Truong Giang (gian the: 长江; phon the: 長江;  pinyin: Chang Jiang; Wade-Giles: Ch'ang Chiang) o Trung Quoc la con song dai nhat chau A va đung thu ba tren the gioi sau song Nin o Chau Phi, song Amazon o Nam My. Trong tieng Viet, ten goi song Duong Tu (扬子江 , Yangzi Jiang hay Yangtze Kiang; Han-Viet: Duong Tu Giang) chi song nay, dung theo phien am cua cac ngon ngu phuong Tay nhu Anh, Phap..., la ten cu cua đoan ha luu Truong Giang đo ra bien, con o Trung Quoc hien nay chi dung ten goi Truong Giang. Truong co nghia la quang đuong xa va dai, giang co nghia la dong nuoc uon luon uyen chuyen trai dai rong lon, nen ghep lien mach lai Truong Giang ngu y muon noi toi dong nuoc trai dai va uyen chuyen uon luon.
Truong Giang dai khoang 6.385 km, bat nguon tu phia tay Trung Quoc (Thanh Hai) va chay ve phia đong đo ra Bien Hoa Đong, Trung Quoc. Thong thuong song nay đuoc coi nhu điem phan chia giua hai mien Hoa Bac va Hoa Nam Trung Quoc, mac du song Hoai (淮河) cung đoi khi đuoc coi nhu vay.
Cung voi Hoang Ha, Truong Giang la song quan trong nhat trong lich su, van hoa, va kinh te cua Trung Quoc. Đong bang chau tho Truong Giang mau mo tao ra 20% GDP cua Trung Quoc. Truong Giang chay qua nhieu he sinh thai đa dang va ban than no cung la noi sinh song cho nhieu loai đac huu va loai nguy cap nhu Ca sau Trung Quoc va Ca tam Duong Tu. Qua hang ngan nam, nguoi dan đa su dung con song đe lay nuoc, tuoi tieu, ngot hoa, van tai, cong nghiep, ranh gioi va chien tranh. Đap Tam Hiep tren Truong Giang la cong trinh thuy đien lon nhat the gioi.
Trong nhung nam gan đay, con song phai chiu đung nhung chat o nhiem tu cong nghiep, nong nghiep, va mat nhieu vung đat ngap nuoc va ho, lam gia tang yeu to lu theo mua. Mot so đoan song hien đang đuoc bao ve lam cac khu bao ton thien nhien. Mot đoan song Truong Giang chay qua cac hem nui sau, hep o phia đong Van Nam đuoc cong nhan la mot phan cua khu bao ton Song Van Nam, mot di san the gioi cua UNESCO.


Ten goi Ten goi Duong Tu nguyen thuy la ten goi cua nguoi dan khu vuc ha luu song nay đe chi khuc song chay qua đo. Vi đuoc pho bien qua nhung nha nha truyen giao chau Au nen ten "Duong Tu" đa đuoc dung trong tieng Anh đe chi ca con song (Yangtse, Yangtze Kiang). Bai nay se dung ten Truong Giang đe chi con song nay. Con song nay đoi khi con đuoc goi la Thuy lo Vang (Golden Waterway).
Con song nay mang nhieu ten khac nhau tuy theo khu vuc ma no chay qua. O cao nguyen Thanh Tang, Tay Tang, no đuoc goi la Vbri-chu (འབྲ་ཆ་ trong tieng Tay Tang, nghia la "dong song bo yak cai"). O thuong nguon, thuoc tinh Thanh Hai song đuoc goi la Đa Đa ha (沱沱河), Đuong Khuc ha (當曲河), Thong Thien ha (通天河). Đoan tu Thanh Hai chay đen Nghi Tan tinh Tu Xuyen đuoc goi la Kim Sa giang (金沙江). Đoan tu Nghi Tan đen Nghi Xuong đuoc goi la Xuyen giang (川江). Đoan tu Nghi Đo tinh Ho Bac đen Nhac Duong tinh Ho Nam đuoc goi la Kinh giang (荊江) (xua la đat Kinh Chau). Cuoi cung, khi chay qua khu vuc Duong Chau tinh Giang To no tung đuoc goi la Duong Tu giang (揚子江). Cac hoc gia cho rang chu "giang" 江 (su ket hop cua bo thuy 氵 va am 工 ma nay đoc la gong, nhung đoc la *kˤoŋ trong tieng Han Co) co nguon goc tu mot ngon ngu nao đo trong ngu he Nam A (cung goc voi ကြုၚ trong tieng Mon va song trong tieng Viet).


Đia ly Con song bat nguon tu mot so nhanh o thuong luu thuoc đia phan cac tinh Thanh Hai, Tu Xuyen, Trung Khanh, Van Nam, Quy Chau, tuy nhien hai trong so đo đuoc xem la đau nguon cua no la nhanh Tuotuo va Dan Qu. Chinh phu Trung Quoc thi cho rang nguon nhanh Tuotuo bat đau tu chan cua bang ha nam o phia tay cua nui Geladandong o Day nui Tanggula ria phia đong cua cao nguyen Thanh Tang. Tuy nhien theo cac nguon đia ly (nhu song dai nhat tinh tu bien) thi nguon cua no nam o vung đat ngap nuoc o toa đo 32°36′14″B 94°30′44″Đ va đo cao 5170 m tren muc nuoc bien, chinh la đau nguon cua nhanh Dan Qu. Cac nhanh nay hop luu va sau đo chay ve phia đong qua Qinghai, roi vong ve phia nam tao thanh mot thung lung sau o ranh gioi cua Tu Xuyen va Tay Tang roi moi đen Van Nam. Trong pham vi thung lung nay, cao đo cua song giam manh tu tren 5000m xuong duoi 1000m. Luu vuc trung luu cua song thuoc cac tinh Ho Bac, Ho Nam, Giang Tay. Luu vuc ha luu thuoc cac tinh An Huy, Chiet Giang, Thuong Hai, Giang To.
Song đuoc hinh thanh tu Eocene, khoang 45 trieu nam truoc nhung mot so nguoi khong chap nhan quan điem nay.


Lich su Song Truong Giang gop phan quan trong trong viec hinh thanh cac nguon goc van hoa nong nghiep mien nam Trung Quoc cua nguoi Bach Viet. Hoat đong cua cong đong nguoi Bach Viet đa đuoc phat hien o khu vuc Tam Hiep cach đay 27.000 nam.


Đac trung Truong Giang la con song lon nhat cua Trung Quoc ve chieu dai, luong nuoc chay, dien tich, luu vuc va anh huong kinh te. Truong Giang bat nguon tu vung cao nguyen tinh Thanh Hai, chay ve huong nam, doc theo ranh gioi cao nguyen Tay Tang vao đia phan tinh Van Nam, sau đo re sang huong đong bac vao tinh Tu Xuyen, qua cac tinh Ho Bac, Giang Tay, An Huy va Giang To roi đo ra bien o giua Hoang Hai va Nam Hai.
Vao thang 6 nam 2003 cong trinh đap Tam Hiep đa noi lien hai bo song, lam ngap lut thi tran Phung Tiet, la khu dan cu đau tien trong cac khu vuc dan cu chiu anh huong cua du an kiem soat lut loi va phat đien nay. Du an nay la lon nhat so voi cac du an thuy loi khac tren the gioi. No se giai phong nguoi dan hai ben bo con song nay khoi canh ngap lut la moi đe doa thuong xuyen trong qua khu cung nhu cung cap cho ho đien nang va van tai đuong thuy - mac du phai chap nhan hy sinh vinh vien mot so thanh pho va tao ra su thay đoi lon trong he sinh thai khu vuc.
Con song nay cung la noi sinh song duy nhat cua mot so đong vat trong danh sach bao đong nguy hiem nhu ca heo song Trung Quoc (nam 1998 chi con khoang bay con) hay ca kiem Trung Quoc (ca tam thia).
Truong Giang la đau moi giao thong quan trong cua Trung Quoc. No noi lien Trung Hoa luc đia voi bo bien. Viec van chuyen tren song rat đa dang tu van chuyen than, hang hoa tieu dung va hanh khach. Cac chuyen tau thuy tren song trong vai ngay se đua ta qua cac khu vuc co phong canh đep nhu khu vuc Tam Hiep ngay cang tro nen pho thong hon lam cho du lich Trung Quoc phat trien.
Nhung tran ngap lut doc theo hai bo song đa tung la van đe lon, lan gan đay nhat la nam 1998, nhung gay tham hoa lon hon ca la nam 1954. Tran ngap lut song Duong Tu nay đa giet chet khoang 30.000 nguoi. Nhung tran ngap lut nang ne nhat dien ra nam 1911 giet chet khoang 100.000 nguoi, nam 1931 (145.000 nguoi chet) va nam 1935 (142.000 nguoi chet).


Cac thanh pho noi tieng doc bo song Nghi Tan
Lo Chau
Trung Khanh
Phong Đo
Nghi Xuong (Bach Đe Thanh)
Sa Thi tuc Kinh Chau cu gan voi ten tuoi Quan Vu thoi Tam Quoc
Tran Giang
Vu Han do Han Duong, Han Khau va Vu Xuong hop thanh
Cuu Giang
To Chau
Quy Tri
Nam Kinh
Thuong Hai


Mot so song nhanh Song Duong Tu co hon 700 chi luu. Cac chi luu chinh đuoc liet ke ben duoi theo thu tu tu thuong nguon xuong va noi ma no hop luu voi song chinh:

Đa Giang
Tuong Giang
Han Thuy
Nha Lung Giang
Manh Giang
Gia Lang Giang
O Giang
Cam Giang
Tu Thuy
Dan Giang


Ho noi tieng Ho Đong Đinh gan voi ten tuoi nhieu nha tho noi tieng nhu Thoi Hieu, Ly Bach
Ho Ba Duong


Sinh vat Song Truong Giang la noi sinh song cua mot so loai cuc ky nguy cap nhu ca sau Trung Quoc, ca heo khong vay, ca kiem Trung Quoc, va Ca heo song Duong Tu. Đay la noi duy nhat ngoai Hoa Ky co loai ca sau ban đia va paddlefish. Ca heo khong vay theo uoc tinh nam 2010 chi con 1000 ca the, su suy giam nay do viec su dung tuyen song phuc vu thuong mai cung voi du lich va o nhiem moi truong.


Xem them Đong bang Truong Giang
Đong bang Giang Nam
Danh sach cac song Trung Quoc
Đap Tam Hiep
Đia ly Trung Quoc


Ghi chu Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Chang Jiang tai Wikimedia Commons
Truong Giang tai Tu đien bach khoa Viet Nam
Yangtze River tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)