Sieu tan tinh 2010lt la mot vu no sao sieu moi đuoc ghi nhan boi mot co be luc đo 10 tuoi Kathryn Aurora Gray, con cua mot nha thien van nghiep du thanh pho Fredericton, tinh New Brunswick, Canada.


Phat hien Vung troi co chua điem sang đuoc coi la vu no sieu tan tinh SN 2010lt co toa đo "06h 06m 09,18s, +83° 50′ 28,8″" nam trong vi tri chom sao Loc Bao đuoc Dave Lane (David J. Lane) chup tai cac ngay 31/10/2005, 5/1/2006 va 29/3/2006 duoi ca anh sang đo, hong ngoai va xanh ma khong phat hien thay gi. Anh chup đem 31/12/2010 đuoc Lane gui cho Paul Gray qua email. Kathryn Aurora Gray quan sat hinh anh, so sanh voi cac anh cu va ngay 2/1/2011, co noi voi cha co, ong Paul. (Xem anh so sanh truoc va sau tai đay Luu tru ngay 10 thang 4 nam 2011 tai Wayback Machine) Thong tin sau đo đuoc gui cho hai nha thien van nghiep du khac la Brian Tieman o Illinois va Jack Newton o Arizona, va mot bao cao ve phat hien nay đuoc gui len phong đien tin cua IAU.


Nguoi phat hien David J. Lane: nha thien van hoc nghiep du hoat đong tu đau nhung nam 1980, thanh vien va la pho chu tich cua Hiep hoi Thien van Hoang gia Canada (RASC), ky thuat vien thien van va quan tri tai phong Vat ly Thien van cua Đai hoc Saint Mary (Halifax, Nova Scotia, Canada). Ong la nguoi phu trach Đai quan sat thien van Burke-Gaffney đong thoi la quan tri may tinh cua đai hoc Saint Mary, sang lap vien cua ACEnet. Ong cung voi Paul Gray va Beverly Miskolczi la nhung nguoi luon quan sat cac vu no sieu tan tinh (SN 1995F thang 2/1995, SN 2005B ngay 11/1/2005, SN 2005ea 12/9/2005, SN 2010lt 31/12/2010). SN 2010lt la vu no sao sieu moi thu tu cua ong va la phat hien thu bay cua ban ong, Paul Gray.
Kathryn Aurora Gray von van đuoc bo Paul huong dan cho cach quan sat chuyen đong cua cac tieu hanh tinh va kiem tra danh sach cac sieu tan tinh đa biet.. Co theo doi cac buc anh do Lane cung cap, so sanh chung tren man hinh va nhan ra điem sang khac biet. Voi phat hien nay, co đa tro thanh nguoi tre tuoi nhat phat hien ra vu no sao sieu moi, vuot qua thanh tich cua Caroline Moore khi phat hien ra SN 2008ha ngay 7/11/2008 o tuoi 14.


Mo ta SN 2010lt đuoc mo ta co cap sao bieu kien quan sat thay la nhap nhay khoang 17, nam chech 20" ve phia tay va 10" ve phia bac so voi trung tam cua thien ha UGC 3378. SN 2010lt nam cach chung ta khoang 240 trieu nam anh sang. O thoi điem "choi" nhat, anh sang do SN 2010lt phat ra nam trong khoang quang pho tu 340 đen 740 nm (tim - đo)
Do cac quan sat khu vuc nay truoc đay khong phat hien thay gi nen van chua co gia thiet nao ve thien the nay truoc khi bung no. Tuy nhien, tren trang web cua minh, Paul noi rang co mot bai bao gan đay đe cap rang vu no xuat phat tu hai ngoi sao lun trang hut nhau dan toi suy sup hap dan.
SN 2010lt đuoc xep vao the loai sieu tan tinh Ia, thong thuong la ket qua cua mot sao lun trang co khoi luong lon hon gioi han Chandrasekhar, sau khi đot het nguyen lieu, bat đau suy sup hap dan va hut luon vat chat sao đong hanh trong he thong sao đoi truoc kia.


= Sieu tan tinh =

Sieu tan tinh la cac vu no cua sao tao nen cac vat the rat sang, co đo choi sang tang len vai nghin lan trong mot thoi gian ngan (co the trong vong vai ngay) roi sau đo giam dan tu tu. Sieu tan tinh loai Ia la tan tich cua cac ngoi sao co khoi luong khoang


Xem them Danh sach sieu tan tinh


Tham khao Lien ket ngoai Website chinh thuc cua Kathryn Gray
Canadian girl 'youngest to discover supernova' BBC 4/1/2011
Nu sinh tieu hoc phat hien vu no cua sieu sao Minh Long, VnExpress 5/1/2011, 11:14 GMT+7
Hinh anh SN 2010lt cua Joseph Brimacombe tren flickr