Thanh co Bien Hoa la mot di tich lich su toa lac tai phuong Quang Vinh, thanh pho Bien Hoa, tinh Đong Nai. Đay đuoc xem la thanh co duy nhat o Nam Bo con ton tai đen ngay nay. Dau tich con sot lai cua ngoi thanh xua la mot vong thanh đuoc xay dung bang đa ong bao quanh khuon vien rong 10.816,5 m², ben trong co ngoi nha kien truc theo kieu Phap.​
Di tich Thanh co Bien Hoa đuoc Bo Van hoa, The thao va Du lich cong nhan la di tich lich su cap quoc gia vao nam 2013.


Lich su Thanh co Bien Hoa con co cac ten goi khac la Thanh Cuu, Thanh Ken hay Thanh Xang Đa, xua thuoc thon Ban Lan (Tan Lan), huyen Phuoc Chanh, tinh Bien Hoa.
Theo Gia Đinh thanh thong chi cua Trinh Hoai Đuc, khi Le Thanh hau Nguyen Huu Canh dung dinh Tran Bien, ly so tran Bien Hoa đat o thon Phuoc Lu (nay la phuong Quyet Thang). Do khu vuc nay thuong xay ra lut loi vao mua mua nen đen nam Gia Long thu 15 (1816) ly so đuoc doi ve khu go đoi thap o thon Ban Lan. Nam 1834, vua Minh Mang cho đap Thanh Bien Hoa, ban đau chi đap bang đat tren nen thanh cu cua nguoi Lap Man (Chan Lap) nen con co ten la Thanh Cuu. Minh Mang chinh yeu co viet: "Tinh nay truoc kia cung co thanh va hao. Nay kham mang nha vua phai Đoan Van Phu trinh tau len đe thi hanh".
Quan kham sai Đoan Van Phu đa chon 1 ngan dan trong hat đap thanh vao thang 6 nam 1834. Ca bon mat thanh đeu dai 70 truong (khoang gan 300 m), cao 4 thuoc 3 tac (1,82 m), tuong thanh day 1 truong (4,24 m). Thanh co 4 cua, xung quanh co hao rong 2 truong (8,48 m), sau 6 thuoc (2,54 m). Mat chinh cua Thanh Bien Hoa quay ve huong Tay Nam, đuoc an ngu boi song Đong Nai - đuong thuy duy nhat noi Bien Hoa va Sai Gon; phia sau thanh la huong nui Buu Long, mat hong la đuong thien ly (nay la đuong Nguyen Ai Quoc) - con đuong bo duy nhat đi kinh thanh Hue. Ngoai ra, o khu vuc nui Chau Thoi co đon My Hoa voi 3 ngan quan đong giu.
Đen nam 1837, vua Minh Mang cho xay lai thanh bang đa ong đo va đoi ten la Thanh Bien Hoa. Ngoai noi rong chu vi thanh (len 1.645 m), nang đo cao cua thanh (len 3,6 m), mo rong hao gap đoi (gan 17 m) va xay dung 4 cau bang đa bac ngang qua hao o 4 cua đe luu thong, thanh con đuoc xay dung them ky đai (cot co). Dien tich khuon vien thanh tinh ca hao nuoc len đen hon 18 ha. Thanh Bien Hoa luc bay gio đuoc xem la cong trinh kien truc quan su lon thu nhi o Nam Bo, chi sau thanh Gia Đinh.

Bien Hoa su luoc (tac gia Luong Van Luu) viet, sau khi chiem Bien Hoa ngay 17 thang 12 nam 1861, quan đoi Phap đa tien hanh xay dung lai, thu hep dien tich thanh chi con 1/8 so voi truoc. Hao phia đong bi lap lai, mot phan tuong thanh bi pha bo xay cat pho xa va mot so doanh trai, biet thu, nha thuong trong khuon vien danh cho si quan cao cap. Thanh luc nay đuoc quy hoach gan vuong theo loi Vauban. Thuc chat, thanh Bien Hoa luc nay nhu mot "trai linh cao cap" danh cho quan đoi Phap nen co ten goi la thanh Soldat (nguoi dan goi la thanh Xang Đa theo phien am). Moi sang, nguoi linh truc noi đay thoi ken bao thuc nen nguoi dan đia phuong con goi la Thanh Ken.
Theo binh đo (Plan des rapides de Bien Hoa) do 3 ky su thuy quan: Manen, Vidalin, Heraud đo đac nam 1862–1863, Thanh Bien Hoa co ky đai nam o gan tim cua nam thanh phia nhin ra song Đong Nai. Đen nam 1879, Thanh Bien Hoa hau nhu thay đoi toan bo. Thanh co hinh vuong, giua moi canh la mot vong cung nen tu tren cao nhin nhu hinh hoa mai 8 canh, noi thanh co 10 cong đuong chinh. Mot con đuong moi đuoc mo tu bo song chay đen cong thanh ten la Boulevard Citadelle (đai lo Thanh Tri, nay la đuong Phan Chu Trinh), trong rat nhieu cay phuong vi. Cac hao nuoc bi lap lai va xay nhieu lo cot, trai linh xung quanh.
Đen nay, mot so kien truc xay dung giai đoan nay van con ton tai. Cu the, đo la khu biet thu danh cho cac si quan cao cap, mot kien truc lau, mot đoan tuong thanh, lo cot o phia đong.
Tu nam 1954 đen 1975, thanh Bien Hoa khong co thay đoi gi nhieu. Chinh quyen Viet Nam Cong hoa đa su dung lai toan bo cac cong trinh do Phap đe lai, chia thanh Bien Hoa thanh 2 khu vuc Tay Bac va Đong Nam bang mot con đuong trong hai hang me, chay doc tu cong chinh vao.
Sau nam 1975, Thanh Bien Hoa đuoc luc luong cach mang tiep quan va giao lai cho Phong Hau can Cong an tinh Đong Nai.


Trung tu va bao ton Truoc đay co thoi gian cac hang muc di tich goc cua Thanh co Bien Hoa bi xuong cap nghiem trong. Cac buc tuong bi nut va bong troc, nhieu cho am moc. Re cay co thu an xuyen qua tuong lam nut nhieu noi. San gach bi bong, he thong mai cung muc nat dan đen tinh trang tham dot tram trong. Ngoai ra, he thong tuong co nhieu đoan đa bi sap đo, cong thanh đa mat... Theo tham đinh cua co quan chuc nang, muc đo ton that cua tuong thanh la 70%, con noi that trang thiet bi cua nha co phia tay đa hong hoan toan, thang va cua hong 90%.
Nam 2014, UBND tinh Đong Nai đa đau tu hon 41 ty đong cho giai đoan 1 cua du an trung tu, ton tao di tich nay nham bao ton nha co phia đong, nha co phia tay va he thong tuong thanh, ben canh đo xay moi nhieu cong trinh phu khac va trung bay hien vat.


Chu thich Xem them Danh sach Di tich quoc gia Viet Nam