Cac cong su giap vinh Caribe cua Panama: Portobelo-San Lorenzo la cac cong trinh quan su đuoc xay dung boi Đe quoc Tay Ban Nha trong the ky 17 va 18 tren bo bien Caribe thuoc tinh Colon cua Panama. Nam 1980, cac cong su nay đa đuoc UNESCO cong nhan la Di san the gioi nhu la nhung vi du tuyet voi ve kien ​​truc quan su the ky 17 va 18, la mot phan cua he thong phong thu đuoc xay dung boi vuong quoc Tay Ban Nha đe bao ve tuyen đuong thuong mai xuyen Đai Tay Duong.


Vi tri Cac cong su cua Portobelo va San Lorenzo nam cach nhau khoang 80 kilomet (50 mi) tren bo bien Đai Tay Duong cua Panama. Cac cau truc quan su cua Portobelo cung cap lop phong thu tren khu vuc cang ben bo bien Caribe cua Panama trong khi cac cong su tai San Lorenzo bao ve o cua song Chagres. Cang Portobelo đuoc xay dung nhu la ga cuoi thay the cho cang Nombre de Dios hien tai truoc khi di chuyen qua Eo đat Panama. Muc đich chinh la đe tranh tuyen đuong bo bi anh huong trong nhung thang ngay mua. Cua song Chagres-Cruces la su ket hop giua đuong thuy va tuyen đuong bo đuoc xay dung nhu mot giai phap thay the cho cach tiep can Portobelo qua Camino Real va thanh pho Panama.


Boi canh Nam 1502, con tau cua Christopher Columbus bi cuon vao mot con bao du doi tren bien va buoc phai neo đau tai mot ngoi lang tren eo đat Panama. Theo truyen thuyet, ong đat ten cho no la Puerto Bello (Cang đep). Nam 1586, Bautista Antonelli đa chuan bi ke hoach xay dung cong su đau tien đe đam bao viec ra vao vinh Portobelo va cua song Chagres, va đuoc xay dung nhu hien tai vao nhung nam 1590. Tuy nhien, thi tran San Felipe de Portobelo đuoc thanh lap vao ngay 20 thang 3 nam 1597. Trong nhieu the ky, Portobelo đa phat trien thanh mot co so chien luoc cua Tay Ban Nha o Tan The gioi vi tu đo co mot con đuong lat đa tot dan đen thanh pho Panama. Tam quan trong cua cang nhu la mot đia điem trung chuyen nhung Nguoi chinh phuc Tay Ban Nha la tam thoi cat giu vang bac cuop boc đuoc tu nhung lanh đia cua nguoi Inca. Ho đa van chuyen kho bau bang nhung con lua tu phia bo bien Thai Binh Duong cua eo đat Panama đen Portobelo o phia Caribe, truoc khi chuyen no len tau van chuyen ve cho nha vua Tay Ban Nha.


Lich su Khi tam quan trong cua ngoi lang tang len, cac moi lo ngai ve an ninh đa đuoc giai quyet bang cach xay dung cac cong su tu nam 1600 va cong su cuoi cung đuoc xay dung la tai Santigao va Fernadao vao nam 1753. Co tong cong 10 cong su khac nhau đa đuoc xay dung tren nhung ngon đoi phia sau cang Portobelo, khien no tro thanh điem kiem soat ven bien nghiem ngat nhat cua Tay Ban Nha o chau My. Nhieu cong su bi tan cong va tro thanh nhung đong gach vun; chi co cac cong su đuoc xay dung vao nam 1753 moi ton tai đuoc trong tinh trang tot, khi đo đoc Vernon bo qua Portebello trong tran chien cuoi cung. Truoc đo, Francis Drake đa khong thanh cong trong viec tan cong phao đai khi ong khong qua khoi con sot va qua đoi trong khu vuc vinh Caribe. Nhung truoc đo ong đa tieu huy Nombre De Dios vao đau nam 1596. Nam 1597, Đe quoc Tay Ban Nha quyet đinh cung co cang bien vi ngan kho đuoc chuyen đen Portobelo. Phao đai San Felipe đuoc xay dung đau tien o loi vao ben cang va đuoc cung co bang 35 khau phao. Phao đai San Jeronimo đuoc xay dung o phia đong va con phao đai Santiago de la Gloria o phia tay cua vinh. Nhung phao đai nay đuoc xay dung voi nhung buc tuong bang đa san ho, cung nhu đa granit. Nam 1668, Sir Henry Morgan xu Wales đa tan cong Portobelo, su dung thang đe bang qua buc tuong cua cong su. Trong mot thang cuop bien chiem đong, khong co thiet hai đang ke nao đoi voi cac cau truc phong thu. Nam 1688, cuop bien Anh Bartholomew Sharp va Phap La Sound đa tan cong cac cong su va gay ra thiet hai nhat đinh. Cac cuoc tan cong vao nam 1744 khien van phong hai quan đa bi hu hai nghiem trong.
Trong hon hai the ky sau khi cac cong su cuoi cung đuoc xay dung vao nam 1753, toan bo cac cong su bi bo be khien tham thuc vat phat trien qua muc cho đen khi Chinh phu Panama quyet đinh khoi phuc lai chung. Sau khi Panama tro thanh mot quoc gia đoc lap, Tay Ban Nha đa tu bo Phao đai San Lorenzo vao nam 1821. Sau khi sap nhap Panama voi Columbia, phao đai đuoc su dung lam nha tu sau đo buu đien đe van chuyen thu tu vuong Quoc Anh đen chau My Latinh. Tai thi tran Chagres, ben duoi phao đai va bo tay cua song Chagres la mot thien đuong cho nhung nguoi thich phieu luu trong Con sot vang California nam 1849. Voi su ra đoi cua đuong sat vao nam 1850, tam quan trong cua tuyen đuong xuyen đai duong o cua song Chagres giam dan.
Vao thang 7 nam 2012, UNESCO đa liet Cac cong su giap vinh Caribe cua Panama: Portobelo-San Lorenzo vao danh sach di san the gioi bi đe doa do nhung lo ngai ve moi truong, cong tac bao ton khong đay đu va su phat trien đo thi ben bo bien khong đuoc kiem soat.


Kien truc Vinh Portobelo co nhieu cong su sao chep cac thiet ke kien ​​truc quan su cua chau Au, đuoc xay dung trong thoi ky thuoc đia (1596–99). Cac cau truc đuoc xay dung trong nhung nam đau theo phong cach thoi Trung Co theo thiet ke cua kien truc su nguoi Tay Ban Nha Antonelli. Tuy nhien vao the ky 18, cac cau truc đa đuoc xay dung bang cach cai tao cac tinh nang theo phong cach Tan Co đien nhu đa thay o Phao đai Santiago, San Jeronimo, San Fernando va San Lorenzo. Nha van phong hai quan bi huu hai vao nam 1744 đa đuoc xay dung lai va hien đuoc dung lam nha bao tang. Nhung khau đai bac đuoc su dung trong cac cuoc tan cong truoc đay đang bi ri set voi nhung chiec xe ngua bang go đa bi muc nat va bi loai bo. Tuy nhien, cac buc tuong cua phao đai đang trong tinh trang đuoc bao quan tot.


Hinh anh Tham khao Tham khao Katzman, Patricia (ngay 1 thang 11 nam 2005). Panama. Hunter Publishing, Inc. ISBN 978-1-58843-529-3.
Showker, Kay; Brennan, Mary (ngay 1 thang 5 nam 2008). Caribbean Ports of Call: Eastern and Southern Regions: A Guide for Today's Cruise Passengers. Globe Pequot Press. ISBN 978-0-7627-4538-8.
Whitney, Tisha (1982). Cruising World. ISSN 0098-3519.
Woods, Sarah (ngay 15 thang 8 nam 2009). Panama. Bradt Travel Guides. ISBN 978-1-84162-260-6.


Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Fortifications on the Caribbean Side of Panama: Portobelo-San Lorenzo tai Wikimedia Commons