Theodor Escherich (tieng Đuc la: /ˈteːodɔʁ ˈɛʃəʁɪc/, tieng Viet: /the-o-đo e-so-ric/, tieng My: /ˈθiədər ɛʃrɪʧ/) la bac si Nhi khoa nguoi Ao goc Đuc, giao su cua nhieu truong đai hoc o Ao va Đuc, thuong đuoc đoi sau nhac đen vi đuoc xem la bac si chuyen khoa đau tien ve benh truyen nhiem o tre em (Truyen nhiem nhi khoa) tren the gioi, nhat la nguoi đau tien phat hien va mo ta vi khuan E. coli, nho đo ma Y hoc va đac biet la Di truyen hoc phan tu co nhung buoc tien vuot bac.


Tieu su va gia đinh Theodor Escherich sinh ngay 29 thang 11 nam 1857 o thi tran nho Ansbach, thuoc vung Trung Franken, bang Bayern cua Đuc ngay nay.
Cha la Ferdinand Escherich (Phec-đi-nan E-so-ric, 1810-1888), mot can bo y te huyen lam ve thong ke y hoc. Me la Maria Sophie Frieder, con gai cua Baron Carl Stromer von Reichenbach - mot đai ta quan đoi Vuong quoc Bayern.
Khi Theodor 5 tuoi thi me qua đoi. Khoang 5 nam sau (1867) ong Ferdinand chuyen gia đinh đen Wurzburg va tai hon. Luc 12 tuoi Theodor đuoc cha gui hoc o mot truong noi tru Dong Ten Stella Matutina o Feldkirch thuoc Ao trong ba nam. Theodor đa hoan thanh bac giao duc trung hoc o Wurzburg, noi ong theo hoc truong trung hoc cap 3 (Gymnasium) va đa thi tot nghiep (Abitur) nam 1876 (luc 19 tuoi).
Sau khoang nua nam phuc vu quan đoi tai Strasbourg, thi Theodor nhap hoc khoa Y cua Đai hoc Wurzburg khoang cuoi nam 1876. Sau đo, ong theo hoc tiep o truong đai hoc Kiel va Berlin, roi thanh bac si nhi khoa, tro ve Wurzburg, bat đau noi tieng trong linh vuc nay tu nam 1881.
Sau 18 thang phuc vu tai mot benh vien quan su o Munich, Escherich tro ve Wurzburg vao nam 1882 đe tro thanh tro ly thu hai va sau đo la tro ly thu nhat cho bac si noi khoa Carl Jakob Adolf Christian Gerhardt tai phong kham y te cua Benh vien Julius, Wurzburg. Vao ngay 27 thang 10 nam 1882, Escherich đuoc trao bang tien si y khoa. Trong hai nam sau đo, ong đa tham du cac bai giang o Vien va đa lam nghien cuu vi khuan tai Benh vien Nhi đong St Anna. Vao thang 8 nam 1884, ong tiep tuc cong viec nghien cuu cua minh tai Munich, noi ma khoa nhi đa đuoc thanh lap nhu mot bo phan cua nganh y te. Vao thang 10 nam 1884, chinh quyen bang Bavaria đa cu Escherich đen Naples đe thuc hien cong viec nghien cuu thuc te ve dich ta. Ong cung đi đen Paris, noi ong nghe cac bai giang cua Jean-Martin Charcot, nha than kinh hoc noi tieng. Sau khi tro ve Đuc, ong tro thanh giang vien thinh giang o mot so truong đai hoc.
Nam 1890, nguoi ta moi ong đen Graz lam viec va bo nhiem lam Giao su Nhi khoa tai Đai hoc Graz - luc nay, Theodor moi 33 tuoi. Nam 1902, ong chuyen đen Vien, voi tu cach giao su Nhi khoa va lam lanh đao Benh vien Nhi St. Anna.
O Graz, ong đa ket hon voi Margaretha Pfaundler, con gai cua nha vat li Leopold Pfaundler va ho co mot con trai va mot con gai.
Ong mat o Vien, ngay 15 thang 2 nam 1911 do đot quy, huong tho 53 tuoi.


Su nghiep va cong hien = Su nghiep =
Theodor Escherich bat đau hoc tap va hoat đong y hoc tu nam 1876. Luan an tien si cua ong co ten "Die marantische Sinusthrombose bei Cholera infantum" (Huyet khoi xoang tinh mach nao o dich ta tre so sinh) bao ve ngay 27 thang 10 nam 1882 o đai hoc Wurzburg, cong bo nam 1882.
Sau đo, su nghiep chinh cua ong bat đau trong cong tac kham va chua tri benh cho tre em (ta thuong goi la linh vuc Nhi khoa) cung nhu giang day va nghien cuu o cac truong đai hoc.


= Cong hien =
Trong linh vuc y te cong đong, ong co nhieu đong gop. Thang 10 nam 1884, chinh phu Bavaria cu ong đen Naples đe nghien cuu benh dich ta lan tran o đo, gop phan giam bot dich benh. Nam 1903, Theodor phat đong phong trao va thanh lap hiep hoi "Bao ve tre so sinh". Ngoai cong viec nay, ong đa gop phan đang ke cho viec cai thien cham soc tre em va giam ti le tu vong tre so sinh rat cao thoi đo.
Trong khi lam o phong kham Benh vien Julius thuoc Wurzburg, duoi tu cach tro ly thu nhat cho giam đoc Karl Gerhardt, luc nghien cuu ve cac tre bi benh tieu chay, ong phat hien mot loai vi khuan thoi đo chua ai biet. Vi loai nay ki sinh trong ruot gia (tieng Latinh la colum), nen ong đat ten no la Bacterium coli (vi khuan coli). Ong bao cao phat hien nay vao nam 1885, trong thuyet trinh cua minh nhan đe "Vi khuan đuong ruot o tre so sinh" (nguyen ban tieng Đuc: "Darmbakterien des Sauglings und ihre Beziehungen zur Physiologie der Verdauung") cho Hiep hoi Hinh thai va Sinh ly hoc. Đen nam 1886, sau 18 thang nghien cuu chuyen sau, ong cho xuat ban cuon sach voi tua nhu tren (hinh 3).
Do nhieu benh thuoc linh vuc Nhi khoa thoi đo ma Theodor Escherich đieu tri va phat hien nguyen nhan la do vi khuan gay ra, lay truyen chu yeu qua con đuong an uong, nen nguoi ta đanh gia ong la thay thuoc Nhi khoa đau tien ve benh truyen nhiem o tre em (tieng Anh: pediatric infectious diseases, tieng Phap: maladies infectieuses pediatriques). O Viet Nam, nhieu bac si hien thuong goi tat linh vuc nay la "khoa Nhi truyen nhiem" hoac "khoa lay nhi", voi y nghia "khoa" khong phai la mot đon vi hanh chinh trong mot benh vien, ma la mot linh vuc chuyen mon. Ngoai ra, vi nghien cuu cua ong ve loai vi khuan nay đay đu va chi tiet nhat đuong thoi, nen nguoi ta con goi ong la nha vi khuan hoc va lam cho ong tro thanh mot trong nhung nha vi khuan hoc hang đau thoi đo.
Ten cua vi khuan Bacterium coli - sau khi ong đa mat - đuoc cac nha khoa hoc đoi ten kha nhieu lan, roi đen nam 1919 thi đuoc goi thong nhat toan the gioi la Escherichia coli, đe vinh danh ong tim ra loai nay đau tien.


Vinh danh 1894 - Thanh vien danh du cua Hoi Nhi khoa Moscow.
1905 - Thanh vien danh du cua Hoi Nhi khoa Hoa Ky.
1905 - Vien si Vien han lam khoa hoc St. Louis.
1906 - Giai thuong Hoi đong Hoang gia.
1906 - Vien si Vien han lam Y hoc Rome.
1909 - Thanh vien danh du cua Lien đoan Bao ve quyen loi Tre so sinh cua Bi.
Nam 2007, Vien Han lam Khoa hoc Đuc Leopoldina đa to chuc va ky niem lan thu 150 ngay sinh cua ong đong thoi cung la mot hoi nghi khoa hoc., 


Nguon trich dan