San Marino, co ten đay đu la Cong hoa Đai binh yen San Marino (tieng Y: Serenissima Repubblica di San Marino), la mot trong nhung nuoc nho nhat tren the gioi, nam o Chau Au, va hoan toan nam trong lanh tho nuoc Y cung voi Vatican.


Lich su Theo truyen thuyet, San Marino đuoc thanh lap vao the ky IV boi mot nguoi tho khac đa Cong giao ten la Marinus tu vung Dalmatia đen đay lanh nan tranh cuoc truy lung, bach hai đao duoi trieu Hoang đe Diocletianus. Nen đoc lap cua San Marino đuoc Giao hoang Urbano VIII thua nhan nam 1631. Co le đay la mot trong nhung quoc gia cong hoa đoc lap lau đoi nhat tren the gioi.
Nam 1862, San Marino va Y ky hiep uoc thue quan va hiep uoc huu nghi, hiep uoc đuoc ky ket lai theo đinh ki. San Marino tuyen chien voi Đuc trong The chien thu nhat, nhung lai co gang duy tri tinh trung lap trong The chien thu hai. San Marino gia nhap Lien Hop Quoc nam 1992.


= San Marino trong the ky XX =
Trong The chien thu nhat, khi Y tuyen chien voi Đe quoc Ao-Hung ngay 23 thang 5 nam 1915, San Marino van thai đo trung lap va Y đa co mot cai nhin thu đich ve tinh trung lap cua San Marino, nghi ngo rang San Marino co the la gian điep Ao. Y đa co gang đe buoc San Marino thanh lap mot đoi quan goi la Carabinieri va sau đo Y đa cat đuong day đien thoai cua San Marino khi nuoc nay đa tu choi yeu cau cua Y. Hai nhom nguoi gom 10 tinh nguyen vien đa tham gia vao luc luong quan đoi cua Y trong cuoc chien tren mat tran Y, đay la cac chien binh San Marino đau tien va lan thu hai nhu la mot hoat đong quan đoan y te mot benh vien Chu thap đo đe cuu chua cho linh Y. Su ton tai cua benh vien nay sau đo lam cho Đe quoc Ao-Hung đinh chi quan he ngoai giao voi San Marino.
Tu nam 1923 đen 1943, San Marino đuoc cai tri boi đang phat xit San Marino (PFS).
Trong The chien thu hai, San Marino van trung lap, du đa tuyen chien voi Vuong quoc Anh ngay 17 thang 9 nam 1940.
Ba ngay sau su sup đo cua Benito Mussolini o Y, My cai tri Y va San Marino sau su sup đo nay va chinh phu moi cua San Marino tuyen bo trung lap trong cuoc xung đot. Nhom phat xit gianh lai quyen luc vao ngay 1 thang 4 nam 1944 nhung van giu thai đo trung lap. Mac du vay, vao ngay 26 thang 6 nam 1944, San Marino đa bi đanh bom boi quan Hoang gia Anh, do nham lan tin rang San Marino đa bi tan pha boi quan Đuc va San Marino đa đuoc su dung thanh noi đe tich luy đan duoc cho quan Phat xit Đuc. It nhat 35 nguoi đa thiet mang trong hoat đong khong kich cua khong quan Anh. San Marino chap nhan hang ngan nguoi ti nan dan su khi cac luc luong Đong minh đa đi qua vung Gothic. Trong thang 9 nam 1944, San Marino đa nhanh chong bi Đuc chiem đong, tuy nhien quan Đuc đa bi tan cong boi luc luong Đong Minh o mat tran San Marino. Quan Đong minh rut khoi San Marino trong thoi gian ngan sau đo.
San Marino đa co mot chinh phu cong san đau tien đuoc bau dan chu tren the gioi, tu nam 1945 va nam 1957 va giua nam 2006 va 2008.
San Marino la quoc gia nho thu nam the gioi.
San Marino đa tro thanh mot thanh vien cua Hoi đong chau Au vao nam 1988 va cua Lien Hop Quoc vao nam 1992. No khong phai la mot thanh vien cua Lien minh chau Au.


Chinh tri San Marino la nuoc cong hoa dan chu đai dien va đa đang: voi hai vi Nhiep chinh la nguoi đung đau cua nha nuoc va chinh phu, Vi nhiep chinh thu nhat đung đau Chinh phu kiem nhiem vi tri Bo truong Ngoai giao, lo ve cac van đe chinh tri cua đat nuoc. Vi nhiep chinh thu hai lanh đao Nha nuoc. Quyen hanh phap thuoc ve chinh phu. Quyen lap phap thuoc ca chinh phu va Hoi đong nhan dan (quoc hoi). Tu phap đoc lap voi hanh phap va co quan lap phap.
San Marino ban đau đuoc dan dat boi cac Arengo, hinh thanh tu nguoi đung đau cua moi gia đinh. Trong the ky XIII, quyen luc đa đuoc trao cho Hoi đong nhan dan. Nam 1243, hai vi nhiep chinh đau tien đa đuoc đe cu boi Hoi đong. Đen nam 2010, phuong phap đuoc đe cu van con su dung.
Co quan lap phap cua nen cong hoa San Marino Hoi đong nhan dan (Consiglio grande e Generale). Hoi đong nay la mot co quan lap phap đon vien voi 60 thanh vien. Co cuoc bau cu nam nam mot lan đai dien ty le trong tat ca chin huyen hanh chinh. Cac quan, huyen (thi tran) tuong ung voi cac giao xu cu cua nen cong hoa.
Cong dan tu 18 tuoi tro len co đu đieu kien đe bo phieu. Ben canh phap luat noi chung, Hoi đong nhan dan con co quyen phe duyet ngan sach va bau cac vi nhiep chinh, nguoi đung đau Hoi đong nhan dan, Hoi đong 12 nguoi (ma hinh thuc \ la chi nhanh tu phap trong co quan lap phap cua Hoi đong), cac Uy ban Tu van, va Chinh phu Lien hiep. Hoi đong cung co quyen phe chuan cac đieu uoc quoc te voi cac nuoc khac. Hoi đong đuoc chia thanh nam Uy ban Tu van khac nhau bao gom muoi lam thanh vien hoi đong đe kiem tra, đe xuat va thao luan ve viec thuc hien phap luat moi tren cac cuoc đe nghi cua Hoi đong.
Moi 6 thang, Hoi đong nhan dan lai bau hai nhiep chinh la nguoi đung đau cua nha nuoc va chinh phu. Nhiep chinh đuoc lua chon tu cac ben đoi lap đe co mot su can bang quyen luc giua cac đang phai. Ho phuc vu mot nhiem ky sau thang. Le tuyen the nham chuc cua hai vi nhiep chinh dien ra vao ngay 1 thang 4 va ngay 1 thang 10 hang nam. Sau khi nham chuc, cong dan co ba ngay đe khieu nai ve hoat đong cua hai vi nhiep chinh.
San Marino la mot nuoc cong hoa dan chu đa đang. Hai đang chinh la Đang Dan chu Kito giao San Marino (PDC) va Đang Xa hoi Dan chu PSD (đang nay mot su hop nhat cua Đang Xa hoi San Marino va Đang Cong san San Marino). Chua co bat ky đang nao gianh thang loi tuyet đoi đe tu thanh lap chinh phu, va hau het cac chinh phu San Marino đuoc đieu hanh boi lien minh giua hai đang nay. Trong cuoc bau cu nam 2006, PSD đa gianh đuoc 20 ghe trong Hoi đong nhan dan va hien đang đieu chinh viec lien minh voi đang Dan chu Kito giao San Marino.
Y la quoc gia chiu trach nhiem ve quoc phong va cung cap cac vien tro ve nhieu mat hang nam cho San Marino.


Quan đoi Quan đoi San Marino la mot trong nhung luc luong quan su nho nhat tren the gioi. Quan đoi nuoc nay co cac nganh khac nhau voi chuc nang đa dang, bao gom: thuc hien nhiem vu nghi le, tuan tra bien gioi, bao ve cac toa nha chinh phu va canh sat hinh su. Canh sat khong co trong quan đoi cua San Marino.


= Quan đoan Crossbow =
Mac du đuoc xem la trung tam cua quan đoi San Marino, nhung Quan đoan Crossbow bay gio chi la mot luc luong nghi le voi khoang 80 tinh nguyen vien. Ke tu 1295, Quan đoan Crossbow đa cung cap đoi ban no tai le hoi. Mac du mot đon vi quan su theo luat đinh, nhung ngay nay Quan đoan Crossbow khong co chuc nang quan su.


= Luc luong Rock =
Luc luong Rock la mot đon vi trong quan đoi San Marino, luc luong nay co nhiem vu tuan tra bien gioi va bao ve dan chung. Trong vai tro cua ho nhu la đoi Fortress, ho chiu trach nhiem ve bao ve cac toa nha cua chinh phu o thanh pho San Marino. Trong vai tro nay ho la luc luong co the nhin thay hau het cac khach du lich, va đuoc biet đen voi buoi le đay mau sac cua ho ve thay đoi luc luong Canh sat. Theo quy che nam 1987, Luc luong Rock đuoc ghi danh la canh sat hinh su (ngoai vai tro quan su cua ho) va ho tro canh sat đieu tra toi pham. Quan phuc thong nhat cua Luc luong Rock la quan mau đo đac biet va ao mau xanh la cay.


= Luc luong bao ve Hoi đong nhan dan va nhiep chinh =
Luc luong bao ve Hoi đong nhan dan thuong đuoc goi la Luc luong Canh sat cua Hoi đong hoac đia phuong quan Guard cua nha quy toc, đuoc hinh thanh nam 1740, la mot đon vi tinh nguyen voi nhiem vu nghi le. Do mau xanh noi bat, mau trang, va đong phuc vang, no co le la phan noi tieng nhat cua quan đoi San Marino, va xuat hien vo so lan tren tam buu thiep cua San Marino. Cac chuc nang cua luc luong nay la đe bao ve Nhiep chinh, đe bao ve Hoi đong va bao ve cac phien hop chinh thuc cua Hoi đong.


= Luc luong dan quan tu ve đia phuong =

Trong thoi gian truoc đay, tat ca cac gia đinh San Marino đeu phai co hai hay nhieu nguoi thanh nien la nam gioi đuoc yeu cau phai ghi danh cho mot nua trong so ho trong Luc luong dan quan tu ve đia phuong. Đon vi nay van la luc luong chien đau co ban cua Quan đoi San Marino, nhung phan lon la nghi le. Đuoc tro thanh thanh vien cua luc luong nay la mot niem tu hao dan su đoi voi nhieu nguoi San Marino, va tat ca cac cong dan voi it nhat la sau nam cu tru o San Marino moi co the tham gia luc luong.
Quan phuc thong nhat cua Luc luong dan quan tu ve đia phuong la mau xanh đam, voi mot mu kepi mang chum long mau xanh va trang.


= Luc luong Ensemble =
Luc luong nay chinh thuc la mot phan cua quan đoi San Marino, va la ban nhac nghi le quan su cua San Marino. No bao gom khoang 50 nhac si.


= Luc luong hien binh =
Đuoc thanh lap nam 1842, Luc luong hien binh cua San Marino la mot co quan thuc thi phap luat quan su. Luc luong hien binh co trach nhiem bao ve cong dan va tai san, va bao đam quyen thuc thi phap luat va an ninh trat tu cua quoc gia.


Đia ly Voi dien tich 61 km², San Marino la quoc gia nho nam o khu vuc Nam Au, va nam hoan toan trong lanh tho cua Y. Phia Bac, Tay va Đong giap tinh Rimini, phia Nam giap tinh Pesaro va Urbino. San Marino nam gan bien Adriatic phia đong nuoc Y. Hau het lanh tho quoc gia trai dai tren suon nui Titano.

San Marino co khi hau Đia Trung Hai voi mua đong am va mat, mua he nong va kho.


Hanh chinh San Marino đuoc chia thanh 9 thanh pho, đuoc biet đen voi tu ngu đia phuong la Castelli (co nghia la "lau đai").
Chin thanh pho cua San Marino la:

San Marino
Acquaviva
Borgo Maggiore
Chiesanuova
Domagnano
Faetano
Fiorentino
Montegiardino
Serravalle
Ngoai 9 thanh pho San Marino con đuoc chia nho thanh 43 thon trong cac thanh pho la:
Ca Berlone, Ca Chiavello, Ca Giannino, Ca Melone, Ca Ragni, Ca Rigo, Cailungo, Caladino, Calligaria, Canepa, Capanne, Casole, Castellaro, Cerbaiola, Cinque Vie, Confine, Corianino, Crociale, Dogana, Falciano, Fiorina, Galavotto, Gualdicciolo, La Serra, Lesignano, Molarini, Montalbo, Monte Pulito, Murata, Pianacci, Piandivello, Poggio Casalino, Chiesanuova Poggio, Ponte Mellini, Rovereta, San Giovanni sotto le Penne, Santa Mustiola, Spaccio Giannoni, Teglio, Torraccia, Valdragone, Valgiurata va Ventoso.


Kinh te San Marino la nuoc co nen kinh te cong nghiep, dich vu va du lich phat trien.
Kinh te chu yeu dua vao nguon tai nguyen truyen thong (nho, đa xay dung), phat hanh tem thu va nhat la du lich. Nganh du lich đong gop hon 50% tong san pham quoc noi cua San Marino. Nam 1997, co hon 3,3 trieu du khach đen San Marino. Cac nganh dich vu va cong nghiep chinh gom co: ngan hang, det may, đien tu va đo gom.
Nong nghiep chiem ty trong nho trong nen kinh te. Cac san pham nong nghiep chinh gom co ngo, lua mi, nho, o liu; ngua, bo, lon, pho mat, da thuoc.
Tinh đen nam 2016, GDP cua San Marino đat 1.556 ty USD, đung thu 171 the gioi va đung thu 46 chau Au.


Dan cu - ton giao Dan so San Marino hien nay la khoang 34.090 nguoi, gom 2 dan toc chinh la nguoi Sammarin va nguoi Italia. Ngon ngu chinh thuc la tieng Italia.

San Marino la mot nha nuoc co đa so dan theo Cong giao Roma - hon 97% dan so tuyen xung đuc tin Cong giao Roma, nhung no khong phai la ton giao cua quoc gia. Khoang mot nua trong so nhung nguoi xung la Cong giao thuc hanh đuc tin, khong thay Giam muc o San Marino. Trong lich su, cac giao xu khac nhau o San Marino đa đuoc phan chia giua hai giao phan Y, chu yeu trong giao phan Montefeltro, va mot phan trong giao phan Rimini. Nam 1977, bien gioi giua Montefeltro va Rimini đa đuoc đieu chinh đe tat ca cac giao xu o San Marino tach khoi giao phan Montefeltro. Cac Giam muc Montefeltro-San Marino nam o Pennabilli, Y.
Tuy nhien, co mot quy đinh ve thue thu nhap ma đoi tuong nop thue co quyen yeu cau phan bo 0,3% thue thu nhap cua ho voi Giao hoi Cong giao Roma hoac cac to chuc tu thien khac. Cac nha tho khac bao gom hai giao phai cua Kito giao la Giao hoi Waldensian va Nhan Chung Gie-ho-va.
Su hien dien cua Do Thai giao o San Marino đa co it nhat la 600 nam qua đuoc đe cap đen đau tien boi nguoi Do Thai o San Marino cuoi the ky XIV, trong cac van ban chinh thuc co ghi lai cac giao dich kinh doanh cua nguoi Do Thai. Co nhieu tai lieu trong suot the ky XV va the ky XVII mo ta cac giao dich cua nguoi Do Thai va xac minh su hien dien cua mot cong đong Do Thai o San Marino. Nguoi Do Thai đa đuoc yeu cau đeo phu hieu đac biet va song cach biet voi nguoi Cong giao, nhung cung đuoc phep co su bao ve chinh thuc cua chinh phu.


Giao thong Co 220 km đuong bo trong ca nuoc, tuyen đuong chinh la Xa lo San Marino. Cac nha chuc trach cap giay phep cho cac phuong tien tu nhan voi bien so San Marino đac biet, co mau trang voi cac hinh mau xanh va quoc huy, thuong la mot chu cai theo sau la toi đa bon so. Nhieu xe cung mang ma nhan dang xe quoc te (mau đen tren nhan dan hinh bau duc mau trang), đo la "RSM".
Khong co san bay cong cong nao o San Marino, nhung co mot đuong bang tu nhan nho nam o Torraccia va mot san bay truc thang quoc te nam o Borgo Maggiore. Hau het khach du lich đen bang đuong hang khong đeu ha canh tai San bay quoc te Federico Fellini gan thanh pho Rimini, sau đo di chuyen bang xe buyt.
Co hai con song chay qua San Marino, nhung khong co phuong tien giao thong đuong thuy chinh, va khong co ben cang.


Tham khao Lien ket ngoai Du lieu đia ly lien quan đen San Marino tai OpenStreetMap

Chief of State and Cabinet Members Luu tru ngay 10 thang 12 nam 2008 tai Wayback Machine
Secretary of State for External Relations and Politics
Muc “San Marino” tren trang cua CIA World Factbook.
San Marino Luu tru ngay 7 thang 6 nam 2008 tai Wayback Machine from UCB Libraries GovPubs
San Marino tren DMOZ
 Wikimedia Atlas cua San Marino
San Marino—San Marino Tourism Site
Meteo San Marino Luu tru ngay 29 thang 9 nam 2008 tai Wayback Machine National Center Of Meteorology and Climatology of San Marino, Local Forecast and Webcams
Musei di Stato della Repubblica di San Marino
History of San Marino: Primary Documents from EUdocs
Renata Tebaldi International Voice Competition Luu tru ngay 20 thang 9 nam 2008 tai Wayback Machine
San Marino from allcountries.eu

Visit San Marino—Official San Marino Tourism Site Contrada Omagnano
(tieng Y) General information of San Marino: Politics, Institutions and very other Luu tru ngay 8 thang 11 nam 2018 tai Wayback Machine
San Marino: excerpt from a 1769 Guidebook Luu tru ngay 12 thang 10 nam 2007 tai Wayback Machine
Score San Marino Soccer Luu tru ngay 3 thang 12 nam 2018 tai Wayback Machine— Score live San Marino