Loli (ten cu: Lauli) la khu (kecamatan) o Kabupaten Sumba Barat, Đong Nusa Tenggara, Indonesia. Khu Loli bao gom 9 lang va 5 lang đo thi (kelurahan) va đat tru so tai lang Doka Kaka. Khu co dien tich 122,49 km² va co dan so la 38.932 nguoi (dan so nam 2020). Ngoi lang đong dan nhat o khu la Soba Wawi voi dan so la 6.902 nguoi. Ngoi lang co mat đo dan so đong nhat khu la lang Wee Karou voi 731,67 nguoi/km². Khu co buc tuong Gollu Potto, buc tuong chua Jesus, la buc tuong lon nhat đao Sumba.


Hanh chinh Loli bao gom 9 lang va 5 lang đo thi. Duoi đay la danh sach cua cac lang va dan so nam 2020:

Dede Kadu (4,200)
Wee Karou (4,990)
Soba Wawi (6,092)
Ubu Pede (2,803)
Bera Dolu (3,383)
Doka Daka (2,226)
Tana Rara (1,302)
Bali Ledo (1,143)
Loda Pare (2,015)
Wee Dabo (2,878)
Dira Tana (4,036)
Ubu Raya (1,975)
Tema Tana (931)
Manola (958)


Lich su Khu co ten giong voi toc Loli cu tru o thi tran Waikabubak (ngay nay la khu rieng biet) va vung nong thon Loli. Trong qua khu, khu đuoc đanh van la "Lauli", tu vung von gan lien voi vung đat.
Vao thoi ki tien thuoc đia, cac kabihu la cac nhom bo lac tu tri, khong co chinh quyen trung uong. Cac kalibu duy tri moi quan he voi nhau qua hon nhan va giai quyet tranh chap bang nghi thuc. Viec pha vo cac nghi thuc va te nan tham nhung đuoc cho la nguyen nhan xay ra Ngay thu nam đam mau (kamis berdarah), mot tran chien o Waikabubak giua cac thanh vien cua Loli va Wewewa vao ngay 5 thang 11 nam 1998, thoi gian ngan sau khi Suharto tu chuc Tong thong Indonesia. Tran chien lien quan đen hang nghin nguoi, va đa pha huy 891 nha va lam 26 nguoi thiet mang, mac du thuong vong đuoc uoc tinh la cao hon nhieu. Nhieu nam sau, trong cuoc bau cu cho khu truong vao thang 6 nam 2005, cac ung cu vien đen tu Loli va Wewewe đa tham gia 1 cach on hoa, đuoc goi la "bieu tuong cong khai cua su đoan ket".


Van hoa Tieng Sumba, ngon ngu đia phuong su dung trong khu vuc, co phuong ngu Loli. No co the ket hop voi tu o cac phuong ngu khac (vi du: phuong ngu Anakalangu) đe tao thanh "tu ngu to tien" (li marapu) đuoc su dung trong cac nghi le nhu hon nhan, cau nguyen va tang le.
Vao nam 2021 khu van co nhieu can nha truyen thong Sumba, voi nhung ngoi nha cua dong toc to tien đuoc xay dung tren đinh đoi cho muc đich phong thu.
Cac thi tran va lang xung quanh Doka Kaka la noi sinh song cua nguoi We'e Bangga. Dua theo nhung cau chuyen dan gian đia phuong, con nguoi ra đoi tu su hoa tron mo hoi cua troi va đat. Phia sau Mat Troi va Mat Trang, nguoi ta tin rang co mot vat hinh cai chai ten la Gori Dappa Dada. Ben duoi Trai Đat, co mot vat khac giong hinh chiec đia ten Piega Dappa. Tu trong chai, co 2 giot mo hoi, tu đo con nguoi xuat hien.
Cu dan cua nhung ngoi lang trong khu, du theo danh nghia tuan theo cac ton giao khac nhu Co đoc giao va Hoi giao, nhung cung tuan theo truyen thong tu đao Marapu. Tin nguong nay co đac điem tu tho cung to tien va thuyet vat linh. Theo truyen thong đao Marapu, moi lang co nghia vu to chuc le Wulla Poddu hang nam.


Co so ha tang Toan khu nam 2020 co tong cong 21 truong tieu hoc, 11 truong Trung hoc Co so, 4 truong Trung hoc Pho thong. Khu co 2 co so giao duc đai hoc vao nam 2020, tat ca đeu o lang Dira Tana. Vao nam 2020, khu co 4 nha tho Hoi giao, 395 nha tho Tin lanh, 11 nha tho Cong giao, va 1 ngoi đen Bali.
Loli co tong chieu dai đuong bo la 135,41 km vao nam 2020, noi 88,01 km đa đuoc trai nhua. Ve linh vuc thong tin lien lac, tinh đen nam 2020, khu co 12 tram thu phat song di đong. Khu co toc đo Internet cao nhat trong nhung vung xa xoi va kem phat trien trong chuong trinh Bakti boi Bo Truyen thong va Cong nghe Thong tin Indonesia vao nam 2022, voi toc đo đuoc ghi nhan la 9,60 Mbps, trai nguoc voi toc đo Internet cham nhat o Waimital, Kabupaten Sumba Barat voi toc đo chi 106 Kbps.


= Y te =
Loli co 1 benh vien o lang Dira Tana, 3 tiem thuoc puskesma va 1 hieu thuoc đa đang ky.
Sot ret la mot van đe cua vung nay. Vao nam 2004, sot ret xep hang cao nhat trong nhung van đe ve suc khoe tai Kabupaten Sumba Barat, la nguyen nhan hang đau gay tu vong o tre em. Mot nghien cuu cho thay vao nam 2005, co tu 25% đen 30% dan so la Lolo duong tinh voi sot ret, voi đo tuoi trung binh la duoi 10 tuoi.


Tham khao