Nhac vang la dong nhac tru tinh lang man bat nguon tu nhac tien chien cua tan nhac Viet Nam đuoc hinh thanh duoi thoi Quoc gia Viet Nam va tiep tuc phat trien o Viet Nam Cong hoa o mien Nam Viet Nam giai đoan 1955–1975. Nhac vang khi phan biet voi cac dong nhac khac thuong xoay quanh cac van đe giai đieu, tiet tau, loi hat, hoa am, noi dung sang tac, tu tuong chinh tri.


Nguon goc Buoi ban đau, nen tang phat trien cua nhac vang la su tiep noi cua phong cach tan nhac đuoc khai pha tu nhung thap ky 1930–1940 (con goi la nhac cai cach) roi pha tron voi nhung yeu to dan ca tru tinh truyen thong cua Nam Bo ma tao nen net đac trung cua dong nhac nay. Giong nhu hau het cac dong tan nhac khac cua Viet Nam hinh thanh tu truoc nam 1975, su phat trien cua nhac vang bi chi phoi rat manh boi hoan canh lich su - chinh tri cua no, đac biet la su chia cat đat nuoc boi Chien tranh Viet Nam. Nhac vang đuoc xem la mot trong nhung trao luu van hoa cua thoi Phap thuoc, Quoc gia Viet Nam va Viet Nam Cong Hoa voi nhieu ca khuc tu 1930 đen 1975 va lan hai ngoai sau nay.


Đac điem Đac trung cua cac sang tac nhac vang la loi ca tru tinh binh dan đuoc viet tren nhung giai đieu cham buon đeu đeu (bolero, rumba, ballade...), am huong dan ca, hat bang giong thu quang am trung hoac tram. Đoi khi nhac vang con đuoc dung chi cac bai thoi tien chien hay "tinh khuc 1954–1975" cham buon nhung giai đieu khac voi nhac vang, hay mot so bai đam chat dan gian nhung khong mang đac trung cua nhac vang theo nghia pho thong (nhieu bai đam chat dan gian theo đieu chachacha). Đac trung cua dong nhac vang la loi ca gian di, cau nhac de nghe, chat chua noi niem cua mot bo phan trong xa hoi, chu yeu la nhung nguoi ngheo, binh dan. Dong nhac vang co the xem la chinh thuc đinh hinh va đat toi giai đoan hoang kim cua no tren phan đat Nam Viet Nam trong giai đoan 1955–1975.
Đieu Bolero Viet Nam đuoc su dung pho bien nhat trong cac bai nhac vang. Tuy nhien, khong phai bai nhac vang nao cung viet theo giai đieu bolero va bolero chi la mot phan thuoc nhac vang. Mot so nhac si cac dong khac cung co the su dung bolero đe sang tac.
Trong Tan nhac Viet Nam, nhac vang đuoc xep vao dong nhac nhe, nhieu bai anh huong dan ca o muc đo khac nhau, do đo thuong hat voi mot dan nhac nhe, đoi khi co cac nhac cu dan toc. Ve cau truc thuong A-B-A, theo cau truc pho bien am nhac đai chung the gioi khi đo, nhip đieu tiet tau it bien đoi thuong 4/4. Chu đe cac bai hat thuong la mo ta tam trang ca nhan, ke chuyen, xoay quanh ngheo, that tinh, que huong hay nguoi linh... Hat thuong giong nguc, it not cao, nang tu su giai bay nen coi trong tron chu, ngot ngao phu hop tam ly đoi tuong hay nghe dong nay.
Nhac vang la su lien ket giua dan ca voi nhac nhe, nhac ballad cua phuong Tay. Vi vay, nhac vang cung chiu anh huong cua cac trao luu nhac nhe pho bien tren the gioi khi đo. Thuat ngu nhac nhe o Viet Nam la dich tu tieng Nga, am chi nhac đai chung. Luc đau nhac nhe la chi mot phong trao cach tan nhac co đien o Anh (ve sau hay đuoc hieu la vua co chat co đien lai co chat đai chung), sau đo nhac nhe hay đuoc dung tu giua the ky 19 nhu la mot su thoat ly nhac co đien va dan hinh thanh nen nhac đuong đai sau nay. No đuoc am chi cho cac sang tac de nghe, nhe nhang. Nhac vang thuong co cau truc đon gian, thuong co chat ballad co chat tho / van van, nhung cung co the đam chat van noi.
Tren thuc te hien nay, rat nhieu ca si trinh bay cac tac pham cu theo cac phong cach khac nhau, pha tap cac trao luu va nhac cu moi nen giai đieu bai hat thuong khong con đung theo nguyen goc.


Ten goi Tu nhac vang bat chuoc tu Trung Quoc, vi trong Han ngu nhac mau vang (黃色音樂, Han Viet: hoang sac am nhac) đuoc hieu la nhac tinh thoi thuong cua thap nien 1930, dong nhac nay pho bien o Thuong Hai. "Nhac mau vang" theo đo bi coi "la thu am nhac lang man bi quan, hoac kheu goi tinh duc va nhung khat vong thap kem cua xac thit". Trong thoi ky Cach mang van hoa, Trung Quoc cung co hai mau nhac chinh la hong ca (nhac đo, nhac co vu quan su chinh tri) va hoang ca (nhac vang, nhac tru tinh thoi thuong đuoc cho la co xuat xu tu Thuong Hai thoi ky quan phiet), nhac vang Trung Quoc bi coi la dong nhac phan đong, kheu goi luyen ai va co tinh chat co hai cho su nghiep xay dung đat nuoc va phat trien van hoa lanh manh.


= Theo nguoi sang tac =
Theo nhac si Tuan Khanh "Bolero sau nua the ky, moi tam đinh hinh voi cai ten hien nay. Truoc đo, moi khuc quanh cua thoi cuoc lai đat đe cho hang chuc ngan bai tinh ca đo thi mien Nam nay moi cai ten khac nhu nhac sen, nhac mui, nhac binh dan... va roi la nhac vang".
Theo Pham Duy thi "Co su thanh cong cua nhung bai hat thong thuong va chi đuoc coi la nhac thuong pham - menh danh la nhac vang - voi nhung tinh cam de dai phu hop voi tuoi choai choai, voi em gai hau phuong va linh đa tinh, tuy khong đuoc coi trong nhung lai rat can thiet cho vai tang lop xa hoi trong thoi chien"


= Theo bao chi trong nuoc truoc nam 1975 =
Theo tuan bao nghi luan Đoi Moi xuat ban Sai Gon 1954, so 130: "Am nhac cua chung ta khong chi co Quoc nhac va nhac Tay phuong, ma con co dong nhac Cai cach. Muoi may nam nay, chang phai co mot the he nhac si sang tac "nhac Tay" nhung "hon Viet" đo sao. Chung ta co Van Cao, Luu Huu Phuoc rat sanh nhac co đien Tay phuong, co mot Pham Duy sang tac dan ca cai cach, co mot Le Thuong dam sang tac ca truong ca đo so...Tuy nhien so sanh voi may nuoc lang gieng thoi, nhu Nhat Bon, Tan Gia Ba, thi am nhac cua chung ta van thua kem ho nhieu lam. Chung ta con yeu ve nhac co đien, tham tri yeu ca sang tac nhac cho tre em, ma vai nam nay thi chi manh len co may sang tac theo thi hieu nhat thoi nong noi cua lua tuoi choai choai, "ke lan moi huong tinh ngay ngat" vang vang tren song phat thanh... Nhieu hon ca la sang tac theo may đieu nhac khieu vu thinh hanh o Lap Đinh My Chau (mambo, chachacha, rumba, bolero, tango, samba,...), đau Ngo minh So, chi can may nhac cu đon gian Tay ban cam, Ha uy di la co the ngheu ngao khap pho phuong. Mot vai nhac si cung muon thoat khoi "Nho nhung", "Trang cho"... đe quay lai voi "Viet Nam anh dung", "Thuc quan", nhung chi nhu ngon đen lung lay truoc bao. Đen "Hon vong phu" cua Le Thuong con co y kien cho yeu đuoi, hoai co, may sang tac "lang man cach mang" cua Tran Hoan, hay may ban dan ca tu ton dan toc cua Pham Duy, ngay cang lep ve voi nhac tinh kieu "Khuc nhac tuong tu" cua Ngoc Bich ma nguoi sang tac be ve thanh hay may bai cua Đoan Chuan, von đang an khach gan đay...That ra thi hieu quan chung cung la do nhac si dan dat, mot vong luan quan..."


= Theo bao chi trong nuoc sau nam 1975 =
"Nhac vang đe chi cac ca khuc tru tinh lang man thoi tien chien va trong vung do che đo Sai Gon kiem soat. Cac ca khuc nay co the đuoc xem la thuoc dong nhac nhe, voi cac the đieu pho bien nhu bolero, rumba, slow, tango, chachacha, boston,..., voi đac trung la de hat, de đi vao quan chung binh dan. Nhac co đien khong phat trien trong che đo cu, mac du co Truong Quoc gia Am nhac va Kich nghe Sai Gon va Truong Quoc gia Am nhac Hue, nhung giao trinh ngheo nan... Cac nhac si co nang luc sang tac nhac co đien nhu Nghiem Phu Phi thi "that nghiep" phai đi lam hoa am, con Hoang Thi Tho thi sang tac nhac đai chung, nhac giai tri vi no de kiem tien. Thieu vang "nhac hung", nhac co đien "moi" co the choi voi dan nhac giao huong, ho hay "muon tam" cac ca khuc thoi khang Phap, sua loi, va mot so sang tac thoi Phap chiem nhu Hon vong phu (Le Thuong), "Hoi trung duong" (Pham Đinh Chuong), giai đieu kha đon gian nhung co tinh dan toc co gia tri đang ke ve mat nghe thuat... Mot nen am nhac phan chia giai cap va anh huong cua thi truong khien cho su phan loai khong de dang... Nhung pho bien hon ca, la hai dong "nhac sang" va "nhac sen" đeu la nhung khai niem ra đoi ngay trong long cua thi truong am nhac thoi đo. Du la sang hay sen, du la Van Phung, Ngo Thuy Mien, Lam Phuong, hay Vinh Su, thi đeu la nhac nhe voi cai ten chung la nhac thoi trang (tuc la nhac thi truong bay gio). Do tac đong cua kinh te thi truong, it tac pham co chieu sau ve nghe thuat, nen nam 1970 mot so van nhac si nhu Nguyen Đinh Toan, Ngoc Chanh, Hoang Trong, Hoang Nguyen, Pham Manh Cuong,... đa gioi thieu nhieu tac pham co gia tri hon cua "thoi tien chien" va đat cho no cai ten la nhac tien chien, voi nhung bai ca dong nhac nhe lan nhac co đien va ban co đien. Cai ten nay chi la đe phan biet voi nhac thoi trang hay "nhac thuong pham" theo Pham Duy luc đo...Đe chieu theo thi hieu, khac voi mien Bac luc đo đe cao nhac co đien va dan ca, hat theo loi Bel canto, tru mot so rat it the he cu nhu Thai Thanh, Kim Tuoc, thi hau het cac ca si mien Nam hat theo loi hat truyen thong, giong tram tron vanh ro chu. Đoi voi dong "nhac vang" pho bien nhat luc đo, thi ben canh phoi theo nhac nhe, hat bang giong Bac, du khong hay it anh huong dan ca, con co the choi voi dan nhac dan gian (du tren thuc te la hiem truoc 1975) va hat giong Nam voi mot so it cac bai hat anh huong sau sac dan ca Nam Bo. Loi hat "giong mui" la đac trung cua nhac đieu bolero, va phu hop "giong bet" cua nguoi mien Nam, ma lam cho no cang tro nen mui man... Trong so cac nhac si thoi đo, noi bat nhat la Trinh Cong Son, du chi la nhung ban ballad nhe nhang chiu anh huong nhac phuong Tay "đuong đai", giai đieu đon gian, khong cau ky, tiet tau nhip nhang "de chiu", nhung hon tho thi tham đam..." Tuy nhien Trinh Cong Son it khi đuoc xem la nhac si nhac vang, ma ong đuoc xem la co dong nhac cho rieng minh.


Qua trinh phat trien = Giai đoan truoc nam 1975 =


 O phia Nam vi tuyen 17  Tai mien Nam, nhac vang phat trien thanh nhieu phong cach, tu nhac tinh tu que huong voi bien the tu dan ca Nam Bo, nhac linh, bolero ke chuyen, "kich đong nhac",... Bai hat đieu Rumba đau tien la Trang son cuoc cua Van Phung va Van Khoi viet nam 1949, con bai hat đieu bolero đau tien la Nang chieu cua Le Trong Nguyen nam 1952.
Nhieu sang tac cua cac nhac si noi tieng đuoc xem la co đong gop cho Tan nhac Viet Nam nhieu ca khuc co gia tri nhu Pham Duy, Trinh Cong Son, Pham Đinh Chuong, Cung Tien,... thoi ky nay cung đuoc xem la nhac vang, can cu cu the vao tung bai hat cua ho. So voi thoi ky thap nien 1950 ve truoc, sang tac cua Pham Duy co nhung chuyen bien rat đa dang, nhieu đe tai, thai đo tu tam linh, ton giao, xa hoi va mot so mang mau sac thi truong nhu dong nhac tre, nhac via he. Trinh Cong Son thi anh huong nhieu boi chu nghia hien sinh, thai đo lac long bo vo, "noi loan tinh than" va mang mau sac vo than (tu tuong nay co mot so net trung lap giong chu nghia cong san ve ly thuyet), nen nhac Trinh đuoc coi la mot dong nhac rieng biet chu khong phai nhac vang.
Nhung hang phat hanh bang va đia nhac cung cho ra nhieu san pham voi danh hieu "nhac vang" nhu hang Huong Giang, hang Da Lan cua nhac si Anh Bang, va hang Shotguns cua Ngoc Chanh. Nhac vang sau đo đuoc hieu la the loai nhac tinh em diu co tinh yeu que huong, tinh yeu lua đoi hoac co noi long rieng tu cua linh Quan luc Viet Nam Cong hoa.


 O phia Bac vi tuyen 17  Phong trao bai tru "nhac mau vang" o Trung Quoc thoi Mao Trach Đong lan sang mien Bac Viet Nam. Nha nuoc chong nhac "uy mi" vi thieu tinh than đau tranh cach mang. Ca nhac vang lan dong nhac tien chien thinh hanh truoc nam 1954 cung khong đuoc hat. Đoi lap voi nhac vang bi cam đoan la nhac đo, tuc dong nhac neu cao tinh than cach mang, muc tieu đau tranh giai cap va co vu nhung nguoi Cong san chien đau.


= Giai đoan sau nam 1975 =


 Trong nuoc  Đoi voi nguoi Viet hai ngoai thi nhac vang la mot dong nhac chu đao trong thi hieu nguoi nghe nhac va cung voi tinh khuc 1954-1975 tro thanh dong nhac chu đao cua tan nhac hai ngoai, tuy nhien ranh gioi giua hai dong nhac nay khong con ro ret nhu thoi ky truoc nam 1975.
Đen đau the ky 21, nhac vang bat đau thoai trao o hai ngoai. Nhung khan gia goc Viet thich nghe nhac vang đa lon tuoi va dan qua đoi, trong khi lop thanh nien tre goc Viet sinh ra o Au - My thi đa chiu nhieu anh huong cua van hoa, am nhac ban xu nen chi thich nghe nhac Au - My, ho ngay cang it quan tam đen cac dong nhac tieng Viet. Vi vay, thi truong van nghe hai ngoai ngay cang thu hep, cac trung tam chuyen trinh dien nhac vang o hai ngoai phai thu hep dan hoat đong. Tu nam 2007, nhieu nghe si chuyen hat nhac vang o hai ngoai đa bat đau tu hai ngoai tro ve Viet Nam đe tim kiem co hoi phat trien su nghiep.


Nghe si noi bat Nhac si: Anh Bang, Anh Viet Thanh, Anh Viet Thu, Bao Thu, Bac Son, Bang Giang, Chau Ky, Dzung Chinh, Đai Phuong Trang, Đinh Mien Vu, Đinh Tram Ca, Giao Tien, Han Chau, Hoai An, Hoai Linh, Hoai Nam, Hoang Phuong, Hoang Thi Tho, Hoang Trang, Hong Van, Huynh Anh, Khanh Bang, Lam Phuong, Le Dinh, Le Minh Bang (nhom), Le Mong Bao, Minh Ky, Manh Phat, Mac The Nhan, Ngan Giang, Nhat Ngan, Pham Manh Cuong, Pham The My, Quoc Dung, Song Ngoc, Tam Anh, To Thanh Son, To Thanh Tung, Thanh Son, Tran Long An, Tram Tu Thieng, Tran Thien Thanh, Trinh Lam Ngan (nhom), Truc Phuong, Tu Nhi, Tuan Hai, Vinh Su, Y Van, Y Vu, ...
Ca si: Anh Khoa, Bang Chau, Bang Tam, Bao Yen, Bui Thien, Cam Ly, Chau Ngoc Ha, Che Linh, Che Thanh, Dalena Morton, Duong Hong Loan, Duy Khanh, Duy Quang, Duy Truong, Duong Ngoc Thai, Đam Vinh Hung, Đan Nguyen, Đang The Luan, Đinh Van, Giang Tu, Giao Linh, Ha Thanh Xuan, Ha Vy, Hoai Lam, Hoai Nam (hai ngoai), Hoang Oanh, Hoang Thuc Linh, Hung Cuong, Huynh Nguyen Cong Bang, Huynh Phi Tien, Huong Lan, Huong Thuy, Kim Anh, Le Quyen, Luu Chi Vy, Luu Hong, Mai Le Huyen, Mai Thien Van, Manh Đinh, Manh Quynh, My Huyen, Ngoc Huyen, Ngoc Ngu, Ngoc Son, Nhat Truong, Nhu Quynh, Phi Nhung, Phuong Anh, Phuong Dung, Phuong Hong Que, Phuong Mai, Quang Le, Quang Linh, Quynh Dung, Son Ca, Son Tuyen, Tam Đoan, Thai Chau, Thanh Thuy, Thanh Tuyen, Thach Thao,The Son, Trung Chinh, Truong Vu, Tuan Vu, Tuong Nguyen, Y Phung, Yen Khoa, ...


Đanh gia Xem them Nhac vang (Trung Quoc)
Nhac si nhac vang
Ca si nhac vang
Ca khuc nhac vang
Bolero
Bolero Viet Nam
Enka (Nhat Ban)
Trot (Han Quoc)
Nhac pop Đai ngu (Đai Loan)


Chu thich