Tieng Tay Ban Nha (espanol), cung đuoc goi la tieng Castilla () hay tieng Y Pha Nho theo loi noi cu, la mot ngon ngu thuoc nhom Iberia-Roman cua nhom ngon ngu Roman, va la ngon ngu pho bien thu 4 tren the gioi theo mot so nguon, trong khi co nguon khac liet ke no la ngon ngu pho bien thu 2 hay thu 3. No la tieng me đe cua khoang 352 trieu nguoi, va đuoc dung boi 417 trieu nguoi khi tinh them cac nguoi dung no nhu ngon ngu thu hai  (theo uoc luong nam 1999). Co nguoi khang đinh rang co the nghi đen tieng Tay Ban Nha la tieng quan trong thu 2 tren the gioi, sau tieng Anh va tieng Phap, do cang ngay no cang đuoc su dung pho bien o Hoa Ky, do ty suat sinh cao o nhung nuoc dung tieng Tay Ban Nha nhu ngon ngu chinh thuc, do su mo mang cua cac kinh te trong gioi noi tieng Tay Ban Nha, do su anh huong cua tieng Tay Ban Nha trong thi truong am nhac toan cau, do tam quan trong cua van hoc Tay Ban Nha va do no đuoc su dung o rat nhieu noi tren the gioi. Tieng Tay Ban Nha đuoc su dung phan lon o Tay Ban Nha, Bac My, Nam My va Guinea Xich Đao.


Nhom ngon ngu va cac ngon ngu lien he Tieng Tay Ban Nha co quan he rat gan gui voi cac ngon ngu o Đong Iberia nhu: tieng Asturias (asturianu), tieng Ladino (Djudeo-espanyol, sefardi), tieng Catalunya (catala) va tieng Bo Đao Nha (portugues). Tieng Tay Ban Nha va Bo Đao Nha co ngu phap va tu vung rat giong nhau; so luong tu vung tuong tu nhau cua hai ngon ngu nay len đen 89%.


= So sanh cac tu vung =


He chu viet Tieng Tay Ban Nha đuoc viet su dung ky tu Latin, voi mot chu cai đuoc them vao la "n" (ene), đuoc đoc la /ɲ/ ("nh" trong tieng Viet) va đuoc xem la xuat phat tu chu "n", cho du la đuoc viet la mot chu "n" voi mot dau nga (~) ben tren. Nhung chu ghep "ch" (che) va "ll" (elle) đuoc xem nhu la nhung chu cai đon, co ten rieng va la mot chu cai tren bang chu cai, vi moi chu đai dien cho mot am tiet khac nhau (/tʃ/ and /ʎ/) tuong ung. Tuy nhien, chu ghep "rr" (erre doble, chu "r" đup, hoac chi la "erre" thay vi "ere"), cung đai dien cho mot am đon /r/, khong đuoc xem la mot chu đon. Vi the bang chu cai tieng Tay Ban Nha co 28 chu (se la 29 neu tinh chu "w", nhung no chi đuoc su dung trong ten tieng nuoc ngoai va tu muon): a, b, c, ch, d, e, f, g, h, i, j, k, l, ll, m, n, n, o, p, q, r, s, t, u, v, (w), x, y, z. o
Tu nam 1994, hai chu ghep tren bi tach ra thanh hai chu cai rieng biet đe sap xep. Nhung tu co chu "ch" bay gio đuoc sap xep theo thu tu bang chu cai giua "ce" va "ci", thay vi o giua "cz" nhu truoc đay, va chu "ll" cung the. Tuy nhien, nhung chu "che" (ch), va "elle" (ll) van con đuoc su dung nhu thong tuc.
Tru nhung tu đia phuong nhu o Mexico, viec phat am co the đuoc đinh ro khi đanh van. Mot tu tieng Tay Ban Nha tieu bieu đuoc nhan giong o am ap chot neu nhu no tan cung bang mot nguyen am (khong phai "y") hoac neu nhu tan cung bang phu am "n" va "s"; trong cac truong hop khac thi nhan giong o am cuoi cung. Nhung truong hop ngoai le đuoc bieu thi bang mot dau sac tren nguyen am. Khi đo thi nguyen am co dau sac se đuoc nhan giong.
Dau sac con đuoc su dung đe phan biet nhung tu đong am, nhat la khi mot trong so chung la nhung tu co nhan giong va cai con lai thi khong. So sanh "el" (mao tu xac đinh giong đuc so it) voi "el" (đai tu "anh ay" hoac "no"); hoac "te" ("ban", bo ngu đai tu), de (gioi tu "cua" hoac "tu") va "se" (đai tu phan than) voi "te" ("tra"), de ("cho") va se ("Toi biet", hoac menh lenh cach cua đong tu "ser"), ta thay đuoc su khac nhau.
Nhung đai tu nghi van (que, cual, donde, quien, v.v.) cung co dau sac o nhung cau hoi gian tiep hay truc tiep, va mot so đai tu chi đinh (ese, este, aquel, v.v.) co the co dau khi đuoc su dung nhu nhung đai tu. Lien tu "o" ("hoac") đuoc them vao mot dau huyen khi đuoc viet o giua cac so voi nhau đe khong bi lan voi so 0 (zero): Vi du, "10 o 20" phai đuoc đoc la diez o veinte ("muoi hay hai muoi") thay vi diez mil veinte ("10 020 - muoi ngan khong tram hai muoi"). Nhung dau nay thuong đuoc bo đi khi viet hoa (thoi quen truoc đay khi khi su dung may tinh vi chi co nhung chu viet thuong moi co dau đuoc), cho du Hoc vien Hoang gia Tay Ban Nha phan đoi.
Trong truong hop hiem, "u" đuoc viet voi mot dau tach am ("u") khi no đuoc viet giua chu "g" va mot nguyen am luoi truoc ("e" hoac "i"), đe bao hieu la no phai đuoc đoc thay vi cam nhu thuong le. Vi du, ciguena (con co), đuoc đoc la /θiˈɰweɲa/; neu nhu no đuoc viet la ciguena, no se đuoc đoc la /θiˈɰeɲa/.
Nhung menh đe nghi van va cam than đuoc bat đau bang dau cham hoi nguoc (¿) va dau cham than nguoc (¡).


Phan phoi đia ly cua tieng Tay Ban Nha Tieng Tay Ban Nha la ngon ngu co ban cua 20 quoc gia tren the gioi. Nguoi ta uoc tinh tong so nguoi noi tieng Tay Ban Nha la khoang 470 đen 500 trieu, lam no tro thanh ngon ngu đuoc su dung rong rai thu hai tren the gioi theo so luong nguoi ban ngu.
Tieng Tay ban Nha la tieng đuoc su dung nhieu thu ba tren the gioi (sau tieng Trung Quoc va tieng Anh). Thong ke ngon ngu su dung tren Internet nam 2007 tieng Tay Ban Nha cung la ngon ngu đuoc su dung nhieu thu ba tren Internet, sau tieng Anh va tieng Trung Quoc.


So nguoi noi tieng Tay Ban Nha theo quoc gia Bang sau the hien so luong nguoi noi tieng Tay Ban Nha o 79 quoc gia. 


Ngu phap Tieng Tay Ban Nha la mot ngon ngu co nhieu bien to, co hai giong cho danh tu (giong đuc va giong cai) va khoang 50 hinh thai chia đong tu cho mot đong tu, nhung it bien to hon cho danh tu, tinh tu va tu han đinh.
Tieng Tay Ban Nha co su dung gioi tu, va thong thuong (nhung khong phai luon luon) thi tinh tu đung sau danh tu. Cau truc cau la SVO (Subject Verb Object), tuc la Chu ngu - Đong tu - Bo ngu, cho du nhung su bien đoi thi cung kha pho bien. Co the luoc bo chu ngu đi khi ngu canh trong cau đa ro rang. Đong tu dien ta huong đi ma khong can phai co gioi tu.


Ghi chu Tham khao Lien ket ngoai Trang chinh cua RAE (tieng Tay Ban Nha)
Ban tom tat ve tieng Tay Ban Nha cua Ethnologue (Anh)
DRAE, Tu đien RAE (Tay Ban Nha ↔ Tay Ban Nha)
Diccionarios.com (nhieu thu tieng)