Haji Omar Lim Yew Hock (15 thang 10 nam 1914 – 30 thang 11 nam 1984), ten khai sinh la Lam Huu Phuc (tieng Trung: 林有福, Lim Yew Hock), la mot chinh tri gia nguoi Singapore va Malaysia, ong la mot thanh vien cua co quan lap phap Singapore tu nam 1948 đen nam 1963, va la thu hien thu II cua Singapore tu nam 1956 đen nam 1959.
Trong nhung nam đau, Lam Huu Phuc lam cong viec thu ky sau khi tot nghiep Hoc vien Raffles. Sau Chien tranh the gioi thu hai, ong tham gia phong trao lao đong, roi khoi đau su nghiep chinh tri, nam 1947 gia nhap Đang Tien bo (PP). Nam 1949, ong chuyen sang lam thanh vien cua Cong đang. Ong thanh lap Mat tran Lao đong (LF) cung voi David Marshall vao nam 1954. Chinh cuc Singapore sau The Chien tro nen nao đong, tieng noi yeu cau đoc lap tai đia phuong ngay cang tang cao, trong boi canh nay Singapore vao nam 1955 thuc thi Hien phap Rendel. Mat tran Lao đong gianh thang loi trong tong tuyen cu Hoi nghi Lap phap trong cung nam, Marshall lam thu hien. Lam Huu Phuc nham chuc Bo truong Lao đong va Phuc loi, kiem pho thu hien.
Tuy nhien, sau that bai trong đam phan voi Chinh phu Luan Đon ve quyen tu tri, Marshall tu chuc thu hien, Lam Huu Phuc tiep nhiem. Trong thoi gian tai nhiem, Lam Huu Phuc tien hanh đa kich hoat đong cua phai ta, tu đo đat đuoc su tin nhiem cua Anh. Ong lanh đao mot phai đoan lien đang phai đam phan tu tri voi Anh, cuoi cung đat thanh hiep đinh ve mot hien phap moi trao quyen tu tri toan dien vao nam 1959. Tuy nhien, Lam Huu Phuc thi hanh bien phap manh đoi voi phai ta, đac biet la vao nam 1956 va 1957 hai lan tien hanh tran ap giao vien va hoc sinh phai ta trong cac truong Hoa ngu, khien ong đanh mat su ung ho cua cu tri goc Hoa chiem đai đa so tai Singapore. Nguoc lai, Đang Hanh đong Nhan dan duoi quyen lanh đao cua Ly Quang Dieu tung buoc phat trien.
Nam 1959, Lam Huu Phuc va Lien Minh Nhan dan Singapore do ong moi lap bi that bai truoc Đang Hanh đong Nhan dan trong tong tuyen cu Hoi nghi lap phap, khien ong phai roi khoi chuc vu thu hien, Ly Quang Dieu ke nhiem voi chuc vu thu tuong. Tu đo ve sau, Lam Huu Phuc dan it tham gia vao chinh su Singapore, va roi khoi Hoi nghi lap phap vao nam 1963. Nam sau, Thu tuong Malaysia Tunku Abdul Rahman bo nhiem ong lam Cao uy Malaysia tai Uc, tuy nhien nam 1966 phat sinh su kien ong mat tich ly ky, khien su nghiep cua ong tren chinh đan Malaysia bi dung lai. Trong nhung nam cuoi đoi, ong cai sang Hoi giao, đong thoi chuyen đen sinh hoat tai A Rap Xe Ut, tu đo tuyet tich tren chinh đan Singapore-Malaysia,


Tieu su = Nhung nam đau đoi =
Lam Huu Phuc co que to tai Phuc Kien, sinh ngay 15 thang 10 nam 1914 tai Singapore, Cac khu đinh cu Eo bien. Ong la Hoa kieu the he thu ba tai đia phuong, cha ong ten la Lam Đuc Lac (Lim Teck Locke). Lam Huu Phuc la con ca trong gia đinh, co mot em trai va hai em gai. Ong tu nho đa tiep thu giao duc Anh ngu tai Truong Pearl's Hill va Truong Outram. Ve sau do đat thanh tich xuat sac nen ong gianh đuoc mot hoc bong bon nam, nhap hoc Hoc vien Raffles danh tieng va hoan thanh giao duc trung hoc vao nam 1931.
Lam Huu Phuc nguyen co ke hoach sau khi tot nghiep se sang Anh hoc ve phap luat, đong thoi chuan bi tham gia khao thi nhap hoc Đai hoc Cambridge. Tuy nhien, cha ong đot nhien tu tran vao nam 1931 nen ke hoach bi bo do. Cha ong moi 37 tuoi khi tu tran, gia tai đe lai bi chu bac giam quan, Lam Huu Phuc chiu them đoi xu lanh nhat. Do đuong thoi kinh te Singapore chiu tac đong sau sac cua Đai suy thoai, sau khi tot nghiep trung hoc ong đi day kem đe giup đo gia đinh, ganh trach nhiem nuoi duong me va ba em.
Nam 1934, Lam Huu Phuc đuoc thue lam thu ky so cap cho Imperial Chemical Industries, roi chuyen sang Cold Storage nham chuc thu ky so cap, tu đo co thu nhap kha on đinh. Sau đo, do co bieu hien xuat sac ve toc ky, ong đuoc thang lam toc ky vien co mat. Trong thoi gian Chien tranh the gioi thu hai, Nhat Ban phat đong Chien tranh Thai Binh Duong vao thang 12 nam 1941, Singapore that thu vao thang 2 nam 1942. Trong thoi ky Nhat Ban chiem đong, Lam Huu Phuc song nho buon ban than go, đen sau khi Nhat Ban đau hang vo đieu kien va Anh Quoc tai tiep quan Singapore vao nam 1945, ong quay lai Cold Storage nham chuc thu ky rieng.


= Su nghiep chinh tri so khoi =
Ngay tu sau Đai chien, Lam Huu Phuc đa can du vao hoat đong cong đoan. Nam 1947, ong tu bo cong viec tai Cold Storage, đam nhiem Bi thu truong toan thoi gian cua Cong đoan Van chuc va Nhan vien Hanh chinh Singapore (SCAWU). Trong thang 3 cung nam, ong tro thanh nguoi Singapore đau tien gianh đuoc hoc bong cua Hoi đong Anh, sang Anh khao sat cong đoan đia phuong va van đong hop tac.
Dua vao boi canh cong đoan cua minh, Lam Huu Phuc vao nam 1947 gia nhap Đang Tien bo moi thanh lap, do Luat su Tran Tai Thanh (Tan Chye Cheng) lanh đao, chuan bi cho su nghiep chinh tri cua minh. Su thuc la chinh cuc Singapore sau đai chien xuat hien chuyen bien lon. Mot mat, cung voi quoc luc Anh suy giam, tieng noi co xuy đoc lap tai đia phuong ngay cang tang, mat khac, Chinh phu Anh sau đai chien vao nam 1946 phe tru Cac khu đinh cu Eo bien, Singapore tro thanh mot lanh đia thuc dan hoang gia, Hoi đong lap phap cua Cac khu đinh cu Eo bien vao nam 1948 đuoc tai co cau thanh Hoi đong lap phap Singapore. Thang 3 nam 1948, Singapore to chuc tong tuyen cu Hoi đong lap phap lan đau tien đe bau sau trong so 22 hoi vien; ba trong nam ung cu vien cua Đang Tien bo đac cu. Lam Huu Phuc khong tham gia ung cu, song đen thang 4 đuoc bo nhiem lam nghi vien khong chinh thuc cua Hoi đong lap phap, la đai bieu cho cong đoan trong Hoi đong.
Thang 7 nam 1949, Lam Huu Phuc rut khoi Đang Tien bo va chuyen sang Cong đang Singapore, la chinh đang co lap truong gan gui hon voi ong. Đen thang 6 nam 1950, ong đuoc bau lam chu tich cua Cong đang, đen thang 7 cung nam ong lai đuoc chon kiem nhiem Chu tich Cong đoan Van chuc va Nhan vien hanh chinh Singapore. Duoi su ung ho cua cong đoan, trong bau cu Hoi đong lap phap vao thang 4 nam 1951 ong tranh cu tai khu vuc Keppel, va thuan loi đac cu lam nghi vien dan cu cua Hoi đong lap phap. Trong cuoc bau cu nay, so ghe dan cu tang tu sau len chin; Đang Tien bo gianh đuoc sau ghe, Cong đang gianh đuoc hai ghe, ghe con lai thuoc ve mot ung cu vien đoc lap.
Trong thang 5 nam 1951, Lam Huu Phuc sang lap Tong hoi cong đoan Singapore (STUC) va đuoc đam nhiem chuc chu tich cua tong hoi. Trong cung nam, ong đuoc So Thong tin Hoa Ky tai tro đen Hoa Ky khao sat hoat đong cong đoan. Tuy nhien, đau tranh be phai noi bo Cong đang luc nay ngay cang xau đi. Phai do Bi thu truong Peter Williams đung đau thanh cong trong viec buoc Lam Huu Phuc tu nhiem chu tich đang. Cuoi cung ong phai roi khoi Cong đang, con Cong đang tu đo roi vao cuc dien tri tre.


= Mat tran Lao đong =
Khong lau sau khi rut khoi Cong đang, Lam Huu Phuc đuoc bo nhiem lam mot uy vien cua Uy ban Rendel do nha ngoai giao Anh George Rendel chu tri, the che nay đuoc chinh phu thuc dan Singapore thanh lap vao thang 7 nam 1953 nham đe xuat y kien ve phat trien hien phap tai Singapore. Đen thang 2 nam 1954, Uy ban Rendel đe trinh mot bao cao đe xuat ve cac cai bien lon trong hien phap Singapore, huong toi tu tri. Đong thoi ky, Lam Huu Phuc thanh lap Mat tran Lao đong (LF) cung voi Francis Thomas va luat su noi tieng David Marshall, chu tich cua đang la Marshall.
Thang 2 nam 1955, Singapore can cu theo kien nghi cua Uy ban Rendel, chinh thuc thi hanh hien phap moi. Can cu theo Hien phap Rendel, Singapore lan đau tien thiet lap Hoi nghi lap phap voi đa so ghe do dan cu, thay the Hoi đong lap phap hien huu. 25 trong 32 ghe đuoc bau theo hinh thuc pho thong, bon ghe do Thong đoc Singapore uy nhiem, ba ghe phan biet do Bo chinh ty, Luat chinh ty va Tai chinh ty sung nhiem, ghe con lai la nghi truong phi chinh thuc do thong đoc đe cu. Ngoai ra, duoi quyen thong đoc đat chuc vu thu hien, do lanh tu cua đang chiem đa so trong Hoi nghi lap phap đam nhiem, chia se quyen luc voi thong đoc. Thong đoc tiep tuc kiem soat cac linh vuc nhu su vu đoi ngoai, noi an, phong ve, truyen thong va quan he voi dan chung, trong khi khong it quyen luc che đinh chinh sach dan sinh nam trong tay cua thu hien.
Hoi đong hanh chinh hien huu bi thay the bang Hoi đong bo truong, do thong đoc lam chu tich, gom ba thanh vien "đuong nhien" (bo chinh ty, luat chinh ty, tai chinh ty) va sau thanh vien đuoc bo nhiem con lai, cung voi thu hien va nam thanh vien khac cua Hoi nghi lap phap. Mac du Thong đoc la chu tich cua Hoi đong bo truong, song thu hien co the chi đao thao luan, trong khi cac thanh vien khac cua hoi đong cung la nghi vien va co the cung đam nhiem cac vi tri bo truong khac, tuong tu nhu he thong Westminster va nghi vien.

Thang 4 nam 1955, Mat tran Lao đong do Marshall lanh đao gianh đuoc 10/25 ghe nghi vien dan cu trong bau cu Hoi nghi lap phap. cac ghe con lai thuoc ve Đang Tien bo (4), lien minh UMNO－MCA－SMU (3), Đang Nhan dan Hanh đong (3), Đang Dan chu (2) va ba ung cu vien đoc lap. Sau bau cu, Marshall tro thanh thu hien đau tien cua Singapore, song do Mat tran Lao đong khong gianh đuoc đa so tuyet đoi nen ong lap mot chinh phu lien hiep voi lien minh UMNO-MCA-SMU, va bo nhiem hai nghi vien uy nhiem phi chinh thuc than Mat tran Lao đong vao Hoi nghi lap phap duoi hiep tro cua Thong đoc John Nicoll, moi co the khong che huu hieu Hoi nghi lap phap. Lam Huu Phuc đac cu lam nghi vien đai dien cho khu vuc Havelock, ong la nguoi duy nhat qua đo thuan loi tu Hoi đong lap phap sang nghi vien dan cu Hoi nghi Lap phap.
Sau bau cu, Lam Huu Phuc đuoc Marshall bo nhiem lam Bo truong Lao đong va Phuc loi, đong thoi ong tu chuc chu tich cua Tong hoi cong đoan. Đuong thoi, đinh cong tai Singapore noi tiep nhau, thuong leo thang thanh bat on dan su, do đo voi than phan la Bo truong Lao đong va Phuc loi, Lam Huu Phuc thuong đai dien chinh phu tham gia hoa giai va hiep tro binh on va hoa giai đinh cong. Ong tung xu ly bai cong xe buyt Phuc Loi trong thang 4-5 nam 1955, bai cong tu thang 5-7 cung nam cua Cong đoan Cuc cang vu Singapore, va bai cong cua nhan vien cac khach san, cua cong chuc Hoi đong thanh pho Singapore, hay cua nhan vien Cong ty Xe đien Singapore. Trong đo, đinh cong xe buyt Phuc Loi dien bien thanh bao đong vao thang 5 nam 1955, lam thiet mang bon nguoi va bi thuong ba nguoi, trong đo co hai nhan vien canh sat thiet mang.
Khong lau sau, Marshall dan mot phai đoan gom đai dien cac chinh đang lon đi cung voi Thong đoc Robert Black đen Luan Đon, Anh Quoc vao thang 3 nam 1956, nham trien khai đam phan voi phia Anh ve quyen tu tri tai Singapore. Tuy nhien, đen thang 5 cung nam thi đam phan that bai, Marshall tro ve Singapore roi tuyen bo tu chuc thu hien vao ngay 6 thang 6. Ngay 8 thang 6 nam 1956, Pho thu hien kiem Bo truong Lao đong va Phuc Loi Luu Huu Phuc tiep nhiem, tro thanh thu hien thu II cua Singapore.
Hoi đong Bo truong cua Lam Huu Phuc tuong đong nhu duoi thoi Marshall. Ong tiep tuc kiem nhiem Bo truong Lao đong va Phuc loi, cac thanh vien khac gom co Pho thu hien Abdul Hamid bin Haji Jumat (Bo truong chinh quyen đia phuong, Đia chinh va Nha o), J. M. Jumabhoy (Bo truong Cong thuong), Francis Thomas (Bo truong Thong tin va Cong vu), Chu Thuy Ky (Bo truong Giao duc) va A. J. Braga (Bo truong Y te). Tuy nhien, cuu thu hien Marshall sau đo rut khoi Mat tran Lao đong roi tu lap Đang Cong nhan. Đen thang 3 nam 1958, Lam Huu Phuc đuoc bau lam chu tich cua Mat tran Lao đong, cung co đia vi cua minh trong đang.


= Thu hien =


 Bao đong truong Hoa ngu  Sau khi tiep nhiem chuc vu thu hien, uu tien hang đau cua ong la gianh tu tri toan dien cho Singapore tu Chinh phu Anh. Nguoi Anh đa suy xet đen van đe tuong lai cua Singapore ngay tu thoi Marshall con lam thu hien. Nguoi Anh đuong thoi đa đong y cho Malaya đoc lap, do suy xet đen gia tri chien luoc ve đia ly cua Singapore, nguoi Anh muon tiep tuc khong che su vu ngoai giao va phong ve cua Singapore. Do đo, nguoi Anh chi co khuynh huong cap cho Singapore quyen tu tri thay vi đoc lap nhu hy vong cua đia phuong. Mac du thong đoc đuong thoi la Robert Black đa co thai đo coi mo va than thien hon ve quyen tu quan cho Singapore, so voi nguoi tien nhiem John Nicoll, song ong nhan đinh tien trinh tu tri can tien hanh tuan tu theo nhieu giai đoan. Neu ban giao quyen luc đuoc tien hanh qua gap, cac nha lanh đao chinh tri tu quan co the khong đu kinh nghiem quan tri.

Trong boi canh đo, khi Marshall dan mot phai đoan tu thang 3 đen thang 5 nam 1956 đi đam phan voi Anh ve tu tri, Robert Black nhan manh Singapore can uu tien giai quyet van đe an ninh noi bo moi đu đieu kien thuc thi tu tri, them vao đo Marshall mot muc lay chong thuc dan đe hieu trieu, trong thoi ky lam thu hien khong co nang luc đa kich huu hieu su kien roi loan va bao luc do phai ta kich đong, lai them ong kien tri tranh thu Singapore đoc lap toan dien, khong chiu nhuong bo, cuoi cung khien phia Anh nhan đinh thoi co chua thanh thuc, cu tuyet cho Singapore thi hanh toan dien tu tri, khien đam phan that bai
Nham tang cuong an ninh noi bo cua Singapore, Lam Huu Phuc tu thang 9 đen thang 11 nam 1956 va thang 8 nam 1958 dan "Đieu le Duy tri an ninh cong chung", hai lan tien hanh lung bat quy mo lon nhan vat cong đoan, giao vien va hoc sinh phai ta cap tien, mot bo phan trong đo bi truc xuat; trong hanh đong vao nam 1956, mot luong lon to chuc bi cho la than cong san nhu Hoi lien hiep phu nu Singapore, Đoan hop xuong chieng đong Singapore, Hoi lien hiep hoc sinh trung hoc Hoa van Singapore bi nha đuong cuc niem phong cam chi. Thang 10 nam 1956, mot loat hanh đong lung bat quy mo lon kich đong giao vien va hoc sinh Trung hoc Trung Chinh va Trung hoc Hoa Kieu phat đong khang nghi ngoi, cuoi cung dien bien thanh nao đong quy mo lon.
Trong lan nao đong nay, Lam Huu Phuc duoi su ung ho cua Robert Black vao ngay 26 thang 10 nam 1956 phai canh sat chong bao đong tien vao truong giai tan khang nghi. Chinh phu con ap đat lenh gioi nghiem tu ngay 26 thang 10 đen 2 thang 11, do vay dap tat huu hieu nao đong. Tuy nhien, trong nam ngay co 13 nguoi thiet mang trong nao loan, hon mot tram nguoi bi thuong. Sau đo, so nguoi bi nha đuong cuc cau luu len toi vai tram, trong đo bao gom cac nghi vien Lam Thanh Tuong, Phuong Thuy Song va Devan Nair- cac đang vien thuoc phai ta trong Đang Hanh đong Nhan dan, phai đen sau khi Đang Nhan dan Hanh đong len nam quyen vao nam 1959 thi ho moi đuoc phong thich.


 Đam phan tu tri  Lam Huu Phuc co thai đo cung ran voi phai ta, khien Chinh phu Anh sau khi tai tham tra nhan đinh rang an ninh noi chinh cua Singapore đa đuoc đam bao, cuoi cung xuc tien tiep tuc đam phan tu tri tu thang 12 nam 1956 đen thang 6 nam 1958. Duoi quyen lanh đao cua Lam Huu Phuc, đai bieu cac chinh đang chu yeu đen Luan Đon vao thang 3 nam 1957, cung voi phia Anh trien khai đam phan chinh thuc ve thoi gian bieu tu tri cho Singapore. Ho đat đuoc mot su nhat tri trong thang 4, khi vao ngay 11 thang 4 Lam Huu Phuc đai dien cho Singapore ky mot hiep nghi hien phap moi voi Bo truong Thuoc đia Anh Alan Lennox-Boyd. Cac đai bieu tu Singapore tai Luan Đon soan thao mot hien phap moi;
Thang 8 nam 1958, Quoc hoi Anh thong qua "Phap lenh quoc gia tu tri Singapore". Can cu theo hiep nghi, phia Anh đong y gia tang manh so ghe trong Hoi nghi Lap phap trong tong tuyen cu nam 1959, toan bo so đai bieu do dan cu theo the thuc pho thong; Singapore se tro thanh mot quoc gia tu tri, thu hien va hoi đong bo truong lan luot đuoc thay the bang thu tuong va noi cac, toan quyen xu ly cac su vu ngoai tru quoc phong va ngoai giao; Yang di-Pertuan Negara se thay the chuc vu thong đoc hien huu.
Trong thang 10 nam 1957, Lam Huu Phuc xuc tien Hoi nghi lap phap thong qua "Đieu le quyen cong dan Singapore". Đieu le lan đau tiet thiet lap than phan cong dan Singapore, bat ky ai sinh tai Singapore, sinh ben ngoai Singapore va co cha sinh tai Singapore va khong co quoc tich ngoai quoc, sinh tai Lien bang Malaya đong thoi đa đinh cu đu hai nam, cong dan Anh Quoc va cac thuoc đia đinh cu đu hai nam. va nguoi ngoai quoc đa đinh cu đu 10 nam, đeu co the tro thanh cong dan Singapore. Nham bieu chuong thanh tich cua ong, Đai hoc Malaya vao thang 9 nam 1957 trao hoc vi danh du Tien si Luat phap cho ong, va nguyen thu Malaya Tuanku Abdul Rahman vao thang 8 nam 1958 trao cho ong huan chuong cong lao ve quoc hang nhat, do đo ong đat đuoc tuoc Ma Lai 'Tun'.


 Thua nhan Đai hoc Nam Duong  Sau mot loat hanh đong tran ap giao vien va hoc sinh phai ta, khi thoi điem tro thanh quoc gia tu tri vao thang 6 nam 1959 đen gan, Lam Huu Phuc vi muon tranh thu su ung ho cua cu tri goc Hoa chiem đai đa so nen co thai đo than thien hon voi Đai hoc Nam Duong so voi truoc. Đai hoc Nam Duong la đai hoc đau tien tai Singapore lay tieng Hoa lam ngon ngu giang day, do Tran Luc Su va nhung thuong nhan khac co que to tai Phuc Kien bo tien sang lap vao nam 1953. Tuy nhien, do chinh phu thuc dan co chinh sach uu tien tieng Anh, lai them viec Đai hoc Nam Duong bi cho la co cong san tham nhap, do vay bi chinh phu đoi xu lanh đam. Trong thoi ky David Marshall nam quyen, Bo truong Giao duc Chu Thuy Ky vao thang 5 nam 1956 bieu thi hoc vi do Đai hoc Nam Duong cap khong đuoc chinh phu thua nhan.
Tu sau khi Lam Huu Phuc tiep nham chuc thu hien, Chinh phu mac du tiep tuc phuong cham khong thua nhan toan dien hoc vi cua Đai hoc Nam Duong, song co thai đo tich cuc hon voi su phat trien cua Đai hoc. Thang 3 nam 1958, giang đuong cua Đai hoc Nam Duong hoan thanh, ho moi đuoc thong đoc đuong thoi la William Goode đen chu tri le khanh thanh giao đuong, phan anh su trong thi cua chinh phu đoi voi Đai hoc Nam Duong. Trong thang 10 nam 1958, chinh phu cua Lam Huu Phuc tuyen bo tai tro 840.000 đo la Malaya cho Đai hoc Nam Duong, mot nua đe su dung lam kinh phi cho đai hoc, mot nua su dung lam hoc bong cho sinh vien. Đay la lan dau tien Đai hoc Nam Duong đuoc chinh phu tai tro. Thang 3 nam 1959, Lam Huu Phuc đe xuat Hoi nghi lap phap thong qua "Đieu le Đai hoc Nam Duong", chinh thuc cong nhan đia vi đai hoc cua Đai hoc Nam Duong.
Lam Huu Phuc con tai xet kha nang thua nhan toan dien hoc vi cua Đai hoc Nam Duong. Thang 1 nam 1959, ong uy nhiem Uy ban Prescott do S. L. Prescott đung đau đe phu trach đanh gia trinh đo va kha nang cong nhan hoc vi cua Đai hoc Nam Duong. Tuy nhien, trong Bao cao Prescott đe trinh len chinh phu trong thang 3 cung nam, uy ban phe binh gay gat Đai hoc Nam Duong, va van đe chinh phu thua nhan toan dien hoc vi cua Đai hoc Nam Duong đuoc bao luu. Lam Huu Phuc khong muon mat đi su ung ho tu dan chung va khien chien dich tranh cu cua minh gap nguy hiem, do đo ong khong phat hanh bao cao nay ngay. Đen sau khi Singapore tro thanh quoc gia tu tri vao thang 7 nam 1959, bao cao moi đuoc cong khai ra ben ngoai, song luc nay Lam Huu Phuc đa roi khoi chuc vu thu hien.


 Đanh mat ung ho  Mac du Lam Huu Phuc thanh cong trong viec tranh thu tu tri toan dien cho Singapore tu Anh, song do ong tien hanh tran ap cung ran giao vien va hoc sinh truong Hoa ngu nen đe mat su ung ho cua cu tri goc Hoa chiem đai đa so tren đao. Ong con gay khong it phan ung tieu cuc cua du luan; bao gom vao nam 1957 thuan theo yeu cau cua Chinh phu Anh ma ban đao Christmas cho Chinh phu Uc voi gia thap, va kien tri gia han hieu luc cua "Đieu le duy tri an ninh cong chung". Ngoai ra, chinh phu cua Lam Huu Phuc khong co nang luc đa kich huu hieu cac to chuc bi mat đang phat trien nhanh chong, cac thanh vien xa hoi đen au đa dien ra thuong xuyen, khien tri an ngay cang xau đi; Dan sinh xa hoi va phat trien kinh te đinh tre; Bo truong Giao duc Chu Thuy Ky vao đau nam 1959 bi Đang Hanh đong Nhan dan vach tran viec tham o mon tien lon, đeu khien cho đo ung ho danh cho Mat tran Lao đong cua Lam Huu Phuc xuong thap.
Nguoc lai, Đang Nhan dan Hanh đong duoi quyen lanh đao cua Đo Tien Tai va Ly Quang Dieu thong qua viec cong kich Mat tran Lao đong la bu nhin cho chinh phu Anh nen nhan đuoc nhieu ung ho cua dan chung, tung buoc tien sat Lam Huu Phuc va Mat tran Lao đong. Nam 1957, trai qua cai to quy mo lon, Hoi đong Thanh pho Singapore to chuc bau cu lan đau tien; Đang Hanh đong Nhan dan gianh đuoc 13 trong so 32 ghe con Mat tran Lao đong chi gianh đuoc bon ghe. Vao nam sau, Mat tran Lao đong lai that bai truoc Đang Nhan dan Hanh đong trong bau cu bo sung tai Kallang to chuc vao thang 7. Thang 11 nam 1958, Lam Huu Phuc thanh lap Lien minh Nhan dan Singapore (SPA), nham chuc chu tich. Tuy nhien, y đo van hoi su ung ho cua dan chung nay co tac dung khong lon.
Ngay 31 thang 3 nam 1959, can cu theo hien phap moi, Hoi nghi lap phap Thuoc đia Singapore chinh thuc giai tan. Mot cuoc bau cu đuoc to chuc vao ngay 30 thang 5 cung nam, toan bo 51 ghe cua Hoi nghi lap phap moi đuoc san sinh thong qua pho thong đau phieu. Theo ket qua kiem phieu, 43 trong so 51 ung cu vien cua Đang Nhan dan Hanh đong đac cu; Lien minh Nhan dan Singapore do Lam Huu Phuc lanh đao co 31 nguoi ung cu song tham bai khi chi co bon nguoi đac cu; To chuc Dan toc Ma Lai Thong nhat gianh đuoc ba ghe, ghe con lai thuoc ve mot ung cu vien đoc lap. Đang Xa hoi chu nghia Tu do (E. H. Holloway lanh đao), Đang Cong nhan (David Marshall lanh đao) va Mat tran Lao đong (Francis Thomas lanh đao) khong gianh đuoc ghe nao.
Ngay 1 thang 6 nam 1959, Lam Huu Phuc trinh đon tu chuc cho thong đoc, hai ngay sau chinh thuc roi khoi chuc vu thu hien. Cung ngay 3 thang 6, Anh chinh thuc tuyen bo thanh lap Quoc gia tu tri Singapore, đanh dau ket thuc cai tri thuc dan cua Anh. Bi thu truong cua Đang Nhan dan Hanh đong la Ly Quang Dieu vao ngay hom sau lay than phan thu hien hinh thanh chinh phu, ngay 5 thang 6 tuyen the nham chuc thu tuong đau tien cua Singapore.


= Tham gia chinh đan Malaysia =
Lam Huu Phuc gianh chien thang tai khu vuc Cairnhill trong bau cu nam 1959, duy tri ghe trong hoi nghi lap phap cua Singapore, đong thoi đam nhiem vai tro lanh đao đoi lap, tuy nhien anh huong chinh tri cua ong khong ngung suy giam. Lam Huu Phuc bat đau bot hung thu voi chinh tri Singapore; nguoc lai, trong thoi gian ong đam nhiem chuc vu thu hien, đa cung Thu tuong Malaya Tunku Abdul Rahman thiet lap quan he huu hao, dan quan tam đen chinh tri Malaya; Ong con chu truong Singapore hop nhat cung Malaya nham đat muc tieu đoc lap tu Anh.
Sau mot cuoc trung cau dan y đuoc to chuc tai Singapore, lien bang Malaysia đuoc tuyen cao thanh lap vao thang 9 nam 1963, bao gom Malaya, Singapore, Sarawak va Bac Borneo. Hoi nghi lap phap cua Singapore to chuc bau cu trong cung thang; Lien minh Nhan dan Singapore thanh lap Đang Lien minh Singapore cung mot so thanh vien đoi lap khac vao nam 1961, duoi su ung ho cua lien minh cam quyen tai Malaysia lan nay lai no luc thach thuc Đang Hanh đong Nhan dan. Tuy nhien, Lam Huu Phuc khong tham gia tranh cu va Đang Lien minh khong gianh đuoc ghe nao; ong tuyen bo tu nhiem chu tich Lien minh Nhan dan Singapore, tu đo cao biet Hoi nghi lap phap va dan mo nhat tren chinh đan Singapore. Thang 1 nam 1964, Thu tuong Malaysia Tunku Abdul Rahman tuyen bo uy nhiem Lam Huu Phuc lam Cao uy Malaysia tai Uc. Sau khi Singapore đoc lap tu Malaysia vao thang 8 nam 1965, ong đuoc cap ho chieu Malaysia, tro thanh cong dan Malaysia, đong thoi van nham chuc Cao uy Malaysia tai Uc. Đuong thoi ong hinh dung ban than la 'đua con bi cha me xa lanh', hy vong Singapore va Malaysia se tai thong nhat.

Trong thoi gian đam nhiem chuc vu tai Canberra, Uc, đot nhien lan truyen tin tuc ong mat tich vao ngay 11 thang 6 nam 1966, tam thoi gay du luan xon xao tai Uc cung Singapore-Malaysia. Mot ky gia tai Sydney noi rang trong thay Lam Huu Phuc dung ten gia "Hawk" đi chuyen bay noi đia đen Sydney. Cung co tin đon rang Lam Huu Phuc lui toi Cau lac bo Paradise tai Kings Cross, New South Wales va mot vu nu thoat y ten Sandra Nelson đuoc ong ua thich tu truoc. Tuy nhien, Lam Huu Phuc o đau cuoi cung van khong ro, canh sat khong the lien he đuoc voi Sandra Nelson.
Sau khi ong mat tich, Canh sat Uc lap tuc trien khai tim kiem quy mo lon; Chinh phu Malaysia cung phai đac su sang Uc tim kiem, trong khi vo va hai con gai cua ong cung sang Uc hiep tro tim kiem. Trong mot cuoc phong van voi truyen hinh Uc, phu nhan cua Lam Huu Phuc roi le yeu cau chong minh som tro ve. Mat khac, đac su cua Chinh phu Malaysia noi voi ky gia rang Lam Huu Phuc co kha nang bi thuong do truot chan, va co the hien đang đuoc mot ai đo cham soc. Tai thu đo Kuala Lumpur, Thu tuong Tunku Abdul Rahman tra loi ky gia Uc qua đien thoai, keu goi Lam Huu Phuc xuat hien, đong thoi bieu thi "Nguoi ban cua toi hay tro ve, toi se hoan nghenh ban, toi rat vui long đe chuyen qua khu thanh qua khu."
Sau chin ngay mat tich, mot nguoi đieu hanh nha nghi ten la Vincent Laus cho Lam Huu Phuc ve đen Canberra vao ngay 19 thang 6 nam 1966, đuong thoi trang thai tinh than cua ong khong tot. Vincent Laus noi rang minh gap Lam Huu Phuc tren đuong pho Sydney va phat hien ong than the khong khoe va non mua; Vincent Laus đua ong ve nha nghi cua minh đe tinh duong, nhieu ngay sau moi phat hien ong chinh la yeu nhan Malaysia ma canh sat đang tim kiem. Tuy nhien, truyen thong co nhieu nghi ngo ve giai thich cua Vincent Laus, bao gom tai sao phai mat nhieu ngay moi phat hien than phan thuc cua Lam Huu Phuc, va tai sao khong cau vien canh sat tro giup thay vi tu than lai xe đua Lam Huu Phuc ve đen Canberra. Chinh phu Malaysia tu choi binh luan them ve viec Lam Huu Phuc mat tich, trong khi đac su cua Malaysia chi hinh dung Vincent Laus la mot 'Nguoi Samari nhan đuc', khien su kien đay bi an.
Khong lau sau, Lam Huu Phuc tro ve Kuala Lumpur vao thang 7 nam 1966, voi nguoi nha thap tung. Tai Malaysia, quoc dan đat cau hoi ve viec Lam Huu Phuc va vu nu thoat y Sandra Nelson phat trien quan he ngoai tinh, song Lam Huu Phuc phu nhan. Sandra Nelson cung nhan phong van cua ky gia, co nhan manh rang minh va Lam Huu Phuc chi la ban be thong thuong va rang co hoan toan khong biet ong o đau trong thoi gian ong mat tich. Cac thanh vien đoi lap trong Quoc hoi Malaysia tham chi con moi co đen Malaysia đe tra loi cau hoi ve quan he cua co voi Lam Huu Phuc, song co cu tuyet; song bieu thi neu nhu nghi vien quoc hoi muon anh cua co, co co the gui mot xap lon cho ho.
Truoc khi ong mat tich, Bo Ngoai giao Malaysia đa co ke hoach đe ong đam nhiem chuc vu Đai su Malaysia tai Y. Tuy nhien, sau su kien mat tich, Bo Ngoai giao sap xep cho ong lam Pho Bi thu truong tai tru so Bo Ngoai giao tai Kuala Lumpur. Lam Huu Phuc tu chuc tai Bo Ngoai giao trong thang 8 nam 1968, đanh dau ket thuc su nghiep chinh tri cua ong tai Malaysia. Khong lau sau, Chinh phu Malaysia đot nhien thu hoi tuoc "Tun" cua ong vao cuoi thang 11 cung nam, khien su kien ong mat tich tai Uc cang them phan phuc tap va kho hieu. Theo giai thich trong tu truyen cua Lam Huu Phuc xuat ban sau khi ong tu tran, nam đo tinh cam vo chong ong xuat hien ran nut, khien tam trang ong suy sup, moi chon cach mat tich.


= Nhung nam cuoi đoi =
Lam Huu Phuc bi trong thuong trong mot tai nan giao thong vao thang 9 nam 1961. Mac du sau đo ong hoan toan binh phuc, song thinh thoang lai xuat hien van đe suc khoe, chang han nhu truoc su kien mat tich vao thang 6 nam 1966, ong tung trai qua hai thang tri lieu. Sau khi tu chuc tai Bo Ngoai giao Malaysia, Lam Huu Phuc ban đau đinh cu tai Malacca, sau khi quan he hon nhan tan vo, vao thang 7 nam 1972 ong chon cach gia nhap Hoi giao va di cu sang Mecca, A Rap Xe Ut đe bat đau cuoc song moi. Ong đoi sang ten goi mang sac thai Hoi giao la Haji Omar Lim Yew Hock.
Trong nhung nam cuoi đoi, Lam Huu Phuc chuyen đen Jeddah. Ong gia nhap To chuc Hop tac Hoi giao va lam viec trong vai tro mot tro ly đac biet cho Chu tich cua Ngan hang Phat trien Hoi giao. Ong tu tran vao ngay 30 thang 11 nam 1984 tai nha o Jeddah, huong tho 70, va đuoc an tang tai Mecca vao toi hom đo. Tu truyen cua ong mang ten Reflections đuoc xuat ban tai Kuala Lumpur vao nam 1986.


Di san Khong nhu Ly Quang Dieu, David Marshall, Đo Tien Tai va cac lanh tu chinh tri khac noi len sau Đai chien la tung sang Anh theo hoc đai hoc tai cac truong co danh tieng, Lam Huu Phuc co xuat than khiem ton, chi tiep thu giao duc ban đia. Mac du vay, ong bat đau lam viec trong vai tro mot thu ky va gia nhap cong đoan, tu minh no luc tung buoc đi len. Ong thanh cong trong no luc buoc vao Hoi đong lap phap va sau la Hoi nghi lap phap, cuoi cung đuoc bo nhiem lam thu hien, tung co suc anh huong quan trong tai Singapore thoi ky thuoc đia.
Khong nhu nguoi tien nhiem Marshall, Lam Huu Phuc khi giu chuc thu hien chon thai đo hop tac voi Chinh phu Anh. Ong giu lap truong đoi pho cung ran voi đoan the va giao vien-hoc sinh phai ta, tu đo gianh đuoc tin nhiem cua phia Anh, đong thoi xuc tien Singapore va Anh tai trien khai đam phan tu tri. Duoi su lanh đao cua ong, Singapore đat thanh hiep nghi voi Anh sau mot loat thuong thao, Singapore vao nam 1959 thuc thi tu tri toan dien. Tuy nhien, Lam Huu Phuc do hanh đong tran ap giao vien-hoc sinh truong Hoa ngu nen đe mat su ung ho cua cu tri goc Hoa chiem đai đa so tren đao. Hon nua, nguoi Anh dan chuyen chu y sang Đang Hanh đong Nhan dan đoi lap va thu linh Ly Quang Dieu trong đam phan tu tri.
Lam Huu Phuc la nguoi đat nen tang cho quyen tu tri toan dien cua Singapore, tuy nhien ong đe mat su ung ho cua cu tri, đe chuc thu tuong roi vao tay Ly Quang Dieu. Co y kien nhan đinh, Lam Huu Phuc mac du co su nghiep chinh tri khong nhu y, song ong đa gianh quyen tu tri toan dien cho Singapore, con loai tru the luc ta khuynh trong noi bo Đang Hanh đong Nhan dan, do đo tao buoc đem cho Ly Quang Dieu, mo đuong cho Ly Quang Dieu va Đang Hanh đong Nhan dan truong ky chap chinh.
Sau khi roi khoi chuc vu thu hien, ong dan mo nhat tren chinh truong Singapore. Su nghiep chinh tri cua ong tai Singapore ket thuc khi ong chon cach khong tham gia bau cu Hoi nghi lap phap vao nam 1963. Nam sau, Lam Huu Phuc chuyen sang tham gia chinh truong Malaysia. Tuy nhien, su kien mat tich nam 1966 tai Uc ket thuc su nghiep chinh tri cua ong tai Malaysia. Ong cuoi cung lua chon di cu sang A Rap Xe Ut va khong con tham gia chinh su Singapore hay Malaysia. Trong tu truyen xuat ban sau nay, ong tu binh pham:

“ Bat luan ban than o cuong vi nao trong cuoc song, toi đeu duy tri khiem ton... Toi nhan thay ban than vi đai khong co vi đai chan chinh, song trong khiem ton lai co vi đai chan chinh. Lam Huu Phuc trong thoi gian tai nhiem thu hien cua Singapore khong vi đai, song Thu hien Lam Huu Phuc vi đai khi van giu long khiem ton trong quan he voi thuoc cap. ”


Sinh hoat ca nhan Nam 1937, Lam Huu Phuc ket hon voi Ta Kim Nuong (Chia Kim Neo), hai nguoi co mot con trai va ba con gai. Trai qua su kien mat tich nam 1966 va tu chuc nam 1968, hon nhan cua ong đuoc tuyen bo la tan vo. Sau khi cai sang Hoi giao va cu tru tai A Rap Xe Ut, ong tai hon voi mot nguoi goc Hoa cung cai sang Hoi giao la Hajjah Hasnah Abdullah, hai nguoi co mot con gai ten la Hayati.


Vinh du = Huan chuong =
Huan chuong cong lao ve quoc hang nhat (S.M.N.) (Malaysia, trao thang 8 nam 1958, thu hoi nam 1968)
Huan chuong danh du hang nhat cua Quan chu Brunei (Brunei, nam 1961)


= Tien si danh du =
Tien si phap luat
Đai hoc Malaya (thang 9 nam 1957)


= Đau ham =
Lam Huu Phuc （Lim Yew Hock, 15/10/1914-8/1958)
Tun Lam Huu Phuc, SMN (Tun Lim Yew Hock, SMN, 8/1958-11/1968)
Lam Huu Phuc (11/1968-1972)
Haji Omar Lam Huu Phuc (1972-30/11/1984)


Tham khao Tu lieu tham khao = Tu lieu tieng Anh =


= Tu lieu tieng Trung =


Lien ket ngoai Tong tuyen cu Hoi đong lap phap Singapore 1951
Tong tuyen cu Hoi nghi lap phap Singapore 1955
Tong tuyen cu Hoi nghi lap phap Singapore 1959