Seychelles (phien am tieng Viet: Xay-sen, phat am tieng Phap: [sɛʃɛl]), ten chinh thuc Cong hoa Seychelles (tieng Phap: Republique des Seychelles; Creole: Repiblik Sesel), la mot đao quoc nam trong An Đo Duong. Nuoc nay cach Đong Phi 1.500 kilomet (932 mi) ve phia đong, voi thu đo la Victoria. Nhung quoc gia va lanh tho lan can gom Comoros, Mayotte, Madagascar, Reunion va Mauritius. Voi dan so chi hon 92.000, đay la quoc gia it dan nhat chau Phi.
Seychelles la thanh vien cua Lien minh chau Phi, Cong đong Phat trien Nam Phi, Thinh vuong chung cua cac quoc gia, va Lien Hop Quoc. Tu khi tuyen bo đoc lap khoi Vuong quoc Lien hiep Anh nam 1976, Seychelles đa phat trien tu mot quoc gia dua tren nong nghiep đen mot nen kinh te thi truong đuoc đa dang hoa. Tu nam 1976, thu nhan binh quan đau nguoi đa tang gan gap bay lan. Nhung nam gan đay, chinh phu khuyen khich đau tu nuoc ngoai nham nang cap cac khu vuc kinh te. Hien nay, Seychelles co GDP tren đau nguoi tren danh nghia cao nhat chau Phi. Đay cung la mot trong so it quoc gia chau Phi voi chi so phat trien con nguoi o muc cao. Du nen kinh te phat trien thinh vuong, ngheo kho van lan rong do su bat binh đang kinh te cao, va su phan bo tai san.


Lich su Quan đao Seychelles hoan toan vang nguoi trong hau het lich su. Vai hoc gia cho rang nguoi Austronesia, sau đo la nguoi Maldives va thuong nhan A Rap la nhung nguoi đau tien đat chan đen Seychelles. Nha tham hiem nguoi Bo Đao Nha Vasco da Gama la nguoi chau Au đau tien trong thay Seychelles, sau khi vuot qua quan đao Amirante. Cuoc đo bo đau tien dien ra vao thang 1 nam 1609, boi nhom "Ascension" duoi quyen Thuyen truong Alexander Sharpeigh trong chuyen hai trinh lan bon cua Cong ty Đong An Anh.
La mot điem chyen tiep trong giao thuong chau Phi va chau A, Seychelles tro thanh noi chiem cuu cua cuop bien cho toi khi Phap gianh đuoc quyen kiem soat nam 1756. Quan đao đuoc đat ten theo Jean Moreau de Sechelles, Bo truong tai chinh cua vua Louis XV.
Nguoi Anh đieu khien noi nay tu nam 1794 đen 1810. Jean Baptiste Queau de Quincy, nha cam quyen nguoi Phap cua Seychelles trong nhung nam chien tranh voi Anh, đa khong chong lai khi chien thuyen đuoc trang bi vu khi cua ke thu cap ben. Thay vi vay, ong đam phan voi quan Anh, va cho ho đat quyen.
Anh cuoi cung cung kiem soat hoan toan Seychelles sau khi Phap đau hang va nhuong Mauritius nam 1810, chinh thuc hoa nam 1814 trong hiep uoc Paris. Seychelles tro thanh thuoc đia Vuong that, tach rieng khoi Mauritius nam 1903.
Seychelles tuyen bo đoc lap nam 1976 nhu mot nuoc cong hoa trong Thinh vuong chung cac quoc gia. Thap nien 1970, Seychelles la mot "noi đe xem, mot san choi cho cac ngoi sao phim anh va jet set quoc te". Nam 1977, mot cuoc đao chinh to chuc boi France Albert Rene đa truc xuat tong thong đau tien James Mancham.


Đia ly Seychelles la mot đao quoc nam trong An Đo Duong, phia đong bac Madagascar va cach Kenya 1.600 km (994 mi) ve phia đong. Quan đao Seychelles gom 115 đao. Đa so la đao hoang, nhieu trong nay co muc đich bao ton thien nhien.
Theo Hien phap, cac đao đuoc phan loai nhu sau.

45 đao granit. Theo thuc tu giam dan dien tich: Mahe, Praslin, đao Silhouette, La Digue, Curieuse, Felicite, Fregate, Ste-Anne, North, Cerf, Marianne, Grand Sœur, Therese, Aride, Conception, Petite Sœur, Cousin, Cousine, Long, Recif, Round (Praslin), Anonyme, Mamelles, Moyenne, Eden, Ile Soleil, Romainville, Ile aux Vaches Marines, L'Islette, Beacon (Ile Seche), Cachee, Cocos, Round (Mahe), L'Ilot Fregate, Booby, Chauve Souris (Mahe), Chauve Souris (Praslin), Ile La Fouche, Hodoul, L'Ilot, Rat, Souris, St. Pierre (Praslin), Zave, Grand Rocher.
Hai con cat san ho nam phia bac nhom granit: Denis va Bird.
Hai đao san ho phia nam nhom granit: Coetivy va Platte.
29 đao san ho trong quan đao Amirante, phia tay nhom đao granit: Desroches, am tieu vong Poivre (gom ba đao—Poivre, Florentin va South), Alphonse, D'Arros, am tieu vong St. Joseph (gom 14 đao—St. Joseph Ile aux Fouquets, Resource, Petit Carcassaye, Grand Carcassaye, Benjamin, Bancs Ferrari, Chiens, Pelicans, Vars, Ile Paul, Banc de Sable, Banc aux Cocos va Ile aux Poules), Marie Louise, Desnoeufs, African Banks (gom hai đao—African Banks va South), Remire, St. Francois, Boudeuse, Etoile, Bijoutier.
13 đao san ho trong nhom Farquhar, nam-tay nam quan đao Amirante: am tieu vong Farquhar (gom 10 đao —Bancs de Sable Deposes, Ile aux Goelettes, Lapins, Ile du Milieu, Bac Manaha, Nam Manaha, Trung Manaha, đao North va South), am tieu vong Providence (gom hai đao—Providence va Bancs Providence) va St Pierre.

67 đao san ho trong nhom Aldabra, tay nhom Farquhar: am tieu vong Aldabra (gom 46 đao—Grande Terre, Picard, Polymnie, Malabar, Ile Michel, Ile Esprit, Ile aux Moustiques, Ilot Parc, Ilot Emile, Ilot Yangue, Ilot Magnan, Ile Lanier, Champignon des Os, Euphrate, Grand Mentor, Grand Ilot, Gros Ilot Gionnet, Gros Ilot Sesame, Heron Rock, đao Hide, Ile aux Aigrettes, Ile aux Cedres, Iles Chalands, Ile Fangame, Ile Heron, Ile Michel, Ile Squacco, Ile Sylvestre, Ile Verte, Ilot Deder, Ilot du Sud, Ilot du Milieu, Ilot du Nord, Ilot Dubois, Ilot Macoa, Ilot Marquoix, Ilots Nicois, Ilot Salade, đao Middle Row, Noddy Rock, đao North Row, Petit Mentor, Petit Mentor Endans, Petits Ilots, Pink Rock va Table Ronde), đao Assumption, Astove va am tieu vong Cosmoledo (gom 19 đao—Menai, Ile du Nord (West North), Ile Nord-Est (East North), Ile du Trou, Goelettes, Grand Polyte, Petit Polyte, Grand Ile (Wizard), Pagode, Ile du Sud-Ouest, Ile aux Moustiques, Ile Baleine, Ile aux Chauve-Souris, Ile aux Macaques, Ile aux Rats, Ile du Nord-Ouest, Ile Observation, Ile Sud-Est va Ilot la Croix).


Hanh chinh Seychelles đuoc chia thanh 26 vung hanh chinh bao gom tat ca cac hon đao vung "trong". Tam trong so cac huyen thuoc khu vuc Đai Victoria. Them 14 huyen đuoc coi la vung nong thon nam o hon đao chinh Mahe voi 2 huyen o đao Praslin va mot o La Digue. Cac đao nho nam ben ngoai ngoai khong đuoc coi la mot phan cua huyen nao.


Khi hau Khi hau am uot nhung tuong đoi on đinh. Theo he thong Koppen-Geiger, Seychelles co khi hau rung mua nhiet đoi (Af). Nhiet đo it bien đoi. Đao Mahe co nhiet đo 24 đen 30 °C (75 đen 86 °F), luong mua hang nam tu 2.900 mm (114 in) tai Victoria toi 3.600 mm (142 in) tai nhung suon nui. Luong mua thap hon tai nhung đao khac.
Trong nhung thang lanh nhat, thang 7 va 8, nhiet đo trung binh thap la 24 °C (75 °F). Gio đong nam thoi thuong xuyen tu thang 5 đen 11. Nhung thang nong la tu thang 12 đen 4, voi đo am cao (80%). Thang 3 va 4 la nong nhat, voi nhiet đo đoi khi vuot 31 °C (88 °F).


Kinh te Tu khi đoc lap (1976), thu nhap binh quan đau nguoi o Seychelles tang gan 7 lan so voi truoc. Su phat trien nho vao du lich (su dung 30% luc luong lao đong va cung cap tren 70% so thu ngoai te manh) va đanh bat ca ngu. Trong nhung nam gan đay, chinh phu khuyen khich đau tu nuoc ngoai đe nang cap khach san va cac dich vu khac, đong thoi tai tro cho viec phat trien trang trai, nghe ca, cong nghiep nho.
Mac du cong nghiep co dau hieu khoi sac nhung chinh phu can tiep tuc đau tu khu vuc kinh te nay. Tu nam 1999-2001, cac van đe tai chinh đa len đen cuc điem, no nuoc ngoai khong ngung gia tang. Hien nay, chinh phu đang phai đoi đau voi su tham hut ngan sach, tinh hinh canh tranh quoc te gay gat va ra suc thuc đay tien trinh tu nhan hoa.
GDP khoang 408 trieu USD nam 2008. GDP binh quan đau nguoi: 6.700 USD. Ty le lam phat: 49,8% nam 2009. Ty le that nghiep: 4%.
Tham hut can can thuong mai: 343 trieu USD
Cac khach hang chinh: Anh, Phap, Italia
Cac nuoc cung cap chinh: A Rap Xe Ut, Đuc, Phap
Ty trong cua cac linh vuc hoat đong chinh trong GDP: Nong nghiep: 2,3%, cong nghiep 25,7% va dich vu 71,9%.
Voi quy mo nho (40.000 nguoi lao đong) va co vi tri đia ly xa xoi, nen kinh te Seychelles chu yeu dua vao hai linh vuc du lich (voi tren 120.000 khach tham quan moi nam va chiem 25,4% GDP) va đanh bat ca chiem 7,65 GDP nam 2008. Hoat đong van tai dau lua cung chiem phan quan trong la linh vuc đung thu ba đem lai nguon thu ngoai te (35 trieu USD thu nhap rong moi nam).
Viec tai đau tu cac khoan thu nhap nay va vien tro quoc te cung đa cho phep Seychelles co buoc phat trien manh me trong nhung nam 70-80. Sau khi đoc lap (1976), GDP đau nguoi đa tang 8 lan trong vong 20 nam, len toi 8.600 USD nam 2007 bien Seychelles thanh mot nuoc co thu nhap trung binh thuoc nhom tren. Tuy nhien, nhung hau qua cua cuoc khung hoang quoc te va viec thuc hien cac cuoc cai cach kinh te đa lam giam thu nhap nguoi dan xuong con 6.700 USD nam 2009. Muc phat trien xa hoi (cho o, truong hoc, dich vu xa hoi) cung van con cao.
Vi nhung ly do ben trong va ben ngoai, tinh hinh tai chinh đa xau đi tu nhung nam 90. Seychelles đa bi no chong chat đoi voi cac nha cho vay von cong va no nhieu voi nhung đieu kien khong nhuong bo cua cac ngan hang tu nhan (40% no nuoc ngoai hien nay lien quan đen thuong mai). Tong so no cong chiem gan 807 trieu USD.
Do Seychelles đa o trong tinh trang khong the thanh toan vao giua nam 2008 nen nuoc nay đa phai binh thuong hoa quan he tai chinh voi ben ngoai va mot hiep đinh xac nhan đa đuoc Hoi đong quan tri IMF đua ra vao ngay 14 thang 11 nam 2008. Truoc đo, Seychelles đa quyet đinh tu do chuyen đoi đong tien roupie cua minh đa tien hanh tu ngay 1 thang 11 nam 2008.
Tong thong James Michel đa giu lich ma ong đa an đinh ve cac hoat đong kinh te vao giua nhiem ky. Chuong trinh tham vong nay thuc hien mot cach ngay lap tuc phan lon nhung yeu cau cua IMF (trong đo co viec tu chuc cua Thong đoc Ngan hang Trung uong Seychelles vao thang 10 nam 2008). Chuong trinh nay đac biet dua vao viec gia đong roupie se on đinh nhanh chong xung quanh viec 20-21 roupie cho 1 euro roi 18/19 roupie/1 euro va chi phi cho nguoi dan se đuoc kiem soat va co the chiu đung đuoc ve mat xa hoi (khong he co bien đong xa hoi nao cho đen nay).
Tinh đen nhung tien bo đa đat đuoc, IMF đa chap nhan vao thang 11 nam 2008 viec cap 25,9 trieu USD cho Seychelles đe giup nuoc nay đap ung nhung nhu cau ve tai chinh cho nam 2008. Mat khac, ngay 16 thang 4 nam 2009, Cau lac bo Paris đa nhat tri loai bo 45% no cong cua Seychelles đoi voi nhung nuoc thanh vien cua minh.


Nhan khau Khi nguoi Anh gianh quyen kiem soat cac đao trong chien tranh Napoleon, ho cho phep cac tang lop thuong luu nguoi Phap giu lai đat đai cua minh. Ca nhung nguoi đinh cu Phap va Anh đeu su dung no le chau Phi va mac du che đo no le bi cam o Anh vao nam 1835, nhung nhung cong nhan nguoi chau Phi van tiep tuc bi đua đen đay. Do đo, Nguoi Gran'bla ("nguoi da trang") co nguon goc Phap thong tri đoi song kinh te va chinh tri. Chinh quyen Anh cung đua nguoi An Đo đen quan đao nay. Nguoi An Đo nhu mot thieu so tuong tu nguoi Trung Quoc, hien nay đuoc gioi han trong mot tang lop thuong nhan. Ngay nay, con chau cua nguoi An Đo, Trung Quoc, va Gran'bla la ba cong đong dan toc chinh, mac du hau het moi nguoi co nguon goc chau Phi, thuong tron voi nguoi chau Au hoac chau A.
Quan đao Seychelles khong co dan cu ban đia, nguoi Seychelles hien nay đuoc tao thanh tu nhung cuoc di cu. Cac nhom dan toc lon nhat la nguoi goc chau Phi, nguoi Phap, An Đo, va nguoi goc Trung Quoc. Tieng Phap va tieng Anh la ngon ngu chinh thuc cung voi mot ngon ngu Creole dua tren tieng Phap.
Theo đieu tra dan so nam 2002, hau het nguoi Seychelles la Kito huu: 82,3% la nguoi Cong giao La Ma, 6,4% la Anh giao, va 4,5% la cua cac giao phai Kito giao khac. Co dan toc thieu so nho la nhung nguoi thuc hanh An Đo giao (2,1%) va Hoi giao (1,1%). Cac tin nguong khac chiem 1,5% dan so trong khi hon 2,1% la nguoi khong ton giao hoac khong xac đinh mot ton giao. Tuoi trung binh cua nguoi Seychelles la 32.


Tham khao Lien ket ngoai Trang web chinh quyen Seychelles
Muc [https://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/se.html “Seychelles” tren trang cua CIA World Factbook.]
[1]Seychelles from UCB Libraries GovPubs
[2]Seychelles tren DMOZ
[3]Seychelles from BBC News
 Wikimedia Atlas cua Seychelles
[4]Island Conservation Society, a non-profit nature conservation and educational non-governmental organisation
[5]Nature Seychelles, a scientific/environmental non-governmental nature protection association
[6]The Seychelles Nation, the largest circulation local daily newspaper
[7]Seychelles Bird Records Committee