Phep cuoc cua Pascal (tieng Phap: Pari de Pascal hay tieng Anh: Pascal's Wager) la mot lap luan triet hoc đuoc đua ra boi nha toan hoc va triet hoc nguoi Phap Blaise Pascal (1623-1662) trong tac pham "Pensees" (Nhung suy tuong) cua ong. Đay la mot lap luan mang tinh thuc dung đe bien minh cho viec tin vao su ton tai cua Thien Chua, dua tren phan tich ve loi ich va rui ro tiem tang cua niem tin hoac khong tin.


Ly luan cua phep cuoc Pascal Cot loi cua phep cuoc Pascal la mot bai toan quyet đinh giua hai lua chon đoi lap (tin vao Thien Chua hoac khong tin) trong boi canh khong co đu bang chung ve chan ly cua moi lua chon. Pascal lap luan rang:

Neu Thien Chua ton tai va ban tin: Ban nhan đuoc phan thuong vo han (Thien Đang).
Neu Thien Chua ton tai va ban khong tin: Ban nhan đuoc hinh phat vo han (Đia Nguc).
Neu Thien Chua khong ton tai va ban tin: Ban mat mot so loi ich huu han, khong đang ke trong cuoc song.
Neu Thien Chua khong ton tai va ban khong tin: Ban co đuoc mot so loi ich huu han, khong đang ke.

Pascal ket luan rang lua chon hop ly nhat la tin vao Thien Chua, vi tiem nang đuoc loi vo han lon hon bat ky ton that huu han nao.


Cac phien ban cua phep cuoc Pascal Theo cac hoc gia đuong đai, co it nhat bon phien ban cua phep cuoc Pascal trong tac pham "Pensees" cua ong. Moi phien ban co nhung lap luan va trong tam khac nhau, nhung đeu huong đen muc đich bien minh cho niem tin ton giao dua tren ly luan thuc dung.


Cac giai thich va phan tich ve phep cuoc Pascal = Goc nhin cua William James va Semyon Frank =
William James va Semyon Frank đa đua ra hai cach dien giai khac nhau ve phep cuoc cua Pascal. Ca hai nha tu tuong nay đeu quan tam đen khia canh kinh nghiem ton giao trong lap luan cua Pascal. Su so sanh giua hai cach dien giai nay cho phep hieu sau hon ve tinh than triet hoc cua ca James va Frank.
James, voi tu cach la mot triet gia thuc dung My, va Frank, mot triet gia Nga, đa co nhung điem tuong đong va khac biet trong cach ho tiep can phep cuoc cua Pascal. Cach tiep can cua ho cung cap nen tang đe khang đinh rang, dua tren truyen thong tri tue ban đia, ca kinh nghiem ton giao va triet hoc ton giao đeu đuoc "tich hop" vao nhau.


= Goc nhin tu chu nghia hau qua nhan thuc =
Mot cach tiep can khac đoi voi phep cuoc Pascal la thong qua lang kinh cua chu nghia hau qua nhan thuc (epistemic consequentialism) - quan điem cho rang su tot đep ve mat nhan thuc quan trong hon tinh đung đan ve mat nhan thuc. Tu goc đo nay, co the co ly do nhan thuc đe tin vao Thien Chua. Neu co the danh thoi gian vo han đe hoi mot đang toan tri bat cu đieu gi, loi ich nhan thuc tiem nang se rat lon.


= So sanh kinh Phat voi phep cuoc Pascal =
Trong kinh Khong Gi Chuyen Huong (tieng Pali: apannakasutta) thuoc Phat giao, mot trong nhung giao ly som nhat đuoc ghi lai cua Thich-ca Mau-ni, co mot lap luan đe chap nhan cac hoc thuyet ve nghiep (karma) va tai sinh ma cac hoc gia Phat giao cho rang đa bao truoc phep cuoc cua Pascal. Lap luan nay thuong đuoc goi la "phep cuoc cua Đuc Phat" (Buddha's wager). Trong mot kinh Phat giao khac la Kinh Kalama (tieng Pali: kalamasutta) cung đe cap đen ly do thuc dung (prudential reasons) khi lua chon giong Phep cuoc Pascal, điem khac biet la kinh Kalama khang đinh rang song thien lanh đa đu đung đan va mang lai hanh phuc, ngay ca khi khong co nghiep bao hay phan thuong sau khi chet, trong khi Pascal đat trong tam vao phan thuong sieu hinh.


Cac ung dung hien đai cua phep cuoc Pascal = Trong y hoc =
Phep cuoc Pascal đa đuoc ung dung trong linh vuc y hoc, đac biet la trong viec xem xet su dung Rapamycin nhu mot loai thuoc co tiem nang keo dai tuoi tho. Cach tiep can nay can nhac nhung loi ich va rui ro tiem tang cua viec su dung hoac khong su dung loai thuoc nay, ap dung logic tuong tu nhu phep cuoc Pascal.


= Trong cac quyet đinh sinh san =
Phep cuoc Pascal cung đuoc ung dung trong viec phan tich cac quyet đinh ve sinh con, xem xet cac ket qua co the xay ra va gia tri ky vong cua chung trong boi canh khong chac chan.


Phe binh va phan bien = "Many Gods Objection" =
Mot trong nhung phan đoi pho bien nhat đoi voi phep cuoc Pascal la "phan đoi nhieu vi than" (Many Gods Objection). Phan đoi nay cho rang phep cuoc khong chi gioi han o hai lua chon (Thien Chua cua Kito giao ton tai hoac khong ton tai) ma con co kha nang ton tai cua nhieu vi than khac tu cac ton giao khac nhau.  Moi vi than lai co nhung yeu cau, phan thuong hoac hinh phat rieng biet nen viec tin va khong tin khong han se tao ra ket qua nhu trong Phep cuoc Pascal.


= Hieu sai va ap dung sai =
Phep cuoc Pascal thuong bi hieu sai va lay ra khoi boi canh tong the cua cong trinh bien ho cua Pascal. Vi ly do nay, no thuong bi giai thich sai va phai chiu nhieu loi chi trich khong đung cho. Khi đuoc đat trong boi canh thich hop, phep cuoc la mot bien minh kheo leo cho đuc tin Kito giao, đuoc xay dung đe lam cho nguoi hoai nghi suy nghi lai ve lap truong cua minh va suy ngam ve tam quan trong cua đuc tin Kito giao.


Tham khao