Sir David Lean, CBE (25 thang 3 nam 1908 - 16 thang 4 nam 1991) la mot đao dien phim, nha san xuat, bien kich va bien tap nguoi Anh, tung san xuat nhieu phim su thi quy mo lon nhu Cau song Kwai (1957), Lawrence xu A Rap (1962) va Bac si Zhivago (1965). Ong cung đao dien cac bo phim chuyen the tieu thuyet cua Dickens -  Gia tai vi đai (1946) va Oliver Twist (1948), va bo phim lang man Brief Encounter (1945).
Bat đau su nghiep lam nha dung phim đau thap nien 1930, Lean co bo phim đao dien đau tay voi In Which We Serve (1942), cung la lan đau tien trong bon lan hop tac voi Noel Coward. Khoi đau voi Summertime, Lean bat đau chuyen sang dong phim san xuat quoc te voi su tai tro cua cac xuong phim lon o Hollywood. Sau su that bai cua Ryan's Daughter (1970), ong hoi sinh su nghiep voi Mot chuyen đi đen An Đo, chuyen the tu tieu thuyet cua E. M. Forster, đo la mot cu hich voi cac nha phe binh nhung van chung to đo la bo phim cuoi cung do ong đao dien.
David Lean đuoc nhieu đao dien khac nhu Steven Spielberg va Stanley Kubrick nguong mo Lean đuoc bau chon la đao dien phim lon thu 9 cua moi thoi đai trong cuoc tham do y kien cua Vien phim Anh Sight & Sound "Đao dien xuat sac nhat do cac đao dien binh chon" nam 2002. Đuoc đe cu bay lan cho Giai Oscar cho đao dien xuat sac nhat, ong đa gianh giai nay hai lan voi Cau song Kwai va Lawrence xu A Rap. Ong hien la đao dien co nhieu phim nhat nam trong danh sach 100 phim Anh hay nhat cua Vien phim Anh voi bay tac pham (3 tac pham nam trong top 5) va đuoc trao tang giai Thanh tuu tron đoi cua Vien phim My nam 1990.


Tieu su va giao duc Lean sinh ra tai Croydon, Surrey (hien thuoc Đai Luan Đon, la con cua Francis William le Blount Lean va Helena Tangye (chau gai cua Richard Tangye. Cha me ong la tin đo cua phai Quakers va ong cung la mot hoc sinh cua truong Leighton Park do Quaker thanh lap tai Reading. Lean la mot cau hoc tro thieu nhiet tinh voi ban chat mo mong va bi ban be gan biet danh la mot "ke bat tai". Ong đa bo lai tuoi tho buon cua minh đe vao cong ty ke toan cua cha lam nguoi hoc viec. Ong in va phat trien cac tac pham phim cua minh va coi đo la "so thich thu vi". Nam 16 tuoi, cha ong bo gia đinh đe theo đuoi mot nguoi phu nu khac, va Lean sau đo cung theo con đuong cua cha minh sau lan ket hon va sinh con đau tien.


Su nghiep = Thoi gian lam nha dung phim =
Chan nan voi cong viec cua minh, Lean danh moi toi trong rap chieu phim, sau ong đuoc mot nguoi co khuyen nen tim mot cong viec ma ong thich. Ong đa ghe tham Gaumont Studios, tai đay ong đam nhan vi tri cau be pha tra, sau đo đuoc thang lam quan gia va nhanh chong tro thanh tro ly đao dien thu ba. Đen nam 1930 ong lam bien tap vien tren cac phim thoi su cua ca cong ty phim Gaumont va Movietone News, trong khi buoc đau tien đen phim đien anh voi Freedom of the Seas (1934) va Escape Me Never.


= Phim cua Anh =
Tac pham đau tien ong đao dien co su hop tac voi Noel Coward trong In Which We Serve (1942), sau đo ong cung chuyen the mot vai vo kich cua Coward thanh phim thanh cong nhu This Happy Breed (1944), Blithe Spirit (1945) va Brief Encounter (1945). Brief Encounter chia se giai Grand Prix danh du tai lien hoan phim Cannnes 1946, giup đem ve cho Lean hai đe cu giai Oscar cho kich ban chuyen the xuat sac nhat va đao dien xuat sac nhat, trong khi Celia Johnson nhan mot đe cu cho nu dien vien chinh xuat sac nhat. Bo phim đa tro thanh kinh đien va la mot trong nhung tac pham Anh đuoc đanh gia cao nhat.
Lean tiep tuc chuyen the cac tac pham cua Charles Dickens - Gia tai vi đai (1946) va Oliver Twist (1948). David Shipman viet trong The Story of Cinema: Volume Two (1984): "Trong nhung phim khac cua Dickens, chi co David Copperfield cua tiem can su xuat sac cua hai phim nay, vi dien xuat cua phim gan nhu hoan hao". Đay la hai bo phim đau tien do Lean đao dien co su gop mat cua Alec Guinness, nguoi Lean coi la mot "bua me may man". Đieu khoan ma san xuat khien ngay cong chieu phim tai Hoa Ky bi hoan đen thang 7 nam 1951 sau khi bi cat giam đen tam phut.


= Phim quoc te =
Summertime (1955) đanh dau mot hanh trinh moi cho Lean. Phim do Hoa Ky tai tro mot phan, mac du lam cho London Films cua Kondra. Bo phim co Katharine Hepburn đong vai chinh trong vai mot nguoi phu nu trung nien co mot moi tinh lang man trong ky nghi o Venice. Phim hoan toan đuoc quay tai đay.
Nhung bo phim cua Lean gio đay tro nen it hon nhung mang quy mo lon va phat hanh rong rai hon tren toan cau. Cau song Kwai (1957) dua tren cuon tieu thuyet cua Pierre Boulle thuat lai cau chuyen ve nhung tu nhan Anh-My co gang song sot trong mot trai tu cua Nhat trong The Chien 2. Phim co su tham gia cua William Holden va Alec Guinness, tro thanh phim co doanh thu cao nhat nam 1957 tai Hoa Ky. Phim đoat bay giai Oscar, bao gom Giai Oscar cho phim hay nhat, Đao dien xuat sac nhat va nam dien vien chinh xuat sac nhat.
Sau khi mo rong truong quay tai Trung Đong, Bac Phi, Tay Ban Nha va mot vai noi nua, Lawrence xu A Rap du kien khoi chieu nam 1962. Đay la du an đau tien cua Lean do bien kich Robert Bolt chap but viet lai cua Michael Wilson (mot trong nhung bien kich bi ghi vao danh sach đen cua Cau song Kwai. Phim ke ve T. E. Lawrence, mot si quan nguoi Anh cung nguoi dan ban đao A Rap chien đau trong The Chien I. Phim gianh tam giai Oscar, trong đo co Phim hay nhat va Đao dien xuat sac nhat cho Lean.


Danh tieng va anh huong Nhu chinh Lean đa chi ra, nhung tac pham cua ong thuong đuoc cac đao dien đong nghiep nguong mo boi cach bieu dien nghe thuat lam phim. Rieng Steven Spielberg va Martin Scorsese đeu la nguoi ham mo nhung bo phim su thi cua ong, va ca ngoi ong la nhung anh huong chinh len ho. Spielberg va Scorsese cung giup phuc nguyen Lawrence xu A Rap vao nam 1989, đuoc thay đoi đang ke khi chieu rap tu xuong phim cung nhu cac phien ban chieu lai tren truyen hinh; cac ban tai chieu rap đo đa lam song lai danh tieng cua Lean.
Mot vai trong so nhieu đao dien khac cua the ki hai muoi cung thua nhan anh huong đang ke cua Lean len phong cach lam phim nhu Stanley Kubrick, George Lucas, Spike Lee va Sergio Leone.


Giai thuong va đe cu = Giai Oscar =


= Giai Qua cau vang =


= Giai BAFTA =

In 1974, Lean nhan giai Giai BAFTA cho Thanh tuu tron đoi.


= Cac đe cu va giai thuong khac =


Chu thich Tham khao = Sach tham khao =
Alain Silver va James Ursini, David Lean and his Films, Silman-James, 1992.
Kevin Brownlow, David Lean, Faber & Faber, 1997.
Silverman, Stephen M., David Lean, Harry N. Abrams, 1989.
Santas, Constantine, The Epics Films of David Lean, Scarecrow Press, 2011
Turner, Adrian The Making of David Lean's Lawrence of Arabia (Dragon's World, Limpsfield UK, 1994)
Turner, Adrian Robert Bolt: Scenes from two lives (Hutchinson, London 1998)
Williams, Melanie, David Lean, (Manchester University Press, 2014)
Morris, L. Robert and Lawrence Raskin, Lawrence of Arabia: the 30th Anniversary Pictorial History, Anchor Books, Doubleday, 1992


= Đoc them =
"Sir David Lean - Obituary". Daily Telegraph. ngay 17 thang 4 nam 1991. Ban goc luu tru ngay 30 thang 11 nam 2019. Truy cap ngay 22 thang 6 nam 2014. Unsigned obituary of Lean.
Lane, Anthony (ngay 31 thang 3 nam 2008). "Master and Commander: Remembering David Lean". The New Yorker. Truy cap ngay 22 thang 6 nam 2014. Lane's appreciation of Lean on his centennial
Silver, Alain (thang 2 nam 2004). "David Lean". Senses of Cinema. So 30. Truy cap ngay 22 thang 6 nam 2014. Silver's essay on Lean's career compiled as part of the Senses of Cinema Great Directors series.
Thomson, David (ngay 9 thang 5 nam 2008). "Unhealed wounds". Truy cap ngay 22 thang 6 nam 2014. Thomson's appreciation of Lean on the occasion of his centennial.
Constantine Santas, "The Epic Films of David Lean." Scarecrow Press, Lanham, Maryland, 2012. IBSN 978-08108-2.


Lien ket ngoai David Lean tren IMDb 
David Lean Archive Luu tru ngay 18 thang 8 nam 2011 tai Wayback Machine on the BAFTA website
David Lean tai trang Screenonline cua BFIBritish Film InstituteDavid Lean tai trang Screenonline cua BFIScreenonline
Biography at British Film Institute Luu tru ngay 10 thang 8 nam 2005 tai Wayback Machine
Mean Lean Filmmaking Machine Luu tru ngay 11 thang 9 nam 2008 tai Wayback Machine, by Armond White, New York Press ngay 3 thang 9 nam 2008
Honours from the Queen
David Lean Foundation. Luu tru ngay 4 thang 5 nam 2006 tai Wayback Machine Charity which makes grants to restore Lean's films, and to film studies students.
Literature on David Lean