Phanxico Xavie Nguyen Van Sang (8 thang 1 nam 1931 – 5 thang 10 nam 2017) la mot giam muc cua Giao hoi Cong giao Roma tai Viet Nam. Ong nguyen la Giam muc chinh toa Giao phan Thai Binh, đam nhan chuc vu nay trong gan 20 nam, tu nam 1990 đen nam 2009. Khau hieu giam muc cua ong la "Chan ly trong tinh thuong".
Ngoai viec quan tam đen đoi song ton giao, giam muc Sang con viet, xuat ban nhieu đau sach khac nhau ve van tho voi but danh Bach Lap, Tong Đo, Nguoi Quan Sat. Ong cung tung đuoc ngo y moi vao hoi nha van.
Giam muc Nguyen Van Sang que o Hoai Đuc, ngoai thanh Ha Noi, co chi huong tu tri tu nho. Sau qua trinh tu hoc, nam 1954, chung sinh Sang cung voi Đai chung vien di cu vao Nam, sau đo tu bo y đinh, tro lai Ha Noi tu hoc va thu phong linh muc nam 1958. Sau qua trinh cong tac muc vu, nam 1979, linh muc Sang đuoc bo nhiem lam linh muc chinh xu Nha tho Lon Ha Noi, Tong quan mien Ha Noi.
Nam 1981, Toa Thanh chon linh muc Nguyen Van Sang lam Giam muc Phu ta Ha Noi. Sau cai chet cua Hong y, Tong giam muc Ha Noi Giuse Maria Trinh Van Can, khi ay đang lam Giam quan Giao phan Thai Binh sau khi Giam muc Giuse Maria Đinh Binh qua đoi, giam muc Nguyen Van Sang đuoc bo nhiem lam Giam muc chinh toa Giao phan Thai Binh vao cuoi nam 1990. Giam muc Sang co cach tiep can va đe nghi kheo leo voi cac cap chinh quyen đe đe nghi cac nhu cau cua Giao phan. Ngoai cong tac muc vu, ong cung thuong lam cac cong tac tu thien. Ong giu chuc vu Giam muc Thai Binh đen khi nghi huu nam 2009.
Tai Hoi đong Giam muc Viet Nam, Nguyen Van Sang tung giu nhieu chuc vu quan trong khac nhau: Tong Thu ky (1983 – 1989), Pho Chu tich (1989 – 1995), Chu tich Uy ban Giao dan (1995 – 2004).
Nam 2004, Chu tich nuoc trao tang Giam muc Nguyen Van Sang Huan chuong Đai đoan ket dan toc. Sau khi nghi huu, Nguyen Van Sang đuoc moi tro thanh thanh vien Mat tran To Quoc, Quoc hoi nhung ong quyet đinh tu choi.


Than the va tu tap Giam muc Nguyen Van Sang sinh ngay 8 thang 1 nam 1931 tinh theo cac giay to chinh thuc, con ve cac giay to thuoc ton giao, ong chon ngay 8 thang 1 nam 1932 lam ngay sinh chinh thuc. Nguyen Van Sang sinh tai giao xu Lai Yen, thuoc huyen Hoai Đuc, tinh Ha Đong (nay thuoc xa Lai Yen, huyen Hoai Đuc, thanh pho Ha Noi), thuoc Tong giao phan Ha Noi. Cau be Nguyen Van Sang đuoc cho hoc tai truong nha xu Ha Noi Gendreau va đuoc linh muc giam đoc la linh muc Hanh tuyen lam giup le, chinh vi the, uoc muon tu tap cua cau nay sinh. Thay cau be Sang co chi huong tu tap, gia đinh cho cau theo hoc tai Tieu Chung vien Hoang Nguyen, roi Đai Chung vien Xuan Bich. Sau 2 nam hoc tai truong Trung hoc Phap, cau tot nghiep voi bang Tu tai Sinh ngu, Triet hoc.
Thang 10 nam 1954, toan khoi giao su va đai chung sinh Đai chung vien Xuan Bich đa di cu vao Nam va tap ket tai Vinh Long, thi nhan đuoc loi keu goi "tro ve" cua Đai dien Tong Toa Hat Đai dien Tong Toa Ha Noi la Giam muc Giuse Maria Trinh Nhu Khue. Chung sinh Nguyen Van Sang đon đoc tro ve Ha Noi vao cuoi thang 10, đap loi keu goi cua giam muc Khue. Tro ve giao phan, chung sinh Sang vua đi lam cong nhan tai xuong in Teresa, vua theo hoc chuong trinh Than hoc tai Tieu chung vien Thanh Gioan trong khoang thoi gian tu nam 1955 đen 1958. Thoi gian hoc Đai chung vien, thuc te chi co duy nhat chung sinh Nguyen Van Sang đuoc 6 giao su giang day, vi chung vien chi co mot minh ong la Chung sinh.


Linh muc Ngay 18 thang 4 nam 1958, sau khi hoc tap đay đu theo Giao luat, Phanxico Xavie Nguyen Van Sang đuoc thu phong Linh muc do Đai dien Tong Toa Ha Noi Giuse Trinh Nhu Khue chu phong tai Nha tho Lon Ha Noi. Sau ngay thu phong, tan linh muc Sang đuoc giam muc Khue đieu ve tro giup giao xu Ham Long va lam Giao su Tieu chung vien Thanh Gioan Ha Noi.
Nam 1964, linh muc Sang đuoc bo nhiem giu chuc thu ky van phong Toa Tong Giam muc. Đai chung vien Thanh Giuse Ha Noi mo khoa đau tien (đau nam 1970), ong tro thanh Giao su quan trong cua Đai chung vien nay trong suot khoang thoi gian tu nam 1973 đen nam 1981.
Nam 1978, linh muc Nguyen Van Sang thap tung Giam muc Phero Maria Nguyen Huy Quang, giam muc chinh toa Giao phan Hung Hoa đen Roma nham muc đich tham gia Hoi nghi Truyen giao, do Thanh Bo Truyen giao Toa Thanh to chuc. Cung trong dip nay, linh muc Sang cung đuoc tham du 2 le an tang (Giao hoang Phaolo VI va Giao hoang Gioan Phaolo I) va 2 le đang quang cua Giao hoang la cac giao hoang Gioan Phaolo I va Gioan Phaolo II.
Nam 1979, ong thap tung Tan Tong giam muc Ha Noi Giuse Maria Trinh Van Can sang Roma nhan mu Hong y. Khi tro ve, linh muc Sang đuoc hong y Can bo nhiem kiem nhiem nhieu chuc vu moi la linh muc Chanh xu nha tho chinh toa Ha Noi va Tong quan khu vuc Ha Noi. Cac chuc vu nay truoc đay do chinh Hong y Trinh Van Can đam nhan.


Giam muc = Giam muc Phu ta Tong giao phan Ha Noi =
Ngay 24 thang 3 nam 1981, Toa Thanh bo nhiem linh muc Phanxico Xavie Nguyen Van Sang lam Giam muc hieu toa Sarda, Giam muc phu ta Tong giao phan Ha Noi, ong đuoc tan phong Giam muc ngay 22 thang 4 cung nam do Hong y Giuse Maria Trinh Van Can chu phong, phu phong co Tong giam muc Tong giao phan Thanh pho Ho Chi Minh Phaolo Nguyen Van Binh va Giam muc Giao phan Hai Phong Giuse Maria Nguyen Tung Cuong.
Ngay 25 thang 4 nam 1981, Hong y Giuse Trinh Van Can đat Tan giam muc phu ta Nguyen Van Sang lam Tong đai dien giao phan Ha Noi, theo Giao luat. Ngay 1 thang 5, tan giam muc đuoc chon giu chuc vu Giam đoc Đai chung vien Ha Noi. Giam muc Sang thuc te ke nhiem chinh Hong y Can trong vai tro nay, ong đam nhiem chuc vu nay đen nam 1989.
Tu nam 1983 đen nam 1989, Nguyen Van Sang đam trach vai tro Tong thu ky Hoi đong Giam muc Viet Nam va giu chuc vu nay trong hai nhiem ky lien tiep. Nam 1985, ong tham du Dien đan quoc te ve Hoa binh to chuc tai Mascova, do Giao hoi Chinh Thong to chuc. Mot nam sau đo, giam muc Sang tham du cuoc hop C.I.D.S.E. o Bruxelles (Bi). Va cung chinh tai noi nay vao nam 1987, ong tham du Hoi nghi Hoa binh.
Nam 1988, Nguyen Van Sang la mot trong 2 đai bieu du Thuong Hoi đong Giam muc The gioi ban ve vai tro cua giao dan. Thang 4 nam 1989, ong đai dien Hong y Can tham du Đai hoi Thanh The quoc te to chuc tai Seoul (Han Quoc) va đau nam 1990 thi tham du Hoi nghi Hoa binh o Milan.


= Giam quan va Giam muc chinh toa Thai Binh =
Thang 5 nam 1990, theo mot nguon tin, Toa Thanh chon Giam muc phu ta Ha Noi Phanxico Xavie Nguyen Van Sang lam Giam quan Tong Toa Giao phan Thai Binh. Tuy vay, chinh giam muc Sang tung xac nhan viec giam muc Phaolo Bui Chu Tao giu vai tro giam quan trong nhung ngay giao phan Thai Binh trong toa. Ngay 3 thang 12 cung nam, Toa Thanh bo nhiem giam muc nay lam Giam muc chinh toa Giao phan Thai Binh. Giao hoang Gioan Phaolo II goi đien, đe nghi tang mot chiec xe cho giam muc Sang lam muc vu tai nhiem so moi, tuy vay Nguyen Van Sang khong nhan chiec xe nay.
Giam muc Nguyen Van Sang khac khoai nhac ve thoi gian đau nhan giao phan, ong đa quy xuong ben pha Tan Đe va hon mat đat noi nay, sau đo vao nha tho Chinh toa Thai Binh. Ong đanh gia giao dan noi đay rat sot sang nhung bao thu, vi anh huong boi su giao duc cua cac linh muc Dong Đa Minh. Giam muc Sang nhac nho lai cai nhin khong thien cam đoi voi tan giam muc cua mot so nguoi, trong đo cac ca linh muc, ca nhung tieng noi hoai nghi ve kha nang quan ly giao phan cua vi tan chuc. Truoc viec bo nhiem nay, phia chinh quyen đia phuong co thanh kien voi giam muc Sang, đanh gia rang vi giam muc đang co vi tri cao trong Hoi đong giam muc, cong tac tai Thu đo đuoc bo nhiem đen Thai Binh, co the la noi gian cua Vatican. Vi the, trong suot 2 nam, giam muc Sang khong the xin đuoc Ho khau, cac chuyen cong tac ngoai quoc đeu khong đuoc cap phep. Ngoai ra, chinh quyen đia phuong tung gui thu to cao giam muc Nguyen Van Sang 10 toi trang khac nhau.
Trong thoi ky "mo cua", giam muc Sang de dang thuc hien cac cong tac muc vu hon cac vi tien nhiem. Ong tien hanh vieng tham cac giao xu, xuc tien phong trao hoc hoi Thanh Kinh va xoa đoi giam ngheo (1993), keu goi UNICEF tai tro 500 gieng nuoc sach cho giao dan (1997),... Chinh nhung hoat đong nay gop phan nang cao chat luong đoi song ca ve mat ton giao lan xa hoi.
Nam 1996, Giam muc Nguyen Van Sang xin Toa Thanh cho to chuc Nam Thanh Giao phan Thai Binh nhan dip ky niem 60 nam thanh lap Giao phan va 90 nam xay dung Nha tho chinh toa. Ket qua, Toa Thanh quyet đinh ban on Toan Xa trong ba Nam Thanh lien tiep (1996, 1997, 1998) cho Giao phan. Noi ve van đen tu do ton giao o Viet Nam, trong mot cuoc phong van nam 2000 voi phong vien cua CNS Hoa Ky, trong dip Tong thong Bill Clinton sang tham Viet Nam giam muc Nguyen Van Sang cho biet ong quan niem du bat ky quoc gia nao, co ton giao nhu Y, Afghanistan đeu khong bao gio co tu do tin nguong, tu do ton giao hoan toan, tuyet đoi. Lam ro hon ve nhan đinh nay, giam muc Sang đanh gia đo la van đe cua moi quoc gia, he thong chinh tri khac nhau va van đe tu do ton giao o Viet Nam hien tien trien rat nhieu. Viec nay cung đuoc nhac đen trong bai viet "Nhung tieng noi thien chi cua cac to chuc, ca nhan o nuoc ngoai va trong nuoc ve tu do ton giao o Viet Nam" đang tren trang web cua Ban Ton giao Chinh phu Viet Nam. Đe han gan va hoa giai nhung mau thuan trong qua khu, Giam muc Nguyen Van Sang co nhung hanh đong thuc te. Nam 2000, tai nha tho Cao Mai, co so ton giao tung bi đot nam 1950 vi nhung khac biet luong giao. Cu hanh le tai đay, đen nghi thuc chuc binh an, giam muc Nguyen Van Sang moi goi moi nguoi bat tay va om hon nhau. Chinh giam muc Sang, noi cung thanh nha tho nay, đa om hon mot vi Hoa thuong, ong Bi thu va ong Chu tich. Ong giai thich viec lam tren la bieu lo cua su tha thu va hoa hop.
Trong vai tro Chu tich Uy ban Giao dan truc thuoc Hoi đong Giam muc Viet Nam, giam muc Nguyen Van Sang nhieu lan dan đau cac phai đoan cac giao dan tre tuoi tham gia Đai hoi Gioi tre Cong giao The gioi nhu to chuc tai Phap, Y, Canada,... va to chuc thanh cong nhieu cuoc hoi thao khoa hoc ve chu đe "Hoi nhap van hoa" nhu Van hoa Cong giao Viet Nam (nam 2000); Song đao theo cung cach Viet Nam (nam 2003).
Nam 2004, Giam muc Nguyen Van Sang đuoc Chu tich nuoc tang Huan chuong Đai đoan ket dan toc.
Giam muc Nguyen Van Sang co cach hanh xu khon leo voi chinh quyen cac cap, ong thuong nhieu lan đen tham, chuc Tet cac co quan trung uong va kheo leo đe nghi nhung van đe lien quan đen ich loi cua giao phan. Trong su kien tranh chap đat đai tai Ha Noi nam 2008 tai Toa Kham su cu 42 Nha Chung va 178 Nguyen Luong Bang, Giam muc Nguyen Van Sang am tham thuong thuyet voi chinh quyen, dan xep giua Toa Giam muc lan Dong Chua Cuu The Ha Noi nhung su viec lai bat thanh. Giam muc Sang cho rang ong viet cac bai bao ton trong cong ly va su that, gay mat long ca đoi ben nhung trung dung va te nhi, lay tu nhung hieu biet ve qua khu cua minh do đo nhan đuoc đanh gia tu cac nhan vat chinh quyen la co tinh than xay dung.
Tuy con kho khan, nhung Giam muc Nguyen Van Sang con la mot manh thuong quan lon cho cac cong trinh tu thien nhu cac gieng nuoc khoan, quy tin dung cho nguoi ngheo, cac phong kham tu thien. Cu the, co 800 gieng nuoc đuoc khoan hoac đao đe phuc vu cong đong khong phan biet ton giao. Ngoai ra, hang tram nghin đola cho vay khong lay lai, thuong mat ca von cho vay.
Giao phan Thai Binh thoi Giam muc Sang quan ly co them 38 giao xu moi va 2/3 so linh muc cua giao phan tinh đen nam 2011 đuoc giam muc Sang truyen chuc. Thoi ky giam muc Sang cai quan cung tien hanh xay dung cong trinh nha tho chinh toa va hoan thanh sau 3 nam xay dung, cung hien ngay 13 thang 10 nam 2007. Trong giai đoan cuoi cung cua thoi gian đam nhiem vai tro Giam muc chinh toa Thai Binh, cac dong tu nam nu tai giao phan phat trien manh me. Viec xay nha tho chinh toa Thai Binh nam 2007, Giam muc Sang đong vai tro quan trong trong viec tim kiem kinh phi: ong đi ra nuoc ngoai đe van đong, đen cac Trung tam hanh huong quoc te đe xin bong le. Nham kien toan hon nhan su cho Giao phan, giam muc Sang đa quyet đinh gui nhieu lop chung sinh theo hoc Đai Chung vien Ha Noi, Đai Chung vien Sao Bien (Nha Trang), mo lai Chung vien My Đuc (nam 2008),... Ve Đai hoi Gioi Tre Cong giao mien Bac, chinh giam muc Nguyen Van Sang la nguoi đua ra sang kien to chuc.
Giam muc Sang cung rat ki tinh trong viec chon giam muc ke vi minh: khi nhan đuoc tin Bo Truyen giao đe nghi mot nhan su o phia Nam ra tiep quan giao phan, Giam muc Sang to ve khong đong tinh vi cho rang phia Bac, Giao hoi cung co nhieu nguoi tai. Toa Thanh quyet đinh chon Giam muc Phero Nguyen Van Đe, Giam muc phu ta Giao phan Bui Chu, lam Giam muc chinh toa Giao phan Thai Binh, ke vi giam muc Sang.
Cac cong viec chinh yeu thoi ky giam muc Nguyen Van Sang cai quan Giao phan Thai Binh la cong tac đao tao linh muc, cho tai khai mo chung vien My Đuc, gui mot so linh muc đi du hoc ngoai quoc, khoi phuc lai cac hoi đoan va dong tu, trung tu cac co so ton giao. Ngoai ra, Nguyen Van Sang con la nha hoa giai tich cuc giua cac thanh phan trong giao hoi va xa hoi.


Nghi huu va qua đoi Ngay 6 thang 7 nam 2009, hong y Ivan Dias va giam muc Robert Sarah gui thu đen Giam muc Nguyen Van Sang, cong bo viec se cong bo tin bo nhiem Tan giam muc chinh toa Thai Binh la Giam muc Phero Nguyen Van Đe sau đo vao ngay 25 cung thang. Đung nhu thong bao truoc đo, ngay 25 thang 7 nam 2009, Toa Thanh chinh thuc loan bao giao hoang đa chap thuan đon tu nhiem Giam muc chinh toa Thai Binh cua Giam muc Nguyen Van Sang, bo nhiem giam muc phu ta Giao phan Bui Chu Nguyen Van Đe ke vi. Cung trong ban tin nay, Giao hoi Viet Nam con co nhieu tin bo nhiem khac nhu: giao hoang chap thuan đon xin hoi huu cua giam muc chinh toa Giao phan Phan Thiet Phaolo Nguyen Thanh Hoan, đong thoi bo nhiem Giam muc Giuse Vu Duy Thong ke nhiem, bo nhiem Giam muc chinh toa Giao phan Phat Diem Giuse Nguyen Nang va giam muc phu ta Giao phan Xuan Loc Toma Vu Đinh Hieu. Sau khi Nguyen Van Sang ve huu, co can bo mong muon moi Giam muc Sang sau khi nghi huu se tham gia Mat tran To Quoc hay Quoc hoi nhung Giam muc Sang tu choi.
Trua ngay 25 thang 8 nam 2017, Toa giam muc Giao phan Thai Binh ra thong bao ve tinh trang suc khoe giam sut cua giam muc Nguyen Van Sang. Toa giam muc cung xin moi nguoi cau nguyen cho thoi khac lam chung cua vi nguyen giam muc giao phan.
Giam muc Nguyen Van Sang qua đoi vao khoang 19 gio ngay 5 thang 10 nam 2017. Sau khoang thoi gian dai cu hanh cac thanh le cau nguyen va kinh vieng, sang ngay 9 thang 10 nam 2017, le an tang co giam muc đuoc cu hanh. Thanh le an tang do Hong y Tong giam muc Tong Giao phan Ha Noi Phero Nguyen Van Nhon chu te, voi su tham gia cua đong đao giam muc, linh muc, tu si va giao dan, Giam muc Giao phan Hai Phong Giuse Vu Van Thien phu trach phan giang le, nghi thuc tien biet do giam muc chinh toa Thai Binh Phero Nguyen Van Đe chu su va giam muc Giao phan Đa Nang Giuse Đang Đuc Ngan chu su nghi thuc tai huyet mo. Giam muc Nguyen Van Sang đuoc an tang tai Ham mo Nha tho chinh toa Giao phan Thai Binh.


Van hoc Giam muc Nguyen Van Sang viet nhieu sach, voi gan 100 đau sach, trong đo co nhieu cuon đuoc xuat ban: Buoc đuong hanh huong (3 tap, Nha xuat ban Ha Noi), Hanh huong va Tham vieng (2 tap, Nha xuat ban Hoi Nha Van), Đoi thoai Ton giao (3 tap, Nha xuat ban Ton giao), Đoi dang hien (Nha xuat ban Ton giao),... Tinh đen cuoi nam 2009, giam muc Sang đa cho xuat ban gan 20 đau sach lien ket voi Nha xuat ban Ha Noi, Nha xuat ban Hoi Nha van (cuon Hanh huong va tham vieng tai ban đen 3 lan), Nha xuat ban Ton giao... Sach dich cua giam muc Nguyen Van Sang cung co 5 cuon, tho 2 tap, va con ca chu đe kich... Cac tac pham van hoc cua Giam muc Nguyen Van Sang đa phan đeu co cac chu đe đoi thuong va than thuoc, it tac pham co noi dung ve ton giao. Vao thoi điem thap niem 1980 đay kho khan, it co nguoi đuoc sang nuoc ngoai, cac tuong thuat đuoc chua đung trong quyen sach Buoc đuong Hanh huong cua giam muc Nguyen Vang Sang gay đuoc su chu y. Noi dung cua cuon sach nay noi ve vung Đat Thanh, Roma, Paris va ke ca cac nghi thuc bau cu va tang le cua giao hoang la chu đe hap dan đoi voi nguoi Cong giao.
Giam muc Nguyen Van Sang cung khong ngai tiep xuc gioi bao chi va thuong xuyen thuc hien nhieu cuoc phong van. Ong cung tung đuoc moi lam thanh vien Hoi nha van nhung tu choi đe nghi nay.


Nhan đinh Trong le an tang Giam muc Phanxico Xavie Nguyen Van Sang, giam muc Giuse Vu Van Thien co loi nhan đinh:

Trong Hoi ky cua minh, giam muc Phaolo Le Đac Trong đanh gia:


Tong truyen Giam muc Phanxico Xavie Nguyen Van Sang đuoc tan phong giam muc nam 1981, thoi Giao hoang Gioan Phaolo II, boi:

Giam muc Chu phong: Hong y Giuse Maria Trinh Van Can, Tong giam muc đo thanh Tong giao phan Ha Noi.
Hai giam muc Phu phong: Phaolo Nguyen Van Binh, Tong giam muc đo thanh Tong giao phan Thanh pho Ho Chi Minh va giam muc Giuse Maria Nguyen Tung Cuong, giam muc chinh toa Giao phan Hai Phong.
Giam muc Phanxico Xavie Nguyen Van Sang la Giam muc Phu phong cho cac giam muc:

Nam 1991, giam muc Giuse Nguyen Phung Hieu, hien đang la co giam muc chinh toa Giao phan Hung Hoa.
Nam 1999, giam muc Giuse Tran Xuan Tieu, hien đang la nguyen giam muc chinh toa Giao phan Long Xuyen.
Nam 1999, giam muc Giuse Ngo Quang Kiet, hien đang la nguyen Tong giam muc đo thanh Tong giao phan Ha Noi.
Nam 2001, giam muc Giuse Hoang Van Tiem, hien đang la co giam muc chinh toa Giao phan Bui Chu.
Nam 2003, giam muc Giuse Vu Van Thien, hien đang la Tong giam muc đo thanh Tong giao phan Ha Noi.
Duoi đay la so đo tinh Tong truyen tu giam muc Viet Nam đau tien đuoc giam muc ngoai quoc chu phong cho đen đoi Giam muc Nguyen Van Sang.


Tom tat chuc vu Tham khao Xem them Danh sach giam muc nguoi Viet
Danh sach giam muc Viet Nam con song theo tuoi


Lien ket ngoai Đuc Giam muc Nguyen van Sang: 'Xin chao cac ban... toi đi tu'
Dau chan nguoi muc tu - Đuc cha Phanxico Xavie Nguyen Van Sang