Thu tuong Campuchia (tieng Khmer: នាយករដឋមនតរីនៃកមពុជា, Neayok Rodthamontrei ney Kampuchea [niəjuək rɔəttʰamɔntrəj nəj kampuciə]) la nguoi đung đau chinh phu cua Campuchia. Thu tuong con đuoc biet toi la Chu tich Noi cac va lanh đao nganh hanh phap cua Chinh phu Hoang gia Campuchia. Thu tuong đuoc yeu cau la mot thanh vien cua, va đuoc chi đinh boi Quoc vuong voi nhiem ky la 5 nam. Tu nam 1945, đa co 36 Thu tuong.
Thu tuong co thoi gian tai vi lau nhat trong lich su Campuchia la Hun Sen, thuoc Đang Nhan dan Campuchia. Ong đam nhiem chuc vu tu 1985 đen nam 1993 va la đong Thu tuong tu nam 1993 đen nam 1998, sau đo tiep tuc đuoc bau lam Thu tuong tu nam 1998 đen nam 2023. Hun Manet, Thu tuong tan nhiem, la con trai cua ong.


Lich su Vi tri nay đuoc vua Norodom Sihanouk nam giu vao thang 3 nam 1945, trong thoi ky thuoc đia Phap. Cac cuoc bau cu quoc hoi đau tien cua Campuchia đuoc to chuc vao ngay 1 thang 9 nam 1946. Đang Dan chu chi phoi chinh tri Campuchia trong suot nhung nam 1940 cho đen khi su hinh thanh cua Sangkum Reastr Niyum vao nam 1955. Sangkum chiem uu the trong Campuchia 1955-1970 toi cuoc đao chinh quan su do Tuong Lon Nol tien hanh. Cho đen nam 1993, chuc vu khong phai la mot vi tri đuoc bau. Chi co vai Thu tuong đuoc bau la Sisowath Youtevong, Norodom Sihanouk, va Lon Nol. Nam 1993, che đo quan chu lap hien đuoc khoi phuc tai Campuchia. Vai tro cua thu tuong chinh thuc đuoc cong nhan trong hien phap. Norodom Ranariddh tro thanh thu tuong đau tien đuoc bau cu dan chu.


Bo nhiem Thu tuong đuoc yeu cau la mot thanh vien cua quoc hoi. Truoc tien, ong can phai đuoc đa so nghi vien bau truoc khi tuyen the. Le nham chuc cua thu tuong dien ra tai Cung đien Hoang gia. Nguoi đuoc chi đinh cua thu tuong tuyen the truoc toa nha va hai bieu tuong Thammayut va Mohanikay. Mot noi cac sau đo se đuoc cong bo. Su hinh thanh mot chinh phu moi dien ra khong qua 60 ngay sau cuoc bau cu, nhu đuoc đinh nghia trong hien phap. Thu tuong đuoc cac Pho thu tuong ho tro.
Đieu 125 cua Hien phap quy đinh rang neu thu tuong tu chuc hoac chet tai chuc, thi mot thu tuong hanh đong đuoc chi đinh.


Van phong Cung Hoa binh la noi lam viec chinh cua thu tuong. No đuoc khanh thanh vao ngay 19 thang 10 nam 2010 boi nha vua. Tuy nhien, thu tuong song tai nha rieng cua minh.


Quyen han Quyen han cua Thu tuong Chinh phu đuoc quy đinh trong Hien phap hien hanh cua Campuchia, đuoc thong qua ngay 24 thang 9 nam 1993 va sua đoi vao ngay 4 thang 3 nam 1999. Cac đieu khoan nay đuoc đinh nghia trong Hien phap nhu sau:

Đieu 11:Trong truong hop nha vua khong đam nhiem đuoc nhiem vu cua nguyen thu quoc gia vi benh nang đuoc chung nhan boi mot nhom chuyen gia y te đuoc Chu tich Thuong vien, Chu tich Quoc hoi va Thu tuong Chinh phu bo nhiem, thi Chu tich Thuong vien se phuc vu nhu nguoi đung đau nha nuoc thay cho Vua lam Nhiep chinh.
Đieu 13: Trong thoi han bay ngay sau khi trong ngoi, vi vua moi cua Campuchia se đuoc Hoi đong Ton vuong lua chon. Cac thanh vien hoi đong bao gom:
Chu tich Thuong vien
Chu tich Quoc hoi
Thu tuong
Lanh đao cua Thammayut va Mohanikay
Pho Chu tich thu nhat va thu hai cua Thuong vien
Pho Chu tich thu nhat va thu hai cua Quoc hoi.
Đieu 19: Vua chi đinh Thu tuong Chinh phu va Hoi đong Bo truong theo quy đinh tai Đieu 119.
Đieu 20: Nha vua gap Thu tuong Chinh phu va Noi cac mot thang hai lan đe hoi ve tinh hinh cua đat nuoc.
Đieu 22: Khi quoc gia đang gap nguy hiem, nha vua tuyen bo cong khai tinh trang khan cap voi su chap thuan cua Thu tuong Chinh phu, Chu tich Quoc hoi va Chu tich Thuong vien.
Đieu 78: Quoc hoi khong the bi giai tan truoc nhiem ky, tru truong hop trong vong 12 thang ma chinh phu bi lat đo toi hai lan, thi Vua phai giai tan quoc hoi, sau khi co đe nghi cua Thu tuong va đuoc su đong y cua Chu tich quoc hoi.
Đieu 83:... Moi phien hop cua Quoc hoi keo dai it nhat ba thang. Theo yeu cau cua nha vua, Thu tuong Chinh phu hoac mot phan ba so thanh vien cua Quoc hoi, Uy ban thuong vu Quoc hoi trieu tap Quoc hoi phien hop đac biet....
Đieu 88: Cac cuoc hop cua Quoc hoi đuoc cong khai. Quoc hoi co the hop phien hop kin theo yeu cau cua Chu tich Quoc hoi hoac it nhat mot phan muoi thanh vien theo yeu cau cua nha vua hoac theo yeu cau cua Thu tuong Chinh phu....
Đieu 91: Đai bieu quoc hoi, nghi si thuong vien va thu tuong co quyen đe xuat luat.
Đieu 96: Đai bieu quoc hoi co quyen chat vat chinh phu. Nhung chat van nay phai đuoc viet bang van ban gui qua chu tich quoc hoi. Tra loi chat van co the do mot hoac nhieu bo truong co lien quan đen trach nhiem. Neu van đe co lien quan đen chinh sach chung cua chinh phu thi thu tuong phai truc tiep tra loi. Tra loi cua bo truong hoac thu tuong co the truc tiep bang mieng hoac bang van ban. Tra loi tren phai đuoc tien hanh trong thoi gian 7 ngay ke tu khi nhan đuoc chat van. Đoi voi viec tra loi truc tiep bang mieng, Chu tich quoc hoi co the quyet đinh cho hoac khong cho tranh luan. Neu khong cho tranh luan thi su tra loi cua bo truong hoac thu tuong đuoc coi la ket thuc chat van. Neu co tranh luan ma nguoi chat van khong con van đe gi khac nua thi bo truong lien quan hoac thu tuong co the tranh luan trao đoi y kien trong thoi gian khong qua mot buoi hop.
Đieu 107: Thuong vien se hop thuong ky hai lan mot nam. Moi phien keo dai it nhat ba thang. Theo yeu cau cua nha vua hoac theo đe nghi cua Thu tuong Chinh phu hoac it nhat 1/3 so thanh vien, Thuong vien trieu tap cac thanh vien cua minh cho mot phien hop đac biet.
Đieu 111: Buoi đieu tran cua Thuong vien la cong khai. Thuong vien co the hop phien hop kin theo yeu cau cua Chu tich hoac it nhat mot phan muoi thanh vien, theo yeu cau cua nha vua, theo yeu cau cua Thu tuong Chinh phu hoac theo yeu cau cua Chu tich Quoc hoi.
Đieu 118: Hoi đong Bo truong la Chinh phu Hoang gia Campuchia. Hoi đong Bo truong do Thu tuong Chinh phu đung đau voi su tro giup cua cac Pho Thu tuong, Bo truong va Thu ky Nha nuoc la thanh vien.
Đieu 119: Theo đe nghi cua Chu tich va voi su đong y cua hai Pho Chu tich Quoc hoi, Nha Vua bo nhiem thanh vien cua ben thang trong cuoc bau cu đe thanh lap Chinh phu Hoang gia. Nguoi đuoc chi đinh, la thanh vien cua đang hoac đang vien đuoc đai dien tai Quoc hoi chiu trach nhiem ve cac chuc vu cua cac bo trong chinh phu hoang gia, tim kiem su tin nhiem cua Quoc hoi. Khi Quoc hoi bieu quyet su tin nhiem, nha vua se ky ket cuoc bau cu toan bo noi cac. Truoc khi đuoc nham chuc, Hoi đong Bo truong se tuyen the theo cac đieu khoan quy đinh tai Phu luc 6.
Đieu 121. Tat ca cac thanh vien cua Chinh phu Hoang gia đeu chiu trach nhiem chung voi Quoc hoi ve chinh sach chung cua chinh phu hoang gia. Moi thanh vien cua Chinh phu Hoang gia chiu trach nhiem ca nhan voi Thu tuong va Quoc hoi ve cac hanh vi đa cam ket.
Đieu 123: Noi cac hop moi tuan trong phien hop toan the hoac lam viec. Phien hop toan the do Thu tuong Chinh phu chu tri. Thu tuong Chinh phu co the uy nhiem cho Pho Thu tuong chu tri cac cuoc hop. Tat ca cac bien ban cuoc hop cua Hoi đong Bo truong phai đuoc chuyen cho nha vua đe biet thong tin.
Đieu 124: Thu tuong Chinh phu co the uy quyen cho Pho Thu tuong hoac thanh vien cua chinh phu hoang gia.
Đieu 125: Khi chuc vu cua Thu tuong Chinh phu vang mat vinh vien, phai tien hanh bo nhiem Hoi đong Bo truong moi theo quy đinh cua Hien phap nay. Neu vi tri tam thoi trong, tam thoi chi đinh mot Thu tuong Chinh phu.
Đieu 140: Nha vua, Thu tuong Chinh phu, Chu tich Quoc hoi hoac mot phan muoi so đai bieu, Chu tich Thuong vien hoac mot phan tu so thuong nghi si, co the tham khao luat do Quoc hoi thong qua cho Hoi đong Hien phap đe xem xet truoc khi ban hanh.
Đieu 141: Sau khi co luat, Quoc vuong, Chu tich Thuong vien, Chu tich Quoc hoi, Thu tuong Chinh phu, mot phan tu Thuong vien, mot phan muoi so đai bieu hoac Toa an co quyen yeu cau Hoi đong Hien phap xac đinh tinh hien phap cua luat nay. Cong dan co quyen thach thuc tinh hien phap cua luat phap thong qua Nghi vien hoac cua Chu tich Quoc hoi hoac Thuong vien hoac Chu tich Thuong vien nhu đuoc quy đinh o đoan tren.
Đieu 148: Đai hoi Quoc dan hop moi nam mot lan vao đau thang 12 theo loi moi cua Thu tuong Chinh phu. Đai hoi Quoc dan đuoc to chuc duoi su chu toa cua nha Vua.
Đieu 151: Quyen sua đoi, bo sung hien phap thuoc ve nha vua, Thu tuong Chinh phu, Chu tich Quoc hoi, theo đe xuat cua mot phan tu so thanh vien cua Quoc hoi. Viec sua đoi hoac sua đoi hien phap phai đuoc thuc hien theo luat hien phap do Quoc hoi bieu quyet thong qua đa so 2/3 tat ca cac thanh vien cua Quoc hoi.


Danh sach Thu tuong Campuchia Tham khao