Thor Heyerdahl (6 thang 10 nam 1914 – 18 thang 4 nam 2002) la mot nha nhan chung hoc va tham hiem nguoi Na Uy. Ong đuoc biet toi nhieu nhat qua nhung cuoc tham hiem nham muc đich kiem nghiem cac gia thiet ve nhan chung hoc, noi bat nhat trong so nay la chuyen du hanh tren chiec be Kon-Tiki keo dai 8.000 km tu Nam My toi Quan đao Tuamotu.


Tieu su Thor Heyerdahl sinh nam 1914 tai Larvik, Na Uy. Ngay tu khi con nho Heyerdahl đa yeu thich nganh đong vat hoc. Ong theo hoc đai hoc chuyen nganh đong vat va đia ly tai Đai hoc Oslo đong thoi bat đau tu nghien cuu ve van hoa va lich su cua tho dan Polynesie. Nam 1936 ong lap gia đinh cung nguoi vo thu nhat, Liv Coucheron-Torp. Sau khi đa co hai nguoi con trai, Thor Jr va Bjorn, ho ly di va toi nam 1949 thi Thor Heyerdahl cuoi nguoi vo thu hai Yvonne Dedekam-Simonsen. Mot lan nua Heyerdahl ly di nam 1969 sau khi đa co ba con gai, Annette, Marian va Helene Elisabeth. Toi nam 1991 thi ong lap gia đinh lan thu ba voi Jaqueline Beer.


Su nghiep Ngay tu khi con tre Thor Heyerdahl đa boc lo niem yeu thich cac cuoc tham hiem đe kiem chung cac gia thiet ve nhan chung hoc. Nam 1936 ong thuc hien chuyen du hanh đau tien toi Quan đao Marquise, nhung ghi chep cua ong ve chuyen đi nay đuoc tap hop trong tac pham Paa Jakt efter Paradiset (Cuoc san tim Thien đuong, 1938). Sau khi Chien tranh the gioi thu hai bung no, Thor Heyerdahl tam ngung cong viec nghien cuu đe tham gia cac chien dich pha hoai hau can Đuc Quoc xa.
Nam 1947, Thor Heyerdahl thuc hien chuyen du hanh noi tieng nhat cua minh tren chiec be Kon-Tiki. Voi muc đich chung minh moi lien he giua tho dan Polynesie voi nguoi da đo Nam My, Thor Heyerdahl cung mot so nguoi ban đa su dung mot chiec be đuoc che tao hoan toan bang vat lieu tu nhien đe vuot Thai Binh Duong ma khong nho toi su tro giup cua bat cu phuong tien khoa hoc ky thuat hien đai nao. Sau 101 ngay lenh đenh tren bien xuat phat tu Nam My, nhom du hanh cua Heyerdahl đa toi đich o Quan đao Tuamotu ngay 7 thang 8 nam 1947. Tong cong chiec be đa vuot qua quang đuong hon 8.000 km va chung to rang nguoi da đo Nam My hoan toan co kha nang thuc hien nhung chuyen đi tuong tu trong qua khu. Cuon sach ghi chep ve chuyen đi co ten Hanh trinh Kon-Tiki cua Heyerdahl sau nay đa đuoc dich ra tren 50 thu tieng khac nhau, bo phim tai lieu lam ve chuyen đi cung đa gianh Giai Oscar cho phim tai lieu xuat sac nhat vao nam 1951. Mac du chuyen du hanh Kon-Tiki gay tieng vang rat lon nhung gia thuyet cua Heyerdahl ve nguon goc tho dan Polynesie khong đuoc gioi nhan loai hoc đong tinh, nhieu bang chung ve sinh ly, van hoa va di truyen cho thay tho dan o đay co nguon goc tu luc đia chau A chu khong phai Nam My, con tho dan tren Đao Phuc Sinh thuc te lai co nguon goc chinh tu quan đao Polynesie.
Trong hai nam 1955-1956, Thor Heyerdahl dan đau mot đoan nghien cuu Na Uy toi khao sat cac di chi khao co tren Đao Phuc Sinh. Cac ghi chep cua Heyerdahl ve cuoc nghien cuu nay đuoc tap trung trong tac pham Aku-Aku, đay tiep tuc la mot đau sach an khach va đuoc nhung đoc gia yeu thich kham pha tim đoc. Trong hai nam 1969 va 1970, Thor Heyerdahl thu nghiem viec dung thuyen lam bang papyrus đe vuot Đai Tay Duong tu Maroc thuoc Chau Phi. Dua theo nhung thiet ke cua nguoi Ai Cap co đai, Heyerdahl đat ten cho con thuyen đau tien la Ra tuy nhien no đa bi hong sau vai tuan tren bien. Khong dung lai, Heyerdahl tiep tuc cho lam Ra II, lan nay con thuyen đa đua đoan tham hiem toi Barbados va chung minh rang nguoi ta co the vuot Đai Tay Duong bang cach nuong theo hai luu Canary. Nam 1978 Thor Heyerdahl thuc hien chuyen du hanh tren bien bang mot con thuyen say co ten Tigris nham chung minh cho moi lien he giua vung Luong Ha va Nen van minh Thung lung Indus, nay la Pakistan. Ngay 3 thang 4 nam 1978, sau nam thang lenh đenh tren bien, chiec Tigris đa bi đot o Djibouti du con đang o tinh trang hoat đong tot, đay la hanh đong cua Heyerdahl nham phan đoi chien tranh leo thang o Bien Đo va Vung sung chau Phi.
Ve cuoi đoi, Thor Heyerdahl tiep tuc hoat đong tich cuc trong nghien cuu khoa hoc va đau tranh bao ve moi truong. Ong qua đoi nam 2002 o tuoi 87 vi u nao. Chinh phu Na Uy đa quyet đinh to chuc quoc tang cho nha tham hiem tai Nha tho lon Oslo vao ngay 26 thang 4 nam 2002, tro hoa tang cua ong đuoc đat trong khu vuon cua gia đinh tai Colla Micheri.


Tham khao Heyerdahl, Thor. Aku-Aku: The Secret of Easter Island. Rand McNally. 1958.
Heyerdahl, Thor. Kon-Tiki, 1950 Rand McNally & Company.
Heyerdahl, Thor. Fatu Hiva. Penguin. 1976.
Heyerdahl, Thor. Early Man and the Ocean: A Search for the Beginnings of Navigation and Seaborne Civilizations, February 1979.


Lien ket ngoai Bao tang Kon-Tiki
Tieu su va thu muc cua Thor Heyerdahl
Đieu van ve Thor Heyerdahl tren to Daily Telegraph