Vien Han lam Phap (tieng Phap:L'Academie francaise) la the che hoc thuat toi cao lien quan toi tieng Phap. Han lam vien nay đuoc thanh lap nam 1635 boi Hong y Richelieu, nguoi đung đau noi cac cua Vua Louis XIII. Bi giai tan nam 1793 trong Cach mang Phap, no đuoc khoi phuc nam 1803 boi Napoleon Bonaparte.
Vien Han lam Phap bao gom 40 thanh vien, đuoc biet duoi ten immortels (nhung nguoi bat tu). Vien han lam Phap tap hop nhung nhan vat noi bat trong gioi van hoc (cac nha tho, tieu thuyet gia, nha soan kich, nha phe binh van hoc), ca nhung triet gia, nha su hoc, nha khoa hoc noi tieng – va theo truyen thong - gom ca nhung nhan vat quan su, chinh khach va ton giao quyen cao chuc trong. Cac thanh vien moi đuoc bau boi cac thanh vien đuong vi. Cac vien si giu vi tri nay suot đoi, tru khi ho bi loai bo do tu cach sai trai. Philippe Petain, đuoc goi la Nguyen soai cua Phap sau chien thang Verdun trong Chien tranh the gioi thu nhat, đuoc bau vao Vien nam 1931 va, sau khi tro thanh Quoc truong cua chinh phu Vichy trong Chien tranh the gioi thu hai, bi buoc phai tu chuc nam 1945. Co quan nay đong vai tro co tham quyen chinh thuc ve ngon ngu; no tham gia vao viec xuat ban tu đien chinh thuc. Tuy nhien, nhung quyet đinh cua no lai khong phai la bat buoc voi cong chung hoac chinh phu.
Đuoc sap nhap vao Institut de France khi vien nay đuoc thanh lap ngay 25.10.1795, Vien han lam Phap la vien han lam đau tien trong 5 vien han lam cua Phap.
Nhiem vu đuoc trao cho vien ban đau la chuan hoa ngon ngu Phap, đua ra nhung quy tac ngu phap, lam cho tieng Phap trong sang va de hieu cho moi nguoi. Trong tinh than đo, Vien bat đau soan mot quyen tu đien: an ban đau tien cua quyen Dictionnaire de l'Academie francaise (Tu đien cua Vien han lam Phap) đuoc xuat ban nam 1694 va an ban lan thu 9 đang đuoc bien soan.


Chuc nang Đieu XXIV cua Quy che đinh ro rang «chuc nang chinh cua Vien han lam Phap la lam viec het suc can than, ky cang đe đua ra nhung quy tac chac chan cho ngon ngu cua chung ta, va lam cho no trong sang, hung hon, đu suc lot ta đuoc nghe thuat va khoa hoc».


= Xac đinh tieu chuan ngon ngu Phap =
Nhiem vu đau tien cua Vien la ghi nhan va nghien cuu moi bien đoi ve ngu đieu, cach phat am va chinh ta, roi rut ra dang mach lac nhat co the dung lam chuan muc cho cac tho in, cac bien tap vien luat phap va tai lieu hanh chinh, cho viec giao duc. Đe hoan thanh nhiem vu, Vien đa lam viec theo 2 huong: 

Thu thap danh muc cac tu (mot), cach phat am, chinh ta va nghia cua chung đe soan mot quyen tu đien tu vung.
Thuc hien cung viec lam nhu tren đe lap ra quyen Ngu phap tieng Phap ma viec xuat ban đuoc chuyen tu nam nay sang nam khac.
Ngay nay, Vien van tiep tuc cong trinh nay chuan bi cho viec xuat ban quyen Tu đien cua Vien han lam Phap (Dictionnaire de l'Academie francaise) trong tuong lai, an đinh viec su dung ngon ngu, va tham gia vao nhieu uy ban thuat ngu khac nhau.
Trung thanh voi nhiem vu ban đau la thiet lap cac tieu chuan cho ngon ngu chinh thuc, Vien han lam Phap phan đoi viec neu cac ngon ngu khu vuc trong Hien phap cua Phap, theo mot tuyen bo cong bo ngay 12.6.2008. Thuc ra – theo cac vien si - viec đe cap nay se khien Phap phai chuan y Hien chuong ngon ngu khu vuc hoac ngon ngu thieu so cua chau Au (Charte europeenne des langues regionales ou minoritaires), đieu ma Vien khong muon.


Vai tro cua Vien han lam Phap = Cac viec sua chinh ta =
Trong bai dien van ngay 24.10.1989, thu tuong Phap đa đe nghi Conseil superieur de la langue francaise (Hoi đong toi cao ngon ngu Phap) suy nghi ky 5 điem lien quan toi chinh ta:

dau gach noi (-);
so nhieu cua nhung tu ghep;
dau mu (^);
đong tinh tu qua khu cua nhung tu đong tu (le participe passe des verbes pronominaux);
nhung dang khac thuong (diverses anomalies).
Nam điem neu tren khong chi lien quan toi chinh ta cua tu ngu hien huu, ma con lien quan toi cac tu ngu se đuoc đat ra, nhat la nhung tu khoa hoc va ky thuat.
Đuoc "Hoi đong toi cao ngon ngu Phap" trinh bay, nhung sua đoi nay đa đuoc Vien Han lam Phap nhat tri tan thanh, cung nhu "Hoi đong toi cao ngon ngu Phap" cua Quebec (Canada) va "Hoi đong ngon ngu cong đong tieng Phap" cua Bi.
Nhung sua đoi nay đa đuoc đang trong Cong bao Phap ngay 6.12.1990. Nhung sua đoi nay, giam nhe noi dung va pham vi cua chung, đuoc tom tat nhu sau: 

dau gach noi: mot so tu se thay dau gach noi bang viec viet lien nhau (vi du: porte-manteau thanh portemanteau, porte-feuille thanh portefeuille);
so nhieu cua nhung tu ghep: nhung tu ghep kieu "pese-lettre" se chuyen sang so nhieu theo quy tac cua nhung tu đon (vi du: des pese-lettres);
dau mu: se khong buoc phai dung dau mu tren cac chu "I" va "u", ngoai tru trong nhung vi to đong tu va trong mot so tu (vi du: qu’il fut, mur);
đong tinh tu qua khu: se khong thay đoi trong truong hop đong tu laisser theo sau la mot đong tu loi vo đinh (vi du: elle s’est laisse mourir);
Nhung dang khac thuong:
nhung tu vay muon: ve nhan trong am va so nhieu, cac tu vay muon se theo quy tac cua nhung tu tieng Phap (vi du: un impresario, des impresarios);
Nhung loai khong an khop: nhung cach viet se đuoc lam cho phu hop voi cac quy tac loi viet cua Phap (vi du: doucatre), hoac theo su lien ket cua mot loai cu the (vi du: boursouffler nhu souffler, charriot nhu charrette).


= Viec lam giau ngon ngu Phap =
Viec phat trien khoa hoc va ky thuat tung tien trien nhanh tu nhung thap nien truoc đa co xu huong thuan loi cho viec banh truong cua tieng Anh, thiet cho tieng Phap. Đe tranh viec dung nhung tthuat ngu anglo-Saxon, va nhung thuat ngu nuoc ngoai rat thong thuong trong cac lanh vuc ky thuat noi khong ngung xuat hien nhung thuc te moi phai đat ten, chinh quyen đa đua ra mot quyet đinh ve he thong thuat ngu va viec dung cac tu moi. Quyet đinh nay đa đuoc đat ra boi sac lenh ngay 3.7.1996 lien quan toi viec lam giau ngon ngu Phap phu hop voi luat ve ngon ngu Phap tuc luat Toubon ngay 4.8. 1994.
Vien han lam Phap nhu vay co tham gia đong gop vao quyet đinh lam giau ngon ngu Phap cung voi Delegation generale a la langue francaise et aux langues de France (Phai đoan chung ve ngon ngu Phap va cac ngon ngu (đia phuong) o Phap), Commission generale de terminologie et de neologie (Uy ban chung ve he thong thuat ngu va viec dung cac tu moi), va nhung Commissions specialisees de terminologie et de neologie (Uy ban chuyen mon ve he thong thuat ngu va viec dung cac tu moi) lam viec trong cac bo . Vien han lam Phap co đai dien o nhieu giai đoan trong qua trinh soan thao cac thuat ngu. Vien tham gia vao cac cong viec cua nhung uy ban chuyen mon, trong moi lanh vuc (tin hoc, vien thong, van tai, khoa cong trinh hat nhan, the thao vv...) đe nghi nhung thuat ngu tieng Phap đe chi ro nhung khai niem moi. Vien la thanh vien cua Uy ban chung xem xet nhung đe nghi cua nhung uy ban chuyen mon, va cho phep Cong bao xuat bannhung thuat ngu. Nhung thuat ngu va đinh nghia cua chung cung đuoc xuat ban tren trang internet FranceTerme ma nhung nha chuyen mon va quan chung đeu truy cap đuoc. 
Viec su dung cac thuat ngu tieng Phap thay cho cac thuat ngu nuoc ngoai nhu vay tro thanh bat buoc trong cac co quan hanh chinh va cac co so cong cong.


= Khuyen khich hoat đong van hoc =

Nhiem vu thu hai cua Vien - viec bao tro van hoc – khong đuoc du tru trong quy che ban đau, bat nguon tu viec xu ly cac tai san tang du va tai san di tang đuoc trao cho vien tu thoi Che đo cu. Nhu vay, Vien han lam Phap hien nay trao khoang 60 giai thuong van hoc hang nam, trong đo co Giai thuong lon Van hoc cua Vien Han lam Phap, Giai thuong lon cho tieu thuyet cua Vien han lam Phap, Giai thuong lon van hoc Paul Morand, Giai thuong lon cua Cong đong Phap ngu vv...
Vien han lam Phap cung cap cac khoan tro cap cho nhung hoi van hoa hay hoi tri thuc, nhung viec tu thien, tro cap cho cac gia đinh đong con, cac qua phu ngheo va mot so hoc bong.


Lich su Nguon goc Vien han lam Phap bat đau tu nhung cuoc hop khong chinh thuc cua nhom nha van hoc thuoc «hoi Conrart» tu nam 1629 tai so 135 pho Saint-Martin, noi cu ngu cua Valentin Conrart, co van cua vua Louis XIII. Cac cuoc hop mat van hoc nay đa goi y cho hong y Richelieu lap ra du an thanh lap Vien han lam Phap, bien cac cuoc hop nay thanh mot hoi đoan van hoc duoi quyen nha vua, theo mau Accademia della Crusca thanh lap o Firenze (Y) nam 1583 va đa xuat ban tap Vocabolario (Ngu vung) nam 1612. Conrart xin lettre patente, soan thao quy che va đieu le ngay 13.3.1634, đuoc hong y Richelieu chung thuc ngay 16.2.1635, va đuoc vua Louis XIII ky ngay 22.2.1635 (ngay đuoc coi la ngay khai sinh chinh thuc cua Vien) va đuoc đang ky o Nghi vien Paris ngay 16.7.1637. Vien gom 22 vien si, trong đo co chin nguoi trong nhom ban đau cong them 13 vien si moi. Valentin Conrart tro thanh thu ky suot đoi tu nam 1634 toi 1675; hong y Richelieu đuoc phong la cha đe va nguoi bao tro cua Vien.

Quyen Histoire de l'Academie francoise (tap mot xuat ban nam 1653) do Paul Pellisson, mot vien si cua Vien viet, tap thu hai do Pierre-Joseph Thoulier d'Olivet viet thuat lai lich su cua Vien, đuoc xuat ban nam 1729), soan thao tu cac so sach cua Vien Han lam Phap va duoi anh huong cua cac vien si, la nguon duy nhat ve viec thanh lap Vien han lam nay. Pellisson cho rang Vien khong co tinh muc đich bac hoc nao nhu academie de Baif thanh lap nam 1570 va "Hoi van hoc Mersenne" hoac tinh muc đich chinh tri nhu "Hoi Dupuy", tuy nhien chuyen thuat lai cua ong quen rang cau lac bo Conrart qui tu cac nha van, cac nha quy toc lon va cung nham muc đich trao đoi cac thong tin đe tao cho nhom nay vi tri uu tien trong lanh vuc chinh tri, xa hoi o thoi đai nay. Hon nua, Vien han lam cho y kien ve cac tac pham van hoc (xem su can thiep cua Vien vao «cuoc tranh luan ve tac pham Le Cid cua Corneille»), hong y Richelieu xem đay la mot phuong tien đe kiem soat sinh hoat van hoa va tri thuc Phap. Trong y muon thu thap, hong y Richelieu muon ngon ngu Phap la viec cua nhung nguoi đai dien cac lanh vuc tri thuc khac nhau (cac giao si, cac quan nhan - nguoi đau tien la cong tuoc Armand de Coislin nam 1652 - cac nha ngoai giao, roi cac nha van va triet gia - nguoi đau tien la Montesquieu nam 1727 - duoi trieu vua Louis XV nguoi đa đe doa bai bo Vien han lam khi vien muon đoc lap nho "Phong trao Anh Sang") va quyet đinh la Vien han lam mo ra cho 40 vien si binh đang va đoc lap, vi the Vien khong can tro cap.
Đac tinh chinh thuc cua Vien «nhung nguoi tai tri» đuoc hinh thanh, ban đau Vien hop o bat cu nha vien si nao, sau đo hop tai nha quan chuong an Pierre Seguier tu nam 1639, theo y kien cua Colbert hop tai cung đien Louvre tu nam 1672, va cuoi cung hop o college des Quatre-Nations (tro thanh Institut de France nam 1795) tu nam 1805 toi ngay nay.
Trong 3 the ky ruoi ton tai, trong đo Vien đa la hien than cua quyen hanh duoi cac trieu vua Louis XIII va Louis XIV, bieu lo tu tuong cach mang duoi cac trieu vua Louis XV va Louis XVI, Vien đa biet duy tri the che cua minh, hoat đong đeu đan, ngoai tru su gian đoan tu nam 1793 toi nam 1803 trong thoi Convention thermidorienne, thoi Che đo đoc chinh va luc khoi đau thoi Che đo tong tai. Nam 1694 Vien xuat ban an ban đau tien quyen Dictionnaire de l'Academie francaise (Tu đien cua Vien han lam Phap). Nam 1793, do sac lenh ngay 8.8.1793, Hoi nghi quoc uoc bai bo moi vien han lam hoang gia, trong đo co Vien han lam Phap, va xac đinh lenh cam bau cac thanh vien moi thay the cho cac thanh vien đa ta the. Trong thoi Cach mang Phap, tu si Morellet đa cuu van cac ho so luu tru cua Vien han lam bang cach đem ve cat giau o nha ong. Nam 1795 (sac lenh ngay 22.8.1795) cac Vien han lam nay đuoc thay the bang mot Vien duy nhat: Institut de France. luat ve viec to chuc Uy ban giao duc cong cong ngay 3 thang Suong mu nam IV (tuc ngay thu Ba 25.10.1795) quyet đinh viec to chuc Vien. Do nghi đinh ngay 3 thang pluviose (thang mua) nam XI (tuc 23.1.1803) Napoleon Bonaparte - vien tong tai thu nhat - quyet đinh phuc hoi cac vien han lam cu, nhung chi đon gian la nhung nganh (hay đon vi) cua Institut de France. Đon vi thu hai «nganh ngon ngu va van hoc Phap» tren thuc te tuong ung voi Vien han lam Phap cu. Ngay 21.3.1816, vua Louis XVIII, muon tro lai voi thoi ky tien cach mang, đa tra lai ten cu - Vien han lam - cho cac đon vi (hay nganh) đa bi Bonaparte đoi ten, nhung tu cho phep ong co quyen uu tien chon lua cac vien si.
Luu y la nam 1800, theo loi xui giuc cua Jean-Pierre Louis de Fontanes, Andre Morellet va Jean Baptiste Antoine Suard, Lucien Bonaparte - luc bay gio la bo truong bo Noi vu - tung mo uoc tro thanh mot vien si, đa nham to chuc lai Vien han lam Phap. Vien tong tai thu nhat, nguoi anh cua ong (tuc Napoleon Bonaparte) xuat than tu cuoc Cach mang, chong đoi du an nay va đa viet cho ong ta ngay 26 thang messidor nam VIII (tuc 15.7.1800) nhu sau:

khong he co Vien han lam Phap.
no đa bi bai bo boi mot đao luat cua che đo Cong hoa.
"Institut de France" đa tap hop cung luc cac Vien han lam Khoa hoc, Vien han lam Phap va Vien han lam van chuong roi.
neu mot hiep hoi mang cai ten nuc cuoi (sic) Vien han lam Phap va theo đieu le cu cua no, thi y đinh cua chinh phu se la bai bo no ngay lap tuc.
Chu nghia yeu nuoc nay sinh tu cuoc Chien tranh the gioi lan thu nhat danh uu tien cho viec tuyen chon nhieu thong che (nguoi đau tien la thong che Lyautey nam 1912). Trong thoi bi Đuc chiem đong, Vien han lam Phap đa co nhung vien si cong tac voi ke thu (nhu Charles Maurras, Abel Bonnard, Abel Hermant vv... va thong che Petain) tu nam 1929. Mot truyen thuyet muon rang Francois Mauriac la linh hon cua cuoc khang cu han lam trong khi chinh Georges Duhamel đuoc bau tam thoi vao chuc thu ky vinh vien nam 1942 la nguoi đa tranh cho Vien han lam khoi bi le thuoc vao che đo Vichy, đac biet la bang viec đinh chi cac cuoc bau cu (vien si) nhu (tung xay ra) nam 1790. Khi nuoc Phap đuoc giai phong, gioi tri thuc bi Comite national des ecrivains (Uy ban nha van quoc gia) thanh loc va muon bai bo Vien han lam nay. Georges Duhamel đa bao ve thanh cong su nghiep cua vien truoc tuong Charles de Gaulle. Bo luat ve toi indignite nationale du tru la moi nguoi bi coi la mac toi nay va thuoc vao mot co quan hien đinh se bi tu đong khai tru - đa khong bao gom nhung vien si cong tac voi ke thu o Vien han lam nay.
Vien han lam tu đo lai tim đuoc su đoc lap hoan toan ve chinh tri va tai chinh đoi voi Institut de France do loi de programme pour la recherche de 2006 (luat ve chuong trinh nghien cuu nam 2006).
Marguerite Yourcenar la nu vien si đau tien đuoc bau vao Vien han lam Phap nam 1980, nhu mot su cong nhan quyen binh đang cua phu nu truoc «bo lac 40 nguoi nam» nay, trong khi Leopold Sedar Senghor la nguoi chau Phi đau tien tro thanh vien si nam 1983.


= Nguon goc 40 ghe banh =
Nguon goc cac ghe banh cua Vien han lam Phap do vien si Charles Pinot Duclos thuat lai nhu sau: «Truoc đay chi co mot ghe banh trong Vien han lam, đo la ghe cua ong giam đoc. Moi vien si, du thuoc cap bac nao, cung chi ngoi o ghe tua. Vien si cardinal d'Estrees, tro nen qua tan tat, đa yeu cau đuoc phep cho mang đen mot ghe ngoi thuan tien hon la mot ghe tua. Nguoi ta bao cao viec nay len vua Louis XIV, nha vua thay rang nen đap ung yeu cau cua Cesar d’Estrees nhung cung đe tranh viec phan biet đoi xu voi cac vien si khac, đa ra lenh cho nguoi quan ly kho đo go cho đem 40 ghe banh toi Vien, va do đo xac nhan vinh vien su binh đang trong Vien.. »


= Ghe banh thu 41 =
Mot so luong lon cac nha van, thuong la noi tieng, chua he buoc qua cua Vien han lam, vi ho chua bao gio la ung vien, hoac khong trung cu, hoac đa tu tran som.
Thuat ngu ghe banh thu 41 do nha van Arsene Houssaye sang tao ra nam 1855 đe chi nhung nha van neu tren. Trong so nhung ten tuoi lay lung, co the neu ten nhung nguoi nhu Rene Descartes, Moliere, Blaise Pascal, Francois de La Rochefoucauld, Jean-Jacques Rousseau, Denis Diderot, Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais, Andre Chenier, Honore de Balzac, Alexandre Dumas cha, Theophile Gautier, Gustave Flaubert, Stendhal, Gerard de Nerval, Guy de Maupassant, Charles Baudelaire, Emile Zola, Alphonse Daudet, Marcel Proust.


= Tu choi ghe đuoc đe nghi =
Nguoi ta biet hiem co nha tri thuc hay nha khoa hoc đa khuoc tu vinh du khi đuoc bau vao so «nhung nguoi bat tu» (tuc vien si). Tuy nhien đa co vai nguoi tu choi vinh du nay, nhu Marcel Ayme (do Francois Mauriac đe nghi nam 1950). Ong viet:
"Toi rat biet on ong đa nghi toi toi ve Quai Conti (tuc tru so Vien han lam Phap)…. Rat xuc đong, toi xin tra loi «cai nhay mat» cua ong đa lam toi tu hao. Tuy nhien, toi phai noi voi ong rang toi cam thay minh khong co tai nang cua mot vien si. La nha van, toi luon song mot minh, xa cac ban đong nghiep, nhung khong he do kieu cang, ma trai lai, do tinh rut re va cung do tinh luoi bieng cua toi. Toi se tro thanh cai gi neu toi đuoc o trong nhom 40 nha van đo? Toi se cuong len khong con tinh tao va chac chan, toi se khong the đoc đuoc bai dien van (nham chuc) cua minh. Nhu vay ong se lam mot viec thu hoach toi đay".
Cung vay, Georges Bernanos đa tu choi khi nguoi ta đe nghi đua ong vao Vien han lam.
Them vao đo, Vien han lam khong phai luc nao cung co mot danh tieng tot đep ben canh nhung the he nha van moi. Frederic Beigbeder coi Vien nay «nhu mot hoi đong nhung nguoi gia lan can met moi», con đoi voi Didier Daeninckx thi vien han lam nay la «nha xac cua ngon ngu, canh sat cua tu đien», tam quan trong va đia vi cua no trong gioi van hoc, nghe thuat đoi khi phai đat thanh van đe.
Nhieu nha van nhu Daniel Pennac, Jean Echenoz, Simon Leys, Le Clezio, Patrick Modiano, Milan Kundera, Pascal Quignard hoac Tonino Benacquista đa tu choi loi đe nghi tu gioi thieu minh voi Vien han lam.


Quy che va to chuc Nhu ghi nhan cua loi de programme pour la recherche de 2006 (luat ve chuong trinh nghien cuu nam 2006), Vien han lam Phap la mot phap nhan cong phap voi quy che đac biet do hoi đong vien si cua vien quan ly, nghia la mot thiet che cong cong trung uong cua nuoc Phap.
Vien bau ra nguoi thu ky vinh vien,tuc la cho toi khi ong ta chet hoac tu chuc. Đay la nhan vat quan trong nhat cua Vien. Vien cung bau ra - moi 3 thang - mot vi chu tich đe chu toa cac buoi hop cua Vien.


Nhung «nguoi bat tu» Vien han lam Phap gom 40 vien si, đuoc bau boi nhung vien si đuong nhiem cua vien. Tu ngay thanh lap, Vien đa co tren 700 vien si (toi nam 2009 la 719). Vien tap hop cac thi si, cac tieu thuyet gia, cac nha soan kich, cac triet gia, cac su gia, cac bac si y khoa, cac nha khoa hoc, cac nha dan toc hoc, cac nha phe binh nghe thuat, cac nha quan su, cac chinh khach, cac chuc sac giao hoi đac biet lung danh trong lanh vuc ngon ngu Phap.
Cac vien si co biet danh la nhung nguoi bat tu do khau hieu A l’Immortalite (đe luu danh muon thuo), khac tren dau trien đuoc nguoi sang lap - hong y Richelieu – trao cho Vien. Khau hieu nay nguyen thuy nham chi ngon ngu Phap chu khong chi cac vien si. Cac vien si thuong đuoc moi goi hay la nhung quan toa lam sang to viec su dung đung cach cac tu ngu, va do đo đinh ro nhung khai niem va nhung gia tri cua cac tu ngu nay. Quyen uy tinh than nay ve mat ngon ngu bat re trong cac cach su dung, cac truyen thong. Khai niem noi tren (luu danh muon thuo, bat tu) đa nhanh chong noi rong đe chi cac vien si vi nhung danh tieng ho đe lai sau khi chet, su bat tu ve van hoc ma nha vua trao cho đe đoi lay viec thong nhat ngon ngu cua vuong quoc va su đoc lap cua no đoi voi Giao hoi. Ke tu the ky 18, cac vien si cung nhu moi nha van đa trien khai mot đao đuc hoc khong muon phuc vu quyen luc, ma giu danh hieu «nhung nguoi bat tu» nay.
Edmond Rostand, ban than la vien si, đa cuoi nhao Vien Han lam Phap trong vo kich Cyrano de Bergerac bang cach neu ra cach hai huoc cac vien si bi quen lang cua the he thu nhat: «Francois d'Arbaud de Porcheres, Francois de Cauvigny de Colomby, Amable de Bourzeis, Bourdon, Arbaud… / Tat ca nhung ten tuoi nay ma khong ai se bi chet, that đep mat!»
Tu cach vien si la mot pham tuoc khong the bai mien. Khong ai co the tu chuc o Vien han lam Phap. It ra thi nguoi tuyen bo tu chuc cung khong đuoc ai thay the truoc khi vi đo qua đoi: truong hop Pierre Benoit, Pierre Emmanuel va Julien Green la nhung vi du.
Vien han lam Phap co the tuyen bo khai tru mot vien si vi nhung ly do nghiem trong, nhat la lam mat danh du. Nhung vu khai tru nay trong lich su la het suc hiem. Mot so nguoi đa bi khai tru sau Chien tranh the gioi thu hai vi viec cong tac voi ke thu: Charles Maurras, Abel Bonnard, Abel Hermant, Philippe Petain.


Nu vien si Nam 1980, Marguerite Yourcenar, nu tieu thuyet gia kiem nguoi viet tieu luan, tro thanh phu nu đau tien đuoc bau vao Vien han lam Phap. Sau đo, Vien đa co them cac nu vien si Jacqueline de Romilly trong nam 1988, Helene Carrere d'Encausse nam 1990, Florence Delay nam 2000, Assia Djebar nam 2005, Simone Veil nam 2008 va Daniele Sallenave nam2011.
Ao vien si (habit vert) ma cac vien si mac – cung voi bicorne (mu 2 sung), ao choang va thanh kiem – trong cac buoi hop long trong o Vien han lam, đa đuoc hoa si Jean-Baptiste Isabey ve mau duoi thoi Che đo tong tai. Pham phuc nay dung chung cho cac vien si cua "Institut de France". Cac «nguoi bat tu» cung nhu cac giao si đuoc mien tru, cung nhu khong phai đeo kiem. Tuy nhien cac nu vien si Jacqueline de Romilly, Helene Carrere d'Encausse, Florence Delay va Simone Veil đa mac ao vien si trong le tiep đon ho vao Vien. Nu vien si Helene Carrere d'Encausse la nu vien si đau tien đeo kiem - mot vu khi do nguoi tho kim hoan Goudji nuoc Gruzia lam. Cac nu vien si Florence Delay, Assia Djebar va Simone Veil cung đa chon đeo kiem. Nu vien si Jacqueline de Romilly đa nhan mot ghim cai (broche) truong trung sau khi đuoc bau vao "Academie des inscriptions et Belles-Lettres" nam 1975.


= So vien si đay đu =
So 40 vien si chi đuoc hoan toan đay đu lan đau tien trong lich su vao ngay 14.2.1639 (ngay bau vien si Daniel de Priezac), tuc la gan 50 nam sau nhung cuoc bo nhiem đau tien. So luong nay đuoc giu cho toi ngay 5.5.1640 (vien si Francois d'Arbaud de Porcheres tu tran), sau đo som đuoc Olivier Patru thay the.
Cho toi cuoi nua the ky thu 19, so luong vien si thuong đay đu. Moi khi co mot vien si tu tran thi ngay sau đo đa co cuoc bau vien si moi thay the. Mot so vi du:

Nam 1810 o ghe so 14: Jacques-Andre Naigeon tu tran ngay 28 thang 2; bau cu Nepomucene Lemercier thay the ngay 20 thang 4 va thau nhan vao vien ngay 5 thang 9.
Nam 1820 o ghe so 24: Volney tu tran ngay 26 thang 4; bau cu Emmanuel de Pastoret thay the ngay 8 thang 6 va thau nhan vao vien ngay 24 thang 8.
Nam 1830 o ghe so 6: Pierre-Marc-Gaston de Levis tu tran ngay 15 thang 2; bau cu cong tuoc Philippe-Paul de Segur thay the ngay 25 thang 3 va thau nhan vao vien ngay 29 thang 6.
Sau đo, thoi han bau cu va thau nhan vao vien keo dai đang ke. Ngay nay phai mat khoang 1 nam sau khi mot vien si qua đoi moi co mot cuoc bau cu thay the, va phai mat khoang 1 nam nua moi dien ra viec thu nhan vien si moi vao vien, đe so 40 vien si hiem khi đay đu. Cho toi ngay nay, so luong vien si đat muc đay đu lan chot tu ngay 26.3.2009 (ngay bau Francois Weyergans) toi ngay 14.4.2009 (Maurice Druon qua đoi).
Nhung neu tinh so vien si chinh thuc tai Vien Han lam ma khong tinh nhung nguoi moi đac cu va chua lam le nham chuc, thi so luong vien si đay đu cua Vien chi đat đuoc trong 24 ngay suot the ky 20, con the ky 21 thi chua co ngay nao đay đu.
Nhung thoi ky Vien co đay đu vien si: 

Tu 23.2.1905 (thau nhan Emile Gebhart) toi ngay 1.3.1905 (Eugene Guillaume qua đoi), tuc 6 ngay;
Tu 10.3.1994 (thau nhan hong y Albert Decourtray) toi 28.3.1994 (Eugene Ionesco qua đoi), tuc 18 ngay.
Neu khong tinh đen viec khai tru tren thuc te  Charles Maurras va Philippe Petain vi mac toi indignite nationale (bat xung voi quoc gia), thi co 2 thoi ky khac trong đo Vien co đay đu vien si:

Tu 13.11.1947 (thau nhan Maurice Genevoix) toi 22.8.1949 (Edmond Jaloux qua đoi), tuc 1 nam, 9 thang, 9 ngay;
Tu 22.6.1950 (thau nhan Jean-Louis Vaudoyer) toi 8.4.1952 (Jean Tharaud qua đoi), tuc 1 nam 9 thang, 17 ngay.


Cac vien si hien nay Danh sach đuoc cap nhat ngay 2 thang 12 nam 2020, sau khi Giscard d'Estaing qua đoi va ghe 16 bo trong.


Tham khao = Xem them =
Lettres a l'Academie francaise cua Christophe Carlier, Nha xuat ban.Les Arenes 2010
L'Academie francaise, collection=Que sais-je ? cua Jean-Pol Caput, nam 1986, SBN=2-13039720-4
Jacques Veron, « L'Academie Francaise et la circulation des elites: une approche demographique », Population, 1985, n° 3, pp. 455–471. http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/pop_0032-4663_1985_num_40_3_17881
Anthologie de l'Academie francaise: un siecle de discours academiques: 1820-1920 cua Paul Gautier, Nha xuat ban. Delagrave 1921.


Lien ket ngoai Site officiel
Historique du Dictionnaire de l'Academie francaise
Dictionnaire de l'Academie francaise, huitieme edition
Dictionnaire de l'Academie francaise, neuvieme edition
Anciens prix de l'Academie francaise Luu tru ngay 25 thang 5 nam 2009 tai Wayback Machine