Nha ma hay ngoi nha bi ma am la nhung ngoi nha hoac toa nha khac thuong đuoc coi la noi sinh song cua nhung vong hon quai go tu nhung nguoi qua co co lien quan đen chu cua nhung can nha nay. Su am anh tu cac hon cua nguoi chet va anh huong cua cac su kien bao luc hoac bi kich trong qua khu cua toa nha nhu giet nguoi, chet do tai nan, hoac tu tu.
Ngay nay khoa hoc đa co gang ly giai cho su nhan thuc rang mot ngoi nha bi ma am co nhieu nguyen nhan bao gom tieng on do noi tai cau truc, nhung giac mo, con ac mong, am thi va anh huong cua cac chat đoc hai trong moi truong co the gay ra ao giac. Trong mot cuoc tham do cua Vien Gallup nam 2005 cho thay 37% nguoi My, 28% nguoi Canada, va 40% nguoi Anh bay to niem tin rang nha co the bi ma am.


Nguyen nhan Theo nha khoa hoc Terence Hines, nhung am thanh cot ket, cot ket, va tieng on la thuong hien dien trong bat ky ngoi nha, đac biet la nhung nguoi lon tuoi va nhung tieng đong nhu vay co the de dang nham lan voi tieng buoc chan cua nhung nguoi co xu huong tuong tuong su hien dien cua mot nguoi đa chet đang o nha trong nha cua ho. Đieu tra vien Joe Nickell cho biet trong nhieu truong hop ong đieu tra, ong đa tim thay loi giai thich chinh đang cho hien tuong am anh, chang han nhu ao anh vat ly, nhung giac mo va nhung tac đong cua bo nho. Theo Nickell, suc manh cua loi đe nghi cung voi thien vi xac nhan đong mot vai tro lon trong nhung cau chuyen ma.
Nha nghien cuu chat đoc Albert Donnay tin rang viec tiep xuc man tinh voi cac chat nhu carbon monoxit, thuoc tru sau, va formaldehyde co the dan đen ao giac cua cac loai lien quan đen ngoi nha ma. Donnay phong đoan ve moi lien he giua su pho bien cua đen khi trong thoi ky Victoria va bat đau cau chuyen the ky 20 cua nhin thay ma va nhung cau chuyen ma, mo ta no nhu la Hoi chung ngoi nha ma. Donnay noi rang nhiem đoc khi carbon monoxide co lien quan đe ngoi nha ma it nhat la tu nhung nam 1920 khi trich dan mot bai bao nam 1921 ve mot gia đinh nguoi bi đau đau, ao giac thinh giac, met moi, u sau, va cac trieu chung khac lien quan đen ngoi nha ma am. Michael Persinger, Jason Braithewaite, va nhung nguoi khac, cho rang hien tuong tren la do su bat thuong nhan thuc do su thay đoi trong tu nhien hoac tu truong nhan tao.


Trong van hoa Truyen thuyet ve ngoi nha bi ma am tu lau đa xuat hien trong van hoc. Mot bao cao con luu giu đuoc som nhat cua mot ngoi nha ma am đen tu mot la thu cua Pliny Tre. (61 -112 TCN) gui nguoi bao tro cua ong la Lucias Sura, trong đo ong mo ta mot biet thu bi ma am o Athens. Khong ai song trong nha cho đen khi triet gia Athenodorus đen thanh pho, va bi cam do boi tien thue nha thap va don vao o trong biet thu. Đem hom đo, Athenodrus đa nhin thay bong ma va bao mong cho ong nay va chi ong nay đen mot cho theo no. Sang hom sau, ong nay đa lap tuc yeu cau đao cho đo len va phat hien mot bo xuong cua mot ong gia bi buoc bang day thung. Tu đo con ma khong bao gio xuat hien tro lai sau khi bo xuong đa đuoc đua ra chon cat. Nhung cau chuyen ve ngoi nha ma cung đuoc bao gom trong truyen Mot ngan le mot đem cua A Rap, nhu trong cau chuyen cua "Ali Cairene va Ngoi nha Ma o Baghdad".
Uoc tinh co khoang 3.500 đen 5.000 điem tham quan chuyen nghiep, kinh doanh voi nhung tro vui ma quai đang hoat đong tai Hoa Ky. Ngoai ra, trong khoang thoi gian le hoi ma Halloween, mot vai nha tho Tin Lanh tai My đa lap nen mot loai "nha đia nguc", trong đo co nhieu canh ma quai, nhung ben canh đo co them mot so "hau truong" mo ta hau qua cua nhung viec nhu pha thai, đong tinh luyen ai va say xin; hay la to chuc nhung buoi tiec ma va tre em va cac gia đinh đuoc moi đen vui choi trong ngay hoi truyen thong voi nhung trang phuc quai la, voi banh keo va them loi moi gia nhap cong đong ton giao.
Đe tai ngoi nha ma cung đuoc su dung trong van hoc (trong nhieu tieu thuyet va truyen ngan) va trong đien anh, truyen hinh nhu mot so phim: Evil Dead II (1987), Ghostbusters (1982), Ngoi nha sap (2005), Nhoi xac (2009), Tro lai ngoi nha tren đoi quy am (2009), Don't Be Afraid of the Dark (2011),...


Chu thich Tham khao Fielding, Yvette; O'Keeffe, Ciaran (2011). Ghost Hunters: A Guide to Investigating the Paranormal. Hachette UK. ISBN 978-1-4447-4029-5.{{Chu thich sach}}:  Quan ly CS1: ref trung mac đinh (lien ket)


Lien ket ngoai "A Night In a Haunted House (Abridged version)". The Southern Literary Messenger. thang 6 nam 1855. Ban goc luu tru ngay 14 thang 5 nam 2012. Truy cap ngay 12 thang 6 nam 2014.
"Haunted Houses: The Film Genre That Won't Die". CNN.
"Hong Kong's Hot Market in "Haunted" Houses". CNN.
"Find Haunted Places in America".
"You are here: Home / Travel / Attractions / Top 20 Scariest Places in America and Where to Dine Nearby". Healthy Voyager. ngay 21 thang 10 nam 2013.