Tan Tuong cong (chu Han: 晋襄公, cai tri: 627 TCN – 621 TCN), ten that la Co Hoan (姬欢), la vi vua thu 25 cua nuoc Tan - chu hau nha Chu trong lich su Trung Quoc.


Thoi tre Tan Tuong cong la con cua Tan Van cong – vua thu 24 nuoc Tan. Me ong la Buc Cat, vo thu hai cua Van cong, sinh ra ong khi Van cong con la cong tu Trung Nhi nuoc Tan.
Buc Cat mat khi Trung Nhi đang tran thu đat Bo thoi Tan Hien cong. Trong nhung nam Trung Nhi luu lac, Co Hoan va em gai la Ba Co phai tron tranh. Khi Tan Van cong ve nuoc lam vua tim đuoc ong, ben lap lam the tu.
Nam 628 TCN, Tan Van cong mat, Co Hoan len noi ngoi, tuc la Tan Tuong cong.


Chien tranh voi cac nuoc Nhan luc Tan Van cong moi mat, nam 627 TCN, Tan Muc cong sai Manh Minh, Bach At Binh va Tay Khat Thuat đi đanh Tan.
Tan Tuong cong sai Tien Chan mang quan ra mai phuc o đat Hao Son hiem yeu, goi them quan cua bo toc Khuong, Nhung chi vien. Quan Tan lot vao tran đia, bi quan Tan đanh thua to. Ca ba tuong Tan đeu bi bat. Tan Tuong cong con đang mac đo đe tang cha ra nhan tu binh. Vo thu cua Van cong la Hoai Doanh von la nguoi nuoc Tan, xin Tan Tuong cong tha cac tuong Tan ve. Tuong cong đong y.
Tien Chan nghe tin cac tuong Tan đuoc tha, rat tuc gian vi cong lao tuong si đanh tran lap cong bi bo phi, ben chay vao cung trach Tuong cong. Trong luc tuc gian, Tien Chan nho nuoc bot vao mat ong. Tan Tuong cong khong trach Tien Chan, sai Duong Xu Phu đi đuoi theo bat giu cac tuong Tan lai. Quan Tan đuoi theo đen song Hoang Ha thi cac tuong Tan đa co thuyen đon nen đi thoat.
Cung nam, nuoc Đich phia bac mang quan xam lan nuoc Tan, tien vao đat Co. Tien Chan lai mang quan ra cu đich, đanh tan quan Đich. Tuong Khuoc Khuyet bat song đuoc vua nuoc Đich. Thang tran xong, Tien Chan tu phat minh toi vo le voi Tan Tuong cong, ben coi giap va mu tru xong vao đam đong quan nuoc Đich ma chet. Quan nuoc Đich tra lai xac Tien Chan cho nuoc Tan.
Tan Tuong cong cho con Tien Chan la Tien Tha Cu noi lam tuong va phong cho Khuoc Khuyet đat Ky Ap. Sau đo ong lai hoi quan chu hau Tran, Trinh cung mang quan vay nuoc Hua vi khong than phuc nuoc Tan ma lai theo nuoc So. Nuoc Hua xin giang hoa.
Nam 626 TCN, Tan Tuong cong gian nuoc Ve khong trieu cong va xam lan nuoc Trinh, ben sai Tien Tha Cu đi đanh Ve. Tien Tha Cu ra quan đanh bai quan nuoc Ve, chiem đat Thich.
Nam 625 TCN, Tan Muc cong lai sai Manh Minh mang quan đanh Tan bao thu tran Hao Son. Tan Tuong cong sai Tien Tha Cu lam trung quan, Trieu Thoi lam pho tuong đi đanh Tan. Quan Tan co quan Nhung giup. Hai ben gap nhau o Banh Nha. Quan Tan đanh bai quan Tan lan thu hai. Manh Minh đai bai phai rut lui.
Tan Tuong cong gian Lo Van cong khong toi chau ben mang quan đanh Lo. Lo Van cong khong chong noi phai xin giang hoa va sang chau. Thang 4 nam 625 TCN, Tan Tuong cong khong ra gap vua Lo ma sai đai phu Duong Xu Phu lam le an the voi Lo Van cong đe ha nhuc vua Lo.
Thang 6 nam đo, nuoc Tan hoi chu hau o đat Thuy Lung, cung voi cac nuoc Tong, Tran, Trinh an the. Đen cuoi nam đo, Tan cung 3 nuoc nay hoi binh đanh nuoc Tan đe bao thu viec xam lan hoi đau nam. Quan Tan chiem đat Uong cua nuoc Tan.
Nam 624 TCN, Tan Muc cong lai mang quan sang đanh Tan đe bao thu tran thua lan truoc. Quan Tan tien đen đat Vuong Quan, quan Tan co thu khong ra. Quan Tan thu nhat xac quan si tu tran lan truoc roi rut lui.
Nam 623 TCN, Tan Tuong cong mang quan đanh Tan đe bao thu tran Vuong Quan. Quan Tan đanh chiem đat Tan Thanh cua nuoc Tan.


Qua đoi Nam 622 TCN, mot loat cong than tu đoi Tan Van cong la Trieu Thoi, Loan Chi, Hoac Ba, Cuu Pham đeu qua đoi. Con Trieu Thoi la Trieu Thuan đuoc Tan Tuong cong dung noi chuc cha đieu hanh viec trieu chinh.
Thang 8 nam 621 TCN, Tan Tuong cong qua đoi. Ong o ngoi 7 nam, đuoc xem la nguoi ke tuc đuoc nghiep ba cua vua cha Tan Van cong.
The tu Di Cao, con cua Tuong cong va phu nhan Muc Doanh, đuoc đai phu Trieu Thuan lap len noi ngoi, tuc la Tan Linh cong.


Trong Đong Chu liet quoc Tan Tuong cong xuat hien trong tieu thuyet Đong Chu liet quoc cua Phung Mong Long tu hoi thu 37 đen hoi 47. Ong đuoc mo ta kha sat voi su sach, đac biet la trong cac cuoc chien voi nuoc Tan.


Xem them Tan Van cong
Tien Chan
Tan Linh cong
Tan Muc cong


Tham khao Su ky Tu Ma Thien, thien:
Tan the gia
Phuong Thi Danh (2001), Nien bieu lich su Trung Quoc, Nha xuat ban The gioi
Khong Tu (2002), Xuan Thu tam truyen, tap 2 - tap 3, Nha xuat ban TP Ho Chi Minh


Chu thich