Thu vien Khoa hoc Tong hop Thanh pho Ho Chi Minh la mot thu vien cong cong tai trung tam Thanh pho Ho Chi Minh. Thu vien hien truc thuoc So Van hoa va The thao Thanh pho Ho Chi Minh, đuoc xem la mot trong nhung thu vien lau đoi nhat tai Viet Nam.


Vi tri Thu vien Khoa hoc Tong hop Thanh pho Ho Chi Minh co đia chi tai so 69 đuong Ly Tu Trong, phuong Ben Thanh, Quan 1, nam tren mot khuon vien bao quanh la bon tuyen đuong Ly Tu Trong, Le Thanh Ton, Nguyen Trung Truc va Nam Ky Khoi Nghia.


To chuc Tinh đen đau nam 2019, thu vien co mot Giam đoc va hai Pho Giam đoc. Ve he thong phong ban, thu vien chia ra 8 phong chuyen mon, nghiep vu, bao gom:

Phong Hanh chinh – Tong hop
Phong Bo sung
Phong Xu ly tai lieu
Phong Phuc vu ban đoc (gom phong đoc Tong hop, phong Bao – Tap chi, phong đoc Tra cuu thong tin va Dich vu tham khao S.Hub, phong Doanh nhan, phong Đoc Thieu nhi – S.hub Kids, phong Đoc chuyen biet)
Phong Thong tin – Thu muc
Phong Ky thuat Cong nghe
Phong Bao quan va To chuc Kho tai lieu
Phong Mang luoi Phong trao


Lich su Nam 1868, Thong đoc Nam Ky Gustave Ohier cho thanh lap Thu vien Tu lieu Chinh phu Nam Ky cho hai Hoi đong chien tranh thuong truc o Nam Ky. Nam 1882, thu vien nay tro thanh thu vien cong cong, la thu vien cong cong đau tien cua Viet Nam. Tuy nhien, thu vien hoat đong khong hieu qua vi khong đu kinh phi mua sach bao, tra cong cho nhan vien. Đen nam 1902, thu vien đuoc đoi ten thanh Thu vien Nam Ky (tieng Phap: Bibliotheque de la Cochinchine), con goi la Thu vien Sai Gon (tieng Phap: Bibliotheque de Saigon), co so đat tai canh trai cua Van phong Thu ky Chinh phu Nam Ky tai đia chi so 27 đuong De La Grandiere (tuc toa nha Dinh Thuong tho). Tinh đen nam 1909, von tai lieu cua Thu vien Sai Gon đa đat 10.000 tap sach ve cac chu đe: luat phap, khoa hoc, lich su va van hoc, cung voi so luong bao va tap chi. Nam 1919, thu vien chuyen sang đia chi so 34 đuong De La Grandiere, su dung chung co so voi Kho Van kho. Theo tuan bao L'Eveil Economique de l'Indochine ngay 2 thang 11 nam 1924, co so mac du đa đuoc mo rong nhung van khong đap ung đuoc yeu cau phat trien cua thu vien, khong gian noi đay đuoc nhan xet la qua nho hep voi mot thu vien hien đai nen thu vien đuoc xem xet chuyen co so sang mot toa nha khac rong rai va phu hop hon. Bay gio, tai phong đoc thu vien đa co 700 đoc gia moi thang, ben canh đo co 1.000 luot muon sach.
Nam 1946, Thu vien Nam Ky đuoc chinh quyen Phap ban giao cho chinh quyen Cong hoa Tu tri Nam Ky. Nam 1949, chinh quyen Quoc gia Viet Nam đoi ten thanh Thu vien Nam phan. Thu thu đau tien cua Thu vien Nam phan la ong Đoan Quang Tan, nhan chuc vao thang 1 nam 1948. Thoi điem nay thu vien co 56.000 tap sach, chu yeu la sach tieng Phap, va 470 nhan đe. Theo bao cao gui To chuc Giao duc, Khoa hoc va Van hoa Lien Hop Quoc vao nam 1950, Thu vien Nam phan co gan 70.000 tap sach, trong đo co phan von tai lieu tieng Trung moi nhap. Đay la noi nhan luu chieu cac tai lieu xuat ban o mien Nam Viet Nam.
Thang 5 nam 1955, von tai lieu gom 17.000 quyen sach quy, mot nua so sach bao thoi thuoc đia va 35.000 tai lieu luu chieu cua Tong Thu vien tai Ha Noi đuoc chuyen vao mien Nam, lap thanh Tong Thu vien thuoc Vien Đai hoc Sai Gon. Đen nam 1957, Tong Thu vien chuyen sang truc thuoc Bo Quoc gia Giao duc Viet Nam Cong hoa.
Ngay 13 thang 4 nam 1959, chinh quyen ra quyet đinh thanh lap Nha Van kho va Thu vien Quoc gia. Đong thoi, Thu vien Quoc gia (đoi ten tu Thu vien Nam phan truoc đo) va Tong Thu vien đuoc đat truc thuoc Nha Van kho va Thu vien Quoc gia. Thu vien Quoc gia co phong đoc tai đia chi so 34 Gia Long, phong cho muon tai so 194D Pasteur; con Tong Thu vien thi đat co so tai truong Petrus Ky tren đuong Tran Binh Trong. Thu vien Quoc gia va Tong Thu vien đuoc xem la hai thu vien cap quoc gia cua Viet Nam Cong hoa, tuy nhien cac co so cua hai thu vien nay lai chat hep, khong đap ung đuoc tieu chuan cua mot thu vien quoc gia. Du an xay dung toa nha Thu vien Quoc gia moi đa đuoc Tong thong Ngo Đinh Diem khoi đong tu nam 1955, tuy nhien do nhieu nguyen nhan khac nhau nen đa bi hoan lai. Đe co đu kinh phi xay dung, chinh quyen Viet Nam Cong hoa đa phai mo đen 4 ky xo so. Đen ngay 28 thang 12 nam 1968, cong trinh moi đuoc khoi cong xay dung tai so 69 Gia Long, tuc vi tri Kham Lon Sai Gon cu, theo ban thiet ke cua hai kien truc su Bui Quang Hanh va Nguyen Huu Thien.

Ngay 23 thang 12 nam 1971, tru so moi cua Thu vien Quoc gia đuoc khanh thanh. Cong trinh cao 16 tang, chia lam hai khoi gan nhu rieng biet. Khoi thu nhat la mot day nha dai 71 m, ngang 23 m voi tang ham, tang tret, hai lau va mot san thuong; khoi thu hai nam giua, vuong vuc va vot len nhu mot ngon thap, co 14 tang voi chieu cao 43 m danh lam kho chua sach bao. Toa nha moi luc nay đa co the chua toan bo von tai lieu cua hai thu vien truoc đo. Trong bai phat bieu tai le khanh thanh, ong Mai Tho Truyen, Quoc vu khanh đac trach Van hoa, đa goi noi đay la "bo nao khong lo cua quoc gia". Ngoai ra, cung tu thoi điem nay, Nha Van kho va Thu vien Quoc gia chinh thuc chia thanh hai đon vi la Nha Van kho Quoc gia va Thu vien Quoc gia. Đe nguoi dan co the tiep can sach tot hon, Thu vien Quoc gia đa to chuc xe thu vien luu đong voi 12.000 quyen sach cho nguoi lon, 6.000 quyen sach thieu nhi. Thu vien cung thanh lap bo phan sua chua, đong sach va ung dung vi phim đe ho tro bao quan tai lieu.
Sau su kien 30 thang 4 nam 1975, chinh quyen Cong hoa Mien Nam Viet Nam tiep quan Thu vien Quoc gia. Ngay 1 thang 11 nam 1976, thu vien đuoc đoi ten thanh Thu vien Quoc gia II truc thuoc Bo Van hoa. Sau đo thu vien lai đuoc giao cho Uy ban nhan dan Thanh pho Ho Chi Minh quan ly, đen ngay 14 thang 4 nam 1978 thi hop nhat voi Thu vien Khoa hoc Ky thuat thanh Thu vien Khoa hoc Tong hop Thanh pho Ho Chi Minh truc thuoc So Van hoa Thong tin (nay la So Van hoa va The thao). Ben canh đo, sau ngay thong nhat, chinh quyen cung sap xep, phan bo lai tai lieu thu vien hai mien Bac va Nam.
Theo thong ke nam 2005, so luong nguoi đang ky su dung thu vien nam sau cao hon nam truoc tu 5–10%, mat đo su dung tai lieu trong thu vien tang 4–5% moi nam, tai lieu nhap ve thu vien cung tang ca ve so luong, thanh phan noi dung va hinh thuc thong tin: sach tu 6000–9000 ban/nam, bao va tap chi luu hanh hon 870 nhan đe/nam, va cac co so du lieu đien tu, truc tuyen khac.


Xem them Thu vien Quoc gia Viet Nam
Kham Lon Sai Gon
Truong Đai hoc Van khoa Sai Gon


Chu thich