Tran chien Đong Solomon (hay con goi la Tran chien quan đao Stewart va theo tai lieu cua Nhat la Tran chien bien Solomon lan thu hai - 第二次ソロモン海戦), dien ra tu ngay 24 thang 8 đen ngay 25 thang 8 nam 1942, la tran hai chien hang khong mau ham thu ba tren mat tran Thai Binh Duong trong Chien tranh the gioi thu hai (hai tran truoc la Tran bien Coral va Tran Midway), tran hai chien lon thu hai giua Hai quan Hoa Ky va Hai quan Đe quoc Nhat Ban ve mat thoi gian trong chien dich Guadalcanal (tran hai chien lon đau tien trong chien dich nay la Tran đao Savo). Giong nhu trong cac tran chien tai bien San ho va Midway, cac chien ham cua ca hai ben đa khong nhin thay nhau va cac đot tan cong cua ca hai ben đeu đuoc tien hanh bang cac may bay xuat phat tu hang khong mau ham hay cac can cu tren đat lien.
Voi muc tieu tai chiem san bay Henderson va đay lui quan Đong Minh khoi Guadalcanal, Luc quan Đe quoc Nhat Ban đa quyet đinh đua them quan đo bo len Guadalcanal. Đe yem tro cho cuoc đo bo nay cung nhu đe tieu diet Ham đoi Thai Binh Duong Hoa Ky, đo đoc Isoroku Yamamoto đa quyet đinh gui đen vung quan đao Solomon mot luc luong lon thuoc Ham đoi Lien hop bao gom ba hang khong mau ham va nhieu chien ham khac do pho đo đoc Nagumo Chuichi chi huy. Cung luc đo, nhan đuoc tin ham đoi Nhat tien ve phia quan đao Solomon, ba Luc luong đac nhiem hang khong mau ham My cua Đo đoc Frank Jack Fletcher cung tien đen Guadalcanal đe đoi pho cac no luc tan cong cua quan Nhat.
Ket thuc tran đanh, ca hai ham đoi Nhat va Hoa Ky đeu lan luot rut lui sau khi chiu mot so thiet hai mac du ca hai đeu khong đat đuoc mot thang loi ro rang. Tuy nhien, Hoa Ky va cac đong minh cua minh đa gianh đuoc mot loi the lon hon ca ve chien thuat lan chien luoc trong tran đanh nay vi phia Đong Minh ton that it hon phia Nhat, đac biet la viec hai quan Nhat đa mat mot so luong đang ke cac may bay va phi hanh đoan co kinh nghiem. Ngoai ra nguoi Nhat con phai đinh chi viec tang quan cho Guadalcanal va tu đo tro đi buoc phai dung cac khu truc ham thay the cac chuyen van ham vao nhiem vu cho quan, giup cho Đong Minh co them thoi gian chuan bi chong lai cac cuoc phan cong cua luc quan Nhat va ngan chan nguoi Nhat đo bo đuoc phao hang nang, cung cap đan duoc va hang tiep lieu cho linh Nhat đang chien đau o tren đao


Boi canh Đau thang 8 nam 1942, luc luong Đong Minh (chu yeu la Hoa Ky) đa đo bo len Guadalcanal, Tulagi va quan đao Florida thuoc quan đao Solomon. Cuoc đo bo nay nham muc đich đap tan ke hoach cua nguoi Nhat bien quan đao nay thanh can cu đe doa tuyen đuong van tai giua Uc va Hoa Ky, đong thoi cung chiem luon quan đao đe lam noi xuat phat cho cac chien dich co lap can cu chinh cua hai quan Nhat la Rabaul va yem tro cho quan Đong Minh trong chien dich New Guinea. Cuoc đo bo nay đa chinh thuc mo đau cho Chien dich Guadalcanal keo dai 6 thang sau đo.

Cuoc đo bo cua Đong Minh đuoc yem tro boi ba hang khong mau ham thuoc ba Luc luong đac nhiem: Luc luong đac nhiem 11 (USS Saratoga), Luc luong đac nhiem 16 (USS Enterprise) va Luc luong đac nhiem 18 (USS Wasp). Ngoai ra con co 1 thiet giap ham, 5 tuan duong ham va 16 khu truc ham. Chi huy cua toan bo cac luc luong tren la Chuan đo đoc Frank Jack Fletcher voi ki ham la chiec Saratoga. May bay tren cac hang khong mau ham nay co nhiem vu che cho ve mat khong luc cho cuoc đo bo va bao ve ham đoi truoc cac cuoc tan cong cua may bay Nhat tu Rabaul. Sau khi cuoc đo bo thanh cong, luc luong nay van tiep tuc o lai lam nhiem vu bao ve tuyen giao thong tu can cu chinh cua Đong Minh tai New Caledonia va Espiritu Santo, yem tro luc luong tren bo tai Guadalcanal va Tulagi chong lai cac cuoc phan cong cua quan Nhat, che cho cho cac tau cho hang tiep lieu đen Guadalcanal va tan cong tieu diet cac chien ham Nhat o trong tam hoat đong cua minh.
Tu ngay 15 thang 8 đen ngay 20 thang 8, cac hang khong mau ham Hoa Ky đa giup đo đua cac may bay tiem kich va may bay nem bom đen san bay moi Henderson tai Guadalcanal. San bay moi nay voi cac may bay cua no nhanh chong co anh huong đen hoat đong cua quan Nhat tai quan đao Solomon va lam phan tan luc luong khong quan Nhat tai khu vuc Nam Thai Binh Duong. Tren thuc te, viec Đong Minh kiem soat san bay Henderson đa tro thanh yeu to quyet đinh cho toan bo tran đanh tai Guadalcanal.
Ngac nhien truoc cuoc tan cong cua Đong Minh, hai quan (do đo đoc Yamamoto Isoroku chi huy) va luc quan Nhat chuan bi cho cuoc phan cong voi y đinh đay quan Đong Minh ra khoi Guadalcanal va Tulagi. Cuoc phan cong nay mang ten Chien dich Ka (Ka la am tiet đau tien cua Guadalcanal phat am trong tieng Nhat). Đo đoc Yamamoto nhan thay rang quan My se quyet tam o lai đao bang moi gia nen se khong ngan ngai gui them ham đoi cho quan, do đo ong đa quyet đinh gui đen quan đao nay luc luong lon thuoc Ham đoi Lien hop cua minh nham tieu diet Ham đoi Thai Binh Duong Hoa Ky tai Nam Thai Binh Duong, đac biet la cac hang khong mau ham.


Binh luc va y đo tac chien cua cac ben = Quan đoi Nhat Ban =
Mot đoan tau ho tong tien ve Guadalcanal voi 1.411 linh Nhat thuoc bo phan con lai cua trung đoan "Ichiki" va khoang vai tram linh xung kich cua hai quan tu Luc luong Đo bo Đac biet Hai quan Yokosuka so 5 đuoc van chuyen bang 3 tau cho quan cham chap xuat phat tai can cu Truk (Chuuk) vao ngay 16 thang 8. Cac tau nay đuoc bao ve boi tuan duong ham hang nhe Jintsu, 8 khu truc ham va 4 tau tuan tra, do Chuan Đo đoc Tanaka Raizo chi huy (ki ham la chiec Jintsu). Cung xuat phat tu Rabaul đe bao ve đoan ho tong la Đe Bat Ham đoi cua pho đo đoc Gunichi Mikawa bao gom cac tuan duong ham đa đanh bai luc luong hai quan Đong Minh trong tran đao Savo. Tanaka du tinh se đo bo toan bo so quan nay len Guadalcanal vao ngay 24 thang 8.

Ngay 21 thang 8, phan con lai cua luc luong hai quan tham gia chien dich Ka đa khoi hanh tu Truk tien ve nam Solomon. Cac chien ham nay đuoc chia thanh 3 bo phan: Luc luong đot kich gom 3 hang khong mau ham Shokaku, Zuikaku va Ryujo (hang nhe) đuoc yem tro boi 1 tuan duong ham hang nang va 8 khu truc ham, do Pho Đo đoc Nagumo Chuichi chi huy tren chiec Shokaku; "Luc luong Tien phong" bao gom 2 thiet giap ham, 3 tuan duong ham hang nang, 1 tuan duong ham hang nhe va 3 khu truc ham chi huy boi Chuan Đo đoc Hiroaki Abe; luc luong con lai bao gom 5 tuan duong ham hang nang, 1 tuan duong ham hang nhe, 6 khu truc ham va mot tau cho thuy phi co (Chitose) chi huy boi Pho Đo đoc Nobutake Kondo. Ngoai ra, con co khoang 100 phi co cua hai quan tai Rabaul va cac hon đao ke can san sang đe yem tro. Luc luong đot kich cua Nagumo bo tri phia sau hai luc luong con lai đe de dang che giau truoc cac may bay trinh sat cua Hoa Ky.
Theo ke hoach Ka, mot khi cac mau ham Hoa Ky bi phat hien boi cac may bay trinh sat hoac khi cac chien ham Nhat bi tan cong, luc luong mau ham cua Nagumo se ngay lap tuc mo đot xuat kich tieu diet chung. Khi cac mau ham My bi vo hieu hoa hoac bi đanh chim, luc luong con lai cua Abe va Kondo se tien đen tieu diet cac chien ham con lai cua luc luong hai quan Đong Minh. Sau đo, toan bo cac luc luong hai quan Nhat se vo hieu hoa san bay Henderson va yem tro cho luc quan Nhat chiem lai Guadalcanal va Tulagi.


= Hai quan Hoa Ky =

Đap tra lai mot cuoc đung đo khong đuoc du bao truoc giua thuy quan luc chien Hoa Ky va quan Nhat tai Guadalcanal vao ngay 19–20 thang 8, luc luong đac nhiem hang khong mau ham cua My do Fletcher chi huy đa quay tro lai Guadalcanal tu vi tri 640 km (400 dam) ve phia nam vao ngay 21 thang 8. Nhiem vu cua cac mau ham My se la yem tro cho luc luong thuy quan luc chien, bao ve san bay Henderson va tan cong tieu diet luc luong hai quan Nhat đen yem tro cho linh Nhat tren đao Guadalcanal.
Ca hai luc luong hai quan cua Đong Minh va Nhat Ban tiep tuc tien đen gan nhau hon vao ngay 22 thang 8. Mac du ca hai phia đeu cho su dung may bay trinh sat nhung khong ben nao phat hien ra đuoc nhau. Tuy nhien, khi phia Nhat bi mat mot may bay trinh sat (bi may bay tu chiec Enterprise ban ha truoc khi kip gui bao cao bang radio), ho đac biet nghi ngo cac mau ham My đa co mat trong khu vuc. Con nguoi My thi khong he biet gi ve su bo tri luc luong va suc manh cua cac chien ham Nhat.


Dien bien = Mo đau =
Luc 9 gio 50 phut ngay 23 thang 8, mot may bay My PBY Catalina xuat phat tu Ndeni tren quan đao Santa Cruz phat hien đoan tau chuyen van cua Tanaka. Đen cuoi buoi chieu, tuy chua thay lan nua đoan tau ay, hai luc luong may bay đot kich tu Saratoga va san bay Henderson bat đau cat canh đe tan cong đoan tau cua Tanaka. Tuy nhien, Tanaka biet rang đoan tau cua minh co the se bi khong kich mot khi bi phat hien nen khi chiec Catalina roi đi, ong đa cho thay đoi lo trinh đoan tau. Sau đo, Tanaka bao cao len thuong cap cua minh ve viec ong phai mat thoi gian đua đoan tau len phia bac đe tranh bi khong kich do đo cuoc đo quan len Guadalcanal phai doi đen ngay 25 thang 8. 18 gio 23 phut ngay 23 thang 8, voi viec khong tim thay cac mau ham Nhat Ban va khong co tin tinh bao gi moi ve su hien dien cua chung tai khu vuc, Fletcher đa đua Wasp, đang gan can nhieu lieu, va phan con lai cua Luc luong Đac nhiem 18 tien ve phia nam đen Efate đe tiep nhien lieu. Do đo, Wasp va đoan chien ham ho tong cua no đa khong the tham gia tran đanh sap toi.


= Dien bien ngay 24 thang 8 =

Luc 1 gio 45 phut ngay 24 thang 8, Nagumo ra lenh cho Chuan Đo đoc Chuichi Hara voi hang khong mau ham hang nhe Ryujo, tuan duong ham hang nang Tone cung cac khu truc ham Amatsukaze va Tokitsukaze đi đau trong đoi hinh chinh cua cac chien ham Nhat va cho xuat kich may bay tan cong san bay Henderson luc rang sang. Nhiem vu cua Ryujo co the nham đap ung loi yeu cau cua Nishizo Tsukahara, chi huy hai quan tai Rabaul, đoi phai vo hieu hoa san bay Henderson. Nhiem vu nay ngoai ra con nam trong y đinh cua Nagumo la lam "chim moi" thu hut su chu y cua nguoi My đe cho phan con lai cua luc luong Nhat Ban co the tien sat luc luong hai quan Hoa Ky ma khong bi phat hien, cung nhu bao ve đoan tau chuyen van cua Tanaka. Hau het cac may bay tren hai hang khong mau ham Shokaku va Zuikaku san sang cat canh neu phat hien đuoc vi tri cac mau ham Hoa Ky. Tu 5 gio 55 phut đen 6 gio 30 phut, hang khong mau ham My đa phong may bay trinh sat (chu yeu la tu Enterprise), đuoc tang vien them cac may bay trinh sat Catalina tu Ndeni đe truy tim luc luong hai quan Nhat Ban.
Luc 9 gio 35 phut, mot chiec may bay trinh sat Catalina đa lan đau tien nhin thay luc luong cua Ryujo. Sau đo, lan luot luc luong cua Ryujo, cac tau chien cua Kondo va Mikawa cung bi may bay trinh sat My phat hien vao sang hom đo. Tu sang đen cuoi chieu, cac may bay My con trong thay cac may bay trinh sat va ca tau ngam Nhat. Đieu nay khien cho Fletcher tin rang nguoi Nhat đa biet vi tri cac mau ham cua minh. Do đo, Fletcher to ra do du truoc viec phat đong mot cuoc tan cong vao nhom chien ham Ryujo cho đen khi ong chac chan khong con mot mau ham nao khac cua Nhat hien dien trong khu vuc. Cuoi cung, mac du khong he chac chan ve su co mat cua cac mau ham Nhat, Fletcher van cho 38 may bay tu Saratoga xuat kich vao luc 13 gio 40 phut đe tan cong Ryujo. Tuy nhien, ong đa đe cac may bay con lai tren cac mau ham o trong tinh trang san sang phong truong hop phat hien đuoc ham đoi Nhat.

Luc 12 gio 20 phut, Ryujo cho xuat kich 6 may bay nem ngu loi Nakajima B5N ("Kate") va 15 chien đau co A6M Zero đe tan cong san bay Henderson, phoi hop cung voi mot cuoc tan cong khac cua 24 may bay nem bom Mitsubishi G4M ("Betty") va 14 chien đau co Zero xuat phat tu Rabaul. Tuy nhien, cac may bay xuat phat tu Rabaul đa gap van đe ve thoi tiet va buoc phai quay lai can cu luc 11 gio 30 phut ma cac may bay cua Ryujo khong he hay biet. Radar cua Saratoga đa phat hien đuoc so may bay nay khi chung bay ngang qua Guadalcanal, qua đo cung đinh vi cac chien ham Nhat đe tan cong sau đo. Cac may bay Nhat Ban đen san bay Henderson vao luc 14 gio 23 phut va lao vao chien đau voi cac chien đau co cua My (thuoc Khong luc Cactus) cung nhu nem bom san bay. Ket qua cuoi cung la 3 chiec Kate, 3 chiec Zero va 3 chien đau co My bi ban ha con san bay Henderson khong bi ton hai nao đang ke.
Luc 14 gio 25 phut, mot may bay trinh sat Nhat tu tuan duong ham Chikuma đa phat hien đuoc cac mau ham Hoa Ky. Mac du bi ban ha, ban bao cao cua no đa đuoc chuyen ve kip thoi, va Đo đoc Nagumo ngay lap tuc ra lenh cho xuat kich luc luong đot kich cua minh tu Shokaku va Zuikaku. Top đau tien gom 27 may bay nem bom bo nhao Aichi D3A ("Val") va 15 chiec Zero cat canh vao luc 14 gio 50 phut huong đen Enterprise va Saratoga. Cung cung luc đo, hai may bay trinh sat Hoa Ky phat hien đuoc luc luong cua Nagumo. Tuy nhien, vi rac roi trong qua trinh truyen tin, ban bao cao nay đa khong bao gio đen đuoc tay Fletcher. Hai may bay trinh sat nay đa tan cong Shokaku truoc khi bay đi, gay nen nhung thiet hai khong đang ke. Top thu hai gom 27 chiec Val va 9 chiec Zero cat canh luc 16 gio va tien ve huong nam, huong cac mau ham My. Luc luong tien phong cua Abe cung tien ve phia truoc voi hy vong se đoi đau cac chien ham My vao thoi điem sau hoang hon.
Cung luc đo, cac oanh tac co va chien đau co cua Saratoga bay đen va bat đau cuoc tan cong vao chiec Ryujo. Tuan duong ham Tone va hai khu truc ham Tokitsukaze, Amatsukaze chay xa khoi Ryujo 5.000 m đe chong cac may bay My đang bay đen. Ryujo goi vo tuyen cho 21 may bay tan cong Guadalcanal ra lenh cho chung bay đen phi truong Buka nam giua Guadalcanal va Rabaul, thay vi tro ve hang khong mau ham. Co tren hai muoi chiec oanh tac co xoay tron quanh hang khong mau ham va nhieu chien đau co xa thap xuong nuoc truoc lan hoa luc phong khong cua chien ham Nhat. Muoi hai sung cao xa cua Ryujo đong loat khai hoa nhung khong trung mot chiec may bay nao. Ryujo bi đanh trung tu 3 đen 5 qua bom cung mot ngu loi lam 120 thanh vien thuy thu đoan thiet mang. Cu ngu loi đanh trung khien ngap nuoc phong may ben man phai va chiec Ryujo bat đau bi nghieng. Luc 15 gio 15 phut, lenh bo tau đuoc phat ra va luc 18 gio, no bi lat va chim. Hai khu truc ham Amatsukaze va Tokitsukaze đa cuu nhung nguoi con song sot cua Ryujo, trong đo co ham truong Tadao Kato. Ngoai ra, con co 14 may bay cua Ryujo tro ve sau nhiem vu o Guadalcanal vi trong 7 chiec may bay bi ban ha, co mot chiec duy nhat trang bi he thong lien lac nen cac chiec con lai khong nhan đuoc lenh đap xuong Buka. So may bay tro ve trong tinh huong đo bat buoc phai đap xuong bien, tat ca cac phi co đeu vui sau duoi đay bien nhung may man cac chien ham đa cuu vot het phi hanh đoan. Vai chiec oanh tac co B-17 tan cong chiec Ryujo đang sap chim nhung tat ca bom roi xuong đeu khong trung đich. Sau khi cong viec giai cuu ket thuc, ca hai khu truc ham va tuan duong ham Tone đeu đen gia nhap vao luc luong đot kich cua Nagumo.

Luc 16 gio 2 phut, trong luc van đang đoi bao cao tin tuc ve vi tri cac mau ham Nhat, radar tren cac mau ham Hoa Ky đa phat hien ra top đau tien cua luc luong may bay đot kich Nhat. 53 chien đau co F4F Wildcat tu 2 hang khong mau ham theo chi dan cua radar đa bay len đon đanh may bay Nhat. Tuy nhien do nhung van đe trong viec truyen tin, han che trong kha nang nhan dien may bay cua radar va man chan huu hieu ma cac chien đau co Nhat tao ra cho cac oanh tac co bo nhao cua ho ma hau het cac chien đau co My đa khong the đanh chan nhung chiec Val khi chung lao xuong tan cong cac mau ham My. Truoc khi cac oanh tac co bo nhao cua Nhat bat đau tan cong, Enterprise va Saratoga đa cho phong toan bo so may bay tren san tau đa chuan bi san nen gio đay san cua ca hai chiec tau nay đeu trong. So may bay tren đuoc ra lenh bay ve phia bac va tan cong bat ki muc tieu nao chung thay đuoc, hoac bay tuan tra ngoai khu vuc tran chien va chi tro ve khi cam thay an toan.

Luc 16 gio 29 phut, cac oanh tac co bo nhao cua Nhat bat đau tan cong. Mac du muc tieu ban đau la Saratoga, chung nhanh chong chuyen huong sang chiec mau ham gan hon, Enterprise. Do đo, Enterprise tro thanh muc tieu chu yeu cua toan bo may bay Nhat tan cong. Nhieu chiec Wildcat đa bam theo nhung chiec Val khi chung bo nhao xuong muc tieu, bat chap luoi lua phong khong tu Enterprise va cac chien ham My khac, trong mot no luc tuyet vong nham ngan can cuoc tan cong. Ket qua la 4 chiec Wildcat va nhieu chiec Val khac đa bi hoa luc phong khong Hoa Ky ban ha.
Su hieu qua cua hoa luc phong khong Hoa Ky cong voi no luc tranh ne cua cac chien ham ma tat ca bom cua 9 chiec Val đau tien đeu truot muc tieu la chiec Enterprise. Tuy nhien, đen 16 gio 44 phut, mot qua bom xuyen thep no cham đa xuyen thung đuong bang tai vi tri gan thang may va xuyen qua 3 lop san tau truoc khi no duoi đuong mon nuoc lam chet 35 nguoi va 70 nguoi khac bi thuong. Nuoc bien tran vao lam cho Enterprise nghieng nhe, nhung khong anh huong lon đen cau truc than tau.
Chi sau đo 30 giay, mot chiec Val khac đa tha mot qua bom roi xuong chi cach 4,5 m (15 feet) vi tri qua bom đau tien. Lua sinh ra tu đo đa lam no tung so đan phao cua khau phao 127 mm (5 inch) gan đo lam chet 35 nguoi va bung len mot đam chay lon. Khoang 9 phut sau, luc 16 gio 46 phut, qua bom thu ba va cung la cuoi cung đanh trung Enterprise o đuong bang phia truoc noi hai qua bom đau. Qua bom nay no ngay khi cham muc tieu, tao ra mot lo sau 3 m (10 ft) tren san tau, nhung khong phat sinh them thiet hai.

 Bon chiec Val khac tu ben phia Enterprise lao sang tan cong thiet giap ham North Carolina nhung tat ca bom đeu truot muc tieu va ca bon chiec nay đeu bi hoa luc phong khong hoac chien đau co My ban ha. Cuoc tan cong ket thuc vao luc 16 gio 48 phut va cac may bay Nhat con song sot tap hop lai thanh tung nhom nho roi bay tro ve tau.
Ca hai phia đeu đa nghi ve thiet hai minh gay ra cho đoi phuong cao hon thuc te. Phia My khang đinh la đa ban roi 70 may bay Nhat nhung thuc te chi co 42 may bay Nhat tham gia vao cuoc tan cong. So may bay Nhat bi ban ha la 25 chiec, trong đo hau het cac phi hanh đoan đa khong đuoc tim kiem va cuu vot. Con phia Nhat tin rang ho đa gay thiet hai nang cho hai hang khong mau ham My, nhung thuc te chi co mot. Nguoi My mat 6 may bay sau cuoc tan cong voi hau het cac phi hanh đoan đuoc cuu.
Mac du Enterprise bi hu hai nang va co cac đam chay tren tau nhung cac nhom sua chua tau đa thuc hien nhung bien phap can thiet đe cac may bay co the ha canh đuoc vao luc 17 gio 46 phut, chi mot gio sau khi cuoc tan cong ket thuc. Luc 18 gio 5 phut, cac may bay cua Saratoga tro ve sau khi đanh chim Ryujo va ha canh ma khong gap bat ki tai nan gi. Top tan cong thu hai cua cac may bay Nhat tien gan đen cac mau ham My vao luc 18 gio 15 nhung khong phat hien đuoc muc tieu vi su co trong viec truyen tin va buoc phai tro ve mac du khong tan cong đuoc cac chien ham My. 5 may bay đa bi mat trong cuoc tan cong bat thanh nay vi ly do ki thuat. Hau het cac may bay phong tu mau ham My ngay truoc cuoc tan cong thu nhat cua cac may bay Nhat cung that bai trong viec tim thay muc tieu. Tuy nhien, 5 chiec TBF Avenger cua Saratoga đa trong thay đoan chien ham cua Kondo va lao vao tan cong chiec tau cho thuy phi co Chitose, lam hu hai nang chiec tau khong co vo giap bao ve nay. Khi troi chang vang toi, cac may bay My đeu đa ha canh xuong san bay Henderson hoac tro ve cac mau ham. Cac chien ham My lui ve phia nam đe tranh su tiep can cua cac chien ham Nhat. Tren thuc te, luc luong cua Abe va Kondo đa co gang tien ve phia nam truy đuoi luc luong đac nhiem hang khong mau ham Hoa Ky nhung cuoi cung đa phai quay lai vao luc nua đem sau khi khong tim thay muc tieu. Luc luong đot kich cua Nagmo thiet hai nang ve may bay cong voi nhieu lieu sap can cung rut lui ve phia bac.


= Dien bien ngay 25 thang 8 =
Tin rang hai hang khong mau ham Hoa Ky đa bi loai khoi vong chien voi thiet hai nang, đoan chuyen van cua Tanaka đa lan nua tien ve Guadalcanal vao luc 8 gio sang ngay 25 thang 8 voi quang đuong đi la 240 km (150 dam). Đoan chuyen van cua Tanaka con co them 5 khu truc ham đem qua vua phao kich lam thiet hai nhe san bay Henderson gia nhap vao. Luc 8 gio 5 phut, 18 may bay My cat canh tu san bay Henderson đa tan cong đoan tau cua Tanaka, lam soai ham Jintsu bi hu hai nang, giet chet 24 thuy thu va lam Tanaka bat tinh. Chiec tau cho quan Kinryu Maru cung bi đanh chim. Khi khu truc ham Mutsuki chay đen tiep cuu thuy thu đoan va quan linh cua Kinryu Maru, no bi 4 may bay nem bom B-17 xuat phat tu Espiritu Santo tan cong. 5 qua bom roi xuong va đanh chim ngay lap tuc chiec khu truc ham nay. Đo đoc Tanaka bi choang nhung khong bi thuong tich va đa đuoc chuyen sang chiec khu truc ham Kagero; chiec Jintsu quay ve Truk va đoan tau buoc phai chuyen huong sang can cu cua quan Nhat tren đao Shortland phia Bac quan đao Solomon.
Ca hai phia Nhat Ban va Hoa Ky đeu quyet đinh rut lui toan bo so chien ham cua minh khoi khu vuc va tran đanh phia đong quan đao Solomon đen đay cung ket thuc. Cac luc luong hai quan Nhat Ban con nan lai phia bac quan đao nay, ngoai tam hoat đong cac may bay cua san bay Henderson, truoc khi quay tro ve Truk ngay 5 thang 9.


Ket qua Tran đanh nay la mot chien thang ca ve chien thuat lan chien luoc cua phia Hoa Ky vi Nhat Ban mat nhieu chien ham, may bay va phi hanh đoan hon; cung nhu no luc tang quan cho chien truong Guadalcanal cua nguoi Nhat cung bi đinh chi. Tong ket y nghia tran đanh nay, su gia Richard B. Frank viet:

Nho co radar va rut đuoc kinh nghiem tu nhung tran đanh truoc, nguoi My đa bao ve cac chien ham cua minh mot cach khon kheo chong lai tinh than cam tu cua cac phi cong Nhat. Khong luc My chi mat co 7 phi hanh đoan trong suot tran đanh. Trong khi đo, Nhat mat đen 61 phi hanh đoan co kinh nghiem va rat kho đe co the thay the đuoc nhung con nguoi nay vi nguoi Nhat gap nhieu han che trong huan luyen phi cong va thieu vang nhung huan luyen vien co kinh nghiem. Quan linh thuoc đoan chuyen van cua Tanaka đa đuoc van chuyen bang cac khu truc ham tu quan đao Shortland đen Guadalcanal thanh tung chuyen ma khong co vu khi hang nang đi kem, bat đau tu ngay 29 thang 8, 1942.
Tam quan trong ve chien luoc cua san bay Henderson đa đuoc the hien khi trong mot nhiem vu chuyen van, khu truc ham Asagiri đa bi đanh chim va 2 khu truc ham khac bi hu hai nang boi cac may bay tu san bay Henderson tai "The Slot", cach Guadalcanal 130 km (70 dam) ve huong bac. Tran đanh nay cung đua đen hai thang dien bien be tac cho chien dich gianh giat quan đao Guadalcanal cua hai phe; va bi ngat quang boi tran đanh đoi Edson ngay 13 thang 9 va Tran chien mui Esperance đau thang 10.
Enterprise đuoc đua đen Tran Chau cang đe sua chua, va viec tu sua hoan thanh vao ngay 15 thang 10, 1942. Chiec tau nay tro lai Nam Thai Binh Duong vao ngay 24 thang 10, đung luc tran chien quan đao Santa Cruz no ra, va mot lan nua no lai co dip đoi đau voi hai hang khong mau ham Nhat Shokaku va Zuikaku.


Chu thich = Ghi chu =


= Trich dan =


= Nguon tham khao =


Đoc them Lien ket ngoai C. Peter Chen (2006). "Tran chien Đong Solomon". World War II Database. Ban goc luu tru ngay 23 thang 3 nam 2006. Truy cap ngay 27 thang 10 nam 2008.
James Fung (2003). "The Solomons Campaign". Hang khong mau ham. Ban goc luu tru ngay 5 thang 6 nam 2011. Truy cap ngay 27 thang 10 nam 2010. {{Chu thich web}}: |chapter= bi bo qua (tro giup)
Tim Lanzendorfer. "Cac hang khong mau ham lai đung đo nhau: Tran chien Đong Solomon". Chien tranh Thai Binh Duong: Hai quan Hoa Ky. Truy cap ngay 27 thang 10 nam 2010.
Joel Shepherd (1998–2003). "1942 — Đong Solomon". USS Enterprise CV-6. Truy cap ngay 27 thang 10 nam 2010.
James Cagney (2005). "The Battle for Guadalcanal". HistoryAnimated.com. Ban goc (javascript) luu tru ngay 3 thang 3 nam 2009. Truy cap ngay 17 thang 5 nam 2006.—Ban đo đa phuong tien mo ta sinh đong tran hai chien Đong Solomon.
Canh cac may bay nem bom bo nhao Nhat tan cong hang khong mau ham USS Enterprise