kaengreg/wikifacts-bench huggingface dataset:
Dao la mot loai cong cu cam tay co canh sac gom co luoi dao gan vao chuoi dao, dung đe cat got, co nguon goc tu hon 2 trieu nam truoc. Dao đa so đuoc su dung trong nha bep (dao bep), lam vuon, tham hiem (dao sinh ton). Ngoai ra dao dung lam vu khi trong quan đoi hoac lam đo dung tu ve ca nhan trong truong hop khan cap. Trong tieng Viet, "dao" la mot trong rat it cac danh tu chi đo vat ma danh tu chi loai đi kem la "con" (mao tu thuong dung cho danh tu chi đong vat), thay vi "cai" (mao tu thuong dung cho danh tu chi nhung gi khong phai đong vat).
Dao thuong co kich thuoc mong, đo sac cao, dung đe cat, đam hay chem. Ngoai ra nhieu loai dao con co the dung đe cua, cat hoa qua day vo, hoac chuoi dao con dung đe đap pha. Trong y hoc dao đuoc dung đe phau thuat. Trong nganh co khi che tao, cac cong cu cat got cung đuoc goi la dao cat, tuy nhien chung co hinh dang khac voi dao thong thuong. Ngay xua nguoi ta thuong lam dao bang sat, thep, đong, tham chi ca bac hay vang. Ngay nay luoi dao đa so lam tu hop kim pha che đe tang đo cung va ben cho dao, chuoi dao thuong đuoc lam tu go, cao su, nhua hoac kim loai. Mot so loai dao đat tien co chuoi dao va luoi dao lien khoi, tuy nhien chuoi dao van đuoc boc them lop ben ngoai. Dao co nhieu loai luoi theo tieu chuan khac nhau đe dung cho cac muc đich rieng biet.


Tuong tu Keo
Kiem
Đao phu
Thuong
Gian
May dao
May xen


Chu thich Tu lieu lien quan toi Knives tai Wikimedia Commons
Ho Ca that lat (Notopteridae) la mot ho ca nho gom 8-10 loai thuoc Bo Ca rong, trong tieng Viet nhung loai sinh song tai khu vuc Viet Nam noi chung đuoc goi la ca that lat, ca nang hai, ca nang huong, ca com v.v. Chung la cac loai ca nho, sinh song trong moi truong chu yeu la nuoc ngot, đoi khi la nuoc lo o chau Phi va Đong Nam A. Chung co hinh dang thuon dai, vay lung nho giong nhu chiec long ong (khong co o chi in Xenomystus) va vay hau mon dai, chay doc theo phan bung, hop lai voi vay đuoi nho, lam cho be ngoai cua chung kha giong luoi dao, vi the ten goi trong tieng Anh cua mot vai loai la knifefish nghia la "ca dao". Tong so tia vay cua vay hau mon va vay đuoi la tren 100. Vay chau, neu co, thi nho voi 3-6 tia vay. Khong co xuong hau nap mang (mot trong bon xuong hop thanh nap mang). Vay moc thanh hang, moi hang 120-180 vay. Co khoang 25-45 vay dang khien doc theo mat bung. Chieu dai 20–150 cm (tuy loai). Hoat đong cham chap.
Ten goi khoa hoc co nguon goc tu tieng Hy Lap noton nghia la "lung" va pteron nghia la "canh, vay".
Ca loai trong ho ca that lat co bong bong chuyen hoa. Co quan nay trai rong suot co the va tham chi la toi cac vay o mot so truong hop. Chung co the hap thu oxy tu khong khi va co chuc nang đe tao ra am thanh.
Mot vai loai lon hon, đac biet la Chitala chitala, la ca thuc pham va đoi khi cung đuoc nuoi trong cac be ca canh.


Cac chi va loai Ho nay co 8-10 loai trong 4 chi:

Chi Chitala
Ca nang huong hay ca da bao, ca com da bao (Chitala blanci d'Aubenton, 1965).
Chitala borneensis Bleeker, 1851
Ca nang hai hay ca com, ca that lat com (Chitala chitala Hamilton, 1822).
Chitala hypselonotus Bleeker, 1852
Ca that lat khong lo (Chitala lopis Bleeker, 1851).
Ca com (Chitala ornata Gray, 1831).
Chi Notopterus
Ca that lat (Notopterus notopterus Pallas, 1769).
Chi Papyrocranus
Ca dao mat luoi (Papyrocranus afer Gunther, 1868).
Papyrocranus congoensis Nichols & La Monte, 1932
Chi Xenomystus
Ca dao chau Phi (Xenomystus nigri Gunther, 1868).


Tham khao Berra Tim M. (2001). Freshwater Fish Distribution. San Diego: Academic Press. ISBN 0-12-093156-7
Chu bien Ranier Froese va Daniel Pauly. (2006). "Notopteridae" tren FishBase. Phien ban thang 4 nam 2006.


Ghi chu
Lich Berber la loai nien lich đuoc nguoi Berber o Bac Phi su dung. Lich nay con đuoc biet đen trong tieng A Rap duoi ten goi فلاحي fellahi "nong nghiep" hay عجمي ajami "phi A Rap". No đuoc dung đe đieu chinh cac cong viec nong nghiep co tinh thoi vu theo mua.
Ten goi cac thang trong lich Berber hien đai co nguon goc tu lich Julius co đai hoac tu lich Gregory.


Cac thang Lich Berber hien đai bao gom 4 mua voi moi mua chua 3 thang. Cac dang tuong ung trong lich Gregory (bang tieng Viet/Anh) đuoc đe trong ngoac:

Tagrest: Mua đong.
Jember (thang 12/December): tu 14 thang 12 toi 13 thang 1;
Yennayer (thang 1/January): tu 14 thang 1 toi 13 thang 2;
Furar (thang 2/February): tu 14 thang 2 toi 13 thang 3.
Tafsut: Mua xuan.
Meghres (thang 3/March): tu 14 thang 3 toi 13 thang 4;
Ibrir (thang 4/April): tu 14 thang 4 toi 13 thang 5;
Mayyu (thang 5/May): tu 14 thang 5 toi 13 thang 6.
Iwilen: Mua he.
Yunyu (thang 6/June): tu 14 thang 6 toi 13 thang 7;
Yulyu (thang 7/July): tu 14 thang 7 toi 13 thang 8;
Ghust hay Awussu (thang 8/August): tu 14 thang 8 toi 13 thang 9.
Amewan: Mua thu.
Shtember (thang 9/September): tu 14 thang 9 toi 13 thang 10;
Tuber (thang 10/October): tu 14 thang 10 toi 13 thang 11;
Wamber (thang 11/November): tu 14 thang 11 toi 13 thang 12.


Nam moi Ngay Yennayer 1 (noi chung goi la "Yennayer") đuoc ky niem nhu la nam moi Berber. No đuoc cac nong dan Berber ky niem trong ba ngay 12, 13 va 14 thang 1 tu khi nao khong ro, co the la đa tu lau mac du khong co su chac chan ro rang lien quan toi lan đau tien cua ky niem nay.
Nam moi Berber đuoc coi la "nam moi nong nghiep" đoi voi nguoi Maghreb. No cung duoc mot vai bo lac noi tieng A Rap trong khu vuc Maghreb ky niem. Co the la ho van duy tri mot so tap quan Berber nhung lai khong duy tri ngon ngu Berber cua minh.
Hien nay, ky niem nam moi Berber đuoc khuyen khich vi cac ly do van hoa va chinh tri. Nam 2008, Libya đa chinh thuc ky niem nam moi Berber. Cac nha hoat đong chinh tri nguoi Berber o Libya cho rang El Qaddafi muon gay anh huong bang viec loi dung le ky niem nam moi Berber.


Ky nguyen Nam 1968, mot nhom nguoi Berber o Paris, goi la Academie berbere (cung la nhom keu goi su dung chu cai Tan-Tifinagh) xac nhan rang ky nguyen lich cho lich Berber đuoc tinh tu khi pharaoh Ai Cap la Shoshenq I len ngoi trong the ky 10 TCN, nguoi ma ho cho rang la nguoi Berber noi tieng đau tien trong lich su (ong đuoc ghi nhan nhu la co nguon goc Libya). Academie berbere coi nam 0 la nam 950 TCN (uoc tinh thong dung nhat ve nam len ngoi cua Shoshenq I), đieu nay cho phep tao thuan loi trong viec chuyen đoi nam tu lich Gregory sang nam cua lich Berber bang cach cong them 950, vi the nam 2008 se la nam 2958 trong he thong lich nay.


Xem them Nguoi Berber
Libya co đai
Shoshenq I


Tham khao Lien ket ngoai Number Systems and Calendars of the Berber Populations of Grand Canaray and Tenerife cua Jose Barrios Garca.
Chi so trung binh cong nghiep Dow Jones hay Chi so binh quan cong nghiep Dow Jones (tieng Anh: Dow Jones Industrial Average, viet tat DJIA, con goi Dow 30, Dow Jones cong nghiep, hoac Dow Jones; NYSE: DJI Luu tru ngay 26 thang 10 nam 2008 tai Wayback Machine) la mot trong vai chi so thi truong chung khoan đuoc tao ra boi Charles Dow, chu bao The Wall Street Journal va đong sang lap vien cua cong ty Dow Jones & Company vao the ky 19. Dow tap hop chi so nay đe đanh gia khu vuc cong nghiep cua thi truong chung khoan tai Hoa Ky. No la chi so My lau đoi thu hai, chi sau Chi so Trung binh Van tai Dow Jones, cung do Dow tao ra.
Chi so tinh gia tri cua 30 cong ty co phan lon nhat va co nhieu co đong nhat trong nuoc My. Tuy ten co phan "cong nghiep", it trong nhung thanh phan ngay nay con co lien quan đen cong nghiep nang. Chi so nay đuoc tinh theo binh quan gia quyen gia (price-weighted average). Đe chinh lai chi so sau cac viec tach co phan va cac sua đoi khac, chi so su dung binh quan gia quyen (weighted average), thay vi tinh so binh quan cac gia chung khoan thanh phan. Tong cua cac gia thanh phan đuoc chia bang uoc so thay đoi luc nao ma mot chung khoan thanh phan đuoc tach hoac tra co tuc bang co phan, đe tinh ra gia tri cua chi so. Tai vi hien nay uoc so it hon mot, gia tri cua chi so cao hon tong cac gia thanh phan.


Xem them NASDAQ-100
Nasdaq Composite
NYSE Composite
Russell 2000
S&P 500
Wilshire 5000


Tham khao Lien ket ngoai Trang chu cac chi so Dow Jones Luu tru ngay 16 thang 1 nam 2014 tai Wayback Machine (tieng Anh)
The Wall Street Journal (WSJ) la mot nhat bao co anh huong lon tren the gioi, xuat ban tai Thanh pho New York, tieu bang New York voi luong phat hanh trung binh tren 2 trieu ban moi ngay tren toan the gioi (trong nam 2006). Nhieu nam lien, no la to bao co so luong phat hanh lon nhat cua Hoa Ky; tuy nhien, thang 11 nam 2003, no nhuong vi tri đo cho to USA Today. To bao nay cung phat hanh o Chau A va Chau Au. Đoi thu chinh la mot to bao tai chinh o London, to Financial Times, cung đa xuat ban o nhieu nuoc. The Wall Street Journal so huu boi cong ty Dow Jones & Company.
To The Wall Street Journal phat hanh lan đau o My va chuyen viet ve kinh doanh va tai chinh—ten cua no bat nguon tu pho Wall, con đuong o Thanh pho New York la trai tim cua trung tam tai chinh nay. No đa đuoc in lien tuc tu khi ra đoi tu ngay 8 thang 7 nam 1889, do Charles Dow, Edward Jones va Charles Bergstresser sang lap nen. No đa đuoc nhan giai thuong Pulitzer 29 lan, tham khao 2003 va giai thuong Pulitzer 2004 vi chat luong giai thich trong bai bao.


Thuo ban đau đen nay Dow Jones & Company đuoc phat hanh vao nam 1882 boi cac phong vien Charles Dow, Edward Jones va Charles Bergstresser. Jones converted the small Customers' Afternoon Letter into The Wall Street Journal, xuat ban lan đau nam 1889, va bat đau dich vu phat to bao nay qua đuong đien thoai. No đa đe cao the Jones 'Average', phat hanh co phieu lan đau tren San giao dich chung khoan New York
Nha bao Clarence Barron nam quyen kiem soat cong ty vao nam 1902; tong phat hanh quanh quan o con so khoang 7000 nhung sau đo len đen 50000 ban vao cuoi nam 1920
Phien ban internet cua to bao nay la, The Wall Street Journal Online xuat hien nam 1996. Nam 2003, Dow Jones bat đau hop nhat to bao thanh...


Xem them The Wall Street Journal chau Au
The Wall Street Journal chau A
The Wall Street Journal ban đac biet
OpinionJournal.com
Thoi bao Tai chinh(Financial Times)
Tap chi Barron (Barron's Magazine)
Tap chi kinh te Vien Đong (Far Eastern Economic Review)


Chu thich Lien ket ngoai Trang chu cua The Wall Street Journal
Trong đia chat hoc, mot sieu luc đia hay mot sieu đai luc la mot vung đat rong lon chua nhieu hon mot loi chau luc hay nen co (craton). Hien nay, to hop cua cac nen co va cac đia the boi tich tao ra đai luc A-Au, cung nhu o muc đo nho hon la chau My khi gop tong the, đuoc coi la cac sieu luc đia.


Lich su Pho bien nhat, cac nha co đia ly hoc su dung thuat ngu sieu luc đia đe chi mot vung đat rong lon duy nhat, bao gom tat ca cac chau luc ngay nay. Sieu luc đia som nhat đa biet co le la Vaalbara. No hinh thanh tu cac tien-luc đia va la mot sieu luc đia vao khoang 3,1 ty nam truoc (3,1 Ga). Vaalbara đa vo ra khoang 2,8 Ga. Sieu luc đia Kenorland hinh thanh khoang 2,7 Ga va sau đo vo ra vao khoang sau 2,5 Ga thanh cac nen co tien-chau luc, goi la Laurentia, Baltica, Australia va Kalahari. Sieu luc đia Columbia hinh thanh va vo ra trong giai đoan tu 1,8 toi 1,5 Ga.
Sieu luc đia Rodinia vo ra khoang 750 trieu nam truoc (750 Ma). Mot trong cac manh cua no bao gom phan lon cua cac chau luc hien nay nam o Nam ban cau. Cac mang kien tao đa đem cac manh cua Rodinia lai cung nhau theo cac cau hinh khac biet trong Hau Co sinh, tao thanh sieu luc đia đuoc biet đen duoi ten goi Pangaea. Pangaea sau đo vo ra thanh cac sieu luc đia phia bac va phia nam, voi ten goi tuong ung la Laurasia va Gondwana.
Cac nghien cuu ngay nay đa goi y rang cac sieu luc đia hinh thanh theo cac chu ky, hop lai va tach ra boi chuyen đong cua cac mang kien tao, voi chu ky xap xi 250 trieu nam.


Đia chat hoc Cac sieu luc đia ngan chan luong nhiet tu trong long Trai Đat thoat ra, va vi the lam cho quyen astheno bi qua nong. Cuoi cung, thach quyen se bat đau tao vom ve phia tren va ran nut, macma khi đo se trao len va cac mang luc đia bi đay ra xa nhau. Hien tai nguoi ta van con đang tranh luan xem cac sieu luc đia đuoc tai hinh thanh nhu the nao, bao gom co hay khong viec cac mang kien tao lam cho chung tai hop sau khi đa chu du vong quanh hanh tinh, hoac chung di chuyen ra xa nhau va sau đo nguoc tro lai cung nhau nhu the nao.
Trong cac linh vuc nghien cuu khac, nhu lich su va đia ly, cac vung đat rong lon noi voi nhau bang cac eo đat cung đuoc coi la cac sieu luc đia hay chi la cac chau luc, chang han nhu chau My. Mot so su gia goi vung đat to hop gom chau Phi va đai luc A-Au la sieu luc đia Phi-A-Au.


Cac sieu luc đia trong suot lich su đia chat Cac bang duoi đay đa tai tao lai cac sieu luc đia co đai, su dung đinh nghia long leo nam 2011 cua Bradley,  voi khoang thoi gian xap xi hang trieu nam truoc (Ma).
Danh sach nay khong đay đu; ban co the giup đo bang cach mo rong no.


Ghi chu Xem them Sieu đai duong
Mang kien tao
Danh sach cac sieu luc đia
Chu ky sieu luc đia


Lien ket ngoai Palaeos.com: Lich su Trai Đat đai cuong
The Paleomap Project — Christopher R. Scotese
Tong quan bang đo hoa cac sieu luc đia tai WikiTimeScale.org
Trong đia chat hoc, Rodinia la danh tu đe chi toi mot sieu luc đia đa hinh thanh va tan vo trong đai Tan Nguyen Sinh (Neoproterozoic). Rodinia đuoc cho la hinh thanh khoang 1 ty nam truoc đay va no bao gom phan lon hoac la tat ca cac luc đia hien nay cua Trai Đat. Nguoi ta cung cho rang no vo ra thanh 8 luc đia khoang 750 trieu nam truoc.Chuyen đong cua cac luc đia truoc khi hinh thanh Rodinia la khong biet ro. Tuy nhien, chuyen đong cua cac khoi luc đia sau khi Rodinia tan vo đuoc hieu kha ro rang va no van la đe tai nghien cuu. Tam luc đia đuoc tao ra tu Rodinia sau đo đa lien ket lai thanh mot sieu luc đia goi la Pannotia va sau đo la Pangaea.
Rodinia co nguon goc tu tieng Nga va Bungary la Rodina, co nghia la "que huong" hay "to quoc", no đuoc su dung trong mot so cac ngu canh khac nhau.
Ngay 25/2/2013, BBC đua tin giao su Trond Torsvik o Đai hoc Oslo tuyen bo đa tim thay cac mau khoang chat Zircon thuoc nhom Silicat đao đuoc chiet xuat tu cat tren bai bien cua Mauritius, mot đao quoc nam o phia tay nam An Đo Duong; Zircon la khoang chat đac trung trong lop vo cua luc đia rat co, tu 61-83,5 trieu nam truoc.


Tham khao Li, Z. X.; Bogdanova, S. V.; Collins, A. S.; Davidson, A.; De Waele, B.; Ernst, R. E.; Fitzsimons, I. C. W.; Fuck, R. A.; Gladkochub, D. P.; Jacobs, J.; Karlstrom, K. E.; Lul, S.; Natapov, L. M.; Pease, V.; Pisarevsky, S. A.; Thrane, K.; Vernikovsky, V. (2008). "Assembly, configuration, and break-up history of Rodinia: A synthesis" (PDF). Precambrian Research. Quyen 160 so 1–2. tr. 179–210. Bibcode:2008PreR..160..179L. doi:10.1016/j.precamres.2007.04.021. Truy cap ngay 6 thang 2 nam 2016.


Xem them Thuyet troi dat luc đia


Lien ket ngoai Cau chuyen ve "qua cau tuyet" Trai Đat
Tho moi la cach goi trao luu sang tac tho phi co đien, chiu anh huong cac phep tac tu tu, thanh van cua tho hien đai phuong Tay. Tro thanh mot hien tuong trong khu vuc cac nuoc đong van chau A, tho moi ra đoi, phat trien dua tren yeu cau cap thiet hien đai hoa thi ca truyen thong.


Mot vai đac điem chinh Giai phong triet đe khoi cac phep tac tu tu, thanh van chat che cua cac the loai tho truyen thong, tham chi co su xuat hien va phat trien manh cua the loai tho tu do, tho khong van, tho cau truc theo bac thang,...
So luong cau thuong khong bi gioi han nhu cac bai tho truyen thong.
Ngon ngu binh thuong trong đoi song hang ngay đuoc nang len thanh ngon tu nghe thuat trong tho, khong con cau truc boi viec su dung đien co van hoc.
Noi dung đa dien, phuc tap, khong bi go ep trong nhung đe tai phong hoa tuyet nguyet kinh đien.
Chiu anh huong cua cac trao luu, khung huong hien đai trong tho ca phuong Tay nhu chu nghia tuong trung, chu nghia lang man, chu nghia duy my, chu nghia an tuong, duy hien đai,...


Phong trao Tho moi Tho moi tai cac quoc gia thuong bat đau bang viec tren thi đan xuat hien nhung bai tho co the tai nghe thuat, thanh van, phuc đieu,.... khac biet voi tho truyen thong. Đuoc su ung ho cua nhung cay but tre, su xuat hien cua cac bai tho phi co đien ngay cang nhieu va ly luan ve tho moi cung phat trien trong su đoi đau voi cac khuynh huong sang tac theo the tai va loai the tho truyen thong. Khi su thang the giua tho moi voi tho cu đa hoan tat, khi tho moi đa đuoc thua nhan, tien trinh hien đai hoa thi ca đa đen giai đoan cuoi voi su bien mat cua khai niem tho moi tren thi đan.
Tu cuoi the ky 19 va đau the ky 20, tai Nhat Ban, Trung Quoc, Han Quoc, Viet Nam, Đai Loan, Thai Lan, Malaysia,... tho moi đa tro thanh hien tuong chung cua khu vuc. Nhat Ban co le la quoc gia chau A đi đau trong phong trao tho moi, voi su xuat hien cua the loai shintaishi (tan the thi) vao nam 1882, khi Toyama Seiichi (1848-1900), Yatabe Ryokichi (1851-1899) va Inoue Tetsujiro (1855-1944), ba giao su Đai hoc Tokyo, trong khi dich tho Tay phuong, đa thu sang tac mot so bai tho theo phong cach chau Au đuong thoi va cho in thanh tap mang ten Shintaishi-sho (tan the thi sao), va đat moc lon tiep theo vao cuoi thoi Meiji voi su ra đoi cua tho tu do, hay con goi la tho su dung van noi.


Xem them Phong trao tho moi (Viet Nam)


Tham khao Nhieu tac gia, Muc tu "Phong trao tho moi (Viet Nam)", Tu đien Van hoc (bo moi), Nha xuat ban The gioi, H. 2005.
Khuong Viet Ha, Đuong đen hien đai cua thi ca Nhat Ban, ky yeu hoi thao khoa hoc, Vien Van hoc, thang 1 nam 2008.
Cho noi Nga Nam la cho noi o phuong Nga Nam, thanh pho Can Tho. Cho noi Nga Nam la giao điem cua nam con song đi nam nga: Ca Mau, Vinh Quoi, Long My, Thanh Tri, Phung Hiep.
Cho noi Nga Nam la mot trong nhung cho noi đa co tu lau đoi va hiem hoi con ton tai o mien Tay. Đay đuoc xem la cho noi "thuan mien Tay" nhat khi van con giu nguyen đuoc net sinh hoat tren song đac trung duy nhat tai vung Đong bang song Cuu Long.


Đac điem Hoat đong tu rat som va co phan sung tuc.
Thong thuong cho noi co khoang 200 ghe, xuong lon nho mua ban tap nap, nhung vao nhung ngay giap Tet con so nay co the len toi 300-400 chiec.
Van giu đuoc net sinh hoat đac trung van hoa cua cho noi khu vuc đong bang Nam Bo.
Cay beo la hinh thuc quang cao đac trung tai cac cho noi dung đe treo nhung hang tren ghe len cao đe khach hang tim đen mua. Thong thuong cay beo đuoc lam bang tre va treo đung. Nhung cay beo treo ngang la net rieng ma ban chi co the nhin thay o cho noi Nga Nam.
La noi neo đau cho lay hang hoa cua thuong lai đen tu nhieu vung mien, do đo, von di nhin canh cho rat tap nap va luc nao cung đong nguoi, cho hoat đong suot ngay.
Chinh giao thong tai 3 tinh nay con nhieu han che thi viec giao luu hang hoa tai cho Nga Nam co phan thuan tien hon đe tu cho, hang hoa re ve cac vung xa xoi cua man nam song Hau va ca ban đao Ca Mau.
La cho phat trien rat manh va đong vai tro kha quan trong cho viec vua la cho, vua la noi trung chuyen vua la vua lua gao cho ca đong bang tru phu.


Phat trien du lich Do he thong đuong bo tu Phu Loc ve chua hoan thanh, nen luong du khach đen voi cho noi Nga Nam con bi han che. Đieu nay đa khien cho cho nay la cho duy nhat khong co khach du lich so voi tat ca cho noi khac. Đieu nay khien cho cho vua uu điem vua gap rat nhieu han che, uu điem la cho van giu net hoang so von co, giu đuoc cai hon von co cua cho noi, han che la cho khong thu hut khach du lich. Hien nay thanh pho Can Tho đang đinh huong phat trien cho noi Nga Nam tro thanh điem du lich sinh thai cong đong nen cho đa dan cai thien, luong khach du lich đa tang đang ke.


Tham khao Lien ket ngoai
Pak Khlong Talat (tieng Thai: ปาก คลอง ตลาด, đoc la: Pac Khlong Ta-lat, co nghia la Cho o mieng kenh) la mot cho lon o Bangkok, Thai Lan. Đay la cho ban si cac loai hoa, trai cay, va rau qua. Cho nay la noi thu hut du khach tham quan. Cho nam tren đuong Chak Phet va cau Tuong niem.. Cho hoat đong gan nhu 24/24 gio trong ngay. Đay đuoc xem la ngoi cho tieu bieu o Thai Lan.


Lich su Trong thoi gian tri vi cua vua Rama I (1782-1809), no la mot ngoi cho noi sam uat ghe thuyen đen tu khap noi va tu nhung vung que khac nhau. Đen thoi vua Rama V (1868-1910), no la mot cho ca. Cho ca nay hoat đong trong suot hon 60 nam qua.
Ngay nay, cho la mot cho hoa noi tieng trong nuoc lan ngoai nuoc, la noi cung cap hoa cho ca nuoc. Hoa o đay phan lon đuoc mang tu cac đia phuong đen đay nhu: Nakhon Pathom, Samut Sakhon, va Samut Songkhram, hay nhung vung xa xoi hon nhu Chiang Mai hay Chiang Rai.

Ngoai hoa tuoi, hoa kho, hoa gia, va hang tram giong hoa khac, cho con la đau moi cua hoa ket san – mot loai bua thieng lieng va đac trung tren đat nuoc Thai Lan. Hoa nhai - (dok mali (ดอกมะลิ) đuoc ket tron đuoc xem la chiec vong mang lai điem may man đuoc bay ban khap cho.. Vong hoa van tho - vong hoa dung đe dang cung cac thanh than hay cac vi vua- cung đuoc bay ban nhieu o đay.


Gio hoat đong chinh Nhon nhip nhat la khoang tu 21h đen 2h sang.


Tham quan Đac biet, tham quan cho nay, du khach phai tham quan luc nua đem, luc 2-3 h sang la thich hop nhat đe kham pha net đep cua cho.


Đanh gia Website Du lich Viet Nam đanh gia, Pak Khlong Talat, la nam trong danh sach 5 khu cho hap dan nhat o Bangkok. Noi đay thu hut rat nhieu khach du lich, va cung la mot khu cho đia phuong soi đong, hap dan đoi voi nguoi Thai ban đia.


Tham khao Ts. Đo Quoc Thong, Giao trinh đia ly du lich the gioi -
Tran Vinh Bao – Thai Lan –  Mot vong cac nuoc  – Nha xuat ban Van Hoa Thong tin.


Chu thich
Jean-Marie Dayot (ten tieng Viet: Nguyen Van Tri, 1759-1809) la mot si quan Hai quan Phap va la mot trong nhung nha phieu luu đa phuc vu Nguyen Anh, nguoi ma sau nay la hoang đe Gia Long cua Viet Nam.
Xuat than tu mot gia đinh goc Bretagne đinh cu o Ile Bourbon, Jean-Marie Dayot sinh o Port Louis, Ile Maurice. Ong tro thanh mot đai uy hau can tren tau (auxiliaire Lieutenant de vaisseau) trong Hai quan Hoang gia Phap. Ong gap Ba Đa Loc tai Ile Bourbon hoac Pondicherry, va đuoc giao nhiem vu chi huy mot trong hai tau buon cung voi cac tau chien Meduse cua Ba Đa Loc đi đen Viet Nam.
Tham gia phuc vu Nguyen Anh, nam 1790 ong chi huy mot đon vi Hai quan gom co hai tau chien kieu chau Au cua Nguyen Anh. Nam 1792, ong tham gia vao mot tran hai chien chong Tay Son, đanh chim 5 tau chien, 90 thuyen kieu va khoang 100 tau thuyen nho hon. Nam 1793, tai mot tran hai chien o Quy Nhon ong thu đuoc khoang 60 thuyen kieu khoang 100 thuyen kieu Gale cua Tay Son.
Ngoai ra, Dayot con thuc hien cac cong viec trong linh vuc thuy van, lam ra rat nhieu ban đo bo bien Viet Nam, ma nguoi ve la nguoi em trai cua ong, Felix Dayot.
Nam 1795, thuyen cua Jean-Marie Dayot bi mac can, vi viec nay ong bi ket tot so suat va bi phat gong. Tuc gian, ong roi khoi Đong Duong.
Jean-Marie Dayot sau đo đinh cu o Manilla, noi ma ong buon ban voi Mexico. Ong chet khi thuyen cua ong chim o Vinh Bac Bo nam 1809. Em cua ong, Felix Dayot, chet vao nam 1821 o Macao.


Xem them Quan he Phap-Viet
Philippe Vannier
Ba Đa Loc
Jean-Baptiste Chaigneau


Chu thich Tham khao Mantienne, Frederic 1999 Monseigneur Pigneau de Behaine, Editions Eglises d'Asie, 128 Rue du Bac, Paris, ISSN 12756865 ISBN 2914402201
Salles, Andre 2006 Un Mandarin Breton au service du roi de Cochinchine, Les Portes du Large ISBN 291461201X
Ts. Nguyen Vinh-Trang, Jean-Marie Dayot qua nhung bai viet. http://chimvie3.free.fr/67/nvtrn_DayotParLesTextes_P1_Viet_067.htm