Tinh bang va lanh tho la đon vi phan cap hanh chinh theo hien phap Canada. Thoi ky lien bang hoa Canada 1867, ba tinh bang cua Bac My thuoc Anh la New Brunswick, Nova Scotia va Canada (phan thanh Ontario va Quebec) thong nhat thanh quoc gia moi. Ke tu đo, bien gioi ngoai bo cua Canada thay đoi vai lan, va phat trien tu bon tinh bang ban đau thanh muoi tinh bang va ba lanh tho vao nam 1999. Khac biet lon nhat giua mot tinh bang va mot lanh tho tai Canada la cac tinh bang nhan đuoc quyen luc va quyen uy truc tiep tu Luat Hien phap 1867 trong khu vuc quan hat, trong khi cac lanh tho nhan uy nhiem va quyen luc tu chinh phu lien bang. Theo thuyet hien phap Canada hien đai, cac tinh bang đuoc xem la co đong chu quyen va moi tinh bang co mot tinh truong đai dien cho quan chu Canada, con cac lanh tho khong co chu quyen, song la bo phan cua Canada, va co mot uy vien đai dien cho chinh phu lien bang.


Tinh bang Ghi chu:
A.^  De facto; tieng Phap co đia vi hien phap han che
B.^  Hien chuong ngon ngu Phap; tieng Anh co đia vi hien phap han che
C.^  Nova Scotia giai the cac thanh pho vao nam 1996 đe thay the bang cac đo thi tu tri khu vuc; đo thi tu tri khu vuc lon nhat đuoc su dung
D.^  Nova Scotia co rat it đao luat song ngu (ba bang tieng Anh va tieng Phap; mot bang tieng Anh va tieng Ba Lan); mot so co quan chinh phu co danh xung luat hoa trong ca tieng Anh va tieng Phap
E.^  Đieu 16 cua Hien chuong Canada ve quyen loi va tu do
F.^  Đao luat Manitoba


= Toa nha co quan lap phap cap tinh bang =


Lanh tho Canada co ba lanh tho. Khong giong voi cac tinh bang, cac lanh tho cua Canada khong co quyen tai phan co huu, ma chi đuoc chinh phu lien bang uy nhiem cho cac quyen đo. Chung bao gom toan bo đai luc Canada nam o phia bac vi tuyen 60° Bac va phia tay cua vinh Hudson, cung voi toan bo cac đao o phia bac cua đai luc Canada.


= Toa nha co quan lap phap cap lanh tho =


Phat trien lanh tho Ontario, Quebec, New Brunswick, va Nova Scotia la cac tinh bang ban đau, đuoc hinh thanh khi cac thuoc đia cua Bac My thuoc Anh lien hiep vao ngay 1 thang 7 nam 1867, tao thanh Quoc gia tu tri Canada. Trong sau nam sau đo, Manitoba, British Columbia, va Đao Hoang tu Edward đuoc them vao voi đia vi tinh bang.
Cong ty vinh Hudson duy tri quyen kiem soat đoi voi cac lanh tho lon tai Tay bo Canada, đuoc goi la Đat Rupert, đen nam 1870 thi lanh tho nay đuoc chuyen giao cho Chinh phu Canada. Nam 1870, Manitoba va cac Lanh tho Tay Bac đuoc hinh thanh tu Đat Rupert va Lanh tho Tay-Bac. Đuong thoi, cac Lanh tho Tay Bac bao gom hau het phan bac bo va tay bo Canada hien nay, bao gom ca hai phan ba phia bac cua Ontario va Quebec, tru Quan đao vung Bac Cuc, British Columbia va Manitoba. Ngay 1 thang 9 nam 1905, mot bo phan cua cac Lanh tho Tay Bac o phia nam cua vi tuyen 60°B tro thanh cac tinh bang Alberta va Saskatchewan. Nam 1912, ranh gioi cua cac tinh bang Quebec, Ontario va Manitoba đuoc mo rong ve phia bac: ranh gioi cua Manitoba keo dai đen 60°B, ranh gioi cua Ontario đen vinh Hudson va Quebec bao gom ca huyen Ungava.
Nam 1869, nhan dan Newfoundland bo phieu ung ho van la mot thuoc đia cua Anh do lo ngai ve thue va chinh sach kinh te. Nam 1907, Newfoundland gianh đuoc tinh trang quoc gia tu tri. Vao trung ky Đai khung hoang tai Canada, Newfoundland phai đoi mat voi pha san quoc gia, co quan lap phap chuyen giao quyen kiem soat chinh tri cho Uy ban chinh phu vao nam 1933. Sau khi Chien tranh the gioi thu hai, trong cuoc trung cau dan y nam 1948, đa so khit khao cong dan Newfoundland bo phieu ung ho gia nhap Lien bang, va đen ngay 31 thang 3 nam 1949, Newfoundland tro thanh tinh bang thu 10 cua Canada. Nam 2001, tinh bang chinh thuc đoi ten thanh Newfoundland va Labrador.
Nam 1903, tranh chap vung Can xoong Alaska xac đinh bien gioi tay bac cua British Columbia. Đay la mot trong hai tinh bang duy nhat trong lich su Canada tung bi giam kich thuoc lanh tho. Đen nam 1927, tranh chap bien gioi giua Canada va Quoc gia tu tri Newfoundland dan đen Labrador nhan them lanh tho cua Quebec.
Nam 1999, Nunavut đuoc tach ra tu bo phan đong bo cua cac Lanh tho Tay Bac. Yukon nam o Tay bo cua Bac Canada, trong khi Nunavut nam o phia đong.
Ca ba lanh tho hop thanh khu vuc dan cu thua thot nhat tai Canada, voi dien tich đat lien la 3.921.739 km2 (1.514.192 dam vuong Anh). Chung thuong đuoc đe cap la khu vuc The North đoi cac muc đich to chuc va kinh te. Trong phan lon lich su ban đau cua minh, cac Lanh tho Tay Bac đuoc chia thanh mot so huyen đe tien quan ly. Huyen Keewatin hinh thanh voi đia vi la mot lanh tho rieng tu nam 1876 đen nam 1905, sau đo tro thanh vung Keewatin thuoc cac Lanh tho Tay Bac.


Tham khao Đoc them Lien ket ngoai Cac trang web cua chinh quyen tinh va vung lanh tho – Service Canada
Cac trang web cua co quan lap phap cap tinh va vung lanh tho – Parliament of Canada
Su khac biet giua cac tinh va vung lanh tho – Intergovernmental Affairs
Su khac biet giua cac tinh va lanh tho Luu tru ngay 25 thang 4 nam 2016 tai Wayback Machine – Statistics Canada
Thong tin nhap cu tinh va lanh tho – Citizenship and Immigration Canada
So sanh Chinh phu Canada  – University of Public Administration