Nguyen Phuc Hong Bao (chu Han: 阮福洪保, 1825 - 1854), con hay goi An Phong cong (安豐公), la con truong cua Nguyen Hien To Thieu Tri hoang đe, vi Hoang đe thu ba cua trieu đai nha Nguyen. Dau la con truong nhung ong khong đuoc truyen ngoi ma ngoi vi thuoc ve nguoi em cung cha khac me Hong Nham, tuc Nguyen Duc Tong Tu Đuc.
Khong chiu khuat phuc viec Hoang vi trao ve tay Tu Đuc, Hoang truong tu Hong Bao sau hai lan muu su (1851 va 1854) đe gianh lai ngoi vi khong thanh, ong bi Tu Đuc giam cam va chet tham trong nguc.


Than the Nguyen Phuc Hong Bao sinh nam At Dau (ngay 19 thang 4 nam 1825) . Me ong la Đinh Thi Hanh (丁氏幸), nguoi Go Cong, huyen Tan Hoa, tinh Gia Đinh. Nam đo, Đinh thi đuoc đua vao cung nam 16 tuoi, chi o hang Luc chuc thap kem. Sau khi mat, Tu Đuc moi truy phong lam Quy tan (貴嬪).
Nam 1840, luc 15 tuoi, Hoang tu Hong Bao đuoc ong noi la Nguyen Thanh To Minh Mang phong lam An Phong đinh hau (安豐亭侯), la nguoi con lon đuoc sac phong som nhat cua Thieu Tri (khi đo van con la Hoang tu). Sau khi Thieu Tri len ngoi, vao nam thu 3 tri vi, Hong Bao đuoc phong lam An Phong cong (安豐公). Theo le trieu Nguyen, ngoai tuoc Than vuong (亲王) va Quan vuong (郡王) rat it khi phong, chi danh cho Hoang than cuc ki co cong lao, con thi cac Hoang tu sinh thoi đuoc phong cao nhat la tuoc Than cong (亲公), sau đen Quoc cong (國公) va Quan cong (郡公), viec Hoang tu Hong Bao đuoc phong Than cong cho thay đia vi rat cao quy cua ong.
Theo le thuong, sau khi Thieu Tri bang ha, Hoang vi se đuoc truyen cho con truong la An Phong cong Hong Bao. Vao nam 1842, Hong Bao con đuoc phep thap tung Thieu Tri trong dip tuan du ra Bac Ha, đe cung hieu ro dan tinh. Nam 1847, it lau truoc khi qua đoi, Thieu Tri con cho to chuc le Đai khanh ngu đai đong đuong, mung viec Hoang ton Ung Đao, con trai cua An phong cong Hong Bao vua moi chao đoi. Trong dip nay, Thieu Tri đa đich than am Hoang ton Ung Đao trinh voi Thuan Thien Thai hoang thai hau.
Tat ca nhung viec ay, khien Hong Bao rat tin tuong minh se la nguoi đuoc ke vi sau nay.


Bi phe truat Ngay 27 thang 9 nam Đinh Mui (tuc ngay 4 thang 10 nam 1847), Thieu Tri bang ha. Lien ngay ay, cac hoang than va cac quan van vo hop tai đien Can Chanh đe tuyen đoc di chieu, theo đo Hoang nhi tu la Phuc Tuy cong Nguyen Phuc Hong Nham đuoc lap len ngoi, tuc Tu Đuc. Hong Nham khoc lay lanh mang. Di chieu đoc chua dut, An Phong cong Hong Bao phan uat tho huyet hon mot đau, nam vat nga giua đien đinh. Luc lam le đang quang, may nguoi phai đo ong day, nghi le moi hoan tat.
Ly do bi phe truat, su nha Nguyen chep loi trang troi truoc khi mat cua Thieu Tri noi voi cac đai than la Truong Đang Que, Vo Van Giai, Nguyen Tri Phuong va Lam Duy Hiep:

"Trong cac con ta, Huong Bao (Hong Bao) tuy lon, nhung vi thu xuat (con ba hau sinh ra), ma lai ngu đon it hoc, chi ham vui choi, noi nghiep khong đang. Con thu hai la Phuoc Tuy cong (tuc Hong Nham) thong man ham hoc giong in nhu ta, đang noi ngoi lam vua. Hom qua ta đa phe vao to Di chieu đe trong long đong (ong cham rong). Cac nguoi phai kinh noi đo! Đung trai mang ta!" .
Du vay, Hong Bao khong tin đay la y vua cha ma do Truong Đang Que bay muu, nen quyet chi bao thu nguoi gay ra va tim cach gianh lai ngoi bau. Đai than Truong Đang Que la thay cua Thieu Tri va la nguoi rat co the luc trong trieu. Tuong truyen, Đang Que va Hong Bao co su hiem khich nhau tu truoc.
Trong thu đe ngay 15 thang 1 nam 1852, giao si GaLy viet: "Ong (Hong Bao) bi cuop ngoi, ong chang buon vi ngoi vua ve tay em ong con hon sang tay ke khac. Nhung ong muon co dip moi gan moc mat ong Que…"


Muu gianh lai ngai vang = Muu su lan đau (1851) =
Trong thu ngay 26 thang 11 nam 1848, Giam muc Pellerin luc bay gio đang o Hue, viet: 

Theo toi biet thi Hong Bao đa nhieu lan tim cach lay lai ngoi bau ma ong đang đuoc thua ke, vi la con truong va ong đa muon loi cuon nhung nguoi Cong giao ve phe ong bang cach hua hen voi ho khong nhung su tu do ma con ca anh huong cua ong đe bien vuong quoc cua ong thanh (mot quoc gia) Cong giao. Toi khong biet nhung loi hua hen ay thanh thuc đen muc đo nao. Cac tin huu nhieu lan đen hoi y kien toi ve van đe ay, toi luon luon tra loi rang chi nen tin tuong o Thien Chua va Đuc Me va toi cam ho xen vao nhung viec chinh tri... .
Ngoai ra, con co hai giao si khac luc bay gio cung đang truyen giao o Hue, nhu Giam muc Retord, giao si Galy... đeu ghi lai su viec voi noi dung tuong tu tren.
Thay khong the trong cay vao nhung nguoi Cong giao, Hong Bao xoay qua huong khac. L. Cadiere ke: 

Nhung cuoi thang gieng nam 1851, trong dip tet am lich, nguoi ta bat ong giua luc đang sua soan tron sang Singapore cau vien nguoi Anh... Ong đinh tu tu, nhung nhung nguoi đay to khuyen can, nen ong quyet đinh nho su khoan dung cua nha vua. Ong mac ao tang, xoa toc, am đua con truong khoang sau, bay tuoi, đi đen cung vua khoc loc tham thiet. Khi đuoc vao yet kien, ong thu nhan co y đinh tron ra nuoc ngoai, nhung khong phai đe keu goi nguoi ngoai quoc đen gay giac gia ma chi vi ngheo kho, bi ban be va ke hau ha khi de, xa lanh...nen ong chi muon đi qua Phap đe đuoc song nhu mot nguoi dan thuong. Khong chac nha vua tin nhung loi ay, nhung cam đong vi thay anh quy duoi chan minh đe van xin. Nha vua vo ve...hua se lo cho ong đuoc sung tuc, nhan con ong lam con nuoi va con cho ong mot tram nen bac va mot nen vang....


= Muu su lan sau (1854) =
Đuoc tha, Hong Bao lai tim cach lat đo Tu Đuc. Trong thu khac viet vao nam 1855  Giam muc Pellerin cho biet:

Mot hom Hong Bao hop nhung nguoi đong đang lai đe uong huyet the (uong mau an the). Sau buoi le, mot so nguoi trong nhom ra nuoc ngoai, co le đe tuyen them đong chi. Mot nguoi trong bon tro ve nuoc bang nga Xiem va Cao Mien, co đem theo mot nha su vua tuyen mo đuoc. Vi đoi đai voi nha su khong đuoc chu đao o doc đuong, nen khi vua ve nuoc, nha su lien đi to cao voi quan.
Quan bat y luc đang ngu, troi lai, bo vao cui nhu mot con thu du va giai ve kinh đo. Bi tra tan, y khai tat ca...
Hoang tu Hong Bao bi ket an lang tri. Nhung vua Tu Đuc đa an xa, đoi thanh tu chung than, giam trong mot nha nguc lam rieng cho ong... Thua luc mot minh, ong dung man giuong that co chet. Nha vua cho chon cat voi mot quan tai đon so, khong nghi le gi ca...
Sach Quoc trieu chinh bien chep:

"An Phong cong Hong Bao muu nghich roi that co chet trong nha giam... Con trai, con gai đeu du vao muu phan nghich ay...Truoc đo Hong Bao vi khong đuoc lap, long am muu la, len thong đong voi nguoi Tay bi phat giac, bat đuoc giai ve kinh xet qua đung nhu vay. Hong Bao trong nha giam tu tu, con cai đeu cai qua ho Đinh la ho me ca".
Sach Quoc trieu su toat yeu chep:

Nam Giap Dan (1854), thang gieng…Huong Bao muu nghich, tu tu (vi khong đuoc lap cho nen muu nghich. Khi co toi, trieu đinh đoi ra ho Đinh). Con trai, con gai Huong Bao va nguoi du muu la Ton That Bat đeu bi xoa ten trong so Ton That.
Can cu thong tin nay, thi Hoang tu Hong Bao chet vao thang gieng nam Giap Dan (1854), huong duong 29 tuoi.


Hau qua Nam Tu Đuc thu 19, Binh Dan (1866), ba anh em la Đoan Huu Trung (con goi la Đoan Trung, con re Tung Thien Vuong Mien Tham), Đoan Huu Ai, Đoan Tu Truc cung mot so vo quan, binh si va dan chung đa noi day, muu lap con truong cua An Phong cong Hong Bao la Đinh Đao (tuc Ung Đao) len lam Hoang đe. Cuoc muu phan nay that bai, ca gia đinh Hong Bao gom 8 nguoi la: Đinh Đao (丁導), Đinh Tu (丁寺), Đinh Chuyen (丁傳), Đinh Tuong (丁將), Thi Thuy (氏瑞; vo Hong Bao) va hai đua con Đinh Đao (mot trai, mot gai) đeu bi xu giao (treo co).
Su lieu chep: "Đua con trai cua Đinh Đao moi 3 tuoi, bi that co đen 2 lan ma van chua chet, khi bo vao quan tai con khoc oa oa".


Truy tang Đen thoi ki tri vi cua Hoang đe Thanh Thai, Hoang truong tu An Phong cong Hong Bao moi đuoc phuc hoi danh du, cai phong An Phong cong nhu cu, cho con trai thu 8 cua Thai Thinh quan vuong Nguyen Phuc Hong Pho la Nguyen Phuc Ung Thuc lam con tho tu.
Nam Thanh Thai thu 11 (1899), ban thuy la Cung Tuc (恭肅). Sang thoi Hoang đe Khai Đinh, tan thuy ton lam An Phong quan vuong (安豐郡王), tu thuy Đoan Trang (端莊).


Du luan Ve cai chet cua Hong Bao, sach Ban trieu ban nghich liet truyen cho biet ong đa chon cach uong thuoc đoc (tam ban trieu đien). Trong sach Viet Nam su luoc chi ghi đon gian la Hong Bao chet vi uong thuoc đoc. Tuy nhien, co mot so tac gia khac lai cho rang Hong Bao chet do that co.
Nhung, mot nghi van đuoc đat ra: chinh Hong Bao tu that co hay ai đo đa that co ong? Giao su Buu Cam cho đo la "mot cai chet kha nghi. Nguoi ta khong tin la toi nhan tu tu ma la bi giet" . Con tac gia Nguyen Quang thi qua quyet rang chinh Truong Đang Que đa ra lenh giet, hoac vua Tu Đuc nghe loi cua ong ma giet anh .
Đe cap đen van đe do Truong Đang Que chu muu, trong thu đe ngay 15 thang 1 nam 1852, giao si Galy viet: Truong Đang Que đa muu mo thay bac đoi ngoi đe Hong Bao phai song trong nghich canh roi lam lieu đi đen cho tham hai. Ong Que đa đat cam bay cho Hong Bao roi vao hau co co thu tieu ong....
Rut lai vu viec Hong Bao, trong mot bai viet, nha su hoc Đo Bang cung đa neu ra may y nhu sau: 

Hong Bao đang le phai đuoc len ngoi, nhung bi Truong Đang Que va mot so can than đoi chieu roi boi bac cho Hong Bao la con dong thu, hay choi boi phong đang....
Hong Bao vua la hoc tro vua la ban cua Tuong An Quan vuong . Tuong An va Tung Thien vuong đeu la chu ruot cua vua Tu Đuc, qua su kien nay, ca hai cung ra roi theo chieu phan cuc trong noi bo hoang toc.
Tu trong noi cung tung ra nhieu chuyen mia mai nham boi nho Tu Đuc: cho Tu Đuc la con cua Truong Đang Que. Vo Que đem con (tuc Tu Đuc) vao cung roi đanh trao con cua Thieu Tri hoac Truong Đang Que tu thong voi ba Tu Du moi sinh ra Tu Đuc...
Trong bai Minh oan Hong Bao va Đoan Trung (đa dan ben duoi), tac gia Nguyen Quang viet: 

Tuong An quan vuong la mot thi hao, la chu va la thay hoc cua Hong Bao, Hong Nham. So di ngai Tuong An thuong men Hong Bao hon la vi ong nay hoc gioi. Noi mot cach khac, thay hoc khong bao gio lai men thuong nguoi hoc tro ngu đon va ham choi.
Giao su Nguyen Khue giai thich them: 

That vay, Tuong An la nguoi tai đuc, rat than trong trong viec giao du. Neu qua An Phong Cong (Hong Bao) đung nhu nhan xet cua vua Thieu Tri thi khong the nao la tri ky cua vuong đuoc. Nhung bai tho cua Tuong An ghi lai nhung ky niem giua vuong voi An Phong Cong vo tinh tro thanh nhung bang co cho phep chung ta hoai nghi ve tu cach cua Hong Bao đa đuoc chep trong chinh su... Lai nua, trach Hong Bao ham vui choi co le khong đung, duy co mot đieu la Hong Bao giao du rong rai. Ong than thien voi cac nha buon ngoai quoc. Vi co ay, mot nhom trieu than bai ngoai so ong ve sau len ngoi lai nhiem van minh Tay phuong, nen lay lam hiem nghi va khong muon cho ong ke vi...
Va giao su cung đa dan chung ve tai van, tai vo cua Hong Bao nhu sau:

Xuan nhat phong...đac thi nhat thu.
Dich:
(Ngay xuan đen tham... đuoc mot bai tho)
Chau ve chang ke bong chieu tan,
Tha bo đen nha đe hoi han.
Nho buoi Bac tuan theo ho gia,
Đem khuya chong đuoc luan tho van.
Hoang nhi tu...thu trai nguyen tich hoi am
Dich:
(Ram thang gieng hoi am tai phong sach cua hoang tu thu hai ).
...Trang thanh, tiet đep nam ba ban,
Ruou đuom, tho xuan mot it bai
Tuoi tre tai nang long nhung men,
Cung than mot phat han khong sai....


Thong tin them Trong sach Ke chuyen cac Vua Nguyen, Ton That Binh ke:

Duoi thoi Tu Đuc, trong trieu xay ra viec Hong Bao muu toan cuop ngoi, sau đo chet mot cach bi an trong nguc. Nguoi đuong thoi cho la vua Tu Đuc muu giet anh đe tru hau hoa. Sau đo, nhan mot buoi ngu thien, Tu Đuc dung com vo y can phai luoi, lien lay đau đe "rang can luoi" ra cho đinh than lam tho, Nguyen Ham Ninh dang mot bai tu tuyet:
Sinh nga chi so, nhi vi sinh
Nhi sinh chi hau, nga vi huynh
Nhat đuong cong huong tran cam vi
Ha nhan tuong thuong cot nhuc tinh.
Dich tho:
Ta ra đoi truoc, chu chua sinh
Chu phan lam em, ta phan anh
Ngot bui sao chang cung san se
Ma no đau thuong cot nhuc tinh?
Tu Đuc xem tho, thuong moi cau mot lang vang vi loi tho hay, nhung lai phat mot cau mot roi vi y tho sau sac. 
Nha vua hieu Nguyen Ham Ninh dung bai tho nay đe am chi viec minh am hai Hong Bao.


Trong van hoa đai chung Chu thich Sach tham khao chinh Quoc su quan trieu Nguyen, Quoc trieu su toat yeu. Nha xuat ban Van Hoc, 2002.
Tran Trong Kim, Viet Nam su luoc. Nha xuat ban Tan Viet, Sai Gon, 1968.
Pham Van Son, Viet su tan bien (quyen 5, tap thuong). Tac gia tu xuat ban, Sai Gon, 1962.
Nguyen Khue, Tam trang Tuong An quan vuong. Trung tam hoc lieu xuat ban, Sai Gon, 1974,
Nguyen Q. Thang va Nguyen Ba The, Tu đien nhan vat lich su Viet Nam. Nha xuat ban Khoa hoc Xa hoi, Ha Noi, 1992.


Lien ket ngoai Ong vua thi si va bi kich thu nhat sau hai chu "Khiem lang"