Lich Gregorius, hay lich Gregory, con goi la Tay lich, Cong lich, Duong lich, la lich đuoc su dung o hau het cac noi tren the gioi. No đuoc đat theo ten cua Giao hoang Gregorio XIII, ong đa gioi thieu lich nay vao thang 10 nam 1582.
Lich nay dung nam nhuan đe lam cho nam trung binh cua no dai 365,2425 ngay, xap xi voi nam nhiet đoi 365,2422 ngay đuoc xac đinh boi vong quay cua Trai Đat quanh Mat troi. Quy tac cho nam nhuan la:

Nam nao chinh xac chia het cho bon la nam nhuan, ngoai tru nhung nam chia het cho 100, nhung nhung nam chan tram nay se la nam nhuan neu chung chinh xac chia het cho 400. Vi du, nhung nam 1700, 1800 va 1900 khong phai la nam nhuan, con nhung nam 1600 va 2000 lai la nam nhuan.
Lich nay la mot ban sua đoi cua lich Julius va co hai khia canh khac biet. No đa rut ngan (lich) trung binh cua nam đi 0,0075 ngay đe ngan chan su troi dat cua lich đoi voi cac điem phan. Đe đoi pho voi su sai lech ke tu khi lich Julius đuoc sua, ngay lich moi đa đuoc nang len 10 ngay; Thu nam ngay 4 thang 10 nam 1582 đuoc theo sau la thu sau ngay 15 thang 10 nam 1582. Co su lien tuc trong chu ky cac ngay trong tuan va ky nguyen lich Anno Domini. Cuoc cai cach nay cung thay đoi chu ky am lich đuoc Giao hoi su dung đe tinh ngay cho Le Phuc sinh, khoi phuc no ve thoi gian trong nam nhu ban đau đuoc Giao hoi so khai cu hanh. Ky nguyen lich nay co ten the tuc thay the la "Ky nguyen chung".
Viec cai cach lich nay ban đau đa đuoc cac nuoc Cong giao o Chau Au va cac thuoc đia o nuoc ngoai cua ho ap dung. Trong ba the ky tiep theo, cac nuoc Tin lanh va Chinh thong giao phuong Đong cung chuyen sang cai ma ho goi la lich Cai tien, voi Hy Lap la quoc gia chau Au cuoi cung ap dung lich vao nam 1923. Đe chi đinh ro rang mot ngay trong giai đoan chuyen tiep (hoac trong cac van ban lich su), nien đai kep đoi khi đuoc su dung đe chi đinh ngay Kieu cu va Kieu moi (viet tat la OS va NS). Trong suot the ky 20, hau het cac nuoc khong phai phuong Tay cung ap dung lich, it nhat la cho cac muc đich dan su.


Mo ta Lich Gregorius la lich duong co 12 thang, moi thang 28-31 ngay. Mot nam Gregorius thong thuong bao gom 365 ngay, nhung trong mot so nam nhat đinh đuoc goi la nam nhuan co mot ngay nhuan đuoc them vao thang 2. Nam Gregorius đuoc xac đinh bang cac so nam lien tiep nhau. Ngay lich đuoc chi đinh đay đu theo nam (đuoc đanh so theo ky nguyen lich, trong truong hop nay la Anno Domini hoac Thoi đai chung), thang (đuoc xac đinh bang ten hoac so), va ngay trong thang (đuoc đanh so lien tuc bat đau tu 1). Mac du nam duong lich hien chay tu ngay 1 thang 1 đen ngay 31 thang 12, tai cac thoi điem truoc đo, cac con so cua nam dua tren mot điem bat đau khac trong lich (xem phan "đau nam" ben duoi).
Trong lich Julius, mot nam nhuan xay ra 4 nam mot lan va ngay nhuan đuoc them vao bang cach nhan đoi ngay 24 thang Hai. Cai cach lich Gregorius đa bo qua ba ngay nhuan trong moi 400 nam va giu nguyen ngay nhuan. Tuy nhien, no đa tro thanh thong le trong thoi ky hien đai đe đanh so ngay mot cach tuan tu khong co khoang cach, va ngay 29 thang 2 thuong đuoc coi la ngay nhuan. Truoc khi sua đoi Lich La Ma nam 1969, Giao hoi Cong giao La Ma đa tri hoan cac ngay le thang Hai sau ngay 23 mot ngay trong nhung nam nhuan; Cac thanh le đuoc cu hanh theo lich truoc đay van phan anh su cham tre nay.
Chu ky lich lap lai hoan toan sau moi 400 nam, tuong đuong voi 146.097 ngay. Trong so 400 nam nay, 303 la nam thong thuong 365 ngay va 97 nam la nam nhuan gom 366 ngay. Mot nam duong lich trung binh la 365+97/400 ngay = 365,2425 ngay, hoac 365 ngay, 5 gio, 49 phut va 12 giay.


Cai cach lich Gregorius Lich Gregorius la mot cuoc cai cach cua lich Julius. No đuoc chinh thuc hoa bang mot tong sac Inter gravissimas do Giao hoang Gregorio XIII thiet lap ngay 24 thang 2 nam 1582, sau đo lich đuoc đat ten theo vi giao hoang nay. Đong luc cho viec đieu chinh la đua ngay cu hanh Le Phuc sinh vao thoi điem trong nam ma le nay đuoc cu hanh boi Giao hoi so khai. Sai sot trong lich Julius (gia đinh rang co chinh xac 365,25 ngay trong mot nam) đa dan đen ngay điem phan theo lich troi đi so voi thuc te đuoc quan sat, va do đo mot loi đa đuoc đua vao tinh toan ngay cua le Phuc sinh. Mac du mot khuyen nghi cua Cong đong Nicaea đau tien vao nam 325 quy đinh rang tat ca cac Ki to huu nen to chuc Le Phuc sinh vao cung mot ngay, nhung phai mat gan 5 the ky truoc khi hau nhu tat ca cac Ki to huu đat đuoc muc tieu đo bang cach ap dung cac quy tac cua Giao hoi Alexandria (xem Le Phuc sinh đe biet cac van đe phat sinh).


= Boi canh =
Vi ngay le Phuc sinh dua tren tinh toan cua ngay xuan phan (ban cau bac), Giao hoi Cong giao coi la khong the chap nhan đuoc su khac biet ngay cang tang giua ngay chinh tac cua điem phan va thuc te đuoc quan sat. Le Phuc sinh đuoc to chuc vao Chu nhat sau ngay trang tron cua Giao hoi vao hoac sau ngay 21 thang 3, đuoc coi la gan đung voi ngay phan thang 3. Cac hoc gia chau Au đa biet ro ve su troi dat lich tu đau thoi ky trung co.
Beđa, viet vao the ky 8, cho thay rang sai so tich luy trong thoi gian ong song la hon ba ngay. Roger Bacon trong khoang nam 1200 uoc tinh chenh lech la bay hoac tam ngay. Dante, viet c. 1300, nhan thuc đuoc su can thiet cua mot cuoc cai cach lich. No luc đau tien đe tien toi mot cuoc cai cach nhu vay đuoc Giao hoang Sixtus IV thuc hien, nguoi vao nam 1475 đa moi Regiomontanus đen Vatican cho muc đich nay. Tuy nhien, du an đa bi gian đoan boi cai chet cua Regiomontanus ngay sau khi ong đen Rome. Su gia tang kien thuc thien van va đo chinh xac cua cac quan sat vao cuoi the ky 15 khien van đe nay tro nen cap bach hon. Nhieu an pham trong nhung thap ky tiep theo đa keu goi cai cach lich, trong so đo co hai bai bao do Đai hoc Salamanca gui toi Vatican vao nam 1515 va 1578, nhung du an đa khong đuoc tiep tuc cho đen nhung nam 1540, va chi đuoc thuc hien duoi thoi Giao hoang Gregorio XIII (r. 1572–1585).


= Chuan bi =
Nam 1545, Hoi đong Trent uy quyen cho Giao hoang Phaolo III cai cach lich, yeu cau ngay xuan phan phai đuoc khoi phuc lai thanh ngay ma no đa to chuc vao thoi điem cua Cong đong Nicaea lan thu nhat vao nam 325 va yeu cau mot su thay đoi lich đuoc đuoc thiet ke đe ngan chan su chenh lech ngay trong tuong lai. Đieu nay se cho phep len lich chinh xac va nhat quan hon cho le Phuc sinh.
Nam 1577, mot Ban tong hop đuoc gui đen cac nha toan hoc chuyen nghiep ben ngoai uy ban cai cach đe lay y kien. Mot so chuyen gia, bao gom Giambattista Benedetti va Giuseppe Moleto, tin rang Le Phuc sinh nen đuoc tinh toan tu chuyen đong thuc cua Mat Troi va Mat Trang, thay vi su dung phuong phap bang, nhung nhung khuyen nghi nay đa khong đuoc chap nhan. Cai cach đuoc thong qua la su sua đoi đe xuat cua bac si nguoi Calabria Aloysius Lilius (hay Lilio).
Đe xuat cua Lilius bao gom viec giam so nam nhuan trong bon the ky tu 100 xuong 97, bang cach bien ba trong so bon nam trung binh la pho bien thay vi nam nhuan. Ong cung đua ra mot ke hoach thuc te va nguyen ban đe đieu chinh thoi gian dien ra cua Mat trang khi tinh toan ngay Le Phuc sinh hang nam, giai quyet mot tro ngai lau đoi đoi voi viec cai cach lich.
Bang bieu thoi co cung cap kinh đo trung binh cua Mat troi. Nha toan hoc nguoi Đuc Christopher Clavius, kien truc su cua lich Gregorius, luu y rang cac bang thong nhat khong thong nhat ve thoi điem Mat troi đi qua điem phan cuc cung nhu ve đo dai cua nam nhiet đoi trung binh. Tycho Brahe cung nhan thay su khac biet nay. Quy tac nam nhuan Gregorius (97 nam nhuan trong 400 nam) do Petrus Pitatus cua Verona đua ra vao nam 1560. Ong luu y rang no phu hop voi nam nhiet đoi cua bang Alfonsine va voi nam nhiet đoi trung binh cua Copernicus (De Revolutionutionibus) va Erasmus Reinhold (bang Prutenic). Ba nam nhiet đoi trung binh trong cac phep tinh theo gioi tinh cua nguoi Babylon la thoi gian vuot qua 365 ngay (theo cach chung se đuoc trich xuat tu bang kinh đo trung binh) la 0; 14,33,9,57 (Alfonsine), 0; 14,33,11, 12 (Copernicus) va 0; 14,33,9,24 (Reinhold). Trong ky hieu thap phan, chung tuong ung bang 0,24254606, 0,24255185 va 0,24254352. Tat ca cac gia tri đeu giong nhau đen hai chu so thap phan (0;14,33, bang 0,2425 thap phan) va đay cung la đo dai trung binh cua nam Gregorius. Vi vay, giai phap cua Pitatus se đuoc cac nha thien van hoc khen ngoi.
Đe xuat cua Lilius co hai thanh phan. Đau tien, ong đe xuat đieu chinh đo dai cua nam. Nam chi tuyen trung binh dai 365,24219 ngay. Mot gia tri thuong đuoc su dung vao thoi cua Lilius, tu cac bang Alfonsine, la 365,2425463 ngay. Vi đo dai trung binh cua mot nam Julius la 365,25 ngay, nen nam Julius dai hon gan 11 phut so voi nam chi tuyen trung binh. Su khac biet dan đen su chenh lech khoang ba ngay sau moi 400 nam. Đe xuat cua Lilius dan đen mot nam trung binh la 365,2425 ngay. Vao thoi điem Gregorius cai to, đa co 10 ngay troi qua ke tu Hoi đong Nicaea, dan đen điem xuan phan roi vao ngay 10 hoac 11 thang 3 thay vi ngay co đinh theo giao hoi la ngay 21 thang 3, va neu khong đuoc sua đoi thi no se troi đi xa hon. Lilius đe xuat rang su troi dat 10 ngay nen đuoc đieu chinh bang cach xoa ngay nhuan Julius tren moi lan trong so muoi lan xuat hien cua no trong khoang thoi gian bon muoi nam, do đo tao đieu kien cho điem phan quay tro lai dan dan vao ngay 21 thang 3.
Tac pham cua Lilius đa đuoc Christopher Clavius mo rong trong mot tap 800 trang đuoc lap luan chat che. Sau đo ong bao ve cong viec cua minh va cua Lilius truoc nhung loi giem pha. Y kien cua Clavius la su đieu chinh nen dien ra trong mot đong thai, va chinh loi khuyen nay đa thuyet phuc đuoc Gregorio.
Thanh phan thu hai bao gom mot uoc tinh se cung cap mot lich chinh xac nhung đon gian, dua tren quy tac. Cong thuc cua Lilius la mot hieu chinh trong 10 ngay đe hoan nguyen su troi dat ke tu Hoi đong Nicaea, va viec ap đat mot ngay nhuan chi trong 97 nam vao 400 thay vi 1 nam trong 4. Quy tac đuoc đe xuat la cac nam chia het cho 100 se chi la nam nhuan neu chung cung chia het cho 400.
Chu ky 19 nam đuoc su dung cho am lich cung đuoc sua lai mot ngay sau moi 300 hoac 400 nam (8 lan trong 2500 nam) cung voi viec sua chua cho nhung nam khong con la nam nhuan (tuc la 1700, 1800, 1900, 2100, v.v. Tren thuc te, mot phuong phap moi đe tinh toan ngay Le Phuc sinh đa đuoc gioi thieu.
Khi lich moi đuoc đua vao su dung, loi tich luy trong 13 the ky ke tu Hoi đong Nicaea đa đuoc sua chua bang cach xoa đi 10 ngay. Ngay đau tien cua lich Julius la thu Nam, ngay 4 thang 10 nam 1582 đuoc theo sau boi ngay đau tien cua lich Gregory, thu sau, ngay 15 thang 10 nam 1582 (chu ky cac ngay trong tuan khong bi anh huong).


 Lich Gregorius in lan đau tien  Mot thang sau khi ra quyet đinh cai to, giao hoang (voi ban tom tat la ngay 3 thang 4 nam 1582) đa trao cho mot Antoni Lilio quyen đoc quyen xuat ban lich trong thoi han muoi nam. Lunario Novo secondo la nuova riforma low đuoc in boi Vincenzo Accolti, mot trong nhung cuon lich đau tien đuoc in o Rome sau cuoc cai cach, ghi chu o cuoi rang no đa đuoc ky voi su uy quyen cua Giao hoang va Lilio (Con licentia delli Superiori... et permissu Ant (onii) Lilij). Ban tom tat cua Giao hoang bi thu hoi vao ngay 20 thang 9 nam 1582, vi Antonio Lilio to ra khong the đap ung kip nhu cau ve cac ban sao.


= Ap dung =
Mac du cai cach cua Gregorio đa đuoc ban hanh theo nhung hinh thuc trang trong nhat danh cho Giao hoi, tong sac cua ong khong co tham quyen ngoai Giao hoi Cong giao va Lanh đia Giao hoang. Nhung thay đoi ma ong đe xuat la nhung thay đoi đoi voi lich dan su ma ong khong co tham quyen. Ho yeu cau cac co quan dan su o moi quoc gia phai thong qua đe co hieu luc phap ly.
Tong sac Inter gravissimas đa tro thanh luat cua Giao hoi Cong giao vao nam 1582, nhung no khong đuoc cac Giao hoi Tin lanh, Giao hoi Chinh thong giao Đong phuong, Giao hoi Chinh thong giao co Đong phuong va mot so giao hoi khac cong nhan. Do đo, nhung ngay ma Le Phuc sinh va cac ngay le lien quan đuoc cu hanh boi cac Giao hoi Co đoc khac nhau la khac nhau.
Vao ngay 29 thang 9 nam 1582, Philip II cua Tay Ban Nha ra lenh thay đoi tu lich Julius sang lich Gregorius. Đieu nay anh huong phan lon đen Chau Au theo Cong giao La Ma, vi luc đo Philip la nguoi cai tri Tay Ban Nha va Bo Đao Nha cung nhu phan lon nuoc Y. Tai cac vung lanh tho nay, cung nhu trong Khoi thinh vuong chung Ba Lan-Litva  (do Anna Jagiellonka cai tri) va o Lanh đia Giao hoang, lich moi đuoc thuc hien vao ngay do tong sac tren chi đinh, voi Thu Nam Julius, ngay 4 thang 10 nam 1582, tiep theo la Thu Sau Gregorius, ngay 15 thang 10 nam 1582. Cac thuoc đia cua Tay Ban Nha va Bo Đao Nha đa theo sau tren thuc te mot chut vi su cham tre trong lien lac.
Nhieu quoc gia theo Khang Cach ban đau phan đoi viec ap dung mot su đoi moi lich cua Cong giao; mot so nguoi theo Khang Cach lo so lich moi la mot phan cua am muu đua ho tro lai voi dong Cong giao. Vi du, nguoi Anh khong dam ap dung he thong lich cua Cong giao mot cach ro rang: Phu luc ve Lich cua ho (Phong cach moi) Đao luat nam 1750 đa thiet lap mot phep tinh cho ngay Le Phuc sinh đat đuoc ket qua tuong tu nhu cac quy tac cua Gregorio, ma khong thuc su nhac đen ong.
Anh va Đe quoc Anh (bao gom ca phan phia đong cua vung ngay nay la Hoa Ky) đa thong qua lich Gregorius vao nam 1752. Thuy Đien cung ap dung lich nay vao nam 1753.
Truoc nam 1917, Tho Nhi Ky su dung am lich Hoi giao voi thoi đai Hegira cho cac muc đich chung va lich Julius cho cac muc đich tai chinh. Ngay bat đau nam tai chinh cuoi cung đuoc an đinh vao ngay 1 thang 3 va so nam gan tuong đuong voi nam Hegira (xem lich Rumi). Vi nam mat troi dai hon nam am lich, đieu nay ban đau dan đen viec su dung "nam thoat" thuong xuyen khi con so cua nam tai chinh se tang vot. Tu ngay 1 thang 3 nam 1917, nam tai chinh tro thanh nam theo lich Gregorius thay vi theo lich Julius. Vao ngay 1 thang 1 nam 1926, viec su dung lich Gregorius đa đuoc mo rong đe bao gom viec su dung cho cac muc đich chung va so cua nam tro nen giong nhu o hau het cac quoc gia khac.


= Ap dung theo quoc gia =


Su khac biet giua ngay lich Gregorius va lich Julius Phan nay luon đat ngay nhuan vao ngay 29 thang 2 mac du no luon đuoc lay bang cach nhan đoi hai ngay 24 thang 2 (bissextum (hai lan thu sau) cho đen cuoi thoi Trung co. Lich Gregorius đuoc gia lap cho cac moc ngay truoc 1582, va su khac biet giua Gregorius va ngay lich Julius tang ba ngay moi bon the ky (đa bao gom tat ca cac pham vi ngay).
Phuong trinh sau đay cho biet so ngay (thuc te la ngay) ma lich Gregorius đi truoc lich Julius, đuoc goi la su khac biet the tuc giua hai lich. Mot su khac biet gia tri am co nghia la lich Julius đi truoc lich Gregorius.

  
    
      
        D
        =
        
          ⌊
          
            Y
            
              /
            
            100
          
          ⌋
        
        −
        
          ⌊
          
            Y
            
              /
            
            400
          
          ⌋
        
        −
        2
      
    
    {\displaystyle D=\left\lfloor {Y/100}\right\rfloor -\left\lfloor {Y/400}\right\rfloor -2}
  

voi 
  
    
      
        D
      
    
    {\displaystyle D}
  
 la su khac biet the tuc va 
  
    
      
        Y
      
    
    {\displaystyle Y}
  
 la nam su dung cach đanh so nam thien van, tuc la su dung (nam truoc CN) − 1 cho cac nam truoc Cong nguyen.
  
    
      
        
          ⌊
          
            x
          
          ⌋
        
      
    
    {\displaystyle \left\lfloor {x}\right\rfloor }
  
 co nghia la neu ket qua cua phep chia khong phai la so nguyen thi no đuoc lam tron xuong so nguyen gan nhat. Do đo trong nhung nam 1900, 1900/400 = 4, trong khi −500s, −500/400 = −2.
Quy tac chung, trong nhung nam la nam nhuan trong lich Julius nhung khong phai la lich Gregorius, la:
Tinh đen ngay 28 thang 2 trong lich đang đuoc chuyen đoi from them mot ngay it hoac tru mot ngay nhieu hon gia tri tinh toan. Cho thang Hai so ngay thich hop đe chuyen đoi sang lich. Khi tru ngay đe tinh Gregorius tuong đuong voi ngay 29 thang 2 (Julius), thi ngay 29 thang 2 bo khong đem. Do đo, neu gia tri đuoc tinh toan la −4 thi tuong đuong voi Gregorius cua ngay nay la ngay 24 thang Hai.


Ngay đau nam Nam đuoc su dung trong cac ngay trong thoi Cong hoa La Ma va Đe che La Ma la nam lanh su, bat đau vao ngay cac quan lanh su lan đau tien nham chuc — co the la ngay 1 thang 5 truoc nam 222 truoc Cong nguyen, ngay 15 thang 3 tu nam 222 truoc Cong nguyen va ngay 1 thang 1 tu nam 153 truoc Cong nguyen. Lich Julius, bat đau tu nam 45 truoc Cong nguyen, tiep tuc su dung ngay 1 thang 1 la ngay đau tien cua nam moi. Mac du nam đuoc su dung cho ngay thay đoi, nam dan su luon hien thi cac thang cua no theo thu tu tu thang 1 đen thang 12 tu thoi Cong hoa La Ma cho đen nay.
Trong thoi Trung co, duoi anh huong cua Giao hoi Cong giao, nhieu quoc gia Tay Au đa chuyen đau nam sang mot trong nhung le hoi quan trong cua Co đoc giao — 25 thang 12 (đuoc cho la Le giang sinh cua Gie-su), 25 thang 3 (Truyen tin), hoac Le Phuc sinh (Phap), trong khi Đe che Byzantine bat đau thanh nien vao ngay 1 thang 9 va Nga lam nhu vay vao ngay 1 thang 3 cho đen nam 1492 khi nam moi đuoc chuyen sang ngay 1 thang 9.
Theo cach su dung pho bien, ngay 1 thang 1 đuoc coi la Ngay đau nam moi va đuoc to chuc nhu vay, nhung tu the ky 12 cho đen nam 1751, nam hop phap o Anh bat đau vao ngay 25 thang 3 (Ngay Phu nu). Vi vay, vi du, ho so cua Nghi vien liet ke vu hanh quyet Charles I vao ngay 30 thang 1 nhu xay ra vao nam 1648 (vi nam đo khong ket thuc cho đen ngay 24 thang 3), mac du cac su sach sau đo đieu chinh thoi điem bat đau nam thanh ngay 1 thang 1 va ghi lai vu hanh quyet xay ra vao nam 1649.
Hau het cac nuoc Tay Au đa thay đoi ngay bat đau cua nam thanh ngay 1 thang 1 truoc khi ho ap dung lich Gregorius. Vi du, Scotland đa thay đoi ngay bat đau cua Nam moi Scotland thanh ngay 1 thang 1 nam 1600 (đieu nay co nghia la nam 1599 la mot nam ngan ngui). Anh, Ireland va cac thuoc đia cua Anh đa thay đoi ngay bat đau cua nam thanh ngay 1 thang 1 nam 1752 (vi vay nam 1751 la mot nam ngan chi co 282 ngay) mac du o Anh, ngay bat đau cua nam tinh thue van la ngay 25 thang 3 (OS), ngay 5 thang 4 (NS) cho đen nam 1800, khi no chuyen sang ngay 6 thang 4. Sau đo vao nam 1752 vao thang 9, lich Gregorius đa đuoc gioi thieu tren khap nuoc Anh va cac thuoc đia cua Anh. Hai cai cach nay đuoc thuc hien boi Đao luat Lich (kieu moi) nam 1750.
O mot so quoc gia, mot nghi đinh hoac luat chinh thuc quy đinh rang ngay bat đau cua nam phai la ngay 1 thang Gieng. Đoi voi nhung quoc gia nhu vay, mot nam cu the khi ngay 1 thang Gieng tro thanh tieu chuan co the đuoc xac đinh. O cac quoc gia khac, phong tuc tap quan khac nhau, va thoi điem đau nam di chuyen qua lai do thoi trang va anh huong tu cac quoc gia khac quyet đinh nhieu phong tuc khac nhau.
Ca tong sac cua Giao hoang va cac giao luat đinh kem cua no đeu khong an đinh ngay nhu vay mot cach ro rang, mac du no đuoc ngu y boi hai bang ngay cua cac thanh, mot bang đuoc dan nhan 1582 ket thuc vao ngay 31 thang 12 va bang khac cho bat ky nam nao bat đau vao ngay 1 thang Gieng. No cung chi đinh thoi gian cua no lien quan đen ngay 1 thang 1, trai nguoc voi lich Julius, no chi đinh no lien quan đen ngay 22 thang 3. Ngay cu bat nguon tu he thong tieng Hy Lap: Supputatio Romana truoc đo đa chi đinh no lien quan đen ngay 1 thang Gieng.


Lich Gregorius tren the gioi Vi su thong tin cham tre va vi ly do ton giao, nhieu nuoc khong ap dung lich Gregorius ngay sau đo. Nuoc Anh (va Hoa Ky luc con la thuoc đia cua Anh) mai đen 1752 moi theo lich nay, va khi đo phai bo bot 11 ngay trong lich (do đo George Washington sinh ngay 11 thang 2 nam 1732, nhung Hoa Ky an mung sinh nhat cua ong vao ngay 22 thang 2). Nga chi theo lich nay sau nam 1917, do đo Cach mang thang Muoi Nga dien ra vao thang 11 duong lich. Mot so nha tho Chinh thong giao (vi du nhu o Nga, Serbia va Georgia) tiep tuc to chuc le hoi ton giao theo lich Julius. Le Giang sinh cua ho (ngay 25 thang 12) hien tai vao ngay 7 thang 1 (lich Gregorius). Tat ca cac nha tho Chinh thong đeu tinh le Phuc sinh va cac le hoi di chuyen khac theo đau xuan lich Julius va theo trang tron; le hoi do đo chi trung hop thinh thoang voi ngay le Phuc sinh cua cac hoi thanh phuong Tay; thuong la mot, bon hoac nam tuan sau đo o phuong Tay.
Tai Viet Nam, Tay lich đuoc ap dung o cac cong so khi nguoi Phap ep trieu đinh Hue nhan nen bao ho vao cuoi the ky 19. Tuy nhien lich Hiep ky van đuoc nha Nguyen duy tri song hanh. Lich Gregorius chinh thuc đuoc dung ke tu nam 1946 tro đi.


Xem them Nam 0


Chu thich Tham khao Lien ket ngoai Am lich, duong lich, nam nhuan tren Vietsciences (tieng Viet)
Inter gravissimas Luu tru ngay 23 thang 8 nam 2000 tai Wayback Machine (tieng Latinh) (tieng Phap)
Inter gravissimas (tieng Latinh) (tieng Phap) (tieng Anh)