Tuy Ly Vuong (chu Han: 綏理王, 3 thang 2 nam 1820 - 18 thang 11 nam 1897), bieu tu Khon Chuong (坤章) va Quy Trong (季仲), hieu Tinh Pho (靜圃) va Vy Da (葦野); la mot hoang tu nha Nguyen.
Ong noi tieng la thanh vien Mac Van thi xa va la mot trong la la mot trong Nguyen trieu Tam Đuong (阮朝三堂).


Tieu su Tuy Ly vuong truoc co ten la Nguyen Phuc Thu (阮福書), sau đuoc ban ten Nguyen Phuc Mien Trinh (阮福綿寊), sinh ngay 19 thang 12 nam Ky Mao (3 thang 2 nam 1820) tai vien sau Thanh Hoa đien. Ong la con trai thu 11 cua Nguyen Thanh To Minh Mang, me ong la Tiep du, nguoi An Trien (Phong Đien, Thua Thien). Von thong minh, hieu hoc, tinh net đon hau lai đuoc me va thay Than Van Quyen day do chu đao, nen ong som noi tieng la nguoi uyen bac, sang tac tho gioi va thao ca nghe thuoc.
Nam 1839, Mien Trinh đuoc phong la Tuy Quoc cong (綏國公), cho lap phu rieng goi la Tinh Pho, o ben canh Ky Thuong vien cua nguoi anh khac me la Tung Thien Vuong Mien Tham. Nam Tu Đuc thu 4 (1851), Hoang đe bat đau lap Ton Hoc đuong (尊學堂), cu ong giu chuc Đong su. 
Nam 1854, ong đuoc phong Tuy Ly cong (綏理公).
Nam 1865, Tu Đuc chuan cho ong kiem nhiep Ton Nhan Phu Huu Ton Nhan, nhung vi me mat, ong xin tu đe cu tang, đen nam sau moi tuu chuc, roi thang Tong Nhan Phu Ta Tong Nhan (1871). Nam 1878, ong đuoc phong lam Tuy Ly Quan vuong (綏理郡王), roi thang lam Tong Nhan Phu Huu Tong Nhan (1882).
Nam Quy Mui (1883), vua Tu Đuc lam benh nang, Mien Trinh co vao Y vien hau thuoc, nhung khong cong hieu, khong lau sau thi vua Tu Đuc gia bang. Ong đuoc tin can va đuoc vua Tu Đuc di chieu cung Tho Xuan Vuong giup đo viec trieu chinh, trong thoi gian nay ong đuoc phong tuoc Tuy Ly Vuong (綏理王). Sach Vua Minh Mang voi Thai y vien ke:

Bay gio, trong Hoi đong phu chinh, Ton That Thuyet va Nguyen Van Tuong nam nhieu quyen hanh, lai đung đau phai chu chien, tich cuc chong thuc dan Phap. Ho thuc hien cac cuoc phe lap đe chon ong vua đung ve phe minh. Trong cuoc phe lap ay, Lang Quoc cong Hong Dat len ngoi, cai nguyen Hiep Hoa, va Mien Trinh đuoc tan phong Tuy Ly Vuong...
Tuy co long yeu nuoc thuong dan, nhung vi chiu su chi phoi cua he y thuc phong kien (lay quyen loi trieu đinh, hoang toc lam đau) nen Mien Trinh ngam ngam chong đoi Tuong va Thuyet. Roi Hong Sam, con trai cua Mien Trinh, muu cung vua Hiep Hoa, nho tay thuc dan Phap đe tru hai nguoi ay. Viec bai lo, ca vua va Hong Sam đeu bi giet.
Mien Trinh so hai, lanh đen su quan Thuong Bac xin ta tuc, nhung Tham bien Nguyen Cu khong cho. Cung đuong, ong đem ca gia đinh xuong Thuan An xin ti nan tren tau Phap do Picard Destelan chi huy.
Muoi ngay sau (30 thang 11 nam 1883), mac du đuoc Kham su De Champeaux che cho, nhung vi Ton That Thuyet đoi, nen Phap trao tra ong cho trieu đinh Hue. Ong bi Ton That Thuyet cach het chuc, giang xuong tuoc Tuy Ly Huyen cong (綏理縣公), đay vao Quang Ngai (1884). Mai đen khi vua Đong Khanh len ngoi (1886), ong moi đuoc tha ve va cho khoi phuc tuoc Tuy Ly cong.
Nam 1889, Thanh Thai nguyen nien, ong đuoc cu lam Đe nhat Phu chinh Than than, kiem nhiep Tong Nhan Phu Ta Ton Chinh, tan thang Tuy Ly Quan vuong nhu truoc. Nam 1894, thang 7, vi co cong lao lon, ong lai đuoc tan phong lam Tuy Ly Vuong (綏理王).
Nam 1897, vi tuoi gia, ong xin ve nghi, chang bao lau thi bi benh mat ngay 24 thang 10 nam Đinh Dau (18 thang 11 nam 1897), huong tho 77 tuoi. Nghe tin ong mat, Thanh Thai cap mot ngan quan tien lo viec tang va ban thuy la Đoan Cung (端恭). Mo Tuy Ly Vuong nay thuoc phuong Phuong Đuc, sat ben đuong Bui Thi Xuan, thanh pho Hue.
Ong đuoc Ngu che ban cho bo Thao (艸) đe đat ten cho con chau.


Gia quyen Than phu: Nguyen Thanh To Minh Mang.
Than mau: Da Trach, (1799 - 1863), nguoi An Trien (Phong Đien, Thua Thien), con gai thu ba cua Cam y Hieu uy Nam 1813, ba đuoc tuyen vao tiem đe, hau Minh Mang khi con la Thai tu. Nam 1836, ba đuoc sach phong Tiep du (婕妤), la bac thu 6 trong 9 bac phi tan nha Nguyen..
Chinh that: Pham Thi Thin, con gai cua Đuc ta quan Pham Van Đien.


= Anh chi em =
Em trai: Kien Tuong cong Nguyen Phuc Mien Quan (建祥公阮福綿官; 21 thang 5 nam 1827 - 3 thang 2 nam 1847), tu Tac Tu (則思), con trai thu 36 cua vua Minh Mang. Con tre ma khoi ngo ky la, tinh tinh hieu thao, co hoc hanh. Nam thu 21 đuoc phong Kien Tuong Quan cong (建祥郡公). Cong von nhieu benh tat, mat khi moi 20 tuoi. Vua Thieu Tri cho thuy la Cung Luong (恭肅). Vua Bao Đai truy phong Kien Tuong cong (建祥公), cai thuy Cung Tuc (恭肅). Co ba con trai, mot con gai. Con trai lon la Hong Muc tap phong Ky ngoai hau.
Em gai: Hoa My cong chua Nguyen Phuc Trang Tinh (和美公主阮福莊靜; 1 thang 10 nam 1825 - 19 thang 3 nam 1847), con gai thu 22 cua vua Minh Mang. Luc be đoan trang diu dang, khong cau tha, tinh tinh hieu đe, đuoc me yeu quy. Chua co seo o goc tran bang đong tien, co nguoi bao lay phan boi lap đi, nhung chua khong nghe, nguoi đeu cho la la. Mat som khi chua lap gia that, thuy la Gia Thuc (嘉淑), liet tho vao đen Trien Than. Sau cai tho o đen Than Huan.
Em gai: Hoang nu Nhan Trinh, con gai thu 30 cua vua Minh Mang, mat som.
Em trai: Nguyen Phuc Mien Long, con trai thu 22 cua vua Minh Mang, mat som.


= Hau due =
Tuy Ly vuong co tat ca 41 con trai va 36 con gai.


 Con trai  Nguyen Phuc Hong Sam, con ba Thin. Nam 1883, bi Nguyen Van Tuong giet.
Nguyen Phuc Hong Tu, the tap tuoc Huyen cong. Đong Khanh len ngoi moi phuc tuoc cua 2 cha con.
Nguyen Phuc Hong Nhung con trai thu 3 cua Tuy Ly Vuong, tuoc vi Quan cong, sau con trai thu 2 Nguyen Phuc Ung An giu tuoc vi Huong Cong Hiep Ta Đai Hoc Si
Nguyen Phuc Hong Con
Nguyen Phuc Hong Nhi, con trai thu 8 cua Tuy Ly vuong. Ban đau lam Đien ba, sau tap tuoc Cong, sung chuc Ton nhan phu Ta ton khanh roi cai lam Tham tri bo Le.
Nguyen Phuc Hong Tuy
Nguyen Phuc Hong Nghe
Nguyen Phuc Hong Minh
Nguyen Phuc Hong Phien
Nguyen Phuc Hong Nha
Nguyen Phuc Hong To
Nguyen Phuc Hong Tao
Nguyen Phuc Hong Phi
Nguyen Phuc Hong Du
Nguyen Phuc Hong Thiet (1848 - 1937), giu chuc An sat Quang Nam, hieu Lien Nghiep Hien, con ten hieu khac la Hiep Ta Tieu Thao, con trai thu 18 cua Tuy Ly vuong va ba Thin.
Ung Binh, hieu Thuc Gia Thi (菽野氏) la mot nha tho Viet Nam thoi tien chien.
Ung Ton, hieu Thuc Thuyen  (菽荃) than phu cua co Thu tuong Nguyen Phuc Buu Loc.
Ung Thieu, phap danh Nhu Chanh, co mot con gai la Thich nu Tri Hai, ten Phung Khanh.

Nguyen Phuc Hong Thi, tung la tri huyen Huong Tra. Hong Thi sinh Ung Uy (1889 - 1954), la cuu Thuong thu duoi thoi Bao Đai. Ung Uy sinh giao su Nguyen Phuc Buu Hoi.
Nguyen Phuc Hong Thuong
Nguyen Phuc Hong Tru
Nguyen Phuc Hong Cat. sinh :
Nguyen Phuc Ung Thuyen,hieu la Vu Huong, la mot nha tho va hoa si, co con trai la hoa si Buu Chi
Nguyen Phuc Ung Qua, hieu la Van Han, thay day hoc cua Thai tu Bao Long. Ung Qua sinh Nguyen Phuc Buu Minh, va Cong Tang Ton Nu Đoan Trang (tuc la ca si Quynh Giao).
Nguyen Phuc Hong Thuc, con ba Lien.
Nguyen Phuc Hong Bong, con ba Lien.


 Con gai  Nguyen Phuc Tri Cham, truong nu, con ba Lien.
Nguyen Phuc Tri Phu
Nguyen Phuc Au Phu
Nguyen Phuc Thieu Phu


Tac pham Tac pham Tuy Ly vuong gom co:

Vy Da hop tap, gom 12 quyen, trong đo co 5 quyen van, 6 quyen tho, 1 quyen tu truyen.
Tho (mat manh cua ong) trong bo sach nay chu yeu theo the that ngon, ngu ngon, co phong hoac Đuong luat va mot it tho Nom. Noi dung tho, mot so la tho thu phung hoac noi ve sinh hoat nhan nha cua gioi hoang toc, mot so khac noi len cam xuc cua ong truoc thien nhien, tinh cam cua ong đoi voi nguoi than va ban be.

Nu pham dien nghia tu (Loi dien nghia cac khuon phep cua nu gioi). Đay la tac pham Nom, soan nam 1853, dua theo Liet nu truyen cua Luu Huong, va Co kim liet nu truyen cua Giai Tan (ca hai tac gia đeu la nguoi Trung Quoc), mang noi dung đe cao đao đuc phu nu theo quan điem luan ly phong kien.
Hoa Lac ca (Bai ca ve con thuyen Hoa Lac), 64 cau tho Nom, cung lam chung voi Mien Tham va Mien Buu, khi ba anh em đi choi tren chiec du thuyen nay tai Thuan An (Hue), chang may gap song gio suyt bi nan.
Ngoai ra, theo sach Vua Minh Mang voi Thai y vien va website Nguyen Phuoc toc, thi Mien Trinh con co tac pham Nghinh Tuong Khuc.


Nhan xet Noi ve ong, sach Vua Minh Mang voi Thai y vien" co đoan: 

Mien Trinh, khong chi la nha tri thuc uyen bac, ma con la mot nguoi mang tam hon phong khoang, gian phat, biet song chan that, biet đoi nhan xu the...Tho ong co rat nhieu bai, nhung co le đac sac nhat van la nhung bai phan anh thuc trang xa hoi, tuy so luong khong nhieu..
Va trong Tu đien Van hoc (bo moi):

Mien Trinh cham chi tu be, xem nhieu đoc rong, hoc van uyen tham, lai tinh ca nghe thuoc. Nhung ban chat nhut nhat, an phan thu thuong, ong chi phu trach Vien ton hoc, giang sach cho hoang gia.
Ong cung Mien Tham to chuc Mac Van thi xa. Đuong thoi, nguoi ta goi hai ong la Nhi To, tuc vi ho voi anh em To Triet, To Thuc đoi Tong.


Gioi thieu tho Sach Hop tuyen tho van Viet Nam (1858 - 1920) viet:

Tho Mien Trinh phan nhieu la cac bai tho choi va tho thu phung, loi tuy kha đieu luyen, song it co gia tri hien thuc, kem tho Mien Tham, nhat la ve mat tu tuong. Chi co may bai sau đay la đang chu y, trich:

Biet thong cam noi kho cua nguoi lao đong, cho nen "truoc canh đat nuoc bi nan ngoai xam, ong cung rat đau long", trich 2 bai:

Ngoai ra, mua xuan, la mot trong nhung đe tai thuong đuoc Mien Trinh gui gam it nhieu tam su, trich ba bai:


Xem them Tung Thien Vuong
Tuong An Quan Vuong
Nguyen Phuc Mien Trien


Chu thich Tham khao chinh Nhieu nguoi soan, Tu đien Van hoc (bo moi), Nha xuat ban The gioi, 2004.
Nguyen Q. Thang & Nguyen Ba The, Tu đien nhan vat lich su Viet Nam, Nha xuat ban KHXH 1992.
Nhieu nguoi soan (Huynh Ly chu bien), Hop tuyen tho van Viet Nam (1858-1920),. Nha xuat ban Van hoc 1984.
Le Nguyen Luu va Phan Tan To, Vua Minh Mang voi Thai y vien va ngu duoc, Nha xuat ban Thuan Hoa, 2007.


Lien ket ngoai Di tich Tuy Ly Vuong bi xam pham Luu tru ngay 8 thang 1 nam 2009 tai Wayback Machine Ban tin tren VOV ngay 13 thang 2 nam 2008.