Quang Ninh la mot tinh ven bien thuoc vung Đong Bac Bo Viet Nam. Theo quy hoach phat trien kinh te, Quang Ninh vua thuoc vung kinh te trong điem phia bac, va vua thuoc Vung duyen hai Bac Bo. Đay la tinh khai thac than đa chinh cua Viet Nam, co vinh Ha Long la di san, ky quan thien nhien the gioi. Quang Ninh cung voi Bac Ninh, Ninh Binh va Khanh Hoa đa đuoc Chinh phu Viet Nam quy hoach thanh thanh pho truc thuoc trung uong.
Theo du lieu Sap nhap tinh, thanh Viet Nam 2025, 	Quang Ninh	co dien tich: 	6.208	km²,	xep thu	26; dan so:	1.497.447	nguoi,	xep thu	28; GRDP 2024: 	347.533.978	trieu VNĐ, xep thu	7; thu ngan sach 2024:	53.730.346	trieu VNĐ, xep thu	9; thu nhap binh quan:	73,30	trieu VNĐ/nam, 	xep thu	5.


Đia ly Tinh Quang Ninh co vi tri o đia đau đong bac Viet Nam, lanh tho trai theo huong đong bac - tay nam. Quang Ninh nam cach thu đo Ha Noi 125 km ve phia Đong Bac, co vi tri đia ly:

Phia đong giap Vinh Bac Bo
Phia tay giap tinh Bac Ninh va tinh Lang Son
Phia nam giap thanh pho Hai Phong va Vinh Bac Bo
Phia bac giap khu tu tri Quang Tay, Trung Quoc.


 Cac điem cuc cua tinh Quang Ninh  Điem cuc đong phan đat lien va hai đao tai: mui Sa Vi, phuong Tra Co, thanh pho Mong Cai.
Điem cuc tay tai: thon 1, xa Nguyen Hue, thanh pho Đong Trieu.
Điem cuc nam tai: đao Ha Mai, xa Ngoc Vung, huyen Van Đon.
Điem cuc bac tai: thon Mo Toong, xa Hoanh Mo, huyen Binh Lieu.
Quang Ninh la 1 trong so 7 tinh thanh tai Viet Nam co đuong bien gioi voi Trung Quoc, nhung lai la tinh duy nhat co ca đuong bien gioi tren bo va tren bien voi nuoc nay.


= Đieu kien tu nhien =

Đia hinh
Quang Ninh đuoc vi nhu mot "Viet Nam thu nho", co đa dang cac loai đia hinh tu đong bang, vung nui, ven bien,... La tinh mien nui, trung du nam o vung duyen hai, voi hon 80% đat đai la đoi nui. Trong đo, co hon 2000 hon đao nui đa voi noi tren mat bien, phan lon chua đuoc đat ten. Đia hinh cua tinh đa dang co the chia thanh 3 vung gom co Vung nui, Vung trung du va đong bang ven bien, va Vung bien va hai đao.
Vung nui chia lam hai mien: Vung nui mien Đong tu Tien Yen qua Binh Lieu, Hai Ha, Đam Ha đen Mong Cai. Đay la vung noi tiep cua vung nui Thap Van Đai Son tu Trung Quoc, huong chu đao la đong bac - tay nam. Co hai day nui chinh: day Quang Nam Chau (1.507 m) va Cao Xiem (1.472 m) chiem phan lon dien tich tu nhien cac huyen Binh Lieu, Hai Ha, Đam Ha, day Ngan Chi (1.166 m) o phia bac huyen Tien Yen. Vung nui mien tay tu Tien Yen qua Ba Che, phia bac cac thanh pho Ha Long, Uong Bi va thap dan xuong o phia bac thanh pho Đong Trieu. Vung nui nay la nhung day noi tiep hoi uon cong nen thuong đuoc goi la canh cung nui Đong Trieu voi đinh Yen Tu (1.068 m) tren đat Uong Bi va đinh Am Vap (1.094 m) tren đat Ha Long. Canh cung Đong Trieu chay theo huong tay - đong o phia nam va huong đong bac - tay nam o phia bac, đuoc coi la xuong song cua lanh tho Quang Ninh, co vai tro quan trong trong viec hinh thanh cac yeu to tu nhien o hai suon bac - nam.
Vung trung du va đong bang ven bien gom nhung dai đoi thap bi phong hoa va xam thuc tao nen nhung canh đong tu cac chan nui thap dan xuong cac trien song va bo bien. Đo la vung Đong Trieu, Uong Bi, bac Quang Yen, nam Tien Yen, Đam Ha, Hai Ha va mot phan Mong Cai. o cac cua song, cac vung boi lang phu sa tao nen nhung canh đong va bai trieu thap. Đo la vung nam Uong Bi, nam Quang Yen (đao Ha Nam), đong Quang Yen, Đong Rui (Tien Yen), nam Đam Ha, đong nam Hai Ha, nam Mong Cai. Tuy co dien tich hep va bi chia cat nhung vung trung du va đong bang ven bien thuan tien cho nong nghiep va giao thong nen đang la nhung vung dan cu tru phu cua Quang Ninh.
Vung bien va hai đao cua Quang Ninh la mot vung đia hinh đoc đao. Hon hai nghin hon đao chiem hon 2/3 so đao ca nuoc (2078/2779), đao trai dai theo đuong ven bien hon 250 km chia thanh nhieu lop va dien tich cac đao chiem 11,5% dien tich đat tu nhien. Co nhung đao rat lon nhu đao Cai Bau, Ban Sen, lai co đao chi nhu mot hon non bo. Co hai huyen hoan toan la đao la huyen Van Đon va huyen Co To. Tren vinh Ha Long va Bai Tu Long co hang ngan đao đa voi nguyen la vung đia hinh karst bi nuoc bao mon tao nen muon nghin hinh dang ben ngoai va trong long la nhung hang đong ky thu. Vung ven bien va hai đao Quang Ninh ngoai nhung bai boi phu sa con nhung bai cat trang tap len tu song bien. Co noi thanh mo cat trang lam nguyen lieu cho cong nghe thuy tinh (Van Hai), co noi thanh bai tam tuyet voi (nhu Tra Co, Quan Lan, Minh Chau, Ngoc Vung...).
Đia hinh đay bien Quang Ninh, khong bang phang, đo sau trung binh la 20 m. Co nhung lach sau la di tich cac dong chay co va co nhung dai đa ngam lam noi sinh truong cac rang san ho rat đa dang. Cac dong chay hien nay noi voi cac lach sau đay bien con tao nen hang loat luong lach va hai cang tren dai bo bien khuc khuyu kin gio nho nhung hanh lang đao che chan, tao nen mot tiem nang cang bien va giao thong đuong thuy rat lon.

Tai nguyen đat
Quang Ninh co quy đat doi dao (611.081,3 ha). Trong đo: 10% la đat nong nghiep, đat co rung chiem 38%, 43,8% la dien tich chua su dung tap trung o vung mien nui va ven bien, con lai la đat chuyen dung va đat o. Voi uu the cua tinh mien nui, ven bien, khi hau am rat thuan loi cho qua trinh sinh truong phat trien cac loai cay lay go, lay nhua nhu thong nhua, thong ma vi, keo, bach đan... Đac biet, voi đac thu đieu kien lap đia tren dien tich đat đoi nui cua tinh rat thich hop voi cac loai cay go quy, đac san, cay duoc lieu, cac loai cay mang tinh ban đia.   Quang Ninh co nhieu loai đat. Chiem dien tich lon nhat la đat feralit vang đo va đat feralit đong co thu sinh phat trien o đia hinh đoi nui thap.

Đat feralit vang đo co mun tren nui: loai đat nay thuong phan bo o vung nui co đo cao tren 700m thuoc canh cung Đong Trieu, chiem 7,8% dien tich tu nhien. Tren cac vung nui cao đo am kha lon, nhiet đo thap, đa me ngheo base, qua trinh phan giai huu co yeu nen lop la rung muc day, tao thanh tang mun cao. Loai đat nay kha tot, đat co mau vang đo.
Đat feralit vang đo tren vung đoi nui thap (duoi 700m): loai đat nay chiem phan lon dien tich đat tu nhien cua Quang Ninh, phan bo o hai suon canh cung Đong Trieu voi dien tich 0,44 trieu ha (chiem 60,3% dien tich đat tu nhien). Đat co kha nang giu nuoc tot do vay đat co mau vang kha đien hinh. Tuy ngheo base, chua nhung khong bi đa ong hoa, o nhung noi thuc vat bi tan pha chi con la đong co, hinh thanh đat feralit đong co thu sinh. Loai nay pho bien o vung đoi phia bac Ha Long, phia tay Tien Yen, huyen Binh Lieu, Hai Ha. Đat bi xoi mon, can han che khai thac bua bai, tang cuong chat huu co va voi cho đat.
Đat phu sa: bao gom ca vung phu sa co va phu sa moi, phan bo theo doc quoc lo 18 tu Đong Trieu đen Mong Cai, la đoan tiep noi giua vung đat man ven bien voi vung đat đoi nui thap, dien tich khoang 40.105 ha (chiem 6,6% dien tich đat tu nhien) phan bo o Tien Yen, Mong Cai, Hai Ha, Đam Ha. Đac tinh cua loai đat nay la thuong chua, đo phi thap. Vung đat phu sa đe trong lua tap trung o Đong Trieu, Quang Yen, Hai Ha, Đam Ha va luu vuc cac song suoi, thung lung thuoc Tien Yen, Ba Che. Tuy nhien, voi cac loai đat nay muon san xuat luong thuc can phai giai quyet van đe thuy loi. Mot so vung đat thap thuong bi ngap ung, đat chua.
Đat man ven bien: phan bo doc bo bien va ven song Đa Bac, Bach Đang,... co dien tich khoang 50.900 ha (chiem 8,4% dien tich đat tu nhien), đat thuong man, chua, ngap ung do thuy trieu. Mot so vung đuoc khai thac đe trong coi, lam ruong muoi, nuoi thuy san va trong su vet.
Đat cat va con cat ven bien: co dien tich 6.087 ha (chiem 0,9% dien tich đat tu nhien), phan bo o ven bien, ven cac đao. Vung quan đao Van Hai (Van Đon), đao Vinh Thuc (Mong Cai) co nhung bai cat trang dai hang km hoac don lai thanh nhung con nhap nho lien tiep. Gia tri chu yeu la nguyen lieu cho nganh thuy tinh cao cap. Loai đat nay chi trong phi lao chan gio.
Đat vung đoi nui đa voi o cac đao, quan đao: co dien tich 46.627 ha (chiem 7% dien tich đat tu nhien). Trong lich su phat trien hinh thanh vinh đao, cau tao nham thach cua cac đao khong đong nhat, co noi la cac đao đa voi, co noi la đao đat nen o đay cung hinh thanh cac loai đat khac nhau. Nhin chung, đat co đac điem giong đat feralit vang đo tren vung đoi nui thap. Tren cac đao đa voi co đo doc lon, xoi mon manh, tang đat mong, nhieu noi chi co cho trung hoac khe nut. Tren cac đao đat: Tuan Chau, đao Reu, Ngoc Vung,... đuoc cau tao boi cac đa phien thach, sa thach silic co đat feralit mau vang đo.
Tai nguyen rung
Tong dien tich rung va đat rung la 243.833,2 ha, chiem 38% dien tich đat tu nhien toan tinh, trong đo rung tu nhien chiem khoang 80%, con lai la rung trong, rung đac san khoang 100.000 ha, đat thanh rung khoang 230.000 ha, la đieu kien đe phat trien thanh cac vung nong nghiep, vung cay đac san, cay an qua co quy mo lon.

Tai nguyen bien
Quang Ninh co the manh va tiem nang to lon đe phat trien cac nganh kinh te bien, co chieu dai đuong ven bien lon thu hai 250 km voi 2.077 hon đao, chiem 2/3 so đao cua ca nuoc, trong đo tren 1.000 đao đa co ten; co ngu truong rong lon tren 6.100 km², la noi sinh song cua vo van cac loai sinh vat bien quy hiem. Hau het cac bai ca chinh co san luong cao, on đinh, đeu phan bo gan bo va quanh cac đao, rat thuan tien cho viec khai thac. Ven bien Quang Ninh co nhieu khu vuc nuoc sau, kin gio la loi the đac biet quan trong thuan loi cho viec xay dung, phat trien he thong cang bien đac biet la cang nuoc sau tiep nhan đuoc tau co trong tai lon va cang thuy noi đia, nhat la o thanh pho Ha Long, thanh pho Cam Pha, huyen Tien Yen, thanh pho Mong Cai va huyen Hai Ha đap ung cho viec giao luu hang hoa voi cac tinh trong vung.

Khi hau
Quang Ninh nam o vung khi hau can nhiet đoi am đac trung cho cac tinh mien bac, co net rieng cua mot tinh vung nui ven bien co mot mua ha nong am mua nhieu, mot mua đong lanh kho, it mua va tinh nhiet đoi nong am la bao trum nhat. Do anh huong cua vi tri đia li va đia hinh nen Quang Ninh chiu anh huong manh cua gio mua Đong Bac va anh huong yeu cua gio mua Tay Nam so voi cac tinh phia bac. Vi nam trong vanh đai nhiet đoi nen hang nam Quang Ninh co hai lan mat troi qua thien đinh, tiem nang ve buc xa va nhiet đo rat phong phu. Cac quan đao o Co To, Van Đon... co đac trung cua khi hau đai duong. Do anh huong boi hoan luu gio mua Đong Nam A nen khi hau bi phan hoa thanh hai mua gom co mua ha thi nong am voi mua mua, con mua đong thi lanh voi mua kho. Đo am trung binh 82 – 85%. Mua lanh thuong bat đau tu ha tuan thang 11 va ket thuc vao cuoi thang 3 nam sau, trong khi đo mua nong bat đau tu thang 5 va ket thuc vao đau thang. Mua it mua bat đau tu thang 11 cho đen thang 4 nam sau, mua mua nhieu bat đau tu thang 5 va ket thuc vao đau thang 10. Giua hai mua lanh va mua nong, hai mua kho va mua mua  la hai thoi ky chuyen tiep khi hau, moi thoi ky khoang mot thang (thang 4 va thang 10). Ngoai ra, do tac đong cua bien, nen khi hau cua Quang Ninh nhin chung mat me, am ap, thuan loi đoi voi phat trien nong nghiep, lam nghiep va nhieu hoat đong kinh te khac.

Nhiet đo: Tinh co nen nhiet đo cao, nhiet đo trung binh trong nam tu 21 – 23oC, co su chenh lech giua cac mua, giua vung đoi nui voi vung ven bien. Su chenh lech ve nhiet đo trung binh cua thang tieu bieu cho mua đong (thang 1) thap hon nhiet đo trung binh cua thang tieu bieu cho mua ha (thang 7) la 12oC va thap hon nhiet đo trung binh cua thang 1 theo tieu chuan nhiet đo cung vi tuyen la 5,1oC. Vao thang 12 va thang 1, mot so noi nhu Binh Lieu, Ba Che va vung mien nui cua thanh pho Ha Long thuong co suong muoi, tham chi co nam con co ca mua tuyet.
Mua: Luong mua nhieu, tap trung chu yeu vao mua ha (chiem toi 85% luong mua ca nam); luong mua trung binh hang nam 1.995mm. Luong mua o cac vung cung khac nhau. Noi mua nhieu nhat la suon nam va đong nam canh cung Đong Trieu va vung đong bang duyen hai cua Mong Cai, Tien Yen, Hai Ha, luong mua trung binh nam len toi 2.400mm. Vung it mua nhat la suon bac cua canh cung Đong Trieu, Ba Che, luong mua trung binh nam chi đat 1.400mm. Cac vung hai đao co luong mua 1.700-1.800mm.
Gio: Quang Ninh chiu anh huong sau sac cua che đo gio mua. Gio mua ha thoi tu thang 5 đen thang 10, huong đong nam, gay mua lon cho nhieu khu vuc cua tinh. Mua ha thuong co ap thap nhiet đoi va bao (thang 7, 8, 9), nhung con bao tu Tay Thai Binh Duong co xu huong đo bo vao đat lien, trong mot nam thuong co 5-6 con bao gay anh huong truc tiep đen Quang Ninh. Gio mua mua đong thoi tu thang 11 đen thang 4 nam sau, huong đong bac, gay thoi tiet lanh kho.
Song ngoi, che đo thuy van va tai nguyen nuoc
Quang Ninh co tat ca khoang 30 song, suoi voi chieu dai tren 10 km. Dien tich luu vuc thong thuong khong qua 300 km2, trong đo co bon con song lon la ha luu song Bach Đang, song Ka Long, song Tien Yen va song Ba Che. Moi song hoac đoan song thuong co nhieu nhanh, cac nhanh đa so đeu vuong goc voi đoan song chinh. Tuy nhien, hau het cac song suoi đeu ngan, nho va đo doc lon, kha nang đieu tiet nuoc yeu va chiu anh huong manh cua thuy trieu. Đai bo phan song co dang xoe hinh canh quat, tru song Cam, song Ba Che, song Tien Yen, song Pho Cu co dang long chim.
Phu hop voi che đo mua mua, che đo dong chay cua song ngoi cung co hai mua ro ret: mua lu va mua can. Mua lu tu thang 5 đen thang 10, tap trung tu thang 6 đen thang 8; mua can tu thang 11 đen thang 4 nam sau, can nhat vao thang 3. Luu luong nuoc cac song o đay co su dao đong rat lon. Luu luong va luu toc rat khac biet giua cac mua. Vao mua đong, cac song can nuoc, co cho tro ghenh đa nhung mua ha lai ao ao thac lu, nuoc dang cao rat nhanh. Luu luong mua kho 1,45 m3/s, mua mua len toi 1500 m3/s, chenh nhau 1.000 lan. Song Tien Yen o Binh Lieu luu luong nho nhat la 1,45m³/s, lon nhat len toi 1500m³/s. Hau het cac song chay qua khu vuc đia hinh mien nui co cau tao bang cac nham cung nen luu luong phu sa khong đang ke.
Nuoc ngap man xam nhap vao vung cua song kha xa. Lop thuc vat che phu chiem ty le thap o cac luu vuc nen thuong hay bi xoi lo, bao mon va rua troi lam tang luong phu sa va đat đa troi xuong khi co lu lon do vay nhieu noi song suoi bi boi lap rat nhanh, nhat la o nhung vung co cac hoat đong khai khoang nhu o cac đoan suoi Vang Danh, song Mong Duong.
Ve phia bien Quang Ninh giap vinh Bac Bo, mot vinh lon nhung kin lai co nhieu lop đao che chan nen song gio khong lon nhu vung bien Trung Bo. Che đo thuy trieu o đay la nhat trieu đien hinh, bien đo toi 3–4 m. Net rieng biet o đay la hien tuong sinh "con nuoc" va thuy trieu len cao nhat vao cac buoi chieu cac thang mua ha, buoi sang cac thang mua đong nhung ngay co con nuoc cuong. Trong vinh Bac Bo co dong hai luu chay theo phuong bac nam keo theo nuoc lanh lai co gio mua đong bac nen đay la vung bien lanh nhat nuoc ta. Nhiet đo co khi xuong toi 13 °C.
Luong nuoc cac song kha phong phu, uoc tinh 8.777 ty m³ phat sinh tren toan luu vuc. Dong chay len toi 118 l/s/km² o nhung noi co mua lon. Vao mua mua (thang 5 - thang 9), chiem 75-80% tong luong nuoc trong nam; mua kho (thang 10 - thang 4), chiem 20-25% tong luong nuoc trong nam.
Theo ket qua tham do, tru luong nuoc ngam tai vung Cam Pha la 6.107 m³/ngay, vung Ha Long la 21.290 m³/ngay. Luong nuoc ngam tai ho Yen Lap la 118 trieu m³, ho Chuc Bai Son 11,5 trieu m³ va ho Quat Đong 10 trieu m³. Quang Ninh co tu 2.500 đen 3.000 ha mat nuoc ao, ho, đam co đieu kien nuoi trong thuy san.

Khoang san
Than đa: Co tru luong khoang 3,6 ty tan (43,8%), hau het thuoc dong an-tra-xit, ty le cac-bon on đinh 80 – 90%; phan lon tap trung tai 3 khu vuc: Ha Long, Cam Pha va Uong Bi – Đong Trieu; moi nam cho phep khai thac khoang 30 – 40 trieu tan.
Cac mo đa voi, đat set, cao lanh: Tru luong tuong đoi lon, phan bo rong khap cac đia phuong trong tinh nhu: Mo đa voi o Ha Long, Cam Pha; Cac mo cao lanh o cac huyen mien nui Hai Ha, Binh Lieu, Ba Che, Tien Yen, thanh pho Mong Cai; cac mo đat set phan bo tap trung o Đong Trieu va Ha Long la nguon nguyen lieu quan trong đe san xuat vat lieu xay dung cung cap cho thi truong trong nuoc va xuat khau.
Cac mo nuoc khoang: Co nhieu điem nuoc khoang uong đuoc o Quang Hanh (Cam Pha), Khe Lac (Tien Yen), Đong Long (Binh Lieu). Ngoai ra, con co nguon nuoc khoang khong uong đuoc tap trung o Cam Pha co nong đo khoang kha cao, nhiet đo tren 35 °C, co the dung chua benh.


Hanh chinh Tinh Quang Ninh co 54 đon vi hanh chinh cap xa, gom 22 xa, 30 phuong va 02 đac khu; trong đo co 21 xa, 30 phuong, 02 đac khu hinh thanh


Lich su = Tien su =
Thoi ky tien su o Quang Ninh som nhat đuoc biet đen tai cac đia điem thuoc van hoa Soi Nhu. Vao thoi ky cua cac van hoa Hoa Binh, van hoa Bac Son tu khoang 18.000 nam ve truoc luc ma lan cuoi cung bang ha con phat trien, muc nuoc Bien Đong ha thap toi đo sau 110 - 120 met duoi muc nuoc bien ngay nay. Khi đo vinh Bac Bo (gom ca vinh Ha Long) la mot đong bang tam giac chau rong lon. Tren vung đat khoang vai nghin km2 cua Quang Ninh va khu vuc vinh Ha Long ngay nay la mot đong bang co. O noi nay đa tung ton tai mot cong đong dan cu tien su lon. Nhung nguoi ho song trong cac hang đong đa voi tren mot đia ban đoc lap so voi cac cu dan Hoa Binh - Bac Son cung thoi. Ho đa sang tao ra mot nen van hoa ton tai song song voi hai nen van hoa kia ma ngay nay chung ta goi đay la nen van hoa Soi Nhu, lam co so đe cac loai hinh van hoa tien bo moi hinh thanh tai Cai Beo, tiep sau nen van hoa Ha Long noi tieng.
Mac du cac nha khoa hoc gap nhieu kho khan trong qua trinh nghien cuu nhung voi khoi tu lieu thu đuoc sau cuoc khai quat di chi Đau Ram thi co the noi rang tu tien su toi so su Quang Ninh la mot qua trinh phat trien lien tuc, khong he co bat cu mot su đut đoan nao. Viec phat hien cac di tich so su tai Quang Ninh cung đa tao khang đinh rang vao thoi Hung Vuong, Quang Ninh đa la mot bo phan cua nha nuoc Van Lang.


= So su =
Đai Viet su ky toan thu chep rang ngay tu thoi Hung Vuong, Viet Nam đa đuoc chia thanh 15 bo, trong đo co cac bo Ninh Hai, Luc Hai. Đia ban cua bo Ninh Hai, Luc Hai thoi đo khong hoan toan trung voi đia ban tinh Quang Ninh hien nay, ngoai Quang Ninh thi toi thieu hai bo đo con bao gom mot phan Lang Son, Bac Giang, Hai Duong, Hai Phong va mot phan Luong Quang ngay nay, nhung khu vuc trung tam cua Ninh Hai, Luc Hai chinh la khu vuc tinh Quang Ninh bay gio.


= Phong kien =
Thoi phong kien, khu vuc Quang Ninh tung trai qua nhieu lan đoi ten:

Thoi ky đau tu chu la Luc Chau.
Thoi nha Ly la phu Hai Đong.
Thoi nha Tran la lo Hai Đong, lo An Bang.
Thoi nha Le la lo An Bang, lo An Quang.
Thoi nha Nguyen la tinh Quang Yen.
Thoi nha Ly, khu vuc Quang Ninh đuoc goi voi cai ten Hai Đong. Su lieu ve thoi Ly - Tran con lai qua it oi nen chua the hieu đay đu ve qua trinh bien đoi cua đat Hai Đong. Tuy nhien, ve đai the co the biet đuoc la nam 1023, sau khi dep yen cuoc noi day cua nguoi Đai Nguyen Lich (ten mot dan toc thieu so o vung bien Viet Trung), nha Ly đoi tran Trieu Duong thanh chau Vinh An, xac đinh bien gioi đong bac cua Đai Viet. It lau sau, ca vung Ninh Hai - Luc Chau cu đuoc đat thanh mot phu la phu Hai Đong. Khoang nam 1242, nha Tran nang Hai Đong len thanh lo va đen cuoi the ky 14 thi đoi goi la An Bang. Đong Trieu bay gio con la mot chau cua lo Hai Duong.
Cung voi su phat trien cua Đai Viet, cu dan An Bang cung ngay cang tang, ruong đat lang xom đuoc mo rong, cac đon vi hanh chinh nhu huyen Hoa Phong, Hoanh Bo, Yen Hung, Đong Trieu, cac chau Tien Yen, Vinh An, Van Đon, Van Ninh đa đuoc hinh thanh. To tien nha Tran, vao cuoi đoi Ly đa đen o vung An Sinh (thuoc Đong Trieu) lam nghe đanh ca. Sau nay khu vuc An Phu, An Duong, An Sinh va An Bang đuoc đat thanh thai ap cua An Sinh Vuong Tran Lieu, anh cua Tran Thai Tong. Nha Tran tuy phat tich o đat Thien Truong (Nam Đinh) song van nho ve que goc Đong Trieu nen lang mo cac vua Tran đeu đuoc di doi ve đay. Vung thai ap nay bien thanh khu mo cac vua nha Tran.
Vao đoi Le Anh Tong (1556 - 1573) vi ky huy nha vua đoi goi An Bang thanh An Quang. Đen thoi nha Tay Son, cac tran tu Son Nam Ha va Bac đuoc đoi goi la Bac Thanh. Phu Kinh Mon voi 7 huyen, trong đo co ca Đong Trieu đa đuoc sap nhap vao An Quang. Luc nay An Quang tro thanh mot tran lon.
Đen thoi Nguyen Anh, sau 24 nam chinh chien voi nha Tay Son, đen ngay 3 thang 5 nam Tan Dau (1801), ong đa thu phuc đuoc Kinh đo Phu Xuan va nam 1802 chinh thuc len ngoi Hoang đe. An Quang đuoc giu nguyen la mot ngoai tran, voi mot phu Hai Đong, ba huyen Hoanh Bo, Yen Quang, Hoa Phong va ba chau Van Ninh, Tien Yen va Van Đon.
Nam Minh Mang thu 3, tran An Quang đuoc đoi ten thanh tran Quang Yen. Đen nam 1831, tran Quang Yen đuoc đoi thanh tinh do Tong đoc Hai An (Hai Duong - An Quang) kiem quan. Nam 1836, phu Hai Đong đuoc đoi ten goi la phu Hai Ninh, chau Van Đon đuoc gop vao huyen Hoa Phong va đuoc goi la tong Van Hai. Sau đo, nha Nguyen tach huyen Hoanh Bo, huyen Hoa Phong va huyen Yen Hung ra khoi phu Hai Đong lap thanh phu Son Đinh, cho tri huyen Hoanh Bo kiem quan.
Tinh Quang Ninh co nhung đia danh gan lich su nhu:

Song Bach Đang, thi xa Quang Yen: gan lien voi 3 lan thuy chien tren song Bach Đang cua nguoi Viet đe chong lai quan xam luoc.
Thuong cang Van Đon, huyen Van Đon: la mot thuong cang lon va rat quan trong đoi voi cac trieu đai phong kien xua.
Khu quan the lang cac vua Tran, thanh pho Đong Trieu: Von la noi o cua to tien nha Tran truoc khi di cu xuong vung Thai Binh, Thien Truong.
Nui Yen Tu, thanh pho Uong Bi: Noi phat tich Thien phai Truc Lam, sang lap boi Tran Nhan Tong.


= Thoi Phap thuoc =

Vao ngay 12-3-1883, sau khi đanh chiem xong Ha Noi, 500 linh Phap do đich than Henri Riviere - ten tong chi huy cuoc xam luoc Bac Ky lan thu hai cam đau - đa tien hanh đanh chiem khu mo Quang Ninh. Ke tu đo, Quang Ninh đa cung toan the dan toc ta chiu chung ach thong tri da man cua thuc dan Phap.
Bien gioi giap voi Trung Quoc truoc nam 1887 la song Duong Ha (con goi la An Nam Giang) bao gom ca mui Bach Long nhung Cong uoc Phap-Thanh 1887 nhan kinh tuyen đong 105 đo 43 phut Paris lam đuong phan đinh thi phan đat nay Phap nhuong cho nha Thanh. Phan đat bi cat gomː đat thuoc tong Ha Mon la mui Bach Long Vi (la vung đat co xa An Luong, Thanh Lang, Truong Binh (tuc Đong Giang)), van Me Son, xa Van Vi, Mi Son, Van Xuan (vung Tam Đao quanh vinh Van Xuan); cung hon bay xa thuoc tong Bat Trang (la cac xa: Bac Nham, Thuong Lai, Co Hoang, Hoang Mong, Vu Khe, Tuy Lai, va Nat Son) va hai xa cua tong Kien Duyen (la Kien Duyen, va Đong Tong).
Hien nay co mot so y kien cho rang vung đat cua huyen Phong Thanh Cang, tinh Quang Tay, bao gom khu vuc Đong Hung, Phong Thanh, Cang Khau, Bach Long, Trung Quoc la thuoc Viet Nam, nhat la sau khi Viet Nam Dan chu Cong hoa đuoc thanh lap va tuyen bo huy bo moi hiep uoc ve Viet Nam cua thuc dan Phap voi cac nuoc khac. Nhu vay vung Bach Long - Truong Binh đung ra phai đuoc tra lai ve Quang Ninh nhung viec nay đa khong đuoc thuc hien. Rat nhieu nguoi Kinh song o khu vuc nay tuyet nhien tro thanh nguoi mat que huong va tro thanh mot trong 56 dan toc cua Trung Quoc, goi la dan toc Viet.
Trong giai đoan tu 1885 đen nhung nam đau the ky XX, cac cuoc khoi nghia huong ung phong trao Can Vuong yeu nuoc chong Phap đa lien tiep va ram ro noi len tai Quang Ninh. Mot so đia ban nhu đao Cai Bau, đao Cai Ban, vung rung nui thanh pho Đong Trieu co toi hai, ba cuoc noi day mot luc, co cuoc keo dai gan chuc nam. Nhin chung, phong trao chong Phap tai Quang Ninh trong thoi ky nay la mot phong trao dan toc, tap hop rong rai moi tang lop nhan dan, moi thanh phan dan toc duoi ngon co yeu nuoc.

Nam 1899 thuc dan Phap lai tach mot phan bac tinh Quang Yen ma lap tinh Hai Ninh. Thay đuoc tai nguyen khoang san than đa, thuc dan Phap tang cuong khai thac tai cac khu Hong Quang, Mao Khe, Vang Danh, Cam Pha, Ha Tu. Ho thanh lap Cong ty than Bac Ky thuoc Phap (S.F.C.T) đoc quyen khai thac va tieu thu than đa, ra suc vo vet tai nguyen va boc lot nhan cong thuoc đia. Nhu vay, Quang Ninh tro thanh mot vung đien hinh cua toi ac khai thac thuoc đia.
Cung voi cong nghiep than, Quang Ninh la mot trong nhung noi giai cap cong nhan Viet Nam hinh thanh som nhat, đong thoi đay cung la noi tro thanh truong ren luyen cuoc đau tranh giai phong dan toc va giac ngo y thuc giai cap cho giai cap cong nhan Viet Nam. Von xuat than tu nhung nguoi nong dan co truyen thong dan toc lau đoi, mang trong long ngon lua cam thu soi suc đoi voi quan xam luoc Phap, cung chinh la bon thuc dan đang ap buc, đoa đay ho trong nha may, ham mo, tho mo Quang Ninh ngay trong giai đoan đau đa rat nhay ben voi van đe dan toc, san sang va tu nguyen tham gia vao cac cuoc khoi nghia chung cua dan toc. Dan dan cung voi su phat trien ve so luong, thong qua cuoc đau tranh quyet liet voi ke thu, nguoi tho mo Quang Ninh cung ngay cang truong thanh ve chat luong, som đi đen chu nghia Mac-Lenin va tim thay o đo "cam nang than ky" trong cuoc đau tranh giai phong dan toc va giai cap.
Qua trinh đay manh khai thac cua tu ban Phap tai Quang Ninh đa dan toi su phan hoa sau sac xa hoi, lam cho khu mo tro thanh noi phan chia ro rang giua hai tang lop thong tri - bon chu mo thuc dan va be lu tay sai cua chung voi tang lop bi tri - đo la đoi ngu cong nhan mo va đong bao cac dan toc tren đat Quang Ninh. Song song voi qua trinh phan hoa ay la su phat trien khong ngung cua giai cap cong nhan mo Quang Ninh. Đo chinh la mot qua trinh chuyen hoa cua giai cap cong nhan mo tu tu phat len tu giac, tu chu nghia yeu nuoc đen chu nghia Mac-Lenin, tu chua co Đang đen co mot chinh đang cua minh.
Cuoc Tong bai cong cua hon 30,000 tho mo ngay 12 thang 11 nam 1936 đoi tang luong giam gio lam gianh thang loi ve vang đa tro thanh mot trong nhung su kien lich su tieu bieu nhat cua phong trao cach mang Viet Nam trong thoi ky đau tranh đoi quyen dan sinh dan chu va đoc lap dan toc. Sau nay ngay nay tro thanh ngay truyen thong cua Cong nhan vung mo, goi la Ngay vung mo bat khuat.
Trong thoi ki Cach mang thang 8 nam 1945, khoi nghia gianh chinh quyen o Quang Ninh hoan toan khong de dang, giac Nhat con ngoan co chua đau hang thi quan Tuong tran đen keo theo bon Viet gian phan đong đa đuoc nuoi duong tu truoc, bon phan đong nguoi Hoa cung noi len nam quyen hanh, hang ngan ten tho phi hoanh hanh va sau đo quan Phap đa quay lai chiem ngay Co To, Van Hoa... Do vi tri đac biet la vung bien gioi, vung rung nui, lai la vung "vang đen" – nhung yeu to tao nen nhung thuan loi o nhieu thoi ky thi luc nay lai la tien đe tao nen nhung kho khan chong chat. Cuoc khoi nghia gianh chinh quyen tro nen het suc gay go, quyet liet, phuc tap, that su la mot cuoc gianh giat va ton khong it xuong mau.


= Sau nam 1945 =

Sau Cach mang thang Tam nam 1945, Viet Nam gianh đoc lap, buoc sang giai đoan dan chu hien đai. Chinh quyen nhan dan đuoc thiet lap tren toan bo đia ban tinh Quang Yen. Gan mot nam sau ngay tong khoi nghia, Hai Ninh moi hoan thanh ve co ban viec gianh chinh quyen trong tinh. Tru hai huyen Ha Coi, Ba Che va quan đao Co To luc nay con bi tan quan Phap va bon phi chiem đong, tat ca cac huyen, thi xa con lai trong tinh đa đuoc giai phong va co chinh quyen cach mang cua nhan dan.
Đe thong nhat chi đao khang chien, ngay 31 thang 3 nam 1947, lien tinh Quang Hong đuoc thanh lap bao gom tinh Quang Yen, đac khu Hon Gai va cac huyen Thuy Nguyen, Chi Linh, Nam Sach, Kinh Mon, Đong Trieu. Thang 8 nam 1947, phan lon đia ban hai huyen Son Đong, Luc Ngan thuoc tinh Bac Giang đuoc sap nhap vao lien tinh Quang Hong. Ngay 16 thang 12 nam 1948, Uy ban khang chien hanh chinh Lien khu I đa quyet đinh tach tinh Quang Hong thanh tinh Quang Yen va Đac khu Hon Gai.
Voi su phoi hop chat che giua đau tranh vu trang voi đau tranh chinh tri va binh van, quan va dan Hai Ninh, Quang Yen, Hon Gai đa lam tan ra mot mang lon luc luong vu trang cua đich tren chien truong Đong Bac, gop phan đang ke vao thang loi to lon cua chien cuoc đong - xuan 1953 - 1954 ma đinh cao la Chien dich Đien Bien Phu, gop phan đap tan y chi xam luoc cua thuc dan Phap, giai phong hoan toan mien Bac, lap lai hoa binh o Đong Duong. Ngay 22 thang 2 nam 1955, theo sac lenh cua Chu tich nuoc, khu Hong Quang gom đac khu Hong Gai va tinh Quang Yen (tru cac huyen Son Đong, Kinh Mon, Nam Sach, Chi Linh nhap ve Hai Duong va Bac Giang) đa đuoc thanh lap. Khu uy Hong Quang đa phat đong phong trao đau tranh chong đich vi pham Hiep đinh Gio-ne-vo, chuan bi tiep quan vung mo, đua luc luong vao thi xa Quang Yen lam nhiem vu. Ngay 22 thang 4 nam 1955, bo đoi ta tiep quan cac thi xa Quang Yen, Cua Ong, Cam Pha trong khong khi tung bung nao nhiet cua nhan dan.
Ngay 24 thang 4, ten linh vien chinh Phap cuoi cung đa buoc xuong khoang cua chiec tau ha mom roi ben Bai Chay. Tiep theo đo, Đai đoi 915 cua khu đoi Hong Quang đa tien vao tiep quan thang loi đao Bach Long Vi. Manh đat cuoi cung cua khu Hong Quang đa đuoc hoan toan giai phong. Cuoc khang chien chong thuc dan Phap cua quan va dan Quang Ninh đa ket thuc thang loi. Ngay 25 thang 4, tai thi xa Hon Gai, quan dan Hong Quang mit tinh trong the mung giai phong.
Đe trien khai nghi quyet Đai hoi Đang toan quoc lan thu III, tu nam 1961 đen nam 1965, Đang bo khu Hong Quang va Đang bo tinh Hai Ninh đa trai qua hai ky đai hoi. Đo la Đai hoi đai bieu lan thu V (ky II) tu ngay 16-1 đen ngay 2-2-1961 va lan thu VI tu ngay 10-6 đen ngay 16-6-1963 cua Đang bo Hai Ninh; Đai hoi đai bieu lan thu I (ky 10) tu ngay 31-1 đen ngay 9-2-1961 va Đai hoi Đai bieu lan thu II tu ngay 11-9 đen ngay 16-9-1963 cua Đang bo Hong Quang.
Ngay 30 thang 10 nam 1963 voi nen tang la khu Hong Quang va tinh Hai Ninh, chinh phu Viet Nam Dan chu Cong hoa thanh lap tinh Quang Ninh, theo cach đat cua Chu tich Ho Chi Minh, ten tinh la ghep ten cua hai tinh Quang Yen va Hai Ninh cu; thi xa Mong Cai chuyen thanh huyen Mong Cai. Dien tich cua toan tinh Quang Ninh la 8.239,243 km². Khi hop nhat, tinh Quang Ninh co 14 đon vi hanh chinh gom 3 thi xa: thi xa Hong Gai (tinh li), thi xa Cam Pha, thi xa Uong Bi va 11 huyen: Ba Che, Binh Lieu, Cam Pha, Đam Ha, Đinh Lap, Đong Trieu, Ha Coi, Hoanh Bo, Mong Cai, Tien Yen, Yen Hung. Tu ngay 1-1-1964, tinh Quang Ninh đi vao hoat đong chinh thuc, tao thanh mot the lien hoan ca ve chinh tri, kinh te, quan su, phat huy đuoc suc manh tong hop cua vung Đong Bac rong lon cua To quoc. Đo la nhung dau moc rat quan trong đe giai cap cong nhan va nhan dan cac dan toc Quang Ninh buoc vao thoi ky cach mang moi.
Cong cuoc xay dung chu nghia xa hoi đang tren đa phat trien thi nhan dan ta lai phai đoi pho voi cuoc chien tranh pha hoai cua đe quoc My. Bi thua đau trong cuoc chien tranh xam luoc o mien Nam, ngay 5-8-1964, đe quoc My đa cho may bay va tau chien nem bom va ban pha mien Bac, trong đo co Quang Ninh. Duoi su lanh đao cua cac cap uy Đang, quan va dan Quang Ninh đa chuan bi san sang, kip thoi đap tan cuoc chien tranh pha hoai cua ke thu. Voi khau hieu "Tay cay tay sung", "Tay bua tay sung", "Quyet tam đanh thang giac My xam luoc", nhan dan Quang Ninh bat chap bom đan ac liet, vua san xuat tot, vua chien đau gianh thang loi, bao ve va on đinh đoi song nhan dan.
Ngay 4 thang 6 nam 1969, hop nhat 2 huyen Đam Ha va Ha Coi thanh huyen Quang Ha. Ngay 29 thang 12 nam 1978, chuyen huyen Đinh Lap ve tinh Lang Son vua đuoc tai lap quan ly. Ngay 18 thang 1 nam 1979, huyen Mong Cai đoi ten thanh huyen Hai Ninh. Ngay 27 thang 12 nam 1993, Chinh phu ban hanh Nghi đinh so 102/CP, thanh pho Ha Long đuoc chinh thuc thanh lap tren co so thi xa Hong Gai. Ngay 23 thang 3 nam 1994, đoi ten huyen Cam Pha thanh huyen Van Đon; tach quan đao Co To khoi huyen Cam Pha đe thanh lap huyen Co To. Ngay 20 thang 7 nam 1998, Thu tuong Chinh phu ra Nghi đinh so 52/1998/NĐ-CP, thanh lap lai thi xa Mong Cai tren co so toan bo dien tich tu nhien va dan so cua huyen Hai Ninh. Ngay 29 thang 8 nam 2001, huyen Quang Ha đuoc tach thanh 2 huyen: Đam Ha va Hai Ha (tuc huyen Ha Coi truoc đay).
Ngay 24 thang 9 nam 2008, Chinh phu ban hanh Nghi đinh 03/NĐ-CP thanh lap thanh pho Mong Cai tren co so toan bo dien tich tu nhien va dan so cua thi xa Mong Cai. Ngay 25 thang 2 nam 2011, Chinh phu ban hanh Nghi quyet so 12/NQ-CP thanh lap thanh pho Uong Bi tren co so toan bo dien tich tu nhien va dan so cua thi xa Uong Bi. Ngay 25 thang 11 nam 2011, Chinh phu ban hanh Nghi quyet so 100/NQ-CP tai lap thi xa Quang Yen tren co so toan bo dien tich tu nhien va dan so cua huyen Yen Hung . Ngay 21 thang 2 nam 2012, Chinh phu ban hanh Nghi quyet so 04/NQ-CP thanh lap thanh pho Cam Pha thuoc tren co so toan bo dien tich tu nhien, dan so va cac đon vi hanh chinh truc thuoc cua thi xa Cam Pha. Ngay 11 thang 3 nam 2015, Uy ban thuong vu Quoc hoi ban hanh Nghi quyet so 891/NQ-UBTVQH13 thanh lap thi xa Đong Trieu tren co so toan bo dien tich tu nhien va dan so cua huyen Đong Trieu.
Ngay 17 thang 12 nam 2019, Uy ban thuong vu Quoc hoi ban hanh Nghi quyet so 837/NQ-UBTVQH14 ve viec sap xep cac đon vi hanh chinh cap huyen, cap xa thuoc tinh Quang Ninh (nghi quyet co hieu luc tu ngay 1 thang 1 nam 2020). Theo đo, sap nhap toan bo dien tich va dan so cua huyen Hoanh Bo vao thanh pho Ha Long. Ngay 28 thang 9 nam 2024, Uy ban Thuong vu Quoc hoi ban hanh Nghi quyet so 1199/NQ-UBTVQH15 ve viec sap xep đon vi hanh chinh cap huyen, cap xa cua tinh Quang Ninh giai đoan 2023 – 2025 (nghi quyet co hieu luc tu ngay 1 thang 11 nam 2024). Theo đo, thanh lap thanh pho Đong Trieu thuoc tinh Quang Ninh tren co so toan bo dien tich tu nhien va dan so cua thi xa Đong Trieu. Tinh Quang Ninh co 5 thanh pho, 1 thi xa va 7 huyen nhu hien nay.


Kinh te Quang Ninh la mot trong điem kinh te, mot đau tau cua vung kinh te trong điem phia bac đong thoi la mot trong bon trung tam du lich lon cua Viet Nam voi di san thien nhien the gioi vinh Ha Long đa hai lan đuoc UNESCO cong nhan ve gia tri tham mi va đia chat, đia mao. Quang Ninh hoi tu nhung đieu kien thuan loi cho phat trien kinh te - xa hoi quan trong trong tien trinh cong nghiep hoa, hien đai hoa đat nuoc. Quang Ninh co nhieu khu kinh te. Trung tam thuong mai Mong Cai la đau moi giao thuong giua hai nuoc Viet Nam - Trung Quoc va cac nuoc trong khu vuc. Tu nam 2017 toi 2022, Quang Ninh la tinh lien tuc 6 lan co chi so nang luc canh tranh cap tinh PCI đung thu 1 o Viet Nam.
Nam 2018, toc đo tang truong cua tinh đat 11,1%; thu nhap binh quan đau nguoi đat 5110 USD (gap hon gan 2 lan binh quan chung ca nuoc); tiep tuc đung trong nhom 7 đia phuong dan đau ca nuoc ve thu ngan sach voi tong thu uoc đat tren 40.500 ty đong trong đo thu noi đia đat 30.500 ty đong đung thu 4 toan quoc; thuc hien tiet kiem triet đe nguon chi thuong xuyen, tang chi cho đau tu phat trien voi ty trong tren 64% tong chi ngan sach; tong von đau tu toan xa hoi đat tren 67.600 ty đong. Luong binh quan cua lao đong trong tinh o cac nganh chu luc nhu than, đien, cang bien, cua khau va du lich đeu o muc cao.


= Cong nghiep khai khoang =
La trung tam lon nhat Viet Nam ve tai nguyen than đa, cong nghiep đien, co khi, xi mang, vat lieu xay dung, Quang Ninh co so luong cong nhan mo đong nhat ca nuoc, la thi truong đay tiem nang cho cac nha cung cap, phan phoi hang hoa.  
La mot tinh co nguon tai nguyen khoang san, ve tru luong than tren toan Viet Nam thi rieng Quang Ninh đa chiem toi 95%, đung đau khu vuc Đong Nam A. Nguyen lieu san xuat vat lieu xay dung, cung cap vat tu, nguyen lieu cho cac nganh san xuat trong nuoc va xuat khau, đong gop quan trong cho su phat trien kinh te, tang truong GDP cua tinh. Quang Ninh con la trung tam nhiet đien cua ca nuoc voi san luong nhiet đien chiem 15% va xi mang chiem 14% cua ca nuoc.


= Cac khu cong nghiep =


= Thuong mai =
Quang Ninh la đia ban co tiem nang lon đe phat trien hoat đong thuong mai dich vu, nhat la thuong mai qua bien gioi va thuong mai qua đuong bien. Cung voi su phat trien manh me cua kinh te, nganh dich vu thuong mai ngay cang đong vai tro quan trong trong chuyen dich co cau kinh te cua tinh.
Toc đo tang truong cua nganh dich vu thuong mai đa đat trung binh tren 13%/nam. Toc đo tang truong nganh dich vu cao hon toc đo tang truong kinh te (GRDP) cua tinh. Chi tinh rieng nam 2017, gia tri tang them cua khu vuc dich vu đa đat 27.610 ty đong, tang 14,5% so voi nam 2016. Tong muc ban le hang hoa va doanh thu dich vu đat tren 72.691 ty đong, tang 20% so voi cung ky nam truoc.
Nhung nam gan đay, Quang Ninh đang no luc tao buoc phat trien đot pha đe tro thanh tinh đi đau trong ca nuoc ve đoi moi mo hinh tang truong, chuyen đoi phuong thuc phat trien tu "nau" sang "xanh". Hang loat cac du an trong điem, cac giai phap sang tao trong đieu hanh đa va đang đuoc trien khai tao đong luc quan trong giup Quang Ninh but pha trong phat trien toan dien va hinh thanh nganh dich vu chuyen nghiep, chiem ti trong ngay cang cao trong co cau kinh te. Theo đo, thuong mai noi đia đa co buoc phat trien manh ve chat va đuoc mo rong o ca ba khu vuc: Thanh thi, nong thon, mien nui. He thong cac cho loai I, loai II, mot so trung tam thuong mai, tai chinh, ngan hang phat trien manh.
Theo thong ke cua So Cong Thuong, đen nay toan tinh co 133 cho (trong đo: 22 cho hang 1, 23 cho hang 2 va 88 cho hang 3). Co ban cac cho hang 1 đa đuoc đau tu xay dung kien co, cho hang 2 co 20 cho đa đuoc đau tu xay dung kien co, cho hang 3 co 40 cho đa đuoc đau tu xay dung kien co. Tong so điem kinh doanh tai cac cho la 26.240 điem, trong đo điem kinh doanh cua nguoi Trung Quoc tai cac cho bien gioi, cho cua khau la 1.043 điem. Hoat đong kinh doanh cua cac cho tuong đoi on đinh, hang hoa đa dang, phong phu. Cong tac tuyen truyen cho cac ho kinh doanh đuoc chu trong nen thai đo phuc vu cua cac ho kinh doanh co nhieu chuyen bien tich cuc.
Ben canh viec đau tu nang cap cac cho truyen thong thi he thong cac sieu thi, trung tam thuong mai tren đia ban tinh đa đuoc tang cuong. Đe thu hut đau tu vao linh vuc nay, tinh đa tao đieu kien toi đa ve mat bang, ve thu tuc hanh chinh va luon đong hanh cung nha đau tu trong suot qua trinh trien khai du an. Tinh đen thoi điem hien tai, tren đia ban tinh co 27 sieu thi (6 sieu thi hang I, 4 sieu thi hang II, 17 sieu thi hang III; 16 sieu thi chuyen doanh va 11 sieu thi tong hop) va 5 trung tam thuong mai đang hoat đong.
Cung voi đo, tren đia ban tinh đa hinh thanh he thong hon 30 trung tam, cua hang, điem gioi thieu san pham OCOP va hau het san pham OCOP cua tinh đa đuoc trung bay, gioi thieu tai cac đia điem nay. Nhieu san pham OCOP cua tinh khong nhung đuoc nguoi tieu dung trong va ngoai tinh biet đen ma con đuoc du khach nuoc ngoai quan tam, biet đen, nhu: Đo gom su Quang Vinh, ngoc trai Ha Long, ghe lot Mong Cai...


Xa hoi = Dan cu =
Nam 2019, dan so tinh Quang Ninh đat 1.324.800 nguoi, voi dien tich 6178,2 km² thi mat đo dan so la 214 nguoi/km². Trong đo dan so song tai thanh thi la 853.700 nguoi, chiem 64,4% dan so toan tinh. Quang Ninh hien la mot trong so cac đia phuong co muc đo đo thi hoa cao nhat Viet Nam, vuot xa ca thu đo Ha Noi. Tai Quang Ninh, dan so nam đong hon dan so nu. Tinh nay cung la tinh co ty so gioi tinh giua nam tren nu cao nhat khi xet chung voi vung đong bang song Hong, voi 103,5 nam tren moi 100 nu.


= Ton giao =
Quang Ninh la mot vung đat co nen van hoa lau đoi. Van hoa Ha Long đa đuoc ghi vao lich su nhu mot moc tien hoa cua nguoi Viet. Cung nhu cac đia phuong khac, cu dan song o Quang Ninh cung co nhung ton giao, tin nguong đe ton tho:
Đao Phat đen voi vung đat nay rat som. Truoc khi vua Tran Thai Tong (1225-1258) đen voi đao Phat o nui Yen Tu thi đa co nhieu cac bac chan tu noi tiep tu hanh o đo. Vua Tran Nhan Tong (1279-1293) chon Yen Tu la noi xuat gia tu hanh va lap nen dong Thien truc Lam o Viet Nam. The ky XIV, khu Yen Tu va Quynh Lam (Đong Trieu) la trung tam cua Phat giao Viet Nam, đao tao tang ni cho ca nuoc. Nhieu the ky sau đo, Đao Phat van tiep tuc duy tri voi hang tram ngoi chua o Quang Ninh, trong đo co nhung ngoi chua noi tieng nhu chua Loi Am, chua Long Tien (Ha Long), chua Cai Bau (Van Đon), Linh Khanh (Tra Co - Mong Cai), Ba Vang (Uong Bi), Ho Thien (Đong Trieu), Linh Quang (Quan Lan)...
Nhung nguoi ton tho cac ton giao khac cung co nhung khong đong nhu tin đo Đao Phat. Tinh đen ngay 1 thang 4 nam 2019, toan tinh Quang Ninh co 6 ton giao khac nhau chiem 89.455 nguoi, trong đo, nhieu nhat la Cong giao co 44.330 nguoi (hien co 27 nha tho Kito giao cua 9 xu thuoc 41 ho đao nam o 8 huyen, thi xa, thanh pho), Phat giao co 44.278 nguoi, Đao Tin Lanh co 552 nguoi, Đao Cao Đai co 87 nguoi, Hoi Giao co bay nguoi, it nhat la Tinh đo cu si Phat hoi Viet Nam co mot nguoi. Tin nguong pho bien nhat đoi voi cu dan song o Quang Ninh la tho cung to tien, tho cac vi tuong linh nha Tran co cong voi dan voi nuoc, cac vi Thanh Hoang, cac vi than (son than, thuy than), tho cac mau (Mau Lieu Hanh, Mau Thuong Ngan, Mau Thoai).


= Am thuc =
Cac đac san, am thuc đia phuong trong tinh nhu: hai san Quang Ninh, hai san kho, mien dong Binh Lieu, banh chung com long Hai Ha, banh gat gu Tien Yen, ba kich tim, nom sua Co To, banh ngai Binh Lieu, vai thieu Binh Khe, ruou mo Yen Tu, cha muc gia tay Ha Long, cam ban Sen, pho xao Binh Lieu, nem chua - chao Quang Yen, banh tro Phong Coc, mang truc Yen Tu, ruou ba kich tim Đam Ha, ca ngan nau chua, sa sung Quan Lan, khau nhuc Tien Yen, ga đen Binh Lieu, mat ong rung, goi hai san, na dai Đong Trieu, gio lon Mong Cai, che Ha Coi, ruou ngan Ha Long, banh bac đau, hoa hoi Đong Van, xoi cha muc, cu cai kho Đam Ha, dua chua up tham Tien Yen, banh giay Ha Nam, ruoc lo Hoanh Bo, canh ha Quang Yen, che lam Yen Tu, trung vit bien Đong Rui, xoi ngu sac nguoi Dao, tram đen Binh Lieu, banh cuon cha muc, nuoc mam Quan Lan, ruoi Đong Trieu, que, banh cooc mo Binh Lieu, cu ky Mong Cai, bun tuoi Hiep Hoa, ca ra Đon Đac, mang ot Yen Tu, ga Tien Yen, banh tai long ep, ruou chua Bang Ca, oc xao tuong ot, tra hoa vang Ba Che, ca say Tien Yen.


= Nghe thuat =
Quang Ninh la noi san sinh va nuoi duong rat nhieu cac tai nang nghe thuat, đac biet la trong linh vuc am nhac. Co the ke đen cac nghe si the he đau nhu Nghe si uu tu Duong Phu, Nghe si Nhan dan Le Dung, Nghe si Nhan dan Quang Tho, Nghe si uu tu Đuc Long va sau nay la Ho Quynh Huong, Ngoc Anh, Bich Phuong, Kim Tieu Phuong, Masew, Hoang Thai, Ha Hoai Thu, Hoang Tung, To Minh Thang, Trang Nhung, Hong Chinh, Đen Vau, nhac si Huy Tuan,Nhac si Đo Hoa An,Nhac si Vu Viet Hong, theo phong cach am nhac hien đai co ca si JSOL dien vien NSUT Ho Phong, nguoi mau Nguyen Oanh, Nguyen Hop v.v..
Đoan Cheo Quang Ninh la đon vi nghe thuat cheo chuyen nghiep thuoc chieng cheo Đong. Cheo Quang Ninh hien đuoc đua vao khai thac du lich.


= Giao duc =
Tren đia ban tinh hien co 660 co so giao duc tu mam non đen đai hoc, trong đo: 218 truong mam non, 179 truong tieu hoc, 1 truong lien cap mam non - tieu hoc, 186 truong trung hoc co so, 59 truong co cap trung hoc pho thong, 13 trung tam GDNN- GDTX cap huyen, 1 trung tam HN-GDTX tinh, 2 truong đai hoc, 1 phan hieu đai hoc. Voi he thong truong hoc nhu vay, nen giao duc trong đia ban Tinh Quang Ninh gop phan đat pho cap giao duc cac cap bac hoc trong nhung nam toi. Cung voi đo, nganh giao duc cung đa trien khai thuc hien tot cac nhiem vu chuyen mon theo đung ke hoach, nhiem vu nam hoc, duy tri ket qua đa đat đuoc. Đang chu y, ket qua pho cap giao duc, xoa mu chu đuoc duy tri, giu vung va nang cao chat luong. Nam 2017, toan tinh co 100% đon vi cap xa đat chuan pho cap giao duc, xoa mu chu. Trong đo, pho cap giao duc mam non cho tre 5 tuoi đat chuan 100%; pho cap giao duc tieu hoc đat chuan muc đo 1 la 0,5%, muc đo 2 la 6%, muc đo 3 la 93,5%; pho cap giao duc THCS đat chuan muc đo 1 la 9,7%, muc đo 2 la 31,7%, muc đo 3 la 58,6%.
Tinh đen ngay 15/6/2018, ty le truong chuan quoc gia đat 80,87% (520/643 truong, trong đo: THPT co 37 truong; THCS co 144 truong; tieu hoc co 161 truong; mam non co 178 truong). Ty le phong hoc kien co đat 91,18%..
Quang Ninh co 1 truong THPT Chuyen la THPT Chuyen Ha Long, cac truong co lop chuyen khac bao gom THPT Hon Gai (Ha Long) va THPT Tran Phu (Mong Cai).
Tinh co nhieu hoc sinh gioi tham du nhieu ky thi va cac cuoc thi cua quoc gia va quoc te, noi bat la cuoc thi đuong len đinh Olympia voi 3 thi sinh tung đat vo đich nam 12, 18 va 21 la Đang Thai Hoang, Nguyen Hoang Cuong va Nguyen Hoang Khanh.


= Y te =
Quang Ninh co he thong co so vat chat cua nganh y te đuoc đau tu đap ung yeu cau kham chua benh cua nguoi dan va cac du khach trong va ngoai nuoc. Tinh đen nam 2010, toan tinh Quang Ninh co 15 benh vien, 09 phong kham đa khoa khu vuc, 10 trung tam y te tuyen tinh, 14 trung tam y te tuyen huyen, 186 tram y te xa, phuong. Trong đo, Đoi ngu bac si, y si rat chuyen nghiep voi 02 tien si y hoc, 53 thac si y hoc, 24 bac si chuyen khoa II, 218 bac si chuyen khoa I, 437 bac si, 478 y si, 109 ky thuat vien, 960 đieu duong vien, 225 nu ho sinh, 43 duoc si đai hoc, 99 duoc si trung hoc va 982 can bo chuyen mon khac. Nam 2015 đat ty le 42,3 giuong benh tren 10.000 dan, cao gan gap 2 lan trung binh ca nuoc, đat ty le 12,26 bac si tren 10.000 dan, cao hon trung binh ca nuoc gan 1,6 lan.
Nang luc he thong y te du phong Quang Ninh đuoc xep vao top đau toan quoc. Cac chuong trinh muc tieu quoc gia ve y te, VSATTP, DS-KHHGĐ va phong, chong HIV/AIDS đuoc thuc hien đong bo hieu qua. Tinh co ban đa hoan thanh muc tieu 100% xa, phuong, thi tran đat Bo tieu chi Quoc gia ve y te xa giai đoan 2011-2020, ve đich truoc 5 nam so voi quy đinh cua Bo Y te.
Cac benh vien tuyen tinh, tuyen huyen đa thuc hien đuoc nhieu ky thuat cua tuyen tren, nhieu ky thuat kho, chuyen sau:

Benh vien Đa khoa tinh: thay khop goi, khop hang, đot song co; mo u re than kinh duoi kinh vi phau thuat chan thuong, vet thuong mach mau ngoai vi; gay me hoi suc trong mo benh nhan đa chan thuong; mo lay mau tu trong nao; noi soi khop goi; chup đong mach vanh qua da; can thiep va đat stent đong mach vanh; đat may tao nhip tim vinh vien; phau thuat tim ho; thay van đong mach chu, thay van hai la, sua cac van tim va cac lo thong lien that.
Benh vien Bai Chay: đat may tao nhip tim vinh vien; chup, can thiep mach vanh; phau thuat noi soi cat thuy duoi phoi voi gay me noi khi quan hai nong; phau thuat cat gan phai; trien khai xa tri cho benh nhan ung thu;...
Benh vien San Nhi tinh: loc mau cho tre so sinh; noi soi phau thuat phinh đai trang; noi soi khi phe quan; noi soi cat lach; đieu tri vo sinh, hiem muon bang bom tinh trung vao buong tu cung; gay te ngoai mang cung; thu tinh trong ong nghiem;...
Linh vuc can lam sang, cac đon vi y te trong tinh cung thuc hien nhieu ky thuat kho, nhu: Realtime PCR đinh luong mau; đo tai luong vi rut viem gan B (HBV); đinh luong Prealbumin trong mau; đinh tinh cac chat ma tuy tong hop... He du phong đa đinh luong đuoc đoc to nam aflatoxin trong thuc pham; xet nghiem Realtime PCR cac benh ta, sot xuat huyet, bach hau, ho ga...
Nhieu benh vien tuyen huyen nhu Van Đon, Mong Cai, Đong Trieu... đa trien khai them nhung ky thuat tuyen tinh nhu: Phau thuat noi soi o bung; ky thuat loc mau chu ky; phau thuat so nao; xu ly vet thuong tim trong chan thuong; mo ket hop xuong; chup cat lop vi tinh v.v..
Nhieu ca benh kho, phuc tap truoc kia phai chuyen tuyen tren nay đa co ban đuoc đieu tri tai tinh, huyen, tao thuan loi va giam đang ke chi phi cho nguoi benh. Đac biet, viec trien khai va đua vao hoat đong cac trung tam, đon vi chua tri ung buou, tim mach, vo sinh hiem muon, tu ky... tai cac benh vien tuyen tinh đa gop phan thuc hien thanh cong mot trong nhung muc tieu quan trong cua nganh Y te tinh nam qua la "tap trung phat trien chuyen khoa mui nhon".


Du lich Quang Ninh la mot trong nhung trung tam du lich hang đau Viet Nam, giau tiem nang du lich, so huu nhieu danh lam thang canh noi tieng. Hoat đong du lich co buoc tang truong an tuong trong nam 2017 voi gan 10 trieu luot khach, trong đo khach quoc te tang manh voi 4,3 trieu luot. Tong doanh thu du lich uoc đat gan 18.000 ty đong, đa gop phan tang ty trong dich vu len 41,2% trong co cau kinh te. Đang cai va to chuc thanh cong Hoi nghi Đoi thoai chinh sach cao cap APEC ve Du lich ben vung tao tien đe tich cuc, san sang to chuc Nam Du lich quoc gia 2018.


= Thang canh =

Vinh Ha Long: di san thien nhien the gioi, co dien tich 1.553 km² voi 1969 đao. Trong đo khu di san the gioi đuoc UNESCO cong nhan co dien tich tren 434 km² voi 788 đao, co gia tri đac biet ve van hoa, tham mi, đia chat, sinh hoc va kinh te. Tren vinh co nhieu đao đat, hang đong, bai tam, canh quan đep thuan loi cho phat trien nhieu điem, nhieu hinh thuc du lich hap dan. Vinh Ha Long cung voi đao Cat Ba la khu du lich trong điem quoc gia, đong luc phat trien vung du lich Bac Bo.
Vinh Bai Tu Long nam lien voi vinh Ha Long o phia bac voi nhieu đao đa trai dai ven bien. Mot ve đep hoang so cung voi cac bai tam tai cac đao nhu Quan Lan, Minh Chau, Ngoc Vung...(Van Đon). Phuc vu cac du khach thich kham pha tan huong ve đep nguyen so cua thien nhien.
Hang chuc bai tam bai tam đep hien đai nhu Tra Co (Mong Cai), Bai Chay, đao Tuan Chau đuoc cai tao, nang cap voi nhieu loai hinh dich vu phuc vu đa dang cac nhu cau cua du khach.
Đao Co To (phia đong bac Quang Ninh). Cac bai tam đep nhu Hong Van, Bac Van, Van Chay, đao Co To Con. Đuoc đanh gia la nhung bai bien đep nhat tai phia bac.


= Di tich lich su =

Bai coc Bach Đang thuoc thi xa Quang Yen, khu vuc tiep giap voi Hai Phong.
Thuong cang Van Đon voi tran thuy chien chong quan Nguyen Mong cua tuong Tran Khanh Du, nay thuoc khu vuc đao Quan Lan va Minh Chau, huyen Van Đon.
Khu quan the di tich lang cac vua Tran, noi o cua to tien Vuong trieu Tran truoc khi di cu xuong vung Thai Binh, Thien Truong thuoc đia phan thanh pho Đong Trieu.
Nui Yen Tu, noi phat tich thien phai Truc Lam do phat hoang Tran Nhan Tong sang lap thuoc đia phan thanh pho Uong Bi. Hien nay Quan the di tich va danh thang Yen Tu - Vinh Nghiem - Con Son, Kiep Bac thuoc 3 tinh Bac Giang, Hai Duong va Quang Ninh đang đuoc lap ho so đe nghi cong nhan di san the gioi.
Ngoai ra ca tinh co gan 500 di tich lich su, van hoa, nghe thuat... gan voi nhieu le hoi truyen thong, trong đo co nhung di tich nhu mieu Tien Cong, đinh phong Coc (TX Quang Yen), đen Cua Ong (Cam Pha), Đinh Tra Co (Mong Cai), chua Long Tien (TP Ha Long), Đe tu chien khu Đong Trieu, chua Ba Vang (TP Uong Bi), đinh Quan Lan, chua Cai Bau - Thien vien Truc Lam Giac Tam (Van Đon). Đay la nhung điem thu hut khach thap phuong đen voi cac loai hinh du lich van hoa, ton giao, nhat la vao nhung dip le hoi.


= Cac di tich quoc gia đac biet: 8 di tich (đung thu 2 ca nuoc sau thu đo Ha Noi) =
Vinh Ha Long (thanh pho Ha Long, Cam Pha, Van Đon)
Yen Tu (thanh pho Uong Bi, thanh pho Đong Trieu)
Bai coc Bach Đang (thi xa Quang Yen)
Khu di tich nha Tran tai Đong Trieu (thanh pho Đong Trieu)
Đen Cua Ong (thanh pho Cam Pha)
Khu di tich Ho Chu tich (huyen đao Co To)
Di tich lich su quan the Thuong cang Van Đon (huyen Van Đon)
Di tich kien truc - nghe thuat đinh Tra Co (TP Mong Cai)


= Nhung le hoi truyen thong cua Quang Ninh =
Quang Ninh co hang tram di san van hoa phi vat the thuoc bay loai hinh: Le hoi truyen thong (77 di san), nghe thu cong truyen thong (25 di san), nghe thuat trinh dien dan gian (22 di san), ngu van dan gian (14 di san), tap quan xa hoi (168 di san), tieng noi chu viet (7 di san), tri thuc dan gian (50 di san). Trong đo co 5 di san đa đuoc đua vao danh muc Di san van hoa phi vat the quoc gia, gom: Nghi le then co cua nguoi Tay (Binh Lieu), hat nha to - hat (mua) cua đinh, le hoi đen Cua Ong (Cam Pha) , le hoi mieu Tien Cong (Quang Yen). Le Hoi Soong Mun (Dan toc Dao), Xa Quang Đuc đa đuoc đua vao danh muc Di san van hoa phi vat the quoc gia vao nam 2025.
1. TP. Ha Long

Le hoi đinh Lo Phong (dan toc San Diu), phuong Ha Phong; dien ra ngay 6-10 thang Gieng; ngay 15/7 am lich.
Le hoi đen Đuc Ong Tran Quoc Nghien (dan toc Kinh), phuong Hong Gai; dien ra ngay 23-24/4 am lich.
Le hoi đinh lang Đai Đan (dan toc Kinh), phuong Đai Yen; dien ra ngay 19-20/11 am lich.
Le hoi đinh Yen Cu (dan toc Kinh), phuong Đai Yen; dien ra ngay 26-27/11 am lich.
Le hoi đinh Giang Vong (dan toc Kinh), phuong Ha Khanh; dien ra ngay 9-10/11 am lich
Hoi lang xa Bang Ca (dan toc Dao Thanh Y), xa Bang Ca; dien ra ngay 1/2 am lich.
Le hoi Đen tho vua Le Thai To (dan toc Kinh), xa Le Loi; dien ra ngay 14-16/11 am lich.
Le hoi đinh Troi (dan toc Kinh), khu Troi 4, phuong Hoanh Bo; dien ra ngay 22-23/11 am lich.
Le hoi đinh Xich Tho, thon Xich Tho, xa Thong Nhat; dien ra ngay 14-16/11 am lich.
Le hoi đinh Đong Đang, thon Đong Đang, xa Son Duong; dien ra ngay 14-16/11 am lich.
Le hoi mo cua rung, chua Van Phong, xa Son Duong; dien ra ngay 14-16/11 am lich.
2. TP. Cam Pha

Le hoi đinh Quang Hanh (dan toc San Diu), phuong Quang Hanh, dien ra ngay 16-17 thang Gieng.
Le hoi đen Cua Ong (dan toc Kinh), khu 9A, phuong Cua Ong, dien ra ngay 3-4/2 am lich.
Le hoi đinh Cam Hai (dan toc Kinh), xa Cam Hai, dien ra ngay 30/5 đen 2/6 am lich.
3. TP. Mong Cai

Le hoi đinh Ninh Duong (dan toc Kinh), Mieu than linh thac ngua, phuong Ka Long, dien ra ngay 2 đen 8 thang Gieng.
Le hoi đinh Van Ninh (dan toc Kinh), xa Van Ninh; dien ra ngay 10 đen 12 thang Gieng.
Le hoi đen Xa Tac (dan toc Kinh), khu 3, phuong Ka Long, dien ra ngay 15, 16 thang Gieng, 2-5, 20-8, 16-12, 18-12 am lich.
Le hoi đinh Dan Tien (dan toc Kinh), thon 1, thon 2, xa Hai Tien, dien ra ngay 15 đen 18 thang Gieng.
Le hoi đinh Lang Bau (dan toc Kinh), xa Quang Nghia, dien ra ngay 16 đen 18 thang Gieng.
Le hoi đen Thanh Mau (dan toc Kinh), khu Đong Thinh, phuong Tra Co, dien ra ngay 21 đen 23-3 am lich.
Le hoi đinh Binh Ngoc (dan toc Kinh), phuong Binh Ngoc, dien ra ngay 30-5 đen 1-6 am lich.
Le hoi đinh Tra Co (dan toc Kinh), phuong Tra Co, dien ra ngay 30-5 đen 4-6 am lich.
Le hoi đinh Trang Vy (dan toc Kinh), khu Trang Vy, phuong Tra Co; dien ra ngay 1 đen 3-6 am lich.
Le cau mua (dan toc Kinh), xa Van Ninh; dien ra thang 6 am lich.
4. TP. Uong Bi

Le hoi chua Hang Son (dan toc Kinh), khu Cam Hong, phuong Phuong Nam; dien ra ngay 6 đen 30 thang Gieng.
Le hoi Yen Tu (dan toc Kinh), xa Thuong Yen Cong; dien ra ngay 10 thang Gieng đen 1-3 am lich.
Le hoi đinh Đen Cong (dan toc Kinh), phuong Trung Vuong; dien ra ngay 14 đen 16 thang Gieng.
Le hoi đinh - chua Lac Thanh (dan toc Kinh), phuong Yen Thanh; dien ra ngay 14, 15-3 am lich.
Le hoi Hoa Cuc (dan toc Kinh), phuong Quang Trung; dien ra ngay 8-9/9 am lich.
5. TP. Đong Trieu

Le hoi Xuan Ngoc Van, phuong Binh Khe; khai hoi ngay 9 thang Gieng, keo dai trong 3 thang mua xuan.
Le hoi đinh My Cu (dan toc Kinh), khu My Cu 1, phuong Hung Đao; dien ra ngay 9 thang Gieng.
Le hoi Chua Chi Linh (dan toc Kinh), thon Chi Linh, phuong Yen Đuc; dien ra ngay 9, 10 thang Gieng.
Le hoi đinh, chua Hoang Xa (Le hoi đinh lang Vang) (dan toc Kinh), phuong Binh Duong; dien ra ngay 9, 10 thang Gieng.
Le hoi đen Nha Ba (dan toc Kinh), khu Trang Bach, phuong Hoang Que; dien ra ngay 9 đen 11 thang Gieng.
Le hoi Chua Co Gian (dan toc Kinh), khu Co Gian, phuong Kim Son; dien ra ngay 10 đen 12 thang Gieng.
Le hoi đinh, chua Trieu Khe (dan toc Kinh), khu Trieu Khe, phuong Hong Phong; dien ra ngay 11, 12 thang Gieng.
Le hoi đinh Đong Lam (dan toc Kinh), phuong Binh Duong; dien ra ngay 14, 15 thang Gieng.
Le hoi đinh, chua Kim Sen (dan toc Kinh), khu Kim Sen, phuong Kim Son; dien ra ngay 14, 15 thang Gieng.
Le hoi đinh chua lang Gia Mo (dan toc Kinh), khu Gia Mo, phuong Kim Son; dien ra ngay 15 đen 17 thang Gieng.
Le hoi lang Đon Son (dan toc Kinh), thon Đon Son, phuong Yen Đuc; dien ra ngay 16 đen 18 thang Gieng.
Le hoi chua Phuc Nghiem (chua Cam) (dan toc Kinh), khu Xuan Cam, phuong Xuan Son; dien ra ngay 18 đen 20 thang Gieng.
Le hoi chua Nhue Ho (dan toc Kinh), khu Nhue Ho, phuong Kim Son, dien ra ngay 19 đen 22 thang Gieng.
Le hoi chua Bac Ma (dan toc Kinh), phuong Binh Duong, dien ra ngay 21 thang Gieng.
Le hoi chua Quynh Lam (dan toc Kinh), phuong Trang An, dien ra ngay 1 đen 4-2 am lich.
Le hoi đen An Bien (dan toc Kinh), An Bien, phuong Thuy An, dien ra ngay 8 đen 10-2 am lich.
Le hoi đinh Trao Ha - đen Di Ai (dan toc Kinh), khu Trao Ha, phuong Đuc Chinh; dien ra ngay 16-2 am lich.
Le hoi mieu Hau (dan toc Kinh), phuong Thuy An, dien ra ngay 26, 27-2 am lich.
Le hoi đinh Bac Ma (dan toc Kinh), phuong Binh Duong; dien ra ngay 3 đen 5-11 am lich.
Le hoi đinh Me Son (dan toc Kinh), khu Me Son, phuong Xuan Son; dien ra ngay 9, 10-11 am lich.
6. TX. Quang Yen

Le hoi xuong đong (dan toc Kinh), phuong Phong Coc; dien ra đau thang 6 am lich.
Le hoi Tien Cong (dan toc Kinh), xa Hiep Hoa; dien ra ngay 4 thang Gieng; tho 14 vi thanh hoang.
Le hoi nhi vi Tien Cong (dan toc Kinh), thon Trung Ban, xa Lien Hoa; dien ra ngay 4, 5 thang Gieng.
Le hoi Cau ngu (dan toc Kinh), Ben Giang, phuong Tan An; dien ra ngay 5, 6 thang Gieng.
Le hoi Tien Cong (dan toc Kinh), xa Cam La; dien ra ngay 5 đen 7 thang Gieng; ton vinh 17 vi Tien Cong.
Le hoi Đai ky phuoc lang Vi Duong (dan toc Kinh), xa Lien Vi; dien ra ngay 6 thang Gieng.
Le hoi Đai Ky phuoc lang Hai Yen (dan toc Kinh), phuong Yen Hai; dien ra ngay 9 đen 11 thang Gieng va 16 đen 18 thang Gieng.
Le hoi Đai ky phuoc lang Coc (dan toc Kinh), phuong Phong Coc; dien ra ngay 10 đen 12 thang Gieng.
Le hoi Đai ky phuoc lang Yen Đong (dan toc Kinh), khu Yen Đong, phuong Yen Hai; dien ra ngay 16 đen 18 thang Gieng.
Le hoi Đai ky phuoc lang Hung Hoc (dan toc Kinh), khu Hung Hoc, phuong Nam Hoa; dien ra ngay 13 đen 15-2 am lich.
Le hoi Bach Đang lich su (dan toc Kinh), phuong Yen Giang; dien ra ngay 7-8/3 am lich.
Le hoi Đai ky phuoc lang Quynh Lau (dan toc Kinh), khu Quynh Lau, phuong Cong Hoa; dien ra ngay 15 đen 17-11 am lich.
Le hoi Đai ky phuoc lang Yen Giang (dan toc Kinh), phuong Yen Giang; dien ra ngay 24 đen 26-11 am lich.
7. Huyen Van Đon

Le hoi Đai Phan (dan toc San Diu), xa Binh Dan; dien ra sau vu cay, vu thu hoach hoac vao mua xuan.
Le hoi truyen thong Van Đon (dan toc Kinh), xa Quan Lan; dien ra ngay 16 đen 19-6 am lich.
Le hoi đinh Minh Chau, xa Minh Chau; dien ra ngay 16 đen 18-6 am lich.
Le hoi đinh Ngoc Vung, xa Ngoc Vung (đa mai mot).
8. Huyen Hai Ha

Le hoi đinh lang Quang Linh (dan toc Kinh), xa Quang Minh; dien ra ngay 12 đen 14 thang Gieng.
Le hoi đinh Lang To (dan toc Kinh), xa Đuong Hoa; dien ra ngay 14 đen 16 thang Gieng.
Le hoi đinh Mi Son (dan toc Kinh), thi tran Quang Ha; dien ra ngay 15 đen 20 thang Gieng.
Le hoi đinh Cai Chien (dan toc Kinh), xa Cai Chien; dien ra ngay 16 thang Gieng.
Le hoi đinh Đuong Hoa (dan toc Kinh), xa Đuong Hoa; dien ra ngay 20 thang Gieng.
Le Hoi Soong Mun ( Dan toc Dao ) , Xa Quang Đuc ; dien ra vao ngay mung 02-03 thang 3 am lich hang nam .
Le hoi đen Phu Hai (đen Tran Hung Đao) (dan toc Kinh), thi tran Quang Ha; dien ra ngay 16 đen 20-8 am lich.
9. Huyen Ba Che

Le hoi Đinh Lang Da (dan toc Tay), thon Lang Da, xa Thanh Lam; dien ra ngay 9, 10 thang Gieng.
10. Huyen Binh Lieu

Le hoi đinh Luc Na (dan toc Tay), xa Luc Hon; dien ra ngay 16, 17 thang Gieng.
11. Huyen Đam Ha

Le hoi đinh Đam Ha (dan toc Kinh), thi tran Đam Ha; dien ra ngay 15 đen 17 thang Gieng.
Le hoi đinh Trang Y, xa Đai Binh; dien ra ngay 24 đen 26 thang Gieng.
12. Huyen Tien Yen

Le hoi đinh Đong Đinh, xa Phong Du; dien ra vao ngay hoi thang Gieng hang nam.
Le hoi đinh Tien Lang (đinh Đong Chau), xa Tien Lang; dien ra ngay 20, 21 thang Gieng.


= Danh sach cac bai tam du lich tai Quang Ninh =


Giao thong He thong giao thong cua Quang Ninh bao gom giao thong đuong bo, đuong sat, đuong bien va cang hang khong.


= Đuong bo =
1. Quoc lo: He thong đuong bo co 7 tuyen Quoc lo dai 558,79 km gom:

QL4: dai 37 km. Điem đau tai xa Đien Xa, huyen Tien Yen; điem cuoi tai cang Mui Chua, xa Tien Lang, huyen Tien Yen.
QL10: dai 6,5 km. Điem đau tai phuong Thanh Son, thanh pho Uong Bi; điem cuoi tai phuong Phuong Nam, thanh pho Uong Bi.
QL17B: dai 1,34 km. Điem đau tai phuong Mao Khe, thanh pho Đong Trieu; điem cuoi tai cau Đa Vach, phuong Mao Khe, thanh pho Đong Trieu.
QL18A: đoan qua tinh dai 240 km. Điem đau tai cau Vang Chua, thanh pho Đong Trieu; điem cuoi tai cau Bac Luan I, thanh pho Mong Cai.
QL18B: dai 16,9 km. Điem đau tai nga ba Quang Đuc, huyen Hai Ha; điem cuoi tai cua khau Bac Phong Sinh, huyen Hai Ha.
QL18C: dai 121,14 km. Điem đau tai thi tran Tien Yen, huyen Tien Yen; điem cuoi tai cua khau Hoanh Mo, huyen Binh Lieu.
QL279: dai 62,55 km. Điem đau tai phuong Quang Hanh, thanh pho Cam Pha; điem cuoi tai xa Tan Dan, thanh pho Ha Long.
2. Tinh lo: 16 tuyen, tong chieu dai 409,93 km.
3. Cao toc: 3 tuyen, bao gom:

Cao toc Hai Phong – Ha Long: 25 km. Khoi cong nam 2014, hoan thanh nam 2018. Điem đau noi cao toc Ha Noi – Hai Phong (quan Hai An, Hai Phong), điem cuoi noi cao toc Ha Long – Van Đon tai nut giao Minh Khai (phuong Đai Yen, thanh pho Ha Long).
Cao toc Ha Long – Van Đon: 60 km. Khoi cong nam 2015, hoan thanh nam 2018. Điem đau noi cao toc Ha Long – Hai Phong tai nut giao Minh Khai (phuong Đai Yen, thanh pho Ha Long), điem cuoi noi voi tuyen đuong truc chinh Khu kinh te Van Đon (xa Đoan Ket, huyen Van Đon).
Cao toc Van Đon – Mong Cai: 80 km. Khoi cong nam 2019, hoan thanh nam 2022. Điem đau noi đuong truc chinh Khu kinh te Van Đon (xa Đoan Ket, huyen Van Đon), điem cuoi noi voi đuong tinh 335, trung voi điem cuoi du an cau Bac Luan II, thanh pho Mong Cai.
4. Ben xe, tuyen van tai khach: Hien co 16 ben xe khach đang hoat đong, cac huyen Đam Ha, Ba Che va Co To chua co ben xe khach; trong đo co 6/15 ben xe đat loai 3 tro len, chi co 03 ben xe đat loai 1 (ben xe Bai Chay, ben xe Mong Cai, ben xe Cua Ong). Ve co ban he thong ben xe khach tren đia ban tinh đam bao nhu cau đi lai cua nguoi dan. Tuy nhien hien nay khong con đu quy đat đe phat trien, mo rong cac ben xe, vi tri cac ben xe hien nay cung khong con phu hop voi quy hoach chung cua cac đo thi va đinh huong phat trien mang luoi cac truc đoi ngoai cua tinh.


= Đuong thuy =
Theo so lieu thong ke tren đia ban tinh Quang Ninh hien co 213 cang, ben gom: 59 cang va 103 ben thuy noi đia. Trong đo cang hang hoa chiem 174; cang ben khach chiem 39. Cu the:

12 cang bien (Ha Long 6, Cam Pha 3, Hoanh Bo 2, Tien Yen 1)
59 cang thuy noi đia (Ha Long 4, Cam Pha 18, Uong Bi 5, Mong Cai 15, Đong Trieu 14, Quang Yen 1, Van Đon 1, Đam Ha 1)
103 ben thuy noi đia (Ha Long 25, Cam Pha 19, Uong Bi 8, Mong Cai 4, Đong Trieu 13, Quang Yen 11, Hoanh Bo 6, Co To 3, Tien Yen 9, Hai Ha 5)
4 Cang  hanh khach thuy noi đia (Ha Long 2, Van Đon 1, Co To 1)
35 ben khach thuy noi đia (Ha Long 6, Cam Pha 6, Mong Cai 3, Quang Yen 2, Đong Trieu 5, Van Đon 8, Co To 2, Hai Ha 3)


= Đuong sat =
Tinh co mot tuyen đuong sat cap quoc gia đi qua dai 64,08 km ket noi tu ga Kep (Bac Giang) đen Đong Trieu, Uong Bi va Ha Long. Du an xay dung tuyen Yen Vien - Pha Lai - Ha Long - Cai Lan hien nay đang tam dung, moi hoan thanh xay dung đoan tuyen tu ga Ha Long toi cang Cai Lan. Mat đo đuong sat cua Quang Ninh la 0,9 km/100 km. Toc đo toi đa cua tau hoa hien đat 54 km/h, thoi gian đi tu Quang Ninh đen Ha Noi het khoang 7 tieng, cham hon nhieu so voi đuong bo. Ngoai tuyen đuong sat quoc gia Kep - Ha Long tren đia ban con co mot so tuyen đuong sat chuyen dung cua nganh than phuc vu van chuyen cho hai khu vuc chinh la vung than Uong Bi va vung Than Cam Pha: (1) Tuyen đuong sat Vang Danh – Thanh pho Uong Bi - Đien Cong. (2) Tuyen đuong sat Cao Son - Mong Duong – Thanh pho Cam Pha. (3) Tuyen đuong sat Coc 6 – Coc 4 – Cang Cua Ong (4) Tuyen đuong sat Thong Nhat – Coc 4 Nhin chung giao thong đuong sat Quang Ninh chua đuoc khai thac tot. Mot phan do he thong ha tang đau tu xay dung đa lau xuong cap, yeu to ve huong tuyen va dong van tai hanh khach, hang hoa chua phu hop voi nhu cau. Do truc lien ket va huong thu hut dong hanh khach, hang hoa lon van nam tren truc Ha Noi – Hai Phong – Quang Ninh, vi vay khoi luong van tai chinh tren truc nay van do giao thong đuong bo đam nhiem.


= Đuong hang khong =
Cang hang khong Quoc te Van Đon nam tren đia ban xa Đoan Ket, huyen Van Đon, cach trung tam Ha Long 90 km. Đay la san bay phuc vu cho Đac khu Van Đon trong tuong lai, cho hanh khach tham quan Quang Ninh cung nhu Vinh Ha Long.


Hinh anh Chu thich Tham khao