Carlton la mot vung (suburb) nam o noi o thanh pho Melbourne, tieu bang Victoria, Uc, cach trung tam thanh pho 2 km ve huong bac. Khu vuc nay nam tren đia ban khu vuc chinh quyen đia phuong Thanh pho Melbourne. Tai cuoc đieu tra dan so nam 2011, Carlton co 13.509 cu dan sinh song.
Vung Carlton giap Đai hoc Melbourne ve phia tay, đuong Princes Street ve phia bac, đuong Victoria Parade ve phia nam va Nicholson Street ve phia đong.
Vung nay noi tieng voi khu "Tieu Y" tren đuong Lygon Street, voi nhieu toa nha co kinh thoi Victoria va nhung khuon vien cay xanh tuyet đep nhu Vuon Carlton. Cung trien lam Hoang gia, toa nha nam trong cong vien nay la mot trong so it nhung Di san The gioi cua Uc.
Ten goi Carlton bat nguon ten Dinh Carlton, mot dinh thu hoang gia ton tai tu cuoi the ky 18 đen đau the ky 19 tai Luan Đon.


Lich su Vung Carlton đuoc thanh lap vao nam 1851, thoi ky bat đau cuoc đo xo tim vang tai Victoria. Buu đien Carlton khanh thanh ngay 19 thang 10 nam 1865.


Ket cau đo thi = Nha o =
Đac trung nha o Carlton la mat đo dan cu lon, pha tron giua cac toa chung cu, ky tuc xa sinh vien đai hoc, nha lien ke theo day va nha song lap hau het đuoc xay tu thoi Victoria va cac can ho phuc hop. Khong giong nhieu vung ngoai o khac, o đay co rat it nha nguyen can đoc lap, chiem 3% tong so nha o trong vung.
Chung cu (chiem 77%) la loai nha pho bien tai đay. Phan lon cac cao oc đeu huong đen phan khuc thu nhap thap, pho bien nhat la nha o xa hoi cua Chinh phu va cac khu ky tuc xa sinh vien hien đai. Trong đo, nha o xa hoi tap trung tai hai khu vuc chinh la đoan goc đuong Lygon va Rathdowne va khu pho kep giua hai con đuong Nicholson va Canning. Cac cong trinh chu yeu bao gom nha cac cu xa cao 4-5 tang chi co thang bo va chung cu cao 22 tang; tat ca đeu đang cho tai quy hoach thanh đat o hon hop. Ve loai hinh so huu, khoang 75% nha o tai Carlton la nha cho thue, hau het trong so đo la chung cu. Tu cuoi nhung nam 90 tro lai đay, cung voi luong du hoc sinh ngay cang tang cao đong đao, nhieu chung cu cao tang moi moc len nhu nam đa lam thay đoi mat tien đuong Swanston ro net - tu mot khu vuc chi co nha thap tang tro thanh mot con pho sam uat voi day nha cao 10-11 tang. Nhieu toa nha chung cu đong đuc nam canh nhau đoi dien voi cong vien va vuon cay xanh.
Phan khuc nha o con lai la nha song lap (chiem 19%). Phan lon trong so nay la nha lien ke con sot lai tu thoi thuoc đia Victoria. Hien nay nhung ngoi nha kieu nay thuong luon chay hang, voi muc gia cao ngat va thuong hay đuoc mua đe sua sang va ban lai. Nhieu can nha cu van mang đam net kien truc thoi thuoc đia va tham chi con đuoc xep hang di tich quoc gia. Mot vai vi du đien hinh cho phan khuc nay la cac toa nha tren đuong Drummond Street, mot con đuong danh rong. Tren đuong co nhieu ngoi nha co đang chu y, nhu Rosaville (so nha 46, xay dung nam 1883), day nha Drummond Terrace (so 93-105, xay dung nam 1890–91), day Lothian Terrace (so 175-179, xay dung 1865–69), va day Terraces tai so 313-315 (xay nam 1889). Cung can luu y rang, nhieu day nha lien ke nhu the nay khong con đuoc dung lam nha o nua ma đa chuyen sang bat đong san phuc hop, hay co khi lam mat tien cho nhieu toa nha lon khac.


= Khong gian cong cong =

Khong gian cong cong vung Carlton đuoc quy hoach som tu thoi thuoc đia, va đieu đac biet la cac khong gian nay đeu la vuon hoa cong cong (garden square). Nhung vuon hoa nay tao thanh khong gian xanh giua khu pho, tuong tu nhu mo hinh vuon hoa dan cu von thinh hinh o chau Au khi đo. Nam vuon hoa chinh trong vung bao gom: Vuon Carlton, Quang truong Đai hoc, Quang truong Lincoln, Vuon Argyle (Argyle Place) va Vuon MacArthur (MacArthur Place).
Khuon vien lon nhat o đay la Vuon Carlton, rong 26 hec ta, đuoc xay dung nham phuc vu cho Trien lam The gioi.
Tai Quang truong Lincoln tren đuong Swanston Street co Bia tuong niem Bali, la noi tuong nho cac nan nhan cua Vu đanh bom tai Bali nam 2002 khien 202 nguoi thiet mang. Tam bia đuoc khanh thanh ngay 12 thang 10 nam 2005, tron ba nam sau vu khung bo.
Khoang san phia bac cua Quang truong Argyle, canh đuong Lygon Street đuoc thiet ke theo phong cach mot quang truong đo thi cua Y. Cong trinh nay goi la Piazza Italia, la mot du an hop tac giua Thanh pho Melbourne va thanh pho ket nghia Milan, Y. Giua khoang san co mot chiec đong ho mat troi khong lo.


Tieu Y Pho Tieu Y Melbourne, con goi la 'Little Italy' hay 'đuong Lygon' la mot khu vuc mang đam chat van hoa Y, nam tren đuong Lygon trong vung Carlton.
Noi nay con co rat nhieu quan an, nha hang Y va la noi khoi nguon cua "van hoa cafe" noi tieng cua Melbourne.


Van hoa = Nghe thuat =

Carlton la noi hoi tu nhieu tu điem van hoa đac sac, trong đo co rap hat La Mama, noi tieng voi nghi luc tim toi, sang tao cac chu đe xa hoi đien hinh cho giai đoan 1970. Ngoai ra, trong vung con co rap chieu bong Nova tren đuong Lygon chuyen trinh chieu đien anh nghe thuat Uc va the gioi, va Nha sach Readings, hoi hoi tu va gap go cua gioi sanh van chuong va am nhac tu nhung nam 70.


= Di san =

Carlton so huu nhieu danh thang noi tieng cung nhieu di tich lich su quan trong đuoc xep hang, nhu Nha Thuong nghiep Melbourne, Vuon Carlton (Di san Van hoa The gioi), Cung trien lam Hoang gia, di tich Nha may bia Carlton cung nhieu toa nha co xay dung trong giai đoan 1864 - 1927. Ngoai ra con co Bao tang Melbourne, mot điem đen tham quan hoc tap bo ich.
Carlton co nhieu cong trinh co xay dung tu the ky 19. Toa nha Cau lac bo Carlton, do Inskip & Robertson xay tu nam 1889, đuoc to điem bang nhung buc tuong gargoyle hinh kangaroo đam chat Uc  mai vom phong cach Florentine hoa voi mai vom nhieu mau sac. Trong khi đo, tru so Buu đien va Đon canh sat lai la vi du đien hinh nhat ve kien truc Phuc Hung. Ve phong cach Gothic co Toa an Carlton, nam tren đuong Drummond Street do  G.B.H Austin thiet ke va đuoc xay dung trong nhung nam 1888 va 1889. Day nha Lygon Buildings tren đuong Lygon Street xay dung nam 1888 theo cam hung cua loi kien truc Mannerist. Nhieu cong trinh di san khac bao gom Truong Tieu hoc Carlton Gardens xay dung nam 1884, va Medley Hall (1892–93).


= The thao =
Carlton la que nha cua đoi bong bau duc Uc danh tieng, CLB Carlton (voi biet danh 'the Blues'), đong quan tai San van đong Princes Park o vung North Carlton ke can. Tuy nhien khi thi đau voi đoi khac, 'san nha' cua đoi la Docklands (Eithad) va San Khuc con cau Melbourne.
Khi Melbourne đang cai Đai hoi The thao Khoi Thinh vuong chung nam 2006, cac tuyen đuong Lygon, Grattan va Queensberry đuoc su dung lam đuong chay cho bo mon marathon chuyen nghiep. Ngoai ra, đuong Lygon va Cardigan cung nam trong chang đua thu bay cua cup xe đap thuong nien Jayco Herald Sun Tour.


Kinh te va thuong mai Lygon Street, truc đuong chay xuyen tam cua vung la trung tam van hoa va am thuc Y lon nhat cua thanh pho. Noi đay tap trung nhieu quan an, nha hang lon nho voi nhieu phong cach đa dang, trong đo co nhieu nha hang Y. Ngoai ra con co sau quan kem va nhieu tiem banh, tiem ca phe phuc vu thuc khach đen tu khap noi tren the gioi.
Ben canh am thuc, đuong Lygon con đuoc biet đen voi nhieu cua hang thuong mai co tieng, đac biet la hieu sach Readings.


Dan cu Vung Carlton tu lau đa đuoc biet đen nhu la mot cong đong đa dang van hoa. Nguoi nhap cu goc Y va Do Thai trong thoi gian đau đen Uc đa chon Carlton lam noi cu tru. Ben canh đo con co mot so luong đong đao nguoi thu nhap thap cu ngu trong nhung khu vuc nha o xa hoi trong vung.
Do nam gan cac truong đai hoc lon nhu Đai hoc Melbourne va RMIT, tren đia ban vung con co mot so luong sinh vien đai hoc trong nuoc va quoc te tro hoc.


Chinh tri Carlton nam trong phan vung cua khu vuc bau cu lien bang Melbourne (hien do dan bieu Adam Bandt thuoc đang Xanh nam giu) va hat bau cu cap tieu bang Melbourne (do Ellen Sandell cung thuoc Đang Xanh nam giu).
La mot khu vuc co đong nguoi lao đong sinh song, cu tri Carlton thuong bo phieu cho đang Lao đong. Tuy vay, cung nhu nhieu vung noi o khac đang trong qua trinh chuyen dich co cau, thanh phan dan cu, so phieu bau cho đang Xanh ngay cang gia tang.
Tren đia ban vung hien co hai đia điem bo phieu. Ket qua Bau cu quoc hoi lien bang nam 2013 nhu sau: đang Xanh 42.62%, đang Lao đong 26.60%, đang Tu do 22.83%.


Co so ha tang = Giao duc =

Voi vi tri đia ly thuan loi nam canh khuon vien chinh Parkville cua Đai hoc Melbourne nen sau nhieu nam mo rong co so ha tang day va hoc cua truong, nhieu toa nha moi cua truong đa 'banh truong' sang ca vung Carlton. Trong so nhieu cau truc xay moi moi nay co to hop Cong vien Quang truong Đai hoc voi cac khoi nha khoa Luat, khoa Kinh te Thuong mai cung mot bai đau xe ngam hien đai. Tuy vay, viec tiep tuc mo rong ve phia Carlton cung vap phai su phan đoi cua mot so cu dan. Ngoai ra, truong cung co 2 ky tuc xa noi tru nam o Carlton, gom Medley Hall o đuong Drummond Street, va Graduate House nam tren đuong Leicester Street. Graduate House chi tiep nhan duy nhat sinh vien cao hoc va khong nhan sinh vien he cu nhan luu tru.
Hai đon vi đao tao cao hoc danh gia cua Đai hoc Melbourne la Truong Kinh doanh Melbourne va truong Luat Melbourne, cung voi mot phan cua Đai hoc RMIT cung nam trong vung nay.
Chung vien Cong giao Corpus Christi cua Giao tinh Victoria va Tasmania toa lac tai đuong Drummond Street. Co so nay hien đang truyen giang cho 40 chung sinh đe tro thanh tu si.
Tren đia ban vung co hai truong tieu hoc - Carlton Gardens va Carlton. Trong đo, truong Carlton Gardens mo cua nam 1884 va la mot trong so nhung ngoi truong co nhat cua thanh pho; đay cung la truong pho thong nam gan trung tam thanh pho nhat.
Trung đoan Đai hoc Melbourne (Melbourne University Regiment - MUR) co tru so đong tai đuong Grattan Street, Carlton. MUR co vai tri tuyen mo va huan luyen nhan su tiem nang cho Quan đoi Du bi Uc. MUR đuoc thanh lap nam 1884, co tien than la Đai đoi D thuoc Tieu đoan 4, Trung đoan bo binh Victoria, sau đo đoi ten va cap bac vao nam 1948. Nhieu cuu hoc vien noi tieng cua MUR bao gom Ngai John Monash, Ngai Robert Menzies, Ngai Ninian Stephen, Barry Humphries, va Andrew Peacock.


= Y te =
Carlton co he thong y te chuyen nghiep va tieu chuan. Benh vien Phu nu Hoang gia va Benh vien Nha khoa Hoang gia la hai co so đieu tri chat luong cao nam tren đia ban vung. Ngoai ra, đay con la trung tam nghien cuu y sinh lon cua toan thanh pho. Hoc vien Nghien cuu Ung thu va Cao đang Nhan khoa Uc đeu co co so giang day tai vung nay. Dich vu NETS chuyen cho benh nhi moi sinh tren toan Victoria va Tasmania co tru so tai đay. 


= Cong trinh ton giao =
O Carlton co nhieu nha tho phuc vu nhu cau tin nguong, tho tu cua giao dan trong vung. Trong đo phai ke đen nha thoi Thanh Jude (St Jude's Church), đuong Lygon Street, la mot trong nhung nha tho Anh giao co đong so nguoi du le nhat tren toan vung đo thi. Cac nha tho khac bao gom Nha tho Cac Dan toc (hoi thanh tin lanh thong nhat) tren đuong Palmerston Street, xay dung nam 1860, mot nha tho Chinh thong Rumani tren đuong Queensberry Street, mot nha tho Cuu the quan, nha tho Nha tho Thanh Tam (cua Giao hoi Cong giao), Hoi thanh Đang Christ Trung Hoa va mot nha nguyen cua Hoi thanh Đang Christ xay dung nam 1865. Chung vien Cong giao nam tren khu vuc nha tho Thanh George, cong trinh co nhat cua Melbourne (xay dung nam 1855).


= Giao thong =

Carlton co rat nhieu tuyen xe đien cong cong, hau het chay doc theo đuong va ket thuc tai Truong Đai hoc Melbourne. Cac tuyen so 1 va so 8 tiep noi dai ra đuong Lygon St ra vung Carlton North.
Ngoai ra tren cac đuong Lygon, Elgin va Rathdowne con co nhieu tuyen xe bus hoat đong. Tuy nhien hien van chua co ga tau đien trong vung, ga gan nhat la Melbourne Central. Hien nay đa co nhieu đe nghi xay keo dai tuyen ngam City Loop len vung nay, nhung chua co mot ke hoach chi tiet nao đuoc ban bo cu the.
Rod Eddington's East West Link Needs Assessment does mention however, that there will be subway(s) in Carlton, as a part of the proposed 17 km metro tunnel.


Nguoi noi tieng Ngai John Newman-Morris (1879 - 1957), bac si, nha tu thien
Ngai Thomas Malcolm Ritchie(1894 - 1971), ky su đien, chu tich Đang Tu do Uc
Ngai Carleton Kemp Allen (1887 - 1966), scholar


Tham khao Lien ket ngoai Australian Places: C En
Melbourne University Regiment Luu tru ngay 4 thang 2 nam 2012 tai Wayback Machine