Copenhagen (viet theo ten tieng Anh; phien am tieng Viet: Co-pen-ha-ghen) hay København (ten goc tieng Đan Mach, phat am tieng Đan Mach: [kʰøbmˈhɑʊˀn]) la thu đo va la thanh pho lon nhat cua Đan Mach, đong thoi la thanh pho lon thu nhat trong khu vuc Bac Au (thanh pho lon thu hai la thanh pho Stockholm - thu đo cua Thuy Đien). Copenhagen co 1.153.615 cu dan (2008). Voi cong trinh cau Oresund noi lien hai quoc gia Đan Mach-Thuy Đien, Copenhagen đa tro thanh trung tam cua vung đo thi Đan Mach-Thuy Đien co ten la Oresund. Đay la vung lon nhat Scandinavia voi dan so tren 3,5 trieu nguoi. Voi cuong vi thu đo, Copenhagen la noi đat tru so cua cac co quan lap phap, hanh phap va tu phap trung uong cua Đan Mach.


Ten goi Ten thanh pho thoi trung co la Køpmannæhafn, tieng Đan Mach co, co nghia la Cang cua cac nha buon, the hien tam quan trong cua cac nha buon đoi voi thanh pho trong thoi điem đo. Mot loat ten bang cac ngon ngu khac dua theo ten nguyen thuy tieng Đan Mach. Vi du Kopenhagen trong tieng Đuc va tieng Ha Lan, Copenhagen trong tieng Anh, Copenhague trong tieng Phap, tieng Bo Đao Nha va tieng Tay Ban Nha, Hafnia trong tieng Latin, Copenaghen trong tieng Y, Kopenhamn trong tieng Thuy Đien, Koppenhaga trong tieng Hungary, Koopenhamina trong tieng Phan Lan, Kopenhaga trong tieng Ba Lan, Kопенгаген trong tieng Nga, Kaupmannahofn trong tieng Iceland vv... Nguoi dan tinh le - nhat la o Jutland - đoi khi cung goi theo tieng long la Københavnstrup.
Mot nguyen to hoa hoc đuoc phat hien tai vien Niels Bohr nam 1923 đuoc đat ten la hafnium, theo ten tieng Latin cua thanh pho.


Lich su Co mot phan di tich tu thoi tien su la vet tich mot noi cu ngu ben bo bien tu thoi đai đo đa moi, đuoc tim thay o khu vuc Copenhagen, khi xay dung Strandpark o đao Amager ben Eo bien Oresund. Cac go mo co o vung ngoai o cung chung to noi đay đa co nguoi cu ngu tu thoi đai Viking.
Nguoi ta cho rang o khoang nam 1000, Copenhagen chi la 1 thon nho cua cac ngu dan, o vi tri phia bac Toa đo chinh hien nay, tai khoang đuong Mikkel Brygger. Tuy nhien khi đao đuong xe đien ngam, nguoi ta đa tim thay dau vet cac cau tau o Gammel Strand (Bai bien cu), tu khoang nam 800. Khi đao ham đe lam nha ga xe đien ngam o Kongens Nytorv nguoi ta lai tim them đuoc vet tich 1 nha tu thoi đai Viking.
Thanh pho đuoc neu voi ten "Havn" lan đau trong cac nguon su lieu la 1 tran hai chien giua Svend Estridsen voi vua Na Uy Magnus den Gode nam 1043. Sau đo, trong suot 120 nam sau, khong thay nhac toi ten nay nua, đieu đo chung to la Copenhagen thoi đo chi co tam quan trong thu yeu so voi cac thanh pho khac.
Duong nhu trong the ky 12, thanh pho noi len vi nam o vi tri giua cac thanh pho lon co nha tho chinh toa la thanh pho Lund (nam Thuy Đien, thoi đo thuoc Đan Mach) va thanh pho Roskilde, do đo la điem nut giao thong va buon ban quan trong giua 2 thanh pho lon đo. O nua sau the ky 12, thanh pho nho ten "Hafn" hoac "Køpmænnahafn" lai đuoc Saxo Grammaticus noi đen, khi cho biet la khoang nam 1160, thanh pho nay đuoc trao cho giam muc Absalon - khong biet nam chinh xac, vi giay trao tang khong con tim thay. Tuy nhien, o Nha Van kho quoc gia con luu 1 thu xac nhan cua giao hoang Urban III ky ngay 21.10.1186 (26 nam sau) voi phong bi co dau niem phong. Khoang 1167-1171, Absalon xay 1 lau phao đai va 1 tuong thanh. Duong nhu lau phao đai đo nam tren đao nho Slotsholmen, cho lau đai Christianborg ngay nay. Cung duong nhu chinh Absalon đa xay 1 nha tho đau tien trong thanh pho la nha tho thanh Clemens.
Ngoai ra, Absalon cung đuoc trao cho cac thanh pho khac la Serridslev, Vigerslev, Valby, Brønshøj, Emdrup, Vanløse, Virum, Bagsværd, Rødovre, Tarnby va Nærum (đeu o Zealand). 

Thanh pho bat đau phat trien trong thoi ky Absalon lanh đao, nhat la trong the ky 13, thanh pho mo rong phan lon giua quang truong Kongens Nytorv va quang truong Toa đo chinh (Radhuspladsen). Cac Nha tho Đuc Ba, Tu vien dong Phanxico, nha tho thanh Phero, thanh Nicolai đeu đuoc xay trong nua đau the ky 13. The ky nay la the ky bat on trong lich su Đan Mach vi co cuoc tranh chap gay gat ve quyen lam chu cac thanh pho giua cac vua va cac giam muc. Nam 1251 giam muc Jacob Erlandsen đa ep vua Abel trao thanh pho cho ong ta, va nam 1254 lan đau tien ong ta đa cho thanh pho nay quyen la thanh pho lon. Tuy nhien chi 5 nam sau, nam 1259, thanh pho bi hoang than Jaromar tan cong chiem đong.
Sau đo thanh pho dan dan lon len tro thanh thanh pho lon nhat va quan trong nhat vuong quoc, mac du chua tro thanh thu đo.
Cuoc chien tranh giua cac thanh pho buon ban Đuc voi vua Đan Mach Valdemar Atterdag, khien cho thanh pho bi chiem va lau phao đai bi pha nam 1368. Nam 1419, cuoi cung vua Erik af Pommern đa hoan toan nam thanh pho tu tay giao hoi. Tu đo cac vua Đan Mach đeu coi Copenhagen la thanh pho quan trong va nam 1443 vua Christoffer III đa bien thanh pho thanh noi cu ngu cua nha vua va gia toc.
Nam 1479, truong đai hoc Copenhagen đuoc thanh lap.
Duoi thoi Cai cach (sang đao Tin Lanh) va trong cuoc noi day cua ba tuoc Christoffer af Oldenburg (1534-36), dan thanh pho đung ve phe vua that tran Christian II, nhung đuoc tha, khong bi vua moi Christian III tra thu.
Duoi thoi vua Christian IV, cac tuong thanh pho cu doc theo đuong Gothersgade bi pha bo, thanh pho mo rong toi khoang đoan đuong sat hien nay giua Nørreport va Østerport, trong khi cac bo luy bao quanh thoi trung co đuoc hien đai hoa va đuoc mo rong voi cac cong su phong thu o khu moi Christianshavn. Tu 1658-1660 duoi thoi chien tranh voi Thuy Đien lan I, Copenhagen la khu vuc cuoi cung con o trong su kiem soat cua Đan Mach, mac du bi quan Thuy Đien bao vay. Thang 2/1659, quan Thuy Đien tim cach tan cong thanh pho, nhung quan va dan thanh pho đa giu vung va quan Thuy Đien tiep tuc bao vay toi ngay 27.5.1660.
Khi vua Frederik III lap che đo quan chu chuyen che nam 1660 thi Copenhagen cang tro nen quan trong, vi moi quyet đinh đoi voi quoc gia đeu xuat phat tu đay. Nam 1664 chien luy cua thanh pho đuoc hoan tat o khu Østerport. Nam 1711-1712 Copenhagen bi 1 tran dich hach lon nhat trong lich su, giet chet khoang 20.000 nguoi trong tong so khoang 60.000 cu dan. Nam 1728 Copenhagen lai bi 1 tran hoa hoan thieu huy hon 1/4 thanh pho.
Nam 1748 nguoi ta lap khu Frederiksstaden o phia bac quang truong, sau nay dinh Amalienborg đuoc xay o đay. Nua sau the ky 18, Copenhagen phat trien nhanh, nho loi dung viec tranh chap thuong mai giua Anh va Phap. Nam 1794, dinh Christiansborg bi chay va nam 1795 lai 1 tran hoa hoan nua thieu huy khu co thanh. Sau đo ham đoi Đan Mach bi ham đoi Anh bat giu, roi cuoc ban pha thanh pho cua quan Anh nam 1807, khien cho thanh pho hu hai nhieu.

Sau mot so nam bi khung hoang, thanh pho lai bat đau phat trien nhanh trong the ky 19. Ve van hoa, Copenhagen la cai khung cho thoi ky vang son lich su cua Đan Mach. Tuy nhien cai noi bat nhat la viec ky nghe hoa trong nua sau the ky 19.
Sau tran dich ta đang so nam 1853, nguoi ta quyet đinh pha bo cac tuong thanh co tinh quan su cu va nguoi dan bat đau đinh cu o vung ben ngoai cac tuong thanh nay, tao thanh cac khu moi voi cau noi nhu Nørrebro (tu 1852), Vesterbro, Østerbro, Amagerbro, Islands Brygge (tu 1905) khien cho dan so tang nhanh. Khoang nam 1800 Copenhagen co khoang 100.000 dan nhung đen đau the ky 20 đa co xap xi 500.000 dan va tro nen thanh pho cong nghiep lon.
Nam 1905, xay Toa đo chinh va nam 1911 xay Nha ga xe lua chinh.
Sau the chien thu nhat, moi thu đeu thieu thon va nan that nghiep lon khien cho cac khu dan lao đong bat on. Sau đo dan dan thanh pho mo rong toi cac kkhu ngoai thanh, va viec giao thong cong cong cung mo rong. Nam 1934 khai truong tuyen đuong sat cho xe đien noi thanh va vung ngoai o.
Trong the chien thu hai Copenhagen cung nhu toan Đan Mach bi quan Đuc quoc xa chiem đong toi khi ket thuc chien tranh, ngay 5.5.1945. Nhieu nha bi pha - hoac do du kich pha hoai hoac do quan Đong Minh nem bom - trong đo co the ke đen Shellhuset, đai ban doanh cua Gestapo (bi bom cua Anh pha ngay 21.3.1945). Trong cuoc nem bom nay, Den Franske Skole (truong Phap) o Frederiksberg cung khong may bi trung bom, giet chet nhieu hoc sinh. Nhieu nha may ky nghe cung bi quan khang chien Đan Mach cho no tung.
Sau chien tranh, thanh pho gia tang nhieu xe hoi, khien nay sinh ke hoach phat trien thanh pho theo dang 5 ngon tay xoe ra tu mang luoi xe đien noi ngoai thanh. Mot so nkhu ngoai thanh đa nhanh chong moc len. Sau nam 1990 Copenhagen bat đau phat trien nhanh hon nua voi he thong xe đien ngam, khu the thao - van hoa hien đai Parken va ca cac khu thanh pho hoan toan moi (Ørestad, Islands Brygge, Teglholmen) gan ngay khu trung tam.
Nhat la sau khi xay xong Cau Oresund va Copenhagen tro thanh trung tam vung Oresund thi thanh pho la mot trong cac noi co gia sinh hoat đat đo nhat.


Đia ly Copenhagen nam tren 3 đao la Amager, Slotsholmen va phan phia đong đao Zealand. Mot loat cau va đuong ham noi lien cac phan cua thanh pho tren 3 đao nay.


= Khi hau =


Hanh chinh Khu vuc Copenhagen truc thuoc 2 vung hanh chinh la Vung Thu đo va Vung Zealand va gom co cac thi xa hanh chinh sau: 

Thi xa Copenhagen
Thi xa Frederiksberg
Thi xa Albertslund
Thi xa Brøndby
Thi xa Gentofte
Thi xa Gladsaxe
Thi xa Glostrup
Thi xa Herlev
Thi xa Hvidovre
Thi xa Lyngby-Taarbæk
Thi xa Rødovre
Thi xa Tarnby
Thi xa Vallensbæk
va la mot phan cua cac thi xa sau:

Thi xa Ballerup
Thi xa Rudersdal
Thi xa Furesø
Thi xa Ishøj
Thi xa Greve
Thi xa Copenhagen la thi xa đong dan nhat voi khoang 500.000 dan (gan nua dan so cua Copenhagen). Cac thi xa lon khac nhu Thi xa Frederiksberg (93.000), Gentofte (69.000) va Gladsaxe (62.500), con cac thi xa nho nhu Vallensbæk co 12.000. Ve dien tich, thi xa Copehagen cung lon nhat voi 88 km², Lyngby-Taarbæk (39 km²), trong khi cac thi xa nho nhu Frederiksberg co 9 km².
Thi xa Frederiksberg la noi co mat đo dan so lon nhat Đan Mach voi 10.600 dan/km².
Co quan cao nhat cua thi xa la Hoi đong thanh pho Copenhagen, goi la Borgerrepræsentationen (Ban đai dien nhan dan) gom 55 thanh vien, do dan bau truc tiep moi 4 nam 1 lan. Cuoc bau cu lan chot dien ra trong thang 11/2005 voi so đai bieu thuoc cac đang sau:

Dan chu xa hoi (A): 21 đai bieu
Venstre (đang Ta) (V): 8 đai bieu
Đang Nhan dan xa hoi (F): 7 đai bieu
Đang Ta cap tien (B): 7 đai bieu
Danh sach thong nhat (Ø): 6 đai bieu
Đang nhan dan bao thu (C): 3 đai bieu
Đang Nhan dan Đan Mach (O): 3 đai bieu
Hoi đong thanh pho nay co cac tieu ban sau:

Tieu ban Kinh te - duoi quyen đo truong Ritt Bjerregaard (A)
Tieu ban Van hoa & giai tri - duoi quyen truong ban Pia Allerslev (V)
Tieu ban Nhi đong va Thanh thieu nien - duoi quyen truong ban Bo Asmus Kjeldgaard (F)
Tieu ban Y te va Cham soc dan - duoi quyen truong ban Mogens Lønborg (C)
Tieu ban Xa hoi - duoi quyen truong ban Mikkel Warming (Ø)
Tieu ban Ky thuat & Moi truong - duoi quyen truong ban Klaus Bondam (B)
Tieu ban Viec lam & Hoi nhap - duoi quyen truong ban Jakob Hougaard (A)


Dan so Ben phai la Bieu đo phat trien dan so cua rieng Thi xa Copenhagen, trong tinh cac thi xa ngoai o
Ben duoi la Bang ke dan so tu thoi xua:


Du lich & Van hoa = Cac thang canh =

Tuong nguoi ca (Den lille Havfrue), o Langelinie, do Edvard Eriksen thiet ke theo yeu cau cua chu hang bia Carl Jacobsen, đuoc khanh thanh ngay 23.8.1913. Tuong the hien nguoi ca Havfruen trong truyen than tien cua Hans Christian Andersen, dua theo khuon mat cua nu dien vien Ellen Price va than nguoi dua theo Eline, vo cua Edward Eriksen.
Cong vien giai tri Tivoli, nam giua Quang truong Toa đo chinh va Nha ga xe lua Copenhagen. Cong vien đuoc Georg Carstensen khai truong nam 1843, hoi đo nam ngoai cac bo luy, trong khu vuc chua co nha cua.   (den ældste er Dyrehavsbakken)
Thap tron (Rundetarn), nguyen la đai quan sat thien van
Børsen (Khu giao dich chung khoan)
Nyboder
Christianshavn (khu thanh pho moi)
Lau đai Rosenborg
Amalienborg (dinh nu hoang)
Marmorkirken (Nha tho bang đa hoa)
Fristaden Christiania
Thu vien hoang gia (đuoc goi la Vien Kim cuong đen)
Nha hat thanh pho (moi)


= Cac nha hat & Nha hat Opera =


= Cac nha bao tang =


= The thao =
Cau lac bo bong đa FC København, choi o giai Sieu hang Đan Mach.
Cau lac bo bong đa Brøndby IF, choi o giai Sieu hang Đan Mach.
Mot so đoi bong hang 1 va hang 2 nhu AB, B.93, Brønshøj, Frem, Fremad Amager, HIK va Skjold.
Đoi bong nem nam FCK Handbold, choi o giai hang nhat nam.
Đoi bong nem nu Copenhagen, choi o giai hang nhat nu.
Cac đoi bong nem Ajax Heroes, Ydun va HIK, choi o giai hang 2.
Tu 1988 toi 2003, giai quan vot Copenhagen Open (ATP) đuoc to chuc hang nam o KB-Hallen tai Frederiksberg
Giai Copenhagen Athletics Games tu 2005-2007
Cac cau lac bo cheo thuyen DSR va Kvik, hang nam đeu tham du cuoc đua "svanemøllematch", tu nam 1895
Cac cau lac bo đua thuyen khac nhu Københavns Roklub, SAS, Amager Ro- og Kajakklub va Bagsværd Roklub.
O Thi xa Copenhagen, nguoi ta đang lap ke hoach bien thanh pho thanh noi to chuc cac su kien the thao quoc te., trong đo co viec xin to chuc The van hoi mua he 2020. Ngoai ra Copenhagen cung la chu nha cua giai World Outgames 2009, giai the thao quoc te cho cac nguoi đong tinh luyen ai.


Giao duc & Đao tao Thanh pho co ca truong đao tao sau đay:

Đai hoc Copenhagen
Copenhagen Business School (CBS)
Đai hoc Cong nghe thong tin Copenhagen
Kunstakademiets Arkitektskole (Truong Kien truc)
Danmarks Designskole (Truong thiet ke mau)
Det Kgl. Danske Musikkonservatorium (DKDM) (Nhac vien hoang gia Đan Mach)
Den pædagogiske professionshøjskole i Region Hovedstaden (Truong Cao đang chuyen mon su pham)
Den flerfaglige professionshøjskole i Region Hovedstaden (Truong Cao đang chuyen mon đa nganh)
Danmarks Biblioteksskole


Kinh te Nam 2008, thu nhap binh quan cua dan Copenhagen la mot trong so thu nhap cao nhat the gioi (hang thu 6). Đong thoi Copenhagen cung la thanh pho co gia sinh hoat vao hang cao tren the gioi
Copenhagen cung la noi đat tru so chinh cua cac cong ty, xi nghiep lon nhu Ngan hang quoc gia, Danske Bank, Phong giao dich chung khoan, cong ty duoc pham Novo Nordisk, cac hang Lundbeck, Ferring, Tap đoan A. P. Møller-Mærsk, Torm, D/S Norden, J. Lauritzen, Carlsberg, ISS, Falck-Securitas, Skandinavisk Tobakskompagni vv...


Cac nha cao tang Cac cu dan noi tieng Thanh pho ket nghia Paris, Phap
 Reykjavik, Iceland
 Praha, Cong hoa Sec
 San Francisco de Campeche, Mexico


Hinh anh Tham khao (tieng Đan Mach) Statistical Yearbook of Copenhagen (part English); ISBN 87-7024-230-5 (tieng Đan Mach) København Forslag til kommuneplan 1985; ISBN 87-88034-03-8


Lien ket ngoai Omfattende samling af litteratur om København trykt før 1920 Luu tru ngay 21 thang 5 nam 2005 tai Wayback Machine
Dan so Copenhagen Luu tru ngay 15 thang 4 nam 2005 tai Wayback Machine
Hoi suu tam lich su Copenhagen
Tap chi ve Copenhagen danh cho du khach Luu tru ngay 6 thang 10 nam 2008 tai Wayback Machine
Website cua Thi xa Luu tru ngay 10 thang 9 nam 2007 tai Wayback Machine
Thi xa Frederiksberg
Krak ban đo thi xa Luu tru ngay 5 thang 10 nam 2007 tai Wayback Machine
Website du lich
Trang anh Copenhagen
Dansk Center for Byhistorie - København
NetBorger Kommunefakta Luu tru ngay 12 thang 8 nam 2007 tai Wayback Machine, delivered from KMD, also known as Kommunedata (Municipal Data)
Statistics Denmark statistikbanken.dk
A Much Different Tourist Site and Cultural Guide about Copenhagen Luu tru ngay 16 thang 10 nam 2008 tai Wayback Machine
Copenhagen Capacity official investment agency of Copenhagen