Ngay 11 thang 3 nam 2025, cuu Tong thong thu 16 cua Philippines Rodrigo Duterte đa bi Canh sat Quoc gia Philippines va Interpol bat giu trong chien dich Operation Pursuit theo quyet đinh truy na tu Toa an Hinh su Quoc te voi cao buoc toi chong lai loai nguoi co lien quan đen cuoc chien chong ma tuy o Philippines. Ong bi bat tai San bay quoc te Ninoy Aquino o vung đo thi Manila vao ngay 11 thang 3 sau khi tham du mot cuoc van đong tranh cu o Hong Kong. Sau đo, ong đuoc chuyen đen Can cu Khong quan Villamor va hien đang đuoc đua đen The Hague, Ha Lan.
Duterte bi truy to voi toi danh chong lai loai nguoi, bao gom cac vu giet nguoi ngoai tu phap trong thoi gian ong giu chuc Thi truong thanh pho Davao va Tong thong Philippines (cho đen khi quoc gia nay rut khoi Quy che Rome vao nam 2019). Ong la tong thong Philippines thu tu bi truy to va bat giu sau Jose P. Laurel (nam 1945), Joseph Estrada (nam 2001) va Gloria Macapagal Arroyo (nam 2011). Ong cung la Tong thong Philippines đau tien phai đoi mat voi mot toa an quoc te va la nguyen thu quoc gia o chau A đau tien bi đua ra xet xu truoc ICC.
Duterte bi bat trong boi canh mau thuan leo thang giua hai gia toc chinh tri Marcos va Duterte mac du Tong thong Bongbong Marcos bay to su tiec nuoi ve vu bat giu. Cac nha phan tich nhan đinh rang viec Duterte bi bat va giao nop cho ICC dien ra nhanh chong, suon se theo mot cach đang chu y, đong thoi đanh dau mot chien thang cho phe Marcos trong cuoc đoi đau voi gia toc Duterte.


Boi canh = ICC vao cuoc đieu tra =

Rodrigo Duterte đa tro thanh muc tieu bi Toa an Hinh su Quoc te (ICC) tap trung đieu tra vi cao buoc toi ac chong lai loai nguoi. Cuoc đieu tra bao gom moi lien he cua ong voi Davao Death Squad (DDS), mot nhom đuoc cho la đa giet it nhat 1000 tu nhung nam 1990, cung nhu cac vu giet nguoi ngoai tu phap nham vao nhung nguoi bi nghi la buon ban va su dung ma tuy trong thoi gian ong lam Tong thong cho đen nam 2019, khi Philippines rut khoi ICC duoi thoi chinh quyen Duterte.
Nam 2017, luat su Philippines Jude Sabio đa đe trinh len Toa an Hinh su Quoc te (ICC) mot tai lieu dai 77 trang co tieu đe "Tinh trang giet nguoi hang loat o Philippines", trong đo cao buoc Tong thong Duterte va 11 quan chuc khac ve toi giet nguoi hang loat va toi ac chong lai loai nguoi. Tuong tu, cuu Thuong nghi si Antonio Trillanes IV va cac thanh vien cua đang Magdalo, do cuu dan bieu Gary Alejano dan đau, đa đe trinh mot đon khieu nai bo sung dai 45 trang, yeu cau bo sung cac cao buoc toi ac chong lai loai nguoi vao ho so truoc đo do Jude Sabio gui len ICC.
Toa an Hinh su Quoc te (ICC) chi co tham quyen đieu tra cac hanh vi pham toi xay ra trong khoang thoi gian Philippines la thanh vien cua Quy che Rome tu ngay 1/11/2011 đen ngay 16/3/2019. Giai đoan nay bao gom khoang gan ba nam trong nhiem ky tong thong cua Duterte, thoi điem cuoc chien chong ma tuy o Philippines đat đen đinh cao. Toa an Toi cao Philippines đa ra phan quyet vao nam 2021 ve viec Philippines rut khoi Quy che Rome nhung van co nghia vu hop tac voi cac thu tuc to tung cua ICC.


= Tinh hinh duoi thoi Tong thong Bongbong Marcos =
Duoi thoi Tong thong ke nhiem Bongbong Marcos, chinh phu van duy tri lap truong khong hop tac voi cuoc đieu tra cua Toa an Hinh su Quoc te (ICC). Tuy nhien, đen nam 2024, chinh phu tuyen bo rang ho khong the ngan can ICC tien hanh đieu tra mot cach đoc lap. Vao thang 11 nam 2024, trong khi van giu vung lap truong đoi voi ICC, chinh phu tuyen bo rang neu Duterte bi truy to, ho se giao nop ong, vien dan nghia vu cua Philippines đoi voi Interpol.


= Chuan bi cho cuoc bat giu =
Vao thang 5 nam 2024, Bo Tu phap (DOJ) bat đau bao cao cho Tong thong Marcos ve cac kich ban co the xay ra neu ICC ban hanh lenh bat giu đoi voi Duterte, đong thoi trinh bay ve su chuan bi cua đoi ngu phap ly trong viec xu ly tinh huong nay.
Theo The New York Times, đe chuan bi cho kha nang ICC ban hanh lenh bat giu, Canh sat Quoc gia Philippines (PNP) đa bi mat soan thao mot ke hoach dai 80 trang mang mat danh Operation Pursuit nham bat giu Duterte. Ke hoach nay vach ra cac kich ban ve cach thuc bat giu Duterte tai Manila hoac Davao City, đong thoi bao gom ban đo ve cac bat đong san cua Duterte cung nhu tai san cua cac đong minh cua ong.


Su kien = Ban hanh lenh truy na =

Phong So tham I cua Toa an Hinh su Quoc te (ICC) đa ban hanh lenh bat giu vao ngay 7 thang 3 nam 2025 tai The Hague, do tham phan chu toa Iulia Motoc cung cac tham phan Reine Alapini-Gansou va Socorro Flores Liera ky. ICC đa lien he voi Interpol đe thuc thi lenh bat nay. Mac du co tin đon rang lenh bat nay se đuoc thi hanh khi Duterte bay đen Hong Kong vai ngay truoc đo, nhung su ton tai hop phap cua lenh bat khong đuoc cong chung biet ngay lap tuc. Thong tin nay chi đuoc cong bo thong qua mot thong cao bao chi cua Van phong Truyen thong Tong thong vai gio sau khi lenh đuoc thi hanh.
Trong mot cuoc hop bao sau đo, Tong thong Bongbong Marcos cho biet lenh bat đa đuoc Van phong Interpol Manila gui đen Van phong Tong thong Philippines vao khoang 03:00 PHT (UTC+08:00) ngay 11 thang 3 nam 2025 va chinh phu đa tien hanh thi hanh lenh bat voi su phoi hop cua Canh sat Quoc gia Philippines.


= Cuoc van đong tranh cu cua đang PDP tai Hong Kong =
Vao ngay 7 thang 3, Rodrigo Duterte bay đen Hong Kong đe tham du mot cuoc mit tinh cua đang Partido Demokratiko Pilipino (PDP) va van đong cho cac ung cu vien thuong nghi si cua đang. Con gai ong, Pho Tong thong Sara Duterte cung bay đen Hong Kong đe tham gia cung ong trong su kien nay. Ngay 8 thang 3, Duterte đuoc nhin thay tai Causeway Bay giua luc xuat hien tin đon rang Toa an Hinh su Quoc te đa ban hanh lenh bat đoi voi cuu tong thong, theo mot bao cao cua to The Standard, mot to bao tieng Anh co tru so tai Hong Kong. Chinh phu Philippines khi đo khong xac nhan lieu Toa an Hinh su Quoc te co ban hanh lenh bat hay khong, nhung đa ra tuyen bo rang "neu Interpol yeu cau su ho tro can thiet tu chinh phu, thi chinh phu co nghia vu tuan theo", đong thoi khang đinh "chinh phu đa san sang cho bat ky tinh huong nao."
Tu ngay 10 đen sang ngay 11 thang 3, hang tram canh sat đa đuoc trien khai tai san bay quoc te Francisco Bangoy o thanh pho Davao, Clark Freeport Zone o Pampanga va khu vuc vung đo thi Manila đe chuan bi cho mot vu bat giu quan trong nhung khong đuoc tiet lo danh tinh. Nhieu suy đoan cho rang muc tieu cua đot trien khai nay chinh la Duterte, nguoi du kien se tro ve Philippines tu Hong Kong.
Co tin đon rang Duterte xin ti nan chinh tri, nhung Sara Duterte khang đinh rang trong thoi gian o Hong Kong, cha cua ba khong lien lac voi cac quan chuc Trung Quoc.


= Bat giu =
Vao ngay 11 thang 3, canh sat đa co mat tai San bay quoc te Ninoy Aquino đe chuan bi cho viec đon Duterte tro ve. Ong ha canh luc 09:20 PHT (UTC+08:00) tren chuyen bay Cathay Pacific 907 va bi bat ngay khi vua đat chan xuong san bay. Tuong ve huu Anthony Alcantara, Giam đoc đieu hanh Trung tam Toi pham Xuyen Quoc gia Philippines (PCTC) va Đac phai vien ve Toi pham Xuyen Quoc gia, la nguoi thay mat Tong cong to vien Bo Tu phap thuc thi lenh bat giu. Cac luat su, tro ly va bac si cua Duterte đa bi ngan can tiep can ong khi ong bi canh sat ap giai.
Vo cua ong la Honeylet Avancena đa co gang ngan can Duterte roi đi cung luc luong chuc nang. Trong khi đo, con gai ong la Veronica Duterte đa phat truc tiep tren Instagram khi luc luong Canh sat Quoc gia Philippines (PNP) va Nhom Đieu tra va Phat hien Toi pham (CIDG) đen tiep can gia đinh Duterte đe thuc hien lenh bat giu ong. Co cao buoc canh sat la "bat coc cap nha nuoc" va tuyen bo rang ho khong co lenh bat.
Canh sat Quoc gia Philippines đa chi thi cho cac đon vi khu vuc va luc luong ho tro quoc gia tang cuong canh giac ke tu ngay 11 thang 3, nham chuan bi cho cac cuoc bieu tinh va bat on dan su co the xay ra sau vu bat giu Duterte.


= Giam giu va chuyen đen The Hague =
Sau khi bi bat, Rodrigo Duterte bi giam giu tai Can cu Khong quan Villamor. Tai đo ong đuoc Thuong nghi si Bong Go, tro ly than can lau nam, va bac si rieng Agnes del Rosario mang pizza đen cho an. Go cho biet viec nay đuoc thuc hien theo yeu cau cua Duterte va Veronica, con gai cua ong.
Con trai cua Duterte, Thi truong Thanh pho Davao Sebastian Duterte, cao buoc tren Facebook rang cha minh đang bi tu choi cham soc y te khi bi giam giu va chinh phu đang co gang đua ong len may bay ma khong tiet lo điem đen. Tuy nhien, chinh phu Philippines khang đinh rang Duterte van trong tinh trang suc khoe tot.
Vao luc 23:03 PHT (UTC+08:00), mot may bay Gulfstream G550 do chinh phu thue mang so hieu RPC5219, cho ong Duterte cung voi luat su Salvador Medialdea va nhung nguoi đi cung đa roi Manila. Chiec may bay đa bay đen Dubai đe qua canh va hien đang tren đuong đen The Hague, Ha Lan. Duterte du kien bi đua ra xet xu tai The Hague voi cao trang toi ac chong lai loai nguoi cua ICC va sau đo se tiep tuc bi giam giu đe cho phien toa tai khu giam giu cua Lien Hop Quoc danh cho ICC.


Bieu tinh = Nhung nguoi ung ho Duterte =

Nguoi dan tap trung ben ngoai cong Can cu Khong quan Villamor, noi Duterte bi giam giu, đe phan đoi viec bat giu ong đong thoi chi trich chinh phu. Nhung nguoi ung ho Duterte cung to chuc mot buoi thap nen tai cong vien Rizal, thanh pho Davao, voi su tham gia cua hang tram nguoi, bao gom ca cac quan chuc thanh pho, cac truong barangay va cac uy vien hoi đong. Tai Iligan, Lanao del Norte, hang tram nguoi bieu tinh đa tap trung doc theo đai lo Roxas va Quezon. Thi truong Iligan Franklin Quijano va luat su Manuel Salibay keu goi nguoi dan Iligan yeu cau tra tu do cho Duterte.
Cac cuoc bieu tinh va hanh đong quan chung quy mo lon đa dien ra o nhieu khu vuc tren khap đat nuoc, đac biet la tai Visayas va Mindanao. Tai Thanh pho Cotabato, khoang 4.000 nguoi ung ho đa to chuc mot cuoc dieu hanh đoan ket tai quang truong thanh pho va tham gia mot buoi cau nguyen. Tuong tu, cac buoi cau nguyen cung đuoc to chuc tai thanh pho General Santos va thanh pho Kidapawan, thu hut mot luong lon nguoi tham gia. Ben canh đo, tai Bukidnon, nhung nguoi ung ho cung to chuc mot cuoc tap hop đe bay to su ung ho Duterte. Cac cuoc bieu tinh ung ho ong cung dien ra tai nhieu thanh pho khac nhu Butuan, Cebu, Marawi va Zamboanga thu hut đong đao nguoi tham gia.
Tai thanh pho Cotabato, khoang 4.000 nguoi ung ho đa to chuc dieu hanh đoan ket tai quang truong trung tam va tham gia mot buoi cau nguyen tap the. Tuong tu, cac buoi cau nguyen cung đuoc to chuc tai General Santos va Kidapawan, thu hut mot luong lon nguoi tham gia. Tai Bukidnon, mot cuoc tap hop cung đuoc to chuc đe bay to su ung ho đoi voi Duterte. Cac cuoc bieu tinh tuong tu cung dien ra tai cac thanh pho Butuan, Cebu, Marawi, va Zamboanga. Nhieu nguoi bieu tinh tai cac su kien nay đa hat cac bai hat yeu nuoc cua Philippines va bai "Try That in a Small Town" cua nam ca si Jason Aldean – ca khuc đuoc cac Diehard Duterte Supporters (DDS) su dung nhu mot bai hat bieu tuong. Vao ngay 16 thang 3, trong le Araw ng Dabaw, hang nghin cu dan cua thanh pho Davao, bao gom cac quan chuc đia phuong, đa tham gia mot cuoc bieu tinh ung ho Duterte. Cung ngay, tai Kalibo, Aklan, mot cuoc dieu hanh bang xe mo to cung đuoc to chuc nham bay to su ung ho đoi voi cuu tong thong.
Tai Manila, gan 1.000 nguoi ung ho đa tap trung tai Liwasang Bonifacio vao ngay 15 thang 3 đe bay to su ung ho đoi voi Duterte. Cung ngay, mot cuoc dieu hanh bang xe mo to đa đuoc to chuc tai nhieu khu vuc khac nhau trong vung đo thi Manila. Vao ngay 16 thang 3, mot cuoc dieu hanh bang mo to khac tiep tuc dien ra, voi nguoi tham gia đen tu nhieu noi khac nhau trong khu vuc đo thi.


= Nhung nguoi khong ung ho Duterte =
Cac nhom tien bo khac nhau do Bagong Alyansang Makabayan dan đau, cung voi than nhan cua cac nan nhan bi giet hai ngoai tu phap duoi chinh quyen Duterte, đa to chuc mot cuoc bieu tinh tai Welcome Rotonda, thanh pho Quezon vao chieu ngay Duterte bi bat. Ho keu goi giam giu Duterte va phan đoi cac hanh vi vi pham nhan quyen trong cuoc chien chong ma tuy ma ong tung trien khai.
Mot thanh le ta on đe tuong niem cac nan nhan cua cac vu hanh quyet trong cuoc chien chong ma tuy đa đuoc to chuc tai Nha tho chinh toa Cubao, Quezon City, do cha Flavie Villanueva chu tri. Ong la thanh vien cua Chuong trinh Paghilom, mot to chuc nhan quyen ho tro cac gia đinh nan nhan trong cuoc chien chong ma tuy tai Philippines.


Phan ung = Cac cuu quan chuc va đong minh cua chinh quyen Duterte =

Salvador Panelo, cuu Co van phap ly truong va Nguoi phat ngon Tong thong duoi thoi Rodrigo Duterte, đa len an vu bat giu Duterte la "trai phap luat", voi ly do Philippines khong con la thanh vien cua ICC. Truoc đo, Toa an Toi cao Philippines, noi ong phai chiu trach nhiem voi tu cach mot vien chuc cua toa, đa phan quyet rang Philippines van co nghia vu hop tac voi ICC đoi voi cac su kien xay ra truoc khi viec rut khoi ICC chinh thuc co hieu luc.
Ba Sara Duterte, Pho Tong thong Philippines va la con gai cua ong Duterte đa chi trich chinh phu Philippines trong khi thong bao rang cha ba se bi đua đen Toa an Hinh su Quoc te (ICC). Ba noi rang Interpol va ICC "khong co co so đe bat giu" cha ba. Ba cung tuyen bo rang viec giam giu cha ba la "mot su si nhuc đoi voi chu quyen quoc gia va la mot su xuc pham đoi voi niem tin cua moi nguoi dan Philippines vao nen đoc lap cua đat nuoc". Tren chuyen bay đen Ha Lan vao ngay 12 thang 3, Sara Duterte đa thay đoi anh đai dien tren Facebook va X thanh mot dai ruy bang đo co dong chu "BRING PRRD HOME 👊🏼". Trong khi đo, con trai cua Duterte, Thi truong Sebastian Duterte cua thanh pho Davao, cao buoc tren Facebook rang cha anh đang bi tu choi cham soc y te khi bi giam giu va chinh phu đa co ep ong len may bay ma khong tiet lo điem đen. Tuy nhien, chinh phu Philippines khang đinh Duterte van trong tinh trang tot. Ngay 14 thang 3 nam 2025, ba Sara Duterte tuyen bo se khong quay lai Philippines trong mot khoang thoi gian khong xac đinh, voi ly do tap trung vao viec thanh lap đoi ngu phap ly cho cha minh. Hom sau, co tiep tuc khang đinh rang se khong tro ve Philippines cho đen khi mot thanh vien khac trong gia đinh co mat o Ha Lan đe đam bao cha co khong bi bo lai mot minh.


= Chinh phu Philippines =

Tong thong Bongbong Marcos bac bo cao buoc rang vu bat giu Duterte la mot hinh thuc "đan ap chinh tri", khang đinh rang vu an đa đuoc khoi xuong tu nam 2017, khi Duterte van con đuong chuc tong thong.
Chu tich Thuong vien Francis Escudero keu goi Toa an Hinh su Quoc te tuan thu đung quy trinh to tung va keu goi su kiem che, đong thoi canh bao khong nen loi dung vu bat giu Duterte cho muc đich chinh tri truoc cuoc bau cu nam 2025.
Chu tich Thuong vien tam quyen Jinggoy Estrada nhan manh tam quan trong cua đoan ket dan toc, keu goi nguoi dan giu binh tinh, tranh lan truyen thong tin sai lech hoac kich đong bao luc. Ong cung cho rang Duterte, voi tu cach la mot luat su, hieu ro cac buoc phap ly can thuc hien.
Thuong nghi si Imee Marcos, chi gai cua đuong kim tong thong, chi trich su chia re chinh tri, cho rang vu bat giu Duterte chi gay them "hon loan" va đat cau hoi lieu đieu nay co mang lai loi ich gi cho nguoi dan hay khong. Ba cung bay to su cam thong voi Duterte, nhan manh đen tuoi tac cua ong. The hien cho su phan đoi vu bat giu, ba đa khong tham du buoi van đong tranh cu cua Alyansa para sa Bagong Pilipinas tai Tacloban.


= Phe đoi lap Philippines =
Lanh đao phe đoi lap va cuu Thuong nghi si Leila de Lima, nguoi tung bi chinh quyen Duterte bo tu va sau đo đuoc tuyen trang an trong mot vu an ma tuy, đa hoan nghenh vu bat giu Duterte. Ba cung tuyen bo:

tam dich:

"Toi đa đung truoc toa vi toi khong co gi phai che giau. Gio đay, Duterte phai chiu trach nhiem cho hanh đong cua minh, khong phai truoc du luan, ma la truoc phap luat."

Cuu Thuong nghi si Antonio Trillanes IV, mot trong nhung nguoi chi trich Duterte manh me nhat, tuyen bo rang viec bat giu Duterte la "buoc đau tien huong toi cong ly cho hang nghin nan nhan đa thiet mang". Ong cung keu goi Duterte "tan dung thoi gian nay thanh tay tam hon minh, chuoc lai loi lam". Truoc đo, Trillanes cung cac thanh vien cua Magdalo Party-List đa tung đe đon khieu nai hinh su chong lai Duterte tai ICC vao nam 2017.


= Cac nha hoat đong nhan quyen =
Vu bat giu đuoc cac gia đinh nan nhan đon nhan mot cach tich cuc. Neri Colmenares, luat su đai dien cho cac nan nhan, nhan đinh rang đay la mot buoc tien quan trong huong toi cong ly, đong thoi nhan manh rang vu bat giu "gui đi mot thong điep manh me". Kristina Conti, tro ly phap ly tai Toa an Hinh su Quoc te (ICC), bay to hy vong rang viec bat giu Duterte se mo đuong cho mot phien toa xet xu. 
Agnes Callamard, Tong thu ky cua An xa Quoc te va cuu Bao cao vien Đac biet cua Lien Hop Quoc ve cac vu hanh quyet ngoai tu phap, khong qua xet xu hoac tuy tien, nguoi tung tham gia đieu tra tinh hinh tai Philippines, đa goi viec bat giu Duterte la "mot buoc tien vi đai cho cong ly".


= Cong đong cac ton giao =
Trong mot thong cao bao chi do Hoi đong Giam muc Cong giao Philippines (CBCP) phat hanh, to chuc nay goi vu bat giu Duterte la "mot buoc quan trong huong toi trach nhiem giai trinh" va nhan manh rang su kien nay "tao tien le quan trong trong viec giai quyet cac vi pham nhan quyen trong qua khu va tuong lai o Philippines".


= Quoc te =
 Trung Quoc – Ngay 11 thang 3, phat ngon vien Bo Ngoai giao Trung Quoc Mao Ninh tuyen bo rang ICC can tuan thu chat che nguyen tac bo tro, thuc hien chuc nang va quyen han mot cach than trong theo luat phap, đong thoi tranh chinh tri hoa hoac ap dung tieu chuan kep.
 Lien Hop Quoc – Trong mot cuoc hop bao, Ravina Shamdasani, phat ngon vien cua Van phong Cao uy Nhan quyen Lien Hop Quoc, tuyen bo rang ho đa tu lau ghi nhan nhung tac đong nghiem trong đen nhan quyen cua cai goi la 'cuoc chien chong ma tuy' tai Philippines.


Ket qua = Bat đau phien toa ICC =

Duterte lan đau xuat hien truoc Toa an Hinh su Quoc te (ICC) qua cau truyen hinh vao ngay 14 thang 3, tai đo ong đuoc thong bao ve cac cao buoc chong lai minh. Ong du kien se bi truy to tai The Hague voi toi danh chong lai loai nguoi tai Toa va se tiep tuc bi giam giu tai khu vuc cua ICC trong Đon vi Giam giu Lien Hop Quoc trong khi cho xet xu. Phien xac nhan cao buoc đuoc len lich vao ngay 23 thang 9 nam 2025. Vao ngay 18 thang 3, Pho Tong thong Sara Duterte, nguoi đa đen Ha Lan, thong bao rang Salvador Medialdea va cuu phat ngon vien tong thong Harry Roque se khong con nam trong nhom phap ly bao ve Duterte tai ICC. Thay vao đo, đoi ngu nay se do luat su nguoi Anh-Israel Nicholas Kaufman, mot nguoi co nhieu kinh nghiem tai ICC, dan đau. Truoc đo, Medialdea đa xuat hien truoc Phong So tham cua ICC trong phien đieu tran ban đau cua Duterte, trong khi Roque chua tung đuoc đe cu chinh thuc vao nhom bien ho.


Tham khao