Dholavira (tieng Gujarat: ધોળાવીરા) la mot đia điem khao co tai Khadirbet o khu đo thi Bhachau Taluka thuoc quan Kutch, bang Gujarat phia tay An Đo, đuoc đat ten theo mot ngoi lang hien đai cach 1 km (0,62 mi) ve phia nam. Ngoi lang nay cach Radhanpur 165 km. Con co ten đia phuong Kotada timba, đia điem nay co tan tich cua nen van minh luu vuc song An cung nhu cua thanh pho Harappan co đai. No la mot trong nam đia điem tan tich Harappan rong lon nhat va đia điem khao co noi tieng nhat o An Đo thuoc van minh luu vuc song An. Thanh pho đuoc đanh gia la mot trong nhung thanh pho vi đai nhat  vao thoi đai cua no. Toa lac tren đao Khadir bet trong khu bao ton thien nhien sa mac Kutch tai Great Rann of Kutch, khu vuc bao phu het đia điem nay rong hon 100 ha (250 mau Anh). Đia điem nay bi chiem đong tu 2650 TCN, suy giam cham sau khoang 2100 TCN. Noi đay bi bo hoang mot thoi gian ngan sau đo bi tai chiem cho đen nam 1450 TCN.
Đia điem nay đuoc kham pha vao thang 8 nam 1967 nho J. P. Joshi ex. D.G. cua A.S.I. va lon thu nam trong so tam đia điem tan tich Harappan chinh. Noi nay đuoc khai quat ke tu nam 1990 boi vien khao co hoc An Đo, ma cho rang "Dholavira qua thuc đa them nhieu quy mo moi cho phong cach van minh luu vuc song An." Đia điem tan tich Harappan trong yeu khac phat hien đuoc cho đen nay la: Harappa, Mohenjo-daro, Ganeriwala, Rakhigarhi, Kalibangan, Rupnagar va Lothal.


Nien đai cua Dholavira R.S. Bisht, chi đao cac cuoc khai quat Dholavira, đa xac đinh bay giai đoan chiem đong sau đay tai đia điem nay:


Khai quat Khai quat khoi xuong vao nam 1989 boi vien khao co hoc An Đo duoi su chi đao cua RS Bisht, va đa co 13 cuoc khai quat xay ra trong thoi gian tu nam 1990 cho toi 2005. Cuoc khai quat phat lo ra quy hoach va kien ​​truc đo thi, va khai quat so co vat lon nhu an tin, chuoi hat, xuong đong vat, vang, bac, đo trang tri bang đat nung, binh gom va đong. Cac nha khao co tin rang Dholavira la mot trung tam thuong mai quan trong giua nhung khu đinh cu o phia nam Gujarat, Sindh va Punjab va Tay A.


Kien truc va van hoa vat chat Uoc tinh lon tuoi hon so voi thanh pho cang Lothal, thanh pho Dholavira co to chuc va dang hinh chu nhat, trai rong tren 22 ha (54 mau Anh). Khu vuc nay co chieu dai 771,1 m (2.530 ft) va chieu rong 616,85 m (2.023,8 ft). Khong giong nhu Harappa va Mohenjo-daro, thanh pho đa xay dung theo mot quy hoach hinh hoc co tu truoc bao gom ba phan chinh – thanh tri, thi tran giua va thi tran thap. Thanh phong ngu va thi tran giua đa đuoc trang bi nhung thiet bi phong thu rieng, cong ra vao, khu vuc xay dung, he thong đuong pho, gieng nuoc va nhung khoang đat trong rong lon. Thanh phong ho đuoc tang cuong ky luong nhat va khu phuc hop o thanh pho, trong đo chiem giu phan lon khu vuc tay nam. "Lau đai" cao chot vot đung đuoc bao ve boi thanh luy gap đoi. Đung ben canh la mot noi goi la 'tuong ngoai', noi cac quan chuc quan trong song. Thanh pho ben trong cong su chung chiem 48 ha (120 mau Anh). Co nhung khu vuc ket cau chiu luc rong lon o ben ngoai nhung khong the thieu khu dan cu vung chac. Ngoai buc tuong, khu đinh cu khac đa đuoc phat lo. Tinh nang noi bat nhat cua thanh pho la tat ca cac toa nha, it nhat trong tinh trang hien tai van đuoc bao quan, đuoc xay dung bang đa, trong khi hau het đia điem Harappan khac, bao gom ca ban than Harappa va Mohenjo-daro, đuoc xay dung gan nhu hoan toan bang gach. Hai ben Dholavira la hai kenh thoat nuoc mua; Mansar o phia bac va Manhar o phia nam


= Ho chua =

"Loai he thong hieu qua cua tan tich Harappans tai Dholavira, đuoc phat trien đe bao quan, thu hoach va tich tru nuoc noi len mot cach thuyet phuc ky thuat thuy luc tien tien cua cu dan đuong thoi, cho biet tinh trang cong nghe vao thien nien ky thu ba truoc cong nguyen", ong R.S.Bist cua vien khao co hoc An Đo, nguoi chi đao khai quat, phat bieu. Mot trong nhung tinh nang đoc đao o Dholavira la he thong kenh đao va ho chua bao ve nguon nuoc cong phu. La ho chua nuoc som nhat tim đuoc o bat cu noi nao tren the gioi, đuoc xay dung hoan toan bang đa. Thanh pho nay co nhieu ho chua lon, ba trong so đo đa đuoc kham pha. Chung đuoc dung đe tru nuoc ngot khi mua xuong hoac đe tru nuoc chuyen huong tu hai lach nuoc nho lan can. Đieu nay ro rang la đe đap ung voi đieu kien va khi hau sa mac tai Kutch, noi ma co the khong co mua vai nam lien tiep. Mot dong suoi mua chay theo huong bac-nam o gan khu vuc đa đuoc xay đap nuoc tai mot so điem đe lay nuoc.
Nhung cu dan cua Dholavira tao ra 16 ho chua hoac nhieu hon nua 
kich co khac nhau vao giai đoan III. Mot so đa tan dung đo doc mat đat tai cac khu đinh cu lon, nghien doc 13 m tu đong bac đen tay bac. Cac ho chua nuoc khac đa đuoc khai quat, mot so thanh đa song. Nghien cuu gan đay đa phac giac hai ho chua lon, mot o phia đong lau đai va mot o phia nam, gan Annexe.
Nhung ho chua nuoc đuoc cat qua đa thang đung, va khoang 7 m đo sau va 79 m chieu dai. Chung nam doc theo bo ria cua thanh pho, trong khi thanh tri va ho tam đuoc đat o trung tam tren mat đat troi len. Ngoai ra con co mot cai gieng lon voi mot mang xoi cham đa ket noi vao mot cong thoat nuoc, đu đinh đe dan nuoc vao mot be chua. Cac be tam co nhung bac thang giam dan vao ben trong.
Vao thang 10 nam 2014, khai quat bat đau tai mot gieng bac thang hinh chu nhat đo luong đuoc 73,4m chieu dai, 29,3m chieu rong va 10m đo sau, khien cho chung lon gap ba lan so voi phong tam lon Mohenjedaro.


= Con dau =
Mot so con dau tim đuoc tai Dholavira, thuoc giai đoan III, chi chua hinh minh hoa đong vat, ma khong co bat ky loai chu in khac nao. Đe xuat gia thuyet rang cac loai con dau đai dien cho quy uoc ban đau ve khac dau cua van minh song An.


= Cau truc va đoi tuong khac =

Mot cau truc hinh tron khong lo tai đia điem đuoc cho la mot ngoi mo hay đai tuong niem, mac du no khong chua xuong cot nguoi. Cau truc bao gom muoi buc tuong gach bun xuyen tam đuoc xay dung theo hinh banh xe quay. Mot tac pham đieu khac bang đa sa thach mem khac mot nguoi đan ong tac tuong duong vat cuong len nhung đau va chan ben duoi mat ca chan cat cut đa đuoc khai quat o loi cua ngo phia đong. Nhieu cau truc mo đuoc khai quat (mac du tat ca khong co xuong cot), cung nhu manh gom, con dau đat nung, lac tay, nhan, hat va ban cham khac chim.


= Ket cau xay dung hinh ban cau =
Bay cong trinh xay dung ban cau đa đuoc phat lo tai Dholavira, hai trong so đo đa đuoc khai quat chi tiet, xay dung tren buong cat đa lon. Co hinh mat phang tron, đay la nhung cong trinh xay dung hinh ban cau lon đuoc xay len bang gach bun. Mot trong nhung cong trinh khai quat thiet ke duoi dang banh xe quay. So khac cung đuoc thiet ke theo cung kieu cach, nhung nhu mot banh xe khong quay. Mac du co the chua vat pham an tang bang gom, khong co bo xuong nao khai quat ra ngoai tru mot ngoi mo, noi chua mot hai cot va guong bang đong. Mot chuoi vong co hat xau thanh day đong voi cai moc o ca hai điem cuoi, mot chiec vong vang, vang va chuoi hat khac cung đuoc phat lo tai mot trong nhung ket cau hinh ban cau.
Nhung tru chong ket cau hinh ban cau tuong tu bao thap Phat giao so khai. Vien khao co An Đo, đa tien hanh khai quat, phat bieu rang "nhung loai thiet ke đo la cac banh xe đang quay va banh xe khong quay cung nhac nho đen mot trong nhung Sararata-chakra-citi va sapradhi-rata-chakra-citi đe cap trong Satapatha Brahmana va Sulba-sutra".


Phat hien Đo thu cong đen tren nen gom đo ve song An, con dau tem vuong, con dau khong co chu in song An, mot dau hieu lon kich thuoc khoang 3 m chieu dai, chua muoi la thu cua he thong chu viet song An. Mot tam đa khac hinh dang nam gioi ngoi bao quan kem cung đa đuoc phat lo, so sanh voi chat luong hai tac pham đieu khac bang đa cao khai quat đuoc tai Harappa. Binh lo manh đen lon voi nen nhon cung đuoc khai quat tai đia điem nay. Mot chiec bua khong lo bang đong, mot cai đuc lon, mot guong đong cam tay, mot soi day vang, khuyen tai vang, vien vang co lo, riu đong va vong đeo tay, vong đeo vo, bieu tuong duong vat bang đa, con dau vuong voi dong chu Indus va dau hieu, mot con dau tron, con vat co buou, đo gom voi hoa tiet ve, ly, đia thuc an, lo đuc, coc vai Terracotta trong hinh dang tot, cac thanh vien kien truc bang đa dan, đa mai, sung coi, vv, cung đuoc khai quat tai vi tri nay. Trong luong đa đo đac khac nhau đa đuoc phat hien.


Tuyen đuong ven bien Đe xuat gia thuyet mot tuyen đuong ven bien ton tai lien ket Lothal va Dholavira đen Sutkagan Dor tren bo bien Makran.


Ngon ngu va chu viet Nguoi dan Harrapan giao tiep bang ngon ngu khong ro rang va chu viet cua ho chua đuoc giai ma. No đuoc cho la đa co khoang 400 ky hieu co ban, voi nhieu bien the. Cac ky hieu co the dung đung ca tu ngu va am tiet. Khuynh huong viet van ban noi chung tu phai sang trai. Hau het he thong chu khac tim đuoc tren con dau (chu yeu lam bang đa) va dau niem phong: (mieng đat set ma cac con dau đuoc ep xuong đe lai vet an). Mot so chu viet cung tim đuoc tren phien bang đong, dung cu bang đong, va cac vat dung nho lam bang đat nung, đa va đo su. Nhung con dau the đa đuoc su dung trong thuong mai va cung danh cho cong viec hanh chinh chinh thuc. Rat nhieu tai lieu ghi chep tim đuoc tai Mohenjo-daro va nhung đia điem khac thuoc van minh luu vuc song An.


= Bang ky hieu =

Mot trong nhung phat hien quan trong nhat tai Dholavira đa đuoc thuc hien tai mot trong nhung phong suon ben o cua ngo phia Bac thanh pho, va thuong đuoc biet đen nhu bang ky hieu Dholavira. Nguoi dan Harappan đa sap xep va thiet lap nhung manh khoang san thach cao đe tao thanh muoi bieu tuong lon hoac chu tren mot tam go lon. Tai mot so điem, bang khau vien phang tren be mat. Go muc nat, nhung su sap xep chu cai van ton tai. Chu cai tren bang ky hieu đuoc so sanh voi nhung vien gach lon đuoc su dung xay nhung buc tuong gan đo. Moi ky hieu cao khoang 37 cm (15 in) va nhung chu cai tren bang đuoc cham khac dai khoang 3 m (9,8 ft). Cau van cham khac la mot trong nhung he thong chu viet song An lau nhat, voi mot bieu tuong xuat hien bon lan, đieu nay, kich thuoc va tinh chat cong cong lon khien cho chung tro thanh mot phan quan trong cua bang chung đuoc nhieu hoc gia trich dan, lap luan rang he thong chu song An đai dien cho chu viet đay đu. Mot bang khac bon ky hieu voi chu cai co kich thuoc lon tren đa cat cung tim đuoc tai đia điem nay, xem xet lan đau dong chu tren đa cat o bat ky đia điem Harappan nao.


Tham khao Lien ket ngoai Excavations at Dholavira Luu tru ngay 11 thang 10 nam 2007 tai Wayback Machine in Archaeological Survey of India website
Dholavira Pictures Luu tru ngay 12 thang 10 nam 2007 tai Wayback Machine by Archaeological Survey of India website
Jurassic Park: Forest officials stumble upon priceless discovery near Dholavira; Express news service; 8 Jan 2007; Indian Express Newspaper
ASI’s effort to put Dholavira on World Heritage map hits roadblock Luu tru ngay 2 thang 10 nam 2012 tai Wayback Machine; by Hitarth Pandya; 13 Feb 2009; Indian Express Newspaper
ASI to take up excavation in Kutch's Khirasara Luu tru ngay 25 thang 10 nam 2012 tai Wayback Machine; by Prashant Rupera, TNN; ngay 2 thang 11 nam 2009; Times of India

Ban mau:Khao co An Đo