Acanthurus lineatus la mot loai ca bien thuoc chi Acanthurus trong ho Ca đuoi gai. Loai ca nay đuoc mo ta lan đau tien vao nam 1758.


Tu nguyen Tinh tu đinh danh lineatus trong tieng Latinh co nghia la "co soc", ham y đe cap đen nhung đuong soc vang va xanh xen ke tren co the cua loai ca nay.


Pham vi phan bo va moi truong song Doc theo đuong bo bien Đong Phi, A. lineatus đuoc phan bo trai dai ve phia đong đen quan đao Marquises va Tuamotu (Polynesie thuoc Phap), bang qua phan lon nhung vung bien thuoc khu vuc An Đo Duong - Thai Binh Duong, nguoc len phia bac đen vung bien phia nam Nhat Ban (gom ca quan đao Ryukyu va quan đao Ogasawara), gioi han phia nam đen bo đong Uc (gom ca ran san ho Great Barrier). Chi co hai ghi nhan cua A. lineatus lang thang tai quan đao Hawaii.
O Viet Nam, A. lineatus đuoc ghi nhan tai  va cu lao Cham (Quang Nam), đao Ly Son (Quang Ngai), Ninh Thuan cung nhu tai cu lao Cau (Binh Thuan), quan đao Truong Sa va quan đao Hoang Sa.
A. lineatus song tap trung tren cac ran san ho vien bo o đo sau đen it nhat la 15 m.


Mo ta Chieu dai co the lon nhat đuoc ghi nhan o A. lineatus la 38 cm, nhung thuong đuoc quan sat voi kich thuoc pho bien la 25 cm. Đay la loai sinh truong voi toc đo kha nhanh, đat 70 đen 80% tong chieu dai co the cua chung trong suot mot nam đau đoi, va phat trien cham dan cho đen khi 18 tuoi. 

A. lineatus co mot manh xuong nhon mau vang chia ra o moi ben cuong đuoi, tao thanh nganh sac. Nganh nay co noc đoc va co the gay đau đon neu cham phai. Đa co bao cao ve viec nganh đuoi cua A. lineatus co the gay thuong tich o quan đao Societe.
Co the hinh bau duc thuon dai. Đau co mau vang cam voi cac dai mau xanh lam sang. Than tren co cac dai soc mau vang va xanh lam vien đen xen ke nhau. Than duoi mau trang xanh hoac mau tim nhat; anh vang o duoi bung. Vay lung va vay hau mon mau xam đen, co dai vien mau xanh anh kim o ria; vay hau mon co dai mau vang o sat goc vay. Vay đuoi lom sau, hinh luoi liem, mau xam đen voi mot dai hinh luoi liem hep hon o ria sau vay đuoi, đuoc vien mau xanh anh kim; co mot mang mau đen sam o giua vay đuoi. Vay nguc trong suot, ngoai tru phan goc vay tiep mau voi than. Vay bung mau vang cam voi ria mau trang, va mot dai đen o can ria.
A. lineatus co the thay đoi mau sac cua co the khi đoi mat voi nhung ke xam pham lanh tho hay khi buoc vao mua sinh san. Khi gap nhung ke xam pham lanh tho, nhung soc đen va cac vay tren co the cua A. lineatus tro nen sam mau, nhung soc xanh se sang mau hon; vung đau cung tro nen sam mau nhung hai ben ma se sang mau hon. Vao mua sinh san, mau sac cua A. lineatus tro nen rat nhat, cac soc hau nhu bien mat, ngoai tru đau, vay nguc, thuy đuoi chuyen sang mau đen.
So gai o vay lung: 9; So tia vay o vay lung: 27–30; So gai o vay hau mon: 3; So tia vay o vay hau mon: 25–28; So tia vay o vay nguc: 16; So gai o vay bung: 1; So tia vay o vay bung: 5; So luoc mang: 14–16.


Sinh thai hoc A. lineatus la mot loai an tap, chung an cac loai tao đo va tao luc, cung nhu đong vat giap xac. Ca truong thanh song theo đan, trong khi ca con song đon đoc. Loai ca nay sinh san quanh nam.
Tuoi tho cao nhat đuoc ghi nhan o A. lineatus la 46 nam tuoi.


= Loai lanh tho =
A. lineatus la loai co tinh lanh tho cao nen chung rat hung han. Ca đuc truong thanh kiem soat toan bo lanh tho cung nhieu con ca cai trong hau cung cua no Loai ca nay đuoc ghi nhan la đa xay dung nhung hang rao tu tao (chu yeu la tu tao nau Turbinaria) bao quanh khu vuc lanh tho cua chung. Muc đich cua viec xay dung nhung hang rao tao o A. lineatus la đe phan chia lanh tho voi đong loai, vi nhung ca the hang xom cua nhau khong kiem an doc theo ranh gioi lanh tho chung cua chung.


= Quan he voi A. leucosternon =
A. lineatus, va ca Acanthurus leucosternon, co su chong lan lanh tho khong đang ke đoi voi nhung đong loai o gan chung, va hau nhu khong co su chong lan lanh tho nao đuoc ghi nhan giua A. lineatus va A. leucosternon neu ca hai la hang xom cua nhau.
Khi chua truong thanh, ca con cua A. leucosternon thuong sinh song trong lanh tho cua nhung con ca cai cua đong loai con đon đoc. Tuy nhien, ca con cua A. lineatus nhieu lan đuoc quan sat la song trong lanh tho cua cac cap A. leucosternon, va no cung gay phien toai đen cap A. leucosternon nay. Trong khi đo, ca con cua A. leucosternon lai khong đuoc ghi nhan la song trong lanh tho cua bat ky ca the A. lineatus nao. Ca con cua A. lineatus cung thuong chia se lanh tho cua minh voi mot ca the A. leucosternon cai song đon đoc.


Thuong mai A. lineatus la mot trong nhung loai ca đuoi gai co gia tri cao va đuoc nham muc tieu đanh bat o nhieu noi trong khu vuc phan bo cua chung. A. lineatus cung đuoc nuoi lam ca canh voi gia ban truc tuyen dao đong tu 45 đen gan 120 USD mot con.


Tham khao = Xem them =
J. E. Randall (1956). "A Revision of the Surgeon Fish Genus Acanthurus" (PDF). Pacific Science. Quyen 10. tr. 159–235. Ban goc (PDF) luu tru ngay 29 thang 4 nam 2022. Truy cap ngay 13 thang 12 nam 2020.
P. Craig (1996). "Intertidal territoriality and time-budget of the surgeonfish, Acanthurus lineatus, in American Samoa" (PDF). Environmental Biology of Fishes. Quyen 46. tr. 27–36.