Ty le tu vong ca benh (Case fatality rate -  CFR), hay chinh xac hon la Rui ro tu vong ca benh, la ty le so nguoi tu vong tren tong so nguoi đuoc chan đoan mac benh đuoc ghi nhan. CFR thuong đuoc su dung cho cac benh voi cac khoa hoc thoi gian roi rac, han che, chang han nhu bung phat cac benh nhiem trung cap tinh. CFR chi co the đuoc coi la cuoi cung khi tat ca cac truong hop đa đuoc giai quyet (đa chet hoac đa đuoc phuc hoi). So CFR trong qua trinh bung phat voi muc tang cao hang ngay va thuong giam dan theo thoi gian.


Thuat ngu Ty le tu vong - thuong bi nham lan voi CFR - la thuoc đo so nguoi chet (noi chung hoac do mot nguyen nhan cu the) trong mot dan so, đuoc chia cho tong so dan so đo, tren mot đon vi thoi gian.  Ve mat ky thuat, CFR, lay cac gia tri tu 0 đen 1, thuc su la thuoc đo rui ro (nghia la phan tram chet do mac benh). Chung khong phai la ty le - khong co ty le nao đuoc gioi han trong pham vi tu 0 đen 1 va cung khong phai la ty le hoac mat đo ty le chet do mac benh. Do đo, ngay ca thong qua thuat ngu ty le tu vong truong hop va CFR thuong xuat hien trong tai lieu khoa hoc, neu muon chinh xac, thi thuat ngu nay đa đuoc su dung khong chinh xac, vi no khong tinh đen thoi gian tu khi benh khoi phat đen khi tu vong.
CFR%= So nguoi chet vi benh : So ca benh đuoc ghi nhan ×100


= Tinh toan vi du =
Gia su 9 nguoi chet trong so 100 nguoi trong cong đong đeu đuoc chan đoan mac benh tuong tu. Đieu nay co nghia la trong so 100 nguoi đuoc chan đoan chinh thuc mac benh, co chin nguoi chet va 91 nguoi đa hoi phuc. CFR, do đo, se la 9%. Neu mot so truong hop chua đuoc giai quyet (đa chet hoac đa phuc hoi) tai thoi điem phan tich, đieu nay co the dan đen sai lech trong viec uoc tinh CFR.


Ti le tu vong do lay nhiem Ty le tu vong do lay nhiem (Infection Fatality Rate - IFR) cung ap dung cho cac benh truyen nhiem, nhung no đai dien cho ty le tu vong cho tat ca nhung nguoi nhiem benh, bao gom tat ca cac đoi tuong khong co trieu chung va khong đuoc chan đoan. No co lien quan voi CFR, nhung bao gom ca cac ca nhiem benh khong trieu chung hoac nhe, o nhung nguoi khoe manh. Khac voi CFR, IFR khong chi dua tren so ca benh đuoc ghi nhan, do đo se khong bi thien lech do chinh sach xet nghiem. IFR thuong đuoc tinh toan dua tren cac du lieu nghien cuu khao sat/ thong ke/ đieu tra mien dich. IFR la thuoc đo cho muc đo nghiem trong cua viec nhiem benh đoi voi dan so.
IFR%= So nguoi chet vi benh : So nguoi nhiem benh ×100
IFR khac voi CFR o cho no nham uoc tinh ty le tu vong o ca nguoi benh va nguoi khoe manh bi nhiem: bao gom nguoi benh đa đuoc phat hien (cac ca benh) va nhung nguoi benh chua đuoc phat hien (nhom khong co trieu chung hoac chua đuoc xet nghiem/ thong ke). Nhung nguoi bi nhiem benh, nhung khong co trieu chung, đuoc cho la khong bieu hien ro rang, nhiem benh tham lang hoac can lam sang van co the vo tinh lay truyen cho nguoi khac. Theo đinh nghia, IFR khong the lon hon CFR, boi vi IFR them cac truong hop khong co trieu chung vao mau so phep tinh cua no.


Vi du Cac vi du sau đay se đe xuat pham vi CFR co the co đoi voi cac benh trong the gioi thuc:

CFR cho cum Tay Ban Nha (1918) la> 2,5%,  nhung chi khoang 0,1% đoi voi cum chau A (1956-58) va cum Hong Kong (1968-69), va <0,1% đoi voi cac đai dich cum khac.
Benh Legionnaires co CFR ≈15%.
Sot vang, ngay ca khi đuoc đieu tri, co CFR trong khoang 20-50%.
Benh dich hach co tien luong tot nhat trong ba bien the chinh cua benh dich hach, nhung neu khong đuoc đieu tri, co CFR> 60%.
Virus Ebola la mot trong nhung loai virus nguy hiem nhat, voi CFR cao toi 90%.
Benh Naegleria (con đuoc goi la viem mang nao do amip nguyen phat), gay ra boi Naegleria fowleri đon bao (amip an nao amip), gan nhu luon dan đen tu vong, va do đo co CFR> 99%.
Virus benh dai hau nhu gay tu vong neu khong đuoc đieu tri va do đo, CFR đa tiep can 100%; tuy nhien, no thuong đap ung tot neu đuoc đieu tri kip thoi trong cung ngay.
Benh Prion tien trien va luon gay tu vong, bat ke đieu tri.


Xem them Ty le tu vong
Chi so muc đo nghiem trong cua đai dich


Tham khao