Đao Luu Cong (gian the: 刘公岛; phon the: 劉公島; binh am: Liugong Dao; Wade–Giles: Liu-kung Tao) la mot hon đao nho nam o ven bo bien đong bac cua ban đao Son Đong, Trung Quoc, tai cua vinh Uy Hai. No đuoc goi la "noi khai sinh luc luong hai quan hien đai đau tien cua Trung Quoc" va cung la noi that bai cua hai quan nay trong Chien tranh Trung-Nhat lan thu nhat.


Đia ly Đao Luu Cong nam cach thanh pho Uy Hai khoang 4 km. Đao co dien tich 3,15 km², voi chieu dai lon nhat 4,08 km (theo huong đong tay) va chieu rong lon nhat 1,5 km. Đuong bo bien co tong chieu dai 14,93 km. Nhin chung đia hinh cua hon đao doc xuong tu bac xuong nam. Voi đo cao 153 met, nui That Tinh la điem cao nhat cua hon đao. Phia bac đao la cac vach đa doc đung, trong khi phia nam đao la cac ngon đoi thap dan.
Hon mot nua dien tich cua hon đao (khoang 1,8 km²) đuoc bao phu boi rung, chu yeu la loai cay thong đen. Rung đuoc bao ve boi co so bao ton rung quoc gia. Tren đao co mot so thu, trong đo co hai con gau truc va cac đong vat khac, trong đo mot so la qua tang cua chinh phu Đai Loan gui đen Trung Quoc.
Co mot co so huan luyen hai quan đuoc đat tren đao, cung voi mot bao tang tuong niem lich su Chien tranh Trung-Nhat đau tien va mot đai tuong niem Ham đoi Bac Duong.


Lich su Cac bang chung khao co hoc cho thay hon đao đa co nguoi o it nhat tu thoi Chien Quoc. Vao thoi nha Han, hon đao đuoc đinh cu boi cac thanh vien cua gia toc ho Luu, la goc ten hon đao ngay nay.
Hon đao đa co nhieu thay đoi trong thoi nha Minh: ban đau, tat ca cu dan song o đay phai roi đao vi cac moi đe doa cuop bien. Trong trieu đai cua Hoang đe Minh The Tong, mot luc luong phien quan do Hien Vuong lanh đao đa tim noi an nau tren đao, nhung cuoc noi loan nay đa bi dap tat ngay sau đo. Đen cuoi trieu đai Minh Than Tong, nhung nguoi đinh cu đa đuoc tuyen mo đe tai canh tac tren hon đao. Ho đuoc bao ve chong lai cac cuoc tan cong cua cuop bien boi mot toan linh trieu đinh. Sau đo, viec gia tang cac hoat đong van chuyen giua mien bac va mien nam Trung Quoc đa mang lai su thinh vuong va lam gia tang dan so tren hon đao.
Nam 1663, dan so tren hon đao phai so tan mot lan nua, lan nay la đe đoi pho voi su bung phat cua mot dich benh. 27 nam sau đo, vao nam 1690, hon đao đuoc tai đinh cu boi ba gia đinh (Cong, Chau va Khuong). Nam 1703, hon đao bi chiem lam can cu cho mot luc luong phien quan khac, nhung mot lan nua cuoc noi loan chi ton tai trong thoi gian ngan.

Vao thoi Hoang đe Quang Tu, Ham đoi Bac Duong đuoc thanh lap, la luc luong hai quan hien đai đau tien cua Trung Quoc, voi mot trung tam đien bao, mot hoc vien hai quan va tru so cua cac đon vi hai quan Bac Duong đuoc thanh lap tren đao Luu Cong. Đieu nay dan đen viec xay dung nhieu co so va gia tang dan so tren đao. Tam trong so 15 tau chien hien đai đuoc mua tu Anh va Đuc đuoc giao cho Ham đoi Bac Duong. Vao ngay 14 thang 9 nam 1888, Đinh Nhu Xuong đuoc trao quyen chi huy Ham đoi Bac Duong. Tu nam 1887 tro đi, hon 100 khau phao đa đuoc bo tri xung quanh cang Uy Hai cung nhu tren cac đao Luu Cong va đao Ly. Cuoi cung, Đinh Nhu Xuong đa bien đao Liugong thanh noi o chinh thuc cua minh. Mot ben tau hinh chu T, đuoc goi la "ben tau sat", đuoc xay dung trong nhung nam 1889 đen 1891.
Trong Chien tranh Trung-Nhat đau tien, Ham đoi Bac Duong đa phai chiu that bai tham hai va vao mua xuan nam 1895, hon đao bi quan Nhat Ban chiem đong. Đinh Nhu Xuong tu sat. Su chiem đong cua Nhat Ban keo dai khoang ba nam. Nam 1898, Vuong quoc Anh đa mua hon đao (cung voi phan con lai cua Uy Hai Ve) khoi Nhat Ban va đong y trao tra lai cho Trung Quoc sau 25 nam su dung hoac khi nguoi Nga roi cang Arthur gan đo. Nguoi Trung Quoc đia phuong đuoc tuyen dung vao mot trung đoan Anh nhung hon đao khong đuoc cung co. Hai quan Hoang gia Anh thanh lap mot can cu tren đao Luu Cong tien hanh mo rong cac co so hien co. Nguoi Anh xay dung hang loat khu dan cu, benh vien, nha tho, quan tra, san the thao, buu đien va nghia trang hai quan. Khi nguoi Nga roi cang Arthur vao nam 1905, theo đieu khoan cua hop đong thue, chinh phu Anh se phai tra lai hon đao cho Trung Quoc. Anh đam phan lai hop đong thue nay voi nguoi Trung Quoc đe chong lai su hien dien moi cua Đuc trong khu vuc. Uy Hai Ve đuoc tra lai cho Trung Hoa Dan Quoc nam 1930, sau đo tro thanh mot khu vuc hanh chinh đac biet. Chinh phu Trung Quoc cho phep Hai quan Hoang gia Anh tiep tuc su dung can cu hai quan them muoi nam nua theo hop đong thue. Nhat Ban tan cong Uy Hai Ve vao nam 1938, khien Anh phai rut khoi đao Luu Cong, va cuoi cung la mot cuoc đo bo đe chiem đong đao cua quan đoi Nhat dien ra vao ngay 1 thang 10 nam 1940 (mot ngay sau khi Nhat Ban coi viec thue đao het han, mac du vay Anh đa khong đong y rang cac quyen cua ho mat hieu luc vi ho co mot hop đong thue moi đang đam phan).
Nam 1949, hon đao bi Quan giai phong nhan dan Trung Quoc chiem đong.


Tham khao Lien ket ngoai Online article hosted by Shandong On Internet
An Overview of Liugong Island Scenic Spot
"Liugong Island Scenic Area". Han journey. ngay 18 thang 10 nam 2019. Ban goc luu tru ngay 30 thang 10 nam 2019. Truy cap ngay 30 thang 10 nam 2019.