Ozu Yasujiro (小 (お)津 (つ) 安 (やす)二 (しろ)郎 (う) (Tieu Tan An Nhi Lang), Ozu Yasujiro, 12 thang 12 nam 1903 – 12 thang 12 nam 1963) la mot đao dien va nha bien kich nguoi Nhat Ban. Trong su nghiep 40 nam trai dai tu thoi ki phim cam đen giai đoan hoang kim cua đien anh Nhat nhung nam 1950, Ozu đa cho ra đoi hon 50 bo phim bao gom ca phim cam, phim noi đen trang va phim mau trong đo nguoi ta hien chi con luu giu đuoc hon 30 phim vi nhieu phim thuoc thoi ki phim cam cua đao dien đa bi that lac va khong the tim lai.
Neu nhu o giai đoan đau su nghiep, cac tac pham cua Ozu the hien anh huong cua đien anh My thi tu nam 1932 voi Umarete wa mita keredo, đao dien đa dan hinh thanh phong cach lam phim rieng cua minh voi đe tai chinh la cuoc song cua gioi binh dan hoac tang lop sinh vien. Sau chien tranh, bo phim Banshun do ong thuc hien nam 1949 đa đanh dau buoc ngoat trong su nghiep đao dien khi Ozu bat đau tap trung thuc hien nhung bo phim ve đe tai gia đinh voi noi dung gian di, sau sac, vua co dau an truyen thong Nhat Ban, vua mang tinh thoi đai. O giai đoan nay phim cua Ozu thuong co nhip đo cham rai, phan thoai mang nhieu tinh triet ly va nhung suy ngam ve quan he gia đinh, su co đon va cai chet.
Ozu thuong đuoc biet toi voi phong cach su dung cac goc quay tinh, đat thap cung phan boi canh đon gian nhung tinh te, ong la mot đao dien noi tieng khat khe va thuong chon mot so dien vien quen thuoc cua ong nhu Hara Setsuko hay Ryu Chishu đe đam nhan nhung vai chinh. Cung voi Kurosawa Akira, Mizoguchi Kenji va Naruse Mikio, Ozu đuoc coi la bieu tuong cua nen đien anh Nhat Ban, nhieu tac pham cua ong đuoc coi la nhung kiet tac cua Nhat Ban noi rieng va đien anh the gioi noi chung nhu Umarete wa mita keredo, Chichi ariki hay Tokyo monogatari. Chi sau khi đao dien qua đoi, tac pham cua ong moi đuoc gioi thieu ra the gioi va rat nhieu nha đien anh quoc te đa bay to su yeu thich va chiu anh huong tu phong cach lam phim rat rieng cua Ozu.


Tieu su Ozu Yasujiro sinh ngay 12 thang 12 nam 1903 tai Furukawa, Tokyo. Đay la mot khu pho nam o phia Nam cua thu đo voi he thong kenh ngoi o cua song Sumida, trong mot so bo phim sau nay đao dien thuong nhac lai nhung ki niem thoi tho au thong qua hinh anh nhung cay cau hoac cac toa nha in bong tren mat nuoc. Bo me cua Ozu thuoc tang lop tuong đoi sung tuc, hai ong ba co nam nguoi con trong đo đao dien tuong lai la con thu. Nam Ozu muoi hai tuoi, me cua ong đua cac con ve song tai Matsusaka, que huong cua bo Ozu. Sau khi hoc tieu hoc o Matsusaka, Ozu đang ky hoc trung hoc tai thanh pho lang gieng Ujisenda, noi đao dien tuong lai bat đau hinh thanh tinh yeu voi đien anh. Nam 19 tuoi, vi thi truot Đai hoc Waseda Ozu quyet đinh chon nghe day hoc tai mot lang mien nui heo lanh cach Matsusaka chung ba muoi cay so, đay co le la giai đoan buon ba nhat trong cuoc đoi cua ong. Lam giao vien đuoc mot nam thi gia đinh Ozu chuyen ve đoan tu tai Tokyo, ong quyet đinh tan dung co hoi nay đe theo đuoi nghe đien anh bang cach nho bo me gioi thieu cho ong vao lam tro ly trong hang phim Shochiku Kinema, tien than cua hang Shochiku sau nay. Nam 1934 trong khi Ozu đang quay bo phim Haha o kowazuya ma phan mo đau đe cap toi cai chet cua mot nguoi cha thi nguoi cha cua chinh Ozu qua đoi, me cua đao dien qua đoi nam 1961.
Trai nguoc voi su nghiep phong phu voi rat nhieu tac pham đien anh, nhung chi tiet ve đoi tu cua đao dien khong đuoc ghi chep lai nhieu. Ozu noi tieng la nguoi thich uong ruou va uong ruou khoe, ong thuong cung nha bien kich Noda Kogo ngoi uong ruou tai nha tro trong nhieu ngay đe sang tac kich ban moi, rat nhieu phim cua Ozu cung co nhung canh uong ruou sake hoac whisky. Tuy thoi tre tung chiu anh huong cua cac tac pham đien anh phuong Tay nhung Ozu chi ra nuoc ngoai hai lan duy nhat trong thoi gian chien tranh. Cho toi khi mat, Ozu van chi song voi me cua ong, đao dien chua tung lap gia đinh va khong co con cai. Mac ung thu, ong qua đoi vao đung ngay sinh nhat lan thu 60, 12 thang 12 nam 1963. Tren nam mo cua minh o Đen Engaku-ji thuoc Kamakura, Kanagawa, đao dien chi cho khac duy nhat mot chu mu (無, vo), chu the hien y nghia cot yeu cua tu tuong Thien.


Su nghiep = Giai đoan 1922–42 =
Su nghiep cua Ozu co the chia lam hai giai đoan chinh ngan cach boi cuoc Chien tranh the gioi thu hai. Nam 21 tuoi, Ozu vao lam trong hang phim Sochiku, mot hang phim đong tai Kamata, Ota, Tokyo chuyen san xuat nhung bo phim tam ly tinh cam, voi vai tro tro ly quay phim, khi đuoc hoi ve nhung bo phim cua hang Shochiku ma minh đa xem, Ozu đa thua nhan rang ong chi đam me đien anh My va chi nho đuoc co ba bo phim Nhat. Hai nam sau ong tro thanh tro ly đao dien va mot nam sau la vai tro đao dien cho nhung bo phim đuoc hang giao chu khong phai theo lua chon cua chinh ong. Tac pham đien anh đau tien do Ozu đao dien co tua đe Zange no yaiba, đay la mot phim thuoc the loai jidaigeki hay phim lich su lay boi canh nuoc Nhat trong qua khu, ve sau Ozu khong con thuc hien them bat cu tac pham jidaigeki nao ma ong chi tap trung vao the loai gendaigeki hay phim lay boi canh nuoc Nhat đuong đai. Zange no yaiba cung 6 bo phim tiep theo cua Ozu trai qua thoi gian đeu đa bi that lac, bo phim som nhat cua đao dien con đuoc luu giu nguyen ven cho toi ngay nay la Wataki hi (1929), mot tac pham lam ve đe tai cuoc song sinh vien. Mang nhieu đac điem cua đien anh phuong Tay nhu cac cu may "travelling" hay nhung khuon hinh toan canh, bo phim đuoc đanh gia la nhe nhang va lam vua long khan gia. Nam 1930, Ozu thuc hien hai bo phim hinh su la Hogarakani ayume va Sono yo no tsuma, đay la hai trong so ba bo phim duy nhat cua đao dien thuoc the loai nay (cung voi Hijisen no onna nam 1936), Sono yo no tsuma chiu anh huong lon cua phim hinh su My toi muc ngoai dan dien vien Nhat thi bo phim khong khac gi mot san pham cua Hollywood. Tuy rat gan gui voi nhung phim đen (film noir) hien đai, ban than đao dien cung to ra khong hai long voi nhung phim hinh su cua ong trong khi gioi phe binh Nhat thuong coi đay chi la nhung phut nong noi thoi tre cua nha đien anh ten tuoi. Cung trong nam 1930 Ozu cho ra đoi mot tac pham khac ve đe tai sinh vien, đo la bo phim hai kieu My Radudai wa shita keredo. San xuat trong thoi gian Đai khung hoang, phim cung mang nhieu tinh tiet cham biem nhu mot sinh vien bo rat nhieu cong suc đe co tam bang cuoi cung lai khong the xin đuoc viec trong khi mot nguoi khac luoi bieng, phai thi lai, nhung cuoi cung lai co the an khong ngoi roi mot nam vi co su ho tro cua bo me. Mot nam sau đao dien tiep tuc thuc hien hai bo phim hai la Shukujo to hige, mot tac pham hai thong thuong lay boi canh truong hoc, va Tokyo no gassho, mot phim co phan mo đau hai huoc ve cuoc song sinh vien nhung ket thuc bang canh đoi kho khan cua mot vien chuc nho trong canh kinh te suy thoai. Trong Tokyo no gassho, lan đau tien Ozu thu nghiem nhung goc quay thap va khuon hinh tinh, nhung đac điem đien hinh trong phim giai đoan sau cua đao dien.

Nam 1933 dua tren cam hung tu bo phim The Champ (1931) cua King Vidor, Ozu thuc hien bo phim Dekigokoro lay đe tai ve cuoc song cua tang lop cong nhan Tokyo, đay la tac pham thu nghiem cua đao dien voi nhung chan troi đien anh moi thay vi nhung bo phim tinh cam lang man theo kieu My ma ong đa chan ngan. Tac pham nay cua Ozu đuoc coi la nguon cam hung cho loat phim Otoko wa tsurai yo do Yamada Yoji thuc hien cho hang Shochiku nam 1969. Truoc Dekigokoro mot nam, Ozu cho ra đoi Umarete wa mita keredo, tac pham đuoc coi la phim cam xuat sac nhat cua ong, bo phim noi ve su đoi đau giua mot nguoi cha nhu nhuoc voi hai đua con trai tuy nho tuoi nhung đa co ca tinh rat manh me. Chung kien su khum num cua nguoi cha truoc ong sep cap tren, hai đua con trai that vong toi muc bo an vi nguoi cha giai thich rang minh phai cu xu nhu vay la đe co tien nuoi ca gia đinh, su cung ran cua hai đua con đay ong toi cho phai lua chon hoac la tiep tuc nhun nhuong truoc cap tren đe co cong viec on đinh, hoac la cu xu manh me đe co đuoc su tu hao tu cac con. Tuy đe cap toi mot đe tai nghiem tuc nhung Ozu đua vao phim nhieu canh hai huoc va tao cho tac pham cua minh nhieu tang y nghia, voi khan gia thuoc tang lop ngheo ho se cam thay đay la mot phim hai con voi khan gia thuoc tang lop trung luu hay gioi phe binh đien anh, ho se thay đay la mot phim het suc nghiem tuc. Mac du van con chiu anh huong cua phim My nhung Umarete wa mita keredo đa chung to Ozu hoan toan nam bat đuoc thuc te cua xa hoi Nhat đuong đai, gioi phe binh coi bo phim nay cua Ozu la mot kiet tac xuat sac khong chi cua phim cam Nhat ma con cua ca nen đien anh the gioi.
Ukigusa monogatari đuoc đao dien thuc hien nam 1934 dua theo bo phim My The Barker (1928) cua đao dien Georges Fitzmaurice, tac pham lay boi canh la cuoc song cua nhung dien vien san khau voi cau chuyen ve mot dien vien bi giang xe giua gia đinh va cuoc song moi voi nguoi tinh. Nam 1959 Ozu lam lai tac pham nay duoi ten moi Ukigusa. Cung voi Dekigokoro, Ukigusa monogatari cho thay Ozu đa bat đau loai bo nhung yeu to hoan toan Hollywood đe xay dung mot phong cach rieng cho minh, vi du ong đa thay the nhung canh bao liet trong cac bo phim My goc bang nhung tinh huong nhe nhang theo kieu Nhat, nhan vat chinh trong phim cung khong con đuoc Ozu rap khuon theo nhung hinh mau nhan vat trong phim My. Hitori musuko (1936) la bo phim noi đau tien cua Ozu, nguoi đa kien tri voi phim cam va tranh the loai phim moi nay trong mot thoi gian dai, ong thuc hien Hitori musuko voi phan am thanh đuoc giao cho Mohara Hideo, nguoi quay hau het cac phim truoc đo cua đao dien. Phan hinh anh cua phim do Sugimoto Masajiro đam nhiem, tro ta cua ong la Atsuta Yuharu, nguoi sau nay tro thanh quay phim cho gan nhu toan bo phim giai đoan sau cua Ozu. Theo nha bien kich Noda Kogo, Ozu lay cam hung tu bo phim My Make Way for Tomorrow (1936) cua Leo McCarey đe lam Hitori musuko, tac pham noi ve mot nguoi me san sang lam lung vat va vi thanh cong cua con cai, đe tai sau nay con đuoc đao dien su dung trong nhieu tac pham khac. Bo phim đuoc Ozu hoan thanh truoc Hitori musuko mot nam la Tokyo no yado cung đuoc dung thanh ban phim noi trong thoi gian nay. Tokyo no yado khac hoa cuoc song khon cung cua mot nguoi cong nhan bi mat viec ma mot đua con trai. Ca Hitori musuko va Tokyo no yado đeu đuoc coi la nhung bo phim xuat sac cua Ozu ve đe tai cuoc song cua nhung nguoi dan ngheo trong thoi ki nuoc Nhat phai hung chiu cuoc khung hoang kinh te.

Thang 9 nam 1937 Ozu đuoc tong đong vien vao quan đoi đe quoc Nhat, voi quan ham ha si ong đong quan tai Trung Quoc trong vong hai muoi thang va đuoc chung kien tan mat nhung tran đanh khoc liet tai chien truong nay. Tro ve Nhat Ban, Ozu thuc hien bo phim Todake no kyodai (1941), tac pham noi ve su li tan cua mot gia đinh voi cai chet cua nguoi cha. Tung co nhieu bo phim Nhat lam ve cau truyen nay nhu Haha izuko (1922) cua Ushihara Kiyohiko nhung tac pham cua Ozu la bo phim đau tien vuot đuoc khoi khuon kho cua mot phim tam ly tinh cam thong thuong đe đat đuoc nhung gia tri nghe thuat sau sac. Todake no kyodai đuoc coi la tac pham mo đau cho đe tai ve gia đinh voi nhieu hinh mau đuoc lap lai trong cac bo phim giai đoan sau cua đao dien, co mot đieu trung hop la nguoi cha trong Todake no kyodai qua đoi vao đung ngay sinh nhat lan thu 60, chi tiet trung khop voi cuoc đoi cua đao dien vi Ozu trut hoi tho cuoi cung cung vao ngay sinh nhat lan thu 60 cua ong. Von đa đe cap nhieu toi đe tai gia đinh trong phim cua minh, nam 1942 Ozu cho ra đoi bo phim xuat sac nhat cua ong trong giai đoan truoc chien tranh ve đe tai nay, đo la Chichi ariki. Bo phim ke ve mot giao vien trung hoc goa vo (Ryu Chishu) vi cam thay co loi trong cai chet cua mot hoc sinh nen quyet đinh thoi nghe giao va len Tokyo đe co tien cho đua con trai o que nha an hoc. Con ong (Sano Shuji) sau đo cung tro thanh giao vien nhung roi lai muon bo viec len thanh pho đe song gan bo, mot quyet đinh bi nguoi cha phan đoi cho toi khi qua đoi vi ong cho rang con trai minh can co trach nhiem voi nghe day hoc. Hinh anh nhan vat đat trach nhiem voi xa hoi len tren hanh phuc ca nhan von la mot đac điem rat Nhat Ban va xuat hien trong nhieu phim Nhat lam ve đe tai lich su, tuy nhien trong nhung bo phim lay đe tai đuong đai thi nhan vat do Ozu sang tao ra trong Chichi ariki la ngoai le hiem hoi. Chichi ariki sau khi ra đoi đa đuoc đon nhan rat nong nhiet vi no vua co chat luong nghe thuat cao, vua nguyen ban khong dua vao tac pham van hoc nhu trao luu thich hanh, lai phan anh đuoc quan niem đat trach nhiem len hang đau von đuoc coi trong o Nhat Ban thoi chien. Theo nha phe binh Yamamoto Kikuo, Ozu đao dien Chichi ariki voi cam hung tu bo phim My Sorrell and Son (1927) cua Herbert Brenon, mot bo phim noi ve su hy sinh cua nguoi cha đe đua con co the thanh đat trong su nghiep, đe tai cha me hy sinh vi con cai cung la đe tai đuoc yeu thich thoi gian nay o ca My va Nhat Ban.


= Giai đoan 1943–63 =
Mot nam sau Chichi ariki, hang Shochiku gui đao dien toi Singapore voi vai tro phu ta trong Luc quan Đe quoc Nhat Ban va thanh vien co quan thong tin đe thuc hien mot phim chien tranh co ten Harukanari fubo no kuni - Biruman sensen noi ve chien dich cua quan đoi Nhat tai Myanmar. Tai Singapore, đao dien tu bo du an phim chi sau vai canh quay, thay vao đo ong danh thoi gian xem cac bo phim moi cua phuong Tay bi quan đoi Nhat tich thu, trong so nay ong đac biet an tuong voi Angel (1937) cua Ersnt Lubitsch, đao dien ma Ozu yeu thich, va Cong dan Kane (Citizen Kane, 1941) cua đao dien luc nay con it ten tuoi Orson Welles. Khi tro ve Nhat Ban ong đa phat bieu ve Welles rang: "Chang thanh nien hai tu tuoi nay con tai nang hon ca Charlie Chaplin". Cho toi khi ket thuc chien tranh đao dien khong he thuc hien mot bo phim nao tuyen truyen cho quan đoi Nhat Ban, cac bo phim lam trong giai đoan nay cua Ozu cung khong bao gio co su xuat hien cua hinh anh binh linh, thuc te thi Ozu hay Naruse Mikio thuoc nhom đao dien khong đe y nhieu toi thoi cuoc va chi lam phim theo phong cach cua chinh ho. Thang 8 nam 1945 sau khi Nhat Ban đau hang đong minh, Ozu va nhieu đong nghiep o Singapore bi tam giam trong nha tu cua quan đoi Anh o Singapore, noi đao dien giet thoi gian bang cach lam tho. Toi thang 2 nam 1946 thi Ozu đuoc tra tu do, ong hoi huong va tiep tuc lam viec cho hang Shochiku o Ofuna, tac pham đau tien cua Ozu sau chien tranh la Nagaya shinshi roku thuc hien nam 1947 noi ve cuoc song cua mot khu pho binh dan cua Tokyo bi khong quan My pha huy. Mot nam sau Ozu cho ra đoi Kaze no naka no mendori, mot tac pham khac hoa so phan cua nguoi dan Nhat Ban sau khi chien tranh ket thuc voi nhieu canh quay chan thuc toi muc gay soc. Kaze no naka no mendori khong đuoc gioi phe binh đanh gia cao va chinh ban than Ozu cung coi đo la mot that bai cua ong.
Nam 1949, buoc ngoat su nghiep cua đao dien đen khi ong hop tac voi nha bien kich Noda Kogo đe quay bo phim Banshun (Xuan muon), bo phim xuat sac mo đau cho phong cach rieng cua đao dien. Banshun noi ve cuoc song binh di cua mot giao su đai hoc goa vo (Ryu Chishu) va con gai duy nhat (Hara Setsuko), đieu lo lang nhat cua ong giao su la ga chong cho con gai trong khi co gai lai khong muon lap gia đinh vi khong muon đe bo song co đon. Thay vi nhung xung đot hay kich tinh xa hoi thong thuong, bo phim chi tap trung khac hoa chi tiet tinh cam va suy nghi te nhi, nhieu khi đoi lap cua hai nhan vat chinh thong qua nhung boi canh het suc thong thuong nhu tiec tra hay đam cuoi. Đay la mot trong nhung bo phim đau tien cua Nhat Ban sau chien tranh thuc su khac hoa su quay tro lai cua hoa binh va yen on trong xa hoi Nhat, yeu to đuoc Ozu lap lai nhieu lan trong cac bo phim sau nay. Bo phim Banshun khong chi đanh dau buoc ngoat ve phong cach cua Ozu ma con mo đau cho su hop tac giua đao dien voi mot nhom lam phim than can gom nha bien kich Noda Kogo, đong tac gia kich ban cua Ozu trong hau het cac phim giai đoan sau va Atsuta Yuharu, nguoi phu trach quay phim cho gan nhu toan bo phim cua đao dien ke tu Todake no kyodai (1941) va đuoc coi nhu "con mat" cua Ozu trong cac bo phim cua ong. Tiep sau Banshun, Ozu thuc hien Bakushu (Đau he, 1951), mot phim gia đinh voi nhan vat chinh la cap vo chong gia (Sugai Ichiro va Higashiyama Chieko), co con gai đen tuoi lay chong (Hara Setsuko) va vo chong nguoi anh trai (Ryu Chishu va Miyake Kuniko). Đay la mot tac pham hiem hoi cua Ozu đe cap truc tiep toi xung đot cua cac thanh vien trong gia đinh khi co con gai bat ngo lay mot nguoi đan ong goa vo bat chap su phan đoi cua gia đinh. Nam 1952 Ozu hien thuc hoa mot kich ban ong viet tu nam 1939, đo la Ochazuke no aji, mot tac pham đe cap toi cuoc song cua mot cap vo chong gap xung đot vi xuat than khac biet. Kich ban nay cua Ozu sau khi ra đoi nam 1939 đa bi co quan kiem duyet Nhat loai bo chi vi co nhung canh phu nu thuoc tang lop trung luu song nhan roi, hinh anh đuoc coi la khong phu hop trong hoan canh Nhat Ban tham gia chien tranh, su kien nay đa gay soc cho lang đien anh Nhat Ban vi su chat che cua co quan kiem duyet ngay ca đoi voi mot đao dien noi tieng nhu Ozu.
Hai nam sau Bakushu, Ozu thuc hien mot trong nhung bo phim xuat sac nhat cua ong, Tokyo monogatari (Truyen ke Tokyo). Tac pham ke lai chuyen đi toi Tokyo cua mot cap vo chong gia (Ryu Chishu va Higashiyama Chieko) đe tham cac con (Yamamura So, Sugimura Haruko). Bat đau chuyen đi voi cam giac hanh phuc vi đuoc gap lai con chau, hai vo chong nhanh chong nhan ra rang cac con cua ho qua ban biu đe co the danh thoi gian cho bo me, nguoi duy nhat quan tam toi hai nguoi cuoi cung lai la vo goa (Hara Setsuko) cua nguoi con trai đa chet trong chien tranh cua ong ba. Bo phim đe cap toi tat ca nhung tinh cam va suy nghi sau sac cua con nguoi ve cuoc song, cai chet, su co đon cung nhung quan he gia đinh tinh te, nhieu mau sac đuoc the hien boi dien xuat an tuong cua dan dien vien. Chi can thong qua nhung nu cuoi cua cac nhan vat, Ozu cung đa khac hoa đuoc noi buon sau kin cua tung nguoi truoc su tan vo khong the tranh khoi cua quan he gia đinh gan bo kieu truyen thong, ban than đao dien cung coi đay la tac pham "uot at" (melodramatic) nhat cua minh. Sau khi đuoc gioi thieu ra quoc te, tac pham đa gay tieng vang lon va đuoc coi la mot trong nhung kiet tac cua đien anh the gioi. Nam 1956, Ozu đao dien Soshun (Xuan som), mot bo phim duong nhu quay lai phong cach thoi ki đau cua đao dien voi nhan vat chinh la nhung vien chuc nho song trong mot khu pho binh dan cua Tokyo, mot trong so ho (Ikebe Ryo) yeu tham mot đong nghiep nu (Kishi Keiko) mac du ong ta đa co vo (Awashima Chikage). Voi nhieu chi tiet hai huoc, bo phim khac hoa mot cach chan thuc xa hoi Nhat Ban o giai đoan kho khan khi nguoi dan thuong van chua đuoc chung kien thanh qua cua su bung no kinh te. Tac pham đen trang cuoi cung cua Ozu, Tokyo boshoku (1957) la bo phim mang mau sac am đam nhat cua đao dien, tac pham noi ve mot nguoi phu nu (Hara Setsuko) bo chong đe roi sau đo tim lai đuoc nguoi me đa mat tich sau nhieu nam, đay la bo phim duy nhat Ozu xay dung nhan vat cua Hara Setsuko la mot phu nu bo chong, Hara Setsuko trong phim cung thuong mac ao khoac day va đeo khau trang che gan kin mat, hinh tuong nhan vat nu o giai đoan đoi thay nay sau đo khong con đuoc Ozu lap lai trong phim cua ong. Boi canh cua phim cung dien ra tron ven trong mua đong đa đem lai cho Tokyo boshoku mot gam mau het suc buon ba khien phim khi cong chieu khong nhan đuoc phan ung tot tu cong chung. Tuy nhien Tokyo boshoku đuoc coi la mot tac pham quan trong trong giai đoan sau cua Ozu vi no cho thay suc sang tao cua đao dien o nhieu đe tai khac nhau, mot phan đe cho nhung chi trich rang phim cua Ozu thuong đon gian va it thay đoi ve đe tai, đong thoi Tokyo boshoku cung la bo phim cuoi cung o giai đoan sau cua Ozu cho thay moi lien he voi nhung tac pham o giai đoan truoc chien tranh cua đao dien.
Higanbana (Hoa điem phan, 1958) la phim mau đau tien cua Ozu, đay tiep tuc la mot phim gia đinh voi đe tai nhe nhang va dan dien vien ten tuoi cua đao dien. Mot nguoi cha (Saburi Shin) tuc gian vi con gai (Arima Ineko) lap gia đinh khong hoi y kien ong nen quyet đinh khong du đam cuoi cua con lam vo ong (Tanaka Kinuyo) va nguoi ho hang (Yamamoto Fujiko) phai het suc thuyet phuc đe buoi le dien ra suon se. Đay đuoc coi la mot tac pham hoan hao ve ca noi dung, dien xuat cua cac dien vien nhat la Yamamoto Fujiko va ca thiet ke my thuat cua cac ngoi nha truyen thong kieu Nhat. Nam 1959, Ozu quay lai voi phim hai voi Ohayo (Xin chao). Tuong tu nhu tac pham xuat sac đau tien cua đao dien la Umarete wa mita keredo, bo phim khac hoa quan he giua cha me va hai đua con trai nho trong đo xung đot nho trong gia đinh lai gay ra rac roi cho ca mot khu pho noi moi nguoi tung co quan he gan bo ngay cang tro nen xa cach. Nam 1959, Ozu đao dien bo phim mau duy nhat cho hang Daei la Ukigusa. Đay la tac pham lam lai mot bo phim tu nam 1934 cua đao dien la Ukigusa monogatari, neu nhu tac pham goc la mot phim hai thi bo phim nam 1959 cua Ozu lai mang đam tinh triet ly va nhung suy nghi hoai co voi goc may quay tuyet đep cua Miyagawa Kazuo, nguoi thuong đam nhan quay phim cho Mizoguchi Kenji. Bo phim mau thu tu cua đao dien la Akibiyori (Cuoi thu, 1960) voi nhung nhan vat chinh o vao đo tuoi cua đao dien, đo la ba vien chuc sap toi thoi điem nghi huu (Saburi Shin, Nakamura Nobuo va Kita Ryuji) muon tim cach giup đo vo goa cua nguoi ban cu (Hara Setsuko) va con gai cua ba (Tsukasa Yoko) lap gia đinh moi. Su quan tam va gan bo giua cac nhan vat trong phim đuoc the hien qua cac chi tiet hai huoc tinh te va nhung cuoc xung đot nho nhung boc lo đuoc nhung le chinh yeu cua cuoc song con nguoi.
Nam 1961 Ozu Yasujiro đao dien bo phim mau Kohayagawa-ke no aki tai truong quay cua hang Toho o Takarazuka voi dan dien vien gom hau het cac ngoi sao lon nhat cua đien anh Nhat Ban đuong thoi. Phim co nhan vat chinh la mot ong gia o tuoi gan đat xa troi (Nakamura Ganjiro) nhung van muon tan huong nhung thu vui cua cuoc song nhu choi voi con chau va nhat la muon tim lai nguoi tinh trong qua khu bat ke su phan đoi cua cac con va suc khoe khong on đinh. Phim chung kien dien xuat xuat sac cua Nakamura trong vai nguoi cha gia va cung an chua nhieu thong điep tinh te cua Ozu ve cuoc song thong qua nhung cau thoai va chi tiet hai huoc nho trong phim. Samma no aji (1962) la bo phim cuoi cung trong su nghiep cua đao dien va đuoc coi nhu mot di ngon cua Ozu, đay cung la mot tac pham lay đe tai ve gia đinh va nhung suy nghi cua tuoi gia, chu đe ma Ozu theo đuoi trong nhung phim cuoi cung truoc khi ong qua đoi nam 1963. Co cot truyen chinh gan tuong tu voi Banshun, Samma no aji đe cap toi nhung suy nghi cua mot vien chuc o tuoi gan nghi huu (Ryu Chishu) ve nguoi con gai (Iwashita Sima) khong muon lay chong vi muon danh thoi gian cham soc bo. Trong ca hai bo phim mau cuoi cung, nguoi xem đeu đuoc chung kien phong cach đao dien đa đat toi muc hoan hao cua Ozu voi nhung canh quay tinh, cac cau thoai ngan, sau sac va nhung chi tiet tuy rat nho nhung đeu the hien y nghia tinh te. Samma no aji ket thuc voi hinh anh nguoi cha ngoi lang le mot minh sau đam cuoi cua con gai, hinh anh khien nguoi xem xuc đong khong chi vi noi buon sau kin cua nguoi cha the hien qua dang ngoi ma con vi su co đon tuyet đoi toat ra tu tac pham cuoi cung cua Ozu.


Phong cach = Đe tai =
O thoi ki đau, Ozu thuong chi đam nhiem vi tri đao dien ma it khi tham gia viet kich ban, trong nhieu phim ong la nguoi cung cap y tuong cho cac nha bien kich voi but danh "James Maki" hay "Uinzato Mone" ("Without Money", "Khong tien"). O giai đoan sau Ozu bat đau kiem luon vi tri bien kich cho phim va ke tu Banshun (1949) thi kich ban phim cua Ozu luon do chinh đao dien va nha bien kich Noda Kogo thuc hien. La mot trong nhung đao dien tre chiu anh huong lon nhat tu đien anh My, trong giai đoan đau, phim cua Ozu co đe tai rat đa dang va mang phong cach đien anh thoi thuong voi nhung nhan vat hien đai an mac theo kieu phuong Tay va co loi song cung chiu anh huong cua loi song phuong Tay, ngoai dan dien vien Nhat thi nhung tac pham nay hoan toan giong voi nhung bo phim My cung thoi ki. Phim cua Ozu thuong khai thac đe tai sinh vien, mot đe tai pho bien trong phim My, phim toi pham cua Ozu cung co nhan vat phu nu nguy hiem (femme fatale), co sung ngan, nhung đoi tinh nhan toi pham va nhung cuoc đuoi bat cua canh sat, phim hai cua Ozu lai chiu anh huong ro ret phim hai cua Chaplin, Harold Lloyd hay Laurent va Hardy, cac nhan vat hai cua Ozu cung co tinh cach va bi đat trong nhung tinh huong tuong tu nhu Buster Keaton. Đoi tuong trong phim giai đoan đau nay cua Ozu thuong la nhung nhan vat ngheo kho, khon kho, luon bi canh tung thieu vay ham, tru Umarete wa mita keredo đa mang it nhieu phong cach đoc đao cua Ozu sau nay, xung đot nay sinh boi su ngheo kho thuong đuoc đao dien giai quyet theo phong cach cua nhung bo phim phuong Tay. O giai đoan sau, đao dien khong con đe cap toi tang lop ngheo cua xa hoi Nhat Ban, thay vao đo ong chi tap trung khac hoa nhung nhan vat binh dan nhu cong chuc nho, nguoi noi tro, chu tiem an.

Gia đinh la đe tai hau nhu duy nhat cua Ozu trong giai đoan sau su nghiep, đao dien đac biet tap trung vao su tan ra cua nhung gia đinh truyen thong Nhat Ban, su kien khien cho cac thanh vien trong gia đinh boc lo đuoc het nhung suy nghi, niem vui, noi buon tham kin. Von lon len trong canh gan nhu vang bong nguoi cha, Ozu tap trung khai thac nhung thoi khac quan trong cua gia đinh nhu đam tang cua cha me hay nhung rac roi xung quanh chuyen tim chong va lam đam cuoi cho con gai trong gia đinh. Tu phim nay qua phim khac, nhung quan he vo chong, cha con, anh em đuoc Ozu khac hoa het suc tinh te thong qua tung chi tiet nho nhu cach chao hoi, cach nhan giong trong tro chuyen hay nhung cau chuyen đua. Trong phim cua Ozu, khi hai nhan vat hoa hop voi nhau, ho đuoc đao dien khac hoa bang nhung hinh anh gan nhu đong nhat, đo la hai nguoi nhin cung ve mot huong hoac cung co mot dang ve trong cuoc tro chuyen, con khi hai nguoi co tinh cam voi nhau, Ozu thuong cho ho bieu lo tinh cam bang nhung cau tro chuyen bang quo ve thoi tiet. Nhung chu đe ve gia đinh đuoc Ozu lap lai qua nhieu bo phim nhung voi tuyen nhan vat đuoc thay đoi va cac chi tiet phu đuoc mo ta tinh te hon, vi du nhung moi quan he trong Akibiyori la su lap lai gan nhu nguyen ven cua Banshun, con Banshun lai lay hinh mau tu Todake no kyodai, bo phim cung đe cap đen su ly tan ve gia đinh vi cai chet cua nguoi cha hay chinh la cot truyen cua Tokyo monogatari voi nhan vat nguoi cha đuoc thay the bang nguoi me, cai chet cua mot trong hai nguoi chu gia đinh la đe tai đuoc Ozu đe cap toi nhieu lan ke tu Seishun no yume ima izuko (1936). Tuy đe tai đuoc lap lai nhung tai nang cua Ozu the hien o cho nhung bo phim cua ong khong he giong nhau hay lap lai y tuong cua nhau. Sinh ra tai Tokyo, Ozu thuong su dung boi canh cua Tokyo cho phim cua minh, tu nhung đuong pho hien đai toi cac khu dan cu binh dan o ngoai thanh Tokyo, tat ca đeu co dang ve hien hoa va tinh lang trai nguoc han voi cuoc song soi đong thuc su cua thu đo nuoc Nhat, mac du co nhieu phim lay cot truyen dien ra o Tokyo nhung đao dien lai chua bao gio đe cap toi thanh pho nhu mot đoi tuong chinh trong phim. Ly do co le vi tuoi tho song xa Tokyo đa khien đao dien chua bao gio coi minh la nguoi Tokyo thuc su, đoi voi ong thanh pho van co chut gi đo xa la va kho co the tro thanh nhan vat cho tac pham cua minh.
Khong hung thu voi the loai phim tam ly gia đinh, Ozu thuong su dung nhung cot truyen nhe nhang, binh di, khong co cao trao kich tinh va cung it khi co mot su kien trung tam đe bo phim xoay quanh. Moi mot tac pham cua Ozu la nhung lat cat ve cuoc song gia đinh voi cau truc khong gian, thoi gian mo va thuong co nhung đoan ket o dang bo ngo nhung đay y nghia ve cuoc đoi, su chia cat, su co đon va cai chet. O nhung bo phim thuc hien cuoi đoi, Ozu thuong xay dung nhan vat chinh la nhung nguoi đan ong thuoc the he cua chinh đao dien voi mot vi tri xa hoi nhat đinh nhung van con rat nhieu lo au va suy tu ve gia đinh, ve xa hoi nhu Akibiyori hay Samma no aji. Su binh than truoc su song, cai chet hay hu vo trong phim cua Ozu cho thay đao dien chiu anh huong cua đao Phat va nhat la triet ly Thien (Zen), dong tu tuong rat pho bien o Nhat Ban, tren mo cua ong chi co duy nhat mot chu Vo cung nhu viec ong luon muon dung đien anh đe mo ta cai hu vo cua cuoc đoi. Tuy vay cung khong nen cho rang tac pham giai đoan cuoi cua Ozu chi xoay quanh nhung y niem ve Thien, trai lai ben canh quan niem tham my ve cai hu vo, vinh hang, đao dien van luon đe cap toi cai đep, y nghia cua cuoc song binh thuong. Đao dien luon mo ta mot cach tran trong nhung thoi khac hanh phuc ngan ngui trong phim khi cac nhan vat cua ong the hien niem vui mot cach rat kin đao thong qua nhung nu cuoi, anh mat hoac cau thoai đon gian, nhung gio phut hanh phuc đo thuong đuoc Ozu su dung đe đe cap toi su gan bo giua cac the he trong gia đinh, đac biet la giua ong, ba voi cac chau hoac giua bo me voi cac con. Tuy it đe cap toi boi canh xa hoi noi chung nhung nhan vat cua Ozu khong vi the ma bi tach roi khoi lich su nuoc Nhat, nguoi ta van thay đoi khi trong cac cuoc tro chuyen, cac nhan vat đe cap toi nhung suy tu va ky uc ve giai đoan chien tranh tan khoc vua đi qua. Vi du trong Samma no aji nhan vat nguoi cha von tung la mot thuyen truong cua Hai quan Đe quoc Nhat Ban thoi ki chien tranh, mot lan tinh co ong gap lai mot binh si duoi quyen cu, hai nguoi trong quan ruou đa boc lo nhieu suy nghi ve chien tranh nhu "Neu nhu nuoc Nhat chien thang trong chien tranh thi moi viec han đa khac", ho cung nghe lai nhung ban nhac cua thoi chien trong tieng cuoi pha chut gi đo buon ba cua cac khach hang.
Mot nam truoc khi qua đoi, Ozu phat bieu: "Toi luon noi rang minh nhu mot nguoi ban đau phu va chi biet lam đau phu. Cung mot nguoi khong the tao ra nhung bo phim hoan toan khac nhau. Mat khac, viec thuong thuc trong nha hang lon noi nguoi ta phuc vu moi thu cung khong han đung đan. Ngay ca khi chung co ve giong nhau trong mat nguoi khac, cac bo phim cua toi cung bieu lo nhung đieu hoan toan khac nhau va toi luon tim đuoc o đo su hung thu tuoi moi. Viec toi lam giong het nhu mot hoa si luon tim cach ve mot bong hoa hong duy nhat."


= Thuc hien =

O giai đoan đau su nghiep, cach quay phim cua Ozu cho thay ong chiu anh huong nhieu tu đien anh phuong Tay, đac biet la đien anh My, Ozu thoi tre la nguoi co tu tuong My hoa va khong thich xem nhung bo phim Nhat Ban theo kieu truyen thong, cho đen giua thap nien 1930 ong van la đao dien đi đau trong xu huong hien đai hoa đien anh Nhat va la nguoi noi tieng yeu thich phim My, đac biet la phim cua cac đao dien Ernst Lubitsch, King Vidor va William Wellman. Trong bo phim som nhat cua Ozu con đuoc luu giu đen ngay nay la Wakaki hi, đao dien su dung tat ca nhung ki thuat quay kieu phuong Tay nhu quay tren gia truot (travelling), quay lia toan canh (panorama) hay nhung canh quay đuoi bat tren tuyet theo kieu Buster Keaton. Trong giai đoan đau nay, Ozu mo ta nhung canh bao luc tren phim đoi khi rat tan bao va rat chan thuc, tham chi Ozu con đac ta ca nhung canh bao luc đoi voi phu nu, đieu ong khong bao gio lap lai trong giai đoan sau cua su nghiep. Bo phim hinh su Hijosen no onma cua Ozu thuc hien nam 1933 co phong cach khong khac gi nhung phim toi pham cung thoi ki o Hollywood nhu Scarface (1932) cua Howard Hawks. Tuy vay muon gan nhu nguyen ven cach xay dung cot truyen phuc tap va phong cach nhan vat cua phim My, đao dien cung dan dan loai bo bot cac yeu to khong phu hop đe tao nen phong cach phuong Tay nhung van mang dau an rieng cua ong. Boi canh trong phim cua Ozu la su pha tron giua Nhat Ban truyen thong va xa hoi hien đai, hai loi song nay luon song hanh ton tai. Am nhac trong phim cua Ozu cung mang hoi tho hien đai voi nhung ban nhac Jazz. Trai lai đe mo ta cuoc song thuong ngay, Ozu thuong dung nhung canh tinh an chua nhung suy nghi cua chinh ong, mot đac điem đien hinh sau nay trong phim Ozu, Ozu cung su dung nhung canh trong, khong co su hien dien cua cac nhan vat, đe chuyen canh cho phim.
Trong phim cua minh, Ozu thuong khong su dung nhung quy tac đien anh thong thuong, ban than đao dien tung phat bieu: "Toi khong tin rang đien anh co mot quy tac." va "Khong co hinh mau nao noi rang nguoi ta nen lam gi. Khi mot phim xuat sac ra đoi, no tao ra mot quy tac phu hop cho chinh bo phim đo va nhu the nguoi ta co the lam đien anh theo y cua ho.", vi quan niem nay nen nhung bo phim cua Ozu đoi khi đuoc goi la nhung tac pham phan đien anh (anti-cinema). Ozu noi tieng la mot đao dien cau toan, cac canh quay cua đao dien khi len phim thuong co ve đon gian nhung đeu đuoc đao dien cho quay đi quay lai nhieu lan đe tim đuoc thoi điem ma cam xuc cua cac dien vien ket tinh nham the hien tot nhat y đo cua ong. Cac dien vien thuong đuoc Ozu xac đinh chat che cach ho chuyen đong, đoc thoai toi tung chi tiet nho nhu so buoc chan can buoc, so lan khuay thia can thuc hien, sao cho cac dien vien the hien đuoc su gan bo cua nhan vat ma ho the hien. Voi Ozu, tung cu chi, du la nho nhat cua cac nhan vat, cung xung đang co đuoc su quan tam cua nguoi xem, vi vay đao dien luon co mat đe chi đao moi canh quay du la nho va phu nhat va luon đich than ngam truoc qua ong kinh đe xem quay phim co tuan thu y đo cua minh khong. Đe đam bao su can bang cho boi canh quay, Ozu cang ve cuoi su nghiep cang han che may quay chuyen đong, cung vi ly do nay ma ong rat ghet nhung đong tac dien qua muc cua dien vien. Kich ban phan canh đuoc Ozu chuan bi rat can than, ong con ghi ca so met phim can thiet cho moi canh quay va thoi gian du kien cua canh quay đo. Chinh vi co phong cach đao dien cuc ki khat khe nen Ozu thuong chi lam viec voi mot nhom lam phim co đinh va quen thuoc voi phong cach cua ong nhu nha bien kich Noda Kogo hay nha quay phim Atsuta Yuharu, chi co ho moi co the hieu ngay y cua đao dien va giup ong co thoi gian hoan thien bo phim theo phong cach cua minh. Phong cach lam phim cua Ozu hoan toan trai nguoc voi Mizoguchi Kenji, mot đao dien cung thoi voi Ozu va cung la đai dien xuat sac cua đien anh Nhat Ban,
Boi canh phim cua Ozu trong giai đoan sau thuong đuoc xay dung rat tinh te, thoat nhin co ve đon gian nhung an chua nhieu chi tiet co y nghia sau sac. Khac voi Mizoguchi Kenji hay Kurosawa Akira, nhung đao dien thuong tan dung yeu to thoi tiet nhu suong mu hay mua đe lam boi canh ngoai canh, ngoai canh trong phim cua Ozu, nhat la giai đoan sau, thuong chi co mot trang thai thoi tiet duy nhat, đo la troi xanh, it may va nhieu nang bat ke mua nao trong nam, đay la đac điem trai nguoc voi thoi tiet thong thuong o Nhat Ban von co mot mua mua trong nam, vi vay ro rang đien anh cua Ozu khong chi mang tinh chat Nhat Ban. Neu nhu o giai đoan đau su nghiep Ozu đoi khi dung yeu to mua trong phim thi o giai đoan sau, đao dien chi su dung canh troi mua trong hai bo phim, đo la Munakata shimai (1950) va Ukigusa (1959), hai tac pham Ozu khong quay o Shochiku. Su lanh gia, mot yeu to đien hinh khac cua nuoc Nhat, cung hiem khi co mat trong phim cua Ozu vi nguoi ta it khi thay nhan vat trong phim Ozu mac ao khoac day, bo phim duy nhat o giai đoan sau Ozu su dung yeu to lanh gia lam thoi tiet chu đao cho phim đo la Tokyo boshoku, tac pham mang mau sac u toi nhat cua ong.

Đac điem noi bat trong phim cua Ozu la nhung goc quay tinh, thap voi may quay đuoc đat gan sat voi mat đat ngang tam voi nhan vat ngoi tren chieu tatami, mot kieu ngoi truyen thong cua nguoi Nhat. Tu thap nien 1920, Thomas Kukihara đa đe cap toi y tuong ve nhung canh quay khac voi quy tac hinh anh thong thuong trong đien anh nay vi ong cho rang no phu hop voi cach ngoi va cach bo tri nha thap cua nguoi Nhat, tuy nhien Ozu moi la nguoi hien thuc hoa va hoan thien goc may quay đac sac nay. Neu nhu o thoi ki đau, Ozu thuong su dung rat nhieu cu may "travelling" thi bat đau tu Banshun, cac canh quay chuyen đong ngay cang it trong phim Ozu va sau cu may travelling trong Soshun (1956) thi đao dien chi con su dung cac canh tinh cho phim cua ong. Đe phu hop voi nhip đieu cham rai cua phim, Ozu thuong chon cac ban nhac truyen thong cua Nhat Ban hoac A Đong đe lam nhac nen thay the cho nhung ban Jazz hien đai trong thoi ki đau, nhip đieu hoai co va co chut gi đo đau buon cua nhung ban nhac nay đuoc lap lai trong suot bo phim đe lam noi bat hon tam trang cua cac nhan vat. Ban than su thay đoi ve trang thai, su kien trong phim cung tao thanh mot nhip đieu, mot ban nhac cua rieng Ozu. Thay the cho su chuyen đong trong hinh anh, Ozu su dung nhung hinh anh tinh trong đo nhieu yeu to cung ton tai va đem lai cho moi hinh anh nhieu y nghia khac nhau, vi the neu nhu đien anh giau chuyen đong đuoc goi la "đien anh tu do" thi cach su dung hinh anh tinh nhieu lop nghia cua Ozu cung co the coi la "đien anh tu do" theo mot cach rieng. Phong cach the hien cam xuc va suy nghi thong qua nhung chi tiet nho va tinh te cung tro thanh mot đac điem nhan dang rieng cua Ozu, nguoi ta tham chi đa vi Miyazaki Hayao la mot "Ozu cua the gioi phim hoat hinh" vi chi can thong qua nhung cu đong rat nho cua nhan vat Totoro trong Tonari no Totoro, Miyazaki cung đa đem lai đuoc cam xuc hanh phuc cho khan gia xem phim. Chinh nghich ly giua cach quay đon gian va khoi luong cam xuc, suy nghi sau sac, doi dao đa khien phim cua Ozu co đuoc gia tri lon o tam quoc te. Cac canh đon trong phim cua đao dien thuong co thoi gian ngan, Ozu noi voi dien vien rang ong chi cho mot canh dien xuat đon cua ho co đo dai duoi mot phut. Ozu thuong chuyen canh bang nhung canh trong rong, đo la nhung khuon hinh rong khong co su xuat hien cua nhan vat, cua con nguoi, nhung canh trong rong cua Ozu tuong tu nhu nhung khoang lang trong am nhac giup cong huong noi dung cua nhung canh quay truoc đo.


= Dien vien =

Cung vi phong cach lam phim khat khe va cach chi đao dien xuat ti mi nen trong giai đoan sau cua su nghiep, Ozu Yasujiro thuong gan bo voi mot nhom dien vien quen thuoc, nhung nguoi co kha nang nam bat nhanh y đo cua đao dien va co đu kien nhan đe đong mot canh duy nhat nhieu lan nham đat toi su hoan hao theo y cua Ozu. Viec su dung mot nhom dien vien quen thuoc va thuong đong voi nhau nhu mot gia đinh con giup Ozu tan dung đuoc su gan ket tu nhien giua cac dien vien cho dien xuat cua ho trong phim. Trong nhom dien vien nay noi bat co Ryu Chishu, Hara Setsuko va Sugimura Haruko. Hara Setsuko đuoc coi la ngoi sao noi tieng nhat cua đien anh Nhat trong giai đoan hoang kim thap nien 1950. Ke tu nam 1949, co đuoc Ozu moi đong vai co con gai ong giao su trong Banshun, tac pham đanh dau buoc ngoat su nghiep cho Hara Setsuko. O cac phim sau nay cua Ozu, Hara Setsuko thuong thu vai nhung nguoi phu nu co phong cach truyen thong Nhat Ban voi trang phuc kimono, cach cu xu va noi chuyen nhe nhang, kin đao, luon coi mo nhung cung luon an giau trong long nhieu tam su khong the kham pha. Tru Akibiyori trong đo Hara Setsuko thu vai mot nguoi vo goa, o cac phim khac cua Ozu vai dien cua Hara Setsuko đeu la nhung co con gai cua gia đinh, bieu tuong cho hinh anh phu nu trong trang va tiet hanh cua Nhat Ban. Tren truong quay Hara Setsuko va đao dien Ozu co moi gan bo đac biet, von đa noi tieng khat khe nhung đao dien con nghiem khac hon đoi voi Hara Setsuko so voi cac dien vien khac, ong thuong yeu cau co dien đi dien lai toi muc hoan hao ke ca nhung canh đon gian nhat, tuy vay Ozu, mot nguoi hiem khi khen ngoi dien vien, cung danh cho Hara nhung loi khen vi dien xuat xuat sac cua co. Sau khi Ozu qua đoi (12 thang 12 nam 1963) chi vai ngay, Hara Setsuko, nguoi luc nay đang o đinh cao cua su nghiep, đa lang le rut khoi lang đien anh Nhat Ban va khong bao gio con quay tro lai đong phim, Hara tham chi con tu choi moi loi moi phong van va chup hinh, ba o an tai Kamakura, khong xa noi an nghi cua Ozu.
Đuoc coi la mot trong nhung dien vien đuoc Ozu yeu thich nhat, Ryu Chishu đa tham gia phim cua Ozu tu nam 1929 voi Wakaki hi, trong phim nay lan đau tien Ryu, dien vien truoc đo chi đong cac vai phu sinh vien hoac binh linh, đuoc giao mot vai o tuyen nhan vat chinh. Do yeu cau cua nhan vat nen Ryu Chishu phai hoa trang thanh mot nguoi đan ong trung nien gia hon tuoi that cua Ryu, cam thay hinh anh nay phu hop voi ong, Ozu sau nay luon giao cho Ryu nhung vai o đo tuoi trung nien hoac nguoi đa cao tuoi. O giai đoan sau cua đao dien, Chishu Ryu tham gia hau nhu tat ca cac phim cua Ozu, ong thuong vao vai nhung nguoi cha hien lanh, it noi nhung luon quan tam toi cac thanh vien khac trong gia đinh. Sugimura Haruko von la mot dien vien thuoc dong phim shingeki (đien anh hien thuc moi) voi nhung vai dien phu nu co tinh cach đon gian. Von it khi lua chon cac dien vien shingeki cho phim cua minh, Ozu đa phat hien đuoc Sugimura cho Banshun trong đo co đa chung to đuoc tai nang cua minh trong mot vai phu nu co tuoi va an chua nhieu suy nghi. Ke tu sau Banshun, Sugimura tiep tuc tham gia cac phim cua Ozu trong nhung vai dien rat khac nhau, tu mot đua con vi nhung lo toan đoi thuong ma khong the cham soc cha me trong Tokyo monogatari toi ba noi tro nhieu tinh toan trong Ohayo va co gai o vay cham soc nguoi cha gia trong Samma no aji, bo phim cuoi cung cua Ozu. Voi nhung nhan vat phu, Ozu đoi khi cung chon duy nhat mo dien vien voi vai dien phu lap lai qua nhieu phim, vi du nhu Takahashi Toyo luon la nu dien vien đuoc Ozu chon vao vai ba chu nha hang hoac quan ruou sake noi cac nhan vat chinh gap mat.


Di san Trong so hon 40 bo phim Ozu thuc hien trong giai đoan 1927-1945 nhieu phim đa bi that lac va mot so chi moi đuoc tim lai tu thap nien 1970 trong cac kho chua cua nhung hang phim lon, nguoi ta khong the tim lai đuoc 18 bo phim cua đao dien trong đo co phim đau tay cua ong la Zange no yaiba. Su mat mat nay khien nguoi ta kho co the xay dung đuoc hinh anh toan dien ve hoat đong đien anh cua Ozu cung nhu đong gop cua đao dien cho nen đien anh Nhat o giai đoan đau su nghiep. Tuy phong cach thuc hien ti mi, cau toan va mang đam dau an ca nhan khien Ozu khong co nguoi ke tuc trong phong cach đao dien vi gan nhu khong ai co the bat chuoc lai cach lam nay, nhieu bo phim cua ong van mo ra nhung đe tai moi cho đien anh Nhat Ban va đuoc nhieu đao dien o the he sau khai thac. Vi du bo phim xuat sac nam 1932 cua ong la Umarete wa mita keredo la tac pham đau tien đe cap toi moi quan he gia đinh giua mot nguoi cha nhu nhuoc va đua con manh me, đe tai đuoc lap lai trong mot so phim Nhat Ban sau nay nhu Jarinko Chie (Chie, co be hat tieu, 1981), phim hoat hinh cua Takahata Isao, Gumo furo (1982) cua Mazaki Mamoru hay Muno no Hito (1991) cua Takenaka Naoto. Bo phim Wakaki hi do Ozu đao dien nam 1929 cung la mot trong nhung phim Nhat đau tien noi toi cuoc song cua nhung sinh vien, tang lop chi đuoc đien anh Nhat Ban tap trung khai thac tu thap nien 1970. Cac bo phim gian di, tinh lang o giai đoan sau cua Ozu von phan anh nhung gia tri va hinh anh cu cua Tokyo va gia đinh Nhat Ban, vi vay sau khi đao dien qua đoi nam 1963, hau nhu khong đao dien Nhat nao con tim cach lap lai khai niem ve su thanh than nay. Mai toi thap nien 1990 thi su chan nan voi cuoc song cong nghiep va mong muon quay tro lai nhung gia tri truyen thong moi khien cac bo phim cua Ozu tro thanh hinh mau đien anh moi, Ichikawa Jun đa thu nghiem phong cach thuc hien phim rat rieng cua Ozu trong Tokyo kyodai (1995), Tokiwaso no seishun (1996) va Tokyo yakyoku (1997), đay la nhung tac pham mo ta mot Tokyo tinh lang, binh than theo kieu Ozu. Mot so đao dien khac cung tim cach khac hoa nhung chi tiet nho nhat khong đang ke trong cuoc song cua tang lop binh dan theo kieu Ozu nhu Shimazu Mikio voi Tokyo hiyori va đac biet la Haneda Sumiko voi Kabuki yakusha nizaemon kataoka - Tosen no maki (1995), bo phim đuoc coi la gan gui nhat voi nhung tac pham cua Ozu.
Neu nhu nhung bo phim cua Mizoguchi Kenji hay Kurosawa Akira đuoc đien anh the gioi biet toi va đanh gia cao ngay tu đau thap nien 1950 thong qua cac lien hoan phim o chau Au thi tai nang cua Ozu Yasujiro hay Naruse Mikio chi đuoc gioi thieu o phuong Tay hai hoac ba muoi nam sau đo voi ly do la nguoi Nhat khong tin rang khan gia phuong Tay co the cam thu đuoc nhung bo phim mang đam phong cach Nhat Ban cua Ozu hay Naruse, nhung tac pham ma ngay o Nhat cung chua bao gio đat thanh cong ve mat thuong mai vi vay phim cua Ozu khong đuoc cac hang phim gui tham gia du tranh tai nhung lien hoan phim quoc te. Ban than đao dien ve cuoi đoi cung nhan xet rang đien anh Nhat Ban co hai dong chinh, "be cao" voi đai dien tieu bieu la Mizoguchi hay Kurosawa va "be tram" voi đai dien la ong va Naruse. Thong qua nhung bo phim cua Ozu, khan gia phuong Tay dan co đuoc khai niem ve tam hon binh than va kim nen cua nguoi Nhat cung nhu mo hinh cua mot gia đinh Nhat Ban kieu truyen thong trong đo moi thanh vien đeu co moi quan he gan bo chat che. Đao dien noi tieng nguoi Phap Francois Truffaut nhan xet rang: "Toi chua tung đuoc xem bo phim Nhat nao co đuoc ve đep la thuong nhu phim cua Ozu. Đien anh cua ong ay mang tinh Nhat Ban mot cach het suc sau sac." Tuy vay, phong cach cua Ozu đuoc nhieu nha phe binh ngoi khen la luon mang tinh thoi đai va phu hop voi moi nen van hoa. Yoshida Kiju, tac gia cuon Ozu ou l'anti-cinema cung cho rang Ozu khong hoan toan la mot đao dien theo phong cach truyen thong Nhat Ban, quan niem tham my trong phim cua ong đuoc tao ra boi chinh Ozu chu khong hoan toan tuan theo my hoc truyen thong cua nuoc Nhat. Quan điem nay cua Yoshida đuoc mot nha phe binh đien anh Nhat khac la Hasumi Shiguehiko, tac gia cuon Yasujiro Ozu tan thanh. Nhieu bo phim cua Ozu cho đen nay van đuoc coi la nhung kiet tac cua đien anh the gioi nhu Umaretewa mita keredo, Banshun, Samma no aji va nhat la Tokyo monogatari, bo phim thuong xuyen nam trong danh sach nhung tac pham đien anh xuat sac nhat moi thoi đai.
Theo đao dien Nguyen Vinh Son, nguoi co tac pham Trang noi đay gieng chiu anh huong cua Ozu, thi hau het cac nha lam phim chuyen nghiep quoc te ma ong đa gap đeu coi nhung bo phim cua Ozu co mot phong cach rieng, phong cach Ozu, va đeu rat yeu thich phong cach đo. Nam 2003 nhan ki niem 100 nam ngay sinh va 40 nam ngay mat cua Ozu, hang Shochiku đa moi đao dien Đai Loan Hau Hieu Hien thuc hien bo phim Cafe Lumiere voi nhieu chi tiet nhac nho lai Tokyo monogatari cua Ozu, theo Hau Hieu Hien, sau khi xem xong Cafe Lumiere, khan gia se hieu hon nhung bo phim cua Ozu neu thuong thuc lai chung, bo phim đa đuoc chon du thi chinh thuc tai Lien hoan phim Venezia. Cung trong nam 2003, đao dien nguoi Iran Abbas Kiarostami cho ra đoi mot bo phim tai lieu co ten Panj (Nam) gom nam phim ngan quay theo phong cach Ozu, Kiarostami lam bo phim nay đe tuong nho toi đao dien Nhat Ban ma ong yeu thich. Nhan dip ki niem 100 nam ngay sinh cua Ozu, mot hoi thao lon ve Ozu đa đuoc to chuc tai Tokyo, Nhat Ban vao đung ngay sinh nhat cua ong, 12 thang 12. Ban than Hau Hieu Hien, mot đao dien phim nghe thuat noi tieng, cung la nguoi yeu thich phim cua Ozu va co nhieu bo phim nghe thuat mang phong cach cham rai tuong tu nhu Ozu, mac du vay theo đao dien thi phong cach lam phim cua ong va Ozu la khong han giong nhau. Ngoai Hau Hieu Hien, nhieu đao dien ten tuoi khac cua đien anh the gioi cung to su men mo va kinh trong đoi voi phong cach cua Ozu nhu Wim Wenders, Aki Kaurismaki hay Paul Schrader. Đao dien nguoi Phan Lan Aki Kaurismaki nhan xet: "Tuy chiu anh huong cua đien anh My nhung toi van het suc kinh trong Ozu, nguoi khong can dung toi nhung vu an mang, nhung hanh đong bao luc, nhung van đat toi đuoc su tinh tuy trong cuoc song con nguoi", nha đien anh Đuc Wim Wenders thi boc lo: "Voi toi, nhung bo phim cua Ozu la mot kho bau thieng lieng cua đien anh, vi the viec vieng tham ngoi mo cua đao dien cung phan nao đo giong nhu mot cuoc hanh huong vay". Win Wenders tung thuc hien mot bo phim tai lieu ve Ozu co tua đe Tokyo-Ga (1985), bo phim đa đuoc chon tham gia Lien hoan phim Cannes 1985 o hang muc Un Certain Regard. Paul Schrader, tac gia cua American Gigolo, đa viet cuon sach Transcendental style in film: Ozu, Bresson, Dreyer đe phan tich anh huong cua đao dien nguoi Nhat đoi voi rieng ong va đien anh phuong Tay, trong cac cuoc bau chon phim hay nhat Schrader cung luon bau cho Tokyo monogatari o vi tri thu nhat vi ong yeu thich bo phim nay va tin rang moi nguoi cung se bau tuong tu nhu ong.


Danh sach phim Duoi đay la danh sach phim do Ozu Yasujiro đao dien. Tong cong đao dien đa thuc hien 53 bo phim truyen va 1 phim tai lieu, trong so nay co 35 phim cam (hien chi con luu giu đuoc 17 phim), 13 phim noi đen trang va 6 phim mau. Tru ba bo phim thuc hien cho cac hang Daei, Toho va Shin-Toho thi toan bo cac tac pham con lai đeu đuoc Ozu thuc hien cho hang Shochiku. Trong so 53 phim truyen thi Ozu tham gia bien kich cho 17 phim va gop y tuong bien kich cho 14 phim khac.


Tham khao Chu thich

Thu muc


Lien ket ngoai Yasujiro Ozu tren IMDb 
Ozu Yasujiro tai Find a Grave