Dich đau mua Nhat Ban 735–737 (天平の疫病大流行, Tenpyo no ekibyo dairyuko, "Dich benh thoi Tenpyo (Thien Khanh)") la tran dich đau mua đa cuop đi sinh mang khoang 1 phan 3 dan so Nhat Ban (25%–35%). Dich benh đa gay ra nhung tac đong đang ke ve mat xa hoi, kinh te va ton giao tren khap đat nuoc.


Nguon goc Mot vai thap ky truoc khi dich benh bung phat, cac quan chuc trieu đinh Nhat Ban ap dung chinh sach cua Trung Quoc ve viec bao cao cac đot bung phat dich benh trong cong đong dan cu.
Nhat Ban va Chau A đai luc ngay cang co nhieu giao thuong, đieu nay đa dan toi su bung phat cac benh truyen nhiem o muc đo thuong xuyen va ngay cang nghiem trong hon. Dich benh đau mua nam 735–737 đuoc ghi nhan la đa bung phat vao khoang thang 8 nam 735 tai thanh pho Dazaifu, Fukuoka o mien bac Kyushu. Ban đau mot ngu dan Nhat Ban co the đa mac benh sau khi đi đen ban đao Trieu Tien. Can benh lay lan nhanh chong khap mien bac Kyushu vao nam đo, va keo dai thanh nhieu đot. Đen nam 736, nhieu nguoi thue đat o Kyushu qua đoi hoac bo ruong, khien nang suat nong nghiep đi xuong va he qua la nan đoi.
Ngoai ra, vao nam 736, mot nhom quan chuc chinh phu Nhat Ban đa đi qua mien bac Kyushu trong khi dich benh đang gia tang. Khi cac thanh vien trong nhom bi om va qua đoi, nhom tu bo nhiem vu đat chan len ban đao Trieu Tien. Nhom quan chuc con lai tro ve thu đo, vo tinh reo rac benh đau mua sang mien đong Nhat Ban va vung Nara. Can benh nay tiep tuc hoanh hanh Nhat Ban vao nam 737. Mot bieu hien minh chung tac đong lon cua đai dich la vao thang 8 nam 737, quan chuc đa ban bo lenh mien thue cho toan bo Nhat Ban.
Dua tren cac bao cao, ty le tu vong o nguoi truong thanh đoi voi dich đau mua 735–737 đuoc uoc tinh la 25–35% toan bo dan so Nhat Ban, mot so khu vuc co ty le cao hon nhieu, len đen 60%. Tat ca cac tang lop trong xa hoi đeu bi anh huong. Nhieu quy toc trong trieu đinh qua đoi vi benh đau mua vao nam 737, gom ca bon anh em cua gia toc Fujiwara quyen luc: Fujiwara no Muchimaro (680–737), Fujiwara no Fusasaki (681–737), Fujiwara no Umakai (694–737) va Fujiwara no Maro (695–737). Viec ho đot ngot qua đoi tao đieu kien cho đoi thu Tachibana no Moroe thang tien nhanh chong, nam giu chuc vong cao trong trieu đinh cua Thien hoang Shomu.
Dich benh khong chi cuop đi sinh mang mot bo phan lon dan so, ma no con gay ra su phan tan, di cu va mat can bang lao đong đang ke tren khap lanh tho Nhat Ban. Xay dung va trong trot, đac biet la trong lua, bi anh huong nang ne.


He qua Ngoai viec mien giam thue, cac quy toc Nhat Ban đa co nhung hanh đong chua tung co tien le khac đe đoi pho voi anh huong cua dich benh nham ngan chan tinh trang di cu dan so tren dien rong va phuc hoi cac cum nong nghiep. Vi du, vai nam sau khi đai dich đau mua bung phat, nha lanh đao Nhat Ban đa co gang kich thich nang suat nong nghiep bang cach trao quyen so huu đat tu nhan cho nhung nguoi san sang lam viec tren đat nong nghiep.
Cung trong khoang thoi gian nay, Thien hoang Shomu cam thay minh phai chiu trach nhiem ve tham kich kinh hoang nay, đa dua vao Phat giao đe thay đoi toan cuc đat nuoc. Ong uy thac xay dung ngoi chua lon Todai-ji va pho tuong Phat Daibutsu tai ngoi chua Todai-ji, đong thoi cung cap ho tro tai chinh cho viec xay dung cac ngoi đen cua tinh (kokubunji (国分寺, kokubunji), tuong va cac cong trinh ton giao tren khap đat nuoc. Chi rieng chi phi đe xay Daibutsu đa khien đat nuoc gan nhu bi pha san.
Trong nhieu the ky tiep theo, Nhat Ban tiep tuc trai qua dich benh đau mua. Nhung đen đau thien nien ky thu 2, benh đau mua đa tro thanh benh đac huu (endemic) cua nguoi Nhat Ban va do đo han che thiet hai hon khi dich benh bung phat.


Xem them Ac quy đau mua (Tieng Nhat: 疱瘡神, Hososhin)


Tham khao