Chao ran hoac chao chien la mot chao co đay bang phang dung đe ran/chien, nuong thuc an. Thong thuong co đuong kinh tu 200 đen 300 mm voi hai mat ben tuong đoi thap nghieng ra ngoai, tay cam dai va khong co nap. Cac chao lon hon co the co mot cai tay nam nho đoi dien tay cam chinh. Mot cai chao co kich thuoc tuong tu, nhung voi cac canh thang vuong goc voi chao va thuong co nap, đuoc goi la chao xao. Mac du mot chao xao co the đuoc su dung nhu mot chao ran/chien, no đuoc thiet ke cho cac phuong phap nau an co nhiet đo thap hon, đo la ap chao. Ngoai ra, nhung nguoi Hoa thanh thuc ky nang xoc chao đieu luyen khi xao tren chao.


Lich su Chao đong đuoc su dung o Luong Ha co đai. Chao chien cung đuoc co o Hy Lap co đai, chung đuoc goi la tagenon (tieng Hy Lap: ταγηνον) va Rome, noi chung đuoc goi la patella hoac sartago. Tu "pan" la tu tieng Anh cua chao, bat nguon tu tieng Anh co panna. Truoc kia, chao bang gang thuong đuoc su dung goi la 'con nhen' co mot tay cam va ba chan đuoc dung đe dung đung tren ngon lua. Noi va chao khong co chan, nguoi ta bat đau dung đay chao phang khi bep nau an su dung rong rai; giai đoan nay vao cuoi the ky 19.


Cac loai chao Mot chiec chao đa nang ket hop cua ca chao ap chao va chao ran co mat doc cao hon, thuong hoi cong. Chao nay đuoc goi la chao xao. Hau het cac nha bep chuyen nghiep đeu co loai chao nay voi cac kich co khac nhau.
"Rappie pan" la chao dung đe lam banh rappie, mot mon khoai tay cua nguoi Acadian. Chao đuoc lam tu nhom hoac thep khong gi.


Chat lieu Binh thuong, chao ran đuoc lam bang gang, thep cacbon hoac đong co lot thiec, vi cac chat luong va đac tinh khac nhau cua chung. Chao đong co tinh dan nhiet cao nen rat huu ich đe ap chao đeu. Tuy nhien, chung cung de phan ung voi hau het cac loai thuc pham, vi vay ngay nay mot so luong lon chao đong đuoc ban voi mot lop lot thiec co the đuoc thay the khi no bi mon. Gang cung co the lam chao vi mac du chung khong dan nhiet đeu, nhung chung giu nhiet kha tot, rat huu ich cho cac loai thit va rau cu bi heo. Dung cu nau an bang thep carbon đuoc su dung vi theo thoi gian, no co the tao ra lop gi cao chong dinh cua dau polyme hoa đuoc goi la gia vi huu ich đe nau cac chat đam de bi dinh, chang han nhu ca va trung. Trong khi tat ca cac vat lieu nay van thuong đuoc cac nha bep chuyen nghiep su dung, nhieu vat lieu hien đai đa thay the chung tren thi truong tieu dung. Ngay nay, hau het cac chao ran hien nay đeu đuoc lam tu kim loai nhu nhom hoac thep khong gi. Vat lieu va phuong phap xay dung đuoc su dung trong chao chien hien đai rat khac nhau va mot so vat lieu đien hinh bao gom:

Nhom hoac nhom anot hoa
Gang thep
Đong
Thep khong gi
Op thep khong gi voi loi nhom hoac đong
Đoi khi, mot lop phu đuoc phu len be mat chao đe chong dinh. Chao lam tu gang tran hoac thep cacbon cung co the đat đuoc đac tinh chong dinh thong qua viec nem gia vi va su dung.


Cac bien the = Chong dinh =
Quy trinh ket dinh Teflon voi nhom nham ve mat hoa hoc đa đuoc Marc Gregoire cap bang sang che tai Phap vao nam 1954. Nam 1956, ong thanh lap cong ty tiep thi dung cu nau an chong dinh voi thuong hieu "Tefal". Đo ben cua cac lop phu đau tien ban đau rat kem, nhung nhung cai tien trong san xuat đa khien nhung san pham nay tro thanh tieu chuan. Be mat khong cung nhu kim loai va viec su dung cac đo dung bang kim loai (vi du nhu dao tron) co the lam lop phu bi hong vinh vien va lam suy giam tinh chat chong dinh cua no.
Đoi voi mot so che pham nau an, chao chong dinh khong phu hop, đac biet la đe tay dau mo, can mau nau se đuoc ket hop trong buoc sau, chang han nhu sot chao. Vi it hoac khong co can co the bam tren be mat, nuoc sot se khong ngon neu thieu chat tao huong vi chinh.
Chao chong dinh co lop phu Teflon co the tao ra khoi đoc hai, do lop phu phan huy khi đun nong qua muc 240 °C (464 °F). Nhiet đo nhu vay co the đat đuoc trong vong vai phut tren cac dai khi đot hoac đien su dung nhiet cao.


= Đien =

Chao đien ket hop bo phan lam nong bang đien vao chinh chao ran va do đo co the hoat đong đoc lap voi bep nau. Theo đo, no co chan cach nhiet đe đung tren mat ban. (Chan thuong gan vao tay cam.) Chao đien thuong co hinh dang khac voi chao ran 'khong co đien', đac biet la hinh vuong va hinh chu nhat. Hau het đeu đuoc thiet ke voi cac mat thang hon so voi nhung cai chao cung loai va co nap đay. Theo cach nay, chung la su giao thoa giua chao ran va chao ap chao.
Chao đien hien đai co mot loi the: đieu chinh nhiet. Day nguon co the thao roi tich hop bo đieu chinh nhiet đe duy tri nhiet đo mong muon.
Voi kha nang kiem soat nhiet đo hoan hao, chao đien đa tro thanh mot thiet bi nha bep đuoc ua chuong. Mac du no đa đuoc thay the phan lon boi lo vi song, nhung no van đuoc nhieu nha bep su dung.


Tham khao Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Frying pans tai Wikimedia Commons