Gioan Phaolo II (hay Gioan Phaolo Đe Nhi; tieng Latinh: Ioannes Paulus II; ten khai sinh: Karol Jozef Wojtyła, phat am tieng Ba Lan: [ˈkarɔl ˈjuzɛv vɔjˈtɨwa]  ; 18 thang 5 nam 1920 – 2 thang 4 nam 2005) la vi giao hoang thu 264 cua Giao hoi Cong giao Roma va la nguoi lanh đao toi cao cua Vatican ke tu ngay 16 thang 10 nam 1978. Cho đen khi qua đoi, giao trieu cua ong đa keo dai hon 26 nam va tro thanh trieu đai Giao hoang dai thu hai trong lich su giao hoi Cong Giao, sau trieu đai dai 32 nam cua Giao hoang Pio IX. Cho đen hien tai, ong la vi Giao hoang duy nhat nguoi Ba Lan va la vi Giao hoang đau tien khong phai nguoi Y trong gan 500 nam, ke tu Giao hoang Ađriano VI nam 1520.
Ong đuoc tap chi TIME binh chon la mot trong bon nguoi co anh huong lon nhat the ky 20. va ca nhung nam đau the ky 21.
Trong trieu đai cua minh, Giao hoang Gioan Phaolo II khong ngung mo rong anh huong cua Giao hoi Cong giao trong The gioi thu ba. Ong đa thuc hien rat nhieu chuyen cong du hon 129 quoc gia, ong co the noi đuoc hon 10 ngon ngu, ngoai tieng Ba Lan con noi đuoc tieng Y, tieng Phap, tieng Anh, tieng Tay Ban Nha, tieng Nga va co the noi đuoc mot chut tieng tieng Viet.
Trong khi tai vi, ong đa len tieng phan đoi chien tranh, chu nghia phat xit, chu nghia cong san, che đo đoc tai, chu nghia duy vat, cac phuong phap pha thai, cach thuc chet em diu va ung ho hoa binh. Ong cung đuoc coi la mot trong nhung nguon luc dan đen su sup đo cua chu nghia cong san o Ba Lan va Đong Au.
Ngai la vi giao hoang đau tien cong khai xin loi ve nhung loi lam cua Giao hoi trong qua khu; tong cong hon 100 lan ve nhung hanh đong sai trai cua Giao hoi Cong giao
trong đo co su kien xung thu 7 toi cua Giao hoi truoc đam đong tai quang truong Thanh Phero vao ngay 12 thang 3 nam 2000. Ngai cung la vi Giao hoang đau tien đung ra hoa giai voi Chinh thong giao Đong phuong va Do Thai giao,; Anh giao.; la vi Giao hoang đau tien đung ra to chuc cuoc gap go voi cac lanh đao cua cac ton giao khac nhu Phat giao, Khong giao, Chinh thong giao Đong phuong, Do Thai giao, Cao Đai va Hoi giao; la vi Giao hoang đau tien đen tham mot ngoi đen Hoi giao o Syria; la vi Giao hoang đau tien to chuc ra Ngay Gioi tre The gioi hang nam; va cung la vi Giao hoang đau tien đen tham vung Thanh Đia Jerusalem. Gioan Phaolo II cung đa len tieng thua nhan vai tro cua thuyet Tien hoa, thuyet Nhat tam, nguon goc the gioi theo quan điem khoa hoc ngay nay, phu nhan su hien huu cua mot thien đuong vat chat tren cac tang may va mot đia nguc vat chat noi con nguoi bi thieu đot nhu trong Thanh kinh mieu ta
Gioan Phaolo II đa đuoc Giao hoang Bien Đuc XVI phong la Đang đang kinh ngay 19 thang 12 nam 2009 va phong chan phuoc ngay 1 thang 5 nam 2011. Ngai đuoc Giao hoang Phanxico ton phong hien thanh vao ngay 27 thang 4 nam 2014, chi 9 nam sau khi Ngai ta the. Vi Ngai la nguoi sang lap ra Đai hoi Gioi tre The gioi nen Ngai đuoc chon la mot trong nhung vi quan thay bao tro cho nhieu ky đai hoi nay ke tu nam 2008.


Tieu su = Thoi tho au =

Karol Jozef Wojtyła sinh vao ngay 18 thang 5 nam 1920 tai Wadowice, mien nam Ba Lan, cach Krakow 50 km. La con ut trong mot gia đinh co ba nguoi con, co chi chet tu khi con nho. Cha ong la Karol Wojtyła mot cuu si quan trong quan đoi Habsburg va me la Emilia Wojtyła. Ba la con cua mot vien chuc chinh phu va chinh ba la nguoi đa truyen lai long đao đuc sau sac cho ong.Theo loi ke cua Giao hoang thi chinh me ong "la nguoi đa tao ra mon qua ton giao ky dieu cho gia đinh Wojtyła". Ngay tu đau, ba đa muon Karol tro thanh mot tu si. Ba thuong noi voi nhung nguoi hang xom: "Lolek (mot cach goi Karol) cua toi se tro thanh mot nguoi vi đai"
Trong truong tieu hoc danh cho tre em trai o Wadowice, ong to ra la mot hoc sinh xuat sac. Trong phieu bao điem đau tien, cau đuoc cac điem "rat tot" ve ton giao, hanh ve, ve, hat, tro choi, the duc va "tot" trong tat ca cac mon con lai. Ong rat thich the thao va tung la thu mon cho đoi tuyen nha truong. Ong đuoc ruoc le lan đau luc 9 tuoi, đuoc lanh bi tich them suc luc 17 tuoi. Me ong qua đoi ngay 13 thang 4 nam 1929, luc ong moi 9 tuoi. Giay chung tu cua ba ghi ba bi nhoi mau co tim va suy than..
O tuoi 11, Karol vao hoc truong trung hoc danh cho nam sinh cua Wadowice. Cung trong nam đo, ong tro thanh mot chu be phu le va co moi quan he gan gui voi linh muc Kazimiers Figlewicz. Ngay 5 thang 12 nam 1932 anh ong la Edmund qua đoi khi đang cham soc nhung nguoi bi benh dich. Sau nay, trong mot giay phut giai bay tam su hiem hoi, Giao hoang Gioan Phaolo II đa ke lai voi tac gia nguoi Phap Andre Frossard rang: "cai chet cua anh toi co the đa tac đong toi toi sau sac hon so voi cai chet cua me, do nhung hoan canh rieng biet, tat nhien la đau thuong va do toi đa lon hon".
Trong thoi gian nay ong cung đa đen voi san khau. Nhieu trong so cac vo kich đuoc dien tren san khau cua truong trung hoc la do Karol Wojtyła đao dien. Nhung vo kich nay thuong đe cap toi nhung chu đe yeu nuoc. Karol cung thich khieu vu, ong co the khieu vu thoai mai voi cac đieu polone, maduka, van, tanggo. Vao cuoi nhung nam trung hoc, ong đa quen biet voi Mieczysław Kotlarczyk - mot nha tri thuc, nguoi đa sang lap Nha hat Đai hoc nghiep du o Wadowice. Ngay 6 thang 5 nam 1938, Tong giam muc đia phan Krakow Adam Sapieha đa đen Wadowice đe chu toa buoi le xac nhan truoc khi tot nghiep. An tuong truoc cau hoc sinh Karol, Tong giam muc Sapieha đa hoi cau se vao truong dong chu? Nhung Karol đa tra loi rang: "Con se nghien cuu van hoc Ba Lan va triet hoc".
Sau khi hoc xong trung hoc tai Wadowice, cha ong đua ong đen Krakow vao thang 8 nam 1938 khi ong 18 tuoi. O đo ong ghi danh vao Đai hoc Krakow giong nhu ong anh Edmund. Karol Wojtyła nhanh chong thich ung voi mot chuong trinh hoc rat nang tai đai hoc bao gom cac mon: tu vung va ngu am Ba Lan, van hoc trung co Ba Lan, kich Ba Lan the ky 18 va thi ca đuong đai. Ong đa tro thanh mot sinh vien triet ly va van chuong rat xuat sac, đong thoi theo hoc them nganh kich nghe. Wojtyła nhanh chong ket ban voi mot loat cac thi si va kich gia. Ong thuong lui toi ngoi nha cua gia đinh Szkoci - mot nha am nhac cu khoi.
Ong đuoc huan luyen quan su o huyen Hermanice nam 1935. Vao thang 7 nam 1939, cac sinh vien Ba Lan va Ukraine phai vao trung tam huan luyen quan su o lang Ozomla, gan thanh pho Sadowa Wisznia. Vao ngay 1 thang 9 nam 1939 khi Đuc tan cong Ba Lan mo man cho Chien tranh the gioi lan thu hai, hai cha con Wojtyła quyet đinh roi khoi Krakow. Hai nguoi cuoc bo toi vung nui Tarnobrzeg, cach Krakow ve phia đong 120 dam thi nhan đuoc tin Nga chuan bi xam nhap phia đong Ba Lan. Hai cha con quyet đinh quay tro lai Krakow .
Vao mua Đong nam 1939, Jan Tyranowski đa moi ong tham gia Hiep hoi Man Coi Song - mot to chuc hoat đong ton giao rat bi mat. Wojtyła gap Tyranowski moi tuan mot lan. Duoi su chi đao cua Tyranowski, ong lao vao nhung thuc hanh huyen bi . Wojtyła đa hoc cach đieu chinh cuoc song hang ngay mot cach chinh xac cho cong viec cung nhu cho cac hoat đong ton giao cua minh. Chinh cach lam viec nay đa anh huong rat nhieu toi ong sau nay. Trong thoi gian nay, ong cung viet cung mot luc ba vo kich: David, Job va Jeremiah bay to nhung suy nghi, tinh huyen bi cua su hi sinh va khat khao mot su giai phong dan toc moi .
Bat ky ai khong co mot viec lam thuong xuyen đuoc nha chuc trach Đuc xac nhan đeu co nguy co bi đua sang Đuc. Chinh vi ly do đo, thang 10 nam 1940 ong đa lam viec lao đong chan tay trong mot nha may hoa hoc o Solvay o ngoai o Krakow. Đay la nhung kinh nghiem cho nhung quan điem va thai đo voi phong trao cong nhan va nhan dan lao đong sau nay. Ong chi phai lao đong nang trong vai thang con sau đo đa chuyen sang lao đong nhe hon, tham chi co the kiem đuoc mot chan van phong. The nhung ong đa tu choi đe đam bao an toan va khong gay chu y.
Ngay 18 thang 2 nam 1941, cha ong Wojtyła đa qua đoi sau mot tran om nang. Sau khi nhung nghi thuc cuoi cung danh cho nguoi qua đoi đa đuoc cu hanh, ong đa thuc suot đem đe canh thi hai cho cha va suy nghi ve tuong lai va nghe nghiep cua minh. Ong đa noi voi tac gia Andre Frossard: "o tuoi 20, toi đa mat tat ca nhung nguoi ma toi yeu quy, va tham chi ca nhung nguoi ma co the toi đa yeu quy". Đau nam 1941, theo loi gioi thieu cua vi giao su tieng Phap cu cua ong, cac quan đoc o Solvay trao cho ong cong viec ke toan o mo đa va theo doi so chat no đuoc dung đe pha đa.
Luc nho tuoi ong co tiep xuc nhieu lan voi nhom nguoi Do Thai tai Krakow. Trong thoi Đuc quoc xa chiem Ba Lan trong Chien tranh the gioi thu hai, rat nhieu ban be Do thai cua ong đa bi giet hay bi truc xuat. Tuy nhien thai đo cua Wojtyła voi nhung hanh đong nay la "cau nguyen". Ong noi rang: "Hay nho rang, chung ta co bon phan cau chua ban cho ho đu suc manh chiu đung tat ca nhung thu nay". Ong khong bao gio tham gia vao bat ky mot su khang cu nao chong lai Đuc Quoc Xa hay vao nhung hoat đong nham giai cuu nguoi Do Thai.
Trong nhung luc ranh roi, ong đa danh thoi gian say me đien anh. Cung voi nhung nguoi ban trong đo co Mieczysław Kotlarczyk, ong đa sang lap nen to chuc "Kich nghe Rhapsodic", tien than cua Đoan kich nghe quoc gia Ba Lan. Nhung ho phai hoat đong cach bi mat vi neu bi linh Đuc phat hien, ho se co the bi giet hay truc xuat. Mac du vay trong khoang thoi gian tu 1941 - 1945, nha hat đa trinh dien đuoc 22 buoi va Wojtyła đa to ra cho nguoi ta thay rang ong mot dien vien xuat sac.


= Tu si =
Nam 1941, sau khi cha ong qua đoi, Karol đa dan sau hon vao viec tai hien su huyen bi va triet hoc. Tai nha Kydrynskis–mot nguoi ban, noi ong đa don đen va o trong sau thang, nguoi ta thuong thay ong nam xoai ra san nha cau nguyen, tay dang ngang nhu hinh thanh gia..
Vao mua thu nam 1942, sau mot cuoc thao luan dai voi cha giai toi Figlewicz, Wojtyła đen nha rieng cua Tong giam muc Sapieha va trinh bay uoc nguyen tro thanh tu si voi vi Giam muc. Truoc đo, ong đa toi tu vien kho hanh dong Carmeline o Czerna voi hy vong đuoc vao đay nhung tu vien nay đa bi quoc xa đong cua. Mac du nhung nguoi ban đa co gang thuyet phuc ong đung roi bo su nghiep san khau, nhung ong van quyet đinh theo con đuong minh đa chon.
Ong bat đau len lut hoc nhung mon cua Chung vien Krakow, do Hong y Adam Stefan Sapieha, luc đo la Tong giam muc Krakow, đieu khien. Moi nguoi đuoc trao cho mot vi giao su. Cac lop hoc đuoc to chuc o nha tu, nha tho va o nha rieng. Nhung chung sinh nay đuoc yeu cau khong đe nhung nguoi quen biet ve viec hoc tap cua ho va ban than nhung nguoi nay van duy tri mot nep song ben ngoai nhu binh thuong. Trong thoi gian nay, ong đa đoc cuon: Luan ve su hien dang hoan toan cho Đuc me đong trinh cua Thanh Luy Maria Grignion de Montfort, Ly thuyet tu nhien cua Kazimierz Wars. Ngay 6 thang 8 nam 1944, "Ngay Chu Nhat đen" hon 8000 nguoi đan ong va cac cau be đa bi quan đoi phat xit bat giam, rat may man Wojtyła đa khong nam trong so đo. Sau su kien nay, ong vao an tru trong Toa Tong giam muc va khong tiep tuc lam viec tai Solvay nua. Ngay 13 thang 11, ong chiu le xuong toc - mot nghi le tu thoi trung co đe bieu tuong hoa su khuat phuc truoc Chua.
Sau Chien tranh the gioi thu hai, Karol Wojtyła tro ve phan khoa Than hoc cua Đai hoc Jagiellonia vua đuoc mo cua lai. Tai đay, ong đa đuoc bau lam pho chu tich hoi sinh vien. Trong thoi gian nay, ong đa tap trung vao viec hoan tat cac chuong trinh nghien cuu cua nam 3 va nam 4. Tu thang 4 nam 1945 cho toi thang 8 nam 1946, ong cung lam viec o cuong vi phu giao.
Karol Wojtyła cung đe đon xin gia nhap tu vien Czera cua dong Cat Minh sau khi tu vien đuoc mo cua tro lai. Tuy nhien, Tong giam muc Sapieha đa kien quyet tu choi viec cho phep Wojtyła gia nhap dong tu. Sau nay, ong con co thu gia nhap dong nay mot lan nua vao nam 1948 nhung van bi Tong giam muc tu choi.


= Linh muc =

Karol Wojtyła đuoc thu phong linh muc vao dip Le Cac Thanh ngay 1 thang 11 nam 1946 som hon sau thang so voi cac chung sinh đong khoa. Ngay hom sau, tai nha lon Wawel, Karol đa cu hanh thanh le đau tien. Sau đo khong lau, hong y Sapieha gui linh muc Karol Wojtyła đi du hoc Roma, tai Đai hoc cua cac linh muc Dong Đa Minh Angelicum. Duoi su huong dan cua linh muc dong Đa Minh noi tieng la Garrigou - Lagrange, Karol hoan thanh luan an tien si than hoc ve đe tai Đuc tin trong cac tac pham cua Thanh Gioan Thanh gia vao nam 1948. Trong cac ky nghi he trong thoi gian du hoc tai Roma, Karol thi hanh muc vu noi cac nguoi Ba Lan di dan song ben Phap, Ha Lan va Bi.

Sau khi hoan tat hoc trinh tien si trong thoi gian du hoc o Roma, thang 7 nam 1948, Karol Wojtyła đuoc hong y Sapieha bo nhiem lam inh muc phu ta Giao xu Niegowic, mot giao xu heo lanh thuoc vung que Galicja, cach Krakow 30 dam. Moi buoi sang, Wojtyła thuc giac luc 5 gio, dang Thanh Le, an điem tam sang roi dung xe ngua di chuyen mot vong qua cac khu trong giao xu, day giao ly cho cac thieu nhi va cu hanh Thanh Le tai mot khu xom. Sau đo, ong tro ve nha xu an trua, tiep khach hoac đi tham vieng giao dan. Nhung buoi chieu hoac nhung cuoi tuan ranh roi ong con tu minh phu giup giao dan đia phuong nhung cong viec lao đong trong nha.
Cung trong thoi gian lam pho xu Niegowic , linh muc Wojtyła đa cong hien nhieu thi gio cho gioi tre tai đay. Ong huong dan ho trinh dien tren san khau, giup ho hoc them đe boi bo kien thuc, to chuc nhung buoi cam trai trong rung hoac nhung chuyen du ngoan trong cac khu lan can thuoc Tong giao phan Krakow, thanh lap cac đoi bong chuyen va bong đa cho thanh thieu nien trong vung.
Thang 3 nam 1949, Hong y Sapieha thuyen chuyen ong ve lam viec tai mot truong cua Đai hoc Krakow thuoc giao xu Thanh Florian. Ong tiep tuc trau doi triet va than hoc tai Đai hoc Cong giao Lublin. Tai đay, ong co co hoi tim hieu them ve gioi tre, đong thoi khai trien nhung phuong phap muc vu trong khi tiep xuc voi đoi song van hoa cung cac thuc gia tai Tong giao phan Krakow. Cung tai noi đay, Linh muc Wojtyła con co dip tiep tuc trien khai nhung kien thuc ve van chuong va triet hoc cua minh.
Ong thuong đua nhung sinh vien đi cam trai va du ngoai ngoai troi đe hoa minh vao thien nhien. Chinh nho nhung sinh hoat voi gioi sinh vien trong thoi gian o giao xu Thanh Florian ma sau nay khi đuoc cu lam Giam muc phu ta Tong giao phan Krakow, cha Wojtyła đa hoan tat nhung tac pham noi len moi lien he phai tinh theo tinh than Kito giao ma tieu bieu la hai vo kich Przed sklepem jubilera (n.đ. 'Truoc tiem nu trang') va Miłosc i odpowiedzialnosc (n.đ. 'Tinh yeu va Trach nhiem').
Nam 1953, ong trinh bay mot luan an voi đe tai "Tham đinh kha the xay dung nen luan ly Cong giao tren he thong luan ly cua Max Scheler" tai Đai hoc Cong giao Lublin. Sau đo, ong tro thanh giao su than hoc luan ly va luan ly xa hoi tai Đai chung vien Krakow va tai phan khoa than hoc cua Đai hoc Cong giao Lublin.
Thang 10 nam 1954, phan khoa Than hoc tai Đai hoc Jagiellonian, noi ong đang giang day mon luan ly Kito giao, bi đong cua. Luc ay Linh muc Karol Wojtyła thuong cung mot nhom giao su bi mat gap go đe trao đoi quan điem ve moi lien he giua nha nuoc va Giao hoi.


= Giam muc =

Vao ngay 4 thang 7 nam 1958 ong đuoc Giao hoang Pio XII bo nhiem lam Giam muc phu ta Tong giao phan Krakow. Nua gio sau cuoc gap voi Hong y Wyszynski va nhan su đe cu lam Giam muc phu ta, vi linh muc tre tim toi tu vien cua cac nu tu ao xam Ursuline ben bo song Wisła. Ong đa cau nguyen lien tuc suot trong 8 tieng đong ho truoc khi roi tu vien Ursuline.
Ngay 28 thang 9 nam 1958, ong đuoc phong chuc Giam muc phu ta tai Nha tho Chinh toa Wawel, Tong giao phan Krakow, 11 ngay truoc khi Giao hoang Pio XII qua đoi. Mot thang sau, Giao hoang Gioan XXIII len ke vi, mo ra mot ky nguyen moi cho Giao hoi Cong giao qua quyet đinh trieu tap Cong đong Vaticano II. Vi tan Giam muc 38 tuoi nhan đuoc giay moi tham du cong đong.
Tai đay, ong đa co su đong gop tich cuc va huu hieu vao chuong trinh cua cong đong voi bay dien tu đoc truoc cac nghi phu tham du Cong đong va voi 13 tuyen ngon, Giam muc Wojtyła đa gay đuoc mot an tuong sau sac đoi voi hau het cac thanh phan tham du Cong đong. Đac biet la cua Giao hoang Gioan XXIII, va nhat la Giao hoang Phaolo VI sau đo.
Vao ngay 30 thang 12 nam 1963, Giao hoang Phaolo VI đe bat Giam muc phu ta Wojtyła lam Tong giam muc Krakow. Trong cuong vi tong giam muc, ong tham du Cong đong Vaticano II, gop cong soan thao cac tai lieu Tuyen ngon ve tu do ton giao (Dignitatis Humanae) va Hien che Muc Vu Giao hoi trong the gioi ngay nay (Gaudium et Spes, Vui mung va Hy vong), hai van ban co tinh cach lich su va quan trong nhat cua Cong đong nay.
Thang 5 nam 1964, Tong giam muc Wojtyła đa đe trinh đoan chu tich Cong đong mot van ban đuoc soan thao nhan danh cac Giam muc Ba Lan, trong đo tuyen bo rang: moi quan he cua Giao hoi voi the gioi hien đai phai đuoc dua tren khai niem coi Giao hoi la mot xa hoi hoan thien do Chua sang lap va o ben tren lich su. Ngay 30 thang 11 nam 1964, ong đa co cuoc noi chuyen rieng đau tien voi Giao hoang Phaolo VI, nguoi đa theo doi chat che cac phat bieu cua vi Tong giam muc moi nay.
Trong thoi gian nay, nha cam quyen Ba Lan đa cho rang Tong giam muc Wojtyła la mot nguoi de co nhung thoa hiep voi nha nuoc hon so voi Hong y Wyszynski. Chinh quyen đa goi y đe Wyszynski lua chon Wojtyła vao ghe tong Giam muc chu khong phai la mot nguoi khac. Niem tin ve Wojtyła cua ho co the thay trong mot bao cao mat nam 1967 cua canh sat Ba Lan: "Co the yen tam noi rang ong ta (Wojtyła) la mot trong so it nhung tri thuc trong đoan Giam muc Ba Lan. Khong giong nhu Wyszynski, ong ta đa kheo leo dung hoa long mo đao truyen thong cua dan chung voi Cong giao tri thuc, ma ca hai đeu đuoc ong ta đanh gia cao ... Cho đen nay, ong ta chua tham gia vao cac hoat đong chinh tri chong nha nuoc mot cach cong khai. Co ve nhu la cac van đe chinh tri khong phu hop voi ong ta; ong ta bi tri thuc hoa qua muc". 


= Hong y =
Trong nam 1967, Giao hoang Phaolo VI tan phong ong lam hong y. Cung đong thoi ong đuoc bo nhiem vao bon thanh bo cua Vatican: bo giao si, thanh bo Giao duc cong giao, thanh bo nghi le, bo cac giao hoi Đong Phuong va lam co van cho hoi đong ve the tuc.
Vao mua Giang sinh nam 1970, khi tinh hinh Ba Lan cang thang, gia thuc pham leo thang, trong bai thuyet giang nhan le Giang sinh tai Krakow nam ay, ong noi: "Khi nguoi dan bi thuong tich va kho đau, Giao hoi phai len tieng benh đo khong vi bat cu khuynh huong chinh tri nao ma chi vi tinh yeu va tinh lien đoi cua nguoi con Thien Chua".
Thoi gian nay ong cung lam viec voi nhom tin huu tri thuc dan than co ten la Odrodzenie (Tai Sinh), to chuc Cong giao đau tranh duy nhat đat duoi su bao tro cua Hong y Wyszynski. Ong cung co nhung cuoc gap go gioi tri thuc đe cung nhau trao đoi quan điem. Tai tu dinh, ong khong chi gap go cac chu bien cua to Tygodnik Powszechny ma con tiep xuc voi cac su gia, cac nha toan hoc, cac khoa hoc gia, triet gia, cac van gia, nhac si, ke ca cac nghe si trinh dien. Ong ban hoi ho ve nhung van đe cua Ba Lan, cua nhan loai va ca nhung van đe thuoc the gioi ben kia—the gioi sieu hinh".
Vao nam 1972, Hong y Wojtyła cung bat đau lam quen voi Anna-Teresa Tymieniecka, mot phu nu nguoi Ba Lan đang lam viec tai Đai hoc Havard. Ba đa giup ong tro nen noi bat, gioi thieu ong voi cong đong triet hoc chau Au va voi cac hoc gia My. Ba đa giup ong vach ke hoach cho chuyen tham keo dai đau tien cua minh toi My, va thu xep đe ong co bai giang đau tien tai Đai hoc Harvard . Sau khi len lam giao hoang, ong đa co mot truc trac voi ba Tymieniecka ve van đe ban quyen voi cuon Osoba i Czyn. Ba đa đanh gia su im lang cua Giao hoang truoc cong luan trong cuoc tranh chap nay la mot "su phan boi" ca nhan, mac du ba va Giao hoang sau đo đa hoa giai.
Trong khoang thoi gian tu 1973 đen 1975, Tong Giam muc Wojtyła đa vao phong đoc cua Giao hoang đe noi chuyen rieng 11 lan. Vao nam 1976, Giao hoang Phaolo Vl đa moi Wojtyła cu hanh Thanh le mua Chay tai Vatican cho cac thanh vien cua Toa thanh va gia đinh Giao hoang. Cung trong nam nay, to The New York Times đa đua ten ong vao danh sach 10 nguoi đuoc nhac toi nhieu nhat nhu la cac ung cu vien đe ke tuc Giao hoang Phaolo VI.
Vao thang 8 nam 1978, sau khi Giao hoang Phaolo Vl mat, ong đa tham gia Hong y đoan va bo phieu cho Hong y Albino Luciani, Thuong phu Venezia lam Giao hoang Gioan Phaolo I. Khi đuoc chon lam giao hoang, Hong y Luciani moi đuoc 65 tuoi, tre hon so voi nhieu giao hoang khac. Vao ngay 28 thang 9 nam 1978, chi 33 sau khi ke nhiem Giao hoang Phaolo Vl, Giao hoang Gioan Phaolo I qua đoi. Thang 10 Hong y Wojtyła lai tro ve Toa Thanh đe bau tan giao hoang.


= Tro thanh Giao hoang =

Luc 16 gio 30 phut, thu Bay ngay 14 thang 10 nam 1978, sau khi cu hanh Le kinh Chua Thanh Than tai Đen tho Thanh Phero vao ban sang, 111 vi Hong y tu khap the gioi buoc vao Mat Vien đe bau Giao hoang moi. Hom sau cac Hong y bat đau bo phieu: ban sang hai lan, ban chieu hai lan. Bon lan bo phieu ngay 15 thang 10 nam 1978, khong co ket qua nao cu the. Cac Hong y nguoi Y chiem đa so, nhung cac ong khong đong y voi nhau ve mot "ung cu vien duy nhat", luc đo la Hong y Giuseppe Siri, Tong Giam muc Genova, nguoi đa đuoc bao chi noi đen tu lau va đuoc coi nhu "ung cu vien" chac chan hon ca. Vi khac la Hong y Giovanni Benelli, Tong Giam muc Firenze, đa nhieu nam phuc vu tai Phu Quoc vu khanh, co nhieu kinh nghiem trong nganh ngoai giao va cong viec cua Giao trieu Roma.
Sang thu Hai ngay 16 thang 10 nam 1978, voi hai lan bo phieu, cac Hong y van chua chon đuoc vi Giao hoang moi. Ten cua Tong giam muc Krakow đa nhan đuoc nhieu phieu hon ca vao luc 17 gio 30 phut, trong cuoc bo phieu lan thu sau, vao chieu ngay 16 thang 10 nam 1978. Sau khi kiem xong cac la phieu, vi Hong y nhiep chinh (trong thoi ky trong ngoi) lai gan vi đuoc chon, chao kinh, roi đat cau hoi theo le nghi: "Ngai co chap nhan viec lua chon Ngai hay khong?". Trong cau nguyen va yen lang suy tu, Hong y Wojtyła chua tra loi ngay. Moi nguoi cho đoi va thay ong cam đong, nuoc mat chay tren go ma. Sau cung, voi giong ro rang va nghiem nghi, ong tra loi: "Vi Chua Kito cua toi, vi Đuc Trinh Nu, Me cua toi, vi Tong Hien cua Đuc Phaolo VI moi goi, toi xin chap nhan."
Luc 6 gio 18 phut, Hong y Eugene Tisserant tuyen bo: "Duoi su huong dan cua Chua Thanh Than, Hong y đoan đa tin nhiem Hong y Karol Wojtyła, Tong Giam muc Krakow, Ba Lan, vao ngoi vi giao hoang cua the gioi Cong giao". Ong đa đuoc bau đe ke vi Gioan Phaolo I, tro thanh Giao hoang tu ngoai nuoc Y đau tien trong gan 500 nam va la vi giao hoang goc nguoi Slav đau tien trong lich su Cong giao.
Vi tan giao hoang gio tay chao dan chung. Truoc khi ban phep lanh Urbi et Orbi, ong mo đau bang loi chao tieng Y: "Sia lodato Gesu Cristo" (n.đ. 'Ngoi khen Chua Giesu Kito': loi chao ma cac tin huu Cong giao nguoi Italia rat ua chuong). Ong noi tiep:

Nhu nhung vi giao hoang tien nhiem, Gioan Phaolo II đa đon gian hoa chuc vu nay va lam no bot huy hoang. Ong khong tu xung la "chung toi" nhu cac giao hoang truoc; thay vao đo ong dung "toi". Ong chon lam mot le tan phong đon gian chu khong ruom ra, va ong chua đoi mu giao hoang trong khi đam nhiem. Ong lam the đe nhan manh ten chuc vu hau ha cua minh la toi to cua nhung nguoi toi to cua Chua (tieng Latinh: Servus Servorum Dei).
Sang ngay 17 thang 10, ong đa trinh bay chien luoc cua ong: trung thanh voi cong đong va cac hoi đoan. Gioan Phaolo II đa kien quyet khang đinh viec phai tuan thu loi ran day cua giao hoang, ton trong cac luat le ve nghi le cung nhu ve ky luat. Sau cung, ong nhan manh đen nhu cau tien hanh cuoc đoi thoai tren pham vi toan the gioi va cam ket cua Giao hoi voi hoa binh va cong ly tren the gioi.


Nhiem ky giao hoang = Cai quan Giao hoi Cong giao =

Giao hoang Gioan Phaolo II đa chu su 51 nghi le tuyen thanh cho 482 nguoi va 147 nghi le phong chan phuoc cho tat ca 1338 nguoi. Nhieu nguoi hon tat ca nhung giao hoang truoc. Viec ong co tuyen thanh cho nhieu nguoi hon so nguoi đuoc nhung giao hoang truoc tuyen thanh cong lai kho xac minh đuoc vi ho so viec tuyen thanh luc ban đau con thieu sot. Trong so nhung nguoi đuoc tuyen thanh co Anuarite Negapeta, mot nu tu nguoi Phi bi mot ten linh Simba o Daia sat hai trong luc bao ve su trinh tiet cua minh; Peter Toror, mot nha truyen giao o Papua Niughine đa bi sat hai trong mot trai tu binh chien tranh cua Nhat Ban trong the chien thu hai; Nguoi đuoc tan phong gay nhieu tranh cai nhat la Josemaria Escriva de Balague, nguoi sang lap to chuc Thien chua giao than bi Opus Dei. Giao hoang Gioan Phaolo cung đuoc cho la nguoi đa co nhung moi quan he voi to chuc nay.. Đac biet trong so nhung nguoi đuoc tuyen thanh co 117 vi thanh tu đao Viet Nam đuoc ong tuyen phong tai thanh Roma ngay 19 thang 6 nam 1988.
Nam 1984, ong đa thanh lap Hoc vien Sahel đe đac trach viec tro giup phat trien cho cac quoc gia vung sa mac Sahara. Thang 2 nam 1992, Gioan Phaolo đa thanh lap Quy phat trien Populorum Progressio đe tro giup cho cac nhom tho dan My Latinh. Ong cung đa thanh lap Han lam vien Giao hoang ve su song va cac khoa hoc xa hoi, lap Ngay Quoc te Benh nhan, Ngay Quoc te Đoi tan hien va Ngay Gioi tre The gioi.
Trong suot thoi gian lam giao hoang, ong đa gap 17,6 trieu khach hanh huong trong 1160 lan tai Quang truong Thanh Phero vao moi ngay Thu tu. Khoang 8 trieu khach hanh huong trong Nam Thanh 2000. Ong đa 737 lan tiep cac nha lanh đao quoc gia va 245 lan cac thu tuong quoc gia.
Ong đa đuoc ca hai chinh phu Chile va Achentina nho can thiep ve van đe kenh Beagle "voi muc đich huong dan va giup ho trong viec giai quyet hoa binh cuoc tranh chap". Đay la mot van đe quan trong đoi voi Vatican va lan thu hai sau mot the ky, Giao hoang lai mot lan nua đuoc yeu cau đong mot vai tro trong cac cuoc thuong luong quoc te.
Trong suot nhiem ky cua minh, Gioan Phaolo II đa to chuc 9 mat nghi đe phong tuoc cho 232 hong y, trong đo co mot vi "con giu kin"; đa bo nhiem tren 3,5 ngan trong so gan 4,2 ngan Giam muc tren the gioi. Ong đa gap tung nguoi trong cac Giam muc mot so lan qua nhieu nam, nhat la khi ho vieng tham Toa thanh 5 nam mot lan.
Ong đa chu su 15 thuong hoi Giam muc: 6 thuong le (1980 ve gia đinh, 1983 ve thong hoi va hoa giai, 1987 ve giao dan, 1990 ve linh muc, 1994 ve tu si, 2001 ve Giam muc), 1 ngoai le (1985 Cong đong Vaticano II 20 nam sau) va 8 đac biet (1980 cho Ha Lan, 1991 cho Chau Au lan nhat, 1994 cho Chau Phi, 1995 cho Liban, 1997 cho Chau My, 1998 [2] cho Chau A va Chau Đai Duong, 1999 cho chau Au lan hai).
Vao ngay 14 thang 3 nam 2004, ong tro thanh vi Giao hoang thu ba trong so nhung vi Giao hoang co thoi gian o ngoi lau dai nhat, sau Thanh Phero (tu 34 đen 37 nam) va Pio IX (31 nam, 7 thang, 23 ngay).
Voi vai tro Giao hoang, ong đa viet 14 thong điep, 14 tong huan, 11 tong hien, 42 tong thu va 22 tu sac chua ke đen hang tram su điep va thu tin khac nua. Đe sua soan cho Nam Thanh 2000, Giao hoang Gioan Phaolo II đa viet tong thu "Tien đen Thien nien ky thu Ba" (Tertio Millennio Adveniente) đe ngay 10 thang 11 nam 1994.


= Giao huan =


= Cac chuyen tong du =

Trong suot trieu đai cua minh ong đa thuc hien 104 cuoc vieng tham ngoai nuoc Y, chuyen đi cuoi cung la Lo Đuc vao thang 8 nam 2004.
Ong cung thuc hien 143 cuoc vieng tham trong nuoc Y. Voi tu cach la Giam muc Roma, ong đa đi tham muc vu 301 trong tong so 334 giao xu trong Giao phan Roma.
Voi 247 chuyen vieng tham muc vu trong va ngoai nuoc Y, Gioan Phaolo II đa đi 1.167.295 km (hay 700.380 dam), tren 28 lan chu vi cua Trai Đat (hay 3 lan khoang cach giua Trai Đat va Mat Trang), nhieu hon tat ca nhung Giao hoang truoc cong lai. Nhung chuyen đi nay la dau hieu cua no luc bac cau noi lai nhung quoc gia va ton giao trong nhiem ky cua ong.
Ngay tu đau, nhung chuyen đi cua Giao hoang đa la mot bai thuyet giao khong ngung ve tieng tam cua con nguoi va suc manh cua long trung thanh. Tai Trieu Tien, ong đa noi đen su nghiep giai phong con nguoi truoc nhung nguoi cong nhan phai lao đong cuc nhoc. Ong đa đich than phat bieu truoc nhung nguoi theo Thien Chua va nhung nguoi khong theo Thien Chua. Ong đa đen tham nhieu noi tren the gioi, du o the gioi thu nhat hay the gioi thu ba, ong đeu huong toi nhung con nguoi, nhung than phan ngheo kho.
Tai Nigieria, ong tuyen bo rang: "viec khai thac bat chap đao ly đoi voi nguoi ngheo va kem hieu biet la mot toi ac chong lai Chua"; tai Colombia ong canh cao: "nhung nguoi song du thua va xa hoa vo đo the hien su mu quang ve tinh than". Nguoi ngheo se phan xu cac quoc gia đa lay mat cua cai cua ho, khang đinh su đoc quyen đe quoc chu nghia đoi voi hang hoa cua ho va quyen toi cao ve mat chinh tri bang su tra gia cua nguoi khac". Tai Bo Đao Nha, ong chi ro: "Cong ly đoi hoi nhung nguoi nong dan co the canh tac tren manh đat cua chinh ho". Tai Tay Ban Nha, ong yeu cau nha nuoc phai bao ve nhung nguoi lao đong: "Chung ta khong the bo mac nguoi lao đong va so phan cua ho đuoc". Ong cung bao ve viec thanh lap nhung to chuc cong đoan o Brasil va tai Nam Phi, ong ket toi chu nghia Apacthai.

Gioan Phaolo II đa bien nhung chuyen chuyen tong du tro thanh mot cuoc hanh trinh truyen giao mang tinh chat su đo. Ong san sang đon nhan moi phong tuc va nghi thuc van hoa o nhung vung mien khac nhau. Ong khong chi noi bang hang chuc thu tieng ma con đoi bat cu mot trong so cac mu la thuong nao ma nhan dan đia phuong tang: Mu noi danh cho sinh vien, mu phot rong vanh cua nhung nguoi Mehico, mu lam bang long cua nhung nguoi da đo, mu đen. Tai chau Phi, ong mac bo quan ao bang da de va đung trong luc nam chat cai giao cua vi truong bo lac. Tai mien tay nuoc My, ong xuat hien tu mot tup leu vai trong bo quan ao le co tua; tai Phoenix mot nhom tho dan My đat ong len buc dien thuyet tron roi đi vong quanh ong...
Bat cu o noi nao ong đen, ong đeu toi vieng tham nhung noi ton kinh đuc Maria. Noi Đuc Me hien hinh o Brasil, Ngoi nha Đuc Me tai Tho Nhi Ky, Hang đa Đuc Me Lo Đuc, thanh đia Fatima o Bo Đao Nha...ong hien dang tat ca cac luc đia cho trai tim Đuc Me "xin Nguoi hay thau hieu tat ca noi kho đau va niem hy vong cua tat ca chung con".
Tuy nhien chuyen tham Đuc vao nam 1996 đa tro thanh tham hoa. Ngay 24 thang 6 nam 1996, khi xe cua Giao hoang đi ve phia cong Bradenburg tai Berlin, hang tram nguoi vo chinh phu va nhung nguoi hoat đong xa hoi ung ho nguoi đong tinh thuoc mot "Lien minh chong Giao hoang" đa xong ve phia Gioan Phaolo II, gao to len "Hay xuong đia nguc đi!", "Thieu song Giao hoang!" "Bao cao su thay the cho Toa thanh!" ("Kondome statt Dome!") va nem son, ca chua, trung thoi vao chiec xe cua Giao hoang. Hai bich son đa vang trung chiec xe cho Gioan Phaolo II. Danh sach cac bai bao noi ve vu Giao hoang bi bieu tinh o Berlin nam 1996


= Gioi tre =

Trong suot nhiem ky cua minh, Gioan Phaolo II đa danh mot su quan tam đac biet toi gioi tre nhu la mot su tiep noi nhung cong viec ong đa lam ke tu khi con la linh muc va Giam muc. Ngoai nhung cuoc gap go, trao đoi truc tiep voi cac hoc sinh, sinh vien nam nu trong giao xu, noi hoc đuong, trong cac cuoc boi thuyen, leo nui, choi the thao, cam trai voi muc tieu tim hieu hau đap ung nhung khao khat kiem tim cua gioi tre ve moi van đe lien quan toi đoi song – ke ca van đe yeu đuong, tinh duc-,ong con đua y niem nay vao lanh vuc van chuong, kich nghe qua nhung tac pham do ong thuc hien luc bay gio.
Trong tac pham "Crossing The Threshold Of Hope" (Buoc Qua Nguong Cua hy Vong), cua minh, Gioan Phaolo II đa viet: 

 
Giong nhu nguoi thanh nien trong Phuc Am, đe tra loi cho nhung van nan nen tang, đieu nguoi tre tim kiem khong chi la y nghia đoi song, ma con la phuong the cu the va hieu nghiem đe song đoi song ay. (...). Nguoi tre muon la chinh ho......Ho phai yeu men chinh tuoi tre cua ho. Va đieu nay, moi mot nguoi linh muc can phai biet va hieu ro.(…). 

Nam 1985, ong cong bo lap ngay gioi tre the gioi (JMJ) 2 nam 1 lan. Đau tien la Roma (1985), Buenos Aires (Argentine 1987), Santiago de Compostella (Tay Ban Nha 1989)…va nhieu noi sau đo tren the gioi, đe nhung nguoi tre co the gap go nhau, cung ong ton vinh Thien Chua, cung noi len niem hi vong cua nhan loai, roi se tro ve nha nhu "nhung chung nhan khong chut so hai cua Tin Mung ".
Ong đa truyen cho ho su dung cam, long nhiet thanh khi phai đoi đau voi nen van hoa su chet nhu chien tranh, bao luc, nan pha thai,… đe duy tri su song cho con nguoi.


= Quan he voi cac ton giao va giao phai =
Ong cung gop suc cho su thong hieu giua cac ton giao, gap go va to chuc nhung buoi hoi thao va cau nguyen voi nhieu cap lanh đao cac ton giao khac. Nam 2002, trong boi canh Hoa Ky chuan bi tan cong Iraq, ong đa moi goi cac nha lanh đao cac ton giao tren the gioi gap nhau tai Assisi (Que huong cua thanh Phanxico) đe cau nguyen cho hoa binh. Tham du co tong Giam muc Piritim - đai dien Giao hoi Chinh Thong giao Nga, Thuong phu Giao chu Bartholomew I cua Giao hoi Chinh Thong giao Constantinopole, Giam muc Vasilios - Chinh Thong giao Cypriot, đao Sikh (An Đo), Than đao (Nhat Ban), giao phai Hon vat (Phi chau) va nhieu đai dien ton giao khac.
Giao hoang Gioan Phaolo II đa cong khai xin loi the gioi va cac ton giao khac ve nhung loi lam cua Giao hoi Cong giao Roma trong qua khu, tong cong 94 lan.


 Anh giao  Nam 1995, voi thong điep ve Hiep Nhat (Ut Sint Unum), Giao hoang Gioan Phaolo II keu goi hay thuc hien mot cuoc đoi thoai va suy tu ve "thua tac vu hiep nhat cua vi Giam muc Roma", trong cac giao hoi Kito khac nhau tren the gioi.
Nam 1981, Mot "Phuc Trinh chung" đa đuoc cong bo, đuc ket lap truong cua hai giao hoi Anh giao va Cong giao ve quyen binh. Nam 1982, Gioan Phaolo II qua Canterbury (Anh quoc) tham vi giao chu Anh giao.
Ngay 12 thang 5 nam 1999, Uy ban Quoc te hon hop Anh giao va Cong giao đa cong bo chung mot van kien noi ve "Quyen binh cua đuc Giao hoang" trong giao hoi. Van Kien đinh nghia "quyen đung đau" cua vi Giam muc Roma nhu la "quyen đe phan đinh su that" va quyen nay can đuoc thi hanh mot cach "tap đoan" trong khung canh cua "hoi đong tinh" cua cac Giam muc. Viec cong bo Van Kien Chung Anh Giao va Cong giao noi ve quyen binh, la mot buoc tien them nua tren con đuong đai ket.
Thang 7 nam 2002, Nhan viec bo nhiem tan Tong Giam muc Canterbury - Rowan Williamatican, Gioan Phaolo II đa chuc mung tan Tong Giam muc Canterbury va noi them nhu sau: "Toi đa co dip biet va lam viec gan gui voi cac vi tien nhiem cua ngai, tong Giam muc Runcie va tong Giam muc Carey, trong cong tac chung la thang tien su thong cam giua cong đoan Anh Giao va giao hoi Cong giao. Toi tin rang voi on phu tro cua Thien Chua, chung ta co the đat đuoc tien bo tren con đuong tien toi hiep nhat".


 Tin lanh  Vao nam 1983, Gioan Phaolo II la vi giao hoang đau tien len tieng giang trong mot nha tho Tin lanh.. Ngay 31 thang 10 nam 1999, giua tieng reo vui cua dan chung va su cam đong cua gioi huu trach, Tuyen ngon chung lien quan toi giao ly ve Cong Chinh Hoa đa đuoc hai Giao hoi Cong giao va Tin Lanh Luther ky ket tai thanh pho Augsburg .


 Do Thai giao  Ngay tu khi moi đang quang, ngay 12 thang 3 nam 1979 o Mayence, Gioan-Phaolo II đa tuyen bo:" hai cong đoan ton giao (Cong giao - Do Thai giao) chung ta đuoc lien ket o ngay muc đo ly lich cua chinh chung ".
Ngay 13. 04. 1986, ong tro thanh vi giao hoang đau tien buoc vao đai hoi đuong Do Thai tai Roma, ong tuyen bo:

Ong cung thua nhan nhung ton thuong ma nhung nguoi Do Thai phai cam chiu hang tram nam khi song o cac nuoc Thien Chua "cac hanh đong phan biet đoi xu, nhung han che bat cong ve tu do tin nguong cung nhu su ngat ngheo ve tu do... Vang, mot lan nua đa lam cho toi cam thay hoi tiec va ngay ca nhung tu ngu trong cuon Nostra Aetete, su bat cong, su nguoc đai va tat ca nhung bieu hien chong lai phong trao Xemit, truc tiep chong lai nguoi Do Thai bat ky luc nao va boi bat cu ai".
Nam 2000, trong dip vieng tham Gierusalem, ong đa đe lai loi cau nguyen van tat trong Buc Tuong Than khoc - noi cac nguoi Do thai van đen cau nguyen voi noi dung nhu sau:


 Chinh Thong giao Đong phuong  Ngay 30 thang 11 nam 2000, Nhan ngay le kinh thanh Anre tong đo tu đao 30.11.2000, trong mot la thu viet cho Thuong Phu Giao chu thanh Constantinopolis o Tho Nhi Ky, ve viec tiep tuc cuoc đoi thoai Lien Ton, Giao hoang Gioan Phaolo II đa tang nha tho St. Theodore o tren ngon đoi Palatine thuoc thanh Roma cho Chinh Thong giao Đong phuong.
Trong thu, Giao hoang noi ve nguon coi chung cua Cong giao va Chinh Thong giao nen ong noi đo la le khan thiet bat buoc Cong giao va Chinh Thong giao "tai thanh lap lai su hop nhat toan ven trong đuc tin va trong đoi song som het suc co the, boi vi su chia re giua cac Kito giao đi nguoc lai tinh than cua Phuc Am va viec chung nhan giua the gioi (....)vi mot trai tim tinh tuyen va trong sang, va vi vang lenh y muon cua cung mot Thien Chua, chung ta phai tiep tuc cuoc tim kiem su hiep thong toan ven trong chan thanh, huynh đe va yeu thuong".
Ong cung đa cu mot phai đoan sang Istanbul, Tho Nhi Ky dan đau boi hong y Edward Idris Cassidy, chu tich Hoi đong giao hoang co vo Hop Nhat Kito huu tham du thanh le kinh thanh Anre - quan thay cua giao hoi phuong Đong. Viec tham vieng nhau nhan ngay le nay đa tro thanh truyen thong va đuoc thuc hien lien tiep tu nam sau nam nay. Nguoc lai moi nam vao ngay 29.6 nhan le kinh thanh Phero va Phaolo Tong Đo, quan thay cua Giao hoi Cong giao Roma thi Thuong Phu giao chu Bartholomew I, cung gui phai đoan sang Roma kinh tham Giao hoang.
Ngay 22 thang 8 nam 2004, Giao hoang Gioan Phaolo II đa thong bao viec ong trao tra Buc anh Đuc Me Kazan cho Giao chu Alexis II cua Giao hoi Chinh Thong giao Matxcova, va qua Alexis cho toan the dan toc Nga. Buc Anh Đuc Me Kazan, đa đuoc hoa tren go vao the ky thu 13. Buc Anh Đuc Me Kazan đa đuoc luu giu tai Fatima, sau đo đuoc đua ve Vatican vao nam 1991 va đuoc giu noi nha nguyen rieng cua giao hoang.
Trong su điep gui cho Giao chu Alexis II nhan dip nay, ong viet: 

 
Vi Giam muc Roma đa cau nguyen truoc Buc Anh Thanh nay vua khan cau sao cho mau đen ngay ma tat ca chung ta se hiep nhat voi nhau, va la ngay ma chung ta co the cong bo cho the gioi, trong cung mot tieng noi va trong su hiep thong huu hinh, (cong bo cho the gioi) biet on cuu roi cua Chua Duy Nhat cua chung ta va su chien thang cua Chua tren tat ca moi quyen luc xau xa va vo đao đang gay hai cho đuc tin cung nhu gay hai cho chung ta hiep nhat cua chung ta.


 Phat giao  Trong thoi gian đuong nhiem, giao hoang Gioan Phaolo II đa gap go nguoi lanh đao Phat giao Tay Tang la Đai Lai Lat Ma nhieu lan. Đai Lai Lat Ma đa đanh gia ve Giao hoang Gioan Phaolo II:

Vao thang 5 nam 1984 tai Bang Coc, Giao hoang đa toi gap giao truong toi cao cua Phat giao Thai Lan tai tu vien cua ong. Gioan Phaolo II bo giay ra va buoc nhe nhang đen buc noi Vasana Jara, 86 tuoi đang an toa trong tu the thien.
Tuy nhien, mot so phat bieu ve Phat giao cua Giao hoang Gioan Phaolo II đa gay ra nhieu tranh cai va chi trich. Vi du, trong tac pham Buoc qua nguong cua hi vong, Giao hoang đa chi trich đao Phat la "tho o voi cuoc song", "tieu cuc", "vo than". Nhan đinh nay đa vap phai su phan đoi du doi tu cong đong Phat giao. Tanaka Ken, giao su tai Hoc vien Phat hoc đa cho rang Giao hoang "chua chiu lam bai tap", con Lat Ma Ole Nydahl thi nhan xet Giao hoang "se khong the tan huong cuoc song o kiep sau". Linh muc Thomas Hand, mot chuc sac Cong giao nghien cuu thien tai Medical Retreat Center cho rang y kien cua Gioan Phaolo II ve su "vo than" va "tieu cuc" trong đao Phat la hoan toan sai lam va Giao hoang khong the nhan xet bua bai ve mot ton giao tham thuy nhu đao Phat ma khong hieu gi ve no. Mot so nhan si Phat giao binh luan rang, nguyen nhan cua phat bieu tren bat nguon tu nhung lo ngai cua Gioan Phaolo II ve cac no luc truyen ba anh huong cua đao Phat ra ngoai chau A. Trong mot buoi hop mat, cac nha su tai Tich Lan đa quyet đinh yeu cau Giao hoang phai xin loi. Truoc cac phan ung nay, Gioan Phaolo II đa thanh minh rang ong luon bay to su kinh trong sau sac đen cac tin đo Phat giao va khong co y xuc pham Phat giao.


 Hoi giao  Sau khi đuoc bau lam giao hoang, Giao hoang Gioan Phaolo II cho biet rang qua Hong y Pignedoli, cong tac vien than can cua co Giao hoang Phaolo VI va đuc ong Rossano, nguoi sang lap Phong Trao Giai Phong va Hoa Giai, ong đa thuc su đi vao con đuong đoi thoai voi hoi giao. Ngay tu nhung nam 1979, 1980 Giao hoang Gioan Phaolo II đa co nhung cuoc đoi thoai voi giao chu Hoi giao Ayatollah Khomeini.
Vao nam 1985 ong đa phat đong cai goi la "cuoc tan cong đoi thoai" nham vao cac tin đo Hoi Giao. Ong đanh gia cao mot vai mat cua đao Hoi: Thuyet đoc than, quy phuc mot vi Chua nhan tu va nhung quy đinh ve viec an chay va sam hoi. Nhung ong cung to ra hoai nghi ve Hoi Giao đang co minh trong noi so hai. Vao nam 1982, trong mot chuyen tham toi Nigieria ong đa du đinh dung chan o thi tran Kaduna, khu vuc đao Hoi chiem uu the. Tuy nhien, ke hoach nay đa that bai.
Ke tu sau nam 1989, Gioan Phaolo đa thay truoc rang thach đo cua the gioi se la cuoc đoi đau voi Hoi Giao. Trong nhieu cuoc gap go voi nhung nguoi Hoi giao, Giao hoang luon muon đoi thoai. Ke tu khi chien tranh lanh ket thuc, ong xac tin rang Hoi giao se la van đe lon cua the gioi.
Gioan Phaolo II keu goi moi nguoi, Kito huu cung nhu Hoi giao, hay vuot qua thai đo đoi đau. Voi cac ban tre đuoc quoc vuong Hassan II cua Maroc tap trung tai Casablanca hoi nam 1985, ong đa noi nhu sau: 

Gioan Phaolo II đa khong ngung bay to thien cam voi cac Dan toc Hoi giao tai Bosnia Herzegovina va keu goi the gioi can thiep nhan đao đe cham dut cuoc diet chung nham vao ho. Ong cung đa len an cuoc chien chong Iraq do Lien Minh Anh My chu truong. Sau cuoc khung bo 11 thang 9 nam 2001, giao hoang con co gang keo the gioi ra khoi mot cuoc đoi đau ve van minh va ton giao. Ngay 14 thang 12 thang 2001, vao chinh ngay ket thuc thang chay tinh Ramadan cua nguoi Hoi giao, ong keu goi tat ca cac tin huu kito tren toan the gioi hay an chay đe cau nguyen cho hoa binh.


= Vai tro trong su sup đo cua che đo cong san o Ba Lan =
Anh huong cua Giao hoang đoi voi su sup đo cua che đo cong san Ba Lan đa đuoc dien ta trong cuon "His Holiness John Paul II and The Hidden History of Our Time" (Đuc Giao hoang Gioan Phaolo II va Lich su bi che đay trong Thoi Đai Chung Ta) cua Carl Bernstein va Marco Politi...
Giao hoang đa đen tham Ba Lan lan thu hai vao nam 1983, khi phong trao Cong Đoan Đoan Ket cua Lech Walesa đang day len khap noi. Trong boi canh đo, chinh phu nuoc Cong hoa Nhan dan Ba Lan va Toa Thanh Vatican đa đat đuoc mot thoa thuan đe Giao hoang co the đen tham Ba Lan voi muc đich thuan tuy ton giao.
Ngay 16 thang 6 nam 1983. Sau khi quy xuong hon đat que huong, ong đa len keu goi nhung nguoi đang bi bat bo o Ba Lan: "Cha keu goi nhung nguoi bi đay đoa hay đen đay voi cha. Cha keu goi loi nay thay loi Chua Gie-su: Cha đa bi om va cac con hay đen tham cha. Cha bi giam cam, cac con hay đen voi cha. Ban than cha khong the toi tham cac con chien đang bi giam cam, đen tham tat ca cac con chien đang bi đay đoa. Nhung cha keu goi ho hay đen voi cha trong tinh than giup đo cha, nhu ho van luon lam."... Buoi toi, hang chuc ngan nguoi đa dien hanh... Khi đi ngang qua toa nha cua Trung uong Đang Cong san Ba Lan, đoan thanh nien đa ho to: "Cong Đoan Đoan ket! Cong Đoan Đoan ket! Walesa! Dan Chu!." 


= Muc tieu cua nhung am muu am sat =
Vao ngay 13 thang 5 nam 1981, ong đa bi mot nguoi đan ong Hoi giao goc Tho Nhi Ky ten la Mehmet Ali Agca ban trong thuong khi ong đang đung tren xe chay vong quanh Quang truong Thanh Phero nhu thuong le.
Ong lap tuc quy xuong vi đau đon roi tu tu nga trong vong tay cac can ve. Ngay sau đo, hung thu thuc hien vu muu sat bi canh sat tom gon. Nhung ke tong pham đung cach đo mot đoan xa thi nhanh chong chay thoat.
Vien đan chi đi xuyen qua o ruot, cach đong mach vai ly, roi rot ngay trong xe, khien ong du bi mat đen 2/3 so mau trong co the, nhung van đuoc cuu song kip thoi. Cac bac si cho rang neu vien đan cat ngang đong mach, ong se chet tai cho hoac tren đuong cap cuu. Ve phan minh, ong lai xem đo nhu mot su can thiep la lung cua Đuc Me Maria.
Sau khi hoi phuc, ong đa tuyen bo voi moi nguoi rang: "Toi luon cau nguyen cho nguoi anh em đa ban vao toi, nguoi toi đa chan thanh tha thu". Giao hoang đa viet thu đinh gui cho Agca: "Tai sao anh lai ban toi khi ma ca hai chung ta đeu chung đuc tin vao Chua?" Nhung thay vi gui buc thu đo, đa quyet đinh đen gap Agca. Nam 1983, ong đen tham Agca va tha thu cho viec am sat ong. Ong con cau khan nha cam quyen Y an xa cho Agca. Ong đa giu lien lac voi gia đinh cua Agca nhieu nam sau đo va đa tham me Agca nam 1987.
Cho đen nay, muu đo sat hai Giao hoang van con la mot trong nhung bi mat lon nhat cua the ky XX. Mot so nguoi (trong đo co William Casey - nguoi lanh đao cua CIA) đa tin rang: nhung nguoi Xo Viet đung sau am muu sat hai giao hoang. Ho đa chi ra cai goi la nhung van đe co lien quan đen nhung nguoi Bungari, mot to chuc hay nhung vao chuyen cua nguoi khac nhung mot chung cu trai nguoc rang Agca đuoc bao ve va bao che boi co quan tinh bao Bungari, mot to chuc le thuoc vao co quan KGB. Ve phan minh, quan điem cua giao hoang la: "toi luon luon tin rang ngay tu đau, nhung nguoi Bungari hoan toan vo toi, ho khong viec gi phai lam đieu đo". Cho đen nay nguoi ta van chua tim đuoc mot tai lieu ro rang lien quan đen am muu sat hat giao hoang o Nga hoac o Bungari ke tu khi chu nghia Cong san sup đo.


= Quan điem ve xa hoi va chinh tri =
Trong nhung nam lam giao hoang, Gioan Phaolo II đa van đong cong khai chong , chu nghia cong san kiem che nhan quyen va viec đan ap chinh tri. Ong cung cuong quyet chong viec pha thai, giu vung lap truong ve su đoc than cua chuc linh muc, khong phong chuc linh muc cho phu nu va đac biet đa trieu tap cac hong y va Giam muc Hoa Ky ve Vatican đe đoi pho voi viec lam dung tinh duc do mot so cac linh muc gay nen.


 Than hoc giai phong  Đoi voi phong trao Than hoc giai phong noi len o cac quoc gia My La Tinh, Gioan Phaolo II đa ung ho hanh đong nhan đao cua cac vi Hong y. Ong cung đe cao tam guong cua tong Giam muc Santiago, Hong y Raul Silve Henriquez, mot đoi thu cua nha cam quyen đoc tai Pinochet o Chile. Mac du vay, ong khong ung ho nhung phuong thuc tien hanh cua than hoc giai phong.
Truoc viec nhung nguoi cong giao o My La Tinh chon chu nghia xa hoi, quan điem cua ong la: "chung ta phai bat đau xem xet chu nghia xa hoi la gi va o đo co nhung di biet gi đa. Vi du, mot chu nghia xa hoi vo than, khong the nao phu hop voi cac nguyen tac Thien chua giao, voi quan điem Thien chua giao ve the gioi, ve cac quyen cua con nguoi, voi đao ly, se la mot giai phap khong chap nhan đuoc".
Ve than hoc giai phong, quan điem cua ong kha gay gat: "Đo khong phai la than hoc that su. No bop meo cam giac that ve kinh Phuc am. No dan dat nhung nguoi đa dang minh cho Chua khoi vai tro that su ma Giao hoi đa giao pho cho ho. Khi ho bat đau su dung cac bien phap chinh tri, ho khong con la cac nha than hoc nua. Neu đo la mot chuong trinh xa hoi, thi đo la mot van đe cua xa hoi hoc. Neu no đe cap đen viec cuu vot con nguoi, thi no la than hoc cua muon đoi, đa co tu hai nghin nam nay".


 Chong chien tranh, keu goi hoa binh  Tai Agrigento, Italia, Gioan Phaolo II đa len tieng thach thuc cac bang đang mafia o Sicily bang nhung loi le sau .:

Truoc nhung cuoc xung đot đam mau cua hai cong đong Cong giao va Tin Lanh o Ai Nhi Lan, vao nam 1979, Gioan Phaolo II đa gui đen nhung con chien cua ong noi đay voi noi dung nhu sau.

Trong cuoc vieng tham thanh pho Coventry, Anh ngay 28-6-1982 khi nuoc nay đang xay ra chien tranh voi nuoc lang gieng, Giao hoang Gioan Phaolo II đa co nhung loi le quyet liet len an su tan khoc cua chien tranh, du duoi bat cu hinh thuc nao:

Gioan Phaolo II đa tich cuc can thiep nham ngan chan hai cuoc chien tranh tai Vung Vinh. Hon mot lan ong cho rang nguoi ta khong the nhan danh bat cu đieu gi đe gay thuong vong, chet choc cho con nguoi. Trong khoang thoi gian tu 26-8-1990 đen thang 3-1991, qua nhung van thu, dien tu, tren duoi 50 lan, Gioan Phaolo II đa noi toi hau qua tai hai cua cuoc chien Vung Vinh. Trong dien tu vao đung ngay Giang Sinh 25-12-1990, Giao hoang Gioan Phaolo II noi:

Cho đen khi cuoc chien Vung Vinh tai bung no vao đau the ky 21 thi Gioan Phaolo II cung len tieng phan đoi. Đoi voi nhung xung đot giua Do thai va Palestine, Giao hoang Gioan Phaolo II đa van dung nhieu cach đe muu tim hoa binh tai vung đat nay. Nhung cuoc tham vieng, nhung buoi tiep xuc ca nhan giua vi Giao chu va cac lanh tu cua ca hai phia Do thai va Palestine đa dien ra rat nhieu lan, tai Vatican, trong nhung cuoc gap go nhan nhung cuoc du hanh muc vu hai ngoai.


 Nao pha thai  Giao hoang Gioan Phaolo II đa no luc nham ngan chan nhung ap đat cua chinh quyen Clinton ve cac bien phap pha thai tren nghi trinh hoi nghi ve dan so o thu đo Ai Cap. Ong khong tu bo bat cu co hoi nao đe len tieng ve van đe bao ve quyen song cua thai nhi. Mot mat ong chi trich nhung am muu cua cac cuong quoc giau co nham ap đat nhung bien phap vo nhan đao tren cac quoc gia ngheo, kem phat trien qua chieu bai kiem soat dan so voi nhung hua hen vien tro. Mat khac, ong khong ngot luu y quan chung, cach rieng cac bac phu huynh, quan tam toi nhung gia tri đao đuc trong moi lien he tu trong gia đinh, giua nguoi vo, nguoi chong, nguoi cha, nguoi me, cho toi ngoai xa hoi.
Ngay tu khi vua đuoc chon lam nguoi ke vi thanh Phero, Gioan Phaolo II đa nhiet thanh co vo cho đieu ma trong nhung bai giang thuyet cung nhu nhung tong thu, thong điep ma ong menh danh la nen ‘Van Minh Su Song’. Gioan Phaolo II khong ngot đe cao gia tri su song cua con nguoi, tu khi con la mot bao thai trong long me cho đen luc chet. Bang nhung loi le cung ran, ong len an nhung hanh vi pha thai, tro tu cung nhu phong trao đong tinh luyen ai. Theo ong, nhung hai nhi mang san mot gia tri nhan ban tien thien, tu huu ma khong mot ai, ke ca cha me chung, co the tuoc đoat hoac coi nhu so huu cua minh, roi muon lam gi thi lam tren sinh mang cua chung, đieu chi mot minh Thuong đe (Thien Chua) moi co quyen quyet đinh..

Chu Nhat đau thang 8-1994, Giao hoang Gioan Phaolo II nhan manh toi nhung khia canh cua te nan pha thai ngay cang gia tang trong xa hoi loai nguoi. Giao hoang tuyen bo: nen mong cong ly cong cong đa bi xoi mon boi vi nha nuoc khong nhin nhan su song cua nhung đua tre khi chung con trong long me đe bao ve chung .
Gioan Phaolo II cung len an viec su dung cac bien phap tranh thai. Trong cuon sach cua ong mang ten Tinh yeu va Trach nhiem, ong đa neu len rang: viec su dung cac bien phap tranh thai lam giam gia tri cua hanh vi vo chong va cua nguoi phu nu (bang viec coi rang nguoi đan ba chi đon thuan la đoi tuong cho khoai lac cua nguoi đan ong).
Lap truong nay đa gap phai nhung luan đieu chi trich lap truong cua Giao hoi ve van đe chong pha thai va ngua thai bang moi gia. Nhung chi trich nay trong nhieu truong hop con đung cham toi chu truong đe cao va quyet tam bao ve he thong gia đinh cua Giao hoi.


 Cong nhan va nguoi lao đong  Len tieng truoc đam đong nhung cong nhan nguoi Da Đo ngay 21-02-1979 sau cuoc vieng tham Mexico lan thu nhat, ong cong khai noi voi ho mot cach boc truc rang: "Chung ta can goi đich danh nhung hanh vi phan cong ly". Khi tiep xuc voi gioi lao đong, ong đen voi ho nhu mot nguoi ban cung chung canh ngo, chia se voi ho bang nhung kinh nghiem đuoc lam nen bang mo hoi, nuoc mat cua chinh minh. Co lan ong đa tam su voi mot so cong nhan o Roma rang: "Toi đa lam viec tay chan trong suot bon nam troi. Đoi voi toi, bon nam ay co gia tri hon hai manh bang tien si".
Trong cuoc gap go ngay 19-3-1982 tai Livorno, Y, Giao hoang noi voi cac cong nhan la nen dan chu cua gioi tho thuyen tren the gioi lau đoi hon nen dan chu cua Giao hoi it nua la o cap đo giao xu. Tu nhan đinh ay, ong cho rang ong phai cam on ho vi chinh gioi can lao đa đong gop, đa cong hien cho Giao hoi nhung suy tu quy gia giup cho đoi song Giao hoi ngay mot them phong phu. Khi cac cong nhan manh dan len tieng phe phan la trong qua khu Giao hoi Cong giao thuong đung ve phia nhung nguoi giau co the luc, ong noi: "Toi xin cam on ve nhung loi binh pham cua anh em, cho du su that ham suc trong nhung loi nay lam đau long".
Tai Prato, Y, ngay 19-3-1986, Giao hoang Gioan Phaolo II đa len tieng khuyen cao cac nghiep đoan cong nhan lam ap luc voi gioi chu nhan, ke ca gioi cam quyen, đe đat muc tieu. Tam nam sau, nhan le thanh Giuse ngay 19-3-1994 tai Roma, giao hoang cong khai thuc đay gioi lanh đao nghiep đoan phai hanh đong. Ong noi: "Neu con nguoi im lang, chinh Thien Chua se cat tieng!"
Trong su điep Mua Chay đe ngay 20-02-1985 gui cac tin huu tren toan the gioi, Giao hoang viet:

Trong hon 26 nam o ngoi Giao hoang, Gioan Phaolo II đa cong bo ba Thong Điep quan trong ma noi dung ban sau vao nhung van đe xa hoi. Đo la Thong Điep "Nguoi Lao đong", (Laborem Exercens - 1981), "Moi ban Tam Xa Hoi" (Sollicitudo Rei Socialis - 1987), va "Mot Tram nam Thong Điep Tan Su" (Centesimus Annus - 1991). Nhung Thong Điep nay phe binh nhung bat toan cua che đo Tu ban cung nhu chu nghia Cong san đong thoi to bay tinh lien đoi cua Giao hoi đoi voi gioi tho thuyen.


 Phu nu  Gioan Phaolo II đa đe cao vai tro va thien chuc cua nguoi phu nu. Trong thu gui phu nu toan the gioi ngay 29 thang 6 nam 1995 nhan dip Nam Quoc te Nguoi Nu, ong viet: Giao hoi co nhieu ly do đe uoc muon rang, trong ky Hoi nghi sap toi do Lien Hop Quoc to chuc tai Bac Kinh, nguoi ta đua ra anh sang chan ly tron ven ve nguoi nu. Uoc gi nguoi ta tan duong that su "thien tai nguoi nu", luu y khong nhung toi cac nguoi nu quan trong va danh tieng, đa song thoi qua khu hay con đong thoi voi chung ta, nhung cung luu tam toi cac nguoi nu binh thuong, nhung nguoi phat trien tai nang phu nu cua minh đe phuc vu nhung ke khac trong cai tam thuong hang ngay.
Mac du vay, ong van giu lap truong dut khoat voi viec thu phong chuc linh muc cho phu nu: Ngay 15 thang 8 nam 1988 trong Tong thu Mulieris Dignitatem, Gioan Phaolo II đa viet:" Khi keu goi chi nhung nguoi nam đe tro nen cac Tong Đo, Đuc Kito đa hanh đong cach hoan toan tu do va đoc lap. Ngai đa lam đieu đo cung voi su tu do nhu khi Ngai đe cao pham gia on goi phu nu trong tat ca; cach cu xu cua Ngai khong theo nhung xu the tap tuc hay nhung truyen thong ma luat phap thoi ay chuan nhan" (Mulieris Dignitatem,26). Sau het, ong tuyen bo: 

Quan điem nay cua ong đa vap phai su phan đoi cua nhieu phu nu. Nam 1979, tai My, xo Theresa Kane, Chu tich hoi nghi cac nha lanh đao ve tin nguong phu nu va dong dac tuyen bo truoc giao hoang: "Thua giao hoang, Giao hoi phai đap ung nhung chiu đung cua phu nu bang cach xem xet kha nang cua ho trong ca cac chuc vu thieng lieng". Khi đen Thuy Si lai co mot phu nu chi trich ong ve đieu nay, đo la Margrit Stucky Scheller. Co đa noi: "Chung toi rat lay lam tiec vi viec lam cua chung toi it co anh huong toi Đuc tin va Giao hoi. Nhung nguoi phu nu chung toi co an tuong la chung toi đa bi xem nhu cong dan loai 2".


= Thai đo đoi voi khoa hoc va nguon goc vu tru =
Trong nhiem ky cua minh, Giao hoang Gioan Phaolo II cung co nhung buoc đi the hien thai đo thua nhan cua ban than va cua Giao hoi truoc vai tro va su đung đan cua Thuyet Nhat tam, Thuyet Tien hoa va nguon goc vu tru theo khoa hoc hien đai.
Theo Stephen Hawking, vao nam 1981, trong mot cuoc tiep kien voi cac nha khoa hoc đuoc moi đe lam co van khoa hoc cho Giao hoi Cong giao, Giao hoang Gioan Phaolo II đa noi rang cac nha khoa hoc co the tuy nghi nghien cuu su tien hoa cua vu tru sau khi su kien Big Bang xay ra, tuy nhien nhung su kien truoc đo thi khong nen vi đo la giai đoan sang tao the gioi cua Thien Chua.
Nam 1996, trong mot thong bao chinh thuc gui đen Hoc vien Hong y ve Khoa hoc, Gioan Phaolo II đa len tieng thua nhan ve vai tro va su xac tin cua Thuyet tien hoa, rang con nguoi sinh ra co the la do mot qua trinh tien hoa dan dan chu khong phai la do su sang tao tuc thoi cua Thuong đe:

Thang 7 nam 1999, Gioan Phaolo II đa ra tuyen bo phu nhan su hien dien cua mot thien đuong vat chat tren cac tang may va mot hoa nguc noi con nguoi bi thieu đot boi ngon lua vinh hang:


= Xin loi =

Gioan Phaolo II đa xin loi nhung nguoi Do Thai, Galileo, phu nu, nhung nan nhan cua Toa an di giao, nhung nguoi Hoi giao bi nhung Thap Tu Quan tan sat, va tat ca nhung nguoi đa chiu đau kho duoi ban tay cua Giao hoi Cong giao trong nhung nam thang qua. Ngay khi chua lam Giao hoang, ong đa bien soan va ung ho cac sang kien nhu La thu Hoa giai cua Giam muc Ba Lan gui Giam muc Đuc vao nam 1965. Đen khi tro thanh Giao hoang, ong đa chinh thuc cong khai xin loi cho hon 100 đieu sai trai, bao gom:

Vu xu an nha bac hoc va triet gia Galileo Galilei, mot nguoi mo đao, vao khoang nam 1633 (vao ngay 31 thang 10 nam 1992).
Nhung dinh liu cua Cong giao trong nhung cuoc buon ban no le chau Phi (vao ngay 9 thang 8 nam 1993).
Vai tro cua Gioi tang lu Giao hoi trong nhung vu hoa thieu va chien tranh ton giao sau cuoc Cai cach Khang cach (vao thang 5 nam 1995, tai Cong hoa Sec).
Cac đoi xu bat cong đoi voi phu nu, vi pham quyen phu nu va su phi bang truoc đay đoi voi phu nu (vao ngay 10 thang 7 nam 1995, trong thu gui "moi phu nu").
Su im lang va lam ngo cua nhieu nguoi Cong giao trong cuoc Diet chung nguoi Do Thai (ngay 16 thang 3 nam 1998)
Đac biet, ngay 12 thang 3 nam 2000, Giao hoang Gioan Phaolo II cung toan the chuc sac cua Giao hoi Cong giao Roma, tai quang truong nha tho thanh Phero, đa cong khai xung thu bay loai toi cua Giao hoi trong suot 2000 nam qua truoc toan the đam đong tu hoi o quang truong, bao gom:

Toi chung.
Toi gay ra nhan danh "chan ly".
Toi ve viec gay ra chia re giua cac tin đo đao Thien Chua.
Toi trong viec bach hai nguoi Do Thai.
Toi trong nhung hanh đong voi y muon thong tri ke khac, voi thai đo thu nghich đoi voi cac ton giao khac, khong ton trong truyen thong van hoa va ton giao cua cac dan toc nho, kem phat trien.
Toi ve viec ki thi phu nu.
Toi ve viec vi pham nhan quyen.
Tuy nhien đa co mot y kien khong hai long ve loi xung thu nay, cho rang no khong chan thanh. R. J. Weissman đa viet trong to Chicago Tribune ngay 16 thang 3 nam 2000 nhu sau:


Suc khoe Thang 7 nam 1992, ong đa phai cat mot khoi u o ruot ket. Theo mot thong bao chinh thuc thi đo la "mot khoi hach thuong" o ruot gia. Mot thong bao cua Vatican đa nhan manh rang ca mo keo dai gan bon tieng co ban đa chua đuoc benh. Tuy nhien, ke tu ca mo đo, suc khoe cua giao hoang ngay cang suy giam va ong đa phai thuong xuyen đen benh vien đa khoa Gemelli.
Ngay 11 thang 11 nam 1993, trong mot buoi tiep phai đoan cua To chuc nong luong the gioi (FAO) o Vatican, ong đa khuy ra sau, nga xuong san nha va bi trat khop vai. Theo nguon tin chinh thuc cua Vatican, Giao hoang đa vap o bac them noi đat ngai cua ong trong phong đoc kinh ta on. Nhieu tuan sau, Gioan Phaolo II rat kho nhoc khi giu vai tro nguoi chu le Mixa va vao thang 4 nam 1994, ong bi nga trong vung truot tuyet o Aburzzi. Ngay 28 thang 4, ong nga gay xuong đui trong buong tam. Nguoi ta thong bao rang ong đa truot chan nga khi ra khoi bon tam sau khi xa nuoc. Ke tu đo, ong phai dung gay chong khi đi. Va ong phai mo ruot thua nam 1996.
Nam 2001, mot bac si phau thuat chinh hinh đa xac nhan đieu tu lau nghi van rang giao hoang đang mac benh Parkinson (benh man tinh ve he than kinh lam cho cac co rung va yeu).


Qua đoi va tang le Vao cuoi thang 3 nam 2005, khi đa 85 tuoi, Giao hoang tro benh nang va phai nhap vien. Vao ngay 1 thang 4, tinh trang suc khoe Giao hoang tram trong hon khi tim va than bi suy nhuoc. Vao ngay 2 thang 4, Toa Thanh tuyen bo rang ong đang "hap hoi". Đuc Giao hoang qua đoi luc 9 gio 47 phut (gio Roma).


Ghi nhan sau khi qua đoi = Đuoc tuyen chan phuoc =

Ngay 28 thang 4 nam 2005, Giao hoang Bien Đuc XVI trong buoi tiep kien hong y Jose Saraiva Martins, Bo truong Bo Tuyen Thanh, đa chap thuan mien chuan quy đinh cho 5 nam sau khi qua đoi, đe co the mo lien ngay an phong chan phuoc va tuyen thanh cho co giao hoang Gioan Phaolo II.
Ngay 9 thang 5 nam 2005, Hong y Jose Saraiva Martins va Tong Giam muc Edward Nowak, tong thu ky cua Bo Tuyen Thanh, đa viet thu goi cho Hong y Camillo Ruini, đai dien cua giao hoang, đe chinh thuc loan bao tin nay. Trong ngay le kinh Đuc me Fatima 13 thang 5 nam 2005, va cung la ngay ky niem 24 nam giao hoang Gioan Phaolo II bi muu sat, giao hoang Benedicto XVI đich than đoc buc thu nay, trong cuoc tiep kien hang giao si Roma, tai Vuong cung Thanh đuong Thanh Gioan Laterano - nha tho chinh toa cua Giao phan Roma.
Ngay 29 thang 5 nam 2005, nhat bao Quan sat vien Roma va nhat bao Tuong Lai đa cho đang chi du cua Hong y Camillo Ruini. Bat đau thu thap tai lieu ve co giao hoang Gioan Phaolo II đe lam an phong chan phuoc va tuyen thanh.
Toa an Giao hoi tai Ba Lan đa bat đau cong viec lap ho so tuyen thanh vao thang 11 nam 2005 tai Krakow, noi Gioan Phaolo II đa trai qua phan lon cuoc đoi truoc khi đuoc chon len ke vi Phero. Cong viec chinh cua toa an nay la lang nghe cac nhan chung tai Ba Lan ve cuoc đoi cua Gioan Phaolo II.
Ngay 2 thang 4 nam 2007, Giao phan Roma đa chinh thuc hoan tat viec đieu tra o cap giao phan ve cuoc đoi, cac nhan đuc va danh tieng cua Gioan Phaolo II.


 Phep la  Hai thang sau khi giao hoang Gioan Phaolo II qua đoi, mot nu tu si nguoi Phap ten la Marie Simon Pierre khong con nhung trieu chung cua can benh Parkinson. Ba cho rang: "Toi đa đuoc chua lanh, đay la viec lam cua Chua, nho loi bau cu cua đuc Gioan Phaolo II. Đay la đieu gay an tuong manh, va kho dien ta ra bang loi noi." (ban than Gioan Phaolo II mat vi can benh nay).


= Đuoc tuyen thanh =

Le tuyen thanh cho hai Chan phuoc Giao hoang Gioan XXIII va Gioan Phaolo II đa đuoc cu hanh boi Giao hoang Phanxico (cung voi Giao hoang Danh du Beneđicto XVI) vao Chu nhat 27 thang 4 nam 2014 tai Quang truong thanh Phero, Vatican.


Chi trich giao va tranh cai Giao hoang Gioan Phaolo II đa nhan phai nhieu su chi trich ve quan điem cua ong ve phu nu, ve viec ngua thai, ke hoach hoa gia đinh, ve su ung ho cua ong danh cho Cong đong Vaticano II va cac cai cach cua no ve thanh le, cung nhu lap truong cua ong ve tinh thieng lieng cua viec ket hon.


= Be boi tinh duc trong hang ngu giao si =

Giao hoang Gioan Phaolo II cung bi chi trich trong viec phan ung cham chap truoc cac vu an xam hai tinh duc trong gioi chuc sac Cong giao. Truoc cac cao buoc nay, Giao hoang đa len tieng tran an: "Se khong co bat cu cho nao trong hang ngu giao si cung nhu religious life danh cho nhung ke đa xam hai gioi tre". Sau đo Giao hoi đa thuc thi nhung cai cach trong hang ngu giao pham cua minh nham ngan chan te đoan xam hai tinh duc trong tuong lai, ti nhu yeu cau tra xet ky luong than the cac chuc sac trong giao hoi khi tuyen dung va, vi phan lon cac nan nhan la tre em trai vi thanh nien, nhung nam chuc sac co thien huong hoat tinh duc đong gioi bieu lo sau sac se bi cam đuoc thu phong. Đong thoi cac giao khu dinh liu toi nhung cao buoc se phai bao cao chinh quyen so tai va to chuc cac cuoc đieu tra nham loai bo nhung nguoi pham toi ra khoi hang ngu chuc sac. Nam 2008, Giao hoi thua nhan cac be boi tinh duc nay la van đe cuc ki nghiem trong nhu cho rang nhung nguoi pham toi theo uoc tinh chi khong qua mot phan tram trong tong so 500.000 chuc sac Cong giao tren toan the gioi.


= Chi trich ve lap truong ung ho Opus Dei =

Giao hoang Gioan Phaolo II đa bi chi trich vi lap truong ung ho cua ong đoi voi to chuc Opus Dei va viec tuyen thanh cho nguoi sang lap no, Josemaria Escriva, vao nam 2002, va Giao hoang đa goi ong nay la "vi thanh cua đoi thuong". Mot so phong trao va to chuc ton giao cua Giao hoi thuoc quyen kiem soat cua ong (Binh đoan cua Chua, Con đuong Tan tong, Phong trao Schonstatt, Phong trao Loi cuon, vv.) va ong đa bi cao buoc la khong cai quan nghiem khac cac to chuc nay, nhat la trong truong hop cua Giam muc Marcial Maciel, nguoi sang lap to chuc Binh đoan cua Chua. Nam 1984 Giao hoang đa bo nhiem Joaquin Navarro-Valls, mot thanh vien cua Opus Dei, lam Chu nhiem Co quan Bao chi Toa thanh Vatican (Sala Stampa della Santa Sede). Ngay ca mot nguoi phat ngon cua Opus Dei đa noi rang "anh huong cua Opus Dei trong Vatican đa bi phong đai." Trong gan 200 Giam muc cua Giao hoi Cong giao Roma, chi co hai Giam muc đuoc biet đen la thanh vien cua Opus Dei.


= Chi trich ve viec tiep cuu thu tuong Y Giulio Andreotti =
Ngay 14 thang 12 nam 1995, ngay tai Vuong cung thanh đuong Thanh Phero, mot sinh vien đa lon tieng mang nhiec Giao hoang Gioan Phaolo II ve viec ong tiep cuu thu tuong Giulio Andreotti, nguoi bi Toa an quy ket la dinh liu sau sac đen gioi Mafia Y, va cho rang anh ta khong hieu tai sao mot nguoi nhu Andreotti lai đuoc cho phep xuat hien trong Toa thanh. Mot so y kien đa nhan đinh rang viec nay chung minh Giao hoi Cong giao Roma đa dinh liu đen gioi chinh tri gia. Ve phia minh, Vatican khong co binh luan gi ve vu viec tren.


= Ke hoach hoa gia đinh, pha thai va binh đang gioi =
Nhu đa đe cap, Giao hoang Gioan Phaolo II co lap truong bao ve cac quan điem truyen thong cua giao hoi Cong giao Roma ve the hien gioi tinh, thien huong tinh duc, cai chet em diu, kiem soat sinh san va pha thai. Nhieu nguoi chi trich Giao hoang van con giu quan điem bao thu ve viec khong cho nu gioi tham gia cac vi tri cao cap trong giao hoi.
Aisha Taylor đa nhan xet ve van đe nay nhu sau

Frank Zindler, mot tu tuong gia noi tieng theo chu nghia vo than đa đua ra nhung chi trich gay gat ve Giao hoang Gioan Phaolo II va giao hoi Cong giao Roma ve cac chinh sach kiem soat sinh san va so sanh Giao hoang voi Hitler:

Trong chuyen tong du tai Hoa Ky nam 1987, Giao hoang Gioan Phaolo II tro thanh tam điem chi trich du doi cua cac to chuc nu quyen. Trong mot cuoc bieu tinh xay ra tai California, mot phu nu đa gia dang lam mot ba me mang thai, tay cam ba con bup be va dai bang ghi dong chu "Tu cung cua toi, tai san cua Vatican."


= Quan điem bao thu ve đong tinh luyen ai =

Nhieu nha hoat đong xa hoi bao ve cho nhung nguoi đong tinh luyen ai đa chi trich Giao hoang vi ong giu quan điem chong lai đong tinh luyen ai cung nhu hon nhan đong gioi. Giao hoang đa tung phat bieu rang đong tinh luyen ai la mot su "roi loan" va trong tac pham Memory and Identity Gioan Phaolo II đa mieu ta cac gia đinh đong tinh la "y thuc he toi loi", nhung đieu nay đa gay phan no cho nhieu thanh vien trong cong đong nhung nguoi đong tinh va hoan tinh. Trong chuyen tong du tai Hoa Ky nam 1993, mot cuoc bieu tinh đa no ra nham phan đoi tu tuong ky thi đong tinh luyen ai cua Giao hoang. Nhung nguoi bieu tinh đa mo ta Gioan Phaolo II la "ke ki thi đong tinh luyen ai lon nhat qua đat", đong thoi len an Giao hoi Cong giao pham cac toi ve ki thi gioi tinh, ki thi nguoi đong tinh va lam dung quyen luc.
Trong mot nhan xet đang tren to The Advocate vao nam 2000 ve mot bai dien thuyet cua Gioan Phaolo II, Michelangeo Signorile đa binh pham:


= Ton giao va AIDS =

Giao hoang Gioan Phaolo II phan đoi quan điem cho rang nen dung bao cao su trong viec phong chong HIV ma chi nen su dung cac bien phap tuyen truyen giao duc ve tam quan trong cua mang song cung nhu viec sinh hoat tinh duc đieu đo va co y thuc. Đieu nay đa vap phai su chi trich kich liet tu gioi y khoa va nhung nha hoat đong xa hoi ve linh vuc benh AIDS, nhung nguoi nay cho rang quan điem cua Giao hoang se gay ra cai chet cho hang trieu nguoi va khien hang trieu nguoi mo coi vi benh AIDS. Nhung nguoi chi trich con cho rang cac gia đinh qua đong con la nguyen nhan cua viec thieu ke hoach hoa gia đinh va lam tang them su ngheo kho o cac nuoc the gioi thu ba cung nhu cac van nan khac, vi du nan tre em đuong pho o Nam Phi. Truoc cac chi trich nay, Co quan Cong giao ve Phat trien Hai ngoai (CAFOD - Catholic Agency for Overseas Development) đa xuat ban mot bai bao thua nhan chuyen quan he tinh duc trong nhieu truong hop la chang đang đung, va noi rang bat cu nhung bien phap nao giup nguoi dan co the giam thieu nguy co mang benh qua đuong tinh duc đeu đang đuoc su dung.


= Chuyen quyen đoc đoan =
Gioan Phaolo II bi chi trich la đa co gang tap trung quyen luc lai ve co quan trung uong o Vatican, trai nguoc voi mot so chinh sach phan quyen do Giao hoang Gioan XXIII chu xuong va can tro tien trinh dan chu hoa giao hoi. Viec nay mot phan the hien trong su thien kien cua Gioan Phaolo II trong viec bo nhiem cac Giam muc khi 232 Hong y va hon 3.300 Giam muc do Giao hoang bo nhiem phan nhieu co tu tuong bao thu gan giong nhu ong; va phan lon so Hong y trong 114 nguoi thuoc Mat nghi bau cu nen Bien Đuc XVI la do chinh Gioan Phaolo II bo nhiem. Ngoai ra, duoi tu cach ca nhan hay trong cac cuoc hoi nghi, cac chuc sac Giao hoi cung it co co hoi đuoc tranh bien hay chong đoi cac chinh sach cua Giao hoang va phe canh cua ong ta neu khong muon đung truoc nguy co mat chuc. Vi vay Gioan Phaolo II bi mot so y kien chi trich la đoc đoan, chuyen quyen.


= Cac chuong trinh xa hoi =


= Bi cao buoc la nguoi me tin di đoan =
Hoc gia Joseph L. Daleiden đa che trach Giao hoang con tin vao nhung tin đieu me tin di đoan ma ngay nay it ai con tin:


= Chi trich tu gioi Kito giao bao thu =
Trong khi nhung nguoi cap tien chi trich su bao thu cua Giao hoang, nhung tin đo Cong giao bao thu lai chi trich nhung bien phap cap tien cua Gioan Phaolo II. Mot trong nhung chi trich cua nhom bao thu co noi dung yeu cau Giao hoang phuc hoi Thanh le Cong đong Trent va huy bo cac cai cach thuc hien sau Cong đong Vaticano II ti nhu viec su dung cac ngon ngu ban đia thay the cho tieng La Tinh trong cac nghi thuc phung vu, phong trao Đai Ket, va cac nguyen ly ve tu do ton giao. Ong cung bi phe bao thu chi trich vi đa bo nhiem cac Giam muc co tu tuong tu do va lam ngo cho ho tuyen truyen cac tu tuong đoi moi, cap tien, nhung tu tuong nay tung bi giao hoang Pio X chi trich la "su tong hop cua moi tu tuong di giao". Nam 1988, Giao hoang Gioan Phaolo II tuyen bo Tong Giam muc theo tu tuong bao thu Marcel Lefebvre, nguoi sang lap Huynh đoan Thanh Pio X vao nam 1970, đa bi va tuyet thong tien ket vi đa tu y phong 4 Giam muc ma chua co su đong y cua Toa thanh, đong nghia voi hanh đong ly giao.
Khi Giao hoang cau nguyen voi cac tin đo Thien chua Giao trong Ngay The gioi Cau nguyen cho Hoa binh to chuc tai Assisi, Y vao nam 1986, su kien nay bi chi trich la gay nen an tuong rang thuyet ho lon va chu nghia trung lap ton giao đuoc cong khai thua nhan boi Toa thanh. Khi Ngay The gioi Cau nguyen cho Hoa binh tiep tuc đuoc to chuc vao nam 2002, su kien nay lai bi chi trich la lan lon voi cac yeu to the tuc va thoa hiep voi cac "ton giao gia tao". Viec Giao hoang hon cuon kinh Koran tai Damascus, Syria trong mot chuyen tong du ngay 6 thang 5 nam 2001 cung bi chi trich. Chu truong tu do ton giao cua Gioan Phaolo II cung bi mot so y kien chi trich, ti nhu trong khi cac Giam muc nhu Antonio de Castro Mayer ung ho hoa hop ton giao nhung mat khac cung phu nhan cac nguyen tac cua Cong đong Vaticano II ve tu do ton giao ma Giao hoang Pio IX đa chi trich trong tac pham Syllabus errorum’ nam 1864 va trong Cong đong Vaticano I.
Vi cac ly do tren, mot so gioi chuc Cong giao bao thu đa phan đoi viec Gioan Phaolo II đuoc phong chan phuoc.


 Ian Paisley  Nam 1988, khi Giao hoang Gioan Phaolo II đang dien thuyet truoc nghi vien chau Au thi nha lanh đao tuong lai cua Đang Dan chu Hop nhat Bac Ailen va la Chu tich Đai hoi đong Truong lao cua Giao hoi Truong lao Tu do Ulster, Ian Paisley, bat thinh linh het len: "Toi to cao ong la ke phan kito!" va gio cao bieu ngu ghi dong chu "Giao hoang Gioan Phaolo II KE PHAN KITO" ("Pope John Paul II ANTICHRIST"). Cuu thai tu Otto von Habsburg, nguoi đung đau gia toc Habsburg cua đe quoc Ao – Hung cu, voi vang giat bieu ngu nay xuong va cung voi cac nghi vien khac lat đat loi co Paisley ra khoi noi dien thuyet. Sau khi Paisley đuoc "tien" khoi hoi truong, Giao hoang tiep tuc bai dien thuyet cua minh.


Chu thich Lien ket ngoai Toa thanh Vatican
Cuoc đoi giao hoang Gioan Phaolo II, tu VNN
Cuoc đoi giao hoang Gioan Phaolo II, tu BBC Viet ngu
Thuat ngu Cong giao
Thi hai Giao hoang đuoc quan tai phong bich hoa