Nguyen Ngoc Khue (1 thang 2 nam 1864 - 20 thang 1 nam 1921), thuong đuoc biet đen voi but danh Suong Nguyet Anh (chu Han: 孀月英), la mot nha tho va la chu but nu đau tien cua Viet Nam. To bao Nu gioi chung (女界鐘) do ba phu trach la to bao đau tien cua phu nu đuoc xuat ban tai Sai Gon.


Ten Suong Nguyet Anh ten that la Nguyen Thi Ngoc Khue (theo "Nguyen chi the pho"), tuy nhien ten ghi tren bia mo lai la Nguyen Ngoc Khue, tu la Nguyet Anh.
But hieu Suong Nguyet Anh cua ba co nghia la "Goa phu Nguyet Anh". Ngoai but hieu Suong Nguyet Anh, ba con ky nhieu but hieu khac nhu: Xuan Khue, Nguyet Nga, Nguyet Anh.


Tieu su Suong Nguyet Anh sinh tai lang An Binh Đong (nay la xa An Đuc), huyen Ba Tri, tinh Ben Tre. Ba la con gai thu nam (cho nen trong gia toc thuong goi ba la Nam Hanh) cua nha tho Nguyen Đinh Chieu, me la ba Le Thi Đien, nguoi lang Thanh Ba, huyen Can Giuoc.
Thuo nho, ba cung nguoi chi ten la Nguyen Thi Xuyen, đuoc cha (Đo Chieu) truyen day nen gioi ca chu Han lan chu Nom. Khi ca hai khon lon, noi tieng tai sac, đuoc nguoi quanh vung ca tung goi la Nhi Kieu.
Nam 1888, Suong Nguyet Anh đuoc 24 tuoi thi cha mat. Tri phu Ba Tuong đen hoi ba lam vo khong đuoc, nen mang long oan han, tim cach ham hai. Đe tranh tai hoa, ba cung gia đinh nguoi anh (Nguyen Đinh Chuc) chuyen sang Cai Nua (My Tho) roi doi ve Rach Mieu o nho nha ong nghe Truong Van Man. O đay, ba ket duyen voi mot pho tong so tai, goa vo ten Nguyen Cong Tinh, sinh đuoc mot be gai ten la Nguyen Thi Vinh. Nam con gai đuoc 2 tuoi thi chong mat. Tu đo ba thu tiet nuoi con, tho chong va mo truong day chu Nho cho hoc tro trong vung đe sinh song. Va cung tu đo, ba them truoc but hieu Nguyet Anh mot chu "Suong" (孀), thanh "Suong Nguyet Anh", co nghia la "Goa phu Nguyet Anh".
Nhung nam 1906-1908, huong ung phong trao Đong Du cua Phan Boi Chau, ba ban mot phan đien san va van đong quyen gop đe giup hoc sinh xuat duong sang Nhat du hoc.
Nam 1917, Suong Nguyet Anh đuoc mot nhom chi si ai quoc moi lam chu but to Nu gioi chung (nghia la "tieng chuong cua nu gioi"). To bao ra so đau tien ngay 1 thang 2 nam 1918, voi chu truong nang cao dan tri, khuyen khich cong nong thuong va nhat la đe cao vai tro phu nu trong xa hoi. To bao phat hanh đinh ky hang tuan voi cac chuyen muc: xa thuyet, van nghe, gia chanh, hoc nghe, cung cac trang loi hay y đep va me con noi chuyen. Co the noi, "Nu gioi chung" la to bao đau tien o Viet Nam thoi đo chu trong đen viec day nu cong, đuc hanh phu nu va phe phan nhung luat le khat khe đoi voi nu gioi.
Nhung du ngoi but cua Suong Nguyet Anh co kheo leo đen đau, tam anh huong cua to bao nay khien mat tham Phap e ngai. Thang 7 nam 1918, to Nu gioi chung bi đinh ban. Cung ngay luc nay, nguoi con gai đoc nhat cua ba (Nguyen Thi Vinh) vua sinh no xong, nga benh qua đoi.
Sau đo mat ba bi benh, thuong xuyen đau nhuc va suc khoe cung dan suy kiet. Nghe loi thay thuoc, Suong Nguyet Anh dan chau ngoai tro ve My Chanh Hoa (Ba Tri), nuong nau noi nha nguoi em ut ten la Nguyen Đinh Chiem đe chay chua, nhung chi mot thoi gian ngan sau, đoi mat ba bi mu loa han.
Tu đo, som chieu ba lai tiep tuc do dam boc thuoc, day hoc va sang tac tho van. Sang som ngay 12 thang Chap nam Tan Dau (tuc 9 thang 1 nam 1922), Suong Nguyet Anh trut hoi tho cuoi cung, luc 58 tuoi.
Luc đau, mo Suong Nguyet Anh o My Nhon, ve sau (nam 1959) đuoc đong bao cai tang doi ve nam canh mo phan cua song than ba, tuc nam trong khu đen tho va mo Nguyen Đinh Chieu tai xa An Đuc, huyen Ba Tri, tinh Ben Tre ngay nay.


Tac pham Suong Nguyet Anh sang tac nhieu, nhung khong gom thanh tap. Nay chi con tan mac mot so bai tho, nhu: Đoan Ngo nhat đieu Khuat Nguyen, Tuc su, Chinh Phu thi, Thuong bach Mai, Vinh ni co, Vua Thanh Thai vao Nam, Cam tac khi linh Viet đi Au chien... va vai bai ve, nhu: Ve tieu yeu, Ve Thay Hy, Ve đanh đe...


= Tho =
Ngoai ban dich bo Yen Son ngoai su cua Trung Quoc ra tho luc bat, mot so it bai tho chu Han, the ve luc bat; tho cua Suong Nguyet Anh phan lon la tho Nom, theo the Đuong luat.
Đe boc lo cuoc no duyen dang do cua minh, ba viet:

Nam canh thuc nhap... nam canh nhung
Nua goi so le, nua goi cho
Vuon en ru ren tren loi cu,
Canh ga xao xac giuc tinh xua...
Nhung phan nhieu, tho cua ba la đe đoi đap lai nhung nguoi đa treu gheo, đa to tinh voi minh, nham neu len đuc kien trinh cua nguoi phu nu Nam Bo, nhu Tien ong Kinh Hoi nham chuc kinh lich o Sa Đec, Hoa tho Bay Nguyen, Hoa tho Phu Ngoc, Hoa tho Bai Lieu, Thuong Bach Mai, Vinh ni co,....
Trong so bai tho khac, Suong Nguyet Anh đa kin đao gui gam tam long yeu nuoc, thuong dan, quan tam đen thoi cuoc, trich:

Vui long thanh đe noi xe ngua,
Xot da than dan chon lua than
Nuoc mat co cung troi đat biet,
Bien dau mot cuoc thay ma thuong.
(Vua Thanh Thai vao Nam)
Nam 1915, ong Viet Si sau khi đa khen ngoi Suong Nguyet Anh rang: Cuoc đoi ba đa trai qua biet bao đau kho, nhung biet bao noi kho đo hinh nhu đe thu thach nguoi thieu phu kien trinh, ong con nhan đinh nhu sau:

 Nhac đen Suong Nguyet Anh, nguoi ta con thay lai noi ba mot tam guong hoat đong cho phai nu luu; nguoi ta khong quen mot cay but ran roi đa tung neu tren to Nu gioi chung nhieu van đe ly thu ve phan su đan ba đoi voi gia đinh va xa hoi. Trong buoi giao thoi, phu nu nuoc nha vua ra khoi khue mon đe tiep xuc voi van hoa Au Tay, ba Suong Nguyet Anh rat xung đang la nu si tien phong tren đat Viet.


Vinh danh But hieu Suong Nguyet Anh cua ba đuoc đat cho ten đuong tai nhieu noi o Viet Nam nhu Đa Lat, Thanh pho Ho Chi Minh, Vung Tau...


Nham lan = Nham but hieu =
But hieu cua ba truoc đay bi nham thanh "Suong Nguyet Anh". Theo bai "Suong Nguyet Anh hay Suong Nguyet Anh? Hay Nguyet Anh thi?" trong tac pham "Uc Vien thi thoai" cua tac gia Đong Ho (xuat ban nam 1969), thi viec nham lan nay co the xuat phat tu su hieu nham mot cau trong bai tho "Vinh hoa mai tren nui Đien Ba Tay Ninh" cua ba:

Tuyet đuom nhanh tien in sac trang
Suong pha bong nguyet anh mau ngan
Vi su nham lan nay ma cac con đuong đuoc đat theo but hieu cua ba cung bi ghi sai ten thanh đuong Suong Nguyet Anh. Viec sai ten nay đa đuoc khac phuc, song nhieu bang hieu tren đuong van dung ten sai.


= Nham anh chan dung =
Google Doodle ngay 1 thang 2 nam 2023 ton vinh ba voi danh hieu la nu tong bien tap đau tien cua to bao phu nu đau tien o Viet Nam. Tuy nhien, anh ve chan dung cua ba tren Google Doodle lai la cua nha giao Đang Kim Chi, hieu truong đau tien cua Truong nu trung hoc tong hop Suong Nguyet Anh thanh lap nam 1971 tai Sai Gon (nay la Truong THCS - THPT Suong Nguyet Anh tai Phuong 2, Quan 10, Thanh pho Ho Chi Minh). Chi mot ngay sau khi đang Google Doodle nay, đai dien Google tai Viet Nam va hoa si ve anh Google Doodle ve ba đa xin loi vi sai sot nay. Buc anh Google Doodle ve sai chan dung ba Suong Nguyet Anh sau đo đa bi xoa khoi website cua Google Doodle.


Ghi chu Chu thich Lien ket ngoai Suong Nguyet Anh Luu tru ngay 7 thang 10 nam 2006 tai Wayback Machine tren trang web cua hoi Phu nu VN
Suong Nguyet Anh Luu tru ngay 9 thang 12 nam 2011 tai Wayback Machine tren trang web cua tinh Ben Tre