Dan ca Quan ho la mot trong nhung lan đieu dan ca tieu bieu cua vung chau tho song Hong o mien Bac Viet Nam. No đuoc hinh thanh va phat trien o vung van hoa Kinh Bac xua, đac biet la khu vuc ranh gioi hai tinh Bac Giang va Bac Ninh ngay nay voi dong song Cau chay qua đuoc goi la "dong song quan ho".
Ngay 30 thang 9 nam 2009, tai ky hop lan thu tu cua Uy ban lien chinh phu Cong uoc UNESCO Bao ve di san van hoa phi vat the, Dan ca quan ho o Bac Ninh va Bac Giang đa đuoc ghi danh la di san van hoa phi vat the đai dien cua nhan loai sau nha nhac cung đinh Hue, khong gian van hoa Cong Chieng Tay Nguyen va cung đot voi ca tru.


Nguon goc Y nghia cua tu "Quan ho" thuong đuoc tach thanh hai tu roi ly giai nghia đen ve mat tu nguyen cua "quan" va cua "ho". Đieu nay dan đen nhung kien giai ve "Quan ho" xuat phat tu "am nhac cung đinh", hay gan voi su tich mot ong quan khi đi qua vung Kinh Bac đa ngay ngat boi tieng hat cua lien anh lien chi o đo va đa dung buoc đe thuong thuc ("ho"). Tuy nhien cach ly giai nay đa bo qua nhung thanh to cua khong gian sinh hoat van hoa quan ho nhu hinh thuc sinh hoat (nghi thuc cac phuong ket ho khien anh hai, chi hai suot đoi chi la ban, khong the ket thanh duyen vo chong), dien xuong, cach thuc to chuc va giao luu, loi su dung tu ngu đoi nhau ve nghia va thanh đieu trong sinh hoat van hoa đoi đap dan gian.
Mot so quan điem lai cho rang Quan ho bat nguon tu nhung nghi le ton giao dan mang yeu to phon thuc chu khong phai Quan ho co nguon goc tu am nhac cung đinh, hoac co quan điem nhan đinh dien tien cua hinh thuc sinh hoat van hoa "choi Quan ho" bat nguon tu nghi le ton giao dan gian qua cung đinh roi tro lai voi dan gian.
Nhan đinh khac dua tren phan tich ngu nghia tu ngu trong cac lan đieu va khong gian dien xuong lai cho rang Quan ho la "quan he" cua mot nhom nhung nguoi yeu quan ho o vung Kinh Bac.
Tuy vay đa so cac hoc gia chua chap nhan quan điem nao.
Quan ho ngay nay khong chi la loi hat giao duyen (hat đoi) giua "lien anh" (ben nam, nguoi nam gioi hat quan ho) va "lien chi" (ben nu, nguoi phu nu hat quan ho) ma con la hinh thuc trao đoi tinh cam giua lien anh, lien chi voi khan gia. Mot trong nhung hinh thuc bieu dien hat quan ho moi la kieu hat đoi đap giua lien anh va lien chi. Kich ban co the dien ra theo noi dung cac cau hat đa đuoc chuan bi tu truoc hoac tuy theo kha nang ung bien cua hai ben hat.


= Quan ho co =
Quan ho co khong chi ton tai o 49 lang Quan ho goc o xu Kinh Bac Quan ho truyen thong la hinh thuc to chuc sinh hoat van hoa dan gian cua nguoi dan Kinh Bac, voi nhung quy đinh nghiem ngat, khat khe đoi hoi lien anh, lien chi phai am tuong tieu chuan, tuan theo luat le. Đieu nay giai thich ly do nguoi dan Kinh Bac thich thu "choi Quan ho", khong phai la "hat Quan ho" Quan ho co khong co nhac đem va chu yeu hat đoi giua lien anh va lien chi vao dip le hoi xuan thu nhi ky o cac lang que. Trong quan ho co, đoi lien anh đoi đap voi đoi lien chi đuoc goi la hat hoi, hat canh; hat ca bon, ca nhom lien anh đoi đap cung ca nhom lien chi đuoc goi la hat chuc, mung, hat tho. 
"Choi quan ho" co khong co khan gia, nguoi trinh dien đong thoi la nguoi thuong thuc (thuong thuc "cai tinh" cua ban hat). Nhieu bai quan ho co van đuoc cac lien anh, lien chi "choi quan ho" ua thich đen tan ngay nay nhu: Von lieng em co 30 đong, Moi nuoc moi trau, Ngoi tua song đao, Cay truc xinh, Nguoi o đung ve, Xe chi luon kim,...


= Quan ho moi =
Quan ho moi con đuoc goi la "hat Quan ho loi moi", la hinh thuc bieu dien (hat) quan ho chu yeu tren san khau hoac trong cac sinh hoat cong đong Tet đau xuan, le hoi, hoat đong du lich, nha hang,... Thuc te, quan ho moi đuoc trinh dien vao bat ky ngay nao trong nam. Cac bang đia VCD, DVD ve quan ho ngay nay đeu la hinh thuc quan ho bieu dien tren san khau, tuc nhung bai quan ho loi co đuoc cai bien loi. Quan ho moi luon co khan thinh gia, nguoi hat trao đoi tinh cam voi khan thinh gia khong con la tinh cam giua ban hat voi nhau. Quan ho moi khong con nam o khong gian lang xa ma đa vuon ra o nhieu noi, đen voi nhieu thinh gia o cac quoc gia tren the gioi.
Quan ho moi co hinh thuc bieu dien phong phu hon quan ho truyen thong, bao gom ca hat đon, hat đoi, hat top, hat co mua phu hoa... Quan ho moi cai bien cac bai ban truyen thong theo hai cach: khong co y thuc va co y thuc Du it hay nhieu nhung hinh thuc hat quan ho co nhac đem đuoc coi la cach cai bien khong co y thuc. Đa so cac bai quan ho moi thuoc dang cai bien nay. Cai bien co y thuc la nhung bai ban đa cai bien ca nhac va loi cua bai ban quan ho truyen thong. Loai cai bien nay khong nhieu, vi du bai "Nguoi o đung ve" la cai bien tu lan đieu "Chuong vang gac cua tam quan" (Xuan Tu cai bien).
Hat quan ho voi loi moi đuoc nhieu nguoi yeu thich toi muc tuong nham la quan ho truyen thong nhu bai "Song Cau nuoc chay lo tho" do Mai Khanh soan loi moi tu lan đieu truyen thong "Nhat que nhi lan". Quan ho moi đuoc ua thich hon quan ho truyen thong khong phai do khong gian va nhung sinh hoat theo le loi co cua quan ho khong con nua ma mot phan do hoat đong "hat quan ho" ngay nay thuong đuoc gan voi chinh quyen nhiem vu tuyen truyen, gioi thieu, quang ba quan ho tren dien rong.


Cac lang Quan ho Cac lang co nghe nhan thuc hanh di san dan ca quan ho con đuoc goi la "lang quan ho". Đieu đac biet la phan lon cac lang quan ho tho thanh Tam Giang, vi thanh gan voi dong song Cau. Cac lang quan ho Kinh Bac ton tai o cac huyen, thi xa, thanh pho: Yen Phong, Tu Son, Tien Du, thanh pho Bac Ninh (con goi la quan ho bo nam song Cau thuoc tinh Bac Ninh); Viet Yen, Yen Dung, Hiep Hoa (con goi la quan ho bo bac song Cau thuoc tinh Bac Giang).
Danh sach cac lang Quan ho co tieu bieu:

Thanh pho Bac Ninh co 31 lang: Co Me, Phuc Son, Thanh Son (phuong Vu Ninh); Viem Xa (Diem), Huu Chap (Chap), Đau Han (Đo Han), Xuan Ai (Soi), Xuan Đong (Đong Mat), Xuan Vien (Vuon Xuan) (phuong Hoa Long); Thuong Đong (Lam), Đong Xa (Đang), Tho Ninh (Thu), (phuong Van An); Khuc Toai (Choi), Tra Xuyen (Tra) (phuong Khuc Xuyen); Cham Khe (Bui), Đieu Thon (Đao Xa), Duong o (Đong Cao) (phuong Phong Khe); Xuan O (O), Kha Le (Se), Hoa Đinh (Nhoi), Bo Son (Bo) (phuong Vo Cuong); Đo Xa (Đo) (phuong Ninh Xa); Niem Xa (Niem), Yen Man (Yen Giua), Thi Chung (Yen Cho), Y Na (Nua) (phuong Kinh Bac); Ve An (Ve) (phuong Ve An); Thi Cau (phuong Thi Cau); Nem Đoai, Nem Son (Ho Son), Nem Tien (Niem Tien) (phuong Khac Niem)
Huyen Tien Du (Bac Ninh) co 12 lang: Due Đong, Lung Giang, Lung Son (thi tran Lim); Ngang Noi, Van Kham (xa Hien Van); Bai Uyen (Buoi), Hoai Trung (Buu Giua) (xa Lien Bao); Tam Tao, Gioi Te (xa Phu Lam); Đinh Ca, Lo Bao (xa Noi Due), Phuc Nghiem (xa Phat Tich).
Thi xa Viet Yen (Bac Giang) co 05 lang: Huu Nghi, Noi Ninh, Gia Son, Mai Vu (phuong Ninh Son), Sen Ho (phuong Nenh)..
Thanh pho Tu Son (Bac Ninh) co 4 lang: Tam Son (phuong Tam Son); Tieu Son, Hoi Quan (phuong Tuong Giang); Vinh Kieu (phuong Đong Nguyen).
Huyen Hiep Hoa (Bac Giang) co 3 lang: Xuan Thanh va Ngo Xa (xa Chau Minh), Vu Nong (xa Bac Ly).
Huyen Yen Phong (Bac Ninh) co 2 lang: Đong Moi (Đong Mai) (xa Trung Nghia) va Lang Đong Yen (Đong Khang) (xa Đong Phong).
Huyen Yen Dung (Bac Giang) co 2 lang: Yen Ha va Yen Thinh (xa Yen Lu).
Do cham tre nen trong pham vi UNESCO cong nhan ban đau chi gom co 49 lang Quan ho sau: Huu Nghi, Gia Son, Mai Vu, Noi Ninh, Sen Ho, Huu Chap, Viem Xa, Đau Han, Xuan Ai, Xuan Đong, Xuan Vien, Thu Ninh, Đang Xa, Khuc Toai, Tra Xuyen, Ong Moi, Đong Yen, Cham Khe, Đao Xa, Duong O, Co Me, Phuc Son, Y Na, Thi Cau, Thanh Son, Niem Xa, Yen Man, Yen Thi Trung, Ve An, O Xa, Xuan O, Hoa Đinh, Kha Le, Bo Son, Due Đong, Lung Giang, Lung Son, Ngang Noi, Đinh Ca, Lo Bao, Hoai Trung, Van Kham, Bai Uyen, Nem Đoai, Đinh Ca, Nem Tien, Tieu, Tam Son, Tam Tao.


Lan đieu Quan ho la the loai dan ca phong phu nhat ve mat giai đieu trong kho tang dan ca Viet Nam. Moi mot bai quan ho đeu co giai đieu rieng. Cho đen nay, đa co it nhat 300 bai quan ho đa đuoc ky am. Cac bai quan ho đuoc gioi thieu moi chi la mot phan trong kho tang dan ca quan ho đa đuoc kham pha. Kho bang ghi am hang nghin bai quan ho co do cac nghe nhan o cac lang quan ho hat hien van đuoc luu giu tai So Van hoa hai tinh Bac Giang va Bac Ninh.
Mot so lan đieu quan ho co: La rang, Đuong ban Kim Loan, Cay gao, Gia ban, Hu la, La hoi, Tinh tang, Cai a, Len nui, Xuong song, Cai hon, Gio mat trang thanh, Tu quy.


Trang phuc Trang phuc quan ho bao gom trang phuc cua cac lien anh va trang phuc cua cac lien chi. Trong cac le hoi quan ho co ca nhung cuoc thi trang phuc quan ho.
Lien anh mac ao dai 5 than, co đung, co la sen, vien ta, gau to, dai toi qua đau goi. Thuong ben trong mac mot hoac hai ao canh, sau đo đen hai ao dai. Rieng ao dai ben ngoai thuong mau đen, chat lieu la luong, the, hoac đoi voi nguoi kha gia hon thi ao ngoai may bang đoan mau đen, cung co nguoi ao dai phu ngoai may hai lan voi mot lan ngoai bang luong hoac the, đoan, lan trong bang lua mong mau xanh com, xanh la ma non, mau vang chanh...goi la ao kep. Quan cua lien anh la quan dai trang, ong rong, may kieu co chan que dai toi mat ca chan, chat lieu may quan cung bang diem bau, phin, truc bau, hoac lua truoi mau mo ga. Co that lung nho đe that chat cap quan. Đau lien anh đoi nhieu quan hoac khan xep. Thoi truoc, đan ong con nhieu nguoi bui to nen phai van toc bang khan nhieu. Sau nay phan nhieu cat toc, re đuong ngoi nen chuyen sang dung loai khan xep ban san o cac cua hang cho tien. Cung voi quan, ao, khan xep, dep,... cac lien anh thuong co them non chop voi cac dang chop la thuong hoac chop dua, co quai lua mau mo ga. Ngoai ra cung thuong thay cac lien anh dung o đen. Cac phu kien khac la khan tay, luoc, nhung "xa xi pham" theo quan niem thoi xua. Khan tay bang lua hoac bang vai trang rong, gap nep va gai trong vanh khan, that lung hoac trong tui trong.
Trang phuc lien chi thuong đuoc goi la "ao mo ba mo bay", nghia la lien chi co the mac ba ao dai long vao nhau (mo ba) hoac bay ao dai long vao nhau (mo bay). Tuy nhien trong thuc te, cac lien chi thuong mac ao mo ba. Ve co ban trang phuc bao gom cac thanh phan: trong cung la mot chiec yem co mau ruc ro thuong lam bang lua truoi nhuom. Yem thuong co hai loai la yem co xe (dung cho trung nien) va yem co vien (dung cho thanh nu). Ben ngoai yem la mot chiec ao canh mau trang, vang, nga. Ngoai cung la nhung luot ao dai nam than, cach phoi mau cung tuong tu nhu o bo trang phuc nam nhung mau sac tuoi hon. Ao dai nam than cua nu, co cai khuy, khac voi kieu tu than that hai vat truoc. Chat lieu đe may ao đep nhat thoi truoc la the, lua. Ao dai ngoai thuong mang mau nen na nhu mau nau gia, nau non, mau đen, mau canh gian trong khi ao dai trong thuong nhuom mau khac nhau: mau canh sen, mau hoa hien, mau thien thanh, mau ho thuy, mau vang chanh, mau vang com v.v. Ao canh mac trong co the thay bang vai phin trang, lua mo ga.
Yem thuong nhuom mau đo (xua goi la yem tham), vang thu (hoa hien), xanh da troi (thien thanh), hong nhat (canh sen), ho thuy (xanh bien)... Giai yem to buong ngoai lung ao va giai yem that vong quanh eo roi that mui phia truoc cung voi bao va that lung. Bao cua cac co gai quan ho xua thuong su dung chat lieu soi se, mau đen, co tua ben o hai đau bao, kho rong, co the đung tui tien mong o trong bao roi that gon ngang eo, luon qua lung ao dai, bo chat lay ba than ao truoc, that mui to đe che phia truoc bung. That lung thuong la loai bao nho bang chung 1/3 bao, dung đe that chat cap vay vao eo. Cung tuong tu yem, that lung lam bang lua nhuom cac mau tuoi sang nhu mau hoa luu, mau hoa đao, mau hoa hien tuoi, mau ho thuy. That lung cung buoc mui ra phia truoc đe cung voi mui bao, mui giai yem tao nen nhung mui hoa mau sac phia truoc nguoi con gai.
Lien chi mac vay vay soi, vay lua, đoi khi co nguoi mac vay kep voi vay trong bang lua, vai mau, luong, the, đoan; vay ngoai bang the, lua. Vay mau đen. Nguoi biet mac vay kheo la khong đe vay hot truoc, khong đe vay quay tron lay nguoi nhu mac quan ma phai thu xep sao cho phia truoc ru hinh luoi chai xuong gan toi mu ban chan, phia sau hoi hot len chom tam đoi con khoai phia got chan.
Lien chi mang dep cong lam bang da trau thuoc theo phuong phap thu cong; co mot vong tron bang da tren mat dep đe xo ngon chan thu hai khien khi đi lai, khong roi đuoc dep. Mui dep uon cong va nguoi tho lam dep phai biet nen, thuoc cho mui dep cung, nhu mot la chan nho, che giau đau cac ngon chan. Ngoai ao, quan, that lung, dep, nguoi lien chi con chit khan mo qua, đoi non quai thao, va that lung đeo day xa tich.


Van hoa quan ho Van hoa quan ho con la cach ung xu that kheo leo, te nhi, kin đao va mang đay y nghia nhu cac lan đieu moi nuoc, moi trau that chan tinh, nong tham moi khi co khach đen choi nha "đoi tay nang chen ruou đao, đo đi thi tiec, uong vao thi say". Quan ho uong chen ruou mung xuan, mung hoi, vui bau, vui ban... roi ca xuong cho tan canh man vo, cho tan đem rang ngay, roi cac lan đieu chia tay gia ban đay quyen luyen trong cau hat "Nguoi oi nguoi o đung ve"tan canh, gia hoi roi ma quan ho van con ngam ngui tiec nho "Nguoi ve toi van ngam ngui, đe thuong, đe nho cho toi the nay... Nguoi ve toi chang dam nai, ao trong nguoi mac, ao ngoai nguoi đe lam tin"... Va đe roi ket thuc bang nhung loi hua hen tha thiet "Đen hen lai len"... trong mua hoi toi."
Quan ho la "ung xu" cua nguoi dan Kinh Bac, "moi khi khach đen choi nha", khong chi "rot nuoc pha tra" moi khach, ma cung voi đo la nhung cau hat tham đuom nghia tinh: "Moi khi khach đen choi nha/ đot than quat nuoc pha tra moi nguoi xoi/ tra nay quy lam nguoi oi/ Moi nguoi mot chen cho toi vui long"...
Quan ho la mot loai hinh dan ca phong phu ve giai đieu. Quan ho đuoc luu truyen trong dan gian tu đoi nay sang đoi khac qua phuong thuc truyen khau. Phuong thuc nay la mot yeu to giup cho Quan ho tro thanh mot loai hinh dan ca co so luong lon bai hat voi giai đieu khac nhau. Tuy nhien, cung chinh phuong thuc nay đa lam cho cac bai Quan ho luu truyen trong dan gian bi bien đoi nhieu, tham chi khac han se voi ban đau. Nhieu giai đieu co đa mat han. Mac du su thay đoi nay cung lam cho Quan ho phat trien, nhung o trong boi canh van hoa Phuong Tay đang xam nhap manh me vao Viet Nam, van đe bao ton nguyen trang Quan ho trong tung giai đoan phat trien la viec lam cap thiet.
Tu nhung nam 70 cua The ky XX, So Van hoa Ha Bac đa tien hanh suu tam Quan ho. Hang nghin bai Quan ho, bao gom ca cac di ban đa đuoc ghi am tai cac lang quan ho, voi giong hat cua hang tram nghe nhan. Sau khi sang loc va lua chon, nhac si, nha nghien cuu Pham Hong Thao đa ky am thanh ban nhac, co bo sung them mot so ky tu rieng đac trung cho giai đieu Quan ho. Khoang 300 bai Quan ho hay nhat đa đuoc Nha xuat ban Am nhac in thanh sach. Tuy nhien, hang nghin bai Quan ho đa đuoc ghi am, do cac cu nghe nhan (đa mat) hat, phai đuoc bao quan cuc ky can than. So Van hoa the thao du lich Bac Ninh va Bac Giang chiu trach nhiem luu giu cac cuon bang nay can phai so hoa toan bo đe co the luu giu mot cach dai lau cho the he mai sau, đo cung la tai lieu van hoa can bao ton giup cac lan đieu quan ho song mai.
Nhung nam qua, Bac Ninh la mot trong nhung đia phuong co su hoi nhap va toc đo phat trien kinh te, xa hoi xep hang đau trong ca nuoc. La tinh co dien tich nho, dan so khoang 1,15 trieu nguoi, truoc đay chu yeu la san xuat nong nghiep, đen nay, Bac Ninh đuoc coi la mot "thoi nam cham" cua vung Bac Bo, đang đung thu hai ca nuoc ve thu hut von đau tu nuoc ngoai. Đieu đo đa lam cho Bac Ninh tro thanh đia phuong phat trien manh me, nam 2021 chi so GRDP tang 6,9% đung thu 13, toc đo tang truong đung thu 8 ca nuoc ve quy mo, thu nhap binh quan đau nguoi/ thang đung thu 5 ca nuoc. Qua trinh hoi nhap va phat trien dien ra manh me o Bac Ninh, co nhung tac đong đen nhieu mat cua van hoa, trong đo co cac DSVH.
Truoc het, co the nhan thay rang, qua trinh phat trien, nhat la ve mat kinh te, đa tao đieu kien thuan loi cho viec bao ton, phat huy gia tri DSVH. Truoc va sau khi dan ca quan ho Bac Ninh đuoc UNESCO cong nhan, chinh quyen đia phuong đa đau tu luong kinh phi lon đe nghien cuu, suu tam, tu lieu hoa nham bao ton, luu giu cac lan đieu quan ho; tien hanh trien khai nghien cuu, suu tam, tu lieu hoa cac lan đieu quan ho co tai cac lang, xa, cac nghe nhan quan ho, cung nhu di vat, tu lieu co lien quan. Trong đieu kien khoa hoc ky thuat phat trien, viec su dung cac trang thiet bi ky thuat đa giup cho viec suu tam, tu lieu hoa va luu giu rat thuan loi. Tu lieu sau khi suu tam đuoc luu giu tai cac trung tam co trang thiet bi bao quan hien đai, đam bao co the gin giu trong thoi gian dai.
Đoi voi cac DSVH phi vat the, viec truyen day giua cac the he la đieu quan trong đe co the bao ton, duy tri đuoc di san. Thoi gian qua, cac lop truyen day dan ca quan ho đa đuoc đau tu, to chuc o nhieu đia phuong danh cho cac lua tuoi khac nhau, nhat la đoi voi lua tuoi thanh thieu nien. Đen nay đa co 369 lang quan ho thuc hanh, 381 cau lac bo quan ho voi hon 10.000 nguoi o cac đo tuoi tham gia, hang nghin nguoi co kha nang truyen day. Nhieu noi đa xay dung mo hinh cau lac bo quan ho mang non. Đay la cach lam sang tao, la mot mo hinh hieu qua trong thuc hien chuong trinh hanh đong bao ton, phat huy gia tri cua DSVH dan ca quan ho trong xa hoi đuong đai. Viec truyen day quan ho cung đa đuoc nghien cuu, bien soan thanh cac tai lieu va đua vao giang day tai cac truong pho thong.
Nam 2018, đe an Bao ton va phat huy gia tri DSVH phi vat the dan ca quan ho Bac Ninh đuoc tiep tuc trien khai o giai đoan 2 đen nam 2022. Theo đo, tinh đa đau tu so luong kinh phi lon đe thuc hien cac chuong trinh truyen day dan ca quan ho, đau tu xay dung va tu bo cac thiet che van hoa lien quan đen dan ca quan ho. Ngoai nhung đia điem san co cua lang nhu đinh, đen, chua... con co đia điem danh rieng cho "bon quan ho" đo la "nha chua quan ho". Thoi gian qua, tinh Bac Ninh đa tien hanh trung tu hoac cho xay dung moi cac "nha chua quan ho" theo kien truc truyen thong o nhieu lang quan ho goc nhu Viem Xa, Đuong Xa, Thi Cau, Lung Giang...
Nghe nhan quan ho cung đuoc quan tam đai ngo nham khich le đong vien ve vat chat va tinh than. Ho đuoc phong tang danh hieu theo quy che, đong thoi đuoc huong tro cap hang thang bang muc luong toi thieu; NNUT, NNND huong muc ho tro cao hon. Nham tao su lan toa gia tri cua dan ca quan ho, tinh Bac Ninh khong nhung ho tro kinh phi cho cac cau lac bo o đia phuong, ma con cho ca cac cau lac bo dan ca quan ho tieu bieu đang hoat đong o cac tinh, thanh pho khac trong ca nuoc.
Tu khi nuoc ta thuc hien chinh sach hoi nhap, mo rong giao luu van hoa voi cac nuoc tren the gioi, nganh Nghe thuat bieu dien noi chung, dan ca quan ho noi rieng co co hoi đuoc trinh dien, gioi thieu o nhieu quoc gia, vung lanh tho nhung net đoc đao, đac trung cua mon nghe thuat nay. Đieu đo đa khang đinh đuoc thuong hieu cua dan ca quan ho, the hien đuoc ban sac van hoa, lam cho cac nen van hoa co su đoi sanh va tran trong đoi voi cac gia tri cua van hoa Viet Nam.
Ngay sau khi đuoc UNESCO cong nhan Dan ca Quan ho Bac Ninh la di san van hoa the gioi phi vat the, tinh Bac Giang đa xay dung Chuong trinh hanh đong đe bao ton Dan ca Quan ho. Tren co so nhung cam ket voi UNESCO, tinh Bac Giang đa trien khai nhieu hoat đong tieu bieu nhu: Trien khai viec tiep tuc suu tam, nghien cuu, gioi thieu quang ba nhung cai hay, cai đep cua Dan ca Quan ho Bac song Cau; to chuc cac cuoc hoi thao ve bao ton va phat huy di san Dan ca Quan ho tinh Bac Giang; xuat ban cac an pham, nhu: Cac bai Hat đoi Quan ho, 120 bai Hat đoi Quan ho; Lang Quan ho Bac song Cau (gioi thieu 18 lang quan ho Bac song Cau tren que huong Viet Yen); Cac bai hat Quan ho pho bien o Bac Giang.
Đac biet, Bac Giang con chu trong tap trung cho viec truyen day Dan ca Quan ho tai cac lang xa. Thuong xuyen to chuc lien hoan tieng hat Quan ho. Tu nam 2010 đen 2016, cung voi cac đia phuong, cac co so thuong xuyen to chuc cac hoat đong van nghe quan chung, trong đo thi hat dan ca quan ho la mot noi dung chu yeu. Trung tam Van hoa tinh Bac Giang đa to chuc hon 60 lop truyen day Dan ca Quan ho cho hon 3.000 hoc vien la cac hat nhan van nghe tieu bieu o cac huyen, Viet Yen, Luc Ngan, thanh pho Bac Giang, Luc Nam, Luc Ngan,... Đen nam 2016, huyen Viet Yen đa to chuc 14 cuoc Lien hoan tieng hat Quan ho. Tinh Bac Giang đa to chuc Lien hoan tieng hat Quan ho toan tinh, lan thu V. Ngay 17/3/2014, Tong Giam đoc Trung tam Nghien cuu Bao ton va phat huy van hoa dan toc Viet Nam đa ra quyet đinh thanh lap Trung tam Van hoa Quan ho truyen thong khu vuc Bac Giang, ton tai song song voi Trung tam nghien cuu bao ton va phat huy dan ca Quan ho, hoat đong tren đia ban tinh Bac Ninh – Nam song Cau.
Ngay 20 thang 1 nam 2013, Nha hat Dan ca Quan ho Bac Ninh to chuc ra mat. Đoan Dan ca Quan ho Bac Ninh nay la nha hat Dan ca Quan ho Bac Ninh đa hoan thanh tot nhiem vu suu tam, nghiem cuu, gin giu va phat trien dan ca quan ho; nhieu hinh thuc gioi thieu dan ca quan ho ma đoan the nghiem đuoc quan chung nhan dan đanh gia cao va hoc tap lam theo, gop phan thuc đay phong trao ca hat quan ho trong tinh cung nhu lan toa rong khap ca nuoc. Đen nay tu 44 lang quan ho goc, tinh Bac Ninh đa nhan len thanh 329 lang Quan ho moi, trong đo co 41 nghe nhan dan ca Quan ho. Đoi voi thon Viem Xa, xa Hoa Long, thanh pho Bac Ninh, noi đuoc coi la Thuy to dan ca Quan ho Bac Ninh đa co nhieu giai phap khoi phuc, bao ton dan ca Quan ho, nhat la cac bai Quan ho co.
Ve am thuc Quan ho, hai tinh Bac Giang - Bac Ninh đa khoi phuc lai " Mam đan, bat đan" đo la nhung vat dung cua nguoi quan ho khi moi thuc khach du am thuc quan ho. Xay dung phong trung bay van hoa quan ho, gioi thieu di san voi ban be trong nuoc, quoc te. Cac phuong tien thong tin đai chung tang thoi luong tuyen truyen ve dan ca quan ho, nhat la cac le loi Quan ho, van hoa Quan ho.


Am nhac = Bai hat nhac ve quan ho =
Gui ve quan ho (Đuc Mieng)
Lang quan ho que toi (Nguyen Trong Tao, tho Nguyen Phan Hach)
Nhung co gai quan ho (Pho Đuc Phuong)
Ve quan ho que em ( Nguyen Thua Thien )


= Bai quan ho =


Hinh anh Xem them Hoi Lim
Hat vi
Hat trong quan
Hat đum


Chu thich Lien ket ngoai Quan ho tai Tu đien bach khoa Viet Nam
Ca Tru and Quan Ho traditional music, UNESCO.
Khao cuu sang tac cua đai thi hao Nguyen Du - Them mot cach nhin ve tu "Quan ho" Luu tru ngay 15 thang 2 nam 2009 tai Wayback Machine, Tin tuc – Nhan dan.
Gioi thieu Dan ca quan ho Bac Giang - Bac Ninh Luu tru ngay 18 thang 1 nam 2017 tai Wayback Machine
Nguon goc dan ca Quan ho, Huu Thinh, Vietnamnet.
Quan ho tren bach khoa toan thu van hoa Viet Nam