Khat si (Mendicant/Anagarika) la nguoi thuc hanh khat thuc, chu yeu dua vao cua bo thi đe sinh ke. Ve nguyen tac, cac dong tu khat si so huu it tai san, du la ca nhan hay tap the, va trong nhieu truong hop, cac thanh vien đa thuc hien loi khan ngheo, đe co the danh toan bo thoi gian va suc luc cua ho vao viec thuc hanh đuc tin cua ho, giang đao va phuc vu xa hoi. Khat thuc la mot hinh thuc kho hanh, đac biet la trong Kito giao phuong Tay. Nhung nha truyen giao luu đong thuoc cac dong tu khat si đa đi tu thi tran nay sang thi tran khac đe rao giang Phuc am, co tinh noi guong theo Chua Giesu va Muoi hai mon đe. 
Trong Co đoc giao phuong Đong, mot so nguoi kho hanh đa choi bo quy uoc cua xa hoi đe theo đuoi mot cuoc song Co đoc hoan toan hon. Nhieu dong tu ton giao tuan theo loi song khat si, bao gom cac dong khat si Cong giao, kho hanh An Đo giao, mot so tu si Sufi Dervishes cua Hoi giao, va tu si dong tu o tu vien cua Ky Na giao va Phat giao. Mac du khat si la loai tu si nguyen thuy trong Phat giao va co lich su lau đoi trong An Đo giao An Đo cung nhu cac quoc gia ap dung cac truyen thong ton giao An Đo, nhung ho đa khong tro nen pho bien trong Co đoc giao cho đen thoi Trung Co. 


Phat giao Phat giao la mot trong mot so truyen thong ton giao cua An Đo co đai co tap tuc khat thuc lau đoi. Ty Kheo cua truyen thong Theravada o Đong Nam A tiep tuc thuc hanh khat thuc (tieng Phan va Pali: pindapata) nhu đa đuoc đat ra tu thoi Đuc Phat. Thuc an đuoc xin bo thi, cung duong tu tin đo Upasaka va chia đeu cho tat ca cac thanh vien cua Tang đoan. Su khac biet lon giua viec khat thuc cua Phat giao va Co đoc giao la viec hieu lao đong chan tay nhu mot phuong tien ho tro. Trong khi nhieu cong đong Phat giao thiet ke cac Samu (cac hinh thuc lao đong vua phai) danh cho cac nha su, thi cung co su hieu biet rang mot nha su Phat giao phai tranh xa cac cong viec the tuc. Nhieu quy tac trang nghiem va sinh ke chap nhan đuoc nay đuoc luu giu trong van hoc Vinaya cua mot so truong phai. Viec Tang đoan đam minh vao cong viec cua nam nu cu si cung đuoc cho la dau hieu cua tai hoa sap xay ra. 
Patimokkha (Quy tac Phat giao ve ky luat tu vien) trinh bay chi tiet ve quy tac ung xu va sinh ke danh cho cac tang ni, bao gom mot so chi tiet ve cach thuc hanh khat thuc. Theo truyen thong, nhung nguoi khat si dua vao nhung gi đuoc goi la "bon vat dung can thiet" đe sinh ton gom thuc an (cho gi an nay), quan ao (y bat), cho o va thuoc men nhu đa neu trong Luat tang Nguyen thuy. Khat si la nguoi an xin nhung khong phai la ke xin an nao cung la khat si. Chuyen rang, khi The Ton tru o Savatthi, co vi Ba la mon Bhikkhaka đen hoi tham bach The Ton rang: "Thua Ton gia Co Đam, con la nguoi khat thuc va Ton gia cung la nguoi khat thuc. Vay co su sai khac gi giua chung ta?" The Ton đap: “Khong phai ai an xin; cung goi la khat si; neu chap tri đoc phap; khong con goi Ty kheo; ai song o đoi nay; tu bo cac phuoc bao; đoan tru moi ac phap; hanh tri theo pham hanh; song đoi song chanh tri; vi ay xung Ty kheo”. 
Khat thuc (Pindapata) đoi khi đuoc thuc hanh o Nhat Ban, chu yeu trong phai Thien Phat giao. Cac nha su đi khat thuc co xu huong đoi non tre, xa cap trang va dep rom nhu truyen thong cua cac nha su du hanh (行脚僧, angyaso/hanh gia). Khi đi khat thuc theo nhom, cac nha su se xep hang va đi lang thang trong thi tran va het len cum tu hou ( 法雨/"Phap vu") đe thong bao su hien dien cua ho. O Viet Nam co He phai khat si xuat hien giua nam 1944 o Nam Bo, luc moi thanh lap, he phai nay chi truyen thua o mien Tay Nam Bo, sau đo pho đo, hoang hoa o Sai Gon-Gia Đinh va khap cac tinh thuoc mien Tay va Đong Nam Bo, roi đuoc truyen ba rong rai đen cac tinh o khu vuc Trung Bo (tu Hue, Quang Tri tro vao) va nay la hien dien tren khap đat nuoc Viet Nam. Ve vat dung tuy than chon hinh thuc tam y nhat bat. Hinh thuc phap phuc va binh bat cua đoan du tang Khat si Viet Nam giong nhu hinh anh tang đoan đi khat thuc hoa duyen thoi Đuc Phat. Hinh anh cac vi Khat Si om binh bat đi khat thuc voi dang hanh trang nghiem, nhiep tam, nguyen cau va hoa đo chung sinh vao moi buoi sang va moi ngay chi an mot bua an, tuc tho thuc vao gio ngo la mot đac trung cua Phat giao Nguyen thuy, gioi luat cua He phai Khat si quy đinh tu si phai an chay theo gioi luat Đai Thua. 

Ve phuong dien nuoi song than mang, Ty kheo chon phap khat thuc la mot ke an may nhung so voi ke an xin lang thang tim mieng an đe song vat vuong qua ngay thi Ty kheo tri binh khat thuc voi muc đich vi tu loi va loi tha. Tu loi, tuc la dung khat thuc lam phuong tien nuoi duong sac than đe tu tap va la dung phuong tien khat thuc đe giao hoa va tao phuoc đien cho chung sanh nen khat thuc la mot truyen thong. Chu “Khat” la an xin, con “si” la nham noi toi nhung con nguoi co pham hanh cao quy. “Khat si ” la nguoi “an xin” cai cao quy, long tu bi cua chung sinh, đanh thuc tinh thuong von co o moi con nguoi. Khat thuc la mot trong 13 phap tu kho hanh đau đa cua nha Phat, khong chi đe nuoi than mang, co suc khoe tu tap, tien tu đao nghiep ma con voi mong nguyen cao thuong la gieo duyen, giup cho nhan dan, Phat tu co co hoi đuoc gieo trong hat giong thien lanh vao ngoi Tang Bao. 
Le sot bat cung duong trai tang nham tai hien, on lai truyen thong tot đep thoi đuc Phat con tai the, nham gieo trong nhung hat giong lanh cho hang phat tu tai gia. Sot bat la mot nghi le truyen thong cua Phat giao Nam tong Khmer, khong quy theo ngay thang nhat đinh, chi to chuc dua vao cac ngay le lon trong nam. Khi tang đoan đi khat thuc hoa duyen thi nguoi dan se hanh le Sot bat cung duong. Hanh vi dang cung nha tu hanh bang hoa, thuc an, vat pham hay tien, giay to co gia đeu la hanh vi hop phap. Viec cung sot bat hay tai hien khat thuc neu lam đung phap se mang đen hinh anh đep, nhung neu lam sai thi phan cam, đem đen hinh anh xau dung tuc, mot so noi nguoi to chuc cho cung tien ngay trong le sot bat, Phat tu moi nguoi mot phong bi tien thay nhau đi quanh mot vong xep đay tung đong phong bi trong le sot bat, khi chu Tang ra ve trong tui qua chua đay phong bi trong rat phan cam. Đien hinh la canh tru tri chua Ba Vang to chuc le sot bat cung duong, trong đo co hinh anh su nhan tien phan cam o le Vu Lan, cac phat tu đung, quy goi, chap tay dang hoa, tien, banh keo con Chu tang chua Ba Vang đi doc đuong trong chua nhan phong bi, tien, banh, keo tu tay nguoi dan.


Xem them Bo thi
Cung duong
Cong đuc
An may
Gay quy
An si


Chu thich Tham khao Women of the Streets, Early Franciscan Women and Their Mendicant Vocation, by Darleen Pryds, Franciscan Institute Publications, 2010. ISBN 978-1-57659-206-9.


Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Mendicant monks tai Wikimedia Commons
Dictionary definition from the Free Dictionary