Phung Gia Loc (1939–1992) la mot nha van kiem nha bao Viet Nam. Ong noi tieng voi but ky "Cai đem hom ay... đem gi?" đuoc đang tren bao Van nghe nam 1988 phan anh thuc trang nong thon va nhung nguoi nong dan que ong.


Thoi nien thieu Nha van kiem nha bao Phung Gia Loc sinh nam 1939 tai lang Lang, xa Phu Yen, huyen Tho Xuan, tinh Thanh Hoa. Phung Gia Loc co luc lam thay giao tieu hoc. Von đuoc nhieu nguoi ham mo nen co khi ong cung bi tai tieng voi nhung chuyen tinh cam phong luu đen phai chuyen cong tac.
Thoi lam van nghe o phong van hoa huyen Tho Xuan, ong sang tac rat nhieu: viet van, lam tho, viet kich, cai luong, cheo, trong đo co rat nhieu vo do ong viet va dan dung cho cac đoi van nghe cap xa. Thoi gian nay ong la hoi vien Hoi van nghe Thanh Hoa1.


Đem toi va vinh quang Nam 1983, Phung Gia Loc ve nghi huu truoc tuoi, cung vo con vui thu ruong vuon, van tham gia hoi van nghe cua tinh va giup vuc day phong trao van nghe o đia phuong.
Đo la thoi gian truoc đoi moi 1986, o Thanh Hoa que ong va sau nay đuoc biet la khap nong thon mien Bac, nan "cuong hao moi" noi len khap noi. Mot so can bo von la "đay to cua nhan dan", thoi chien tranh đuoc nhan dan nuoi nang, che cho, bay gio thanh "nguoi co cong" len nam quyen hanh, loi dung quyen the uc hiep dan lanh gay nhieu buc xuc. Chinh sach thue khoa tu tren ap đat xuong, cac đia phuong phai tan thu đe đu chi tieu cung voi nhieu chinh sach đuong loi thoi bao cap khac lam cho nguoi dan ngay cang ngheo mat, nguoi nong dan truc tiep lam ra lua gao van phai đoi thieu.
Nguoi anh ho cua ong, Phung Gia Phan bi giet hai, đuoc cho la co lien quan toi truyen ngan truoc đo cua ong "Đuoc vat bau" đang tren bao Van nghe. Su kien nay tac đong manh toi Phung Gia Loc, cung la tot cung cua đem toi trong đoi ong. Ong ra Ha Noi, đe tim cau tra loi cho su cong bang cho ong va nhung nguoi xung quanh minh. Luc đo su kien coi troi van nghe bat đau. Phung Gia Loc viet lai nhung trai nghiem cua ong ve thuc trang nong thon va nhung nguoi nong dan que ong trong bai but ky Cai đem hom ay... đem gi, sau nay gan lien voi ten tuoi cua ong.


"Cai đem hom ay... đem gi" Ke tu khi đanh may o toa soan bao Van nghe cho đen khi bai bao đuoc in ra, bao nhieu cam xuc chan đong trong long nguoi đoc, suot nhieu thang sau đo thu ban đoc gui ve toi tap, co nhieu nguoi khong the tin noi duoi che đo moi đoi song nguoi nong dan co cuc nhu the, co y kien so sanh voi cau chuyen trong Tat đen cua Ngo Tat To. Bao Van nghe luc bay gio cho đang y kien cua mot nguoi đoc phe phan kich liet tac gia "Cai đem hom ay... đem gi?", gay nen mot cuoc but chien soi noi suot nhieu so bao. Ban đoc bao ve ong, ung ho ong, muon giup đo gia đinh ong, ton vinh va goi ong la Nguoi anh hung nong dan noi day. Thoi gian nay chinh la buoi hoang kim cua tuan bao Van Nghe, cung gan lien voi ten tuoi nha van Nguyen Ngoc - tong bien tap luc bay gio. Ban đoc ca nuoc xep hang, hao huc cho đoi bao moi moi tuan, ban luan soi noi ve nhung bai viet tren bao.
Nhu nha tho Be Kien Quoc tung viet: "Nguoi ta khong the "bat ngo" viet ra đuoc "Cai đem hom ay...đem gi?" neu khong gan bo, tung trai tat ca nhung buon vui suong kho cua nguoi nong dan đich thuc nhu Loc"3. Gia tri cua bai but ky chinh la su that cua cau chuyen lam thuc tinh nhan thuc ca xa hoi trong đem dai tam toi truoc đoi moi (Xem them sach va loat bai Đem truoc đoi moi) [1] Luu tru ngay 10 thang 8 nam 2011 tai Wayback Machine. Mot gia tri khac chinh la nhan cach, luong tri cua nguoi viet, mot nguoi cam but dung cam truoc thoi cuoc, truoc đong bao cua minh. Đay la yeu to lam nen ten tuoi Phung Gia Loc va se khien nguoi ta con nhac toi ong, cung la "thien chuc cua nguoi cam but" nhu ong thuong noi, dam noi thang noi that, noi đung luc can thiet đe xa hoi tien bo.


Tu tuong Cac sang tac cua ong the hien su khong khoan nhuong voi nhung thoi tieu cuc trong đoi song noi thon que: tham nhung, cua quyen (Cac truyen ngan Cho ri, Con bo thai, but ky Nam Giang vuc xoay...). Bai ky Chim thuyen tren can la tam đac cua ong voi tu tuong an dan qua cau tho cua Nguyen Trai: Lat thuyen moi biet dan nhu nuoc, rang lam quan, lam can bo phai can trong lam, nhu thuyen noi tren nuoc, can than đung đe nuoc day song, nen thay đuoc suc manh, uy quyen cua nuoc truoc khi đe bi lat thuyen.
Sinh thoi, ong thuong ngam ngoi va gui gam triet ly ve mot bac vuong gia trong nhan gian qua nhung cau ca dao4 nhu: Nui cao boi co đat boi, nui che đat thap nui ngoi o đau? hay triet ly nhan sinh qua nhung cau nhu: Con ong lam mat yeu hoa, con ca boi yeu nuoc con chim ca yeu troi...
Bai tho Vo đe ong viet luc cuoi đoi la nhung tran tro, noi niem đau đau cua ong truoc nhung phan đoi thap be luon muon vuon len, đang sau đo la mong muon cuu khon pho nguy am i trong ong chua bao gio tat.

Thuong con thu o thao cam vien
Cung troi cung đat cung thien nhien
An o thoang nhin em a that
Thang ngay long luoi dam sai quen.
Thuong cho cay co moc hang sau
Leo let xanh xao van dai dau
Van co vuon tim ra phia sang
Mat troi soi chieu nhung noi đau.
Tac pham:

Con gai ong giam đoc - Tap truyen va ky, 116 trang, Nha xuat ban Thanh Hoa, 1987.
But ky Cai đem hom ay...đem gi, bao Van nghe, 1987
But ky Chim thuyen tren can, 1989
va nhieu truyen ngan, but ky đang tren bao, tap chi T.U va đia phuong


Chu thich 1 - Le Đuc Duc - Ha Đong: Tro lai mien que Cai đem hom ay</ref>.[2]
2 - Nguyen Ngoc: Đoc đem truoc nho Phung Gia Loc. [3]
3 - Be Kien Quoc: Nho mai cai đem hom ay. [4]
4 - http://baovannghe.com.vn/phung-gia-loc-va-nhung-tam-long-be-ban-18383.html


Tham khao - Ky yeu hoi vien Hoi van hoc nghe thuat Thanh Hoa 2009.