kaengreg/wikifacts-bench huggingface dataset:
Qabaniso Malewezi, con đuoc goi la Q, (sinh nam 1979) la nhac si, nha tho nguoi Malawi. Ong tung la cuu thanh vien cua ban nhac hip-hop Real Elements, sau đo ong la tac gia cua mot so tap tho bao gom bo suu tap am thanh People. Nam 2015, ong nhan bang tien si danh du cua Đai hoc Mzuzu.


Tieu su Malewezi lon len o Lilongwe, la con trai cua Justin Malewezi, cuu pho tong thong cua Malawi. Ong hung thu voi am nhac tu khi con nho. Truong thanh, ong chuyen đen Vuong quoc Anh, noi ong theo hoc nghe thuat bieu dien tai Hoc vien nghe thuat bieu dien Liverpool va Hoc vien am nhac đuong đai o Guildford, Surrey.
Khi con o Vuong quoc Anh, Malewezi tham gia nhom nhac hip-hop Real Elements, nhom nhac noi tieng tai Malawi va mot so quoc gia khac. Ho hoat đong tu cuoi nhung nam 1990 đen đau thap nien 2000.
Nam 2004, Malewezi tam thoi quay tro lai Malawi đe song voi cha minh, nguoi vua that cu nhiem ky tong thong cua Malawi nam đo. Sau mot thoi gian ngan, ong quay tro lai Vuong quoc Anh va quay lai Malawi mot lan nua vao nam 2005.


Tho Tap tho đau tay cua Malewezi, The Road Taken, đuoc xuat ban nam 2011. Cuon sach đuoc bien tap boi Pascal Kishindo, Justin Malewezi Jr. va nha thiet ke đo hoa Fred Coelho. Nhung bai tho tu cuon sach đa đuoc đua vao mot so khoa hoc viet. Nam 2013, Malewezi đa xuat ban tap tho thu hai cua minh, Little Discoveries, viet bang tieng Anh, va nam 2016, ong đa xuat ban tap tho am thanh People. Khi ra mat, Malewezi đa đua bai tho cua minh len "Wikipedia".
Nam 2015, ong nhan bang tien si danh du tu Đai hoc Mzuzu đe ghi nhan nhung đong gop cua ong cho nghe thuat.


Thu muc Malewezi, Q.; Kishindo, P. (2011). The Road Taken: Poetry. Mbidzi Pub. Truy cap ngay 20 thang 6 nam 2018.
Malewezi, Q (2013). Little discoveries: short poems. Lilongwe, Malawi: Q. Malewezi Poetry. ISBN 978-99960-955-4-2. OCLC 957264597.  Malewezi, Q (2013). Little discoveries: short poems. Lilongwe, Malawi: Q. Malewezi Poetry. ISBN 978-99960-955-4-2. OCLC 957264597.  Malewezi, Q (2013). Little discoveries: short poems. Lilongwe, Malawi: Q. Malewezi Poetry. ISBN 978-99960-955-4-2. OCLC 957264597.


Tham khao Lien ket ngoai Website chinh thuc
"Qabaniso Malewezi – People". Sapitwa Poetry. ngay 20 thang 3 nam 2016. Truy cap ngay 20 thang 6 nam 2018.
Wikipedia. ngay 12 thang 4 nam 2018. Truy cap ngay 20 thang 6 nam 2018.
The Lot (cach đieu la the lot) la mot album tong hop cua cuu tay trong ban nhac Queen Roger Taylor. Album la tap hop tat ca cac san pham solo cua Taylor cung mot so san pham khac co su ket hop giua anh voi ban nhac The Cross. Album ban đau du kien đuoc phat hanh vao ngay 11 thang 10 nam 2013, tuy nhien no đa bi hoan đen ngay 11 thang 11 nam 2013, voi muc đich ra mat đong thoi voi album Fun on Earth. Khi The Lot ra mat, nhieu nguoi ham mo ngay lap tuc phan nan ve cac van đe cua album nay. Đe giai quyet van đe, Taylor cung đoi ngu san xuat cua minh buoc phai yeu cau nguoi ham mo gui lai cac ban sao bi truc trac. Sau khi van đe đuoc giai quyet, album đuoc tai phat hanh vao ngay 10 thang 11 nam 2014.


Boi canh Ngoai nhung album phat hanh chung voi ban nhac Queen, Taylor con tu minh ra mat nam album solo, trong đo co ba album hop tac voi ban nhac The Cross. Sau khi trinh lang đia đon đau tien vao nam 1977 mang ten "(I Wanna) Testify", trong vai nam tiep theo, Taylor đa cho ra mat hai album co ten Fun in Space (1981) va Strange Frontier (1984).
Hai nam sau Strange Frontier, vao nam 1986, Taylor cung Spike Edney, Clayton Moss, Peter Noone va Josh Macrae thanh lap ban nhac The Cross. Ho cung nhau cho ra đoi ba album: Shove It, Mad, Bad and Dangerous to Know va Blue Rock. Đen nam 1993 thi nhom The Cross tan ra. Đe tri an su kien nay, Taylor đa cho ra mat album Happiness?. Đay cung la album solo thu ba trong su nghiep cua anh. Album nay gap phai mot so van đe gay tranh cai do ca khuc "Nazis 1994" co lien quan đen chu nghia quoc xa. Mac du vay, tranh cai cung tao co hoi đe tang doanh so ban ra cua album. Nam 1998, Taylor phat hanh album Electric Fire. Ke tu album tren, phai mai 15 sau Taylor moi cho ra mat mot album moi co ten Fun on Earth, trinh lang cong chung vao ngay 11 thang 11 nam 2013, cung ngay voi The Lot.
Tat ca cac san pham solo cua Taylor cung nhung san pham co su tham gia gop mat cua The Cross va nhieu đia đon khac cua anh đeu đuoc đua vao The Lot. Tuy nhien, khi phat hanh, album nay sinh mot so van đe. Chung bao gom cac loi đanh may trong loi bai hat, mot so ca khuc phoi am khong chinh xac cung mot vai van đe am thanh. Đe giai quyet van đe tren, Taylor cung cong su đa yeu cau nguoi mua gui tra cac ban sao bi loi ve cho Universal Records đe đoi lay cac ban phat hanh chinh xac.
Theo Taylor, The Lot nhu mot su nhin lai đay tot đep ve su nghiep cua anh. Nhan đinh ve album, chang ca si cho biet: "That hai long khi moi thu đeu o cung mot cho. Toi thuc su khong nhan ra co bao nhieu thu trong đo: tam đia CD, nhung video, nhieu đia đon. Toi quen bang mat roi. Nhung ky thuc no [khien toi] rat thoa man".


Danh sach đia hat Tat ca cac bai hat đeu do chinh Roger Taylor sang tac, ngoai tru nhung phan co ghi chu.

Ban mau:Track Listing


Nhung nguoi thuc hien album Nhung nguoi sau đay co mat trong album: 


 Phu trach ki thuat   Phu trach nghe thuat  Tham khao
Cay soi Newland la mot cay soi gia o Newland, Gloucestershire, Anh. Ban đau, cay soi la mot phan trong khu rung Dean co xua. No song sot qua vu don dep, tao ra khu đinh cu tai Newland va sau đo la chien dich chat cay go. Voi kich thuoc lon, đo so, no thuong đuoc coi la đoi thu cua cay soi noi tieng lon nhat o Anh, Cowthorpe. Phan lon cay bi nga trong tuyet lon vao nam 1955 nhung van con mot nhanh ton tai cho đen nam 1970 đen khi bi đot pha.  Mot cay khac thay the đuoc trong tu mot trong nhung hat lay tu cay ban đau đa bat đau đam choi vao nam 1964.


Lich su Can phai lan ve nam 1000 đe biet ro hon ve nguon goc cua cay soi nay. Luc đo, no la mot phan cua khu rung rong lon, co xua bao phu phan lon Tay Gloucestershire. Soi Newland thuoc ho soi Anh (Quercus robur). Phan lon dien tich rung bi chat pha trong nhung nam sau đo đe tao ra khu đinh cu Newland (con đuoc goi la "vung đat moi"). Trong nhieu nam tiep sau, cay đung mot minh trong canh đong Spout Farm, cach nha tho Newland khoang 1 dam (1,6 km) ve phia tay bac. No tung bi cat ngon va trong nhieu the ky đuoc goi la "Soi lon".
La mot trong nhung cay soi lon nhat o Anh, soi Newland la đe tai thu hut su chu y. Nha khao co John Timbs đa mo ta no la "mot trong nhung cay đang chu y nhat trong ca nuoc" vao nam 1839 va mot ban khac cua cay đa đuoc đua vao tap tho De Wyrhale cua PJ Ducarel vao nam 1836. Đen nam 1874, no gan nhu bi "vui dap va tan lui", mac du nha tu nhien hoc Edwin Lees nghi rang no co the song them 500 nam nua.
Thang 5 nam 1955, do tuyet roi day, phan lon cac bo phan cua cay vi gia coi nen đa lan luot roi xuong. Nam 1964, no đuoc mo ta la "đa tan lui qua nang ne". Chi con mot nhanh van tru lai nhung no nhanh chong bi đon ha vao nam 1970. Song song đo, nguoi ta trong len mot cay thay the tu chinh mot trong nhung qua soi tu cay co thu nay. Nguoi trong la Cyril Hart, kiem lam vien cua rung Dean. Ong trong no vao ngay 21 thang 12 nam 1964. Cay moi hien van con ton tai va mot phan cay cu, đa muc ruong van con nam o đo vao nam 2011. Theo Hart, tinh đen nam 1966, soi Newland đa mat "200 nam đe phat trien, 200 nam đe ton tai va 200 heo mon".


Kich thuoc Nguoi ta đa thuc hien đo nhieu lan chu vi cua soi Newman. Lan đo đau nam 1839 cho ra chu vi quanh than la 41 foot (12 m) va nam 1875 la 60 foot (18 m). Voi chu vi khong lo nhu vay, no đuoc coi la mot thach thuc lon đoi voi soi Cowthorpe, cay soi gia nhat o Anh. Lan đo nam 1906 ghi nhan con so 13,25 met (43,5 ft) va trong tu đien bach khoa Britannica nam 1911, chu vi cua no đuoc ghi 47 foot 6 inch (14,48 m) khi đo o đo cao 5 foot (1,5 m) tu mat đat. Nam 1931 chu vi cua no la 46 foot 4 inch (14,12 m) o đo cao 1 foot (0,30 m) va vao nam 1950 la 13,72 met (45,0 ft).
Soi Cowthorpe đuoc mo ta la co "đuong kinh lon nhat cua bat ky cay nao o Anh". Mot an pham Van phong cua Nu hoang phat hanh nam 1964 cho biet rang soi Newland co chu vi quanh than tuong đuong voi bat ky cay nao đuoc ghi nhan o Anh trong thoi hien đai, nhung theo Julian Hight, no chi la cay co chu vi quanh than lon thu hai cua ho soi Anh (sau cay soi Cowthorpe).


Tham khao
Eugene Henri Paul Gauguin (7 thang 6 nam 1848 – 8 thang 5 nam 1903) la hoa si hang đau cua trao luu hau an tuong.
Paul Gauguin sinh ra tai Paris, me ong la nguoi Peru goc da trang. Khi con tre, Paul Gauguin thich phieu luu, mao hiem. 17 tuoi, ong lam thuy thu tren tau Luzitano thuc hien cac chuyen đi tu Le Havre, Phap toi Rio de Janeiro. Hai nam sau đo, Paul Gauguin đa đi vong quanh the gioi trong 13 thang voi tu cach thuyen pho. Nam 1871, ong tu bo hai quan ve lam viec trong mot van phong cua Bertins o Paris. Paul Gauguin lay vo, nguoi Đan Mach, va co bon nguoi con. Ong bat đau ve trong thoi gian lam viec tai ngan hang. Nam 1874, Paul Gauguin gap Camille Pissarro cung cac nghe si an tuong khac, cung nhau đi ve va tham gia trung bay tranh. Ong tu bo viec moi gioi chung khoan đe theo đuoi hoi hoa. Ong tiep tuc chu du nhieu noi, đen tan Tahiti, ve rat nhieu tac pham gia tri. Mot buc tranh noi tieng cua ong co ten Chung ta tu đau đen - Chung ta la ai - Chung ta đi ve đau đuoc ve tren kho lon 1,39 x 3,75 met, ve nam 1897, mang tinh triet ly, tuong trung ve cuoc song va con nguoi.

Paul Gauguin chinh la mot trong ba guong mat quan trong nhat cua trao luu hau an tuong cung voi Paul Cezanne, Vincent van Gogh.


Tham khao Lien ket ngoai Paintings by Paul Gauguin
Gallery of Gauguin's Paintings Luu tru ngay 27 thang 12 nam 2008 tai Wayback Machine
WBUR's interactive look at the Boston MFA's Gauguin collection Luu tru ngay 9 thang 11 nam 2005 tai Wayback Machine
Noa Noa, by Paul Gauguin at sacred-texts.com
A complete essay about Gauguin's paintings at the tropics
Cac tac pham cua Paul Gauguin tai Du an Gutenberg
Paul Gauguin's grave site
Tac pham cua Paul Gauguin Luu tru ngay 24 thang 9 nam 2015 tai Wayback Machine

Ban mau:Paul Gauguin
Thoa thuan hop tac kinh te Indonesia–Nhat Ban la mot thoa thuan song phuong đuoc ky ket giua Indonesia va Nhat Ban vao ngay 20 thang 8 nam 2007 va co hieu luc ke tu ngay 1 thang 7 nam 2008. Đuoc khoi xuong boi Thu tuong Nhat Ban Koizumi Junichiro, đay la hiep đinh thuong mai tu do song phuong đau tien cua Indonesia. Tu nam 2013, Indonesia đa yeu cau xem xet lai cac đieu khoan cua thoa thuan va cac cuoc đam phan hien đang đuoc tien hanh.


Hiep đinh Thoa thuan co cac đieu khoan lien quan đen tu do trong thuong mai hang hoa va dich vu giua hai nuoc thong qua viec xoa bo thue quan, đong thoi đieu chinh cac quy tac đau tu đe thu hut cac nha đau tu Nhat Ban đen voi Indonesia. Thoa thuan cung bao gom nhieu đieu khoan cu the nhu quyen so huu tri tue, thu tuc hai quan cung nhu tai nguyen nang luong, tai nguyen khoang san. Thoa thuan cung tao đieu kien cho mot so y ta Indonesia co co hoi lam viec tai Nhat Ban.


Lich su Mot thoa thuan thuong mai giua Nhat Ban va cac nuoc Đong Nam A (bao gom ca Indonesia) đa đuoc Thu tuong Nhat Ban Koizumi Junichiro đe xuat trong chuyen tham Jakarta vao thang 1/2002, khi ong co chuyen vieng tham xa giao voi Tong thong Indonesia Megawati Sukarnoputri. Cac cuoc đam phan tiep theo tiep tuc đuoc xuc tien giua hai ben khi Megawati đen tham Tokyo vao thang 6 nam 2003. Sau mot thoi gian gian đoan do cuoc bau cu tong thong Indonesia nam 2004 khi Susilo Bambang Yudhoyono len thay Megawati, tien trinh cua thoa thuan tiep tuc đuoc noi lai vao thang 12 nam đo khi ca hai nuoc đong y thanh lap mot "nhom nghien cuu" nham khao sat mot hiep đinh thuong mai tu do tiem nang. Ket qua cua nhom nghien cuu chinh thuc đuoc cong bo vao thang 5 nam 2005, khuyen nghi cac cuoc đam phan nen đuoc tien hanh song song voi thoa thuan giua Nhat Ban va ASEAN.
Mot thong cao chung sau cuoc hop cua Yudhoyono va Koizumi vao ngay 2 thang 6 nam 2005 chinh thuc khoi đau cho tien trinh đam phan. Đen thang 11 nam 2006, ca hai chinh phu đeu tuyen bo rang ho đa đat đuoc mot thoa thuan "ve nguyen tac", mac du vong đam phan thu bay va cuoi cung se chi dien ra vao thang 6 nam 2007. Noi cac Nhat Ban sau đo đa thong qua cac đieu khoan cua thoa thuan vao ngay 10 thang 8, tien đe cho viec ky ket thoa thuan dien ra vao ngay 20 thang 8 nam 2007 tai Jakarta. Hiep uoc chinh thuc co hieu luc vao ngay 1 thang 7 nam 2008. Đo la hiep đinh thuong mai tu do song phuong đau tien cua Indonesia.


= Đam phan =
Theo mot phan cua thoa thuan, qua trinh đanh gia tong the se đuoc tien hanh bat buoc trong vong nam nam va chinh phu Indonesia đa yeu cau mot cuoc đanh gia vao nam 2013. Bat đau tu nam 2015, ca hai nuoc đong y đam phan lai cac đieu khoan cua thoa thuan, khi phia Indonesia (duoi thoi Tong thong Joko Widodo) du đinh cho phep cac nha đau tu Nhat Ban tang cuong đau tu vao co so ha tang tai Indonesia. Cac cuoc đam phan tiep tuc trong suot hai nam 2018 va 2019, voi muc tieu ban đau la se hoan thanh va thong nhat vao cuoi nam 2019. Ke tu thang 1 nam 2020, cac cuoc đam phan van tiep tuc tren mot thoa thuan moi.


Tham khao Lien ket ngoai Toan van thoa thuan nam 2008
Ha Tuyen la mot tinh cu o cuc bac Viet Nam. Đia gioi hanh chinh tinh Ha Tuyen tuong ung voi tinh Tuyen Quang ngay nay.


Đia ly Tinh Ha Tuyen nam o cuc bac Viet Nam, co vi tri đia ly: 

Phia bac giap tinh Van Nam va tinh Quang Tay (Trung Quoc)
Phia nam giap tinh Vinh Phu
Phia đong giap tinh Cao Lang va tinh Bac Thai
Phia tay giap tinh Hoang Lien Son.


Dien tich, dan so Dien tich (1991): 13.631 km²
Dan so (1991): 1.026.367 nguoi


Lich su Tinh Ha Tuyen đuoc thanh lap vao ngay 27 thang 12 nam 1975 theo nghi quyet cua Quoc hoi tren co so hop nhat hai tinh Ha Giang va Tuyen Quang.
Khi hop nhat, tinh Ha Tuyen bao gom 2 thi xa: thi xa Tuyen Quang, thi xa Ha Giang va 13 huyen: Bac Quang, Chiem Hoa, Đong Van, Ham Yen, Hoang Su Phi, Meo Vac, Na Hang, Quan Ba, Son Duong, Vi Xuyen, Xin Man, Yen Minh, Yen Son. Tinh ly cua tinh ban đau đuoc đat tai thi xa Ha Giang va đen nam 1979 đuoc doi ve thi xa Tuyen Quang.
Tinh Ha Tuyen đa tung chiu thiet hai nang ne nhat trong cuoc chien tranh bien gioi Viet-Trung vao nam 1979.
Ngay 18 thang 11 nam 1983, thanh lap huyen Bac Me tren co so tach 10 xa thuoc huyen Vi Xuyen.
Tu đo, đon vi hanh chinh cua tinh bao gom: thi xa Tuyen Quang (thu phu), thi xa Ha Giang va 14 huyen: Bac Me, Bac Quang, Chiem Hoa, Đong Van, Ham Yen, Hoang Su Phi, Meo Vac, Na Hang, Quan Ba, Son Duong, Vi Xuyen, Xin Man, Yen Minh, Yen Son.
Ngay 12 thang 8 nam 1991, ky hop thu 9 Quoc hoi khoa VIII ra nghi quyet chia tinh Ha Tuyen đe tai lap tinh Ha Giang va tinh Tuyen Quang:

Tinh Ha Giang gom thi xa Ha Giang va 9 huyen: Bac Me, Bac Quang, Đong Van, Hoang Su Phi, Meo Vac, Quan Ba, Vi Xuyen, Xin Man, Yen Minh.
Tinh Tuyen Quang gom thi xa Tuyen Quang va 5 huyen: Chiem Hoa, Ham Yen, Na Hang, Son Duong, Yen Son.


Tham khao
San bay Berlin Tegel "Otto Lilienthal" (IATA: TXL, ICAO: EDDT) la san bay quoc te chinh o Berlin, Đuc. San bay nay toa lac o Tegel. San bay nay co toa nha ga hinh luc giac xung quanh mot quang truong mo tao ra mot khoang cach đi bo 30 met tu may bay đen cua ra nha ga. Nam 2008, san bay nay đa phuc vu 14.530.000 luot khach. Theo quy hoach, san bay nay se đuoc đong cua vao thang 6 nam 2012, sau thang sau khi xay xong San bay quoc te Berlin-Brandenburg thay the no 


Cac hang hang khong va tuyen bay = Hang van chuyen hang hoa =


Tham khao Thu muc Berlin Airport Company (Berliner Flughafen Gesellschaft [BFG]) - Monthly Timetable Booklet for Berlin Tempelhof and Berlin Tegel Airports, several issues (German language edition only), 1964-1992. West Berlin, Germany: Berlin Airport Company.
"Flight International". Sutton, UK: Reed Business Information. 1967. ISSN 0015-3710. {{Chu thich tap chi}}: Chu thich magazine can |magazine= (tro giup) (various backdated issues relating to commercial air transport at Berlin Tegel during the Allied period from ngay 2 thang 1 nam 1960 until ngay 2 thang 10 nam 1990)
"OAG Flight Guide Worldwide". Dunstable, UK: OAG Worldwide Ltd. ISSN 1466-8718. {{Chu thich tap chi}}: Chu thich magazine can |magazine= (tro giup) (October 1990 until December 1994)
In Flight – Dan-Air's English language in-flight magazine (Special Silver Jubilee Edition), 1978. London, UK: Dan Air Services Ltd.
Kompass – Dan-Air's German language in-flight magazine, various copies 1975-1990. West Berlin, Germany: Dan Air Services Ltd.
Simons, Graham M. (1993). The Spirit of Dan-Air. Peterborough, UK: GMS Enterprises. ISBN 1-8703-8420-2.
Eglin, Roger, and Ritchie, Berry (1980). Fly me, I'm Freddie. London, UK: Weidenfeld and Nicolson. ISBN 0-2977-7746-7.{{Chu thich sach}}:  Quan ly CS1: nhieu ten: danh sach tac gia (lien ket)


Lien ket ngoai Du lieu hang khong the gioi thong tin ve san bay cho EDDT
Trang nha san bay Tegel Luu tru ngay 13 thang 10 nam 2006 tai Wayback Machine
Ban đo van tai đia phuong (PDF) Luu tru ngay 24 thang 7 nam 2009 tai Wayback Machine
Nguoi Mat Hat (Malgal hay Mohe; tieng Han: 靺鞨) la mot dan toc co sinh song o vung Man Chau. Đoi khi ho đuoc xem la to tien cua nguoi Nu Chan (Jurchen), dan toc đa lap nen nha Kim va nha Man Thanh sau nay.


Nguoi Mat Hat trong cac su lieu Trung Quoc Theo cac su lieu cua nguoi Trung Quoc, ban đau nguoi Mat Hat chiu su cai tri cua vuong quoc Phu Du (Buyeo) nhung sau đo đa thoat khoi su thong tri nay vao thoi ky Tam Quoc trong lich su Trung Quoc va tro thanh mot lanh tho tu tri. Nhung ghi chep cua cac vuong quoc Bach Te (Baekje) va Tan La (Shilla) tren ban đao Trieu Tien vao the ky I va II cho thay đa xay ra vo so cuoc chien giua cac vuong quoc nay voi nguoi Mat Hat.
Nguoi Mat Hat co nhieu bo toc, trong đo hung manh nhat la bo toc Tuc Mat (粟末, Sumo). Bo su Trung Quoc Cuu Đuong Thu (舊唐書), phan "Bac Đich truyen" (北狄傳), viet: "Nuoc ho bao gom hang chuc bo toc, moi bo toc co mot thu linh". Bo toc Tuc Mat cuoi cung bi Cao Cau Ly (Koguryo) chinh phuc con cac bo toc khac phan lon bi nha Tuy thong tri. Thoi ky sau đo rat nhieu nguoi Mat Hat di cu len phia Bac, von la noi khoi nguon cua ho.


Cu dan cua vuong quoc Bot Hai Nam 698, nguoi Mat Hat tham gia thanh lap vuong quoc Bot Hai (渤海, Balhae) sau su sup đo cua Cao Cau Ly vao nam 668. Theo Cuu Đuong thu, Dae Joyeong, nguoi lap nen vuong quoc Bot Hai, la tuong cu cua Cao Cau Ly, sau 30 nam chien đau voi nha Đuong va nha Chu đe khoi phuc Cao Cau Ly, Dae Joyeong đa đanh bai 20 van quan Chu cua Ly Giai Co va Lac Vu Chinh o Thien Mon Linh, dung toc Khiet Đan che chan cho minh truoc nha Chu va thanh lap nen vuong quoc Bot Hai. Theo Tan Đuong thu, Dae Joyeong, nguoi lap nen vuong quoc Bot Hai, la mot vien tuong cu cua Cao Cau Ly dong doi Tuc Mat Mat Hat. Tuy nhien theo Tam Quoc di su (Samguk Yusa), bo su do nguoi Trieu Tien viet sau đo vai tram nam, thi Dae Joyeong la dong doi Cao Cau Ly giong nhu Cuu Đuong thu đa ghi. Sau khi vuong quoc Bot Hai diet vong, mot so vet tich cua nguoi Mat Hat đa đuoc tim thay va ho đuoc xem la mot trong nhung nhom sac toc chinh tao nen dan toc Nu Chan hay Man Chau sau nay.


Tham khao
Đoi bong đa Tong cuc Đuong sat, hay đoi Đuong sat Viet Nam, la mot đoi bong đa ban chuyen nghiep noi tieng tai Viet Nam tu nam 1956 đen khi bi giai the vao nam 2000. Đoi bong đuoc đat duoi su chu quan cua Tong cuc Đuong sat Viet Nam va co tong hanh dinh tai Ha Noi, tung đoat chuc vo đinh Quoc gia lan đau tien tai Giai bong đa A1 toan quoc lan thu I 1980. Nhieu tuyen thu cua đoi hien đang la huan luyen vien bong đa noi tieng tai Viet Nam nhu Le Thuy Hai, Mai Đuc Chung, Le Khac Chinh...


Qua trinh thi đau Đoi bong đa Tong cuc Đuong sat đuoc thanh lap vao nam 1956, la mot trong nhung đoi bong đuoc thanh lap đau tien cua mien Bac noi chung va cua Ha Noi noi rieng. Trong suot thoi gian chien tranh, đoi đa tro thanh mot cai ten lung danh, chi xep sau đoi The Cong ve thanh tich va muc đo ham mo cua khan gia.
Ngay 7 thang 11 nam 1976, đoi voi tu cach đoi bong hang đau đai dien cho mien Bac Viet Nam, đa co tran thi đau lich su voi đoi bong hang đau đai dien cho mien Nam Viet Nam bay gio la Cong nhan Cang Sai Gon.
Nam 1980, đoi tro thanh đoi bong đau tien đoat chuc vo đich Giai bong đa A1 toan quoc lan thu I. Trong giai nay, đoi bong manh nhat Viet Nam bay gio la CLB Quan đoi xin rut khong thi đau.
Tai mua bong 1985, đoi thi đau khong thanh cong, xep cuoi cung trong vong chung ket nguoc, phai xuong thi đau o hang A2.
Nam 1989, Tong cuc Đuong sat giai the, chuyen thanh mot Doanh nghiep Nha nuoc voi ten la Lien hiep Đuong sat Viet Nam, hoat đong tren nguyen tac thi truong mo. Đoi bong cung đuoc đoi ten thanh Đoi bong đa Đuong sat Viet Nam, tuy nhien cac khan gia van quen goi la đoi bong Tong cuc Đuong sat.


Giai the Trong thoi ky kinh te thi truong, đoi bong gap nhieu kho khan trong viec duy tri. Đau nam 2000, phien hieu Đoi bong đa Đuong sat Viet Nam bi giai the, toan đoi đuoc chuyen sang cho Ngan hang A Chau quan ly duoi ten goi moi Cau lac bo Bong đa ACB.


Chu thich Xem them Cau lac bo Bong đa ACB
Cong nhan Cang Sai Gon 0–2 Tong cuc Đuong sat


Lien ket ngoai Hoi uc ve tran cau lich su Luu tru ngay 15 thang 3 nam 2011 tai Wayback Machine
Cecylia (1905–1980) va Maciej Brogowski (1902–1955) la mot cap vo chong Cong giao nguoi Ba Lan. Ho đuoc Yad Vashem cong nhan la nguoi dan ngoai cong chinh vi đa che cho mot co gai Do Thai ten Irena Sznycer o cung lang Bełzec voi ho vao thoi gian Đuc chiem đong Ba Lan trong Chien tranh the gioi thu hai.


Gia đinh Brogowski Trong The chien II va su kien Đuc chiem đong Ba Lan, Cecylia va Maciej Brogowski cung ba nguoi con cua ho song o lang Bełzec, gan trai huy diet Bełzec. Nha Brogowskis co the thay nguoi Do Thai bi đua đen trai va nhin thay khoi tu lo hoa tang đuoc van hanh tai trai.
Chi gai cua Maciej Brogowski, Ksawera Brogowska, lam quan gia o Warsaw.


Giai cuu Irena Sznycer Tu nam 1941 cho đen khi giai phong vao nam 1945, Cecylia va Maciej Brogowski đa che giau mot co gai Do Thai tre ten Irena Sznycer tu Gestapo cua Đuc.
Sznycer đuoc sinh ra o Krakow. Khoang sau tuoi, co đuoc me đua đen Warsaw va nho nguoi than che cho. Cha me va cac chi gai cua co đa bi bat vao khoang thoi gian đo va đa chet trong cuoc diet chung Holocaust. Nguoi than cua co đa o an va so rang ve ngoai Do Thai cua Sznycer se gay nguy hiem cho ho nen ho khong the cham soc co ay. Sau khi that bai trong viec gui co vao trai tre mo coi, ho đa sap xep cho co đuoc chuyen tu Warsaw đen lang Bełzec.
Sznycer đen Bełzec cung voi quan gia nguoi Ba Lan Ksawera Brogowska va ban cua co la Maria Leszczynska. Ca ba đeu đuoc anh trai cua Brogowska la Maciej Brogowski va vo cua anh ta la Cecylia. Cecylia va Maciej Brogowski đa cho Sznycer tru an tu nam 1941, khi co khoang sau tuoi, cho đen khi Ba Lan đuoc giai phong vao nam 1945. Nha Brogowskis co ba đua con vao thoi điem đo, đua nho nhat trong so đo, Marysia hoac Maria, bang tuoi voi Sznycer. Sznycer đuoc đoi xu nhu mot thanh vien trong gia đinh. Co giup ho lam viec tren canh đong va ngu chung giuong voi Maria. Maria va Sznycer tro nen vo cung than thiet.
Nha Brogowskis tim thay viec cho che cho Sznycer đay thach thuc, đac biet vi ngoi lang rat gan voi trai huy diet Bełzec. Con cai cua ho đa giup bao ve Sznycer, an ui va o cung co trong mot can ham khi co phai tron tranh cac cuoc tuan tra cua Đuc Quoc xa. Khi co khong the tron, nha Brogowskis goi co la chau gai cua ho. Co mot lan, Sznycer đuoc xac đinh la nguoi Do Thai, nhung gia đinh đa đanh lac huong nguoi to cao bang thuc an va ruou. Sau đo, ho đa rua toi cho Sznycer voi hy vong co the bao ve co.


Sau chien tranh Sau The chien II, Sznycer đa trai qua vai nam trong trai tre mo coi Bund. Nam 1949, co chuyen đen mot kibbutz o Israel cung voi nhung thanh nien di tan khac. Nhieu nam sau, cac ben đa co gang lien lac lai, nhung Sznycer đa quen ho cua gia đinh Ba Lan.
Mot nguoi con cua Brogowskis, hien la Maria Jurczak, đa đang quang cao tren mot to bao voi mot buc anh cua Sznycer. Mot nguoi ban cua Sznycer đa phat hien đieu nay va đua hai nguoi ho đen gap nhau. Sznycer (nay la Rina Feinmesser) đa gap Maria vao nam 2007. Đen thoi điem đo, gan sau thap ky sau, cha me cua gia đinh Brogowski đa chet.
Nha Brogowskis đa đuoc Yad Vashem trao tang danh hieu nguoi dan ngoai cong chinh tai Jerusalem nam 2006 (hoac 2008), do nguoi con gai Maria nhan.


Tham khao