Nepal (tieng Nepal: नेपाल  [neˈpal]), quoc hieu la Cong hoa Dan chu Lien bang Nepal (tieng Nepal: सङघीय लोकतानतरिक गणतनतर नेपाल Sanghiya Loktantrik Ganatantra Nepal), la mot quoc gia noi luc tai Nam A. Dan so cua Nepal la 29,16 trieu nguoi vao nam 2021 va Nepal la quoc gia lon thu 93 the gioi. Nepal giap voi Trung Quoc ve phia bac, An Đo ve phia nam, đong va tay. Nepal cach Bangladesh 27 km tinh tu mui đong nam. Nepal đa dang ve đia ly, co cac đong bang phi nhieu, cac đoi rung can nui cao, va co 8 trong so 10 nui cao nhat the gioi, trong đo co nui Everest. Kathmandu la thu đo va thanh pho lon nhat cua Nepal. Nepal la mot quoc gia đa dan toc, tieng Nepal la ngon ngu chinh thuc.
Lanh tho Nepal co lich su đuoc ghi nhan tu thoi đo đa moi. Ten goi "Nepal" xuat hien lan đau trong cac van ban tu thoi ky Ve Đa, la thoi ky hinh thanh An Đo giao. Vao giua thien nien ky 1 TCN, nguoi sang lap Phat giao la Gautama Buddha sinh tai mien nam Nepal. Nhieu noi thuoc mien bac Nepal đan xen voi van hoa Tay Tang. Thung lung Kathmandu tai mien trung Nepal co nen van minh đo thi phuc tap, la tru so cua lien minh Newar thinh vuong mang ten Nepal Mandala. Nhanh Himalaya cua con đuong to lua co đai do cac thuong nhan cua thung lung nay chi phoi. Đen the ky XVIII, Vuong quoc Gorkha thong nhat đuoc Nepal. Trieu đai Shah thanh lap Vuong quoc Nepal va sau đo lap lien minh voi Đe quoc Anh, voi thuc quyen thuoc gia toc Rana truyen the nam chuc thu tuong. Nepal chua tung bi thuoc đia hoa, song đong vai tro la vung đem giua Đai Thanh va An Đo thuoc Anh. Trong the ky XX, Nepal ket thuc the co lap va tao dung quan he vung chac voi cac cuong quoc khu vuc. Che đo nghi vien đuoc thi hanh vao nam 1951, song bi quoc vuong đinh chi hai lan vao nam 1960 va 2005. Noi chien Nepal dan đen ket qua la tuyen bo thanh lap nuoc cong hoa vao nam 2008.
Nepal hien nay la mot nuoc cong hoa nghi vien the tuc lien bang, gom co bay bang. Nepal la mot quoc gia đang phat trien, co chi so phat trien con nguoi HDI xep thu 144 the gioi vao nam 2016. Quoc gia nay co muc đo ngheo đoi cao, song tinh hinh dan cai thien va chinh phu tuyen bo cam ket đua quoc gia thoat khoi tinh trang kem phat trien vao nam 2022. Nepal cung co tiem nang khong lo ve thuy đien đe xuat khau. Nepal gia nhap Lien Hop Quoc vao nam 1955, ky ket cac hiep đinh huu nghi voi An Đo vao nam 1950 va voi Trung Quoc vao nam 1960. Nepal la thanh vien cua Hiep hoi Nam A vi su Hop tac Khu vuc (SAARC), Phong trao khong lien ket va Sang kien Vinh Bengal. Nepal noi tieng voi lich su cac binh si Gurkha, đac biet la trong hai the chien, va co đong gop quan trong trong cac hoat đong gin giu hoa binh cua Lien Hop Quoc.


Lich su = Co trung đai =
Phat hien đuoc cac cong cu đo đa moi tai thung lung Kathmandu, chi ra rang loai nguoi song tai Himalaya it nhat la 11.000 nam. Lop cu dan co nhat đuoc cho la to tien cua nguoi Kusunda hien nay. Theo Hogdson vao nam 1847, nhung cu dan ban đau nay co le la goc Australoid nguyen thuy.
Nepal đuoc đe cap lan đau trong Atharvaveda Parisista vao cuoi thoi Ve Đa khi la mot noi xuat khau chan, va trong Atharvashirsha Upanishad hau Ve Đa. Tren cot tru Allahabad cua Samudragupta, Nepal đuoc mo ta la mot quoc gia ngoai bien. Skanda Purana co mot chuong rieng goi la "Nepal Mahatmya" trong đo giang giai chi tiet hon ve ve đep va suc manh cua Nepal. Nepal cung đuoc đe cap trong cac van ban An Đo giao nhu Narayana Puja. Nguoi noi tieng thuoc he Tang-Mien co le song tai Nepal tu 2500 nam truoc. Cac cu dan ban đau cua Nepal co goc Dravidia, ho co lich su tu đau thoi ky đo đong tai Nam A, truoc khi cac dan toc Tang-Mien va An-Arya đen.
Khoang nam 500 TCN, cac vuong quoc nho va lien minh cac thi toc xuat hien tai cac vung phia nam cua Nepal. Tu mot thuc the trong so đo la Shakya, noi len mot vi hoang tu tu bo đia vi cua minh va trai qua cuoc song kho han, hinh thanh Phat giao, đuoc goi la Phat Thich Ca (nien đai truyen thong la 563–483 TCN).
Đen nam 250 TCN, cac khu vuc phia nam nam duoi anh huong cua Đe quoc Maurya tai Bac An Đo va nhieu noi cua Nepal sau đo tro thanh mot nha nuoc chu hau duoi truong Đe quoc Gupta vao the ky IV. Bat đau vao the ky III, Vuong quoc Licchavi quan ly thung lung Kathmandu va khu vuc xung quanh mien trung Nepal. Vuong trieu Licchavi suy thoai vao cuoi the ky VIII, co le la do ap luc tu Tho Phon, va ke tiep la mot thoi ky Newar hoac Thakuri tu nam 879, song khong ro ve pham vi kiem soat cua ho. Trong the ky XI, no duong nhu bao gom ca khu vuc Pokhara. Đen cuoi the ky XI, mien nam Nepal chiu anh huong cua Vuong trieu Chalukya tai Nam An Đo. Duoi thoi Chalukya, co so ton giao cua Nepal bien đoi do cac quoc vuong bao tro An Đo giao thay vi Phat giao von đang thinh hanh.
Vao đau the ky XII, cac thu linh noi len tai cuc tay Nepal co ten ket thuc bang hau to tieng Phan malla ("đo vat"). Cac quoc vuong nay cung co quyen luc trong hai tram nam sau đo, cho đen khi vuong quoc bi tan ra thanh nhieu tieu quoc. Mot trieu đai Malla khac bat đau voi Quoc vuong Jayasthiti xuat hien tai thung lung Kathmandu vao cuoi the ky XIV, va phan lon mien trung Nepal lai nam duoi quyen cai tri thong nhat. Nam 1482, vuong quoc nay bi phan thanh ba vuong quoc: Kathmandu, Patan, va Bhaktapur.


= Vuong quoc Nepal =
Đen giua the ky XVIII, mot quoc vuong nguoi Gurkha la Prithvi Narayan Shah tap hop thanh Nepal ngay nay. Sau mot so xung đot đo mau, ong chinh phuc đuoc thung lung Kathmandu vao nam 1769. Quyen the cua nguoi Gurkha đat đinh khi lanh tho cua cac vuong quoc Kumaon va Garhwal tai phia tay đen Sikkim tai phia đong nam duoi quyen cai tri cua Nepal. O quy mo toi đa, Đai Nepal mo rong đen song Teesta tai phia đong, đen Kangra, qua song Sutlej tai phia tay cung nhu xa ve phia nam đen đong bang Terai. Tranh chap lanh tho giua Nepal voi Tay Tang khien Đai Thanh khoi đong Chien tranh Trung Quoc – Nepal (1788–1789), ket qua quan Nepal bi đay lui va phai tra boi thuong cao cho Bac Kinh.
Kinh đich giua Vuong quoc Nepal va Cong ty Đong An Anh ve viec thon tinh cac tieu quoc giap bien voi Nepal cuoi cung dan đen Chien tranh Anh – Nepal (1815–16). Ban đau, nguoi Anh đanh gia thap nguoi Nepal va that bai cho đen khi co tang vien. Ho rat an tuong truoc long dung cam va nang luc cua nguoi Nepal, khoi đau cho danh tieng cua cac binh si Gurkha. Chien tranh ket thuc voi ket qua la Nepal phai nhuong lai cac phan đat moi chiem cua Sikkim va đat đai tai Terai, cung nhu quyen tuyen binh.
Chu nghia be phai trong hoang toc dan đen mot giai đoan bat on. Nam 1846, mot am muu bi phat giac tiet lo rang nu vuong co ke hoach lat đo mot thu linh quan su la Jung Bahadur Kunwar, dan đen tham sat trong trieu đinh. Jung Bahadur Kunwar thang loi va lap ra trieu đai Rana. Duoi trieu đai nay, quoc vuong la mot nhan vat danh nghia, trong khi chuc vu thu tuong đay quyen luc va đuoc ke tap. Gia toc Rana ung ho Anh va ho tro nguoi Anh trong Khoi nghia An Đo 1857, cung nhu trong hai the chien. Nguoi Anh trao cho Nepal mot so noi tai khu vuc Terai du cu dan tai đo khong phai nguoi Nepal, đay la mot cu chi huu nghi do Nepal giup Anh tran ap khoi nghia tai An Đo. Nam 1923, Anh va Nepal chinh thuc ky ket mot hiep uoc huu nghi. Che đo no le bi bai bo tai Nepal vao nam 1924.
Đen cuoi thap nien 1940, cac phong trao ung ho dan chu va chinh đang moi xuat hien tai Nepal chi trich che đo chuyen quyen Rana. Trong khi đo, quan đoi Trung Quoc xam chiem Tay Tang trong thap nien 1950, An Đo tim cach đoi trong bang cach thuc hien cac buoc đi nham khang đinh anh huong hon nua tai Nepal. An Đo bao tro cho cuu vuong Tribhuvan tai đang co vao nam 1951, va cung bao tro mot chinh phu moi gom hau het la thanh vien Đang Đai hoi Nepal, do đo ket thuc quyen ba chu cua gia toc Rana tai Nepal.
Sau nhieu nam tranh chap quyen luc giua quoc vuong va chinh phu, Quoc vuong Mahendra (tri vi 1955–72) bai bo thu nghiem dan chu vao nam 1959, va mot he thong Panchayat khong đang phai đuoc lap ra đe quan ly Nepal cho đen nam 1989, khi "Jan Andolan" (Phong trao Nhan dan) buoc Quoc vuong Birendra (tri vi 1972–2001) chap thuan cac cai cach hien phap va lap mot quoc hoi đa đang trong nam 1991. Nam 1991–92, Bhutan truc xuat khoang 100.000 nguoi goc Nepal, hau het ho đen song trong cac trai ti nan tai mien đong Nepal.
Nam 1996, Đang Cong san Nepal (Maoist) bat đau mot no luc nham thay the he thong nghi vien hoang gia bang mot nuoc cong hoa nhan dan bang phuong thuc bao luc, dan đen noi chien Nepal lam hon 12.000 nguoi thiet mang. Ngay 1 thang 6 nam 2001, xay ra tham sat trong hoang cung Nepal, Quoc vuong Birendra cung vuong hau va nhieu thanh vien vuong that khac bi giet, Thai tu Dipendra đuoc cho la thu pham va tu tu ngay luc đo. Sau su viec, em trai cua Quoc vuong Birendra la Gyanendra ke thua vuong vi. Ngay 1 thang 2 nam 2005, Quoc vuong Gyanendra giai tan toan bo chinh phu va đam nhiem đay đu quyen luc hanh phap nham dap tat phong trao Maoist (tu tuong Mao Trach Đong).


= Cong hoa =

Đoi dien voi phong trao dan chu vao nam 2006, Quoc vuong Gyanendra chap thuan trao lai quyen chu quyen cho nhan dan. Ha nghi vien sau đo bo phieu cat bot quyen luc cua quoc vuong va tuyen bo Nepal la mot nha nuoc the tuc, ket thuc vi the vuong quoc An Đo giao. Ngay 28 thang 12 nam 2007, mot du luat đuoc quoc hoi thong qua voi noi dung tuyen bo Nepal la mot nuoc cong hoa lien bang, đong nghia voi viec bai bo che đo quan chu. Du luat co hieu luc vao ngay 28 thang 5 nam 2008. Đang Cong san Thong nhat Nepal (Maoist) gianh nhieu ghe nhat trong bau cu Hoi đong Lap phap vao ngay 10 thang 4 nam 2008, lap ra mot chinh phu lien minh.
Đang Cong san Thong nhat Nepal (Maoist) khi đo lap ra mot chinh phu lien minh, thu tuong la Pushpa Kamal Dahal. Tuy nhien, cang thang chinh tri va tranh gianh quyen luc tiep tuc tai Nepal. Trong thang 5 nam 2009, chinh phu do phe Maoist lanh đao bi ha be va mot chinh phu lien minh khac đuoc thanh lap song khong co phe Maoist. Madhav Kumar Nepal thuoc Đang Cong san Nepal (Marxist–Leninist Thong nhat) tro thanh thu tuong cua chinh phu lien minh. Đen thang 2 nam 2011, chinh phu cua Madhav Kumar bi ha be, va Jhala Nath Khanal cung thuoc Đang Cong san Nepal (Marxist–Leninist Thong nhat) tro thanh thu tuong. Đen thang 8 nam 2011, chinh phu cua Jhala Nath Khanal bi ha be va Baburam Bhattarai cung thuoc Đang Cong san Nepal (Maoist) tro thanh thu tuong. Cac chinh đang khong the soan thao mot hien phap trong thoi gian quy đinh, dan đen giai tan hoi đong lap hien va mo đuong cho cuoc bau cu moi, Chanh an Khil Raj Regmi tro thanh chu tich cua chinh phu lam thoi. Duoi quyen Regmi, Nepal to chuc bau cu hoa binh đe chon hoi đong lap phap, cac the luc lon trong hoi đong lap phap khoa truoc la phe Maoist va Madhesi đat ket qua kem.
Thang 2 nam 2014, sau nhat tri giua hai chinh đang lon nhat trong hoi đong lap hien, Sushil Koirala tuyen the nham chuc thu tuong cua Nepal. Ngay 20 thang 9 nam 2015, hien phap moi đuoc cong bo, hoi đong lap phap chuyen thanh mot nghi vien, Nepal tro thanh mot nuoc cong hoa dan chu lien bang gom bay bang chua co ten. Thang 10 nam 2015, Bidhya Devi Bhandari tro thanh nu tong thong đau tien cua Nepal. Khadga Prasad Oli thuoc Đang Cong san Nepal (Maoist-Trung dung) tro thanh thu tuong vao thang 10 nam 2015.
Ngay 25 thang 4 nam 2015, mot tran đong đat manh tan cong Nepal. Đen ngay 12 thang 5, mot tran đong đat manh khac lai tan cong Nepal, chung khien hon 8.500 nguoi thiet mang va khoang 21.000 nguoi bi thuong.
Pushpa Kamal Dahal thuoc Đang Cong san Nepal (Maoist-Trung dung) tro thanh thu tuong vao thang 8 nam 2016. Sher Bahadur Deuba thuoc Đang Đai hoi Nepal lan thu tu tro thanh thu tuong vao thang 6 nam 2017. Khadga Prasad Oli tai nham chuc thu tuong vao thang 2 nam 2018


Đia ly Nepal co lanh tho gan giong hinh thang, dai 800 km va rong 200 km, co dien tich 147.181 km². Nepal nam giua vi tuyen 26° va 31° Bac, kinh tuyen 80° va 89° Đong. Nepal thuong đuoc chia thanh ba khu vuc đia van hoc: nui, đoi va Terai. Cac vanh đai sinh thai nay keo dai theo chieu đong tay va giao cat voi cac he thong song lon chay tu bac xuong nam.
Vung đong bang đat thap mien nam con goi la Terai, no giap voi An Đo va la bo phan cua ria phia bac đong bang An-Hang. No hinh thanh va đuoc tuoi tieu tu ba song lon cua Himalaya la Kosi, Narayani, va Karnali cung cac song nho khoi nguon ben duoi đuong tuyet vinh cuu. Khu vuc nay co khi hau can nhiet đoi đen nhiet đoi. Khu chan nui ngoai bien nhat mang ten vung đoi Sivalik hoac day Churia cao tu 700 đen 100m, đanh dau gioi han cua đong bang song Hang, tuy nhien cac thung lung rong va thap goi la cac thung lung Noi Tarai nam tai mot vai noi ve phia bac cua cac khu chan nui nay.

Vung Đoi (Pahad) giap cac ngon nui va đo cao la tu 800m đen 4000m, co khi hau bien đoi tu can nhiet đoi o noi cao duoi 1.200m đen nui cao o noi cao tren 3.600m. Day Ha Himalaya co đo cao 1500m đen 3000m la gioi han phia nam cua vung nay, voi cac thung lung song can nhiet đoi va "đoi" xen ke đen phia bac cua day nay. Mat đo dan so tai cac thung lung o muc cao song it hon đang ke o đo cao tren 2000 m va rat thap o đo cao tren 2.500 met do tuyet thuong roi vao mua đong.Khu vuc nui (Himal) nam tren day Đai Himalaya, chiem phan phia bac cua Nepal. Khu vuc nay co nhung điem cao nhat the gioi nhu nui Everest (Sagarmatha trong tieng Nepal) cao 8848 m tren bien gioi voi Trung Quoc. Bay trong so 14 đinh cao tren 8000 m cua the gioi nam tai Nepal hoac tren bien gioi Nepal-Trung Quoc: Lhotse, Makalu, Cho Oyu, Kangchenjunga, Dhaulagiri, Annapurna va Manaslu. 
Xoi mon cua day Himalaya la mot nguon tram tich rat quan trong, chay qua mot so song lon nhu song An, song Hang va song Brahmaputra ra An Đo Duong.
Va cham giua tieu luc đia An Đo va mang A-Au bat đau tu ky Paleogen va tiep tuc cho đen nay, tao ra day Himalaya va cao nguyen Thanh-Tang. Nepal nam hoan toan trong đoi va cham nay, chiem phan trung tam cua day Himalaya, gan mot phan ba chieu dai 2.400 km cua day nui. Mang An Đo tiep tuc di chuyen ve phia bac so voi chau A voi muc đo khoang 5 cm moi nam. Khi lop vo luc đia cua mang An Đo hut chim duoi lop vo tuong đoi yeu cua Tay Tang, no tao nen day Himalaya.


= Khi hau =

Nepal co nam vung khi hau, đai the tuong ung theo đo cao. Vung nhiet đoi va can nhiet đoi nam duoi 1.200 m, vung on đoi tu 1.200m đen 2.400m, vung lanh tu 2.400m đen 3.600m, vung can cuc tu 3.600m đen 4.400m, va vung bang gia tren 4.400m. Nepal co nam mua: he, gio mua, thu, đong va xuan. Day Himalaya ngan gio lanh tu Trung A vao mua đong va tao thanh gioi han phia bac cua mo hinh gio mua. Nepal tung co rung bao phu day đac, song pha rung la mot van đe lon tai tat ca cac vung, gay ra xoi mon va suy thoai he sinh thai.
Nepal noi tieng voi nhung nha leo nui, co nhieu đinh cao nhat va thu thach nhat the gioi. Ve ky thuat, suon đong nam cua Everest thuoc Nepal de leo hon nen hau het moi nguoi chuong len nui tu Nepal thay vi Tay Tang.
Cac nui cao nhat tai Nepal:

Khac biet đang ke ve đo cao tai Nepal dan đen đa dang ve quan xa sinh vat, tu xa van nhiet đoi doc bien gioi voi An Đo, đen rung la rong va rung la kim can nhiet đoi tai vung đoi, đen rung la rong va rung la kim on đoi tren suon cua day Himalaya, đen cac đong co va vung cay bui nui cao cung đa va bang tren nhung noi cao nhat. Tai nhung noi co đo cao thap, co vung sinh thai xa van va đong co Terai-Duar, rung la rong can nhiet đoi Himalaya xuat hien tu đo cao 500 m đen 1000 m va bao gom Thung lung Noi Terai. Rung thong can nhiet đoi xuat hien tu đo cao 1000 m đen 2.000 m. Tren 2000 m, đia ly sinh vat cua Nepal ve đai the đuoc phan chia thanh đong va tay qua song Gandaki. Vung sinh thai phia đong co xu huong nhieu mua hon va phong phu ve loai hon, con vung phia tay thi kho hon va co it loai hon. Tu đo cao 1500 m đen 3000 m la rung la rong on đoi, phan thanh vung phia đong va phia tay. Tu đo cao 3000 m đen 4000 m la rung la kim phia đong va phia tay can cuc Himalaya. Duoi 5500 m la cay bui va bai co vung cuc phia đong va phia tay Himalaya.


Chinh tri Hien phap Nepal xac đinh Nepal la mot quoc gia đa dan toc, đa ton giao, đa ngon ngu, đa van hoa duoi che đo cong hoa đai nghi. Chinh quyen Nepal đuoc chia thanh ba nhanh:

Hanh phap: Hoi đong Bo truong thuc hien quyen hanh phap. Thu tuong la nguoi đung đau chinh phu va chu tich Hoi đong Bo truong. Tong thong bo nhiem lanh đao cua đang chiem đa so trong Vien Dan bieu lam thu tuong.
Lap phap: Quoc hoi Lien bang la co quan lap phap luong vien, gom Vien Dan bieu va Vien Quoc dan. Vien Dan bieu gom 275 dan bieu đuoc bau theo he thong đau phieu hon hop voi nhiem ky nam nam. Vien Quoc dan gom 59 nghi si do cac đai cu tri đoan cua cac tinh bau ra voi nhiem ky sau nam, cu hai nam thi bau lai mot phan ba so nghi si.
Tu phap: He thong tu phap cua Nepal đuoc chia thanh ba cap xet xu. Toa an toi cao la co quan xet xu cao nhat do chanh an đung đau. Toa an cap cao la co quan xet xu phuc tham cao nhat cua moi tinh, moi tinh co mot toa an cap cao. Toa an quan la co quan xet xu so tham tai moi quan. Hoi đong đia phuong co the thiet lap co quan tu phap đia phuong đe giai quyet cac tranh chap khong co yeu to hinh su. Toa an quan huong dan viec xet xu cua co quan tu phap đia phuong va co the huy bo quyet đinh cua co quan tu phap đia phuong.
Nepal nam trong so it quoc gia tai chau A bai bo hinh phat tu hinh. Nam 2008, Toa an toi cao cua Nepal ra phan quyet cap quyen đay đu cho cac ca nhan LGBT, bao gom quyen ket hon va toa an toi cao vao nam 2007 cho phep đang ky quyen cong dan voi gioi tinh thu ba. Tuy nhien, chinh phu chua ban hanh luat ve hon nhan đong gioi


= Ngoai giao =
Nepal thuc hien đuong loi đoi ngoai trung lap, co quan he tot voi cac nuoc lang gieng trong khu vuc va chu truong khong lien ket tren truong quoc te. Nepal la mot thanh vien Hiep hoi Nam A vi su Hop tac Khu vuc, Lien Hop Quoc, To chuc Thuong mai The gioi, Sang kien vung Vinh Bengal ve hop tac Kinh te va Ky thuat đa khu vuc va Đoi thoai Hop tac chau A. Nepal co quan he ngoai giao voi 167 quoc gia va Lien minh chau Au, đat đai su quan, sau lanh su quan tai 30 quoc gia va co 25 đai su quan cua nuoc ngoai va hon 80 phai bo ngoai giao khong thuong tru. Nepal đa cu hon 119.000 quan nhan tham gia 42 phai bo gin giu hoa binh Lien Hop Quoc tu nam 1958. Luc luong Gurkha cua Nepal đa tham gia ca hai chien tranh the gioi, cac cuoc xung đot giua An Đo va Pakistan va chien tranh o Afghanistan cung voi Iraq, mac du Nepal khong truc tiep tham gia bat cu cuoc xung đot nao, va đa đuoc trao nhung huan chuong quan cong cao quy nhat tren the gioi, bao gom Huan chuong Chu thap Victoria cua Vuong quoc Anh va Param Vir Chakra cua An Đo.
Nepal co quan he mat thiet voi hai quoc gia lang gieng la An Đo va Trung Quoc. Theo mot hiep đinh lau dai, cac cong dan An Đo va Nepal co the qua lai quoc gia kia ma khong can ho chieu hoac thi thuc. Cong dan Nepal co the lam viec tai An Đo ma khong gap han che ve phap ly. Luc quan An Đo duy tri bay trung đoan Gorkha gom cac binh si hau het tuyen tu Nepal. Tuy nhien, tu khi chinh phu Nepal do cac phai cong san chi phoi con chinh phu An Đo do phai huu khuynh hon kiem soat, An Đo tai vu trang bien gioi An Đo-Nepal voi ly do kiem che cac to chuc Hoi giao xam nhap. Nepal thiet lap quan he ngoai giao voi Trung Quoc vao nam 1955, quan he giua hai ben tu đo dua tren 5 nguyen tac cung ton tai hoa binh. Nepal tung vien tro Trung Quoc sau Đong đat Tu Xuyen 2008, va Trung Quoc cung cap vien tro kinh te cho co so ha tang cua Nepal. Hai quoc gia hop tac to chuc ruoc đuoc The van hoi 2008 tren đinh Everest. Nepal kiem che nguoi Tay Tang luu vong bieu tinh phan đoi Trung Quoc.


= Quan su =
Tong thong la tong tu lenh Luc luong Vu trang Nepal ma su quan ly thuong xuyen la cua Bo Quoc phong. Nam 2018, chi tieu quan su cua Nepal la 398,5 trieu đo la My, đat 1,4% GDP. Quan chung chinh cua Luc luong Vu trang Nepal la Luc quan Nepal voi it hon 100.000 quan nhan; Nepal khong thuc hien nghia vu quan su bat buoc. Cuc Tinh bao quan su thuoc Luc quan Nepal la co quan tinh bao quan đoi chinh cua Nepal, trong khi Cuc Đieu tra quoc gia phu trach thu thap tinh bao đoi noi, đoi ngoai. Nhung nhiem vu chinh cua Luc quan Nepal bao gom đam bao an ninh cua tai san nha nuoc quan trong, tuan tra chong san trom tai vuon quoc gia, chong noi day va tim kiem cuu nan trong truong hop thien tai. Ngoai ra, Luc quan cung tien hanh mot so du an xay dung quan trong. Quan nhan chu yeu la đan ong thuoc đang cap Pahari.


= Phan cap hanh chinh =

Tinh đen nam 2015, Nepal đuoc chia thanh 7 tinh va 75 huyen. Ton tai bon đo thi, 13 pho đo thi, 246 hoi đong đo thi va 481 hoi đong lang chinh thuc. Hien phap trao 22 quyen luc tuyet đoi cho cac đon vi đia phuong, va ho chia se 15 quyen nua voi chinh phu trung uong va cap tinh.


Kinh te GDP danh nghia cua Nepal vao nam 2016 la hon 24 ty USD. Nam 2010, nong nghiep chiem 36,1%, dich vu chiem 48,5%, va cong nghiep chiem 15,4% GDP cua Nepal. Trong khi phan đong gop cua nong nghiep va cong nghiep đang thu hep, thi đong gop cua linh vuc dich vu lai gia tang.
76% luc luong lao đong nam trong linh vuc nong nghiep, tiep đen la dich vu voi 18% va che tao cung thu cong nghiep chiem 6%. Nong san chu yeu đuoc trong tai khu vuc Terai giap voi An Đo, gom co tra, gao, ngo, lua mi, mia, cac loai cu, sua, va thit trau. Cong nghiep chu yeu lien quan đen che bien nong san, gom co đay, mia, thuoc la va ngu coc. Nepal thieu hut nghiem trong lao đong co ky nang.
Tang truong kinh te cua Nepal tiep tuc bi anh huong bat loi do bien đong chinh tri. Tuy the, tang truong GDP thuc đuoc uoc tinh la gan 5% nam 2011–2012, cao hon 3,5% nam 2010–2011. Nguon goc tang truong gom co nong nghiep, xay dung, tai chinh va cac nganh dich vu khac. Đong gop cua tieu thu cho tang truong đuoc thuc đay tu kieu hoi. Kieu hoi đuoc uoc tinh tuong đuong 25–30% GDP (2012). Lam phat nam 2012 giam xuong muc thap la 7% trong ba nam tinh đen 2012. Đong rupee Nepal gan voi rupee An Đo theo ty gia hoi đoai 1,6 trong nhieu nam. Ke tu khi noi long kiem soat ty gia vao đau thap nien 1990, thi truong cho đen ve trao đoi ngoai te đa bien mat.
Ty le nguoi ngheo giam đang ke tu nam 2003, ty le nguoi song duoi nguong ngheo quoc te (1,25 USD moi ngay) giam mot nua trong vong bay nam tinh đen 2012. Theo đo, ty le nguoi ngheo giam tu 53,1% vao nam 2003/2004 xuong 24,8% vao nam 2010/2011. Theo nguong ngheo 2 USD moi ngay, ty le ngheo giam đen mot phan tu xuong 57,3%. Tuy nhien, phan phoi thu nhap van con rat bat binh đang.
Nepal co canh quan ngoan muc, co van hoa đa dang va ky la nen co tiem nang đang ke ve du lich, song tang truong trong linh vuc nay bi can tro do bat on chinh tri va ha tang yeu kem. Mac du vay, trong nam 2012 luong du khach quoc te đen Nepal đat 598.204, tang 10% so voi nam truoc. Du lich đong gop gan 3% cho GDP quoc gia vao nam 2012 va la nguon thu nuoc ngoai lon thu nhi sau kieu hoi.
Ty le that nghiep va thieu viec lam đat đen mot nua dan so trong đo tuoi lao đong. Do đo, nhieu cong dan Nepal chuyen đen cac quoc gia khac tim viec, cac điem đen gom co An Đo, Qatar, Hoa Ky, Thai Lan, Anh, A Rap Saudi, Nhat Ban, Brunei, Uc va Canada. Nepal nhan đuoc 50 trieu USD moi nam tu cac binh si Gorkha phuc vu trong quan đoi cua An Đo va Anh. Nam 2010, tong gia tri kieu hoi la khoang 3,5 ty USD. Trong nam 2009, kieu hoi đong gop toi 22,9% GDP cua quoc gia.
Mot hiep đinh kinh te lau nam cung co quan he mat thiet voi An Đo. Nepal nhan vien tro nuoc ngoai tu Anh, An Đo, Nhat Ban, Hoa Ky, EU, Trung Quoc, Thuy Si va cac quoc gia Scandinavia.
Hang hoa xuat khau chinh cua Nepal la tham, quan ao, gai dau, hang da thuoc, hang đay va ngu coc. Hang hoa nhap khau chinh la vang, may moc va thiet bi, san pham dau mo va phan bon. Lien minh chau Au, Hoa Ky va Đuc la cac đoi tac xuat khau chinh. Lien minh chau Au la khach hang lon nhat cua quan ao may san tu Nepal. Cac đoi tac nhap khau quan trong cua Nepal la An Đo, Cac Tieu vuong quoc A Rap Thong nhat, Trung Quoc.


= Co so ha tang =

Phan lon nang luong tai Nepal lay tu go nhien lieu, phe pham nong nghiep, phan đong vat, va nhien lieu hoa thach nhap khau theo so lieu nam 2012. Nepal khong phat hien đuoc dau mo, khi đot hoac than đa, song co mot so tru luong than non. Toan bo nhien lieu hoa thach thuong mai (chu yeu la dau va than đa) đuoc nhap khau tu An Đo hoac thi truong quoc te qua nga An Đo va Trung Quoc. Nhap khau nhien lieu chiem hon 25% thu nhap ngoai hoi cua Nepal. Chi co 1% nhu cau nang luong đuoc đap ung bang đien nang. Tinh chat quanh nam cua cac song tai Nepal va đo doc lon cua đia hinh tao đieu kien ly tuong đe phat trien mot so du an thuy đien lon nhat the gioi. Uoc tinh cho biet tiem nang thuy đien kha thi ve kinh te cua Nepal la khoang 83.000 MW tu 66 điem du an thuy đien. Chi co khoang 40% dan chung Nepal tiep can đuoc đien nang (2012). Ty le đien khi hoa tai cac khu vuc đo thi la 90%, trong khi ty le cua cac khu vuc nong thon chi la 5%. Đien co the bi cat toi 22 tieng moi ngay vao giai đoan nhu cau đat đinh vao mua đong khi nhu cau tang đen gan gap đoi cong suat.
Nepal co lap voi cac tuyen van chuyen lon cua the gioi ca tren bo, tren khong va tren bien. Tai Nepal, hang khong co tinh trang tot hon, voi 47 san bay, trong đo 11 san bay co đuong bang đuoc trai nhua; cac chuyen bay thuong xuyen va ho tro chuyen cho quy mo lon. Đia hinh đoi nui tai hai phan ba phia bac cua quoc gia khien viec xay dung đuong va cac ha tang khac tro nen kho khan va ton kem. Nam 2007, Nepal chi co hon 10.142 km đuong bo đuoc trai be mat, va 7.140 km đuong chua đuoc trai, va co mot tuyen đuong sat dai 59 km tai phia nam. Tren mot phan ba dan cu song trong khu vuc cach cac tuyen đuong bo quanh nam gan nhat tu hai tieng tro len, 15 trong so 75 tru so huyen khong đuoc lien ket bang đuong bo. Ngoai ra, khoang 60% mang luoi đuong bo va hau het đuong nong thon khong su dung đuoc trong mua mua. Cua ngo hang hai duy nhat tren thuc te cua hang hoa tu Kathmandu la Kolkata cua An Đo. Tinh trang phat trien kem cua mang luoi đuong bo khien viec tiep can cho, truong hoc, va phong kham la mot thach thuc.


= Thong tin va truyen thong =
Theo mot bao cao vao nam 2012, co bay nha khai thac va tong cong so thue bao đien thoai la tren 16 trieu, đat ty le tham nhap 61,42%. Dich vu đien thoai co đinh chiem 9,37%, đien thoai di đong chiem 64,63%, va cac dich vu khac (LM, GMPCS) chiem 3,76% tong ty le tham nhap. Tuong tu, so thue bao dich vu data/internet la hon 4,6 trieu, đat ty le tham nhap 17,53%.
Tuy vay, co chenh lech đang ke giua muc đo bao phu cao trong cac thanh thi va muc đo bao phu hien huu tai cac khu vuc nong thon kem phat trien. Trong so 3,914 hoi đong phat trien lang trong nuoc, 306 khong co dich vu đien thoai tinh đen thang 12 nam 2009. Nham đap ung nhu cau tuong lai, uoc tinh Nepal can đau tu khoang 135 trieu USD moi nam vao linh vuc vien thong. Nam 2009, linh vuc vien thong đong gop 1% cho GDP quoc gia. Tinh đen ngay 30 thang 9 nam 2012, Nepal co 1.828.700 tai khoan Facebook.
Tinh đen  nam 2007, nha nuoc van hanh hai đai truyen hinh cung nhu cac đai phat thanh quoc gia va khu vuc. Ton tai khoang 30 kenh truyen hinh đoc lap co đang ky, song chi khoang mot nua trong đo hoat đong đinh ky. Gan 400 đai phat thanh co giay phep voi khoang 300 đai hoat đong. Theo đieu tra nhan khau nam 2011, ty le ho gia đinh co may thu thanh la 50,82%, truyen hinh la 36,45%, truyen hinh cap la 19,33%, may vi tinh la 7,23%. tinh đen  nam 2012 co 2.038 bao chi đang ky tai Nepal, trong đo 514 bao phat hanh. Nam 2013, [[Phong vien khong bien gioi] xep hang Nepal đung thu 118 the gioi ve tu do bao chi.


Nhan khau Dan so Nepal tang tu 9 trieu vao nam 1950 len 26,5 trieu vao nam 2011. Tu nam 2001 đen nam 2011, quy mo gia đinh trung binh giam tu 5,44 nguoi xuong 4,9 nguoi. Đieu tra cung ghi nhan khoang 1,9 trieu nguoi vang mat, hau het ho la lao đong nam lam viec tai nuoc ngoai, chu yeu la tai Nam A va Trung Đong. Đieu nay khien ty so gioi tinh sut giam con 94,41 so voi 99,80 vao nam 2001. Muc gia tang dan so hang nam la 1,35%.
Nepal co cu dan mang nhieu nguon goc dan toc khac nhau, do đo "nguoi Nepal" gan voi quyen cong dan va long trung thanh. Nepal đa dang ve van hoa va dan toc do đay la quoc gia hinh thanh bang viec chiem đong mot so vuong quoc nho trong the ky XVIII. Cac khu dan cu co nhat tai Mithila va Tharuhat la cua nguoi Maithil thuoc nhom An-Arya. Khu vuc nui cao tren 3000 m co cu dan thua thot, song tai mien trung va mien tay cua Nepal, dan toc Sherpa va Lama cu tru tai cac thung lung kho han con cao hon ve phia bac cua Himalaya. Thung lung Kathmandu nam tai vung đoi trung tam, chi chiem mot phan nho dien tich quoc gia song la noi co mat đo dan cu cao nhat va chiem 5% dan so toan quoc. Cu dan Nepal la hau due cua ba nhom di dan chinh rieng biet tu An Đo, Tay Tang, Bac Myanmar cung Van Nam qua Assam.
Mac du mot phan đang ke dan chung di cu đen Madhesh (cac đong bang mien nam) trong thoi gian dan đay, song đa so nguoi Nepal van song tai vung đat cao trung tam; vung nui phia bac co dan cu thua thot. Kathmandu co dan so tren 2,6 trieu nguoi, la thanh pho lon nhat Nepal va la trung tam van hoa cung kinh te.
Theo mot bao cao vao nam 2008 cua USCRI, Nepal la noi cu tru cua khoang 130.000 nguoi ti nan va tim kiem ti nan vao nam 2007. Trong đo, khoang 109.200 đen tu Bhutan va 20.500 nguoi đen tu Trung Quoc. Chinh phu Nepal han che nguoi ti nan Bhutan trong bay trai tai cac huyen Jhapa va Morang, va nguoi ti nan khong đuoc phep lam viec trong hau het cac nganh nghe.


= Ngon ngu =
Di san ngon ngu đa dang cua Nepal bat nguon tu ba nhom ngon ngu chinh: An-Arya, Tang-Mien, va nhieu ngon ngu ban đia tach biet. Cac ngon ngu chinh tai Nepal (ban ngu) theo đieu tra nhan khau nam 2011 la tieng Nepal (44,6%), Maithil (11,7%), Bhojpur (Awadh) (6,0%), Tharu (5,8%), Tamang (5,1%), Nepal Bhasa (3,2%), Bajjika va Magar, Dotel, Urdu va Sunwar. Nepal co it nhat bon ngon ngu ky hieu ban đia.
Tieng Nepal bat nguon tu tieng Phan va đuoc viet bang chu cai Devanagari. Tieng Nepal la ngon ngu chinh thuc va giu vai tro la ngon ngu chung cua nguoi Nepal thuoc nhieu nhom dan toc ngon ngu khac nhau. Nhieu nguoi Nepal trong chinh quyen va kinh doanh noi tieng Maithil lam ngon ngu chinh. Cac bien the tieng Tang đuoc noi tren va phia bac cua vung cao Himalaya, tai đo tieng Tang van hoc tieu chuan đuoc hieu rong rai trong gioi giao duc ton giao. Cac phuong ngu ban đia tai Terai va vung đoi hau het khong co chu viet, co cac no luc nham phat trien he thong chu viet cho chung bang chu Devanagari hoac chu Latinh.


= Ton giao =

Đai đa so cu dan Nepal tin theo An Đo giao. Shiva đuoc cho la than ho menh cua quoc gia. Nepal co đen tho Shiva noi tieng la đen Pashupatinath, la noi tin đo An Đo giao tu khap the gioi đen hanh huong. Theo than thoai An Đo giao, nu than Sita trong su thi Ramayana sinh tai Vuong quoc Mithila cua Quoc vuong Janaka Raja. Lumbini la mot thanh đia hanh huong Phat giao, va la mot di san the gioi UNESCO, nam tai huyen Kapilavastu. Noi đay theo truyen thong đuoc cho la noi sinh cua Đuc Phat vao nam 563 TCN, ong la mot hoang tu thuoc đang cap Kshatriya cua thi toc Sakya. Toan bo ba nhanh cua Phat giao đeu ton tai trong Nepal va nguoi Newar co nhanh tin nguong Phat giao rieng cua minh. Phat giao cung la ton giao chi phoi tai cac khu vuc mien bac co dan cu thua thot, la noi co cac dan toc co lien he voi nguoi Tang nhu nguoi Sherpa.Khac biet giua tin đo An Đo giao va Phat giao tai Nepal la rat it do pha tron ve van hoa va lich su cua hai đuc tin. Hon nua, Phat giao va An Đo giao tai Nepal chua tung la hai ton giao rieng biet neu xet theo quan điem kieu phuong Tay. Tai Nepal, cac tin nguong chia se chung cac đen tho va tho cung cac vi than chung. Trong so nhung dan toc ban đia tai Nepal, cac dan toc chiu anh huong nhieu hon tu An Đo giao la Magar, Sunwar, Limbu, Rai cung Gurkhas. Anh huong cua An Đo giao kem noi bat hon trong cac nhom nguoi Gurung, Bhutia va Thakali, ho moi cac nha su Phat giao đen te le ton giao. Most of the festivals in Nepal are Hindu. Le hoi Machendrajatra cua An Đo giao Shiva, song cung đuoc nhieu tin đo Phat giao tai Nepal cu hanh voi vi the la mot le hoi lon. Do nguoi ta tin rang Ne Muni thanh lap Nepal, Hoi giao la ton giao thieu so tai Nepal, chiem 4,2% dan so theo đieu tra nhan khau nam 2006. Mundhum, Co Đoc giao va Jaina giao la cac tin nguong thieu so khac.


= Giao duc =
Ty le biet chu tong the (đoi voi nguoi tu 5 tuoi tro len 5) tang tu 54,1% vao nam 2001 len 65,9% vao nam 2011. Ty le biet chu cua nam gioi la 75,1% con cua nu gioi la 57,4%. Ty le biet chu cao nhat đuoc ghi nhan tai huyen Kathmandu (86,3%) va thap nhat tai huyen Rautahat (41,7%). Ty le nhap hoc tieu hoc thuan đat 74% vao nam 2005; tang len 90% vao nam 2009.
Tuy nhien, viec tang ty le tiep can giao duc trung hoc (lop 9-12) van gap thach thuc lon. Tren mot nua hoc sinh tieu hoc khong hoc len trung hoc, va chi mot nua so con lai tot nghiep trung hoc. Ngoai ra, so tre nu vao trung hoc thap hon so tre nam, chenh lech con cao hon nua sau lop 10.
Nepal co bay đai hoc: Đai hoc Tribhuvan, Đai hoc Kathmandu, Đai hoc Pokhara, Đai hoc Purbanchal, Đai hoc Mahendra Sanskrit, Đai hoc Far-western, va Đai hoc Nong lam. Co mot so đai hoc đuoc đe xuat nhu Đai hoc Phat giao Lumbini, Đai hoc Mid-Western.


= Y te =

Dich vu y te tai Nepal đuoc cung cap tu ca khu vuc cong va tu. Theo đieu tra nhan khau nam 2011, tren mot phan ba (38,17%) tong so ho khong co phong ve sinh. Nuoc voi la nguon nuoc uong chinh cua 47,78% so ho. Gieng bom la nguon nuoc chinh cua khoang 35% so ho. Theo du lieu nam 2010 cua WHO, Nepal xep hang 139 ve du tinh tuoi tho, o muc 65,8 nam.
Benh tat tai Nepal pho bien hon cac quoc gia Nam A khac, đac biet tai cac khu vuc nong thon. Cac benh hang đau la tieu chay va cac benh tieu hoa, buou co, ky sinh trung đuong ruot, phong va lao. Khoang 4 trong so 1.000 nguoi thanh nien tu 15 đen 49 tuoi co virus HIV, va ty le nhiem HIV la 0,5%. Suy dinh duong con o muc rat cao: Khoang 47% tre em duoi 5 tuoi bi coi coc, va 36% bi thieu can, du tinh hinh đuoc cai thien trong nhung nam qua song van đang bao đong. Tuy vay, y te co nhieu cai thien, đang chu y nhat la trong cham soc ba me-tre em, vao nam 2012 ty le tu vong tre duoi 5 tuoi la 4,1%. Chi so phat trien con nguoi (HDI) cua Nepal đat 0,77 ve y te vao nam 2011, xep 126 trong so 194 quoc gia, tang so voi 0,444 vao nam 1980.


Van hoa Van hoa dan gian la bo phan khong the tach roi cua xa hoi Nepal. Cac cau chuyen truyen thong co nguon goc tu thuc te trong sinh hoat thuong nhat, cac truyen ke ve tinh yeu, tinh cam va chien tranh cung nhu ma quy va do đo phan anh phuong thuc sinh hoat, van hoa va đuc tin đia phuong. Nhieu truyen dan gian Nepal đuoc thuat lai bang vu đao va am nhac.

Hau het cac nha tai nong thon vung thap cua Nepal lam tu khung tre va vach lam tu hon hop bun va phan bo. Nhung can nha nay mat vao mua he va giu am vao mua đong. Nha o tai vung đoi thuong lam bang gach khong nung cung mai tranh hoac ngoi. Tai vung cao, nha o lam tu đa va co the su dung đa bang tren mai.
Quoc ky Nepal la quoc ky duy nhat khong co hinh chu nhat. Nepal co 36 ngay le cong cong moi nam, đung hang đau the gioi. Mot nam theo lich Nepal bat đau vao ngay đau tien cua thang Baisakh trong lich An Đo giao chinh thuc cua Nepal la Bikram Sambat, roi vao giua thang 4 va mot nam đuoc chia thanh 12 thang. Thu Bay la ngay nghi le hang tuan chinh thuc. Cac ngay le chinh hang nam la ngay Liet si (18 thang 2), va cac le hoi hon hop An Đo giao va Phat giao nhu Dashain vao mua thu, Tihar vao giua thu va Chhath vao cuoi thu. Trong le hoi Swanti, nguoi Newars cu hanh le Mha Puja đe ky niem tet theo lich Nepal Sambat. Do la mot quoc gia the tuc, Nepal cung co ngay nghi le vao cac le hoi chinh cua ton giao thieu so.
Cac mon an quoc gia cua Nepal la Dhindo va Gundruk. Bua an chinh cua nguoi Nepal la dal bhat, dal la canh đau lang, va đi kem voi bhat (com), cung tarkari (rau nau ca ri) va achar (rau giam) hoac chutni (mon gia vi lam tu nguyen lieu tuoi). No gom co cac mon man va chay. Dau mu tac la phuong thuc che bien pho bien va gom co nhieu gia vi, nhu thi la, rau mui, hat tieu, me, nghe, toi, gung, co ca ri, la nguyet que, đinh huong, que, ot va mu tat đuoc su dung trong nau nuong. Momo la mot loai banh hap voi nhan thit hoac rau, va la mon an nhanh pho bien tai nhieu khu vuc cua Nepal.
Bong đa la mon the thao pho bien nhat tai Nepal va đuoc choi lan đau vao nam 1921. San van đong quoc te duy nhat cua Nepal la San van đong Dasarath Rangasala, cung la san nha cua đoi tuyen quoc gia.Cricket đuoc pho bien trong thoi gian gan đay, đoi tuyen quoc gia Nepal thi đau tren san nha tai San Cricket Quoc te Đai hoc Tribhuvan.
Du Nepal ap dung he met lam tieu chuan chinh thuc tu nam 1968, song cac đon vi đo luong truyen thong van con pho bien. Cac đon vi truyen thong ve dien tich đuoc ap dung tai khu vuc Terai– nhu katha hay bigha. – giong nhu tai nhung noi khac cua Nam A. Tuy nhien, tieu chuan đo luong dien tich cua chung lai khac nhau, nhu mot katha tai Nepal tuong đuong 338,63 m², trong khi mot katha tai Bangladesh tuong đuong khoang 67 m². Ngoai cac đon vi ban đia, he đe quoc Anh lien quan đen chieu dai (cu the la inch va foot), va he met nhu kg va lit cung kha pho bien trong giao thuong hang ngay.


Tham khao Tai lieu "Nepal". MSN Encarta. Ban goc luu tru ngay 1 thang 11 nam 2009. Truy cap 2005. {{Chu thich web}}: Kiem tra gia tri ngay thang trong: |ngay truy cap= (tro giup)
Đo_open_border.htm "An Đo Nepal Open Border". Nepal Democracy. Truy cap 2005. {{Chu thich web}}: Kiem tra gia tri |url= (tro giup); Kiem tra gia tri ngay thang trong: |ngay truy cap= (tro giup)
"Football at the heart of the Himalaya". FIFA. Ban goc luu tru ngay 6 thang 4 nam 2007. Truy cap 2005. {{Chu thich web}}: Kiem tra gia tri ngay thang trong: |ngay truy cap= (tro giup)
"The Best Memoir You Never Heard Of: "Shadow Over Shangri-La" Offers Compelling and Timely Story of Nepal (San Francisco Chronicle)".
"Etymology of the word "Nepal"". Infoclub.com.np. Ban goc luu tru ngay 24 thang 5 nam 2008. Truy cap 2005. {{Chu thich web}}: Kiem tra gia tri ngay thang trong: |ngay truy cap= (tro giup)
"Nepal: A state under siege". The South Asian: Featured Articles. Ban goc luu tru ngay 31 thang 12 nam 2004. Truy cap 2005. {{Chu thich web}}: Kiem tra gia tri ngay thang trong: |ngay truy cap= (tro giup)
"Nepal: Basic Fact Sheet". Nepal homepage. Ban goc luu tru ngay 24 thang 5 nam 2005. Truy cap 2005. {{Chu thich web}}: Kiem tra gia tri ngay thang trong: |ngay truy cap= (tro giup)
"Jailed ex-PM in Nepal court plea". BBC News. Truy cap 2005. {{Chu thich web}}: Kiem tra gia tri ngay thang trong: |ngay truy cap= (tro giup)
"Nepal's new emblem". Citizen Journalism Nepal. Ban goc luu tru ngay 9 thang 2 nam 2007. Truy cap 2007. {{Chu thich web}}: Kiem tra gia tri ngay thang trong: |ngay truy cap= (tro giup)
Gotz Hagmuller (2003). Patan Museum: The Transformation of a Royal Palace in Nepal. London: SerAn Đo. ISBN 0-9-6-26-58-X.
Kunda Dixit (2006). [A people war: Images of the Nepal conflict 1996-2006]. Kathmandu: nepa-laya. ISBN.
Barbara Crossette (1995). So Close to Heaven: The Vanishing Buddhist Kingdoms of the Himalayas. New York: Vintage. ISBN 0-679-74363-4.
Bista, Dor Bahadur (1967). People of Nepal. Dept. of Publicity, Ministry of Information and Broadcasting, Govt. of Nepal. ISBN 99933-0-418-2.
Michael Hutt, ed., Himalayan 'people's war': Nepal's Maoist rebellion, London: C. Hurst, 2004
Peter Matthiessen (1993). The Snow Leopard. Penguin. ISBN 0-00-272025-6.
Joe Simpson (1997). Storms of Silence. Mountaineers Books. ISBN 0-89886-512-3.
Samrat Upadhyay (2001). Arresting God in Kathmandu. Mariner Books. ISBN 0-618-04371-3.
Joseph R. Pietri (2001). The King of Nepal. Joseph R. Pietri. ISBN 0-615-11928-X.
Maurice Herzog (1951). Annapurna. The Lyons Press. ISBN 1-55821-549-2.
Dervla Murphy (1968). The Waiting Land: A Spell in Nepal. Transatlantic Arts. ISBN 0-7195-1745-1.
Rishikesh Shaha (2001). Modern Nepal: A Political History. Manohar Publishers and Distributors. ISBN 81-7304-403-1.


Lien ket ngoai Website chinh thuc cua Chinh phu Nepal
Trang chinh thuc cua Cuc Du lich Nepal Luu tru ngay 10 thang 9 nam 2019 tai Wayback Machine
Nepal tu BBC News
Muc “Nepal” tren trang cua CIA World Factbook.
Nepal Luu tru ngay 18 thang 5 nam 2009 tai Wayback Machine tu UCB Libraries GovPubs
Nepal tren DMOZ
Nepal tren Encyclopædia Britannica
 Wikimedia Atlas cua Nepal
 Du lieu đia ly lien quan đen Nepal tai OpenStreetMap