Phan huy sinh hoc la su phan huy chat huu co cua cac vi sinh vat, chang han nhu vi khuan, nam. 


Co che Qua trinh phan huy sinh hoc co the đuoc chia thanh ba giai đoan: phan xa sinh hoc, phan ung sinh hoc va đong hoa.  Phan ung sinh hoc la su xuong cap o be mat lam thay đoi cac tinh chat co hoc, vat ly va hoa hoc cua vat lieu.  Giai đoan nay xay ra khi vat lieu tiep xuc voi cac yeu to phi sinh hoc trong moi truong ngoai troi va cho phep xuong cap hon nua bang cach lam suy yeu cau truc cua vat lieu.  Mot so yeu to phi sinh hoc anh huong đen nhung thay đoi ban đau nay la nen (co hoc), anh sang, nhiet đo va hoa chat trong moi truong.    Mac du phan xa sinh hoc thuong xay ra nhu la giai đoan đau tien cua qua trinh phan huy sinh hoc, nhung trong mot so truong hop, no co the song song voi phan ung sinh hoc.
Phan ung phan ra cua polyme la qua trinh phan ly trong đo cac lien ket trong polyme bi phan cat, tao ra oligome va monome.  Cac buoc thuc hien đe phan đoan cac vat lieu nay cung khac nhau dua tren su hien dien cua oxy trong he thong.  Su phan huy vat lieu cua vi sinh vat khi co oxy la tieu hoa hieu khi, va su phan huy vat lieu khi khong co oxy la tieu hoa ky khi.  Su khac biet chinh giua cac qua trinh nay la cac phan ung yem khi tao ra khi me-tan, trong khi cac phan ung hieu khi thi khong (tuy nhien, ca hai phan ung đeu tao ra carbon dioxide, nuoc, mot so loai du luong va sinh khoi moi).  Ngoai ra, tieu hoa hieu khi thuong xay ra nhanh hon tieu hoa ky khi, trong khi tieu hoa ky khi lam tot hon viec giam khoi luong va khoi luong cua vat lieu.  Do kha nang phan huy ky khi đe giam khoi luong va khoi luong chat thai va tao ra khi tu nhien, cong nghe phan huy ky khi đuoc su dung rong rai cho cac he thong quan ly chat thai va la nguon nang luong tai tao tai đia phuong.
Cac san pham thu đuoc tu phan ung sinh hoc sau đo đuoc tich hop vao cac te bao vi sinh vat, đay la giai đoan đong hoa.  Mot so san pham tu su phan manh đuoc van chuyen de dang trong te bao boi cac chat mang mang.  Tuy nhien, nhung nguoi khac van phai trai qua cac phan ung bien đoi sinh hoc đe tao ra cac san pham ma sau đo co the đuoc van chuyen ben trong te bao.  Khi o trong te bao, cac san pham đi vao con đuong di hoa dan đen viec san xuat adenosine triphosphate (ATP) hoac cac yeu to cua cau truc te bao. 


Cac yeu to anh huong đen toc đo phan huy sinh hoc Trong thuc te, hau het tat ca cac hop chat hoa hoc va vat lieu đeu phai chiu cac qua trinh phan huy sinh hoc.  Tuy nhien, tam quan trong nam o ty le tuong đoi cua cac qua trinh nhu vay, chang han nhu ngay, tuan, nam hoac the ky.  Mot so yeu to quyet đinh toc đo xuong cap cua cac hop chat huu co nay.  Cac yeu to bao gom anh sang, nuoc, oxy va nhiet đo.  Toc đo phan huy cua nhieu hop chat huu co bi gioi han boi tinh kha dung sinh hoc cua chung, la toc đo ma mot chat đuoc hap thu vao he thong hoac co san tai vi tri hoat đong sinh ly, vi cac hop chat phai đuoc giai phong vao dung dich truoc khi sinh vat co the phan huy ho  Toc đo phan huy sinh hoc co the đuoc đo luong bang mot so cach.  Xet nghiem đo ho hap co the đuoc su dung cho cac vi khuan hieu khi.  Đau tien nguoi ta đat mot mau chat thai ran trong mot thung chua co vi sinh vat va đat, sau đo suc khi hon hop.  Trong vai ngay, cac vi sinh vat tieu hoa tung chut mau va tao ra carbon dioxide - luong CO2 thu đuoc đong vai tro la mot chi so ve su thoai hoa.  Kha nang phan huy sinh hoc cung co the đuoc đo bang cac vi khuan ky khi va luong khi metan hoac hop kim ma chung co the tao ra.
Đieu quan trong can luu y la cac yeu to anh huong đen toc đo phan huy sinh hoc trong qua trinh thu nghiem san pham đe đam bao rang ket qua tao ra la chinh xac va đang tin cay.  Mot so vat lieu se kiem tra kha nang phan huy sinh hoc trong đieu kien toi uu trong phong thi nghiem đe phe duyet nhung nhung ket qua nay co the khong phan anh ket qua the gioi thuc trong đo cac yeu to co nhieu thay đoi.  Vi du, mot vat lieu co the đa đuoc thu nghiem la phan huy sinh hoc o toc đo cao trong phong thi nghiem co the khong bi suy giam o toc đo cao trong bai rac vi cac bai chon lap thuong thieu anh sang, nuoc va hoat đong cua vi sinh vat can thiet cho su xuong cap.  Vi vay, đieu rat quan trong la co cac tieu chuan cho cac san pham phan huy sinh hoc bang nhua, co tac đong lon đen moi truong.  Viec phat trien va su dung cac phuong phap thu nghiem tieu chuan chinh xac co the giup đam bao rang tat ca cac loai nhua đang đuoc san xuat va thuong mai hoa se thuc su phan huy sinh hoc trong moi truong tu nhien.  Mot thu nghiem đa đuoc phat trien cho muc đich nay la DINV 54900. 


Nhua Thuat ngu Nhua co the phan huy dung đe chi mot vat lieu duy tri đo ben co hoc trong qua trinh su dung thuc te nhung phan huy thanh cac hop chat trong luong thap va cac san pham phu khong đoc hai sau khi su dung.  Su phan huy nay đuoc thuc hien thong qua mot cuoc tan cong cua vi sinh vat vao vat lieu, ma đien hinh la mot loai polymer khong tan trong nuoc.  Cac vat lieu nhu vay co the thu đuoc thong qua tong hop hoa hoc, len men boi cac vi sinh vat va tu cac san pham tu nhien bien đoi hoa hoc.
Nhua phan huy sinh hoc voi toc đo khac nhau nhieu.  He thong ong nuoc dua tren PVC đuoc chon đe xu ly nuoc thai vi PVC chong lai su phan huy sinh hoc.  Mat khac, mot so vat lieu đong goi đang đuoc phat trien se de dang xuong cap khi tiep xuc voi moi truong.  Vi du ve cac polyme tong hop phan huy sinh hoc nhanh chong bao gom polycaprolactone, cac polyesters khac va este thom-aliphatic, do lien ket este cua chung de bi nuoc tan cong.  Mot vi du noi bat la poly-3-hydroxybutyrate, axit polylactic co nguon goc moi va polycaprolactone tong hop.  Nhung nguoi khac la cellulose acetate dua tren cellulose va celluloid (cellulose nitrate).

Trong đieu kien oxy thap, nhua phan huy cham hon.  Qua trinh phan huy co the đuoc tang toc trong đong phan u đuoc thiet ke đac biet.  Nhua dua tren tinh bot se xuong cap trong vong hai đen bon thang trong thung u phan tai nha, trong khi axit polylactic phan lon khong bi phan huy, đoi hoi nhiet đo cao hon.  Polycaprolactone va polycaprolactone-tinh bot tong hop phan huy cham hon, nhung ham luong tinh bot tang toc đo phan huy bang cach đe lai mot polycaprolactone be mat cao, xop.  Tuy nhien, phai mat nhieu thang.
Nam 2016, mot loai vi khuan co ten Ideonella sakaiensis đa đuoc tim thay đe phan huy sinh hoc PET.
Nhieu nha san xuat nhua đa no luc, tham chi noi rang nhua cua ho co the phan huy đuoc, đien hinh la voi viec liet ke tinh bot ngo la mot thanh phan.  Tuy nhien, nhung tuyen bo nay la đang ngo boi vi nganh cong nghiep nhua hoat đong theo đinh nghia rieng cua no ve chat tron:


Cong nghe phan huy sinh hoc Bay gio cong nghe phan huy sinh hoc đa tro thanh mot thi truong phat trien cao voi cac ung dung trong đong goi san pham, san xuat va thuoc.  Su phan huy sinh hoc cua sinh khoi cung cap mot so huong dan.  Polyesters đuoc biet đen la co kha nang phan huy sinh hoc.
Phan huy oxy hoa đuoc CEN (To chuc Tieu chuan Chau Au) đinh nghia la "su xuong cap do hien tuong oxy hoa va qua trung gian te bao, đong thoi hoac lien tiep."  Trong khi đoi khi đuoc mo ta la "phan manh oxo" va "phan huy oxo", cac thuat ngu nay chi mo ta giai đoan đau tien hoac oxy hoa va khong nen đuoc su dung cho vat lieu lam suy giam qua trinh phan huy oxo đuoc xac đinh boi CEN: mo ta chinh xac la " phan huy sinh hoc oxo. "
Bang cach ket hop cac san pham nhua voi cac phan tu polymer rat lon, chi chua carbon va hydro, voi oxy trong khong khi, san pham đuoc tao ra co kha nang phan huy trong bat cu noi nao tu mot tuan đen mot đen hai nam.  Phan ung nay xay ra ngay ca khi khong co chat phu gia prodegradant nhung voi toc đo rat cham.  Đo la ly do tai sao nhua thong thuong, khi bi loai bo, ton tai mot thoi gian dai trong moi truong.  Cac cong thuc phan huy oxy hoa xuc tac va đay nhanh qua trinh phan huy sinh hoc nhung can co ky nang va kinh nghiem đang ke đe can bang cac thanh phan trong cac cong thuc đe cung cap cho san pham mot cuoc song huu ich trong mot thoi gian đinh san, sau đo la phan huy va phan huy sinh hoc.
Cong nghe phan huy sinh hoc đac biet đuoc cong đong y te sinh hoc su dung.  Polyme phan huy sinh hoc đuoc phan thanh ba nhom: y te, sinh thai va ung dung kep, trong khi ve nguon goc, chung đuoc chia thanh hai nhom: tu nhien va tong hop.  Tap đoan Cong nghe sach đang khai thac viec su dung carbon dioxide sieu toi han, duoi ap suat cao o nhiet đo phong la dung moi co the su dung nhua phan huy sinh hoc đe tao ra cac loai thuoc phu polymer.  Polyme (co nghia la vat lieu gom cac phan tu co cac đon vi cau truc lap lai tao thanh chuoi dai) đuoc su dung đe đong goi mot loai thuoc truoc khi tiem vao co the va dua tren axit lactic, mot hop chat thuong đuoc san xuat trong co the, va do đo co the đuoc bai tiet tu nhien.  Lop phu đuoc thiet ke đe phat hanh co kiem soat trong mot khoang thoi gian, lam giam so luong tiem can thiet va toi đa hoa loi ich đieu tri.  Giao su Steve Howdle tuyen bo rang cac polyme phan huy sinh hoc đac biet hap dan đe su dung trong phan phoi thuoc, vi mot khi đuoc đua vao co the, chung khong can phai thu hoi hoac thao tac them va bi bien chat thanh cac san pham phu khong hoa tan, khong đoc hai.  Cac polyme khac nhau phan huy o cac ty le khac nhau trong co the va do đo lua chon polymer co the đuoc đieu chinh đe đat đuoc ty le phat hanh mong muon.
Cac ung dung y sinh khac bao gom viec su dung cac polyme bo nho hinh dang đan hoi, phan huy sinh hoc.  Vat lieu cay ghep phan huy sinh hoc hien co the đuoc su dung cho cac thu tuc phau thuat xam lan toi thieu thong qua cac polyme nhiet deo phan huy.  Cac polyme nay hien co the thay đoi hinh dang cua chung khi tang nhiet đo, gay ra kha nang bo nho hinh dang cung nhu chi khau de bi phan huy.  Do đo, cay ghep bay gio co the phu hop thong qua cac vet mo nho, cac bac si co the de dang thuc hien cac bien dang phuc tap, va chi khau va cac tro ly vat lieu khac co the tu phan huy sinh hoc sau khi phau thuat hoan tat.


Phan huy sinh hoc so voi phan bon Khong co đinh nghia pho quat cho phan huy sinh hoc va co nhieu đinh nghia khac nhau ve phan compost, đieu nay đa dan đen nhieu nham lan giua cac thuat ngu.  Chung thuong đuoc gop lai voi nhau; Tuy nhien, chung khong co cung y nghia.  Phan huy sinh hoc la su phan huy tu nhien cua cac vat lieu boi cac vi sinh vat nhu vi khuan va nam hoac hoat đong sinh hoc khac.  Bon phan la mot qua trinh do con nguoi đieu khien, trong đo phan huy sinh hoc xay ra trong mot hoan canh cu the.  Su khac biet chu yeu giua hai la mot qua trinh xay ra tu nhien va mot qua trinh do con nguoi đieu khien.
Vat lieu phan huy sinh hoc co kha nang phan huy ma khong can nguon oxy (yem khi) thanh carbon dioxide, nuoc va sinh khoi, nhung dong thoi gian khong đuoc xac đinh cu the.  Tuong tu, vat lieu co the phan huy đuoc phan huy thanh carbon dioxide, nuoc va sinh khoi; tuy nhien, vat lieu co the phan huy cung phan huy thanh cac hop chat vo co.  Qua trinh u phan đuoc xac đinh cu the hon, vi no đuoc kiem soat boi con nguoi.  Ve co ban, phan compost la mot qua trinh phan huy sinh hoc đuoc tang toc do hoan canh toi uu hoa.  Ngoai ra, san pham cuoi cung cua qua trinh u phan khong chi tro lai trang thai truoc đo ma con tao ra va them cac vi sinh vat co loi vao đat goi la mun.  Chat huu co nay co the đuoc su dung trong vuon va trong cac trang trai đe giup trong cay khoe manh hon trong tuong lai.  Viec u phan lien tuc xay ra trong mot khung thoi gian ngan hon vi đay la mot qua trinh đuoc xac đinh ro hon va đuoc thuc đay boi su can thiep cua con nguoi.  Phan huy sinh hoc co the xay ra trong cac khung thoi gian khac nhau trong cac truong hop khac nhau, nhung co nghia la xay ra tu nhien ma khong can su can thiep cua con nguoi. 

Ngay ca trong qua trinh u phan, co nhung truong hop khac nhau theo đo đieu nay co the xay ra.  Hai loai phan bon chinh la tai nha so voi thuong mai.  Ca hai đeu tao ra đat lanh đe đuoc tai su dung - su khac biet chinh nam o nhung vat lieu nao co the đi vao quy trinh.  Viec u phan tai nha hau het đuoc su dung cho cac loai phe lieu thuc pham va cac vat lieu lam vuon du thua, chang han nhu co dai.  Phan bon thuong mai co kha nang pha vo cac san pham dua tren thuc vat phuc tap hon, chang han nhu nhua dua tren ngo va cac manh vat lieu lon hon, nhu canh cay.  Viec u phan thuong mai bat đau bang viec phan huy thu cong cac vat lieu bang may mai hoac may khac đe bat đau qua trinh.  Boi vi viec u phan tai nha thuong xay ra o quy mo nho hon va khong lien quan đen may moc lon, nhung vat lieu nay se khong bi phan huy hoan toan trong qua trinh u phan tai nha.  Hon nua, mot nghien cuu đa so sanh va đoi chieu phan bon gia đinh va cong nghiep, ket luan rang co nhung loi the va bat loi cho ca hai.
Cac nghien cuu sau đay cung cap cac vi du trong đo phan bon đa đuoc xac đinh la mot tap hop con cua su phan huy sinh hoc trong boi canh khoa hoc.  Nghien cuu đau tien, "Đanh gia kha nang phan huy sinh hoc cua nhua trong đieu kien phan huy mo phong trong moi truong thu nghiem trong phong thi nghiem", xem xet ro rang viec u phan nhu mot tap hop cac truong hop thuoc nhom phan huy.  Ngoai ra, nghien cuu tiep theo nay đa xem xet cac tac đong phan huy va phan huy sinh hoc cua axit polylactic lien ket hoa hoc va vat ly.  Đang chu y la thao luan ve phan bon va phan huy sinh hoc la hai thuat ngu rieng biet.  Nghien cuu thu ba va cuoi cung đanh gia tieu chuan hoa chau Au ve vat lieu phan huy sinh hoc va co the phan huy trong nganh bao bi, mot lan nua su dung cac thuat ngu rieng biet.
Su khac biet giua cac đieu khoan nay la rat quan trong boi vi su nham lan trong quan ly chat thai dan đen viec nguoi dan xu ly vat lieu khong đung cach hang ngay.  Cong nghe phan huy sinh hoc đa dan đen nhung cai tien lon trong cach chung ta xu ly chat thai; bay gio ton tai thung rac, tai che va thung u đe toi uu hoa quy trinh xu ly.  Tuy nhien, neu cac dong chat thai nay la pho bien va thuong xuyen bi nham lan, thi qua trinh xu ly hoan toan khong đuoc toi uu hoa.  Cac vat lieu phan huy sinh hoc va co the phan huy đa đuoc phat trien đe đam bao nhieu chat thai cua con nguoi co the phan huy va tro lai trang thai truoc đo, hoac trong truong hop phan huy tham chi chung co the them chat dinh duong vao đat.  Khi mot san pham co the phan huy đuoc nem ra ngoai thay vi đuoc phan huy va gui đen bai rac, nhung phat minh va no luc nay bi lang phi.  Do đo, đieu quan trong la nguoi dan binh thuong phai hieu su khac biet giua cac viec nay đe cac loai rac co the đuoc xu ly đung cach va hieu qua.


Hieu ung moi truong va xa hoi O nhiem nhua tu viec vut rac nhua trai phep gay rui ro cho suc khoe đoi voi đong vat hoang da.  Đong vat thuong nham lan nhua la thuc an, dan đen bi vuong ruot.  Cac hoa chat phan huy cham, nhu biphenyls polychlorin hoa (PCB), nonylphenol (NP) va thuoc tru sau cung đuoc tim thay trong nhua, co the thai ra moi truong va sau đo cung bi đong vat hoang da nuot phai.
Rachel Carson, mot nha moi truong đang chu y trong nhung nam 1960, đa cung cap mot trong nhung nghien cuu quan trong đau tien ve hau qua lien quan đen viec an hoa chat trong đong vat hoang da, đac biet la chim.  Trong tac pham Silent Spring, co đa viet tren DDT, mot loai thuoc tru sau thuong đuoc su dung trong cac hoat đong nong nghiep cua con nguoi.  Nhung con chim an nhung con bo bi nhiem đoc co nhieu kha nang đe ra trung voi vo mong va yeu.
Nhung hoa chat nay cung đong mot vai tro đoi voi suc khoe con nguoi, vi tieu thu thuc pham bi nhiem đoc (trong cac qua trinh goi la ngung tu sinh hoc va tich luy sinh hoc) co lien quan đen cac van đe nhu ung thu, roi loan chuc nang than kinh, va thay đoi noi tiet to.  Mot vi du noi tieng ve qua trinh ngung tu sinh hoc anh huong đen suc khoe trong thoi gian gan đay la su gia tang phoi nhiem voi ham luong thuy ngan cao nguy hiem trong ca, co the anh huong đen hormone gioi tinh o nguoi.
Trong no luc khac phuc thiet hai do nhua xuong cap cham, chat tay rua, kim loai va cac chat o nhiem khac do con nguoi tao ra, chi phi kinh te đa tro thanh moi lo ngai.  Đac biet la rac tren bien rat kho đe quan sat va đanh gia.  Cac nha nghien cuu tai Vien Thuong mai The gioi uoc tinh rang chi phi cho cac sang kien don dep (cu the la trong he sinh thai đai duong) đa len đen mucl gan 13 ty đo la My moi nam.  Moi quan tam chinh bat nguon tu moi truong bien, voi nhung no luc don dep lon nhat tap trung xung quanh cac bai rac tren đai duong.  Nam 2017, mot đao rac co kich thuoc co Mexico đa đuoc tim thay o Thai Binh Duong.  Nguoi ta uoc tinh đao rac nay co kich thuoc len toi mot trieu dam vuong.  Trong khi đao rac nay chua cac vi du ro rang hon ve rac (chai nhua, lon va tui), cac vi mach nho gan nhu khong the đuoc don sach.  National Geographic bao cao rang tham chi nhieu vat lieu khong phan huy sinh hoc đang tim đuong vao moi truong de bi ton thuong - gan ba muoi tam trieu mau rac moi nam.
Cac vat lieu khong bi phan huy cung co the đong vai tro la noi tru an cho cac loai xam lan, chang han nhu giun ong va hau.  Khi he sinh thai thay đoi đe đap ung voi cac loai xam lan, cac loai cu tru va su can bang tu nhien cua tai nguyen, su đa dang di truyen va su phong phu cua loai bi thay đoi.  Nhung yeu to nay co the ho tro cac nen kinh te đia phuong trong cach san ban va nuoi trong thuy san, von phai chiu đung su thay đoi tren.  Tuong tu, cac cong đong ven bien phu thuoc nhieu vao du lich sinh thai se mat doanh thu nho su tich tu o nhiem, vi cac bai bien hoac bo bien cua ho khong con hap dan đoi voi du khach.  Vien Thuong mai The gioi cung luu y rang cac cong đong thuong bi cac tac đong cua phan huy sinh hoc kem gay anh huong la cac nuoc ngheo hon, von khong co tien đe tra cho viec don dep rac.  Trong mot hieu ung vong phan hoi tich cuc, đen luot ho se gap kho khan trong viec kiem soat cac nguon o nhiem ma chinh ho gay ra.


Ghi chu Tham khao