Raorchestes chalazodes (Ech to bong bong Chalazodes, ech bui đom trang hoac ech bui Gunther) la mot loai ech cuc ky nguy cap thuoc ho Rhacophoridae. Đay la loai tren cay song ve đem đuoc tim thay o tang duoi cua rung thuong xanh nhiet đoi am. R. chalazodes la loai đac huu cua day Ghat Tay, An Đo. Ten goi chalazodes bat nguon tu tieng Hy Lap χαλαζα (chalaza) nghia la "cuc" va tinh tu dan xuat -odes, đe chi su ket hat mau trang tren co the.
Mau đinh danh ban đau đuoc Đai ta Richard Henry Beddome thu thap vao nam 1876 tai Travancore va trao cho Albert C. L. G. Gunther. Truoc khi đuoc tai phat hien vao nam 2011 o vung Thuong Kodayar, Tamil Nadu, loai nay đuoc cho la đa tuyet chung. Raorchestes chalazodes đe trung trong đot tre Ochlandra travancorica, tai đay con đuc truong thanh se cham soc o trung. Raorchestes chalazodes cung la loai duy nhat trong chi ma con non đuoc bo me cham soc. Hien nay no đuoc IUCN coi la cuc ky nguy cap.


Mieu ta Co the Raorchestes chalazodes chu yeu co mau xanh la cay voi vung bung mau trang tia va cac đom xanh đen o vung hang. Mot so đac điem rieng biet cua loai nay la mom tron, nhu luoi tren luoi va cac not san phat trien tot. Raorchestes chalazodes cung co mang ngon chan co vua phai. Mot trong nhung đac điem khac biet nhat cua loai ech nay la đoi mat voi mong mat mau đen cung nhung mang vang.


= Mau đinh danh =
Mau đinh danh la mot con cai truong thanh đuoc Đai ta Richard Henry Beddome thu thap o Travancore va trao cho Albert C. L. G. Gunther, nguoi sau đo mo ta no. Mau vat nay dai 26 mm voi cac chi sau dai 42 mm. Mat lung đuoc mieu ta la co mau xanh la cay đong nhat, trong khi mat bung co mau trang vang. Mat lung con co nhung not san trong giong nhu nhung đom trang. Nhung not san đuoc cho la ly do Gunther đat ten cho loai nay la "chalazodes".


Phan bo va moi truong song Raorchestes chalazodes phan bo tren day Tay Ghat chat hep o bo Tay cua ban đao An Đo, chi đuoc tim thay o đo cao tren 1200 m. No song o tang duoi rung thuong xanh nhiet đoi va am uot. Cu the hon, Raorchestes chalazodes cu ngu tai cac tang duoi tan cua loai tre Ochlandra travancorica đuoc tim thay trong khu vuc. Loai tre nay tao thanh mot moi truong song dang cay bui, voi cac cum khong the xuyen pha, gop phan bao ve loai ech.


Bao ton = Mat moi truong song =

Raorchestes chalazodes đuoc xep vao loai cuc ky nguy cap theo đanh gia gan đay nhat cua Sach đo cac loai bi đe doa cua IUCN nam 2004. Đanh gia nay la ket qua cua su phan bo cua cac loai bi chia cat nghiem trong nhu the nao va loai nay lien tuc bi suy giam ve quy mo va chat luong ra sao trong moi truong rung cua no.
Loai tre Ochlandra travancorica ma Raorchestes chalazodes su dung lam noi đe trung thuong đuoc thu hoach đe su dung lam nhien lieu sinh hoc cung nhu san xuat giay va bot giay. Do đo, O. travancorica đa bi can kiet nghiem trong o Tay Ghat.


= No luc bao ton =
Trong mot nghien cuu ve Raorchestes chalazodes vao nam 2018, 43 o trung do con đuc cham soc đa đuoc phat hien tai đia điem lay mau rong 5 km2 tai Khu bao ton ho Kalakad Mundanthurai. Nham gop phan bao ton, viec lap ban đo phan bo Ochlandra travancorica đe xac đinh cac khu vuc bi đe doa khong đuoc bao ve la buoc hanh đong quan trong đau tien. Ngoai ra, co the thuc hien nhieu hanh đong kha thi hon đe giup bao ton loai Raorchestes chalazodes. Tre co đuong kinh nho hon co the đuoc thu hoach hoac bi cam thu hoach trong mua sinh san cua Raorchestes chalazodes tu thang 5 đen thang 11. Cac đia điem đe trung nhan tao giong voi cac đia điem đuoc tim thay trong tu nhien cung co the đuoc tao ra.


Che đo an Raorchestes chalazodes chu yeu an đong vat khong xuong song nhu con trung va nhen, nhung cung đuoc phat hien an đong vat than mem, chang han nhu Satiella dekkanensis, mot loai oc khong co vo cung. Truoc mua sinh san, ech đuc truong thanh se tim kiem nhung con moi lon nhu Satiella dekkanensis đe chuan bi cho thoi gian cham trung dai ngay.


Giao phoi Mua sinh san cua Raorchestes chalazodes la tu thang 5 đen thang 11. Trong mua sinh san nay, con đuc se tim thay mot long co lo ho tren cay tre Ochlandra travancorica va keu to ben trong long đe thu hut con cai. Boi vi con đuc o gan mot long, con cai đuoc cho la co nhieu ban tinh va di chuyen tu long nay sang long khac voi su cong ghep đoi xay ra ben trong long. Sau khi mua giao phoi ket thuc, tuc la tu thang 11 đen thang 12, con đuc se ngung keu va roi khoi cac đia điem đe trung ben trong cac đot tre.


Su cham soc cua cha me O loai Raorchestes chalazodes, con non đuoc cham soc truc tiep boi con đuc truong thanh. Con đuc se co nhieu hanh vi khac nhau đe co gang cham soc o trung, bao gom viec ap trung, canh trung va to ra hung hang đe bao ve điem ap trung hoac chinh no. Khi ap trung, ech đuc truong thanh se o lai mot điem ap cu the bat ke thoi gian. Trong qua trinh bao ve trung, ech đuc truong thanh se đau truoc nhung qua trung trong o nham ngan chan moi đe doa neu co. Ech đuc cung se the hien nhung hanh vi hung han nhu keu to hoac lao vao cac moi đe doa nhu con đuc cung loai, đong vat chan đot nhu chau chau voi va gian xam nhap vao long. Vao ban ngay, ech đuc se ngu gan o trung voi đoi mat khep ho va cac chi đua sat vao co the. Trong thoi gian cham soc trung, ech se khong đi kiem an.
Su cham soc nay đong vai tro nhu mot cach đe bao ve to khoi nhieu moi đe doa ma trung phai đoi mat. Ty le tu vong cua nhung qua trung khong đuoc cham soc cao hon nhieu so voi qua đuoc cham soc va nguyen nhan chinh khien trung chet la do bi san moi. Đieu nay thuong xay ra khi nhung con đuc cung loai đuoc cho la khong thanh cong trong viec tim kiem ban tinh va bao ve đia điem ap trung cua chinh minh. Do mot con đuc khi ap trung thuong xuyen phat ra am thanh nham xac đinh lanh tho, viec khong keu đuoc co the giup nhung con đuc an thit đong loai nay co gang chiem lay vi tri ap trung va an nhung qua trung giau dinh duong trong o. Trung ky sinh tu ruoi va trung kien ​​cung la nhung van đe lien quan đen su san moi, nhung con đuc co the an kien ​​va ruoi xam nhap, coi đo la mot dang thuc an. Mot nguyen nhan khac gay chet trung la nhiem nam.


= Điem ap trung =
To ech đuoc lam trong đot cua loai tre Ochlandra travancorica. Ech truong thanh co the chui vao qua mot lo nho gan goc long. Mot gia thuyet cho rang neu long co lo mo o phia tren, nuoc co the tich tu ben trong va nhan chim ech con. Ben trong noi rung trung co nhiet đo thap hon va đo am cao hon so voi ben ngoai. Đo am cao hon nay co loi cho trung ech bang cach giam mat nuoc do bay hoi. Nhung qua trung đa đe cung đuoc gan vao thanh trong cua tre thong qua mot soi nhay. Ben trong than tre, nhung qua trung nay se phat trien truc tiep ma khong can nuoc.


Phat trien Trung cua Raorchestes chalazodes co hinh cau, trong suot va đuoc ket noi voi cac thanh ben trong cua long tre thong qua mot soi nhay. Trung co long đo mau trang kem, ty le long đo trung va lop thach ben ngoai kha nho. Sau khi no, ech con se o lai ben trong long va chi roi khoi đia điem ap trung trong khoang tu 3 đen 34 ngay.


Tham khao Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Raorchestes chalazodes tai Wikimedia Commons
 Du lieu lien quan toi Raorchestes chalazodes tai Wikispecies