Tiem chung la viec truyen vac xin nham kich thich he thong mien dich phat trien su mien dich thich ung đoi voi mot can benh. Vac xin co the ngan ngua hoac cai thien cac hieu ung lay nhiem cua nhieu tac nhan gay benh. Hieu qua cua tiem phong đa đuoc nghien cuu rong rai va xac minh, vi du, thuoc chung ngua cum, vac-xin HPV, va vac-xin thuy đau cung nhieu loai khac. Noi chung, tiem phong đuoc coi la phuong phap hieu qua nhat đe ngan ngua cac benh truyen nhiem va khong truyen nhiem. Chat hoat đong cua vac-xin co the nguyen ven nhung bi khu hoat tinh hoac giam đoc luc, cac dang mam benh, hoac thanh phan tinh khiet cua mam benh cung đuoc chung minh la co kha nang mien dich (vi du nhu, cac protein ngoai cua mot loai virus). Bien đoc to đuoc san xuat đe chong lai cac benh đoc to, chang han nhu sua đoi tetanospasmin cua đoc to uon van đe loai bo tac dung đoc hai nhung van giu đuoc hieu qua mien dich cua no.
Benh đau mua co the đa đuoc nhung nguoi thi nghiem đau tien cua con nguoi đa co gang đe ngan chan bang viec tiem chung voi cac loai benh truyen nhiem khac. Nam 1718, Lady Mary Wortley Montagu bao cao rang nguoi Tho Nhi Ky đa co truyen thong tiem chat long lay tu truong hop nhe cua benh đau mua, va cho rang co ta đa tiem cho chinh nhung đua con cua minh. Truoc nam 1796 khi bac si nguoi Anh Edward Jenner thu nghiem kha nang su dung vac-xin đe ngan ngua benh đau mua o nguoi lan đau tien, it nhat sau nguoi đa lam đieu tuong tu vai nam truoc đo: mot nguoi vo danh, o Anh (khoang 1771); ba Sevel, Đuc (khoang 1772), ong Jensen, Đuc (khoang 1770), Benjamin Jesty, Anh, nam 1774; ba Rendall, Anh (khoang 1782) va Peter Plett, Đuc, nam 1791.
Tu tiem chung (tieng Anh: vaccination) tu lan đau tien đuoc su dung boi Edward Jenner vao nam 1796. Louis Pasteur tiep tuc phat trien khai niem nay thong qua nhung đong gop tien phong trong linh vuc vi sinh vat. Tiem vac xin (Latin: vaccan) đuoc đat ten nhu vay boi vi vac-xin đau tien đuoc bat nguon tu mot loai virus gay anh huong đen bo - mot loai benh đau mua o suc vat tuong đoi lanh tinh - no tao ra kha nang mien dich voi benh đau mua, mot can benh truyen nhiem va chet nguoi.
Tiem chung cung gap phai nhieu tranh cai, tu quan điem khoa hoc, đao đuc, chinh tri, an toan y te, ton giao va nhieu linh vuc khac. Trong mot so it truong hop, tiem chung co the gay thuong tich voi con nguoi, o mot so quoc gia, nhung nguoi bi thuong do tiem chung co the đuoc nhan boi thuong. Tiem chung hien nay đuoc chap nhan o nhieu quoc gia vi nhung thanh cong ban đau va nhung đao luat quy đinh tiem chung bat buoc, cac chien dich tiem chung đuoc dien ra tren dien rong va tac dung cua no trong viec giam thieu ti le mac benh đa đuoc ghi nhan o cac quoc gia tren the gioi.
Khong nen nham lan giua "tiem" va "Chung" Cay vac-xin (Con goi la chung) la mot phuong phap su dung vac xin trong qua khu, khong con pho bien hien nay. Bac si se su dung kim tiem đac biet đe cay mot luong nho vac-xin vao da bang.cach rach da va đua vac-xin (nhu tuong, bot, dung dich) vao co the  thay vi tiem bang kim.
Phuong phap nay đa đuoc su dung cho mot so loai vac-xin, bao gom:

Vac-xin đau mua: Vac-xin đau tien đuoc phat minh, đuoc su dung tu the ky 18 đen đau the ky 20 đe loai tru benh đau mua.
Vac-xin B.C.G: Vac-xin phong ngua benh lao, van đuoc su dung o mot so quoc gia.
Mot so loai vac-xin bai liet
Tuy nhien, do mot vai han che, phuong phap chung vac-xin đa đuoc thay the bang cac phuong phap tiem an toan va hieu qua hon vi:

Nguy co lay truyen virus: Viec cay vac-xin co the dan đen tang nguy co nhiem virus, đac biet la đoi voi vac-xin bai liet.
Tac dung phu: Chung vac-xin co the gay ra cac tac dung phu nhu sung tay, man đo va đau.
Kho khan trong viec kiem soat lieu luong: Viec chung vac-xin kho kiem soat lieu luong chinh xac hon so voi tiem.
Phuc tap va ton kem: Quy trinh cay vac-xin phuc tap hon va ton kem hon so voi tiem.
Hien nay, cac phuong phap tiem vac xin pho bien nhat bao gom:

Tiem bap: Vac-xin đuoc tiem vao co bap bang kim tiem.
Tiem duoi da: Vac-xin đuoc tiem vao lop da duoi da bang kim tiem ngan va nho.
Tiem trong da: Vac-xin đuoc tiem vao lop da bang kim tiem nho va ngan.
Xit mui: Vac-xin đuoc xit vao mui bang binh xit.
Uong: Vac-xin đuoc uong duoi dang dung dich hoac vien nang.


Chu thich Lien ket U.S. government Vaccine Research Center Luu tru ngay 19 thang 3 nam 2013 tai Wayback Machine: Information regarding preventive vaccine research studies
The Vaccine Page Luu tru ngay 14 thang 4 nam 2009 tai Wayback Machine links to resources in many countries.
Immunisation Luu tru ngay 24 thang 10 nam 2007 tai Wayback Machine Immunisation schedule for children in the UK. Published by the UK Department of Health.
CDC.gov - 'National Immunization Program: leading the way to healthy lives', US Centers for Disease Control (CDC information on vaccinations)
CDC.gov - 'Mercury and Vaccines (Thimerosal)', US Centers for Disease Control
Immunize.org - Immunization Action Coalition' (nonprofit working to increase immunization rates)
WHO.int - 'Immunizations, vaccines and biologicals: Towards a World free of Vaccine Preventable Diseases', World Health Organization (WHO's global vaccination campaign website)
Health-EU Portal Vaccinations in the EU
History of Vaccines Medical education site from the College of Physicians of Philadelphia, the oldest medical professional society in the US