Thuyet am muu la loi giai thich cho mot su kien hoac tinh huong co the gay ra am muu tu cac nhom ac y va mang tinh nham thao tung quyen luc, thuong la đong co chinh tri khi cac giai thich khac co kha nang xay ra hon. Thuat ngu nay co ham y tieu cuc, ngu y rang viec thu hut mot am muu dua tren đinh kien hoac khong đu bang chung.
Cac ly thuyet ve am muu chong lai su phan nghiem va đuoc cung co bang ly luan vong tron: ca bang chung chong lai am muu va viec khong co bang chung cho no đeu đuoc giai thich lai la bang chung ve su that cua no, theo đo am muu tro thanh van đe cua đuc tin hon la mot đieu đieu đo co the đuoc chung minh hoac bac bo. Nghien cuu cho thay rang ly tuong theo chu nghia am muu—tin vao cac ly thuyet am muu—co the co hai ve mat tam ly hoac benh ly va no co tuong quan voi phong chieu tam ly, chung hoang tuong va chu nghia Machiavelli. Cac nha tam ly hoc cho rang viec tim ra mot am muu ma khong co am muu thuc su nao, la mot hien tuong tam than đuoc goi la nhan thuc kieu ao tuong.
Trong lich su, cac thuyet am muu đuoc lien ket chat che voi đinh kien, cac cuoc san lung phu thuy, chien tranh va cac vu diet chung. Chung thuong đuoc cac thu pham cua cac cuoc tan cong khung bo tin tuong manh me, va đuoc Timothy McVeigh va Anders Breivik, cung nhu cac chinh phu nhu Đuc Quoc xa, Lien Xo, va Tho Nhi Ky  su dung lam loi bien minh. Chu nghia phu nhan AIDS cua chinh phu Nam Phi, đuoc thuc đay boi cac thuyet am muu, đa gay ra uoc tinh khoang 330.000 nguoi chet vi AIDS, trong khi niem tin vao cac thuyet am muu ve thuc pham bien đoi gen đa khien chinh phu Zambia tu choi vien tro luong thuc trong mot nan đoi, vao thoi điem ma 3 trieu nguoi trong ca nuoc đang bi đoi. Cac ly thuyet am muu la mot tro ngai đang ke đoi voi viec cai thien suc khoe cong đong, khuyen khich su phan đoi viec tiem chung va truyen nuoc, va co lien quan đen viec bung phat cac benh co the phong ngua bang vac xin.
Cac tac đong khac cua thuyet am muu bao gom giam long tin vao bang chung khoa hoc, cuc đoan hoa va cung co y thuc he cua cac nhom cuc đoan, va cac hau qua tieu cuc đoi voi nen kinh te. Cac ly thuyet am muu tung gioi han đoi voi khan gia cuc đoan gio đa tro nen pho bien tren cac phuong tien truyen thong đai chung, noi len nhu mot hien tuong van hoa cua cuoi the ky 20 va đau the ky 21. Chung pho bien tren khap the gioi va thuong đuoc moi nguoi tin tuong, mot so tham chi đuoc đa so dan chung tin la đung. Cac bien phap can thiep đe giam su xuat hien cua niem tin vao cac am muu bao gom duy tri mot xa hoi coi mo va cai thien ky nang tu duy phan tich cua cong chung.


Mot so vi du Danh sach nhung thuyet am muu hap dan rat dai. Gioi theo thuyet am muu cho rang:

Cuoc tan cong ngay 11 thang 9 nam 2001 hoac đa đuoc co tinh cho phep xay ra hoac la mot chien dich đanh lua cong luan do chinh phu Hoa Ky tien hanh Cac gia thuyet am muu ve su kien 11 thang 9.
Tong thong Kennedy bi am sat la do ban tay cua CIA hay mafia My đung đang sau.
Phi thuyen Apollo khong he đo bo len Mat Trang.
Can benh AIDS la do con nguoi tao ra.
Nguoi ngoai hanh tinh tung đen tham Trai Đat nhung chinh phu My giau biet. Mot so nguoi theo thuyet "Cac nha du hanh vu tru co đai" (Ancient Astronauts hay Ancient Aliens) tin rang than thanh trong cac ton giao va tin nguong tren the gioi chinh la nguoi ngoai hanh tinh. Ho đen va khai sang loai nguoi roi tu nhan la Chua. Chang han nhu trong Cuu Uoc co ke ve to phu Enoch chay tren mot chiec xe co banh phat ra lua. Moise nhan đuoc 10 đieu ran tu mot tieng noi phat ra tu cac đam may.
Facebook đuoc cho la cong cu cua CIA.
Bin Laden đa lam viec cho CIA.


= Ba loai thuyet am muu theo Barkun =
Barkun đa xac đinh ba cach phan loai ly thuyet am muu:

Ly thuyet am muu theo he thong. Nhung ly thuyet nay lien quan đen cac muc tieu rong lon bi cao buoc nhu su thong tri cua mot quoc gia hoac su thong tri the gioi. Theo Barkun, thuyet am muu dua theo he thong tao nen nhung ly thuyet nhu vay thuong đon gian, voi mot so to chuc hoac hoi kin bi an. Vi du nay bao gom cac ly thuyet am muu ve nguoi Do Thai, hoi Tam Điem, Chu nghia Cong san, hoac Giao hoi Cong giao.
Cac ly thuyet am muu theo su kien. Đieu nay đe cap đen cac su kien co gioi han va đuoc xac đinh ro rang. Cac vi du co the bao gom cac gia thuyet ve am muu nhu nhung đieu lien quan đen vu am sat Kennedy, 9/11 va su lay lan cua AIDS.
Cac ly thuyet sieu am muu. Đoi voi Barkun, cac ly thuyet nhu vay lien ket voi nhieu am muu bi cao buoc voi nhau theo thu bac. O đinh cao la mot the luc xa xoi nhung đay quyen luc suc manh. Nhung vi du đuoc trich dan cua ong la nhung y tuong cua David Icke va Milton William Cooper.


= Trung Đong =
Matthew Gray đa luu y rang cac gia thuyet am muu la mot đac trung pho bien cua nen van hoa A Rap va the gioi chinh tri. Cac bien the bao gom cac am muu lien quan đen chu nghia thuc dan đo ho, chu nghia phuc quoc cua nguoi Do Thai, cac sieu cuong quoc, nguon tai nguyen thien nhien nang luong dau mo, va cuoc chien chong khung bo, co the đuoc goi la Chien tranh chong lai Hoi giao. Vi du ro rang la cuon sach The Protocols of the Elders of Zion noi tieng, la mot tai lieu đanh lua nguoi đoc đe roi vao trang thai lo lang so hai ve ke hoach thong tri nhan loai cua nguoi Do Thai, quyen sach The Protocols of the Elders of Zion đuoc đoc, đuoc pho bien rong rai, va đuoc quang ba nhieu trong the gioi Hoi Giao. Roger Cohen đa goi y rang su pho bien cua nhung ly thuyet am muu trong the gioi A Rap la "noi an nau cuoi cung cua nhung con nguoi bat luc". Al-Mumin Said đa ghi nhan su nguy hiem cua cac ly thuyet am muu nhu vay, vi nhung thuyet am muu nay "gin giu chung ta khong chi phot lo su that ma con tranh ca viec phai đoi mat voi cac loi lam va cac van đe cua chinh ban than chung ta".


Xem them QAnon
Bo sat giong nguoi
CIA–al-Qaeda controversy - Wikipedia tieng Anh


Chu thich Lien ket ngoai Conspiracy Theories and Misinformation, America.gov
Why Rational People Buy Into Conspiracy Theories – Maggie Koerth-Baker, ngay 21 thang 5 nam 2013
Naomi Wolf. "Analysis of the appeal of conspiracy theories with suggestions for more accurate ad hoc internet reporting of them".
Stuart J. Murray (2009). "Editorial Introduction: 'Media Tropes'". MediaTropes eJournal. Quyen 2 so 1. tr. i–x.