Eric Arthur Blair (25 thang 6 nam 1903 – 21 thang 1 nam 1950), noi tieng voi but danh George Orwell, la mot tac gia va phong vien nguoi Anh. Đuoc biet đen nhu mot tieu thuyet gia, mot nha phe binh, mot nha binh luan ve van hoa, Orwell la mot trong nhung ngoi but tieng Anh đuoc ham mo nhat o the ky 20. Ong noi danh nho 2 cuon tieu thuyet bai xich tinh đoc tai cua nha nuoc noi chung va chu nghia Stalin noi rieng, đuoc viet va xuat ban vao cuoi đoi: 1984 (Nineteen Eighty-Four) va Trai suc vat (Animal Farm).


Tieu su = Tuoi tre =
Sinh ngay 25 thang sau 1903 tai Motihari, Bengal (bay gio la Bihar), An Đo, khi no con la mot phan cua Đe che Anh duoi su thong tri cua nuoc Anh trong mot gia đinh nguoi Anh. Cha ong, Richard Walmesley Blair, lam viec cho Ty nha phien thuoc So Dan su. Me, Ida Mabel Blair (sinh tai Limouzin), đem ong ve Anh khi ong len 1. Ong khong đuoc gap cha cho đen tan nam 1907 khi Richard ve tham Anh trong 3 thang truoc khi quay lai An Đo. Ong co mot nguoi chi ten Marjorie, mot nguoi em gai ten Avril. Sau nay ong mieu ta xuat than gia đinh minh thuoc "nhom duoi cua tang lop thuong - trung luu".


= Hoc van =
Len 5, Blair đuoc gui vao mot truong giao xu nho thuoc giao phai Anh tai Henley-on-Thames, noi chi ong đa vao hoc truoc đo. Ong khong bao gio viet hoi tuong ve thoi gian đo, nhung chac la ong đa gay an tuong tot voi cac thay giao nen 2 nam sau, ong đuoc tien cu đen hieu truong cua mot trong nhung truong du bi thanh cong nhat o Anh vao thoi đo (đo la truong St. Cyprian's School, Eastbourne, Sussex). Blair hoc o St Cyprian's bang hoc bong ma cho phep cha me ong chi phai đong nua chi phi. Nhieu nam sau nay, ong hoi tuong lai thoi gian hoc o St Cyprian's voi su oan gian trong bai viet "Such, Such Were the Joys". Tuy nhien, trong thoi gian hoc o St Cyprian's, cau be Blair cung đa thanh cong trong viec gianh đuoc hoc bong vao ca hai truong Wellington va Eton.
Sau mot hoc ky hoac nua o Wellington, Blair chuyen qua Eton, noi ma ong la hoc sinh đuoc cap hoc bong cua nha vua tu nam 1917-1921. Sau nay ong viet rang, ong đa "tuong đoi hanh phuc" tai Eton, noi ma cho phep sinh vien cua ho tuong đoi đoc lap, nhung ong cung ngung lam nhung cong viec nghiem tuc sau khi toi đo. Phieu thanh tich hoc tap cua ong tai Eton thi rat khac nhau, mot vai cai thi đanh gia ong la mot hoc sinh kem, trong khi nhung cai khac thi lai phe nguoc lai. Ro rang la ong khong đuoc vai thay giao vua y, đo la nhung nguoi ghet nhung gi ma ho xem la thieu ton trong uy quyen cua minh. Trong thoi gian o đay, Blair đa co nhung tinh ban tron đoi voi mot vai tri thuc tuong lai cua Anh nhu Cyril Connolly, tong bien tap tuong lai cua tap chi Horizon, to tap chi ma nhieu bai luan noi tieng cua Orwell đuoc đang tai lan đau.


= Mien Đien va nhung tac pham đau tay =
Sau khi Blair hoc xong tai Eton, gia đinh ong khong co tien cho ong hoc đai hoc va ong cung khong co hy vong gianh đuoc mot hoc bong, vi the vao nam 1922 ong gia nhap Indian Imperial Police, phuc vu tai Katha va Moulmein o Mien Đien. Ong tro nen chan ghet chu nghia đe quoc, va khi ong quay lai Anh vao mua he nam 1927 ong quyet đinh tu chuc va tro thanh mot nha van. Sau nay ong đa su dung nhung kinh nghiem co đuoc tai Mien Đien cho tieu thuyet Burmese Days (1934) va trong nhung tieu luan nhu A Hanging (1931), va Shooting an Elephant (1936). Quay tro lai Anh ong đa viet cho Ruth Pitter, mot nguoi ban than cua gia đinh, va co cung mot nguoi ban đa tim thay ong trong mot can phong o London, tren Pho Portobello (mot tam bien mau xanh hien đuoc treo truoc cua can nha nay), noi ong bat đau sang tac. Chinh tu đay mot buoi chieu ong đa đi dao toi Limehouse Causeway — theo dau chan cua Jack London — va trai qua đem đau tien trong mot nha nghi binh dan, co le la nha tro cua George Levy. Trong mot khoan thoi gian ong thay xa la tai chinh to quoc minh, an mac nhu nhung nguoi lang thang va khong he nhuong bo, va ghi lai nhung kinh nghiem ve cuoc song cua nhung nguoi ban han trong tieu luan đau tien đuoc xuat ban cua ong, 'The Spike', va o nua sau cua Down and Out in Paris and London (1933).
Mua xuan nam 1928, ong toi Paris, noi thim Nellie đa song va mat, hy vong kiem song nhu mot nha van tu do. Mua thu nam 1929, do khong thanh cong, ong buoc phai lam cac cong viec chan tay nhu rua bat trong vai tuan, chu yeu trong mot khach san hang sang (the Hotel X) tren pho Rivoli, ma sau nay ong đa mieu ta lai trong cuon sach đau tien cua minh Down and Out in Paris and London, du khong co dau hieu cho thay vao thoi điem ay ong đa nghi toi cuon sach.
Đau om va that vong, ong quay tro lai Anh nam 1929, dung ngoi nha cua cha me tai Southwold, Suffolk, lam đia điem. Khi viet cai sau nay se tro thanh cuon Burmese Days, ong thuong thuc hien nhung chuyen lang thang nhu mot phan cua cai hien đa tro thanh mot du an viet sach ve nhung nguoi ngheo kho nhat trong xa hoi. Cung trong luc ay, ong tro thanh nguoi đong gop thuong xuyen cho tap chi New Adelpi cua John Middleton Murry.
Blair hoan thanh Down and Out nam 1932, va cuon sach som đuoc xuat ban đau nam sau khi ong đang lam viec trong mot thoi gian ngan nhu mot giao vien tai mot truong tu ten la Frays College gan Hayes, Middlesex. Ong nhan cong viec nhu mot su giai thoat khoi cai ngheo đoi khung khiep va cung chinh trong giai đoan nay ong đa co đuoc nguoi đai dien la Leonard Moore. Blair cung lay but danh George Orwell ngay truoc khi Down and Out đuoc xuat ban. Trong mot buc thu ngay 15 thang 11 gui Leonard Moore, nguoi đai dien cua minh, ong đa trao quyen chon but hieu cho Moore va Victor Gollancz, nguoi xuat ban. Bon ngay sau, Blair viet cho Moore va đe xuat P. S. Burton, mot cai ten ong đa su dung "khi đi lang thang," va đe xuat them ba cai ten khac: Kenneth Miles, George Orwell, va H. Lewis Allways.[6]
Orwell đa dua vao cong viec lam giao vien va cuoc song cua minh tai Southwold cho tieu thuyet A Clergyman's Daughter (1935), cuon sach đuoc ong viet trong ngoi nha cua cha me nam 1934 sau khi tinh trang suc khoe kem - va nhung loi hoi thuc cua cha me - buoc ong phai ngung day. Tu cuoi nam 1934 toi đau nam 1936 ong lam viec ban thoi gian nhu mot nguoi tro ly trong mot tiem sach cu, Booklover's Corner, tai Hampstead. Sau khi đa co mot cuoc song co đon va hiu quanh, ong muon tham gia vao mot cong đong nhung nha van tre tuoi, va Hampstead la noi danh cho nhung tri thuc, cung nhu co nhieu co nhieu buong cho thue gia re. Ong đua nhung trai nghiem cua minh vao tieu thuyet Keep the Aspidistra Flying (1936).


= Tac pham The Road to Wigan Pier =
Đau nam 1936, Victor Gollancz cua nha sach Left Book Club đat hang Orwell viet bai ve su ngheo kho cua giai cap lao đong trong cac khu pho cung kho o phia bac nuoc Anh, xuat ban nam 1937 duoi tieu đe The Road to Wigan Pier. Ong đuoc đua đen rat nhieu gia đinh, noi đon gian la đe xem moi nguoi song the nao. Ong ghi chep lai nhieu đieu, voi su cam thong ve tinh trang nha cua, tien luong, va trong may ngay lien đen Thu vien Nhan dan đe tham khao cac bao cao ve tinh hinh suc khoe dan cu va cac khu mo. Ong thuc hien cong viec cua minh nhu mot đieu tra vien xa hoi thuc thu. Phan nua đau cuon sach la cac tu lieu ve cac hoat đong đieu tra cua ong khi đi thi sat Lancashire va Yorkshire, bat đau bang cac mieu ta song đong ve cong viec trong cac mo than. Nua sau cuon sach la mot bai luan dai, trong đo Orwell ke lai su giao duc cua chinh ban than minh, su phat trien luong tri chinh tri, bao gom ca su len an manh me cai ma ong goi la cac thanh phan vo trach nhiem canh huu. Gollancz e ngai rang nua sau cuon sach se xuc pham đen cac đoc gia cua Left Book Club, nen đe phan nao xoa diu bot đi, đa them vao loi noi đau cho cuon sach khi Orwell đang con o Tay Ban Nha.
Khong lau sau khi hoan thanh cong viec nghien cuu cho cuon sach nay, Orwell cuoi co Eileen O'Shaughnessy.


= Noi chien Tay Ban Nha va tieu thuyet Homage to Catalonia =
Thang 12 nam 1936, Orwell đi đen Tay Ban Nha đe chien đau cho nen Cong hoa chong lai cuoc noi loan cua luc luong phat xit do Francisco Franco cam đau. Trong mot cuoc đam thoai voi Philip Mairet, bien tap vien cua to New English Weekly, Orwell noi: 'Phai ngan chan chu nghia phat xit' [Thu cua Philip Mairet cho Ian Angus, ngay 9 thang 1 nam 1964]. Voi Orwell, quyen tu do va nen dan chu đi lien voi nhau, va cung nhung thu khac, bao đam tu do cho nguoi nghe si; nen van minh tu ban hien hanh bi tha hoa, nhung chu nghia phat xit la mot tham hoa luan ly. John McNair (1887–1968) cung cho biet, trong mot cuoc đam thoai voi Orwell: 'Ong ay noi rang viec (viet cuon sach) nay chi la thu yeu, va nguyen nhan chu đao khien ong ay đen Tay Ban Nha la đe chien đau chong lai chu nghia phat xit.' Ong đi mot minh, vo ong đen sau. Ong gia nhap nhom Đang Lao đong Đoc Lap, mot nhom chung 25 nguoi Anh, lien ket voi luc luong dan quan cua Đang Cong nhan Lien minh Mac-xit (POUM - Partido Obrero de Unificacion Marxista), mot đang chinh tri cong san Tay Ban Nha cua nhung nguoi cach mang lien minh voi ILP. Luc luong POUM, cung voi nhom cap tien vo chinh phu-nghiep đoan CNT (luc luong canh ta chu đao o Catalonia), tin tuong rang Franco chi co the bi đanh bai neu giai cap lao đong cua nha nuoc Cong hoa tien hanh lat đo chu nghia tu ban — mot chu truong ve co ban đi nguoc lai chu truong cua Đang Cong san Tay Ban Nha va đong minh. Đuoc vien tro va vu trang tu Lien Xo, muon lien minh voi cac đang phai tu san đe đanh bai Đang dan toc cuc đoan. Trong nhung thang ke tiep ke tu thang 7 nam 1936, dien ra mot cuoc cach mang xa hoi sau sac o Catalonia, Aragon va cac khu vuc ma CNT manh. Orwell ke lai tinh than cach mang quan binh o Barcelona voi su đong cam ro ret khi ong viet cuon Homage to Catalonia.
Theo loi ke cua ong, nho may man Orwell đa gia nhap POUM chu khong phai Lu đoan Quoc te do nhung nguoi Cong san chi đao - nhung nhung kinh nghiem cua ong, đac biet su đao thoat phut cuoi cua vo chong ong khoi cuoc thanh trung Cong san o Barcelona thang 6 nam 1937, đa lam gia tang manh me tinh cam cua ong danh cho POUM va khien ong tro thanh nguoi chong Stalin trong suot ca cuoc đoi cung nhu la nguoi tin tuong vung chac vao cai ma ong goi la chu nghia xa hoi dan chu, co nghia la, chu nghia xa hoi ket hop voi tu do tranh luan va tu do bau cu. Vi li do nay ma cac tac pham cua ong thuong bi My va phuong Tay dung lam tuyen truyen chong Cong do nham tuong tu tuong chong Stalin cua ong, tuy nhien Orwell đa luon va la mot nguoi Xa Hoi Chu nghia cuong nhiet
Trong thoi gian phuc vu quan su, Orwell bi ban xuyen qua co khien ong suyt mat mang. Ban đau moi nguoi so rang ong se mat tieng va giong noi cua ong se chi con la mot loi thi thao đau đon. Nhung khong phai vay, du vet thuong qua co anh huong toi giong cua ong, khien no bi mieu ta nhu mot "a strange, compelling quietness." [7] Ong đa viet trong Homage to Catalonia rang moi nguoi thuong noi voi ong rang ong đa qua may man khi song sot, nhung ong nghi "se may man hon neu ong con chang he bi thuong."
Gia đinh Orwell sau đo song sau thang tai Maroc đe ong binh phuc vet thuong, va trong giai đoan nay, ong đa viet cuon tieu thuyet truoc chien tranh cuoi cung cua minh,


= Qua đoi =
Orwell mat tai London o tuoi 46 vi benh lao. Trong 3 nam cuoi đoi minh, ong đa phai vao vien nhieu lan. Truoc khi mat, ong yeu cau đuoc chon cat theo nghi le Anh giao, nen ong đuoc mai tang o khu nghia đia nha tho All Saints tai Sutton Courtenay, Oxfordshire voi dong mo chi đon gian: "Noi đay yen nghi Eric Arthur Blair, sinh 25 thang 6 nam 1903, mat 21 thang 1 nam 1950"; khong mot dong nao tren mo chi đe cap đen but danh đuoc nhieu nguoi biet đen cua ong. Ong muon đuoc chon cat o bat ky nghia đia nha tho nao gan nhat noi ong mat, nhung nghia đia o trung tam London khong con khoanh nao trong cho ong. Lo ngai rang thi hai ong co the phai đem đi hoa thieu, trai voi uoc muon cua ong, vo ong nho ban be cua ong tim giup mot nha tho co nghia đia con cho. Ban cua ong la David Astor, song tai Sutton Courtenay, thoa thuan voi cha xu cho phep chon cat ong tai đay, du rang ong khong co moi lien he nao voi lang nay ca.
Con trai cua Orwell, Richard Blair, đuoc nuoi duong boi mot nguoi chu sau khi ong qua đoi. Ong song mot cuoc song binh lang, du rang thinh thoang ong cung tra loi phong van ve vai ky niem ma ong con luu giu đuoc ve nguoi cha. Ong Blair trong nhieu nam la nhan vien nong nghiep cho chinh phu Anh.


Cac tac pham Down and Out in Paris and London (1933) — [1]
Burmese Days (1934) — [2]
A Clergyman's Daughter (1935) — [3]
Keep the Aspidistra Flying (1936) — [4]
The Road to Wigan Pier (1937) — [5]
Catalonia - Tinh yeu cua toi (1938) — [6]
Coming Up for Air (1939) — [7]
Trai suc vat (1945) — [8]
Mot chin tam tu (1949) — [9]


Lien ket ngoai The George Orwell Web Source Luu tru ngay 16 thang 9 nam 2007 tai Wayback Machine - Essays, novels, reviews and exclusive images of Orwell.
"Is Bad Writing Necessary?" - An essay comparing Theodor Adorno and George Orwell's lives and writing styles. In Lingua Franca, (December/thang 1 nam 2000).
"Orwell's Burma", an essay in Time Luu tru ngay 6 thang 11 nam 2002 tai Wayback Machine
Orwell's Century, Think Tank Transcript
Thesis statements and important quotes from the novel Luu tru ngay 20 thang 4 nam 2011 tai Wayback Machine
Films based on Orwell's novels from Internet Movie Database
UK National Archives Reveal George Orwell watched by MI5
Lesson plans for Orwell's works at Web English Teacher
George Orwell tai Internet Book List
'George Orwell: International Socialist?' by Peter Sedgwick
'George Orwell: A literary Trotskyist?' Luu tru ngay 11 thang 10 nam 2007 tai Wayback Machine
George Orwell in the World of Science Fiction Luu tru ngay 21 thang 12 nam 2007 tai Wayback Machine
'Collected Essays of George Orwell' Luu tru ngay 7 thang 10 nam 2008 tai Wayback Machine
Works of George Orwell Luu tru ngay 11 thang 10 nam 2007 tai Wayback Machine


Chu thich