Rootkit (/ru:tkit/ đoc la rut-kit) la mot bo cong cu phan mem do ke xam nhap đua vao may tinh nham muc đich cho phep quay lai xam nhap may tinh đo va dung no cho cac muc đich xau ma khong bi phat hien, bo cong cu nay cho phep truy nhap vao hoat đong cua may tinh o muc can ban nhat. Cac muc đich cua ke xam nhap khi su dung rootkit bao gom: 

thu thap du lieu ve may tinh (ke cac may tinh khac trong cung mang) va nhung nguoi su dung chung (chang han mat khau va thong tin tai chinh),
gay loi hoac sai trong hoat đong cua may tinh
tao hoac chuyen tiep spam
Co cac rootkit khac nhau đuoc viet cho nhieu loai he đieu hanh nhu Linux, Solaris va cac phien ban Microsoft Windows.
Tu "rootkit" tro nen pho bien khi co cuoc tranh luan ve chong sao chep CD Sony 2005, trong đo cac đia CD nhac cua Sony BMG cai mot roolkit vao cac PC chay Microsoft Windows.


Nguon goc cua rootkit Thuat ngu "rootkit" (con đuoc viet la "root kit") luc đau đuoc dung đe chi mot bo cong cu Unix đuoc bien dich lai nhu "ps", "netstat", "w" and "passwd" co the che giau ki luong vet tich cua ke xam nhap ma binh thuong se bi hien thi boi cac lenh tren, vi vay no cho phep ke xam nhap duy tri quyen "root" ("sieu nguoi dung") tren he thong ma ngay ca nguoi quan tri he thong cung khong the thay ho.
Ngay nay thuat ngu nay khong chi gioi han o cac he đieu hanh dua tren Unix ma con đuoc dung đe chi cac cong cu thuc hien tac vu tuong tu tren he đieu hanh khong Unix nhu Microsoft Windows (ngay ca khi he đieu hanh đo khong co tai khoan "root").


Hoat đong = Chuc nang cua rootkit =
Rootkit tao đuong truy nhap cho ke xam nhap tro lai, viec nay đuoc thuc hien bang cach cai đat mot cua hau (backdoor - mot phuong phap an cho viec lay quyen truy nhap may tinh). Cua hau nay co the la mot daemon truy nhap tu xa, chang han mot phien ban đa đuoc sua chua cua telnetd hoac sshd, đuoc cau hinh đe chay tren mot cong khong phai cong mac đinh ma cac daemon nay thuong nghe. (daemon la mot loai chuong trinh chay ngam, đoi đuoc kich hoat boi mot đieu kien hoac mot su kien cu the, daemon khong chiu su kiem soat truc tiep cua nguoi dung).
Mot rootkit đuoc thiet ke tot se co kha nang che giau hoac xoa bo bat cu dau vet nao cua viec no đuoc đua vao may tinh, su ton tai va hoat đong cua no. Vi du, no co the sua nhat trinh (log) he thong đe khong ghi hoac xoa bo tat ca cac thong tin lien quan đen viec no đuoc đua vao may, thong tin ve cac lan truy nhap tiep theo cua ke xam nhap, va thong tin ve cac tien trinh (cac chuong trinh đuoc thuc thi) ma rootkit chay. Nhung ke xam nhap khong lanh nghe co the chi xoa hoac tay trang cac nhat trinh, hien tuong nay co the la đau moi cho thay co chuyen bat thuong.


= Su dung boi ke pha hoai =
Trong truong hop đien hinh, rootkit che giau đang nhap, tien trinh, tap tin va log va co the bao gom phan mem đanh cap du lieu tu tram cuoi (terminal), cac noi ket mang va ban phim may tinh. Trong nhieu truong hop rootkit đuoc xem la Trojan.
Cua sau cung cho phep cac tien trinh tu nguoi dung thong thuong thi hanh cac chuc nang danh rieng cho sieu nguoi dung. Rootkit cung co the che giau moi loai cong cu khac co the dung đe xam pham he thong. Đieu nay bao gom cac cong cu dung đe tan cong them vao cac he thong may tinh co ket noi voi he thong bi xam nhap nhu la cong cu bat goi tin (packet sniffer) va chuong trinh ghi tac vu ban phim (keylogger). Mot cach xam pham pho bien la dung he thong bi chiem lam ban đap cho xam nhap tiep theo. Đieu nay đuoc thuc hien bang cach lam cho mot vu xam nhap co ve nhu xuat phat tu mang hay he thong bi chiem thay vi tu ke tan cong. Cac cong cu nay bao gom cong cu tan cong tu choi dich vu (DDOS), cong cu chuyen tiep phien chat va cac tan cong spam email.
Mot thi du gan đay cho viec rootkit đuoc su dung tren CD thuong mai dung đe quan ly quyen ky thuat so la cuoc tranh luan chong sao chep CD Sony 2005.


Lay nhiem Cung nhu voi cac phan mem đoc hai khac, may tinh co the bi lay nhiem rootkit bang nhieu đuong, trong đo co lay nhiem qua cac chuong trinh đuoc tai xuong tu Internet, qua tep gan kem tai email, hoac tham chi khi truy cap mot so trang web nhat đinh. Rootkit con co the đuoc đua vao may qua viec đoc mot o đia đac biet hoac the nho USB.


Phan biet = Rootkit khong phai la exploit =
Rootkit co the đuoc dung cung voi mot thu thuat pha hoai (exploit), nhung rootkit tu no chi la mot bo cac chuong trinh tien ich. Cac chuong trinh nay thuong khong phu thuoc vao cac loi phan mem (chang han loi tran bo đem) ma cac exploit lam dung. Nhieu tin tac co mot kho cac exploit, nhung chi co mot hai chuong trinh rootkit đe dung kem. Mot khi vao đuoc he thong, tin tac se trien khai rootkit thich hop, bat ke minh su dung exploit nao.
Tuy rootkit khong phai la mot exploit, nhung no co the chua mot exploit. Rootkit thuong can quyen truy nhap toi nhan he đieu hanh va chua mot vai chuong trinh bat đau chay khi he thong khoi đong (boot). Mot trong cac cach cai mot rootkit vao he thong la su dung mot exploit phan mem, vi du loi tran bo đem la mot co che đe nap ma chuong trinh vao nhan he đieu hanh.


= Rootkit khong phai la virus =
Virus may tinh la mot Chuong trinh tu nhan ban va phat tan. Trai lai, rootkit khong tu nhan ban va khong co co che hoat đong đoc lap tu chu. Rootkit nam hoan toan duoi quyen kiem soat cua mot ke tan cong la con nguoi,hacker tan cong chung ta bang cach nay la đa phan, virus thi khong.


Tham khao