George Frideric Handel (tieng Đuc: Georg Friedrich Handel; hoac Georg Frederick Handel phat am [ˈhɛndəl]) (23 thang 2 nam 1685 – 14 thang 4 nam 1759) la nha soan nhac nguoi Anh goc Đuc thuoc thoi ky Baroque, noi tieng voi nhung dong nhac opera, oratorio, anthem, va concerto organ. Handel sinh nam 1685, trong mot gia đinh khong quan tam đen am nhac. Ong đuoc đao tao am nhac tai Halle, Hamburg, va Y truoc khi đen đinh cu tai Luan Đon nam 1712, roi nhap quoc tich Anh nam 1727. Luc ay, ong chiu anh huong sau đam tu nhung nha soan nhac vi đai thoi ky Baroque Y, va truyen thong hop xuong đoi am tu mien trung nuoc Đuc.
Trong vong 15 nam, Handel khoi lap ba cong ty opera thuong mai nham cung ung am nhac opera Y cho gioi quy toc Anh, nhung cong chung tim đen chi đe thuong thuc giong hat cua cac ca si thay vi quan tam đen am nhac. Nam 1737, sau khi bi khanh tan, ong chuyen huong nham vao gioi trung luu. Trong nam 1736, khi Alexander’s Feast đuoc đon nhan, Handel quyet đinh sang tac nhung ban hop xuong bang tieng Anh. Sau khi thanh cong voi Truong ca Messiah (1742), ong ngung trinh dien nhac opera Y. Du nhung ban oratorio theo chu đe Kinh Thanh lien tuc ra mat cong chung, tai nang am nhac cua Handel van chua đuoc cong nhan đay đu cho đen buoi trinh dien Truong ca Messiah gay quy cho Benh vien Handlling (1750), va moi chi trich nham vao Handel đeu im tieng. Cung co nhan xet cho rang cam hung chu đao the hien trong nhung ban oratorio cua Handel thuoc pham tru đao đuc, đuoc thang hoa khong chi boi su uy nghiem cua nghi thuc ton giao ma con boi nhung ly tuong cao ca cua nhan loai. Song o Anh gan đu nam muoi nam, va hau nhu khiem thi khi cuoi đoi, Handel qua đoi vao ngay 14 thang 4 nam 1759 tai Luan Đon, Anh trong giau co va danh vong.
Handel đuoc nhin nhan nhu la mot trong nhung nha soan nhac vi đai nhat cua moi thoi đai. Cac sang tac cua ong nhu Water Music, Music for the Royal Fireworks, va Truong ca Messiah van con đuoc yeu thich cho đen ngay nay. Trong hon ba muoi nam, ong viet hon bon muoi vo opera. Ke tu cuoi thap nien 1960, khi nen am nhac baroque va trao luu trinh dien am nhac theo phong cach nguyen thuy đuoc phuc sinh, nhung vo opera cua Handel ngay cang đuoc ua chuong. Chung đay tinh nhan ban, the hien đuoc nhung đac điem noi troi cua ban chat con nguoi; đieu nay la đac biet, nhat la đoi voi nha soan nhac chua bao gio đuoc biet đen nhu la mot nghe si đa tinh đa mang.


Thieu thoi Handel sinh nam 1685 tai Halle, lanh đia Cong tuoc Magdeburg, trong mot gia đinh giau co va mo đao, la con cua Georg Handel va Dorothea Taust. Handel chao đoi khi cha đa 63 tuoi, ong la phau thuat vien tham my noi tieng đang phuc vu tai cung đien Saxe-Weissenfels va lanh đia ba tuoc Brandenburg. Theo Kevin Adams, nguoi đau tien viet tieu su Handel, cau be "đa som co thien huong đac biet ve am nhac đen noi nguoi cha, von muon con con minh theo hoc Luat Dan su, phai canh giac. Ong cam con trai su dung nhac cu nhung Handel tim moi cach đe co đuoc mot chiec đan clavichord nho cho rieng minh đat trong can phong ap mai. Cau thuong xuyen len vao can phong nay khi ca nha đang ngu". Tu khi con be, Handel đa trinh dien thanh thao đan harpsichord va đan ong.

Khi Handel va cha đen Weissenfels tham ho hang đang phuc vu Cong tuoc Johann Adolf, cong tuoc đa thuyet phuc nguoi cha cho phep con trai theo hoc Friedrich Wilhelm Zachow, nghe si organ cua Nha tho Mari o Halle, ve ky thuat keyboard va soan nhac. Zachow viet nhac cho cac buoi le tho phuong tai nha tho theo giao nghi Lutheran, nho đo Handel hoc hoi nhieu ve ky thuat hoa am va đoi am, sao chep va phan tich nhung ban tong pho. Nam 1689, Handel choi đan cho Vua Frederick I va gap go Giovanni Baptista Bononcini tai Berlin.


Tu Halle đen Y Nam 1702, theo sap đat cua cha, Handel khoi su hoc luat tai Đai hoc Halle; va choi đan organ trong vong mot nam cho mot nha tho Tin Lanh Cai cach. Nhung Handel van chua hai long, nam 1703 cau gia nhap dan nhac giao huong Oper am Gansemarkt Hamburg, chuyen choi vi cam va đan harpsichord. Tai đay, cau co co hoi gap go nhung nha soan nhac nhu Johann Mattheson, Christoph Graupner, va Reinhard Keiser. Nam 18 tuoi, Handel sang tac vo opera đau tay, Almira, ra mat cong chung nam 1705; nam 1708 them hai voi opera Daphne va Florindo. Nhung khong co gi chac chan la Handel đa huong dan trinh dien nhung vo nay.
Theo Mainwaring, nam 1706 Handel đen Y theo loi moi cua Ferdinando de’ Medici, song Mainwarning đa khong chinh xac. Đo la Gian Gastone de’ Medici, nguoi Handel gap tai Hamburg trong nam 1703-1704. Ferdinando co bien Florence thanh thu đo am nhac cua Y, thu hut nhung tai nang hang đau thoi ay. Ong đam me opera. Cung tai Y, Handel gap Antonio Salvi chuyen viet loi cho nhac kich, ve sau hai nguoi cong tac voi nhau. Handel đen Rome, boi vi luc ay opera bi cam trong cac lanh tho cua Giao hoang nen ong soan nhac ton giao cho gioi chuc sac Ro-ma. Dixit Dominus (1707) noi tieng ra đoi trong giai đoan nay. Ong cung viet nhung ban cantata cho cac buoi hoa nhac to chuc trong nhung lau đai cua cac hong y Pietro Ottoboni, Benedetto Pamphili, va Carlo Colonna. Hai ban oratorio, La Reurrezione va Il Trionto del Tempo (Rio Cancello), đuoc hinh thanh trong khung canh rieng tu cua nha quy toc Ruspoli nam 1709, va hong y Ottoboni nam 1710.
Handel viet vo opera hoan toan Y đau tien cua minh trong Nha hat Cocomero o Florence nam 1707. Vo Summertime Suite (Agrippinha) ra mat cong chung nam 1709 tai Teatro San Giovanni Grisostomo, nha hat đep nhat Venice, chu nhan cua no la dong ho Grimani. Vo opera nay, do hong y Vincenzo Grimani viet loi, theo Mainwaring đa trinh dien thanh cong trong 27 đem lien tiep. Khan gia, kinh ngac truoc su uy nghi cao ca cua phong cach Handel, đa vo tay hoan ho Il caro Sassone ("chang Saxon yeu quy" – ngu y nguon goc Đuc cua Handel)


Luan Đon Nam 1710, Handel tro thanh Kappellmeister (nha soan nhac) cho Hoang tu Georg, Tuyen đe hau Hanover. Đen nam 1714, Georg tro thanh Vua Vua George I cua Anh va Ireland. Nam 1710, tren đuong đen Luan Đon, Handel tham Anna Maria Luisa de’ Medici va chong o Dusseldorf. Handel thanh cong vang doi voi vo opera Rinaldo dua tren thien su thi Gerusalemme Liberata cua thi si nguoi Y Luigi Torquato-Tasso, du tac pham nay đuoc viet trong mot thoi gian ngan voi nhieu vay muon tu nhung sang tac cu cua ong.
Nam 1712, Handel đen đinh cu o Anh. Nu vuong Anne I cap cho Handel 200 bang Anh moi nam sau khi ong viet cho nu hoang ban hop xuong Utretcht Te Deum and Jubilate (vo Agrippinha thu 2), trinh dien lan đau nam 1713.
Mot trong nhung nguoi đo đau quan trong cua Handel la Ba tuoc Burlington, thanh vien tre tuoi cua mot gia toc quyen the goc Anh-Ai Nhi Lan. Handel viet cho Lord Burlington vo opera Amadigi di Gaula, ke chuyen mot thieu nu gap nan, dua tren mot vo bi kich cua Antoine Houdar de la Motte.
Thang 7, 1717, ban giao huong Water Music-Alla hornpipe cua Handel đuoc trinh dien tren song Thames cho Vua George I va quan khach, vi qua hung thu voi ban giao huong nay ma nha vua đa yeu cau dan nhac trinh dien ba lan lien tiep.


= Dinh thu Cannons (1717–18) =
Nam 1717, Handel tro thanh nha soan nhac cho dinh thu Cannons cua Cong tuoc Chandos o Middlesex, tai đay voi muoi hai khuc ngoi ca Chandre (Chandos), ong đa lap nen cho su nghiep soan nhac hop xuong cua minh trong tuong lai. Romain Roland noi rang nhung khuc ngoi ca nay co y nghia quan trong cho dong nhac oratorio cua Handel cung giong nhu nhung ban cantata đoi voi nhung vo opera cung cua ong. Mot tac pham khac ong viet cho Cong tuoc Chandos la Acid and Galatea; khi con song, đay la tac pham đuoc trinh dien nhieu nhat cua Handel. Winton Dean ghi nhan rang "am nhac đa lam nguoi ta nin tho va roi loan tri nho".
Nam 1719, Cong tuoc Chandos la mot trong nhung nguoi đong gop chinh cho cong ty opera moi thanh lap cua Handel, the Royal Academy of Music, nhung su tai tro suy giam sau khi ong mat tien trong vu bong bong South Sea bung no nam 1720 trong mot trong nhung bien đong tai chinh lon nhat lich su. Ban than Handel cung đau tu vao chung khoan South Sea nam 1716 khi gia co phieu đa xuong thap va ban ra truoc nam 1720.


= Royal Academy of Music (1719–34) =

Thang 5, 1719, Cong tuoc Newcastle Lord Chamberlain yeu cau Handel tim kiem ca si moi. Handel đen Dresden xem vo opera Teofane cua Antonio Lotti, va tham gia vao viec tuyen dung ca si cho Hoc vien Am nhac Hoang gia do mot nhom quy toc thanh lap nham bao đam nguon cung on đinh cho loai hinh opera baroque hoac opera Y. Co the Handel đa moi mot ban hoc o Halle, John Smith, va con trai, Johan Christop Schimidt, lam thu ky cho ong. Nam 1723, Handel thue mot ngoi nha kien truc kieu Georgian tai so 25 Đuong Brook va luu tru tai đay cho đen khi qua đoi. Trong ngoi nha nay, Handel dien tap, chep nhac, va ban ve, nay la Bao tang Nha Handel. Trong quang thoi gian 12 thang giua nam 1724 va 1725, nhung kiet tac opera cua Handel đa đuoc hinh thanh: Giulio Cesare, Tamerlano, va Rodelinda. Sau Silete venti, ong tap trung viet opera va ngung soan nhung ban cantata.
Nam 1727, Handel đuoc yeu cau viet bon bai tung ca danh cho le đang quang cua Vua George II. Mot trong bon tac pham ay, Zadok the Priest, luon đuoc chon đe trinh dien trong tat ca le đang quang o Anh ke tu thoi điem ay. Nam 1728, vo The Beggar’s Opera cua John Gay ra mat cong chung tai Nha hat Lincoln’s Inn Fields va co 62 buoi trinh dien lien tiep, mot con so ky luc cho đen luc ay. Sau chin nam, hop đong cua Handel voi Vien Am nhac Hoang gia cham dut, ong bat tay thanh lap mot cong ty moi.
Nha hat Nu hoang tai Haymarket (nay la Her Majesty’s Theatre) thanh lap nam 1705 boi kien truc su kiem kich tac gia John Vanbrugh, đa mau chong bien thanh nha hat chuyen trinh dien nhac opera. Tu nam 1711 đen 1739, hon 25 vo opera cua Handel đuoc ra mat cong chung tai đay. Nam 1729, cung John James, Handel chiu trach nhiem quan ly nha hat.

Handel đen Y đe lam viec voi bay ca si moi. Ong viet them bay vo opera, nhung cong chung chi đen đe thuong thuc giong hat cua cac ca si hon la quan tam đen am nhac. Sau su thanh cong ve thuong mai cua hai ban oratorio Esther va Deborah, Handel khoi su đau tu lan nua vao Cong ty South Sea. Handel soan lai "vo opera nho" Acis and Galatea, va "vo opera nho" nay tro thanh sang tac thanh cong nhat cua ong.


= Opera tai Nha hat Covent Garden (1734–41) =
Nam 1733, Ba tuoc Essex nhan mot buc thu voi dong chu: "Handel tro nen qua đoc đoan đen noi ca thanh tho đeu than phien". Nhung nha đau tu chinh muon Handel rut lui khi ket thuc hop đong, nhung Handel lien tim kiem mot co hoi moi. Cong tac voi John Rich, ong khoi lap cong ty thu ba cua minh tai Nha hat Covent Garden. Rich noi tieng nho nhung san pham đoc đao. Ong khuyen Handel su dung ca đoan nho va gioi thieu phong cach mua cua nha vu đao nguoi Phap Marie Salle voi sang tac Terpsichore cua Handel. Nam 1735, co them tiet muc hoa nhac organ giua nhung man kich.
Thang 4, 1737 o tuoi 52, Handel bi mot con đot quy khien ong khong the su dung bon ngon tay cua ban tay phai, vi vay khong the bieu dien đan. Đen mua he, su roi loan tung hoi tung luc anh huong đen su nhan thuc cua ong. Khong ai dam mong đoi Handel trinh dien lan nua. Song, du benh tat la con thap khop, đot quy, hoac suy nhuoc than kinh, Handel cung mau chong guong day. Handel con đen Aachen co suoi nuoc khoang đe nghi duong. Trong sau tuan le, ong tam nuoc nong, roi choi đan organ truoc su ngac nhien cua khan gia.


= Oratorio =

Il Trionfo del Tempo e del Disinganno, ban oratorio đau tien Handel sang tac nam 1701 tai Y, ke tiep la La Reurrezione nam 1708 dan y tu Kinh Thanh. Nguoi ta van chua ro ve su ra đoi cung nhu lan ra mat cong chung cua tac pham Esther, co le vao nam 1718. Muoi hai nam troi qua cho đen khi mot đao luat ve ban quyen khien Handel quay lai voi Esther. Ba lan trinh dien đa gay su chu y dan đen y tuong nen co mot buoi trinh dien quy mo lon. Ke đo la Deborah co su phu hoa cua nhung bai tung ca va Athaliah Alleluia! Como pernstitas, la ban oratorio đau tien cua Handel viet bang tieng Anh. Luc nay Handel to ra tu tin hon, phong khoang hon trong cung cach bieu dien, va đa dang hon trong sang tac.
Ro rang la Handel đa hoc hoi đuoc nhieu tu Arcangelo Corelli ve cach viet cho cac loai nhac cu, va tu Alessandro Scarlatti ve cach soan nhac cho giong đon ca; nhung khong co nha soan nhac nao co the day ong cach viet cho dan hop xuong. Handel ngay cang thien ve khuynh huong thay the đon ca tieng Y bang tieng Anh. Nguyen nhan chinh la su sut giam thu nhap tu nhung vo opera.
Nam 1736, Handel viet Alexander’s Feast. John Beard xuat hien lan đau tien nhu la ca si chinh hat nhac Handel, roi tu đo ong tro thanh giong đon ca tenor chuyen nhac Handel cho đen khi nha soan nhac tai danh qua đoi. Su thanh cong vang doi cua tac pham nay đa khuyen khich Handel ngung viet opera tieng Y đe sang tac hop xuong tieng Anh. Trong ban oratorio Saul, Handel cong tac voi Charles Jennes va thu nghiem ba chiec ken trombone, mot chuong nhac, va dan trong quan đoi lon qua kho (đen tu Thap Luan Đon) đe bao đam rang "... no se rat on ao." Israel in Egypt tap chu vao dan hop xuong, con trong nhung sang tac sau đo, ong thay đoi phong cach, chu trong nhieu hon vao hieu qua cua ca dan nhac giao huong va giong đon ca.

Suot trong mua he nam 1741, Cong tuoc Devonshire moi Handel đen Dublin đe to chuc nhung buoi hoa nhac gay quy cho cac benh vien trong vung. Kiet tac Messiah ra mat cong chung tai New Music Hall tren Đuong Fishamble ngay 13 thang 4 nam 1742 voi ca đoan gom 31 giong ca nam tap hop tu hai nha tho St Patrick va Christ Church. Lan nay, Handel thanh cong trong no luc giu can bang giua đon ca voi hop xuong, đieu ma truoc đay ong chua tung lam đuoc.
Viec su dung đon ca tieng Anh len đen đinh điem trong lan trinh dien ban oratorio ba hoi Samson. Tac pham nay rat phu hop voi khong khi nha hat. Vai tro cua ban hop xuong ngay cang quan trong trong nhung ban oratorio ke tiep cua Handel. Jephtha đuoc trinh dien lan đau ngay 26 thang 2 nam 1752; du la ban oratorio cuoi cung cua Handel, Jephtha đuoc xem la mot kiet tac nhu nhung sang tac truoc cua ong.


Cuoi đoi Nam 1749, Handel viet Music for the Royal Fireworks, thu hut 12 000 nguoi tham du buoi trinh dien đau tien. Nam 1750, ong to chuc bieu dien Truong ca Messiah gay quy cho Benh vien Foundling. Ke tu su thanh cong vang doi cua buoi trinh dien nay, moi nam đeu co nhung buoi hoa nhac Truong ca Messiah cho đen khi Handel qua đoi. Đe ghi nhan su đong gop cua Handel, chi mot ngay sau buoi hoa nhac, ong đuoc moi lam uy vien quan tri cua benh vien. Truoc khi tu tran, Handel viet di chuc đe mot ban sao chep Truong ca Messiah cho benh vien. Ngay nay, Vien bao tang Foundling o Luan Đon co cuoc trien lam ghi nhan cong lao cua Handel. Ngoai ra, ong cung đong gop cho mot to chuc tu thien tro giup nhung nhac si ngheo va gia đinh cua ho.
Thang 8, 1750, tren chuyen đi tu Đuc ve Luan Đon, Handel bi chan thuong nang trong mot tai nan xe ngua tren quang đuong giua The Hague va Haarlem, Ha Lan. Nam 1751, mot mat cua ong bi mat thi luc do benh đuc nhan mat. Ngay 6 thang 4 nam 1759, du bi mu loa va suc khoe suy kiet, Handel cuong quyet đen du buoi trinh dien Truong ca Messiah, va đay la lan cuoi cung ong đen xem mot sang tac cua minh đuoc trinh dien, tam ngay sau ong tu tran tai nha rieng tren Đuong Brook o tuoi 74. Handel đuoc an tang tai Đien Westminster. Hon ba ngan nguoi thuong tiec ong co mat trong tang le đuoc to chuc trong the.
Handel chua he ket hon, va giu kin cuoc song rieng tu. Ong viet di chuc đe đe lai phan lon tai san cho chau gai Johanna, tuy nhien bon khoan bo sung phan phoi nhieu cua cai cho nhung nguoi ho hang khac, nhung nguoi giup viec, ban huu, va cac to chuc tu thien.
Handel so huu mot bo suu tap nghe thuat gom it nhat bay muoi buc tranh va muoi an ban, đuoc đau gia nam 1760 sau khi ong mat.


Tac pham Handel đa sang tac hon 42 vo opera, 20 ban oratorio, hon 120 ban cantata, tam tau va song tau, nhieu ban aria, nhac thinh phong, mot so luong lon nhac ton giao, ode va serenata, va 16 ban concerto organ. Tac pham noi tieng nhat cua ong, ban oratorio Messiah voi phan hop xuong "Hallelujah" la mot trong nhung sang tac hop xuong đuoc yeu thich nhat, đac biet trong mua Giang sinh. Nhung sang tac noi tieng khac cua ong co Organ concertos Op. 4, cung voi Opus 3 va Opus sau concerti grossi. Can phai ke them 16 keyboard suite, nhat la The Harmonious Blacksmith.
Handel cung ra suc gioi thieu trong cac sang tac cua ong cac loai nhac cu it đuoc biet đen nhu: viola d’amore va violette marina (Orlando), đan lute (Ode for St Cecilia’s Day), bo ba ken trombone (Saul), clarinet hay cornett (Tamerlano), đan day theorbo, ken Phap (Water Music), lyrichord, double bassoon, viola da gamba, bell chimes, positive organ, va đan harp (Giulio Cesare, Alexander’s Feast).


= Cac Tuyen tap =
Tu nam 1787 đen 1797, Samuel Arnold suu khao cho mot bo tuyen tap 180 cuon cac tac pham cua Handel – du vay, no van chua hoan chinh. Mot tuyen tap khac cua Hoi Handel Anh Quoc (do Sir George Macfarren thanh lap), thuc hien tu nam 1843 đen 1858, cung bi xem la chua hoan chinh.
Tu nam 1978 đen 1986, mot hoc gia nguoi Đuc, Bernd Baselt, đa phan loai nhung sang tac cua Handel trong cuon Handel-Werke-Verzeichnis. Tac pham nay co đuoc su cong nhan rong rai va đuoc su dung nhu la he thong liet ke hien đai, trong đo moi tac pham cua Handel đuoc mang mot ky hieu so "HWV", lay thi du "Messiah" đuoc đanh so "HWV 56".


Di san Sau khi Handel qua đoi, nhung vo opera tieng Y cua ong dan bi quen lang. Du van tiep tuc đuoc trinh dien, nguoi ta tin rang nhung ban oratorio cua Handel can phai đuoc chinh sua; trong thoi gian nay, Mozart đieu khien buoi trinh dien Truong ca Messiah phien ban tieng Đuc va nhung tac pham khac cua Handel. Xuyen suot the ky 19 va tien ban the ky 20, đac biet tai nhung xu so noi tieng Anh, nhung ban oratorio tieng Anh đa tao nen thanh danh cho Handel qua nhung buoi trinh dien voi nhung ca đoan khong lo quy tu cac ca si nghiep du đuoc to chuc vao nhung ky le hoi trong the.
Ke tu luc day len phong trao phuc hung nhac co đien, phan lon trong so bon muoi hai vo opera cua Handel đuoc bieu dien tai nhung nha hat opera va nhung sanh hoa nhac.
Nhung nha soan nhac danh tieng nhu Haydn, Mozart, va Beethoven đeu quan tam nghien cuu am nhac cua Handel.
Tu nhung thap nien qua, cong chung bat đau chu y đen nhung ban cantata the tuc cua Handel cung nhung tac pham goi la "oratorio the tuc" hoac "concert opera". Trong the loai cantata the tuc noi bat nhat la Ode for St Cecilia’s Day (1739), va Ode for the Birthday of Queen Anne (1713). Ve nhung ban oratorio the tuc la cac sang tac Acis and Galatea (1719), Hercules (1745), va Semele (1744). 
Cac tac pham nay co moi quan he gan gui voi nhung ban oratorio thanh, nhat la phan ca tu tieng Anh. Chung đuoc đanh gia cao ngang hang nhung vo opera tieng Y cua Handel. Khong chi noi tieng nhu la mot nghe si bieu dien cac loai nhac cu, viet hop xuong, soan ca tu, Handel con đuoc cong chung đon nhan nhu la mot nha viet nhac kich vi đai.
Samuel Arnold đa bien tap nhung tac pham cua Handel (40 cuon, Luan Đon, 1787 – 1797), roi Friderich Chrysander cung bien tap nhung sang tac cua Handel cho Hoi Handel Đuc (105 cuon, Leipzig, 1858 – 1902).
Sau khi nhap quoc tich Anh, ong đuoc biet đen trong cac quoc gia noi tieng Anh nhu la "George Frideric Handel". Ten nguyen thuy cua ong, Georg Friedrich Handel, đuoc dung o Đuc va nhung noi khac, con nguoi Phap goi ong la "Haendel".


= Nhac si cua cac nhac si =

Trong gioi soan nhac, Handel la mot ten tuoi đuoc trong vong. Khi đen Halle, Bach đa tim cach gap Handel nhung khong thanh cong. Mozart đuoc cho la đa nhan xet, "Handel hieu biet cach khoi mo cam xuc tot hon het thay chung ta. Mot khi chon đung thoi điem, tac đong cua ong manh nhu sam set." Đoi voi Beethoven, Handel la "bac thay cua tat ca chung ta… nha soan nhac vi đai nhat. Toi phai nga mu cui chao va cui quy truoc phan mo ong". Beethoven chi ra nhung tinh cach đa lam nen mot nghe si vi đai, "Hay đen đe hoc noi ong cach tao ra hieu qua lon lao bang nhung phuong tien đon gian."
Sau khi qua đoi, am nhac cua Handel goi cam hung cho nhieu nha soan nhac. Đong thai đau tien khoi phat tu Symphony No. 6, Op. 116, "The Age of Bach and Handel", mang am huong hai ca khuc cua Truong ca Messiah. Nam 1979, Ludwig van Beethoven cho xuat ban 12 Variations in G major on "See the conqu’ring hero comes’ from Judas Maccabaeus by Handel", viet cho cello va piano. Danh cam guitar Mauro Giuliani viet Variations on a Theme by Handel, Op. 107 cho guitar dua tren Suite No. 5 in E major, HWV 430 cua Handel, cho đan harpsichord. Nam 1861, su dung mot chu đe tu suite harpsichord thu hai cua Handel, Johannes Brahms viet Variations and Fugue on a Theme by Handel, Op. 24, mot trong nhung sang tac thanh cong nhat cua Brahms (đuoc Richard Wagner ca ngoi). Mot so tac pham cua nha soan nhac nguoi Phap Felix- Alexandre Guimant goi cam hung tu am nhac Handel, thi du nhu March on a Theme by Handel đa su dung mot chu đe tu Truong ca Messiah. Nha soan nhac va nghe si sao nguoi Phap Philippe Gaubert viet Petite marche cho sao va piano dua tren phan 4 cua Trio Sonata, Op. 5, No. 2, HWV 397 cua Handel. Nha soan nhac Argentina Luis Gianneo sang tac Variations on a Theme by Handel cho piano. Nam 1911, nha soan nhac va nghe si duong cam sinh tai Uc Percy Grainger viet tac pham noi tieng nhat cua ong dua tren phan cuoi cua Suite No. 5 in E major cua Handel (giong Giuliani). Luc đau ong viet mot so bien tau dua tren chu đe nay ma ong goi la Variations on Handel’s ‘The Harmonious Blacksmith’. Ke đo ong su dung 16 nhip đau cua nhung bien tau ay đe đe tao nen Handel in the Strand, mot trong nhung sang tac đuoc yeu thich nhat cua ong, voi mot so phien ban (thi du nhu phien ban đoc tau piano tu 1930). Concerto for String Quartet and Orchestra in B flat major (1933) cua Arnold Schoenberg lap nen tren Concerton Grosso, Op. 6/7 cua Handel.


= Vinh danh =
Cung voi Johann Sebastian Bach va Henry Purcell, Handel đuoc vinh danh theo lich phung vu cua Giao hoi Giam nhiem Hoa Ky (Anh giao) vao le kinh ngay 28 thang 7 hang nam. Theo lich cac thanh cua Giao hoi Luther, ngay 28 thang 7 la ngay tuong niem Handel, J.S. Bach cung voi Heinrich Schutz. Handel cung đuoc tuong niem voi Bach theo lich cac thanh cua Dong Thanh Lu-ca cua Giao hoi Giam ly Hiep nhat.


Xem them Messiah (Handel)


Chu thich Đoc them George Frideric Handel va Truong Ca Messiah Luu tru ngay 18 thang 11 nam 2012 tai Wayback Machine
G.F. Handel - Truong Ca Hallelujah - Ban Hop Xuong Sac Toc Jarai
Abraham, Gerald (1954), Handel: a symposium, Oxford University Press
Burrows, Donald (1994), Handel, Oxford University Press, ISBN 0-19-816470-X
Burrows, Donald (1997), The Cambridge Companion to Handel, Cambridge University Press, ISBN 0-521-45613-4
Chrissochoidis, Ilias. "Early Reception of Handel's Oratorios, 1732–1784: Narrative – Studies – Documents" (Ph.D. dissertation, Stanford University, 2004), available through UMI Luu tru ngay 6 thang 3 nam 2010 tai Wayback Machine.
Chrissochoidis, Ilias. "Handel at a Crossroads: His 1737–1738 and 1738–1739 Seasons Re-Examined", Music & Letters 90/4 (November 2009), 599–635.
Chrissochoidis, Ilias. "Handel, Hogarth, Goupy: Artistic intersections in Handelian biography", Early Music 37/4 (November 2009), 577–596.
Chrissochoidis, Ilias. "'hee-haw... llelujah': Handel among the Vauxhall Asses (1732)", Eighteenth-Century Music 7/2 (September 2010), 221–262.
Dean, Winton; Knapp, John Merrill (1987). Handel's Operas, 1704–1726. Quyen 1. Oxford: Clarendon Press. ISBN 0-19-816441-6.
Dean, Winton (2006). Handel’s Operas, 1726–1741. The Boydell Press. Ban goc luu tru ngay 26 thang 9 nam 2009. Truy cap ngay 21 thang 10 nam 2008.
Deutsch, Otto Erich (1955). Handel: A Documentary Biography.
Dent, Edward Joseph (2004) [ngay 17 thang 6 nam 2004]. Handel. R A Kessinger Publishing. ISBN 1-4191-2275-4.
Frosch, W.A., The "case" of George Frideric Handel Luu tru ngay 6 thang 8 nam 2007 tai Wayback Machine, New England Journal of Medicine, 1989; 321:765–769, ngay 14 thang 9 nam 1989. content.nejm.org Luu tru ngay 5 thang 1 nam 2009 tai Wayback Machine
Harris, Ellen T. (general editor) The librettos of Handel's operas: a collection of seventy librettos documenting Handel's operatic career New York: Garland, 1989. ISBN 0-8240-3862-2
Harris, Ellen T. Handel as Orpheus. Voice and Desire in the Chamber Cantatas Harvard University Press, 2001. ISBN 0-674-00617-8
Hogwood, Christopher. Handel. London: Thames and Hudson, 1984. ISBN 0-500-01355-1
Keates, Jonathan. Handel, the man and his music. London: V. Gollancz, 1985. ISBN 0-575-03573-0
Keates, Jonathan (1985). Handel, the man and his music. New York: St Martin's Press.
Larsen, J.P. (1972). Handel's Messiah. London: Adams and Charles Black Limited.
Leopold, Silke. "Handel die Opern" Barenreiter 2009, ISBN 978-3-7618-1991-3
Meynell, Hugo. The Art of Handel's Operas The Edwin Mellen Press (1986) ISBN 0-88946-425-1
National Portrait Gallery. Handel. A Celebration of his Life and Times 1685–1759.
Young, Percy Marshall (1966). Handel. New York: David White Company.


Lien ket ngoai The Best of Handel
Georg Friedrich Handel Concerti Grossi Op 6 N 1-12
Handel Messiah -"Hallelujah" - YouTube
Handel - Messiah - Hallelujah - YouTube
Handel: 'Hallelujah' (Chorus From Oratorio 'Messiah') - YouTube
"Hallelujah" thuoc Truong ca "Messiah" cua George Frideric Handel - YouTube
Edward Dent's Handel biography from Project Gutenberg
The second volume of Winton Dean for "Handel's Operas" covering the years 1726-1741 Luu tru ngay 26 thang 9 nam 2009 tai Wayback Machine
Friedrich Chrysander's Handel biography (in German)
Handel Houses:
The Handel House Museum Luu tru ngay 15 thang 6 nam 2001 tai Wayback Machine
The Handel-Haus in Halle (Saale) Luu tru ngay 5 thang 12 nam 2008 tai Wayback Machine
Cac cong trinh lien quan hoac cua George Frideric Handel tren cac thu vien cua thu muc (WorldCat)


= Scores and recordings =
www.kreusch-sheet-music.net Free Scores by Handel
The Mutopia Project provides free downloading of sheet music and MIDI files for some of Handel's works.
Free typeset sheet music of Handel's works from Cantorion.org
Handel cylinder recordings, from the Cylinder Preservation and Digitization Project at the University of California, Santa Barbara Library.
Kunst der Fuge: George Frideric Handel - MIDI files
Water Music, Organ Concertos op. 4, Tamerlano, etc. Creative Commons recordings
Lorraine Hunt Lieberson sings Handel arias Luu tru ngay 8 thang 7 nam 2007 tai Wayback Machine