Xa hoi đen hoac the gioi ngam la tu long am chi the luc bat minh ton tai trong xa hoi. Biet ngu nay đuoc cho la phat sinh tu đien anh Hong Kong roi du nhap Viet Nam vao thap nien 1980, sau đo thanh sinh ngu va đen nay đa la mot tu pho bien, ke ca tren bao chi, van hoc, va xa giao.
Xa hoi đen co nhieu cap bac khac nhau. Trong đo cap thap nhat la dan anh chi, dao bua, đau gau, đam thue chem muon... khong co to chuc, đen cao cap hon la toi pham co to chuc thanh cac bang đang va tren cung la trum mafia, cac gia đinh mafia.
Voi tinh chat la toi pham co to chuc, co su canh tranh đia ban lam an, canh tranh bao ke, canh tranh anh huong,v.v. nen giua cac bang đang xa hoi đen thuong co su thanh toan nhau va đuoc cac the luc kinh te - xa hoi (ke ca hop phap va khong hop phap) thue đe triet ha đoi thu.


Tai cac nuoc = Viet Nam =

Theo co quan đieu tra tai Nha Trang, tu thang 10/2005 - 7/2006, to chuc toi pham nguy hiem o Nha Trang do Ha "le" (tuc Vo Quang Ha) va Nguyen Ngoc Thanh Hanh (tuc Hanh "Nhat", sinh nam 1974) cam đau đa gay ra nhieu vu đam chem nghiem trong, đac biet la vu hang chuc ten đuoc trang bi ma tau, sung ban ca đen mot co so mat xa tren đuong Hung Vuong, thanh pho Nha Trang; đuoi đanh nhan vien, đap pha tai san; vu an thue chem ong Vo Đinh Thu, Tong thu ky Hiep hoi Du lich Khanh Hoa voi gia 50 trieu đong. Tuy vay, trong suot nhieu nam, cac bang nhom xa hoi đen o Khanh Hoa lai tro nen long hanh. Nhieu vu an tham chi con tan cong ca canh sat đa xay ra nhung van chua đuoc xu ly triet đe.
Ghi nhan o Quang Ninh cho thay, trong nhieu nam, tren đia ban tinh nay đa xuat hien mot bang nhom toi pham co to chuc voi su tham gia cua khoang gan 100 đoi tuong. Voi cac vu khi pho bien la ma tau, dao, kiem... chung đa gay ra hang loat vu co y gay thuong tich, gay roi trat tu cong cong, cuong đoat tai san cong dan, gieo rac noi khiep so cho nguoi dan.
Tai Hai Phong, gan đay lien tiep xay ra nhung vu đau sung kieu xa hoi đen  va noi tieng la lieu linh va hung bao.
Tai Ha Noi, gan đay nan bat coc tre em vi thanh nien đe hiep dam hay ep ban dam cung tang vot va nhieu vu an khong the đieu tra. Trong so đo, noi tieng co vu an bang nhom My "soi"  hoac nguoi co quyen, co tien thue xa hoi đen nham đanh đap đoi no. Truoc đay, đau thap nien 1990, tai Ha Noi đa co vu an bang nhom Khanh Trang la noi kinh hoang cua nguoi dan nhieu nam. Ngay nay, xa hoi đen con tao ton đe doa đen chinh quyen đia phuong.


= Trung Quoc =
Tai Trung Quoc, quoc gia đong dan nhat the gioi, Bo Cong an Trung Quoc cung thua nhan rang co hien tuong "quan phi cau ket" hay su toa rap giua can bo va nhan vien nha nuoc voi xa hoi đen đa xuat hien tai mot so khu vuc. Thang Gieng nam 2006, Bo Cong an Trung Quoc cung cong bo cac so lieu chinh thuc cho thay nhung vu roi loan xa hoi co dinh liu toi 15 nguoi tro len đa tu 74.000 vu cua nam 2004 tang len toi 87.000 vu trong nam 2005. Theo mot so cac nha quan sat tinh hinh Trung Quoc, te nan quan - phi (xa hoi đen) cau ket đang lam cho su bat man cua dan chung o nong thon ngay cang gia tang va đe doa toi su on đinh cua quoc gia đong dan nhat the gioi nay.


= Malaysia =
Xa hoi đen o Malaysia la mot the luc thuc thu. Ho sinh song bang nhieu nghe nghiep, trong đo co đam thue chem muon, cho vay nang lai, bao ke gai điem lam tien, buon ban thuoc lac...


Xem them Tham khao