Nguyen soai Cong hoa Nhan dan Trung Hoa (chu Han: 中華人民共和國元帥, Zhonghua Renmin Gongheguo Yuanshuai) la cap bac quan su cao nhat trong lich su quan su cua nuoc Cong hoa Nhan dan Trung Hoa. Đuoc thanh lap nam 1955, cap bac nay lan đau tien va duy nhat cho đen thoi điem hien tai đuoc phong cho 10 quan nhan cao cap cua Quan Giai phong Nhan dan Trung Quoc la Chu Đuc, Banh Đuc Hoai, Lam Buu, Luu Ba Thua, Ha Long, Tran Nghi, La Vinh Hoan, Tu Huong Tien, Nhiep Vinh Tran va Diep Kiem Anh. Vi vay, 10 quan nhan nay con đuoc menh danh la Khai quoc Nguyen soai hoac Thap đai Nguyen soai tai Trung Quoc.


Luoc su Sau khi nuoc Cong hoa Nhan dan Trung Hoa đuoc thanh lap, van đe chinh quy hoa Quan Giai phong Nhan dan Trung Quoc đuoc đat ra, bao gom ca che đo quan ham. Tuy nhien, khong lau sau, Chien tranh Trieu Tien no ra, đe an che đo quan ham tam đinh chi.
Qua trinh tham chien cua Chi nguyen quan Nhan dan Trung Quoc (ma thuc chat chinh la Giai phong quan Nhan dan Trung Quoc) đa dan boc lo nhung bat cap trong viec khong ap dung che đo quan ham. Vi du, khi hiep đong tac chien tren chien truong, phia Trieu Tien ap dung che đo quan ham, nhung phia Trung Quoc lai khong ap dung, gay nhieu bat tien trong moi quan he chi huy. Thang 8 nam 1951, Banh Đuc Hoai, Tu lenh kiem Chinh uy cua Chi nguyen quan, đa gui đien tin cho Mao Trach Đong, neu ro viec thuc hien che đo quan ham la van đe rat cap thiet. Do đo, thang 10 cung nam, Uy ban Quan su Trung uong Đang Cong san Trung Quoc đa ra chi đao toan quan thuc hien cong tac đanh gia can bo. Thang 4 nam 1952, khi Banh Đuc Hoai tro ve Trung Quoc đieu tri, Uy ban Trung uong Đang Cong san Trung Quoc quyet đinh đe ong o lai Bac Kinh chu tri cong viec hang ngay cua Quan uy, tap trung vao cong tac cai cach quan đoi bao gom đanh gia cap bac si quan va xay dung he thong quan ham. Thang 11 nam 1952, che đo quan ham so bo, mo phong he thong quan ham Lien Xo thoi bay gio, đa đuoc trinh len Quan uy Trung uong, bao gom 6 bac va 20 cap. 
Thang 2 nam 1955, Hoi nghi lan thu 6 cua Thuong uy Nhan đai khoa I đa thong qua va cong bo "Đieu le phuc vu cua quan nhan Giai phong quan nhan dan Trung Quoc". Theo danh sach nhan su du kien, Mao Trach Đong đuoc du đinh đe xuat cap bac Đai nguyen soai Cong hoa Nhan dan Trung Hoa, co vi the tuong đuong Đai nguyen soai Lien Xo cua Stalin. Cap bac tiep theo la "Nguyen soai Cong hoa Nhan dan Trung Hoa", du kien phong cho 11 Pho chu tich Quan uy va 2 lanh đao cao cap cua nha nuoc la Chu An Lai, Tong ly Quoc vu vien, va Luu Thieu Ky, Uy vien truong Nhan đai. Moi nguyen soai đuoc tang thuong Huan chuong Bat Nhat hang Nhat, Huan chuong Đoc lap Tu do hang Nhat va Huan chuong Giai phong hang Nhat, cung nhu cac che đo chinh sach tuong đuong lanh đao cao cap cua nha nuoc. Tuy nhien, Mao Trach Đong đa neu y đinh tu choi cap bac Đai nguyen soai. Ong cung neu y kien chi nhung can bo van đang phuc vu tai ngu moi đuoc phong quan ham. Theo đo, Chu An Lai, Luu Thieu Ky, la 2 lanh đao cao cap cua nha nuoc cung tu choi nhan quan ham Nguyen soai. Truong hop đac biet la Đang Tieu Binh, đuong kim Tong tham muu truong, cung tu choi nhan quan ham Nguyen soai, du ong van đang la can bo phuc vu tai ngu. Rieng truong hop Tran Nghi, tuy đa chuyen sang cong tac nha nuoc, nhung van đuoc Chu An Lai kien tri bao luu y đinh phong quan ham Nguyen soai. Do đo, so luong nguyen soai thu phong du kien la 10 nguoi.
Ngay 23 thang 9 nam 1955, Hoi nghi lan thu 22 cua Thuong uy Nhan đai khoa I đa thong qua "Nghi quyet phong quan ham Nguyen soai nuoc Cong hoa nhan dan Trung Hoa". Ngay 27 thang 9 nam 1955, đai le trao quan ham va huan chuong cua Quan giai phong nhan dan Trung Quoc đuoc to chuc tai Hoai Nhan Đuong. Chu tich Mao Trach Đong đa trao quan ham nguyen soai va gan huan chuong cho bay chi huy cao cap o Bac Kinh, gom Chu Đuc, Banh Đuc Hoai, Ha Long, Tran Nghi, La Vinh Hoan, Tu Huong Tien va Nhiep Vinh Tran. Hai nguoi vang mat la Lam Buu đang chua benh tai Thanh Đao va Luu Ba Thua do ban viec tai Hoc vien Quan su. Rieng Diep Kiem Anh do đang chu tri cong tac tap tran o Lieu Đong, nen cap duoi cua ong đa thay mat nhan quan phuc nguyen soai. 
Cung ngay, Quoc vu vien Cong hoa Nhan dan Trung Hoa to chuc le phong quan ham cap tuong tai khan phong Bo Ngoai giao Trung Nam Hai. Theo đo co 10 đai tuong, 55 thuong tuong, 175 trung tuong va 798 thieu tuong đuoc thu phong quan ham. 
Do anh huong cua Cach mang Van hoa, ngay 1 thang 5 nam 1965, Hoi nghi lan thu 9 cua Thuong uy Nhan đai khoa III đa thong qua quyet đinh huy bo he thong quan ham cua Quan Giai phong Nhan dan Trung Quoc. Vao thoi điem nay, tru La Vinh Hoan đa qua đoi, 9 vi nguyen soai con lai đeu chiu anh huong cua Cach mang Van hoa theo nhung cach khac nhau. Ha Long va Banh Đuc Hoai bi buc hai đen chet, Lam Buu bai lo am muu đao chinh, bi roi may bay tu nan trong khi đao tau. Sau nguyen soai con lai bi đan ap chinh tri it nhieu khoc liet. 
Viec bat giu Tu nhan bang đuoc xem nhu la moc ket thuc Cach mang Van hoa, co su tham gia tich cuc cua Diep Kiem Anh, cung nhu su ung ho cua cac nguyen soai con song, gop phan đua Đang Tieu Binh len đinh cao quyen luc. Tuy nhien, che đo quan ham van khong đuoc khoi phuc. Mai đen nam 1988, mot he thong cap bac quan ham moi cua Quan Giai phong Nhan dan Trung Quoc đuoc ban hanh, voi cap bac cao nhat la Nhat cap Thuong tuong, tuong đuong voi cap bac Đai tuong cu, du vao thoi điem nay van con 2 vi khai quoc nguyen soai la Tu Huong Tien va Nhiep Vinh Tran. Sau khi Nhiep Vinh Tran, vi nguyen soai cuoi cung qua đoi vao nam 1992, cap bac Nguyen soai chinh thuc khong ton tai. Hai nam sau, nam 1994, cap bac Nhat cap Thuong tuong cung bi bai bo, cap bac Thuong tuong tro thanh cap bac cao nhat cua Quan Giai phong Nhan dan Trung Quoc cho đen tan ngay nay.


Danh sach 10 vi Nguyen soai Cong hoa Nhan dan Trung Hoa Xem them Cap bac va Quan ham Quan Giai phong Nhan dan Trung Quoc
Đai tuong Quan Giai phong Nhan dan Trung Quoc


Chu thich Tham khao Trung Quoc: Lich su che đo quan ham va 10 vi nguyen soai đau tien