Auguste Rodin (nguyen danh Francois-Auguste-Rene Rodin; 12 thang 11 nam 1840 – 17 thang 11 nam 1917) la mot hoa si nguoi Phap, thuong đuoc biet đen la mot nha đieu khac. Ong la đieu khac gia hang đau cua Phap thoi bay gio va nay ten tuoi cua ong đuoc pho bien khap trong va ngoai gioi nghe thuat.
Rodin thuong đuoc cho la đieu khac gia tien phong cua nganh đieu khac hien đai nhung ong qua khong co y mo con đuong pha le đi nguoc voi quy uoc co đien. Chinh ong đa đuoc đao tao theo nganh nghe thuat co đien, hanh tap nhu mot nghe nhan, nhung mang ky vong la ong se đuoc gioi tham quyen nghe thuat kinh trong, cho du ong khong đuoc nhan vao nhung hoc vien noi tieng nao cua Phap ca. Ve mat đieu khac, ong co biet tai dung đat set.
Nhieu tac pham co tieng cua Rodin đa bi che trach đong loat khi ong con sinh thoi vi chung khong theo truyen thong đieu khac, tuc la kem ve phan trang tri, thieu quy uoc cach the va khong hop đe tai co đien. Biet pham cua Rodin qua that bo xa con đuong mon cua huyen thoai Hy Lap-La Ma hay đien tich trong Kinh Thanh. Ong nan co the con nguoi trong nhung tac pham đieu khac cua ong thien han ve loi hien thuc, ca ngoi ca tinh rieng cua moi nhan vat. Rodin rat nhay cam vi nhung loi phe binh ve ong, nhung truoc sau, ong van khong thay đoi đuong loi, đe roi nhung tac pham sau cua ong dan chiem đuoc su nguong mo cua chinh gioi cung nhu gioi nghe thuat.
Bat đau tu tac pham hien thuc lay nguon cam hung tu chuyen đi Y nam 1875, đen nhung tac pham sau ma ong nhan thuc hien theo y khach hang, ten tuoi cua ong dan noi danh voi thoi gian. Đen nam 1900 thi ong đa la nha nghe thuat lung danh, nhat la sau cuoc trien lam o Hoi cho The gioi 1900 khi nhieu danh gia lung mua tac pham cua ong.


Tieu su = Thieu thoi =

Rodin sinh nam 1840 trong mot gia đinh cong nhan o Paris. Ong la nguoi con thu hai cua Marie Cheffer va Jean-Baptiste Rodin. Cha ong lam ky luc trong so canh sat. Kien thuc cua ong phan lon la tu hoc đen nam len 10 thi tai ve cua ong bat đau the hien. Khoang o lua tuoi 14-17 ong theo hoc o Petite Ecole, ngoi truong chuyen day nghe thuat va toan hoc. Đo cung la noi ong thu hoc nganh ve va son. Thay day ve cua Rodin, Horace Lecoq de Boisbaudran ap dung phep day bang cach phat trien ca tinh cua hoc tro truoc tien roi sau đo nguoi hoc tro tu quan sat va ve lai theo tri nho. Rodin khi truong thanh van mai ghi on nguoi thay cu nay cua ong.
Khi xin nhap hoc Grand Ecole nam 1857, Rodin nop mau thi nan bang đat set cua nguoi ban nhung khong đuoc nhan vao truong. Hai ky tiep đo đon xin nhap hoc cung van bi bac. Hoc xong o Petite Ecole nam 1857, Rodin đanh lam tho khac cham va trang tri tieu tiet kien truc trong gan suot hai thap nien.
Nam 1862 Maria, nguoi chi cua Rodin (hon ong hai tuoi) chet trong mot tu vien vi benh viem mang bung. Qua đau long, phan do cam thay toi loi vi ong đa co se duyen chi ong voi mot nguoi ban - nguoi ma sau đo moi biet la ke phu tinh, Rodin bo han theo đuoi nghe thuat va xin vao chung vien lam tu sinh. Linh muc Peter Julian Eymard thau nhan đuoc tai ve cua Rodin nen khuyen ong tiep tuc con đuong hoi hoa va đieu khac. Hon nua Eymard cung nhan xet ro la tinh tinh Rodin khong hop voi cuoc đoi tu hanh. Rodin tu đo tro lai voi nghe lam tho trang tri nhung cung theo hoc them voi Antoine-Louis Barye, mot nha đieu khac chuyen tao hinh thu vat. Barye chu trong đen tieu tiet—nhat la cach thuc hien bap thit ran roi va uyen chuyen cua loai thu. Đuong loi cua Barye đa anh huong nhieu đen loi đieu khac Rodin sau nay.

Nam 1864 Rodin don vao chung song voi Rose Beuret, mot co tho may tre. Cuoc tinh nay tuy co khi lanh nhat, khi tham thiet nhung ben vung cho đen khi Rodin qua đoi. Rodin va Beuret co voi nhau mot nguoi con trai, Auguste-Eugene Beuret (1866–1934). Cung nam đo Rodin cho mo cuoc trien lam đau tien va bat đau lam đe nhat pho cong cho xuong nghe thuat cua Albert-Ernest Carrier-Belleuse. Xuong nay chuyen che tao nhung mon hang trang tri nho nho dung đe trung bay (objets d'art). Rodin cung lanh trach nhiem ve kieu trang tri cho nhung bo phan kien truc nhu mai, cua, cau thang.
Cung trong khoang thoi gian nay, Rodin co quan he yeu đuong voi Camille Claudel, cung la hoc tro cua minh, nguoi sau nay tro thanh nha đieu khac noi tieng. Tuy moi tinh khong đuoc nhieu nguoi biet đen nhung đa đuoc mot so nha nghien cuu tieu su nhu Dominique Bona nghien cuu va viet trong cuon Camille va Paul, niem đam me mang ten Claudel.
Khi chien tranh Phap-Pho bung no thi Rodin phai nhap ngu vao Ve quoc quan nhung vi ong kem mat (can thi) nen ong đuoc cho ve. Trong khi đo vi cuoc chien, nhu cau muon tho trang tri cung giam han đi. Rodin phai chat vat lam đe kiem song nuoi gia đinh. Cung may man cho ong la xuong Carrier-Belleuse cho chuyen ong sang Bi noi ong đuoc giao viec trang tri cho tru so thi truong chung khoan Brussel nen ong van co viec lam.
Sau vai thang o Bi, ong xuat ngoai, kiem viec lam them o cac phong tranh nghe thuat. Trong thoi ky nay ong hoc hoi đuoc nhieu kinh nghiem quy bau. Tinh cam giua Rodin va Carrier-Belleuse trong thoi gian nay khong con đuoc than thiet nua va Rodin bo han cong viec o hang Carrier-Belleuse. Sau khi thu ven đuoc mot it tien, nam 1875 Rodin cung Rose Beuret đi choi sang Y suot hai thang noi ong đuoc xem tan mat nhung tac pham cua Donatello va Michelangelo. Nhung khoi đieu khac đo đe lai mot an tuong sau sac voi Rodin khien ong đa noi: "Michelangelo đa cho toi thoat khoi [quy uoc cua] đieu khac mo pham." Khi ve lai Bi ong cho thuc hien buc tuong L'Age d'airain bang đong đen to hon nguoi that. Buc tuong trinh bay mot nguoi đan ong khoa than voi tinh cach hien thuc đa lam nhieu nguoi chu y đen ten tuoi cua Rodin nhung tac pham đo cung bi che la đa su dung ky thuat gian doi đe tao hinh.


Thoi ky tu do nghe thuat Rodin va Beuret tro ve song o Phap nam 1877. Ho don vao mot can chung cu nho o Ta ngan Paris nhung gap phai uong tai đon dap: me Rodin tu tran; cha ong loa mat va bi benh đang tri can nguoi san soc thuong xuyen. Tinh cam giua Rodin va Beuret cung voi đi va ong thuong tim nguon giai thoat tinh cam o noi khac.
Rodin kiem song bang cach hop tac voi nhung nha đieu khac khac san co ten tuoi. Moi khi co cuoc thi tuyen my thuat thi Rodin cung ung thi. Ong đap nhung mau tuong ve Denis Diderot, Jean-Jacques Rousseau va Lazare Carnot nhung khong trung tuyen lan nao ca. Rieng co pho tuong mau ong lam khong theo đon đat hang cua ai ca thi lai thanh cong. Buc tuong đo la tuong Saint Jean Baptiste, đuc nam 1878.
Nam 1880 Carrier-Belleuse, bay gio la giam đoc xuong đo gom Sevres muon Rodin ve hop tac va hua bo ong lam nguoi thiet ke cho xuong; Rodin nhan loi. Cu chi đo han gan phan nao tinh ban đa bi sut me giua hai nguoi. Đoi voi Rodin thi đo cung la dip ung dung tai nang ma ong đam me đe ve kieu cho hang gom danh tieng nhat Au chau. Phong cach nghe thuat cua ong lam nhieu nguoi chu y va Rodin đuoc nha van Leon Cladel moi đen cuoc trien lam "Salon de Paris" cua Academie des Beaux-Arts (Vien My thuat). Khi Rodin xuat hien truoc cong chung lan đo, quan khach nhan xet rang ong tinh tinh rut re, it noi. Mai sau ban tinh nong nay, đa ngon cua Rodin moi hien ro. Cung vi cuoc gap go voi chu tich Ha vien Leon Gambetta o "Salon de Paris" ma Rodin đuoc gioi thieu đen cac chinh khach Phap nhu Edmund Turquet, Thu truong Bo My thuat.
Qua Turquet, Rodin thang cuoc thi tuyen đe thiet ke cong bang đong vao vien bao tang my thuat. Tac pham nay mang ten La Porte de l'Enfer (Cua đia nguc) chiem gan bon thap nien cuoc đoi sang tac cua ong. Moi bo phan đieu khac cho toan tac pham nay xung đang la mot tac pham rieng nhu Le Penseur (Nguoi suy tu) va Le Baiser (Nu hon). Tiec thay La Porte de l'Enfer bi bo dang do vi toa nha bao tang đo khong đuoc xay cat. Nguoc lai mot uu đai chinh phu danh cho ong trong thoi gian thuc hien bo cong bang đong đo la co so my thuat đe ong đuoc tu do sang tac. Vi đo ma ong bo han cong viec o xuong gom Sevres.
Nam 1889 Rodin nhan day the mot lop cho đieu khac gia Alfred Boucher noi ong bat gap Camille Claudel, mot co gai 18 tuoi. Cuoc gap go nay nay no thanh moi tinh song gio keo dai nhieu nam. Trong thoi gian đo Claudel thuong lam nguoi mau cho Rodin va cung gop y anh huong đen cac tac pham cua ong.
Mac du ban biu vi tac pham La Portal de l'Enfer, Rodin cung thuc hien mot so tac pham theo đon đat hang nhu đon cua thi xa Calais nam 1891 va tuong đai vinh danh van si Honore de Balzac. Cac tac pham nay bi binh pham, co loi khen tieng che ngay ca tu nhung to chuc đat đon cho Rodin thuc hien. Du vay, danh tieng cua ong ngay cang noi. Đen nam 1889 thi "Salon de Paris" moi ong lam giam khao.
Trong cuoc đoi tu, cuoc tinh giua Rodin cung Beuret va Claudel cang co nhieu xung đot. Rodin co chung voi Claudel mot phong my thuat nhung ong van khong muon dut khoat voi Beuret, nguoi tinh hon 10 nam va nguoi me cua đua con duy nhat cua ong. Nam 1898 thi ong chia tay voi Claudel. Ba sau đo bi benh tam than phai song trong vien duong tam cho đen khi chet.


Cuoi đoi Sang the ky 20, Rodin cang noi danh. Trong cuoc đau xao tai Paris nam 1900 (con goi la Hoi cho The gioi Exposition Universelle) ong co nguyen mot gian đe trung bay cac tac pham my thuat cua ong. Danh khach đuong thoi, quoc te cung nhu quoc noi nhieu nguoi đa tim đen ong đe đat đon đap tuong. So nguoi ai mo co nhieu nguoi trong gioi van đan Au chau nhu Rainer Maria Rilke nguoi Đuc, Octave Mirbeau va Joris-Karl Huysmans nguoi Phap, cung Oscar Wilde nguoi Anh. Rodin con tiep đon tai tu gia o Meudon nhung khach trong vong nhu vua nuoc Anh Edward VII, nghe si Isadora Duncan, nhac si Wanda Landowska.
Nam 1890 Hiep hoi Quoc gia My thuat (Societe Nationale des Beaux-Arts) moi Rodin lam pho chu tich. Đen nam 1903 thi Hiep hoi Quoc te Hoa si, Đieu khac gia va Tho khac (International Society of Painters, Sculptors, and Engravers) bau ong lam chu tich hoi.
Nam 1908 Rodin don ve lai noi thanh Paris, muon tang chinh o Hotel Biron, con Beuret van o Meudon. Mot moi tinh khac chom no giua ong va nu cong tuoc de Choiseul. Trong khi đo gioi nguong mo cua ong cang them đong voi nhung ten tuoi thuong luu the gioi nhu doanh gia Charles Tyson Yerkes va su gia Henry Brooks Adams nguoi My. Qua nguoi ban la hoa si Alphonse Legros Rodin bat đau sang Anh va giao du voi cac van si Anh nhu Robert Louis Stevenson, William Ernest Henley va Robert Browning. Nhung lien he nay gop phan vao gia tang so nguoi men mo đuong loi my thuat cua ong, nhat la o Anh. Rodin bao đap cam tinh đo bang cach tang cho nuoc Anh mot so nhung tac pham lon cua ong vao nam 1914.
Sau 53 nam, Rodin va Beuret chinh thuc ket hon vao ngay 29 Thang Gieng nam 1917 nhung hai tuan sau Beuret tu tran. Suc khoe cua Rodin cung khong đuoc tot. Ong mat ngay 17 Thang Muoi Mot o Meudon, ngoai o Paris. Mot phien ban tuong "Nguoi suy tu" (Le Penseur) đuoc dung o mo phan theo uoc nguyen cua ong.
Ngoai Bao tang Rodin o Paris, Bao tang Rodin o Meudon va Bao tang Rodin o Philadelphia cung trung bay cac tac pham ve cuoc song va cong trinh cua ong. Mot bo suu tap lon cac tac pham cua ong cung co the đuoc tham quan tai Bao tang Quoc gia Nghe thuat phuong Tay o Tokyo.


Tac pham Chu thich Nguon tham khao Bell, Millicent. "Auguste Rodin". Raritan 14: 1–31.
Elsen, Albert E. (1963). Rodin. New York: The Museum of Modern Art.
Hale, William Harlan (1973) [1969]. World of Rodin, 1840-1917 . New York: Time-Life Books.
Jianou, Ionel & Goldscheider, C. (1967). Rodin. Paris: Arted, Editions d'Art.{{Chu thich sach}}:  Quan ly CS1: nhieu ten: danh sach tac gia (lien ket)
Taillandier, Yvon (1977). Rodin. New York: Crown Trade Paperbacks. ISBN 0-517-88378-3.
Stocker, Mark (November 2006). "A simple sculptor or an apostle of perversion?". Apollo 164 (537): 94–97.
Tucker, William (1974). Early Modern Sculpture. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-519773-9.


Lien ket ngoai Auguste Rodin tren IMDb
Musee Rodin, Paris
Rodin Museum, Philadelphia
Auguste Rodin (French Sculptor, 1840-1917) tren trang Artcyclopedia
A 26min film about Auguste Rodin and the Gates of Hell
Views of the Musee Rodin Luu tru ngay 17 thang 5 nam 2014 tai Wayback Machine
Rodin-Web.org: Academic site on Rodin
Rodin: Academic View Points Luu tru ngay 17 thang 5 nam 2014 tai Wayback Machine
Auguste Rodin: The Burghers of Calais Metropolitan Museum of Art, 2000
Rodin Luu tru ngay 12 thang 2 nam 2008 tai Wayback Machine at the Victoria and Albert Museum
Gilles Perrault Website of the Art Expert at the Supreme Court of France in charge of the Guy Hain case, who analysed more than 580 works of Auguste Rodin - Art Analysis Laboratory
2009 Exhibition of Rodin as a Portraitist. HD images on this blog: ZoomArt.fr

Ban mau:Auguste Rodin