Chim co ran chau Uc (danh phap khoa hoc: Anhinga novaehollandiae) la mot loai chim trong ho Co ran. Loai chim nay đuoc tim thay o Uc, Indonesia va Papua New Guinea. Trung binh moi ca the nang khoang 2,6 kg va co chieu dai co the tu 86–94 cm.


Phan loai Nha đieu hoc John Gould đa đat ten cho loai chim co ran chau Uc la Plotus novaehollandiae vao nam 1847. Loai đong vat nay co lien he gan gui voi chim co ran chau My (Anhinga anhinga), chim co ran chau Phi (Anhinga rufa) va đien đien phuong Đong (Anhinga melanogaster), chim co ran chau Uc la mot phan loai cua chim co ran chau Phi hoac ca hai loai chim co ran chau Phi cung voi đien đien phuong Đong. Bon loai nay tung đuoc phan loai la mot loai duy nhat. Nghien cuu ve xuong chan cho thay ba loai trong o A-Au-Phi co moi lien he chat che voi nhau hon nhung loai rieng biet o chau My. Phan tich di truyen cho thay loai nay khac voi chim co ran chau Phi o mot muc đo tuong đuong nhu la giua nhung loai phan tach, va cac nha chuyen mon đa nhat tri xem xet chim co ran chau Uc la mot loai rieng biet.
Hoa thach chim co ran chau Uc đa đuoc phuc hoi tu mot so đia tang the Pleistocene o Uc.
Cung nhu chim co ran chau Uc, nhung cai ten pho bien đuoc đat cho loai nay bao gom chim đien đien, chim lan, chim coc mo cung, chim coc hoac chim co ran. Nguoi ban đia vung tay nam nuoc Uc goi no la mimal. Gould cung goi no la chim co ran New Holland hay chim quy New Holland.


Mo ta Chim co ran chau Uc la mot loai chim manh de voi chieu dai co the tu 86–94 cm voi mot chiec co manh mai giong co ran. Con trong co bo long đen tuyen, đi voi mot vet trang o mot ben đau va co, trong khi con mai co phan bung mau trang.


Moi truong song va phan bo Moi truong song đien hinh cua chim co ran chau Uc la vung đat ngap nuoc, co the la nuoc ngot hoac nuoc lo, o đo sau hon 0,5 m voi nhung cay nga đo hay khuc go muc, hoac bo đat phu tham thuc vat. Trong mot vai truong hop it pho bien hon, chim co ran chau Uc con đuoc tim thay trong moi truong nuoc man đat lien. Chim co ran chau Uc cung phan bo o vung đat thap cua New Guinea, New Britain, Quan đao Moluccas va Quan đao Sunda nho. Loai chim nay cung hien dien tren khap nuoc Uc, tuy nhien hiem gap o Hoang mac Sandy Lon hay Hoang mac Victoria Lon, Đong bang Nullarbor. Chung cung song lang thang o đao Tasmania.


Thuc an Chim co ran chau Uc thuong dung đau va co đe kiem an trong nuoc. Long cua no co the ngam nuoc, gop phan giup ban than giam suc noi tu nhien va lan duoi mat nuoc. Thuc an cua chim co ran chau Uc thuong la ca ot me Uc (Retropinna semoni), ca trap xuong to (Nematalosa erebi), Glossamia aprion, ca trap luot song (Acanthopagrus australis), ca ro dat vang (Leiopotherapon unicolor), ca đuc đau bang (Philypnodon grandiceps), cung mot so loai nhu ca ro chau Au (Perca fluviatilis), ca vang (Carassius auratus) va ca chep (Cyprinus carpio). Loai rua co ran New Guinea (Chelodina novaeguineae) cung la mot con moi. Ngoai ra, chim co ran chau Uc cung an nhieu đong vat khong xuong song bao gom tom, giun nuoc ngot va nhung loai đong vat than mem, cung nhu cac loai con trung nhu ruoi, buom đem, bo canh cung an xac thoi duoi nuoc (ho Ca nieng rau ngan), bo canh cung nuoc (Dytiscidae), bo nuoc Corixidae, bo nuoc khong lo (Diplonychus rusticus) va bo gao (Notonectidae).


Sinh san Chim co ran chau Uc sinh san tren khap pham vi phan bo cua chung hoac gan cac vung nuoc ngot hoac nuoc man noi đia. Qua trinh sinh san se dien ra moi nam mot lan, hoac hai lan khi xay ra hai tran lut trong mot nam. Mua giao phoi dien ra vao mua xuan (thang 8 đen thang 10) o mien nam Australia hoac mua mua (thang 1 đen thang 3/thang 4) o mien bac Australia, vao thang 4 o vung Trans-Fly o mien nam New Guinea, vao thang 8 va thang 9 o Lower Fly va thang 7 va thang 11 quanh Port Moresby. To cua loai chim nay rat lon, co hinh đia đuoc lam bang nhung cay go nho va đuoc lot bang mot lop lau say, la cay va nhung cong lac, thuong đuoc lay tu cac canh cua mot than cay ngap nuoc hoac tren nhung nhanh cay nho len khoi mat nuoc. Chim co ran chau Uc thuong xay to trong khu sinh song cua nhung con chim coc. To cua chung co the phan biet nho kich thuoc lon hon va khong co phan chim.
Moi lua sinh san, chim co ran chau Uc đe tu ba đen nam qua trung. Trung chim co hinh bau duc, thon dai, kich thuoc 56 x 34 mm, co mau xanh nhat nhung đuoc phu trong mot lop voi phan. Nhung qua trung nay se dan dan bi tray xuoc va ban mau trong thoi gian chim me ap trung.


Thu vien anh Tham khao