Trong thien van hoc, soc vong la su tao thanh đuong thang (đai khai) gom ba hoac nhieu thien the trong mot he thong hap dan. 


Tong quan Tu nay thuong đuoc su dung đe chi Mat Troi, Trai Đat va Mat Trang hoac mot hanh tinh, trong đo ten goi sau đuoc giao hoi hoac xung đoi. Nhat thuc va nguyet thuc cung nhu qua canh va che khuat cua cac thien the xay ra vao nhung thoi điem soc vong. Thuat ngu nay thuong đuoc ap dung khi Mat Troi va Mat Trang giao hoi (Mat Trang moi) hoac xung đoi (trang tron).
Tu soc vong thuong đuoc su dung đe mo ta cac cau hinh thu vi cua cac vat the thien van noi chung. Vi du, mot truong hop nhu vay xay ra vao ngay 21 thang 3 nam 1894, khoang 23:00 GMT, khi Sao Thuy đi qua Mat troi nhu đa thay tu Sao Kim, va Sao Thuy va Sao Kim đeu đong thoi chuyen qua Mat Troi khi nhin tu Sao Tho. No cung đuoc su dung đe mo ta cac tinh huong khi tat ca cac hanh tinh o cung mot phia cua Mat troi mac du chung khong nhat thiet phai nam tren mot đuong thang, chang han nhu vao ngay 10 thang 3 nam 1982.
Vao ngay 3 thang 6 nam 2014, tau tham hiem Curiosity tren Sao Hoa quan sat hien tuong hanh tinh Sao Thuy đi ngang qua Mat Troi, đanh dau lan đau tien mot hanh tinh qua canh đuoc quan sat tu mot thien the ben canh Trai Đat.


Che khuat, qua canh va thien thuc Soc vong đoi khi dan đen hien tuong che khuat, qua canh hoac thien thuc.

Che khuat xay ra khi mot thien the ro rang lon hon vuot ngang qua truoc mot thien the ro rang nho hon.
Qua canh xay ra khi mot thien the nho hon vuot ngang qua truoc mot thien the lon hon.
Trong truong hop ket hop trong đo thien the nho hon thuong xuyen qua canh qua thien the lon hon, su che khuat cung đuoc goi la thien thuc thu cap.
Thien thuc xay ra khi mot thien the bien mat hoan toan hoac mot phan khoi tam nhin, hoac la do su che khuat, nhu voi nhat thuc, hoac bang cach đi vao bong toi cua mot thien the khac, nhu voi nguyet thuc (do đo ca hai đeu đuoc liet ke tren trang thien thuc cua NASA).
Qua canh va che khuat cua Mat Troi boi Mat Trang đuoc goi la nhat thuc bat ke Mat Troi co bi che phu hoan toan hay chi mot phan. Bang cach mo rong, qua canh cua Mat Troi boi mot ve tinh cua mot hanh tinh cung co the đuoc goi la nhat thuc, nhu qua canh cua cac ve tinh Phobos va Deimos đuoc hien thi tren tap chi anh JPL cua NASA, cung nhu su đi qua cua ve tinh vao bong toi cua hanh tinh, nhu voi thien thuc cua Phobos. Thuat ngu thien thuc cung đuoc su dung pho bien hon cho cac thien the vuot ngang qua truoc mat nhau. Vi du, mot buc anh thien van trong ngay cua NASA đe cap đen Mat Trang va sao Tho thuc va che khuat lan nhau.


Vong Einstein Vi cac tia đien tu hoi bi uon cong boi hap dan, khi chung đi qua mot khoi nang, chung bi uon cong. Do đo, khoi nang đong vai tro nhu mot dang thau kinh hap dan. Neu nguon sang, khoi nhieu xa va nguoi quan sat dong thanh mot đuong thang, nguoi ta se thay cai đuoc goi la vong Einstein.


Bien đoi thuy trieu Soc vong gay ra hien tuong hai lan moi thang cua trieu cuong va trieu nhuoc. O thoi điem trang moi va trang tron, Mat Troi va Mat Trang đang o trong soc vong. Cac luc thuy trieu cua chung tang cuong cho nhau, va mat nuoc đai duong đeu dang cao hon va xuong thap hon so voi muc trung binh. Nguoc lai, o ky thu nhat va thu ba (thuong huyen va ha huyen), Mat Troi va Mat Trang tao thanh goc vuong voi Trai Đat, luc thuy trieu cua chung triet tieu nhau va pham vi thuy trieu nho hon muc trung binh. Su bien đoi cua trieu cung co the đuoc đo o lop vo Trai Đat va đieu nay co the anh huong đen tan suat đong đat.


Tham khao