Washington, D.C., ten chinh thuc la Đac khu Columbia (tieng Anh: District of Columbia), con đuoc goi la Washington hoac D.C., la thu đo va la đac khu lien bang duy nhat cua Hoa Ky. No toa lac tren bo đong song Potomac, tao thanh vung bien gioi phia tay nam va phia nam voi tieu bang Virginia, va co chung đuong bien gioi tren bo o cac phia con lai voi tieu bang Maryland. Thanh pho đuoc đat theo ten cua George Washington, mot Nguoi lap quoc va la tong thong đau tien cua Hoa Ky, va đac khu lien bang đuoc đat theo ten cua Columbia, mot hien than nu cua quoc gia. La noi đat tru so cua chinh phu lien bang Hoa Ky va mot so to chuc quoc te khac, thanh pho la mot thu đo chinh tri quan trong cua the gioi. Đay la mot trong nhung thanh pho đuoc ghe tham nhieu nhat o Hoa Ky, voi hon 20 trieu du khach vao nam 2016.
Hien phap Hoa Ky quy đinh mot đac khu lien bang thuoc tham quyen rieng cua Quoc hoi; do đo, đay khong phai la mot phan cua bat ky tieu bang nao cua Hoa Ky (ke ca tieu bang cua chinh no). Đao luat cu tru đuoc ky ket vao ngay 16 thang 7 nam 1790, phe duyet viec thanh lap mot quan thu đo nam doc theo song Potomac gan bo bien phia Đong cua đat nuoc. Thanh pho Washington đuoc thanh lap vao nam 1791 voi vai tro la thu đo quoc gia va Quoc hoi đa to chuc ky hop đau tien tai đay vao nam 1800. Nam 1801, vung lanh tho, truoc đay la mot phan cua Maryland va Virginia (bao gom nhung khu dan cu o Georgetown va Alexandria), chinh thuc đuoc cong nhan la đac khu lien bang. Nam 1846, Quoc hoi trao tra lai vung đat ban đau do Virginia nhuong lai, bao gom ca thanh pho Alexandria; vao nam 1871, no đa thanh lap mot chinh quyen thanh pho duy nhat cho phan con lai cua đac khu. Ke tu thap nien 1880, đa co nhieu no luc đe đua thanh pho tro thanh mot tieu bang, phong trao nay đa tang truong manh trong nhung nam gan đay, va Ha vien đa thong qua mot du luat thanh lap bang vao nam 2021.
Thanh pho đuoc chia ra thanh bon phan, lay Đien Capitol lam trung tam, va co đen 131 khu pho. Theo Đieu tra dan so nam 2020, Washington co dan so 689.545 nguoi, khien no tro thanh thanh pho đong dan thu 20 o Hoa Ky, thanh pho đong dan thu ba o ca vung Trung-Đai Tay Duong va Đong Nam, va co dan so lon hon hai tieu bang la Wyoming va Vermont. Nhung nguoi đi lam tu cac vung ngoai o Maryland va Virginia lan can đa nang dan so ban ngay cua thanh pho nay len hon mot trieu nguoi trong tuan lam viec. Vung đo thi Washington, lon thu sau o Hoa Ky (bao gom mot phan cua Maryland, Virginia va Tay Virginia), co dan so uoc tinh vao nam 2019 la 6,3 trieu nguoi.
Ba nhanh cua chinh phu lien bang Hoa Ky tap trung o đac khu: Quoc hoi (lap phap), Tong thong (hanh phap) va Toa an toi cao (tu phap). Washington la noi co nhieu di tich va bao tang quoc gia, chu yeu nam tren hoac xung quanh National Mall. Thanh pho co 177 đai su quan nuoc ngoai cung nhu la tru so cua nhieu to chuc quoc te, cong đoan, to chuc phi loi nhuan, nhom van đong hanh lang va hiep hoi nghe nghiep, bao gom Nhom Ngan hang The gioi, Quy Tien te Quoc te, To chuc cac quoc gia chau My, AARP, Hoi Đia ly Quoc gia, Chien dich Nhan quyen, To chuc Tai chinh Quoc te va Hoi Chu thap đo Hoa Ky.
Mot thi truong đuoc bau chon o đia phuong va mot hoi đong gom 13 thanh vien đa đieu hanh đac khu nay tu nam 1973. Quoc hoi duy tri quyen luc toi cao trong thanh pho va co quyen vo hieu hoa cac đieu le do hoi đong thanh pho thong qua. Cu tri D.C. bau ra mot dan cu đai dien cho toan đac khu vao Ha vien nhung dan cu đo khong co quyen bieu quyet, va đac khu nay cung khong co đai bieu tai Thuong vien. Cu tri đac khu chon ra ba đai cu tri phu hop voi Tu chinh an thu 23 cua Hien phap Hoa Ky, đuoc phe chuan vao nam 1961.


Lich su Khi nhung nguoi chau Au đau tien đen đay vao the ky XVII, mot sac dan Algonquia voi ten goi Nacotchtank đa cu tru o khu vuc quanh song Anacostia trong vung Washington ngay nay. Tuy nhien, phan lon nhung nguoi My ban tho đa roi bo khu vuc nay vao đau the ky XVIII. Nam 1751, Georgetown đuoc tinh Maryland cap phep thanh lap tren bo bac song Potomac. Thi tran nay la mot phan cua lanh tho lien bang moi đuoc thanh lap gan 40 nam sau đo. Thanh pho Alexandria, Virginia, thanh lap nam 1749, ban đau cung nam trong đac khu.
Trong bai phat bieu mang ten Federalist No. 43 vao ngay 23 thang 1 nam 1788, James Madison, vi tong thong tuong lai, đa giai thich su can thiet cua mot đac khu lien bang. Madison cho rang thu đo quoc gia can phai la mot noi ro rang khac biet, khong phu thuoc vao bat cu tieu bang nao đe de quan ly va gin giu an ninh. Vu tan cong chong quoc hoi cua mot nhom binh si noi gian tai thanh pho Philadelphia, đuoc biet voi ten goi vu noi loan Pennsylvania nam 1783, đa cho chinh phu thay can thiet phai xem xet ve van đe an ninh cua chinh minh. Vi the, quyen thiet lap mot thu đo lien bang đa đuoc ghi ro trong Đieu khoan mot, phan 8 cua Hien phap Hoa Ky, cho phep lap mot "Đac khu (khong qua muoi dam vuong) nhu co the, bang phan đat nhuong lai cua cac tieu bang nao đo, va đuoc Quoc hoi nhan lay đe tro thanh noi đat tru so cua chinh phu Hoa Ky". Tuy nhien Hien phap Hoa Ky khong đinh ro vi tri cho thu đo moi. Trong mot thoa hiep ma sau nay đuoc biet đen la "thoa hiep nam 1790", James Madison, Alexander Hamilton, va Thomas Jefferson đa đi đen mot đong thuan rang chinh phu lien bang se lanh het no chien tranh ma cac tieu bang đa thieu voi đieu kien la thu đo quoc gia moi se đuoc đat tai mien nam Hoa Ky.

Ngay 16 thang 7 nam 1790, Đao luat Dinh cu (Residence Act) đa cho ra đoi mot thu đo moi vinh vien đuoc đat tren bo song Potomac, ngay tai khu vuc ma Tong thong George Washington đa chon lua. Nhu đa đuoc Hien phap Hoa Ky cho phep, hinh dang ban đau cua đac khu lien bang la mot hinh vuong, moi canh dai 10 dam Anh (16 km), tong dien tich la 100 dam vuong (260 km²). Trong suot thoi gian tu nam 1791–1792, Andrew Ellicott va mot so phu ta trong đo co Benjamin Banneker đa thi sat cac ranh gioi giua đac khu voi ca Maryland va Virginia. Cu moi mot dam Anh, ho đat đa lam moc ranh gioi ma nhieu cot trong so đo van con lai cho đen ngay nay. Mot "thanh pho lien bang" moi sau đo đuoc xay dung tren bo bac song Potomac, keo dai ve phia đong tai Georgetown. Ngay 9 thang 9 nam 1791, thanh pho lien bang đuoc đat ten đe vinh danh George Washington va đac khu đuoc đat ten Lanh tho Columbia. Columbia cung la ten thi ca đe chi Hoa Ky đuoc dung vao thoi đo. Ngay 17 thang 11 nam 1800, Quoc hoi mo phien hop đau tien tai Washington.
Đao luat to chuc Đac khu Columbia nam 1801 (District of Columbia Organic Act of 1801) chinh thuc to chuc Đac khu Columbia va đua toan bo lanh tho lien bang, bao gom cac thanh pho Washington, Georgetown va Alexandria, duoi su kiem soat đac biet cua Quoc hoi Hoa Ky. Them vao đo, lanh tho chua hop nhat nam trong Đac khu đuoc to chuc thanh hai quan: Quan Washington tren bo bac song Potomac, va Quan Alexandria tren bo nam. Theo đao luat nay, cac cong dan song trong đac khu khong con đuoc xem la cu dan cua Maryland hoac Virginia, vi the ho khong co đai dien cua minh tai quoc hoi.

Vao ngay 24–25 thang 8 nam 1814, trong mot cuoc can quet mang ten vu đot pha Washington, cac luc luong Anh xam nhap thu đo đe tra đua vu đot pha thanh pho York, tuc Toronto ngay nay. Toa Quoc hoi Hoa Ky, Bo Ngan kho Hoa Ky, va Toa Bach Oc bi đot chay va pha huy trong suot cuoc tan cong. Phan lon cac dinh thu chinh phu đuoc nhanh chong sua chua tru toa nha quoc hoi. Luc đo toa quoc hoi phan lon con đang xay dung va chua hoan thanh cho đen nam 1868.
Ke tu nam 1800, cu dan cua đac khu đa lien tiep chong đoi viec ho thieu đai dien bieu quyet tai quoc hoi. Đe sua đoi, nhieu đe nghi đa đuoc đua ra nham tra lai phan đat đuoc Maryland va Virginia nhuong lai đe thanh lap đac khu. Dien tien nay đuoc biet đen voi ten Hoi tra Đac khu Columbia. Tuy nhien, nhung no luc tuong tu đeu that bai trong viec gianh lay đu su ung ho cho đen thap nien 1830, khi quan mien nam la Alexandria cua đac khu lam vao suy thoai kinh te voi su tho o cua Quoc hoi. Alexandria cung la thi truong chinh trong giao thuong buon ban no le o My, va co nhieu tin đon đuoc truyen đi khap noi rang nhung nguoi theo chu nghia bai no tai quoc hoi đang tim cach cham dut che đo no le tai đac khu; mot hanh đong nhu vay se khien cho nen kinh te cua Alexandria them suy thoai. Vao nam 1840, do khong hai long voi viec quoc hoi kiem soat Alexandria, dan chung trong quan bat đau thinh cau trao tra lanh tho mien nam cua đac khu ve bang Virginia. Lap phap tieu bang Virginia đong y viec lay lai Alexandria vao thang 2 nam 1846, mot phan vi viec tro lai cua Alexandria se cung cap them hai đai dien ung ho che đo no le tai Hoi đong lap phap Virginia. Ngay 9 thang 7 nam 1846, quoc hoi đong y giao tra lai tat ca lanh tho cua đac khu nam o phia nam song Potomac ve Khoi thinh vuong chung Virginia.
Đung nhu nhung nguoi Alexandria ung ho che đo no le lo lang, Thoa hiep nam 1850 đa đua đen viec đat giao thuong buon ban no le ngoai vong phap luat (mac du chua bai bo chinh thuc che đo no le) tai đac khu. Nam 1860, khoang 80% cu dan nguoi My goc chau Phi cua thanh pho la nguoi da đen tu do. Viec bung phat cuoc Noi chien Hoa Ky nam 1861 đa mang đen su phat trien dan so đang ke trong đac khu vi su mo rong hoat đong cua chinh phu lien bang va mot lan song di cu o at cua nhung nguoi no le tu do moi đen. Nam 1862, Tong thong Abraham Lincoln ky Đao luat giai phong va boi thuong no le (Compensated Emancipation Act), ket thuc che đo no le tai Đac khu Columbia va giai thoat khoang 3.100 nguoi đang bi cam giu lam no le, vao 9 thang truoc khi Tuyen ngon giai phong no le (Emancipation Proclamation) ban bo. Nam 1870, dan so cua đac khu phat trien len đen gan 132.000 nguoi. Mac du thanh pho phat trien nhung Washington van con cac con đuong đat va thieu nen tang ve sinh can ban. Tinh hinh toi te đen noi mot so thanh vien quoc hoi đa đe nghi di chuyen thu đo đen mot noi khac.

Bang mot đao luat to chuc đac khu nam 1871, quoc hoi đa thiet lap ra mot chinh quyen moi cho toan bo lanh tho lien bang. Đao luat nay co hieu luc ket hop cac thanh pho Washington, Georgetown, va Quan Washington thanh mot đo thi tu quan duy nhat co ten la Đac khu Columbia. Mac du thanh pho Washington chinh thuc ket thuc sau nam 1871 nhung cai ten cua no van tiep tuc đuoc su dung va toan bo thanh pho bat đau đuoc biet đen rong rai la Washington, D.C.. Trong cung đao luat đo, quoc hoi cung bo nhiem mot ban cong chanh lo ve viec hien đai hoa thanh pho. Nam 1873, Tong thong Grant bo nhiem thanh vien co anh huong nhat trong ban la Alexander Shepherd vao vi tri thong đoc moi. Nam đo, Shepherd chi ra 20 trieu đo la (tuong đuong 357 trieu đo la nam 2007) vao cong chanh, đe hien đai hoa Washington nhung cung lam cho thanh pho bi khanh kiet. Nam 1874, quoc hoi bai bo van phong cua Shepherd đe truc tiep quan ly. Cac du an khac nham thay hinh đoi dang thanh pho cung khong đuoc thuc hien cho đen khi co Ke hoach McMillan nam 1901.
Dan so đac khu tuong đoi van khong may thay đoi cho đen thoi Đai khung hoang trong thap nien 1930, khi chuong trinh cai to kinh te moi goi la New Deal cua Tong thong Franklin D. Roosevelt đa mo rong bo may chinh quyen tai Washington. Chien tranh the gioi thu hai lam gia tang them hoat đong cua chinh phu va ket qua la tang them so nhan vien lien bang lam viec tai thu đo; Vao nam 1950, dan so cua đac khu len đen đinh điem la 802.178 nguoi. Tu chinh an 23 Hien phap Hoa Ky đuoc chap thuan vao nam 1961, cho phep đac khu ba phieu bau trong đai cu tri đoan.
Sau vu am sat nha lanh đao tranh đau cho nhan quyen, tien si Martin Luther King, Jr. ngay 4 thang 4 nam 1968, cac vu bao loan bung phat tai đac khu, chu yeu o cac hanh lang o Đuong U, Đuong so 14, Đuong so 7 va Đuong H. Đay la nhung khu trung tam thuong mai va khu vuc cu ngu cua nguoi da đen. Cac vu bao đong keo dai khoang ba ngay cho đen khi tren 13.000 binh si lien bang va binh si thuoc ve binh quoc gia cua Đac khu Columbia đuoc phai đen dep loan. Nhieu cua tiem va toa nha khac bi thieu chay; đa so van con bi đe hoang tan va khong đuoc tai thiet cho đen cuoi thap nien 1990.
Nam 1973, quoc hoi ban hanh Đao luat Noi tri Đac khu Columbia (District of Columbia Home Rule Act), cho phep đac khu đuoc bau len mot thi truong dan cu va mot hoi đong thanh pho. Nam 1975, Walter Washington tro thanh thi truong dan cu đau tien va cung la thi truong da đen đau tien cua đac khu. Tuy nhien, trong suot thoi ky tu cuoi thap nien 1980 va ca thap nien 1990, cac chinh quyen cua thanh pho bi chi trich vi sai pham quan ly va hoang phi. Nam 1995, quoc hoi thanh lap Ban Giam sat Tai chinh Đac khu Columbia (District of Columbia Financial Control Board) đe trong coi tat ca viec chi tieu cua va cai to chinh quyen thanh pho. Đac khu lay lai quyen kiem soat tai chinh cua minh vao thang 9 nam 2001 va cac hoat đong cua Ban giam sat bi đinh chi.
Ngay 11 thang 9 nam 2001, mot nhom khung bo cuop chuyen bay 77 cua American Airlines va đam thang chiec may bay vao Ngu Giac Đai nam o thanh pho Arlington, Virginia lan can. Chuyen bay 93 cua United Airlines, theo lo trinh đen Washington, D.C., roi xuong Pennsylvania do no luc ngan chan cua hanh khach.


Đia ly Đac khu Columbia co tong dien tich la 68,3 dam vuong (177 km²), trong đo dien tich mat đat chiem 61,4 dam vuong (169 km²) va phan con lai, 6,9 dam vuong (18 km²) hay 10,16% la mat nuoc. Do phan phia nam lanh tho đa đuoc trao tra lai cho Thinh vuong chung Virginia vao nam 1846, Washington, D.C. ngay nay khong con dien tich 100 dam vuong (260 km²) nhu ban đau. Vung đat con lai hien tai cua đac khu chi la khu vuc đuoc tieu bang Maryland nhuong lai. Vi the Washington bi bao quanh boi cac tieu bang Maryland o phia đong nam, đong bac, tay bac va Virginia o phia tay nam. Washington, D.C. co ba dong chay thien nhien chinh la: song Potomac, song Anacostia va lach Rock. Song Anacostia va lach Rock la cac nhanh cua song Potomac. Lach Tiber, mot dong chay truoc kia đi ngang qua Khu dao choi Quoc gia (National Mall), đa hoan toan bi san lap trong thap nien 1870.
Washington khong đuoc xay tren nhung vung đat lan đam lay. Trong luc vung đat ngap nuoc bao phu nhung khu vuc doc theo hai con song va cac suoi thien nhien khac, phan lon lanh tho cua đac khu bao gom đat nong nghiep va nhung ngon đoi co cay. Đia điem tu nhien cao nhat cua Đac khu Columbia nam tai Tenleytown, cao 409 ft (125 met) so voi muc nuoc bien. Điem thap nhat la mat bien tai song Potomac. Trung tam đia ly cua Washington nam gan nga tu Đuong so 4 va Đuong L Tay-Bac (ten đuong pho o Hoa Ky thuong gom co ten khu đinh huong nhu Đong Nam, Tay Nam, Đong Bac, Tay Bac).
Khoang 19,4% dien tich Washington, D.C. đuoc danh cho cong vien, đong hang voi New York ve ti le đat cong vien cao nhat trong so cac thanh pho Hoa Ky co mat đo dan cu cao. Cuc Cong vien Quoc gia Hoa Ky quan ly phan lon nhung moi truong song thien nhien tai Washington, D.C., gom co Cong vien Rock Creek, Cong vien Lich su Quoc gia Kenh Chesapeake va Ohio, Khu dao choi Quoc gia, Đao Theodore Roosevelt, va Cong vien Anacostia. Khu vuc moi truong song thien nhien noi bat duy nhat khong do Cuc Cong vien Quoc gia Hoa Ky quan ly la Vuon Thuc vat Quoc gia Hoa Ky (United States National Arboretum), do Bo Nong nghiep Hoa Ky đieu hanh. Thac Lon cua song Potomac nam tren phia thuong nguon (tuc phia tay bac) Washington. Trong the ky XIX, Kenh Chesapeake va Ohio bat đau tu Georgetown đuoc dung đe cho phep cac xa lan đi qua con thac.


= Khi hau =

Washington co khi hau on đoi hai duong, am uot (Phan loai khi hau Koppen: Cfa), đay la khi hau đac trung cua khu vuc cac tieu bang giua duyen hai Đai Tay Duong (Mid-Atlantic states), co bon mua ro ret. Đac khu nam trong vung chiu đung nhiet đo (Hardiness zone) cap 8a gan trung tam thanh pho, va vung chiu đung nhiet đo cap 7b o nhung noi khac trong thanh pho. Đieu nay chung to Washington, D.C. co mot khi hau on hoa. Mua xuan va mua thu khi hau diu, it am uot trong khi mua đong mang đen nhiet đo kha lanh va luong tuyet roi trung binh hang nam la 16,6 inch (420 mm). Nhiet đo thap trung binh vao mua đong la quanh 30 °F (-1 °C) tu giua thang 12 đen giua thang 2. Nhung con bao tuyet gay anh huong cho Washington trung binh xay ra cu moi bon đen sau nam mot lan. Nhung con bao manh nhat đuoc goi la "nor'easter" (bao đong bac) thuong co đac điem la gio manh, mua nhieu va đoi khi co tuyet. Nhung con bao nay thuong anh huong đen phan lon vung ven bien Đong Hoa Ky.
Mua he co chieu huong nong va am, nhiet đo trung binh hang ngay trong thang 7 va thang 8 vao khoang 80-89 °F (khoang 26,7-31,7 °C). Su ket hop giua nong va am trong mua he mang đen nhung con bao kem sam chop rat thuong xuyen. Mot so con bao lon đoi khi tao ra loc xoay trong khu vuc. Trong khi đo cac con bao nhiet đoi (hurricane), hay tan du cua no, đoi khi hoanh hanh trong khu vuc vao cuoi he va đau thu. Thuong thi chung bi yeu dan khi đen Washington, mot phan vi vi tri cua thanh pho nam ben trong đat lien. Tuy nhien lut loi tren song Potomac do su ket hop cua thuy trieu cao, song bien dang len cao luc co bao đuoc biet đen la đa nhieu lan gay thiet hai tai san nang ne tai Georgetown.
Nhiet đo cao nhat ky luc tai Washington, D.C. la 106 °F (41 °C) đuoc ghi nhan vao ngay 20 thang 7 nam 1930 va ngay 6 thang 8 nam 1918, trong khi nhiet đo thap nhat ky luc la −15 °F (−26.1 °C) đuoc ghi nhan vao trong tran bao tuyet ngay 11 thang 2 nam 1899. Trung binh, moi nam thanh pho co 36,7 ngay nong tren 90 °F (32 °C), va 64,4 đem duoi đo đong bang.


Canh quan thanh pho Washington, D.C. la mot thanh pho đuoc quy hoach ngay tu khi khoi thuy. Thiet ke cho thanh pho phan lon la cong trinh cua Pierre Charles L’Enfant, mot ky su, kien truc su va nha quy hoach đo thi nguoi Phap. Pierre Charles L’Enfant đen Vung cac thuoc đia My trong vai tro cua mot ky su cong binh cung voi Hau tuoc Lafayette vao thoi Cach mang Hoa Ky. Nam 1791, Tong thong Washington giao L'Enfant nhiem vu thiet ke thanh pho thu đo moi. Ban quy hoach cua L'Enfant dua tren mau kieu Baroque, theo đo cac đuong pho rong hoi tu tai cac điem hinh chu nhat va hinh tron, tao nen canh quan voi nhieu khoang khong gian trong. Vao thang 3 nam 1792, Tong thong Washington bai nhiem L'Enfant vi ong nhat đinh theo doi sat viec đieu hanh quy hoach thanh pho, gay ra xung đot voi ba uy vien do Washington bo nhiem giam sat xay dung thu đo. Andrew Ellicott, nguoi tung lam viec voi L'Enfant thi sat thanh pho, đuoc giao nhiem vu đe hoan thanh cac du an sau đo. Tuy Ellicott co chinh sua cac ban quy hoach goc, trong đo bao gom viec sua đoi mot so hinh the đuong pho, nhung L'Enfant van đuoc ghi nhan la nguoi đa thiet ke tong the thanh pho Washington, D. C. Ngay nay, thanh pho Washington đuoc gioi han boi Đuong Florida o phia bac, lach Rock o phia tay, va song Anacostia o phia đong.
Sang đau the ky XX, vien canh cua L'Enfant ve mot thu đo co nhung cong vien mo va đai tuong niem quoc gia lon đa bi nhung can nha o chuot va cac toa nha moc ngang nhien lam hoen o, trong đo co tram xe lua tren National Mall (Khu dao choi Quoc gia). Nam 1900, quoc hoi thanh lap mot uy ban hon hop duoi su lanh đao cua thuong nghi si James McMillan, co trach nhiem lam đep phan trung tam nghi le cua thanh pho Washington. Du an mang ten McMillan đuoc hoan thanh vao nam 1901. Du an đa tai phoi tri quang canh khu vuc đoi Capitol va Nation Mall, xay dung cac toa nha lien bang va đai tuong niem, san bang cac nha o chuot, cung nhu thiet lap mot he thong cong vien thanh pho moi. Cac kien truc su do uy ban tuyen mo đa giu mo hinh goc cua thanh pho va cong viec cua ho đuoc xem nhu su hoan thanh chinh cua ban đo an ma L'Enfant du đinh.

Sau khi Toa nha Chung cu Cairo 12 tang đuoc xay dung vao nam 1899, quoc hoi thong qua Đao luat ve chieu cao cua nha cao tang vao nam 1910 (Heights of Buildings Act of 1910) trong đo tuyen bo khong co toa nha nao đuoc phep xay cao hon Toa Quoc hoi Hoa Ky. Đao luat nay đuoc sua đoi lai vao nam 1910 nham han che chieu cao cua nha cao tang bang voi đo rong cua đuong pho gan ben canh cong them 20 ft (6,1 met). Ngay nay, đuong chan troi cua thanh pho van thap va trai dai, giu đung uoc nguyen cua Thomas Jefferson: muon bien Washington thanh mot "Paris cua nuoc My" voi cac toa nha "thap va tien loi" ben tren nhung đuong pho "sang sua va thoang khi". Ket qua la Tuong đai Washington van la toa kien truc cao nhat đac khu. Tuy nhien, viec han che chieu cao cac toa nha cua Washington, D.C. đa bi chi trich nhu mot ly do chinh khien thanh pho co it nha o gia phai chang, kem theo cac van đe ve giao thong vi đo thi phai mo rong ra xa. Đe tranh han che ve chieu cao cua đac khu, cac toa nha cao tang gan trung tam thanh pho thuong đuoc xay cat ben kia song Potomac tai Rosslyn, Virginia, khong thuoc Washington D.C..
Thanh pho Washington đuoc chia thanh bon khu đinh huong khong đong đeu: Tay Bac (NW); Đong Bac (NE); Đong Nam (SE); va Tay Nam (SW). Cac truc chia cat khu đinh huong toa ra tu Toa nha Quoc hoi Hoa Ky. Tat ca ten cac đuong pho đeu gom co ten viet tat khu đinh huong đe chi vi tri cua no trong thanh pho. Trong phan lon thanh pho, cac đuong pho đuoc an đinh theo đinh dang đuong ke o voi đuong pho nam theo truc đong-tay se mang ten bang mau tu (thi du nhu C Street SW co nghia la Đuong C, khu tay nam) va đuong pho nam theo truc bac-nam se mang ten bang so (thi du 4th Street NW co nghia la Đuong so 4, khu tay bac). Cac con đuong toa ra tu cac vong quanh luu thong tu ban đau đa đuoc đat ten cua cac tieu bang; tat ca 50 tieu bang cung nhu Puerto Rico va ca đac khu đeu đuoc dung lam ten đuong trong thanh pho. Mot so đuong pho cua Washington đang đuoc chu y đac biet nhu Đai lo Pennsylvania noi Nha Trang voi Toa nha Quoc hoi Hoa Ky, va Đuong K co nhieu van phong cua nhieu nhom van đong hanh lang. Washington tiep nhan 173 đai su quan ngoai quoc, 57 trong so đo nam tren mot đoan cua Đai lo Massachusetts, co ten khong chinh thuc la "Embassy Row" hay day pho đai su quan.


= Kien truc =

Thanh pho Washington co mot kien truc rat đa dang. Sau trong so muoi toa nha xep hang đau trong danh sach kien truc yeu thich nhat nam 2007 cua Vien Kien truc su My nam trong Đac khu Columbia, trong đo co: Toa Bach Oc; Thanh đuong Quoc gia Washington; Nha tuong niem Thomas Jefferson; Toa Quoc hoi Hoa Ky; Nha tuong niem Lincoln; va Đai tuong niem Cuu chien binh tai Viet Nam. Cac hinh thai kien truc tan co đien, george, gothic, va hien đai, tat ca đuoc phan anh trong sau cong trinh kien truc đo va trong nhieu cong trinh kien truc noi bat khac tai Washington. Nhung hinh thai kien truc ngoai le noi bat gom co cac toa nha đuoc xay theo kieu Đe Nhi đe che Phap nhu Toa Cuu van phong Hanh chanh (Old Executive Office Building) va Thu vien Quoc hoi Hoa Ky.
Ben ngoai trung tam Washington, cac kieu kien truc tham chi cang đa dang hon. Nhung toa nha lich su đuoc thiet ke chinh yeu theo kieu kien truc Nu hoang Anne, Chateauesque, Richardsonian Romanesque, phuc hung George, Beaux-Arts, va đa dang cac kieu Victoria. Loai nha pho lien can đac biet noi bat trong nhung khu phat trien sau noi chien va đien hinh theo nhung kieu thiet ke chu nghia lien bang va cuoi thoi Victoria. Vi Georgetown đuoc thanh lap truoc thanh pho Washington, khu dan cu nay co đac điem kien truc xua co nhat trong đac khu. Toa nha Old Stone cua Georgetown đuoc xay dung nam 1765 la toa nha con ton tai lau đoi nhat trong thanh pho. Tuy nhien phan lon nha cua hien tai trong khu dan cu đuoc xay vao thap nien 1870 va phan anh kieu thiet ke cuoi thoi Victoria. Đai hoc Georgetown đuoc xay dung vao nam 1789 kha khac biet so voi khu dan cu nay va mang đac điem tong hop giua hai nen kien truc Roman va kien truc Gothic Phuc hung. Toa nha Ronald Reagan la toa nha lon nhat trong đac khu voi tong dien tich khoang 3,1 trieu ft² (288.000 m²).


Nhan khau Nam 2018, Cuc Thong ke Dan so Hoa Ky uoc tinh dan so cua đac khu la 702.455 nguoi, tiep tuc chieu huong gia tang dan so trong thanh pho ke tu cuoc đieu tra dan so nam 2000, thoi điem dan so thanh pho đat 604.453 nguoi. Tuy nhien trong suot tuan lam viec, so nguoi ra vao thanh pho tu cac khu ngoai o lan can đa lam cho dan so cua đac khu tang cao, uoc tinh khoang 79,2% trong nam 2010, khien so nguoi tai thanh pho vao ban ngay len đen tren 1,1 trieu. Vung đo thi Washington bao gom cac quan xung quanh nam trong hai tieu bang Maryland va Virginia la vung đo thi lon thu sau tai Hoa Ky voi hon 6,1 trieu nguoi. Khi ket hop voi Baltimore cung cac khu ngoai o cua no, Vung đo thi Baltimore-Washington co dan so vuot hon 9,6 trieu nguoi, lon thu tu tai Hoa Ky.
Nam 2017, thanh phan dan so cua thanh pho gom co 47.1% nguoi My da đen, 45.1% nguoi My da trang, 4.3% nguoi My da vang, 0.6% nguoi My da đo (gom co nguoi ban tho My, nguoi ban tho Alaska, nguoi ban tho Hawaii, va nguoi My goc đao Thai Binh Duong), 11% nguoi noi tieng Tay Ban Nha (tat ca chung toc) va 2,7% hop chung (hai hoac ba chung toc). Cung co khoang uoc tinh 74.000 di dan ngoai quoc song tai Washington, D.C. trong nam 2007. Nguon goc di cu chinh la tu El Salvador, Viet Nam, va Ethiopia. Trong đo nhung di dan tu Salvador song tap trung tai khu dan cu Mount Pleasant.

Duy nhat trong cac thanh pho co ti le cao nguoi My goc Phi, Washington co ty le dan so nguoi da đen cao ngay tu khi thanh lap thanh pho. Đay la ket qua cua viec giai phong no le tai nua phia bac mien Nam Hoa Ky (goi la Upland South) sau Chien tranh Cach mang My. Dan so da đen tu do trong vung vot len tu con so uoc tinh 1% truoc chien tranh đen 10% vao nam 1810. Trong đac khu, cu dan da đen chiem khoang 30% dan so giua nam 1800 va 1940. Dan so nguoi da đen cua Washington con đat toi 70% dan so thanh pho vao nam 1970. Tuy nhien ke tu đo dan so nguoi My goc Phi cua Washington, D.C. dan ha xuong vi co nhieu nguoi roi thanh pho đe đen cac khu ngoai o lan can. Mot so cu dan cao tuoi hon đa tro ve mien Nam vi co su lien he gia đinh va chi phi nha cua thap hon. Cung khoang thoi gian đo, dan so nguoi da trang cua thanh pho dan tang len, mot phan vi su anh huong cua viec doi cu cua nguoi da mau tai nhung khu dan cu truyen thong cua nguoi da đen tai Washington. Đay la bang chung cua su sut giam 7,3% dan so nguoi da đen, va su gia tang 17,8% dan so nguoi da trang ke tu nam 2000. Tuy nhien, mot so nguoi My goc Phi, đac biet la nhung sinh vien đai hoc vua tot nghiep va nhung nguoi trong gioi chuyen gia tre, đang di chuyen đen thanh pho tu cac tieu bang mien bac va trung tay. Chieu huong nay đuoc menh danh la "New Great Migration" (co nghia la cuoc đai di cu moi). Washington, D.C. la mot điem đen hang đau cho nhung nguoi da đen nhu the vi co nhieu co hoi viec lam ngay gia tang.
Đieu tra dan so nam 2000 cho thay con so uoc tinh 33.000 nguoi lon trong Đac khu Columbia nhan minh la đong tinh hoac song tinh, chiem khoang 8,1% dan so truong thanh cua thanh pho.. Mot thong ke cho biet co 4.822 cap cung gioi o Đac khu Columbia vao nam 2010 . Mot đao luat cho phep ket hon cung gioi đa đuoc thong qua vao nam 2009 .
Nam 2017, thu nhap trung binh ho gia đinh trung binh o Washington DC la 77.649 USD; cung trong nam 2017, cu dan WWashington DC co thu nhap ca nhan tren đau nguoi la 50.832 USD (cao nhat trong so 50 tieu bang) . Tuy nhien, 19% cu dan Washington song duoi muc ngheo trong nam 2005, cao hon bat ky tieu bang nao ngoai tru Mississippi. Nam 2019, ty le ngheo đat muc 14,7% dan so .
Ve ton giao, theo thong ke nam 2010 thi 17% dan so theo Đao Baptist, 13% theo Cong giao La Ma, 6% theo Tin lanh Phuc am, 3% theo Do Thai giao, 2% theo Chinh thong giao, 1% theo Hoi giao, 1% theo Phat giao, 1% theo An Đo giao .
Mot bao cao nam 2007 cho thay khoang mot phan ba cu dan cua thanh pho Washington bi mu chu chuc nang, so voi ti le quoc gia la khoang mot phan nam. Đieu nay mot phan la do cac di dan khong ranh tieng Anh. Mot cuoc nghien cuu nam 2005 cho thay rang 85,16% cu dan Washington, D.C. tren nam tuoi chi noi tieng Anh o nha va 8,78% noi tieng Tay Ban Nha. Tieng Phap la ngon ngu noi xep thu ba voi 1,35%. Nguoc lai ti le mu chu cao, gan 46% cu dan Đac khu Columbia co it nhat mot bang cap đai hoc bon nam.


= Toi pham =

Trong khoang thoi gian cua lan song toi pham bao luc đau thap nien 1990, Washington, D.C. đuoc biet đen nhu la thu đo cua cac vu giet nguoi o Hoa Ky va thuong đuoc xep ngang tam voi New Orleans ve so luong cac vu sat nhan. Con so cac vu giet nguoi len đinh điem vao nam 1991 voi 482 vu, nhung muc đo bao luc giam đang ke trong suot thap nien 1990. Nam 2006, con so cac vu giet nguoi hang nam tai thanh pho giam xuong con 169 vu. Tong cong, toi pham bao luc giam gan 47% ke tu 1995 đen 2007. Toi pham xam pham bat đong san gom co trom cap, cuop boc giam chung 48% trong cung giai đoan nay.
Cung giong nhu đa so cac thanh pho lon khac, cac vu pham toi xay ra nhieu nhat tai cac khu vuc co lien quan đen bang đang va buon ban ma tuy. Cac khu dan cu giau co hon cua Tay Bac Washington co muc đo toi pham thap nhung pham vi anh huong cua toi pham cang gia tang khi đi xa ve phia đong. Tung bi toi pham hoanh hanh, hien nay cac khu dan cu cua Đac khu Columbia nhu Columbia Heights va Logan Circle đang dan tro nen cac khu vuc an toan va nhon nhip vi anh huong cua viec tai phan bo dan cu. Ket qua la toi pham trong đac khu đang co chieu huong đi xa ve phia đong va ve phia ben kia ranh gioi vao trong Quan Prince George cua Maryland.
Ngay 26 thang 6 nam 2008, Toi cao Phap vien Hoa Ky ra phan quyet vu Đac khu Columbia đoi đau voi Heller rang luat cam sung ngan nam 1976 cua thanh pho đa vi pham tu chinh an 2 quyen so huu sung. Tuy nhien, phan quyet nay khong cam tat ca cac hinh thuc kiem soat sung; nhung luat bat buoc đang ky sung van co hieu luc cung nhu luat cam vu khi loai tan cong cua thanh pho.
Vao nam 2012, so vu giet nguoi o Washington đa giam xuong con 88, muc thap nhat ke tu nam 1961 .
Trong nam 2016, canh sat thanh pho ghi nhan 135 vu giet nguoi, tang 53% so voi nam 2012 nhung giam 17% so voi nam 2015 .


Kinh te Washington co mot nen kinh te phat trien đa dang voi khuynh huong thien ve dich vu thuong mai va nghiep vu. Tong san pham noi đia cua đac khu nam 2018 la 141 ty đo la . Nam 2008, chinh phu lien bang la nguon cung cap khoang 27% viec lam tai Washington, D.C. Nguoi ta cho rang Washington khong bi anh huong cua cuoc suy thoai kinh te quoc gia vi chinh phu lien bang van tiep tuc cac hoat đong tham chi trong suot nhung thoi khung hoang. Tuy nhien vao thang 1 nam 2017, nhung nhan cong lien bang tai vung Washington chi chiem 25% tong so luc luong lao đong cua chinh phu lien bang . Nhieu to chuc nhu cac hang luat, nhung co so lam viec theo hop đong đoc lap (tinh ca quoc phong va dan su), cac to chuc bat vu loi, cac nhom van đong hanh lang, lien đoan lao đong, cac nhom trao đoi cong nghiep, va cac hoi đoan nghiep vu co tong hanh dinh cua ho ben trong hoac gan Đac khu Columbia đe gan ben chinh phu lien bang. Cho đen nam 2011, Vung đo thi Washington co mot ti le that nghiep 6,2%, la mot ti le thap thu hai trong so 49 vung đo thi lon nhat tai Hoa Ky. Ti le nay cung thap hon ti le that nghiep trung binh cua quoc gia trong cung ky thoi điem la 6,5%. Rieng Đac khu Columbia co ti le that nghiep 9,8% trong cung khoang thoi gian.Washington cung co nhung nganh cong nghiep phat trien khong lien quan truc tiep đen chinh phu, đac biet trong linh vuc giao duc, tai chinh, chinh sach cong cong, va nghien cuu khoa hoc. Đai hoc George Washington, Đai hoc Georgetown, Trung tam Benh vien Washington, Đai hoc Howard, va ngan hang cho vay Fannie Mae la nhung noi thue muon nhan cong trong thanh pho, khong co lien he đen chinh phu. Co nam cong ty nam trong nhom Fortune 1000 đong tai Washington, va hai trong so nay thuoc Fortune 500.
Washington D.C. đa tro thanh mot trong nhung noi hang đau ve linh vuc đau tu bat đong san tren the gioi, xep sau Luan Đon, New York, va Paris. Nam 2006, to Expansion Magazine xep Đac khu Columbia trong so 10 khu vuc hang đau o Hoa Ky hap dan mo rong thuong nghiep. Washington co trung tam thanh pho lon thu ba tai Hoa Ky tinh theo suc chua van phong thuong mai, đung ngay sau New York va Chicago. Mac du khung hoang kinh te quoc gia va gia nha ha giam nhung Washington đuoc xep thu hai tren danh sach nhung thi truong nha o tot nhat tai Hoa Ky cua Forbes.
Du lich cung la mot nganh kinh te mui nhon cua Washington. Khoang 18,9 trieu du khach đa đong gop uoc tinh 4,8 ty USD cho nen kinh te cua thanh pho vao nam 2012 . Đac khu cung la noi toa lac cua 200 đai su quan nuoc ngoai va cung la noi đat tru so cua cac to chuc quoc te nhu Ngan hang The gioi, Quy Tien te Quoc te (IMF).
Nhung no luc di doi dan cu đang đuoc tien hanh tai Washington D.C., đang noi la tai cac khu dan cu Logan Circle, Shaw, Columbia Heights, hanh lang Đuong U, va Đuong 14. Qua trinh nay đa dien ra tai mot so khu dan cu nho vao viec xay dung tuyen đuong xanh (green line) thuoc he thong xe đien ngam "Metrorail" cua Washington, noi lien cac khu dan cu nay voi cac khu vuc cua trung tam thanh pho vao cuoi thap nien 1990. Thang 3 nam 2008, mot trung tam ban hang moi đuoc mo cua tai Columbia Heights, tro thanh trung tam ban le lon đau tien tai đac khu trong vong 40 nam. Nhu tai nhieu thanh pho, su di doi dan cu đang lam song lai nen kinh te cua Washington, nhung nhung loi ich cua no khong đuoc phan bo đeu trong thanh pho va khong truc tiep giup ich cho nguoi ngheo..Tu nam 2009 đen nam 2016, GDP binh quan đau nguoi o Washington đa lien tuc đuoc xep hang cao nhat trong so cac tieu bang cua Hoa Ky. Nam 2016, o muc 160.472 USD, GDP binh quan đau nguoi cua đac khu cao gan gap ba lan so voi tieu bang đung thu hai la Massachusetts .


Van hoa = Nhung đia điem lich su va vien bao tang =

Trong trung tam thanh pho, khu cong vien National Mall, co nghia Khu dao choi Quoc gia, mo rong voi Tuong đai Washington giua. Cung nam trong khu vuc nay con co Nha tuong niem Lincoln, Đai tuong niem Quoc gia Chien tranh the gioi thu hai nam o cuoi phia đong Ho phan chieu Tuong niem Lincoln, Đai tuong niem Cuu chien binh Chien tranh Trieu Tien, Đai tuong niem Cuu chien binh Chien tranh Viet Nam, va Đai tuong niem Albert Einstein. Co quan Quan ly Van kho Quoc gia (National Archives and Records Administration) cat giu hang ngan tai lieu quan trong đoi voi lich su My trong đo co ban Tuyen ngon đoc lap Hoa Ky, Hien phap Hoa Ky va Đao luat nhan quyen Hoa Ky. Thu vien Quoc hoi Hoa Ky la to hop thu vien lon nhat the gioi voi bo suu tap hon 147 trieu cuon sach, ban thao cung voi vo so tai lieu khac.
Nam ngay phia nam khu dao choi National Mall la Tidal Basin, mot vinh nuoc nho, mot phan do nhan tao, co trong nhung hang cay hoa anh đao do Nhat Ban tang cho thanh pho. Khu tuong niem Franklin Delano Roosevelt, Khu tuong niem Martin Luther King, Nha tuong niem Jefferson, va Đai tuong niem Chien tranh Đac khu Columbia nam gan Tidal Basin.
Vien Smithsonian la mot co so giao duc đuoc Quoc hoi Hoa Ky ban hanh hien chuong vao nam 1846 đe trong coi, bao quan phan lon cac phong trien lam nghe thuat va vien bao tang chinh thuc cua quoc gia tai Washington D.C. Chinh phu Hoa Ky tai tro mot phan cho vien, vi the cac hien vat trung bay cua vien đuoc mo cua cho cong chung xem mien phi. Bao tang co nhieu nguoi tham vieng nhat trong so cac bao tang cua Vien Smithsonian trong nam 2007 la Bao tang Quoc gia Lich su Tu nhien nam tren Khu dao choi Quoc gia National Mall. Cac vien bao tang va trien lam khac cua Smithsonian nam tren khu dao choi National Mall la: Bao tang Quoc gia Khong gian va Hang khong; Bao tang Quoc gia Nghe thuat Phi chau; Bao tang Quoc gia Lich su My; Bao tang Quoc gia Nguoi ban tho My; Phong trien lam Arthur M. Sackler va Phong trien lam Nghe thuat Freer. Ca hai phong trien lam nay tap trung ve van hoa va nghe thuat chau A; Bao tang Hirshhorn va Vuon Đieu khac; Toa nha Cong nghiep va Nghe thuat; Trung tam S. Dillon Ripley; va Toa nha Vien Smithsonian, cung con đuoc biet ten la "The Castle", phuc vu voi vai tro nhu tong hanh dinh cua vien.
Bao tang Nghe thuat My Smithsonian (truoc đay ten la Bao tang Quoc gia Nghe thuat My) va Phong trien lam Hoi hoa Quoc gia nam trong cung toa nha, đo la Trung tam Donald W. Reynolds, gan pho Tau cua Washington. Trung tam Reynolds cung con đuoc biet đen la "Old Patent Office Building". Phong trien lam Renwick chinh thuc la mot phan cua Bao tang Nghe thuat My Smithsonian nhung nam trong mot toa nha khac gan Toa Bach Oc. Cac vien bao tang va phong trien lam cua Vien Smithsonian con co: Bao tang Anacostia nam o đong nam Washington, Bao tang Buu đien Quoc gia gan Tram Union, va Cong vien Vuon thu Quoc gia Smithsonian trong Cong vien Woodley.

Phong trien lam Nghe thuat Quoc gia nam tren Khu vui choi Quoc gia gan Toa Quoc hoi Hoa Ky nhung khong phai la mot phan cua Vien Smithsonian. Thay vao đo no do chinh phu Hoa Ky lam chu hoan toan; do đo phong trien lam nay cung cho vao cua tu do. Canh tay cua phong trien lam co chua bo suu tap quoc ve nghe thuat chau Au va My xuyen suot the ky XIX. Canh đong cua phong, do kien truc su I. M. Pei thiet ke, co cac tac pham nghe thuat hien đai. Bao tang Nghe thuat My Smithsonian va Phong trien lam Hoi hoa Quoc gia thuong bi lam lan voi Phong trien lam nghe thuat Quoc gia trong khi chung thuc su hoan toan la nhung co so rieng biet. Bao tang Xay dung Quoc gia nam gan Quang truong Cong Ly (Judiciary Square) đuoc Quoc hoi Hoa Ky bao tro, co trien lam cac hien vat tam thoi va cac hien vat đuoc luan chuyen.
Co nhieu bao tang nghe thuat tu nhan trong Đac khu Columbia trinh bay cac hien vat va bo suu tap lon, mo cua cho cong chung nhu: Bao tang Quoc gia Phu nu trong Nghe thuat, Phong trien lam Nghe thuat Corcoran la bao tang tu nhan lon nhat tai Washington va Bao tang Suu tap Phillips (The Phillips Collection) o Dupont Circle la bao tang nghe thuat hien đai đau tien tai Hoa Ky. Nhung bao tang tu nhan khac tai Washington con co Newseum, Bao tang Điep vu Quoc te, bao tang Hoi Đia ly Quoc gia Hoa Ky, va Bao tang Khoa hoc Marian Koshland. Bao tang Tuong niem Holocaust Hoa Ky (United States Holocaust Memorial Museum) nam gan Khu dao choi Quoc gia luu giu cac hien vat, tai lieu va cac di vat co lien quan đen Holocaust.


= Am nhac va nghe thuat trinh dien =

Washington, D.C. la mot trung tam nghe thuat quoc gia. Trung tam Nghe thuat Trinh dien John F. Kennedy la noi bieu dien cua Dan nhac Giao huong Quoc gia, Nhac kich Quoc gia Washington va Đoan mua Ba le Washington. Giai thuong vinh du Trung tam Kennedy (Kennedy Center Honors) đuoc trao tang moi nam cho nhung nguoi hoat đong trong linh vuc nghe thuat trinh dien ma đa gop phan to lon đen đoi song nghe thuat cua Hoa Ky. Tong thong va Đe Nhat Phu nhan thuong khi tham du buoi le vinh danh nay vi Đe Nhat Phu nhan la chu tich danh du cua Ban uy thac Trung tam Kennedy. Washington cung co mot truyen thong kich nghe đoc lap đia phuong. Cac đoan kich nhu Arena Stage, Đoan kich Shakespeare va "Studio Theatre" trinh dien cac tac pham co đien va kich moi My.
Hanh lang Đuong U trong vung tay-bac Đac khu Columbia thuong đuoc biet đen nhu "Washington's Black Broadway" (co nghia la san khau Broadway da đen cua Washington) la noi tap trung cac khu trinh dien nghe thuat nhu Bohemian Caverns va Nha hat Lincoln voi cac tai nang am nhac nhu Duke Ellington (s. truong tai Washington D.C.), John Coltrane, va Miles Davis. Nhung noi trinh dien nhac jazz khac co bieu dien nhac blues hien đai nhu Madam's Organ Blues Bar tai Adams Morgan va Blues Alley tai Georgetown. Đac khu Columbia co the loai nhac ban xu cua minh co ten la go-go. Nguoi bieu dien thanh cong nhat la truong nhom ban nhac D.C. la Chuck Brown. Ong đa mang nhac go-go đen sat bo cong nhan quoc gia voi album nam 1979 cua ong mang ten Bustin' Loose.
Washington cung la mot trung tam quan trong cho van hoa va am nhac indie tai Hoa Ky. Hang thu am đia hat Dischord Records, do Ian MacKaye thanh lap, la mot trong nhung hang thu am đia hat đoc lap quan trong nhat đoi voi the loai nhac punk thap nien 1980 va dan dan la the loai nhac indie rock trong thap nien 1990. Lich su thu am the loai nhac indie cua Washington co the ke toi cac hang TeenBeat Records, Dischord Records, Simple Machines, va ESL Music trong so nhieu hang thu am khac. Cac tu điem am nhac indie va rock hien đai nhu The Black Cat va 9:30 Club gan Đuong U mang nhung hoat đong than thiet đen voi cong chung.


Truyen thong Washington, D.C. la mot trung tam noi bat đoi voi truyen thong quoc gia va quoc te. Nhat bao The Washington Post, thanh lap nam 1877, la nhat bao đia phuong co nhieu đoc gia nhat va lau đoi nhat tai Washington. Co le to bao nay đuoc biet toi nhieu nhat nho đang tai cac đe tai noi ve chinh tri quoc te va quoc gia cung nhu tung phoi bay vu be boi chinh tri Watergate. The Post, ten thuong goi cua The Washington Post, tiep tuc chi phat hanh ba phien ban chinh, moi phien ban cho mot khu vuc la Đac khu Columbia, Maryland va Virginia. Mac du khong co phien ban mo rong ra ngoai, to bao nay đung hang sau ve so luong phat hanh cua tat cac nhat bao tai Hoa Ky tinh đen nam 2011. USA Today, nhat bao lon nhat quoc gia tinh theo so luong phat hanh co tong hanh dinh đat gan McLean, Virginia.
Tu nam 2003 đen nam 2019, Cong ty Washington Post phat hanh nhat bao mien phi danh cho nguoi di chuyen ra vao thanh pho hang ngay mang ten la Express. To bao nay tom tat cac su kien, the thao va giai tri cung nhu to bao tieng Tay Ban Nha El Tiempo Latino. Mot nhat bao đia phuong khac la to The Washington Times, va to tuan bao Washington City Paper cung co so đoc gia đang ke trong vung Washington. Mot so to bao chuyen đe va cong đong tap trung vao cac van đe van hoa va khu dan cu gom co: tuan bao Washington Blade va Metro Weekly tap trung ve cac van đe đong tinh, di tinh; to Washington Informer va The Washington Afro American điem qua cac đe tai đang quan tam cua cong đong nguoi da đen; va cac to bao khu dan cu đuoc phat hanh boi The Current Newspapers. Cac to bao The Hill va Roll Call đac biet tap trung vao cac van đe co lien quan đen quoc hoi va chinh phu lien bang.
Vung đo thi Washington la thi truong truyen thong truyen hinh lon thu 9 tai Hoa Ky voi con so 2.308.290 ho, chiem 2,05% dan so Hoa Ky. Mot so cong ty truyen thong va kenh truyen hinh cap co tong hanh dinh trong khu vuc, co the ke đen C-SPAN; Black Entertainment Television; National Geographic Channel; He thong Smithsonian; XM Satellite Radio; National Public Radio; Travel Channel (tai Chevy Chase, Maryland); Discovery Channel (tai Silver Spring, Maryland); va PBS (tai Arlington, Virginia). Tong hanh dinh cua Tieng noi Hoa Ky đuoc đat gan Toa Quoc hoi Hoa Ky o tay nam Washington. Vung Đac khu Columbia cung la noi đong ban doanh cua Radio One, tap đoan phat thanh va truyen hinh nguoi My goc Phi lon nhat Hoa Ky do đai gia truyen thong Cathy Hughes thanh lap.


The thao Washington, D.C. la san nha cua nam đoi nam the thao nha nghe. Đoi Washington Wizards thuoc Hoi Bong ro Quoc gia va đoi Washington Capitals thuoc Lien đoan Khuc con cau Quoc gia đeu choi tai Trung tam Verizon trong khu pho Tau. Trung tam co ten Nationals Park, đuoc mo cua o đong nam Đac khu Columbia nam 2008, la san nha cua đoi Washington Nationals thuoc lien đoan bong chay ten Major League Baseball. Đoi D.C. United thuoc lien đoan bong đa co ten Major League Soccer choi o San van đong Tuong niem Robert F. Kennedy. Đoi Washington Redskins thuoc Lien đoan Bong bau duc Quoc gia (NFL) choi gan FedExField o Landover, Maryland.
Vung Washington cung la san nha cua mot so đoi the thao nha nghe cua nu. Đoi Washington Mystics thuoc Hoi Nu Bong ro Quoc gia choi o Trung tam Verizon. Đoi Washington Freedom tai xuat vao mua xuan nam 2009 thuoc lien đoan nu bong đa nha nghe.
Washington la mot trong chi 13 thanh pho tai Hoa Ky co cac đoi nha nghe cua bon mon the thao chinh cua nam: bong bau duc, bong ro, bong chay va khuc con cau tren bang. Khi bong đa đuoc đua vao, Washington la mot trong tam thanh pho co tat ca nam mon the thao nha nghe cua nam. Cac đoi the thao nha nghe cua Đac khu Columbia đa gianh đuoc mot con so tong cong la 11 giai quan quan: Đoi bong đa D.C. United đoat đuoc bon giai (nhieu nhat trong lich su giai bong đa "Major League Soccer" tai Hoa Ky); Đoi Washington Redskins thang ba; Đoi Washington Bayhawks thang hai; va đoi Washington Wizards va đoi Washington Glory moi đoi thang mot lan duy nhat giai quan quan. Trung tam Quan vot William H.G. FitzGerald o Cong vien Rock Creek la noi to chuc giai Legg Mason Tennis Classic. Giai chay Marathon cua Thuy quan luc chien Hoa Ky va giai Marathon Quoc gia đuoc to chuc hang nam tai Washington. Khu vuc Đac khu Columbia la noi co mot he thong truyen hinh the thao vung ten la Comcast SportsNet co ban doanh tai Bethesda, Maryland.


Chinh quyen Đieu I, Đoan 8 cua Hien phap Hoa Ky đa danh cho Quoc hoi quyen luc toi cao tren Washington, D.C. Đac khu Columbia đa tung khong co chinh quyen dan cu thanh pho cho đen khi Đao luat Noi tri Đac khu Columbia đuoc quoc hoi phe chuan vao nam 1973. Đao luat nay trao mot so quyen luc cua quoc hoi tren Đac khu Columbia cho mot chinh quyen đia phuong đuoc mot thi truong dan cu, hien tai la Adrian Fenty, va Hoi đong Đac khu Columbia gom 13 thanh vien đieu hanh. Tuy nhien, quoc hoi van giu quyen xem xet va bai bo cac luat le ma hoi đong thanh pho lap ra va cung nhu co quyen can thiep vao cac van đe đia phuong. Moi trong so tam phan khu cua thanh pho bau len mot thanh vien hoi đong duy nhat. Nam thanh vien hoi đong khac ke ca chu tich hoi đong đuoc ca thanh pho bau len. Co 37 uy ban tham van khu dan cu (Advisory Neighborhood Commission) đuoc cac khu dan cu bau len. Uy ban tham van khu dan cu theo truyen thong co rat nhieu anh huong va chinh quyen thanh pho theo thuong le nhan nhung loi khuyen nghi cua ho mot cach nghiem tuc.

Thi truong va hoi đong trong coi ngan sach đia phuong nhung phai đuoc quoc hoi chap thuan. Cac thu thue đia phuong, thue ban hang va thue bat đong san cung ung khoang 67% tien thu nhap đe chi cho cac dich vu va cac ban nganh chinh quyen thanh pho. Giong nhu 50 tieu bang, Đac khu Columbia nhan đuoc su tro giup lien bang cho cac chuong trinh tro cap nhu cham soc suc khoe. Quoc hoi cung chi tien thich ung cho chinh quyen thanh pho đe giup bu lai mot so khoan chi phi danh cho an ninh cua thanh pho; so tien nay tong cong len đen 38 trieu đo la nam 2007, khoang 0,5% ngan sach cua thanh pho. Chinh phu lien bang đieu hanh he thong toa an cua đac khu. Tat ca co quan duy tri phap luat lien bang, ro rang nhat la Canh sat Cong vien Hoa Ky, co tham quyen tai thanh pho va cung giup giu an ninh cho thanh pho. Tat ca cac toi đai hinh đia phuong đeu do bien ly Hoa Ky đac trach Đac khu Columbia xet xu. Cac bien ly Hoa Ky do tong thong bo nhiem va đuoc Bo Tu phap Hoa Ky tai tro. Tong cong, chinh phu lien bang cung cap 28% tong so tien thu nhap cua đac khu. Tinh theo trung binh, quy lien bang cung cap khoang 30% tien thu nhap cua moi tieu bang trong nam 2007.
Chinh quyen thanh pho, đac biet la duoi thoi cua thi truong Marion Barry, đa bi chi trich vi quan ly sai lam va hoang phi. Barry đuoc bau lam thi truong nam 1978, phuc vu ba nhiem ky bon nam lien tiep. Tuy nhien, sau khi o tu 6 thang vi pham toi co lien quan đen ma tuy vao nam 1990, Barry khong ra tai tranh cu. Nam 1991, Sharon Pratt Kelly tro thanh phu nu da đen đau tien lanh đao mot thanh pho lon cua Hoa Ky. Barry đuoc bau lai vao nam 1994, va đen nam sau đo thi thanh pho gan nhu khanh kiet. Thi truong Anthony A. Williams thang cu nam 1998. Chinh quyen cua ong chung kien mot thoi ky thinh vuong lon hon, thay đoi bo mat đo thi, va du thua ngan sach. Ke tu khi đuoc bau lam thi truong nam 2006, Adrian Fenty uu tien đat trong tam vao viec cai cach giao duc. Ngay sau khi nham chuc, ong đuoc hoi đong thanh pho tan đong cho phep truc tiep đieu hanh va dep bo he thong truong cong khong huu hieu cua thanh pho.
Washington, D.C. ton trong tat ca cac ngay le lien bang. Đac khu cung to chuc mung ngay giai phong no le 16 thang 4, la ngay ky niem ky Đao luat giai phong va boi thuong no le cua tong thong Abraham Lincoln nam 1862.
Washington, DC co truyen thong ung ho Đang Dan chu. Cac ung cu vien Đang Dan chu đa luon gianh đuoc đa so phieu bau tai đay ke tu nam 1964. Ke tu nam 1972, cac ung cu vien tong thong thuoc đang Cong hoa chua bao gio nhan đuoc qua 20% so phieu bau cua cu dan tai đay.
Hon nhan cung gioi đa đuoc hop phap hoa ke tu nam 2010, va tri lieu chuyen đoi đa bi cam ke tu nam 2015. Mot đao luat hop phap hoa tro tu đa đuoc ky thong qua boi thi truong Muriel Bowser vao nam 2016 va se co hieu luc vao nam 2017, bien Washington DC tro thanh khu vuc tai phan thu bay tai Hoa Ky hop phap hoa viec tro tu, cung voi Washington, Oregon, California, Colorado, Hawaii, Montana va Vermont.


= Thue va đai bieu lien bang =

Cong dan cua Đac khu Columbia khong co đai dien bieu quyet tai Quoc hoi Hoa Ky. Ho chi co mot đai bieu khong quyen bieu quyet (non-voting delegate) tai Ha vien Hoa Ky. Đai bieu duy nhat nay co the ngoi hop voi cac uy ban trong quoc hoi, tham gia tranh luan, va gioi thieu mot du luat nhung khong the tham gia bieu quyet tai ha vien. Đac khu Columbia khong co đai dien tai Thuong vien Hoa Ky. Khong nhu cac vung quoc hai cua Hoa Ky nhu Puerto Rico hay Guam cung co cac đai bieu khong quyen bieu quyet, cong dan cua Đac khu Columbia phai chiu cac thu thue lien bang Hoa Ky trong khi cong dan cac vung quoc hai thi khong. Trong nam tai chanh 2007, cac doanh nghiep va cu dan Đac khu Columbia đa tra 20,4 ti thue lien bang; nhieu tien thue thu đuoc hon tu 19 tieu bang gop lai va đung cao nhat ti le thu thue lien bang tinh theo đau nguoi.
Mot cuoc tham do nam 2005 cho thay 78% nguoi My khong biet la cac cu dan cua Đac khu Columbia co it quyen đai dien tai Quoc hoi Hoa Ky hon cu dan cua 50 tieu bang. Nhung no luc keu goi su chu y cua moi nguoi ve van đe nay gom co nhung chien dich van đong cua cac to chuc tu nhom lai cung nhu viec đua ra mot khau hieu khong chinh thuc cua thanh pho la "Đong thue nhung khong co đai dien" (Taxation Without Representation) đuoc in tren cac bang so đang ky xe. Co bang chung cho thay su ung ho tren pham vi quoc gia ve quyen bieu quyet cua Đac khu Columbia; nhieu cuoc tham do khac nhau cho thay 61 đen 82% nguoi My tin rang Đac khu Columbia nen co đai dien co quyen bieu quyet tai quoc hoi. Mac du co su ung ho cua cong chung, nhieu no luc nham tranh thu quyen co đai dien bieu quyet van khong thanh cong. Cac no luc noi tren gom co Phong trao đoi quyen tro thanh tieu bang cua Đac khu Columbia va đe nghi mot Tu chinh an ve quyen bieu quyet cua Đac khu Columbia. Mot so y kien khac đe xuat sap nhap Đac khu Columbia vao tieu bang Maryland.
Nhung nguoi phan đoi quyen bieu quyet cua Đac khu Columbia cho rang nhung nhan vat lap quoc cua Hoa Ky chua bao gio co y cho cu dan cua đac khu mot phieu bau tai Quoc hoi Hoa Ky vi Hien phap Hoa Ky co noi ro la đai dien phai la tu cac tieu bang. Nhung nguoi chong đoi bien Đac khu Columbia thanh mot tieu bang cho rang mot hanh đong nhu the se pha vo khai niem ve mot thu đo quoc gia rieng biet va rang viec đac khu thanh mot tieu bang se khong cong bang khi no co đuoc đai dien trong Thuong vien Hoa Ky trong luc chi la mot thanh pho đon đoc.


Y te Voi 16 trung tam y te va benh vien, Washington, D.C. la mot trung tam cham soc benh nhan va nghien cuu y te quoc gia. Vien Y te Quoc gia nam trong Bethesda, Maryland lan can. Trung tam Benh vien Washington (WHC), khu benh vien lon nhat trong đac khu, vua la benh vien bat vu loi lon nhat va benh vien tu lon nhat trong vung Washington. Gan ngay Trung tam Benh vien Washington la Trung tam Nhi khoa Quoc gia. Đay la mot trong nhung benh vien nhi khoa xep hang cao nhat tai Hoa Ky theo tap chi U.S. News and World Report. Nhieu truong đai hoc noi tieng cua thanh pho trong đo co George Washington, Georgetown, va Howard co truong y khoa va benh vien danh cho giang day. Trung tam Quan y Walter Reed nam o tay bac Washington va cung ung dich vu y te cho cac quan nhan ve huu, quan nhan tai ngu va nhung than nhan phu thuoc cua ho.


Giao thong Washington, D.C. thuong đuoc noi đen voi nhung un tac va luu thong toi te Nhat Hoa Ky. Nam 2010, nhung nguoi ra vao thanh pho lam viec (commuter) phai ton mat trung binh 70 gio mot nam ngoi cho đoi tren đuong. Đieu nay khien thanh pho bi xep hang luu thong toi te nhat nuoc My cung voi Chicago.. Tuy nhien, 37,7% nguoi ra vao thanh pho lam viec o Washington dung phuong tien cong cong đe đi lam, đung hang hai ti le cao nhat o Hoa Ky.
Co quan quan ly lien van vung đo thi Washington (Washington Metropolitan Area Transit Authority, WMATA) đieu hanh he thong trung chuyen nhanh cua thanh pho trong đo co Metrorail (thuong đuoc goi nhat la the Metro) cung nhu Metrobus. He thong xe buyt va xe đien ngam phuc vu ca Đac khu Columbia va cac khu ngoai o lan can nam ben Maryland va Virginia. Metrorail khai truong vao ngay 27 thang 3 nam 1976 va hien thoi co 86 tram va 106,3 dam (171,1 km) đuong ray. Voi trung binh 950.000 chuyen moi tuan lam viec nam 2008, Metrorail la he thong trung chuyen nhanh ban ron thu hai tai Hoa Ky, chi đung sau he thong xe đien ngam New York City Subway cua Thanh pho New York.
Co quan quan ly lien van Vung đo thi Washington hien ky vong se co trung binh mot trieu nguoi dung he thong Metrorail moi ngay vao nam 2030. Nhu cau gia tang cong suat phuc vu đa giup tai tuc cac ke hoach đe tang them 220 toa xe đien vao he thong va đieu chinh lai cac chuyen xe đien đe đoi pho voi van đe qua tai tai cac tram ban ron nhat. Su phat trien dan so trong vung đa lam song lai nhung loi đe nghi truoc đay xay them hai tuyen đuong Metro phuc vu vung phu can, cung nhu mot he thong xe đien noi thanh moi noi cac khu dan cu cua thanh pho. Tuyen xe đien noi thanh đau tien đuoc trong đoi mo vao cuoi nam 2009. Cac tham quyen khu vuc lan can trong vung Washington co nhung he thong xe buyt nhu he thong Ride On cua Quan Montgomery, Maryland bu khuyet nhung dich vu do Co quan quan ly lien van vung đo thi Washington phuc vu. Metrorail, Metrobus va tat ca cac he thong xe buyt cong cong đia phuong nhan the thong minh ten SmarTrip, la the thong hanh trung chuyen co the đuoc nap them tien phi vao.

Tram Union la tram xe lua ban ron thu hai tai Hoa Ky sau Tram Pennsylvania tai New York. No phuc vu nhu tram mien nam cuoi cung cua tuyen đuong hanh lang đong bac va tuyen đuong toc hanh Acela cua he thong xe lua Amtrak. Cac xe đien danh cho nguoi di chuyen hang ngay vao thanh pho nhu MARC Train cua Maryland va Virginia Railway Express cua Virginia, va tuyen đo cua Metroline cung co phuc vu đen Tram Union. Dich vu xe buyt noi thanh do xe buyt Greyhound, xe buyt Peter Pan, BoltBus, Megabus va nhieu tuyen xe buyt cua nguoi Hoa phuc vu.
Đuoc tien hanh ke tu nam 2010, Washington DC so huu mot trong nhung he thong xe đap chia se cong cong lon nhat trong ca nuoc voi hon 4.351 xe đap va hon 395 tram cung cap xe đap, tat ca đeu đuoc đieu hanh boi PBSC Urban Solutions .
Ba san bay chinh, mot tai Maryland va hai tai Virginia, phuc vu Washington, D.C. San bay Quoc gia Ronald Reagan Washington, nam trong Quan Arlington, Virginia o phia ben kia song Potomac tu trung tam D.C., la san bay duy nhat cua vung Washington co tram xe đien Metrorail. Do nam sat thanh pho nen San bay Quoc gia Reagan co them nhieu quan tam luu y ve mat an ninh bat buoc vi đay la vung nhan dang phong khong D.C., cung nhu gioi han them ve tieng on. San bay Reagan khong co Cuc Quan thue va Bien phong Hoa Ky va vi the chi co the phuc vu cac chuyen bay quoc te đen cac san bay ngoai quoc cho phep Cuc Quan thue va Bien phong cua Hoa Ky kiem tra truoc trong đo co cac điem tai Canada va vung Caribbe.
Cac chuyen bay quoc te chinh đen va đi tu San bay Quoc te Washington Dulles, nam cach thanh pho khoang 26,3 dam (42,3 km) ve phia tay trong quan Fairfax va Loudoun cua Virginia. San bay Dulles la san bay trung chuyen chinh o duyen hai mien đong cua hang hang khong United Airlines. San bay Thurgood Marshall Quoc te Baltimore-Washington, nam cach thanh pho 31,7 dam (51.0 km) ve phia đong bac trong Quan Anne Arundel, Maryland la mot san bay trung chuyen cua cac hang hang khong Southwest Airlines va Airtran Airways.


Giao duc Đac khu Columbia co tong cong 123 truong K-12 va trung tam giao duc thuoc he thong cong lap. Ke tu nam 1999, so hoc sinh cua he thong truong cong giam đeu đan va nam hoc 2008–2009, co 46.208 hoc sinh ghi danh hoc trong he thong truong cong lap.. Trong nam hoc 2010-2011, 46.191 hoc sinh đa ghi danh vao he thong truong cong . He thong truong cong cua đac khu la mot trong nhung he thong truong cong lap ton kem nhat nhung it hieu qua nhat tai Hoa Ky ca ve mat co so vat chat va chat luong giang day. Tong giam hieu cua he thong truong cong lap duoi quyen cua thi truong Adrian Fenty la Michelle Rhee, đa tao nhung thay đoi lon lao trong he thong truong cong bang cach đong cua cac truong hoc, thay the thay co giao, sa thai cac hieu truong va dung cac dich vu giao duc tu nhan đe giup phat trien chuong trinh giao duc.

Vi he thong truong hoc cong cong cua D.C. co nhieu van đe nen con so ghi danh theo hoc cac truong ban cong gia tang 13% moi nam ke tu nam 2001. Ban đac trach truong ban cong Đac khu Columbia quan ly 60 truong ban cong trong thanh pho. Tinh đen mua thu 2008, cac truong ban cong D.C. co tong so hoc sinh ghi danh la 26.494. Đac khu cung la noi co mot so truong trung hoc tu thuc hang đau quoc gia. Nam 2006, khoang 18.000 hoc sinh trung hoc ghi danh trong 83 truong tu cua thanh pho.

Washington la noi co nhieu vien đai hoc nghien cuu tu thuc noi tieng trong đo co Đai hoc Georgetown (GU), Đai hoc George Washington (GW), Đai hoc My (AU), Đai hoc Cong giao Hoa Ky (CUA), Đai hoc Howard, Đai hoc Gallaudet, va Truong Nghien cuu Quoc te Cao cap Paul H. Nitze (SAIS) thuoc Đai hoc Johns Hopkins. Đai hoc Đac khu Columbia (UDC) la mot đai hoc cong lap voi giao duc bac cu nhan va sau đai hoc. Cac vien giao duc cap cao khac cung co cac chuong trinh giao duc danh cho nguoi lon, giao duc chuyen tiep va giao duc tu xa.


Thanh pho ket nghia Washington, D.C. co 15 thanh pho ket nghia chinh thuc. Paris va Roma đuoc cong nhan la thanh pho đoi tac vi chinh sach mot thanh pho ket nghia đac biet cua hai thanh pho.


Ghi chu Tham khao Cac tham khao đuoc ghi duoi đay đa đuoc Viet hoa tu tieng Anh. Tuy nhien noi dung cua cac tai lieu tham khao la bang tieng Anh va cung co mot so bang tieng Phap.


Lien ket ngoai Website chinh thuc
Washington, D.C. tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)
Huong dan đen Washington, D.C., tai lieu tu Thu vien Quoc hoi Hoa Ky (tieng Anh)
OASINHTON, D. C. tai Tu đien bach khoa Viet Nam