Than thoai Bac Au bao gom ton giao va tin nguong thoi ky tien Kito giao, cung voi cac truyen thuyet cua cu dan vung Scandinavia, ke ca nhung nguoi đinh cu tren đao Iceland - noi tim thay nhieu tu lieu viet cua than thoai Bac Au. Di ban noi tieng cua than thoai Bac Au la than thoai cac dan toc German von hinh thanh tu than thoai cac dan toc An-Au ton tai truoc đo.
Ton giao cac dan toc Bac Au khong dua tren mot "su that" đuoc truyen truc tiep tu than thanh đen con nguoi (tuy cung co nhung cau chuyen nguoi tran đuoc than thanh vieng tham) va khong co nhung van ban chinh quy nhu Kinh Thanh cua Kito giao hay kinh Qur'an cua Hoi giao. Than thoai Bac Au đuoc truyen mieng duoi dang nhung bai tho dai. Viec luu truyen ton giao Bac Au dien ra manh nhat vao thoi Viking. Nguoi ta tim hieu ve than thoai Bac Au chu yeu qua cac su thi Edda va cac van ban ghi chep trong thoi Kito giao mo rong ve khu vuc Scandinavia. Than thoai Bac Au co anh huong lon đen cac tac pham van hoc nghe thuat.
Trong cac quan ruou cua nguoi Viking co nhung nghe si ke cho moi nguoi nghe ve cau chuyen nay bang giong hat cua ho va đo la phong tuc truyen mieng


Nguon goc Than thoai Bac Au ton tai chu yeu bang con đuong truyen mieng, do đo no bi that truyen mot phan lon. Tuy nhien, khong phai tat ca đeu bi mat đi nho vao cac ghi chep cua cac hoc gia Ki-to giao, đac biet la cac Edda va tac pham Heimskringla cua Snorri Sturluson - nguoi tin rang cac vi than thoi ky tien Ki-to giao khong phai la quy du. Mot tac pham đang chu y khac la Gesta Danorum cua Saxo Grammaticus. Do đa phan cac tu lieu con sot lai ve ton giao cua nguoi Bac Au co la do nhung nguoi theo Kito giao viet, cac vi than Bac Au trong tac pham nay bi sua đoi nhieu, va bien thanh "nguoi" chu khong phai la "than". Đac biet Saxo Grammaticus viet ve cac vi than Bac Au nhu "bon lua đao va moi ro". Ong ta viet bang tieng Latin, choi bo ngon ngu cua cha ong minh, "Grammaticus" la ten Latin do ong tu đat cho minh. Saxo cho Odin va Thor la nhung ke đa "muon hoi" cac vi than trong than thoai La Ma nhu Jupiter va Mercury đe đuoc noi tieng.
Edda bang van xuoi đuoc viet vao đau the ky 13 boi Snorri Sturluson, mot nha tho, nha lanh đao va nha ngoai giao o Iceland. No chu yeu đuoc coi la so tay cho cac nha tho moi vao nghe. Edda bang van xuoi bao gom nhung chu giai ve cac hinh tuong truyen thong thuong đuoc dung trong tho ca. Nho tac pham nay, nhung mau chuyen roi rac trong than thoai Bac Au đuoc ke lai mot cach he thong va lien tuc.
Edda bang tho đuoc cho la xuat hien 50 nam sau Edda bang van xuoi. No gom 29 bai tho dai, trong đo 11 bai noi ve cac vi than, so con lai la ve cac anh hung trong than thoai nhu Sigurd cua dong ho Volsung (Siegfried trong truong ca Nibelungenlied cua Đuc). Du cac hoc gia thuong cho rang no đuoc sang tac sau Edda bang van xuoi, van phong va the tho cua tac pham chung to cac bai tho trong đo đa đuoc sang tac kha lau truoc khi ban viet tay cua chung ra đoi.
Ngoai cac tai lieu tren con co cac ban khac chu Rune nhu cac ban khac tren bang đa o Rok va tam bua Kvinneby cung la nguon khao cuu quy gia. Ngoai ra con co cac ban khac va hinh ve the hien cac canh trong than thoai Bac Au nhu chuyen đi cau cua Thor, cac canh tu truong ca Volsunga, Odin va Sleipnir, Odin bi Fenrir nuot chung, Hyrrokkin đen du đam tang cua Balder.
Than thoai Bac Au co the tam chia thanh hai phan la than thoai cac vi than va truong ca anh hung.


Than thoai cac vi than = Voluspa: khoi nguyen va ket thuc cua the gioi =

So phan cua toan vu tru đuoc mo ta trong Voluspa (Loi tien tri) - mot trong nhung bai tho đang chu y nhat trong Edda bang tho. Trong Voluspa, Odin goi hon cua mot Volva (nu tien tri) đe hoi ve qua khu va tuong lai cua the gioi. Vi nu tien tri hoi lai Odin lieu ong co that su muon biet đieu đo khong. Odin nhan manh rang voi vai tro vua cua cac vi than, ong can co nhung hieu biet đo. Cuoi cung, vi nu tien tri cho Odin biet nhung bi mat cua qua khu va tuong lai roi chim tro lai vao bong toi.


= Qua trinh hinh thanh the gioi =
Trong than thoai Bac Au ton tai mot cai vuc tham (tuong tu nhu Chaos trong than thoai Hy Lap) vo han đuoc goi la Ginnungagap. Ginnungagap ton tai giua hai khu vuc trai nguoc nhau, o phuong Bac thi lanh leo bao phu co ten goi la Niflheim hay vung đat bang gia. Tu Niflheim co mot cai gieng đuoc goi la Hvergelmir tu đo chay ra 11 dong song la Svol, Gunnthra, Fjorn, Fimbulthul, Slid, Hrid, Sylgr, Ylgr, Vid, Leiptr va Gjoll (dong song chay gan nhat voi Hel va co cay cau Gjallarbru bac qua), cac con song ay đuoc goi chung la Elivagar (song bang). Con o phuong Nam lai la vung luc nao cung ruc lua goi la Muspellsheim hay la vung đat tieu đieu đuoc cai tri boi toc nguoi khong lo Surtr. Khi ngon lua cua Muspellsheim lam tan chay bang gia cua Niflheim, dong bang tan ay chay vao Ginnunga-gap hoa vao Elivagar tao nen sinh vat đau tien cua vu tru: nguoi khong lo Ymir hay Aurgelmir. Tu mo hoi duoi nach cua Ymir lai san sinh ra đoi nam nu khong lo va tu đo sinh ra loai khong lo bang gia. Suong muoi tiep tuc tan chay tao nen con bo khong lo Audhumla. Ymir uong sua bo đe ton tai va phat trien noi giong. Audhumla tiep tuc an bang cach liem tang bang muoi. Mot hom, khi con bo Auðhumla đang liem bang thi tang bang đo lo ra mai toc, ngay thu hai lo ra cai đau con ngay thu ba sinh ra toan ven co the. Tu đo lai san sinh ra than Buri. Buri sinh ra nguoi con trai ten la Borr. Borr ket hon cung voi Bestla - con gai nguoi khong lo Bolthorn va sinh ra ba nguoi con la Odin, Vili va Ve.Cang ngay Ymir cang to lon va đoc ac nen ba anh em Odin, Vili va Ve quyet đinh giet Ymir. Dong mau chay ra tu Ymir tao ra đai hong thuy nhan chim bon khong lo chi tru vo chong Bergelmir thoat nan nho con thuyen. Con chau cua Bergelmir ngay cang thu ghet cac vi than Aesir. Nguoi khong lo hay nguoi Jotuns hay đuoc biet duoi cai ten goi: Thursar, Hrimthursar, Risar, Bergrisar hay Troll đeu la nhung ke đoc ac.
Tu xac cua Ymir moc ra cay tan bi Yggdrasill va cac vi than bat đau xay dung the gioi: mau cua Ymir tao thanh bien va ho, so tao thanh vom troi (đuoc bon nguoi lun Nordri, Sudri, Austri va Vestri chong giu o bon phuong), oc tro thanh may, xuong tao thanh nui, nhung con gioi trong cai xac chet tao thanh nguoi lun (ke chuyen song duoi mat đat co quan he mat thiet voi nguoi khong lo). Than Odin bat đua con trai cua Bergelmir bien no thanh mot con đai bang va đat no tai noi tan cung cua bien ca. Đoi canh vo cua con đai bang nay tao ra gio va cac con song bien.
Khong dung tai đo, ba nguoi con cua Borr con tao ra mat troi, mat trang va cac vi sao tu tia lua cua Muspelheimr. Ho đat mat troi va mat trang len hai co xe rieng biet. Co xe mat troi đuoc hai con ngua la Avrak va Alvsin keo, phia truoc mat troi la tam khien Svalin (co nghia la khien lam mat, giup bao ve Trai Đat khoi suc nong cua Mat Troi). Đuong đi cua Mat Troi van thuong đuoc biet toi duoi cai ten Alfrodull (vinh quang cua nguoi Elf). Nhung đua con cua Mundifari đa đat ten cho con gai la Sol (Sun) - vo cua Glenr -  va con trai la Mani (Moon). Đe trung phat su bat kinh ay cac Æsir đa bat Sol lai co xe mat troi con Mani cuoi co xe mat trang. Mot hom Mani bat đuoc hai đua tre mat đat đang tren đuong mang nuoc gieng Byrgir tro ve cung voi binh đat nung va cay sao cua chung. Ten cua chung la Bil va Hjuki, con cua Vidfinn. Ke tu đo chung luon đi theo Mani tren suot chuyen xe cua chang. Mot mu khong lo đa sinh ra mot bay ma soi trong đo co hai con ten la Skoll va Hati khong ngung truy đuoi anh em Sol va Mani hong an thit ho. Boi the anh em luon hoi ha tren bau troi. Khi con soi đen gan mat trang thi no gay nen hien tuong nguyet thuc (tuong tu nhu gau an trang) hoac đen gan mat troi thi gay ra hien tuong nhat thuc. Cuoi cung Skoll cung đuoi kip Sol va Hati cung bat đuoc Mani. Ca hai anh em đeu bi con soi an thit.


= Su hinh thanh va phat trien cua con nguoi =
Đuoc chia thanh hai nien đai: truoc Ragnarok va sau Ragnarok.

Ngay sau khi Odin, Villi va Ve khai thien lap đia, ho đa tao ra con nguoi đau tien tu nhung cay go tren bai bien: nguoi nam Askr (tu cay than bi) va nguoi nu Embla (tu than cay du). Odin ban cho loai nguoi hoi tho va linh hon. Vili cho cam xuc va nhan thuc con Ve cho giac quan va ngoai hinh. Loai nguoi song o vung đat giua đai nguyen menh mong goi la Midgard (Trung Đia). Toc Jotnar thuong xuyen quay pha con nguoi nen cac vi than dung nhung ngon nui khong lo tu long may cua Ymir đe ngan cach giong khong lo voi loai nguoi. Heimdall ket hon voi Edda sinh ra Þæll. Þæll lay Thir sinh ra con chau,sau nay mang than phan no le. Lay Amma sinh ra Karl, Karl lon len roi lay Snor sinh ra hau due la tang lop nong dan va tho thu cong. Heimdall ket hon voi Moðir sinh ra Jarl. Jarl va Erna (con cua Hersi) la thuy to cua giai cap quy toc. Con nguoi va than thanh đa song chung voi nhau đen thoi ky Ragnarok. Sau khi giet đuoc Freyr, ten khong lo đoc ac Sutr đa phong hoa đot chay the gioi. Con nguoi bi giet sach chi tru cap vo chong Lif va Lifþrasir đa song sot qua ngay tan the bang cach tron trong rung Hoddmimis holt, an suong som đe song sot. Con chau cua Lif va Lifthrasir sinh soi nay no tro lai va quay tro ve Midgard. Con nguoi va than thanh song chung voi nhau, mo ra ky nguyen thu hai hoa binh va tran ngap hanh phuc.


= Vu tru quan =

Trong than thoai Bac Au, Trai Đat la mot dia det đat tren canh cua cay the gioi Yggdrasil. Asgard, noi cac vi than sinh song, nam o trung tam đia. Con đuong duy nhat dan đen Asgard la cau vong Bifrost. Cac nguoi khong lo song o Jotunheim (nghia la "vung đat cua nguoi khong lo"). Nguoi chet đen mot noi lanh leo va toi tam goi la Niflheim do Hel, con gai cua Loki, cai tri. Đau đo o phuong nam la vung Muspelheim ruc lua, noi cac nguoi khong lo lua sinh song. Cac vung đat sieu nhien khac la Alfheim - vuong quoc cua nguoi Elf trang, Svartalfaheim (hay Nidavellir) - vuong quoc cua nguoi lun. Giua Asgard va Niflheim la Midgard (hay Middle-earth), noi con nguoi sinh song.Con Valhalla la noi cac chien binh đen sau khi tu tran.
Tinh đoi lap la mot thanh phan quan trong trong quan điem ve vu tru cua than thoai Bac Au. Vi du the gioi đuoc hinh thanh tu bang va lua.


 Nguon goc ten goi  Gia thuyet đuoc chap nhan rong rai nhat la Yggdrasil la tu ghep cua ygg (khung khiep) va drasil (ngua). Yggr la mot trong cac biet danh cua Odinnen nghia cua Yggdrasil đuoc cho la "con ngua cua Odin", am chi chin ngay Odin tu treo minh len cay nay đe đoi lay chu rune. Tho ca co Bac Au đoi khi goi gia treo co la "con ngua cua ke chet treo". Mot gia thuyet khac cho rang Yggdrasil co nghia la "con ngua khung khiep", tuc la khong lien quan gi toi Odin.
Fjolsvinnsmal, mot bai tho trong Edda bang tho goi cay the gioi la Mimameidr (cay cua Mimir). Yggdrasil co the coi la đong nhat voi Lerað, cai cay co canh la vuon tan Valhalla va la nguon thuc an cho con de Heiðrun va con huou Eikþyrnir.


 Theo Edda  Trong Edda, Yggdrasil đuoc mieu ta la co ba re: mot qua Asgard, mot qua Jotunheim va mot qua Hel. Phia duoi re qua Asgard la gieng nuoc Urd(Urðabrunnr - con goi la "Gieng so phan"). O đo co ba nu than so menh (con goi la cac Norn), nhung nguoi khong chiu anh huong cua bat ky ai ke ca cac than linh. Nhung nu than nay hang ngay lay nuoc tu gieng Urd đe tuoi cho Yggdrasil giu no mai xanh tuoi. Duoi re qua Jotunheim la dong suoi (co noi cho la gieng nuoc) cua Mimir (Mimisbrunnr - con goi la "Suoi, hay gieng, tri thuc") va duoi re qua Hel la gieng Hvergelmir (co nghia la "cai chao soi"). Odin vi muon uong đuoc nuoc suoi nay ma phai đanh đoi bang mot con mat cua minh.
Mot con ga trong khong lo (hoac mot con chim ung) ten la Vidofnir đau tren ngon cua Yggdrasil. Con rong Niðhoggr gam phan re đi qua Niflheim cua no. Con soc Ratatosk di chuyen lien tuc giua Vidofnir va Nidhoggr đe ke lai nhung loi xuc pham lan nhau cua chung. Ngoai ra con co bon con huou gam vo cua Yggdrasil ten la Duneyrr, Durathror, Dvalin va Dainn.
Cai ten Yggdrasil neu đuoc hieu la "con ngua cua Odin" đuoc cho la gan voi su hy sinh cua Odin đuoc ke lai trong phan Havamal cua Edda bang tho (du cai cay ma Odin tu treo minh khong đuoc noi ro la Yggdrasil).


= Chin the gioi =

O trung tam vu tru la cay tan bi Yggdrasil co cac re noi lien chin the gioi lai voi nhau. Mot re noi toi Muspellsheim, mot re noi toi Niflheim, mot re noi toi Vanaheimr (vung đat cua cac vi than Vanir), mot re noi toi Asgard (vung đat cua cac vi than Æsir). Ngoai ra con co cac the gioi Aflheim (vung đat cua yeu tinh anh sang), Svartalfaheimr (vung đat cua yeu tinh bong toi), Nidavellir (the gioi cua nguoi lun), Jotunheim (vung đat cua nguoi khong lo). Giua Asgard va Midgard đuoc noi boi cay cau vong lua Bifrost.


 Muspellsheim  Muspellsheimr la mot trong chin the gioi cua Yggdrasil, noi đay luc nao cung ruc lua, nong buc. Noi đay la noi tru ngu cua loai khong lo lua đuoc cam đau boi ten Surtr. Vung đat nay nam o phia Nam o tang thu hai đoi lap voi vung đat Niflheim. Khi Ragnarok đen, Surtr lam gay cay cau Biforst va dung lua thieu chay the gioi. Ten Surtr giet chet than Freyr nhung lai bi tieu diet duoi tay than Thor. Mau sac bieu tuong cho Muspellsheim la mau đo.


 Niflheim  Niflheimr la mot trong chin the gioi, đuoc biet đen voi ten la vung đat bang gia nguyen thuy.
Helheimr
Khi Hel sinh ra (con cua Loki), Odin đa truc xuat nu than xuong vung đat nay đe cai quan nguoi chet vi tuoi gia va benh tat. Helheimr co ten khac la Niflhel.
Cac vong hon sau khi roi bo cuoc song se bang qua Gjallarbru ("cau co vai che vang") do Modgud canh giu. Ho con phai đi qua hang Gnipahellir phu boi mau, đuoc canh giu boi con cho Garmr. Cuoi cuoc hanh trinh, cac vong hon đen trinh dien truoc sanh Eljudnir đe nhan phan quyet tu Hel.


 Vanaheim  Vanaheimr la mot trong ba the gioi tren thien đuong, trong tieng Bac Au co la "vung đat cua cac vi than Vanir". Vanir con đuoc goi la Vindheimr (vung đat cua gio). Đay la noi tru ngu cua cac vi than Vanir - than bao tro cho su phi nhieu, giau co, tri tue va tai tien tri. Noi nay yen binh va sung tuc. Than Njorðr se tro ve sau Ragnarok bat đau.
Vanaheim tuong trung cho the gioi cua nuoc voi bieu tuong la nhung con gio nhe mang lai su song tu phia Tay. Cac than Vanaheim con đuoc goi la than chet, do đo Vanaheimr - thuy gioi nam o phai Tay co the đuoc lien tuong toi chuyen vien du cuoi cung. Mau sac bieu tuong cho vung đat nay la xanh luc, xanh lam sam, nau va vang bong pha sac đo.
Chuong I cua Yngling Saga co nhac đen Vananheimr nam o phia Đong song Don nuoc Nga. Chuong XV cua cuon sach nay con nhac đen viec nha vua Sveigðir đa ket hon voi nguoi phu nu o Vanaland, va ho co con trai la Vanalandi (nguoi tu vung đat cua Vanir).


 Asgard  Trung tam Asgard la canh đong Idavoll, noi cac Aesir hop ban nhung viec quan trong. Cac nam than hop o đien Gladsheim va cac nu than o đien Vingolf. Ho cung gap nhau hang ngay o suoi van menh Urd ben duoi Yggdrasil. Ngai vang Lidskjalf cua than Odin đuoc đat tren đien Valaskjalf  Xung quanh Asgard la mot buc tuong vung chac do mot nguoi khong lo ten la Hrimthurs xay dung. Cach duy nhat đe len Asgard la đi qua cau vong Bifrost. Quang đo cua cau vong that ra la lua đe ngan nhung nguoi khong lo bang vuot qua. Trach nhiem gac loi vao Asgard đuoc giao cho than Heimdall. Ngoai hai đien chung la Gladsheim va Vingolf, moi vi than co noi o rieng cua minh. Muoi hai toa cung đien đuoc xay len cho moi vi than xuat chung. Than Heimdall song trong mot cung đien ten la Himinbiorg o gan cay cau Bifrost. Lanh đia cua than Thor ten la Thrudvangar va toa chinh đien goi la Bilskirnir. Than Balder va vo, nu than rung Nanna xinh đep song o cung đien Breidablik trong khi than Forseti co cung đien Glitnir, noi than lam nhiem vu phan xu nhung tranh chap cua ca than linh va con nguoi. Nu than Freyja so huu mot cung đien long lay ten la Folkvang. Cha nu than la than gio Njord, song trong đien Noatun ben bo bien va ngoi nha cua than Freyr, anh cua nu than Freyja, ten la Alfheim. Nu than Frigg, vo than Odin, co cung đien rieng ten la Fensalir. Rieng than toi cao Odin song trong đien Valaskjaff co mai bang bac. Tuy nhien, noi noi tieng nhat cua Asgard la cung đien Valhalla thuoc so huu cua Odin. Cac vi anh hung tu vong trong chien tran đuoc trieu tap ve noi nay.


 Valhalla  Valhalla (tieng Bac Au co: Valholl, nghia la "cung đien cua nhung nguoi tu tran") la mot trong nhung lau đai cua Odin trong than thoai Bac Au, noi o cua nhung chien si hy sinh mot cach anh dung ngoai mat tran (goi la cac Einherjar). Mot nua chien si tu tran đuoc đua ve đay, so con lai đuoc chao đon o vung đat Folkvang cua nu than Freyja. Ho đuoc Bragi chao đon va đuoc cac Valkyrie đua ve Valhalla. Cong chinh cua Valhalla co ten la Valgrind đuoc mieu ta trong phan Grimnismal cua su thi Edda nhu la "canh cong thieng" va "khong ai biet no đuoc khoa nhu the nao". Ngoai ra cung đien nay con co nam tram bon muoi cua va co phong đu rong đe tam tram chien binh dan hang ngang. Tuong cua Valhalla ket bang giao, mai lop bang khien va cho ngoi lam bang nhung tam giap che nguc. Nguoi ta noi rang co đu cho cho tat ca cac chien binh đuoc chon. Hang ngay, nhung vi anh hung tu tran, nhung nguoi se chien đau canh cac vi than trong tran chien cuoi cung Ragnarok, tap tran tren cac canh đong cua Asgard. Toi đen ho yen tiec o Valhalla voi lon rung quay va mead (mot loai ruou lam tu mat ong). Nhung nguoi khong đen Valhalla phai ve Hel, xu so cua nguoi chet thuoc am cung Niflheim hoac mot so noi khac. Vi du nhung nguoi chet o bien se đuoc đua ve lau đai cua Aesir duoi đay bien.
Theo Grimnismal, Valhalla nam o vung đat Gladsheim, tu đay toa anh sang vang ruc ro. Tren mai cua cung đien co de Heidrun va huou đuc Eikthyrnir đeu gam la cay Laerad, tu sung huou Eikthyrnir, nhung nhung giot nuoc xuong Hvergelmir, tro thanh moi nguon cua con suoi. Con tu bau sua cua Heidrun chay ra mon ruou mat ong khac la thuc uong o Valhalla. Ngoai ra con co ga trong Salgofinir, tieng gay cua no dung đe đanh thuc cac tu si Einherjar. Truoc cua Valhalla co mot cay khac la cay Glasir voi tan la bang vang. Mot con soi treo o cua tay va mot con đai bang bay luon tren thanh đien.
Ban ngay ho thuc day đe ren luyen kha nang chien tran cua minh. Đem đen ho moi vet thuong se lanh lai va cac tu si se dung bua toi do cac tien nu Valkyrie phuc vu. Mon thu nhat la ruou mat ong tu con de Heidrun. Mon thu hai đuoc Andhrimir - đau bep cua cac vi than - lam trong chiec vai Eldhrimnir tu thit lon rung Saehrimnir. Con lon ay se tu hoi sinh vao sang hom sau đe chuan bi cho ngay ke tiep. Odin khong bao gio an thuc an dang len minh ma danh cho hai con soi cua than la Geri va Freki.


 Midgard  = Cac chung toc =


 Than thanh  Co ba "thi toc" than thanh trong than thoai Bac Au la Aesir (Æsir), Vanir va Jotunheim (trong bai viet nay goi la nguoi khong lo). Su khac biet giua hai thi toc Æsir va Vanir (đuoc goi chung la than) chi la tuong đoi. Giua hai thi toc than thanh nay tung xay ra chien tranh ma phan thang thuoc ve phe Æsir. Nhung ho đa chap nhan dan hoa đe cung nhau cai tri the gioi va đe giu hoa binh, hai ben trao đoi con tin va đa co nhung cuoc hon nhan giua cac thanh vien cua hai thi toc. Mot so vi than thuoc ve ca hai noi. Mot so hoc gia suy đoan rang cau chuyen nay phan anh qua trinh cac than linh cua nguoi An-Au xam lang chiem uu the so voi cac than linh cua nguoi ban đia. Tuy nhien đay chi la mot gia thuyet. Co nhung nguoi cho rang su phan biet Æsir/Vanir chi la phien ban Bac Au cua he thong than thanh cua cac dan toc An-Au, giong nhu su phan biet giua cac vi than tren đinh Olympus voi cac Titan trong than thoai Hy Lap.


 = Aesir  =
Æsir thuong la cac vi than chien tranh (Sigtivar) hay than chien tran(Valtivar). Cac Aesir song o Asgard. Cac nam than Aesir la 

Cac nu than Æsir la


 = Vanir  =
Vanir la than toc tuong trung cho su phi nhieu va hoa binh. Cac Vanir thuong la cac than cua mua mang, bien va su sung tuc. Ben canh cac Aesir đai dien cho suc manh va chien tranh, cac Vanir đuoc coi la nhung vi than đem lai cua cai, bao ho cho hoa binh va hanh phuc va cung voi cac Aesir, duy tri trat tu va on đinh. Ho co hieu biet sau rong ve phap thuat nen co the tien đoan tuong lai. Freyja đuoc coi la nguoi day phap thuat cho cac Aesir. Cong đong Vanir cho phep nguoi cung gia đinh, tham chi anh chi em ruot ket hon voi nhau - đieu ma thi toc Aesir ngan cam. Freyr va Freyja la con cua Njord (Njorðr) voi em ruot minh. Co the la cac su thi Edda coi cac Vanir đong nhat voi nguoi Elf (tieng Bac Au co goi la Alfar) khi trong cac Edda hai cum tu "Aesir va Vanir" va "Aesir va Alfar" đuoc dung thay the lan nhau đe chi "tat ca cac vi than". Ca Vanir va Alfar đeu đem lai su sung tuc. Su khac nhau trong ten goi co the chi đia vi khac nhau giua ho. Nguoi Elf chi la nhung phuc than co vai tro nho be trong khi Vanir la mot thi toc lon co nhieu anh huong. Than Freyr đuoc coi la thu linh cua nguoi Elf (toa đien noi Freyr sinh song co ten la Alfheim nghia la "ngoi nha cua nguoi Elf"). Nguoi Bac Au co tin rang cac Vanir ban cho ho nhung hieu biet ve thien van hoc. Than gio Njord đa đem kien thuc ve Mat Troi, Mat Trang va cac vi sao (the hien trong cac ban khac chu rune va nhung hinh ve trong hang đong) luu truyen khap vung Scandinavia. Du con nhieu tranh cai, nguoi ta tin rang nhung hieu biet nay giup nguoi đi bien va cac nguoi Viking sau nay vuot qua nhung vung bien rong. Ngoai ra cac Vanir con am tuong nghe y va ma thuat.
Mot so vi than Vanir


 = Chien tranh giua thi toc Aesir va Vanir  =


 Nguyen nhan  Moi viec bat nguon tu Gullveig đen tham Asgard, nang ta rat thich vang va suot ngay chi noi ve vang khien cho cac than Aesir cam thay rat phien phuc. Đe khoi phai nghe, ho đua nang toi cung đien cua Odin roi troi nang lai roi đam lai nhieu nhat bang giao. Ho thieu nang ta ba lan ma Gullveig van hoi sinh. Cac than Vanir het suc tuc gian khi nghe cach thi toc Aesir đoi xu voi Gullveig, ho đoi than toc Aesir phai cho ho đia vi ngang bang voi nhom than Aesir. Cac vi than Aesir khong nhung khong đong y ma con gay chien.


 Ket qua  Ca hai ben đanh nhau trong vong muoi nam khong phan thang bai nen đanh phai giang hoa, cac than Aesir chap nhan yeu cau tu than toc Vanir. Ca hai giang hoa bang cach nho nuoc bot vao mot cai binh. Tu cai binh đo sinh ra than Kvasir. Cuoi cung la ho trao đoi con tin voi nhau đe đam bao hai ben giu hoa binh.


 = Cac vi than khac  =
Ngoai cac vi than chu yeu o tren con co than phu (hay tieu than) cung gop phan vao cong viec cai quan the gioi cung nhu co lien he voi con nguoi. Mot so con đuoc tho phuong va xem nhu la than bao ho.


 Buri va Borr  Buri la vi than đuoc sinh ra tu con bo Audhumla khi no liem bang. Than lay nguoi khong lo sinh ra Borr. Borr ket hon voi nguoi khong lo Bestla (con gai cua Bothorn) sinh ra ba nguoi con la Odin, Ve va Vili.


 Mot so vi tieu than  Nguoi co nang luc nhat trong đam tieu than Fornjot va dong doi cua ong ta. Theo Edda, Fornjot co ba nguoi con trai la Ler, Logi cai quan lua va Kari cai quan gio. Kari sinh ra đua con trai ten la Jokul - than bang - hay Frosti - than suong. Snjo - than tuyet - la con trai cua Kari. Mat khac Snjo sinh ra bon nguoi con la Thorri (suong đen), Fonn (nui bang vinh cuu), Drifa (u tuyet) va Mjoll (bao tuyet).


 Ægir  Than Ler (đuoc biet đen voi ten Aegir, con co ten khac la Hler hoac Gymir) la vi than bien. Snorri cho rang than sinh song lau đai duoi bien gan đao Læsø o vung bien Kattegat. Luc đau than khong co thien cam voi toc Aesir. Tuy nhien bang tinh tinh nong nay va hung du cua Thor, Aegir buoc phai mo tiec chieu đai cac vi than Aesir vao mua đong moi nam, đoi lai ong cung nhan đuoc su tiep đon nong hau va hieu khach khi đen vung đat Asgard.
Tuy khi noi han thu than Thor dang len vi đa venh vao ra lenh cho minh, than ap u ke hoach tra thu đo la bat Thor phai tim chiec vai đu lon đe u ruou ve cho moi nguoi. Va than chi ro chi co ten khong lo Hymir (tuc cha duong cua Tyr) moi co. Than Thor phai vuot qua bao nhieu thu thach nguy hiem moi mang đuoc ve đuoc. Nguoi hau cua Aegir la Fimafeng (bi Loki giet) va Eldir.


 Ran  Ran la nu than bao bien va vo cua Aegir, than thuong lam đam thuyen be gom nhung thuy thu chet đuoi (do chi co nhung nguoi nao bi giet boi guom giao moi đuoc ve Valhalla con Hellheim thi chi nhan nhung nguoi chet do tuoi tac va benh tat) va đem ho ve lau đai va cham soc.
Aegir va Ran sinh ra chin nguoi con gai, ho đuoc goi chung la song bien, luon mac vay trang va mang khan che mat. Ten cua ho lan luot la

Bara hay Drofn: "song lon cuon" hoac "bien noi bot"
Bloðughadda "mai toc mau, mau cua song sau tran hai chien"
Bylgja "song con"
Dufa "song nhoi"
Hefring "song tran"
Himinglæva "song phan chieu anh sang bau troi"
Hronn "song cuong"
Kolga "song lang"
Unnr hay Uðr "song"


 Nott va Dagr  Nott la nu than khong lo, than la con gai cua nguoi khong lo Norvi. Nuoc da cua Nott đen nhem nhu dong toc cua minh. Nang ket hon voi Naglfari sinh ra đua con trai ten la Aud. Sau đo lay Anar va sinh ra Jord. Cuoi cung nang lay Delling cua thi toc Æsir sinh ra Dagr, ke thua net đep va toa sang cua thi toc cha minh.Odin ban cho nang chiec xe ngua cua đem do con ngua co ten la Rimfaxi hay Fjorsvartnir. Suong som phu tren mat đat luc ban mai do chinh giot nuoc tu bom no chay ra.
Dagr la con trai cua Nott va Delling, cai quan ban ngay. Than cuoi con ngua la Skinfaxi, ca anh sang tu khap noi đuoc toa ra tu chiec bom cua no. Hai me con Nott va Dagr luan phien cuoi co xe cua minh đi vong quanh the gioi.


 Cac nu than Norn  Norn la cac nu than van menh, cai quan so menh cua con nguoi va than thanh. Co rat nhieu Norn nhung chi co ba vi than thuong đuoc đe cap đen la Urd, Verdandi va Skuld. Ho song duoi goc cay Yggdrasil.Nhiem vu cua ho la hang ngay trong nom va dung nuoc tu gieng Urd, noi co hai con thien nga thuong xuyen lui toi đe tuoi cho cay Yggdrasil xanh tuoi. Theo Gylfaginning, Snorri cho rang cac nu than song trong cung đien gan gieng nuoc Urd, noi nhung nhanh cay Yggdrasil nho nuoc xuong trong lanh va la noi cac vi than thuong tu hop. Than nam giu quyen nang to lon: cai quan nhung quy luat bat bien cua vu tru. 
Moi khi đua tre sinh ra thi se co cac Norn quy đinh van menh cua no, khong mot ai co the song lau hon thoi gian ma cac Norn quy đinh. Than thuong xe soi chi vang, quyet đinh van menh cua con nguoi tu luc sinh ra, truong thanh cho đen khi chet đi. Chieu dai cua soi chi sau khi ket thuc mot luot quay cung la "chieu dai" cuoc đoi cua mot con nguoi. Trong khi hai co chi ngoi cuon chi vao truc quay thi co em Skuld lai thao tung cuon chi cua minh ra, vi the loai nguoi khong ai co the biet truoc van menh cua minh. Con nguoi tuyet đoi khong chet truoc ngay ma ba nu than đa đinh san. Than Odin va cac vi than o Asgard thuong đen hoi ba chi em ho ve tuong lai cua minh cung nhu tuong lai cua the gioi.
Vi ngoai hinh thi ba chi em Norn đuoc mieu ta giong voi ba giai đoan phat trien cua con nguoi. Verdandi la mot thieu nu tre va xinh đep nhat trong ba nguoi, Skuld la mot nguoi phu nu truong thanh va Urd la mot ba lao gia nua.


 Hel  Hel la nu than chet, cai quan am phu Helheim. A ta la con gai cua Loki voi nu khong lo Angrboða., chi cua soi Fenrir va đai mang xa Midgard la Jormungandr. Hel la mot mu phu thuy kinh tom. Luc nho a ta đuoc nuoi tai lau đai cua Angrboda o Jotunheimr. Nhung nhan thay đuoc hau qua khung khiep khi đe Hel song chung voi thi toc man ro cua minh, Odin đa truc xuat mu ve Niflheim. Niflheim chi tiep nhan nhung nguoi chet do tuoi tac va benh tat.Theo Snorri mieu ta, thi Hel co nua than mau đen, nua con lai binh thuong. Con than thoai Bac Au ta Hel nua than tren la phu nu voi đoi mat lanh lung giong nhu nguoi chet, nua than duoi thi lo loet ghe ron đen noi ngay ca nhung vi than cung khong dam nhin vao mat Hel, con nguoi binh thuong vo phuc nhin thay a thi ngay lap tuc mau đong lai va chet ngay lap tuc. Trong the gioi nguoi chet, Hel ngoi tren mot chiec ngai đang so đuoc trang tri bang đau lau, xuong cot va ran ret. Phia truoc mat a la "quyen so thien menh" hay "quyen so cua the gioi nguoi chet", moi khi co mot nguoi tran hay mot vi than nao lia bo coi đoi xuong đia nguc, quyen so se hien len ten cung nhu lai lich, viec lam cung nhu toi trang cua ho khi con song. Nho quyen so ay ma Hel co the cai quan đuoc vo so linh hon cung nhu giao viec lam thich đang cho ho o chon đia nguc lanh leo, buon tham nay. "Quyen so thien menh" khong co so trang co đinh, khi het trang no se tu đong them mot trang moi vao khi co mot linh hon roi bo chon duong gian. Truoc khi Ragnarok no ra, nguoi tran se buoc vao thoi đai suy tan, chien tranh xay ra lien mien, đao đuc con nguoi tro nen đoi bai, nhan luan khong con va luc ay the gioi nguoi chet cua Hel bong tro nen sinh đong va đong đuc la thuong, "quyen so thien menh" voi so trang day chua tung co tiep nhan lien tuc cac linh hon toi loi noi tran the. Luc ay, Hel, nu hoang cua đia phu, ngoi sau tam man "bat hanh" cua minh (chi mo đe Hel gap va phan xu cac oan hon nguoi chet) đang no mot nu cuoi man ro ghe nguoi. A cuoi cho su phon vinh cua vuong quoc ma a cai tri cung nhu đe mo đau cho mot cuoc chien khung khiep sap sua xay ra, cuoc chien Ragnarok.
Cong vao Niflheim nam o tit tren phuong Bac lanh gia đuoc canh gac boi cho san Garmr xieng xich trong hang Gnipahellir.Hel song o Helheim ma cu the la trong cung đien ten la Eljudnir. Hel co mot chiec đia goi la "đoi", con dao la "khan hiem" va cai giuong la "benh".Hel co nguoi hau can la Ganglati va nguoi hau gai la Ganglot. Thinh thoang, mu ta tham duong the bang con ngua ba chan cua minh. Đi đen đau, Hel cung gieo rac benh tat, điem bat hanh đen đo.


 Sumarr va Vetr  Sumarr va Vetr la hinh tuong than thanh hoa cua mua he va mua đong, mua he trong than thoai Bac Au. Trong Edda tho, ho xuat hien trong Vafþruðnismal va trong Edda van xuoi thi phan Gylfaginning.
Theo Edda, Sumarr la con cua Svasudr con Vetr la con cua Vindsvalr hoac Vindjoni, ca hai se ton tai cho đen hoang hon cua chu than.


 Toc Iotnar  Cac Æsir va Vanir thuong rat thu đich voi bo toc Iotnar (so it la Iotunn hay Jotuns, trong tieng Anh co la Eotenas hay Entas). Bo toc nay giong nhu cac Titan va Gigantos trong than thoai Hy Lap va thuong đuoc goi la nguoi khong lo tuy cung co nguoi goi ho la quy. Tuy nhien, cac Aesir co to tien la nguoi cua Iotnar va co thanh vien cua ca Aesir lan Vanir ket hon voi ho. Ten mot so nguoi khong lo đuoc nhac đen trong su thi Edda. Nguoi khong lo thuong đuoc coi nhu hien than cua cac suc manh tu nhien. Co hai loai nguoi khong lo la nguoi khong lo bang va nguoi khong lo lua. Ngoai ra con co nguoi Elf va nguoi lun. Vai tro cua ho trong than thoai Bac Au khong ro. Ho thuong đuoc cho la đong minh cua cac vi than Aesir-Vanir.


 Tien nu Valkyrie  Tien nu Valkyrie la nhung nu than (nu thien than) la nhung nu than phuc vu Odin trong viec đua cac chien binh tu tran (Einherjar) hoac nhung ai chet anh dung duoi luoi giao mac. Ho co chut tuong đong nhu nu than Keres trong than thoai Hy Lap nhung khong kinh khung nhu vay. Nu than Valkyrie nhu nguoi quyet đinh song chet trong chien truong, đuoc quyen chon chien si nao lam Einherjar. Neu ai đuoc chon lam Einherjar thi chac chan ho se chet trong chien tran. Trong Gylfaginning, Snorri co đe cap Ho la nhung Valkyrie:ho đuoc Odin phai toi chien truongho đinh truoc ke tu tran va nguoi chien thang trong vinh quang.Gunnr va Rota cung Norn tre tuoi nhatco ay đuoc goi la Skuldđen bat cu noi đau va ruoc ke tu tran va phan đinh cuoc chien.Tai đien Valhalla, ho se hau ruou cho cac Einherjar moi buoi toi. Bat ki nguoi thieu nu nao đa tro thanh Valkyrie se mai mai co đuoc su bat tu va khong bao gio bi ton thuong neu ho tuan theo menh lenh cua cac vi than va luon la mot trinh nu.Valkyrie thuong mac ao giap, đoi mu sat co trang tri sung hoac canh, cuoi ngua va cam theo khien giao. Cac Valkyrie con co ten goi khac la trinh nu chien tran, trinh nu hau ruou... Ho con co ten la trinh nu thien nga boi vi ho mac nhung bo ao lam tu long thien nga va mang cac chien si bay len troi. Khi xuong tran gian Midgard, cac Valkyrie hoa than thanh nhung con thien nga, tim nhung ngon suoi đep đe tam. Truyen thuyet ke rang nhung giot nuoc roi ra tu bom ngua cua Valkyrie se lam cho đat đai mau mo, tuoi tot con anh sang phat ra tu thanh kiem hay ao giap đa tao nen anh sang huyen ao tren bau troi đem. Va anh sang đo chinh la cuc quang.
Theo kho tho XXX trong Voluspa, mot volva ke voi Odin

Sa hon valkyrjur
vitt um komnar,
gorvar at riða
til Goðþjoðar.
Skuld helt skildi,
en Skogul onnur,
Gunnr, Hildr, Gondul
ok Geirskogul.
tam dich la Co ta thay cac valkyrieđen tu mot noi xa va rongsan sang đe đi đentoi Goðþjoðar.Skuld cam khienva nguoi khac la SkogulGunr, Hildr, Gondulva Geirskogul.Trong bai tho Grimnismal, khi Odin (đang cai trang thanh Grimnir) đang bi bi tra tan, đoi con cao va khat chay co hong, noi rang Agnar than mong uoc cac Valkyrie la Hrist va Mist "mang cho than mot coc nuoc". Trong đoan khac, Odin noi ra them muoi mot valkyrie nua: "hay mang bia ruou toi einherjar"; đo la Skeggjold, Skogul, Hildr, Þruðr, Hlokk, Herfjotur, Goll, Geirahoð, Randgrið, Raðgrið va Reginleif.
Trong Skaldskaparmal, đa liet ke them 29 tien nu Valkyrie: Hrist, Mist, Herja, Hlokk, Geiravor, Goll, Hjorthrimul, Gudr, Herfjotra, Skuld, Geronul, Skogul, Randgnid, Radgridr, Gondul, Svipul, Geirskogul, Hildr, Skeggold, Hrund, Geirdriful, Randgridr, Thrudr, Reginleif, Sveid, Thogn, Hjalmthimul, Thrima va Skalmold. Noi tieng nhat trong so đo la Brynhild xuat hien trong bai tho Sigrdrifumal.


 Einherjar  Einherjar hay tu si la nhung linh hon cua nhung chien si hi sinh anh dung trong cac chien tran, đuoc cac tien nu Valkyrie lua chon mang ve Asgard. Mot nua trong so đo đuoc mang toi song tai thanh đien Valhalla cua thien đe Odin, so con lai đuoc chuyen ve vung đat Folkvang, lanh đia cua nu than Freyja. Chi co nhung ke xuat sac nhat, moi đuoc chon đe tro thanh Einherjar. Theo truyen thuyet, cac chien binh đuoc chon tro thanh Einherjar se toa ra tren minh mot anh sang hoang kim ma chi co Valkyrie moi thay đuoc.
Einherjar se tu hop hang ngay o đien Valhalla. Ban ngay ho đuoc đanh thuc day nho tieng gay cua ga trong Salgofinir va ren luyen kha nang chien tran cua minh. Đem đen ho moi vet thuong se lanh lai va cac tu si se dung bua toi do cac tien nu Valkyrie phuc vu. Mon thu nhat la ruou mat ong tu con de Heidrun. Trong Grimnismal thi, mon thu hai đuoc Andhrimir - đau bep cua cac vi than - lam trong chiec vai Eldhrimnir tu thit lon rung Saehrimnir. Con lon ay se tu hoi sinh vao sang hom sau đe chuan bi cho ngay ke tiep. Odin thuong xuyen du tiec cung ho.

Đoi khi mot vai Einherjar cu khoi đuoc than Heimdallr cu xuong Midgard hoac Jotunheimr đe chien đau voi bon khong lo, nhung ho khong đuoc phep tiep xuc voi nguoi song. Trong bai tho Vafþruðnismal, khi Odin tranh tai cung voi ten khong lo thong thai Vafþruðnir bang ten khac la Gagnraðr, ngai đa hoi "nhung ke nao đa chien đau trong cung đien hang ngay?". Bang su khon ngoan cua minh,Vafþruðnir đa đoi đapNhung Einheriar chien đau trong thanh đien cua Odin hang ngay;ho chon chet tran va tro ve tu chien truong,ho ngoi gan nhau hon trong su hoa binh, đoan ket.Trong chuong XX thuoc tap Gylfaginning, Odin con co ten goi khac la Valfoðr (Bac Au co nghia la "Cha cua ke tu tran"), Nhung ai ke tu khi nga xuong duoi thanh guom giao, se tro thanh nguoi con nuoi cua đang Odin.Do đo trong chien tran, nguoi ta thuong hay nem giao ve phia quan thu va ho lon: "Hay ve voi Odin đi." tuc la te nhung chien binh cho than Odin. Viec tuyen quan cu the tiep dien đen ngay mat the, khi nghe tieng tu va Gjarllarhorn vang len, bao hieu Ragnarok bat đau. Ho se cam guom đao va sat canh chien đau cung cac vi than tai canh đong Vigriðr chong lai khong lo.
Mot so su gia con cho rang nhung ke chet trong chien tranh xam luoc se đi đen Valhalla con nhung ai hi sinh trong cac cuoc khang chien, bao ve que huong minh thi se đuoc ruoc ve lanh đia Folkvang.


 Volva  Volva (volva, so nhieu volvur hay volur) la ten goi danh cho phu thuy, ngon su hay tien tri cua nguoi Bac Au co. Volva con co ten goi khac la fjolkunning hieu biet nhieu) vi ho biet su dung ca seiðr, spa va galdr. Seidr la loai phep thuat đuoc nu than Freyja mang tu Vanaheimr truyen ba cho cac vi than Æsir. Nguon goc va ban chat seidr kha mo ho đo co the la than chu hoac khieu vu theo vong tron. Seidr đuoc cho la lien he voi tinh duc. Ca nam (seidmadr) va nu (seidkona) đeu co the thuc hien đuoc, nhung hau het loai phep thuat thuong đuoc nu gioi su dung. Odin la nam than duy nhat thuc hien loai ma thuat nay va bi Loki gan cho la thieu nam tinh (ergi). Eiriks saga rauða co đe cap đen cach thuc van dung cua seidr do Thorbjorg thuc hien, bao gom tung niem va cau nguyen đe ket noi voi the gioi linh hon. Theo Yngling saga cua Snorri thi seidr bao gom ca tien tri va phep đieu khien. Truyen dan gian (Saga) ve nguoi anh hung huyen thoai cho biet seidkona mang ao choang mau đen tren tay cam mot con quay soi. Nguoi nao bi con quay cham vao ma ba lan thi mat tri nho. Hai phep thuat con lai la spa (tien tri/ du ngon) va galdr (than chu hoac chu ngu).
Freyja co the đuoc coi la "nu hoang" volva, la vi Freia thanh thao ve phep thuat nhat trong so cac chu than. Ngoai la than tinh yeu, sac đep va su phi nhieu, Freyja con la nu than chien tran do đo cac volva muon lap lai nhung gi ma Freyja đa lam voi Asgard len chien tranh cua nguoi tran o the gioi Trung Đia. Nhieu nu quy toc muon đai dien cho Freyja tai Midgard cung su dung mot so cong cu đe đieu khien chien tran luc cac cuoc xung đot no ra.
Mot trong nhung nu volva noi tieng nhat la Heidr - tai sinh sau khi nu than Gullveig thuoc than toc Vanir bi thi toc Asgard giet.


 Elf   Quai vat   Cac sinh vat khac   = Dis  =

Dis ("nu than" trong tieng Bac Au co, so nhieu la disir) la ten goi cac tieu nu than, linh hon va hon ma trong than thoai Bac Au. Disir thuong lien quan toi so phan con nguoi, ban cho đieu lanh hoac gay ra điem du cho con nguoi. Cac disir co quyen nang bao ve mai am gia đinh, mua mang hoac co the tro giup nguoi thai phu luc lam bon. Disir co the phu tro cho mot nguoi, nhom nguoi hoac mot đia danh nao đo. Vai tro cua disir trong cac saga co khong khac may Norn, Fylgja va Valkyrie. 

Trong mot so bai tho trong Edda tho nhu Hamðismal hoac Grimnismal, disir đuoc dung đe chi cac Norns. Cung nhu Norns va Valkyrie, dis thuong xuat hien o dang so nhieu. Theo bai tho Guðrunarkviða I trong Edda tho, 19 nu Valkyrie đuoc goi bang ten chung la Herjans Disir (nhung disir cua Oðin). Tuy mang danh hieu "nu than" nhung đia vi lai thap hon cac nu Asynjur. Nu than Freyja con co mot cai ten khac la Vanadis (dis cua than Vanir). Ngoai Freia, Snorri con ke ra Ondurdis (dis giay tuyet), đe chi toi Skadi.
Cac disir đuoc tho phuc bang cac phong tuc hien te đac biet (disablot), do cac tin nu cu hanh. Disblot đuoc cu hanh vao cuoi thu, đau mua đong.


 = Hamingjur va Fylgja  =


 Hamingjur  Hamingjur (hay con goi la than ho menh) co suc manh sieu thuong va thuong xuat hien voi hinh tuong nhung nang tien vo hinh luon theo sat theo con nguoi va dan dat ho. Moi nguoi co mot than ho menh rieng đem lai may man cua minh, nguoi ta co the cho nguoi khac muon than ho menh khi muon chap nhan mot đieu bat hanh, rui ro nao đo.


 Fylgja  Fylgja (so nhieu la Fylgjur; hay con goi la ngan tuy) la mot sinh vat, tao vat sieu nhien trong than thoai Bac Au co, đuoc trao nhiem vu la đi theo cung voi moi nguoi tu luc lot long đen khi gia tu anh sang mat troi. Fylgja gan lien voi van menh, so phan cua moi nguoi, co the coi chung la ban sao cua moi nguoi. Chung co the đuoc coi la linh vat ho menh, moi nguoi co mot hoac nhieu linh vat ho menh.
Fylgja co hinh dang la mot con vat, thuong la con cai. Hinh dang cua chung thuong ung voi tinh cach cua chu nhan: đang anh hung co gau, bo tot lam linh vat, con ke tieu nhan, xao tra co cao đai dien...
Fylgja thuong vo hinh voi con nguoi hoac chi xuat hien trong nhung giac mo. Chung co the giup tu ve hoac tan cong ke thu. Vi la linh vat ho menh nen co ich va mang lai may man, đong thoi chung con đai dien cho cai chet. Neu fylgja hien hinh truoc mat chu nhan thi canh bao nguoi đo đang gap hiem nguy hoac đang can ke cai chet, đac biet la khi fylgja cuoi mot con ngua xam hoac đuoc no moi ve nha. Khi nguoi đo chet thi no se đuoc chuyen qua phu ho cho cac thanh vien khac trong gia đinh cua ke đo.


 = Draugr va Haugbui  =
Draugr (so nhieu draugar) la mot trong nhung sinh vat khung khiep nhat o than thoai Bac Au. Ve ban chat chung đa chet, nhung khong phai ma hon ma ma la nhung xac thit co kha nang di chuyen (hay xac song, tuong đuong voi thuat ngu trong tieng Anh la Zombie). Khong giong nhu Fylgja, chung gieo rac noi so hai cho loai nguoi.
Ngoai hinh cua draugr thuong o trang thai phan huy nen co mui hoi thoi đac trung. Mot so nguoi cho rang đoi mat cua chung loe ra nhung ta sang kinh ron. Ngoai kha nang di chuyen va suc khoe phi thuong, chung con co the su dung cac loai ma thuat nhu bien hinh, thay đoi thoi tiet, tien tri... Tuong tu nhu ma ca rong, draugr thuong hoat đong ve đem nhung nguy hiem hon la anh sang mat troi khong gay ton thuong cho draugr.
Bat cu nguoi nao song ha tien, tham lam hoac xau tinh co the tro thanh draugr. Đac điem nhan biet mot nguoi se bien thanh dragur la xac the khong nam ma đung hoac ngoi. Su hien dien cua chung co the đuoc phat hien nho anh sang manh nhu lan quang phat ra tu ngoi mo cua chung, tao thanh ranh gioi ngan cach giua noi duong the voi coi am gian.
Draugr co khi vo hai hoac co khi co hai. Chung vo hai o cho chi nam yen duoi mo, va canh giu tai san, cua cai đuoc mai tang cung voi chung. Draugr tro thanh sinh vat khung bo loai nguoi va sinh vat khi roi khoi mo cua minh ma tan cong sinh vat song hoac quay ve nha cu đe đoi lai tai san ma chung cho la thuoc quyen so huu cua no. Draugr co the bien hoa thanh đam khoi roi luon lach qua khe đa roi khoi mat đat ma hien ve duong the. Chung tan cong con nguoi va đong vat bang cach giet chet sinh vat đo hoac tra tan tam hon ho.
Vu khi chang the giet chet đuoc chung nen viec tieu diet draugr vo cung kho khan. Đe diet chet chung chi co cach loi draugr tro ve ngoi mo cua no va chat đau no roi đat cai đau len mong cua chung roi hoa thieu, cuoi cung lay tro tan rac xuong bien.
Trong van hoa Bac Au co, co mot sinh vat tuong tu nhu draugr la haugbui - xac chet song duoi mo. Tuy nhien haugbui khong the tu roi khoi ngoi mo cua no va chi tan cong nhung ke xam pham lanh tho cua no.


= Cac truyen thuyet =


= Ragnarok =

Tuong lai trong tin nguong Bac Au kha u toi. Luc luong bong toi va hon loan se vuot qua cac vi than đai dien cho trat tu. 
Loki va cac con se vuot ra khoi xieng xich. Nguoi chet tu Niflheim tro lai duong the tan cong nguoi song. Heimdall, vi than đung gac o cong Asgard se trieu tap luc luong nha troi bang mot hoi tu va. Sau đo no ra cuoc chien giua hon đon va trat tu (van đuoc biet toi voi cai ten Ragnarok). Đinh menh cua cac vi than la that bai trong tran chien nay. Ho biet ro đieu đo nen se tap hop nhung chien binh gioi nhat, cac Einherjar, đe chien đau ben canh minh. Nhung cuoi cung ho cung phai bat luc nhin the gioi chim tro lai vao bong toi. Cac vi than va trat tu do ho tao ra se bi tieu diet. Ban than Odin se bi Fenrir nuot chung.
Tuy nhien, se con mot vai vi than va con nguoi song sot đe xay dung mot the gioi moi. Cac hoc gia van đang tranh cai xem đay co phai la dau hieu cua nhung anh huong tu Ki-to giao hay khong. Neu khong, quan điem ngay tan the cua Voluspa co the phan anh the gioi quan An-Au co.


Truong ca anh hung Ben canh nhung cau chuyen ve cac vi than linh, than thoai Bac Au cung ke ve cac vi vua va anh hung nguoi tran the. Nhung cau chuyen nay phan anh qua trinh hinh thanh cac bo toc va quoc gia Bac Au. Mot so hoc gia cho rang nhung cau chuyen nay dua tren nhung su kien co that va co the coi chung nhu mot nguon nghien cuu lich su vung Scandinavia.


= Wayland =
Wayland la mot trong ba con trai (Slagfinn, Egil) la con trai cua vua xu Phan Lan.


Tham khao Lien ket ngoai