Đong đat đuoc đo bang hai loai thang đia chan: thang đo đo lon cua nang luong giai phong boi đut vo, va thang đo cuong đo rung đong mat đat tai mot vi tri.


Đo lon va cuong đo Muc đo nghiem trong cua mot tran đong đat đuoc mieu ta boi ca cuong đo va đo lon. Ca hai thuong xuyen bi nham lan. Đo lon, thuong đuoc the hien bang chu so A Rap đac trung cho kich thuoc cua mot tran đong đat bang cach đo gian tiep nang luong đuoc giai phong. Nguoc lai, cuong đo cho thay cac tac đong tai đia phuong va tiem nang thiet hai tao ra boi mot tran đong đat tren be mat Trai Đat nhu la anh huong đen con nguoi, thu vat, cau truc, va tu nhien nhu nuoc. Cuong đo thuong đuoc the hien qua so La ma, va đai dien cho muc đo nghiem trong cua su rung lac tao ra tu mot tran đong đat. Mot cach ly tuong, bat ky tran đong đat nao co the đuoc mo ta boi chi mot đo lon, nhung nhieu cuong đo boi vi đong đat tac đong khac nhau dua tren cac hoan canh nhu khoang cach tu tam chan va đieu kien đat đia phuong. Tren thuc te, cung mot tran đong đat co the co đo lon uoc tinh đien hinh khac nhau khoang vai chuc lan, tuy thuoc vao thang đo lon đuoc su dung va du lieu nao đuoc bao gom trong phan tich.
Charles Richter, nguoi sang tao ra đo Richter, noi ve cuong đo va đo lon nhu sau: "toi muon su dung su tuong tu voi su truyen vo tuyen. No ap dung trong đia chan hoc vi đia chan ke, hoac may thu, ghi lai song đan hoi xao tron, hoac song radio đuoc phat ra tu đong đat, hoac tram phat. Đo lon co the đuoc so sanh voi cong suat phat ra tren kilowatts cua tram phat. Cuong đo đia phuong tren thang đo Mercalli co the so sanh voi đo manh tin hieu may thu o mot đia điem; trong thuc te, chat luong cua tin hieu. Cuong đo giong voi đo manh tin hieu, noi chung giam voi khoang cach tu nguon, mac du no con phu thuoc vao cac đieu kien đia phuong va con đuong tu nguon đen mot điem."


Thang cuong đo đia chan Su phan loai cuong đo đong đat đon gian đau tien đuoc phat minh boi Domenico trong nhung nam 1780. Tuy nhien, thang cuong đo đau tien đuoc cong nhan trong thoi hien đai đuoc phat minh boi P. N. G. Egen nam 1828. Thang cuong đo đau tien đuoc su dung rong rai, thang Rossi–Forel, đa đuoc gioi thieu o cuoi the ky 19. Ke tu đo nhieu thang cuong đo đa va đang đuoc phat trien va su dung o nhieu noi tren the gioi.

Khong giong nhu thang đo lon, thang cuong đo khong co mot co so toan hoc, thay vao đo, chung la mot xep hang bat ky dua tren tac đong đuoc quan sat. Hau het thang cuong đo đia chan co muoi hai muc va gan bang nhau ve gia tri nhung khac nhau o cac tinh chat va cong thuc.


Thang đo lon Su co gang đau tien đe xac đinh mot gia tri tuyet đoi đe mo ta kich thuoc cua tran đong đat la thang đo lon.


= Thang đo lon đia phuong va cac thang co lien quan =
Thang đo lon đia phuong (ML), con đuoc biet đen pho bien la thang Richter, la thang đai luong loga. Trong nhung nam 1930, nha đia chan hoc California Charles F. Richter đa nghi ra mot thang đon gian đe mo ta kich co cua tran đong đat o phia Nam California. Ten "đo Richter," đuoc đat ra boi cac nha bao va thuong khong đuoc su dung boi cac nha đia chan hoc. ML thu đuoc bang cach đo bien đo dich chuyen toi đa ghi lai tren mot đia chan ke Wood–Anderson xoan o mot khoang cach len đen 600 km tu tam chan tran đong đat. Cac thang đo đo lon khac gan đay bao gom: đo lon song khoi (mb), đo lon song be mat (Ms), va đo lon thoi gian (MD). Moi loai trong đo đuoc chia theo cac gia tri giong voi thang đo lon đia phuong, nhung boi vi moi loai dua tren mot phuong dien đo cua đia chan đo, chung khong luon luon mo ta suc manh tong the. Đac biet, mot so co the bi anh huong boi su bao hoa o cac gia tri đo lon cao—nghia la chun đanh gia thap mot cach he thong đo lon cua cac su kien lon hon. Van đe xay ra voi đo lon đia phuong khoang 6; đo lon song be mat bao hoa tren 8. Mac du nhung gioi han cua cac thang đo cu, chung van đuoc su dung rong rai, vi chung co the tinh nhanh, catalo ve chung co nien đai tu rat nhieu nam truoc van con, chung đa đuoc su dung cho phan lon cac su kien, va cong chung đa quen voi chung.


= Thang đo lon mo men =
Vi nhung gioi han cua cac thang đia chan, mot phien ban moi, mo rong hon đuoc biet đen la thang đo lon mo men (MW) đe dien ta kich thuoc cua đong đat, đuoc gioi thieu boi Thomas C. Hanks va Hiro Kanamori vao nam 1977. Cu the, voi cac tran đong đat lon đo lon mo men đua ra uoc luong đang tin cay nhat ve kich thuoc. Boi vi mo men đia chan co nguon goc tu khai niem mo men vat ly va do đo cung cap manh moi ve kich thuoc vat ly cua mot tran đong đat—kich thuoc cua đut gay vo ra va chuyen đong truot kem theo—cung nhu luong nang luong giai toa. Vi vay trong khi mo men đia chan đuoc tinh tu đia chan đo, no cung co the đuoc tinh nguoc tu uoc luong đia chat ve kich co đut gay va su dich chuyen. Cac gia tri mo men cho cac tran đong đat quan sat đuoc co pham vi lon hon 15 bac cuong đo, va boi vi chung khong bi anh huong boi cac bien nhu đac điem đia phuong, ket qua thu đuoc giup so sanh kich thuoc cua cac tran đong đat khac nhau de dang hon


Xem them Ky thuat đong đat
Phan tich đia chan
Pho gia toc nen
Gia toc nen cuc đai


Tham khao Lien ket ngoai Tinh toan nang luong đong đat.