DShK (tieng Nga: Дегтярёва-Шпагина Крупнокалиберный, phien am La tinh: Degtyaryova-Shpagina Krupnokaliberny) la mot trong nhung mau sung may hang nang su dung đan 12,7x108mm noi tieng nhat cua Lien Xo. No đuoc nhin thay su dung lan đau trong tren cac phuong tien chien đau boc thep cua Lien Xo cuoc Chien tranh Mua đong 1940, sau đo la Chien tranh the gioi thu hai va cac cuoc xung đot trong Chien tranh Lanh.


Lich su ra đoi Sau đai chien the gioi thu nhat, cac chuyen gia quan su Lien Xo nhan ra mot đieu rang: luc luong khong quan va thiet giap cua nhieu nuoc chau Au đang phat trien rat nhanh chong, đac biet la luc luong khong quan. Nhung chiec may bay lam bang khung go va giay mong manh cua The chien 1 dan đuoc thay the bang nhung chiec may bay đuoc lam hoan toan bang kim loai voi tam bay cao hon, toc đo bay lon hon, trang bi vu khi manh hon. Đong thoi, kha nang bi ban ha boi sung may phong khong đoi voi nhung chiec may bay nay cung ngay mot giam đi đang ke. Đieu nay đa lam phat sinh yeu cau ve mot khau sung may moi co uy luc lon hon. Lien Xo quyet đinh phat trien mot loai sung may hang nang tuong đuong voi Browning M2 cua My vao cuoi nhung nam 1920
Nha thiet ke Vasily Degtyaryov đa thiet ke ra đuoc mot khau sung may moi, đo la mau "Degtyaryova Krupnokaliberny" ("ДК" hay "Дегтярёв Крупнокалиберный"), lay hinh mau tu khau Degtyarov DP cua minh đe phat trien ra DK. Mau sung may moi khong su dung loai đan 7.62×54mmR truoc đo ma chuyen han sang su dung loai đan moi đuoc phat trien la đan 12,7x108mm (theo đinh danh cua Hong Quan la đan B-30). Loai đan moi nay co đong nang lon hon lam cho DK co suc sat thuong cung nhu suc pha huy manh hon rat nhieu so voi đan 7.62×54mmR.
DK đuoc chap nhan đua vao san xuat voi so luong nho tu nam 1931 đen nam 1935 đe trang bi cho cac xe boc thep, xe tang hang nhe cua Lien Xo va tren ca mot so tau chien nho cua Hai quan Lien Xo. Vao nam 1938, Georgy Shpagin đa thiet ke cho khau đai lien DK mot co che nap đan moi, tu hop tiep đan 30 vien sang su dung day đan 50 vien đe tang thoi gian duy tri hoa luc cua sung. Tu đo, đai lien "Degtyaryova-Shpagina Krupnokaliberny" (Sung may co nong lon cua Degtyaryov – Shpagin hay đai lien Degtyaryov - Shpagin) đa đuoc ra đoi, goi tat la DShK-38. DShK-38 chinh thuc đuoc đua vao phuc vu trong bien che cua Hong quan Lien Xo tai cac binh chung bo binh, thiet giap, phong khong va hai quan tu nam 1940.


Lich su hoat đong = Chien tranh the gioi thu hai =

DShK la sung may hang nang tieu chuan cua Hong quan Lien Xo trong Chien tranh the gioi thu hai, đuoc bien che cho cac đon vi phong khong va thiet giap Lien Xo. Xe tang IS-2, phao tu hanh ISU-152, xe tang loi nuoc T-40 đeu dung DShK lam hoa luc phu tro tren thap phao. Trong suot 5 nam Chien tranh the gioi thu hai (1941 - 1945), Hong Quan đa san xuat đuoc khoang hon 9.000 khau DShK.
Khong chi đuoc dung trong tac chien phong khong, DShK con đuoc su dung cho nhiem vu yem tro bo binh khi tac chien tren mat đat (hoac tac chien tu tren xe tang). Khi đo, sung se đuoc gan tren mot bo chan đe co hai banh xe, hai cang co đinh va mot tam khien chan bang thep đe bao ve cho xa thu (khi tac chien tren mat đat). Con khi tac chien tu tren xe tang thi sung đuoc gan tren mot loai gia đuoc thiet ke danh rieng cho xe tang.


= Sau Chien tranh the gioi thu hai =
Nam 1946, phien ban hien đai hoa cua khau DShK-38 la DShK-38/46 hay DShKM đa ra đoi va nhanh chong thay the vai tro cua khau DShK-38 trong bien che cua quan đoi Lien Xo. Mot so dong xe tang hien đai sau Chien tranh the gioi thu hai nhu T-55, T-64 cua Lien Xo van su dung đai lien DShK lam hoa luc phong khong cung nhu hoa luc yem tro bo binh tieu chuan cho đen khi đai lien NSV hon ra đoi va thay the cho no vao nam 1972. T-72 la mau tang hien đai đau tien trang bi NSV thay cho DShKM. Nhieu phien ban khac nhau cua khau sung nay đa đuoc san xuat voi so luong lon tai cac nuoc ben ngoai Lien Xo nhu Trung Quoc, Iran, Pakistan,... Hien nay, Pakistan va Iran la hai quoc gia van con san xuat phien ban DShK cua Trung Quoc.
Tu nam 1950 tro đi, đai lien DShK bat đau đuoc Giai phong quan Nhan dan Trung Quoc vien tro cho Quan đoi nhan dan Viet Nam tu cac goi hang vien tro do Lien Xo cung cap va no nhanh chong tro thanh vu khi phong khong tam thap cung nhu vu khi yem tro bo binh tieu chuan trong cac đai đoan chu luc va cac tieu đoan phong khong đoc lap cua Quan đoi Nhan dan Viet Nam trong hai cuoc chien Chien tranh Đong Duong va Chien tranh Viet Nam.
DShK đa bi quan đoi Lien Xo thay the bang NSV tu nam 1972. Sau khi Lien Xo tan ra vao nam 1991, Cuc thiet ke Degtyaryov Plant cua Nga đa tu phat trien ra mau sung may Kord vao nam 1991. Kord thay the vai tro cua ca DShK va NSV trong bien che cua Luc luong Vu trang Lien bang Nga tu nam 1998. Tuy nhien, no van con đuoc su dung rong rai o mot so khu vuc, đac biet la trong nhung cuoc xung đot vu trang hay la cac cuoc noi chien o cac nuoc Trung Đong va chau Phi.


= Noi chien Trung Quoc va Chien tranh Trieu Tien =
Truoc nam 1945, Bat lo quan va Tan Tu quan Trung Quoc su dung pho bien cac mau đai lien nhu Maxim Type 24, sau nay co them ca PM M1910 va SG-43 Goryunov hay Browning M1919 lam hoa luc chu yeu đe yem tro cho bo binh cung nhu lam hoa luc phong khong tam thap. Nam 1945, sau khi đanh đao quan Quan Đong cua Nhat Ban tai Man Chau thua tan tac thi Lien Xo đa vien tro cho Quan Giai phong Nhan dan Trung Quoc hang chuc nghin tan vu khi, đan duoc cac loai, trong đo co khoang hon 3000 khau DShK. Tu đo, loai sung may nay đuoc trang bi đen cap tieu đoan cua Quan Giai phong Nhan dan Trung Quoc, co toi hon 100 đai đoi hoa luc đai lien DShK chuyen trach đuoc to chuc. Ngoai ra, moi đai đoi bo binh nang cung đuoc trang bi tu 1 đen 2 khau sung nay. Cung voi chien thuat bien nguoi, hoa luc đai lien DShK đa reo rac noi kinh hoang cho cac đon vi bo binh, thiet giap hang nhe va cac loai may bay canh quat cua Quoc dan Cach menh Quan.
Trong Chien tranh Trieu Tien, Chi nguyen quan Nhan dan va Quan đoi Nhan dan Trieu Tien đeu su dung đai lien DShK lam hoa luc yem tro cap tieu đoan cung nhu hoa luc phong khong tam thap đen trung binh. No va phao phong khong tu đong 61-K 37 mm be gay nhieu cuoc tan cong cua luc luong may bay canh quat cua Khong quan Hoa Ky trong Chien tranh Trieu Tien (1950 - 1953).


= Trong Chien tranh Viet Nam =
Trong Chien tranh Đong Duong (1946 - 1954), tu nam 1950 tro đi, đai lien DShK đuoc su dung lam hoa luc cap trung đoan va tieu đoan bo binh đoc lap (quan chinh quy) cua Quan đoi Nhan dan Viet Nam. Truoc nam 1954, so luong sung may DShK phuc vu trong bien che cua Quan đoi Nhan dan Viet Nam van con tuong đoi han che vi no con phu thuoc vao nguon vu khi, đan duoc đuoc vien tro tu phia Giai phong quan Nhan dan Trung Quoc. Moi mot trung đoan hoac tieu đoan bo binh đoc lap so huu tu 1 đen 3 khau sung nay nhung cung khong đu đe trang bi cho toan bo luc luong cua Quan đoi nhan dan Viet Nam. Cho đen nam 1954, trong bien che cua trung đoan phong khong 367 thuoc Đai đoan 351 (hon hop cong binh - phao binh) co sau tieu đoan phong khong, moi tieu đoan co 1 đai đoi DShK (12 khau) va 3 đai đoi cao xa 37mm (12 khau), trang bi tong cong 72 khau DShK va khoang 72 khau 61-K 37 mm. Trung đoan đa tham gia vao Chien dich Đien Bien Phu va trong chien dich nay thi nhung khau DShK đa ban ha 13 tren tong so 62 may bay cua quan vien chinh Phap bi pha huy boi vu khi phong khong. Đong thoi, DShK cung gay thiet hai nang ne cho rat nhieu may bay khac cua khong quan Phap o Đien Bien Phu. DShK cung voi nhung khau phao phong khong tu đong 61-K 37mm giup cho Viet Minh khong che gan nhu toan bo bau troi Đien Bien Phu, gay ra rat nhieu kho khan va thiet hai cho cac hoat đong tiep vien, trinh tham, hay đanh pha bang may bay cua khong quan Phap.
Trong Chien tranh Viet Nam (1954 - 1975), so luong đai lien DShK phuc vu trong bien che cua Quan đoi Nhan dan Viet Nam đa tang len đang ke va đong thoi, Quan chung Phong khong - Khong quan cua Quan đoi nhan dan Viet Nam cung ngay mot tro nen lon manh, quy cu hon truoc rat nhieu lan. Moi mot trung đoan thuong đuoc trang bi khoang tu 3 đen 4 khau sung nay. Con moi mot tieu đoan thi đuoc trang bi it hon trung đoan, thuong chi co khoang tu 2 đen 3 khau. Tu nam 1972 tro đi, so luong sung DShK đuoc trang bi đoi voi cap trung đoan đuoc tang len thanh 5 đen 7 khau hoac đuoc to chuc rieng biet thanh cac đai đoi hoa luc phong khong rieng biet su dung hon hop hai loai sung may la DShK 12,7 mm va sung may hang nang KPV 14,5 mm. Cho đen nay, so luong đai lien DShK đuoc bien che trong hoa luc cap trung đoi truc thuoc cac đai đoi bo binh chinh quy cua Quan đoi nhan dan Viet Nam thuong vao khoang tu 3 đen 5 khau. Vay nen, no thuong đuoc goi la sung may cap đai đoi.
Đoi voi Binh chung Tang - Thiet giap cua Quan đoi nhan dan Viet Nam thi DShK đuoc gan tren cac xe boc thep BTR-40, BTR-50, tren thap phao xe tang T-54/55 do phao thu thu hai hoac chinh chi huy xe tang đo truc tiep đieu khien. No vua dung lam hoa luc yem tro tam gan cho bo binh, vua dung lam hoa luc phong khong tam thap. Đoi voi cac tau tuan tieu co nho hoac xuong phong loi, DShK cung đuoc gan tren cac gia đo, phoi hop voi cac loai vu khi khac tren tau đe tao ra man hoa luc day đac.
Trong tac chien phong khong, nhieu đon vi hoa luc cap đai đoi đen tieu đoan phong khong su dung sung may DShK 12,7 mm ket hop voi cac loai sung may co lon nhu ZPU-1, ZPU-2, ZPU-4. Đien hinh la cum tieu cao 175 thuoc Trung đoan cao xa 252 (Su đoan phong khong 363 - Hai Phong). Trong bien che cua tieu đoan co mot đai đoi gom co 12 khau DShK 12,7 mm va 2 đai đoi gom co 18 khau ZPU-2 va ZPU-4 đa chien đau tot trong Chien dich phong khong 12 ngay đem thang 12 nam 1972, ban roi 5 may bay tiem kich cac loai A-6, A-7, F-4H va mot chiec F-111 cua Khong luc Hoa Ky.
Đoi voi cac luc luong dan quan tu ve trong thoi ki Chien tranh Viet Nam, đai lien DShK cung đuoc su dung rat rong rai boi luc luong nay. Trong hai cuoc chien tai Mien Bac chong chien tranh pha hoai cua Khong luc Hoa Ky (1964-1968, Chien dich Linebacker va Chien dich Linebacker II), đai lien DShK đuoc trang bi cho cac trung đoi va tieu đoi dan quan, tao dung man hoa luc tam thap chong lai cac may bay cua Khong quan Hoa Ky. Đem 22 rang sang ngay 23 thang 12 nam 1972, ba trung đoi tu ve cua Nha may Co khi Mai Đong, Nha may Co khi Luong Yen va Xi nghiep Go Bach Đang đa phuc kich tai cang Van Đon (Hai Ba Trung - Ha Noi), su dung 3 khau DShK va 2 to hop sung may phong khong ZPU-1 14,5 mm đa ban roi tai cho mot may bay F-111A cua Khong luc Hoa Ky, bat song phi cong.
Khong chi đuoc dung đe bao ve vung troi mien Bac, DShK ket hop voi nhieu thu vu khi phong khong khac nhu phao phong khong 37 mm hay phao phong khong 57 mm cung đuoc nhin thay chien đau tai cac binh tram cua Quan đoi nhan dan Viet Nam cung nhu cua Quan Giai phong mien Nam Viet Nam bo tri doc theo tuyen đuong Đuong Truong Son đe chong lai cac cuoc can quet, ban pha bang khong quan cua Khong quan Hoa Ky cung nhu Khong luc Viet Nam Cong hoa nham vao con đuong nay.
DShK đuoc nhieu chuyen gia quan su My đanh gia la mot trong nhung thu vu khi cuc ky nguy hiem đoi voi cac loai truc thang cua My trong Chien tranh Viet Nam. Binh sy Quan Giai phong mien Nam Viet Nam thuong dung chien thuat "đon long đuong bay" đe san tim, pha huy truc thang My. Ho an nap, nguy trang duoi ham hoac duoi tan cay ram rap, đoi truc thang My sa thap xuong tim muc tieu hoac đo quan chi vien thi no sung đe triet ha no. Chi can vai phat đan 12,7mm ban trung truc dien chiec truc thang la đu đe ban roi no. Trong so hon 6.700 truc thang cac loai cua My bi pha huy o Viet Nam thi ty le truc thang bi ha lon nhat la do sung may DShK gay nen. Co nhieu chien si cua QĐNDVN đa triet ha đuoc nhieu may bay đoi phuong (đac biet la truc thang) bang DShK trong Chien tranh Viet Nam, tieu bieu nhu:

Trong 3 nam 1970 - 1972, chien si Le Xuan Tuong (sinh nam 1950 tai thon Xuan Hoi, xa Lien Thuy, huyen Le Thuy, tinh Quang Binh) đa cung voi đong đoi cua anh tieu diet toi 37 chiec may bay My bang DShK, trong đo co 2 chiec may bay phan luc F-4 Phantom cua khong quan My. Đac biet, trong tran đanh ngay 02/07/1970 o can cu Doc May, chi trong 30 phut, Le Xuan Tuong đa ban ha toi 5 chiec may bay UH-1A cua My
Chien si Ta Duy San (to 1B, phuong Tan Thinh, thanh pho Hoa Binh) cung voi khau DShK đa ha 4 may bay My (trong 3 ngay 15, 16, 17/7/1968, trung đoi cua anh đong chot tai san bay Khe Sanh đa ha toi 7 may bay CH-47, trong đo, chien si Ta Duy San tu minh ban ha 1 chiec).
Le Huu Tuu (1944 - 1972), Anh hung LLVTND; Đai đoi pho Đai đoi phong khong 3, Tieu đoan 14, Su đoan 2, quan khu 5. que xa Nguyen Khe, huyen Đong Anh, thanh pho Ha Noi. Ong la xa thu sung may phong khong 12,7 mm, chien đau tren 50 tran, ban roi 31 may bay truc thang My.
Chien si Nguyen Van Nhuong (Anh hung Luc luong vu trang nhan dan, que o xa Cau Loc, huyen Hau Loc, tinh Thanh Hoa) đa cung DShK tham gia 175 tran đanh trong nhung nam tu 1968 đen 1972, ban roi 13 may bay cac loai (rieng trong Chien dich Đuong 9 - Khe Sanh, ban than ong đa ban roi 7 may bay)
Ngay 30 thang 7 nam 1970, tai khu vuc nui Co Pung, tay Thua Thien-Hue, khau đoi sung may 12,7mm thuoc su đoan 324, xa thu Đang Tho Truat đa to chuc phuc kich truc thang My đo quan. Trong khoang 30 phut, voi 125 vien đan, Đang Tho Truat đa ban roi tai cho 13 truc thang, ban bi thuong 11 chiec khac. Trong khang chien chong My, Đang Tho Truat đuoc tang thuong 5 danh hieu "Dung si diet may bay", 2 danh hieu "Dung si diet My" cung nhieu phan thuong khac. Ngay 10/8/2015, Đang Tho Truat đuoc phong tang danh hieu Anh hung Luc luong vu trang nhan dan.
Luc 13h ngay 13/9/1968, Đai đoi 18 Trung đoan 320, voi 2 khau DShK va 40 vien đan đa ban roi 2 chiec truc thang UH-1, trong đo 1 chiec đang cho ban chi huy My, giet chet thieu tuong My Keith Lincoln Ware (Tu lenh Su đoan 1 "Anh Ca Đo" cua My)
Trong Chien tranh bien gioi Viet–Trung 1979, sung may DShK do Lien Xo vien tro truc tiep cho Viet Nam đuoc cac cuu binh cua Quan đoi nhan dan Viet Nam su dung het suc rong rai tai cac can cu phong thu phia Bac. Uy luc khung khiep cua no gay ton that lon cho nhung lan song bien nguoi cua quan đoi Trung Quoc.
Hien nay, DShK trong bien che cua Quan đoi nhan dan Viet Nam đang dan đuoc thay the boi loai sung may 12,7mm khac hien đai hon la NSV. The nhung, DShK van se đuoc cac đon vi dan quan tu ve cua Quan đoi nhan dan Viet Nam tin tuong su dung them mot thoi gian dai nua.


Cac phien ban DShK-38: phien ban DShK nguyen thuy.
DShK 38/46: phien ban DShK 38 đuoc hien đai hoa vao nam 1946. Sung thuong đuoc goi voi cai ten đon gian hon la DShKM.
Type 54: phien ban DShKM do cong ty Norinco cua Trung Quoc san xuat bat hop phap, van con đuoc Pakistan va Iran san xuat duoi su cho phep cua Norinco.
MGD-12.7: Phien ban Type 54 do Iran san xuat.


Cac quoc gia su dung Chu thich Lien ket ngoai Đai lien DShK xuat hien trong cac bo phim va tro choi đien tu
www.militaertechnik-der-nva.de: DShK
DShK-M
Đai lien DShK


Xem them