đuoc hiep đinh hoa binh Anh - Phap ki vao ngay 26 thang 1 nam 1384 trong đo co đieu khoan noi nguoi Scots cung phai ngung chien. Ho tan cong tong luc vao lanh tho Anh va gianh lai Lau đai Lochmaben va Teviotdale. John xu Gaunt lanh đao quan Anh tien hanh phan kich, quan cua ong nay tien đen tan Edinburgh, noi quan Anh bi nguoi dan o đay đay lui, nhung đa tan pha Haddington. Carrick va James, Ba tuoc xu Douglas (phu than cua James la William vua hoang the vao thang 4), muon tien hanh tan cong tra đua hanh đong cua Gaunt. Robert co ve nhu cho rang nguoi Phap đa that tin ve mot hiep đinh ho tro đa ki truoc đo vao nam 1383 va do đo quyet đinh đinh chien voi Anh, va bat ki hanh đong quan su nao cung bi cam truoc cuoc đam phan sap toi tai Boulogne. Ngay 2 thang 6 nam 1384, Robert cu Walter Wardlaw, Giam muc Glasgow đi đen hoi nghi hoa binh Anh-Phap, nhung Carrick phot lo đieu nay va cho quan tan cong vao mien Bac nuoc Anh. Du nhu the, truoc ngay 26 thang 7, nguoi Scots van la mot phia cua thoa thuan ngung ban het hieu luc vao thang 10. Robert trieu tap Hoi đong vao thang 9, co le đe tim cach xoay xo khi hiep đinh đinh chien ket thuc, va quyet đinh cuoc chien tranh sau đo se đuoc tien hanh nhu the nao.


= Mat quyen luc va qua đoi =

Con trai Vua Robert, John, Ba tuoc Carrick, tro thanh nguoi đung đau nha Stewart o phia nam xu Forth trong khi Alexander, Ba tuoc Buchan nam giu phia bac. Nhung hanh vi va chinh sach cua Alexander bi su thuc ep cua linh đanh thue Gaelic, gap phai su chi trich tu cac lanh chua va giam muc o phia bac va nguoi em khac me cua ong ta David, Ba tuoc Strathearn. Nhung bat binh nay lam lung lay vi tri cua nha vua trong Hoi đong, dan toi su chi trich rang ong bat luc khong the kiem che đuoc nhung hanh đong cua Buchan. Nhung bat đong giua Robert va con trai Carrick trong viec chien tranh cung voi viec ong tiep tuc that bai trong viec kiem che Buchan o phia bac dan toi cuoc đao chinh thang 11 nam 1384 khi Hoi đong tuoc bo quyen luc cua nha vua va bo nhiem Carrick lam Nguoi Giam ho cua Vuong quoc. Voi viec Robert roi khoi chinh truong, cuoc chien đuoc tien hanh ma khong co tro ngai gi. Thang 6 nam 1385, trong chien dich co su tham gia cua Ba tuoc Douglas va hai con trai cua Robert, John, Ba tuoc Carrick va Robert, Ba tuoc xu Fife, quan Scotland đoi đau voi luc luong Phap gom 1200 nguoi. Cuoc giao tranh khong co buoc tien gi đang ke thi cuoc tranh cai giua cac tuong linh Phap va Scotland dan đen viec tu bo tan cong vao toa lau đai trong yeu o Roxburgh.

Chien bai cua nguoi Scotland truoc quan Anh tai Tran Otterburn o Northumberland vao thang 8 nam 1388 khien Carrick bi đa vang khoi chinh quyen. Mot trong so cac tuong Scotland tu thuong la James, Ba tuoc xu Douglas, đong minh than can cua Carrick. Douglas chet ma khong co nguoi thua ke, dan đen tranh chap ve quyen thua huong lanh đia — Carrick hung ho Malcolm Drummond, anh re cua Douglas, trong khi phia Fife ung ho Sir Archibald Douglas, Huan tuoc Galloway nguoi co quyen thua huong di san cua Douglas. Fife, cung voi nhung đong minh Douglas, va nhung nguoi ung ho nha vua tien hanh bieu quyet vao thang 12 khi Quoc hoi đuoc trieu tap va chuc Giam quoc đuoc chuyen giao tu Carrick (nguoi moi bi thuong sau tai nan te ngua) cho Fife. Nhieu nguoi cung tan thanh cach giai quyet cua Fife đoi voi tinh hinh vo phap luat o mien bac, đac biet la nhung hanh đong cua em trai ong ta, Buchan. Fife cach chuc pho vuong mien bac va chanh an phia bac xu Forth cua Buchan. Cuong vi nay sau đo đuoc trao cho con trai cua Fife, Murdoch Stewart. Robert II tuan du mien đong-bac vuong quoc cuoi thang 1 nam 1390, co le nham tran an nen chinh tri o mien bac sau khi Buchan phai roi khoi chinh quyen. Thang 3, Robert tro ve Lau đai Dundonald o Ayrshire va ong qua đoi tai đo ngay 19 thang 4. Ong đuoc an tang tai Scone ngay 25 thang 4.


Hau the nhin nhan Trieu đai cua Robert II đuoc tham đinh lai tu cong trinh nghien cuu cua cac su gia Gordon Donaldson (1967) va Ranald Nicholson (1974). Donaldson thua nhan su khiem khuyet ve tu lieu (vao thoi điem ong nghien cuu) ve thoi đai cua Robert va chap nhan rang cac su gia gan thoi Robert khong tim thay nhieu đieu đe chi trich ong. Su nghiep cua Robert truoc va sau khi len ngoi đuoc Donaldson mo ta la "kem, tam thuong, va thoi đai cua ong cung khong co đieu gi giup no xan lan hon."  Donaldson đi xa hon khi noi toi cuoc tranh luan ve tinh hop phap cua cuoc hon nhan giua Robert voi Elizabeth Mure voi phep mien tru cua giao hoang, nhung thua nhan rang đao luat Ke vi nam 1371 va 1372, khong the cham dut su xung đot giua con chau cua Elizabeth Mure va cua Euphemia Ross. Khi Robert tham chien tai Halidon va Neville's Cross, theo nhu Donaldson, đa khien cho ong tro nen canh giac voi nhung cuoc chien đau voi phia Anh va nhung hanh đong cua cac lanh chua đeu bi ong che đay. Tuong tu nhu vay, Nicholson mo ta thoi đai cua Robert la thieu kha nang đieu hanh ma dan toi xung đot. Nicholson khang đinh Ba tuoc Douglas đa bi mua chuoc sau cuoc khoi nghia cua ong ta truoc ngay đang co cua Robert, va lien tuong đieu đo voi moi nghi ngo ve tinh hop phap cua cac con trai Robert voi Elizabeth Mure.
Nguoc lai, cac su gia nhu Stephen Boardman (2007), Alexander Grant (1984 & 1992) va Michael Lynch (1992) nhin nhan trieu đai Robert II theo huong nhe nhang hon. Cac su gia hien đai thua nhan vuong quoc đa tro nen giau manh va on đinh đac biet la trong muoi nam đau trieu đai cua ong. Boardman giai thich rang Robert II đa bi nhieu phia xuyen tac. Khi ong con la High Steward — cac can than cua David II đa phi bang bang ong trong suot thoi ki ong lam pho vuong va mo ta ong nhu mot "nha lanh đao chuyen che" — ma khi ong đa la vua, nhung nguoi ung ho con trai ong la John, Ba tuoc Carrick noi Robert la mot vi vua thieu tai nang va nghi luc, lai co ganh nang tuoi tac thi khong thich hop đe nam quyen. Su than can cua Robert II voi nguoi Gaelic Scotland cung bi chi trich. Ong truong thanh o mien đat phia tay va chiu anh huong tu ngon ngu va van hoa Gaelic nen co quan he tot voi cac lanh chua Gaelic tai Hebrides, Thuong Perthshire va Argyll. Trong trieu đai cua minh, Robert danh nhieu thoi gian o mien trung Gaelic va nhung loi phan nan tu Lowland Scotland duong nhu bi anh huong boi quan điem cho rang nha vua đa qua lo ngai ve nhung moi quan tam cua Gaelic. Boardman cung khang đinh nhung cai nhin tieu cuc ve Robert II mot phan la do ghi chep cua su gia nguoi Phap Jean Froissart noi rang '[nha vua] co đoi mat đo ruc, tua nhu mau cua go đan huong, cho thay ro rang ong ta khong phai nguoi dung cam, mot nguoi chi thich lan quan trong nha hon la ra ngoai troi'. Trai voi quan điem cua Froissar, su gia nguoi Scotland — Andrew xu Wyntoun va Walter Bower (ca hai đeu su dung nguon thong tin tu nhung ghi chep gan thoi voi Robert II) — va cuoi the ki XV va XVI cac su gia va nha tho Scotland nhin nhan 'Robert II la anh hung cua dan toc Scotland, nguoi đa bao toan mot vuong quoc tron ven, nguoi thua ke xung đang cua Robert I'.
Grant (1992) thua nhan trong trieu đai cua Robert II, ca ve đoi noi va đoi ngoai đeu "khong thanh cong lam". Ve phan ung cua William, Ba tuoc Douglas khi ong ta tien hanh noi day ngay truoc le đang quang cua Robert, Grant khong cho rang Douglas bang cach nao đo chong lai quyen ke vi hop phap cua Robert, nhung cung khang đinh su ung ho hoang gia đa khong con đuoc nhu duoi thoi David II. Grant cung tan thanh rang nhung cuoc bieu tinh nham vao Robert va Thomas Erskine, nhung nguoi nam giu Edinburgh, Stirling va Dumbarton tu nguoi tien nhiem cua Robert. Grant đat dau hoi mot cach nghiem tuc ve nhung ghi chep cua Froissart nhu nguon tham khao tin cay ve trieu đai cua Robert II. Lien minh do Carrick lanh đao, đa lam suy yeu vi the nha Vua, thao tung Quoc hoi thang 11 nam 1384 va loai tru Robert II khoi moi thuc quyen ma ong đang co. Grant khong co bang chung gi đe khang đinh su gia ca suy yeu cua Robert, va đoan rang su that the cua Carrick nam 1388, va sau đo la quyet đinh tham gia vao Hoi nghi đinh chien 1389 voi Anh - Phap, ca hai đeu co su thuc đay cua Robert II. Tuy nhien quyen luc khong đuoc trao tra cho Robert II ma roi vo tay em trai cua Carrick, Robert, Ba tuoc xu Fife mot lan nua cho thay nha vua lai chiu su sap đat cua cac con trai ong..
Michael Lynch chi ra rang trieu đai cua Robert II tu 1371 đen khi Carrick tro thanh Giam quoc nam 1384 chung kien nen thai binh thinh vuong – thoi ma Abbot Bower mieu ta la mot giai đoan "yen tinh, thinh vuong, va hoa binh". Lynch đoan rang nhung mau thuan trong thap nien 1450 giua James II voi nha Douglas (ma mot vai su gia cho la tu chinh sach dung tung cac lanh chua duoi thoi Robert II), tren thuc te la tiep noi qua trinh phat trien quyen luc cua cac lanh chua bat đau tu thoi David II. Su suy yeu cua chinh quyen trung uong neu co, Lynch đoan rang, khong đen truoc nam 1384 ma đen sau đo. Cuoc đam chinh nam 1384 cho thay rang Robert II thuong yeu cau con trai thu ba, Alexander Stewart, Ba tuoc Buchan (con goi la cho soi vung Badenoch).


Hinh tuong van hoc Robert II la nhan vat trong nhieu tuyen thuyet lich su, bao gom:

The Three Perils of Man; or, War, women, and witchcraft (1822) cua James Hogg. Cot truyen lay boi canh thoi Robert II voi "đat nuoc hanh phuc va hoa binh, nhung lai chiu suc ep tu nuoc Anh ben kia bien gioi". Tai Cung đien Linlithgow noi Robert hua hon con gai minh Margaret Stewart "cho mot hiep si co the gianh lai Roxburgh tu tay nguoi Anh". Va Margaret đua ra them đe nghi cua minh, la "neu anh ta that bai, thi anh ta se mat het tat ca đat đai, lau đai, thi tran va thanh thap trao cho toi." Khong co ai dam đap lai thach thuc, Margaret tu minh tan cong lau đai, đanh bai Huan tuoc Musgrave va tinh nhan ong ta la Jane Howard.
The Lords of Misrule (1976) cua Nigel Tranter. Bao gom cac su kien dien ra trong giai đoan 1388 đen 1390. Mo ta nhung nam cuoi trieu Robert II va su noi len cua Robert III cua Scotland. Khi vi vua gia tro nen "yeu đuoi, met moi va mu quang", thi cac con trai, con gai va cac quy toc noi len tranh gianh quyen luc. Đat nuoc Scotland lam vao tinh trang vo chu va bi tan pha boi nhung cuoc xung đot.Robert Stewart, Quan cong Albany, va Alexander Stewart, Ba tuoc Buchan, la nhung nhan vat tieu bieu.
Courting Favour (2000) cua Nigel Tranter. Noi ve su nghiep cua John Dunbar, Ba tuoc Moray duoi trieu vua David II cua Scotland va Robert II. John la con re va ve sau tro thanh đac su cua nha vua.


Hon nhan va con cai Nam 1336, ong ket hon lan đau voi Elizabeth Mure (mat 1355), con gai cua Sir Adam Mure xu Rowallan. Cuoc hon nhan bi chi trich la khong hop quy chuan, nen ong ket hon lan nua va nam 1349 sau khi nhan phep mien tru tu giao hoang nam 1347.
Tu cuoc hon nhan nay, ong co 10 nguoi con song đen tuoi truong thanh:

John (mat 1406), ve sau la Vua Scotland voi vuong hieu Robert III, ket hon voi Anabella Drummond.
Walter (mat 1363), ket hon voi Isabella MacDuff, Nu Ba tuoc xu Fife.
Robert, Ba tuoc xu Fife tu tu 1398 la Quan cong Albany (mat 1420), ket hon nam 1361 voi Margaret Graham, Nu Ba tuoc Menteith, tai hon nam 1381 voi Muriella Keith (mat 1449).
Alexander Stewart, Ba tuoc Buchan (mat 1405), biet danh "Cho soi xu Badenoch", ket hon nam 1382 voi Euphemia xu Ross.
Margaret, ket hon voi John of Islay, Huan tuoc Isles.
Marjorie, ket hon voi John Dunbar, Ba tuoc Moray, va Sir Alexander Keith.
Elizabeth, ket hon voi Thomas de la Hay, Huan tuoc High Constable cua Scotland.
Isabella (mat 1410), ket hon voi James Douglas, Ba tuoc Douglas thu 2 (mat 1388), tai hon nam 1389 voi David Edmonstone.
Johanna (Jean), ket hon voi Sir John Keith (mat 1375), roi John Lyon, Huan tuoc Glamis (mat 1383) va cuoi cung la Sir James Sandilands.
Katherine, ket hon voi Sir Robert Logan xu Grugar va Restalrig, Đo đoc Hai quan Scotland.
Nam 1355, Robert ket hon lan thu hai voi Euphemia de Ross (mat 1387), con gai cua Hugh, Ba tuoc xu Ross. Ho co voi nhau 4 nguoi con:

David Stewart, Ba tuoc Strathearn, sinh khoang 1356 va mat nam 1389.
Walter Stewart, Ba tuoc Atholl, sinh khoang nam 1360, bi chem đau o Edinburgh nam 1437 vi tham gia vao vu am sat Vua King James I.
Elizabeth, ket hon nam 1380 voi David Lindsay, Ba tuoc Crawford thu 1.
Egidia, ket hon nam 1387 voi William Douglas xu Nithsdale.
Vua Robert II co rat nhieu con ngoai hon voi rat nhieu tinh nhan, trong so đo co bon con trai cung sung phi Mariota Cardeny, con gai cua Sir Cardeny, va goa phu cua Alexander Mac Naugthon:

Alexander Stewart, xu Inverlunan
Sir John Stewart, xu Cardeny
James Stewart, xu Abernethy va Kinfauna
Walter Stewart
Voi Moira Leitch (theo truyen thong):

Sir John Stewart, Quan truong Bute (1360 – d.1445/9), to tien cua Hau tuoc xu Bute
Mot so nguoi con khac khong ro me:

John Stewart, Huan tuoc Burley (bi giet nam 1425)
Sir John Stewart xu Cairdney
Alexander Stewart, giao si xu Glasgow
Sir Alexander Stewart xu Inverlunan
Thomas Stewart, Tong Giam muc St Andrews, Truong Tu vien Dunkeld
James Stewart xu Kinfauns
Walter Stewart
Maria hay Mary Stewart, vo cua Sir John de Danielstoun va me cua Sir Robert de Danielstoun (to tien cua Cunningham xu Kilmaurs, va Maxwell xu Calderwood)


Chu thich Nguond tham khao Ban mau:S-court
Ban mau:Hau due vua Robert II cua Scotland

Ban mau:Ba tuoc Atholl
Ban mau:Ba tuoc Strathearn