Coi nguon nhan gian (tieng Phap: L'Origine du monde, n.đ. 'Coi nguon The gioi') la tac pham tranh son dau nam 1866 cua hoa si nguoi Phap, Gustave Courbet. Buc tranh phac hoa can canh vung bung va co quan sinh duc cua mot nguoi phu nu khoa than đang nam dang chan tren giuong. Cac bo phan khac cua co the nhu đau, canh tay, ong chan đeu nam ngoai khung hinh voi ham y nhan manh tinh goi duc cua tac pham.
Tranh hien đang đuoc trung bay tai bao tang Orsay, thanh pho Paris, Phap.


Lich su = Danh tinh nguoi mau =
Nhieu gia thiet cho rang, co gai khong mat trong tranh chinh la nguoi mau yeu thich cua Courbet luc bay gio, Joanna Hiffernan (biet danh Jo). Hiffernan đuoc hoa si ve bon buc chan dung, trong đo co La belle Irlandaise (Portrait of Jo, Chan dung Jo, nam 1866). Co la ban gai cua hoa si James Whistler, ban trong nghe cua Courbet. Co the cung chinh vi the ma tinh ban giua Courbet va Whistler đo vo tram trong, khien Whistler quay ve Luan Đon sau khi tac pham khoa than nay ra đoi. Du rang Hiffernan co mai toc đo thuan khac voi long vung kin toi mau cua nguoi mau trong tranh, nghi ngo ve viec chinh co lam mau van ton tai.

Thang 2 nam 2013, tap chi Paris Match đang tin nha nghien cuu tranh cua Courbet, ong Jean-Jacques Fernier đa xac đinh đuoc mot buc tranh ve đau va vai cua mot phu nu tre co the la phan phia tren cua Coi nguon nhan gian phien ban đay đu. Fernier khang đinh, voi ket qua sau hai nam nghien cuu, buc tranh ve phan tren cua nguoi mau se đuoc them vao tuyen tap nghe thuat cua Courbet. Tuy nhien, bao tang Orsay đa tuyen bo Coi nguon nhan gian la mot tac pham hoan chinh, khong phai mot phan cua mot buc tranh nao khac.


= So huu =
Nhieu thong tin cho rang buc tranh đuoc Khalil Bey, mot nha ngoai giao, cuu đai su cua Đe quoc Ottoman o Athens va Sankt-Peterburg, mua lai khi ong vua chuyen đen Paris. Nha phe binh van hoc Sainte-Beuve gioi thieu ong voi Courbet, Bey ngo y đat mua mot buc tranh đe them vao bo suu tap tranh khieu dam ca nhan cua minh, cung voi cac buc Le Bain turc (Phong tam Tho Nhi Ky, tac gia Ingres) va Le Sommeil (Nhung co gai nam ngu, tac gia Courbet, nguoi mau co the cung la Hiffernan) ma ong đa so huu truoc đo.
Thoi gian sau, Khalil Bey đo het tai san vao bai bac, buc tranh đuoc sang tay tu bo suu tap ca nhan nay sang bo suu tap khac. Nam 1868, tranh đuoc thuong nhan đo co Antoine de la Narde mua lai tu buoi chao ban cua Bey. Tiep đen, Edmond de Goncourt so huu tranh tu mot cua hang đo co nam 1889. Theo Robert Fernier, nguoi đa tung ra mat hai tuyen tap nghe thuat cua Courbet va thanh lap bao tang mang ten nha hoa si, toi nam 1910, tranh lai đuoc nha suu tap nguoi Hungary, Ferenc Hatvany mua lai va mang ve que huong Budapest tu trien lam Bernheim-Jeune. Đen cuoi chien tranh the gioi thu hai, tranh bi Hong quan Lien Xo cuop đi, sau đo đuoc Hatvany chuoc lai va mang ve Paris.
Nam 1955, tranh đuoc ban đau gia 1,5 trieu franc Phap, tuong đuong 4285 đo la My đuong thoi. Chu moi cua tranh la nha phan tam hoc Jacques Lacan. Ong va vo la dien vien Sylvia Bataille đa mang tranh ve treo tai nha ngoai o o Guitrancourt. Lacan nho anh trai, hoa si sieu thuc Andre Masson, lam mot khung tranh kep va ve them mot buc tuong trung lay cam hung tu buc tranh goc o tren.
Cong chung New York co co hoi đuoc chiem nguong Coi nguon nhan gian nam 1988 trong su kien trien lam Courbet Reconsidered tai bao tang Brooklyn, tranh cung co mat trong trien lam Gustave Courbet o vien bao tang My thuat Metropolitan nam 2008. Sau khi Lacan qua đoi nam 1981, Bo truong bo Kinh te va Tai chinh Phap chap thuan đon thue di san cua tac pham (estate tax) cho bao tang Orsay, đon đuoc thong qua nam 1995.


= Nghe thuat khoa than va goi duc =
Trong the ky XIX, trao luu trung bay nghe thuat khoa than đa tao ra mot cuoc cach mang ve van hoa xa hoi ma nhung thanh vien chinh la Courbet va Manet. Courbet phan đoi yeu to khoa than mot cach khuon mau va ly tuong hoa trong hoi hoa kinh vien (academic paiting), nhung đong thoi cung len an nhung quy uoc xa hoi gia doi cua Đe Nhi Đe che Phap khi chap nhan van hoa pham khieu dam va goi duc trong cac tac pham nghe thuat than thoai va mong hoc.
Courbet khang đinh ong khong bao gio gia doi khi lam nghe thuat, phong cach chu nghia hien thuc cua ong đay xa gioi han cua nhung thu ma nguoi ta co the va dam pho bay ra đuoc. Tac pham cua ong con mang nang yeu to goi duc hon ca buc Olympia cua Manet.


= Anh huong =

Nam 1989, nu hoa si nguoi Phap, Orlan, ve phien ban nam cua buc tranh (duong ban) voi ten goi L'origine de la guerre (Coi nguon chien tranh), the hien can canh duong vat cuong cung cua nguoi đan ong.
Thang 2 nam 1994, bia sach Adorations perpetuelles cua Jacques Henric in hinh buc tranh Coi nguon nhan gian, canh sat đa ghe tham mot vai hieu sach va go bo bia sach trung bay o khung cua so. Tuy vay, mot vai cua hang van giu lai sach.
Ngay 23 thang 2 nam 2009, mot truong hop tuong tu cung xay ra o Braga, Bo Đao Nha, canh sat đa phai tich thu cuon Pornocratie cua Catherine Breillat. Nhieu đong thai đa đuoc thuc hien đe kiem duyet va đam bao moi truong cong cong van minh. Mat khac, tua đe cua cuon sach cung chua tu "porn" (khieu dam) trong đo.
Nam 2002, nghe si nguoi My Jack Daws thuc hien bo anh lay cam hung tu buc tranh, lay ten Origins of the World (Coi nguon cua the gian). Album la loat anh chup am ho lay ra tu cac tap chi khieu dam.
Thang 2 nam 2011, Facebook kiem duyet buc tranh sau khi đuoc hoa si Frode Steinicke đang tai len đe lam ro quan điem cua anh ve mot chuong trinh TV chieu tren DR2. Đap lai, nhieu nguoi dung mang xa hoi nay đong loat đoi anh đai dien thanh tranh cua Courbet. Facebook cuoi cung phai mo khoa tai khoan cua Steinicke nhung xoa đi buc tranh. Sau su viec nay, Facebook tiep tuc xoa đi nhung trang thong tin khac lien quan đen tranh.
Tiep tuc vao thang 10 cung nam, Facebook bi mot nguoi dung Phap to cao khoa tai khoan khong li do khi nguoi nay đang anh buc tranh len trang ca nhan. Buc anh co đi kem đia chi lien ket đen mot chuong trinh TV noi ve lich su cua buc tranh. Khong nhan đuoc thu phan hoi li do khoa tu Facebook, nguoi nay quyet đinh kien trang mang vi "xam pham quyen tu do the hien". Thang 2 nam 2016, toa an Paris tuyen bo Facebook co the bi kien o Phap.
Voi nhieu nhan xet trai chieu khi the hien yeu to khieu dam qua ro ret, tac pham gay xon xao lon khi đuoc chuyen ve bao tang Orsay. Theo doanh so buu thiep, đay la buc tranh noi bat thu hai cua bao tang nay, chi xep sau Bal du moulin de la Galette cua Renoir.
Buc tranh cung la nguon cam hung cho Catherine Breillat trong phim đien anh Anatomie de l'enfer (Anatomy of Hell) nam 2004 cua co.
Hoa si nguoi Anh, Anish Kapoor tao mot mo hinh trung bay co ten Origine du monde, lay cam hung tu tranh cua Courbet. Tac pham nam trong bao tang Nghe thuat đuong đai the ky XXI o Kanazawa, Nhat Ban.
Hoa si nguoi Tho Nhi Ky goc Đuc, Taner Ceylan đa sang tac mot buc tranh ten 1879 (From the Lost Paintings Series) (2011), phac hoa mot nguoi đan ba quy toc duoi thoi Ottoman đang đung ngam Coi nguon nhan gian.


Phim anh Jean Paul Fargier, L'Origine du monde, nam 1996, 26 phut


Chu thich Chu thich

Nguon

Dagen, Philippe. "Le Musee d'Orsay devoile L'Origine du monde". Le Monde., ngay 21 thang 6 nam 1995
Dagen, Philippe. "Sexe, peinture et secret". Le Monde., ngay 22 thang 10 nam 1996
Du Camp, Maxime (1878). Les Convulsions de Paris.
Lechien, Isabelle Enaud (1995). James Whistler. ACR Edition.
Guegan, Stephane; Michele Haddad. L'ABCdaire de Courbet. Flammarion.
Florence Noiville, "Le retour du puritanisme", Le Monde, ngay 25 thang 3 nam 1994
Savatier, Thierry (2006). L'Origine du monde, histoire d'un tableau de Gustave Courbet. Paris: Bartillat.
Schlesser, Thomas (2005). "L'Origine du monde". Dictionnaire de la pornographie. Paris: Presses Universitaires de France.
Teyssedre, Bernard (1996). Le roman de l'Origine, Paris. Gallimard.


Lien ket ngoai Musee d'Orsay: L'Origine du monde Luu tru ngay 19 thang 3 nam 2016 tai Wayback Machine (tieng Anh)
Musee d'Orsay: L'Origine du monde (tieng Phap)
Musee d'Orsay: L'Origine du monde – Notice d´Oeuvre (tieng Phap)
News from CARAA Luu tru ngay 17 thang 2 nam 2015 tai Wayback Machine (tieng Phap)
Conference from Musee d'Orsay Luu tru ngay 5 thang 12 nam 2010 tai Wayback Machine (tieng Phap)
Composition Luu tru ngay 5 thang 9 nam 2019 tai Wayback Machine - L'Origine du monde
Ban mau:Courbet