Tu Mat, gioi giang ho goi la Tu Đai Ca (1885-1930) ten that la Nguyen Van Truoc  truoc la trum du đang vung Sai Gon – Cho Lon, ke đen la nguoi chi huy cuoc pha Kham Lon Sai Gon nam 1916 đe giai cuu Phan Xich Long, va gan cuoi đoi ong nhap mon vao đao Cao Đai đuoc phong la Chuong Nghiem Phap Quan, mot chuc sac cap cao cua đao Cao Đai.


Mot so thong tin Tu Mat, chua ro nam sinh, cha me va goc tich cua ong. 
Cac tai lieu trich dan ngay sau đay, chi cho biet mot phan đoi, sau khi ong đa truong thanh.
Hoc gia Vuong Hong Sen thuat lai:

Tu Mat, ten thiet la Nguyen Van Truoc, sinh tien co lap mot tiem hot toc, so nha 200 đuong Thuy Binh cu (truoc 1975 la đuong Đong Khanh, Sai Gon), lay hieu la "Nam Huu Mai".
Ngay muoi bon thang 5 nam 1915, Toa đem Tu Mat ra xu, ke lai lich Tu Mat co đen ba vo, đeu phuc su "Anh Tu" het long, va vo so anh em.
Toa khep Tu Mat vao toi "gia nhap hoi kin am tro Cuong Đe", keu an lay chung, ky trung Tu Mat bat chuoc theo Đon Hung Tin trong truyen Thuyet Đuong. Pham trong đam du con đua nao đa chiu lam em nuoi cua "Đai Ca Tu Mat" thi Đai Ca khong khi nao bo, "hoan nan tuong cuu, sanh bat tu ly", khong tien thi Đai Ca cho tien, khong ao, Đai Ca cho ao, tham chi khi bi tu rac thi co nguoi nuoi an va cung cap thuoc, banh. Nhung khi nao Đai Ca can dung ra linh thi phai tuan hanh, chet song khong ke than, sai bieu chem ai, giet ai la chem bat luan ba con than thich.
Tu Mat đi đen tinh nao xu nao la em ut ran ran, đua theo ung ho, đua đen trinh dien bai nghinh Đai Ca. Tu Mat buoc vao quan nuoc nao thi nguoi khac hoi nen lui chan, hang em ut tha ho goi banh goi mi vi đa co Đai Ca bao tra. Nhung phai nho "an cua anh Tu thi sau nay co viec cho kha so đo cung anh Tu"!
Linh trang kieng de ne mat, co bot mieng ngam sap cung lam lo. Linh sai na troc đa ra ma tim khong co ai dam ra tay sanh cam Tu Mat, khong kheo co ngay mang theo, an dao cua hang em ut anh Tu.
Tuy vay het hoi vinh quang đen hoi xuong doc. Ve sau Tu Mat an nan vao chua Giac Lam Cho Lon lan chuoi bo đe tung kinh sam hoi.
Bai viet Đao Cao Đai voi phong trao Minh Tan & Đong Du cua tac gia Tran Van Rang, cho biet them chi tiet, đai đe nhu sau:
Nguyen Phat Truoc, tuc goi Bep Truoc, bo lam boi cho nha hang Phap, ra ngoai tu tap cac bon du con lam trum du đang, đi quay pha cac thuong hieu Phap kieu va dan Tay, tuc nguoi Viet co quoc tich Phap.
Sau, Nguyen Phat Truoc vi nguong mo ong Le Van Trung nen tu nguyen lam bao ve cho ong. Phat Truoc đe nghi voi ong Trung cho ong am sat De la Chevrotiere, thuong nghi si Phap, nhung bi ong Trung can ngan: Muc đich cua chung ta la đuoi het Tay ra khoi đat nuoc, chu khong phai giet mot thang Tay. Nguoi co muu su lon thi khong lam viec nho.
Nam 1913, dan Nam Ky xon xao ve vu chinh quyen bao ho bat đuoc Phan Xich Long giam o Kham Lon Sai Gon. Nghe tin, Nguyen Phat Truoc đe nghi ong Trung len lam Minh chu đe đi pha kham cuu Phan Xich Long. Ong Trung noi nho voi Truoc Minh chu chinh la Ky Ngoai hau Cuong Đe, chi nen goi ong la Anh Ca. Hay cho đan em khoa truong: Phan Phat Sanh (tuc Phan Xich Long) la vua, Nguyen Phat Truoc la tuong; va hay to chuc anh em lai, gat bo nhung đua du con cuop giat, lap mot hoi kin, mo rong đia ban hoat đong ra cac tinh quanh Sai Gon - Cho Lon, nham thu hut gioi nong dan va coi ho la thanh phan nong cot...
Sau đo, ong Trung con khuyen Phat Truoc nen nhan biet danh Tu Mat ma anh em trong nhom đa ton vinh, voi loi giai thich: Moi nguoi chi co hai con mat ma Truoc co toi bon mat, am chi nguoi sang da, le tay nhanh chan chay thoat moi cuoc bo rap cua linh Tay.
Nguyen Phat Truoc nghe loi ong Trung xay dung hoi kin trong gan ba nam. Đen toi ngay 14 thang 2 nam 1916, cac to chuc hoi kin o cac tinh quanh Sai Gon la Gia Đinh, Cho Lon, Thu Dau Mot, Bien Hoa...bi mat keo ve an minh trong thanh pho. Vao canh tu ngay 15 thang 2, khoang 300 nguoi đi thuyen đen cho Cau Ong Lanh roi keo đen cot co Thu Ngu, giuong co đe ba chu lon Phan Xich Long. Tat ca đeu đem theo giao mac va van đong phuc giong nhau: quan trang, ao đen, khan trang quan co. Đoan nguoi chia thanh ba nhom, tien theo ba nga, hen tap trung tai Kham Lon Sai Gon.
Tac gia Tran Van Rang ke:

Tren đuong tien vao trung tam thanh pho, ho xung đot voi canh sat, vai nguoi chet. Va khi đung truoc Kham Lon, thi ho ho to "cuu đai ca", "giet Tay" lam nao đong ca thanh pho. Linh gac trong cac đon canh xa sung ban lien hoi, nhung đoan nguoi cu tien. Đoan nguoi moi luc bi thuong va chet cang nhieu...Nhu the, viec pha Kham lon Sai Gon that bai...
Sau đo, Tu Mat bi bat. Theo Vuong Hong Sen, thi ong bi toa keu an lay chung va roi đen luc het hoi vinh quang...Tu Mat an nan vao chua tu...
Noi đen quang đoi sau nay cua Tu Mat, co hai bai viet, tuy so lai van co it nhieu di biet, trich:
Trong Cao Đai tu đien cua tac gia Đuc Nguyen:

Ong Tu Mat, mot tay vo gioi, đung đau đam anh chi o Cho Lon. Ong thay đuoc huyen dieu cua Đuc Chi Ton qua co but nen xin nhap mon cau đao, tu giac bo nghe dao bua, ong hien can nha cua ong o Phu Tho (Cho Lon) đe lam Thanh that, nen bon đao thoi đo goi Thanh that ay la chua Tu Mat. Sau ong đuoc Đuc Chi Ton phong la Chuong Nghiem Phap Quan ngay 26 thang 10 nam Binh Dan (1927). Ong Tu Mat la nguoi cua ong Đoc Phu Nguyen Ngoc Tuong. Noi them ve ong Tu Mat: Mot thoi gian sau, ong Tu Mat bi chet chay tham thiet. Nguyen la ong Tu Mat lam binh, nam tai nha, chang may tren gac cay, meo chay lam thung dau hoi (dau lua) nga, dau theo ke van chay xuong cho ong đang nam, co ngon đen chong đe ke ben giuong, hoi dau bat lua phut chay to, khien ong bi chet chay.
Va trong mot bai viet tren Website cua đao Cao Đai...:

Nguyen Phat Truoc tu Tu Mat ma cac tay giang ho thoi bay gio quen goi la anh Tu Đai Ca. Khi ong đuoc tin nha ong Đoc hoc Đon Van Ban co Đan Co thinh Tien, ong đen xem thuc gia. Chinh Đan Cau Kho nay đa thau nhan ong la mon đe cua Đuc Cao Đai (1926).
Tinh khi ong ngang tang, la trum du đang vung Sai Gon - Cho Lon, Chinh quyen Phap cung ne vi ong. Cung co đieu la, ong rat so Đuc Chi Ton, sau khi theo Đao Ong lap Thanh that Cho Lon o tai nha, tren lau tho Thay, duoi dung lam nha o va tiep khach. Đao huu đen cung kien tai Thanh that cua ong rat đong, co le ho dua vao ong đe đuoc che cho khoi bi cac ten du đang bat nat hay mot ly do huyen nhiem nao khac...
Cai chet cua ong that the tham. Luc bay gio o Cho Lon cac nha sang trong dung đen Manchon treo giua nha nhung cai bom hoi chuyen xuong đat, ong lai nam gan cai bom hoi nay, quan chan. Khong ro vi le nao, cai bom phat no, đen phut chay luon xuong cai bom bat lua qua chay cai khan. Ong bi phong nang nen vua đen benh vien thi chet (1929).


Nhan xet Nha van Son Nam o gan nha Tu Mat tren Phu Tho (Cho Lon) co nhan đinh nhu sau: 

Ong Tu Mat dam lam quoc su, chong Tay, biet chuyen kho thanh cong nhung ong van lam. Đich than Tu Mat chi huy đe cuu Minh chua (Phan Xich Long), bi bat va bi giam...Tu Mat la nguoi ma cac nha viet su thoi Phan Xich Long đeu nho, ong map lun, co bo rau thoi trang, mep vuot sap nhu trai au. Trong nha co anh mac le phuc chuc sac cua đao Cao Đai.
Con hoc gia Vuong Hong Sen thi liet Tu Mat va Thay Sau Ng. vao hang "nguoi khac la hon thuong" hay "nguoi bat đac chi tro sanh nghe la".


Ghi chu