Ngu Doan Van (chu Han: 虞允文; ngay 14 thang 12, 1110 – ngay 18 thang 7, 1174), tu Ban Phu (彬父), nguoi Nhan Tho, Long Chau , nha van hoa, nha chinh tri, te tuong, thanh vien phai chu chien trong trieu đinh Nam Tong. Ong tuy la van nhan, nhung lai co cong lon be gay cuoc nam tien cua Kim đe Hoan Nhan Luong trong tran Thai Thach vao nam Thieu Hung thu 31 (1161).


Thieu thoi Cha Doan Van la Ngu Ky, đo tien si vao nien hieu Chinh Hoa (1111 – 1118), lam quan đen Thai Thuong bac si, Đong Xuyen lo Chuyen van phan quan. Doan Van len 6 tuoi đa đoc Cuu kinh, len 7 co the lam van thanh thuc. Trong luc cha đang o chuc thi me mat, ong đau xot ma van cung coi. Chon cat xong, som toi khoc ben mo, cho đen khi mo moc len cay dau cao, co đoi qua đen lam to. Doan Van nghi cha đang lam viec quan lai con co benh, suot 7 nam khong cuoi đua, luon o ben canh cha. Cha mat, nam Thieu Hung thu 23 (1153) ong moi đo tien si, trai qua cac chuc vu Thong phan Banh Chau, quyen Tri Le Chau, Cu Chau.


Tham gia cong cuoc khang Kim Tan Coi nam quyen, ke si đat Thuc đeu lanh đi. Coi chet roi, Cao Tong muon thu dung ho, Trung thu xa nhan Trieu Quy tien cu Doan Van. Đe trieu đen, sau khi hau chuyen, cho ong chuc la Bi thu thua (tong that pham), roi thang quan la Le bo lang. Thang gieng AL nam thu 30 (van con la nam 1159), Kim đe Hoan Nhan Luong lo ro y đo xam Tong, Doan Van dang so đe nghi chuan bi chong giac. Thang 10 (1160), trieu đinh cho ong muon chuc Cong bo thuong thu tham gia su đoan. O cong quan, Doan Van thi ban, mot phat ten lam vo đich, khien moi nguoi kinh ngac. Ong thay rat nhieu thuyen van luong đang đuoc đong, khi tam biet, Hoan Nhan Luong noi rang: "Ta sap đi ngam hoa o Lac Duong." Doan Van tro ve bao lai moi chuyen, đe nghi phong bi o cac song Hoai, Hai.
Sau khi nhan chuc Trung thu xa nhan (quan, chinh tu pham), Truc hoc si vien (sai khien) , ong đe nghi bai quyen to chuc nhan su cua Tam nha , lay viec gian than Tan Coi khuynh đao trieu chinh 18 nam lam guong, đe nghe theo.
Kim su Vuong Toan, Cao Canh Son đen mung sinh nhat đe, truyen mieng yeu cau cua Hoan Nhan Luong ngang nhien đoi lay vung Hoai Nam cua Tong. Trieu đinh ban bac, roi trieu bon Tam nha đai tuong Trieu Mat chuan bi cat quan, khang đinh se đanh. Thanh Man đuoc lam Kinh, Ho che tri su, nam 5 van cam ve an ngu thuong luu Tuong, Han. Doan Van nhan đinh đay la ke hu truong thanh the, phan chia binh luc nha Tong nham vuot song Hoai cua nha Kim, nhung trieu đinh khong theo, van sai Man len đuong. Thang 7 AL, Hoan Nhan Luong doi đen Bien Kinh, ong đe nghi voi te tuong Tran Khang Ba: quan đoi cua Thanh Man uoc đoan đa đen Giang Chau  hoac Tri Chau ; nen lenh cho ho đen đau thi dung lai o đo. Neu quan Kim ra thuong luu, thi lay quan Kinh, Ho chong lai, lay quan Giang, Tri lam hau vien; neu quan Kim ra Hoai Tay, thi lay quan Tri Chau ra huyen Sao, quan Giang Chau ra Vo Vi, cuu vien Hoai Tay, nhu the la mot canh quan, hai tac dung. Khang Ba đong y, cho Thanh Man đong đon o Vu Xuong.
Thang 9 AL nam thu 31 (1161), Kim đe menh Ly Thong lam Đai đo đoc, lam cau noi o thuong du song Hoai. Hoan Nhan Luong tu lam tuong, phao len co tram van binh, leu truong trong sang bo nam, tieng chieng trong khong dut. Thang 10, Luong tu Quan Khau vuot song Hoai. Truoc đo, trieu đinh cat đat Luu Ki o Hoai Đong, Vuong Quyen o Hoai Tay. Đen nay, Quyen bo Lu Chau, Ki cung lui ve Duong Chau, trong ngoai kinh so. Đe muon chay ra bien, Tran Khang Ba het suc khuyen đe than chinh. Ngay Mau Ngo thang ay (20 AL, 8/11), Xu mat vien su Diep Nghia Van lam Đoc Giang, Hoai quan, lay Doan Van tham muu quan su. Quyen tu Hoa Chau tron ve, Ki lui lai Tran Giang, nha Tong mat ca vung Luong Hoai.


Đai thang Thai Thach Ngay Nham Than thang 11 AL (4 AL, 22/11), Luong soai đai quan đen Thai Thach, roi chia quan đen ben đo Tranh Qua Chau (cu lao). Trieu đinh menh cho Thanh Man thay Ki, Ly Hien Trung thay Quyen; Ki, Quyen đeu bi trieu ve. Diep Nghia Van nhan chi du, sai Doan Van đi Vu Ho khao quan cua Quyen. Ngay Binh Ty (8 AL, 26/11), ong đen Thai Thach, Quyen đa đi ma Hien Trung chua đen, ky binh Kim keo đen rat nhieu. Quan Tong mat het hang ngu, coi yen lot giap ngoi o ben đuong, ro la đoi quan thua tran. Doan Van cho rang neu ngoi đoi Hien Trung, at lo viec nuoc, ben keu goi chu tuong, khich le trung nghia, noi: "Vang lua, cao menh đeu o đay, đoi cac nguoi lap cong!" Moi nguoi đap: "Nay đa co chu tuong, xin tu chien." cung co ke nghi hoac rang: "Ngai nhan lenh khao quan, khong nhan lenh đoc chien, ke khac đen pha hoai, ngai nham chuc đuoc bao lau?" Ong quat rang: "Xa tac nguy cap, ta ha lai cau an?"
Đen Giang Tan (ben song, cung la đia danh), thay bo bac đap đai cao, hai ben cam 2 ngon co đo, 2 ngon co ve, o giua co mai vang, Hoan Nhan Luong ngoi duoi cho ay. Do tham noi truoc đay mot ngay, (Kim đe) theo phep đa mo ngua đen te troi, cung tuong si hen rang: ngay mai se sang song, sang som nau com o Ngoc Lan Đuong, ai sang đau tien đuoc thuong mot lang vang. Khi ay Kim co 40 van quan, rat nhieu ngua, Tong chi co 1.8 van. Ong menh chu tuong bay tran khong đong, chia so qua thuyen  lam 5: 2 canh đi theo 2 bo đong tay, 1 canh tru o trung luu, giau tinh binh đoi đanh; 2 canh giau o cang nho, phong bi bat trac. Sap xep vua xong, quan Kim ho lon, Hoan Nhan Luong cam co nho mau đo vay may tram co thuyen xong đen, trong chop mat đa co 70 co xuong đuoc man nam, ap sat quan Tong. Quan Tong hoi lui, Doan Van vao trong tran, vo lung Thoi Tuan: "Anh đam luoc vang khap 4 phuong, sao lai đung sau tran nhu đan ba vay!" Tuan vay song đao lao ra, tuong si đeu tu chien. Quan Tong o trung luu lay Hai thu thuyen  xo vao thuyen quan Kim, đoi ben cung chim. Quan Kim lieu chet ma đanh, đen chieu chua lui. Gap luc quan Tong tu Quang Chau đen, ong nhan lay co trong, tu sau nui xong ra, quan Kim ngo la vien binh Tong, bat đau bo tron. Doan Van menh cho cung cung đuoi theo ban vao sau lung đich, quan Kim đai bai, phoi thay hon 4000, 2 Van ho bi giet, 5 Thien ho va hon 500 nguoi Nu Chan bi bat. Quan Kim neu khong chet duoi song, Luong at đanh chet ho. Ong bao tiep, roi khao tuong si, noi rang: "Đich nay thua, ngay mai at lai đen." Nua đem, sap xep chu tuong, chia cac thuyen đi bien len thuong luu, roi đieu quan chan ngang Duong Lam Khau. Ngay Đinh Suu (9 AL, 27/11), quan Kim lai đen, quan Tong nhan đo giap kich, đot hon 300 chien thuyen Kim. Quan Kim lui chay, ong bao tiep lan nua. Sau đo, quan Kim lam chieu đen du Vuong Quyen, noi rang đa uoc hen tu truoc. Doan Van nhan đinh đay la ke phan gian, ben dung danh nghia cua chu tuong Ly The Phu (ten khi con o nuoc Kim cua Ly Hien Trung), thach mot tran quyet chien. Luong ca gian, giet Luong Han Than (la nguoi giup quan Kim vuot song) va 2 nguoi đong thuyen, roi đi Qua Chau.
Ly Hien Trung đen tu Vu Ho, Doan Van cho rang quan Kim vao Duong Chau, at hiep voi quan Qua Chau, trong khi Kinh Khau khong đuoc phong bi, đe nghi chia binh tro giup. Hien Trung chia 6000 quan cua Ly Phung đi Kinh Khau, Diep Nghia Van cung menh Duong Ton Trung đua quan ban bo đen hoi. Doan Van ve Kien Khang, dang so noi: "Đich thua o Thai Thach, sap cau may o Qua Chau. Nay tinh binh cua ta tu o Kinh Khau, than trong đoi chung, co the mot tran la thang. Xin tam hoan viec xuat phat cua luc phi." 
Ngay Giap Than (16 AL, 4/12), Doan Van đen Kinh Khau. Quan Kim đong quan o Tru Ha, lam ba con đap chua nuoc, sau may thuoc, chan Qua Chau Khau. Khi ay cac canh quan cua Duong Ton Trung, Thanh Man, Thieu Hoanh Uyen đeu tu o Kinh Khau, khong duoi 20 van, nhung Hai thu thuyen chua đay tram co, Qua thuyen bang nua so ay. Ong cho rang co gio thi dung chien thuyen, khong gio thi dung chien ham, đem thi thay it khong đu dung. Ben tap hop go, sat, sua sang Ma thuyen (con goi la Ma khoai thuyen, la loai thuyen van tai) lam chien thuyen, con muon cua Binh Giang; menh Truong Tham giu Tru Ha Khau, ngan giu cho Xung (noi song đo ra bien) cua Đai Giang (ten goi Truong Giang vao đoi Tong); lay Mieu Đinh tru Ha Thuc lam hau vien. Ngay Canh Dan (22 AL, 10/12), Hoan Nhan Luong đen Qua Chau, Doan Van cung Ton Trung xem xet, menh cho binh si đap Xa thuyen len xuong trung luu, đi 3 vong Kim Son, qua lai nhu bay. Quan Kim ngay nguoi ma trong, to ra kinh hai. Luong cuoi noi: "Thuyen giay đay." Co tuong Kim quy tau: quan nam co phong bi, khong nen xem nhe; xin o lai Duong Chau, tu tu ban tinh viec tien đanh. Luong gian, muon chem, nguoi ay van xin hoi lau, bi đanh 50 truong. Ngay At Mui (27 AL, 15/12), Luong bi bo ha sat hai.
Ngay Binh Than (28 AL, 16/12), quan Kim lui lai 30 dam đong trai, sai su nghi hoa. Ngay Ky Hoi (2/12 AL, 19/12), Doan Van tau len. Đe trieu ve, vo ve khen ngoi, noi voi Tran Tuan Khanh rang: "Long trung cua Ngu Doan Van von la thien tinh, Bui Đo cua tram đay!" Co chieu cho ong đuoc mien theo xa gia, ma đi Luong Hoai bo tri phong ngu. Doan Van đen Tran Giang, tau len 3 ke sach thu hoi vung Luong Hoai, trieu đinh khong tra loi.


Tham gia quan vu Xuyen, Thiem Thang gieng AL nam sau, đe đen Kien Khang. Trieu đinh ban viec hoi loan, co chieu lay Duong Ton Trung sung chuc Giang Hoai, Kinh Tuong lo tuyen phu su, Doan Van lam pho. Cac vien Cap su trung, Trung thu xa nhan phan đoi viec bo nhiem Ton Trung, vi the ong đuoc sung chuc Xuyen Thiem tuyen du su (sai khien). Khi tu biet, Doan Van đe nghi nhan luc Kim đe moi lap ma đanh, đe cho la phai. Ong đen Thuc, cung đai tuong Ngo Lan ban viec kinh luoc Trung Nguyen, Lan tien chiem Phuong Tuong, gianh lai Cung Chau. Nha Kim sua sang quan đoi tranh may chau quan ma nha Tong moi gianh lai o Thiem Tay, quan Thuc muon bo nhung noi ay, Doan Van giu lai khong đuoc.
Hieu Tong len ngoi, trieu than ban rang nen lo viec phia tay, vi quan Tong tien đanh, đong khong qua khoi Bao Ke, bac khong qua khoi Đuc Thuan; va con muon dung nhung nguoi trung nghia giu nhung chau quan moi gianh lai, quan Tong lui ve giu đat Thuc. Doan Van tranh luan khong đuoc, Ngo Lan ben lui ve Ha Tri; chiem the ap đao la kien nghi cua tham tri chinh su Su Hao, muon bo het Thiem Tay, đuoc đai gian Vien Quy, Nhiem Co ung ho. ong lai dang so, cho rang muon khoi phuc đat đai cua tien nhan, phai bat đau tu Thiem Tay, von đa gianh lai đuoc vai chau huyen; va lai bo Thiem thi Thuc se nguy; truoc sau 15 đao so. Hieu Tong muon hoi Doan Van viec Thiem Tay, cac đai than so ong ve, nen cho lam Hien Mo cac Truc hoc si (chuc, tong tam pham) Tri Quy Chau (sai khien), nhung ong van đuoc goi ve trieu.
Nam Long Hung đau tien (1163), Doan Van ve trieu. Su Hao lam te tuong, ra suc thuyet phuc đe bo đat, ong tau rang: "Ngay nay co 8 le co the đanh." Đe hoi viec bo đat, Doan Van dung hot ve tren đat, trinh bay loi hai. Đe noi: "Đay la Su Hao me hoac tram." ong đuoc lam Phu Van cac Đai che (chuc, tong tu pham) Tri Thai Binh chau, roi đuoc nhan chuc Binh bo thuong thu (quan, tong nhi pham), Ho Bac Kinh Tay tuyen phu su, đoi lam che tri su.
Khi ay trieu đinh sai Lu Trong Hien đi su nuoc Kim đe nghi hoa, Thang Tu Thoai lai muon bo cac chau Đuong, Đang, Hai, Tu, cho rang Đuong, Đang khong phai noi hiem yeu, co the bo qua. Doan Van 5 lan dang so tranh luan, Tu Thoai gian, tau rang ong chi muon lam đep ten tuoi, gay lam lo viec lon. Đe ben nghe theo bon Tu Thoai. Doan Van dang an, lay ly do 4 chau khong the bo, xin tri si. Co chieu cho lam Hien Mo cac Hoc si (chuc, chinh tam pham) Tri Binh Giang phu. Tu Thoai cang quyet tam nghi hoa, cat đi Đuong, Đang.
Nam thu 2 (1164), quan Kim lai đen, Tu Thoai bi biem, đe hoi đa khong dung Doan Van. Tran Tuan Khanh cung cho rang ong co the đai dung, nen đuoc lam Đoan Minh đien Hoc si (chuc, chinh tam pham), Đong thiem thu Xu mat vien su (quan, chinh nhi pham).
Nam Can Đao đau tien (1165), Doan Van ve trieu lam Tham tri chinh su (quan, chinh nhi pham) kiem Tri Xu mat vien su (quan, chinh nhi pham). Mua thu, su Kim la Hoan Nhan Trong to ra bat kinh, ong xin chem đi, trieu đinh tranh luan roi khong dam thi hanh. Gap phai Tien Đoan Le nhan cua đut tu Ly Hoanh la mot chiec đai ngoc, Ngu su Chuong Phuc hac ong la nguoi chuyen giao chiec đai nay. Doan Van bi bai chuc, cho ve que nha o Thuc. Ve sau viec đuoc lam ro, Chuong Phuc bi biem trich, nhung ong khong đuoc phuc chuc ngay.


Chu tri quan vu Xuyen, Thiem Thang 2 AL nam thu 3 (1167), Doan Van đuoc trieu vao cung, lam Tri Xu mat vien su kiem Tham tri chinh su. Ngo Lan mat, đe truyen du cho ong thay the, lam Tu Chinh đien đai hoc si (chuc, chinh tam pham), Tu Xuyen tuyen phu su (sai khien), lai co chieu van giu Tri xu mat vien su nhu cu. Ve Thuc mot thang, đuoc trieu vao cung, vai thang lai sai đi Thuc. Thai thuong hoang (tuc Cao Tong) ban ngu thu "Thanh chu đac hien than tung", đe lam loi bat cho sach ay; khi tu biet, đuoc ban cac thu đo ngu khac la đoi giay va giap tru.
Doan Van qua Dinh, tau xin đap thanh Hoang Ung Son. Qua Tuong Duong, tau xin sua phu thanh. Thang 8 AL đen Han Trung, lai đi Mien Duong. Thang 9, đen Ich Xuong. Truoc đo ong đa nhan chieu giao cho 9 viec, sau khi đen Thuc, phai phung menh thi hanh; nhung viec quan lai cap bach hon. Lai tau tra xet thuc te quan đoi, chia lam 3 cap tu khoe đen yeu, thuong tham gia chien đau, trung – ha tham gia hau can, nguoi gia tre nho khong lien quan. Cat bo ca van binh, giam đuoc 400 van quan tien. Giai ngu nhung binh si đa kho nhoc lau ngay, đat quan vien o nhung vi tri con khuyet. Đau thoi Thieu Hung (1131 – 1162), Hung, Duong co đen 7 van nghia si, khong đuoc mac giap, bi xua đi truoc quan Tong, tu vong gan sach. Doan Van menh cho Loi soai (Loi Chau thong soai) Trieu Cong Vu tra xet, xac nhan hon 23900 nguoi đang hoat đong. Lai xet đen phep tuyen chon cung tien thu o Thiem Tay, tham khao che đo Thieu Hung lam ra sach huong dan, doi cac vien tuong, lai đen coi viec ay. Đem chuc Ma chinh giao cho Truong Tung, tau xin theo che đo cu ma chia tra, ngua theo Xuyen (Tu Xuyen), Tan (Thiem Tay) tu.
2 van nguoi o cac noi Kim, Duong, Hung Nguyen ve voi nha Tong, chan đuong Doan Van ke kho, ong chia cap ruong quan, giup tat ca đuoc an cu lac nghiep. Doan Van muon lien ket voi cac tuong lanh Tay Ha, muu tinh đanh Kim, nhung ket qua khong đang ke.


Lam Thua tuong nha Nam Tong Thang 8 nam thu 5 (1169), đuoc bai Huu boc xa, Đong trung thu mon ha binh chuong su (quan, chinh nhat pham) kiem Xu mat su (quan, tong nhat pham). Doan Van tien cu nhieu danh si, nhu Hong Thich, Uong Ung Than. Ong ghi nhan cac nhan tai lam tuong vao "Tai quan luc", chia lam 3 đang; nhung nguoi đuoc tien cu, nhu Ho Thuyen, Chu Tat Đai, Vuong Thap Bang, Trieu Nhu Ngu, Trieu Cong Vu, Ly Đao, trieu đinh đeu thu dung, can cu vao tai lieu cua Doan Van. Đe lo binh si nhan roi gay lang phi, ong cung Tran Tuan Khanh ban nen cach đi tap dich cua tam nha, cat bo nhung nguoi nhan roi, ba quan khong he oan trach.
Nam thu 6 (1170), Ta boc xa Tran Tuan Khanh tau xin giu lai Cung Mau Luong nen trai y đe, phai đi khoi trieu đinh, đoi menh o Chiet Giang Đinh; đe gian, 2 ngay khong tra loi. Doan Van ra suc can ngan, đe ben menh Tuan Khanh lam Phan Phuc Chau.
Trieu đinh lay Pham Thanh Đai lam su gia, muon cau cung o lang tam. Nuoc Kim khong đong y, con đua 30 van ky binh đen lang tam o Phung Thien, do xet roi ve. Trong ngoai boi roi, tuong soai Kinh, Tuong đeu xin tang them linh thu, Doan Van cho rang đo chi la hu truong thanh the, nen tau rang chang can lam the. Trieu đinh tranh luan khong thoi, ong đung mot minh im lang, ke đich qua nhien khong lam gi.
Tu khi Trang Van thai tu Trieu Ky mat, vi tri Hoang tru bo trong. Doan Van dang so, nhieu lan cau xin. Thang gieng AL nam thu 7 (van con la nam 1170), sau khi dang len ton hieu cua 2 cung (thuong hoang Cao Tong va Hieu Tong), trieu đinh bat đau ban đinh, Cung vuong Trieu Đon moi đuoc lap lam Hoang thai tu. Đat chan ngua cua Thi ve Ma quan tu von o Lam An, ong cho rang đat ay nho hep khong phu hop voi viec chan nuoi, xin doi đen Tran Giang,nhung hoan cap ngua dung lam phuong tien qua song. Ba quan oan than, nguoi ta đem viec nay ra đam tieu.
Ho Thuyen bi ngu su đan hac phai đi khoi trieu đinh, Doan Van tau xin giu ong ta lam Kinh dien . Thuyen tien cu Chu Hi, đe hoi ong co biet Hi khong? Doan Van cho rang Hi khong o duoi Trinh Di, đe trieu nhung Hi khong đen. Kiem co vien lam 6 đieu uc che nguoi dang thu, ong ra suc noi viec nay khong the lam đuoc, đe nghe theo.
Vao dip Khanh tiet (chuc tho), su Kim la pho ma O Lam Đap Thien Tich đen, kieu ngao vo le qua lam, gang moi đe đi tham Kim đe, đe khong nhan loi, Thien Tich quy khong day, thi than luong cuong khong biet lam sao!? Doan Van moi đai gia ve cung, bo mac su Kim, Thien Tich xau ho đanh lui ra.
Đe cho rang boc xa khong chinh danh, đoi lam ta, huu thua tuong. Thang 2 nam thu 8 (1172), thu Doan Van đac tien (gia quan, tong nhat pham), Ta thua tuong kiem Xu mat su, Luong Khac Gia lam Huu thua tuong. Ong thuong đe cu Khac Gia lam thua tuong duy nhat, đe khong cho. Đe muon cho Tao Huan lam Xu mat, Doan Van che nhan pham cua Huan thap kem, khong the dung. Sau đo Doan Van lay Truong Thuyet lam Thiem thu Xu mat vien su, Huu chinh ngon Vuong Hi Lu cung đai quan hac ong. Đe gian Hi Lu lam, viet chieu đay ong ta that xa. Ong rut Hi Lu ve, đe cang gian. Luong Khac Gia noi: "Hi Lu ban ve Truong Thuyet, la đai cuong (cuong linh cua đai quan) vay; ta tuong cuu giup Hi Lu, la quoc the vay." Con gian cua đe moi tan, rot cuc bo qua hinh phat cua Hi Lu.
Thang 4, ngu su Tieu Chi Man hac Doan Van, ong dang chuong đoi toi. Đe đi qua Đuc Tho cung, thuong hoang noi khong nen đe Doan Van đi. Đe đuoi Chi Man ra khoi trieu, con đe tho tren quat đe giu ong lai. Doan Van noi Chi Man đoan chinh ngay thang, xin trieu ong ta ve lam Ngon lo (tuc Ngon quan hay Gian quan) cho nha vua. Đe cho rang loi cua ong khoan hau, menh Tang Hoai ghi vao "Thoi chanh ky".
Đe menh tuyen gian quan, Doan Van cho rang Ly Ngan Dinh, Lam Quang Trieu, Vuong Chat Đoi, 3 nguoi đeu trung thuc thanh cao, lai co hoc van cao, nen co tien cu, nhung lau ngay khong đuoc tra loi. Tang Đich tien cu 1 nguoi, nguoi đo đuoc thang ngay lam Gian nghi đai phu. Ong va Luong Khac Gia tranh luan, nhung đe khong theo. Doan Van xin ra ngoai, thu Thieu bao (gia quan, chinh nhat pham), Vu An quan tiet đo su (vo quan, tong nhi pham), Tu Xuyen tuyen phu su, tien phong Ung quoc cong. Ong đen tu biet, đe rot ruou lam tho đua tien, con ban đo cung te cho gia mieu.


Quay ve đat Thuc Nam thu 9 (1173), đen Thuc. Binh si moi thang đuoc cap 1 thach 5 đau gao, khong đu lo cho gia đinh, Doan Van quyen 30 van tien cua Tuyen phu tu đem đoi gao, cap them cho ho. Lap ra 7 đieu le nuoi ngua, tim ngua trong dan, tau xin tuyen con nha tu te đe du bi chien đau. Tu truoc, bien gioi phia bac co Khau Lan, tap hop may van nguoi o khoang Thuong, Quac, khi con nam quyen đa xin hang nha Tong; đen nay, lai sai nguoi goi thu, nhung ong khong đap lai, chi đe ong ta lam ky mi. Ve sau nguoi Kim phat giac, ngam bat đuoc Lan. Diep Hanh tau len, Doan Van dang so tu bien, nhan đo xin nop lai bong loc, trieu đinh khong tra loi.
Đe thuong noi voi Doan Van: "Noi nhuc Binh Ngo (tuc su kien Tinh Khang), phai cung thua tuong chung tay rua sach." Lai noi: "Tram chi la cong nghiep khong bang Đuong Thai Tong, giau co khong bang Han Van, Canh." Nen ong nhan loi giup đe khoi phuc Trung Nguyen. Doan Van o Thuc 1 nam, khong noi gi đen viec tien quan, đe lam mat chieu thuc giuc, ong noi quan - nhu chua xong, đe khong vui.
Nam Thuan Hi đau tien (1174), hoang.


Đanh gia Nam thu 4 (1177), đe duyet quan o Bach Thach, thay quan đoi tre khoe, noi voi nguoi ben canh rang: "Đay la hieu qua viec cat giam cua Ngu Doan Van." Roi lam chieu tang Thai pho, ban thuy Trung Tuc.
Doan Van dang ve hung vi, minh dai 6 thuoc 4 tac; tinh khang khai loi lac lai co chi lon; con hanh đong loi le co phep tac, khi đo, ai nhin cung biet ong co the đam đuong viec lon. Doan Van nho van tai ma lam quan, tuy khoi đau co cham tre; xuat tuong (vao trieu) nhap tuong (ra đia phuong) gan 20 nam, luon trung thanh can man khong hai long.
Tong su đanh gia: Doan Van trung thanh voi nuoc, ro nhu đan thanh . Kim thu nhan Luong nam xam, khi the rat du; trong ngoai dua vao Luu Ki lam truong thanh, Ki co benh khong the tien quan. Doan Van la nho than, hang hai đoc chien, mot tran be gay ke đich, Luong ben tu nga chet. Xua mot tran Xich Bich ma cuc dien Tam Quoc nen, mot tran Hoai Phi ma cuc dien Nam Bac đinh. Cong cua Doan Van o Thai Thach, tinh the nha Tong chuyen nguy thanh yen, that cung nhu vay! Đen khi bai tuong đi giu đat Thuc, thu menh van vui ve, đung hen thi len đuong, chi tuy chua đat, ong co the khang khai nhan nhiem vu, ha de hay sao!


Truoc tac = Van chuong =
Tan van cua Doan Van chu yeu dung lam tau so. Trong tran Thai Thach, ong sang tac Giang thuong quan su đe nhat trap tu, Giang thuong quan su đe nhi trap tu, Giang thuong quan su đe tam trap tu, Tau hoan Uong Ung Than Tri Cu Chau tu đau so, the hien đam luoc trung dung; Truong Thi Thai (đoi Minh) sanh Doan Van voi Nhac Phi, that khong qua loi. Lan đi Tu Xuyen thu nhat, ong lam cac tau so: Luan dung Ngo Lan di đo khoi phuc so, Luan Cung Chau vi ha kha uu so, Luan doanh đien chi loi te,… Nam Long Hung đau tien (1163), Doan Van lam Luan kim nhat kha chien chi co huu 9 so noi tieng, phan tich thoi cuc thien ha, khuyen hoang đe het suc chuan bi nhan – vat luc, nam bat thoi co thu phuc Trung Nguyen. Lan đi Tu Xuyen thu 2, ong lam Luan minh luong giao cam duy tin du thanh so, Ta tu ngu thu han thoi thuc chinh luan so, Luan Tay Thuc thao moc chi yeu, tho tri thuy han đao tac chi bi so,…
Truoc tac cua Doan Van rat phong phu, Duong Van Ly - Ngu cong than đao bi ke ong tron đoi hieu hoc, "an cung xem sach, lam van nhanh gon, khong mat cong đeo got". Doan Van thuong chu giai Đuong thu, Ngu đai su, giu o trong nha. Lai co Thi van tap 10 quyen, Kinh dien Xuan Thu giang nghia 3 quyen, Tau nghi 22 quyen, Noi ngoai chi 15 quyen, luu hanh o đoi. Trong coi viec sua chua Tuc hoi yeu 300 quyen. Tong thi ky yeu chep lai 2 bai tho, Tong đai thuc van tap chep lai 85 thien van chuong cua ong. Truoc khi thanh danh, Doan Van lam Bien đieu phu, thuat lai tam tinh cua ong trong 7 nam cham soc cha sau khi me mat, cho thay tam long chi hieu chi nhan; lam Tru van phu (phu Diet muoi), chu truong tru ac tan goc, "khong cho cac thu vo dung, cai đoc vo cung ay ton tai o đoi".


= Thu phap =
Ngo Khoan (nha thu phap đoi Minh) binh luan rang: "Thiep viet tay cua Ngu Trung Tuc, tu ngu tuong nha, khi tuong ung dung." Vuong The Trinh (nha binh luan đoi Minh) noi: "Đinh van quan thiep, quyen 6  la thu phap cua danh than Nam Tong, nhu ve nghiem nha cua Ngu Ung cong, đeu co the thay ro rang." But tich cua Doan Van luu truyen o đoi co Thich tao thiep, Quan đuong thiep,…


Tham khao Tong su, Liet truyen 142, Ngu Doan Van truyen


Chu thich