GS.TSKH. Hoang Thuy Nguyen (sinh ngay 18 thang 3 nam 1929 tai Đong Ngac, Tu Liem (nay la Đong Ngac, Bac Tu Liem), Ha Noi, qua đoi ngay 20 thang 7 nam 2018) la nguoi đa đat nen mong cho viec Viet Nam tu chu san xuat vaccine, la nguoi co cong lon trong viec phat trien he thong y te du phong tai Viet Nam  . Ong đa đuoc trao tang Giai thuong Ho Chi Minh ve linh vuc Khoa hoc Y - Duoc, danh hieu Anh hung Lao đong vao nam 2000.


Tieu su Hoang Thuy Nguyen đuoc sinh ra trong mot gia đinh tri thuc noi tieng voi truyen thong yeu nuoc. Cha cua ong la Giao su Hoang Tich Tri, nguyen Bo truong Bo Y te Viet Nam.
Vai nam sau ngay Toan quoc khang chien, Hoang Thuy Nguyen bat đau theo hoc tai Truong Đai hoc Y Ha Noi, sau đo cong tac o nhieu linh vuc trong nganh y te. Trong khoang thoi gian tu nam 1949 đen khi mien Bac hoan toan giai phong vao nam 1954, ong cong tac tai cac đon vi quan y ngoai mat tran phuc vu trong nhieu chien dich, trong đo Chien dich Đien Bien Phu. Ngay tai chien truong, Hoang Thuy Nguyen đa đuoc giao nhiem vu lap phong thi nghiem vi sinh vat - hoa hoc nham phuc vu cho cong tac chien đau.
Sau khi tot nghiep bac si y khoa vao nam 1955, ong ve lam viec tai Vien Ve sinh Dich te Trung uong. Nam 1956, Hoang Thuy Nguyen lam thuc tap sinh tai Cong hoa Dan chu Đuc va lay bang tien si vao nam 1958, đen nam 1962 đuoc cap bang tien si khoa hoc va đuoc Vien Han lam Y hoc Erfurt cong nhan Pho Giao su. Nam 1959, ong đuoc giao phu trach phong Sieu vi trung tai Vien Ve sinh Dich te Trung uong va đam nhiem chuc vu truong phong tu nam 1963. Nam 1965, Hoang Thuy Nguyen đuoc đe bat giu chuc Pho Vien truong va đuoc giao đam nhiem chuc vu Vien truong Vien Ve sinh Dich te Trung uong trong khoang thoi gian tu nam 1974 đen nam 1994. Ong đuoc cong nhan chuc danh giao su y hoc vao nam 1980, chuyen nganh virus hoc.
Ngoai ra, ong con đam nhiem chuc vu Chu tich Hoi đong Khoa hoc Bo Y te. Trong khoang thoi gian tu nam 1990 đen nam 1995, Hoang Thuy Nguyen la Uy vien Hoi đong xet duyet Hoc vi va chuc danh Khoa hoc Nha nuoc. Tu nam 1995 đen nam 2000, ong la Uy vien Hoi đong Hoc ham Nha nuoc. Song song đo, ong cung đam nhiem chuc vu Chu tich Hoi đong Chinh sach Khoa hoc va Cong nghe Nha nuoc tu nam 1997 đen nam 2002. Hoang Thuy Nguyen con la thanh vien cua To chuc Dich te The gioi, To chuc nghien cuu ve te bao the gioi thuoc UNESCO cua Lien hiep quoc. Hien nay, ong đang la Uy vien Hoi đong Tu van cua Tap chi Y hoc du phong, dien đan khoa hoc cua Hoi Y hoc du phong Viet Nam.


= Nghien cuu khoa hoc =
Tu nam 1957 đen nam 1959, o mien Bac cua Viet Nam, benh bai liet o tre em phat thanh dich. Vao nam 1959, ty le tu vong do dich benh nay len đen 13%. Truoc tinh hinh đo, trong đieu kien co so vat chat rat tho so luc bay gio, Hoang Thuy Nguyen đa lan đau tien phan loai va đinh lap đuoc virus cum va virus bai liet, thanh lap phong thi nghiem virus va xay dung nen nganh Virus hoc o Viet Nam.
Ong đuoc Bo truong Bo Y te Pham Ngoc Thach cu sang Lien Xo đe tiep nhan chuyen giao cong nghe san xuat vac-xin bai liet o dang uong voi ten goi vac-xin Sabin, loai vac-xin do Tien si Albert Sabin (nguoi My goc Ba Lan) nghien cuu thanh cong vao khoang nhung nam 1954 va 1955, truc tiep tu nha vi sinh vat hoc nguoi Lien Xo Mikhail Chumakov vao mua he nam 1960. Ba thang sau, Hoang Thuy Nguyen tro ve nuoc va nhanh chong thanh lap mot nhom nhung nha khoa hoc đe trien khai san xuat vac-xin bai liet tai Viet Nam. Trong thoi gian đo, ong đa gap Sabin va Sabin trao cho ong ba giong virus khong đoc luc va đong y đe ong su dung san xuat vac-xin. Loai vac-xin nay đuoc san xuat tren te bao than cua loai khi Vang (ten khoa hoc la Macaca mutala). Tuy nhien, tai thoi điem đo Viet Nam chua co co so chan nuoi loai khi nay. Nhom nghien cuu cua Hoang Thuy Nguyen đa quyet đinh thanh lap ngay khu nuoi khi Vang o đao Reu nam giua vinh Bai Tu Long o Quang Ninh.
Luc đo, Viet Nam con rat kho khan, thieu thon ca ve vat chat lan con nguoi. Tuy nhien, vi su cap bach cua viec san xuat vac-xin, Thu tuong Pham Van Đong đa cap rieng cho Hoang Thuy Nguyen khoan kinh phi 2000 bang Anh mot nam đe nghien cuu. Ong đa dung so tien đo đe mua hoa chat va dung cu tu Hong Kong va mua them mot chiec may đong kho cua Tay Đuc tri gia 2000 bang sau vai nam danh dum tien. Tru so lam viec cua nhom la nhung phong o cua cac nu sinh tai so 5 pho Quang Trung, nam ngay sau truong Saint Marie (ngay nay la benh vien Viet Nam – Cuba). Đen nam 1962, phong thi nghiem virus hoc cua Hoang Thuy Nguyen đa san xuat đuoc 2 trieu lieu vac-xin Sabin.

Vao thoi điem ban đau van con nhieu nghi ngo ve đo an toan cua nhung lieu vac-xin đuoc san xuat tai Viet Nam do nguoi dan chua thuc su tin tuong vao kha nang cua cac nha khoa hoc trong nuoc. Luc đo, rat it nguoi tin rang Bac si Hoang Thuy Nguyen co the lam đuoc loai vac-xin hien đai đo. Vi the, ben canh qua trinh kiem đinh chinh thong, đe lam yen long moi nguoi, tai mot hoi nghi gom cac can bo chu chot cua Bo Y te, Hoang Thuy Nguyen đa cung voi Bo truong Pham Ngoc Thach moi nguoi uong thu nghiem mot tram lieu vac-xin đe chung minh ve đo an toan cua loai vac-xin nay. Ket qua la khong co van đe gi xay ra va loai vac-xin nay đa đuoc trien khai phong ngua cho tre em trong toan xa hoi. Vac-xin nay đa gop phan bao ve hang trieu nguoi Viet Nam khoi cac di chung cua benh bai liet. Theo đo, đen nam 2000, To chuc Y te The gioi chinh thuc cong bo rang Viet Nam đa thanh toan đuoc benh bai liet.
Trong khoang thoi gian tu nam 1960 đen nam 1999, Hoang Thuy Nguyen đa chu tri va cung cac cong su o Vien Ve sinh Dich te Trung uong thuc hien tong cong 128 cong trinh khoa hoc, cho ra đoi nhieu loai vac-xin dung trong chuong trinh tiem chung mo rong quoc gia, đac biet la đoi voi tre em. Ngoai loai vac-xin Sabin phong benh bai liet ke tren con co vac-xin phong benh viem nao Nhat Ban va viem gan B. Cac loai vac-xin nay đa đuoc Vien Ve sinh Dich te Trung uong tiep thu cong nghe san xuat moi nhat cua Lien Xo, My, Nhat Ban va đa san xuat thanh cong o Viet Nam, giup tiet kiem mot khoang ngan sach hang chuc ty đong moi nam cho Nha nuoc Viet Nam. Sau đo, Hoang Thuy Nguyen cung la nguoi đa xac đinh đuoc can nguyen cua dich SARS va dich cum gia cam ve nhung tinh chat đac trung cua hai virut SARS – CoV va Myxoviruts influenzae. Tu thang 4 nam 2004, Hoang Thuy Nguyen phu trach nhom nghien cuu cho ra đoi loai vac-xin cum H5N1 co the dung đe tiem phong cho ca gia cam va nguoi.
Hoang Thuy Nguyen cung co nhung đong gop rat lon trong viec hop tac khoa hoc voi cac nuoc phat trien nhu Phap va My, tranh thu nguon vien tro đe đoi moi cong nghe, trang bi xay dung Vien Ve sinh Dich te Trung uong cung nhu nganh y te du phong cua Viet Nam. Ong cung tham gia giup đo nuoc Lao lang gieng trong viec đao tao can bo y te.
Giao su Hoang Thuy Nguyen cung rat tran tro ve van đe bien đoi khi hau. Theo ong van đe nay se co tac đong lon đen he sinh thai, ma đac biet la the gioi cac vi sinh vat se bi tac đong nhieu nhat. Khi đo, nhung tai to hop xay ra o cac vi sinh vat se lam xuat hien cac tac nhan gay benh moi, nhat la nhung tac nhan o cac loai con trung co the gay benh cho nguoi. Tu nhan thuc đo, ong đa cung voi Vien Ve sinh Dich te Trung uong bat tay vao viec xay dung Trung tam quoc te đao tao sinh y hoc. Đe an nay đa đuoc Chinh phu Viet Nam phe duyet va đang hoan thanh khau thiet ke truoc khi trien khai xay dung tai Khu cong nghe cao Hoa Lac.


Giai thuong, danh hieu Hoang Thuy Nguyen đa đuoc nhan bang khen cua Thu tuong Chinh phu Viet Nam, đuoc Đang Cong san Viet Nam va Nha nuoc Viet Nam tang thuong Huan chuong Chien thang hang ba, Huan chuong Khang chien hang nhat va hang ba, Huan chuong Lao đong hang ba, Huan chuong Đoc lap hang nhi, Huan chuong Bao ve an ninh To Quoc, cung voi danh hieu Thay thuoc Nhan dan. Nam 2000, ong đa vinh du đuoc trao tang danh hieu Anh hung Lao đong va Giai thuong Ho Chi Minh ve Khoa hoc Y - Duoc voi cong trinh nghien cuu vac-xin phong benh bai liet. Ngoai ra, ong con đuoc tang thuong Huy chuong Khoa hoc cua Vien Han lam Y hoc Erfurt, Cong hoa Dan chu Đuc.
Thang 9 nam 2016, ong đa đuoc trao tang Giai thuong Tran Đai Nghia cho Cong trinh “Ung dung cong nghe tien tien san xuat vac xin phong benh cho nguoi” cua ong va co Giao su, Tien sy khoa hoc Đang Đuc Trach - Vien Ve sinh Dich te Trung uong.


Gia đinh Hoang Thuy Nguyen sinh ra trong gia toc tri thuc yeu nuoc, co nhieu cong hien cho đat nuoc. Cha ong la Giao su Hoang Tich Try, nguyen Bo truong Bo Y te đau tien cua Chinh phu lam thoi Viet Nam. Hon 200 nam qua, dong toc ho Hoang o Đong Ngac co nhung nha tri thuc, yeu nuoc nhiet thanh nhu Hoang Nguyen Thu, Hoang Pham Thach (Quan Thuong thu Bo Le),Hoang Te My (Quan Thuong thu Bo Le), Hoang Tuong Hiep (Quan Tham tan Quan vu Đai than), Hoang Tang Bi (mot trong so nhung nguoi sang lap phong trao Đong Kinh Nghia Thuc), Hoang Minh Giam (nguyen Bo truong Bo Ngoai giao, Bo truong Bo Van hoa va Chu nhiem Uy ban Đoi ngoai cua Quoc hoi khoa VI).Hien o Ha Noi, co ba con pho mang ten cac nha tri thuc cua gia toc ho Hoang lang Đong Ngac: Hoang Tang Bi, Hoang Minh Giam, Hoang Tich Try (la than sinh giao su Hoang Thuy Nguyen).
Hoang Thuy Nguyen co ba anh em trai, tat ca đeu hoat đong trong linh vuc y te: Giao su Hoang Thuy Long, Ky su Hoang Thuy Lac Tong Giam đoc Tong cong ty Thiet bi y te Viet Nam, Hoang Thuy Tien la Pho cuc truong Cuc An toan Ve sinh thuc pham - Bo Y te.  Giao su Hoang Thuy Nguyen, Hoang Thuy Long cung tung giu chuc Vien truong Vien Ve sinh Dich te Trung uong va ca hai la Anh hung lao đong thoi đoi moi. Giao su Hoang Tich Minh (chu cua Giao su Hoang Thuy Nguyen) va Giao su Hoang Thuy Nguyen sau nay đeu đuoc trao tang Giai thuong Ho Chi Minh trong linh vuc y - duoc.
Anh ruot me Giao su Hoang Thuy Nguyen la co nha van Vu Ngoc Phan.
Chau noi ong la Hoang Diem Huyen, chuyen gia truyen thong y te. Co la tac gia cua du an truyen thong phong chong dich COVID-19 "Ghen Co Vy", phu trach san xuat va quan ly du an nay [1]


Tham khao