Vera Mlangazua Chirwa (sinh nam 1932) la mot luat su nguoi Malawi va la nha hoat đong nhan quyen va dan quyen. Ba la nu luat su đau tien cua Malawi va la thanh vien sang lap cua Đang Quoc hoi Malawi va Lien đoan Phu nu Chau Phi Nyasaland. Ba đa tranh đau cho nen dan chu đa đang o Malawi va bi buoc toi phan quoc, bi xet xu va ket an tu hinh boi Tong thong Kamuzu Banda. Ba đa trai qua 12 nam cho thi hanh an tu hinh. Ba đa ket hon voi luat su Orton Chirwa, Bo truong Bo Tu phap va Tong chuong ly Malawi, nguoi sau đo đa chet trong tu.


Su nghiep Vera Chirwa đuoc sinh ra o Malawi (khi đo la Nyasaland) vao nam 1932.
Đau nhung nam 1950, Vera Chirwa đa hop tac voi Rose Chibambo đe thanh lap Lien đoan Phu nu Chau Phi Nyasaland, lam viec voi Đang Đai hoi dan toc Phi Nyasaland đe đoi đoc lap cho Nyasaland khoi Lien bang Rhodesia va Nyasaland. Ba tro thanh nu luat su đau tien cua Nyasaland, va la thanh vien sang lap cua đang Đai hoi Malawi vao nam 1959. Sau khi Nyasaland đat đuoc quyen tu tri vao nam 1961 va tro thanh quoc gia đoc lap Malawi hai nam sau đo, Orton Chirwa, chong cua Vera, tro thanh mot nhan vat cap cao trong chinh phu moi trong vai tro Bo truong Tu phap.
Sau khi quan he cua ho voi Kumuzu Banda tro nen cang thang, Chirwa va chong bi tuyen bo la ke thu cua nha nuoc.


= Luu đay va bat =
Sau đo vai tuan, Banda buoc cap vo chong phai luu vong o Tanzania. Ho song o Tanzania, nhung thuong xuyen du hanh đen Zambia, Vuong quoc Anh va Hoa Ky. Vao đem Giang sinh nam 1981, Vera va Orton Chirwa đa bi luc luong an ninh Malawi bat coc o phia đong Zambia va bi đua tro lai Malawi đe đoi mat voi cao buoc phan quoc.


= Phien xu =
Gia đinh Chirwa đa bi xet xu boi mot "toa an truyen thong". Ca hai vo chong đeu la luat su va tu bao chua cho minh, vi cac toa an truyen thong khong cho phep luat su bao chua trong mot phien toa keo dai hai thang truoc cac tham phan do Banda chi đinh, ket thuc voi viec ho bi ket an tu hinh. Tai cuoi phien phuc tham nam 1983, thieu so cac tham phan phuc tham đa đuoc đao tao ve mat phap ly đa phan đoi ban an co toi, nhung no đa bi đa so gom cac tu truong truyen thong ap đao. Vao ngay dien ra phien toa, Vera đa hien ngang gio tay phat bieu va nhin thang vao mat quan toa hoi ong ta vi ly do gi ma ho bi buoc toi. Viec chat van toa an bi cam khi đo, va cau tra loi ba nhan đuoc la "Khong co gi ngoai viec ba la thu pham!".
Tai phien toa cua ho, vo chong Chirwa tuyen bo rang ho đa bi bat coc tu Zambia vao thang 12 nam 1981. Đieu nay, va cao buoc ma ho đa am muu lat đo chinh phu ben ngoai Malawi, co nghia la toa an truyen thong khong co tham quyen. Vu an van co the đuoc xet xu tai Toa an toi cao cua Malawi nhung toa an đo yeu cau bang chung ve toi loi vuot qua su nghi ngo hop ly. Vu an phan quoc đa đuoc Toa an truyen thong khu vuc phia Nam xet xu chong lai Chirwasnam 1983 dua tren cac tai lieu viet tay đuoc cho la đa đuoc tim thay trong mot chiec tui thuoc ve Vera khi ba bi bat va mot canh sat đong vai tro "chuyen gia" lam chung rang chung thuc su chu viet tay cua Orton Chirwa. Mot tuyen bo khong co chu ky đuoc cho la do Orton Chirwa đua ra nhung bi ong tu choi, va mot ban loi thoai đuoc cho la chep mot cuoc phong van ghi am ma ong đa đua ra cung đuoc thua nhan la bang chung. Bang chung đang ngo nay, chi la bang chung chong lai Orton Chirwa, khong phai Vera. Truong hop duy nhat chong lai ba la cac tai lieu đuoc cho la đa đuoc tim thay trong tui cua ba, ma ba phu nhan. Gia đinh khong đuoc phep goi nhan chung tu ben ngoai Malawi va ca hai đeu bi ket an tu hinh. Sau phien toa, cap vo chong đuoc đua đen nha tu trung tam o Zomba. Theo Chirwa, "Tren đuong đi, chung toi đa tha thu cho nhung nguoi đua ra loi khai gia, cac tham phan va tham chi la Tong thong." Đo la lan cuoi cung ba va chong đi cung nhau.


= An tu va phong thich =
Đieu kien trong khu trai giam nu la toi te. Chirwa bi tra tan va cac hinh thuc tan bao khac. Ba phai ngu tren san xi mang, an đo an thoi hong, khong đuoc nhan nguoi tham, thu tu chong va quyen đi ra ngoai buong giam. Ba chiu an tu tu 12 nam nhung, nhu hoi ky cua ba sau nay ke lai, nho vao đuc tin Thien Chua van giu niem tin va hi vong đuoc tha ra.
Nam 1990 To chuc An xa Quoc te đa tien hanh hanh đong khan cap đoi tha Orton va Vera Chirwa. Vao mua thu nam 1992, khi mot phai đoan gom cac chuyen gia phap ly Anh đuoc phep đen tham ho, vo chong Chirwa đuoc phep gap lai nhau lan đau tien sau 8 nam. Orton chet trong phong giam 3 tuan sau đo o tuoi 73. Chirwa đa khong the tham du đam tang.
Banda đa an xa cho ba vi "ly do nhan đao", ba đa đuoc tha ra vao ngay 24 thang 1 nam 1993 khi đat nuoc đang chuyen sang mot quoc gia đa đang khi Banda cai tri.


Su nghiep hien tai = Hoat đong nhan quyen =
Nam 2000, ba đuoc bo nhiem lam bao cao vien đac biet ve cac đieu kien nha tu o chau Phi cho Uy ban nhan quyen va dan quyen chau Phi. Ba cung thanh lap to chuc phi loi Trung tam Tu van, Nghien cuu va Giao duc ve Quyen Malawi (NGO CARER) va đung đau to chuc nay. Ba van đong cham dut an tu hinh va tiep tuc đau tranh cho quyen con nguoi va chinh tri duoi chinh quyen Bakili Muluzi va Bingu wa Mutharika. Ba cung lam viec cho Women Voice, mot to chuc quyen phu nu.


= Hoat đong chinh tri =
Chirwa tiep tuc đau tranh cho cac quyen chinh tri va đa tung thu chay đua ung cu vien đoc lap cho chuc tong thong, mot nhiem vu đay thach thuc o mot đat nuoc co he thong đang cho mot nguoi khong phai la chinh tri gia.


Giai thuong Nhan quyen Vera Chirwa Giai thuong Nhan quyen Vera Chirwa đuoc trao tang boi Trung tam Nhan quyen tai Đai hoc Pretoria o Nam Phi cho mot ca nhan "tieu bieu nhat cho mot luat su nhan quyen chau Phi thuc su" va đa "đong gop xuat sac trong viec bao ve va thuc đay con nguoi quyen o Chau Phi."


An pham Fearless Fighter, tu truyen (Nha xuat ban McMillan) - 2007


Tham khao