Ke hoach Khrulev la mot ke hoach du tru cua Nga nham xam luoc An Đo trong thoi gian Chien tranh Krym, trong đo Nga đang chien tranh voi cac nuoc lien minh gom Anh, Phap va đe quoc Ottoman. Ke hoach đuoc đe xuat vao nam 1855 boi Tuong Stepan Khrulyov voi noi dung chinh la mang 30 nghin quan Nga tan cong Bien gioi Tay Bac cua An Đo thuoc Anh ngang qua lanh tho Ba Tu va Afghanistan. Phan lon quan nhan se đuoc tuyen chon tu cac bo toc Trung A, cung voi mot luong nho quan đoi chinh quy nguoi Nga. Ke hoach đa khong bao gio đuoc thuc hien.


Boi canh Nga đang trong tinh trang chien tranh voi đe quoc Ottoman tu nam 1853 va voi Anh va Phap ke tu thang 3 nam 1854 trong cuoc Chien tranh Krym. Vao nam 1854, Tuong Nga Alexander Osipovich Duhamel đa đe xuat mot cuoc xam luoc An Đo đe chuyen huong bot quan đoi Anh khoi chien truong Krym. Ke hoach hanh binh le ra đa trien khai quan Nga bang qua Ba Tu va Afghanistan, nhung ke hoach đa bi tu choi do cuoc chien nang ne o Krym khien Nga phai tap trung lon moi nguon luc vao chien truong nay.


Ke hoach Tuong Stepan Khrulyov la mot cuu binh tham gia chien đau o Krym, ong bi thuong trong Cuoc vay ham Sevastopol. Ong quay tro lai Nga va vao nam 1855 đe xuat mot ke hoach moi cho cuoc xam luoc An Đo. Khrulyov cho rang chi co khoang 25.000 binh si chau Au trong quan đoi thuoc đia va quan chinh quy Anh o An Đo. Phan con lai cua luc luong Anh va Cong ty Đong An bao gom khoang 300.000 binh si ban đia nguoi An, do 7.300 si quan Anh chi huy. Khrulyov coi yeu to nay cua quan đoi đe quoc Anh khien ho de tan ra va co the bo chay neu cac si quan chi huy cua ho bi giet. Ong cung cho rang cac luc luong phong thu cua Anh dan trai qua mong doc theo Bien gioi Tay Bac dai 700 dam (1.100 km) giua An Đo va Afghanistan. Ong cho rang mot cuoc xam luoc cua Nga tien hanh o đay co the van khong chiem đuoc An Đo nhung su hien dien manh me quan Nga o Bien gioi Tay Bac se anh huong đen can can quan su va khien Anh phai rut bot quan khoi Krym trong truong hop nguoi An Đo noi day. Đe xuat cua Khrulyov cung luu y rang "chung ta co the thoa hiep voi cac ke thu khac cua chung ta; nhung viec bon Anh chong lai chung ta se lam suy yeu suc manh cua chung ta, se khong co bien minh nao khien chung ta đe chung (nuoc Anh) yen on. Chung ta phai giai phong nhung dan toc la nguon goc cung cap suc manh cho ho (Anh), va cung la đe chung minh cho the gioi nay thay suc manh cua Sa hoang Nga".
Ke hoach cua Khrulyov keu goi huy đong mot luc luong 30.000 linh. Phan lon trong so nay se huy đong tu cac bo toc co nguon goc o Trung A, ket hop voi mot luong nho quan đoi chinh quy cua Nga. Đieu nay se cho phep nguoi Nga thoat khoi su bat be cua quoc te trong truong hop cuoc xam luoc that bai. Khrulyov du đinh đoan quan nay se tap hop tai phao đai co Akkala (gan Konye-Urgench, Turkmenistan ngay nay) va tien quan toi Afghanistan qua lanh tho Meshed cua Ba Tu (hoac cach khac la qua Astrabad, Gorgan ngay nay, thuoc Iran). Quan Nga se tien qua Afghanistan theo tuyen đuong Herat, Kandahar va Kabul. Khrulyov đa lam kha so sai trong viec lap ke hoach hau can chi tiet. Mot si quan Nga la Đai uy Blaremberg đa tham gia vao chien dich Ba Tu cua Mohammad Shah Qajar chong lai nguoi Afghanistan vao cuoi nhung nam 1830. Dua tren cac bao cao cua Blaremberg, Khrulyov ky vong rang khu vuc nay co the ho tro cho Nga mot đoi quan hang chuc nghin nguoi, va ong cung hy vong cac con đuong co the đi qua se cung ung nuoc, gao, lua mach va cuu tai cac đia phuong. Khrulyov cung gia đinh tuong tu Duhamel ve tien đo hanh quan trung binh hang ngay la 25 km cho luc luong xam luoc cua Nga va du đoan ho se tien đen Herat 35 ngay sau khi roi Akkala.
Ke hoach cua Khrulyov yeu cau Ba Tu phai đam bao su trung lap cua nuoc nay, va Nga co phuong cach tranh đuoc cac cuoc tan cong cua Han quoc Khivan, tieu vuong quoc Bukharan va Han quoc Kokandian trong cac chang đuong tai Trung A. Khi đen Afghanistan, đoan quan se cu cac phai vien đen Kabul thuong luong Afghanistan ho tro va bat đau đao tao quan linh cac bo toc cho cuoc chien chong lai nguoi Anh. Khrulyov nghi rang su hien dien cua luc luong Nga se "kich đong ac cam cua nguoi Afghanistan đoi voi nguoi Anh" va "lam lung lay suc manh cua nguoi Anh o An Đo". Khrulyov cho rang nguoi Anh co the chu đong đanh truoc bang mot cuoc xam luoc thong qua tan cong phu đau vao Afghanistan nhung đieu nay se co loi cho Nga khi nguoi Afghanistan phan no, ho se tham gia luc luong Nga.


Tac đong Ke hoach Khrulyov khong bao gio đuoc thuc hien va Chien tranh Krym ket thuc voi that bai chung cuoc cua Nga vao nam 1856. Khrulyov va Duhamel đa đung ve nguy co noi day cua nguoi dan An Đo: Cuoc noi day cua An Đo no ra tai khu vuc đo vao nam 1857. Nga đa khong vien tro cho phe noi day ma thay vao đo tap trung vao viec cung co đia vi cua minh o Trung A; Bukhara đuoc sap nhap vao nam 1868, Khiva vao nam 1873 va Kokand vao nam 1876.


Xem them Hanh trinh An Đo cua Paul (thoi đai Napoleon)


Tham khao