Va tuyet thong (chu Anh: Excommunication, dich nghia: đoan tuyet tuong giao), hoac goi va tuyet, tuyet phat, dut phep thong cong, rut phep thong cong, thuong đuoc biet đen nhu mot hinh thuc khai tru giao tich hay truc xuat khoi giao hoi, la mot hinh thuc ki luat trong ton giao. Đay la mot hanh đong trung phat ton giao mang tinh to chuc, đuoc su dung đe tuoc quyen, đinh chi hoac han che tu cach thanh vien trong mot cong đong ton giao hoac han che mot so quyen nhat đinh trong cong đong đo, đac biet la quyen hiep mot voi cac thanh vien khac trong hoi chung va quyen nhan thanh le.
Hanh đong nay đuoc thuc hien boi tat ca cac giao hoi co (nhu Giao hoi Cong giao La Ma, cac Giao hoi Chinh thong giao Đong phuong va Giao hoi Chinh thong giao co Đong phuong) cung nhu boi cac he phai Co Đoc giao khac, nhung cung đuoc dung rong rai hon đe chi cac hinh thuc tuong tu trong viec loai tru va tay chay ton giao trong cac nhom ton giao khac. Nguoi Amish cung đuoc biet đen voi viec rut phep thong cong đoi voi cac thanh vien bi coi la vi pham cac quy tac hoac đat cau hoi ve giao hoi, mot hinh thuc goi la tay chay. Ton giao Nhan chung Gie-ho-va su dung thuat ngu “khai tru” đe chi hinh thuc rut phep thong cong cua ho.
Tu excommunication co nghia la đat mot ca nhan hoac nhom ra khoi su hiep mot. Trong mot so he phai, rut phep thong cong bao gom ca viec ket an tam linh đoi voi ca nhan hoac nhom đo. Hinh thuc nay co the bao gom truc xuat, tay chay va lam cho xau ho, tuy thuoc vao nhom, su vi pham dan đen rut phep thong cong hoac cac quy tac, chuan muc cua cong đong ton giao. Hanh đong nghiem trong nay thuong đuoc huy bo khi co su sam hoi cong khai. Theo than hoc Cong giao La Ma, nhung nguoi chiu hinh phat nay se khong đuoc len thien đang sau khi chet.
Trong thoi Trung Co o chau Au, nguoi bi dut phep thong cong se khong ai dam tiep xuc; giao hoang tung su dung hinh thuc nay đe đoi pho voi cac hoang đe the tuc. Va tuyet thong co hai loai: va tuyet thong do giam muc tuyen bo (co the đuoc giam muc mien toi) va va tuyet thong do giao hoang tuyen bo (chi giao hoang co the mien toi), trong đo loai cua giao hoang co ba muc: thong thuong, đac biet va sieu va. Va tuyet thong cung đuoc chia lam ba muc đo: tu minh va tuyet; tuyet phat cam tham gia vao cac bi tich cua giao hoi - cac linh muc cung khong đuoc cu hanh bi tich cho ho; tuyet phat cam tiep xuc voi Kito huu - tin huu phai tranh xa ho.


Hinh thuc "Theo đieu 751: “Lac giao la ngoan co choi bo hoac ngoan co ho nghi ve mot chan ly phai tin voi Đuc tin Than Khoi va Cong Giao sau khi đa lanh nhan Bi Tich Rua Toi; boi giao la choi bo đuc tin Kito giao; ly giao la tu choi vang phuc Đuc Giao Hoang hoac tu choi hiep thong voi cac chi the cua Giao Hoi thuoc quyen ngai.”. Cac toi nay chiu hinh phat va tuyet thong tien ket theo đieu 1364 triet 1 “Nguoi boi giao, lac giao hay ly giao đeu bi va tuyet thong tien ket.”Co hai hinh thuc va tuyet thong:
Va tuyet thong tien ket: đuoc an đinh cho mot so toi. Ngay sau khi pham, đuong su lap tuc bi va, khong can Giao hoi phai ra cong bo. Theo Bo Giao luat hien hanh, hien nay chi con bay loai vi pham bi che tai Va tien ket.

Nguoi boi giao, lac giao hay ly giao, se bi mac va tuyet thong tien ket.
Ai nem bo Banh Thanh, lay hoac giu voi muc đich pham thanh, bi mac va tuyet thong tien ket danh cho Toa Thanh.
Nguoi nao hanh hung Giao hoang se mac va tuyet thong tien ket danh cho Toa Thanh.
Ai thi hanh viec pha thai, va viec pha thai co ket qua, se mac va tuyet thong tien ket.
Tu te hanh đong nguoc lai cac quy đinh o đieu 977, se bi mac va tuyet thong tien ket danh cho Toa Thanh.
Linh muc giai toi nao vi pham truc tiep an bi tich, phai bi mac va tuyet thong tien ket danh cho Toa Thanh.
Giam muc nao khong co uy nhiem thu giao hoang ma phong chuc Giam muc cho nguoi khac, cung nhu nguoi nao đuoc thu phong do Giam muc ay se mac va tuyet thong tien ket danh cho Toa Thanh.
Trong bay quy đinh va tren đay, nam loai va chi đuoc hoa giai boi chinh Toa Thanh (2, 3, 5, 6 va 7), con hai loai va kia (1 va 4) co the đuoc giai do Giam muc giao phan hay nhung linh muc đuoc cac Giam muc ay uy thac.
Va tuyet thong hau ket: đuoc an đinh cho mot so toi. Sau khi pham, đuong su chua lap tuc bi va. Đuong su chi bi va sau khi Giao hoi ra cong bo. Theo Bo Giao luat hien hanh, hien nay chi con hai loai vi pham bi che tai va hau ket.
Hau het nhung truong hop bi va tuyet thong đeu la va tuyet thong tien ket.


Nhung che tai Ðieu 1331 triet 1: Nguoi mac va tuyet thong bi cam:

Khong đuoc tham phan bang bat cu cach nao nhu thua tac vien vao viec cu hanh Hy Te Thanh The, hay vao cac le nghi phung tu nao khac;
Khong đuoc cu hanh cac bi tich hay a bi tich, va lanh nhan cac bi tich;
Khong đuoc hanh su chuc vu, tac vu, hay bat cu nhiem vu nao, hay thi hanh cac hanh vi cai tri.
Triet 2: Sau khi va tuyet thong đa bi tuyen ket hay tuyen bo, pham nhan:

Muon hanh đong nghich lai quy đinh o triet 1, so 1, thoi phai bi truc xuat, hay le nghi phung vu phai đinh chi, tru khi co mot ly do he trong can lai;
Thi hanh vo hieu nhung hanh vi cai tri ma chieu theo quy tac o triet 1, so 3, đuong su khong đuoc phep lam;
Bi cam huong dung cac đac an đuoc ban cap truoc đay;
Khong đuoc lanh nhan cach huu hieu mot chuc vi, chuc vu hay nhiem vu nao khac trong Giao Hoi;
Khong đuoc chiem huu cho minh cac loi loc cua bat cu chuc vi, chuc vu hay nhiem vu, huu bong nao ma đuong su đa co trong Giao Hoi.
Ðieu 1332: Nguoi mac va cam che thi bi rang buoc boi nhung lenh cam noi o đieu 1331, triet 1, so 1 va 2. Sau khi va cam che đa tuyen ket, hay tuyen bo, thi phai tuan giu quy đinh o đieu 1331, triet 2, so 1.


Giai va Ðieu 1355 triet 1: Nhung nguoi sau đay co the tha hinh phat do luat phap thiet lap, sau khi hinh phat đa đuoc tuyen ket hay tuyen bo, mien la hinh phat khong đuoc danh cho Toa Thanh:

Ban Quyen đa phat đong thu tuc tu phap đe tuyen ket hay tuyen bo hinh phat, hay đa đich than hoac nho nguoi khac tuyen ket hay tuyen bo hinh phat bang nghi đinh;
Ban Quyen so tai o noi can pham đang o, sau khi đa tham khao Ban Quyen noi o so 1, tru khi vi truong hop ngoai thuong khong the tham khao đuoc.
Triet 2: Hinh phat tien ket do luat an đinh nhung chua đuoc tuyen bo, neu khong danh rieng cho Toa Thanh, thi co the đuoc Ban Quyen tha cho nhung nguoi thuoc quyen minh va cho nhung nguoi đang o trong lanh tho minh hay đa pham toi tai đo; tat ca cac Giam Muc đeu co the tha chung, nhung chi trong chinh luc ban bi tich giai toi.
Ðieu 1356 triet 1: Nhung nguoi sau đay co the tha hinh phat hau ket hay tien ket đuoc thiet lap boi mot menh lenh khong phai do Toa Thanh ban hanh:

Ban Quyen so tai o noi can pham đang o;
Neu hinh phat đa bi tuyen ket hay tuyen bo, thi ca Ban Quyen đa phat đong thu tuc tu phap đe tuyen ket hay tuyen bo hinh phat, hay đa đich than hoac nho nguoi khac tuyen ket hay tuyen bo hinh phat bang nghi đinh.
Triet 2: Truoc khi tha hinh phat, can phai tham khao tac gia cua menh lenh, tru khi vi truong hop ngoai thuong khong the tham khao đuoc.
Ðieu 1357 triet 1: Ðung ke nhung gi đa quy đinh o cac đieu 508 va 976, cha giai toi co quyen tha o toa trong, luc ban bi tich, va tuyet thong tien ket hay cam che chua tuyen bo, neu hoi nhan kho so vi phai thuong xuyen o trong tinh trang toi nang suot thoi gian can thiet đe Be Tren co tham quyen đinh lieu.
Triet 2 Khi ban su xa giai, cha giai toi phai buoc hoi nhan, neu khong tuan thi se mac va lai, phai thuong cau trong vong mot thang len Be Tren co tham quyen hay mot linh muc co nang quyen, va phai theo quyet đinh cua Ngai; tam thoi, cha giai toi phai ra viec đen toi tuong xung va, neu can, đoi sua chua guong xau va thiet hai. Su thuong cau co the đuoc thuc hien qua cha giai toi, nhung khong noi ten cua hoi nhan.
Triet 3: Nhung nguoi đa đuoc giai va đa tuyen ket hay tuyen bo hay danh cho Toa Thanh dua theo quy tac cua đieu 976, thi cung bi buoc nang phai thuong cau sau khi ho đa đuoc binh phuc.
Ðieu 1358 triet 1: Va se khong đuoc tha neu can pham khong tu bo su co chap, chieu theo quy tac cua đieu 1347, triet 2; nhung khi đuong su đa tu bo su co chap thi khong đuoc khuoc tu viec tha va.
Triet 2: Ke đa tha va, co the ap dung nhung bien phap noi o đieu 1348, hay cung co the bat lam mot viec sam hoi.
Ðieu 1359: Neu mot nguoi bi mac nhieu hinh phat, su tha chi co gia tri đoi voi nhung hinh phat nao đuoc noi toi ro rang. Tuy nhien, mot su tha tong quat se huy bo tat ca cac hinh phat, tru ra nhung hinh phat nao pham nhan vi gian y đa lam thinh khong ke ra trong đon thinh nguyen. Ðieu 1360: Su tha hinh phat se vo hieu neu bi thuc ep do so hai tram trong.
Ðieu 1361 triet 1: Su tha hinh phat co the thuc hien ke ca đoi voi mot nguoi vang mat, hay voi đieu kien.
Triet 2: Su tha o toa ngoai phai đuoc lam bang giay to, tru khi co ly do he trong khuyen lam cach khac.
Triet 3: Phai lieu sao cho đon xin tha hinh phat hay chinh viec tha khong bi tiet lo, tru khi đieu ay co ich loi đe bao ve thanh danh cho pham nhan, hoac can thiet đe sua chua guong xau


Mot so nguoi bi phat va Xem them Hiep thong


Tham khao