Hoang mac Atacama (tieng Tay Ban Nha: Desierto de Atacama) la mot sa mac nam o phia bac Chile va mot phan nho o phia nam Peru. Hoang mac Atacama nam giua Thai Binh Duong va day nui Andes, cach chi tuyen Nam 960 km. Nhung đia hinh o noi đay hoan toan tuong phan voi nhau: nhung ngon đoi toan đa, đa nui lua va nhung con cat trai dai. So voi mat bien, hoang mac nay cao 3.200 m va rong 181.300 km2. Hoang mac Atacama nam giua cac vi tuyen 22 - 27 đo nam, doc theo bo Thai Binh Duong. Khu vuc nay co dien tich rong lon, va rat it khi co mua.


Su kho can Atacama la mot trong nhung khu vuc kho can nhat Trai Đat. Bang chung cho thay tu nam 1570 đen 1971, sa mac Atacama khong co luong mua đang ke nao. Atacama đuoc cuon sach Ky luc The gioi Guinness ghi nhan la sa mac "kho can nhat the gioi". Atacama cung đuoc xem la hoang mac kho can nhat the gioi boi NASA, Hoi đia ly Quoc gia Hoa Ky va nhieu sach bao khac.
Hoang mac nay co luong mua trung binh it hon 50 mm trong mot nam. Hang nam, Atacama chi co muc nuoc mua trung binh la 25 mm. It nhat la ke tu khi Atacama đuoc con nguoi chu y đen - mot khoang thoi gian cach đay đa rat lau - tai mot so khu vuc nam giua hoang mac nay, mua chua bao gio roi.
Hoang mac Atacama con co tam ho nuoc nong voi nhiet đo trung binh la 33 °C. Tam ho nuoc nong nay co mau nuoc đac biet xanh va mui vi co loi cho su thu gian. Ca tam ho nuoc nong nay đuoc khu resort Explora Atacama quan ly, quanh nam tam ho nay mo cua đon du khach đen tham. Tuy nhien, khoang tu thang muoi đen thang sau la thoi điem co thoi tiet thuan loi nhat đe du khach đen nhung ho nuoc nong nay.
Khong nhung the, tren sa mac nay cay xuong rong cung khong the moc len đuoc. Vi khong khi qua kho, oxy hoa khong xay ra o nhung vat lieu bang kim loai, va - khong can mot phuong phap uop xac nao - cac mieng thit cung co the đuoc giu nguyen mai mai. Tom lai, su muc rua khong the xay ra đoi voi bat cu mot thu gi o hoang mac khong co hoi nuoc nay. Du hoang mac Atacama co nhung ngon nui khong he thap, chieu cao 6.885 m, nhung nhung ngon nui nay khong co bang tuyet. Ngoai ra, trong suot thoi ky bang ha, bang tuyet khong he ton tai o khu vuc phia nam tu 25°N cho toi 27°N. Tai hoang mac Atacama, mua he vo cung khac nghiet. Nguoi đen đay vao mua he co the gap nhieu hau qua: gay vun toc va rau va nut me mong tay, mong chan.


Tuoi tho lau đoi La mot sa mac kho can, tai Atacama, tu it nhat 25 trieu nam truoc, nuoc đa khong chay. Cac tram tich nam duoi long mot con song co o sa mac Atacama tu 120.000 nam truoc đa đuoc phat hien. Tien si Tibor Dunai va nhung cong su thuoc Truong Đai hoc Vrije tai thanh pho Amsterdam cua Ha Lan đa cho biet hoang mac Atacama "la vung sa mac co nhat hanh tinh".
Trong hoi nghi thuoc Hiep hoi Đia vat ly Hoa Ky o San Francisco, tien si Tibor Dunai cung cho biet: trong it nhat la 25 trieu nam, tai hoang mac Atacama đa co nhung đieu kien het suc kho can. Nhu vay, sa mac Namibia o chau Phi hoac cac thung lung hoang mac cua vung Nam cuc co tuoi tho kem hon han hoang mac Atacama (khoang 10 trieu nam). Ten goi cua hoang mac nay - Atacama - duong nhu bat nguon tu mot bo lac cung ten - bo lac nguoi Anh-đieng Atacama. Hien nay, bo lac Atacama van con đinh cu tai đay.
Nha khoa hoc Dunai cung nhom nghien cuu đa đo mot chat đong vi cua neon đe tim hieu rang cac tram tich cua hoang mac nay đa bao gio bi xoi mon chua. Ket qua la cac tram tich tren hoang mac Atacama đa đuoc ho đinh tuoi. Theo kham pha cua cac nha đia ly hoc/vat ly hoc tai mot so noi khac, trong gan bon muoi trieu nam nhung tram tich van con nguyen ven.
Tu 120.000 nam truoc, cac tram tich va nuoc đa khong tiep xuc voi nhau duoi long mot dong song. Cac nha nghien cuu đa cho hay: đoi khi, đung vao luc khi hau thay đoi, cac tram tich nay tro nen am uot.


Dan cu, khoang san, du lich va lien quan toi khoa hoc O hoang mac Atacama, co khoang 1 trieu nguoi cu ngu tai nhung thanh pho ven bien, cac lang chai cung nhu cac thanh pho tren oc đao. Ngoai ra nghe nong cung hien huu o hoang mac Atacama, nuoc o cac tang ngam nuoc do tuyet tan chay o tren day nui Andes đuoc nhung nguoi lam nong nghiep o Atacama su dung.
Loai muoi "diem tieu Chile" đuoc xem la thu duy nhat doi dao tai đay. Hoang mac Atacama co nhung khoang san nhu:

Cac mo đong lon
Diem tieu
Muoi an
Hoang mac Atacama, đuoc xem nhu la "Sao Hoa tren Trai Đat", la mot trong nam đia điem noi tieng o Chile. Vi Atacama la khu vuc co bau troi trong nhat tren Trai Đat, đai quan sat thien van lon nhat the gioi la Very Large Telescope đuoc đat tai hoang mac Atacama. Đat đai thien van o đay se giup cac nha khoa hoc khong gap kho khan khi quan sat cac vi sao. Ngoai ra, nguoi ta con su dung đat đai tai hoang mac Atacama cho viec thu nghiem nhung robot sau nay đuoc dung đen tren sao Hoa.
Khu vuc Atacama cung voi vung Patagonia o phia nam va đao Phuc Sinh la nhung noi hoan toan khong chiu anh huong boi tran Đong đat Chile 2010.


Hinh anh Chu thich Lien ket ngoai SanPedrodeAtacama.Net & Org
News article on "Mars-like Soils in the Atacama Desert, Chile, and the Dry Limit of Microbial Life" Luu tru ngay 19 thang 11 nam 2003 tai Wayback Machine
National Geographic feature about Atacama Luu tru ngay 12 thang 11 nam 2007 tai Wayback Machine
Autonomous Robot Finds Life in Atacama Desert
Atacama's Super-Dry History