Thanh Osaka (大坂城 (Đai Phan thanh), Osaka-jo) la mot toa thanh Nhat Ban, toa lac o khu Chuo-ku, thanh pho Osaka, tinh Osaka, Nhat Ban. Ten goi nguyen ban cua no la Ozaka-jo, no la mot trong nhung thanh noi tieng nhat nuoc Nhat, va đong mot vai tro quan trong trong viec thong nhat Nhat Ban vao cuoi the ky 16 trong thoi đai Azuchi-Momoyama. Thanh Osaka nam tren khu đat chi rong mot km vuong. No đuoc xay tren hai be đa cao tua vao hai vach tuong đa dung đung, bao quanh boi hai con hao. Kien truc toa thanh trung tam co 5 tang o phia ngoai va 8 tang o phia trong, va đuoc xay tren mot tang đa cao đe bao ve nguoi trong thanh chong lai nhung ke tan cong dung kiem.
Nen thanh, co dien tich khoang 60.000 m² gom 13 cong trinh kien truc đa đuoc chinh phu Nhat Ban xep vao loai Di san Van hoa quan trong, bao gom đen Toyokuni, đuoc xay danh cho Toyotomi Hideyoshi.
Thanh đuoc Toyotomi Hideyoshi xay dung lam đai ban doanh va can cu chinh cua minh. Sau đo, khi Tokugawa Ieyasu len lam Shogun, ong đa chon đay lam mot can cu cua minh đe kiem soat vung Tay Nhat Ban.
Thanh đuoc mo cua cho cong chung, va co the đen de dang tu ga Osakajokoen tren tuyen Osaka Loop Line. Đay la mot đia điem đuoc nhieu nguoi ua thich vao mua le hoi, đac biet la mua hoa anh đao no, khi khu vuc quanh thanh đay nhung nguoi ban hang an dao va nhung nguoi đanh trong taiko. Khu vuc thanh noi Osaka-jo cung nam trong nen cua toa thanh.


Lich su 1583: Toyotomi Hideyoshi bat đau xay dung tren nen chua Ishiyama Hongan-ji cua cac nha su-chien binh Ikko-ikki. Ban thiet ke dua chu yeu tren hinh mau Thanh Azuchi, thu phu cua Oda Nobunaga. Toyotomi muon xay dung mot toa thanh goi ra đuong net toa thanh cua Oda, nhung vuot troi no ve moi mat: theo ke hoach no se bao gom mot toa thap chinh gom nam tang, voi ba tang ham, mat thap dat vang la đe gay an tuong voi quan khach.
1585: Thap canh o ben trong hoan thanh, Toyotomi tiep tuc mo rong toa thanh, khien no tro thanh mot cong trinh phong thu đang gom voi nhung ke tan cong.
1598: Viec xay dung hoan tat. Hideyoshi qua đoi. Thanh Osaka đuoc truyen lai cho con trai cua ong, Toyotomi Hideyori.
1600: Tokugawa Ieyasu đanh bai quan đoi cua Hideyori trong tran Sekigahara, va thiet lap che đo Mac phu cua minh o Edo.
1614: Tokugawa tan cong Hideyori vao mua đong, bat đau Cuoc vay ham Osaka. Mac du quan cua Toyotomi chi bang nua quan so cua Tokugawa, nhung ho đa đanh bat đuoc 200.000 linh cua Tokugawa va bao ve đuoc vong thanh phia ngoai cua toa thanh. Tuy nhien, Tokugawa tim cach khoa tay Toyotomi lai bang cach lap cac con hao bao ve toa thanh, lam cho no mat đi kha nang phong thu cua minh.
1615: Trong mua he, Hideyori bat đau cho đao lai con hao. Tokugawa tuc gian lai đem quan đen Thanh Osaka, va đanh bai quan cua Toyotomi co thu o trong vong thanh phia vao ngay 4 thang 6. Osaka-jo roi vao tay Tokugawa, gia toc Toyotomi diet vong.
1620: Nguoi thua ke ngai vi shogun moi, Tokugawa Hidetada, cho tai xay dung va tai vu trang toa thanh Osaka. Ong xay moi toa thap chinh cao, gom 5 tang ngoai va 8 tang ben trong, va giao nhiem vu xay dung cac buc tuong thanh moi cho nhieu gia toc samurai rieng biet. Tuong thanh xay dung vao nhung nam 1620 van con đung vung cho đen ngay nay, đuoc xay bang nhung khoi đa granite xep khop chat vao nhau ma khong can dung đen mot loai vua nao đe lien ket. Rat nhieu tang đa đuoc mang đen tu mo đa o bien kin Seto, va đuoc khac gia huy cua nhieu gia toc tham gia xay dung tuong thanh.
1665: Toa thap chinh bi set đanh chay.

1843: Sau nhieu thap ky bi sao nhang, toa thanh đuoc Mac phu quyen gop tien tu nhan dan quanh vung tu sua, xay lai mot vai thap canh.
1868: Phan lon toa thanh bi đot chay trong nhung cuoc giao tranh lien quan đen cuoc Minh Tri Duy tan. Duoi chinh phu Minh Tri, Thanh Osaka bi bien thanh doanh trai cho quan đoi Nhat Ban đang nhanh chong mo rong quy mo theo hinh mau phuong Tay.
1928: Toa thap chinh đuoc khoi phuc lai sau khi thi truong Osaka ket thuc mot đot gay quy rat thanh cong.
1945: Cac đot nem bom vao Osaka pha huy toa thap chinh von đa đuoc xay dung lai.
1995: Chinh quyen Osaka phe chuan mot ke hoach trung tu khac, voi muc đich khoi phuc lai ve trang le cua no vao thoi đai Edo.
1997: Viec trung tu hoan thanh. Thanh la mot phien ban bang be tong đuoc xay dung lai (co ca thang may); phan noi that khong he mang dang dap mot toa thanh Nhat Ban.


Chu thich Lien ket ngoai Tranh ve Thanh Osaka
anh chup tu ve tinh Thanh Osaka va vung phu can Luu tru ngay 9 thang 8 nam 2008 tai Wayback Machine
anh ve tinh Thanh Osaka cua Google
Castle&Bukeyashiki Samurai Resdence Luu tru ngay 16 thang 12 nam 2007 tai Wayback Machine