Utu, sau nay đuoc cac dan toc Đong Semit tho phung duoi ten Shamash, la vi than Mat troi cua Luong Ha co đai, than cua cong ly, đao đuc va chan ly, va la anh trai song sinh cua nu than Inanna, Nu vuong Thien gioi. Nhung ngoi đen chinh cua ong nam o cac thanh pho Sippar va Larsa.
Nguoi ta tin rang ong cuoi tren co xe mat troi bay qua bau troi va quan sat tat ca nhung gi xay ra trong ngay. Ong la nguoi thuc thi cong ly thieng lieng va đuoc cho la se giup đo nhung nguoi gap nan. Theo than thoai Sumer, ong đa co bao ve than Dumuzid khi ong ta bi lu quy galla bat keo xuong Đia nguc. Ong cung la nguoi đau tien hien len truoc nguoi anh hung Ziusudra sau tran Đai hong thuy. Trong Su thi Gilgamesh, ong tro giup Gilgamesh đanh bai yeu tinh Humbaba.


Gia đinh Utu la anh em sinh đoi cua Nu vuong Thien gioi Inanna,  vi nu than đay quyen nang voi nhung lanh đia rong lon.  Trong cac van ban cua nguoi Sumer, Inanna va Utu co moi quan he vo cung than thiet, gan nhu la loan luan.  Utu thuong đuoc cho la con trai cua than mat trang Nanna va nu than Ningal,  nhung đoi khi cung đuoc coi la con trai cua An hoac Enlil.
Vo ong la nu than Sherida, sau nay đuoc biet đen o Akkad la Aya.   Sherida la nu than sac đep, sinh san va tinh yeu nhuc duc, co the do anh sang von đuoc coi la đep, hoac vi vai tro cua mat troi trong viec lam tang nang suat nong nghiep. Ho đuoc cho la co hai con: nu than Kittu ("Su that") va than Misharu ("Cong ly"). Vao thoi ky Cuu Babylon (k. 1830 k. 1531 TCN), Sherida va Utu đuoc gan voi naditu, mot hoi nu tu danh ca đoi tho phung cac vi than. Nguoi đanh xe cua Utu, Bunene đoi khi đuoc cho la con trai ong.  Bunene đuoc tho phung đoc lap voi Utu nhu mot vi than cong ly o Sippar va Uruk trong Thoi ky Cuu Babylon   va trong thoi gian sau nay, ong cung đuoc tho phung tai Assur. 


Tho phung Utu đuoc tho phung o Sumer tu rat som. Cac tai lieu lau đoi nhat nhac đen ong co nien đai khoang 3500 nam truoc Cong nguyen, trong giai đoan đau tien cua van tu Sumer. Nhung ngoi đen chinh cua ong, đuoc đat tai Sippar va tai Larsa, đuoc goi la E-babbar ("Nha Trang"). Utu đuoc tho phung xuyen suot nen van hoa Luong Ha  trong hon 3.000 nam. Đac điem tinh cach chinh cua Utu la long tot va su rong luong, nhung giong nhu tat ca cac vi than Luong Ha khac, ong khong ngai tu choi nhung thinh cau gay phien phuc cho minh.


Bieu tuong Trong cac van ban Sumer, Utu đuoc mo ta la "co rau" va "canh tay dai". Trong nghe thuat, ong đuoc the hien nhu mot ong lao voi bo rau dai. Ong đuoc cho la xuat hien tu cua Thien đang moi ngay vao luc binh minh va cuoi ngang qua bau troi trong co xe cua minh truoc khi tro vao "ben trong thien gioi" qua cong phia tay moi toi. Nguoi đanh xe ngua cua Utu ten la Bunene. Con dau hinh tru thuong cho thay hai vi than mo cua cho ong, con ong giuong vu khi len, mot chiec cua va mot chiec chuy rang cua, tuong trung cho cong ly.

Bieu tuong chinh cua Utu la đia mat troi, la mot vong tron voi ngoi sao bon canh, va bon đuong cheo luon song nhu tia sang toa ra tu vong tron giua moi canh. Bieu tuong nay đai dien cho anh sang, su am ap va suc manh cua mat troi.


Than thoai Nguoi Sumer tin rang, khi cuoi co xe mat troi ngang qua bau troi, Utu nhin thay tat ca moi thu xay ra tren the gioi.  Cung voi em gai Inanna, Utu la nguoi thuc thi cong ly thieng lieng. Vao ban đem, Utu đuoc cho la đi qua Đia phu trong hanh trinh ve phia đong truoc khi mat troi moc. Mot tac pham van chuong Sumer nhac đen viec Utu chieu sang Coi am va phan xu nguoi chet. Trong bai ca tung Shamash so 31 (BWL 126), Utu đong vai tro nhu mot phan quan Đia nguc cung voi cung voi malku, kusu, va Anunnaki. Tren đuong đi qua Đia phu, Utu đuoc cho la đi ngang qua khu vuon cua than mat troi, trong toan nhung cay ket qua ngoc.
Utu đuoc tin la co vai tro tich cuc trong cac van đe cua con nguoi,  va thuong giup đo nhung nguoi gap nan. Ong đuoc nhac đen som nhat trong Than thoai Etana, đuoc viet truoc cuoc chinh phat cua Sargon of Akkad (k. 2334 -2284 truoc Cong nguyen), trong đo Etana cau nguyen Utu giup vo minh mang thai. Trong bai tho Sumer Giac mo cua Dumuzid, Utu đa can thiep đe giai cuu chong cua Inanna, Dumuzid khoi su san lung cua lu quy galla. Trong huyen thoai lu lut Sumer, Utu hien len sau khi nuoc lu bat đau lang xuong,  khien Ziusudra, anh hung cua cau chuyen, mo tung cua so cua chiec thuyen va quy xuong truoc mat ong.  Ziusudra hien te mot con cuu va mot con bo cho Utu đe đuoc cuu giup. 

Trong Danh sach vua Sumer, mot trong nhung vi vua đau tien cua Uruk đuoc nhac đen nhu "con trai cua Utu"  va Utu duong nhu la vi than bao ho đac biet cho mot so vi vua sau nay cua thanh pho. Trong bai tho Sumer Gilgamesh va Huwawa, nguoi anh hung Gilgamesh thinh cau Utu ho tro trong cuoc hanh trinh đen Nui tuyet tung. Trong phien ban nay, Gilgamesh nho Utu giup đo boi vi Nui tuyet tung đuoc gan voi Utu, la vung đat o phuong Đong, noi mat troi moc. Utu ban đau to ra mien cuong,  nhung, sau khi Gilgamesh giai thich rang anh muon lam nen ten tuoi truoc khi chet, Utu đong y. Khi Gilgamesh đen Nui tuyet tung, Utu giup anh đanh bai yeu tinh Huwawa, yeu tinh canh gac khu rung.

Trong Su thi Gilgamesh tieu chuan cua Babylon, Gilgamesh muon đen nui tuyet tung va tim đen Shamash đe đuoc ho tro. Tuy nhien, trong phien ban nay, Nui tuyet đuoc chi ra ro rang la nam o phia tay bac, o Lebanon. Shamash giup Gilgamesh đanh bai Humbaba (ten tieng Đong Semit cho Huwawa).  Jeffrey H. Tigay cho rang trong phien ban su thi Cuu Babylon, Gilgamesh tim đen Utu nhu la cau nguyen voi mot vi to tien, va muc tieu ban đau cua Gilgamesh la đen tham Nui tuyet tung va Humbaba chi la mot chuong ngai vat ma Gilgamesh va Enkidu gap phai khi ho đa đen đo. Con trong phien ban Babylon, cac anh hung co muc tieu ngay tu đau la đen nui tuyet tung đe đanh bai Humbaba, tham chi trong cac phien ban sau nay, Shamash chinh la nguoi đa chi dan Gilgamesh đi giet Humbaba. Tigay cho rang đay la "su phat trien vai tro hop ly [cua Shamash]." 


Ghi chu Nguon = Dan nguon =


= Thu muc =


Lien ket ngoai Cac vi than va nu than Mesopotamian co đai: Utu / amas (than)
Shamash (Mesopotamian god) tai Encyclopædia Britannica (tieng Anh)