Sheikh Mujibur Rahman (tieng Bengal: শেখ মুজিবুর রহমান); 17 thang 3 nam 1920 – 15 thang 8 nam 1975), ten rut ngan la Sheikh Mujib hoac chi Mujib, la mot chinh tri gia nguoi Bangladesh. Ong la cha đe cua Cong hoa Nhan dan Bangladesh va tung la Tong thong đau tien cua Bangladesh va sau đo la Thu tuong Bangladesh tu ngay 17 thang 4 nam 1971 cho đen khi bi am sat vao ngay 15 thang 8 nam 1975. Mujib đuoc coi la đong luc thuc đay nen đoc lap cua Bangladesh. Ong đuoc nguoi dan Bangladesh menh danh la "Bangabandhu" ("Nguoi ban cua Bengal"). Ong tro thanh mot nhan vat hang đau va cuoi cung la lanh đao cua Lien đoan Awami, đuoc thanh lap vao nam 1949 voi tu cach la mot đang chinh tri co tru so o Đong Pakistan tai Pakistan. Mujib đuoc coi la mot nhan vat quan trong trong no luc gianh quyen tu tri chinh tri cho Đong Pakistan va sau đo la nhan vat trung tam đang sau Phong trao Giai phong Bangladesh va Chien tranh Giai phong Bangladesh nam 1971. Do đo, ong đuoc coi la "Jatir Janak" hoac "Jatir Pita" (ca hai đeu co nghia la "Cha cua Quoc gia") cua Bangladesh. Con gai cua ong, ba Sheikh Hasina, la cuu lanh đao cua Lien đoan Awami va cung la cuu Thu tuong cua Bangladesh.
La mot nguoi ung ho dan chu va chu nghia xa hoi, Mujib đa vuon len hang ngu cua Lien minh Awami va chinh tri Đong Pakistan voi tu cach la mot nha hung bien loi cuon va manh me. Ong tro nen noi tieng vi su phan đoi cua ong đoi voi su phan biet đoi xu ve sac toc va the che cua nguoi Pakistan o Pakistan, nguoi chiem phan lon dan so cua bang. Khi cang thang gia tang, ong đa vach ra mot ke hoach tu tri 6 điem va bi che đo cua Nguyen soai Ayub Khan bo tu vi toi phan quoc. Mujib đa lanh đao Lien đoan Awami gianh chien thang trong cuoc bau cu dan chu đau tien cua Pakistan vao nam 1970. Mac du chiem đuoc đa so, Lien đoan khong đuoc chinh quyen quan su cam quyen moi thanh lap chinh phu. Khi su bat tuan dan su no ra tren khap Đong Pakistan, Mujib đa gian tiep tuyen bo đoc lap Bangladesh trong mot bai phat bieu mang tinh buoc ngoat vao ngay 7 thang 3 nam 1971. Vao ngay 26 thang 3 nam 1971, Quan đoi Pakistan đa phan ung voi cac cuoc bieu tinh ram ro voi Chien dich Tim kiem, trong đo Thu tuong Mujib bi bat giu va bi đua len may bay đen noi biet giam o Tay Pakistan, trong khi dan thuong, sinh vien, tri thuc, chinh tri gia va nguoi đao tau quan đoi bi giet mot phan cua cuoc diet chung nam 1971 o Bangladesh. Trong thoi gian Mujib vang mat, nhieu nguoi Bengal đa gia nhap Mukti Bahini va đanh bai Luc luong Vu trang Pakistan trong Chien tranh Giai phong Bangladesh. Sau khi Bangladesh gianh đuoc đoc lap, Mujib đa đuoc Pakistan tha ra do ap luc quoc te va tro lai thanh pho Dhaka vao thang 1 nam 1972 sau mot chuyen tham ngan toi Anh va An Đo.
Sheikh Mujib tro thanh Thu tuong Bangladesh theo he thong nghi vien đuoc quoc gia moi thong qua. Ong yeu cau quoc hoi lam thoi viet mot hien phap moi tuyen bo bon nguyen tac co ban cua "chu nghia dan toc, chu nghia the tuc, dan chu va chu nghia xa hoi", phan anh quan điem chinh tri cua ong đuoc goi chung la Mujibism. Lien đoan Awami đa gianh đuoc mot nhiem vu rat lon trong cuoc tong tuyen cu đau tien cua đat nuoc vao nam 1973. Tuy nhien, Mujib phai đoi mat voi nhung thach thuc ve nan that nghiep tran lan, ngheo đoi va tham nhung, cung nhu nan đoi nam 1974 o Bangladesh. Chinh phu đa bi chi trich vi tu choi cong nhan hien phap đoi voi cac nhom thieu so ban đia va vi pham nhan quyen boi cac luc luong an ninh cua ho, đac biet la luc luong dan quan quoc phong. Trong boi canh kich đong chinh tri gia tang, Mujib đa khoi xuong mot che đo xa hoi chu nghia cua đang vao thang 1 nam 1975. Sau thang sau, ong va hau het gia đinh bi am sat boi cac si quan quan đoi noi loan trong mot cuoc đao chinh. Mot chinh phu thiet quan luat sau đo đa đuoc thanh lap. Trong mot cuoc tham do cua BBC nam 2004, Mujib đa đuoc bau chon la nguoi Bengal vi đai nhat moi thoi đai.


Tham khao