Tro choi am thanh hay audio game hoac tro choi audio, la mot tro choi đien tu co the choi tren mot thiet bi nhu may tinh ca nhan. No tuong tu nhu mot thiet bi luu tro choi video co phan hoi bang am thanh va xuc giac nhung khong co hinh anh.
Tro choi audio khoi đau la mot tro choi 'truy cap mu' va chu yeu do nhung nguoi nghiep du va lap trinh vien khiem thi phat trien. Nhung ngay cang co nhieu nguoi to ra quan tam đen cac tro choi am thanh, tu nghe si am thanh, nha nghien cuu kha nang choi tro choi, cho đen nha phat trien tro choi di đong va nguoi choi tro choi video dong chinh. Hau het cac tro choi am thanh đeu chay tren nen tang may tinh ca nhan, mac du co mot so tro choi am thanh danh cho thiet bi cam tay va may choi tro choi đien tu. Tro choi am thanh co nhieu the loai giong nhu tro choi đien tu, chang han nhu tro choi phieu luu, tro choi đua xe, v.v.


Lich su tro choi am thanh Thuat ngu "tro choi đien tu" thuong co the hieu la tu đong nghia voi khai niem hep hon cua "tro choi video". Đieu nay cung de hieu khi ca tro choi đien tu va tro choi video đeu phat trien song song va thi truong game luon co xu huong nghieng ve hinh anh. Tren thuc te, tro choi đien tu đau tien thuong đuoc goi la Thiet bi giai tri ong tia am cuc (1947), mot tro choi ro rang la truc quan. Bat chap nhung kho khan trong viec tao nen phan hinh anh cho cac tro choi đien tu ban đau do đo hoa con tho, man hinh nho va tieu hao đien nang, tro choi video van la trong tam chinh cua thi truong tro choi đien tu so khai.


= Arcade va tro choi am thanh cam tay xuat ban mot lan – nhung nam đau =

Atari phat hanh tro choi am thanh đau tien la Touch Me (1974). Touch Me gan trong mot tu arcade voi mot loat đen se nhap nhay tuy theo am bao. Nguoi choi se lap lai trinh tu bang cach nhan mot chuoi cac nut tuong ung va sau đo tro choi se them anh sang/am thanh khac vao cuoi chuoi, nham lien tuc kiem tra tri nho eidetic cua nguoi choi theo kieu Pelmanism. Mac du tro choi co ca thanh phan thi giac va thinh giac, viec ngat ket noi giua hai thanh phan nay khien cho nguoi binh thuong va ca nguoi khiem thi đeu co the thuong thuc tro choi nhu nhau.
Dua theo đo thong dung cua Touch Me, nam 1978 Cong ty Milton Bradley đa phat hanh mot tro choi am thanh cam tren tay goi la Simon tai Studio 54 o Thanh pho New York. Vi Touch Me phai canh tranh voi cac tro choi đien tu tap trung vao hinh anh khac, do đo no chi đat đuoc thanh cong nho, nhung suc hap dan cua mot tro choi đien tu ca nhan đa lam cho Simon chiem đuoc thi phan lon hon nhieu. Simon đa thanh cong ngay lap tuc va tro thanh mot bieu tuong van hoa đai chung cua thap nien 1980.
Trong nhung thap ky sau khi phat hanh Simon, rat nhieu ban sao va bien the đa lan luot xuat hien nhu Merlin va game khac. Bat đau tu nam 1996, Milton Bradley va mot so nha san xuat khac đa phat hanh tro choi cam tay Bop It co khai niem tuong đuong, thiet ke mot loat lenh đe kiem tra tri nho eidetic. Cac game lien quan con co Bop It Extreme (1998), Bop It-Extreme 2 (2002–2003), Zing-It, Top-It, va Loopz (2010).


= Phan mem TTS va PC – lan song thu hai =

Truoc khi he đieu hanh co đo hoa nhu Windows ra đoi, hau het cac may tinh gia đinh đeu su dung he đieu hanh bang van ban nhu DOS. Dua tren van ban co nghia la nguoi dung khiem thi co the tiep can chung, von chi can su dung them phan mem chuyen van ban thanh giong noi (TTS). Vi ly do tuong tu, sau khi phan mem TTS bat đau phat trien, cac tro choi bang van ban nhu cac tac pham hu cau tuong tac, nguoi dung bi khiem thi cung co the su dung nhu nguoi khong bi khiem thi. Phan mem nay thuong khong đuoc cai đat san, cho đen khi May tinh Apple nam 1984 đua ra chuong trinh MacInTalk, thu vien tro choi ma nguoi khiem thi co the choi đa đuoc phoi bay het, tu game phieu luu bang van ban đau tien, Colossal Cave Adventure (1976), cho đen cac tac pham tuong đoi tien tien cua tieu thuyet tuong tac đa đuoc phat trien trong 8 nam sau đo. Mac du su pho bien cua the loai nay đa bi giam đi tren thi truong chung khi tro choi lay video lam trung tam thong tri moi thu, thi hang nam thu vien nay van đang phat trien voi su tien bo cua phan mem mien phi tu nhung nguoi đam me cac tua game vien tuong tuong tac moi.
Kha nang tiep can danh cua nguoi khiem thi bat đau thay đoi, khoang thoi gian truoc khi he đieu hanh co đo hoa ra đoi va may tinh tro nen đu manh đe ho tro nhieu tro choi tap trung vao video hon. Đieu nay đa tao ra mot khoang cach giua tro choi đien tu danh cho nguoi binh thuong va nguoi mu — mot khoang cach hien đa tang len đang ke. Do thi truong rat thien vi ve viec nhin thay, tro choi đien tu chu yeu đuoc phat trien cho nhom nhan khau hoc nay. Trong khi nhung game thu binh thuong co the phieu du vao the gioi tro choi 3D trong cac tua game nhu Myst, Final Fantasy va Doom, thi nhung game thu khiem thi lai bi bo xo va chi co the choi cac tro choi tran tuc hon nhu Blackjack, hoac Battleship.
Tuy nhien, khi tro choi video phat trien manh va ngay cang tro nen pho bien, cac nha thiet ke game nghiep du bat đau chuyen the cac tro choi video danh cho nguoi mu thong qua am thanh. Theo thoi gian, cac nha lap trinh tro choi am thanh bat đau phat trien cac game chi co am thanh, ngay cang bot dua vao muc đo tren cac y tuong tro choi video hien co, thay vao đo tap trung vao kha nang trai nghiem va phan hoi bang am thanh trong game. Cu the, am thanh ba chieu (ghi am bang hai tai) đa đuoc phat trien tu nam 2000 va noi bat voi cac game am thanh nhu BBBeat. Đe thuc hien đieu nay, mot am thanh se phat o kenh ben trai, trung tam hoac ben phai, cho biet vi tri cua đoi tuong trong moi truong tro choi ao. Noi chung, đieu nay lien quan đen am thanh noi cua cac hieu ung thanh am thanh khac nhau, nhieu hieu ung trong so đo đuoc lap lai đe canh bao ve moi nguy hiem hoac đoi tuong ma nguoi dung co the tuong tac. Am luong cung đong mot vai tro quan trong trong cac tro choi am thanh 3D, chu yeu đe chi ra khoang cach cua đoi tuong lien quan đen nguoi dung. Cao đo cua am thanh thuong thay đoi đe truyen tai thong tin ve đoi tuong ma no bieu hien. Su dung am vuc giong noi đe bieu thi cac muc trong menu thay vi van ban. Nhung thong so nay đa tao ra tro choi cuon ben, phieu luu hanh đong 3D, game ban sung va game arcade.
Trang web Audiogames.net cung cap danh sach cac game am thanh va dien đan danh cho cong đong cac nha phat trien va game thu tro choi am thanh. Nhieu game co đo hoa tho so đe lam cho tro choi am thanh khong nhung co the tiep can ca nguoi khiem thi ma con cho ca nguoi co thi luc binh thuong, nhung nguoi co the chua co kinh nghiem voi TTS, menu thinh giac va ban phim ao. Vi du nhu Shades of Doom va CURAT Sonification.


= Tro choi am thanh tren may choi game va ky nguyen hien đai =
Hau het cac tro choi am thanh ngay nay do mot so cong ty nho (chi la mot nhom tu mot đen bon nguoi) phat trien. Đoi tuong chinh van la nguoi dung khiem thi, tuy nhien thi truong tro choi noi chung đang dan chu y hon đen cac tro choi am thanh cung nhu van đe ve kha nang choi tro choi. Moi quan tam thuong mai đoi voi tro choi am thanh ngay cang tang va ket qua la cac nghe si va sinh vien đa tao ra mot so tro choi am thanh tren PC voi hinh thuc phan mem thu nghiem mien phi, nham kham pha cac kha nang va han che cua hinh thuc choi tro choi nay.

Trong linh vuc tro choi console, co rat it tro choi am thanh. Mot ngoai le đang chu y la man ket hop sang tao cua cac yeu to am thanh manh me trong mot so tro choi do cong ty tro choi đien tu Nhat Ban Warp san xuat. Warp do nhac si Eno Kenji thanh lap, gom mot đoi nam nguoi, bao gom nha thiet ke moi toanh la Ueda Fumito. Nam 1997, Warp đa phat trien mot tro choi co ten Real Sound cho Sega Saturn, sau đo port sang Dreamcast nam 1999 va đoi ten thanh Real Sound: Kaze no Regret (Real Sound: Regrets in the Wind, Real Sound: Kaze no Regret). Tro choi nay hoan toan khong co hinh anh va le thuoc vao am thanh.

Thao luan ve qua trinh san xuat Real Sound, Eno nhan manhToi đa chan  [ Đo hoa CG] . Toi khong muon moi nguoi nghi rang ho co the đoan đuoc Warp se lam gi tiep theo. Ngoai ra, toi đa co co hoi đen tham nhung nguoi khuyet tat ve thi giac, va toi biet co nhung nguoi mu choi tro choi hanh đong. Tat nhien, ho khong the co đay đu trai nghiem va chi đang co gang ep buoc ban than, nhung ho van no luc. Vi vay, toi nghi rang neu ban tat man hinh, ca hai ban đeu chi đang nghe thay tro choi. Vi vay, sau khi ket thuc tro choi, ban co the tro chuyen binh đang ve no voi mot nguoi mu. Đo cung la nguon cam hung cho tua game nay. Sega đa yeu cau đuoc đoc quyen tro choi va toi noi, 'Đuoc roi, neu anh tang mot nghin may Saturns cho nguoi mu, thi toi se tang mot nghin [ban sao cua tro choi Real Sound] chung voi Saturrn'. Va đieu kien cua toi la neu Sega thuc hien y tuong nay, toi se bien tro choi đo thanh đoc quyen cho Sega. Vi vay, đo la cach đieu nay đa dien ra.
Sau khi phat hanh Real Sound, Warp mot lan nua su dung cac yeu to am thanh moi la trong tro choi Enemy Zero (1997) tren Saturn, ke đich trong game hoan toan vo hinh va chi co the bi phat hien thong qua cac manh moi bang thinh giac. Cac yeu to am thanh đoc quyen su dung trong cach choi đa đuoc ghi cong trong D2 (2000) cua Warp.
Nintendo cung gop mat trong qua trinh chuyen đoi cac hinh thuc choi thay the, cong ty the hien su quan tam đen cac tro choi am thanh thong qua cac nhom phat trien noi bo. Thang 7 nam 2006, Nintendo đa phat hanh mot bo suu tap tro choi am thanh co ten la Soundvoyager voi tu cach la game moi nhat trong loat Digiluxe du phong cua hang. Loat game Digiluxe danh cho Game Boy Advance co 7 tro choi (trong 2 loat) co đac trung la cach choi đon gian nhung hap dan, đo hoa toi thieu va điem nhan la cac tua game bang am nhac nhu Soundvoyager va Dotstream. Soundvoyager co 7 tro choi am thanh Sound Slalom, Sound Picker, Sound Drive, Sound Cock, Sound Chase, Sound Catcher, va Sound Cannon). Dong Digiluxe đa phat hanh tai Nhat Ban tu thang 7 nam 2006.
Nam 2008, cac sinh vien Vien Cong nghe Massachusetts đa hop tac voi chinh phu Singapore va mot giao su tai Đai hoc Quoc gia Singapore đe tao ra AudiOdyssey, mot tro choi ma nguoi mu co the cung choi voi nguoi co thi luc binh thuong.
Nen tang iPhone cua Apple đa tro thanh ngoi nha chung cua mot so tro choi am thanh, bao gom ca Papa Sangre.


Tro choi đien tu ho tro TTS Nho vao su tien bo cua phan mem chuyen van ban thanh giong noi (TTS) va nhung cai tien on đinh trong linh vuc nay, ma cac tro choi dua tren video truyen thong đa co the chuyen đoi toan bo sang am thanh. Nhung tro choi nhu vay đuoc thiet ke đe su dung va tiep thi cho nguoi xem, tuy nhien chung khong thuc su chu yeu dua tren khia canh hinh anh cua tro choi, va vi vay cac thanh vien cua cong đong tro choi am thanh co the chuyen đoi chung thanh tro choi am thanh, bang cach su dung ket hop voi phan mem TTS.
Mac du đieu nay ban đau chi danh cho cac game bang van ban nhu game phieu luu va MUD, nhung tien bo cua phan mem TTS đa dan đen viec tang cuong them chuc nang, cung voi mot loat cac loai phan mem khac nhau, ngoai cac phuong tien bang van ban. Tu đo nguoi choi co the thuong thuc cac tac pham hu cau tuong tac va nhieu trinh mo phong khac trong mot moi truong chi co am thanh.
Vi du ve cac tro choi nhu vay bao gom:

A Dark Room – (Doublespeak Games, 2013)
Hattrick – (ExtraLives AB, 1997)
OGame – (Gameforge, 2002)
Jennifer Government: NationStates – (Max Barry, 2002)
Grendel's Cave – (Grendel Enterprises, 1998)


Xem them Ghi am bang hai tai
Ghi am hinh nom
Holophonics
Tieu thuyet tuong tac
Tro choi đien tu am nhac
The loai tro choi đien tu
Nhac nen tro choi đien tu
IEZA Framework– mot khuon kho khai niem cho thiet ke tro choi  am thanh


Ghi chu Tham khao Lien ket ngoai Game Accessibility Project, trang web cua du an Game Accessibility
PCS Accessible Game developers List, danh sach nhieu tro choi va tro choi am thanh danh cho nguoi mu
IGDA Game Accessibility Special Interest Group chung tay hanh đong đe nhung nguoi khuyet tat co the choi tro choi chinh thong
AudioGames.net, trang web cong đong danh cho nguoi choi am thanh, đi cung co so du lieu tro choi va dien đan
AudioGames resources, nguon tro choi am thanh va cac bai bao
Accessible Gaming Rending Independence Possible (AGRIP), trang chu cua Audio Quake – mot du an đuoc thiet ke đe giup nhung nguoi khiem thi co the choi tro Quake
Audio only menus, mot so khuyen nghi ve thiet ke menu am thanh chi danh cho tro choi am thanh.