Phong thuy (chu Han:風水) la hoc thuyet co nguon goc tu Trung Quoc co đai, chuyen nghien cuu su anh huong cua huong gio, huong khi, mach nuoc đen đoi song hoa hay phuc cua con nguoi. Ve mat tu nguyen, 風 phong co nghia la "gio", la hien tuong khong khi chuyen đong va 水 thuy co nghia la "nuoc", la dong nuoc, tuong trung cho đia the. Phong thuy khong phai la yeu to đon le ma la tong hop hang loat yeu to ve đia hinh đia the xung quanh nha o, thon xom, thanh pho hoac mo ma, huong gio, dong nuoc cung toa huong, hinh dang, bo cuc mat bang khong gian xay dung. Phong thuy lien quan đen cat hung, hoa phuc, tho yeu, su cung thong cua nhan su. Cat at la phong thuy hop, hung at la phong thuy khong hop.
Sach Tang thu viet: "Mai tang phai chon noi co sinh khi. Kinh viet: Khi gap gio (phong) at tan, gap nuoc (thuy) ngan thi dung. Co nhan lam sao cho khi tu chu khong tan, nuoc chay co cho dung". Do vay ma co ten la "phong thuy". Hai chu phong thuy con chi phuong phap tim kiem va chon lua noi tru ngu hoac mai tang cat tuong phu quy, phuc tho binh yen, tuc la thuat Phong thuy. Giong nhu moi nganh khoa hoc ki thuat co truyen khac o A Đong, thuat phong thuy cung dua vao dich ly, thuyet am duong, ngu hanh.
Phong thuy la mot trong Ngu thuat cua Sieu hinh hoc Trung Quoc, đuoc xep vao loai thuat xem tuong  (quan sat tuong mao thong qua cac cong thuc va phep tinh). Phong thuy hoc luan ve kien truc duoi goc đo "luc luong vo hinh" lien ket vu tru, trai đat va con nguoi voi nhau, đuoc goi la khi.
Trong lich su, phong thuy đuoc su dung rong rai đe đinh huong cac toa nha - thuong la cac cong trinh co y nghia ve mat tam linh nhu lang mo, nhung cung co the la nha o va cac cong trinh kien ​​truc khac - theo cach tot lanh. Tuy thuoc vao phong cach phong thuy cu the đang đuoc su dung, mot vi tri tot co the đuoc xac đinh bang cach tham khao cac đac điem đia phuong nhu cac vung nuoc, cac vi sao hoac la ban.


Đia ly phong thuy Hai chu "đia ly" la danh tu ap dung chung cho ca hai mon:

Đia mach: La mon đia ly phong thuy thuoc ve đia linh, dung vao viec đat mo ma va nha cua; tuc thuoc ve tinh than.
Đia du: La mon đia ly đien tho, thuoc ve đia loi; thuoc ve van đe vat chat.


Am trach va Duong trach Phong thuy chia lam hai linh vuc:

Am trach: La vung đat dung đe chon nguoi chet, con goi la mo ma. Phong thuy cho rang, neu nguoi chet đuoc chon vao mot cuoc đat tot ve phong thuy thi se truyen đuoc phuc đuc cho con chau đoi sau.
Duong trach: La vung đat đuoc dung vao muc đich lam nha cua, đinh, chua, mieu mao, thon xom, lang mac, thi tran, thanh pho. Duong trach phai hai hoa voi thien nhien, co moi truong tot đep, lam cho con nguoi thay vui tuoi, manh khoe, hanh phuc. Duong trach tot tuc la moi truong tot.
Nguoi xua quan niem so menh cua mot con nguoi khong chi phu thuoc vao ban than nguoi đo (tuc gio ngay, thang, nam sinh) ma con chiu anh huong cua am phan va duong phan nen co cau "Nhat mo, nhi phong, tam bat tu".
Phong thuy co vai tro rat to lon, tuy nhien no chi ho tro, co tac dung cai bien chu khong the lam thay đoi hoan toan menh van. No la nhan to quyet đinh su thanh bai. Neu phong thuy tot se giup giam thieu đuoc tai hoa khi vao van xau, giup gia tang su thanh cong va may man khi vao van tot.
Ve duong trach, tuc phong thuy cua nha o, nhung van đe can xet co rat nhieu nhu huyet vi, lam nha, huong nha, cau truc nha, noi that,... Can phai xet tat ca cac yeu to moi lam thanh phong thuy tot cho ngoi nha.
Xet ve nguyen ly co ban thi phong thuy am trach va phong thuy duong trach co nhieu điem tuong đong. O khia canh mo phan cua nguoi chet va nha o cua nguoi song thi am duong cach biet, khong giong nhau. Vi the ki thuat ung dung trong am trach va duong trach cung khac nhau.


Cac phai phong thuy Co hai phai lon:


= Phai Hinh the =
Truong Phai Loan Đau (Hinh The) lay hinh the, bo cuc lam chinh. Chu y nhan biet noi khoi đau va ket thuc, dung tu cua son mach, thuy luu; Tim kiem phat hien hinh mao huong boi cua long ho trieu ung, đe đinh huyet vi toa huong, chu "Đia Ly Ngu Quyet".
Phai nay do Duong Quan Tung tu la Thuc Mau đoi Đuong khoi xuong. Ho Duong ve cuoi đoi song o Giang Tay, mon đe cua ong phan lon la nguoi Giang Tay, nen con co ten la phai Giang Tay - hay con goi la Dieu Phai.
Phai Hinh the con goi la phai Loan đau, vi hoc thuyet nay chu trong hinh dang cua nui song, nen co ten nhu vay.
Thuyet nay ve sau hinh thanh nen ly luan Hinh phap.
Phai Hinh the (Giang Tay hay Loan đau) voi Duong Quan Tung la to su, lan luot truyen cho Tang Van San, Lai Van Tuan, Ngo Canh Loan, Muc Vu. Truoc tac cua phai nay hien con rat nhieu, tieu bieu la Ham long kinh, Nghi long kinh, Thap nhi truong phap cua Duong Quan Tung, Tang thu nguoi đoi nha Tong muon danh Quach Phac, Thoi quan thien cua Lai Van Tuan. Ly luan cua phai Giang Tay chu trong quan sat gioi tu nhien, tien hanh tong ket quy nap rat nhieu hinh the song nui, ket tinh nhieu kinh nghiem hop ly. Thuyet nay lay am trach lam chu, duong trach thuong muon dung cac thuyet cua am trach song van chu trong đen hinh dang cua nha o va su phoi hop ve hinh thuc trong khong gian. Phai Giang Tay tu đoi Đuong, Tong tro đi, luu truyen kha rong, đoi nha Minh, nha Thanh co sut giam, nhung van đuoc xa hoi tiep thu rong rai, co anh huong rat sau rong.


= Phai Ly phap =
Con goi la Ly khi, tuc he thong ly luan phong thuy do phai Phuc Kien neu ra nen con co ten la phai Phuc Kien.
Thuyet nay khoi đau som nhat o Man Trung (Phuc Kien). Đen Vuong Cap thoi nha Nam Tong thi rat thinh hanh.
Truong phai nay lay la ban lam cong cu chinh, chu yeu can cu vao cai ly cua am duong, ngu hanh, bat quai, cuu tinh, Ha Lac ma tinh toan. Nhan manh am son am huong, duong son duong huong, đe xac đinh quan he sinh khac, phan đoan cat hung.
Phai nay chu trong tim hieu nguyen ly trach phap, duong trach chia ra 24 lo, phan biet am duong, xac đinh huu cuu (cat hung) am trach cung thuong luan ve cat hung cua toa huong, chu yeu su dung cach phan đoan truu tuong la chinh, chu khong quan tam nhieu đen hinh dang cu the cua nha, đat, song nui, cho nen con goi la "oc trach phap". Thuyet nay ve sau phat trien thanh hoc thuyet Ly phap. Phai Phuc Kien it nhan tai, truoc tac cung khong nhieu, co chang thuong la muon ten cua nguoi đoi truoc, kho biet đich xac la cua ai. Tu đoi Minh, Thanh tro đi, phai nay suy dan, chi luu truyen rong rai o vung Chiet Trung, anh huong kem hon han phan Giang Tay.


So luoc lich su phat trien cua phong thuy Hien nay co rat nhieu truong phai tranh luan ve nguon goc cua phong thuy, co truong phai thi cho rang phong thuy xuat phat tu Trung Hoa, truong phai thi cho rang phong thuy la cua nen van minh nguoi Viet co voi đuong bien gioi tu phia nam song Duong Tu (Ho Nam, Trung Quoc ngay nay). Nguoi Han đa Han hoa cac van thu co va tu nhan la cua ho... Nhung cho đen nay thi chinh nhung nha phong thuy loi lac cua Trung Quoc nhu Thieu Vi Hoa cung khong the giai thich đuoc thuat phong thuy xuat phat tu noi đau mac du ho van cho la cua nguoi Han.
Thuat phong thuy hinh thanh rat som, co the noi gan nhu cung voi su ra đoi cua loai nguoi. Ngay tu thoi thuong co con nguoi đa chu y đen anh huong cua hoan canh tu nhien đoi voi noi cu tru cua loai nguoi, nen đa tien hanh lua chon mot cach co chu đich. Nguyen so cua phong thuy la nhung kinh nghiem ve sinh hoat nhu khoet đa, đao hang, lam nha... Tu cuoc song thuc te, phai chong choi voi thu du, chong lai ca su tan cong cua đong loai, phai chong choi voi su khac nghiet cua thien nhien, con nguoi đa biet chon nhung vi tri cu tru co nui non che cho bao boc, lai gan song ngoi, nguon nuoc.
Tu thoi thuong co, con nguoi song theo loi du canh, du cu, trai qua mot qua trinh tien hoa đen đinh canh, đinh cu va moi bat đau chu y đen noi an o sao cho thich hop, chon đia điem cu tru lam sao cho tien loi roi tien toi kien tao phong oc đe o cho that an lanh, thoai mai, giau co...
Nhung kinh nghiem ve cu tru đuoc tich luy tu đoi nay qua đoi khac đa hinh thanh nen phong thuy hoc.
Thoi so ki, con nguoi chon đat lam nha, chu yeu la muon an toan. Thuong phai chon noi đat cao rao vi so lu lut hoac thu du tan cong. Đe tranh mua to, gio lon, nguoi ta dan dan biet cach chon vung đat huong ve Mat Troi, khuat gio.
Tai Trung Quoc, tu đoi nha Chu, con nguoi đa đac biet chu trong noi cu tru. Con nguoi đa biet chon đat xay nha tai vung binh nguyen, đay la vung đat mau mo, co the canh tac nong nghiep thuan loi. Gan nguon nuoc ma van tranh đuoc lut loi, tai hoa thoi tiet, thien tai.
Thoi ki Tien Tan, do trinh đo khoa hoc con thap, cac hinh thuc boi toan du đoan cat hung thinh hanh trong xa hoi gan lien voi hoat đong xay dung nha o va mai tang. Cac van hien nhu Boc trach, Boc cu, Boc lac phan anh tinh hinh đuong thoi. Đong thoi cac hoc thuyet am duong, ngu hanh, bat quai Chu Dich, Thien van Ha Lac cung phat trien manh, ap dung vao linh vuc Boc trach, Boc cu, (boi chon nha o va mo ma). Phong thuy nho đo co đuoc co so tu tuong triet hoc can thiet.
Thoi Luong Han, đa xuat hien cac truoc tac ve phong thuy nhu Cung trach đia hinh, Kham du kim quy. Cac hoc thuyet Hinh phap gia, Kham du gia cung mang noi dung phong thuy. Moi quan he giua nha o va mo ma voi cat hung hoa phuc cua con nguoi đa tro nen rat mat thiet, đong thoi xuat hien nhung nguoi chuyen thuc hien hoat đong phong thuy. Đieu nay gan lien voi vo so sam vi (cau sam) va hang loat đieu cam ky mang tinh chat me tin đang thinh hanh trong xa hoi đuong thoi.
Thoi ki Nguy Tan Nam Bac trieu, quan niem nha o va mo ma gan voi cat hung hoa phuc cua con nguoi đuoc tang lop si đai phu tiep nhan rong rai, tham chi vua chua cung hoan toan tin vao thuat phong thuy.
Tai Viet Nam, phong thuy co tu thoi vua Hung, cac cung đien đen tho đeu đuoc xay dung voi su hop ly cao ve phong thuy. Đac biet trong cac đen tho con co ban tho ton vinh nen phong thuy cua nguoi Viet co.
Trai qua lich su phat trien cua cac trieu đai, đoi nao cung co nhung hoc gia ke tuc va phat trien thuat phong thuy.
Trong lich su phat trien, thuat phong thuy hinh thanh nen nhieu truong phai khac nhau, moi truong phai co phuong phap ly luan va ung dung rieng, dua tren nhung suy luan khac biet nhau, tham chi co khi đoi lap nhau. Cho đen nay, phong thuy van con nhieu điem chua ro rang, thong nhat van con mang nhieu su huyen bi.
Ngay nay du o Phuong Tay hay o Phuong Đong khi xay dung nha o đeu phai chon nhung vi tri hop voi moi truong đia ly xung quanh đia ban, du theo mot loi kien truc nao thi cung phai can cu vao đia the xung quanh đe tao dung mot kien truc đep ve tham mi, loi ve sinh hoat. Phong thuy du con ve huyen bi nhung rat thuc te va gan gui voi đoi song con nguoi.


Trach que (menh) tuong ung voi nam sinh Đoi voi tung nam sinh va gioi tinh, ta co the tra cuu Trach Que đe xac đinh 4 huong tot, 4 huong xau. Tu 4 huong nay ta co the tra đuoc cac huong cua chinh, bep, ban tho, giuong ngu.


Đoc them Phong Thuy Vuon Canh - Nha Xuat Ban Tre - 2007.
Co Hoc Phuong Đong Trong Nghe thuat Kien Truc - Nha Xuat Ban Lao đong-2006.
Thiet Ke Nha O va Co So Kinh doanh theo Nguyen Tac Dich Ly Phuong Đong - Nha Xuat Ban Tre-2005 cua tac gia Luong Trong Nhan.
Phong Thuy Toan Tap – Mot Cai Nhin Toan Canh Ve Sinh Thai Hoc Phuong Đong - Nha Xuat Ban Hai Phong – 2012-tac gia Luong Trong Nhan.


Tham khao Lien ket ngoai