Ton Quyen (gian the: 孙权; phon the: 孫權; 5 thang 7 nam 182– 21 thang 5, 252), tu la Trong Muu (仲谋), thuy hieu Ngo Đai Đe (吴大帝, tuc la "Hoang đe lon cua Ngo"), la nguoi sang lap cua chinh quyen Đong Ngo duoi thoi Tam Quoc trong lich su Trung Quoc. Ong thua huong quyen kiem soat đat Giang Đong tu tay huynh truong, Ton Sach, nam 200. Ong tuyen bo đoc lap va cai tri Giang Đong tu nam 222 đen 229 voi tuoc hieu Ngo vuong va tu 229 đen 252 voi tuoc hieu hoang đe Ngo. Khong nhu cac đoi thu Tao Thao va Luu Bi, Ton Quyen thuong đong vai tro trung lap trong cac cuoc xung đot cua Thuc va Nguy, va chi đung ve mot trong phia hai ben con lai neu đieu đo co loi cho nuoc Ngo; cung khong bao gio co gang đe thong nhat ba nuoc, mac du nhieu su gia cho rang la do khong đu thuc luc đe lam đieu đo.
Ton Quyen chao đoi khi phu than ong la Ton Kien con lam huyen thua o Ha Bi. Sau cai chet cua Ton Kien vao đau nam 190, ong va gia đinh di chuyen qua nhieu noi o phia nam Truong Giang, cho đen khi truong huynh Ton Sach chiem cu đuoc Giang Đong, voi su giup đo cua nhung nguoi ban than thiet va cac lanh chua đia phuong. Sau khi Ton Sach bi Hua Cong am sat vao nam 200, Ton Quyen moi 18 tuoi len ke nhiem lam thu linh mien đong nam Trung Quoc. Chinh quyen cua ong đuoc cho la tuong đoi on đinh trong nhung nam đau nho vao su tan tam pho ta cua cac thu ha cua Ton Kien va Ton Sach nhu Chu Du, Truong Chieu, Truong Hoanh, va Trinh Pho. Vi the suot nhung nam 200, Ton Quyen, voi su giup suc cua cac cong su đac luc, tiep tuc cung co suc manh tai lanh đia cua minh. Đau nam 207, quan đoi cua ong gianh chien thang hoan toan truoc Hoang To, mot tuong linh duoi quyen Luu Bieu, lanh chua nam quyen o Kinh Chau.
Mua đong cung nam, lanh chua đa thong nhat toan mien bac la Tao Thao đem 800.000 quan chinh phat mien nam mong hoan thanh ba nghiep thong nhat Trung Quoc. Hai phe phai chu chien va chu hoa noi len tranh cai voi nhau trong trieu đinh Đong Ngo. Mot phe, đung đau la Truong Chieu, chu truong đau hang, phe con lai cua Chu Du va Lo Tuc, phan đoi hang Tao. Cuoi cung, Ton Quyen quyet đinh giao chien voi Tao Thao o luu vuc song Truong Giang. Bang viec lien minh voi Luu Bi va su dung cac tuong linh Chu Du va Hoang Cai, quan Ngo đa đai pha Tao Thao o tran Xich Bich.
Nam 220, Tao Phi, con trai va nguoi ke vi cua Tao Thao, soan ngoi nha Han va xung la Nguy hoang đe. Ban đau Ton Quyen chu truong xung than voi Nguy va nhan phong la Ngo vuong, nhung sau khi Tao Phi cho đoi truong tu cua Ton Quyen la Ton Đang đen Lac Duong lam con tin thi Quyen tu choi. Nam 222, ong ly khai khoi Nguy va đoi nien hieu, nhung đen nam 229 moi chinh thuc xung la hoang đe. Vi su kheo leo va ua chuong nhan tai ma Ton Quyen thu hut đuoc rat nhieu van than vo tuong co thuc luc lam viec cho minh.
Sau cai chet cua hoang thai tu, Ton Đang, trieu đinh Đong Ngo xuat hien ran nut ve van đe nguoi ke vi. Khi hoang tu Ton Hoa đuoc tan phong lam Tan tru quan, đuoc nhan su ung ho tu Luc Ton va Gia Cat Khac, trong khi đoi thu cua thai tu la Ton Ba đuoc Toan Tong va Bo Chat ung ho. Vi cuoc đau tranh noi bo keo dai, nhieu đai than bi chet, va cuoi cung Ton Quyen giai quyet su viec bang cach luu đay Ton Hoa va buoc Ton Ba phai tu sat. Ton Quyen qua đoi o tuoi khoang 70, nam 252. Ong la nguoi cai tri lau dai nhat trong cac vua chua thoi Tam Quoc va nguoi ke vi ong la au tu, Ton Luong.


Tuoi tre Tam quoc chi chu đe cap rang Ton Quyen la hau due đoi thu 22 cua Ton Vu (tuc Ton Tu), mot nha quan su kiet xuat thoi Xuan Thu va la tac gia cua Binh phap Ton Tu. Ton Quyen chao đoi vao nam 182 đoi vua Linh Đe Nha Han, khi đo Ton Kien van la mot quan chuc cap thap phuc vu Nha Han. Nam 184, tuc hai nam sau khi Ton Quyen chao đoi, Khoi nghia Khan Vang do Truong Giac cam đau đa lan rong khap Trung Quoc. Ton Kien gia nhap quan cua Chu Tuan đe tran ap nghia quan va doi gia đinh ve Tho Xuan. Khi Ton Sach, truong huynh cua Ton Quyen gap Chu Du nam 189, Ton Sach quyet đinh đua me la Ngo phu nhan va cac em ve huyen Thu, que nha cua Chu Du. Tu đo, nha ho Ton ket moi giao hao voi Chu Du.
Sach Giang Bieu truyen mo ta ve tuong mao va tinh cach cua Ton Quyen:

Vao thoi Kien lam Ha Bi Thua thi Quyen sinh, ma vuong mieng lon, mat co anh sang, Kien thay la, cho la co tuong quy. Đen luc Kien chet, Sach noi day o Giang Đong, Quyen thuong đi theo. Suy nghi sang suot, co nhan lai quyet đoan, ua hiep khach, nuoi ke si, bat đau đuoc biet tieng, sanh ngang voi cha anh. He cung tham gia muu tinh, Sach rat cho la ki, tu cho minh khong theo kip. He moi hop tan khach, thuong ngoanh bao Quyen rang: "Cac vi ay la tuong cua nguoi đay.
Su gia Nha Han la Luu Uyen khi gap qua 4 anh em ho Ton thi nhan đinh tuy rang ho la nhung nguoi co tai nang va sang suot nhung khong co phuc huong, chi duy nhat co nguoi o giua (chi Ton Quyen) la tuong đai quy, tuoi tho lau dai ma thoi. Qua nhien ve sau Ton Sach bi thich khach am sat ma chet, Ton Duc cung bi thuoc ha giet hai khi tuoi đeu con rat tre.
Sau khi Ton Kien chet vao nam 191, nha ho Ton doi đen Giang Đo đe lo huong khoi cho Ton Kien. Hai nam sau, Ton Sach đau quan cho Vien Thuat va lenh cho La Pham đua gia đinh ve nuong nho nha cua nguoi cau la Ngo Canh. Tuy nhien, Luu Yen, tuong giu chuc Duong chau muc tuc gian vi Ton Sach va Vien Thuat đanh bai Luc Khang o Lu Giang. Ong ta con thay se bi tan cong tiep nua nen đa đuoi Ngo Canh ra khoi lanh đia Đan Duong. Vao luc đo, Ton Quyen va me ong van o trong lanh tho cua Luu Yen. Thuoc cap cua Ton Sach la Chu Tri giai thoat cho gia đinh ho Ton va cham soc ho. Ton Quyen va me sau đo ve Phu Lang.
Khi Ton Sach đanh bai Luu Yen nam 195, ong ra lenh cho Tran Bao ruoc gia đinh minh ve Đan Duong. Ton Quyen phuc vu duoi quyen Ton Sach. Khi ong truong thanh, ong đa đi theo anh trai trong chien dich chinh phat vung đong bang phia nam song Duong Tu. Ong đuoc Ton Sach phong lam Phung Nghia giao uy o Duong Tien  vao nam 196, khi đo ong moi len 14, va tiep tuc đuoc thang chuc va dan đam nhan cac cong viec quan trong hon. Ton Quyen đuoc biet đen la mot nguoi thong minh va kheo leo thich ket giao bang huu. Danh tieng cua ong khong thua kem gi cha va anh trai. Ong đa ket giao voi Chu Nhien va Ho Tong trong thoi tre cua minh. Ca hai nguoi nay ve sau đeu tro thanh trong than Đong Ngo. Phan Chuong va Chu Thai cung tro thanh gia than duoi truong ong. Ton Sach cung rat an tuong voi nguoi em trai nay va noi rang ong se đe nguoi cua minh cho Ton Quyen quan ly trong tuong lai. Nam 199, Ton Quyen đuoc bo lam Giao uy (校尉) va đi theo anh trai chinh phat Lu Giang va Du Chuong. Tao Thao khi đo đang tim cach lay long Ton Sach. Ca Ton Quyen cung em trai Ton Duc đeu đuoc moi đen lam quan o Hua Xuong nhung ho tu choi.


Ke nhiem Ton Sach Ton Sach bi am sat vao nam 200 trong mot cuoc đi san. Luc sap ra đi, ong nhan thuc đuoc rang con trai minh van co qua nho đe ke vi, vi the ong giao lai quyen hanh cho nguoi em moi 18 tuoi la Ton Quyen, moi cho goi Ton Quyen đen troi rang:

Cu quan Giang Đong, quyet muu giua hai tran đanh, tranh gianh thien ha, khanh khong bang ta, dung nguoi hien tai đe ho het long gin giu Giang Đong, ta khong bang khanh.
Ton Sach qua đoi, Ton Quyen tiec thuong cho cai chet cua anh trai đen noi khong the ngung khoc, nhung roi theo loi khuyen cua Truong Chieu, ong moi mac quan phuc va đen tham hoi cac tuong cu cua truong huynh. Nhieu thuoc ha nghi rang Ton Quyen con qua be đe ke thua đai nghiep va muon roi đi. Đac biet, Ly Tuc, nguoi nam giu Lu Giang, đa ve hang Tao Thao. Ton Quyen viet la thu cho Tao Thao ke toi ac cua Ly Tuc roi đem quan đanh ong nay, lay lai Lu Giang.
Truong Chieu va Chu Du nhin ra đuoc to chat cua vi chu cong tre tuoi va quyet đinh tiep tuc theo phu Ton Quyen. Truong Hoanh, nguoi ma Ton Sach truoc đo đa cu đen lam quan o cho Tao Thao, cung tro ve phuc vu cho Ton Quyen. (Theo đe nghi cua Truong Hoanh, Tao Thao, nhan danh Han hoang, phong cho Ton Quyen lam Thao Lo tuong quan (討虜將軍), mot danh hieu ma nhieu nguoi goi ong trong mot thoi gian dai.) Ong kinh can vang theo nhung loi giao huan cua mau than la Ngo thi, va cung rat tin tuong Truong Chieu va Truong Hoanh ve mat chinh tri va Chu Du, Trinh Pho, va La Pham ve cac van đe quan su. Ton Quyen cung tim kiem nhung nguoi tre tuoi co tai lam co van cho minh, trong thoi gian đo đa ket giao cung Lo Tuc va Gia Cat Can, hai nguoi nay cung đong vai tro quan trong trong chinh quyen ve sau. Them vao đo, Luc Ton, Bo Chat, Co Ung, Thi Nghi, Nghiem Tuan, Tu Hoang va Chu Hoan cung tro thanh nhung nguoi duoi quyen ong. Trai qua nhieu thap ki tiep theo, Ton Quyen lanh đao đat nuoc bang viec sang suot trong tim kiem nguoi tai nang giao pho cong viec quan trong va co nhung quyet đinh đung luc hop thoi.
Qua nhieu nam, Ton Quyen chu yeu quan tam đen viec bao ve lanh đia truoc su nhom ngo cua cac ke thu tiem nang, nhung ong cung dan tim cach quay roi va lam suy yeu cap duoi cua Luu Bieu, Hoang To (nguoi tran giua vung đat trong yeu đong bac cua Luu Bieu) – vi co To la nguoi đa giet hai cha ong trong chien tran. Nam 208, ong cuoi cung đa đanh bai va giet đuoc Hoang To. Khong lau sau đo, Luu Bieu chet giua luc Tao Thao chuan bi nam ha nham tieu diet hai ke thu la Luu Bieu va Ton Quyen.


Đai chien Xich Bich Cuoi nam 208, sau khi Luu Bieu chet, noi bo Kinh chau no ra tranh chap ve nguoi ke vi, mot ben la truong cong tu Luu Ky va nguoi kia la chau ho Luu Tong, von đuoc nguoi vo thu hai cua Luu Bieu la Thai phu nhan yeu thich (do Luu Tong ket hon voi chau cua phu nhan). Hoang To chet đi, Luu Ky vi the đuoc cu len the vi tri cua Hoang To la tran thu Giang Ha. Luu Tong sau đo đuoc ke vi sau khi Luu Bieu qua đoi, va Luu Ky cam thay khong hai long, nen khoi binh đoi đau voi Luu Tong. Tuy nhien, Luu Tong, lo so se phai đoi pho voi ca Tao Thao va Luu Ky tren ca hai mat tran, nen đa đau hang Tao Thao. Luu Bi, nguoi đang nuong nho Luu Bieu, khong muon đau hang Tao Thao, chay ve phia nam. Thao đem quan thao phat va đe bep quan Luu, nhung Luu Bi chay thoat; tron đen Đuong Duong. Tao Thao chiem đuoc Kinh Chau, tien đen muc tieu thong nhat Trung Quoc.
Ton Quyen cung nhin ro da tam cua Tao Thao, va ong cu Lo Tuc đen lap lien minh voi Luu Bi va Luu Ky đe cung chong Tao. Tao Thao viet thu cho Ton Quyen voi loi le đe doa, pho truong thuc luc cua minh (uoc tinh khoang 220, 000 quan, du Thao phao len la 800, 000, trong khi Ton Quyen chi co 30, 000 va Luu Bi co 10, 000), nhieu gia than cua ong, bao gom Truong Chieu, chu truong đau hang Tao Thao. Ton Quyen tu choi, theo loi khuyen cua Chu Du va Lo Tuc (vi ho cho rang Tao Thao cung se khong tha cho Ton Quyen ngay ca khi ong đau hang).
Ton Quyen giao cho Chu Du thong linh 30, 000 quan, cung nhieu thuyen chien, Chu Du ben cung voi Luu Bi lap he thong phong thu, đong quan o tren đat lien. Vao luc nay, quan cua Tao Thao mac phai benh dich va bi suy yeu. Chu Du ben thiet lap ra mot cam bay khi gia vo trung phat cap duoi Hoang Cai, va Hoang Cai gia hang Tao Thao. Hoang Cai dan đoi thuy quan tra xung la sang hang Tao roi bat ngo phong hoa tan cong thuy trai Tao. Tao Thao bo quan chay ve phia bac, nhung phan lon quan Tao bi Ton Quyen va Luu Bi tieu diet.


Lien ket voi Luu chong Tao Ngay sau đo, khi Tao Thao rut lui, Ton Quyen xua quan chiem lay mien bac Kinh Chau. Luu Bi thi keo quan đen thu phuc nam Kinh chau. Lien minh Ton – Luu co mot buoc tien xa hon bang cuoc hon nhan cua em gai Ton Quyen, Ton Thuong Huong, voi Luu Bi. Chu Du co y nghi ngo Luu Bi, nen đe xuat voi Ton Quyen hay nhan khi Luu bi sang Ngo đon dau se ngam giam giu ong ta lai (du van đoi xu tot) va dung Luu Bi lam con tin buoc quan si cua ong ta nghe loi ho Ton; Ton Quyen, lai cho rang quan cua Luu Bi se noi loan neu ong lam nhu vay, nen đa tu choi. Ton Quyen đong y voi ke hoach cua Chu Du la gay chien voi Luu Chuong va Truong Lo (nguoi kiem soat phan đat hien nay la phia nam Thiem Tay) đe khuech truong sang lanh tho cua ho, nhung sau cai chet cua Chu Du vao nam 210, ke hoach nay bi bac bo. Tuy nhien, Ton Quyen đa thanh cong trong viec thuyet phuc cac lanh chua đong o vung đat hien nay la Quang Đong, Quang Tay, va mien bac Viet Nam xung than voi ong, ho nhung vung nay tro thanh lanh tho cua Đong Ngo. Ton Quyen sau đo đong y trao quyen quan ly mien bac Kinh chau cho Luu Bi, vi Luu Bi noi rang mien nam Kinh chau khong đu luong thuc đe cung cap cho quan đoi cua ong ta. Cung luc nay, Ton Quyen chi đinh Bo Chat lam Thu su Giao Chau (刺史) thay cho Lai Cung. Si Nhiep cung cac tuong duoi quyen đeu xin tuan loi Bo Chat. Ton Quyen nam quyen cai quan Giao Chau.
Nam 211, Ton Quyen doi tri so tu Đan Đo ve Mat Lang, nam sau xay dung lai thanh tri o đay va đoi ten la Kien Nghiep. Tri so moi nay giup ong cai quan tot hon vung ha luu Truong Giang va thuan tien cho viec lien lac voi cac tuong linh đong o cac noi. Ong cung cho xay phao đai tai tai Nhu Tu, theo ke cua La Mong đe ngan chan su tan cong tu Tao Thao. Nam 212, Luu Bi vao Xuyen, Ton Quyen sai Chu Thien sang Kinh Chau lay co Quoc thai benh nang ma đon em gai la Ton Thuong Huong ve Đong Ngo.
La Mong đe xuat bac phat vao đau nam 213. Ton Quyen đich than dan quan đen Nhu Tu va nho vao cac phao đai cua La Mong dung len đe chong lai cac đot phan kich cua quan Tao. Vao thoi điem đo, Tao Thao cu thuy quan co gang pha vo phong tuyet cua Ton Quyen, nhung bi cac tau cua Ton Quyen bao vay va tieu diet. Cuoi cung, cac phao đai cua La Mong phong thu chac chan va khi muu mua xuan đen, Tao Thao phai triet thoai.
Sau that bai cua Tao Thao tai Nhu Tu, nhieu nguoi dan o luu vuc song Duong Tu chay ve phia nam theo Ton Quyen. Ngoai tru Van An va nhung vung gan đo, thi mien đat ven song gan nhu bo hoang. Nam 214, Tao Thao sai Chu Quang đen Van An đe gay dung lai vung đat nay va cung co no duoi quyen kiem soat cua Tao Thao. Chu Quang thuc hien cac chanh sach nong nghiep, va cung thuong kich đong cac toan cuop noi loan quay nhieu đat cua Ton Quyen. La Mong so rang neu chanh sach cua Chu Quang thanh cong, se cung co nen thong tri cua Tao Thao o vung đat nay va khong de gi chiem lai đuoc. Ton Quyen theo loi La Mong nhan khi mua nuoc lu ma cho thuy quan đen thanh, tan cong bat ngo. Thay vi chien đau lau dai, La Mong, Cam Ninh va Lang Thong dung chien thuat đanh nhanh pha vo cac phong tuyen cua Chu Quang, bao vay thanh tri.
Sau khi Luu Bi chinh phat đuoc Ich Chau, ong ta đa co đu nguon luong thuc đe cung cap cho quan đoi, nen Ton Quyen cu Lo Tuc lam su than sang đoi Kinh Chau, nhung Luu Bi tu choi. Ton Quyen ben cu La Mong va Lang Thong dan 20, 000 nguoi đanh vao nam Kinh Chau va ho bao vay cac thanh Truong Sa, Que Duong va Lan Lang. Luc nay, Lo Tuc va Cam Ninh tien đen Ich Duong (益陽) voi 10, 000 nguoi (đe ngan can Quan Cong) va đam nhan viec chi huy quan o Luc Khau (陸口). Luu Bi đich than toi Cong An va Quan Cong dan 30, 000 quan toi Ich Duong. Khi tin tuc ve cuoc chien bay ve Hua Xuong, Tao Thao tim cach tan cong Han Trung buoc Luu Bi, phai tim cach ki hiep uoc hoa binh voi Ton Quyen đe phong ngua viec Tao Thao chiem giu Han Trung. Luu Bi yeu cau Ton Quyen tra lai Lan Lang cho minh; đoi lai, Luu Bi cat Truong Sa va Quy Duong cho Ton Quyen, lay song Tuong lam ranh gioi.
Thang 8 nam 214, Ton Quyen thay Tao Thao đang giao chien voi Ma Sieu o, ben dan 16 van quan tien đen Luc Khau, chuan bi đanh Hop Phi. Tuong o Hop Phi la Truong Lieu sai nguoi đen cho Tao Thao xin vien quan. Tao Thao sai Truong Lieu, Ly Đien ra chong, con Nhac Tien thu thanh. Truong Lieu cho rang quan cua Ton Quyen the nao cung đanh Nga Mon, muon cho quan tap kich o đo đanh Ton Quyen.
Truong Lieu tuyen 800 quan, cuoi ngua đi đau xong vao tran đich, chem chet 2 vien tuong cua Ton Quyen, roi rut lui đe nhu. Quan Ngo mac muu đuoi theo. Truong Lieu bi mat chat đoi cau Tieu Dieu đe bat song Ton Quyen roi đat mai phuc o đo. Qua cau Tieu Dieu, quan Ngo bi mai phuc, con cau đa bi cat đoi. Trong tinh the nguy cap, may nho vien nha tuong chi meo nen Ton Quyen co gang thuc ngua bay qua cau. Quan Ngo thiet hai nang, phai rut lui.
Nam 216, Lo Tuc chet, quan chanh Đong Ngo roi vao tay La Mong. Nam 217, Tao Thao lai đanh Nhu Tu lan nua. Ton Quyen đich than dan 70, 000 quan toi co thu thanh tri, mac du quyen chi huy quan đoi thuc te thuoc ve La Mong. Đo la mot chien dich quyet liet, va sau nhieu tuan giao tranh, quan La Mong giu vung thanh tri va muu mua xuan lai đen thi Tao Thao phai rut lui.
Song, đo khong phai la chien thang quyet đinh. Hau het quan Tao Thao van con va con co luc luong lon cua Ha Hau Đon đong o nay mat bac cua Ton Quyen. Đieu nay dan đen the be tac vi khi Ton Quyen giu quan o Nhu Tu, Ha Hau Đon khong the tien quan đanh xuong phia nam; nhung sau khi Ton Quyen roi khoi Nhu Tu, Ha Hau Đon se lap tuc gay chien. Cung vi luc luong cua Ha Hau Đon qua đong nen kho co the đuoi đi đuoc. Ton Quyen nhan thay dung binh khong thuan loi, vi the dung đen bien phap ngoai giao. Nam 217, Ton Quyen ket minh voi Tao Thao, cong nhan Thao la nguoi đai dien hop phap cua trieu đinh Han. Ve danh nghia la Ton Quyen đa hang Tao, Tao Thao biet rang Ton Quyen se khong hai long neu bi minh đoi xu nhu be toi nen ong ta đong y cho Ton Quyen giu lai hau het cac tuoc hieu tu xung khi truoc va co toan quyen cai quan Giang Đong. Ton Quyen đuoc phep tiep tuc cai tri đoc lap nhung ve danh nghia la chu hau cua ho Tao.


Pha vo lien minh voi Luu Bi Nam 219, Quan Vu bac phat, tan cong Phan Thanh, gianh chien thang truoc quan cua Tao Nhan. Phan Thanh khong van con nam trong tay quan Tao, Quan Vu xua quan vay thanh, tinh hinh nghiem trong đen noi Tao Thao muon bo quoc đo Hua Xuong chay ve phia Bac. Tuy nhien, Ton Quyen, buc minh vi nhung hanh đong khieu khich cua Quan Vu truoc đo (bao gom ca viec cuop lay luong thuc cua Quyen đe dung cho chien dich bac phat), nam lay co hoi nay, sai La Mong cat quan dung ke ao trang qua đo ma đanh vao Kinh Chau. Hai tuong My Phuong va Pho Si Nhan bat binh voi Quan Vu, ben dang Giang Lang va thanh Cong An cho Ton Quyen. Quan Vu ha lenh giai vay Phan Thanh rut lui ve Kinh chau, moi biet Giang Lang va Cong An đa mat, phai chay ve Mach Thanh (phia đong nam đuong tu Ho Bac toi Đuong Duong). Thang chap nam 219, Ton Quyen sai nguoi du hang Quan Vu. Quan Vu gia vo đau hang, nhung lai dan 10 ky quan chay toi Lam Thu nam o tay bac Tuong Duong thi bi tuong Ngo la Chu Nhien va Phan Chuong bat mang ve. Tu đo Đong Ngo khong che toan bo phia nam song Truong Giang, gom Kinh chau va Duong chau.
Ton Quyen giet chet Quan Vu, sai nguoi mang đau ong đen Lac Duong nop cho Tao Thao. Tao Thao hau tang cho Quan Vu, lai phong Ton Quyen lam Phieu ki tuong quan, Kinh chau muc, tuoc Nam Xuong hau, nham lam Luu Bi thu han Ton Quyen.
Sau khi Tao Thao chet nam 220, Tao Phi buoc Hien Đe thien vi cho minh, ket thuc 400 nam cua Nha Han va lap ra Tao Nguy. Ton Quyen khong ngay lap tuc quyet đinh xung than voi Nguy hoac la chong lai Nguy, ma cho mot thoi gian đe xem xet tinh the; nguoc lai, đau nam 221, Luu Bi xung la hoang đe, lap ra nha Thuc Han. Ngay lap tuc, Luu Bi đieu quan tan cong Ton Quyen đe tra thu Quan Cong. Sau nhung no luc cau hoa khong đuoc Luu Bi đap lai, lo so Ngo se bi tan cong tu hai phia, Ton Quyen quyet đinh xung than voi Tao Nguy. Co van cua Tao Phi la Luu Diep khuyen ong nay khong nhan le chu hau cua Ngo — thay vao đo cung cu quan tan cong Ton Quyen tu phia bac, roi cung Thuc phan chia lanh tho. Sau đo nhan khi Thuc diet Ngo đam ra met moi lien tien cong bat ngo ma diet Thuc. Nhieu su gia coi lua chon cua Tao Phi se la quyet đinh đinh menh – đo la thoi co co mot khong hai đe Nguy co the thong nhat Trung Quoc, va thuc te trong tuong lai co hoi thuan loi nay khong tro lai nua. Nhung Tao Phi, khong theo loi cua Luu Diep, ngay 23 thang 9 nam 221 đa tan phong cho Ton Quyen la Ngo vuong va gia phong cho cuu tich.
Nam 222, trong tran Di Lang, tuong cua Ton Quyen la Luc Ton đai pha quan cua Luu Bi, cham dut cuoc xam luoc cua Thuc. Nuoc Thuc ve sau khong con la moi đe doa đoi voi Ton Quyen nua. Cuoi nam nay, khi Tao Phi lenh cho Ton Quyen gui thai tu Ton Đang đen Nguy Đo Lac Duong lam con tin (đe bay to long trung thanh), Ton Quyen tu choi va tuyen bo đoc lap (bang viec cai nguyen), lap ra nha Đong Ngo. Tao Phi xuat quan đanh Ngo quoc, nhung quan Nguy bi quan Ngo đanh bai vao đau nam 223, nuoc Ngo đuoc an toan. Khi Luu Bi qua đoi vao cuoi nam đo, em trai cua Gia Cat Can la Gia Cat Luong, nguoi nhiep chinh cho con trai va nguoi thua ke cua Luu Bi la Luu A Đau, tai lap lien minh voi Ton Quyen, va hai ben van duy tri lien minh nay cho đen khi Thuc bi diet vong vao nam 263.


Chinh quyen Ton Quyen = Thoi ky đau =
Đau thoi Ton Quyen, chinh quyen Ngo van hoat đong hieu qua, vi ong biet nghe nhung loi can gian va biet trong dung nhung nguoi tai nang. Thi du, ong tin tuong vao long trung thanh cua Luc Ton va Gia Cat Can, vi the ong cho lam mot cai an tin va dua đen cho Luc Ton; bat cu khi nao trao đoi cong van voi Thuc hoang A Đau hoac nhiep chanh Gia Cat Luong, ong đeu viet thu cho Luc Ton truoc (vi cho đong quan cua Luc Ton gan bien gioi Thuc), va sau đo, theo y kien cua Ton, ong se sua cong van lai o nhung cho can sua, roi đua đen cho Ton đe đong dau an kia vao. Hon the nua, Luc Ton va Gia Cat Can đuoc uy quyen đieu phoi quan he voi Thuc ma khong can bao truoc voi trieu đinh. Ton Quyen đoi xu voi cac quan chuc cap cao nhu ban be va goi ho bang ten tu cho no than thiet, do đo cac quan đeu het long trung thanh. Ong cung biet dung nguoi vao đung viec; thi du, nam 225, khi tim nguoi len đam nhiem chuc thua tuong, trong khi cac đai than chu chot đeu ung ho Truong Chieu va muon ong nay lam tuong, Ton Quyen đa tu choi, voi ly do la mac du rat ton trong Chieu, nhung mot Thua tuong la nguoi can phai giai quyet het cong viec cua quoc gia, va Chieu, tuy co nang luc, nhung thai đo cung ran cua ong nay de dan đen cang thang voi Ton Quyen va cac quan chuc khac. Ong cung đe bat vien chuc La Pham mac du, khi ong con tre, La Pham nhieu lan mach voi Ton Sach ve thoi quen chi tieu lang phi cua Ton Quyen, ong hieu rang Pham lam vay chi vi trung thanh voi chu Ton Sach.
Nam 224 va 225, Tao Phi lai tien quan đanh Ngo, nhung ca hai lan quan Nguy đeu đai bai – mot cach de dang va Tao Phi đa co loi than, "Troi lam Duong Tu đe phan chia nam bac." Tuy nhien, Ton Quyen cung khong đu suc đe tan cong sau vao đat Nguy. Thi du, khi Tao Phi bang ha vao nam 226, Ton Quyen cat quan đanh vao Giang Ha cua Nguy nhung buoc phai lui ve khi vien quan cua Nguy keo đen.
Tuy nhien, cuoi nam nay, ong co the thiet lap quyen luc tai Giao Chau. Quan tran giu Giao chau suot 40 nam la Si Nhiep qua đoi, con la Si Huy tu lap lam Thai thu. Ton Quyen chia Giao chau ra lam hai chau Giao va Quang, sai La Đai lam Thu su Quang chau, Đai Luong lam Thu su Giao chau, sai Tran Thi đen thay Si Nhiep. Cac quan cua Ngo đen noi thi Si Huy đem quan ra chong giu. La Đai cat quan đen thuyet phuc anh em Si Huy ra hang, roi giet het bon nay va cham dut su cai tri cua ho Si o Giao Chau. Nha Ngo lai hop hai chau Giao va Quang lam mot, cho La Đai lam Thu su. Them vao đo, nhieu vuong quoc đoc lap o cac vung đat ma nay la Campuchia, Lao, va mien nam Viet Nam đeu xung chu hau voi Ngo.
Luong thu co tuong thuat ve su xuat hien cua cac thuong gia nguoi La Ma (Đai Tan) nam 226 tai Giao Chi (luc đo mien bac Viet Nam nam duoi su đo ho cua Trung Quoc, co ten la Giao Chi). Quan o Giao Chau đua thuong gia nay toi trieu đinh cua Ton Quyen o Nam Kinh. Ton Quyen yeu cau ong nay gioi thieu ve đat nuoc va nguoi dan Đai Tan. Mot đoan tham hiem đuoc lap ra đe ho tong thuong gia ve nuoc gom 10 nguoi đan ba va 10 nguoi đan ong "lun va đen" theo nhu đoi hoi cua nguoi nay va mot quan chuc Trung Hoa, khong may, bi chet doc đuong.
Mot chien thang ma Ngo gianh đuoc truoc Nguy trong thoi gian nay la vao nam 228, khi tuong quan Chu Phuong đuoc su chap thuan cua Ton Quyen, gia vo đau hang Nguy sau khi nhieu phen bi Quyen trung phat. Tuong Nguy la Tao Huu mac muu, va đa dan quan tien ve phia nam đe thu hang Chu Phuong. Ong ta giua đuong bi trung mai phuc cua Chu Phuong va Luc Ton va thiet hai nang, tuy nhien đuoc cuu thoat boi quan cuu vien cua Gia Quy.
Ngay 23 thang 6 nam 229, Ton Quyen quyet đinh xung đe, mot hanh đong bi cac trieu than ben Thuc cho la mot hanh đong pha vo lien minh, vi ho cho rang viec Ngo xung đe la phan lai Nha Han – con Thuc la chinh quyen ke thua hop phap cua Han. Tuy nhien, Gia Cat Luong phan đoi viec huy lien minh va nguoc lai đa ki mot hiep uoc voi Ngo vao cuoi nam đo, theo đo hai ben ho tro lan nhau cung chong Nguy va sau khi thanh cong thi phan chia đat đai. Cuoi nam nay, ong roi đo tu Vu Xuong đen Kien Nghiep, đe thai tu Ton Đang, voi su ho tro cua Luc Ton, tran thu lanh đia phia tay cua Đong Ngo.


= Thoi ki giua =

Nam 230, mot trong nhung mam mong cho su suy tan cua trieu đai Ton Quyen đa đen. Nam đo, ong gui cac tuong Ve On (衛溫) va Gia Cat Truc (諸葛直) đem 10,000 thuy quan đen Bien Đong đe tham do cac đao o Nghi chau (夷洲) va Đam Chau (亶洲), co the la Đai Loan hoac Luu Cau, va roi chinh phat cac đao nay, nhung gap su can ngan cua Luc Ton va Tien Tong. Hai quan khong the đen đuoc Đam Chau ma chi dung lai o Nghi chau, va triet ve nam 231 sau khi bat đuoc may nghin nguoi ban đia – nhung toi 80-90% quan Ngo bi chet vi benh tat. Thay vi nhan sai lam, Ton Quyen lai xu tu Ve On va Gia Cat Truc. Co le lo ngai ve viec phu than dan kem minh man, thai tu Ton Đang roi Kinh Tuong va giao lai noi nay cho Luc Ton nam 232 roi tro ve Kien Nghiep, va ong ta van ot Kien Nghiep cho đen khi qua đoi nam 241. Nam 242, ong phai bon Nhiep Huu đen chau Nhai Đam Nhi.
Nam 232, Ton Quyen co mot hanh đong sai lam lien quan đen hai quan – khi ong cu cac tuong Chu Ha va Bui Tiem vuot bien đen cho quan phiet đang xung than voi Nguy la Cong Ton Uyen, nguoi nam giu vung Lieu Đong (Lieu Ninh ngay nay), đe mua ngua, hanh đong nay bi phan đoi boi La Pham – trong con gian du, ong đay La Pham ra đat Thuong Ngo. Tuy nhien, khi nguoi cua Ton Quyen đen, chuyen đi hoan toan that bai – ca Chu Ha va Bui Tiem, tren đuong tro ve, bi hai quan cua Nguy chan đanh va giet chet. Nhan ra sai lam cua minh, Ton Quyen trieu hoi La Pham ve Kien Nghiep, tuy nhien La Pham chua ve đen noi thi đa đo benh ma chet.
Tuy nhien, nam sau, Ton Quyen lai pham mot sai lam khac trong quan he ngoai giao voi Cong Ton Uyen, khi đo Cong Ton đa gui thu cho ong, tu nguyen xung than. Ton Quyen ca mung, va gia phong Cong Ton Uyen lam Yen vuong va gia phong cho cuu tich, tham chi con gui 10,000 quan vuot bien ra bac đe giup Uyen chong Nguy, khong nghe theo loi khuyen cua cac can than cap cao, trong đo co Truong Chieu. Khi quan Ngo đen, tuy nhien, Cong Ton Uyen phan boi loi hua, đa giet cac tuong cua Ton Quyen la Truong Di va Hua Yen, nhung nguoi đuoc Ton Quyen cu đen đe ban chieu gia phong cuu tich cho Uyen, va bat giu quan cuu vien cua Ngo. Nghe đuoc tin nay, Ton Quyen rat tuc gian va muon ngay lap tuc than chinh ra mien bac đe đanh Cong Ton Uyen, luc đau, ngay ca Luc Ton cung khong the ngan can ong, du sau đo ong nhan ra đuoc sai lam va tu bo ke hoach. Đe bay to long thanh, ong đich than toi nha Truong Chieu đe xin loi ong nay. Hon the nua, mac du khong con nhanh nhay va chinh xac nhu truoc đay, ong van co kha nang đua ra nhung quyet đinh đinh hop ly. Vi du, nam 235, khi, Nguy đe Tao Tuan cho nguoi mang ngua đen va đe nghi đoi lay ngoc trai, cam thach, va mai rua, mot hanh đong chung to su khinh miet, Ton Quyen đa binh tinh to ra khong quan tam gi đen su xuc pham đen va đong y trao đoi, voi ly do rang nuoc Ngo đang can ngua chien hon la nhung thu kia.
Thang 5 nam 234, đe huong ung chien dich bac phat cuoi cung trong đoi Gia Cat Luong, Ton Quyen đich than đem binh tan cong thanh tri Hop Phi cua Nguy, va cu Luc Ton cung Gia Cat Can tan cong Tuong Duong. Đen thang 7 khi luong thuc cua Ton Quyen khong toi kip thi Tao Tuan đich than dan quan đen, Ton Quyen, Luc Ton va Gia Cat Can cung lui binh. Thang 8, Ton Quyen sai Gia Cat Khac lam Thai thu Đon Duong, thao phat cac bo toc Son Viet. Nam 235, ong menh La Đai thao phat đam giac cuop cua Ly Hoan.
Ton Quyen tuoi gia cang lu lan, trieu chanh dan roi vao hon loan. Nam 238, nhan Ton Quyen sung tin La Nhat ma giao pho chanh quyen, La Nhat tinh tinh tan nhan, chap phap mot cach nghiem khac va khoc liet. Thai tu Ton Đang nhieu lan can ngan ve viec nay, Ton Quyen đeu khong nghe, đai than cac noi cung khong ai dam can gian.
Cung nam 238, khi tuong Nguy la Tu Ma Y nhan menh thao phat Cong Ton Uyen, Ton Quyen, du co moi thu tu truoc voi ho Cong Ton, van nhan ra rang minh co the loi dung thoi co neu Tu Ma Y that bai, vi the ong khong ngay lap tuc bac bo yeu cau cuu vien tu Cong Ton Uyen. Tuy nhien, vi Tu Ma Y nhanh chong đanh bai Cong Ton Uyen, Ton Quyen khong kip cu quan bac phat theo ke hoach. Cung nam nay La Nhat bi nghi toi gian ta va xu tu, Ton Quyen moi thua nhan sai lam, va viet thu cho Gia Cat Can, Bo Chat, Chu Nhien, va La Đai, tu minh nhan loi lam trong may nam gan đay va đe nghi ho thang than can gian bat cu khi nao thay chu cong pham phai sai lam.
Nam 241, Ton Quyen đuoc tin Tao Tuan đa qua đoi (239), con la Tao Phuong con nho ma quyen than Tao Sang nam quyen chanh, ben quyet ke đanh Nguy, tuy nhien ong khong nghe theo loi vien quan An Trat (殷札) (nguoi đa đe nghi lien minh voi Thuc đe giap cong Nguy tu bon mat), va chien dich cuoi cung that bai.


Nhung nam cuoi Cuoi nam 241, thai tu Ton Đang chet o tuoi 33. Truoc khi chet, Đang co lam mot to di bieu bay to noi long va khuyen ngan Ton Quyen ve nhung viec tuong lai, Ton Quyen xem xong thi sa nuoc mat. Ngoi tru quan bo trong khien nhung tranh cai trong trieu noi len va viec nay dan khien Ton Quyen chan nan va suy kiet. Nam 242, ong lap con trai thu ba la Ton Hoa, do Vuong thi sanh ra, lam hoang thai tu. Tuy nhien, ong cung yeu thuong mot nguoi con trai khac do Vuong phu nhan sinh ra, Ton Ba, va cho phep Ton Ba co nhung đai ngo ngang voi thai tu – hanh đong nay khien nhieu quan chuc nga theo phe Ton Ba vi nghi ong nay se som lat đo Ton Hoa, nhung Ton Quyen khong biet gi ve nhung chuyen nay. Sau nam 245, khi Ton Hoa va Ton Ba bat đau mo phu đe rieng, quan he cua ho tro nen toi te, va Ton Ba bat đong co nhung hanh đong muu đoat quyen cua Ton Hoa. Boi nghe loi giem pha cua con gai la Ton Lo Ban, Ton Quyen trach cu mau than cua Ton Hoa la Vuong phu nhan vi viec nay – khien ba ta au buon ma chet. Ong cung ngan can cac quan chuc gap Ton Hoa va Ton Ba voi y đo khien ho khong the tao lap vay canh lon manh trong tuong lai, nhung khong the ngan chan tham vong cua Ton Ba. That vay, khi Luc Ton co gang đe bao ve Ton Hoa, Ton Ba ben vu cao ong ta bang nhung toi loi khong co that, khien Ton Quyen gian du va đay nghien Luc Ton, cuoi cung ong ta lo buon ma chet.
Nam 248, Trieu Thi Trinh noi day chong Ngo o Giao Chi (mien Bac Viet Nam ngay nay). Ton Quyen sai Luc Dan la chau cua Luc Ton đem quan thao phat, tieu diet toan bo nghia quan.
Nam 250, vi chan nan voi viec Ton Ba luon tim co ham hai Ton Hoa, Ton Quyen đa co mot hanh đong het suc bat ngo, ong buoc Ton Ba phai tu tu, cung luc phe truat Ton Hoa (nguoi von khong co loi gi), va sau đo lap au tu moi 8 tuoi, Ton Luong, lam thai tu the cho Ton Hoa. Viec nay gap phai su phan đoi cua pho ma Thua tuong Chu Cu (chong cua con gai Ton Quyen la Ton Lo Duc), nhung su can ngan cua Chu Cu khong nhung chang giup gi đuoc cho Ton Hoa, ma trai lai con dan đen hoa sat than, vi Ton Quyen đa buoc Chu Cu phai tu sat sau đo. Nhieu quan chuc phan đoi viec phe tru quan, cung nhu bon nguoi theo phe Ton Ba, đa bi hanh quyet.
Trong thoi gian nay, Ton Quyen sai cac tuong cu đinh ky lai đen pha cac con đe o gan bien gioi voi Nguy, muc đich la khien vung đat nay bi ngap lut, tu đo khien nuoc Nguy khong co thoi gian ranh ma tan cong xuong phia nam.
Nam 251, Ton Quyen ha chieu lap hau – nguoi đuoc chon la mau than cua Ton Luong, phu nhan Phan Thuc (truoc đay, ong co rat nhieu vo, nhung chua bao gio phong mot ai len ngoi Chanh cung, chi co mot ngoai le la Bo phu nhan, nguoi thi thiep đuoc sung ai nhat, nhung chi la truy phong sau khi ba qua đoi nam 238). Cuoi nam đo, tuy nhien, thay rang Ton Hoa khong co loi nen Ton Quyen muon goi Hoa tro ve, nhung cuoi cung do su can thiep cua con gai ong la Ton Lo Ban cung ton that Ton Tuan, nhung nguoi ung ho thai tu Ton Luong. Khi nay ong đa rat gia yeu (69 tuoi vao nam đo) va, theo kien nghi cua Ton Tuan, bo nhiem con trai cua Gia Cat Can la Gia Cat Khac lam nhiep chinh trong tuong lai cho Ton Luong. Mac du ong cung co đanh gia rang Gia Cat Khac la ke kieu ngao va hay co nhung y kien trai nguoc voi moi nguoi. Vao thoi điem đo o khap nuoc Ngo, nguoi ta van an tuong voi nhung thanh tich gan đay cua Khac, đeu tin rang Khac la lua chon thich hop nhat cho đia vi nhiep chinh vuong.
Nam 252, Ton Quyen lap phe thai tu Ton Hoa lam Nam Duong vuong, con thu 5 Ton Phan lam Te vuong, con thu 6 Ton Huu lam Lang Nha vuong. Cung nam đo, khi Ton Quyen benh trong đang hap hoi, Phan hoang hau bi cung nhan am sat, nhung su viec cu the dien ra nhu the nao van la mot bi an. Cac quan chuc cua Ngo tuyen bo rang do hoang hau tinh tinh đoc ac va khac nghiet, khien cung nhan cam ghet, nen ho nhan khi ba đang ngu đa xong vao cung bop co toi chet, trong khi nhieu su gia, bao gom Ho Tam Tinh, nguoi viet bai binh cho Tu tri thong giam cho Tu Ma Quang, tin rang viec nay la do the luc trieu than o Ngo lam ra, vi ho so Phan thi se chiem lay quyen luc khi tro thanh hoang thai hau luc Ton Quyen khong con. Ngay 21 thang 5 nam 252, Ton Quyen mat o tuoi 70 (theo cach tinh tuoi truyen thong cua phuong Đong), va Ton Luong len ke ngoi. Ton Quyen đuoc an tang vao thang 8 hoac thang 9 nam 252 tai mot lang mo đat tai Tu Kim Son ngay nay la Nam Kinh.


Đanh gia Tieu thuyet gia La Quan Trung trong Tam quoc dien nghia binh luan ve Ton Quyen bang bon cau tho, theo ban dich cua Phan Ke Binh la:

Tran Tho trong Tam quoc chi noi ve Ton Quyen:

Ton Quyen cui minh nhan nhuc, ua tai chuong ke, co cai anh hao cua Cau Tien, la bac hung kiet trong muon nguoi vay. Cho nen tu nam giu đuoc mien Giang Bieu, lap nen nghiep chan vac. Nhung tinh hay nghi ngo, voi vang giet choc, cho đen nam cuoi đoi lai cang them xau. Đen nhu tin loi giem ma lam mat đuc, phe bo nguoi noi doi, ha goi la muu nghi giup đo cho con chau đuoc yen sao? Dong doi sau nay suy yeu, ben dan đen mat nuoc, khong han la khong do tu đo vay.


Gia đinh Ong: Ton Chung (孫鍾)
Cha: Ton Kien, truy ton mieu hieu la Thuy To (始祖), thuy hieu la Vo Liet hoang đe (武烈皇帝).
Me: Ngo phu nhan, sau truy ton thuy hieu Vo Liet hoang hau (武烈皇后).
Me nuoi: Ngo quoc thai, em gai cua Ngo phu nhan.
Anh chi em:
Ton Sach, sau truy ton la Truong Sa Hoan vuong (長沙桓王).
Ton Duc. Ong co mot nguoi vo la Tu phu nhan, vua đep vua tai. Mot ten gia than them muon sac đep cua ba ma sat hai Ton Duc, ba đa lap muu giet chet nghich than.
Ton Khuong.
Ton Lang.
Ton Thuong Huong, ga cho Luu Bi.
The thiep:
Ta phu nhan (謝夫人), chi cua Ta Thua. Nhan sac va thien chat cua nang noi tieng Giang Đong nen đuoc coi la mon đang ho đoi voi nha Ton gia. Chu tri cho cuoc hon nhan nay chinh la me cua Ton Quyen Ngo quoc thai. Nhung khong may Ta phu nhan qua đoi qua som khi chua kip sinh quy tu cho Ton gia. Cai chet cua Ta phu nhan chinh la do su sung ai cua Ton Quyen danh cho Tu phu nhan nen nang bi ghe lanh am uc ma chet.
Tu phu nhan (徐夫人), sinh Ton Đang. Cha cua nang la Tu Con, la danh gia vong toc quan Ngo, tung cung Ton Kien, Ton Sach Nam chinh Bac phat, sau nay chet tran trong khi chinh phat Hoang To. Khi Ton Quyen quyet đinh lap nguoi con gai nay lam phu nhan đa gap rat nhieu trac tro, boi vi vap phai su phan đoi cua hau het cac đai than trong trieu. Đau tien, than phan cua hai nguoi khong phai, nang la chau gai cua co mau Ton Quyen cung co nghia Ton Quyen la bieu thuc (chu ho) cua nang vi the la ho hang can huyet. Nhung đay khong phai la tro ngai lon nhat ma neu lay nang thi khi ho hang than thich gap nhau phai xung ho the nao. Hon nua nang la qua phu, chong cua nang von la Luc Thuong, chinh la chau trai cua Luc Khang bi Ton Sach buc tuc ma chet. Sau khi Luc Thuong mat, Ton Quyen tung nghe đen sac đep cua nang tu lau nen voi vang phai nguoi đon nang ve cung. Đam quan than trong trieu đa no ra vu tranh cai nay lua vi sao lai lay mot qua phu. Nhung Ton Quyen cung khong vua, đe co the chien thang "tran chien" nay, trong trieu co đai than ten Truong Chieu phan đoi manh me nhat nen ben nghi cach đieu ong ta ra ngoai lo viec, khi ong ta tro ve thi Ton Quyen đa cuoi xong Tu phu nhan. Luc nay gao đa nau thanh com, Truong Chieu chi con cach am uc trong long. Vuot qua rat nhieu tro ngai moi cuoi đuoc nguoi trong mong nhung tiec rang cuoc hon nhan nay lai khong hanh phuc. Tu phu nhan la nguoi ghen tuong đo ky, đau tien la buc chet Ta phu nhan, roi khong cho Ton Quyen đuoc gan gui ai. Dan dan Ton Quyen cung khong chiu noi tinh ghen tuong cua nang, khong lau sau Bo phu nhan tien cung, Tu phu nhan bi lanh nhat Ton Quyen cho nang đen Ngo quan (nay la To Chau) song o đo may chuc nam va khong muon gap mat nang. Vi nang đa tung nuoi duong thai tu Ton Đang cho nen thai tu luon thinh cau Ton Quyen đua nang quay tro ve Kien Khang. Cac đai than cung thinh cau Ton Quyen lap Tu phu nhan lam hoang hau. Nhung Ton Quyen khong đong y vi nguoi ong đang sung ai chinh la Bo phu nhan.
Đai hoang hau Phan Thuc, lap hau nam 250. Phan phu nhan von la con gai cua mot toi than, bi đua vao cung đe lam no ty. Mot hom, Ton Quyen đi lai trong cung thi nhin thay Phan phu nhan, ngay lap tuc bi me hoac boi dung mao cua nang va tuyen nap vao hau cung. Mac du Ton Quyen luc đo tuoi đa cao nhung Phan phu nhan van sinh ha cho ong mot hoang tu la Ton Luong. Nho dua phuc cua con trai, my nu nay đuoc Ton Quyen phong lam Hoang hau. Phan phu nhan bat đau the hien la mot nguoi rat co da tam, truoc tien ba xin Ton Quyen cho phep chi ruot cua minh ra khoi cung đe xuat gia, sau đo thuong xuyen dung loi đuong ngot me hoac Ton Quyen, vu oan giang hoa cho cac phu nhan khac o hau cung, tu đo co the mot minh so huu Ton Đe. Khong chi co vay, nguoi nay con vo cung qua quat voi nguoi hau, vi the ma cuoi cung chet duoi tay cua cung nu trong cung. Ruoc phai mot xa nu nhu vay, Ton Quyen co the khong hoi han sao.
Bo phu nhan (步夫人), tinh tinh on hoa, can tuc, phong thai đinh đac, thong minh nen ong luon tin kinh va quy men ba. Sinh 2 cong chua. Sau khi mat truy tang Hoang hau (khong co thuy hieu).
Vuong phu nhan (王夫人), sau truy ton Đai Y Hoang hau (大懿皇后), sinh Ton Hoa va Ton Ba. Ba bi Toan cong chua ghen ghet dem xiem, lai khong thanh minh đuoc voi chong nen oan hon ma chet. Con trai ba, Ton Hoa hoan toan bi that sung.
Vuong phu nhan, sau truy ton Kinh Hoai hoang hau (敬懷皇后), sinh Ton Huu.
Vien phu nhan (袁夫人), con gai Vien Thuat. Sau khi Vien Thuat bai tran chet, nang von co nhan sac nen đuoc Ton Quyen đua vao cung. Nang von đep nhu trang lai đuc hanh nhung tiec rang nang khong co con, Ton Quyen đa tung muon lap nang lam hoang hau nhung nang biet minh khong the co con nen đa tu choi.
Trieu phu nhan (趙夫人), em gai Trieu Đat, la nu hoa gia som nhat đuoc ghi lai.
Trong Co (仲姬), sinh Ton Phan.
Ta Co (谢姬), co thuyet cho la me cua Ton Ba.
Con trai:
Ton Đang, tu Tu Cao (子高).
Ton Lu, tu Tu Tri (子智).
Ton Hoa, tu Tu Hieu (子孝).
Ton Ba, tu Tu Uy (子威).
Ton Phan, tu Tu Duong (子揚).
Ton Huu, tu Tu Liet (子烈). Hoang đe thu ba cua Đong Ngo.
Ton Luong, tu Tu Minh (子明). Hoang đe thu hai cua Đong Ngo, bi quyen than phe truat.
Con gai
Ton Lo Ban (孫魯班), nhu danh Đai Ho, lay Chu Tuan (周循), sau lay Toan Tong (全琮).
Ton thi, lay Luu Toan, mat som.
Ton Lo Duc (孫魯育), nhu danh Tieu Ho, lay Chu Cu (朱據), sau lay Luu Toan.
Ton thi, lay Đang Dan (滕胤).
Con nuoi
Lang Liet, con truong cua Lang Thong
Lang Phong, con thu cua Lang Thong. Ca hai anh em đuoc Ton Quyen nuoi o trong cung tu nho, sau phong la Đinh hau


Nien hieu Ton Quyen xung vuong nam 222, xung đe nam 229, qua đoi nam 252, tong cong trong 30 nam, cai nguyen 6 lan

Hoang Vu (黄武; 黃武; Huangwu; Huang-wu) 222–229
Hoang Long (黄龙; 黃龍; Huanglong; Huang-lung) 229–231
Gia Hoa (嘉禾; Jiahe; Chia-ho) 232–238
Xich O (赤乌; 赤烏; Chiwu; Chih-wu) 238–251
Thai Nguyen (太元; Taiyuan; Tai-yuan) 251–252
Than Phuong (神凤; 神鳳; Shenfeng; Shen-feng) 252


Trong van hoa hien đai = Tro choi đien tu =
Ton Quyen xuat hien nhu mot nhan vat trong loat video games  Dynasty Warriors vaWarriors Orochi cua Koei.
Trong tro choi the Magic: The Gathering co mot the goi la "Ton Quyen, Chua cua Ngo.
Trong tro choi board game cua Trung Quoc Tam Quoc Sat, co mot the anh hung Ton Quyen ma nguoi choi co the chon no khi bat đau luot đau tien.
Trong bo phim The Weird Man cua Shaw Brothers Studio, Ton Quyen xuat hien o phan cuoi cung phim khi Ton Sach lap ong lam nguoi ke vi truoc khi qua đoi sau vu am tien hanh boi Hua Cong va Vu Cat.
Ton Quyen cung la nhan vat xuat hien trong tro choi đien tu Puzzle & Dragons nhu mot phan cua series Three Kingdoms Gods.


= Trong phim anh =
Nhan vat Ton Quyen xuat hien trong kha nhieu bo phim ve đe tai Tam quoc nhu

Tam Quoc dien nghia (1994), do Ngo Hieu Đong thu vai
Dien vien nguoi Đai Loan Truong Chan thu vai Ton Quyen trong hai phan cua bo phim ve Xich Bich nam 2018 ve đe tai chien tranh cua đao dien Ngo Vu Sam.
Tam Quoc (2010) do Truong Bac thu vai
Đai quan su Tu Ma Y chi Quan su lien minh (2017) do Đinh Hai Phong thu vai
Trinh Phuc Đien, Kha Vinh Quyet, Duong Hieu Xuan (2006), Tuong soai co đai Trung Hoa, tap 1, Nha xuat ban Lao đong.


Xem them Tao Thao
Luu Bi
Ton Kien
Ton Sach
Chu Du
Danh sach vua va hoang đe Trung Quoc
Gia Cat Khac
Phan Thuc
Thoi đai Tam Quoc


Tham khao = Ghi chu =


= Chu thich =


= Thu muc =