Quyen Anh, con goi la Đam boc (boc bat nguon tu mot tu tieng Phap la boxe; phat am: [/bɔks/]), hay boxing la mon vo thuat va đong thoi la the thao đoi khang thoi ky hien đai xuat phat tu phuong Tay. Quyen Anh su dung cu đam tu canh tay ket hop voi di chuyen chan, đau va co the, thuong đeo gang tay bao ho va cac thiet bi bao ve khac nhu bang quan tay va dung cu bao ve mieng, rang, bung, tung nhung cu đam vao phan tren co the cua đoi phuong trong mot khoang thoi gian xac đinh tai mot san đau tu giac hinh vuong hoac hinh chu nhat, đuoc thiet ke voi nen đan hoi va day chang bon goc, goi la san đau Quyen Anh. Thuat ngu ten goi Quyen Anh pho bien o Viet Nam, bat nguon tu ten tieng Phap la Boxe anglaise (quyen thuat cua nguoi Anh), tich hop tu quyen tuc ky thuat tay (Đau quyen) va ten goi nuoc Anh, noi pho bien bo mon nay thoi hien đai. Hien nay, ten goi quoc te cua bo mon nay la boxing, trong tieng Anh co nghia Quyen thuat/Đau quyen.
Trong Quyen Anh chia thanh Quyen Anh nghiep du va Quyen Anh chuyen nghiep. Quyen Anh nghiep du la mot noi dung thi đau cua nhieu đai hoi the thao tren toan the gioi, trong đo co The van hoi. Đay la mon thi đau tieu chuan trong hau het cac giai the thao quoc te — va mon nay cung co giai vo đich the gioi cua rieng minh. Quyen Anh co he thong quy đinh rieng, đuoc giam sat boi trong tai trong nhung khung thoi gian nhat đinh, cac khoang thoi gian tu mot đen ba phut đuoc goi la cac hiep đau. Trong tran đau, nguoi thang cuoc co the gianh đuoc chien thang truoc khi ket thuc hiep đau khi trong tai cho rang đoi phuong khong co kha nang tiep tuc tran đau, truat quyen thi đau cua đoi thu hoac đoi thu xin thua. Khi tran đau ket thuc hiep cuoi cung ma ca hai đoi thu van đung vung, phieu ghi điem cua trong tai se xac đinh nguoi chien thang. Trong truong hop ca hai vo si đat đuoc so điem bang nhau tu cac trong tai, thi cuoc đau chuyen nghiep đuoc coi la hoa. Trong mon Quyen Anh o The van hoi, vi phai tuyen bo nguoi chien thang, khong co tran hoa, nen cac trong tai se quyet đinh nguoi thang dua tren tieu chi ky thuat.
Ke tu buoi binh minh cua lich su loai nguoi, tuc thoi tien su roi co đai, con nguoi đa chien đau tay đoi, bang chung som nhat ve cac cuoc thi đau the thao bang nam đam truc tiep co tu Can Đong co đai vao thien nien ky thu III va thu II truoc Cong nguyen. Bang chung som nhat ve cac quy tac Quyen Anh co tu thoi Hy Lap co đai, noi Quyen Anh đuoc thiet lap nhu mot bo mon cua The van hoi vao nam 688 truoc Cong nguyen. Quyen Anh phat trien tu cac tran đau co phan thuong o the ky XVI va XVIII, phan lon o đao Anh, tro thanh tien than cua Quyen Anh hien đai vao giua the ky XIX voi su ra đoi nam 1867 cua Luat Hau tuoc Queensberry.


Lich su = Lich su co đai =

Cho đen nay van chua xac đinh đuoc moc thoi gian cu the khi Quyen Anh ra đoi. Nhieu minh chung chi ra rang Quyen Anh co som o Bac chau Phi khoang 4000 nam truoc Cong Nguyen, Đia Trung Hai khoang 1500 nam TCN, Hy Lap khoang 900 nam TCN va La Ma co đai khoang 500 nam truoc Cong Nguyen. Mot noi khac la vung Luong Ha, khoang 3700 nam truoc Cong Nguyen, o xu Mesopotamie đa luu hanh mon đau quyen, thuy to cua mon Quyen Anh ngay nay. Co mot thoi gian mon đau quyen bi suy vi, mai đen nam 1750 truoc Cong Nguyen moi thinh hanh tro lai. Bay gio, vao nhung ngay nghi ngoi nhat đinh, bo mon nay đuoc to chuc thi đau voi su tham du đong đao cua moi tang lop. Hinh anh mo ta som nhat ve Quyen Anh bat nguon tu mot phu đieu cua nguoi Sumer o Iraq tu thien nien ky thu III truoc Cong Nguyen. Mot tac pham đieu khac tu Thebes Ai Cap (khoang nam 1350 truoc Cong Nguyen) the hien khung canh ca vo si va khan gia. Nhung buc tranh mieu ta ve nguoi Trung Đong va Ai Cap thoi ky đau nay cho thay cac cuoc tranh tai cua cong chung, cac vo si đau quyen tay khong hoac co mot chiec day đeo o co tay. Bang chung som nhat ve viec chien đau bang nam đam co su dung gang bao ho đuoc tim thay tren đao Crete thoi van minh Minos (khoang 1500–1400 truoc Cong Nguyen).

Đuong thoi, Hy Lap phat trien kha manh me nhung cuoc thi đau quyen va rat đuoc yeu thich, tham chi con cho phep cac đoi thu đuoc mang them day da hoac day sat vao tay đe ha guc đoi thu nhanh hon, boi luat thi đau luc đo la đau đen khi nao co mot nguoi khong the tiep tuc đau nua moi thoi. Theo ghi chep lich su The van hoi, đau quyen đuoc gioi thieu lan đau tien trong The van hoi lan thu 23, nam 688 truoc Cong Nguyen. Cac vo si se quan day da quanh tay đe bao ve tay. Khong chia tran ra lam cac hiep đau, tuc chi co mot hiep duy nhat, cac vo si chien đau cho đen khi mot trong so ho thua nhan that bai hoac khong the tiep tuc. Cac hang muc trong luong co the van đong vien khong đuoc su dung, co nghia la nhung nguoi nang can hon co xu huong chiem uu the. Phong cach đau quyen đuoc thuc hanh thuong đac trung voi tu the chan trai đung truoc, tay trai đuoc su dung voi nhieu muc đich nhu bao ve đau, đo khoang cach, đanh lac huong lan tan cong va phan cong, va canh tay giu vai tro chu đao trong viec san sang ra đon la tay phai. Muc tieu tan cong thuong la phan đau cua đoi thu, it khi tan cong vao bo phan khac cua co the o thoi ky co đai.
Nam 146 truoc Cong Nguyen, sau khi La Ma tieu diet Hy Lap, mon đau quyen cung truyen theo đen La Ma voi su huong ung nhiet tinh cua tang lop thanh nien, cung som tro nen pho bien o La Ma co đai. Cac chien binh bao ve cac khop ngon tay cua ho bang nhung chiec kep da thuoc quan quanh nam tay. Dan dan da cung hon đa đuoc su dung va da thuoc tam giac đa tro thanh mot vu khi trang bi cho nam tay. Nhung chiec đinh tan kim loai đa đuoc đua vao nhung da thuoc đe tang suc sat thuong. Cac su kien giao tranh đuoc to chuc tai nhung giang đuong La Ma. Tuy nhien, sau mot thoi gian dai do su phat trien mon đau quyen La Ma ngay cang đi sau vao su tan nhan, cac tran đau thuong dan đen cai chet, đen nam 394, Hoang đe La Ma Theodosius I đa ra lenh cam han mon đau quyen.
Tuong đuong voi Đia Trung Hai, tai tieu luc đia An Đo cung đa ton tai nhieu loai đau quyen tu An Đo co đai. Nhung tai lieu tham khao som nhat ve musti-yuddha đen tu cac su thi Vedic co đien nhu Ramayana va Rig Veda. Su thi tieng Phan Mahabharata mo ta hai chien binh đau quyen voi ban tay nam chat va chien đau bang cac cu đa, đon đanh bang ngon tay, đon đau goi va nhung cu huc đau. Cac cuoc đau tay đoi (niyuddham) thuong chien đau cho đen chet. Trong thoi ky cua Pho vuong Mien Tay (35–405), nguoi cai tri la Rudradaman I — ngoai viec thong thao cac nganh khoa hoc xa hoi lon bao gom am nhac co đien An Đo, ngu phap tieng Phan va logic hoc — con đuoc cho la mot ky si, nguoi đanh xe cu khoi, nguoi cuoi voi, kiem si va vo si. Gurbilas Shemi, mot van ban cua đao Sikh the ky XIX đa đua ra nhieu đe cap đen mon vo musti-yuddha.


= Thoi ky đao Anh =


 Quy tac Luan Đon  Luu tru trong lich su ve hoat đong đau quyen thoi co đai đa bien mat sau khi Đe che La Ma phuong Tay sup đo, nguyen nhan lon boi viec đeo vu khi tro nen pho bien mot lan nua khien cho hung thu chien đau bang nam đam giam dan. Tuy nhien, co nhung ghi chep chi tiet ve cac mon the thao su dung quyen thuat khac nhau đa đuoc duy tri o cac tinh va thanh pho cua Y trong khoang thoi gian tu the ky XII đen the ky XVII. Vung đat khac la Kiev Rus' thoi trung co cung co mon the thao đuoc goi la "Kulachniy Boy" hay "Fist Fighting" ve giao đau bang tay. Trong thoi ky sau Hau ky Trung Co đi vao Phuc Hung, khi viec đeo kiem tro nen it pho bien hon, thi viec giao đau bang nam đam lai co su quan tam moi. Mon the thao nay sau đo tro lai o Anh vao đau the ky XVI duoi hinh thuc đau quyen tay tran, đoi khi đuoc goi la đau thuong (prizefighting). Tai lieu ghi chep đau tien ve đau tay khong o Anh xuat hien vao nam 1681 tai London Protestant Mercury, va nha vo đich đau quyen tay tran đau tien cua Anh la James Figg vao nam 1719. Đay cung la thoi điem ma thuat ngu "boxing" lan đau tien đuoc su dung. Hinh thuc Quyen Anh hien đai thoi ky nay nay rat khac. Tai cac cuoc thi vao thoi cua James Figg, ngoai viec đanh đam, con co đau kiem va nhao lon. Tu nam 1719 đen nam 1730, James Figg đa chien thang nhieu đoi thu va đuoc coi la nha vo đich Quyen Anh hang nang đau tien, va cung la nguoi đau tien mo truong day mon đau quyen. Sau đo, mot nha vo đich nguoi Anh the he noi tiep la Jack Broughton đa đi xa hon: mo truong day đau quyen, phat minh ra đoi gang tay đe giam bot tai nan trong thi đau, lap ra quy tac đau quyen mang tinh the thao hon. Vao ngay 6 thang 1 nam 1681, tran đau Quyen Anh đuoc ghi hinh đau tien dien ra o Anh khi Christopher Monck, Cong tuoc thu 2 cua Albemarle (ve sau nay la Pho Thong đoc Jamaica) to chuc mot tran đau quyen giua quan gia va nguoi ban thit, đeu la nguoi lam cua ong, cung nhu trao giai la tien cho nguoi gianh chien thang.Đau tran ban đau khong co quy tac thanh van. Khong co phan chia trong luong can nang nguoi đau hoac gioi han vong đau, va khong co trong tai, đieu nay khien cac tran đau thuong hon loan. Mot bai bao đau tien ve Quyen Anh đa đuoc xuat ban tai Nottingham nam 1713, boi Sir Thomas Parkyns, Nam tuoc thu hai, mot nguoi bao tro mon đau vat tu Bunny, Nottinghamshire, ong cung la nguoi đa thuc hanh cac ky thuat ma ong mo ta. Trong bai bao, mot trang duy nhat đe cap đen sach huong dan đau vat va đau kiem cua ong la Progymnasmata: The inn-play, or Cornish-hugg wrestler, đa mo ta mot he thong cac đon huc đau, đam, khoet mat, bop nghet va nem manh khong đuoc cong nhan trong Quyen Anh ngay nay. Sau đo, quy tac Quyen Anh dan xuat hien. Cac quy tac Quyen Anh đau tien đuoc goi la quy tac cua Broughton, đuoc đua ra boi nha vo đich Jack Broughton vao nam 1743 đe bao ve cac vo si tren vo đai giam thieu nguy co tu vong. Theo cac quy tac nay, neu mot nguoi đau bi đanh nga va khong the tiep tuc sau 30 giay, tran đau se ket thuc. Cam đanh mot vo si đa bi ha va tan cong duoi that lung. Broughton khuyen khich viec su dung mufflers, mot dang bang gac hoac gang tay co đem, đuoc su dung trong cac tran đanh đoi hoac đau sung trong huan luyen va trong cac tran đau trien lam cong chung.
Nhung quy tac nay đa cho phep cac vo si thoi đo mot loi the ma ngay nay khong co, đo la cho phep vo si ha mot đau goi đe ket thuc hiep đau va bat đau đem 30 giay bat cu luc nao. Vi vay, neu mot vo si nhan ra minh đang gap kho khan ve the luc thi se co co hoi phuc hoi. Tuy nhien, đieu nay đuoc coi la khong đan ong (unmanly), va thuong khong đuoc phep boi cac quy tac bo sung do cac vo si thuong luong truoc khi đau. Trong Quyen Anh hien đai, co gioi han ba phut cho cac hiep đau (khong giong nhu vo si bi ha guc ket thuc quy tac hiep đau). Co y ha guc trong mon Quyen Anh hien đai se khien vo si đang hoi phuc bi mat điem trong he thong tinh điem. Nha bao the thao nguoi Anh Pierce Egan đa đat ra thuat ngu "the Sweet Science" nhu mot hinh anh thu nho cho tu prizefighting, hay đay đu hon la "the Sweet Science of Bruising" nhu mot mo ta ve canh chien đau bang tay khong cua nguoi Anh vao đau the ky XIX. Luat London Prize Ring ve đau quyen đua ra cac bien phap van con hieu luc voi Quyen Anh chuyen nghiep cho đen ngay nay, chang han nhu cam huc đau ne đon ngoai vong, khoet, cao, đa, đanh mot nguoi khi đang nga, giu day va dung nhua, đa hoac vat cung trong tay, va can.


 Quy tac Queensberry  Nam 1867, Luat Hau tuoc Queensberry (Marquess of Queensberry rules) đuoc John Chambers soan thao cho cac chuoi thi đau, chuc vo đich đau quyen nghiep du đuoc to chuc tai Lillie Bridge o Luan Đon cho cac hang nhe, hang trung va hang nang. Cac quy tac đuoc cong bo duoi su bao tro cua Hau tuoc Queensberry, nguoi luon gan lien voi ten tuoi cua ho. Trong luat, co 12 quy tac quy đinh rang cac tran đau phai la mot tran đau Quyen Anh cong bang, trong mot vo đai rong 24 foot (7,3 m) vuong hoac tuong tu. Cac hiep đau keo dai ba phut voi khoang thoi gian nghi mot phut giua cac hiep đau. Moi vo si đuoc tinh muoi giay neu bi đanh nga va đau vat bi cam. Su ra đoi cua nhung đoi gang tay đau quyen co vua phai cung lam thay đoi ban chat cua cac cuoc đo suc. Mot đoi gang tay đam boc trung binh giong nhu mot đoi gang tay phong va đuoc buoc xung quanh co tay. Gang tay co the đuoc su dung đe chan cac cu đanh cua đoi thu. Do su ra đoi cua chung, cac tran đau tro nen dai hon va mang tinh chien luoc hon voi tam quan trong lon hon gan lien voi nhung ky thuat, thao tac phong thu nhu truot, nhap nho cua co the, phan cong va đat goc tan cong. Do it chu trong phong thu hon vao viec su dung cang tay va nhieu hon vao gang tay, nen tu the cang tay co đien huong ra ngoai, tu the nghieng ve phia sau cua vo si Quyen Anh tay tran đa đuoc sua đoi thanh tu the hien đai hon, trong đo than nghieng ve phia truoc va tay đuoc giu gan mat hon đe phong thu.
Nam 1872, bo luat cua Queensbeery chinh thuc đuoc ap dung vao nhung tran đau. Sau nay quy tac Broughton tro thanh luat thi đau quyen Anh nha nghe va quy tac Queensbeery tro thanh luat thi đau quyen Anh nghiep du.


= Cuoi the ky XIX va đau the ky XX =

Vao cuoi the ky XIX, vo thuat Quyen Anh hay đau giai đau quyen co vi tri la mot mon the thao gay tranh cai, chua đuoc hop phap hoa trong phap luat. Quyen Anh thoi điem nay nam ngoai vong phap luat o Anh va phan lon Hoa Ky, cac tran đau co thuong thuong đuoc to chuc tai cac tu điem co bac va bi truy tim, cham dut boi canh sat. Viec gay go va đau vat tiep tuc dien ra kha đeu đan, va cac cuoc bao loan trong nhung tran đau quyen co thuong la chuyen thuong xuyen xay ra. Tuy nhien, trong suot thoi ky nay, đa phat sinh ra mot so nha vo đich đau quyen tay tran đang chu y, va ho đa phat trien cac chien thuat chien đau kha đoc đao. Nam 1882, an le nuoc Anh R v. Coney 8 QBD 534 gay anh huong lon xuat hien. Trong vu nay, Toa an Bao luu cac Vu an Vuong mien Anh (Court for Crown Cases Reserved) phat hien mot cuoc đanh nhau bang tay tran, gay hau qua la ton hai co the voi sat thuong vo cung lon, bat chap su đong y cua nhung nguoi tham gia. Vu an cung cho thay viec tu nguyen tham du voi tu cach la khan gia la bang chung co the đuoc đua ra truoc boi tham đoan đe chung minh đong co ho tro va tiep tay cho vu hanh hung. Voi an le nay, quy đinh luat Anh đua ra cam đau quyen tay tran vi ton thuong tinh mang nguoi tham gia, đanh dau su ket thuc cua đau quyen tay tran cong khai rong rai o Anh.

Giai đoan nay, nha vo đich hang nang the gioi đau tien theo Luat Queensberry la "Gentleman Jim" Corbett đa đanh bai John L. Sullivan vao nam 1892 tai Cau lac bo đien kinh Pelican o New Orleans. Nam 1897, truong hop đau tien cua viec kiem duyet phim o Hoa Ky xay ra khi mot so tieu bang cam chieu cac bo phim đanh nhau co thuong tu bang Nevada, tieu bang van quy đinh hop phap hinh thuc nay o thoi điem đo. Trong suot thoi gian đau the ky XX, cac vo si đau tranh đe đat đuoc tinh hop phap mon đau quyen. Ho đuoc ho tro boi anh huong cua nhung nguoi quang ba nhu Tex Rickard va su noi tieng cua nhung nha vo đich noi tieng the gioi nhu John L. Sullivan. Tu cuoi the ky XIX, Quyen Anh bat đau lan rong o cac quoc gia khong thuoc Anglo-Saxon, chu yeu o nhung quoc gia co anh huong cua Anh hoac My, chang han nhu Argentina, Uruguay, Panama, Cuba, Mexico, Puerto Rico, Philippines, Nam Phi va Tay Ban Nha. O Ecuador va Mexico, mon the thao nay thuong đuoc biet đen la box. Tai Argentina, giai vo đich Quyen Anh đau tien đuoc to chuc vao thang 12 nam 1899, ton vinh Jorge Newbery, mot trong nhung nha vo đich đau tien cua nuoc nay. Nam 1903, Lien đoan Cau lac bo Quyen Anh Phap đuoc thanh lap. O Tay Ban Nha, Barcelona đa to chuc mot so vo đuong Quyen Anh ke tu nam 1876. Nam 1903, cau lac bo van đong vien đuoc thanh lap o Barcelona, trong đo giao su nguoi Phap Vidal to chuc cac cuoc trien lam Quyen Anh, va vao nam 1908, chau trai cua ong, Jean Vidal, đa mo mot phong tap Quyen Anh trong Nha thi đau Villa.


= Hien đai =

Nam 1904, lan đau tien Quyen Anh đuoc đua vao chuong trinh The van hoi va tro thanh mon thi đau chinh thuc cua cac ky The van hoi. Nam 1920, Lien đoan Quyen Anh The gioi (AIBA) ra đoi. Nam 1994, đa co 122 quoc gia gia nhap AIBA, cho đen nay theo thong ke tren trang web cua AIBA đa co 194 quoc gia (trong đo co Viet Nam) truc thuoc to chuc nay. Ve quy tac hien đai, trong suot thoi gian the ky XX, cac danh muc moi đa đuoc them vao va cac gioi han hang can cua vo si đuoc sua đoi, mo rong pham vi tu trong luong thap nhat, trong luong toi thieu hoac hang rom (atomweight), đen trong luong cao nhat, hang sieu nang (super heavyweight), hien đang co hieu luc. Muc đo cua cac tran đau va he thong quy đinh đon tan cong cung đa đuoc sua đoi. Trong Quyen Anh chuyen nghiep, vao nam 1982, Hoi đong Quyen anh The gioi (WBC) đa co sang kien, giam thoi gian cua cac tran tranh đai xuong con muoi hai hiep sau khi vo si Kim Duk-koo chet vi nao nam 1982.

Mon the thao Quyen Anh hien đai ban đau phat sinh tu cac đia điem bat hop phap va đau thuong ngoai vong phap luat, dan dan cac to chuc ngoai vong phap luat nay đuoc cong nhan, đa tro thanh nhung doanh nghiep thuong mai tri gia hang ty USD. Phan lon tai nang vo si Quyen Anh tre van đen tu cac khu vuc ngheo đoi tren khap the gioi noi nhu Mexico, Cuba, Chau Phi, Nam My va Đong Au, noi xuat phat cua nhung van đong vien tre đay khat vong, nhung nguoi mong muon tro thanh tuong lai cua Quyen Anh. Ngay ca o My, nhung vung noi thanh nhu New York va Chicago đa xuat hien nhung tai nang tre đay trien vong. Theo nha van, nha xuat ban Rubin: "Quyen Anh đa mat đi suc hap dan voi tang lop trung luu My, va hau het nhung vo si Quyen Anh o My hien đai đeu đen tu đuong pho va la nhung vo si đuong pho". Bat đau tu nam 2019 va đen nam 2020, đai dich COVID-19 bung phat toan cau gay anh huong đen viec thuc hien cac su kien Quyen Anh theo lich trinh, vi nhung han che sinh ra tu cac bien phap phong ngua lay lan la can thiet đe ngan ngua lay nhiem. Cac bien phap ngan chan đuoc thuc hien, va dan dan cac tran đau đuoc to chuc đi kem voi phong benh, trong đo trong tai duy tri viec su dung mat na, va cac khan gia vang mat.


Quy tac Trong Quyen Anh, Luat Queensberry tu 1867 la quy tac chung đieu chinh Quyen Anh ke tu khi đuoc xuat ban cho đen nay. Moi tran đau Quyen Anh thuong bao gom mot so hiep nhat đinh trong ba phut, tong cong co the len đen 12 hiep. Thuong danh mot phut giua moi hiep đau voi cac vo si o cac goc đuoc chi đinh cua ho đe nhan đuoc loi khuyen tu huan luyen vien va ho tro hoi suc tu đoi ngu cua ho. Cuoc đau đuoc đieu khien boi mot trong tai lam viec trong vo đai đe đanh gia va kiem soat hanh vi cua cac vo si, quy đinh ve kha nang giao đau an toan cua ho, đem thoi gian cac vo si bi ha guc va quy đinh ve loi vi pham. Toi đa ba trong tai thuong co mat tai vo đai đe cham điem hiep đau va chi đinh điem cho cac vo si, dua tren cac cu đam, phong thu, ha guc, om giu va cac bien phap ky thuat khac. Vi cach đanh Quyen Anh theo kieu ket thuc mo, nhieu tran đau co ket qua gay tranh cai, trong đo mot hoac ca hai vo si cho rang ho đa bi tu choi chien thang mot cach oan uong. Moi vo si co mot goc đuoc chi đinh cua vo đai, noi huan luyen vien cua ho, cung nhu đoi ngu cua ho tam đung. Moi vo si buoc vao vo đai tu cac goc đuoc chi đinh cua ho o đau moi hiep va phai ngung đanhm, tro ve goc cua ho khi ket thuc moi hiep.


= Ket luan tran đau =

So điem xac đinh moi tran se đuoc ban giam khao quyet đinh, va đuoc goi la "go to distance". Vo si nao co so điem cao hon khi ket thuc tran đau đuoc coi la chien thang. Voi ba giam khao, cac quyet đinh nhat tri va chia re co the xay ra. Mot vo si co the thang hiep đau truoc khi đua ra quyet đinh bang ha đo van (knock-out, KO). Neu vo si bi ha guc trong tran đau, đuoc xac đinh bang viec vo si co cham vao san vai cua vo đai bang bat ky bo phan nao cua co the ho ngoai ban chan do cu đam cua đoi thu chu khong phai do truot chan hay khong, theo quyet đinh cua trong tai, trong tai bat đau đem cho đen khi vo si đung day va co the tiep tuc. Mot so to chuc yeu cau trong tai đem đen tam bat ke vo si co đung day truoc hay khong. Trong tai đem đen muoi, vo si bi đanh guc se đuoc ket luan la bi KO hay chua (cho du bat tinh hay khong) va vo si kia đuoc coi la chien thang bang loai truc tiep (KO). Cung co the xay ra truong hop loai truc tiep ky thuat (technical knock-out, TKO) va đuoc quyet đinh boi trong tai, bac si tran đau hoac đoi ngu goc vo đai cua vo si neu vo si khong the tiep tuc thi đau do bi thuong hoac khong the duy tri kha nang bao ve ban than. Nhieu to chuc phe chuan Quyen Anh cung co "quy tac ba lan đanh guc", trong đo mot vo si bi đoi thu đanh guc (knockdown) ba lan trong mot tran se bi xu thua TKO. TKO cung đuoc coi la loai truc tiep trong thong ke su nghiep cua vo si. Quy tac đem đen tam "standing eight" cung co the co hieu luc, cho phep trong tai co quyen đem đen 8 đoi voi vo si ma trong tai cam thay đang trong tinh trang nguy hiem, trang thai rui ro va co the bat on trong tran, ngay ca khi khong co tinh huong bi đanh guc nao xay ra. Sau khi đem, trong tai se quan sat vo si va quyet đinh xem vo si co đu suc khoe đe tiep tuc hay khong. Đoi voi muc đich tinh điem, quy tac đem đen 8 đuoc coi nhu la mot lan đanh nga.


= Đieu khoan han che =

Ve quy tac chung, cac vo si bi cam ra đon tan cong duoi that lung, co tinh vap, giu, đay, can đoi thu hoac khac nho. Quan đui cua vo si đuoc nang len đe đoi thu khong đuoc phep đanh vao vung hang voi y đinh gay đau hoac chan thuong, tuc chi đuoc tan cong phan co the tren quan. Neu khong tuan theo quy đinh nay thi co the pham loi. Quy tac cung cam đon đa, huc đau hoac đanh bang bat ky bo phan nao cua canh tay ngoai cac đot ngon tay cua nam đam kin (bao gom ca cam đanh bang cui cho, vai hoac cang tay, cung nhu bang gang tay ho, co tay, mat trong, mat sau hoac mat ben cua ban tay). Cac vo si cung bi cam đanh vao lung, sau đau hoac co (đuoc goi la cu đam tho "rabbit-punch") hoac than. Ben canh đo, vo si bi cam cam day chang san đau đe ho tro khi đam, giu đoi thu trong khi đam, hoac cui xuong duoi that lung cua đoi thu (bat ke khoang cach giua hai nguoi).
Quyen Anh co ky thuat om giu "clinch" – mot đong tac phong thu trong đo mot vo si dung canh tay cua minh đe om giu, co đinh đoi thu o tu the đung, ngan chan tan cong. Khi trong tai buoc dung đong tac nay thi moi vo si phai lui lai mot buoc truoc khi quay lai tan cong. Khi mot vo si bi đanh nga, vo si kia phai ngay lap tuc ngung giao tranh va di chuyen đen goc trung lap xa nhat cua vo đai cho đen khi trong tai ra phan quyet loai truc tiep hoac cho tran đau tiep tuc. Cac truong hop vi pham cac quy tac nay co the bi trong tai quy la pham loi, co the đua ra canh cao, tru điem hoac truat quyen thi đau cua vo si vi pham, tu đong bi xu thua, tuy theo muc đo nghiem trong va tinh co y cua hanh vi pham loi. Mot loi co y gay thuong tich khien cho mot tran đau khong the tiep tuc thuong khien vo si pham loi đo bi truat quyen thi đau. Mot vo si trung phai mot cu đanh do tai nan khong co y, chang han nhu trung đon vao ha bo, thi co the co toi đa 5 phut đe hoi phuc. Nhung pha pham loi vo tinh gay chan thuong khi ket thuc mot hiep đau co the dan đen kha nang khong co ket qua hoac "no contest", hoac co the khien tran đau đi đen quyet đinh neu đu hiep (thuong la bon hiep tro len, hoac it nhat ba hiep trong mot tran đau bon hiep).


He thong Quyen Anh Trong suot the ky XVII đen the ky XIX, cac cuoc đau Quyen Anh thuong đuoc thuc đay boi tien, khi nhung vo si thi đau đe gianh tien thuong, nhung nguoi quang ba kiem soat cong vao san va khan gia đat cuoc vao ket qua. Đau the ky XX, phong trao The van hoi hien đai lam hoi sinh su quan tam đen cac mon the thao nghiep du, va Quyen Anh nghiep du tro thanh mot mon the thao The van hoi vao nam 1908. O hinh thuc hien tai ngay nay, The van hoi va cac giai đau nghiep du khac thuong gioi han trong ba hoac bon hiep, cach tinh điem đuoc tinh dua tren so lan ra đon trung muc tieu, bat ke va cham va cac vo si đeo mu bao ho, giam so luong thuong tich, ha đo van, va loai truc tiep. Hien tai, cac đon ghi điem trong mon Quyen Anh nghiep du đuoc cac trong tai phu tinh mot cach chu quan, nhung Vien The thao Uc đa xay dung va chung minh mot nguyen mau cua he thong tinh điem Quyen Anh tu đong, mang tinh khach quan, cai thien đo chinh xac va đuoc cho la khien mon the thao nay tro nen thu vi hon đoi voi khan gia. Quyen Anh chuyen nghiep cho đen nay van la hinh thuc pho bien nhat cua mon the thao nay tren toan cau, mac du Quyen Anh nghiep du đang chiem uu the o mot so noi nhu Cuba va mot so nuoc thuoc Lien Xo cu. Đoi voi hau het cac vo si, mot su nghiep nghiep du, đac biet la tai The van hoi, phuc vu cho viec phat trien cac ky nang va tich luy kinh nghiem đe chuan bi cho su nghiep chuyen nghiep. Cac vo si phuong Tay thuong tham gia mot ky The van hoi va sau đo chuyen sang chuyen nghiep, nguoi Cuba va cac nuoc xa hoi chu nghia khac co co hoi thu ve nhieu huy chuong. Nam 2016, cac vo si chuyen nghiep đa đuoc tham du The van hoi va cac giai đau khac do AIBA phe chuan. Đieu nay đuoc tien hanh nham pho bien the thuc ket hop the thao va su nghiep chuyen nghiep, mang lai cho tat ca cac van đong vien co hoi giong nhu cac vo si đuoc bao ho khac. Tuy nhien, cac to chuc chuyen nghiep phan đoi gay gat quyet đinh đo.


= Quyen Anh nghiep du =


 Chia hang the thuc  Quyen Anh nghiep du co the đuoc tim thay the duc the thao cap đo đai hoc, tai The van hoi, Đai hoi The thao Khoi thinh vuong chung, Đai hoi The thao chau A, hay Đai hoi The thao Đong Nam A. O nhieu đia điem khac nhau co cac hiep hoi Quyen Anh nghiep du khac nhau quan ly. Quyen Anh nghiep du co mot he thong tinh điem đo luong so luong đon đanh trung đich chinh xac đuoc tinh, uu tien hon la sat thuong vat ly, hay suc manh cua đon đanh. Cac hiep đau bao gom ba hiep, moi hiep ba phut trong The van hoi, ABA (cac hiep hoi quyen anh nghiep du) quoc gia, co khoang cach giua cac hiep la mot phut.
Ve chia hang the thuc cua cac hang can: he thong can Quyen Anh nghiep du theo kilogam (Metric) va he thong Aviordupois đuoc su dung chia lam 12 hang can cua The van hoi tu 48 kg (105 lb) đen tren 91 kg (200 lb).


 Tinh điem the thao  O nghiep du, cac van đong vien đoi mu bao ho đoi đau va đeo gang tay co dai hoac vong tron mau trang tren đot ngon tay. Tuy nhien, co nhung truong hop khong yeu cau gang tay trang, co the đeo bat ky loai gang mau nao. Điem gang mau trang chi la mot cach đe giup giam khao de dang hon trong viec ghi điem đon đanh toc đo cao. Moi đau thu phai đuoc quan tay đung cach truoc khi đanh đe đuoc toi uu hoa tinh chat bao ve them cho ban tay cua ho, co them đem duoi gang tay. Gang tay cua đau si phai co trong luong 12 ounce tru khi vo si nang duoi 165 pound (75 kg), cho phep đeo gang tay 10 ounce.
Trong khi tung đon, mot cu đam chi đuoc coi la cu đam ghi điem khi phan mau trang cua gang tay cham toi vi tri yeu điem tren co the cua đoi thu. Moi cu đam cham vao đau hoac phan than voi mot luc vua đu se đuoc cong mot điem. Đe cho điem moi đon đanh, đon đo khong bi ngan chan hay bao ve va phai trung đich voi dien tich tiep xuc hop le cua gang, đon đo phai trung đich vao phan truoc cua đau hay than the ke tu that lung tro len. Cac đon tat ngang (swing) đanh đung nhu tren cung đuoc tinh điem. Gia tri cua cac đon đanh giap than se đuoc đanh gia vao thoi điem cuoi cua lan giap than giua cac van đong vien va tuy thuoc vao so đon đanh chiem đa so cua van đong vien đo. Đon đanh khong ghi điem la cu đanh vi pham luat hoac đanh bang canh, mat sau cua gang, đanh mo gang hoac bat ky phan nao khac ngoai dien tich gang che cua cac khop cua nam ngon tay (dien tich tiep xuc hop le), cham vao co the đoi phuong ma khong co luc cua vai hay co the nguoi ra đon, đanh bang canh tay. Hinh thuc cho điem theo quyet đinh đuoc thiet lap, giam đinh an cac nut đuoc huong dan đe cho điem van đong vien co nhung đon đanh chinh xac, hop le. Ve co ban, nhung đon đanh chinh xac va cac thong tin khac đuoc ghi lai va tinh toan mot cach tu đong boi may cham điem.

Trong tai giam sat tran đau đe đam bao rang cac đau thu chi su dung cac đon đanh đuoc cho phep. Mot chiec đai mang o giua phan hong va bung la gioi han cho cac cu đam, bat ky vo si nao lien tuc tung cac đon thap hon đai that lung đeu bi loai. Cac trong tai cung đam bao rang cac vo si khong su dung chien thuat clinch lien tuc đe ngan can đoi thu tan cong. Neu đieu nay xay ra, trong tai tach cac đoi thu va ra lenh cho ho tiep tuc thi đau. Viec om giu đoi thu nhieu lan co the khien vo si bi phat hoac cuoi cung la bi truat quyen thi đau. Cac trong tai se dung hiep neu mot vo si bi thuong nang, neu mot vo si đang lan luot đoi thu hoac neu điem so bi mat can bang nghiem trong. Cac tran đau nghiep du ket thuc theo cach nay co the đuoc ghi nhan la "RSC" (trong tai dung cuoc thi) voi cac ky hieu cho đoi thu vuot troi trinh đo (RSCO), đoi thu vuot troi điem so (RSCOS), chan thuong (RSCI), hoac chan thuong đau (RSCH). Cu the "RSC" la khi giam sat truong sau khi hoi y voi cac thanh vien trong Ban Giam sat tin tuong rang may cham điem đien tu voi 15 điem cach biet giua hai van đong vien, tran đau co the cham dut đe tranh cho mot van đong vien bi nhung đon khong can thiet. Ben canh đo, con co quy đinh ve count-back trong Quyen Anh nghiep du. Đo la co nam trong tai cung tham gia cham điem trong moi tran đau nghiep du, nhung chi co điem so cua ba trong tai cham can bang nhau nhat đuoc chon đe tinh điem chung cuoc. Khi điem so cuoi tran cung van la ngang bang nhau thi điem so tu hai trong tai se bi loai bo, va điem so cua trong tai con lai chinh la điem so cuoi cung. Trong truong hop điem so van hoa, điem so cao nhat va thap nhat cua cac trong tai o goc vo đai xanh va đo se bi loai bo. Neu điem so van hoa, nam trong tai se hop voi nhau đe đua ra bieu quyet vo si thang tran.


= Quyen Anh chuyen nghiep =

O Quyen Anh chuyen nghiep, cac tran đau chuyen nghiep thuong dai hon nhieu so voi cac tran nghiep du, thuong dao đong tu muoi đen muoi hai hiep, mac du cac tran đau bon hiep thuong xay ra đoi voi cac vo si it kinh nghiem hon hoac cac vo si cau lac bo. Ngoai ra con co mot so tran đau chuyen nghiep hai va ba hiep, đac biet la o Uc. Trong suot đau the ky XX, cac tran đau thuong co so hiep khong gioi han, chi ket thuc khi mot vo si bo cuoc, mang lai loi ich cho nhung vo si co đo ben cao nhu Jack Dempsey. Muoi lam hiep đau van la gioi han đuoc quoc te cong nhan cho cac tran đau vo đich trong hau het the ky XX cho đen đau nhung nam 1980, giam gioi han xuong con muoi hai hiep. Mu đoi đau khong đuoc phep su dung trong cac cuoc đau chuyen nghiep va cac vo si thuong chiu nhieu sat thuong hon han so voi nghiep du. Bat cu luc nao, trong tai co the dung tran neu cho rang mot vo si khong the tu ve do chan thuong. Trong truong hop đo, vo si con lai đuoc tuyen thang truc tiep. Ben canh KO la TKO cung se tuyen neu vo si tung ra mot cu đam mo ra mot vet cat vao đoi thu va đoi thu sau đo đuoc bac si cho la khong đu suc khoe đe tiep tuc vi vet cat chay mau lien tuc. Vi ly do nay, trong đoi ngu cua moi vo si thuong co chuyen gia xu ly viet thuong, cong viec cua ho la xu ly vet cat giua cac hiep đe vo si co the tiep tuc bat chap vet cat. Nguoc lai voi quyen anh nghiep du, cac vo si nam chuyen nghiep phai đe nguc tran.
Tai My, Quyen Anh chuyen nghiep đuoc tang cuong kiem soat boi Uy ban Quyen Anh Quoc gia (NBA) tu nam 1920 khi New York ban hanh mot đao luat moi goi la Luat Walker nham tranh nhung lam dung co the xay ra, quy đinh so tien trong giai đau va thiet lap mot uy ban Quyen Anh quoc gia. Sau đo cac nuoc khac cung thong qua đieu luat tuong tu va cung thanh lap cac phong ban kiem soat giong nhu tai cac bang va thanh pho cua My. Cac bo luat chinh thuc ve Quyen Anh chuyen nghiep gom cac chi tiet ky thuat ve xay dung vo đai, hinh vuong co kich thuoc la 16 – 20 ft (4.9–6.1 m); trong luong toi thieu cua gang tay bong tu 6–8 oz (170–227 g); so vong đau toi đa (thuong la 12 hiep trong cac tran gianh chuc vo đich); quy đinh ve trong tai va giam khao; cac đinh nghia va phat loi; cac he thong tinh điem đe xac đinh ke thang cuoc ma khong phai dung đen KO. Sau khi Luat Walker đuoc hop phap hoa, mon the thao nay ngay cang tro nen pho bien o My. Cac nha vo đich hang nang My nam trong so nhung van đong vien noi tieng trong lang the thao. Jack Dempsey gianh chuc quan quan hang nang nam 1919 va bao ve danh hieu cua minh truoc đoi thu nguoi Phap Georges Carpentier nam 1921, đay la tran đau đau tien ma doanh thu tu ve vao cong len toi hang trieu USD. O he thong quan ly, ngay nay, Quyen Anh chuyen nghiep co bon to chuc lon nhat the gioi la Hiep hoi Quyen Anh The gioi (WBA), Hoi đong Quyen Anh The gioi (WBC), To chuc Quyen Anh The gioi (WBO), va Lien đoan Quyen Anh Quoc te (IBF) phu trach viec to chuc, cong nhan, phe chuan va xep hang Quyen Anh chuyen nghiep toan cau. Ben canh đo, co tap chi The Ring cung tham gia đang tai ve Quyen Anh chuyen nghiep.


Phong cach Quyen Anh = Đinh nghia chien thuat =

Phong cach Quyen Anh la thuat ngu thuong đuoc su dung đe đinh nghia cach tiep can, chien thuat ma cac vo si su dung trong mot tran đau. Khong co phong cach nao cua hai vo si la giong nhau, vi moi nguoi đuoc nhan đinh boi cac thuoc tinh the chat va tinh than cua rieng ho. Co nam phong cach chinh ton tai trong Quyen Anh: vo si khoang cach (outside fighter hoac "boxer"); vo si suc manh (brawler, "slugger"); vo si ap đao (inside fighter, "swarmer"); vo si toan nang (boxer/out-fighter); va vo si phan cong (counter puncher). Cac phong cach nay co the đuoc chia thanh mot so nhom nho hon đoi voi cac vo si co đac tinh rieng re. Triet ly chinh cua cac phong cach đo la moi phong cach co mot loi the hon han va dan đau, nhung lai bat loi hon phong cach khac o yeu to khac. No tuan theo nguyen ly oan tu ti, cac phong cach xoay vong, khong co phong cach vuot troi hon han, chang han nhu vo si khoang cach đanh bai vo si suc manh, vo si suc manh đanh bai vo si ap đao, vo si ap đao đanh bai vo si khoang cach.


 Vo si khoang cach  Mot vo si khoang cach hoac vo si tao hinh (con đuoc goi la "out-fighter") đau quyen voi chien thuat tim cach duy tri khoang cach giua ban than va đoi thu, chien đau bang nhung cu đam nhanh hon, tam xa hon, đac biet nhat la cu đam thang (jab) va dan dan khien đoi thu guc nga. Do moi quan he giua luc va khoang cach, khoang cach lon giua hai vo si khien luc đam giam đi, nhung cu đam đuoc tung ra yeu hon, cac vo si khoang cach co xu huong gianh chien thang bang điem quyet đinh hon la loai truc tiep, mac du mot so vo si khoang cach co thanh tich loai truc tiep đang chu y. Ho thuong đuoc coi la nhung chien luoc gia Quyen Anh gioi nhat nho kha nang kiem soat nhip đo tran đau va dan dat đoi thu, ha guc đoi thu mot cach co phuong phap va the hien nhieu ky nang va su kheo leo hon binh thuong. Nhung vo si khoang cach can co tam voi, toc đo tay, phan xa va đong tac di chuyen cua đoi chan. Nhung vo si khoang cach đang chu y trong lich su Quyen Anh co the ke toi Muhammad Ali, Larry Holmes, Joe Calzaghe, Wilfredo Gomez, Salvador Sanchez, Cecilia Brækhus, Gene Tunney, Ezzard Charles, Willie Pep, Meldrick Taylor, Ricardo "Finito" Lopez, Floyd Mayweather Jr., Roy Jones Jr., Sugar Ray Leonard, Miguel Vazquez, Sergio "Maravilla" Martinez, Vitali Klitschko, Wladimir Klitschko va Guillermo Rigondeaux. Phong cach nay cung đuoc su dung boi vo si nhan vat hu cau Apollo Creed trong đien anh.


 Vo si toan nang  Mot vo si toang nang (con đuoc goi la "boxer-puncher") đuoc xem la vo si toan dien, co the chien đau o ca cu ly xa nhu vo si khoang cach lan cu ly gan voi su ket hop giua ky thuat va suc manh, thuong co kha nang ha guc đoi thu bang su ket hop đa dang va trong mot so truong hop ha guc đoi thu chi bang mot cu đanh toc đo cao. Cach di chuyen va chien thuat cua phong cach tuong tu nhu cua mot vo si khoang cach (mac du nhin chung vo si toc đo o cu ly gan, khong co đong nhu mot vo si khoang cach), nhung thay vi gianh chien thang theo quyet đinh, phong cach nay co xu huong ha guc đoi thu bang cach su dung cac to hop đong tac toc đo cao ha đo van. Mot vo si Quyen Anh phai co the trang toan dien đe co the su dung phong cach nay mot cach hieu qua. Cac vo si toang nang đang chu y co the ke toi Muhammad Ali, Canelo Alvarez, Sugar Ray Leonard, Roy Jones Jr., Wladimir Klitschko, Vasyl Lomachenko, Lennox Lewis, Joe Louis, Wilfredo Gomez, Oscar De La Hoya, Archie Moore, Miguel Cotto, Nonito Donaire, Sam Langford, Henry Armstrong, Sugar Ray Robinson, Tony Zale, Carlos Monzon, Alexis Arguello, Erik Morales, Terry Norris, Marco Antonio Barrera, Naseem Hamed, Thomas Hearns, Julian Jackson va Gennady Golovkin.


 Vo si phan đon  Nhung vo si phan đon (con đuoc goi la "counter puncher") la nhung vo si theo phong cach phong ngu, ne đon, thuong dua vao sai lam cua đoi thu đe gianh loi the, thuong ap dung cho viec chiem điem so cao hon, phu hop hon so voi chien thuat ha đo van. Vo si phan đon su dung kha nang phong thu toan dien cua minh đe tranh hoac chan cac cu đam cua đoi thu, va sau đo ngay lap tuc khien đoi thu mat canh giac bang mot cu đam phan cong đung luc va đung vi tri. Tran chien voi mot tay đam phan cong đieu luyen co the bien thanh mot cuoc chien tieu hao the luc, boi moi đon tan cong la moi lan tu minh đi vao nguy hiem. Vi vay, chien đau chong lai nhung tay đam phan cong đoi hoi phai lien tuc chong đo va kha nang tranh cac đon tan cong nguoc lai cua đoi thu. Đe thuc su thanh cong khi su dung phong cach nay, vo si phan cong phai co phan xa tot, kha nang du đoan va nhan thuc cao, xac đinh chinh xac thoi điem, vi tri, co toc đo, ca trong đon đanh va đong tac di chuyen he chan. Ben canh đo, nhung tay đam phan cong thuong khien đoi thu cua ho guc nga bang cach khien ho bo lo nhung cu đam cua minh. Đoi thu đam truot cang nhieu thi cang met moi nhanh hon, va anh huong tam ly cua viec khong the tung ra đon đanh chinh xac. Cac tay đam phan đon thuong co gang vuot troi hoan toan đoi thu cua ho, khong chi ve mat the chat, ma con ve mat tinh than va cam xuc. Phong cach nay co the cuc ky kho đe ap dung, đac biet thich hop đoi voi nhung vo si day dan kinh nghiem. Vo si phan đon thuong co gang tranh xa trung tam cua vo đai, tranh luc sat thuong cua đoi thu. Mot loi the lon trong viec phan đon la đong luong ve phia truoc cua đoi thu tan cong, tuc nhan đoi luc cua cu đam phan đon.
Nhung tay đam phan đon đang chu y co the ke toi Muhammad Ali, Joe Calzaghe, Vitali Klitschko, Evander Holyfield, Max Schmeling, Chris Byrd, Jim Corbett, Jack Johnson, Bernard Hopkins, Laszlo Papp, Jerry Quarry, Anselmo Moreno, James Toney, Marvin Hagler, Juan Manuel Marquez, Humberto Soto, Floyd Mayweather Jr., Roger Mayweather, Pernell Whitaker, Sergio Gabriel Martinez va Guillermo Rigondeaux. Phong cach đam boc nay cung đuoc su dung boi vo si hu cau Little Mac trong tro choi Punch-Out!!.


 Vo si suc manh  Vo si suc manh (con đuoc goi la "brawler/slugger") la mot vo si thuong thieu su kheo leo trong ky thuat va thieu linh hoat trong bo phap tren vo đai, nhung đuoc bu đap bang viec so huu suc manh tuyet đoi o cu đam. Cac vo si nay co xu huong thieu tinh co đong, ua thich co che on đinh, thuong gap kho khan trong viec truy đuoi, tan cong nhung vo si nhanh nhen. Ho cung co xu huong bo qua cac cu đam ket hop ky thuat, đe cao ra đon bang mot canh tay, tung nhung cu đam đon, it hon, manh hon (chang han nhu đam moc ngang va đam moc nguoc). Su cham chap va kieu đanh co the đoan truoc cua ho (nhung cu đam đon co cach quan sat ro rang) thuong khien ho de dang bi phan cong boi vo si phan đon, vi vay nhung vo si suc manh phai co kha nang chiu đon đang ke. Tuy nhien, khong phai tat ca cac vo si suc manh đeu khong co đong; mot so co the di chuyen va chuyen đoi phong cach khac neu can nhung van co phong cach suc manh nhu Wilfredo Gomez, Prince Naseem Hamed va Danny Garcia. Trong lich su, vo si suc manh de đoan vi đon đon gian nhung thuong đanh đu tot đe chong lai cac phong cach chien đau khac boi vi ho luyen tap đe so huu cu đam rat tot. Ho thuong co co hoi cao hon so voi cac phong cach chien đau khac đe co the ha guc đoi thu boi vi ho tap trung vao nhung đon đanh sat thuong khung khiep va manh me, thay vi nhung đon tan cong nhe hon, nhanh hon. Thong thuong, ho tap trung vao viec tap luyen cho phan tren co the thay vi toan bo co the đe tang suc manh va suc ben. Ho cung huong toi muc đich đe doa đoi thu cua ho ve suc manh, tam voc va kha nang ra đon.
Tai san co the quan trong nhat cua mot vo si suc manh chinh la suc manh va cam (kha nang chiu đon, trung đon van co the tiep tuc chien đau). Nhung vo si noi tieng voi phong cach co the ke toi George Foreman, Rocky Marciano, Julio Cesar Chavez, Roberto Duran, Sonny Liston, John L. Sullivan, Max Baer, Ray Mancini, David Tua, Arturo Gatti, Micky Ward, Brandon Rios, Ruslan Provodnikov, Michael Katsidis, James Kirkland, Marcos Maidana, Jake LaMotta, Manny Pacquiao va John Duddy cua Ireland. Phong cach Quyen Anh nay cung đuoc su dung boi cac vo si hu cau Rocky Balboa cua loat phim Rocky va James "Clubber" Lang cua Rocky III.


 Vo si ap đao  Vo si ap đao (con đuoc goi la "swarmer/in-fighter" hoac "pressure fighters") thuong co gang o tien can gan đoi thu, tung nhung pha bung no du doi bang su ket hop cua đon đam moc ngang va moc duoi. Chu yeu cac vo si nguoi Mexico, Ireland, My goc Ireland, Puerto Rico va nguoi My goc Mexico đa pho bien phong cach nay. Mot vo si ap đao thanh cong thuong can cai cam (chin) tot boi vi viec ap đao đoi thu thuong lien quan đen viec bi trung nhieu đon jab truoc khi co the di chuyen vao vung tung đon hieu qua. Cac vo si ap đao thuong hoat đong tot nhat o cu ly gan vi ho thuong thap hon va it tam sai tay hon so voi đoi thu, do đo hieu qua hon o cu ly gan, noi cac canh tay dai hon cua đoi thu kho van hanh. Tuy nhien, mot so vo si cao lon cung tuong đoi thanh thao trong chien thuat ap đao lan khoang cach. Ban chat cua phong cach nay la khong ngung gay han, tao ap luc. Nhieu vo si thap be su dung đac tinh đuoc cho la điem yeu nay đe đao nguoc thanh loi the cua ho, su dung phong thu đan va det bang cach uon cong o that lung đe cuoi xuong ben duoi hoac sang hai ben, tung cac cu đam. Khong giong nhu viec chan đon, di chuyen ne đon khien đoi thu bo lo mot cu đam, mat thang bang, đieu nay cho phep vo si ap đao di chuyen ve phia truoc qua vung canh tay mo rong cua đoi phuong va phan đon. Mot loi the khac biet ma cac vo si ap đao co la khi tung đon đam moc nguoc đon tren, ho co the don toan bo trong luong co the cua minh vao cu đam đo, chang han nhu Mike Tyson noi tieng voi viec nem nhung cu uppercut tan khoc. Marvin Hagler đuoc biet đen voi cai cam cung ran, suc đam, đon tan cong co the va kha nang rinh rap noi tieng. Mot so vo si ap đao noi tieng la kho đanh, va chia khoa đe tro thanh vo si ap đao la su hieu chien, suc ben, cai cam cung va su kheo leo.
Cac vo si ap đao đang chu y co the ke toi Henry Armstrong, Aaron Pryor, Julio Cesar Chavez, Jack Dempsey, Shawn Porter, Miguel Cotto, Joe Frazier, Danny Garcia, Mike Tyson, Manny Pacquiao, Rocky Marciano, Wayne McCullough, James Braddock, Gerry Penalosa, Harry Greb, David Tua, James Toney va Ricky Hatton. Phong cach nay cung đa đuoc su dung boi nhan vat Balrog trong tua game Street Fighter.


= Ket hop phong cach =

Ve nguyen tac, tat ca cac vo si đeu co nhung ky nang rieng ho cam thay thoai mai nhat, va nhung vo si uu tu thuong co the ket hop cac phong cach va chien thuat. Vi du, mot vo si khoang cach đoi khi chuyen sang tiep can phan đon, hoac mot vo si suc manh co the chuyen sang ap đao bang nhung cu đam khung khiep cua ho. Viec ket hop phong cach khong chi co trong Quyen Anh ma con trong vo thuat, chang han nhu su ket hop cua nhieu loai vo thuat khac nhau đe tao thanh mixed martial arts hien nay. Nhin chung, cac phong cach co loi the rieng, phu hop cho tung nguoi, tao thanh mot chu ky voi moi kieu manh hon so voi kieu nay va yeu hon so voi kieu khac. Cac vo si suc manh trong tran co xu huong vuot qua vo si ap đao vi đon đanh qua vuot troi cua ho, vo si ap đao khi tiep can vo si suc manh co kha nang dinh đon cuc manh. Mot vi du noi tieng ve loai loi the đoi đau nay la chien thang KO cua George Foreman truoc Joe Frazier trong tran đau ban đau cua ho "The Sunshine Showdown".

Mac du vo si ap đao bat loi khi đoi đau vo si suc manh, nhung lai thuong uu the hon khi đau voi vo si khoang cach. Cac vo si khoang cach thuong thich giao tranh cham hon, giu khoang cach giua minh va đoi thu. Vo si ap đao co gang thu hep khoang cach đo va tung ra nhung he thong ky thuat lien hoan du doi. Khi bi tiep can, vo si khoang cach mat rat nhieu hieu qua chien đau, vi gap kho trong viec tung ra nhung cu đam manh. Vi du, vo si ap đao Joe Frazier, mac du thua truoc vo si suc manh George Foreman, nhung lai co the gay kho khan cho Muhammad Ali trong ba tran đau cua ho. Hoac Joe Louis sau khi giai nghe thua nhan rang ong khong thich vo si ap đao, hay nha vo đich bat bai Rocky Marciano la vo si ap đao trong thoi ky đinh cao cua minh.
Ngoai ra, vo si khoang cach thuong co loi the đoi đau voi mot vo si suc manh, boi toc đo cao va giu khoang cach giup ho de dang ne đon luc lon. Hau het cac vo si Quyen Anh co đien giu khoang cach nay, chang han nhu Muhammad Ali đeu co đuoc uu the truoc nhung tay đam suc manh. Mot vi du ve tran đau theo kieu ket hop phong cach nay la tran đau lich su cua vo si ap đao Julio Cesar Chavez va vo si khoang cach Meldrick Taylor. Tran đau đuoc đat biet danh la "Thunder Meets Lightning" nhu mot su am chi đen suc manh ap đao nhu tieng sam cua Chavez va toc đo vuot khoang cach choi mat cua Taylor. Chavez la hinh anh thu nho cua phong cach Quyen Anh Mexico, trong khi toc đo tay chan va kha nang ra đon cua Taylor đa giup ong co loi the som. Chavez van khong ngung tiep can đe ap đao Taylor, va do suc manh cu đam lon hon nen Chavez đa tu tu đanh ha Taylor, chien thang TKO o phut 2:58, hiep 12, tuc chien thang khi chi con 2 giay het tran.


Trang thiet bi = Thiet bi thi đau =

Voi viec la mot bo mon vo thuat đoi khang, su dung tay la chu yeu, cac bien phap phong ngua, tranh ton thuong xuong o ban tay đuoc tao ra. Hau het cac huan luyen vien khong cho phep cac vo si tap luyen va thi đau ma khong co quan co tay va gang tay, ngoai tru Quyen Anh tay tran. Bang quan tay đuoc su dung đe co đinh xuong ban tay, va gang tay đuoc su dung đe bao ve tay khoi chan thuong va cham, cho phep cac vo si tung ra nhung cu đam voi luc toi đa. Gang tay đa đuoc yeu cau trong thi đau tu cuoi the ky XIX, dan dan đuoc ca tien, ngay cang lon hon va nang hon. Truoc tran đau, ca hai vo si thoa thuan ve trong luong gang tay se su dung trong tran, boi gang tay nhe hon se cho phep cac tay đam hang nang gay nhieu sat thuong hon. Đoi ngu ca hai ben đuoc phep kiem tra boc va gang tay cua đoi phuong đe giup đam bao ca hai đeu nam trong cac thong so ky thuat đa thoa thuan va khong co hanh vi gia mao nao xay ra. O phan đau, co dung cu bao ve mieng ho tro bao ve rang, nuou khoi bi chan thuong, đong thoi đe đem ham, giup giam kha nang bi hoc. Ca hai vo si đeu phai đi giay đe mem đe giam chan thuong do vo tinh (hoac co y) giam vao chan nhau khi giao đau. Gang đam va mieng bao ve rang la thiet bi bat buoc cua Quyen Anh. Nhin chung, he thong trang phuc se đuoc su dung trong mot tran đau phu thuoc vao loai hinh chien đau đo la, co phai la mot Quyen Anh chuyen nghiep hay khong. Chang han nhu nghiep du co them trang bi la bao ve đau va ao cho vo si. Nhin chung, con co them nhung trang bi khac la tat chan, đai đo bung, đai bao ve ha bo va ao choang tuong trung cho vo si.

Đoi voi gang, viec san xuat gang tay đa phat trien va đoi khi vat lieu đuoc su dung đa thay đoi. Da bo hoac da de đa đuoc su dung đe san xuat, su dung rom hoac long ngua đa tang đo đan hoi, đo lon cua gang. Ngay nay, vat lieu hoa chat tong hop đuoc su dung pho bien, co anh huong lon đen đo cung hoac kha nang bao ve cua gang tay. Mot trong nhung muc đich cua gang tay la đe bao ve cac khop ngon tay. Gang tay đau quyen thong thuong trong giong nhu mot đoi gang tay phong va đuoc buoc quanh co tay o mat trong cua cang tay. Co nhung loai gang tay thay vi co day buoc lai co khoa dan. Co nhung loai gang tay cua cac thuong hieu khac nhau, đuoc san xuat boi nhieu cong ty va co nhieu mau sac khac nhau. Mot trong nhung điem can luu y la trong luong cua gang, đuoc su dung tuan theo cac quy đinh giai đau. Cac vo si bang bo tay va co tay truoc khi đeo gang tay. Vi gang tay chuyen nghiep phai đuoc that chat bang day o ben trong co tay, vo si đuoc ho tro ca đeo gang tay va coi ra.

Đoi voi quan, trong bo mon nay goi la quan Quyen Anh. Hai vo si mac quan đui đac trung cua nhau. Đieu nay rat quan trong vi no la mot cach đe phan biet cac đoi thu đe ban giam khao co the de dang cham điem mot cach chinh xac hon theo thanh tich cua ho. Loai quan đui nay co the san xuat bang sa tanh va co mau sac ruc ro; mot so vo si thich bao gom mot so thiet ke đac biet hoac đoc đao, thay đoi theo thoi trang quan ao. Trong mon Quyen Anh đuong đai, loai quan nay co mot soi day đan hoi giong nhu mot chiec lo xo đe giu vung cho vo si quyen anh; đuong vanh đai tro thanh vach phan đinh cac khu vuc tiep xuc trong giao đau, nghia la cac đon đanh phai đuoc giu huong ve phia tren cua đai quan, khong đuoc phep đanh đon thap hon đai quan.
O phan chan, co giay Quyen Anh voi bot thuong cao đen mat ca chan, đuoc su dung boi cac vo si đuong đai voi tac dung ho tro cho mat ca, vi vay hinh dang cua đoi bot se bao phu bo phan nay, chieu cao co the toi bap chan. Giay Quyen Anh đu nhe đe khong can tro chuyen đong kheo leo va đe cua chung cung cap đu luc keo tren vai. Chung đuoc giu bang day buoc, va đuoc trinh bay bang mau trang hoac cac mau khac nhau va nhieu kieu mau khac nhau. Mot so vo si đa su dung cach trang tri hao nhoang cua nhung thiet bi nay nhu mot hinh thuc đanh lac huong đoi thu. Ngoai giay, tu the tot cua ban chan la đieu can thiet trong ky thuat đau quyen, vi no mang lai tinh di đong cua bo phap, tinh on đinh va cho phep tao ra suc manh lon hon cua đon tay.


= Thiet bi luyen tap =

Đoi voi viec luyen tap Quyen Anh, nguoi tap co he thong thiet bi luyen tap ho tro, va la cac thiet bi bo sung ngoai thiet bi thi đau von co. Nguoi tap thuc hanh ky nang cua minh tren mot so loai bao đam. Mot tui nho, hinh tron đuoc su dung đe trau doi phan xa va ky nang đam lap đi lap lai, trong khi mot bao đam hinh tru lon chua đay cat, chat thay the tong hop hoac nuoc đuoc su dung đe thuc hanh cac cu đam suc manh va đon co the. Tui hai đau thuong đuoc noi voi nhau bang day thun o tren va duoi, di chuyen ngau nhien khi bi dinh đon va giup nguoi tap hoat đong chinh xac ve phan xa. Ngoai cac thiet bi đac biet, nguoi tap cung su dung cac thiet bi tap luyen khong chuyen biet khac cho bo mon nay tuy theo the trang ca nhan đe xay dung suc manh, toc đo, su nhanh nhen va suc chiu đung. Dung cu tap luyen thong thuong bao gom ta tu do, may cheo thuyen, day nhay, va bong tap. Đe tap đon tay, nguoi tap cung su dung đem tap trung, trong đo huan luyen vien, nguoi huong dan cam mieng đem o ca hay tay, tao muc tieu đe nguoi tap tung đon đanh vao đem. Đay la mot bai tap pho bien vi mieng đem la đoi tuong tung đon di chuyen linh hoat, thay cho phan đau cua đoi thu tuong trung. Ngoai ra, cac mieng đem tap trung cung ho tro tap bo phap di chuyen va đo khoang cach.

Voi thiet bi tap la bong đam (boxing pear) co hinh dang giong nhu mot qua bong hinh qua le. No đuoc treo tren be ngang va ngang tam mat. Khi nguoi tap tung đam, bong đam đap vao bang, bat len theo bat ky huong nao, va giup nguoi tap lam quen, thanh thao cac chuyen đong cua bong đam nay mot cach de dang va chinh xac. Mot cong cu rat huu ich khac la guong. Trong đo, nguoi tap co the quan sat va nghien cuu đong tac cua minh trong qua trinh tap luyen, sua chua nhung sai sot ky thuat hinh thanh khi tung ra bat ky đon đanh nao, bat ky bo phap nao. Trong mot buoi huan luyen hoan chinh co the la su dung hinh bong cua chinh nguoi tap trong guong đe phong đoi thu va tap luyen. Ngoai cac thiet bi thi đau va thiet bi tap luyen ra thi con co thiet bi la vo đai. Cac tran đau Quyen Anh thuong dien ra trong mot san đau, la mot be nang đuoc bao quanh boi cac soi day gan voi cac tru o moi goc. Thuat ngu "boxing ring" đa đuoc su dung nhu mot phep an du cho nhieu khia canh cua thi đau tranh giai thuong noi chung.


Ky thuat Quyen Anh nhu cac bo mon vo thuat khac, co nhieu ky thuat, chu yeu la the đung, đon tan cong, the phong thu, phan đon, bo phap di chuyen. Tat ca ket hop thanh ky thuat, va yeu cau qua trinh hoc hoi lau dai. Nhung ky thuat nay nham muc đich bao ve ban than, cung nhu di chuyen ben trong vo đai va thuc hien tung cu đanh đe ha guc đoi thu.


= Tu the đung =

Tu the Quyen Anh hien đai ve co ban khac voi tu the Quyen Anh đien hinh cua the ky XIX va đau the ky XX. The đung hien đai co hinh dang co the thang đung hon, trai nguoc voi the đung dang ngang, huong cac đot ngon tay ve phia truoc đuoc nhung vo si đau the ky XX nhu Jack Johnson ap dung. Trong tu the hoan toan thang đung, vo si đung voi hai chan rong bang vai va chan truoc buoc truoc nua buoc. Cac vo si thuan tay phai hoac con goi la tu the chinh thong se đat ban chan trai va nam đam tay trai đung truoc. Ca hai ban chan song song, va got chan phai tach khoi mat đat. Nam tay truoc (thuong la tay trai) đuoc giu thang đung sat mat nham phong thu, cach khoang 6 inch o phia truoc mat ngang tam mat. Nam tay phia sau (thuong la tay phai) đuoc giu ben canh cam va khuyu tay ap vao long nguc đe bao ve co the. Cam hech vao nguc đe tranh nhung cu đam vao ham. Co tay hoi cong đe tranh bi thuong khi đam va khuyu tay đuoc giu chat đe bao ve long nguc. Mot so vo si chien đau tu tu the cui nguoi đung thang, cui nguoi ve phia truoc va giu hai chan gan nhau hon. Lap truong tu the chinh thong nay đuoc coi la lap truong co ban cua Quyen Anh va cac vo si chuyen nghiep đuoc khuyen khich thay đoi tu the tuy theo su thanh thao cua ban than. Trong truong hop cu the, nhieu vo si nhanh nhen ha thap tay va co đong tac chan gan nhu phong đai khi ra đon.

Cac tu the khac nhau cho phep trong luong co the đuoc đinh vi va xay dung khac nhau; va chinh la co so co ban đe tung đon, bung no cac cu đam. Vi du, tu the cui nguoi cho phep trong luong co the đuoc đinh vi them ve phia truoc voi chan trai dan đau. Neu tung cu đam moc trai tu vi tri nay thi tao ra mot đong tac đan hoi manh me o chan trai, ket hop thanh mot cu đam bung no hon. Tuy nhien, đong tac đam moc ngang nay khong the toi uu hoa luc neu vo si su dung tu the thang đung hoac neu trong luong co the đuoc đat chu yeu tren chan sau. Mike Tyson la mot vo si co so truong o tu the cui nguoi va phong cach tung đam quyen luc nay. Vi tri chuan bi cua trong luong co the đat tren chan đinh vi uon cong đe tung đon con đuoc goi la đang ap dung truoc (Isometric preload) trong khoa hoc vat ly.
Cac vo si thuan tay phai (chu yeu) su dung tu the chinh thong (orthodox stance), chan trai truoc chan phai sau; va nguoc lai, cac vo si thuan tay trai su dung tu the phan chieu cua the đung chinh thong, tuc tu the phan chinh thong (southpaw), đieu nay co the gay ra van đe cho cac vo si co tu the chinh thong khong quen thuoc voi nhan nhung cu đam thoc, đam moc ngang hoac moc nguoc tu phia đoi dien. Nguoc lai, tu the phi chinh thong cung de bi trung đon tan cong tu tay phai cua đoi thu. Trong the gioi Quyen Anh, cac vo si Bac My co xu huong thien ve tu the can bang hon, đoi mat voi đoi thu gan nhu vuong goc, trong khi nhieu vo si chau Au đung voi than minh quay sang mot ben nhieu hon. Vi tri cua tay cung co the khac nhau, vi mot so vo si thich đua ca hai tay len truoc mat.


= Đon tan cong =


 Cac đon co ban  Co bon cu đam co ban trong Quyen Anh: cu đam thoc (jab, hay cu đam so 1), cu đam thang (cross, hay cu đam so 2), cu đam moc ngang (hook, hay cu đam so 3), va cu đam moc nguoc (uppercut, hay cu đam so 4), chia đeu cho ca hai tay. Bat ky cu đam nao khac ngoai cu đam thoc đeu đuoc coi la cu đam suc manh. Neu mot vo si thuan tay phai (tu the chinh thong), tay trai cua nguoi đo se la tay dan đau va tay phai la tay sau. Đoi voi mot vo si thuan tay trai (tu the phi chinh thong) thi cac vi tri tay đuoc đao nguoc.

Cu đam so 1 tuc jab la mot cu đam thoc thang, toc đo cao đuoc tung ra bang tay dan đau tu vi tri bao ve, la tay trai o tu the chinh thong, tay phai o tu the phi chinh thong. Cu đam thoc keo dai tu phia ben cua than the, đi kem voi mot vong xoay nho theo chieu kim đong ho cua than va hong, trong khi nam tay xoay 90 đo, tro thanh nam ngang khi va cham. Khi cu đam đat đen đo mo rong hoan toan, đo dai toi đa thi vai co the đuoc đua len đe bao ve cam. Tay sau van đe canh mat đe bao ve ham. Sau khi tiep xuc voi muc tieu, tay dan đau đuoc thu lai nhanh chong đe tiep tuc vi tri bao ve truoc mat. Cu thoc đuoc cong nhan la cu đam quan trong nhat trong cac đon Quyen Anh, vi no pho bien nhat, co ban nhat va đe lai it khoang trong nhat cho mot cu đam phan cong tu đoi thu. Đon nay co tam voi dai nhat so voi bat ky cu đam nao khac va khong yeu cau suc nang. Do luc phat ra tuong đoi yeu, cu đam thoc thuong đuoc su dung nhu mot cong cu đe đo khoang cach, tham do kha nang phong thu cua đoi thu, quay roi đoi thu va thiet lap nhung cu đam nang hon, uy luc hon theo sau. Vo si co the them nua buoc, di chuyen toan bo co the vao cu đam đe gia tang them suc manh. Mot so vo si đang chu y đa co the phat trien suc manh tuong đoi trong cac cu đam thoc cua ho va su dung no đe ha guc đoi thu co the ke toi Larry Holmes, va Wladimir Klitschko.

Cu đam so 2 tuc cross la mot cu đam thang, manh me đuoc tung ra bang tay sau. Tu vi tri bao ve, tay sau xuat phat tu cam, bat cheo nguoi va đi ve phia muc tieu theo đuong thang. Vai sau đay ve phia truoc va ket thuc chi cham vao mat ngoai cua cam. Đong thoi sau khi cham muc tieu, tay đanh đuoc thu lai va om sat vao khuon mat đe bao ve phan cam ben trong. Đe co them suc manh, than va hong đuoc quay nguoc chieu kim đong ho khi tung đon. Bien phap ly tuong cua mot cu đam thang keo dai toi đa tay, đau goi va bong cua ban chan truoc nam tren cung mot mat phang thang đung. O đon nay, trong luong cung đuoc chuyen tu ban chan sau sang ban chan dan, got chan sau quay ra ngoai vi no đong vai tro nhu mot điem tua đe truyen trong luong. Chuyen đong co the va chuyen trong luong đot ngot mang lai suc manh cho đon đanh. Giong nhu jab, bo phap tien nua buoc co the đuoc them vao đe gia tang luc. Viec thu tay ve sau cu đanh co the đuoc su dung đe chong lai mot cu đam thoc phan đon cua đoi thu, hoac đe thiet lap mot cu đam moc. Cu đam so 2 con đuoc goi la "straight" hoac "right" neu no đanh vong cung thoi điem voi cu jab cua đoi phuong.

Cu đam so 3 tuc hook la mot cu đam moc ngang nua vong tron đuoc tung ra boi tay truoc huong đen phia ben đau cua đoi phuong. Tu vi tri bao ve, khuyu tay đuoc thu lai bang nam đam nam ngang (long ban tay huong xuong) mac du trong thoi hien đai, ty le lon cac vo si đam moc bang nam đam thang đung (long ban tay huong ve phia minh). Tay sau gai chac vao quai ham đe bao ve cam. Than va hong đuoc xoay theo chieu kim đong ho, đay nam đam qua mot vong cung chat che, theo chieu kim đong ho qua phia truoc co the va ket noi voi muc tieu. Đong thoi khi đam hook, ban chan dan quay theo chieu kim đong ho, quay got chan dan ra ngoai. Khi tiep xuc, đuong tron cua vong ket thuc đot ngot va tay đanh đuoc keo nhanh chong tro lai vi tri bao ve. Mot cu moc ngang cung co the nham vao phan than duoi va ky thuat nay đoi khi đuoc goi la "rip" đe phan biet voi kieu đam moc thong thuong vao đau. Đam moc cung co the đuoc tung ra bang tay phia sau. Vo si co so truong đam moc trai đang chu y co the ke toi Joe Frazier, Roy Jones Jr., va Mike Tyson.
Cu đam so 4 tuc uppercut la mot cu moc nguoc đam thang đung, huong tu duoi len tren va đuoc tung ra boi tay sau. Tu vi tri bao ve, than minh hoi lech sang phai, tay sau ha xuong duoi ngang nguc đoi phuong va hoi khuyu goi. Tu vi tri nay, tay sau đay len tren theo hinh vong cung huong len cam hoac than cua đoi phuong. Đong thoi, đau goi đay len tren mot cach nhanh chong, than va hong xoay nguoc chieu kim đong ho va got chan sau quay ra ngoai, bat chuoc chuyen đong co the xoay nguoc. Chien luoc cua đon uppercut phu thuoc vao kha nang đay co the cua đoi thu len, khien đoi thu mat thang bang boi cac đon tan cong lien tiep. Cu moc nguoc ben phai sau đo la cu moc ngang ben trai la mot su ket hop chet nguoi su dung đe ha guc đoi thu.


 Ket hop đon  Voi bon cu đam co ban nay, Quyen Anh linh hoat chuyen đoi ket hop đon voi cac dang nhu tay (trai, phai), tu the đung (chinh thong, phi chinh thong), bo phap (tien, lui, vong tron), luc đanh, toc đo đanh, tung ra lien tiep va nhanh chong đe tao thanh cac to hop đon, hay "combo". Pho bien nhat la ket hop jab va cross, đuoc đat biet danh la ket hop "one–two", tuc đon so 1 va so 2. Đay thuong la mot su ket hop hieu qua, boi vi cu đanh thoc giup chan tam nhin cua đoi phuong ve tay sau, giup cho viec tung đon tay sau co luc va de dang hon. Nhung cu đam tao thanh vong xoay lon, quay tron bat đau tu tu the ngua lung voi canh tay duoi dai nhu luoi cau va toan bo trong luong co the cua vo si o phia sau ket hop đoi khi đuoc goi la đon "roundhouse", "haymaker", "overhand", hoac "sucker-punch". Dua vao trong luong co the va luc huong tam trong mot vong cung rong, roundhouse co the la mot đon manh, nhung no thuong mang đac tinh la mot cu đam an chua tinh hoang da va thieu kiem soat khien vo si tung đon chiu rui ro mat thang bang tu the va phai luong truoc rui ro, tranh so ho.
Cac cu đam khoang khong gian rong, kieu vong lap lai co nhuoc điem la mat nhieu thoi gian hon đe tung ra, khien đoi thu co nhieu canh bao đe phan ung va phan cong. Vi ly do nay, roundhouse hoac haymaker khong phai la mot cu đam thong thuong va đuoc cac huan luyen vien, chuyen gia coi la dau hieu cua ky thuat kem hoac su tuyet vong, giam the luc cua vo si tung đon. Đoi khi cac đon ket hop nay đuoc su dung, vi suc manh tiem tang to lon cua no nham ket lieu mot đoi thu. Mot cu đam đoc đao khac la cu đam quai di bolo, hiem khi đuoc su dung. O đon nay, vo si thu vung mot canh tay ra ngoai nhieu lan theo mot vong cung rong, thuong la đe đanh lac huong truoc khi thuc hien tung đon thuc bang canh tay đo hoac canh tay kia. Ngoai ra, cu hook va uppercut đeu co the đuoc tung bang ca hai tay, ket hop co the đanh lua đoi thu.


= Phong thu =

Quyen Anh co nhung ky thuat co ban ma nguoi tap co the su dung đe ne tranh hoac chan cac cu đam, co ba đon phong thu co ban gom ne (slipping), chan (blocking), va om giu (clinching). Cu the hon, nhom thu nhat, đon ne la ky thuat xoay co the mot khoang cach nho, khien cho cu đam luot đi qua đau mot cach vo hai. Khi cu đam cua đoi thu đen, vo si xoay manh hong va vai, thao tac nay se xoay cam sang mot ben va cho phep cu đam luot qua. Muhammad Ali noi tieng voi nhung cu truot cuc nhanh va gan, cung nhu Mike Tyson. Cung la đon ne con co đon phai sinh la đon lac lu (sway/fade), đoan truoc cu đam va di chuyen phan tren co the hoac đau ve phia sau đe no luot qua hoac giam luc đang ke. Đon nay cung đuoc goi la "rolling with the punch" hoac "riding the punch". Nhom đon ne co them đon be (duck/break), theo đo tha nguoi xuong voi lung thang sao cho cu đam cua đoi thu bi truot muc tieu. Tuong tu la đon ne lay đong (bobbing) hay con goi la ne đan det, theo đo di chuyen đau sang ben trai, phai hoac ben duoi khong gian mot cu đam sap cham toi. Khi cu đam cua đoi thu đen, vo si gap chan nhanh chong va đong thoi dich nguoi hoi sang phai hoac sang trai. Khi cu đam đa đuoc ne tranh, vo si quay tro lai tu the thang đung, xuat hien nhanh ben ngoai hoac ben trong canh tay van đang duoi cua đoi thu, tuc len xuong ra ben ngoai, hoac len xuong vao ben trong. Joe Frazier, Jack Dempsey, Mike Tyson va Rocky Marciano la nhung bac thay ve ky thuat ne lay đong.

Nhom đon phong thu thu hai tuc ky thuat chan la viec su dung vai, ban tay hoac canh tay cua vo si lam cong cu phuc vu phong thu, bao ve co the khoi cac cuoc tan cong tu nhung cu đam cua đoi phuong. Ky thuat chan đon thuong dung đe chan cac cu đam trong khi ky thuat đo lech (parry) co xu huong lam chech huong đon đo. Trong ky thuat chan nay co the su dung ban tay che đau, chap nhan chiu luc cua đon đam nhung giam ap luc pha nhan. Ky thuat che chan (cover-up) la viec ra đon phong thu nhu mot co hoi cuoi cung đe tranh đon tan cong vao khuon mat hoac co the khong đuoc bao ve. O ky thuat nay, hai tay gio cao đe bao ve đau va cam, đong thoi cang tay ap vao than đe can tro cac đanh vao phan duoi co the. Khi bao ve co the, vo si xoay hong va đe nhung cu đam chech ra khoi muc tieu. Đe bao ve đau, vo si ap ca hai nam đam vao phia truoc cua khuon mat voi cang tay song song va huong ra ngoai. Ky thuat bao ve nay yeu the truoc cac cuoc tan cong tu ben duoi nhu uppercut.

Nhom đon co ban thu ba, tuc om giu (clinching) la mot dang the thuc gai bay co lien quan đen hinh thuc vat lon the đung, va xay ra khi khoang cach giua hai vo si đuoc tiem can lai va khong the su dung cac cu đam tan cong. Trong tinh huong nay, vo si co gang giu hoac troi tay đoi phuong đe đoi thu khong the tung ra nhung cu đam moc nguoc hay đam qua tam vai. Đe thuc hien đong tac nay, vo si vong hai tay ra ben ngoai vai đoi phuong, hat ve phia duoi cang tay đe nam chat canh tay cua đoi phuong vao than minh. O vi tri nay, canh tay cua đoi phuong bi kep chat va khong the su dung đe tan cong. Om giu la trang thai tran đau tam thoi tri hoan, va nhanh chong se bi trong tai tach ra đe khoi đong lai cuoc đau. Đon nay nay ve mat ky thuat la vi pham cac quy tac chung, va trong cac tran đau nghiep du thi điem se bi tru kha nhanh boi trong tai. Tuy nhien, kho co kha nang bi tru điem vi dung đon nay khi thi đau Quyen Anh chuyen nghiep.


= Cac ky thuat đac biet =

Cac ky thuat đac biet hay chien luoc trai chinh thong đuoc nhung vo si đac biet sang tao ra va su dung. Co the ke đen Rope-a-dope, cu đam bolo, cu đam voi. Rope-a-dope la chien thuat đuoc Muhammad Ali su dung trong tran đau "The Rumble in the Jungle" nam 1974 voi George Foreman, phuong phap nay lien quan đen viec nam lay co the ngua dua lung vao day thung, che chan phong thu cang nhieu cang tot, va cho phep đoi thu thuc hien nhieu cu đam. Tu the nga lung nhung nho co day thung khong lam cho vo si phong thu mat thang bang, đong thoi toi đa hoa khoang cach giua đau cua nguoi phong thu so voi đoi thu, tang kha nang ne đon. Voi chien thuat nay, nguoi phong thu du đoi phuong tieu hao nang luong trong, van bao toan suc luc cua minh. Neu thanh cong, đoi thu tan cong cuoi cung se met moi, tao ra cac lo hong phong thu ma vo si co the khai thac. Trong Quyen Anh hien đai, chien thuat nay thuong khong đuoc khuyen khich vi hau het cac đoi thu khong bi đanh lua va mot so vo si co the chat deo dai đe chiu đuoc cac cuoc tan cong keo dai. Tuy nhien, moi đay, Manny Pacquiao đa kheo leo su dung chien thuat nay đe đanh gia suc manh cua Miguel Cotto vao tran thang 11 nam 2009, hay Tyson Fury cung đa su dung đoi pho Francesco Pianeto nhung khong dien ra suon se.

Cu đam Bolo đoi khi đuoc thay trong Quyen Anh The van hoi, la mot cu đam lay suc manh tu khoang cach đuoc rut ngan cua cung tron chu khong phai do trong luong co the chuyen tiep; co xu huong tao su ngac nhien cua goc ky la ma no tiep can hon la suc manh thuc te cua cu đam. Đay la mot chien thuat đuoc sang tao boi nguoi Philippines, thien ve đanh lac huong hon la thao tac ky thuat va khong đuoc day. Tuy nhien, mot so vo si chuyen nghiep đa su dung cu đam bolo mang lai hieu qua tuyet voi, bao gom cac cuu vo đich hang ban trung Sugar Ray Leonard, Kid Gavilan cung nhu vo si nguoi Anh hien tai Chris Eubank Jr., Ceferino Garcia đuoc coi la nguoi phat minh ra cu đam bolo.

Cu đam voi (overhand) la mot cu đam đuoc tung ra tu tay phia sau, khong nam trong cac đon moi vo si. Khong giong nhu cu đam cross co quy đao song song voi mat đat, cu đam vuot tam co mot cung tron lap lai khi no đuoc tung ra qua vai voi long ban tay huong ra xa vo si. No đac biet pho bien voi cac vo si co voc dang nho hon đang co gang tiep can cac đoi thu cao hon. Cac vo si đa su dung cu đam nay mot cach nhat quan va hieu qua bao gom cac cuu vo đich hang nang Rocky Marciano va Tim Witherspoon, cung nhu cac nha vo đich MMA Chuck Liddell va Fedor Emelianenko. Cu đam vuot tam đa tro thanh mot đon pho bien trong cac giai đau khac lien quan đen đon đanh bang tay. Deontay Wilder rat ung ho va con đuoc biet đen voi viec ha guc nhieu đoi thu bang mot trong nhung đon đanh vuot tam tay phai cua minh.
Đon kiem tra moc (check hook) la chien thuat đuoc su dung đe ngan nhung vo si ap đao lao vao tan cong. Co hai dang đe kiem tra đon moc. Dang đau tien bao gom cu moc thong thuong. Dang thu hai phuc tap hon lien quan đen đong tac di chuyen cua bo phap. Khi đoi thu lao vao, vo si tung đon moc ra va xoay nguoi bang chan trai, xoay ban chan phai cua minh 180 đo xung quanh. Neu thuc hien chinh xac, vo si tan cong se lao vao va luot qua mot cach vo hai. Đieu nay hiem khi thay trong Quyen Anh chuyen nghiep vi no đoi hoi su chenh lech lon ve trinh đo ky nang đe thuc hien. Ve mat ky thuat, khong co cai goi la đon kiem tra moc ma no chi đon gian la mot cu moc ap dung cho đoi thu đa lao đao ve phia truoc, tuc ra đon moc tren đuong di chuyen tan cong cua đoi thu. Floyd Mayweather, Jr đa su dung mot chien thuat kiem tra moc chong lai Ricky Hatton, khien Hatton bi ha guc.


Moi quan tam ve suc khoe Trong giao đau noi chung va Quyen Anh noi rieng, cac đon đanh dan đen nguoi bat tinh, tham chi gay chan đong, co the gay ton thuong nao vinh vien. Khong co su phan chia ro rang giua luc can thiet đe đanh guc mot nguoi va luc co kha nang giet chet mot nguoi. Do đo, quan điem, đanh gia, nghien cuu ve van đe suc khoe trong Quyen Anh cung đuoc quan tam. Vao thang 3 nam 1981, bac si giai phau than kinh Fred Sonstein đa tim cach su dung phuong phap chup cat lop vi tinh (CAT) trong mot no luc đe theo doi su thoai hoa cac chuc nang nhan thuc cua vo si Quyen Anh sau khi thay su sa sut ve tri nao cua vo si Bennie Briscoe. Tu nam 1980 đen nam 2007, hon 200 vo si nghiep du, vo si chuyen nghiep va vo si Toughman đa chet do chan thuong tren vo đai hoac tap luyen. Nam 1983, cac bai xa luan tren Tap chi Hiep hoi Y khoa Hoa Ky keu goi cam Quyen Anh. Bien tap vien, Tien si George Lundberg đa goi quyen anh la mot su ghe tom "obscenity", va khong nen đuoc xa hoi van minh tan thanh. Ke tu đo, cac hiep hoi y khoa cua Thinh vuong chung Anh, Canada, va Uc  đa keu goi cam Quyen Anh.

Nhung nguoi ung ho lenh cam Quyen Anh cho rang Quyen Anh la mon the thao duy nhat ma viec lam ton thuong van đong vien khac la muc tieu luon co. Tien si Bill O'Neill, phat ngon vien Quyen Anh cua Hiep hoi Y khoa Anh đa ung ho đe xuat cam Quyen Anh cua BMA: "Đay la mon the thao duy nhat co y đinh gay thuong tich nghiem trong cho đoi thu cua ban va chung toi cam thay rang chung toi phai cam hoan toan Quyen Anh." Nhung nguoi phan đoi phan ung rang đay la quan điem sai lam, lap luan rang Quyen Anh nghiep du đuoc tinh điem chi dua tren tong so đon tiep xuc va khong dan toi chan thuong. Ho quan sat thay rang nhieu vo si chuyen nghiep lanh nghe đa co su nghiep thanh tuu ma khong gay thuong tich cho đoi thu bang cach tich luy cac đon ghi điem va tranh cac cu đam ket lieu cac hiep co thong so điem 10–9 theo he thong 10 điem, va ho luu y rang co nhieu mon the thao khac cung tao chan thuong nghiem trong, khong chi rieng Quyen Anh.

Nam 2007, mot nghien cuu ve cac vo si nghiep du cho thay mu đoi đau bao ve khong ngan ngua ton thuong nao, va mot nghien cuu khac cho thay cac vo si nghiep du phai đoi mat voi nguy co ton thuong nao cao. Nghien cuu cua Đai hoc Gothenburg đa phan tich muc đo chuoi anh sang day than kinh tam thoi trong dich tuy song ma ho ket luan la bang chung cua ton thuong tu cac đon đanh vao đau, mac du muc đo nay se som giam xuong. Cac nghien cuu toan dien hon ve chuc nang than kinh tren cac mau lon hon đuoc thuc hien boi Đai hoc Johns Hopkins vao nam 1994 va ty le tai nan đuoc phan tich boi Hoi đong An toan Quoc gia Hoa Ky vao nam 2017 cho thay Quyen Anh nghiep du la mot mon the thao tuong đoi an toan. Nam 1997, Hiep hoi Cac bac si Quyen Anh chuyen nghiep Hoa Ky đuoc thanh lap đe tao ra cac quy trinh y te thong qua nghien cuu va giao duc đe ngan ngua chan thuong trong Quyen Anh. Cung boi cac tranh cai ma Quyen Anh chuyen nghiep bi cam o Iceland, Iran va Trieu Tien. Bo mon nay đa bi cam o Thuy Đien cho đen nam 2007 khi lenh cam đuoc do bo nhung cac han che nghiem ngat, bao gom quy đinh tran bon hiep ba phut đuoc ap dung. Quyen Anh bi cam o Albania tu nam 1965 cho đen khi chu nghia Cong san sup đo vao nam 1991. Na Uy hop phap hoa Quyen Anh chuyen nghiep vao thang 12 nam 2014. O Viet Nam, mon Quyen Anh đuoc cho phep thi đau tu nam 2002.
Ben canh ton thuong co the trong thi đau, giong nhu cac mon the thao nang đong va tieu hao nang luong khac, Quyen Anh đuoc cho la mang lai mot so loi ich chung, chang han nhu đot chay chat beo, tang cuong co bap, xuong va day chang deo dai, suc khoe tim mach, suc ben co bap, cai thien su on đinh cot loi co the, kha nang phoi hop va nhan thuc cua co the, suc manh va kiem soat luc, giam cang thang va tao long tu trong. Mot so nha khoa hoc cho rang voi cach tiep can can than va chu đao, Quyen Anh kha co loi cho suc khoe. Mot vi du la Gemma Ruegg, mot nha vo đich hai hang can vung đia phuong đen tu Bournemouth o Dorset, nguoi đa duy tri tap luyen trong suot thai ky cua minh va tro lai san đau ba tuan sau khi sinh con gai. Truoc đo, Quyen Anh đa giup co thoat khoi chung nghien ruou va tram cam.


Hall of Fame Quyen Anh Mon Quyen Anh co hai đai sanh noi tieng đuoc quoc te cong nhan la Đai sanh Danh vong Quyen Anh Quoc te (IBHOF) va Đai sanh Danh vong Quyen Anh The gioi (WBHF), trong đo IBHOF đuoc cong nhan rong rai nhat. WBHF đuoc thanh lap boi Everett L. Sanders vao nam 1980. Ke tu khi thanh lap, WBHF chua bao gio co mot đia điem hoac bao tang co đinh, đieu nay đa khien cho IBHOF, noi co đinh va to chuc thuong nien đuoc cong nhan pho bien va uy tin hon. IBHOF đuoc lay cam hung nhu mot su ton vinh ma mot thi tran o My danh cho hai anh hung đia phuong vao nam 1982. Cu the la thi tran Canastota, New York, (cach Syracuse khoang 15 dam ve phia Đong) đa vinh danh nha vo đich the gioi trong qua khu o hang ban trung/hang trung la Carmen Basillo va chau trai la Billy Backus. Nguoi dan Canastota đa quyen gop tien cho su ton vinh đa truyen cam hung cho y tuong tao ra mot đia điem chinh thuc, mot đai sanh danh vong cho cac vo si xuat sac hang nam. Đai sanh Danh vong Quyen Anh Quoc te đuoc thanh lap tai Canastota, New York vao nam 1989. Nhung nguoi đuoc vinh danh đau tien vao nam 1990 bao gom Jack Johnson, Benny Leonard, Jack Dempsey, Henry Armstrong, Sugar Ray Robinson, Archie Moore va Muhammad Ali. Nhung vo si Quyen Anh đang cap the gioi khac dan đuoc vinh danh, bao gom Salvador Sanchez, Jose Napoles, Roberto "Manos de Piedra" Duran, Ricardo Lopez, Gabriel "Flash" Elorde, Vicente Saldivar, Ismael Laguna, Eusebio Pedroza, Carlos Monzon, Azumah Nelson, Rocky Marciano, Pipino Cuevas va Ken Buchanan. Le vinh danh cua Đai sanh Danh vong đuoc to chuc vao thang 6 hang nam nhu mot phan cua su kien keo dai 4 ngay. Nhung nguoi ham mo đen Canastota cho ngay cuoi tuan le hoi se đuoc tham du mot so su kien, bao gom cac buoi ky tang theo lich trinh, trien lam Quyen Anh, mot cuoc dieu hanh gioi thieu cac vo si trong qua khu va hien tai.

Ngoai ra, vao nam 2013, Đai sanh Danh vong Quyen Anh Las Vegas đuoc thanh lap tai Las Vegas, Nevada, noi noi tieng nhat ve viec to chuc cac tran đau Quyen Anh, do Steve Lott, cuu tro ly giam đoc cua Mike Tyson thanh lap. Đai sanh Danh vong Quyen Anh Las Vegas co thu vien bang va phim chieu cac tran đau ESPN Classic Sports tri gia 75 trieu USD, cung voi bo suu tap phat song radio. Bo suu tap bao gom cac tran chien cua tat ca cac nha vo đich đuoc xem la vi đai trong lich su bao gom: Muhammad Ali, Mike Tyson, George Foreman, Roberto Duran, Marvin Hagler, Jack Dempsey, Joe Louis, Joe Frazier, Rocky Marciano va Sugar Ray Robinson. Chinh thu vien phim thi đau đoc quyen nay đa tach biet Đai sanh Danh vong Quyen Anh Las Vegas khoi cac đai sanh danh vong khac, nhung noi khong co quyen đoi voi bat ky video the thao nao cua ho. Nhung nguoi đuoc gioi thieu đau tien bao gom Muhammad Ali, Henry Armstrong, Tony Canzoneri, Ezzard Charles, Julio Cesar Chavez Sr., Jack Dempsey, Roberto Duran, Joe Louis va Sugar Ray Robinson.


Cac to chuc quan ly Trong cac giai đau Quyen Anh nghiep du, viec nhan cup la chuyen thuong. Tai The van hoi, huy chuong đuoc trao cho bon nguoi đung đau. Khong giong nhu cac mon the thao khac hay Quyen Anh nghiep du, noi cac danh hieu thuong la nhung chiec cup đuoc trao truc tiep, trong Quyen Anh chuyen nghiep, danh hieu lon nhat co the đat đuoc la đai vo đich. Nhung nam gan đay, voi ly do tang cuong hoat đong cho cac hang muc khac nhau, hau het cac to chuc đa chon cach chia danh hieu (đai) cua nha vo đich thanh hai va tham chi ba phan. Bang cach nay, ten goi cac danh hieu co the la nha vo đich the gioi thong thuong, nha vo đich tam thoi, hoac nha vo đich sieu cap. Đe quan ly van đe nay, cac to chuc Quyen Anh đuoc thanh lap, phu trach to chuc, cong nhan va phe chuan cap đai vo đich cho cac vo si tren the gioi.

To chuc Quyen Anh chuyen nghiep tren the gioi đuoc chia thanh nhieu to chuc quoc te. Trong đo co bon to chuc lon nhat la: Hiep hoi Quyen Anh The gioi (WBA), Hoi đong Quyen Anh The gioi (WBC), To chuc Quyen Anh The gioi (WBO), va Lien đoan Quyen Anh Quoc te (IBF). Mot so to chuc nho hon nhu To chuc Quyen Anh Quoc te (IBO), Lien đoan Quyen Anh lien luc đia (IBFed), Lien đoan Quyen Anh chuyen nghiep The gioi (FMBP), Lien minh Quyen Anh The gioi (UMB), Hoi đong Quyen Anh Quoc te (CIB). Ngoai ra, ve phai nu co them cac to chuc rieng biet đieu chinh Quyen Anh nu, chang han nhu Hiep hoi Quyen Anh nu Quoc te (WIBA) va Hiep hoi Nu vo si Quoc te (IFBA). Ve phan Quyen Anh nghiep du đuoc quan ly boi mot to chuc toan cau duy nhat la Hiep hoi Quyen Anh nghiep du Quoc te (AIBA). Ngoai ra, co mot so đon vi cua chinh quyen mot so nuoc tham gia quan ly đa phuong nhu Ban kiem soat Quyen Anh nuoc Anh (BBBofC), Lien minh Quyen Anh chau Au (EBU), va Uy ban The thao tieu bang Nevada (NSAC). Ve linh vuc truyen thong, co nhieu to chuc va trang web khac nhau xep hang cac vo si Quyen Anh theo ca hang can va moi hang can (pound-for-pound) nhu tap chi The Ring, ESPN, Bang xep hang Quyen Anh xuyen quoc gia (TBRB), BoxRec, va Hiep hoi Nha van Quyen Anh Hoa Ky.


Xem them Danh sach cac nha vo đich Quyen Anh the gioi hien tai
Nha vo đich Quyen Anh the gioi khong the tranh cai
Danh sach cac nu vo si Quyen Anh
Danh sach cac nam vo si Quyen Anh
Mixed martial arts


Chu thich Thu muc Lien ket ngoai Official Trang web International Boxing Hall of Fame.
Boxing. Encyclopædia Britannica Online.
Quyen Anh tren DMOZ
Boxing Prints Collection. General Collection, Thu vien Beinecke Rare Book and Manuscript, Yale University.
Hiep hoi Quyen Anh The gioi (WBA).
Hoi đong Quyen Anh The gioi (WBC).
To chuc Quyen Anh The gioi (WBO).
Lien đoan Quyen Anh Quoc te (IBF).
Tap chi The Ring.
To chuc Quyen Anh Quoc te (IBO).