Lich su bao chi Viet Nam bat đau tu khi nguoi Phap đat nen mong thuc dan tai Nam Ky vao khoang nam 1862. Lich su bao chi Viet Nam phat trien qua nhieu giai đoan khac nhau voi kha nhieu thang tram do tac đong cua cac đieu kien lich su, xa hoi.


Tu so khai đen thoi Phap thuoc Truoc khi bao chi ra đoi, nhu cau thong tin đuoc giai quyet bang nhieu phuong thuc khac nhau, nhu thang mo, nhung cuoc "giang thap đieu" trong sinh hoat đinh lang, hay Quang Van đinh trong thoi ky phong kien. Nhung phong tuc tap quan co truyen (truoc Cach mang thang Tam) đa gop mot phan khong nho vao viec ca tung va pho bien che đo phong kien va quan chu. Truoc the ky 15, nganh in an tai Viet Nam chua xuat hien, toan bo sach vo đeu nhap tu Trung Quoc, nhung tac pham van hoc hay tieu thuyet đeu đuoc chep bang tay. Sau khi Luong Nhu Hoc đuoc giao su mang sang Trung Quoc hoc hoi nghe in an loat thi nganh in moi du nhap vao Viet Nam. Ve hinh thuc chu viet, tin tuc chu yeu đuoc pho bien qua nhung ban bao cao va su bien gui ve cho vua chua, vai tro cua hinh thuc nay gan giong voi nen bao chi hien đai. Song "bao chi hien đai" tai Viet Nam chi thuc su xuat hien khi thuc dan Phap xam lang va ap đat moi truong van minh phuong Tay cuong che.

Truoc khi thuc dan Phap xam chiem Nam Ky luc tinh, chu Quoc ngu suot 300 nam che tac ve co ban đa hoan chinh va co kha nang đi vao đoi song. Tu cuoi the ky 16 tro ve truoc, cung voi viec phat hien con đuong vong quanh the gioi, chu nghia thuc dan ra đoi va đua nhau xam luoc thuoc đia. Cung voi trao luu xam luoc, cac giao si Thien Chua giao cung đi khap noi đe truyen đao. Tu the ky 16–17, cac giao si Bo Đao Nha thuoc Dong Ten cung gioi tri thuc phong kien nguoi Viet La Ma hoa hau het nhung tu vung tieng Viet vao cuon Tu đien Viet–Bo–La. Sau vai lan chinh sua boi Alexandre de Rhodes, đen nam 1838, giao si Jean-Louis hoan thien them va cho in thanh sach Tu đien Viet–Bo–La, mo đau cho su ra đoi cua chu Quoc ngu tai Viet Nam. Sau su kien nay, nguoi Phap đanh gia Alexandre de Rhodes la nguoi "đa lam cho nuoc Phap co vai tro quan trong bac nhat tren ban đao Đong Duong." Trong cong cuoc thuc dan, lan trong hanh li cua nguoi Phap, co may in – phuong tien đau tien cua ky thuat in hoat ban dan đuoc du nhap vao Viet Nam. Ngay trong cuoc xam luoc 3 tinh mien tay Nam Ki, to cong bao tieng Phap Bulletin officiel de l'Expedition de la Cochinchine ra đoi, đat nen mong cho nhung to cong bao sau nay cua chinh quyen thuc dan. Ngoai tieng Phap, nguoi Phap con xuat ban mot to bao tieng Han (tien than cua to Gia Đinh bao) nham vao gioi quan lai khong hop tac voi nguoi Phap. Nam 1869, sau khi thon tinh hoan tat Nam Ky luc tinh (Hoa uoc 1862), nguoi Phap bat buoc thay the chu Nho bang chu Quoc ngu va chu Phap trong cong van va he thong giao duc, qua trinh nay dien ra đen nam 1910. Tu đo, chu Quoc ngu tro thanh phuong tien chinh cua nguoi Viet, chu Han ngay cang mo nhat, nguoi dung it dan. Trong qua trinh cai tri cua thuc dan Phap, moi vung lanh tho co mot the che chinh tri rieng, che đo bao chi theo đo cung khong giong nhau.


= Nam Ky =
Nam Ky la noi khoi sinh cua nen bao chi Viet Nam, nhung ngay tu luc thanh hinh, lang bao đa bi le thuoc vao nhung luat le cho chinh quyen Phap đat ra. Theo ke hoach "tach Nam Ky khoi van đe Viet Nam", sau hiep uoc Quy Mui 1883 va Giap Than 1884, Nam Ky tro thanh xu thuoc đia truc tri cua Phap tai Vien Đong. Theo đo, Nam Ky se đuoc huong Luat tu do bao chi ban hanh ngay 29 thang 7 nam 1881, vi luat nay ap dung cho chinh nuoc Phap va nuoc thuoc đia. Theo Luat 1881, moi viec in an sach bao đeu tu do, ke ca tieng ban xu hay tieng Phap, chi can vien quan ly mang quoc tich Phap, đa thanh nien va co đang ky thu tuc voi So Bien ly. Nhung chinh quyen Phap thay ngay su "nguy hiem" cua bo luat tren, ngay 30 thang 12 nam 1898 Toan quyen Đong Duong ban hanh sac lenh moi, quyen tu do bao chi tai Nam Ky hoan toan bi bai bo. Sac lenh 1898 bac bo hieu luc phap ly cua Luat tu do bao chi 1881 cua quoc hoi Phap. Sac lenh nay yeu cau nhung to bao in bang "bat cu mot thu tieng nao ngoai tieng Phap" đeu phai xin giay phep cua vien Toan quyen, đong thoi truoc khi phat hanh se bi kiem duyet va nghiem cam đe cap đen chu đe chinh tri. Thuc te đo dan đen viec Toan quyen Đong Duong chi cap giay xuat ban cho nguoi Phap chinh goc va mot so rat it nguoi ban xu đa nhap tich Phap, hoac đang nam giu trong trach trong bo may chinh quyen. Con đoi tuong "thuoc dan Phap" hoac "dan bao ho Phap" rat kho đe xin giay phep, nguoi Viet neu muon đuoc cap phep thi phai co nhieu tien, quyen va luc. Thuc trang nay dan đen viec nguoi ban xu muon ra bao phai nho nguoi Phap đung ten to bao, hoac thue lai giay phep đuoc cap truoc đo, hoac lam thue cho giam đoc nguoi Phap; hoac lam thu tuc xuat ban bao tieng Phap đe đuoc huong Luat tu do 1881. Neu khong the thuc hien theo phuong thuc hop phap thi chi co the lam bao trong bi mat.


= Bac Ky va Trung Ky =
Trai voi thong le "van hoa đi tu phia Bac đi xuong", nghe lam bao Viet Nam tu phia Nam đi len. Bao chi Ha Noi thut lui khoang 20 nam so voi Sai Gon, con Trung Ky phat trien muon nhat. Nhung to bao ban đau tai Bac Ky do chinh quyen bao ho xuat ban đeu mang tinh chat cong bao hoac bang tieng Phap, chu Quoc ngu chua đuoc pho bien tai Bac Ky va Trung Ky nen chua co to bao tieng Viet nao xuat hien. Sau Nghi đinh ngay 3 thang 10 nam 1888, Ha Noi, Hai Phong va Tourane tro thanh nhuong đia cua Phap, nhung cac vung nay khong đuoc huong Luat 1888, ly do la vi "cac noi ay moi nhuong cho Phap ke tu ngay 3 thang 10 nam 1888, tuc sau Luat tu do bao chi 1888 hon 7 nam, do đo khong đuoc huong quyen tu do bao chi nhu o Nam Ky." Tinh trang khong luat le keo dai đen cuoi nam 1898, Sac lenh 1898 đuoc ban bo chinh thuc đieu chinh hoat đong bao chi cho toan Lien bang Đong Duong. Voi su ra đoi cua Sac lenh nay, bao chi tieng Viet hau nhu khong thay đoi trong giai đoan cuoi the ky 19.


= Giua hai cuoc the chien =
Đe tranh nguy co tiet lo thong tin bat loi cho nha nuoc Phap va ung pho voi cac tinh huong co the tao đieu kien cho cac nuoc thuoc đia noi day, ngay 5 thang 8 nam 1914, Thuong vien va Vien dan bieu thong qua "Luat trung tri nhung tiet lo cua bao chi trong thoi gian chien tranh" va ap dung tai Đong Duong vao ngay 19 thang 10 cung nam. Đao luat nay ngan cam viec pho bien tin tuc khong do chinh phu hay chi huy cung cap, đong thoi cam đe cap đen chu đe quan su hay ngoai giao co loi cho đich va gay anh huong khong tot cho si khi cua quan đoi va dan chung. Tu do bao chi Viet Nam trong thoi ky nay hau nhu bi bai bo, ke ca bao chi tieng Phap.
Cuoi nam 1918 chien tranh ket thuc, Phap thang Đuc. Trong suot cuoc chien, tat ca nhan dan o cac nuoc thuoc đia đeu chien đau ben canh "mau quoc" đe chong Đuc. Do đo nguoi Phap đa phai giu phan nao loi hua cua ho la "chap nhan cho nhan dan cac nuoc thuoc đia mot su tu do tuong đoi nao đo."  Ngay 12 thang 10 nam 1919, tong thong Raymond Poincare ky sac lenh tuyen bo Luat 1914 het hieu luc, tu thoi điem nay nguoi Viet co quyen thanh lap bao chi, vi vay bao chi xuat hien ngay cang nhieu va dan dan giu mot đia vi uu the trong xa hoi Viet Nam. Đen giai đoan 1930–1939, nhieu đang phai chinh tri đuoc thanh lap, bo mat bao chi Viet Nam cung dan thay đoi "bo mat lang mang" cua thoi ky truoc đe thay vao đo bang mot sac thai moi, đac biet voi su xuat hien cua nhung to bao cach mang va su kien Mat tran Binh dan len nam quyen o Phap, nhung phong trao chinh tri cang phat trien manh nho vao nhung co quan ngon luan cua minh.
Ngay 17 thang 6 nam 1940, Phap đau hang Đuc, Đe Tam Cong hoa đanh phai nhuong lai cho chinh phu Petain. Đe đanh lac huong va lam cho nguoi dan ban xu quen đi tinh hinh chinh tri truoc mat, nguoi Phap ap dung chinh sach tuyen truyen tu tuong Khong Manh (đa bi quen lang tu lau). Ngay 23 thang 9 nam 1940, Nhat Ban bat đau can thiep vao Đong Duong. Đe kiem soat hoat đong bao chi, Nhat cung thanh lap van phong kiem duyet va ra thong bao ve viec kiem duyet toan bo xuat ban pham va phuong tien tuyen truyen. Ngay 9 thang 3 nam 1945, Nhat đao chinh Phap, che đo thuoc đia cua Phap sup đo va Đong Duong tro thanh thuoc đia cua Nhat. Tu thoi Nhat lat đo Phap, bo may quan li bao chi khong on đinh, nen co ban van phai dua vao van phai dua vao chinh sach bao chi cua Phap đe lai. Trong suot bon thang, ngoai viec tuyen truyen ve thuyet Đai Đong A, Nhat Ban va chinh quyen than Nhat đeu khong ban hanh mot van ban quy pham đang ke nao ve bao chi. Ngay 6 thang 7 nam 1945, Tong Lanh su Nhat tuyen bo thanh lap hang Thong tan Đong Duong, đam nhan toan bo viec thong tin o Đong Duong trong va ngoai xu, xoa bo hoan toan he thong thong tin cua thuc dan Phap. Tu đo, hang thong tan Đong Duong va hang thong tan Nhat Domei đoc quyen kiem soat thong tin đai chung tai Đong Duong.


Sau Cach mang thang Tam Vi chua kip xay dung cac quy pham phap luat moi thay the đe quan ly đat nuoc sau cach mang, ngay 10 thang 10 nam 1945, Chu tich Chinh phu lam thoi ban hanh Sac lenh so 47, qua đo cac bo luat cua che đo cu se đuoc giu nguyen, đong nghia che đo bao chi thoi Phap thuoc van con đuoc ap dung. Viec tai thiet lap che đo kiem duyet bao chi bi cac nha bao Sai Gon cho la "mot viec lam vo ly va vo y thuc". Ngay 29 thang 3 nam 1946, Sac lenh so 41 – van ban phap quy đau tien cua Chinh phu Lien hiep khang chien đuoc ban hanh, qua đo khong can phai lam thu tuc xin phep ma chi can khai bao voi chinh quyen, đong thoi phai qua thu tuc kiem duyet noi dung xuat ban pham.


Giai đoan 1930 - 1954 Giai đoan 1954-1975 = Mien Bac =
Bao chi Mien Bac trong giai đoan nay do nha nuoc Viet Nam Dan chu Cong hoa kiem soat. Truoc khi Phong trao Nhan Van - Giai Pham bi đan ap van ton tai bao do tu nhan xuat ban nhung sau su kien nay chi con bao cua Đang Lao đong Viet Nam, nha nuoc va cac to chinh chinh tri - xa hoi do Đang Lao đong kiem soat. Bao chi mien Bac hoat đong theo ton chi cua Lenin "bao chi khong nhung la nguoi tuyen truyen tap the, co đong tap the ma con la nguoi to chuc tap the". Chinh quyen mien Bac quan ly bao chi, truc tiep đieu hanh mot so to bao. Tai mien Bac hinh thanh mot nen bao chi phu hop voi mo hinh chu nghia xa hoi trong đieu kien mien Bac luc đo. Bao chi mien Bac chu yeu van la he thong bao Đang, nha nuoc va cac to chuc quan chung, ngoai ra con co bao cua mot so nganh nghe, bao cua đia phuong. Ve mat the loai co mot so loai nhu chinh tri xa hoi, van hoa - van nghe, khoa hoc - ky thuat...


= Mien Nam =
Vao đau thap nien 1970 co 36 to nhat bao ra hang ngay. Tinh binh quan la 56 an ban moi 1000 dan.


Giai đoan 1975-1985 Giai đoan 1986 đen nay Mac dau thoi ky Đoi moi đa thay đoi mot so co cau trong truyen thong bao chi tai Viet Nam, chinh phu van giu vai tro chu đao đe đinh huong cho bao chi. Theo đo thi o Viet Nam khong co bao chi do tu nhan so huu. Trong so 706 to bao gom 178 bao va 528 tap chi thi tat ca đeu la co quan cua nha nuoc. Theo Linh muc Anton Le Ngoc Thanh, qua thong ke nha nuoc, vao nam 2016 co hon 18 ngan nha bao đuoc cap the. Tuy nhien, tat ca ho đeu bi khong che boi đuong loi va chinh sach.
Theo thong tin tu Bo Thong tin va Truyen thong Viet Nam, tinh đen ngay 25/12/2014, ca nuoc Viet Nam co 838 co quan bao chi in voi 1.111 an pham bao chi (trong đo cac co quan Trung uong co 86 bao in va 507 tap chi; đia phuong co 113 bao in va 132 tap chi); 67 đai phat thanh, truyen hinh Trung uong va đia phuong; trong đo co 02 đai quoc gia, 01 đai truyen hinh ky thuat so, 64 đai phat thanh, truyen hinh đia phuong; 90 bao va tap chi đien tu, 215 trang tin đien tu tong hop cua cac co quan bao chi.
Ngay 20 thang 6 nam 2018, Thu tuong Chinh phu Viet Nam Nguyen Xuan Phuc cho biet vao thoi điem nay co hon 36.000 nguoi đang lam viec trong linh vuc bao chi o Viet Nam voi gan 850 co quan bao chi, hon 18.000 nha bao đuoc cap the va hon 22.000 hoi vien Hoi Nha bao Viet Nam.


Ghi chu Tham khao Nguon Nguyen Khanh Đam (1942). Lich trinh tien hoa sach bao quoc ngu. Nha in Tan Dan.
Nguyen Van An (1958). Tu-do bao-chi va nhung can-ban phap-ly. Nha in Nam Viet.
Huynh Van Tong (1973). Lich su bao chi Viet-Nam tu khoi thuy đen 1930. Nha in Tri Đang.
Truong Huu Quynh (2009). Đai cuong lich su Viet Nam. Quyen Tap I: Tu thoi ki nguyen thuy đen nam 1858 (an ban thu 12). Nha xuat ban Giao duc Viet Nam.
Le Thanh Huyen (2012). "Che đo luu chieu o Đong Duong thoi ky Phap thuoc". Tap chi Thu vien Viet Nam. Quyen 6 so 38. Thu vien Quoc gia Viet Nam. tr. 15–19, 43.
Huynh Van Tong (2016). Bao chi Viet Nam tu khoi thuy đen 1945. Nha xuat ban Tong hop Thanh pho Ho Chi Minh. ISBN 978-604-58-5099-2.
Phan Đang Thanh (2017). Lich su cac che đo bao chi o Viet Nam. Quyen Tap I: Truoc Cach mang Thang Tam 1945 (1858-1945). Nha xuat ban Tong hop Thanh pho Ho Chi Minh. ISBN 978-604-58-5956-8.
Đo Quang Hung (2018) [1992]. Lich su bao chi Viet Nam (1865 -1945). Nha xuat ban Khoa hoc xa hoi. ISBN 978-604-956-278-5.
Phan Đang Thanh (2019). Lich su cac che đo bao chi o Viet Nam. Quyen Tap II: Sau Cach mang Thang Tam 1945 đen nay. Nha xuat ban Tong hop Thanh pho Ho Chi Minh. ISBN 978-604-58-8585-7.
Nguyen Thi Truong Giang (2020). Giao trinh lich su bao chi. Quyen Tap 1. Nha xuat ban Đai hoc Quoc gia Ha Noi. ISBN 978-604-9969-67-6.


= Van ban luat =
Chu tich Chinh phu lam thoi Viet Nam Dan chu Cong hoa (1945), Sac lenh so 47 ve viec tam thoi giu nguyen cac luat le hien hanh o Bac, Trung, Nam Bo.
Chu tich Chinh phu Viet Nam Dan chu Cong hoa (1946), Sac lenh so 41 ve viec quy đinh che đo bao chi.
Chu tich nuoc Viet Nam Dan chu Cong hoa (1956), Sac lenh so 282/SL ve viec quy đinh che đo bao chi
Ban mau:Bao chi Viet Nam