Ca voi xanh (Balaenoptera musculus), con goi la ca ong la mot loai ca voi thuoc ve phan bo Mysticeti (ca voi tam sung ham). Dai 33,5 met (110 ft) va nang 190 tan (210 tan My) hay tham chi hon nua, no la đong vat lon nhat tung ton tai va nang nhat tung ton tai.
Co the ca voi xanh dai va thon, co the co mau hoi xanh-xam o mat lung va sang mau hon o mat bung. Co it nhat 3 phan loai ca voi xanh: B. m. musculus song o vung bien bac Đai Tay Duong va bac Thai Binh Duong, B. m. intermedia song o Nam Bang Duong va B. m. brevicauda (ca voi xanh lun) song o An Đo Duong va nam Thai Binh Duong. Giong nhu cac loai ca voi khac, thuc an cua chung chu yeu la sinh vat phu du va giap xac nho.
Truoc the ki 20, ca voi xanh ton tai voi so luong ca the lon o hau het cac đai duong tren the gioi. Nhung hon 100 nam qua, chung bi san ban đen muc gan nhu tuyet chung cho đen khi đuoc bao ve boi luat phap quoc te vao nam 1966. Theo mot bao cao vao nam 2002, co xap xi 5.000 - 12.000 ca the song tren toan the gioi, bao gom it nhat 5 nhom. Truoc khi bi san bat rao riet, quan the ca voi xanh lon nhat o vung bien Nam cuc co khoang 239.000 ca the (tu 202.000 toi 311.000). Cac quan the nho hon khac (khoang 2000 ca the) tap trung o cac vung bien Đong bac Thai Binh Duong, Nam Cuc. Co 2 quan the khac o Bac Đai Tay Duong va it nhat 2 quan the nua o Nam Ban Cau. Nam 2014, so luong ca voi xanh tai California đa phuc hoi đen muc gan nhu truoc thoi ki san bat.


Phan loai Ca voi xanh thuoc ve ho Balaenopteridae, ho nay bao gom ca voi lung gu, ca voi vay, ca voi Bryde, ca voi Sei va ca voi Minke. Balaenopteridae đuoc tin rang đa tach ra tu cac ho khac cua phan bo Mysticeti khoang giua the Oligocene (28 trieu nam truoc).
Ca voi xanh thuong đuoc phan loai nhu mot trong tam loai cua chi Balaenoptera; mot tac gia đat no trong mot chi đon loai rieng biet, Sibbaldus, nhung khong đuoc thua nhan. Phan tich DNA cho thay ca voi xanh la ho hang gan cua ca voi Sei (Balaenoptera borealis) va ca voi Bryde (Balaenoptera brydei) hon cac loai Balaenoptera khac, va gan voi ca voi lung gu (Megaptera) va ca voi xam (Eschrichtius) hon la ca voi Minke (Balaenoptera acutorostrata va Balaenoptera bonaerensis).
Co tai lieu ve it nhat 11 truong hop lai tu nhien giua ca voi xanh/ca voi vay. Arnason va Gullberg mieu ta khoang cach di truyen giua ca voi xanh va ca voi vay giong khoang cach giua nguoi va khi đot. Cac nha nghien cuu o Fiji tin rang ho đa chup đuoc hinh mot con ca voi lung gu/ca voi xanh lai.
Mien ta đau tien ve ca voi xanh đen tu Phalainologia Nova cua Robert Sibbald (1694). Vao thang 9 nam 1692, Sibbald tim thay mot con ca voi bi mac can o Firth of Forth—mot con đuc dai 24 m (78 ft).
Cac tac gia chia loai nay thanh ba phan loai: B. m. musculus, quan the bac Đai Tay Duong va bac Thai Binh Duong, B. m. intermedia, o Nam Bang Duong, B. m. brevicauda, ca voi xanh lun đuoc tim thay o An Đo Duong va nam Thai Binh Duong, va B. m. indica, đay la phan loai con nhieu van đe, cung đuoc tim thay o An Đo Duong, mac du B. m. indica đuoc mieu ta som hon, no co the đong nghia voi B. m. brevicauda.


Mieu ta va tap tinh = Kich thuoc =

Ca voi xanh la loai đong vat lon nhat đuoc biet tu truoc đen nay trong lich su qua đat. Mot trong nhung chi khung long lon nhat trong Đai Trung Sinh la Argentinosaurus chi nang co 90 tan, bang voi mot con ca voi xanh trung binh.
Ca voi xanh co mot than hinh to lon, dai va thon giup chung de dang re nuoc khi di chuyen. Chung co bo  da tron mau xanh xam va phan bung co mau sang hon kem theo đo la mot loat nep gap tren co co the dan ra gap bon lan khi chung an. Đuoi cua Ca voi xanh thang va chia ra thanh hai mai cheo giup đay than hinh đo so cua chung duoi ap luc cua dong nuoc.
Ca voi xanh thuoc ho ca voi " khong rang ", co nghia la thay vi dung rang, chung co khoang 395 tam sung moc o ham tren va đuoc dung đe loc thuc an tu nuoc. Nhu nhung ho hang cua minh, ca voi xanh cung co hai lo tren lung, đuoc dung đe đay khong khi cu va nuoc bien ra khoi phoi khi chung troi len đe ho hap.
Trong vong 7 thang đau sau sinh, con ca voi xanh con uong khoang 400 lit (110 gal My) sua moi ngay, nen khoi luong no tang len rat nhanh vao khoang 90 kilogam (200 lb) moi 24 gio. Tham chi luc moi sinh no đa nang 2.700 kilogam (6.000 lb)—bang khoi luong mot con ha ma (hippopotamus) truong thanh. Ca voi xanh co bo nao tuong đoi nho (6,92 kilogam (15,26 lb)), chi bang khoang 0,007% khoi luong co the cua no. Duong vat cua no cung lon nhat trong tat ca cac sinh vat song va cung giu ky luc Guinness the gioi la co duong vat dai nhat. Chieu dai trung binh cua duong vat thay đoi nhung thuong vao khoang 2,4 m (8 ft) đen 3,0 m (10 ft).


= Thuc an =
Ca voi xanh hau nhu chi an moi lan, voi mot luong nho la đong vat chan cheo. Cac loai đong vat phu du ca voi an tuy vao vung bien ma no song. O Bac Đai Tay Duong la Meganyctiphanes norvegica, Thysanoessa raschii, Thysanoessa inermis va Thysanoessa longicaudata; o Bac Thai Binh Duong la Euphausia pacifica, Thysanoessa inermis, Thysanoessa longipes, Thysanoessa spinifera, Nyctiphanes symplex va Nematoscelis megalops; con tai Nam Ban Cau la Euphausia superba, Euphausia crystallorophias, Euphausia valentini, va Nyctiphanes australis.
Du khong so huu bo rang thuc su, nhung Ca voi xanh van bi xep vao nhom đong vat an thit. Chung song dua  tren mot che đo an uong ma chu yeu bao gom cac nhuyen the, giap xac nho va đoi khi la nhung loai ca nho. Ca voi xanh an bang cach boi ve phia bay con moi va nhung nep gap tren co cho phep co hong cua chung mo rong, hop lay mot ngum nuoc khong lo vao tui chua thuc an đuoc tao o ham duoi va khep  mieng chung lai. Sau đo, nuoc đuoc đay ra ngoai nhung hang ngan sinh vat nho be đuoc giu lai boi cac tam sung ham loc thuc an cua chung va sau đo cac sinh vat ay se bi nuot vao.
Ca voi xanh co the tieu thu len đen 40 tan con moi hang ngay trong suot nhung thang mua he o vung bien lanh va giau thuc an. Mac du Ca voi xanh an mot luong thuc an khong lo vao mua he, nhung chung hau nhu khong an gi khi di chuyen đen vung nuoc am vao mua đong.
Mot con ca voi xanh truong thanh co the tieu thu toi 40 trieu con moi lan mot ngay. Chung luon kiem an trong nhung vung co mat đo moi lan nhieu nhat, thinh thoang tieu thu đen 3.600 kilogam (7.900 lb) moi lan chi trong vong mot ngay. Nhu cau nang luong cho mot ca the ca voi xanh truong thanh la khoang 1,5 trieu kilocalo. Muc tieu thu thuc an cua ca voi xanh bien đong theo mua. Chung thuong phai tieu thu mot luong lon moi lan o vung nuoc lanh giau thuc an o vung bien Chau Nam cuc truoc khi di chuyen toi cac vung bien am hon gan xich đao đe sinh san.
Ca voi xanh thuong lan xuong toi 100 m (330 ft) đe kiem an vao ban ngay trong khi vao ban đem, hoat đong nay chu yeu dien ra o gan mat nuoc. Thong thuong chung co the san moi lien tuc ma khong can tro len mat nuoc trong 10 phut, tuy nhien, co ghi nhan ve cac truong hop lan lien tuc toi 21 phut. Ca voi xanh thuong vo tinh an ca nhung loai ca nho, muc va cac loai giap xac nho khac do cach thuc san moi cua chung.


= Tieng keu =

Ca voi xanh đuoc menh danh la nhung ca si lang du khap cac đai duong. Vi ca voi xanh co the phat ra am thanh sieu tram o tan so 14 Hz.Va no cung phat ra thu am thanh lon nhat tren the gioi, lon hon ca tieng rit cua may bay phan luc voi cuong đo 200 decibel. Neu so sanh voi tieng het cua loai nguoi o 70 decibel, am thanh cao hon 120 decibel gay nguy hiem cho tai nguoi.
Nguoi ta khong ro muc đich cua nhung tieng keu nay la gi. Richardson (1995) neu ra mot so ly do co the:

Giu khoang cach giua cac ca nhan
Nhan biet loai va ca nhan trong loai
Truyen đat thong tin (an, bao đong, tan tinh)
Giu to chuc xa hoi (vi du nhu cac tieng keu giua con đuc va con cai)
Location of topographic features
Đanh dau vi tri nguon thuc an


So luong va nan san bat = Thoi ki bi san bat =

Ca voi xanh rat khoe va nhanh, do đo rat kho đe bat/giet. Do đo thoi gian đau nguoi ta thuong san ca nha tang hoac ca voi Eubalaena, chu hiem khi nao san ca voi xanh. Moi chuyen bat đau thay đoi khi Svend Foyn, mot nguoi Na Uy, thu san ca voi co lon vao nam 1864 tren mot con tau hoi nuoc voi mot khau sung phong lao đuoc thiet ke đac biet. Du luc đau khau sung nay kha cong kenh va co xac suat thanh cong thap, Foyn đa co gang hoan thien no va chang may choc mot vai tram san ca voi bat đau moc len doc theo bo bien Finnmark o phia Bac Na Uy. Vi nhung xung đot voi ngu dan đia phuong, cac tram nay bi đong cua, voi tram cuoi hoat đong vao nam 1904.
Viec san ca voi xanh nhanh chong lan đen Iceland (1883), Faroe Islands (1894), Newfoundland (1898), va Spitsbergen (1903). Nam 1904-05, ca voi lan đau tien bi giet tai South Georgia, va toi nam 1925, voi su xuat hien cua mang truot đang sau tau (đe keo ca voi len de dang) va viec su dung pho bien đong co hoi nuoc, so luong ca voi xanh noi rieng va ca voi tam sung ham noi chung tai Nam Cuc va cac vung xung quanh sut giam tham hai. Vao mua san nam 1930–31, chi tinh rieng tai Nam Cuc, 29.400 con ca voi xanh đa bi giet. Khi The chien thu II ket thuc, Trai Đat duong nhu đa het sach ca voi xanh. Nam 1946, lan đau tien mot han muc quoc te ve san bat ca voi đuoc đat ra, nhung hieu qua thi khong la bao, vi nhung loai quy hiem van co the đuoc san theo cung 'han muc' voi cac loai van con tuong đoi nhieu.
Arthur C. Clarke la tri thuc lon đau tien đung len keu goi cong đong quan tam hon đen tinh canh khon cung cua loai nay, trong quyen sach nam 1962 tua "Profiles of the Future" cua minh. Ong noi "chung ta khong biet đuoc ban chat that cua thuc the ma chung ta đang huy diet" - am chi đen bo nao lon cua ca voi xanh.
Toan bo cac loai ca voi truyen thong o chau A đa gan nhu bi tuyet chung boi cac hoat đong san bat cong nghiep cua Nhat Ban, đac biet la nhung nhom ca voi di cu tu phia Bac Nhat Ban xuong Bien Hoa Đong. Nhung con cuoi cung trong nhom nay bi bat tai Amami Oshima trong khoang thoi gian tu 1910 đen 1939.. Hoat đong đanh bat rao riet nay dien ra cho toi nam 1965 voi cac tram san ca voi chu yeu đat doc bo bien Hokkaido va Sanriku.
Viec san ca voi cuoi cung cung bi Hiep hoi Nghe đanh ca voi Quoc te cam vao nam 1966, va nhung hoat đong san bat trai phep tai Lien Xo cuoi cung cung cham dut vao thap nien 1970. Cho toi luc đay, đa co tong cong 330.000 con ca voi xanh bi giet tai Nam Cuc, 33.000 con tai cac phan con lai cua Ban Cau Nam, 8.200 con o Bac Thai Binh Duong va 7.000 con o Bac Đai Tay Duong. Cong đong ca voi xanh lon nhat, o Nam Cuc, đa bi rut xuong chi con 0,15% so luong ban đau.


= Tinh hinh hien nay =

Ke tu khi luat cam san bat ca voi đuoc ban hanh, nguoi ta đa thuc hien nhieu nghien cuu nham xem cac quan the ca voi xanh hien nay tang truong ve so luong hay la đang on đinh. Tai Nam Cuc, uoc tinh kha quan nhat cho thay toc đo tang truong la 7,3% mot nam ke tu luc viec san trom tai Lien Xo cham dut, nhung tong so ca voi xanh o đay van khong vuot qua 1% vao thoi điem truoc khi bi san. Quan the tai California hoi phuc nhanh hon, voi nghien cuu nam 2014 cho thay quan the nay đa đat 97% so luong ban đau.
So luong ca voi xanh tren toan the gioi nam 2002 đuoc uoc tinh vao khoang tu 5.000 đen 12.000 con. Tuy nhien, o rat nhieu vung, nguoi ta chi co the suy đoan mot cach khong chac chan.
Ca voi xanh đuoc liet ke la mot trong nhung loai loai nguy cap trong Sach đo IUCN ngay khi sach nay đuoc cong bo. Tai My, Cuc Nghe ca Quoc gia đa đat ca voi xanh duoi su bao ve cua Luat Loai Nguy cap. Quan the ca voi xanh lon nhat, gom khoang 2.800 con thuoc phan loai B. m. muculus, sinh song tai Đong Bac Thai Binh Duong tu Alaska đen Costa Rica. Vao mua he nguoi ta co the thay chung tai California. Lau lau quan the nay cung boi toi Tay Bac Thai Binh Duong vung giua Kamchatka va cuc bac Nhat Ban.


 Bac Đai Tay Duong  Phia Bac Đai Tay Duong co 2 quan the B. m. musculus sinh song. Quan the thu nhat đuoc tim thay o Greenland, Newfoundland, Nova Scotia va vinh Saint Lawrence, gom khoang 500 con. Quan the thu hai phan bo lech ve phia đong, di chuyen tu Azores vao mua xuan đen Iceland vao thang 7 va thang 8; nguoi ta nghi rang chung boi theo đuong song nui giua Đai Tay Duong nam giua 2 vung đao nui lua. Ngoai Iceland, ca voi xanh con đuoc quan sat thay tit phia Bac tan Spitsbergen va Jan Mayen. Tuy nhien cac lan quan sat ke tren kha la hiem. Cac nha khoa hoc khong biet nhung con ca voi xanh nay song o đau vao mua đong. Tong so ca voi xanh tai Bac Đai Tay Duong đuoc uoc tinh vao khoang 600 đen 1,500. Tai bo bien Ireland, cac quan sat thay loai nay đuoc ghi nhan lan đau tien vao nam 2008., Ke tu đo vung Porcupine Seabight đa đuoc xem la noi phat trien tot cho ca voi xanh va ca voi vay.


 Bac Thai Binh Duong  Ca voi xanh đa tung bi san bat rat du tai Nhat Ban, voi cac hoat đong giet choc dien ra chu yeu tai bien Kumanonada giap thanh pho Wakayama, vinh Tosa va bien Hyuga. Vi chung bi san qua rao riet, mot so nha khoa hoc tung nghi ca voi xanh đa bien mat hoan toan khoi đay, voi cac ghi nhan ca voi mac can lan cuoi đuoc thu thap vao thap nien 1950. Ngay nay, cac ca the con sot lai cua quan the phia đong va ven bien ngay xua co the đuoc quan sat tai Kushiro, du đieu nay la rat hiem. Nguoi ta cung thay ca voi xanh, du hiem nhung đeu đan, boi o ban đao Trieu Tien hoac ven bo bien Nhat Ban (la mot vung bien ria). Đieu nay kha la thu vi vi thuong thi ca voi xanh khong boi vao bien ria (nhu bien Okhotsk) trong khi di cu. Truoc đay ca voi xanh tung đuoc biet hay di cu xa len phia Bac, toi Đong Kamchatka, vinh Anadyr (Nga) va quan đao Commander (Nga). Ngay nay, tai quan đao Commander, hon 80 nam qua ca voi xanh chua bao gio đuoc thay lai, va tu nam 1994 đen nam 2004, chi co 3 lan loai nay đuoc thay tai Nga. Mot so vung nhu quan đao Hawaii, quan đao Bac Mariana, quan đao Ogasawara, quan đao Ryukyu, ven bo Philippines, Đai Loan, Chu San, va bien Đong nhu vinh Daya, ban đao Loi Chau, đao Hai Nam, phia Nam quan đao Hoang Sa.v.v... đa tung la noi tru đong cua ca voi xanh. Cac dau chi khao co hoc cho thay ca voi xanh cung đa tung di cu đen Hoang Hai va Bot Hai. Trong cac chuyen khao sat đong vat bien co vu gan đay doc theo eo bien Tsushima, canh sat bien Nhat Ban đa thay vai ca the ca voi khong lo dai hon 20m. Tuy nhien, nguoi ta khong biet chac chung thuoc loai nao. Nam 2005, tai Van Ninh đa xay ra mot vu ca voi mac can. Ve tinh hinh cac loai đong vat bien tai bien Trung Quoc va Trieu Tien, xin xem Đong vat hoa da tai Trung Quoc.


 Nam Ban Cau  Nam Ban Cau co 2 phan loai ca voi xanh, B. m. intermedia o Nam Cuc va B. m. brevicauda, mot giong ca voi xanh lun it đuoc nghien cuu, o An Đo Duong. Cac khao sat gan đay nhat (khoang giua nam 1998) cho thay co khoang 2280 con ca voi xanh tai Nam Cuc, hau het la B. m. intermedia, chu B. m. brevicauda chiem chua đen 1%. Nam 1996, mot khao sat khac o An Đo Duong cho thay chi trong mot pham vi nho hep tai Nam Madagascar đa co toi 424 con ca voi xanh lun tai đay, do đo, tong so ca voi xanh song o An Đo Duong co the len đen hang ngan. Neu đieu nay la đung thi so luong ca voi xanh tren toan the gioi se nhieu hon rat nhieu so voi uoc tinh hien tai.
Tai chau Đai Duong, ca voi xanh thuong tu tap o hem nui Perth gan đao Rottnest, vinh Đai Uc phan giap voi Portland, va vinh Nam Taranaki. Ca hai giong ca voi xanh phia Nam va ca voi xanh lun đeu sinh san va di tru tai phan bien giap Tay Uc, đao Bac cua New Zealand, tu vung Northland nhu vinh Đao, vinh Hauraki o phia Bac toi vinh Plenty phia Nam (rat gan voi bo bien). It nhat co cac quan the phia Nam va phia Tay Uc cung mot so quan the khac đuoc biet di cu đen vung bien nhiet đoi cua Indonesia, Philippines, va Đong Timor  (ca voi xanh đen Philippines co the cung thuoc quan the di cu tu Bac Thai Binh Duong do nguoi ta hay thay chung tai Bohol, phia bac Xich đao).


= Cac moi đe doa khac ngoai san bat =

Vi kich thuoc khong lo, suc manh va toc đo cua minh, ca voi xanh hau nhu khong co thien đich trong tu nhien. Co mot lan tap chi National Geographic đa đua tin ve mot con ca voi xanh bi tan cong boi mot đan ca voi sat thu tai ban đao Baja California. Mac du bay ca voi sat thu khong the giet đuoc con ca voi xanh nay, no bi thuong nang va chet khong lau sau đo. Gan 1/4 ca voi xanh tai Baja mang nhung vet seo do bi ca voi sat thu can.
Ca voi xanh co the bi thuong, tham chi chet, do va cham voi tau be hay bi vuong vao luoi đanh ca.
Viec su dung ngay cang nhieu sonar trong ki thuat hang hai đa lam nhieu nhung bai hat cua ca voi, khien chung gap kho khan trong giao tiep. Ca voi xanh ngung phat ra tieng keu D khi mot song sonar tan so trung đuoc bat, mac du tan so nay (1–8 kHz) nam ngoai nguong giong cua chung (25–100 Hz). Viec thai polychlorinated biphenyl (PCB) ra tu nhien - mot chat gay anh huong nghiem trong len suc khoe đong vat - cung đe doa đen su phuc hoi cua ca voi xanh.
Co quan ngai rang neu cac song bang va bang vinh cuu tan qua nhanh vi su am len toan cau, mot luong lon nuoc ngot chay ra đen mot muc nao đo se lam ngung su luan chuyen thuy nhiet. Ca voi xanh dua tren su luan chuyen nay, tuc la su dich chuyen cua dong bien nong va lanh, đe di cu. Chung kiem an tai cac vung nuoc mat giau nhuyen the o vi đo cao vao mua he, va tru đong cung nhu đe con o cac vung nuoc am thuoc vi đo thap hon vao mua đong. Neu nhu co che chuyen dich dong bien nay bi ngung thi ca voi xanh co the se gap nhieu van đe kho khan.
Su thay đoi nhiet đo nuoc bien cung anh huong đen nguon thuc an cua ca voi xanh. Nhiet đo tang trong khi nong đo muoi lai đi xuong se lam thay đoi su phan bo cung nhu giam đang ke so luong moi lan ma ca voi xanh an.


Bao tang Bao tang Lich su Tu Nhien, London co trung bay 2 hien vat rat noi tieng ve ca voi xanh, đat song song voi nhau. Hien vat thu nhat la mot mo hinh ca voi xanh kich co thuc; hien vat thu hai la bo xuong hoan chinh cua mot ca the ca voi xanh. Ca hai hien vat đeu thuoc loai đau tien tren the gioi.
Bao tang Melbourne va bao tang New Zealand Te Papa Tongarewa co bo xuong cua ca voi xanh lun.
Bao tang Khoa hoc Tu nhien North Carolina tai Raleigh, North Carolina co mot bo xuong ca voi xanh ma du khach co the xem tu tang mot va tang hai.
Phia truoc Bao tang Quoc gia Tokyo tai Cong vien Ueno co trung bay mot mo hinh ca voi xanh kich co thuc.


Xem them Chu thich Ghi chu Đoc them Lien ket ngoai Blue whale tren Encyclopædia Britannica
Blue whale videos, photos and facts - Balaenoptera musculus | ARKive Luu tru ngay 19 thang 1 nam 2017 tai Wayback Machine Hinh anh va phim tu ARKive
Bai hat cua ca voi xanh – Phong thi nghiem Đieu cam hoc va am hoc sinh vat Cornell
Great whales: Blue whale BBC News ngay 23 thang 7 nam 2010 Last updated at 10:07 – Ca voi lon
Blue whale Luu tru ngay 17 thang 11 nam 2015 tai Wayback Machine Video clip va tin tuc ve ca voi xanh tu BBC – BBC Wildlife Finder
Ca voi xanh tai Sri Lanka tren YouTube
Balaenoptera musculus Luu tru ngay 14 thang 9 nam 2010 tai Wayback Machine
Giong noi cua Bien ca - Am thanh ca voi xanh Luu tru ngay 25 thang 7 nam 2014 tai Wayback Machine
Ca Voi Xanh Luu tru ngay 11 thang 6 nam 2016 tai Wayback Machine - Thong tin khoa hoc ve ca voi xanh.