Tina Turner (ten khai sinh: Anna Mae Bullock; 26 thang 11 nam 1939 – 24 thang 5 nam 2023) la nu ca si, vu cong, dien vien va nha van sinh tai My, co su nghiep keo dai hon nua the ky, mang ve nhieu giai thuong va cong nhan rong rai. Ba sinh truong tai mien Đong Nam Hoa Ky, khi qua đoi mang quoc tich Thuy Si.
Ba khoi nghiep ca hat vao nhung nam 1950 khi tham gia nhom nhac Kings of Rhythm cua Ike Turner, thu am lan đau tien vao nam 1958 duoi nghe danh "Little Ann." Ba bat đau gioi thieu ban than bang cai ten Tina Turner vao nam 1960, khi la thanh vien cua nhom Ike & Tina Turner Revue. Nhom ra mat nhieu đia đon an khach, bao gom "A Fool in Love", "River Deep – Mountain High" (1966), "Proud Mary" (1971) va "Nutbush City Limits" (1973), mot ca khuc ma ba tu sang tac. Trong cuon hoi ky I, Tina (1986), ba tiet lo nhieu truong hop bao hanh gia đinh nghiem trong giua Ike Trevor Turner va ba, gay nen su ran nut nam 1976 va ly hon nam 1978. Đuoc nuoi day theo đao Bap-tit, ba chuyen sang Phat giao Nichiren Shoshu nam 1971.
Sau khi ly hon, ba gay dung lai su nghiep thong qua nhung man trinh dien truc tiep. Vao đau thap nien 1980, ba ra mat nhieu san pham am nhac an khach, bat đau voi đia đon 1983 "Let's Stay Together" va album đon ca thu nam Private Dancer (1984). Đia đon "What's Love Got to Do with It" trich tu album tren thang 3 giai Grammy, bao gom hang muc "Thu am cua nam". Ba tiep tuc phat hanh cac album gianh chung nhan đa Bach kim Break Every Rule (1986) va Foreign Affair (1989), voi cac đia đon "We Don't Need Another Hero (Thunderdome)", "The Best" va "GoldenEye" trong bo phim James Bond cung ten. Ngoai su nghiep am nhac, Turner con gat hai nhieu thanh cong o linh vuc đien anh, bao gom vai Acid Queen trong bo phim nhac kich rock Tommy (1975), vai chinh ben canh Mel Gibson trong bo phim hanh đong Mad Max Beyond Thunderdome (1985) va Last Action Hero (1993).
Voi doanh so album va đia đon tren toan cau xap xi đat 100 trieu ban, Turner la mot trong nhung nghe si am nhac ban đia chay nhat the gioi. Ba noi tieng boi nhung man trinh dien soi đong tren san khau, chat giong noi luc va su nghiep keo dai, giup ba đuoc menh danh la "Nu hoang nhac Rock 'n' Roll". Ba la chu nhan cua 7 giai Grammy va 3 giai cua Đai lo danh vong Grammy. Rolling Stone xep ba o vi tri thu 63 trong danh sach "100 nghe si vi đai nhat" va vi tri thu 17 trong "100 ca si vi đai nhat". Ba đuoc vinh danh tai Đai sanh Danh vong Rock and Roll nam 1991.


Thoi tho au Anna Mae Bullock sinh ngay 26 thang 11 nam 1939 tai Nutbush, mot khu vuc chua hop nhat o Quan Haywood, Tennessee; trong gia đinh cua Zelma Priscilla (nhu danh Currie) va Floyd Richard Bullock. Anna Mae sinh o Trang trai Poindexter tai Đuong cao toc 180, noi bo ba lam cong viec trong coi cay re. Ba mang dong mau My Phi, voi xap xi 33% cua nguoi chau Au va 1% to tien nguoi ban đia My. Anna Mae co mot nguoi chi gai, Ruby Aillene. Khi con nho, Anna Mae va Aillene bi chia cach khi bo me ho doi ve Knoxville, Tennessee đe lam viec tai mot co so quoc phong trong thoi The chien Thu hai. Anna o lai voi ong ba noi nghiem khac va sung đao, Alex va Roxanna Bullock, la thay pho te va nu chap su tai Nha tho Bap-tit Woodlawn Missionary, o Đuong Woodlawn, Highway 19. Sau chien tranh, chi em ba đoan tu voi bo me va chuyen toi Knoxville. Hai nam sau, gia đinh ho tro ve Nutbush đe song cung cong đong Flagg Grove, noi Anna theo hoc o truong Tieu hoc Flagg Grove cho đen lop 8. Nam 1889, nguoi ong bac cua ba ban mot manh đat, ma sau đo xay len ngoi truong nay.
Khi con tre, Anna Mae hat o dan hop xuong cua Nha tho Bap-tit Nutbush's Spring Hill. Khi 11 tuoi, me ba đot ngot bo đi, tim tu do khoi moi quan he lam dung voi Floyd Bullock. Zelma đen song o St. Louis cung voi ba bac cua Anna Mae. O tuoi thieu nien, Anna Mae lam viec nhu mot cong nhan cho gia đinh nha Henderson. Khi Anna Mae 13 tuoi, bo cua ba ket hon voi mot nguoi đan ba khac va doi đen Detroit. Anna Mae va chi gai phai tro ve song cung ba Georgeanna o Brownsville, Tennessee. Trong cuon hoi ky I, Tina, Anna Mae cam thay me khong yeu thuong va "khong mong muon" ba, khang đinh me ba muon tach biet khoi bo khi mang thai minh. "Ba ay la mot nguoi phu nu tre tuoi khong muon co them đua con nao nua", Anna Mae viet. Moi quan he cua ba voi me mai đen nam 1999, sau cai chet cua Bullock, moi đuoc han gan.
Lay hinh tuong tomboy, Anna Mae tham gia đoi co đong vien va bong ro nu o truong Trung hoc Carver tai Brownsville va "hoa nhap moi khi ba co the." Ban trai đau tien cua ba, khi con song o Brownsville, ten la Harry Taylor, nguoi đinh theo hoc mot ngoi truong đoi lap voi ba. Taylor đa chuyen toi truong cua Anna đe gan gui voi ba hon. Moi quan he cua ho cham dut khi Anna Mae biet Harry đa cuoi mot nguoi phu nu khac. Khi 16 tuoi, ba cua Anna Mae đot ngot qua đoi. Sau le tang, Anna Mae song cung me tai St. Louis, noi ba đoan tu voi chi gai cua minh. Tai đo, Anna Mae tot nghiep tai truong Trung hoc Sumner va lam phu ta y ta o Benh vien Barnes-Jewish va uoc mo tro thanh mot y ta.


Su nghiep = 1958–76: Ike & Tina Turner =


 1958–60: Khoi đau  Anna va chi gai bat đau đen nhung hop đem o khu vuc St. Louis va Đong St. Louis mot cach thuong xuyen. Tai Club Manhattan, mot hop đem tai Đong St. Louis, ba tim thay Ike Turner va ban nhac cua ong, Kings of Rhythm, đang trinh dien. Anna bi an tuong boi am nhac va tai nang cua Ike, khang đinh am nhac cua truong nhom khien ba "ngay ngat." Anna cam thay muon trinh dien voi ban nhac cua Ike du rat it phu nu đuoc hat voi ong. Mot đem, khi Anna 18 tuoi, tay trong Gene Washington cua ban nhac trao microphone cho ba trong gio giai lao. Luc ba cat tieng hat, Ike hoi lieu ba co biet nhieu ca khuc hay khong va ba đuoc hat ca đem, tro thanh giong ca khach moi tu đo tro đi. Trong thoi gian nay, Ike day ba cach kiem soat giong va trinh dien. Ba thu am lan đau vao nam 1958, khi hat be duoi nghe danh "Little Ann" trong bai hat "Box Top" cua Ike Turner, ben canh ca si Carlson Oliver.
Nam 1960, Ike sang tac mot bai hat R&B, "A Fool in Love" danh cho ca si Art Lassiter trong nhom Kings of Rhythm. Lassiter khong the co mat tai phong thu va Anna sau cung trinh bay bai hat nay sau nhieu lan nai ni Ike. Ike đong y dung giong cua ba trong ban thu thu cua bai hat, đe de dang xoa đi va them giong hat cua Lassiter sau nay. Du vai nguoi cam thay ban thu thu "cao vut" va "chat tai" voi giong hat cua Anna, bai hat nay lai đuoc choi thuong xuyen tren song phat thanh o St. Louis. Mot DJ đia phuong tai St. Louis, Dave Dixon thuyet phuc Ike gui đoan bang đen Juggy Murray, chu tich hang đia R&B Sue Records. Tu khi nghe bai hat, Murray lay lam an tuong voi giong hat cua Anna, sau đo khang đinh chat giong cua ba "nghe nhu tieng thet lay đong... đung la mot am thanh hao hung." Murray mua lai bai hat va tra Ike 25.000 đo-la My phi thu am va xuat ban. Murray con thuyet phuc Ike bien Anna thanh "ngoi sao cua chuong trinh." Thoi gian nay, Ike Turner đoi ten ba thanh Anna Mae Bullock "Tina", vi cai ten van voi nhan vat truyen hinh Sheena. Co thong tin cho rang viec đoi ten la đe ba khong the cat đut va tu tao ten tuoi cho chinh minh. Ike Turner cam thay neu Anna Mae Bullock bo đi, ong ta co the thay the ba voi mot ca si khac va trinh dien nhu Tina.


 1960–65: Vuon đen thanh cong  "A Fool in Love" phat hanh vao thang 7 nam 1960 va đat thanh cong gan nhu tuc thi, giu hang 2 tren bang xep hang Hot R&B Sides va hang 27 tren Billboard Hot 100 thang 10 nam đo. Kurt Loder mieu ta bai hat la "đia thu am đam chat da mau nhat lot vao bang xep hang cua nguoi da trang ke tu bai hat phuc am 'What'd I Say' cua Ray Charles vao mua he nam truoc." Đia đon pop thanh cong thu hai, "It's Gonna Work Out Fine" (1961) vuon đen top 20 va gianh đe cu giai Grammy cho "Trinh dien Rock and Roll hay nhat". Cac đia đon R&B noi bat cua ho trong thoi gian hop tac voi hang Sue Records bao gom "I Idolize You", "Poor Fool" va "Tra-La-La-La." Nam 1964, Ike & Tina chuyen sang hang Kent Records, phat hanh đia đon "I Can't Believe What You Say." Nam ke đen, ho ky ket voi Loma Records, mot hang thu am con cua Warner Bros. Records do Bob Krasnow—nguoi tro thanh quan ly cua ho khong lau sau khi roi Sue Records—đieu hanh. Giua nam 1964 va 1969, Ike & Tina ky hop đong voi hon 10 hang đia.
Cap đoi giu vung đo pho bien thong qua mot chuyen luu dien nghiem ngat tren khap nuoc My, trinh dien suot 99 ngay lien tai quoc gia nay. Trong thoi gian trinh dien o Chitlin' Circuit, Ike va Tina Turner Revue tro thanh "mot trong nhung nhom nhac R&B hap dan, cung co va gay bung no nhat", la đoi thu voi James Brown Show ve tinh ngoan muc trong am nhac. Cac đem nhac do Ike Turner dan dung mang ve thanh cong ve tai chinh, giup ca hai co the trinh dien truoc khan gia đa dang o vung Đong Nam My, dua vao so tien ho kiem đuoc o cac hop đem Nam My. Giua nam 1963 va 1966, ban nhac luu dien lien tuc ma khong phat hanh them đia đon an khach nao. Tina noi tieng sau khi trinh dien đon ca tren nhieu chuong trinh nhu American Bandstand va Shindig!, trong luc ban nhac xuat hien tren Hollywood A Go-Go, The Andy Williams Show va bo phim The Big T.N.T. Show (1965).


 1965–75: But pha  Nam 1965, Phil Spector nhin thay man trinh dien cua Ike & Tina o Los Angeles va mong muon hop tac voi Tina. Thuc hien mot hop đong, Spector trao cho Ike so tien 20.000 đo-la My phi thu am. Cung Spector, Tina san xuat bai hat "River Deep - Mountain High", phat hanh theo hang thu am Philles cua Spector. Spector goi ban thu am nay, voi nguon nang luong doi dao cua Tina tren nen am thanh giao huong, la tac pham hay nhat cua ong. Bai hat gat hai thanh cong tai cac nuoc hai ngoai, đat hang 3 tai UK Singles Chart nhung chi vuon đen hang 88 tai Hoa Ky. Bi that vong, Spector khong bao gio ky ket mot nghe si khac voi hang Philles va san xuat đoc lap lan nao nua. Nhung anh huong cua ban thu am nay giup Ike va Tina mo man cho chuyen luu dien Anh Quoc cua nhom The Rolling Stones mua thu nam đo, trong khi ca ban nhac Revue mo rong bieu dien khap chau Au va Uc. Ky ket voi Blue Thumb Records nam 1968, nhom Revue ra mat nhieu album đam chat blues nhu Outta Season va The Hunter. Outta Season xuat ban đia đon "I've Been Loving You Too Long" cua Otis Redding, trong khi bai hat chu đe cua The Hunter, do Albert King san xuat, gianh cho Tina đe cu giai Grammy cho "Trinh dien giong R&B nu xuat sac nhat". Thanh cong cua nhung album nay giup cho nhom Revue bieu dien chinh tai Las Vegas, noi co su gop mat cua nhieu nguoi noi tieng nhu David Bowie, Sly Stone, Janis Joplin, Cher, James Brown, Ray Charles, Elton John va Elvis Presley.

Nam 1969, nhom Revue tro nen noi tieng trong nuoc sau khi mo đau cho chuyen luu dien cua Rolling Stones. Nam 1970, ho trinh bay tren The Ed Sullivan Show. Thanh cong cua chuyen luu dien giup The Revue ky hop đong voi Liberty Records, noi ho xuat ban hai album Come Together va Workin' Together, lan luot vao nam 1970 va 1971. Come Together cho ra đia đon top 40 đau tien, "I Want to Take You Higher" cua Sly and the Family Stone. Come Together đanh dau mot cot moc quan trong trong su nghiep cua ho khi chuyen tu the loai R&B thuong thay đe ket hop nhieu giai đieu rock hon. Đau nam 1971, phien ban trinh bay lai "Proud Mary" cua Creedence Clearwater Revival giup ho đat hang 4 tren Hot 100 va ban hon 1 trieu ban, thang giai Grammy cho "Trinh dien song ca hoac nhom nhac giong R&B xuat sac nhat". Cuoi nam đo, album truc tiep What You Hear Is What You Get đuoc ghi lai tu Đai sanh Carnegie, đat chung nhan Vang. Nam 1972, Ike Turner thanh lap phong thu Bolic Sounds, gan nha cua ho o Inglewood. Sau khi United Artists Records mua lai hang Liberty, ca hai cung ky ket voi hang nay, phat hanh 10 album trong thoi han 3 nam. Đia đon an khach cuoi cung cua ho, "Nutbush City Limits" xuat ban nam 1973, đat hang 22 tren Hot 100 va hang 4 tai Anh. Nam 1974, Tina ra mat album đon ca đau tien Tina Turns the Country On!, thang mot đe cu giai Grammy.
Nam đo, Tina đen Luan Đon đe tham gia thu hinh bo phim nhac kich rock, Tommy. Ba vao vai The Acid Queen va hat mot ca khuc cung ten. Dien xuat cua Turner đuoc khen ngoi. Sau khi hoan tat, Turner xuat hien voi Ann-Margret trong mot chuong trinh đac biet tai Luan Đon. Tro ve My, Turner tiep tuc su nghiep voi The Revue. Sau khi phat hanh Tommy, mot album đon ca khac cua Turner, Acid Queen len ke nam 1975.


 1976: Sut giam  Đen giua nhung nam 1970, chung nghien ngap cocaine cua Ike Turner đa vuot qua muc kiem soat. Trong thoi gian nay, Tina chuyen sang Phat giao Nichiren va tung kinh Nam Myoho Renge Kyo đe giup ba vuot qua nhung cang thang trong hon nhan va su nghiep. Vi lam dung ma tuy ma nhieu chuong trinh cua Ike bi huy bo hoac hoan lai. Thang 7 nam 1976, Ike Turner du đinh roi khoi United Artists Records đe ky mot hop đong 5 nam tri gia 150.000 đo-la My voi Cream Records. Hop đong hoan tat ngay 6 thang 7. Ngay 2 thang 7, Ike va Tina đang tren đuong tu Los Angeles đen Dallas đe trinh dien o Dallas Statler Hilton. Ca hai dinh vao mot vu au đa tren đuong đen khach san. Khong lau sau, Tina bo chay khoi khach san va tron o nha mot nguoi ban.
Ngay 27 thang 7, Tina đe đon ly hon vi nhieu khac biet khong the hoa giai. Du vay, vi đot ngot cham dut voi Ike trong luc luu dien, ba phai chiu trach nhiem phap ly vi huy bo nhieu đem nhac. Sau mot nam o toa, cuoc ly hon cua ho hoan thanh ngay 29 thang 3 nam 1978. Theo đo, ba hoan toan chia re voi Ike, chi giu lai nghe danh va nhan trach nhiem ve so tien no do huy luu dien cung nhu so tai san đang ke cung Internal Revenue Service.


= 1977–82: Tro lai am nhac =
Nam 1977, voi so tien cua chu tich hang United Artists, Richard Stewart trao cho ba, Tina tro lai san khau, trinh bay nhieu đem nhac o Las Vegas voi boi canh quan ruou tap ky, lay cam hung boi nhung chuong trinh ma ba đuoc xem luc con la thanh vien nhom Ike & Tina Turner Revue. Ba đem boi canh nay đen nhung nha hat nho hon tai My. Turner tang them thu nhap trong nhieu chuong trinh nhu The Hollywood Squares, Donny and Marie, The Sonny & Cher Show va The Brady Bunch Hour. Cuoi nam 1977, Turner mo man chuyen luu dien đon ca xuyen khap nuoc Uc. Nam 1978, United Artists phat hanh album đon ca thu ba cua Turner, Rough phan phoi tai Bac My va chau Au boi EMI. Album nay va san pham tiep theo, Love Explosion mang đoi chut anh huong cua giai đieu disco, gap that bai tren cac bang xep hang.
Nhung album nay hoan tat hop đong cua ba voi United Artists/EMI va Turner roi khoi hang. Voi chuyen luu dien thu hai, Wild Lady of Rock 'n' Roll, ba tiep tuc tro thanh mot nghe si trinh bay truc tiep thanh cong ma khong can mot đia thu am an khach. Sau khi xuat hien tren Hollywood Nights, chuong trinh truyen hinh đac biet cua Olivia Newton-John tai My, Turner ky hop đong voi quan ly Roger Davies cua Newton-John. Davies đong y hop tac voi Turner nhu la quan ly sau khi thay ba trinh dien trong Venetian Ballroom, tai khach san Fairmont San Francisco hoi thang 2 nam 1980.
Davies khuyen Turner nen roi khoi ban nhac va dan dung lai chuong trinh cua ba theo phong cach rock'n'roll. Nam 1981, Davies đat lich cho Tina o The Ritz, thanh pho New York. Sau man trinh dien, Rod Stewart tuyen Turner song ca bai hat an khach cua ong, "Hot Legs" tren Saturday Night Live va sau đo hop tac cung ba trong chuyen luu dien tai My. Mot đem nhac voi Rod Stewart va Kim Carnes ngay 19 thang 12 nam 1981 tai L.A. Forum, Inglewood đuoc thu hinh lai. Sau đo, Turner mo man 3 đem nhac cua The Rolling Stones. Ba cung Robert Cray trinh bay bai hat "Ball of Confusion" cua The Temptations, voi đoi ngu san xuat Anh Quoc B.E.F. đat thanh cong o cac hop đem chau Au nam 1982. Sau nhung man trinh dien voi Chuck Berry va nhung tour ngan ngay o My va chau Au, Turner xuat hien tai the Ritz mot lan nua vao thang 12 nam đo, giup ba ky ket mot hop đong voi Capitol Records, duoi su gioi thieu cua David Bowie.


= 1983–85: Private Dancer va Mad Max Beyond Thunderdome =

Thang 11 nam 1983, Tina va hang Capitol phat hanh bai hat "Let's Stay Together" cua Al Green. Bai hat đat thanh cong, xuat hien tren nhieu bang xep hang am nhac chau Au, vuon đen top 10 Anh Quoc va hang 26 tren Billboard Hot 100, la bai hat đon ca đau tien cua ba xep hang tai đay. Ca khuc cung đat top 10 Hot Dance Club Songs va Hot Black Singles. Thanh cong cua bai hat buoc Capitol phai can nhac hop đong voi Turner, chao moi mot hop đong 3 album, yeu cau mot album trong thoi gian ngan, đieu ma Turner khang đinh tren Ebony la mot "su tro lai tuyet voi." Thu am trong hai thang o Luan Đon, album Private Dancer phat hanh thang 6 nam 1984. Cung thang đo, Capitol xuat ban đia đon thu hai "What's Love Got to Do with It", vuon đen top 10 Hoa Ky trong chua đay 1 thang va dan đau bang xep hang tai quoc gia nay vao thang 9. Bao gom nhieu đia đon thanh cong nhu "Better Be Good to Me" va "Private Dancer", album nay đat hang 3 tren Billboard 200, ban hon 5 trieu ban tai Hoa Ky va hon 20 trieu ban tren toan cau, tro thanh album thanh cong nhat cua ba. Cuoi nam 1985, ba thang 4 giai Grammy, gom hang muc "Thu am cua nam" cho "What's Love Got to Do with It". Thang 2 nam đo, ba mo đau chuyen luu dien thu hai, Private Dancer Tour. Mot đem nhac o NEC Arena, Birmingham, Anh đuoc ghi hinh va phat hanh lam video tai gia. Trong thoi gian nay, ba cung gop giong trong bai hat tu thien "We Are the World" cua USA for Africa.
Thanh cong cua Turner tiep tuc khi ba đen Uc đe xuat hien voi Mel Gibson trong bo phim hau tan the Mad Max Beyond Thunderdome (1985). Đay la bo phim đau tien ba dien vai chinh trong 10 nam—ba vao vai Aunty Entity, nguoi cai quan Bartertown. Tu khi phat hanh, đanh gia đen dien xuat cua ba đa phan la tich cuc va bo phim la mot thanh cong thuong mai, đem ve hon 36 trieu đo-la My tai Hoa Ky. Turner sau đo nhan Giai NAACP Image cho "Nu dien vien đien anh xuat sac nhat" nho vai dien nay. Ba thu hai bai hat an khach cho bo phim, "We Don't Need Another Hero (Thunderdome)" va "One of the Living", giup ba thang giai Grammy cho "Trinh dien giong rock nu xuat sac nhat." Turner trinh bay tai Live Aid cung Mick Jagger vao thang 7 nam đo. Sau khi hat cung Tina trong mot đem nhac o Anh, ca si Bryan Adams ra mat đia đon song ca voi ba mang ten "It's Only Love", gianh mot đe cu giai Grammy cho "Trinh dien song ca hoac nhom nhac giong rock xuat sac nhat".


= 1986–98: Break Every Rule, Foreign Affair, Wildest Dreams va Twenty Four Seven =

Sau Private Dancer, Turner trinh lang Break Every Rule nam 1986. Voi cac đia đon "Typical Male", "Two People" va "What You Get Is What You See", album ban hon 4 trieu ban tren the gioi. Truoc khi phat hanh album nay, Turner xuat ban cuon hoi ky thanh cong ve thuong mai I, Tina va nhan mot ngoi sao tren Đai lo Danh vong Hollywood. Chuyen luu dien chau Au Break Every Rule Tour ket thuc vao thang 3 nam 1988 tai Munich, Đuc, mo rong ky luc ban ve va khan gia tham du cua ba. Thanh cong cua hai chuong trinh luu dien giup cho đia truc tiep Tina Live in Europe đuoc ra mat vao thang 4. Ba tro lai voi Foreign Affair (1989), bao gom mot trong nhung bai hat tru danh cua Turner, "The Best." Ba tiep tuc to chuc Foreign Affair Tour đe quang ba cho album nay tai chau Au. Trong khi Foreign Affair đat chung nhan Vang o Hoa Ky, cac đia đon "The Best" va "Steamy Windows" cung vuon đen top 40 tai quoc gia nay.
Tina va Ike ky ket thoa thuan cho bo phim tieu su What's Love Got to Do with It (1993). Phim co dien xuat cua Angela Bassett vai Tina va Laurence Fishburne vai Ike, nhan hai đe cu giai Oscar cho "Nam dien vien xuat sac nhat" va "Nu dien vien xuat sac nhat". Turner đong gop bai hat top 10 Hoa Ky cho bo phim, "I Don't Wanna Fight." Ba giup đo Bassett voi trang phuc, phong cach nhay va xuat hien o cuoi bo phim. Sau khi mo man cho chuyen luu dien đau tien o My trong 7 nam, What's Love? Tour, Turner chuyen đen Thuy Si va nghi ngoi trong vong 1 nam.
Turner tro lai vao 1995 voi bai hat cua U2, "GoldenEye" nam trong bo phim James Bond cung ten. Thanh cong lon tai chau Au va Hoa Ky cua bai hat giup Turner thu am album moi, Wildest Dreams (1996). Du ban than album nay khong qua noi troi o Hoa Ky, nhung nho vao Wildest Dreams Tour va xuat hien trong quang cao cua hang Hanes, album nay đat chung nhan Vang o Hoa Ky. Tai chau Au, album giu chung nhan Bach kim, voi nhieu bai hat an khach "Whatever You Want", "Missing You", "Something Beautiful Remains" va ban song ca "In Your Wildest Dreams" voi Barry White. Sau khi ket thuc luu dien nam 1997, Turner nghi ngoi mot thoi gian nua truoc khi xuat hien tren chuong trinh Divas Live '99 cua VH-1.
Nam 1998, ban song ca "Cose della vita" voi nhac si Y Eros Ramazzotti tro nen an khach tai chau Au. Truoc khi an mung sinh nhat lan thu 60, Turner phat hanh bai hat dance "When the Heartache Is Over" va album Twenty Four Seven thang ke tiep tai chau Au va tai Bac My vao đau nam 2000. Album gianh chung nhan Vang o My. Twenty Four Seven Tour tro thanh chuyen luu dien thanh cong nhat cua ba va cua thap nien 2000, voi 100 trieu đo-la My doanh thu. Sau đo, Turner thong bao tam ngung cac hoat đong am nhac.


= 2003–nay: Tro lai san khau =
Nam 2003, ba thu am ban song ca "Great Spirits" voi Phil Collins trong bo phim Disney Brother Bear. Nam 2004, Tina xuat hien lan đau tien sau thong bao tam nghi ngoi, phat hanh album tong hop All the Best va đia đon "Open Arms", ban hon 1 trieu ban tai Hoa Ky. Thang 11, Turner phat hanh All the Best – Live Collection va đuoc Hiep hoi Cong nghiep ghi am Hoa Ky chung nhan Bach kim. Turner gop giong trong "Teach Me Again" voi Elisa, nam trong nhac phim All the Invisible Children, đat hang 1 o Y. Nam 2007, Turner trinh dien lan đau tien trong 7 nam, trong đem nhac tu thien Cauldwell's Children Charity o Bao tang Lich su Tu nhien London. Nam đo, Turner trinh bay "Edith and The Kingpin" cua Joni Mitchell trong album tuong niem cua Herbie Hancock, River: The Joni Letters. Giong ca cua Turner trong bai hat "The Game of Love" cua Carlos Santana bi hang đia thay the boi Michelle Branch.

Ngay 12 thang 12 nam 2007, Ike Turner qua đoi vi dung cocaine qua lieu. Ong cung mac benh ve tim mach va khi phe thung luc qua đoi. Turner đua ra mot thong bao thong qua nguoi đai dien, "Tina khong he lien lac voi Ike hon 30 nam. Se khong co binh luan nao them." Turner tro lai vao thang 2 nam 2008 tai giai Grammy lan thu 50, trinh dien voi Beyonce. Thang 10 nam 2008, Turner mo man chuyen luu dien đau tien trong gan 10 nam voi Tina!: 50th Anniversary Tour. Đe quang ba, ba ra mat mot album tong hop khac, Tina! va phat hanh album truc tiep/DVD Tina Live. Nam 2009, Turner tham gia du an Beyond voi nhac si Regula Curti, Selda Bagcan va Dechen Shak Dagsay. Album đau tien cua ho, Buddhist And Christian Prayers ket hop bai kinh Phat va am nhac cua Cong giao, voi thong điep do Turner đoc. Album đat hang 7 tai Thuy Si.
Thang 4 nam 2010, bai hat an khach nam 1989 cua Turner "The Best" tro lai UK Singles Chart o vi tri thu 9, nho mot chien dich online cua nguoi ham mo Cau lac bo bong đa Rangers. Nam 2011, album thu hai cua Beyond Children - With Children United In Prayer phat hanh tai Thuy Si. Ba quang ba album nay tren truyen hinh Đuc va Ha Lan vao thang 12 nam đo. Thang 5 nam 2012, Turner xuat hien o chuong trinh thoi trang Bac Kinh đe ung ho Giorgio Armani. Turner tro thanh nhan vat lon tuoi nhat the gioi gop mat tren bia tap chi Vogue, khi o tuoi 73 trong so phat hanh thang 4 nam 2013. Thang 2 nam 2014, Parlophone Records phat hanh mot album tong hop moi mang ten Love Songs. Album thu ba cua Beyond, Love Within ra mat voi mot vai bai hat Phuc am.


Đoi tu = Moi quan he va hon nhan =


 Raymond Hill  Sau khi doi đen St. Louis, Tina (luc nay ten la Anna Mae Bullock) va chi gai bat đau than thiet voi thanh vien nhom Kings of Rhythm—Anna Mae hen ho voi nghe si saxophone cua nhom, Raymond Hill. Sau khi Anna Mae ha sinh con trai Craig voi Hill, moi quan he cua ho tro nen cang thang. Theo bao cao, sau khi biet ca hai gay go, Ike va cac thanh vien Kings of Rhythm đuong đau voi Hill va đanh ong ta, voi mot nguoi khien ong nga nhao, lam gay chan ngay lap tuc. Su co khien Hill phai tro ve Clarksdale, Mississippi. Ike sau đo nhan nuoi Anna Mae va con trai cua Hill, đoi ho cua đua be mot cach hop phap.


 Ike Turner  Moi quan he giua Tina va Ike luc đau rat than thien va "giong nhu anh em ruot." Cuoi nam 1958, Tina doi ve o cung nha cua Ike tai East St. Louis. Trong thoi gian nay, Ike bat đau luyen tap thanh nhac cung Tina. Ban đau, ca hai khong thu hut lan nhau; Tina cam thay Ike khong phai la "nguoi đan ong ly tuong", con Ike xem ba la em gai va ua chuong "nhung phu nu đay đa" hon. Ike van con ket hon hop phap voi nguoi vo Lorraine Taylor vao luc nay.

Nam 1959, Ike va Tina bat đau tien đen quan he tinh cam, khien Tina bat man. Ike cung cam thay toi loi ve moi tinh nay, khang đinh luc quan he voi Tina cung giong nhu đang an ai voi mot nguoi em gai. Trong cuon sach cua minh, Tina khang đinh ho ket hon o Tijuana nam 1962. Ba nho lai lan đau tien bi Ike bao hanh co the sau khi ba bao đang nghi toi chuyen roi khoi nhom cua Ike vi tranh chap tai chinh va moi quan he map mo cua ho. Tina ke rang Ike đa lay chiec khuon giay va đap vao đau ba. Khong lau sau, Ike muon quan he voi ba. Tina mo ta đo la lan đau tien Ike gieo "noi so hai" trong ba.
Loi mo ta cua Ike ve moi quan he voi Tina, bao gom nhung tai nan lam dung, rat khac biet. Trong mot cuoc phong van nam 1985 voi Spin, Ike thua nhan "Đung vay, toi đa đanh co ta, nhung toi khong đanh nhieu hon mot nguoi đan ong binh thuong ra tay voi vo cua ho.... Neu co ta bao toi lam dung, thi co the toi đa lam the." Trong cuon hoi ky Taking Back My Name (1999), ong viet: "Phai, toi đa tat Tina.... Co nhieu lan toi đam co ta xuong đat ma khong can nghi ngoi. Nhung toi chua bao gio đanh a."
Ike cung nhieu lan khang đinh ong va Tina chua bao gio ket hon mot cach hop phap. Tren tap chi Spin nam 1985, Ike phat bieu "Co Chua chung giam, voi tat ca cac nguoi vo cua toi, Tina la nguoi duy nhat toi chua bao gio chinh thuc ket hon." Ike bao minh đa ket hon it nhat 14 lan va 5 lan truoc khi ket hon voi Tina. Tina thua nhan minh "chua bao gio cam thay nhu [ba] đa ket hon" voi Ike. Mot nhac si quen biet đen Ike sau nay nho lai, ngoai mot vai cuoc cai va, ong chua bao gio chung kien Ike bao hanh Tina hay nguoi than thiet nao khac.
Truoc mot chuong trinh o Los Angeles nam 1968, Tina đa co gang tu tu khi nuot 50 vien Valium sau mot tran cai va voi Ike. Sau khi ho xo xat tai Dallas thang 7 nam 1976, Tina đe đon ly di. Vu ly hon hoan tat khi Tina chiu trach nhiem cho nhung đem nhac bi huy cung nhu khoan tien IRS va yeu cau giu lai nghe danh đe lam viec nhu mot nha bieu dien. Sau khi ly hon, Turner khang đinh phai phau thuat chinh lai vung ngan mui vi bi Ike đanh đap thuong xuyen. Turner cho rang minh khong phai la "nan nhan" trong cuoc bao hanh cua Ike nhu moi nguoi van nghi, khang đinh ba đa tranh cai voi đao dien cua bo phim tieu su What's Love Got to Do with It (1993) ve mieu ta cua ba trong bo phim.
Nhieu nguoi ban va ho hang cua Ike cho rang ong chua bao gio hoan toan cat đut moi quan he voi Tina sau khi ly hon. Con trai Ronald cua ho co lan biet đuoc Ike tung thi thoang ve nha va rinh mo đia chi cua Tina. Sau khi ly hon Ike nam 1978, Tina ne tranh nhieu moi quan he trong thoi gian dai, mong muon đua su nghiep cua minh tro lai.


 Erwin Bach  Luc o mot bua tiec an mung cua hang thu am tai Luan Đon nam 1985, Tina gap nha đieu hanh am nhac nguoi Đuc Erwin Bach. Ban đau la ban, Turner va Bach bat đau hen ho mot nam sau đo. Vao thang 7 nam 2013, sau khi than thiet suot 27 nam, ca hai ket hon tham lang tai bo Ho Zurich, o Kusnacht, bac Ha Lan.


= Con cai =
Turner co hai nguoi con trai. Nguoi con đau, Raymond Craig, sinh nam 1958 khi Turner moi 18 tuoi, la con cua nhac si saxophone Kings of Rhythm Raymond Hill. Nguoi con thu hai, Ronald Turner, sinh vao thang 10 nam 1960, la đua con duy nhat giua Turner va Ike Turner.
Sau khi chuyen đen Los Angeles nam 1960, nguoi vo ghe lanh cua Ike Turner, Lorraine Turner, bo lai con trai cua ba va Ike, Ike Jr. (sinh 1958) va Michael (sinh 1959). Trong phien toa xet xu ly hon cua Ike va Lorraine, Ike gui 4 đua tre o nha Tina. Nam 1985, Ike buoc toi Tina lam me khong tot, tham chi con cho rang ba gui Michael đen benh vien tam than. Tina phu nhan va tiet lo voi tap chi Uc TV Week, "ong ay đay nhung đua tre ay cho toi ma khong đua mot đong đe cham lo cho chung."


= Tin nguong =
Turner đoi khi goi minh la "nguoi theo đao Phat va Bap-tit", phan anh xuat than tu nha tho Bap-tit va su chuyen giao sang Phat giao sau nay. Trong mot cuoc phong van 2016, Turner khang đinh "Toi xem minh la mot Phat tu."
Turner đuoc gioi thieu toi đao Phat Nichiren Shoshu nam 1971 boi vu cong Jackie Stanton, nho lai mot canh trong bo phim tieu su What's Love Got to Do with It.  Turner viet trong quyen tu truyen rang ba tung kinh Nam Myoho Renge Kyo truoc khi thu am o phong thu Bolic Sound cua Ike. Cung nam đo, ba bat đau theo Phat giao Nichiren va xem đay la đieu giup ba vuot qua nhieu thoi gian kho khan. Ba tro thanh mot Phat tu đoc lap tu ngay 28 thang 11 nam 1991. Turner phat bieu minh cau nguyen va đoc kinh moi ngay, goi "Nam Myoho Renge Kyo giong nhu mot bai hat".


= Cu tru va quoc tich =
Turner song trong can nha bo ho Chateau Algonquin, tai Kusnacht, canh Zurich tu khi chuyen đen đo nam 1994. Ba so huu tai san o Cologne, Luan Đon va mot can biet thu o French Riviera ten la Anna Fleur.
Ngay 25 thang 1 nam 2013, Turner yeu cau nhap quoc tich Thuy Si va tu bo quoc tich My. Thang 4, ba lam mot bai kiem tra bat buoc đe nhap quoc tich, bao gom kien thuc ve tieng Đuc va lich su Thuy Si. Ngay 22 thang 4 nam 2013, ba tro thanh cong dan Thuy Si va đuoc cap ho chieu Thuy Si. Turner ky giay to tu bo quyen cong dan My o Bern ngay 24 thang 10 nam 2013.


Thanh tuu va cong nhan Turner noi tieng boi nhung man trinh dien soi đong tren san khau, chat giong noi luc va su nghiep keo dai, giup ba đuoc menh danh la "Nu hoang nhac Rock 'n' Roll". Sach Ky luc Guinness thong bao rang Turner co luong ve ban ra nhieu hon bat ke mot nghe si trinh dien đon ca nao trong lich su. Thang 1 nam 1988, Turner trinh dien voi Paul McCartney truoc đam đong lon nhat (khoang 184.000 nguoi) o Maracana Stadium, tai Rio de Janeiro, Brazil, mang ve cho ba mot ky luc Guinness cho luong khan gia trong mot đem hoa nhac rock đong đao nhat. Ky luc nay bi Jean Michel Jarre pha đo vao thang 9 nam 1997. Nam 2002, Tennessee State Route 19 giua Brownsville va Nutbush đuoc đat ten thanh "Tina Turner Highway."
Doanh so album va đia đon cua Turner tren toan cau xap xi đat 100 trieu ban. Ba la chu nhan cua 7 giai Grammy va 3 giai cua Đai lo danh vong Grammy danh cho cac đia đon "River Deep - Mountain High" (1999), "Proud Mary" (2003) va "What's Love Got To Do With It" (2012). Rolling Stone xep ba o vi tri thu 63 trong danh sach "100 nghe si vi đai nhat" va vi tri thu 17 trong "100 ca si vi đai nhat". Thang 12 nam 2004, Turner đuoc vinh danh tai Kennedy Center Honors, Washington, D.C. Tai đo, Tong thong George W. Bush khen ngoi "ky nang bam sinh, nguon nang luong va suc goi cam" cua Turner. Ike & Tina đuoc vinh danh tai Đai sanh Danh vong Rock and Roll nam 1991 va Turner so huu mot ngoi sao tren Đai lo Danh vong Hollywood, đat ngay 28 thang 8 nam 1986.


Danh sach đia nhac Tina Turns the Country On! (1974)
Acid Queen (1975)
Rough (1978)
Love Explosion (1979)
Private Dancer (1984)
Break Every Rule (1986)
Foreign Affair (1989)
What's Love Got to Do With It (1993)
Wildest Dreams (1996)
Twenty Four Seven (1999)


Luu dien 1977: Australian Tour
1978–79: The Wild Lady of Rock Tour
1982: Nice 'n' Rough Tour
1984: 1984 World Tour
1985: Private Dancer Tour
1987–88: Break Every Rule World Tour
1990: Foreign Affair: The Farewell Tour
1993: What's Love? Tour
1996–97: Wildest Dreams Tour
2000: Twenty Four Seven Tour
2008–09: Tina!: 50th Anniversary Tour


Su nghiep đien anh Tham khao = Thu muc =


Lien ket ngoai Trang web chinh thuc
Tina Turner tren Allmovie
Tina Turner tren AllMusic
Tina Turner tai Discogs
Tina Turner tren IMDb 
Tina Turner Luu tru ngay 30 thang 11 nam 2009 tai Wayback Machine tai Đai lo Danh vong St. Louis
Tina Turner tren Facebook

Ban mau:Giai thuong Am nhac My cho Nu nghe si Pop/Rock đuoc yeu thich nhat
Ban mau:Giai Video am nhac cua MTV cho Video xuat sac nhat cua nu ca si