William Jefferson Clinton (ten khai sinh: William Jefferson Blythe III, sinh ngay 19 thang 8 nam 1946), thuong đuoc biet toi voi ten Bill Clinton la Tong thong thu 42 cua Hoa Ky tu nam 1993 đen nam 2001. Truoc khi vao Nha Trang, Clinton đa phuc vu hai nhiem ky thong đoc tieu bang Arkansas.
Clinton đuoc xem la thuoc canh Tan Dan chu co khuynh huong trung dung trong Đang Dan chu. Co nhieu nhan hieu đuoc gan cho ong nhu "on hoa" hoac "trung dung", nhung chinh xac hon, co le ong nen đuoc xem la nguoi cua quan chung (populist). Suot trong nhiem ky cua minh, uu tien hang đau cua Tong thong trong cac van đe trong nuoc la thuc đay thong qua cac đao luat nang cap giao duc, han che ban sung ngan, cung co cac quy đinh ve moi truong va bao ve viec lam cho cac ca nhan can nghi ho san hoac nghi benh. Tren truong quoc te, ong thiet lap uu tien cho no luc giam thieu hang rao mau dich giua cac quoc gia, va lam trung gian hoa giai cho cac cuoc tranh chap tai Bac Ireland va Trung Đong (giua Israel va Palestine). Nham tim kiem su ung ho tu gioi bao thu, Clinton đua vao danh muc cac uu tien cuoc chien chong ma tuy va an tu hinh. Nam 1996, chinh phu Clinton mot minh phu quyet viec tai bo nhiem tong thu ky Lien hiep quoc Boutros Boutros-Ghali.
La Tong thong tre tuoi thu ba trong lich su Hoa Ky va la nguoi đau tien thuoc the he Baby Boomer (sinh trong thoi gian 1946–1964), nhiem ky Tong thong cua Clinton đanh dau su chuyen giao quyen luc tu the he cac Tong thong tien nhiem la cuu binh Chien tranh the gioi thu hai, va la nhung nguoi chung kien su khoi đau cua cuoc Chien tranh Lanh trong thap nien 1950.
Nhiem ky cua Clinton cung đuoc đanh dau boi moi quan he thu đich voi Đang Cong hoa đang kiem soat Quoc hoi. Ong cung la muc tieu cua mot loat cac cuoc đieu tra tien hanh boi cong to vien đoc lap đuoc bo nhiem boi quoc hoi, nhu vu Whitewater, khi mot vai phu ta cua ong bi truy to ve nhung toi danh ma gia đinh Clinton khong dinh liu, Clinton cung đuoc tuyen bo vo toi trong vu tai tieng Whitewater. Ong la nguoi thu hai trong so cac Tong thong Hoa Ky bi đem ra luan toi ve cac toi danh man khai va ngan can cong ly truoc mot đai boi tham đoan do cung cach hanh xu cua ong trong moi quan he tinh cam voi Monica Lewinsky. Vu be boi ve tinh cam nay cua ong đa bi Kenneth Starr – mot cong to vien đoc lap phanh phui, nhung cuoi cung ong đuoc tha bong boi Thuong vien.
Mot trong nhung đac điem noi troi nhat trong giai đoan cam quyen cua Clinton la thoi ky bung no kinh te lau dai nhat trong lich su Hoa Ky, co le đuoc cau thanh boi cac nhan to nhu con sot tang gia tai thi truong chung khoan, chien dich gin giu hoa binh cua NATO trong cuoc chien Kosovo, va su chuyen đoi ngoan muc tu muc tham hut ngan sach khoang 250 ty đo la vao luc bat đau nhiem ky Tong thong, tro nen thang du ngan sach vao khoang 523 ty vao cuoi nhiem ky cua ong.


Thoi tho au Clinton chao đoi voi ten William Jefferson Blythe III tai Hope, tieu bang Arkansas  va lon len tai Hot Spring, Arkansas. Clinton đuoc đat ten theo ten cha, William Jefferson Blythe Jr., mot nguoi chao hang luu đong, qua đoi trong mot tai nan xe hoi tai hat Scott, tieu bang Missouri, ba thang truoc khi con trai cua ong chao đoi. Me ong, Virginia Dell Cassidy, tai hon vao nam 1950 voi Roger Clinton. Billy đuoc nuoi duong boi me va cha ke, su dung ho Clinton cho minh suot nhung nam tieu hoc, nhung khong chiu chinh thuc đoi ho cho đen nam 14 tuoi. Cau be lon len trong mot gia đinh truyen thong, nhung cha ke cua cau, nghien ca ruou va co bac, thuong nguoc đai me cau, va đoi khi, ca nguoi em cung me khac cha voi cau, Roger Clinton, Jr..
Nam 1963, xay ra hai su kien khien Clinton quyet đinh tro thanh nguoi cua cong chung. Đo la khi cau đuoc chon vao đoan hoc sinh trung hoc đen tham Nha Trang va gap Tong thong John F. Kennedy. Su kien thu hai la khi cau nghe bai dien van "Toi co mot giac mo" cua Martin Luther King, Jr. đoc trong cuoc Tuan hanh vi Tu do va Viec lam tai Washington, D.C..


Tieu bang Arkansas Clinton theo hoc tai truong ngoai giao Edmund A. Walsh thuoc Đai hoc Georgetown tai Washington, D.C., tai đay Clinton lam viec cho thuong nghi si J. William Fulbright, roi gianh đuoc hoc bong Rhodes đe theo hoc tai Đai hoc Oxford. Tro ve tu Oxford, Clinton đen hoc tai truong luat thuoc Đai hoc Yale, noi ong gap nguoi ban cung lop va sau nay la vo cua ong, Hillary Rodham.
Sau khi tot nghiep tu Yale, Clinton ve day mon luat tai Đai hoc Arkansas. Trong thoi gian nay, ong ra tranh cu dan bieu nam 1974, đoi đau voi John Paul Hammerschmidt, mot dan bieu đuong nhiem, va that cu. Nam 1976, ong đuoc bau lam bo truong tu phap tieu bang Arkansas; hai nam sau, nam 1978, ong đac cu thong đoc tieu bang Arkansas, tro thanh thong đoc tieu bang tre tuoi nhat vao luc ay, va la nguoi tre tuoi nhat tung đuoc bau vao chuc vu thong đoc ke tu nam 1938. Nhiem ky đau cua ong sa lay trong nhieu kho khan nhu ke hoach thue đanh tren xe hoi rat mat long dan, va su phan no cua cong luan ve vu đao thoat vao nam 1980 cua cac tu nhan Cuba (la cac thuyen nhan đen nuoc My trong đot Mariel boatlift) bi giam giu tai nha tu Fort Chafee. Them vao đo, quyet đinh cua Hillary Rodham duy tri ho cua ba khi đang la Phu nhan Thong đoc mot bang co truyen thong bao thu nhu Arkansas đa gay ra nhieu buc tuc o đay. Cuoi cung, Hillary cung chap nhan ho cua chong va vai tro truyen thong lam vo cua mot chinh tri gia, trong khi lang le gay dung cho minh suc manh chinh tri qua ky nang cua mot luat su.

Het nhiem ky đau, Clinton bi đanh bai boi mot đoi thu thuoc Đang Cong hoa, Frank D. White, vao nam 1980; va theo cach noi đua cua ong, tro thanh cuu thong đoc tre tuoi nhat trong lich su Hoa Ky. Trong ky tuyen cu ke tiep vao nam 1982, ong đac cu va đam nhiem chuc vu thong đoc trong bon nhiem ky lien tiep cho đen nam 1992, khi ong tro thanh ong chu Nha Trang. Nam 1984, Clinton đa gat hai thanh cong khi co tu chinh đe thay đoi nhiem ky thong đoc tu 2 nam tro thanh 4 nam.
Thai đo than thien voi gioi doanh nghiep lam giam thieu cac chi trich tu phe bao thu trong suot nhiem ky nay cua Clinton, nhung mot vai giao dich cua ong trong giai đoan nay dan đen cuoc đieu tra Whitewater, theo đuoi ong trong suot nhiem ky Tong thong sau nay.


Tong thong Hoa Ky Clinton xuat hien lan đau tren san khau chinh tri quoc gia khi đang đan dien thuyet tai đai hoi Đang Dan chu nam 1988, gioi thieu ung cu vien Michael Dukakis. Bai dien van la mot that bai tham hai khi ong noi dong dai đen nua gio thay vi gioi han trong 15 phut cho phep.
Bon nam sau, Clinton chuan bi tranh cu chong lai Tong thong đuong nhiem George H. W. Bush. Sau cuoc Chien tranh Vung Vinh, Bush đuoc xem nhu bat kha chien bai. Đat minh vao vi tri cua mot nguoi đon đoc thich noi thang, Clinton kheo leo gianh đuoc su đe cu cua Đang Dan chu.
Ngay 9 thang 7 nam 1992, Clinton chon thuong nghi si Albert A. Gore, Jr. (Dan chu – Tennessee) la nguoi đung cung lien danh voi minh. Luc đau, su chon lua nay bi chi trich boi nhieu nha chien luoc voi ly do Gore đen tu tieu bang Tennessee ke can voi tieu bang que huong cua Clinton. Nay nhin lai, nhieu nguoi nhan thay Gore la nhan to huu dung dan đen su thanh cong cua chien dich tranh cu nam 1992.
Trong suot chien dich, cac đoi thu cua Clinton neu len nhieu điem yeu cua ong nhu viec tron quan dich trong Chien tranh Viet Nam, cung cach ong giai thich ve viec su dung can sa truoc đay, theo loi mieu ta cua ong, "hut nhung khong hit", cung voi nhung cao buoc ve tinh trang hoa va mot so giao dich mo am. Du nhung cao buoc nay khong ngan đuoc Clinton buoc chan vao Nha Trang, chung đa khuay đong đuoc su chong đoi manh me tu nhung nguoi bao thu ngay tu nhung ngay đau tien cua nhiem ky Tong thong.
Nho chon lua chien luoc thich hop cho chien dich tranh cu, tap chu vao cac van đe trong nuoc, đac biet la tinh trang suy thoai kinh te trong giai đoan ngay truoc cuoc tuyen cu nam 1992, Clinton tro thanh nguoi chien thang voi 42,9% so phieu bau; George H. W. Bush gianh đuoc 37,4%, va ung cu vien đoc lap H. Ross Perot đuoc 18,9%.


= Nhiem ky đau (1993–1997) =

Sau chuyen đoi tong thong cua ong, Clinton la nham chuc voi tu cach la tong thong thu 42 cua Hoa Ky vao ngay 20 thang 1 nam 1993. Clinton đa kiet suc ve the chat vao thoi điem đo, va co mot đoi ngu nhan vien thieu kinh nghiem. Muc đo ung ho cao cua cong chung đoi voi ong đa giam sut trong vai tuan đau tien do ong mac mot loat sai lam. Lua chon đau tien cua ong cho vi tri tong chuong ly đa khong tra thue cho nguoi trong tre va buoc phai rut lui. Nguoi đuoc bo nhiem thu hai cung rut lui vi ly do tuong tu. Clinton đa nhieu lan hua se khuyen khich nhung nguoi đong tinh tham gia nghia vu quan su, bat chap nhung gi ong biet la su phan đoi manh me cua gioi lanh đao quan đoi. Du sao thi anh ta cung đa co gang va bi cac tuong linh hang đau phan đoi cong khai, đong thoi bi Quoc hoi buoc phai đua ra quan điem thoa hiep la "Khong hoi, khong noi", theo đo nhung nguoi đong tinh nam co the phuc vu neu va chi khi ho giu bi mat. Ong đa nghi ra goi kich thich tri gia 16 ty USD chu yeu đe ho tro cac chuong trinh noi thanh ma nhung nguoi theo chu nghia tu do mong muon, nhung no đa bi đang Cong hoa đanh bai tai Thuong vien. Su tin nhiem cua dan chung đoi voi Clinton o moc 100 ngay trong nhiem ky cua ong la thap nhat so voi bat ky tong thong nao vao thoi điem đo.
Du luan đa ung ho mot chuong trinh tu do, va Clinton đa ky Đao luat nghi phep vi ly do gia đinh va y te nam 1993, yeu cau cac chu su dung lao đong lon cho phep nhan vien nghi phep khong luong vi mang thai hoac vi tinh trang benh ly nghiem trong. Hanh đong nay nhan đuoc su ung ho cua luong đang, va đa đuoc dan chung ung ho.
Hai ngay sau khi nham chuc, vao ngay 22 thang 1 nam 1993—ky niem 20 nam phan quyet cua Toa an Toi cao Hoa Ky trong vu Roe v. Wade—Clinton đa đao nguoc cac han che đoi voi cac chuong trinh ke hoach hoa gia đinh trong nuoc va quoc te nham đa đuoc Reagan va Bush ap đat. Clinton noi rang viec pha thai phai đuoc giu "an toan, hop phap va hiem co" —mot khau hieu đa đuoc nha khoa hoc chinh tri Samuel L. Popkin đe xuat va đuoc Clinton su dung lan đau tien vao thang 12 nam 1991, khi đang van đong tranh cu. Trong 8 nam duoi thoi chinh quyen Clinton, ty le pha thai đa giam 18%.
Vao ngay 15 thang 2 nam 1993, Clinton co bai phat bieu đau tien truoc quoc dan, thong bao ke hoach tang thue đe giai quyet tham hut ngan sach. Hai ngay sau, trong bai phat bieu đuoc truyen hinh toan quoc truoc phien hop chung cua Quoc hoi, Clinton đa cong bo ke hoach kinh te cua minh. Ke hoach nay tap trung vao viec giam tham hut thay vi cat giam thue cho tang lop trung luu, von la muc tieu cao trong chuong trinh nghi su tranh cu cua ong. Clinton's advisers pressured him to raise taxes, based on the theory that a smaller federal budget deficit would reduce bond interest rates.
Tong chuong ly cua Tong thong Clinton Janet Reno đa uy quyen cho FBI su dung xe boc thep đe trien khai hoi cay vao cac toa nha cua cong đong Branch Davidian gan Waco, Texas, voi hy vong cham dut cuoc bao vay 51 ngay. Trong qua trinh hoat đong vao ngay 19 thang 4 nam 1993, cac toa nha boc chay va 75 cu dan thiet mang, trong đo co 24 tre em. Cuoc đot kich ban đau đa đuoc chinh quyen Bush len ke hoach; Clinton đa khong đong vai tro gi.
Vao thang 8, Clinton đa ky Đao luat hoa giai ngan sach Omnibus nam 1993, đuoc Quoc hoi thong qua ma khong co phieu bau cua Đang Cong hoa. No cat giam thue cho 15 gia đinh co thu nhap thap, thuc hien cat giam thue cho 90 % doanh nghiep nho, and raised taxes on the wealthiest 1.2 percent of taxpayers. Additionally, it mandated that the budget be balanced over many years through the implementation of spending restraints.

Vao ngay 22 thang 9 nam 1993, Clinton co bai phat bieu quan trong truoc Quoc hoi ve ke hoach cai cach cham soc suc khoe; chuong trinh nham đat đuoc muc đo bao phu toan dan thong qua ke hoach cham soc suc khoe quoc gia. Đay la mot trong nhung muc noi bat nhat trong chuong trinh nghi su lap phap cua Clinton va la ket qua cua mot luc luong đac nhiem do Hillary Clinton đung đau. Ke hoach nay đa đuoc đon nhan nong nhiet trong gioi chinh tri, nhung cuoi cung no đa that bai truoc su phan đoi van đong hanh lang đuoc to chuc tot tu nhung nguoi bao thu, Hiep hoi Y khoa Hoa Ky va nganh bao hiem y te. Tuy nhien, nguoi viet tieu su Clinton John F. Harris cho biet chuong trinh nay that bai vi thieu su phoi hop trong Nha Trang. Bat chap đa so đang Dan chu trong Quoc hoi, no luc tao ra mot chinh quyen quoc gia He thong cham soc suc khoe cuoi cung đa chet khi luat thoa hiep cua George J. Mitchell khong gianh đuoc đa so ung ho vao thang 8 nam 1994. Su that bai cua du luat la that bai lap phap lon đau tien cua chinh quyen Clinton.
On November 30, 1993, Clinton signed into law the Brady Bill, which mandated federal background checks on people who purchase firearms in the United States. The law also imposed a five-day waiting period on purchases, until the NICS system was implemented in 1998. He also expanded the Earned Income Tax Credit, a subsidy for low-income workers.
Vao thang 12 cung nam, nhung cao buoc cua quan đoi bang Arkansas Larry Patterson va Roger Perry lan đau tien đuoc bao cao boi David Brock trong The American Spectator. Trong vu viec sau nay đuoc goi la "Troopergate", cac si quan cao buoc rang ho đa sap xep cac moi quan he tinh duc cho Clinton khi ong con la thong đoc bang Arkansas. Cau chuyen đe cap đen mot nguoi phu nu ten  Paula , am chi đen Paula Jones. Brock sau đo đa xin loi Clinton, noi rang bai bao co đong co chinh tri la "bao chi toi" va "nhung nguoi linh tham lam va co đong co nhech nhac".

Thang đo, Clinton thuc hien chi thi cua Bo Quoc phong co ten "Khong hoi, khong noi", cho phep nhung nguoi đong tinh nam va nu phuc vu trong luc luong vu trang voi đieu kien ho giu bi mat ve so thich tinh duc cua minh. Đao luat cam quan đoi hoi ve xu huong tinh duc cua mot ca nhan. Chinh sach nay đuoc phat trien nhu mot su thoa hiep sau khi đe xuat cua Clinton cho phep nguoi đong tinh cong khai phuc vu trong quan đoi gap phai su phan đoi quyet liet tu cac đang vien Đang Cong hoa va Dan chu noi tieng trong Quoc hoi, bao gom cac thuong nghi si John McCain (R-AZ) va Sam Nunn ( D-GA). Theo David Mixner, su ung ho cua Clinton đoi voi thoa hiep đa dan đen tranh chap nay lua voi Pho Tong thong Al Gore, nguoi cam thay rang "Tong thong nen do bo lenh cam ... mac du [lenh hanh phap cua ong ay] chac chan se bi huy bo." bi Quoc hoi bac bo". Mot so nguoi ung ho quyen cua nguoi đong tinh chi trich Clinton chua đi đu xa va cao buoc ong đa thuc hien loi hua khi tranh cu la se nhan đuoc phieu bau va đong gop. Quan điem cua ho la Clinton le ra phai hop nhat quan đoi theo lenh hanh phap, luu y rang Tong thong Harry S. Truman đa su dung lenh hanh phap đe phan biet chung toc trong cac luc luong vu trang. Nhung nguoi bao ve Clinton lap luan rang mot menh lenh hanh phap co the đa khien Thuong vien đua ra quy đinh loai tru nguoi đong tinh vao luat, co kha nang khien viec hoa nhap quan đoi trong tuong lai tro nen kho khan hon. Sau nay trong nhiem ky tong thong cua ong, nam 1999 Clinton chi trich cach thuc hien chinh sach nay, noi rang ong khong nghi bat ky nguoi nghiem tuc nao co the noi rang no khong "lac long". Chinh sach nay van con gay tranh cai va cuoi cung đa đuoc bai bo nam 2011, loai bo xu huong tinh duc coi mo nhu mot ly do đe sa thai khoi luc luong vu trang.

Ke tu Franklin D. Roosevelt, Clinton la Tong thong đau tien thuoc Đang Dan chu phuc vu đu hai nhiem ky, mac du ong cung la Tong thong đau tien ke tu John F. Kennedy khong gianh đuoc đa so phieu pho thong, vi bi chia phieu boi ung cu vien đang thu ba. Chien thang cua Clinton cham dut thoi ky thong tri cua Đang Cong hoa nam giu chuc vu Tong thong trong 12 nam lien tiep, va trong suot 20 nam trong so 24 nam truoc đo. Chien thang nay cung trao quyen kiem soat cho Đang Dan chu tai cac nhanh cua Chinh phu lien bang, bao gom hai vien quoc hoi va chuc vu Tong thong, lan đau tien ke tu chinh phu cua Tong thong Dan chu sau cung, Jimmy Carter.
Đe an quan trong nhat trong nghi trinh lap phap cua Clinton la ke hoach cai cach he thong cham soc suc khoe, thuc hien boi Hillary Clinton, nham vao muc đich thiet lap mot he thong cham soc suc khoe cho toan dan. Du đuoc chao đon vao luc đau, cuoi cung ke hoach nay bi sup đo khi gap su chong đoi co to chuc tu nhung nguoi bao thu va tu nganh cong nghiep bao hiem; ho thuyet phuc nguoi dan My hay đoc ky tung chi tiet cua ke hoach. Đay la that bai quan trong đau tien cua chinh phu Clinton.
Sau hai nam cam quyen duoi su lanh đao cua Clinton, Đang Dan chu that bai tham hai trong cuoc bau cu giua nhiem ky nam 1994. Ho mat quyen kiem soat tai hai vien quoc hoi lan đau tien trong suot 40 nam, phan lon la do nhung du luat đang bi cam giu tai quoc hoi nhu viec khong the xay dung mot he thong cham soc suc khoe pho thong trong khuon kho cua ke hoach đuoc thiet lap boi Đe Nhat Phu nhan Hillary Rodham Clinton.
Sau cuoc tuyen cu nam 1994, su quan tam cua cong luan chuyen sang sang kien Khe uoc voi nuoc My (Contract with America) đang đuoc đay manh boi Chu tich Ha vien Newt Gingrich. Voi quoc hoi đang o trong tay cua Đang Cong hoa, Clinton phai chong đo du doi đe bao ve ngan sach, dan đen su te liet cua chinh quyen, vi chinh phu Clinton va quoc hoi khong đong y đuoc voi nhau ve mot bien phap thoa hiep.
Trong cuoc bau cu Tong thong nam 1996, Clinton tai đac cu voi 49,2% so phieu pho thong, ung vien Đang Cong hoa Bob Dole nhan đuoc 40,7% va ung vien Đang Cai cach Ross Perot 8,4%, trong khi Đang Cong hoa van duy tri quyen kiem soat quoc hoi du mat mot it ghe.

Clinton xay dung moi quan he cong viec than thiet voi Tony Blair, thu tuong Anh, khi Blair đac cu nam 1997.
Nam 1999, qua nhung no luc cua Clinton, Hoa Ky co đuoc thang du ngan sach lien bang lan đau tien ke tu nam 1969.
Clinton quan tam đen cac cuoc bao đong xay ra tai Bac Ireland; ba lan trong nhiem ky Tong thong, ong đen tham Bac Ireland nham co vu cho hoa binh tai vung đat nay. Su can thiep cua ong giup thuc đay tien trinh giai gioi PIRA bat đau tu ngay 23 thang 10 nam 2001.
Nam 2002, mot mau tin cua UPI trinh bay nhung tu lieu đuoc tim thay tai Afghanistan cho thay al-Qaeda đang am muu ha sat Clinton vao luc cuoi nhiem ky cua ong.


Bo nhiem = Noi cac =


= Toi cao Phap vien =
Clinton bo nhiem hai tham phan cho Toi cao Phap vien

Ruth Bader Ginsburg – 1993
Stephen Breyer – 1994


Kinh te Trong hai nhiem ky Tong thong cua Clinton, nguoi dan My huong mot su phat trien lien tuc ve kinh te, so nguoi that nghiep sut giam, tai san gia tang qua su tang gia ao at tai thi truong chung khoan. Mac du con nhieu tranh cai ve nguyen nhan cua su phat trien kinh te, Clinton co the tu hao ve mot so thanh tuu sau:

Hon 22 trieu cho lam moi
So nguoi so huu nha tang tu 64,0% len đen 67.5%
Muc that nghiep thap nhat trong 30 nam
Loi tuc đuoc nang cao tai moi muc đo
Muc tham hut ngan sach cao nhat trong lich su My đuoc đao nguoc đe tro nen muc thang du cao nhat vuot qua con so 200 ty đo la
Chi tieu cua chinh quyen thap nhat tinh theo ty le voi GDP ke tu nam 1974
So gia đinh so huu chung khoan nhieu nhat
Nguyen nhan cua su tang truong van con đang tranh cai, nhung nhieu nguoi cho rang nho ke hoach tang thue vao nam 1993 keo muc tham thung xuong thap, dan đen viec ha lai suat, nho vay ma kich cau va lam gia tang muc tieu dung. Can biet rang Chu tich Quy du tru lien bang Alan Greenspan ung ho ke hoach nay, trong khi nhung nguoi chi trich Clinton cho rang su tang truong la thanh qua đen tu Alan Greenspan, chuong trinh cat giam chi tieu cua quoc hoi nam 1995 (duoi quyen kiem soat cua Đang Cong hoa), nhung đe xuat cua "Hop đong voi nuoc My" va ngay ca ke hoach giam thue cua chinh phu Ronald Reagan nam 1980.


Đoi ngoai Vai lan Clinton đa goi quan đen nhung vung đat thu nghich. Nam 1993, quan đoi Hoa Ky chien đau tai Mogadishu đe co bat giu lanh chua Mohamed Farah Aidid tai Somalia. Nam 1994, Clinton goi quan đen Haiti đe phuc hoi che đo Jean-Bertrand Aristide, cham dut mot thoi ky bao loan. Aristide đac cu Tong thong, nhung bay thang sau lai bi lat đo trong mot cuoc đao chinh vao nam 1997. Quan đoi Hoa Ky cung hai lan co mat tai Kosovo đe ngan chan nhung cuoc bao đong giua cac sac toc. Them vao đo, Clinton đa cho quan đoi đot kich vao Iraq vai lan voi muc đich trung phat chinh quyen Saddam Hussein vi vi pham lenh cam van cua Lien Hop Quoc va vi am muu am sat cuu Tong thong George H. W. Bush. Tuy nhien, vi bi am anh boi su that bai va si nhuc tai Somalia, Clinton tu choi can thiep vao Rwanda, luc đo đang đam mau vi nhung cuoc tan sat diet chung.
Vao thang 1 nam 1994, chinh phu Clinton go bo lenh cam van kinh te va thuong mai đoi voi Viet Nam; thang 5 nam 1994, hai ben tuyen bo thiet lap van phong lien lac tai Ha Noi va Washington, D.C.. Muoi lam thang sau, ngay 15 thang 7 nam 1995, Clinton tuyen bo thiet lap bang giao đay đu voi Viet Nam.

Ngay 17 thang 11 nam 2000, Bill Clinton, cung voi vo va con gai, Hillary va Chelsea Clinton, bat đau chuyen vieng tham Viet Nam keo dai bon ngay. Clinton la Tong thong Hoa Ky đau tien đen tham đat nuoc "hinh chu S" ke tu luc cham dut cuoc chien Viet Nam 25 nam truoc.
Sau khi roi Nha Trang, Clinton cho rang thanh qua ngoai giao lon nhat cua ong la dan xep nhung cuoc đam phan hoa binh giua Israel va Palestine, dan đen Thoa uoc Oslo. Theo Clinton, that bai lon nhat trong chinh sach đoi ngoai cua ong la khong chiu lam gi khi cuoc bao đong diet chung xay ra tai Rwanda nam 1994. Cung voi Lien hiep quoc, chinh phu Clinton luc ban đau khong chiu thua nhan la cuoc diet chung đang xay ra.


Luan toi Clinton, voi tu cach la Tong thong Hoa Ky, bi đem ra luan toi ngay 19 thang 12 nam 1998 boi Ha vien. Cac cao buoc la man khai va ngan can cong ly. Thuong vien tha bong Clinton vao ngay 12 thang 2 nam 1999. Mot ngay truoc khi roi chuc vu, Clinton đong y chiu đinh chi 5 nam giay phep hanh nghe luat tieu bang Arkansas, nhu la mot phan trong mot thoa thuan voi cong to vien đoc lap nham cham dut cuoc đieu tra. Dua vao su đinh chi nay, Clinton đuong nhien bi đinh chi tai luat su đoan toa an toi cao, lan nay Clinton quyet đinh xin rut khoi luat su đoan mac du trong thuc te ong chua bao gio hanh nghe luat tai toa toi cao, cung khong du tinh lam cong viec nay trong tuong lai.

Ngoai chuyen bi luan toi, Nha Trang duoi thoi Clinton con la muc tieu trong nhieu vu tai tieng khac. "Travelgate" lien quan đen vu sa thai cac nhan vien van phong du lich tai Nha Trang. "Tap tingate" lien quan đen cung cach Nha Trang xu ly hang tram ho so nhan vien ma khong xin phep ho. "Chinagate" dinh liu đen cac đang vien Dan chu nhan nhung khoan đong gop bat hop phap cho chien dich tranh cu; nguoi ta cho rang so tien nay đen tu chinh quyen Trung Quoc. "Pardongate" la chuyen an xa cho cac thanh vien cua FALN (mot to chuc khung bo) vao nam 1999, lenh an xa cho Marc Rich va nhung nguoi khac vao ngay cuoi cung cua nhiem ky Tong thong nam 2001.
Thang 3 nam 1998, Kathleen Willey, mot nhan vien Nha Trang, cao buoc Clinton ve toi cuong buc tinh duc. Cung trong nam 1998, Juanita Broaddrick noi rang đa bi Clinton cuong buc vao nam 1978.


Uy tin La Tong thong đau tien thuoc the he Baby Boomer, Clinton đuoc xem la dau moc cua su chuyen đoi tu cac Tong thong thuoc the he Chien tranh the gioi thu hai. Voi ky nang cao trong thuat dung ngu nham nhan manh vao trong tam cua chu đe khi đoi thoai, va đi tien phong trong viec du nhap van hoa binh dan vao cac chien dich tranh cu cua minh, Clinton thuong đuoc mieu ta, mot cach tieu cuc, la "Tong thong MTV". Bat ke nhung chi trich cho rang suc thu hut cua ong đoi voi gioi tre la thieu nen tang, Clinton gianh đuoc đa so phieu cua cu tri thuoc the he tre trong cuoc tuyen cu nam 1992.
Clinton rat đuoc yeu thich trong cong đong nguoi My goc Phi, ong cung xem viec cai thien cac quan he chung toc la chu đe chinh cho nhiem ky Tong thong cua minh. Nha van Toni Morrison goi Clinton la "Tong thong da đen đau tien", giai thich rang "xuat than cua Clinton pho bay moi đac điem cua mot nguoi da đen tieu bieu: mot cau be Arkansas song trong mot gia đinh thieu cha hoac me, luon tung thieu, lao đong chan tay, choi ken saxophone, thich thuc an McDonald".
Anh huong lon cua Hillary Clinton trong chinh phu dan đen nhieu chi trich nhat nham vao mot Đe Nhat Phu nhan ke tu Eleanor Roosevelt. Nhieu nguoi xem Bill va Hillary Clinton la cap bai trung chua tung co tren chinh truong nuoc My, trong khi nhieu nguoi khac cho rang chinh Hillary, chu khong phai Clinton, la suc manh chu đao đang sau bo may cam quyen.

Su kien Clinton tung thu can sa - đuoc bao chua cach vung ve la "hut chu khong hit" – lam hoen o hinh anh cua ong đoi voi mot so cu tri. Clinton ung ho an tu hinh, gioi nghiem, đong phuc trong truong cong, va mot so bien phap khac đi nguoc lai quan điem cua nhung nguoi ung ho quyen cua gioi tre, ong cung đay manh cuoc chien chong ma tuy.
Tu khi bat đau chien dich tranh cu Tong thong nam 1992, đa co nhieu loi đon đai ve vu ngoai tinh cua Clinton. Tuy nhien, đieu nay đuoc cong luan quan tam khi Paula Jones cao buoc ong ve hanh vi quay roi tinh duc. Tiep buoc Paula Jones la Gennifer Flower va Kathleen Willey voi nhung cao buoc tuong tu.
Cuoc song tinh duc cua Clinton đa tro thanh tam điem cua cong luan vao thang 1 nam 1998 khi nhung loi tu su cua Monica Lewinsky, bi ghi am bi mat boi Linda Tripp, noi ve nhung kinh nghiem kich thich duong vat bang mieng thuc hanh voi Clinton đuoc đua ra cong luan.


Di san Nhung nam cam quyen cua Clinton la giai đoan phat trien kinh te lau dai nhat trong lich su hien đai cua My.
Cung voi Hoi đong lanh đao Đang Dan chu, Clinton dan dat Đang Dan chu tach roi khoi khuynh huong thien ta, huong ve chu truong trung dung on hoa. Suot trong thap nien 1990, Đang Dan chu bi cao buoc la bo roi cac thanh tri truyen thong cua ho (nghiep đoan, gioi lao đong, cac nhom thieu so) đe chap nhan khuynh huong trung huu, hau co the co đuoc nhung khoan đong gop tu cac tap đoan va tu nhung ba me mau muc (soccer mom).
Trong mat cua nhieu nguoi My, nhung khuyet tat cua Clinton ve mat đao đuc đa vay ban len di san cua ong bat ke nhung thanh qua kinh te đat đuoc vao cuoi thap ky 1990. Con sot gia tai thi truong chung khoan cung voi tinh trang tham nhung tai Enron đa lam suy yeu nhung thanh qua kinh te co đuoc truoc đo.
Them vao đo la nhung tranh cai ve cac quyet đinh cua Clinton trong chinh sach đoi ngoai; nhieu nguoi cho rang chinh sach ngoai giao cua ong đa tao ra mot moi truong thuan loi cho phep nhung tay khung bo nhu Osama bin Laden va mang luoi al-Qaeda chuan bi va to chuc cac cuoc tan cong nhu Su kien 11 thang 9. Cung vay, trong mat cua nhung nguoi chi trich ong, Clinton la mot Tong thong dua vao hinh anh cua minh đuoc khuech truong tren TV, cung voi kha nang dung ngu đieu luyen nham che giau su thieu thuc chat.


Man nhiem Ngay 18 thang 1 nam 2001, tai Phong Bau duc (Oval Office), Clinton đoc bai dien van truoc toan the quoc dan lan cuoi cung, hai ngay truoc khi ban giao cho George W. Bush, con trai cua nguoi tien nhiem ma Clinton đa đanh bai trong cuoc tuyen cu nam 1992. Hien nay, ong la hoi vien cua Cau lac bo Madrid.


= Dien thuyet =
Giong cac Tong thong tien nhiem, Clinton hoat đong tich cuc trong cuong vi mot dien gia ve cac đe tai khac nhau. Trong nhung chuyen du hanh dien thuyet tren khap the gioi, Clinton tiep tuc nhan đinh ve nhung khia canh cua nen chinh tri đuong đai. Mot trong nhung chu đe ong thich đe cap la cac giai phap đa phuong nham giai quyet cac van nan đang thach thuc the gioi. Moi quan he mat thiet voi cong đong nguoi My goc Phi la điem noi bat trong cac hoat đong cua vi Tong thong man nhiem voi chon lua đat van phong cua ong tai khu Harlem (mot trung tam van hoa va doanh nghiep cua nguoi da đen) thuoc Thanh pho New York. Tai đay, voi su ho tro tu chong, Hillary Clinton đa gianh đuoc ghe tai Thuong vien Hoa Ky đai dien cho tieu bang New York.
Ngay 26 thang 7 nam 2004, Clinton đang dan dien thuyet lan thu nam lien tiep tai Đai hoi Toan quoc Đang Dan chu, su dung co hoi nay đe ung ho ung cu vien John Kerry. Nhieu đang vien Dan chu tin rang đay la mot trong nhung bai dien van hay nhat trong lich su cac ky đai hoi.
Ngay 9 thang 12 nam 2005, khi dien thuyet truoc Hoi nghi cua Lien Hop Quoc ve Thay đoi Khi hau to chuc tai Montreal, Clinton cong khai phe phan chu truong cua chinh phu Bush ve han che khi thai. Trong nam 2006, hai lan Clinton đen tham Đai hoc California tai Los Angeles, đe co xuy cho nhung sang kien lien quan đen bao ve moi truong. Lan đau vao ngay 1 thang 8 nam 2006, Clinton hoi kien voi Tony Blair, Ken Livingstone, Antonio Villaraigosa va Gavion Newsom đe quang ba Nhom Lanh đao ve Khi hau tai cac thanh pho lon. Lan sau, ong van đong cho Đe an California 87, ve sau đe an nay bi bac bo.

Ngay 22 thang 6 nam 2004, Clinton cho phat hanh cuon hoi ky My Life (Đoi toi), lap ky luc ba lan co ten trong danh muc sach ban chay nhat cua Amazon.com. Trong mot cuoc phong van phat tren song BBC ngay 23 thang 6 nam 2004, khi đuoc hoi ve nhung anh huong cua vu tai tieng Monica Lewinsky đoi voi chuc vu Tong thong cua ong, Clinton thua nhan ong đa pham nhieu sai lam trong thoi gian đuong chuc. Ong cung noi ve trien vong cho nhiem ky Tong thong cua mot Clinton khac khi vo ong, Hillary Clinton, co the quyet đinh ra tranh cu vao nam 2008.
Ngay 18 thang 11 nam 2004, ong khanh thanh thu vien Tong thong, Trung tam William J. Clinton, tai Little Rock, tieu bang Arkansas. Duoi troi mua, Clinton nhan nhung loi khen ngoi tu cac cuu Tong thong Jimmy Carter va George H. W. Bush, cung nhu Tong thong đuong nhiem George W. Bush.


= Hoat đong tu thien =
Khi tham du Dien đan Doanh nghiep Toan cau o Sydney, Clinton ky ket ban ghi nho voi chinh phu Uc nham quang ba cac chuong trinh phong chong HIV/AIDS trong khu vuc Chau A-Thai Binh Duong.
Ngay 5 thang 12 nam 2006, Viet Nam la điem dung chan sau cung cua Clinton trong hanh trinh chau A tham cac nuoc bi anh huong boi Tham hoa Song than An Đo Duong nam 2004 va tham cac du an sang kien phong chong HIV/AIDS cua Quy Clinton. Tai đay, ong ky mot bien ban thoa thuan voi Bo Y te Viet Nam ve viec cung cap thuoc đieu tri va thuoc thu nghiem HIV cho 1.200 tre em nhiem HIV o Viet Nam đen cuoi nam 2007.
Clinton cung tham du mot buoi toa đam voi sinh vien va hoc sinh Viet Nam ve vai tro cua thanh nien trong no luc chong HIV/AIDS.


= Tinh ban voi George H. W. Bush =
Co nhung dau hieu cho thay moi than tinh đang phat trien giua hai cuu Tong thong, Clinton va George H.W. Bush. Sau buoi le gioi thieu chan dung Clinton tai Nha Trang vao thang 6 nam 2004, tham hoa song than chau A, Bao Katrina, va ky bau cu nam 2004, Clinton va Bush đa gap nhau.
Ngay 3 thang 1 nam 2005, Tong thong George W. Bush uy nhiem Clinton va George H.W. Bush lanh đao chien dich toan quoc tro giup nan nhan tham hoa đong đat An Đo Duong nam 2004. Ngay 1 thang 2 nam 2005, Clinton đuoc Tong Thu ky Lien Hop Quoc Kofi Annan moi cam đau nhung no luc cua LHQ ve cuu tro va tai thiet sau tham hoa. Nam ngay sau đo, Clinton cung xuat hien voi Bush trong mot chuong trinh cua đai truyen hinh Fox bieu thi su ung ho danh cho no luc cua hai chinh đang nham quyen gop tien cuu tro, mot hanh đong ma Bush mo ta la "vuot qua cac lan ranh chinh tri". Muoi ba ngay sau, ca hai cung đen tham nhung khu vuc bi anh huong.
Ngay 31 thang 8 nam 2005, sau nhung thiet hai nang ne boi Cuong phong Katrina, Clinton lai cong tac voi George H.W. Bush đe đieu phoi cac quy tu thien trong khuon kho cua mot chien dich đap ung cac nhu cau cap thiet cho nan nhan.
Ngay 2 thang 4 nam 2005, cung voi Tong thong George W. Bush va cuu Tong thong George H. W. Bush, Bill Clinton tham du tang le cua Giao hoang John Paul II tai Vatican.


= Sang Bac Trieu Tien nam 2009 =
Clinton đa thuc hien mot chuyen đi khong đuoc thong bao toi Bac Trieu Tien, ma Hoa Ky khong co quan he ngoai giao, ngay 4 thang 8 nam 2009. Clinton toi Binh Nhuong đe đam phan giai thoat cac cong dan My Euna Lee va Laura Ling, đa bi cac luc luong Bac Trieu Tien bo tu do xam nhap bat hop phap nuoc nay tu Trung Quoc khi đang quay mot phim tai lieu va tuyen an 12 nam tu. Chuyen tham Bac Trieu Tien cua ong la chuyen đi thu hai nhu the cua mot cuu Tong thong My, chuyen vieng tham kia xay ra khi Jimmy Carter toi nuoc nay nam 1994. Sau khi gap go voi lanh đao Bac Trieu Tien Kim Jong-il, Kim đa ra mot lenh an xa đac biet cho 2 nha bao My. Buoi sang ngay 5 thang 8, 2 nha bao đuoc tha va bay ve My voi Clinton.


Tac pham Between Hope and History (Giua hi vong va lich su, 1996), chinh luan
My Life (Đoi toi, 2004), hoi ki
Giving: How Each of Us Can Change the World (2009), ghi chep
Back to Work (Tro lai cong viec, 2011), chinh luan
The President Is Missing (Tong thong mat tich, 2018), tieu thuyet viet cung James Patterson


Chuyen ben le Bill Clinton vat lon voi thoi quen pham an cua minh, thoi quen nay la mot trong nhung nguyen nhan dan đen benh tim cua ong. Nam 2004, ong Clinton đa phai trai qua mot cuoc phau thuat ho tim. Sau đo, ong phai đieu chinh che đo an uong đe giam luong cholesterol trong mau va khong lau sau đo ong tro thanh mot nguoi an chay.
Tieng tam cua Clinton lon đen noi đa co mot vai cuon phim va cac bai hat "nhai" đuoc sang tac noi ve ky nang su dung can sa "hut ma khong hit", tinh trang hoa, va ba vo đay uy quyen cua ong.
Clinton cao 6 foot, 3 inch (191 cm).
Clinton theo đao Baptist
Roger Clinton, Jr. la mot trong so 140 nguoi đuoc ong anh an xa trong ngay cuoi cung cua nhiem ky Tong thong cua Clinton.
Sau khi man nhiem Tong thong, ong Clinton đa bi toa dan su rut bang luat su hanh nghe vi toi khai man trong cac vu viec be boi ngoai tinh cua minh luc con đuong nhiem.
Trong thoi gian dien ra World Cup 2010, ong to ra la mot tin đo trung thanh cua đoi tuyen bong đa quoc gia Hoa Ky.


Tham khao Xem them Tong thong Hoa Ky
Quoc hoi Hoa Ky
Toi cao Phap vien Hoa Ky
Hillary Clinton
Monica Lewinsky
Nen Kinh te Moi


Lien ket ngoai Extensive essay on Bill Clinton and shorter essays on each member of his cabinet and First Lady from the Miller Center of Public Affairs
Full audio of a number of Clinton speeches via the Miller Center of Public Affairs (UVa) Luu tru ngay 20 thang 3 nam 2008 tai Wayback Machine
White House biography Luu tru ngay 22 thang 7 nam 2011 tai Wayback Machine
William J. Clinton Foundation official website
Clinton Global Initiative official website
Clinton Presidential Library official website
Clinton Presidential Materials Project Luu tru ngay 26 thang 7 nam 2013 tai Wayback Machine Archive of press releases and transcripts of speeches from the administration.
Clinton School of Public Service
President Bill Clinton Biography Luu tru ngay 19 thang 1 nam 2012 tai Wayback Machine on the World Business Forum where President Bill Clinton is a featured speaker for the 2009 event
Cac tac pham cua Bill Clinton tai Du an Gutenberg
Oral History Interview with Bill Clinton from Oral Histories of the American South
Bill Clinton tren IMDb 
The Wanderer- A profile of Clinton in The New Yorker, 18 thang 9 nam 2006. Clinton's most extensive interview in his post-presidency
[1] Luu tru ngay 12 thang 4 nam 2013 tai Wayback Machine - "Armigerous American Presidents Series" article from the American Heraldry Society.
Encyclopedia of Arkansas History & Culture entry: Bill Clinton
TED Prize Wish: Bill Clinton on rebuilding Rwanda Luu tru ngay 23 thang 4 nam 2011 tai Wayback Machine at TED in 2007