kaengreg/wikifacts-bench huggingface dataset:
Phung Thi Le Ly (Le Ly Hayslip 19 thang 12 nam 1949 -), la nha van My noi tieng voi hai tac pham: When Heaven and Earth Changed Places (Khi Đat Troi đao lon) va Child of War, Woman of Peace (Đua tre thoi chien, nguoi phu nu thoi binh). Ba la nguoi sang lap to chuc phi chinh phu hoat đong nhan đao Đong Tay Hoi Ngo (East meets West Foundation) va Lang Toan Cau (Global Village Foundation).


Tieu su Phung Thi Le Ly sinh nam 1949 tai thon Binh Ky, Hoa Phong, Hoa Vang, tinh Quang Nam (nay thuoc thanh pho Đa Nang). Vao luc 15 tuoi, ba theo me vao Sai Gon, noi ba va me lam viec cho mot gia đinh giau co nhung cong viec nay ket thuc sau khi ba bi phat giac mang thai voi ong chu nha. Ba cung me quay tro lai mien Trung va đen Đa Nang, khi đo ba đuoc 16 tuoi. Ba lam viec phu giup me va nuoi con nho bang cach ban cho troi, giao thuoc phien va ca viec lam gai mai dam.
Co mot thoi ba lam ho ta cho mot benh vien o Đa Nang va bat đau hen ho voi linh My. Nam 1969, ba lap gia đinh voi mot ky su nguoi My. Nam 1970, ba theo chong sang My đinh cu. Nam 1973, khi chong mat, ba lap gia đinh voi nguoi thu hai co hai nguoi con. Nguoi chong thu nhi cua ba do ap luc hon nhan va san chan tam ly sau chien tranh, đa tu sat nam 1982 khi hai nguoi đang lam thu tuc ly di.
Nam 1986, ba ve tham que huong Viet Nam lan đau tien theo chinh sach mo cua cua chinh phu Viet Nam .
Nam 1987, ba ban het tai san va sang lap to chuc phi chinh phu "Đong Tay hoi ngo" nham giup đo xay dung Viet Nam sau chien tranh. Đen nam 1999, khi to chuc nay vung manh roi thi ba chuyen dan cho nguoi khac đe nam 2000, ba sang lap to chuc "Lang Toan Cau" nham bao ton nhung gia tri van hoa dan toc va ho tro nguoi ngheo Viet Nam trong linh vuc giao duc, day nghe va phat trien cong đong .
Trong thoi gian tu nam 1965 - 1970, khi cuoc chien tai Viet Nam lan rong va len cao đo, ba la nguoi chung kien noi đau thuong mat mat cua nguoi dan Viet o Nam vi tuyen 17. Va chinh ban than ba cung la nan nhan cua cuoc chien nay. Chinh noi đau thuong nay la nguon cam hung sang tac đe ba viet nen hai quyen sach noi tieng: "Khi Đat Troi đao lon" (1989) va "Đua tre thoi chien, nguoi phu nu thoi binh" (1993). Cuon truyen Khi Đat Troi đao lon đuoc xep vao loai best seller (ban chay nhat theo xep hang cua The New York Times), dich ra 17 ngon ngu va đa đuoc đao dien Oliver Stone dung thanh phim Troi va Đat nam 1993. Ba cung đam trach mot vai dien phu (vai chu tiem nu trang) va viet 2 nhac pham dung trong phim Troi va Đat nay .


Tham khao Lien ket ngoai Trang chu Lang Toan Cau - Global Village Foundation
Phung Le Ly Hayslip: Chua co bang tieu hoc, viet sach "best-seller", SGGP 12/03/2009
Old Wounds, Sandiego Reader 25/8/2005
Tokyo monogatari (東京物語, Toukyou monogatari) (Truyen ke Tokyo) la mot bo phim Nhat Ban cua đao dien Ozu Yasujiro cong chieu lan đau nam 1953. Bo phim noi ve cau chuyen cua mot cap vo chong gia len Tokyo tham cac con đe roi phat hien ra rang ho khong the danh nhieu thoi gian quan tam toi hai nguoi. Tokyo monogatari co su tham gia cua hau het cac dien vien quen thuoc trong phim Ozu nhu Ryu Chishu, Higashiyama Chieko hay Hara Setsuko. Bo phim đuoc coi la mot trong nhung tac pham xuat sac nhat cua đao dien Yasujiro Ozu noi rieng va đien anh the gioi noi chung.


Noi dung Phim noi ve chuyen đi tham Tokyo cua mot cap vo chong o vao cai tuoi gan đat xa troi. Y đinh ban đau cua ong ba la tham gia đinh cua con trai ca, nguoi lam ca nha tu hao vi lam nghe bac si, cung con gai, mot chu tiem lam đau, ca hai đeu đa lap gia đinh va song kha on đinh. Tuy nhien cap vo chong gia nhanh chong nhan ra rang cuoc vieng tham cua ho chi khien con chau kho chiu con anh con trai ca hoa ra chi la mot bac si khu pho binh thuong. Lay ly do ban biu cham soc khach hang va benh nhan, con trai ca va con gai ong ba quyet đinh đay bo me toi khu suoi nuoc nong Atami, noi ong ba nhanh chong phai quay ve Tokyo vi khong chiu noi su on ao cua nha nghi. Nguoi duy nhat đoi xu chan thanh va tinh cam voi hai vo chong o Tokyo hoa ra lai la vo goa cua con trai thu ong ba, nguoi đa qua đoi trong Chien tranh the gioi thu hai.


Dien vien Ryu Chishu vai nguoi cha Hirayama Shukishi
Higashiyama Chieko vai nguoi me Hirayama Tomi
Hara Setsuko vai nguoi con dau Noriko
Sugimura Haruko vai chi hai Shige
Yamamura So vai con trai ca Koichi
Miyake Kuniko vai Fumiko, vo cua Koichi
Kagawa Kyoko vai con gai ut Kyoko


Nhan xet Tokyo monogatari nam trong bo ba phim ve gia đinh cua đao dien Ozu la Banshun (晩春, Xuan muon), Tokyo monogatari va Bakushu (麦秋, He som). Ca ba đeu noi ve đe tai quan he trong gia đinh giua bo me voi con cai, giua cac anh chi em va giua vo voi chong. Dan dien vien cua ca ba bo phim hau nhu khong thay đoi voi nhung dien vien đuoc yeu thich cua đao dien nhu Ryu Chishu, Hara Setsuko hay Sugimura Haruko. Tokyo monogatari co cot truyen binh di va co nhip đo cham rai theo đung phong cach cua Ozu. Trong phim đao dien hau nhu chi su dung cac goc quay tinh va co đo cao trung binh, mot goc may đac trung cua Ozu, thoai cua phim cung gian di, đoi thuong va khong bao gio bi cat ngang giua chung. Tuy co phong cach quay va noi dung gian di nhung Tokyo monogatari van mang y nghia rat sau sac, theo Roger Ebert thi du đa ra đoi hon nua the ky nhung nhung suy nghi trong Tokyo monogatari van luon chan thuc đoi voi quan he gia đinh hien đai..
Trong cuoc bau chon cua tap chi Sight and Sound, Tokyo monogatari đa hai lan đung trong danh sach 10 phim hay nhat moi thoi đai (thu 3 nam 1992 va thu 5 nam 2002, tap chi Time cung đua phim vao danh sach All-TIME 100 Movies. Rat nhieu nha phe binh đien anh cung xep phim trong nhom nhung phim hay nhat moi thoi đai.


Tham khao Lien ket ngoai Tokyo Story tren Internet Movie Database
Tokyo Story tai AllMovie
Hon Phu Tu la hon đao gom hai khoi đa dinh lien nhau đung tren mot be đa co chieu cao 5m so voi mat bien. Trong đo hon Phu co chieu cao khoang 33,6m va hon Tu cao khoang 30m. Đo la hai tru đa cao nghieng nghieng cung mot chieu tuong trung cho hinh hai cha con quan quyt ben nhau trong ra bien ca. Hon Phu Tu nam tren eo bien Khu du lich Chua Hang, thuoc xa Binh An, huyen Kien Luong, tinh Kien Giang, đuoc xem la bieu tuong cho canh đep Kien Giang, va đuoc cong nhan la danh lam thang canh quoc gia vao nam 1989.


Truyen thuyet Hon Phu Tu Theo truyen thuyet, xua kia o vung bien nay co con thuong luong rat hung du va đoc ac, hay đanh đam vao thuyen be đe an thit ngu dan. Ben chan ngon An Hai Son, canh chua Hang, co hai cha con lam nghe chai luoi. Qua bat binh truoc tinh canh nay, nguoi cha quyet long tieu diet con ac thu tru hai cho ba con ngu dan . Sau khi tinh het ke, cuoi cung ong thay chi con cach hy sinh than minh moi giet đuoc con thuong luong hung ac nay. The la ong lien tam thuoc đoc vao minh, roi nam sat me bien đe du con ac thu. Thay moi ngon, con thuong luong đen can đut đau ong, trung đoc roi chet. Nguoi con đi tim cha, bat gap xac cha cut đau lien om lay khoc thuong tham thiet. Khong ngo chat đoc tu nguoi cha tham vao khien nguoi con trung đoc ma chet. Troi noi giong bao, mua suot may ngay lien. Va noi hai cha con nam moc len hai hon đa lon va nho. Hon to la cha va hon nho la con, nguoi ta goi la hon Phu Tu.
Hai ben hon Phu Tu la hai hon đao co hinh dang giong nhu mot con tho quy hai chan sau đe gion voi song bien va mot con rua. Thien nhien đa tao nen mot canh quan that tuyet. Chac chan rang ai đa đen hon Phu Tu thi khong the quen đuoc canh non nuoc huu tinh.


Hon Phu Tu bi đo Khoang 3 gio 45 phut ngay 9 thang 8 nam 2006, phan Phu cua hon Phu Tu đa đot ngot nga xuong bien. Phan gay cua hon Phu Tu la phan Phu 20 m, đuong kinh 20 m, khoi luong khoang 1 000 tan, vi tri nga ngang ve huong đong, phan con lai chi con khoang tren 13m. Hon Phu Tu gio chi con lai phan hon Tu.


Chu thich Lien ket ngoai Hon Phu Tu: Phuc dung hay giu nguyen?
Jesse Ventura (ten sinh James George Janos; sinh ngay 15 thang 7 nam 1951) la chinh khach My, truoc đay la đo vat chuyen nghiep, cuu binh trong khoa Hai kich (Underwater Demolition Team, UDT) cua Hai quan Hoa Ky, dien vien, va nguoi dan chuong trinh talk show tren TV va radio. Trong đoi su nghiep đo vat, ong cung đuoc goi la "The Body" (Than the), "The Star" (Ngoi sao), va "The Governing Body" (Hoi đong Quan tri). Nam 1998, ong đuoc bau lam thong đoc thu 38 cua tieu bang Minnesota. Ong giu chuc nay tu ngay 4 thang 1 nam 1999 đen ngay 6 thang 1 nam 2003 va khong ra ung cu lai.
Ventura ung cu la đang vien Đang Cai cach Minnesota, nhung ve sau gia nhap Đang Đoc lap Minnesota sau khi no ly khai khoi Đang Cai cach Hoa Ky. Voi đa so nho, ong bat ngo thang ung cu vien cua hai đang lon cua tieu bang: thi truong St. Paul Norm Coleman (Cong hoa) va Bo truong tu phap Minnesota Hubert H. "Skip" Humphrey III (DFL). Cuoc van đong bau cu cua ong bao gom nhung hoi chinh tri co so (grassroots) lon va nhung đoan quang cao đoc đao tren TV, đuoc đao dien boi Bill Hillsman va dung khau hieu "Đung bo phieu cho chinh tri binh thuong" (Don't vote for politics as usual). Ong ton vao khoang 600.000 đo la trong cuoc van đong, it hon cac đoi thu nhieu, va ong đuoc coi la mot trong nhung ung cu vien đau tien su dung Internet mot cach tich cuc đe lien lac voi cu tri.
Trong chuc thong đoc, Ventura đat ty le đong y (approval rating) cao nhat trong lich su Minnesota, voi mot so cuoc tham do y kien tinh ty le toi 73% vao nam 1999, bat chap nhung loi noi cong khai gay ra tranh luan. Tuy nhien, khong lau thi dan Minnesota khong con thich ong nhu ve truoc do tinh trang kinh te va vi dan tieu bang khong con chiu nhung hanh đong va loi noi luan chien. Đua ra ly do bao chi nhin vao cuoc song cua gia đinh ong ky qua, ong quyet đinh khong ra ung cu lan thu hai nam 2002.


Tham khao Ventura, Jesse; Heron Marquez. Jesse Ventura Tells It Like It Is: America's Most Outspoken Governor Speaks Out About Government. ISBN 0-8225-0385-9. 1 thang 9 nam 2002.


Lien ket ngoai Jesse Ventura tren IMDb 
Jesse Ventura - Media Man Australia profile
Election Of Bonapartist Figure Ventura In Minnesota Is Danger To Working People - article in The Militant 1998.
Jesse Ventura in 2008? Luu tru ngay 12 thang 3 nam 2008 tai Wayback Machine
Radiotapes.com Luu tru ngay 14 thang 5 nam 2008 tai Wayback Machine Recordings of Jesse Ventura for Governor commercials from 1998 (scroll down to Misc Recordings).
Quan điem chinh tri cua Ventura
Phan tich cuoc phong van cua Jesse Ventura trong tap chi Playboy Luu tru ngay 15 thang 10 nam 2007 tai Wayback Machine boi Aubrey Immelman
Sach giao khoa (viet tat la SGK) la loai sach cung cap kien thuc, đuoc bien soan voi muc đich day va hoc tai truong hoc. Thuat ngu sach giao khoa con co nghia mo rong la mot loai sach chuan cho mot nganh hoc. Sach giao khoa đuoc phan loai dua theo đoi tuong su dung hoac chu đe cua sach. Viec xuat ban sach giao khoa thuong danh cho cac nha xuat ban chuyen nganh.
Ngay nay, ben canh dang sach in, nhieu sach giao khoa co phien ban sach đien tu.


Sach giao khoa pho thong O cap pho thong, sach giao khoa la su the hien nhung noi dung cu the cua chuong trinh pho thong. Tren the gioi, co nhung nuoc co nhieu bo sach giao khoa khac nhau đuoc bien soan cho cung mot mon hoc. Tai Viet Nam, tu nam 2002-2020 chi ton tai mot bo sach giao khoa duy nhat cho mot mon hoc.
Kien thuc trong sach giao khoa la mot he thong kien thuc khoa hoc, chinh xac, theo cac cap đo logic chat che khac nhau. Ngoai phan kien thuc, sach giao khoa con co phan noi dung ve ren luyen cac ky nang. Noi dung kien thuc cung nhu noi dung ve ren luyen cac ky nang đuoc gia cong ve mat su pham cho phu hop voi trinh đo hoc sinh va thoi gian hoc tap. Logic cua noi dung kien thuc va phan noi dung ve ren luyen cac ky nang la nhung yeu to chu yeu trong viec đinh huong lua chon phuong phap giang day mon hoc.


Đoc them Bui Hien, Nguyen Van Giao, Nguyen Huu Quynh, Vu Van Tao. Tu đien giao duc hoc. Nha xuat ban Tu đien Bach Khoa. 2001. Trang 339


Tham khao
Trang nguyen (chu Han: 狀元) la mot danh hieu thuoc hoc vi tien si cua nguoi đo thu hang cao nhat trong cac khoa thi Đinh, thoi phong kien o Trung Quoc, Viet Nam, Cao Ly. Nguoi đo Trang nguyen va tat ca nhung nguoi đo tien si đeu phai vuot qua ca 3 ky thi: thi Huong, thi Hoi va thi Đinh. Trang nguyen, Bang nhan va Tham hoa lan luot la cac danh hieu danh cho cac vi tri nhat, nhi, ba. Ngoai ra, Trang nguyen cung la mot tuoc hieu trong trieu đinh phong kien Viet Nam. 


Viet Nam Tai Viet Nam, cac ky thi Nho hoc duoi che đo phong kien đa đuoc to chuc tu thoi nha Ly, khoa thi đau tien đuoc to chuc nam 1075 la Khoa thi Minh Kinh (nhung nguoi uyen bac Kinh su) va khoa thi cuoi cung nam 1919. Trai qua 844 nam, ca nuoc to chuc đuoc 185 khoa thi, lay đo 2898 vi đo đai khoa. Nhung ngoi vi Trang nguyen thi khong phai đuoc quy đinh ngay tu đau ma chi đen nam Thien Ung Chinh Binh 1247 đoi vua Tran Thai Tong moi đat ra đinh che Tam khoi, theo đo sy tu se trai qua đu ba ky thi la: thi Huong, thi Hoi, thi Đinh. Tai ky thi Đinh, se lay đo tam giap la đe nhat giap tien sy cap đe, đe nhi giap tien sy xuat than va đe tam giap đong tien sy xuat than. Trong đe nhat giap lai lay tam khoi (nguoi đo cao nhat la Trang Nguyen, nguoi thu 2 la Bang Nhan, nguoi thu ba la Tham Hoa). Theo đo nam 1247, Trang nguyen đau tien la Nguyen Quan Quang, Bang nhan la Pham Van Tuan va Tham hoa la Vuong Hieu Phung.


Trung Quoc Trang nguyen đau tien cua Trung Quoc la Ton Phuc Gia nam 622, Trang nguyen cuoi cung la Luu Xuan Lam nam 1904. Trong khoang 1.300 nam tai Trung Quoc lay 504 trang nguyen? (neu tinh ca cac Trang nguyen do nha Lieu lay la 18 nguoi, nha Kim 15 nguoi, Đai Tay quoc 1 nguoi (Truong Hien Trung), Thai Binh thien quoc 14 nguoi thi tong cong co 552 Trang nguyen. Thoi nha Đuong, khong to chuc Đien thi (tuc thi Đinh) ma chi to chuc tinh thi (thi tinh). Bai thi Trang nguyen co nhat hien con giu đuoc la bai thi cua Trieu Binh Trung (1573-1626) thoi nha Minh. Ca cha va con đeu đo Trang nguyen la chuyen rat hiem. Cu the, tai Trung Quoc chi co:

Quy Nhan Trach va Quy Am, lan luot đo trang nguyen nam 874 va 892. Nguoi anh cua Quy Nhan Trach la Quy Nhan Thieu cung đo trang nguyen nam 869.
Luong Hao va Luong Co, lan luot đo trang nguyen nam 985 va 1008.
Truong Khu Hoa va Truong Su Đuc, lan luot đo trang nguyen nam 961 va 1011.


Cao Ly Luong quoc Trang nguyen Luong quoc Trang nguyen, co nghia trang nguyen hai nuoc, la mot danh hieu xung tang cho mot vai trang nguyen Viet Nam. Theo giai thoai dan gian, tuy khong chinh thuc đo trang nguyen o Trung Quoc, nhung hoc van cua ho đuoc trieu đinh Trung Quoc khen ngoi nhu mot trang nguyen cua nuoc ho. Trong 49 vi trang nguyen cua Viet Nam, co bon nguoi đuoc giai thoai goi la "Luong quoc Trang nguyen": Mac Đinh Chi, Nguyen Truc, Nguyen Đang Đao va Nguyen Nghieu Tu. Tuy nhien tat ca nhung truong hop tren đeu chi la giai thoai dan gian hu cau, con thuc te thi chinh su cua ca Trung Quoc va Viet Nam đeu khong chep ve viec co ai tung đuoc phong la Luong quoc Trang nguyen. Ngoai ra con co the ke đen Phung Khac Khoan va Tong Tran, đuoc cac Hoang đe Trung Hoa đac cach phong la Luong quoc Trang Nguyen.


Tham khao
The ky 10 la khoang thoi gian tinh tu thoi điem Cong nguyen nam 901 đen het nam 1000, nghia la bang 100 nam, trong lich Gregory.


Su kien 907: Đai Đuong diet vong, mo đau cho thoi ki Ngu Đai Thap Quoc.
938: Ngo Quyen đanh bai quan Nam Han tren song Bach Đang.
960: Trieu Khuong Dan len ngoi hoang đe, đat ten nuoc la Đai Tong, bat đau cong cuoc thong nhat thien ha sau nhieu nam chia cat.
968: Đinh Bo Linh đanh dep xong 12 su quan, lap ra nha nuoc Đai Co Viet.
974: Đinh Toan (Đinh Phe Đe) con thu Đinh Tien Hoang va Hoang Đe cuoi cung cua nha Đinh ra đoi.
979: Đinh Bo Linh va con trai Đinh Lien bi am sat.
979: Đinh Toan len ngoi.
980: Thai hau nha Đinh Duong Van Nga nhuong ngoi cho Thap Đao Tuong Quan Le Hoan.


Tham khao
Luu Suong co the la ten cua:

Luu Suong, hoang tu Luu Tong thoi Nam bac trieu trong lich su Trung Quoc
Luu Suong, hoang đe Nam Han thoi Ngu đai thap quoc trong lich su Trung Quoc
Tat ca cac trang co tua đe chua ""Luu Suong""
Bibliotheque de la Pleiade (Tu sach Pleiade) la mot bo suu tap van hoc cua nha xuat ban Phap Gallimard. Bo suu tap nay bao gom cac tac pham cua nhung tac gia hang đau nuoc Phap va the gioi, chung đuoc in trong cac tap sach kho nho co bia boc da, chu ma vang, giay kinh thanh voi noi dung trau chuot va phan phu luc, tham khao đuoc bien tap rat ki luong. Co tac pham đuoc chon vao Tu sach Pleiade thuong đuoc coi la mot cach vinh danh đac biet đoi voi cac tac gia. Cho đen nay Tu sach Pleiade đa co tren 550 tap sach cua 195 tac gia.


Lich su Nam 1931, mot bien tap vien tre cua nha xuat ban La Pleiade/J. Schiffrin & Cie la Jacques Schiffrin đa đua ra y tuong ve mot bo suu tap sach đac biet co ten Bibliotheque de la Pleiade nham muc đich in nhung tac pham cua cac tac gia kinh đien thanh sach kho bo tui. Tac gia đau tien đuoc chon vao Tu sach la Baudelaire, tap sach đau tien cua nha tho đuoc xuat ban ngay 10 thang 9 nam 1931. An tuong vi thanh cong ban đau cua Schiffrin, Andre Gide va Jean Schlumberger, hai nguoi sang lap to Nouvelle Revue francaise (NRF), đa đua Tu sach nay vao nha xuat ban Gallimard. Toi nam 1953, Tu sach Pleiade đat đuoc thanh cong vang doi voi bo tac pham cua Antoine de Saint-Exupery va tu nam 1960 thi bien tap vien cua Pleaide quyet đinh mo rong pham vi cua Tu sach ra cac tac pham nuoc ngoai. Tinh cho cuoi toi thap nien 2000, Tu sach Pleiade đa xuat ban tac pham cua 20 ngon ngu khac nhau trong đo co 22 tac gia Anh va 14 tac gia Nga, trung binh moi nam co khoang 11 đau sach moi đuoc xuat ban.
Duoi đay la danh sach cac đau sach ban chay nhat cua Pleiade tinh cho đen thang 3 nam 2007.


Hinh thuc tu sach Ke tu ngay ra đoi, hinh thuc cua moi đau sach thuoc Tu sach Pleiade đa đuoc chu trong đac biet. Kho sach Pleiade thuoc loai bo tui 11 x 17,5 cm, giay dung đe in sach la giay kinh thanh loai 36 g/m², bia sach đuoc boc da that, ngoai bia sach khong co chu ma chi co chu in tren gay sach đuoc ma vang. Bia sach co mau thay đoi ung voi giai đoan ra đoi cua tung tac pham. Chu in tieu chuan cua sach la kieu Garamond co 9.


Tham khao Lien ket ngoai Le Cercle de la Pleiade Luu tru ngay 26 thang 2 nam 2009 tai Wayback Machine
La Bibliotheque de la Pleiade Luu tru ngay 4 thang 6 nam 2008 tai Wayback Machine tren trang cua Editions Gallimard
Tran Cau Giay co the la:

Tran Cau Giay, 1873, trong Bien co Bac Ky 1873.
Tran Cau Giay, 1883, trong Chien dich Bac Ky 1882-1886.
Henri Laurent Riviere (Ri-vi-e)(12 thang 7 nam 1827 - 19 thang 5 nam 1883) la mot si quan hai quan va mot nha van nguoi Phap.
Riviere sinh tai Paris. Thang 10 nam 1842 Riviere hoc truong Ecole Navale (hoc vien hai quan Phap).
Henri Riviere la mot nha bao cho La Liberte cung nhu viet bai cho Revue des deux mondes.
Trong qua trinh xam chiem Bac Ky, quan đoi Phap duoi su chi huy cua đai ta hai quan Henri Riviere đa chiem đong Ha Noi vao ngay 25 thang 4 nam 1882. Ngay 27 thang 3 nam 1883, quan đoi do Riviere chi huy đa chiem đong thanh Nam Đinh. Vao thang 5 nam 1883, quan Co Đen cua Luu Vinh Phuc va quan trieu đinh cua Hoang Ke Viem đa bao vay Ha Noi. Riviere đa hai lan tim cach đanh ra vao ngay 16 va ngay 19, ket qua la bi quan Co Đen giet chet. Noi Riviere tu tran nam tren đat lang Dich Vong Trung (thon Trung) nay la đuong Cau Giay thuoc phuong Dich Vong quan Cau Giay Ha Noi.
Ong đuoc chon cat tai Nghia trang Montmartre o Paris.


Chu thich nguon Xem them Francis Garnier


Lien ket ngoai Tieu su (tieng Phap)
Hinh anh cau Giay cu, noi Henri Riviere bi giet
Chien tranh Iraq hay Chien dich Giai phong Iraq theo cach goi cua Chinh phu Hoa Ky la mot cuoc chien tranh dien ra tai Iraq tu ngay 20 thang 3 nam 2003 đen ngay 18 thang 12 nam 2011, giua Luc luong Đa Quoc gia do Hoa Ky dan đau voi ben kia la chinh quyen Saddam Hussein va sau Saddam Husein bi lat đo la cac luc luong noi day.
Tuy Luc luong Đa Quoc gia đa lat đo đuoc chinh quyen cua Saddam Hussein nhung cac the luc  noi day van chua đuoc tran ap hoan toan, dan đen viec mac du Tong thong Hoa Ky Barrack Obama đa tuyen bo rut het quan nhan va ket thuc chien tranh nhung van đe lai gan 50 van nhan vien quan su duoi tu cach co van vien quan su cho chinh quyen Iraq moi.


Chu thich va tham khao ^  Cuoc xung đot nay cung đuoc goi la Chien tranh vung Vinh thu 2 đe phan biet no voi Chien tranh vung Vinh nam 1991. Ngay nay, cac thuat ngu nay đuoc su dung it hon "Chien tranh Iraq" hay "Chien tranh cua Bush nam 2003" (ten thu hai đuoc su dung nhat la boi cac nha hoat đong chong chien tranh)
^  Thuat ngu "đa quoc gia" trong Luc luong đa quoc gia o Iraq đa bi chi trich vi nhieu nuoc chi gop mot phan luc luong nho, con 98% quan đoi trong cuoc chien tranh la linh cua Hoa Ky va Vuong quoc Anh.


Tham khao Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Iraq War tai Wikimedia Commons
Giai phong Baghdad
Quan Đong minh tien vao Baghdad nam 2003
Kieu hoi la tien bac đuoc di chuyen tu nhung nguoi đang tru ngu hay la lao đong o nuoc ngoai đen than nhan cua ho tai que huong.
Tai mot so nuoc đang phat trien, so tien đuoc đua vao tu kieu hoi co the đung hang cao thu nhi trong cac nguon thu nhap, cao hon ca vien tro quoc te.  So kieu hoi hang nam tren the gioi đuoc uoc tinh tu 250 ty USD cua Ngan hang The gioi va cac Ngan hang Trung uong đen 401 ty cua IFAD.
Mot nuoc co so luong kieu hoi cao se thuc đay nhung hoat đong đau tu khac trong nhieu linh vuc nhu: giao duc, cham soc suc khoe, cac mo hinh kinh doanh loai nho...
Bao cao ve "Di tru va kieu hoi" đuoc thong ke hang nam boi Ngan hang The gioi (World Bank).


Top quoc gia nhan kieu hoi Kieu hoi vao Viet Nam Mac du kinh te toan cau noi chung van con suy thoai, luong kieu hoi đo ve Viet Nam van tang. Ngan hang The gioi đanh gia Viet Nam tiep tuc nam trong top 10 nuoc nhan nhieu kieu hoi lon nhat, nam 2014 đat 12 ti USD. Tuy nhien luong kieu hoi nay khong tac đong lam vao nen kinh te. Theo cac chuyen gia, đai bo phan kieu hoi co the chi roi vao linh vuc sinh hoat, nhu an hoc, thuoc men… va đac biet la tra no ngan hang, tinh hinh ban le cung nhu san xuat gan đay cho thay luong kieu hoi nay chua thuc su phat huy đuoc hieu qua cua no.
Nam 2021 la mot nam đat luong kieu hoi cao nhat cua Viet Nam. Theo so lieu cua VNe - kieu hoi nam 2021 đat khoang 18.6 ty USD. Trong đo 50% co nguon goc tu My va 50% co đich đen la Tp Ho Chi Minh. VN cung nam thu 10 trong top 10 nuoc nhan kieu hoi cao nhat.


Chu thich Lien ket ngoai
Thi Đinh (Đinh thi, Đien thi) la mot khoa thi nho hoc cao cap nhat do trieu đinh phong kien to chuc đe tuyen chon nguoi co tai, hoc rong. Nguoi thi đo đuoc bo nhiem lam quan chuc trong trieu chinh. Sau khi thi sinh đo khoa thi Hoi thi moi đuoc du thi thi Đinh. Đo đau thi Đinh goi la đinh nguyen hay đien nguyen.
Goi la thi Đinh vi thi trong cung đien cua vua.


The thuc thi Đinh Gom 3 bac (tam giap)

Bac 1: Đo tien si đe nhat giap (tien si cap đe). Gom ba thi sinh đo cao nhat (goi la tam khoi): Đo hang ba la tham hoa (ong tham), hang nhi la bang nhan (ong bang), đo đau la trang nguyen (ong trang)
Bac 2: Đo tien si đe nhi giap (tien si xuat than hay hoang giap) - ong hoang
Bac 3: Đo tien si đe tam giap (đong tien si xuat than) - dan gian goi la ong tien si.
Tu 1829, thang điem thi Đinh la:

Đat 10 điem, đo đe nhat giap tien si cap đe nhat danh (Đinh nguyen, đo đau thi Đinh, tuong đuong voi Trang nguyen truoc kia, vi nha Nguyen chu truong khong lay Trang nguyen).
Đat 9 điem, đo đe nhat giap tien si cap đe nhi danh (Bang nhan).
Đat 8 điem, đo đe nhat giap tien si cap đe tam danh (Tham hoa).
Đat 7 va 6 điem, đo đe nhi giap tien si xuat than (Hoang giap).
Đat 5 điem tro đo đe tam giap đong tien si xuat than (đong tien si).
Đat 5 điem tro xuong đo pho bang.
Tu nam 1851 vua Tu Đuc co cho them mot so Pho bang co điem so thi Hoi gan voi điem chuan đo chanh bang đuoc tham du thi Đinh đe co them co hoi phan đau. Neu đat điem chuan đo tien si thi đuoc cong nhan la tien si, neu khong đat van đuoc cong nhan la Pho bang. Vua Tu Đuc giu nguyen tieu chuan đo tien si cap đe va tien si xuat than, sua lai tieu chuan đo đong tien si xuat than nhu sau:

Đat 4 điem đen 5 điem đo đe tam giap đong tien si xuat than (đong tien si).
Đat 3 điem tro xuong đo pho bang.


Xem them Khoa bang Viet Nam
Quoc trieu khoa bang luc


Chu thich Tham khao