Hoa sinh hoc arsenic la thuat ngu đe noi toi cac qua trinh hoa sinh hoc co su dung arsenic hoac cac hop chat cua no, chang han cac arsenat. Arsenic la nguyen to hoa hoc kha pho bien trong lop vo Trai Đat (~ 1,8-2,1 ppm), va mac du nhieu hop chat cua arsenic thuong đuoc coi la co đoc tinh cao đoi voi phan lon cac dang su song, nhung mot loat cac hop chat arsenic huu co đuoc san sinh theo con đuong sinh hoc, voi nhieu dang sinh vat co hoat đong trao đoi chat mot loat cac hop chat huu co va vo co cua arsenic. Mo hinh nay la chung cho cac nguyen to co lien quan khac, chang han nhu selen, nhung nguyen to co the the hien ca cac tac đong co loi lan co hai. Hoa sinh hoc arsenic đa tro thanh van đe co tinh thoi su do nhieu hop chat arsenic đoc hai đuoc tim thay trong mot so tang ngam nuoc, co tiem nang anh huong toi nhieu trieu nguoi thong qua cac qua trinh hoa sinh hoc.


Nguon cung cap arsenic = Cac hop chat arsenic huu co trong tu nhien =

Chung cu cho rang arsenic co the la chat dinh duong co loi khi o muc dau vet duoi nguong ma cac sinh vat thuong phoi nhiem đa tung đuoc xem xet lai. Mot so hop chat arsenic huu co tim thay trong tu nhien la arsenobetain va arsenocholin, voi ca hai đeu đuoc tim thay trong nhieu loai sinh vat bien.  Mot so nucleoside chua As (cac dan xuat đuong) cung đuoc biet đen.  Mot so cac hop chat arsenic huu co sinh ra tu cac qua trinh methyl hoa. Chang han, loai nam moc Scopulariopsis brevicaulis sinh ra mot luong đang ke trimethylarsin neu co mat cac hop chat arsenic vo co. Hop chat arsenic huu co arsenobetain đuoc tim thay trong mot so thuc pham nguon goc tu bien nhu ca va tao cung nhu trong mot so loai nam voi ham luong tuong đoi lon. Muc hap thu arsenic trung binh cua con nguoi la khoang 10–50 µg/ngay. Cac gia tri o muc khoang 1000 µg la khong bat thuong sau khi an ca hoac nam; tuy nhien, co rat it nguy hiem trong viec an ca do hop chat nay cua arsenic la gan nhu vo hai.

Nguon cuc bo chua arsenic la cac chat nhuom mau xanh luc, mot thoi pho bien trong cac loai giay dan tuong, nhu luc Paris. Mot loat cac loai benh tat đa tung đuoc quy cho hop chat nay, mac du đoc tinh cua no đa bi thoi phong.
Trimethylasin ((CH3)3As), mot thoi đuoc biet đen nhu la khi Gosio, la mot hop chat arsenic huu co nang mui đuoc sinh ra kha pho bien trong cac phan ung vi sinh tren cac chat nen chua arsenic vo co.
Cac hop chat arsenic hoa tri 5 de dang bi khu thanh hop chat arsenic hoa tri 3 va co the đa tung co vai tro nhu la mot tac nhan nhan electron tren Trai Đat nguyen thuy. Cac ho chua mot luong đang ke arsenic vo co hoa tan la noi nuoi duong cac vung sinh vat chiu đuoc arsenic.


= Cac tuyen bo khong chinh xac ve su song dua tren arsenic =
Mac du cac phosphat va arsenat la tuong tu ve cau truc, nhung khong co chung cu cho thay la arsenic thay the cho phosphor trong DNA hay RNA. Mot thuc nghiem nam 2010 su dung vi khuan GFAJ-1 đe ra tuyen bo ve su thay the nay đa bi phu nhan vao nam 2012.


= Cac hop chat arsenic nguon goc nhan tao =
Cac nguon arsenic nhan tao (do con nguoi tao ra), giong nhu cac nguon tu nhien, chu yeu la cac oxide arsenic cung cac anion co lien quan. Cac nguon arsenic nhan tao, bao gom ca phe thai tu khai thac che bien khoang san, cac trang trai chan nuoi lon va gia cam. Chang han, nhieu loai quang, đac biet la cac loai khoang vat sulfide, đeu chua arsenic o mot ham luong nao đo va no đuoc giai phong ra trong qua trinh thieu ket (đot trong khong khi). Trong cac qua trinh nhu vay, arsenide đuoc chuyen hoa thanh arsenic trioxide (As2O3), la chat bay hoi o nhiet đo cao (> 465 °C) va đuoc giai phong vao khi quyen. Cac trang trai chan nuoi gia cam va lon cung tung su dung nhieu hop chat arsenic huu co roxarsone nhu la mot loai khang sinh trong thuc an. Mot so loai go đuoc xu ly bang đong arsenat trong vai tro cua chat bao quan. Co che ma theo đo cac nguon nay tac đong toi cac sinh vat trong chuoi ke tiep la chua ro nhung co le la đa dang. Mot trong nhung cach thuc đuoc nhac toi nhieu nhat la methyl hoa.
Acid monomethyl hoa, acid methanearsonic (CH3AsO(OH)2), la tien chat cho mot so loai thuoc diet nam (ten thuong mai Neoasozin) trong gieo trong lua va bong. Cac dan xuat cua acid phenylarsonic (C6H5AsO(OH)2) đuoc su dung nhu la phu gia trong thuc an chan nuoi, bao gom acid 4-hydroxy-3-nitrobenzenearsonic (3-NHPAA hay Roxarsone), acid ureidophenylarsonic va acid p-arsanilic. Cac ung dung nay gay nhieu mau thuan do chung đua cac dang hoa tan cua arsenic vao moi truong.


 Duoc pham chua arsenic  Mac cho, hoac co le la do, đoc tinh đuoc biet đen tu lau cua no, cac loai duoc pham va thuoc đoc chua arsenic co lich su trong y hoc va lang bam van con tiep dien trong the ky 21. Tu đau the ky 19 va tiep dien trong the ky 20, dung dich Fowler, mot loai thuoc đoc pha che tu kali arsenit (KAsO2), đa tung đuoc mua ban nhu mot loai thuoc đe đieu tri ung thu bach cau. Hop chat arsenic huu co Salvarsan (arsphenamine, hop chat 606) la tac nhan hoa hoc tri lieu tong hop đau tien đe đieu tri giang mai va benh trung mui khoan, do Paul Ehrlich phat minh. Tuy nhien, viec đieu tri nay dan toi nhieu van đe gay ra cac bien chung suc khoe keo dai. Vao khoang nam 1943 no cuoi cung đa bi thay the bang penicillin. Loai thuoc co lien quan la Melarsoprol van con đuoc su dung đe đieu tri benh trung mui khoan (benh ngu Trypanosoma chau Phi) giai đoan cuoi, mac du đoc tinh cao va cac tac dung phu co the gay tu vong cua no.
Cac nghien cuu in vitro goi y rang arsenic trioxide (As2O3) ngan ngua su phat trien cua cac te bao u tuy xuong thong qua ngan chan chu trinh te bao cung nhu khoi đong su chet te bao. Cac ket qua nay goi y rang arsenic trioxide co the la huu ich lam sang trong đieu tri cac benh nhan voi benh u tuy xuong đa phat hay ung thu bach cau.


Methyl hoa arsenic Arsenic vo co va cac hop chat cua no, trong qua trinh tham gia vao chuoi thuc an, đuoc trao đoi chat (khu đoc tinh) khong ngung thong qua qua trinh goi la methyl hoa. Qua trinh methyl hoa xay ra voi cac phan ung methyl hoa khu va oxy hoa luan phien, nghia la khu arsenic hoa tri 5 thanh arsenic hoa tri 3 tiep theo la bo sung nhom methyl (CH3).

O đong vat co vu, methyl hoa xay ra trong gan boi cac methyltransferase, cac san pham la (CH3)2AsOH (acid dimethylarsino) va (CH3)2As(O)OH (acid dimethylarsinic), co trang thai oxy hoa tuong ung la As(III) va As(V). Mac du co che methyl hoa arsenic o nguoi van chua đuoc sang to, nhung nguon methyl la methionin, va đieu nay goi y ve vai tro cua S-adenosyl methionin.  Su phoi nhiem truoc cac lieu gay ngo đoc bat đau khi kha nang methyl hoa cua gan bi vuot qua hoac bi ngan can.
Co hai dang chinh cua arsenic co the tham nhap vao co the la arsenic (III) va arsenic (V). Arsenic (III) đi vao cac te bao thong qua aquaporin 7 va 9, la cac kieu cua aquaglyceroporin. Cac hop chat arsenic (V) su dung cac tac nhan van chuyen phosphat đe tien vao te bao. Arsenic (V) co the chuyen hoa thanh arsenic (III) boi enzym purin nucleoside phosphorylase. Đieu nay đuoc phan loai nhu la mot buoc kich hoat sinh hoc, do mac du arsenic (III) co đoc tinh cao hon, nhung no lai de bi methyl hoa hon.
Co hai lo trinh ma theo đo cac hop chat arsenic vo co đuoc methyl hoa.
Lo trinh thu nhat su dung Cyt19 arsenic methyltransferase đe methyl hoa arsenic (III) thanh hop chat arsenic (V) monomethyl hoa (đon methyl hoa). Hop chat nay sau đo đuoc chuyen hoa thanh hop chat arsenic (III) monomethyl hoa bang viec su dung Glutathion S-Transferase Omega-1 (GSTO1). Hop chat arsenic (V) monomethyl hoa sau đo cung co the bi methyl hoa mot lan nua bang Cyt19 arsenic methyltransferase đe tao ra hop chat dimethyl arsenic (V) đe sau đo chuyen hoa thanh hop chat dimethyl arsenic (III) boi Glutathion S-Transferase Omega-1 (GTSO1).
Lo trinh thu hai su dung glutathion (GSH) ket hop voi arsenic (III) đe tao ra phuc chat arsenic (GS) 3. Phuc chat nay co the tao thanh phuc chat arsenic (III) GS monomethyl hoa bang su dung Cyt19 arsenic methyltransferase, va phuc chat GS monomethyl hoa nay nam trong can bang voi arsenic (III) monomethyl hoa. Cyt19 arsenic methyltransferase co the methyl hoa phuc chat mot hay nhieu lan, va no tao thanh mot phuc chat arsenic GS dimethyl hoa, va no nam trong can bang voi phuc chat dimethyl arsenic (III). Cac hop chat arsenic monomethyl hoa va dimethylat hoa đeu de dang bai tiet theo nuoc tieu. Tuy nhien, hop chat monomethyl hoa đuoc chi ra la co hoat tinh cao hon va đoc hai hon so voi cac hop chat arsenic vo co đoi voi cac hepatocyte (te bao gan), keratinocyte o da, va cac te bao bieu mo cuong phoi (phoi) o nguoi.
Cac nghien cuu o đong vat thuc nghiem va nguoi chi ra rang ca arsenic vo co va cac chat trao đoi chat methyl hoa đeu đi qua nhau thai đe vao bao thai. Tuy nhien, co chung cu cho thay su methyl hoa tang len trong qua trinh mang thai va đieu nay co nghia la no co the co tinh bao ve cao hon cho cac sinh vat đang phat trien.
Methyl hoa bang enzym cua arsenic la mot qua trinh khu đoc tinh; no co the đuoc methyl hoa thanh methylarsenit, dimethylarsenit hay trimethylarsenit, tat ca đeu co hoa tri 3. Qua trinh methyl hoa đuoc xuc tac boi arsenic methyltransferase (AS3MT) o đong vat co vu đe chuyen giao mot nhom methyl tren phu nhan tu S-adenomethionin (SAM) cho arsenic (III). Ban sao tuong đong cua AS3MT đuoc tim thay o vi khuan va đuoc goi la CmArsM. Enzym nay đuoc thu nghiem trong 3 trang thai (khong phoi the, lien ket arsenic (III) va lien ket SAM). Khu vuc lien ket arsenic (III) su dung nhom thiol cua phan con lai cua cysein. Su xuc tac bao gom thiol hoa Cys72, Cys174 va Cys224. Trong phan ung SN2, đien tich duong tren nguyen tu luu huynh cua SAM hut electron lien ket tu carbon cua nhom methyl, va no tuong tac voi cap electron đon đoc cua arsenic đe tao ra mot lien ket As−C, giai phong S-Adenosyl-L-homocystein (SAH).


= Bai tiet =
O nguoi, lo trinh chinh đe bai tiet phan lon cac hop chat arsenic la thong qua nuoc tieu. Chu ky ban thai sinh hoc cac hop chat arsenic vo co la khoang 4 ngay, nhung no la hoi ngan hon sau khi phoi nhiem arsenat so voi phoi nhiem arsenit. Cac chat trao đoi chat chinh đuoc bai tiet trong nuoc tieu cua nguoi phoi nhiem arsenic vo co la cac acid arsenic mono- va dimethyl hoa, cung voi mot so arsenic vo co chua bi trao đoi chat.
Su bien đoi sinh hoc cua arsenic đe bai tiet chu yeu đuoc thuc hien thong qua con đuong su dung nhan tu hat nhan Nrf2. Trong cac đieu kien binh thuong, Nrf2 lien ket voi protein Keap1 trong trang thai khong hoat hoa. Voi su hap thu arsenic vao trong te bao va cac phan ung dien ra sau đo san sinh ra cac loai oxy hoat hoa (ROS) thi Nrf2 roi lien ket va tro thanh hoat hoa. Keap1 co cac bo phan thiol hoat hoa lien ket ROS hay cac loai arsenic ai luc electron nhu arsenic (III) monomethyl hoa va gay ra su giai phong Nrf2 đe sau đo no di chuyen qua te bao chat toi nhan te bao. Nrf2 sau đo kich hoat yeu to phan ung chong oxy hoa (ARE) cung nhu yeu to phan ung ai luc electron (EpRE), ca hai đeu gop phan vao viec gia tang cac protein chong oxy hoa. Đang chu y trong cac protein chong oxy hoa nay la heme oxygenase 1 ([HO-1]), NAD(P)H-quinon oxidoreductase 1 (NQO1) va γ-glutamylcystein synthase (γGCS), lam viec trong su lien ket đe giam cac loai chat oxy hoa nhu Hydro peroxide đe giam ung kich oxy hoa trong te bao. Su gia tang trong γGCS gay ra su san xuat gia tang cua arsenit triglutathionin (As(SG)3), mot san pham cong quan trong đuoc tiep nhan boi hoac la protein MRP1 hoac la protein MRP2, nham loai bo arsenic ra khoi te bao va đua vao mat đe bai tiet. Can luu y rang san pham cong nay cung co the bi phan huy nguoc tro lai thanh arsenic vo co.
Đang chu y trong bai tiet arsenic la cac buoc methyl hoa nhieu lan dien ra co the lam tang đoc tinh cua arsen do MMeAsIII la chat uc che manh cua glutathion peroxidase, glutathion reductase, pyruvat dehydrogenase, va thioredoxin reductase.


Đoc tinh arsenic Arsenic la mot nguyen nhan gay tu vong tren khap the gioi; cac van đe gan lien voi no bao gom cac benh ve tim, ho hap, tieu hoa, gan, than kinh va than.
Arsenic can thiep vao tuoi tho te bao bang uc che di khong gian mot to hop enzym trao đoi chat thiet yeu la pyruvat dehydrogenase (PDH), chat xuc tac su oxy hoa pyruvat thanh acetyl-CoA boi NAD+. Voi enzym bi uc che, he thong nang luong cua te bao bi đut đoan va gay ra chet rung te bao. Ve mat hoa sinh, arsenic ngan can su dung thiamin, gay ra hinh anh lam sang tuong tu nhu thieu hut thiamin. Ngo đoc arsenic co the lam tang muc lactat va dan toi nhiem acid lactic.
Đoc tinh gen bao gom uc che sua chua DNA va methyl hoa DNA.  Tac đong gay ung thu cua arsenic sinh ra tu ung kich oxy hoa gay ra boi arsenic. Đoc tinh cao cua arsenic tu nhien dan toi su phat trien cua mot loat cac hop chat arsenic nhu cac vu khi hoa hoc, chang han dimethylarsenic chloride. Mot so trong cac chat nay đa tung đuoc su dung nhu la tac nhan chien tranh hoa hoc, đac biet trong The chien I.  Moi đe doa nay đa dan toi nhieu nghien cuu ve cac thuoc giai đoc va mot kien thuc mo rong ve tuong tac cua cac hop chat arsenic voi sinh vat. Mot ket qua trong đo la su phat trien cua cac thuoc giai đoc, nhu dimercaprol.  Nhieu loai thuoc giai đoc tuong tu nhu vay khai thac ai luc cua As(III) voi cac phoi the thiolat đe chuyen hoa cac hop chat arsenic huu co đoc tinh cao thanh cac chat it đoc hon. Noi chung nguoi ta cho rang cac arsenat gan voi cac phan con lai cua cystein trong cac protein.
Nguoc lai, arsenic oxide lai đuoc phe chuan va la mot loai duoc pham tri lieu hoa hoc co hieu luc đe đieu tri ung thu bach cau tuy bao cap tinh (APL).
Ngoai cac dang vo co, arsenic cung ton tai trong nhieu dang huu co trong moi truong. Arsenic vo co va cac hop chat cua no, khi đi vao chuoi thuc an, đuoc trao đoi tich cuc thanh dang it đoc hon cua arsenic thong qua qua trinh methyl hoa. Vi du, Scopulariopsis brevicaulis, mot loai nam moc sinh ra mot luong đang ke trimethylarsin neu arsenic vo co ton tai. Hop chat huu co arsenobetain tim thay trong mot so hai san nhu ca va tao, cung nhu trong nam an voi ham luong lon. Trung binh mot nguoi tiep nhan khoang 10-50 µg/ngay. Gia tri khoang 1.000 µg khong phai la bat thuong sau khi tieu thu ca va nam nhung o đay co rat it nguy hiem trong viec an ca do hop chat arsenic trong ca la gan nhu khong đoc hai.


= Đoc tinh =


 Đoc tinh cua cac hop chat arsenic hoa tri 5  Do cau truc va thuoc tinh tuong tu nen cac chat trao đoi chat cua arsenic hoa tri 5 co kha nang thay the nhom phosphat trong nhieu cach thuc trao đoi chat. Su thay the phosphat bang arsenat đuoc khoi đau khi arsenat phan ung voi glucose va gluconat in vitro. Phan ung nay sinh ra glucose-6-arsenat va 6-arsenogluconat, co tac đong giong nhu glucose-6-phosphat va 6-phosphorgluconat. O muc chat nen, trong thuy phan glucose, glucose-6-arsenat lien ket nhu la mot chat nen cho glucose-6-phosphat dehydrogenase, va cung uc che hexokinase thong qua hoi tiep am. Khong giong nhu tam quan trong cua phosphat trong thuy phan glucose, su co mat cua arsenat han che su san sinh ATP bang cach tao ra mot san pham anhydrid khong on đinh, thong qua phan ung voi D-glyceraldehyd-3-phosphat. Anhydrid 1-arsenato-3-phospho-D-glycerat sinh ra de dang bi thuy phan do đo dai lien ket dai hon cua As-O so voi P-O. O muc ti the, arsenat khong ghep noi su tong hop ATP bang lien ket voi ADP trong su hien dien cua succinat, vi the tao ra mot hop chat khong on đinh cuoi cung tao ra su sut giam cua ATP tong the đuoc sinh ra. Nguoc lai, cac chat trao đoi chat arsenit (III) lai co tac đong han che toi su san xuat ATP trong hong cau.


 Đoc tinh cua hop chat arsenic hoa tri 3  Cac enzym va cac thu quan chua thiol hoac cac nhom chuc sulfhydryl la muc tieu cua cac chat trao đoi chat arsenit (III). Cac hop chat chua luu huynh nay thong thuong la glutathion va amino acid cystein. Cac dan xuat arsenit noi chung co ai luc lien ket cao hon so voi cac chat trao đoi chat arsenat. Cac liet ket nay ngan tro hoat đong cua mot so cach thuc trao đoi chat nhat đinh. Chang han, pyruvat dehydrogenase (PDH) bi uc che khi acid monomethylarsono (MMAIII) nham toi nhom thiol cua phu nhan tu acid lipoic. PDH la tien chat cua acetyl-CoA, vi the uc che PDH cuoi cung han che su san xuat ATP trong chuoi van chuyen electron, cung nhu su san xuat cua cac chat trung gian trong qua trinh di sinh glucose.


 Ung kich oxy hoa  Arsenic co the gay ra ung kich oxy hoa thong qua su hinh thanh cac loai oxy hoat hoa (ROS) va cac loai nito hoat hoa (RNS). Cac loai oxy hoat hoa đuoc sinh ra boi enzym NADPH oxidase, chuyen cac electron tu NADPH sang oxy, tong hop mot superoxide, la mot goc tu do hoat hoa. Superoxide nay co the phan ung đe tao thanh hydro peroxid va cac loai oxy hoat hoa. Enzym NADPH oxidaseco kha nang sinh ra nhieu loai oxy hoat hoa hon khi co mat arsenic do khoi con p22phax chiu trach nhiem van chuyen electron bi đieu chinh tang boi arsenic. Cac loai oxy hoat hoa co kha nang ung kich luoi noi bao, lam tang luong cac tin hieu phan ung protein khong gap nep. Đieu nay dan toi viem sung, phat trien va phan chia te bao va cuoi cung dan toi chet te bao. Mot co che khac trong đo cac loai oxy hoat hoa gay ra chet te bao co the la thong qua tai sap xep bo xuong te bao co anh huong toi cac protein co the co lai.
Cac loai nito hoat hoa sinh ra mot khi cac loai oxy hoat hoa pha huy ti the. Đieu nay dan đen su hinh thanh cua cac loai nito hoat hoa, tac nhan chiu trach nhiem gay ra ton thuong AND trong ngo đoc arsenic. Ton thuong ti the đuoc biet đen la nguyen nhan gay ra su giai phong cac loai nito hoat hoa, do phan ung giua cac superoxide va nito monoxide (NO). Nito monoxide (NO) la mot phan cua su đieu chinh te bao; bao gom trao đoi chat, phat trien, phan chia va chet te bao. Nito monoxide phan ung voi cac loai oxy hoat hoa đe tao thanh peroxynitrit. Trong cac truong hop phoi nhiem arsenic man tinh, cac muc nito monoxide bi can kiet, do cac phan ung cua superoxide. Enzym NO synthase (NOS) su dung L-arginin đe tao ra nito monoxide, nhung enzyme nay bi uc che boi cac hop chat arsenic (III) monomethyl hoa.


 Ton thuong DNA  Arsenic đuoc coi la nguyen nhan gay ra cac bien đoi DNA nhu the lech boi, hinh thanh cac vi nhan, di thuong nhiem sac the, đot bien suy kiet, trao đoi nhiem sac tu chi em va lien ket ngang cua DNA voi cac protein. Nguoi ta đa chung minh rang arsenic khong tuong tac truc tiep voi DNA va no đuoc coi la mot tac nhan gay đot bien kem, nhung thay vi the no ho tro tinh gay đot bien cac tac nhan gay ung thu khac. Chang han, su gia tang hop luc trong hoat đong gay đot bien cua arsenic voi tia cuc tim đa đuoc quan sat o te bao cua nguoi va cac đong vat co vu khac sau khi phoi nhiem cac te bao đa xu ly bang tia cuc tim voi arsenic. Mot loat cac quan sat thuc nghiem goi y rang đoc tinh gen cua arsenic chu yeu lien ket voi su san sinh cac loai oxy hoat hoa (ROS) trong bien đoi sinh hoc cua no. Su san xuat ROS co the sinh ra cac san pham cong DNA, pha vo soi DNA, lien ket ngang va cac sai lech nhiem sac the. Ton thuong oxy hoa bi gay ra boi bien đoi cua cac nucleobase DNA, cu the la 8-oxoguanin (8-OHdG) dan toi cac đot bien G:C thanh T:A. Arsenic vo co cung co the gay ra pha vo soi DNA ngay ca khi o cac nong đo thap.


 Uc che sua chua DNA  Uc che cac qua trinh sua chua DNA đuoc coi la mot trong cac co che chinh cua đoc tinh gen cua arsenic vo co. Sua chua cat xen nucleotide (NER) va sua chua cat xen base (BER) la cac qua trinh keo theo trong sua chua ton thuong base DNA gay ra boi ROS sau phoi nhiem arsenic. Cu the, co che NER la cach thuc chu yeu trong sua chua cac bien dang lon trong chuoi xoan kep DNA, trong khi co che BER la chu yeu trong sua chua cac đut gay soi đon gay ra boi ROS, nhung arsenic vo co cung co the ngan chan co che BER.


 Co che suy thoai than kinh  Arsenic la rat bat loi cho he mien dich bam sinh va thich ung cua co the. Khi mot luong protein khong gap nep va gap nep sai trong ung kich luoi noi bao la thai qua thi phan ung protein khong gap nep (UPR) đuoc hoat hoa đe lam tang đo hoat đong cua mot vai thu quan chiu trach nhiem cho su phuc hoi cua can bang noi moi. Inositol-requiring enzyme-1 (IRE1) va protein kinase RNA-like endoplasmic reticulum kinase (PERK) la 2 thu quan han che toc đo dich ma. Nguoc lai, cac protein khong gap nep đuoc hieu chinh boi su san xuat cac chaperon, gay ra boi nhan tu phien ma hoat hoa 6 (ATF6). Neu so luong protein mac loi tang len, co che tiep theo đuoc kich hoat đe khoi đong chet rung te bao. Co chung cu chi ra la arsenic lam tang hoat tinh cua cac cam bien protein nay.


 Roi loan chuc nang mien dich  Phoi nhiem arsenic o tre em lam bien đoi ty le te bao T phu tro (CD4) tren te bao T đoc tinh te bao (CD8), la yeu to chiu trach nhiem cho sut giam mien dich. Ngoai ra, arsenic cung lam tang so luong cac phan tu viem nhiem đuoc tiet ra thong qua cac đai thuc bao. Luong thai qua cac bach cau hat va bach cau đon nhan dan toi trang thai viem nhiem man tinh, va co the dan đen phat trien ung thu.


= Xu ly ngo đoc arsenic =
Co ba phan tu co vai tro nhu cac tac nhan cang hoa lien ket voi arsenic. Ba chat nay la Dimercaprol (BAL, British Anti-Lewisite), succimer (DMSA) va Unithiol (DMPS).
Khi cac tac nhan nay cang hoa arsenic vo co, no đuoc chuyen thanh dang huu co cua arsenic do no đuoc lien ket voi tac nhan cang hoa huu co. Cac nguyen tu luu huynh cua cac nhom thiol la khu vuc tuong tac voi arsenic. Đieu nay la do cac nhom thiol co ai luc hat nhan trong khi cac nguyen tu arsenic co ai luc electron. Mot khi đa lien ket voi tac nhan tao cang thi cac phan tu co the đuoc bai tiet, va vi the cac nguyen tu arsenic vo co tu do bi loai bo khoi co the.
Cac tac nhan tao cang khac cung co the đuoc su dung, nhung co the gay ra cac tac dung phu nhieu hon so voi dimercaprol, DMSA va DMPS. DMPS va DMSA cung co chi so tri lieu (TI) cao hon so voi BAL.
Cac duoc pham nay co hieu luc voi ngo đoc arsenic cap tinh, nghia la voi cac hieu ung tuc thoi cua ngo đoc arsenic. Chang han đau đau, non mua hay đo mo hoi la nhung vi du chung ve hieu ung tuc thoi. Đe so sanh thi cac hieu ung ngo đoc man tinh phat sinh muon hon va xay ra bat ngo, nhu cac ton thuong co quan. Thong thuong thi la qua muon đe ngan chan chung mot khi chung xuat hien. Vi the, hanh đong nen đuoc thuc hien cang som cang tot khi cac hieu ung ngo đoc cap tinh xuat hien.


Xem them Hop chat arsenic
Sinh vat chiu đieu kien cuc đoan
Đia vi sinh hoc
Cac kieu gia thuyet cua hoa sinh hoc
Hoa hoc arsenic huu co


Tham khao