Vu an Van Thinh Phat (hay Đai an Van Thinh Phat), cung đuoc Toa an nhan dan Thanh pho Ho Chi Minh goi la vu an Truong My Lan va đong pham, la mot vu be boi kinh te, tham nhung đac biet nghiem trong dien ra tai Cong ty co phan Tap đoan Van Thinh Phat va Ngan hang Thuong mai co phan Sai Gon (SCB) do ty phu Truong My Lan cam đau trong hon 10 nam. Tong cong đa co 86 nguoi bi truy to, va tong so tien thiet hai cua vu an len toi 677.000 ty đong (tuong đuong 27 ty USD) thong qua viec lua đao giai ngan thong qua cac ho so cho vay cua Ngan hang SCB len toi 1 trieu ty đong (tuong đuong 44 ty USD), tro thanh mot trong cac vu be boi kinh te lon nhat trong lich su Viet Nam va vuot qua be boi 1Malaysia Development Berhad o Malaysia, tro thanh vu be boi tham nhung lon nhat Đong Nam A. Nhieu chuyen gia cung cho rang, vu be boi nay co the la mot trong nhung vu lua đao tai chinh lon nhat trong lich su the gioi.
Vu be boi Van Thinh Phat đuoc phoi bay trong boi canh chien dich đot lo cua Tong Bi thu Nguyen Phu Trong khoi xuong đuoc đay manh len cao nhat khi nhieu can bo cap cao va ke ca Chu tich nuoc đeu co lien quan. Truoc khi Truong My Lan bi bat giu, nhieu Chu tich Tap đoan lon o Viet Nam cung đa bi tam giam va khoi to hinh su. Trong qua trinh be boi đuoc phat hien va nhieu ca nhan bi bat giu, nhieu cuoc bieu tinh, cang bang ron phan đoi, đoi quyen loi cua nguoi dan cung đa đuoc dien ra truoc cac tru so, chi nhanh cua Ngan hang SCB. 
Theo Toa an nhan dan Thanh pho Ho Chi Minh, phien toa cua vu an se đuoc xet xu theo hai giai đoan voi giai đoan đau tien theo sat vu Van Thinh Phat va tap trung đieu tra, truy to, xet xu nham thu hoi tai san va giai đoan hai lien quan đen cac trai phieu doanh nghiep. Phien toa so tham giai đoan 1 đa đuoc dien ra tu ngay 5 thang 3 đen ngay 11 thang 4 nam 2024 voi su tham gia cua 200 luat su cung 86 bi cao, trong đo co 7 nguoi vang mat. Sau phien toa, Truong My Lan đa bi tuyen an so tham tu hinh cung 4 đong pham o muc an chung than, cac bi cao khac bi tuyen an tu 3 nam tu treo đen 20 nam tu.


Boi canh = Truong My Lan va Tap đoan Van Thinh Phat =

Truong My Lan sinh ngay 13 thang 10 nam 1956, la mot nguoi Viet goc Hoa sinh ra o Sai Gon, Viet Nam Cong hoa (nay la Thanh pho Ho Chi Minh, Viet Nam). Ban đau ba co ten la Truong Muoi. Truoc khi tro thanh chu cua mot Tap đoan lon tai Viet Nam, ba tung ban my pham o cho Ben Thanh, Thanh pho Ho Chi Minh va đuoc ho tro tai chinh tu me. Vao nam 1992, ba ket hon voi doanh nhan đen tu Hong Kong co ten Chu Lap Co va cung ong thanh lap Van Thinh Phat Group voi linh vuc ban đau la thuong mai va kinh doanh, nha hang khach san. Cung vao thoi điem nay, chinh phu Viet Nam cung đang trong cong cuoc Đoi Moi, mo cua nen kinh te va thu hut đau tu tu ben ngoai. 
Nam 2007, ba bat đau chuyen huong sang linh vuc bat đong san. Sau khi thau tom đuoc Ngan hang SCB thong qua viec chi phoi co phan, ba đa đua SCB tro thanh mot trong nhung ngan hang thuong mai co quy mo tai san lon nhat Viet Nam. Đong thoi, Van Thinh Phat cung la mot trong nhung cong ty bat đong san giau nhat Viet Nam voi loat cac du an bao gom toa nha dan cu cao cap, van phong, khach san va trung tam mua sam. Tham chi tru so cua Cong ty Co phan đau tu Times Square con so huu mat tien nam o Pho đi bo Nguyen Hue, quan 1 cua Thanh pho Ho Chi Minh hay khu phuc hop mua sam – khach san Union Square voi 4 mat tien cung o quan 1 lan luot la Nguyen Hue, Le Lai, Le Thanh Ton va Đong Khoi. Mac du so huu khoi luong tai san khong lo nhung cac thong tin ve ba hay gia toc đeu rat it đuoc biet đen. 
Theo bao Tieng Dan, co khoang thoi gian ba la tieu thuong ban vai o quan 5 va gap go đuoc Truong Thi Hien – vo Le Thanh Hai, Bi thu Quan 5 luc bay gio. Le Thanh Hai cung voi Truong My Hoa, chi cua Truong Thi Hien đuoc cho la đa ho tro nhieu trong cac thuong vu cua ba Truong My Lan. Trong giai đoan giua nam 2014, ba cung 9 thanh vien khac trong gia đinh đa xin thoi quoc tich Viet Nam khong ro ly do va đa đuoc chap thuan, tuy nhien, sau đo đen thang 6 nam 2015 thi lai rut ho so. Truong My Lan va chong ba la Chu Lap Co cung đa xuat hien trong bao cao "Tai lieu Panama"  cua Lien đoan nha bao đieu tra quoc te vao thang 5 nam 2015.


= Chien dich đot lo =

Trong giai đoan ong Nguyen Tan Dung lam thu tuong, nhieu nguoi cho rang ong đa tao đieu kien cho tham nhung phat trien o Viet Nam. Đen nam 2016, Đang Cong san Viet Nam bat đau thuc hien chien dich phong chong tham nhung mang ten "đot lo" đuoc khoi xuong boi Tong Bi thu Nguyen Phu Trong. Tu nam 2022, chien dich đa bat đau đuoc đay manh. Chien dich đa khien cho hai Chu tich nuoc Viet Nam tu chuc (bao gom Nguyen Xuan Phuc va Vo Van Thuong), nhieu can bo cap cao khac trong chinh phu va hang nghin nguoi bi truy to. Cac nhan vat hoat đong trong linh vuc kinh te cung bi anh huong tu chien dich nay. Vao thang 3 nam 2022, Trinh Van Quyet – Chu tich Tap đoan FLC va cong ty con la Bamboo Airways –  đa bi bat giu vi toi thao tung thi truong chung khoan. Sau đo khoang mot thang, Đo Anh Dung – Chu tich Tap đoan Tan Hoang Minh đa bi bat giu do lua đao chiem đoat tai san. Tuong tu vao thang 4, Chu tich Tap đoan Tan Hiep Phat, nha san xuat đo uong tu nhan lon nhat Viet Nam – Tran Quy Thanh cung đa bi bat giu vi bien thu tai san. Nhu vay, chi trong vong thang 3–4, lien tiep Chu tich cua ba tap đoan lon o Viet Nam đa bi bat giu do cac sai pham. Tuy nhien, cung co nhieu cao buoc cho rang chien dich đang đuoc su dung cho muc đich chinh tri nham tranh gianh quyen luc noi bo, Bo Ngoai giao Viet Nam đa phat bieu phu nhan cao buoc nay.


Qua trinh sai pham Nam 1992, Truong My Lan cung chong la Chu Lap Co thanh lap Cong ty Trach nhiem huu han Van Thinh Phat va hoat đong trong linh vuc thuong mai va kinh doanh, nha hang khach san. Nam 2007, voi von đieu le 6.000 ty đong, Van Thinh Phat bat đau đau tu sang linh vuc bat đong san. Sau đo, ba đa thanh lap nen nhieu cong ty con va cac cong ty lien ket so voi so von len toi hang nghin ty đong nhu Cong ty Co phan Đau tu An Đong (9.000 ty đong), Cong ty Co phan Đau tu Times Square Viet Nam, Cong ty Co phan Tap đoan Sai Gon Peninsula (18.000 ty đong), VTP Group Holdings (6.000 ty đong) va VTP Group Holdings (12.800 ty đong). Cuoi nam 2019, Tap đoan Van Thinh Phat nang von đieu le len 13.000 ty đong thong qua phat hanh co phieu cho cac co đong trong nuoc. Trong qua trinh phat trien, Tap đoan nay đa xay dung đuoc mot he sinh thai voi quy mo hon ca 1.000 doanh nghiep. Cac cong ty con cua Tap đoan nay co the đuoc chia ra lam 4 nhom chinh lan luot la: Nhom đinh che tai chinh – nhom nay đuoc nhieu nguoi xem la nhom quan trong nhat khi đay la nguon tien cho ca "he sinh thai Van Thinh Phat"; Nhom cac cong ty co hoat đong kinh doanh tai Viet Nam – cac cong ty trong nhom nay đa phan hoat đong trong linh vuc bat đong san, nha hang, khach san... voi von đieu le lon nham thu hut su đau tu, nam co phan chi phoi cac cong ty con khac; Nhom cac cong ty "ma" tai Viet Nam – đay la nhom cac cong ty lay phap nhan gop von đau tu đe vay von ngan hang, đao no... va Nhom cac cong ty o nuoc ngoai – cac cong ty nay se lay danh nghia "nha đau tu nuoc ngoai" đau tu vao Viet Nam va đuoc su dung đe quan ly tai san cua gia đinh ba Lan o nuoc ngoai.
Trong đo, Ngan hang Thuong mai co phan Sai Gon (SCB) la mot trong nhung cong ty thuoc Nhom đinh che tai chinh trong "he sinh thai" nay. Theo Luat Cac to chuc tin dung 2010 o Viet Nam, mot ca nhan khong the nao so huu hon 5% von đieu le đoi voi mot to chuc tin dung, nen truoc đo vao nam 2011, Truong My Lan đa su dung nguoi than va ban be than thiet cua minh đe thu gom tu 80–90% co phan cua ba ngan hang la Ngan hang Đe Nhat (Ficombank), Ngan hang Thuong mai co phan Viet Nam Tin Nghia (TinNghiaBank) va Ngan hang Thuong mai co phan Sai Gon (SCB). Luc nay, Truong My Lan đa nam giu 81,43% co phan cua SCB duoi ten cua 32 co đong; 98,74% co phan cua TinNghiaBank voi 36 co đong va 80,46% cua Ficombank thong qua 24 co đong. Tu ngay 1 thang 1 nam 2012, ba ngan hang nay đuoc hop nhat thanh Ngan hang Thuong mai co phan SCB, Truong My Lan tiep tuc nho 73 co đong đung ten so huu 85,61% co phan. Đen ngay 1 thang 1 nam 2018, so co phan ba nam giu tai Ngan hang nay len toi 91,54% co phan. Ba Lan đa su dung hoat đong cua Ngan hang trong huy đong von đap ung nhu cau kinh doanh cua cac Tap đoan, cong ty con, cong ty lien ket ma ba Lan so huu đe lap cac ho so cho vay gia tu Ngan hang SCB roi chiem đoat tien ve cho ca nhan. Đe thuc hien hanh vi nay, ba Lan cung đa hoi lo nhieu quan chuc trong chinh phu Viet Nam. Khong chi vay, ba Lan con mua chuoc nhieu cong ty tham đinh nhu: Cong ty tham đinh gia Thien Phu; Cong ty Trach nhiem huu han tham đinh gia MHD; Cong ty Trach nhiem huu han tham đinh gia Tam Nhin Moi; Cong ty Co phan tu van dich vu Bat đong san DATC; Cong ty Co phan tham đinh gia EXIM.

Thong qua hinh thuc tren, trong vong 10 nam tu nam 2012 đen nam 2022, Truong My Lan đa giai ngan nhieu khoan vay lap khong hoac khong đam bao đu gia tri phap ly voi tong so tien hon 1 trieu ty đong tu Ngan hang SCB. Tinh đen thang 10 nam 2022, tong du no khong the thu hoi đa len toi 677.000 ty đong, tru đi cac tai san đam bao thi thiet hai ma ba gay ra la 498.000 ty đong. Trong so thiet hai đo, ba Truong My Lan bi co quan đieu tra cao buoc tham o tai san cua SCB tri gia hon 304.000 ty đong cung 129.000 ty đong tien lai va chi phi phat sinh. Tong cong ba Lan cung đong pham đa tao 2.500 khoan vay tai Ngan hang SCB va 1.066.000 ty đong đuoc giai ngan, chiem 93% tong so tien ma ngan hang nay cho vay. So voi GDP Viet Nam nam 2022, con so nay tuong đuong voi 10,7% nen kinh te. So tien giai ngan cua ba Lan tham chi con gap 3 lan von xay dung san bay Long Thanh, gap 7 lan von xay dung 12 du an cao toc Bac–Nam. Sau khi cac khoan vay đuoc giai ngan, ba Lan chi đao cap duoi cua minh chuyen tien tu cong ty đuoc giai ngan sang tai khoan cua cac phap nhan hay cac ca nhan "khong ton tai". Khi co nhu cau su dung, ba Lan se chuyen tien đi khap cac cong ty con nam trong "he sinh thai cua Van Thinh Phat". Đe rut tien mat qua ben ngoai, ba Lan yeu cau nhan vien lam thu tuc khong nham hop thuc chung tu rut tien thong qua Ngan hang SCB va dung xe o to cho tien ve nha rieng Sherwood nam o so 127 Pasteur, quan 3, Thanh pho Ho Chi Minh hoac tru so cua Tap đoan Van Thinh Phat. Theo co quan canh sat đieu tra, tu thang 2 nam 2019 đen thang 9 nam 2022, so tien đuoc lai xe van chuyen la 108.000 ty đong cung 14,7 trieu USD (tuong đuong 355 ty đong).
Trong qua trinh hoat đong, thong qua Ngan hang SCB nhieu ho so chung tu đa đuoc duyet du khong đu đieu kien đe van chuyen tien ra nuoc ngoai va chuyen tien tu nuoc ngoai tro ve Viet Nam. Tap đoan Van Thinh Phat đa su dung 12 cong ty đuoc thanh lap, đang ky tai Viet Nam va 11 cong ty đuoc thanh lap o nuoc ngoai đe thuc hien qua trinh nay chuyen va nhan tien nay. Tu nam 2012 đen nam 2022, tong cong 78 giao dich chuyen tien đa đuoc thuc hien voi tong so tien len toi 1,5 ty đo la My (tuong đuong 35.361 ti đong) va nhan tro ve Viet Nam 152 giao dich voi tong so tien hon 3 ty đo la My (tuong đuong 71.368 ti đong). Nhu vay, tong so tien chuyen va nhan len toi 4,5 ty đong (tuong đuong hon 106.730 ti đong). Viec thuc hien van chuyen tien te xuyen bien gioi đuoc ba Lan giao cho Trinh Quang Cong, Nguyen Phuong Anh va Chiu Bing Keung Kenneth phu trach.

Ngoai ra, trong nam 2018, ba Lan cung đa lua chon 4 cong ty bao gom Cong ty An Đong, Cong ty Quang Thuan, Cong ty Sunny World va Cong ty Setra đe phat hanh trai phieu, huy đong tien tu nguoi dan trong boi canh Tap đoan Van Thinh Phat vuong vao tinh trang kho khan va no xau keo dai. Cac cong ty nay đa huy đong tong cong 30.800 ty đong thong qua viec ban trai phieu, sau đo hop thuc dong tien cho 8 cong ty con thuoc Tap đoan Van Thinh Phat khi mua lai so trai phieu nay cua 4 cong ty. Cac goi trai phieu cua Sunny World đuoc giao cho Ngan hang Thuong mai co phan Sai Gon - Ha Noi (SHB) tung ra thi truong, trong khi cac trai phieu con lai do Cong ty chung khoan TVSI ky ket hop đong ban trai phieu. Dong tien tu viec ban trai phieu sau đo đuoc đua ve Ngan hang SCB. Trong đo, tai Cong ty An Đong so trai phieu đa đuoc 30.738 nha đau tu thu mua voi tong cong 25.300 ty đong bao gom 24.969 ty đong khong co kha nang chi tra; tai Cong ty Sunny World co 24 trieu trai phieu đuoc phat hanh voi tong tri gia 2.400 ty đong bao gom 1.600 ty đong khong co kha nang chi tra; tai Cong ty Quang Thuan co 15 trieu trai phieu đuoc phat hanh voi tong tri gia 1.500 ty đong khong co kha nang chi tra cho 2.649 nha đau tu; va tai Cong ty Setra voi 20 trieu trai phieu đuoc phat hanh trong tong tri gia 2.000 ty đong du no cua 2.431 nha đau tu. Trong vong 2 nam, Tap đoan Van Thinh Phat đa chiem đoat 30.000 ty đong tu hon 35.000 nha đau tu.


Đieu tra va bat giu Theo TAND Thanh pho Ho Chi Minh, phien toa se đuoc dien ra trong hai giai đoan voi giai đoan 1: "Tap trung đieu tra, truy to, xet xu 86 bi cao ve cac toi: Tham o tai san, đua hoi lo, nhan hoi lo; loi dung chuc vu, quyen han trong khi thi hanh cong vu; thieu trach nhiem gay hau qua nghiem trong; lam dung tin nhiem chiem đoat tai san; vi pham quy đinh ve hoat đong ngan hang, hoat đong khac lien quan đen hoat đong ngan hang va toi vi pham quy đinh ve cho vay trong hoat đong cua cac to chuc tin dung"; va giai đoan 2: "Đieu tra, truy to, xet xu cac sai pham lien quan đen trai phieu doanh nghiep". Phien toa giai đoan 1 đuoc cho la se "lam tien đe" cho giai đoan 2.


= Giai đoan 1 =
Ngay 8 thang 10 nam 2022, ba Truong My Lan đa bi Co quan canh sat đieu tra (C03) thuoc Bo Cong an khoi to va bat giu đe đieu tra ve toi danh "Lua đao chiem đoat tai san". Ngoai ra, trong đot bat giu con co Truong Hue Van (34 tuoi, Tong Giam đoc Cong ty co phan Tap đoan quan ly Bat đong san Windsor); Nguyen Phuong Hong (38 tuoi, Tro ly tai Cong ty co phan Tap đoan Van Thinh Phat); Ho Buu Phuong (50 tuoi, Nguyen Chu tich Hoi đong quan tri Cong ty co phan Chung khoan Tan Viet, Nguyen Pho Giam đoc phu trach tai chinh Cong ty co phan Tap đoan Van Thinh Phat" cung voi toi danh tuong tu ba Truong My Lan. Đen het ngay 19 thang 12 nam 2022, Bo Cong an đa khoi to 27 bi can đe đieu tra 2 vu an lien quan đen cac sai pham tai Tap đoan Van Thinh Phat. Sau đo mot ngay, cong an Thanh pho Ho Chi Minh cung đa đe nghi So Tai nguyen va Moi truong Thanh pho ra soat 156 bat đong san lien quan Van Thinh Phat đe phuc vu đieu tra.
Đen ngay 16 thang 1 nam 2023, C03 tiep tuc khoi to, bat tam giam ong Nguyen Cao Tri (53 tuoi) – Tong Giam đoc Cong ty co phan Đau tu - Du lich Sai Gon Đai Ninh voi toi danh "Lam dung tin nhiem chiem đoat tai san". Theo phia co quan đieu tra, ong Nguyen Cao Tri đa nhan 40 trieu USD tu ba Truong My Lan đe mua ban cac du an va kinh doanh. Ngay 16 thang 8 nam 2023, trong phien hop thu 24 cua Ban Chi đao Trung uong ve phong chong tham nhung, tieu cuc thi Tong Bi thu Đang Cong san Viet Nam Nguyen Phu Trong đa yeu cau "đay nhanh tien đo, ket thuc đieu tra" nhieu vu an trong đo bao gom vu viec xay ra tai tap đoan Van Thinh Phat. Trong phien hop, cung liet ke vu an vao nhom đieu tra, truy to, xet xu trong nam 2023. Truoc khi vu an đuoc đua vao xet xu, tong cong 86 nguoi bi truy to bao gom ba Truong My Lan, trong so đo co 24 quan chuc chinh phu. Trong so 18 thanh vien đoan thanh tra thuoc Ngan hang Nha nuoc Viet Nam, ba Đo Thi Nhan – Truong Đoan thanh tra đa nhan hoi lo tu ba Truong My Lan 5,2 trieu USD.
Theo cong bo truoc bao chi, Chanh van phong Toa an nhan dan Thanh pho Ho Chi Minh, ong Pham Ngoc Duy cho biet, đa co khoang 2.500 tap tai lieu đuoc tong hop trong 104 thung ho so nang khoang 6 tan bao gom 1 trieu but luc cho vu an. Vao ngay 16 thang 2, Toa an nhan dan Thanh pho Ho Chi Minh đa ra quyet đinh an đinh thoi gian xet xu vu an lien quan đen sai pham tai Van Thinh Phat va Ngan hang SCB keo dai tu ngay 5 thang 3 đen ngay 29 thang 4. Tong cong co 86 nguoi bi truy to bao gom ba Truong My Lan voi toi danh "tham o tai san, đua hoi lo" va "vi pham quy đinh ve cho vay trong hoat đong cua cac to chuc tin dung". 85 nguoi con lai bao gom lanh đao cap cao trong Van Thinh Phat, SCB va co quan thanh gia giam sat cua Ngan hang Nha nuoc Viet Nam ve toi: "tham o tai san, vi pham quy đinh ve hoat đong ngan hang, đua hoi lo, nhan hoi lo, loi dung chuc vu quyen han trong khi thi hanh cong vu, thieu trach nhiem gay hau qua nghiem trong".


= Giai đoan 2 =
Giai đoan 2 cua vu an đuoc cho la co lien quan đen cac trai phieu cua doanh nghiep. Truoc khi xet xu giai đoan 2, Hoi đong xet xu đa yeu cau Co quan chuc nang lam ro 8 kien nghi đe phuc xet xu, bao gom: Lam ro dong tien 108.878 ty đong va 14.757.677 USD ma tai xe rieng ba Lan cho tu Ngan hang SCB ve toa nha Sherwood; Đieu tra, truy hoi dong tien cua 3 nguoi đa qua đoi trong qua trinh dien ra vu an; Nha nuoc phai co giai phap va thanh tra, giam sat đoi voi cac to chuc tin dung; Chinh phu, cac bo, nganh kiem soat thanh lap, quan ly doanh nghiep; Đieu tra vai tro, trach nhiem cua cac cong ty kiem soat o Ngan hang SCB; Quy đinh chi tiet cac đieu kien ve tai san đam bao tai to chuc tin dung; Đieu tra cac phuong an, du an chua đuoc xu ly cua Lan; Xac minh tai san cua 5 bi cao đang bi truy na. Đong thoi, tai san cua cac bi cao nay cung đa bi phong toa. Đen ngay 6 thang 6 nam 2024, C03 Bo Cong an đa đua ra ket luan đieu tra voi cac toi danh "lua đao chiem đoat tai san", "rua tien" va "van chuyen trai phep tien te qua bien gioi". Truong My Lan, Nguyen Phuong Anh, Trinh Quang Cong va Truong Khanh Hoang bi truy to đong loat ba toi danh. Voi toi danh "rua tien" bao gom: Chu Lap Co, Bui Van Dung, Tran Xuan Phuong, To Thi Anh Đao cung 20 ca nhan khac voi toi danh "lua đao chiem đoat tai san". Theo co quan chuc nang, cac ca nhan nay đa lay nguon tien tu SCB va viec phat hanh trai phieu đe chiem đoat ve ca nhan ba Truong My Lan voi tong so tien 415.666 ty đong vao tai khoan cua 483 ca nhan va 450 phap nhan. Trong giai đoan 2018 – 2019, thong qua 4 cong ty con thuoc Tap đoan Van Thinh Phat bao gom An Đong, Quang Thuan, Setra va Sunny World, nhom nay đa phat hanh 25 goi trai phieu thu ve 30.081 ty đong tu 35.824 nguoi mua. Ca 3 ca nhan đa qua đoi trong qua trinh đieu tra giai đoan 1 cung bi C03 cao buoc pham toi "Lua đao chiem đoat tai san" trong giai đoan 2.
Theo co quan đieu tra, SCB thanh lap nam 2011 voi von đieu le 10.583 ty đong va sau nay nang len 15.231 ty đong voi 1 hoi so chinh, 50 chi nhanh cung 184 phong giao dich. Thong qua cac phap nhan, ca nhan đung ten ho so huu co phan thi Truong My Lan chiem giu 90% so co phan SCB ma khong truc tiep giu chuc vu Ban quan tri, Ban đieu hanh. Tu nguon tien tai san cua SCB va chiem đoat tai san thong qua phat hanh trai phieu, ba Lan đa chi đao rut tien mat va chia nho ra đe su dung cho cac khoan chi khac nhau. Viec chuyen tien ra nuoc ngoai, Lan giao pho cho mot so ca nhan than can cua minh chiu trach nhiem. Tuy nhien, khi đuoc hoi, Truong My Lan khang đinh tien tu nuoc ngoai ve Viet Nam la tien đi vay, con tien chuyen ra nuoc ngoai chinh la tien tra no. Tuong tu, đe chuyen tien tu Viet Nam va nhan tien tu nuoc ngoai thanh cong, Lan con co nhom luat su quan ly cac cong ty nuoc ngoai va su tham gia va lanh đao, cuu lanh đao SCB. Nhu vay, theo co quan đieu tra, Truong My Lan đa rua tien hon 445.746 ty đong va van chuyen trai phep 106.730 ty đong xuyen bien gioi.
Tinh đen thoi điem vu an bi khoi to vao ngay 7 thang 10 nam 2022, Tap đoan Van Thinh Phat đa so huu 1.470 cong ty, trong đo bao gom 46 cong ty tai nuoc ngoai. Sau khi cac cong ty nay đuoc thanh lap thi co đen 656 cong ty "ma" đuoc su dung đe vay tien tu SCB, trong đo 435 cong ty khi khoi to đeu thuoc nhom no xau va khong co kha nang thu hoi; 85 cong ty đuoc su dung đe chuyen tien tu Viet Nam va 63 cong ty khac nhan tien tu nuoc ngoai. Trong so đo, co 50 cong ty đuoc su dung đe tao lap, phat hanh trai phieu va hang tram cong ty đuoc su dung đe đung ten tai san. Co quan đieu tra đia phuong cho biet, toan bo giao dich nop, rut tien mat va chuyen tien tai SCB lien quan đen 30.869 ty đong đeu la gia mao, khong co thuc te nop hay rut tien mat. Nhung giao dich nay chi nham muc đich can đoi so quy tien mat hang ngay tai chi nhanh Sai Gon, Ben Thanh cua SCB. Sau khi tien tu trai phieu do Cong ty chung khoan TVSI chuyen ve SCB, cac đoi tuong đa rut tien bang hai hinh thuc: mot la rut tien mat truc tiep va giao cho Bui Van Dung (lai xe cua Truong My Lan) đe cho ve nha; hai la cho nhung nguoi thue đung ten ky chung tu rut tien, roi nop vao cac tai khoan chi đinh. Tien sau đo đuoc chuyen tiep đe tra no vay, thanh toan the tin dung va chuyen cho cac ca nhan, cong ty khac. Đen ngay 15 thang 7 nam 2024, Vien Kiem sat Nhan dan Toi cao đa tong đat Ban cao trang so 6639 giai đoan 2 cua vu an.


Xet xu = Giai đoan 1 =


 Nhung ngay xet xu đau tien  Trong ngay đau tien xet xu, ngay 5 thang 3 nam 2024, phien toa xoay quanh kiem tra ly lich cua 86 bi cao voi su tham gia cua khoang 200 luat su tham gia bao chua. Phien toa do tham phan Pham Luong Toan – Chanh toa hinh su Toa an nhan dan Thanh pho Ho Chi Minh cung 10 Kiem sat vien đen tu Vien kiem sat nhan dan Thanh pho Ho Chi Minh do Vien kiem sat nhan dan toi cao phan cong. An ninh xoay quanh phien toa cung đuoc siet chat. Trong so 86 nguoi bi khoi to, chi co 79 nguoi co mat tai phien toa voi 5 nguoi đang bi truy na va đuoc xet xu vang mat, 2 nguoi con lai xin xet xu vang mat vi van đe suc khoe. Trong đo, Đinh Van Thanh – nguoi xet xu vang mat vao nam 2020 đa xin tu chuc va ra nuoc ngoai tu đo. Ngoai ra con co Nguyen Thi Thu Suong, Tram Thich Ton, Chiem Minh Dung, Nguyen Lam Anh Vu cung xet xu vang mat va đang bi Bo Cong an Viet Nam truy na. Rieng, Nguyen Cao Tri – Chu tich HĐQT kiem Tong giam đoc Cong ty co phan đau tu va quan ly giao duc Van Lang va Cong ty co phan Tap đoan Capella đa bi cao buoc chiem đoat 1.000 ty đong cua ba Truong My Lan. Ong la nguoi duy nhat trong phien toa khong phai la đong pham cua ba Lan. Theo cao trang, ong đa loi dung viec ba Lan bi bat đe chiem đoat hon 1.000 ty đong tu SCB. Tu phien toa thu hai, ong Tri đuoc xet xu vang mat trong trai tam giam do tinh hinh suc khoe. Toa an đa trieu tap tong cong hon 2.400 nguoi co lien quan trong qua trinh dien ra vu an. Trong luc xet xu, cong an đia phuong cung cho phep hang tram nguoi bieu tinh ben ngoai toa an.
Trong cac ngay thu 3–4 xet xu, phien toa chu yeu xoay quanh viec hoi lo, nhan hoi lo cua cac can bo SCB voi Đo Thi Nhan va cac can bo thanh tra cua Ngan hang Nha nuoc Viet Nam cung cac tham đinh vien trong cac cong ty lien ket voi Van Thinh Phat. Trong phien toa, ba Lan đa xin phep Hoi đong xet xu (HĐXX) cho con gai minh la Chu Diep Phan đoi lai tien tu nhung nguoi no ba Lan đe khac phuc hau qua. Ba cung yeu cau toa an xac nhan đon "thu hoi no", tuy nhien, phia toa an bac bo vi khong thuoc trach nhiem cua minh. Ngoai ra, Chu Lap Co – chong ba Truong My Lan khai nhan minh lam "theo chi đao" cua vo, ong đuoc cho la đa gay thiet hai 9.000 ty đong cho SCB. Đen ngay thu 4 dien ra xet xu, ong đa khac phuc hau qua 1 ty đong. Trong cac ngay xet xu sau đo, Truong My Lan bac bo viec minh so huu nhung cong ty khac va khang đinh Tap đoan Van Thinh Phat chi co 5 – 6 cong ty con va cac cong ty nay chi đi vay tien nuoc ngoai, chu khong vay tien o Viet Nam. Ba cung khang đinh minh khong he quen biet đen Nhan va cac tham đinh gia khac. Trong khi đo, cac cuu lanh đao tai SCB nhu Truong Khanh Hoan, Bui Anh Dung, Vo Tan Hoang Van, Ta Chieu Trung... lai cho rang ba nam quyen chi phoi SCB va ky cac quyet đinh theo chi đao cua ba. Mac du vay, ba Lan van tu choi ban than đung đau va la nguoi chi phoi SCB, tuy nhien ba lai cam ket đua tai san cua minh bao gom 649 tai san (bao gom co phan, co phieu, quyen tai san, bat đong san...) cua minh đe cho SCB khac phuc hau qua, ba goi viec nay la "cho SCB muon tai san đe giai quyet van đe tai chinh". Khi HĐXX ke bien cac tai san cua minh, ba Lan yeu cau loai bo can biet thu co o quan 3, Thanh pho Ho Chi Minh đe "bao ton cho di tich Viet Nam". Rieng khach san Daewoo Ha Noi, con ba Lan đa đe nghi ban khach san nay đe khac phuc hau qua. Trong phien toa, Hoi đong xet xu đa yeu cau Ba va gia đinh phai boi thuong 27 ty USD va thanh ly khoang 1.112 tai san cua minh bao gom Saigon One Tower va Saigon Peninsula. Trong khi đo, phia chong cua ba đa ban so tai san cua minh o Hong Kong tri gia 1 ty USD đe boi thuong cac thiet hai. 


 Luan toi va bao chua  Đen ngay 19 thang 3, sau 9 ngay xet xu, Vien Kiem sat nhan dan (VKSND) Thanh pho Ho Chi Minh đe nghi muc an tu hinh voi 3 toi danh theo cao trang ban đau đoi voi ba Truong My Lan. Tuy nhien, ba Lan đuoc cho la van "choi toi, đo loi cho nhan vien". Vien Kiem sat cho rang, "Tai toa, bi cao Lan quanh co, choi toi, khong to ra an nan; đoi loi cho nhan vien, cac bi cao tai SCB. Hau qua vu đac biet nghiem trong, khong co kha nang thu hoi. Vi vay, can loai bo bi cao ra khoi xa hoi". Đong thoi, ba Lan cung bi yeu cau boi thuong 677.000 ty đong va lai phat sinh. Đinh Van Thanh, Vo Tan Hoang Van, Bui Anh Dung va Đo Thi Nhan bi luan toi va đe nghi muc an chung than; 19 – 20 nam tu cho Truong Khanh Hoang, Tran Thi My Dung va Truong Hue Van; Chu Lap Co voi muc an 11 – 12 nam tu. Cac bi cao con lai đuoc huong muc an tu an treo cho đen 12 nam tu. Sau khi bi luan toi, ba Lan cho biet ban than "đau xot" khi bi xem la "quanh co, choi toi" va "đo toi cho cap duoi". Ba van phu nhan moi cao buoc trong suot qua trinh xet xu. Luat su cua ba Lan yeu cau toa an xem xet lai toi danh "tham o tai san" cua ba va thiet hai cua vu an. Trong phien toa sang ngay 21 thang 3, ba Lan yeu cau HĐXX xem xet 1.650 ty đong bao gom 1.000 ty đong cua ong Nguyen Cao Tri va 650 ty đong cua cac ca nhan khac tra cho ba đe khac phuc hau qua. Ba đe nghi dung so tien nay khac phuc cho Truong Hue Van la 1.350 ty đong va Chu Lap Co la 300 ty đong. Trong nhung ngay sau đo, cac luat su va HĐXX tiep tuc tranh luan va thuc hien quyen bao chua cho cac bi cao co lien quan đen Ngan hang SCB. Cac bi cao cung bat đau bien ho đe yeu cau giam nhe muc an. Trong qua trinh tranh luan va yeu cau khac phuc hau qua đe giam nhe ban an, con gai ba Lan la Chu Duyet Phan đa yeu cau ban toa nha Capital Place tri gia 1 ty USD. Tuy nhien, toa nha đang bi the chap cho khoan vay 200 trieu USD boi 4 ngan hang voi đai dien la Ngan hang HSBC (Hong Kong), Ngan hang OCBC Bank (Singapore) phan đoi viec ban toa nha ngay tai toa an. Đai dien cua 4 ngan hang cho biet rang khoan vay van chua đuoc tat toan hoan toan, the chap cung bao gom quyen so huu toa nha nay va thoi gian đao han vao ngay 30 thang 4 nam 2024. Sau đo, HĐXX yeu cau, sau khi thuc hien ban xong phai tra no cho 4 ngan hang co lien quan, so tien con lai sau khi ban đuoc su dung đe khac phuc hau qua. 
Đen ngay 1 thang 4, Vien Kiem sat (VKS) tra loi bao chua tu phia cac luat su, VKS cho biet viec xem xet thiet hai trong vu an khong đuoc co quan nay can cu vao giam đinh cua Cong ty tham đinh gia Hoang Quan ma dua vao loi khai cung nhu chung cu trong ho so đe xac đinh con so thiet hai la 667.000 ty đong. Tuy nhien, do SCB cung đang nam giu nhieu tai san cua ba Lan nen VKS đa lay so tien thiet hai tru đi tai san đam bao. Ve viec xem xet lai toi danh "tham o tai san" cua ba Lan, VKS cho rang theo Bo luat Hinh su 2015 (sua đoi, bo sung 2017) đa co quy đinh ve toi danh tham o đoi voi doanh nghiep ngoai nha nuoc bat đau tu ngay 01 thang 01 nam 2018, nhu vay, cac sai pham sau thoi điem nay đa vi pham vao toi danh "tham o tai san". Trong khi đo, vu viec xay ra keo dai 10 nam tu nam 2012 đen nam 2022, tuc tu nam 2018 đen nam 2022 đa đu co so đe can cu co toi. Phia luat su tiep tuc bao chua cho rang, Hoi đong quan tri cua SCB moi la nguoi quyet đinh hoat đong cua Ngan hang nay chu khong phai ba Truong My Lan la chu the cua toi danh tham o. Tuy nhien, phia VKS cho rang, theo cac can cu ba Lan đa so huu 65% co phan SCB truoc khi hop nhat 3 ngan hang va co quyen quyet đinh gan 30% co phan SCB do 5 cong ty nuoc ngoai đung ten so huu. Ngoai ra, theo loi khai Ta Chieu Trung, tien mua co phan cua ong đuoc lay tu ba va Van Thinh Phat. VKS khang đinh, ba Lan "khong phai chu the toi tham o tai san la khong co can cu chap nhan". 
Ngoai ra, trong luc bao chua, luat su bien ho cho ba Truong My Lan – Phan Trung Hoai cho hay, gia đinh ba Truong My Lan đa lien he voi Quy đau tu thuoc Tap đoan CK Asset Holdings Limited (Hong Kong) cua Ly Gia Thanh sang lap voi mong muon khac phuc hau qua tai Ngan hang SCB. Ong cung đa trinh bay voi HĐXX van ban ma CEO Justin Chiu gui đen. Tuy nhien, chu toa phien toa sau đa đa bac bo van ban cua luat su do "van ban chua đuoc hop phap hoa lanh su". Ngoai ra, toa an cung yeu cau luat su khong đe cap đen van ban nay đe "tranh hieu nham" va "truyen thong sai". Truoc đo vao ngay 27 thang 3, truoc khi luat su bien ho cho ba Lan ve van ban, Justin Chiu đa viet la thu gui đen Toa an nhan dan Thanh pho Ho Chi Minh va cho rang minh co "tinh cam tot đep danh cho ba Truong My Lan". La thu nay sau đo đuoc cho la nham "xin" giam an cho ba Lan. Noi dung chi tiet trong la thu đuoc cho la ke ve viec ba Lan co nhieu quan he quoc te co kha nang khac phuc hau qua vu an va ba la cau noi giup cac nha đau tu nuoc ngoai hoat đong tai Thanh pho Ho Chi Minh, cung nhu trien khai đau tu cac du an quan trong tren thanh pho. HĐXX sau đo cung khang đinh, la thu "khong đua ra đuoc co so can cu ve kha nang khac phuc hau qua du an" nen cung "khong xem xet cac đe xuat" ma ong CEO Justin Chiu gui đen nham giam an cho ba Lan.


 Tuyen an va sau tuyen an  Sau hon mot thang xet xu, nhanh hon ke hoach ban đau 2,5 tuan, chieu ngay 11 thang 4, Toa an nhan dan Thanh pho Ho Chi Minh tuyen phat ba Truong My Lan tu hinh ve toi "Tham o tai san"; 20 nam tu ve toi "Vi pham quy đinh ve cho vay trong hoat đong cua cac to chuc tin dung; 20 nam tu ve toi "Đua hoi lo" voi tong hinh phat chung la tu hinh. Đong thoi, HĐXX yeu cau ba phai boi thuong thiet hai ma minh đa chiem đoat tu SCB la 677.000 ty đong, tuy nhien, do đa khac phuc hau qua nen con 673.800 ty đong. Bon đoi tuong khac bi tuyen phat chung than bao gom: Bui Anh Dung, Đinh Van Thanh, Vo Tan Hoang Van va Đo Thi Nhan. Cac bi cao con lai nhan muc an tu 3 nam tu treo đen 20 nam tu. Sau khi bi tuyen an, Truong My Lan la nguoi đau tien bi xet xu va đe nghi muc an tu hinh đoi voi toi danh tham o tai san đoi voi doanh nghiep, to chuc ngoai nha nuoc tu khi Bo luat Hinh su nam 2015 (sua đoi, bo sung 2017) bat đau co hieu luc. Ngoai ra, moi bi cao trong vu an đeu phai chiu them 200.000 đong an phi hinh su so tham, đoi voi ba Lan phai chiu them gan 674 ty đong an phi dan su so tham. Tra loi voi đieu kien giau ten, mot thanh vien trong gia toc ba Lan cho rang, "Chung toi se tiep tuc đau tranh đe xem minh co the lam đuoc gi". Luat su Nguyen Huy Thiep cua ba Lan cung khang đinh, se tiep tuc "khang ban an".
Đen ngay 26 thang 4, Truong My Lan đa gui đon khang cao toan bo ban an so tham len Toa an nhan dan Thanh pho Ho Chi Minh. Ba khang đinh ban than co tham gia vao qua trinh tai co cau Ngan hang SCB, tuy nhien, ban than khong he chiem đoat tien tu ngan hang. Bao gom Truong My Lan, tong so luong bi cao khang cao sau giai đoan 1 len toi 22 nguoi.


= Giai đoan 2 =
Đen ngay 6 thang 9, TAND TPHCM đa thong tin to chuc xet xu giai đoan 2 cua vu an Van Thinh Phat keo dai tu ngay 19 thang 9 đen ngay 19 thang 10, bao gom gan 36.000 nguoi bi hai va 33 bi cao, trong đo 35.824 bi hai se xet xu vang mat.


Danh sach nguoi co lien quan = Giai đoan 1 =
Chu thich
     Xet xu vang, va đang bi truy na
     Xet xu vang vi ly do suc khoe
     Toi danh
‡: Huong an treo


 Mot so ca nhan khac  Ngoai 86 ca nhan tren, con co hai bi cao nguoi nuoc ngoai la Lee George Lam va Henry Sun Ka Ziang đa xuat canh khoi Viet Nam. Theo đo Co quan Canh sat đieu tra Bo Cong an se tach vu an hinh su va tam đinh chi đieu tra đoi voi hai đoi tuong tren. Theo cao trang tu chinh quyen đia phuong, Lee George Lam đa lam viec tai SCB tu thang 6 nam 2012 đen ngay 19 thang 1 nam 2015 lan luot voi cac chuc vu la Thanh vien HĐQT, Pho Chu tich HĐQT SCB va gay thiet hai cho ngan hang nay hon 19.733 ty đong. Tuong tu voi cac chuc vu cua Lee George Lam, Henry Sun Ka Ziang đa gay thiet hai cho SCB 462.089 ty đong trong giai đoan tu 1 thang 7 nam 2015 đen 31 thang 8 nam 2022. Tuy nhien, theo Phan vien Khoa hoc Hinh su Thanh pho Ho Chi Minh tu giam đinh chu ky ten Henry Sun Ka Ziang va Lee George Lam thi ca hai chu ky nay do cung mot nguoi ky ra. Viet Nam cung đa yeu cau Cuc Tu phap Hong Kong, Trung Quoc xac nhan đoi voi Lee George Lam va Henry Sun Ka Ziang. Hien tai, hai ca nhan cung đang bi Bo Cong an Viet Nam ra lenh truy na.
Tren to South China Morning Post đang tai, ca nhan nay chinh la Lee George Lam, thanh vien cua Nhom chuyen gia đon vi chinh sach cua Đac khu Hong Kong. Ong cho biet, "cac cao buoc la vo can cu, toi se lien he voi co quan chuc nang Viet Nam đe lam ro su viec". Ong noi them vao thoi điem đo, ban than ong khong lien quan đen hoi đong quan tri, khong thuoc ban quan ly va khong co tham quyen gi đoi voi cac khoan vay. Ngoai ra, phat ngon cua chinh phu Hong Kong cho biet ho đa đang hop tac voi cac khu vuc phap ly khac đe đoi pho voi toi pham.


= Giai đoan 2 =
Chu thich
     Co mat trong 2 giai đoan
     Toi danh


= Nhung nguoi đa tu vong =
Trong giai đoan dien ra sai pham, Nguyen Tien Thanh – Chu tich HĐQT kiem tong giam đoc Cong ty CP Chung khoan Tan Viet va la Thanh vien HĐQT Ngan hang SCB (vo ong la Tong Thi Thanh Hoang – Pho Tong giam đoc Cong ty Co phan Tap đoan Van Thinh Phat) đa qua đoi vao ngay 6 thang 10 nam 2022 do đot quy. Cai chet cua ong dien ra truoc vai gio ba Truong My Lan bi bat giu. Cai chet cua ong cung viec ba Lan bi bat giu la mot trong nhung nguyen nhan khien nhieu nguoi dan đo xo rut tien khoi Ngan hang SCB. Trong luc bat giu ba Truong My Lan, Nguyen Phuong Hong – Tro ly Tap đoan Van Thinh Phat, thanh vien HĐQT cua Ngan hang SCB cung bi bat giu. Truoc đo, ba cung đa bi co quan canh sat đieu tra khoi to do cac sai pham lien quan đen Tap đoan Van Thinh Phat. Cai chet cua ba đuoc cho la qua đoi tai nha rieng o Thanh pho Thu Đuc, Thanh pho Ho Chi Minh. Tuy nhien, cac phuong tien truyen thong Viet Nam đeu đong loat xoa thong tin ve cai chet cua ba ngay sau đo. Ngoai ra sau đo vao khoang ngay 14–15 thang 10 nam 2022, Nguyen Ngoc Duong – Tong Giam đoc Cong ty Sai Gon Penninsula, cuu Tong Giam đoc Cong ty Van Phat Hung, cai chet cua ong theo Nguoi Viet la "te lau". Tren to bao cao cua Đang bo Quan 2 cho rang ong đa tu tu, nhung nguyen nhan tu tu thi khong ro. Vao ngay 29 thang 10, khi cong bo nhung thong tin ve vu an, Trung tuong To An Xo cho biet, "Trong qua trinh to tung, co bi can, nguoi lien quan qua đoi do đot tu. Tat nhien viec nay co kho khan cho qua trinh đieu tra. Nhung voi quyet tam cua luc luong thuc thi phap luat thi chac chan ban chat cua vu viec se đuoc lam ro, phap luat se đuoc thuc thi đung nguoi, đung toi". 
Trong ngay xet xu đau tien, Vien KSND thong tin ve 3 truong hop đa giup suc ho tro cho ba Truong My Lan chiem đoat tien tu Ngan hang SCB nhung đa qua đoi nen se khong bi xem xet xu ly hinh su. Sau khi qua trinh xet xu giai đoan 1 ket thuc, HĐXX đa đe cap đen 3 nguoi đa qua đoi la Nguyen Phuong Hong, Nguyen Tien Thanh va Nguyen Ngoc Duong va yeu cau phia Co quan đieu tra tiep tuc đieu tra, truy hoi dong tien nham "xac đinh nghia vu hoan tra tai san cua 3 ca nhan neu tren". Khi ket qua đieu tra cua giai đoan 2 đuoc cong bo, ca 3 ca nhan qua đoi đeu đuoc Bo Cong an Viet Nam xac đinh pham toi "Lua đao chiem đoat tai san". Rieng Nguyen Tien Thanh đuoc cho la đa len phuong an phat hanh trai phieu cho 4 cong ty con thuoc Tap đoan Van Thinh Phat va trach nhiem cua ong lien quan voi so tien khoang 30.000 ty đong. Trong khi đo, ba Nguyen Phuong Hong bi cao buoc phat hanh trai phieu, ban trai phieu va la đong pham cua ba Lan voi so tien 30.000 ty đong, tuong tu nhu ong Thanh. Con ong Nguyen Ngoc Duong đuoc cho đa ky chung tu nham chuyen 3.900 ty đong đe lap goi trai phieu nham phuc vu cac hanh vi pham phap tai cac cong ty con thuoc Tap đoan Van Thinh Phat, mot trong so cac phan tien đo đa bi ong giu lai đe su dung cho muc đich ca nhan.


Thi hanh Theo bao cao tu Ban can su Đang Bo Tu phap trong giai đoan 1 cua vu an, Co quan thi hanh an TPHCM phai thuc hien viec thi hanh tong cong hon 22.000 ty đong, kem theo hon 1.000 bat đong san va hon 1 ty co phan cung cac tai khoan đa bi phong toa. O giai đoan 2, Co quan nay can thi hanh hon 31.000 ty đong va boi thuong cho hon 43.000 nguoi. Nhu vay, tong gia tri tien va tai san ma Co quan thi hanh an TP HCM phai giai quyet trong vu an Van Thinh Phat len đen hon 50.000 ty đong. Thu truong Bo Tu phap Mai Luong Khoi cho rang so tien nay chiem khoang mot phan ba tong so tien ma Co quan thi hanh an du kien se xu ly trong nam 2024. Đe giai quyet van đe nay Trung uong va Thu tuong Chinh phu đa cho phep thanh lap "Ban Chi đao lien nganh to chuc thi hanh va thu hoi tai san bi that thoat, chiem đoat trong vu an Van Thinh Phat" va Bo Tu phap se la co quan thanh lap Ban Chi đao nay.


Anh huong = Thay đoi chinh sach va phap luat =
Ngay 28 thang 8 nam 2023, Ngan hang Nha nuoc (NHNN) Viet Nam đe xuat tach Cuc Phong, chong rua tien ra khoi Co quan Thanh tra giam sat ngan hang thanh mot Cuc truc thuoc NHNN khi đe cap đen nhieu vu an bao gom vu an Van Thinh Phat khi co dau hieu rua tien. Tuong tu vao thang 1 nam 2024, trong Ky hop bat thuong lan thu 5, Quoc hoi cung yeu cau chinh ly va thong qua du thao Luat Cac to chuc tin dung (sua đoi) 2024. Theo quy đinh moi, mot ca nhan chi con co the so huu tu 5% xuong con 3% ty le so huu von đieu ngan hang. Đong thoi, đoi voi co đong la to chuc thi con so nay la giam tu 15% xuong 10%, tru ngan hang bi kiem soat đac biet hoac thuoc so huu cua Nha nuoc. Đoi voi nhom co đong va "nguoi lien quan" con so nay đuoc giam tu 20% xuong 15%. Luat se bat đau co hieu luc tu ngay 1 thang 7 nam 2024. Trong mot bai viet cua Tap chi Ngan hang, co quan cua Ngan hang Nha nuoc Viet Nam cho rang Luat Cac to chuc tin dung sua đoi nam 2024 se giup han che đuoc viec đinh gia khong cac tai san đam bao, tac đong manh me đen nhieu linh vuc lien quan đen Tai chinh – Ngan hang, đac biet đo la nganh bat đong san. Tap chi nay cung ca ngoi Luat moi lam "tang trach nhiem ca nhan, to chuc", đac biet la trach nhiem trong viec "tham đinh ho so, đinh gia cac tai san vay von".


= Thiet hai kinh te =
Sau khi ba Truong My Lan bi bat giu, nguoi dan bat đau đo xo o at đi rut tien thi Sacombank đa bi nham lan do nhieu nguoi tuong SCB la viet tat cho cum tu "Sacombank". Tu trang Facebook đen trang web chinh thuc cua doanh nghiep đeu phai đinh chinh cho khach hang va nguoi dan rang, viec ma chung khoan cua "Sacombank" la STB (viet tat trong Saigon Thuong Tin Commercial Joint Stock Bank), khong phai la SCB. Trong sang ngay 20 thang 11 nam 2023, khi co quan canh sat đieu tra đua ra cac thong tin cao buoc ba Truong My Lan, thi truong chung khoan Viet Nam bat đau xanh – đo that thuong. Chi trong vong buoi sang, chi so VN-Index đa ha nhiet 15 điem sau khi mo cua phien giao dich va tiep tuc giam 10 điem sau đo ve 1.090 điem. Vietcombank đa co luc tang sau khi bi giam vao đau gio giao dich. Tuong tu voi co phieu cua VietJet, Vincom Retail, Tap đoan Xang dau Viet Nam... Quy mo thiet hai luc bay gio cua ba Lan đuoc uoc tinh vao khoang 12,75 trieu ty đong, tuong đuong 2,4% tong du no tin dung toan nen kinh te cua Viet Nam. Nhieu nha phan tich trong nuoc cung cho rang, tam ly cua cac nha đau tu co kha nang se e de voi thi truong chung khoan sau thong tin Van Thinh Phat, tuy nhien ho khong con hoang loan nhu thoi điem ba Truong My Lan bat đau bi bat giu nhu hoi cuoi nam 2022. VN-Index đuoc cho la se ha đay la 1.030 điem roi tang, giam tro lai phu thuoc vao tam ly cac nha đau tu. Vao cuoi nam 2023, linh vuc bat đong san Viet Nam đuoc cho la kha am đam khi 1.300 cong ty bat đong san rut khoi thi truong. Gia thue bat đong san phuc hop nhu nha pho thuong mai o Thanh pho Ho Chi Minh cung đa giam đi mot phan ba.
Voi tong so tien lua đao len toi 304 nghin ty đong, tuong đuong 12,5 ty USD khien đay tro thanh vu be boi kinh te lon nhat trong lich su Viet Nam tu truoc đen nay. Vuot qua be boi 1Malaysia Development Berhad, vu an nay đa tro thanh be boi tham nhung lon nhat trong lich su Đong Nam A. Dua vao muc đo lua đao va so tien ma ba Truong My Lan chiem đoat tai Ngan hang SCB, theo Nguoi quan sat, dua tren thong ke du lieu cua Thinkadvisor đen cuoi nam 2022 trong bai viet "10 of the Biggest Financial Frauds of the Past 25 Years" (tam dich: 10 vu lua đao tai chinh lon nhat nam 2022) thi vu viec tai Viet Nam đa lot vao top 3 vu an lua đao tai chinh the gioi. Đen ngay 29 thang 3 nham đe duy tri kha nang thanh toan cho Ngan hang SCB, Ngan hang Nha nuoc Viet Nam đa cung cap mot khoan vay đac biet tri gia 24 ty USD cho ngan hang nay. Mot so y kien cho rang, "Neu khong cho vay, SCB se sup đo". Trong khi đo, khoan vay nay hien đa chiem 1/4 trong so 100 ty USD du tru ngoai hoi cua ca Viet Nam va đieu nay se khien cho "kho bac quoc gia dan can kiet". Viec khung hoang tu SCB cung đuoc cho se lam giam toc đo tang truong GDP cua Viet Nam trong nam 2024. Trong hai thang đau nam 2024, tang tuong tin dung cua Viet Nam cung sut giam trong khi đo no xau co xu huong gia tang.


= Bieu tinh =

Sau khi thong tin ba Truong My Lan bi bat giu, nguoi dan đa đo xo hang loat đi rut tien khoi cac tai khoan ngan hang thuoc so huu cua Ngan hang SCB. Tren cac nen tang mang xa hoi, hang tram bai viet, video keu goi rut tien truoc han tai cac cay ATM cua SCB va đong thoi cac hinh anh nguoi dan tap trung đong tai tru so, cay ATM cua SCB tai Thanh pho Ho Chi Minh, Ha Noi, Đa Nang va Quang Ninh cung đuoc lan truyen manh me. Ngay sau đo đe tran an du luan, chinh quyen Viet Nam đa keu goi xu ly nghiem nhung truong hop tung tin that thiet, đang tin sai su that lien quan đen SCB. Nhieu truong hop đa bi chinh quyen Viet Nam xu phat do "co tinh tung tin that thiet, gay hoang mang du luan". Đong thoi, Ngan hang Nha nuoc Viet Nam cung len tieng cam ket theo sat va đam bao hoat đong on đinh cho Ngan hang SCB. Ngay 15 thang 10 nam 2022, Ngan hang Nha nuoc Viet Nam ra thong bao kiem soat đac biet đoi voi Ngan hang SCB, va chi đao cac can bo đen đieu hanh va quan ly ngan hang nay. Sau đo khong lau, hang tram nguoi dan cung đa tap trung tai Cong an Thanh pho Ho Chi Minh đe gui đon to cao Ngan hang SCB va cong ty bao hiem nhan tho Manulife. 
Cung trong khoang thoi gian nay, tu thang 10 nam 2022 đen thang 12 nam 2023, so tien nguoi tieu dung gui trong Ngan hang SCB đa sut giam 80% ve muc 6 ty USD do nguoi dan lo ngai va rut tien khoi ngan hang o muc ky luc. Đen thang 10 nam 2023, hang tram nha đau tu trai phieu Van Thinh Phat o Ha Noi đa cang bang ron bieu tinh truoc Ngan hang SCB va Cong ty Chung khoan Tan Viet. Nguoi bieu tinh cho biet ban than đa bi "du do" mua trai phieu tu Cong ty Co phan Tap đoan đau tu An Đong ma phia Ngan hang SCB va Cong ty Chung khoan Tan Viet tu van va phat hanh. Nhieu nguoi đa cang bang ron nhu: "SCB tra tien cho dan", "Ngan hang SCB lua đao", "SCB Bank Pay Back Money"... Theo Đai Tieng noi Hoa Ky, tong cong đa co hon 40.000 nan nhan mua trai phieu cua cong ty An Đong, cong ty con cua Van Thinh Phat. Nhieu nan nhan cung đa gui đon đen Thu tuong Pham Minh Chinh hay Tong Bi thu Nguyen Phu Trong. Khong chi truoc cac tru so lien quan Tap đoan Van Thinh Phat, nguoi dan con thuc hien bieu tinh o tru so Uy ban Chung khoan Nha nuoc Viet Nam tai Ha Noi hay o Pho đi bo Nguyen Hue tai Thanh pho Ho Chi Minh. Khong chi o hai thanh pho lon, cac cuoc bieu tinh sau đo cung dien ra tai Đa Nang, Nha Trang, Nghe An, Gia Lai... Trong luc xet xu vu an, hang tram nguoi dan đa tap trung ben ngoai toa an đe bieu tinh phan đoi. Đieu nay cung đa đuoc canh sat đia phuong cho phep.
Trong sang ngay 16 thang 4, bao truoc truoc Uy ban Thuong vu Quoc hoi, Pho Truong Ban Tiep cong dan Trung uong Tran Quoc Dung cho biet tinh hinh nguoi dan khieu nai, to cao, khien nghi, phan anh co xu huong tang. Ong cho rang, mot phan su gia tang nay đen tu cac sai pham dien ra tai Ngan hang SCB hay Tan Hoang Minh đuoc đua ra xet xu. Cac khien nghi, to cao cua nguoi dan cung thuong tap trung ve Ha Noi va Thanh pho Ho Chi Minh.


= Van Thinh Phat va cac cong ty lien quan =
Trong giai đoan tu thang 10 nam 2022 đen thang 12 nam 2023, tien gui trong SCB đa sut giam 80% ve muc 6 ty USD. So tien ma nguoi tieu dung rut khoi ngan hang cung đat muc ky luc. Trong khi đo, tu thang 6 đen het nam 2023, Ngan hang Thuong mai co phan Sai Gon đa đong cua tong cong het 39 phong giao dich tai 9 tinh, thanh bao gom 27 van phong o Thanh pho Ho Chi Minh, 5 van phong o Ha Noi va Hai Phong, Nghe An, Binh Đinh, Đong Nai, Đa Nang, Gia Lai va Long An voi moi đia phuong 1 phong giao dich. Vao 30 thang 3 nam 2024, So giao dich chung khoan Ha Noi (HNX) đa xu phat Tap đoan Đau tu An Đong, mot cong ty phap nhan cua Tap đoan Van Thinh Phat, voi 92,5 trieu đong do "khong gui cong bo thong tin đinh ky" cho So giao dich đia phuong. Ngoai An Đong, mot so nhom doanh nghiep khac trong "he sinh thai Van Thinh Phat" nhu Đau tu Quang Thuan, Đau tu va Phat trien Phu Chau, Thiet ke va Trang tri noi that Norah cung bi xu phat tuong tu. Vao đau thang 4 nam 2024, Cong ty Co phan Quang Thuan đa gui thong tin đinh ky ve tinh hinh tai chinh nam 2023 đen HNX voi hang loat bao cao thua lo. Cong ty nay đa bao lo 177 ty đong sau thue, va thua lo 1.132 ty đong vao nam 2022. Chi trong vong 2 nam, doanh nghiep đa ghi nhan muc thua lo len toi 1.309 ty đong.


= Van hoa đai chung =
Sau khi phien toa xet xu ba Truong My Lan đuoc dien ra, cong đong mang Viet Nam bat đau lan truyen mot cau noi đuoc che lai tu cau noi cua vua hai tac Gold D. Roger khi bi hanh quyet trong bo anime va manga noi tieng One Piece cua Nhat Ban. Trong nguyen tac One Piece, Roger đa truy tim đuoc kho bau vi đai va khi bi hanh quyet ong đa noi, "Muon lay kho bau cua ta u? Neu muon cac nguoi hay cu ra bien ma tim!". Tuong tu, Truong My Lan – mot nhan vat noi tieng trong gioi kinh doanh va cung tung đuoc nhieu bao chi goi voi danh xung "ba trum" voi so tien thiet hai len toi 673 nghin ty đong. Cong đong mang sau đo đa che lai tuong tu cau noi đo nhu sau: "Khi phien toa hoi, 'Ba đa giau so tien 673 nghin ty đong o đau?'. Ba ay đa tra loi, 'Cac nguoi muon cua cai cua ta u? Ta giau ngoai bien khoi đay, hay ra đo ma tim". Theo Thoi bao Van Hoc Nghe Thuat, "trending" tu Viet Nam cung đa xuat hien o mot so nuoc tren the gioi. Nhieu tu khoa co lien quan đen viec san kho bau hay lien quan đen One Piece cung bat đau xuat hien nhu: len tau, tim kho bau, ra khoi, đai hai trinh... Tuy nhien, nhieu y kien cung cho rang xu huong so sanh nay la khong phu hop vi đay co the xem la "thong tin khong co that" do ba Lan khong he co phat ngon nao tuong tu nhu mang xa hoi lan truyen. Đong thoi, viec so tien tham nhung hay tu hinh mot nguoi đuoc lay lam tro đua co the khien "lech lac" tu tuong hay "trai voi nguyen tac nhan đao". Đen ngay 20 thang 4, Luat su Giang Hong Thanh – Luat su bao chua cho ba Truong My Lan đa gui đon len chinh quyen đia phuong, toa an cung cac co quan co lien quan đe nghi xu ly nguoi tao xu huong vu viec nay. Luat su nay cho rang, xu huong nay đa tao du luan xau va lam anh huong đen su uy nghiem cua toa an, đong thoi xuc pham danh du, nhan pham va uy tin cua ba Lan. Ngo Minh Hieu – chuyen vien tai Trung tam Giam sat An toan thong tin Viet Nam cho rang xu huong nay la khong "đang đe hua" va "gay hoang mang cho xa hoi". Anh cung cho rang, nhieu đoi tuong xau cung co the se loi dung xu huong đe lua đao, chiem đoat tai san.


Đanh gia va phan ung = Chinh quyen =
Sau khi ba Truong My Lan bi bat giu, nhieu nguoi dan bat đau đo xo đi rut tien o cac chi nhanh, tru ATM cua ngan hang SCB khien cho nguon tien tai doanh nghiep nay bi tac nghen. Ngay sau đo, cac co quan bao chi đa dan loi Ngan hang SCB tran an du luan va khang đinh viec bat giu ba Lan la do lien quan đen cac sai pham trai phieu o Cong ty An Đong va khong lien quan đen Ngan hang SCB. Luc bay gio, Ngan hang Nha nuoc cung cam ket co giai phap, chinh sach đe đam bao quyen va loi ich hop phap cua nguoi gui tien. Đong thoi se giu vung on đinh cho Ngan hang SCB, cac he thong tin dung va yeu cau nguoi can nhac khi rut nhung khoan tien truoc thoi han tai SCB. Đen ngay 15 thang 10 nam 2022, Ngan hang Nha nuoc Viet Nam ra thong bao quyet đinh kiem soat đac biet đoi voi Ngan hang SCB. Đong thoi se chi đinh nhung can bo tu cac ngan hang thuong mai nha nuoc nhu Vietcombank, BIDV, VietinBank, Agribank tham gia quan tri, đieu hanh Ngan hang SCB. Sau đo hon mot thang, trong phien hop Thuong truc Ban Chi đao Trung uong ve phong, chong tham nhung, tieu cuc, Tong Bi thu Nguyen Phu Trong đa yeu cau "tap trung kiem tra, giam sat, thanh tra, kiem toan, đieu tra, xu ly" cac vu an tham nhung, kinh te trong đo co Van Thinh Phat. Khi đe cap đen cac đoi tuong bo tron, ong Trong cung cho biet "tron sang nuoc ngoai thi co the dan đo ve" va "khong đuoc thi xu vang mat".
Khi giai đoan xet xu đang đuoc dien ra o nhung ngay đau tien, Bi thu Thanh pho Ho Chi Minh Nguyen Van Nen cho biet, "Đay la mot vu an chua tung co đoi voi Thanh pho Ho Chi Minh, mot vu an hinh su, kinh te lon, so luong nguoi co lien quan cuc lon, thoi gian xet xu khoang 60 ngay". Ong xac nhan, đay chi moi la giai đoan 1 cua vu an, ve giai đoan 2 ong cho biet se lien quan đen rat nhieu nguoi dan va so luong uoc tinh vao khoang 30.000 nguoi. Đang tai tren bao Nhan Dan, bao gom nhieu vu an tham nhung, kinh te, Bo Tu Phap đa thu hoi so luong tai san len toi 10 nghin ty đong. Tong cuc Thi hanh an dan su cung yeu cau neu nhu giai đoan 1 xet xu so tham cac bi cao khong khieu nai sau 15 ngay thi co quan thi hanh an dan su thanh pho Ho Chi Minh can co bien phap, bo tri nguon luc đe yeu cau cac ca nhan thi hanh an. Vao ngay 12 thang 4 nam 2024, trong mot cuoc toa đam co su tham gia cua Bo Cong an Viet Nam, luc luong canh sat kinh te cho biet đa thu hoi khoang 394.400 ty đong tu vu an Van Thinh Phat. Theo Reuters, chinh phu Viet Nam đuoc cho la đa yeu cau Ngan hang Nha nuoc Viet Nam cung cap "khoan vay đac biet" tri gia 24 ty USD "chua tung co" cho Ngan hang SCB tu thang 10 nam 2022 đen đau thang nay. Truoc đo, vao sang ngay 14 thang 3, Thu tuong Chinh phu Pham Minh Chinh cung Pho Thu tuong Le Minh Khai cung đa co mot buoi hoi nghi cung nhieu doanh nghiep, ngan hang thuong mai tren ca nuoc đe đieu hanh chinh sach tien te o Viet Nam trong nam 2024.
Sau khi giai đoan mot cua vu an đuoc xet xu, vao ngay 14 thang 5, Bo Chinh tri đa đe nghi Trung uong Đang xem xet ky luat Nguyen Bi thu Thanh uy TPHCM Le Thanh Hai va canh cao đoi voi Le Hoang Quan, Nguyen Thanh Phong. Đuoc biet cac ca nhan nay nam trong Ban Can su đang UBND TPHCM va đa đe xay ra vi pham nguyen tac tap trung dan chu, quy che lam viec va thieu trach nhiem lien quan đen cac du an bao gom Van Thinh Phat. Trong Hoi nghi so ket 6 thang đau nam cua Ban Noi chinh Trung uong, Thuong truc Ban Bi thu Luong Cuong đa ra yeu cau xu ly nghiem minh cac vu an, lien quan đen lanh đao va quan ly đe chuan bi cho Đai hoi Đang Cong san Viet Nam lan thu XIV.


= Trong nuoc =
Tren bao Sai Gon Giai Phong khi noi ve giai đoan 2 cua vu an đa cho rang vu an đa chi ra nhieu thieu sot, so ho cua phap luat Viet Nam trong viec quan ly chung khoan, tai chinh va ngan hang. Đong thoi, đe cap viec Uy ban Chung khoan Nha nuoc, Cuc Phong chong rua tien (thuoc Co quan Thanh tra Giam sat Ngan hang), Ngan hang Nha nuoc, Vu Quan ly ngoai hoi (thuoc Ngan hang Nha nuoc) đa kip thoi phat hien cac sai pham cua he sinh thai Van Thinh Phat.


= Quoc te =
Michael Tatarski, mot nha bao song o Thanh pho Ho Chi Minh cho rang, "Khong con nghi ngo gi nua, se co them nhieu vu be boi va bat giu lon sap dien ra". Nha bao nay cho rang, "...co mot cuoc đieu tra ve hoat đong khai thac cat đang đuoc tien hanh" va cong an Viet Nam cung đang xem xet linh vuc nang luong tai tao cung Tap đoan Đien luc Viet Nam. Theo David Brown, mot quan chuc nghi huu tu Bo Ngoai giao Hoa Ky voi nhieu kinh nghiem tai Viet Nam, ong cho rang "Chac chan chua tung co mot phien toa kieu nhu the nay trong thoi ky cong san" va "chua tung co gi quy mo nhu vay trong lich su". Theo BBC News, "đay la phien toa kich tinh nhat cho đen nay" trong chien dich đot lo cua Tong Bi thu Nguyen Phu Trong. Le Hong Hiep tu Vien ISEAS o Singapore cho biet, Đang Cong san Viet Nam đang muon gay anh huong voi van hoa kinh doanh tu do o phia Nam khi đen cuoi nam 2016, Ha Noi gan nhu đa đe cho cac luc luong mafia Viet–Trung đieu hanh nen kinh te o phia Nam. Ong cung cho rang, viec diet tru cac van đe tham nhung manh tay o Viet Nam co the se khien nen kinh te đi cham lai do "tham nhung la chat boi tron đe giup bo may [nuoc nay] hoat đong". Trong khi đo, hang thong tan Reuters lai ca ngoi va cho đay la mot "ket qua an tuong" trong chien dich phong chong tham nhung do Đang Cong san lanh đao. Sau khi Nha nuoc Viet Nam tung "khoan vay đac biet" cho Ngan hang SCB, hang thong tan đa cho rang cac nha chuc trach Viet Nam "đang gap kho khan" trong viec ngan chan viec anh huong cua SCB vao nen kinh te mac du đa giam sat đac biet ngan hang nay tu 18 thang truoc. 
Đai Tieng noi Hoa Ky cho biet, đay la "vu an kinh te co hau qua nang ne nhat trong lich su Viet Nam" sau su kien ong Tang Minh Phung bi tu hinh do lua đao lien quan đen Minh Phung-EPCO vao nhung nam cuoi the ky 20, đau the ky 21. Theo The Times of India, vu an nay đa gay chan đong khong chi o Viet Nam ma con tren the gioi, boi đay la mot đong thai chua tung co trong chien dich phong chong tham nhung o Viet Nam. Nhan xet ve ban an ma Toa an nhan dan Thanh pho Ho Chi Minh tuyen an cho Truong My Lan, The Guardian cho biet đay la mot ban an nang ne va bat thuong đoi voi mot vu an tham nhung. Mot so nha quan sat cho rang, may man đa xay ra khi "chinh phu Viet Nam đa xu ly vu an ma khong lam ton hai gi nhieu đen nen kinh te" va cho rang "lam sao đe khac phuc đuoc mot vai phan thiet hai đe bu vao tien thue cua nguoi dan va tra lai tien cho khach hang cua SCB" moi la cau hoi lon. Qua to Al Jazeera, Michael Tatarski – nguoi dan chuong trinh podcast cho Vietnam Weekly, cho biet muc đo tai chinh o vu an khong chi dung lai o Viet Nam ma se co the la mot trong nhung vu be boi tai chinh lon nhat trong lich su the gioi va chua tung co mot vu tham nhung nao ma truyen thong nha nuoc Viet Nam đua tin chi tiet va xem xet ky luong đen vay.
Theo tap chi Time, Le Thanh Hai – nguoi tung giu chuc Bi thu Thanh uy Thanh pho Ho Chi Minh va Le Hoang Quan – nguoi tung giu chuc Chu tich Uy ban nhan dan Thanh pho Ho Chi Minh co the co lien quan đen vu an sau khi ca hai vao thang 3 nam 2020 đa bi Uy ban Kiem tra Trung uong ky luat va cach chuc sau nhung sai pham lien quan đen khu đo thi moi Thu Thiem. Tap chi cung cho rang ca hai nguoi đa thuc đay su phat trien nhanh chong cho ba Lan va cung la mot trong cac nguyen nhan dan đen su that bai cua ba nhu hien tai. Theo bao Tieng Dan, su lon manh cua Van Thinh Phat, ngoai viec nho vao su ho tro cua Le Thanh Hai, Truong My Hoa con co su gop suc cua Tran Đai Quang, Pham Quy Ngo... va đuoc hau het trung uong biet đen nhung "lam ngo".


Xem them Vu sai pham tai Tap đoan Phuc Son
Vu sai pham tai Tap đoan Thuan An
Chien dich đot lo


Chu thich = Ghi chu =


= Tham khao =


= Tu lieu =