Henrique (phat am tieng Bo Đao Nha: [eˈʁik(ɨ)]; 31 thang 1 nam 1512 – 31 thang 1 nam 1580) la Vua cua Bo Đao Nha va la mot hong y cua Giao hoi Cong giao Roma. Ong lam vua cua Bo Đao Nha trong vong 2 nam, tu 1578 đen 1580 va con đuoc biet đen duoi ten goi Henrique Trong trang (tieng Bo Đao Nha: Henrique o Casto) va Hong y–Quoc vuong. La mot giao si nen ong khong ket hon va vi the ma khong co con cai noi doi. Vi vay cai chet cua ong cung đa đanh dau cham het cho nha Avis, dan toi khung hoang ke vi Bo Đao Nha nam 1580 va cuoi cung đa đen viec ngai vang Bo Đao Nha roi vao tay cua Quan chu Tay Ban Nha, hinh thanh nen cai goi la Lien minh Iberia keo dai 60 nam. Quoc vuong đoc lap tiep theo cua Bo Đao Nha la Joao IV, nguoi đa gianh lai ngai vang Bo Đao Nha, ket thuc 60 nam nam duoi su cai tri cua Tay Ban Nha.


Tieu su Sinh ra tai Lisboa, Henrique la hoang tu thu nam cua vua Manuel I cua Bo Đao Nha va vuong hau Maria cua Aragon.


= Hong y =
Vi la em trai cua vua Joao III cua Bo Đao Nha va la chi la con trai thu nam nen theo thu tu ke vi thi Henrique khong đuoc ky vong se ke thua ngai vang Bo Đao Nha. Ngay tu khi con tre, Henrique đa lanh nhan Chuc Thanh nham thuc đay tam quan trong cua Bo Đao Nha trong Giao hoi Cong giao von vao luc bay gio đang bi Tay Ban Nha kiem soat. Ong nhanh chong đam nhiem nhieu chuc vu quan trong trong he thong cap bac cua Giao hoi, nhanh chong tro thanh Tong giam muc cua Tong giao phan Braga roi Tong giao phan Evora va tro thanh Đai phan quan Toa an di giao truoc khi nhan mu hong y vao nam 1545 cung danh hieu Titulus Ss. Quattuor Coronatorum. Ke tu nam 1564 đen 1570, ong giu chuc Tong giam muc cua Lisboa. Henrique, hon ai het, đa no luc đua Dong Ten đen Bo Đao Nha đe su dung ho trong đe quoc thuc dan cua minh.


= Cai tri =
Khi anh trai cua Henrique la vua Joao III bang ha vao nam 1557, chau noi cua ong la Vua Sebastiao khi đo moi len 3 tuoi đa len noi noi ke vi. Sau chi dau minh va cung chinh la ba noi cua Sebastiao la Thai vuong thai hau Catarina tu chuc vao nam 1562, Henrique đa nam quyen nhiep chinh cho Sebastiao cho toi nam 1568 khi vi au quan ngay nao đa đen tuoi truong thanh. Vua Sebastiao đa qua đoi ma khong co nguoi thua ke trong Tran Alcacer Quibir tham khoc dien ra vao nam 1578, va vi hong y cao tuoi, duoi tu cach la nam nhan cuoi cung trong gia toc Aviz, đa đuoc quan than ton len lam Quoc vuong cua Bo Đao Nha ngay sau đo. Henrique tim cach hoan tuc đe co the lay vo va cuu van dong ho Aviz khoi tuyet tu nhung Giao hoang Gregorio XIII vi khong muon lam phat y vua Felipe II cua Tay Ban Nha nen đa khong cho phep Henrique lam đieu nay.


= Qua đoi =
Henrique qua đoi tai Almeirim ngay trong ngay sinh nhat lan thu 68 cua minh ma khong bo nhiem nguoi ke vi, chi đe lai mot vi nhiep chinh quan ly vuong quoc. Mot trong nhung nguoi ho hang gan nhat cua ong chinh la Felipe II cua Tay Ban Nha. Felipe II đa nhanh chong ha lenh cho Cong tuoc Alba su dung vu luc nham chiem ngai vang Bo Đao Nha. Lisboa nhanh chong that thu, va Felipe đa đuoc nghi vien Bo Đao Nha tai Tomar ton len lam Quoc vuong vao nam 1581, voi đieu kien la Vuong quoc Bo Đao Nha va cac thuoc đia cua no khong bi sap nhap vao Tay Ban Nha.


To tien Tham khao Tham khao Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Henry I of Portugal tai Wikimedia Commons