Cuoc phieu luu cua Alice vao Xu So Than Tien (tieng Anh: Alice's Adventures in Wonderland) la cuon tieu thuyet danh cho thieu nhi cua tac gia nguoi Anh Charles Lutwidge Dodgson  duoi but danh Lewis Carroll viet nam 1865. Cau chuyen ke ve co be Alice chui qua mot hang tho roi lac vao the gioi than tien co nhung sinh vat ki la.
Cuon sach thuong đuoc biet đen o Viet Nam nhan đe Alice o Xu So Than Tien, Alice lac vao Xu Than Tien hoac Alice o Xu So Dieu Ky, nhan đe pho bien tren cac san khau, phim anh va truyen hinh nhieu nam qua. Mot so ban in ca nhan đe Cuoc phieu luu cua Alice vao Xu So Than Tien va tap tiep theo Đi qua tam guong.


Nguon goc va lich su phat hanh Nam 1855, ong Henry Liddell luc bay gio đang la hieu truong cua truong noi tru quy toc Westminster, đuoc bo nhiem lam hieu truong truong Christ Church - mot phan cua Đai hoc Oxford. Gia đinh nha Henry Liddellchuyen ve song tai biet thu đuoc cap tai Oxford. Co be Alice Liddell Hargreaves chao đoi nam 1852 va la con thu ba trong gia đinh co muoi đua con cua cap vo chong quy toc Henry va Lorina Liddell.
Sinh truong trong mot gia đinh tri thuc, co be Alice cung nhung nguoi anh chi em som đuoc cha me co vu đoc sach đe trau doi kien thuc va tap tham gia vao nhung buoi gap mat cua tang lop thuong luu. Ket qua la tu khi con nho, Alice đa co the giao tiep voi nguoi lon mot cach rat chung chac.
Ngay 25 thang 4 nam 1856, trong mot cuoc dao choi cung hai nguoi chi em than thiet nhat la Edith va Lorina, co be Alice đa gap go nha van Lewis Carroll (luc nay ong 24 tuoi). Nha van von noi tieng vi yeu tre em. Đieu nay đuoc chinh ong thua nhan trong cuon nhat ki cua minh: "Toi vo cung thich tre em ".
Đang buon la tinh ban giua nha van va đam tre đa đot ngot cham dut vao nam 1863. Sau nay, trong mot trang nhat ki đuoc viet cung nam, nha van Lewis Carroll cho rang Alice đa "thay đoi qua nhieu va khong con la co be hon nhien ngay xua". Chinh su truong thanh cua Alice đa khien nha van Lewis Carroll khong the yeu quy co nhu ngay nao đuoc nua.
Ong hay đua rang ong lay cam hung Alice tu co be Alice Liddell Hargreaves. Tuy vay, đen cuoi đoi Dodgson lai phu nhan rang Alice khong đuoc xay dung tren mot co be cu the nao.
Ngay 4 thang 7 nam 1862, Dodgson xay dung đuoc cot truyen cua minh. Đuoc moi nguoi co vu, đac biet la ban be va nhung chau be, ong tiep tuc viet va nam 1863 gui ban thao so luoc đen nha xuat ban Macmillan. Sau khi can nhac nhieu cai ten nhu Alice giua chon than tien va Ki niem vang cua Alice, tac pham cuoi cung đuoc xuat ban duoi ten Cuoc phieu luu cua Alice vao Xu so than tien vao nam 1865 voi but danh Lewis Carroll ma Dodgson lan đau su dung 9 nam ve truoc,minh hoa boi ngai John Tenniel.
Thanh cong ve thuong mai cua cuon sach đa lam thay đoi cuoc đoi Dodgson. Danh tieng cua "Lewis Carroll" lung lay tren toan the gioi. Ong ngap trong thu nguoi ham mo va thinh thoang bi đe y qua muc. Theo mot giai thoai noi tieng, Nu hoang Victoria thich Alice o xu so than tien toi muc thuyet phuc ong đe tang tap tiep theo danh cho ba, tap sach mang ten An Elementary Treatise on Determinants. Ong cung bat đau hai ra tien. Tuy nhien, đieu đo khong co nghia la ong bo cong viec duong nhu rat chan ghet o Christ Church.
Nam 1872, phan tiep theo — Alice o xu so trong guong — đuoc phat hanh. No duong nhu the hien cai nhin bi quan hon. Cha ong vua qua đoi (1868), đay ong vao suy sup trong nhieu nam sau đo.


Noi dung Nghe chi đoc truyen, Alice cam thay that met moi. Moi nham mat lai, co be đa thay mot chu tho trang hoi ha chay ngang qua vua nhin vao đong ho bo tui vua lam bam mot minh. Alice nghi bung, that la ki la - mot chu tho noi chuyen voi chiec đong ho bo tui! The la co be chay theo sau tho trang vao trong cai hang tho ben duoi mot goc cay to. Va co be roi xuong, duong nhu roi xuong tan tam Trai Đat vay. Nhung khi Alice rot bich xuong, Tho Trang cung vua bien mat sau mot canh cua nho xiu dan ra mot vuon hoa tuyet đep nhung co khong the nao chui lot đuoc. Alice uong nuoc trong cai chai "Uong toi đi" tren ban va nguoi co be thu lai nho xiu. Nhung gio co lai qua nho đe voi đuoc cai chia khoa tren ban. Co an cai banh "An toi đi" va tham nghi neu no lam co nho hon, co se chui qua đuoc canh cua, con neu nguoc lai thi co se voi đuoc cai chia khoa.

Mieng banh lam Alice cao đen noi đau co cung phai tran nha. Khong biet phai lam the nao, co bat khoc. Nuoc mat co chay thanh suoi. Tho trang chay toi, thay co hoang qua, lam rot lai đoi gang tay cung cai quat. Co be nhat len va quat quat thu va nhan ra minh đa tro lai nhu cu. Alice boi trong suoi nuoc mat va gap mot chu chuot cung đang boi. Dong nuoc bat đau đay thu vat va chim choc bi lu quet. Chung phai boi đe song sot. Khi nuoc đa rut đi, chu Tho Trang quay tro lai ra lenh cho Alice lay cho chu đoi gang tay va chiec quat. Trong phong, co be tim thay mot cai chai va uong. Ngay lap tuc co lon nhu thoi, can phong duong nhu khong the chua noi. Ai đo nem mot nam soi vao phong, may vien soi bien luon thanh nhung chiec keo rat ngon mat. Alice an luon va nguoi be dan thanh ti hon. 

Ke đen, Alice gap mot bac sau buom huenh hoang. Bac bao rang neu co be muon thay đoi voc dang cho that to lon thi hay an cay nam ma bac đang ngoi đay. Alice thu nem mot ben than nam va vot cao hon ca nhung ngon cay khien cho chim choc hoang so. Nhung khi co be can ben kia mot cai, ngay lap tuc co be tro lai voc dang binh thuong.

"Gio thi minh se đi đuong nao đay?", Alice tu hoi. May tam bien chi đuong chi loan xa cac huong nen chang giup co be đuoc gi ca."Neu muon tim Tho Trang, hay đi hoi lao ban mu đien" mot con meo luc nao cung nhan nho cuoi toet mieng tren mot than cay noi vong xuong. "Ong ta song o duoi đo đo." Alice tim thay nguoi ban mu đien va tho rung đang dung tiec cung ba quan chua, con co mot con meo co nu cuoi nham nho rat de so. Co cung tham du mot luc. Đo la bua tiec nham chan nhat ma Alice đa tham du. Co đen mot canh cua tren cay, buoc vao va thay minh tro lai con đuong minh đa đi luc đau. Co mo cua, an nam, va co the vao khu vuon đep đe ngat huong.
Trong vuon, Alice thay ba nguoi lam vuon đang son mau đo len bong hong bach vi hoang hau khong thich hoa hong bach. Mot bo bai gom vua, hoang hau va co ca Tho Trang đi vao vuon. Alice thay ba Hoang hau Q co bao chua va ong Hoang K co. Tro croquet bat đau, voi cau la nhung con nhim song va cac linh hau cui khom lung lam luoi, con vot la nhung con hong hac. Alice gap lai chu meo cuoi nhan nho, nhung chi co đau ma khong co than. Ba Hoang Q co ra lenh chat đau chu meo du đo la tat ca cua no. Alice goi y đi tim ba quan chua va Hoang hau ra lenh bat ba ta.
Alice chay đi tim cai vot cua minh la con hac nhung khong thay. Khi quay lai thi trong cung đien đang dien ra mot phien toa. Ten quan hau J co bi đem ra xet xu vi an cap banh cua Hoang hau. Nhan chung la 12 con vat, ke ca con than lan Bill. Quan toa la ong Hoang K co. Rat nhieu nhan chung bi goi ra, nhung bon khai lung tung. Alice trong luc chung kien phien toa đien ro, vo tinh nham nhap mieng nam con lai, bong nguoi co cao len, đau đung phai mai đien. Bat ngo luc đo, nha vua cho goi Alice lam nhan chung du Alice khong he lien quan.
Theo luat co be qua cao đe lam nhan chung nen vua ra lenh cho co đi khoi ngay lap tuc. Alice cu nu rang chi đi sau khi nghe tuyen an. Vua va hoang hau thi nhau phan nhung đieu lo bich, khien Alice rat khinh bi. Hoang hau thet lu quan hau chat đau co ngay lap tuc, nhung Alice khang cu, goi ho chi la mot co bai nham nhi, tuc thi ca trieu đinh bien thanh mot bo bai lao thang vao mat Alice. Co be chot tinh giac, thay chi đang ngoi ben canh. Thi ra, cuoc phieu luu ki la vua qua chi la mot giac mo đep.


Nhan vat Alice
Tho trang
Chu gau
Chim đai bang
Vet Lory
Đai bang
Vit trang
Than lan Bill
Sau buom
Ba quan chua
Chu meo nhan nho
Nguoi ban non đien
Tho rung
Chuot soc
Hoang hau Đam co
Quan hau Ri co
Ong Hoang Gia co
Quai thu nua chim
Rua Mock


Chuyen the Cuon tieu thuyet nam 1865 cua Lewis Carroll Cuoc phieu luu cua Alice vao xu so than tien co mot anh huong pho bien trong phim anh va hoat hinh. Danh sach duoi đay chi đe cap đen nhung phim đuoc chuyen the hoan toan theo tieu thuyet:

Alice o xu so than tien (phim 1903), hoat hinh cam
Cuoc phieu luu cua Alice vao xu so than tien (phim 1910), hoat hinh cam
Alice o xu so than tien (phim 1915), hoat hinh cam
Alice o xu so than tien (phim 1931), hoat hinh
Alice o xu so than tien (phim 1933), hoat hinh
Alice o xu so than tien (phim 1949), hoat hinh
Alice lac vao xu so than tien (phim 1951), phim hoat hinh cua Disney
Alice o xu so than tien o Paris, phim hoat hinh nam 1966
Alice o xu so than tien (phim 1966), phim đien anh
Alice o xu so than tien (phim 1972), hoat hinh am nhac
Alice in Wonderland (phim 1976), phim am nhac
Alice (phim 1981), phim am nhac
Alisa v Zazerkale, 1981
Alice o xu so than tien (phim 1983), kich
Fushigi no Kuni no Alice, truyen tranh 1983
Neco z Alenky (phim 1988).
Alice in Wonderland (1999 film), phim truyen hinh
Abby in Wonderland (2008 film), phat hanh DVC.
Nam 2010, đao dien Tim Burton thuc hien bo phim Alice o xu so than tien, lay boi canh thoi điem khi Alice đa tro thanh mot thieu nu 19 tuoi. Đay la khoang thoi gian co nhieu bien chuyen trong tam ly cua Alice, khi co bat đau truong thanh. Luon bi am anh boi nhung giac mo ky la, Alice gio đay la mot thieu nu xinh đep nhung luon cam thay bi bach va bi kim kep trong xa hoi quy toc Anh đuong thoi. Bat ngo bi cau hon tai mot bua tiec, Alice cam thay kho xu va đa bo chay. Co đuoi theo mot chu tho mac ao gile ky quai va mang mot chiec đong ho bo tui ky la ma co trong thay tren bai co.


Chu thich Lien ket ngoai Project Gutenberg:
Alice's Adventures in Wonderland
Alice's Adventures in Wonderland
Alice's Adventures Under Ground
Online Library: Easy to read Html version.
University of Adelaide:Text with illustrations by Tenniel Luu tru ngay 10 thang 8 nam 2004 tai Wayback Machine
GASL.org: First edition of Alice's Adventures in Wonderland and Through the Looking-Glass, and What Alice Found There Luu tru ngay 1 thang 10 nam 2009 tai Wayback Machine
British Library:Original manuscript and drawings by Lewis Carroll (requires Flash) Luu tru ngay 24 thang 6 nam 2010 tai Wayback Machine
Indiana.edu: Text only Luu tru ngay 23 thang 3 nam 2010 tai Wayback Machine