Alpha Centauri Bb hay Toliman b la mot hanh tinh ngoai he Mat Troi đuoc đe xuat quay quanh sao loai K Alpha Centauri B nam cach Trai Đat xap xi 4,37 nam anh sang, trong chom sao Ban Nhan Ma, nhung chua đu bang chung ung ho đe xuat nay.


Đe xuat No la hanh tinh ngoai he gan voi Trai Đat nhat cho toi nam 2012 va la hanh tinh co khoi luong nho nhat quay quanh mot ngoi sao gan giong voi Mat Troi.


= Đac tinh =
Hanh tinh nay khong nam trong vung o đuoc; khoang cach quy đao rat gan voi sao chinh va bang 0,04 AU voi chu ky quy đao la 3,236 ngay. O quy đao gan nhu the, hanh tinh nay co kha nang bi khoa thuy trieu voi sao B. No co khoi luong it nhat bang 1,13 lan Trai Đat; cac nha thien van chi đo đuoc gioi han duoi cua khoi luong do ho van chua biet đo nghieng cua mat phang quy đao hanh tinh. Khi quan sat tu Trai Đat, hanh tinh khong đi ngang qua sao chinh do vay kich co va thanh phan khi quyen cua hanh tinh chua the đo đuoc, mac du voi khoi luong cua no cho phep cac nha thien van đoan no la mot hanh tinh đat đa. Nhiet đo be mat hanh tinh uoc luong khoang 1.200 °C (~1.500 K), cao hon nhiet đo tan chay cua đa macma silicat. Hanh tinh co nhiet đo be mat nong nhat trong he Mat Troi la Sao Kim voi nhiet đo 462 °C (735 K). O khoang nhiet đo nay, it nhat la đoi voi ban cau quay ve phia sao chinh, be mat hanh tinh Alpha Centauri Bb hoan toan bi tan chay.
Bang cac phuong phap nghien cuu Tinh chan hoc (Asteroseismic), hoat đong cua sac quyen, va su tu quay cua cac ngoi sao A va B cho thay he đoi α Cen co tuoi gia hon he Mat Troi, voi uoc luong tuoi tu 4,5 đen 7 ty nam.


= Phat hien =
Vung o đuoc đoi voi sao Alpha Centauri B trong pham vi tu 0,5 đen 0,9 AU. Cac mo phong may tinh nam 2009 cho thay vi tri co kha nang nhat hinh thanh mot hanh tinh trong vung nay la o khoang cach bien thien quanh 0,5 AU. Va can co nhung đieu kien đac biet đe cho hinh thanh len hanh tinh nam o phia xa hon đoi voi sao B. Tuy vay, neu ban đau hai sao Alpha Centauri A va B hinh thanh o vi tri cach xa nhau sau đo moi tien lai gan nhau, va đieu nay la co the khi chung hinh thanh trong mot cum sao đong đuc, thi pham vi cho phep hinh thanh mot hanh tinh co the mo rong ra xa hon tu ngoi sao Alpha Centauri B. Cac nha thien van cung chi ra rang, do no nam gan Trai Đat cung voi tinh on đinh va khoi luong nho hon Mat Troi, Alpha Centauri B la mot trong nhung muc tieu kha quan nhat cho viec tim kiem cac hanh tinh kieu Trai Đat bang phuong phap van toc xuyen tam.
Khoi đong tu 2009, mot đoi cac nha thien van chau Au, bao gom chu yeu tu Đai quan sat Geneva va Trung tam vat ly thien van đai hoc Porto, ho su dung ky thuat van toc xuyen tam va thiet bi quan sat HARPS o Đai quan sat La Silla, Chile nham tim kiem cac hanh tinh ngoai he. Ngay 16 thang 10 nam 2012, ho cong bo tren tap chi Nature viec đa phat hien ra mot hanh tinh khoi luong xap xi Trai Đat quay quanh sao Alpha Centauri B. Luc hap dan cua hanh tinh lam cho sao chinh đu đua voi đo lon chi la 51 cm/s; va phat hien nay dua tren phuong phap van toc xuyen tam voi nhung đo đac co đo chinh xac cao nhat tung thuc hien.


Xem them He hanh tinh Gliese 581


Tham khao Lien ket ngoai Phat hien hanh tinh 'sinh đoi' cua Trai Đat Tuan Vu, bao Tien Phong 14:39 | 17/10/2012
Hanh tinh gan đia cau nhat lo dien Kim Cuong, VnExpress, 18/10/2012, 08:53 GMT+7