Tong thong Cong hoa Indonesia (Presiden Republik Indonesia) la nguyen thu quoc gia, nguoi đung đau chinh phu cua Indonesia va la tong tu lenh Luc luong Vu trang Quoc gia Indonesia va Canh sat Quoc gia Indonesia. Tu nam 2004, tong thong va pho tong thong đuoc bau truc tiep. Nhiem ky cua tong thong la nam nam va tong thong đuoc tai cu mot nhiem ky. Tong thong Indonesia đuong nhiem la Prabowo Subianto, ong nham chuc vao ngay 20 thang 10 nam 2024.


Lich su = Thoi ky Sukarno =
Chuc vu tong thong đuoc thanh lap trong qua trinh Uy ban đieu tra chuan bi đoc lap (BPUPK) soan thao Hien phap 1945. Ngay 18 thang 8 nam 1945, Sukarno đuoc bau Uy ban chuan bi đoc lap Indonesia (PPKI) bau lam tong thong theo đieu khoan chuyen tiep cua hien phap, "Tong thong va Pho Tong thong lan đau tien se đuoc PPKI bau ra". Ngoai ra, Hoi nghi Hiep thuong Nhan dan, la co quan bau tong thong, van chua đuoc thanh lap. Ngay 16 thang 10 nam 1945, Pho Tong thong Mohammad Hatta ban hanh sac lenh trao quyen lap phap cho Uy ban Quoc gia Trung uong Indonesia (KNIP). Ngay 11 thang 11 nam 1945, KNIP quyet đinh tach vai tro nguyen thu quoc gia khoi vai tro nguoi đung đau chinh phu, bien Indonesia thanh mot nen dan chu đai nghi tren thuc te voi tong thong la nguyen thu quoc gia mang tinh nghi le, thu tuong la nguoi đung đau chinh phu, đuoc tong thong đe nghi thanh lap noi cac.
Ngay 18 thang 12 nam 1948, Sukarno va Hatta bi quan Ha Lan bat giu tai Yogyakarta. Sukarno sau đo giao Sjafruddin Prawiranegara thanh lap chinh phu khan cap. Chinh phu khan cap Cong hoa Indonesia đuoc thanh lap tai Sumatra voi Prawiranegara lam chu tich. Ngay 13 thang 7 nam 1949, Prawiranegara trao lai quyen cho Sukarno. Ngay 17 thang 12 nam 1949, Sukarno đuoc bau lam tong thong Hop chung quoc Indonesia va nhuong lai chuc vu cho Assaat. Khi Assaat nhan thay rang Hop chung quoc Indonesia se đuoc thay the bang mot nha nuoc đon nhat, ong tu chuc va Sukarno mot lan nua tro thanh tong thong vao ngay 15 thang 8 nam 1950.
Indonesia thong qua Hien phap lam thoi 1950, quy đinh tong thong la nguyen thu quoc gia chu yeu mang tinh nghi le. Tong thong bo nhiem thu tuong theo đe nghi cua cac formateurs.
Tuy bi han che ve quyen han nhung Sukarno co uy tin rat lon. Ong khong bao gio ung ho vai tro nguyen thu quoc gia mang tinh nghi le va ngay cang bat man voi nen dan chu đai nghi theo kieu phuong Tay cua Indonesia. Đau thap nien 1950, Sukarno bat đau keu goi thuc hien "dan chu chi đao", trong đo tong thong "chi đao" qua trinh thao luan nham đat đuoc su đong thuan ve mot van đe truoc khi ra quyet đinh.
Thang 4 nam 1959, Sukarno co bai phat bieu đe nghi Indonesia khoi phuc Hien phap 1945 nham cham dut tinh trang bat on chinh tri trong suot thap nien 1950. Du luan ung ho nhiet tinh va gay suc ep manh me len Quoc hoi lap hien khoi phuc Hien phap 1945 nhung Quoc hoi lap hien tu choi. Ngay 5 thang 7 nam 1959, Sukarno ban hanh sac lenh đon phuong tuyen bo khoi phuc Hien phap 1945 va xac đinh tong thong la nguoi đung đau chinh phu cung nhu la nguyen thu quoc gia. Thang 5 nam 1963, Hoi nghi Hiep thuong Nhan dan bo nhiem Sukarno lam tong thong suot đoi.
Hien phap 1945 đuoc khoi phuc nhung khong đuoc chinh quyen tuan thu triet đe. Hoi nghi Hiep thuong Nhan dan lam thoi (MPRS) bi le thuoc vao tong thong mac du la co quan quyen luc nha nuoc cao nhat. Chi đen nam 1966, khi tinh hinh chinh tri bat đau tro nen bat loi cho Sukarno thi MPRS moi lay lai đuoc quyen han cua minh. Nam 1967, Sukarno buoc phai tu chuc tong thong va tong tham muu truong quan đoi Suharto đuoc bo nhiem lam quyen tong thong.


= Thoi ky Suharto =
Suharto đuoc bo nhiem lam tong thong vao nam 1968. Trong thoi gian cam quyen, Suharto to ve tuan thu hien phap ve mat hinh thuc. Theo hien phap, tong thong co nhiem vu thuc hien Đai cuong chinh sach nha nuoc do Hoi nghi Hiep thuong Nhan dan ban hanh. Vao gan cuoi nhiem ky cua minh, Suharto giai trinh truoc Hoi nghi Hiep thuong Nhan dan ve nhung thanh tuu ma chinh quyen cua ong đa đat đuoc va viec thuc hien Đai cuong chinh sach nha nuoc. Tuy nhien, Suharto van đam bao rang Hoi nghi Hiep thuong Nhan dan phai le thuoc minh. Nam 1969, mot đao luat đuoc thong qua quy đinh tong thong phe chuan viec bo nhiem thanh vien Hoi nghi Hiep thuong Nhan dan. Ngoai ra, tong thong co quyen ban hanh sac luat. Tren danh nghia, sac luat phai đuoc Hoi đong Đai dien Nhan dan phe chuan tai phien hop tiep theo nhung su phe chuan chi la lay le vi Hoi đong Đai dien Nhan dan khong thuong xuyen hop va chiu su chi phoi hoan toan cua Đang Golkar, la đang cam quyen lon nhat trong Hoi đong Đai dien Nhan dan. Suharto cai tri bang sac luat trong hau het nhiem ky cua minh va nam toan quyen đieu hanh đat nuoc.


= Thoi ky cai cach =
Suharto buoc phai tu chuc tong thong vao ngay 21 thang 5 nam 1998 va chuc vu tong thong đuoc cai cach đang ke. So voi Suharto, nguoi đuoc Hoi nghi Hiep thuong Nhan dan tan thanh tat ca cac bai phat bieu giai trinh cua minh, Bacharuddin Jusuf Habibie bi Hoi nghi Hiep thuong Nhan dan khong tan thanh bai phat bieu giai trinh duy nhat. Abdurrahman Wahid trung cu tong thong vao nam 1999 trong cuoc bau cu khong đoc dien đau tien va cung la tong thong đau tien đuoc bau thong qua hinh thuc bieu quyet thay vi hinh thuc hoan ho. Tuy nhien, Wahid bi Hoi nghi Hiep thuong Nhan dan bai nhiem vao nam 2001, cho thay Hoi nghi Hiep thuong Nhan dan thuc su la co quan kiem soat quyen luc cua tong thong. Pho Tong thong Megawati Sukarnoputri, con gai cua Sukarno va cuu lanh đao phe đoi lap trong thoi ky Suharto, ke nhiem Wahid lam tong thong, tro thanh nu tong thong duy nhat cua Indonesia.
Nam 2001, Hoi nghi Hiep thuong Nhan dan thong qua sua đoi hien phap quy đinh tong thong se đuoc nhan dan bau truc tiep tu nam 2004. Rut kinh nghiem tu viec Sukarno va Suharto lam quyen, Hoi nghi Hiep thuong Nhan dan thanh lap nhieu co che kiem soat quyen luc nham ngan chan tong thong chi phoi toan bo he thong chinh tri. Vi du: tong thong khong đuoc giu chuc vu qua hai nhiem ky va khong con quyen lap phap.
Trong cuoc bau cu tong thong nam 2004, Susilo Bambang Yudhoyono đanh bai Sukarnoputri trong cuoc bau cu vong hai, tro thanh tong thong đuoc bau truc tiep đau tien. Ong đuoc tai cu nhiem ky thu hai vao nam 2009.
Trong cuoc bau cu tong thong nam 2014, Thong đoc Jakarta Joko Widodo trung cu tong thong, đanh bai cuu tuong, con re cu cua Suharto la Prabowo Subianto. Ngay 22 thang 7, Uy ban bau cu tuyen bo Joko Widodo la nguoi trung cu tong thong. Ong va pho tong thong Jusuf Kalla tuyen the nham chuc vao ngay 20 thang 10 nam 2014. Widodo đuoc tai cu nhiem ky thu hai trong cuoc bau cu tong thong 2019.


Tieu chuan Đieu 6 Hien phap Indonesia quy đinh nguoi ung cu tong thong phai la cong dan Indonesia tu khi sinh ra, khong co hai quoc tich, khong phan boi to quoc va co đu nang luc ve the chat va tinh than đe thuc hien nhiem vu. Nguoi ung cu tong thong phai đuoc mot đang hoac lien minh cac đang đe cu. Cac tieu chuan, đieu kien cu the se do luat đinh. 
Phap luat quy đinh nguoi ung cu tong thong phai hoi đu cac tieu chuan, đieu kien sau:

Nho đen Chua;
la cong dan Indonesia tu khi sinh ra va khong co hai quoc tich;
vo hoac chong cua nguoi ung cu tong thong phai co quoc tich Indonesia;
khong phan boi to quoc, khong tham nhung hoac pham nhung toi nghiem trong khac;
co đu nang luc ve the chat va tinh than đe thuc hien nhiem vu;
khong bi nghien ma tuy;
thuong tru tren lanh tho Indonesia;
đa ke khai tai san voi Uy ban Bai tru tham nhung;
khong mac no co the gay thiet hai cho nha nuoc;
chua bi toa an tuyen bo pha san;
chua bao gio co bat ky hanh đong đe hen nao;
khong đong thoi ung cu thanh vien Hoi nghi Hiep thuong Nhan dan;
đa đang ky la cu tri;
đa đang ky la nguoi nop thue va đa nop thue trong it nhat nam nam tro lai đay;
chua tung giu chuc vu tong thong trong hai nhiem ky;
trung thanh voi Pancasila, Hien phap 1945, Indonesia va Bhinneka Tunggal Ika;
chua bao gio bi ket an tu it nhat nam nam;
đu 40 tuoi tro len;
đa tot nghiep trung hoc pho thong hoac tuong đuong;
chua tung la đang vien Đang Cong san Indonesia, bao gom ca cac to chuc quan chung cua đang, hoac khong truc tiep tham gia vao Phong trao 30 thang 9;
co tam nhin, su menh, chuong trinh đieu hanh chinh phu.
Phap luat cung quy đinh chi nhung đang hoac lien minh cac đang gianh đuoc 20% so ghe trong Hoi đong Đai dien Nhan dan hoac 25% tong so phieu bau hop le trong cuoc bau cu truoc moi đuoc phep đe cu nguoi ung cu tong thong va pho tong thong.


Bau cu Tong thong va pho tong thong đuoc nhan dan bau truc tiep tren mot lien danh chung. Chi tiet quy đinh bau cu đuoc Hoi đong Đai dien Nhan dan quyet đinh. Tan tong thong phai tuyen the hoac cam ket nham chuc. Nhiem ky cua tong thong la nam nam va khong ai đuoc giu chuc vu tong thong qua hai nhiem ky. Nguoi ung cu tong thong va pho tong thong phai nhan đuoc qua nua tong so phieu bau, bao gom it nhat 20% so phieu bau o qua nua so tinh cua Indonesia. Trong truong hop khong co lien danh nao gianh đuoc đu so phieu bau thi vong bau cu thu hai se đuoc to chuc giua hai lien danh co so phieu bau cao nhat o vong đau tien. Lien danh nhan đuoc nhieu phieu bau nhat se đuoc bau lam tong thong va pho tong thong.


Tuyen the nham chuc Tong thong va pho tong thong phai tuyen the hoac cam ket tai phien hop Hoi nghi Hiep thuong Nhan dan. Neu Hoi nghi Hiep thuong Nhan dan khong the hop thi tong thong se tuyen the trong phien hop Hoi đong Đai dien Nhan dan. Neu Hoi đong Đai dien Nhan dan khong the hop thi tong thong se tuyen the truoc lanh đao Hoi nghi Hiep thuong Nhan dan voi su chung kien cua cac tham phan Toa an Toi cao. Đieu 9 Hien phap Indonesia quy đinh loi tuyen the, cam ket nhu sau:Toi xin tuyen the truoc Chua rang toi se no luc hoan thanh nhiem vu cua minh voi tu cach la Tong thong (Pho Tong thong) Cong hoa Indonesia mot cach chinh truc, trung thanh tuan thu Hien phap, tan tam thi hanh tat ca cac đao luat va quy đinh va toan tam toan y phuc vu Quoc gia va Dan toc.


Nhiem vu va quyen han Tong thong co nhung nhiem vu va quyen han sau đay:

bo nhiem, mien nhiem bo truong;
trinh du luat truoc Hoi đong Đai dien Nhan dan va thao luan du luat cung voi Hoi đong Đai dien Nhan dan;
ban hanh van ban đe thi hanh phap luat;
ban hanh sac luat trong truong hop khan cap;
thong linh Luc luong Vu trang Quoc gia Indonesia;
tuyen chien, nghi hoa va ky ket đieu uoc quoc te voi su phe chuan cua Hoi đong Đai dien Nhan dan;
bo nhiem đai su va tiep nhan đai su cua nuoc ngoai sau khi tham khao y kien cua Hoi đong Đai dien Nhan dan;
khoi phuc quyen, an xa va đai xa sau khi tham khao y kien cua Toa an Toi cao;
bo nhiem, mien nhiem thanh vien Uy ban Tu phap voi su phe chuan cua Hoi đong Đai dien Nhan dan;
bo nhiem tham phan Toa an Toi cao theo danh sach do Uy ban Tu phap chuan bi;
bo nhiem ba tham phan Toa an Hien phap.


Ke nhiem va bai nhiem Trong truong hop khuyet tong thong thi pho tong thong tro thanh tong thong. Neu khuyet pho tong thong thi Hoi nghi Hiep thuong Nhan dan bau pho tong thong moi trong so hai ung vien do tong thong đe cu cham nhat la 60 ngay. Trong truong hop khuyet tong thong va pho tong thong thi bo truong Bo Noi vu, bo truong Bo Ngoai giao va bo truong Bo Quoc phong cung nhau giu quyen tong thong, Hoi nghi Hiep thuong Nhan dan cham nhat la 30 ngay bau tong thong va pho tong thong moi tu hai lien danh cua đang hoac lien minh cac đang đa trung cu tong thong va ve nhi trong cuoc bau cu tong thong truoc đo.
Tong thong va pho tong thong co the bi bai nhiem trong truong hop pham toi phan quoc, toi tham nhung, toi nhan hoi lo hoac nhung trong toi khac, co hanh vi đang xau ho hoac khong con đap ung cac yeu cau lam tong thong. Hoi đong Đai dien Nhan dan co the đe nghi Toa an Hien phap xem xet van đe bai nhiem tong thong neu it nhat hai phan ba so thanh vien tan thanh va it nhat hai phan ba tong so thanh vien tham du phien hop. Toa an Hien phap quyet đinh van đe cham nhat la 90 ngay. Neu Toa an Hien phap quyet đinh rang tong thong đa vi pham phap luat thi Hoi đong Đai dien Nhan dan co the yeu cau Hoi nghi Hiep thuong Nhan dan quyet đinh viec bai nhiem. Tong thong co quyen tu bao chua truoc Hoi nghi Hiep thuong Nhan dan. Quyet đinh bai nhiem tong thong hoac pho tong thong phai đuoc it nhat hai phan ba so thanh vien tan thanh co it nhat ba phan tu tong so thanh vien tham du phien hop.


Hau nhiem ky = Che đo cua tong thong =
Nguyen tong thong đuoc huong luong huu va đuoc cap mot ngoi nha voi tien đien nuoc va đien thoai đuoc chinh phu chi tra. Ngoai ra, gia đinh cua nguyen tong thong đuoc cham soc suc khoe mien phi va đuoc cap mot chiec xe voi tai xe rieng.
Tong thong Indonesia la nguoi tang thuong huan chuong, huy chuong, cac giai thuong, danh hieu nha nuoc (Tanda Kehormatan Bintang) va tu đong đuoc tang thuong hang nhat cua tat ca cac huan chuong dan su va quan su. Hien tai, tong thong nhan 14 huan chuong ngay sau khi nham chuc:


Danh sach tong thong Indonesia Xem them Hoi nghi Hiep thuong Nhan dan
Pho Tong thong Indonesia


Ghi chu Tham khao