The gioi la Trai đat va tat ca su song tren đo, bao gom ca nen van minh nhan loai. Trong boi canh triet hoc, "the gioi" la tong the cua vu tru vat chat, hay the gioi ban the hoc ("the gioi" cua mot ca nhan) ma o tai boi canh tam hoc trong đo, the gioi la vat chat  hoac linh vuc tran tuc hoac khong-thoi gian, trai nguoc voi cac linh vuc thien the, tinh than, tam linh, sieu viet, mo ao vo thuong hoac linh thieng. Cac kich ban "ngay tan the " đe cap đen su ket thuc cua lich su loai nguoi (co the la ca mot vu tru), phan lon la trong boi canh đa so cac ton giao va đa so tin nguong.
Lich su the gioi thuong đuoc hieu la lich su cua nhan loai trai dai qua cac buoc phat trien đia chinh tri lon trong hon 5 thien nien ky, tu nen van minh đau tien cho đen ngay nay. Trong cac thuat ngu nhu ton giao the gioi, ngon ngu the gioi, chinh quyen the gioi va chien tranh the gioi, thuat ngu the gioi goi y mot pham vi quoc te hoac lien luc đia ma khong nhat thiet ngu y su tham gia cua moi noi tren the gioi.
Dan so the gioi la tong cua tat ca cac dan so loai nguoi tai bat ky thoi điem nao; tuong tu, nen kinh te the gioi la tong the cac nen kinh te cua moi xa hoi hay quoc gia, đac biet trong boi canh toan cau hoa. Cac thuat ngu nhu " vo đich the gioi ", " tong san pham the gioi " va " quoc ky the gioi " ngu y tong hoac su ket hop cua tat ca cac quoc gia co chu quyen.


Triet hoc Trong triet hoc, thuat ngu the gioi co mot so nghia kha di. Trong mot so ngu canh, no đe cap đen moi thu tao nen thuc tai hoac vu tru vat chat. O nhung nguoi khac, no co the co nghia la co mot y nghia ban the hoc cu the (xem su tiet lo the gioi). Trong khi viec lam sang to khai niem the gioi đuoc cho la luon nam trong nhung nhiem vu co ban cua triet hoc phuong Tay, chu đe nay duong nhu chi đuoc neu ra mot cach ro rang vao đau the ky XX  va la chu đe đuoc tranh luan lien tuc. Cau hoi ve the gioi la gi khong co cach nao đuoc giai quyet.


= Parmenides =
Cach giai thich truyen thong ve tac pham cua Parmenides la ong cho rang nhan thuc hang ngay ve thuc tai cua the gioi vat chat (nhu đuoc mo ta trong doxa) la sai lam, va thuc tai cua the gioi la 'Mot ban the' (nhu đuoc mo ta trong aletheia): an toan the khong thay đoi, khong thay đoi, khong the pha huy.


= Plato =
Trong Cau chuyen ngu ngon ve cai hang, Plato phan biet giua cac hinh thuc va y tuong va tuong tuong ra hai the gioi rieng biet: the gioi hop ly va the gioi thong minh.


= Hegel =
Trong triet ly lich su cua Georg Wilhelm Friedrich Hegel, thanh ngu Weltgeschichte ist Weltgericht (Lich su the gioi la toa an xet xu the gioi) đuoc su dung đe khang đinh quan điem rang Lich su la thu phan xet con nguoi, hanh đong va y kien cua ho. Khoa hoc ra đoi tu mong muon bien đoi The gioi trong moi quan he voi Con nguoi; ket thuc cuoi cung cua no la ung dung ky thuat.


= Schopenhauer =
The gioi nhu y chi va đai dien la tac pham trung tam cua Arthur Schopenhauer. Schopenhauer coi y chi con nguoi la mot cua so duy nhat cua chung ta đen the gioi đang sau su the hien; ban than đieu Kantian. Do đo, ong tin rang chung ta co the co đuoc kien thuc ve ban than su vat, đieu ma Kant noi la khong the, vi phan con lai cua moi quan he giua su đai dien va su vat tu no co the đuoc hieu bang cach tuong tu voi moi quan he giua y chi con nguoi va co the con nguoi.


= Wittgenstein =
Tuy nhien, hai đinh nghia đeu đuoc đua ra vao nhung nam 1920 cho thay nhieu y kien san co. Ludwig Wittgenstein viet trong tac pham Tractatus Logico-Philosophicus co anh huong cua ong, xuat ban lan đau nam 1921: “The gioi la tat ca moi thu đung nhu vay. Đinh nghia nay se la co so cua chu nghia thuc chung logic, voi gia đinh rang co chinh xac mot the gioi, bao gom tong the cac su kien, bat ke nhung cach giai thich ma moi nguoi co the đua ra ve chung.


= Heidegger =
Martin Heidegger, lai cho rang "the gioi xung quanh la khac nhau đoi voi moi chung ta, va mac du chung ta di chuyen trong mot the gioi chung". The gioi, đoi voi Heidegger, la the gioi ma chung ta luon luon bi "nem" vao đo va chung ta, voi tu cach la nhung sinh vat trong the gioi, phai chap nhan. Quan niem cua ong ve "su tiet lo the gioi " đuoc trinh bay ro rang nhat trong tac pham nam 1927 Hien huu va Thoi gian.


= Freud =
Đap lai, Sigmund Freud đe xuat rang chung ta khong di chuyen trong mot the gioi chung, ma la mot qua trinh suy nghi chung. Ong tin rang tat ca cac hanh đong cua mot nguoi đeu đuoc thuc đay boi mot thu: duc vong. Đieu nay dan đen nhieu gia thuyet ve y thuc phan ung.


= Khac =
Mot so nha triet hoc, thuong lay cam hung tu David Lewis, cho rang khai niem sieu hinh nhu kha nang, xac suat, va su can thiet đuoc phan tich tot nhat bang cach so sanh tren the gioi voi mot loat cac the gioi co the; mot che đo xem thuong đuoc goi la chu nghia hien thuc phuong thuc.


Ton giao Cac vu tru hoc than thoai thuong mieu ta the gioi tap trung vao mot truc mundi va đuoc phan đinh boi mot ranh gioi nhu đai duong the gioi, mot con ran the gioi hoac tuong tu. Trong mot so ton giao, tinh the gian (con goi la tinh xac thit)  la cai lien quan đen the gioi nay trai nguoc voi the gioi hoac canh gioi khac.


= Phat giao =
Trong Phat giao, the gioi co nghia la xa hoi, khac biet voi tu vien. No đe cap đen the gioi vat chat, va loi ich the gian nhu cua cai, danh tieng, cong an viec lam va chien tranh. The gioi tam linh se la con đuong dan đen giac ngo, va nhung thay đoi se đuoc tim kiem trong cai ma chung ta co the goi la linh vuc tam ly.


= Ki to giao =
Trong Co đoc giao, thuat ngu nay thuong bao ham khai niem ve trat tu the gioi sa đoa va bang hoai cua xa hoi loai nguoi, trai nguoc voi The gioi se đen. The gioi thuong đuoc nhac đen cung voi xac thit va Ma quy nhu mot nguon cam do ma cac Co đoc nhan nen chay tron. Tu si noi ve viec phan đau đe tro thanh " trong the gioi nay, nhung khong phai cua the gioi nay" - nhu Đuc Giesu đa noi - va thuat ngu "the gian" đa đuoc phan biet voi "tu si ", truoc đay la đia vi cua cac thuong gia, hoang tu va nhung nguoi khac, nhung thu thuoc ve "the tuc".


Cac thong so = Trai Đat =


= Cac chau luc va so dan =


Xem them Tan The gioi
Cuu The gioi
Trai Đat
Danh sach cac quoc gia theo dan so nam 2009
Danh sach cac quoc gia theo dan so nam 2012


Chu thich Lien ket ngoai