Đien thoai thong minh hay smartphone la khai niem đe chi cac loai thiet bi di đong ket hop đien thoai di đong cac chuc nang đien toan di đong vao mot thiet bi. Chung đuoc phan biet voi đien thoai pho thong boi kha nang phan cung manh hon va he đieu hanh di đong mo rong, tao đieu kien cho phan mem rong hon, internet (bao gom duyet web qua bang thong rong di đong) va chuc nang đa phuong tien (bao gom am nhac, video, may anh va choi game), cung voi cac chuc nang chinh cua đien thoai nhu cuoc goi thoai va nhan tin van ban. Đien thoai thong minh thuong chua mot so chip IC kim loai-oxit-ban dan (MOS), bao gom cac cam bien khac nhau co the đuoc tan dung boi phan mem cua chung (chang han nhu tu ke, cam bien tiem can, phong vu bieu, con quay hoi chuyen hoac gia toc ke) va ho tro giao thuc truyen thong khong day (chang han nhu Bluetooth, Wi-Fi hoac đinh vi ve tinh).
Đien thoai thong minh ban đau đuoc tiep thi chu yeu huong toi thi truong doanh nghiep, co gang ket noi chuc nang cua thiet bi tro ly ky thuat so ca nhan PDA đoc lap voi ho tro đien thoai di đong, nhung bi han che boi hinh thuc cong kenh, thoi luong pin ngan, mang di đong tuong tu cham va su non not cua cac dich vu du lieu khong day. Nhung van đe nay cuoi cung đa đuoc giai quyet voi viec thu nho theo cap so nhan va thu nho bong ban dan MOS xuong muc duoi micromet (đinh luat Moore), pin lithium-ion đuoc cai tien, mang du lieu di đong ky thuat so nhanh hon (đinh luat Edholm) va cac nen tang phan mem hoan thien hon cho phep di đong he sinh thai thiet bi đe phat trien đoc lap voi cac nha cung cap du lieu.
Vao nhung nam 2000, nen tang i-mode cua NTT DoCoMo, BlackBerry, nen tang Symbian cua Nokia, va Windows Mobile bat đau gianh đuoc suc hut tren thi truong, voi cac mau may thuong co ban phim QWERTY hoac đau vao man hinh cam ung đien tro va nhan manh kha nang truy cap đe gui email va internet khong day. Sau su pho bien ngay cang tang cua iPhone vao cuoi nhung nam 2000, phan lon smartphone co kieu dang mong, dang thanh, voi man hinh đien dung lon, ho tro cac cu chi đa cham thay vi ban phim vat ly va cho phep nguoi dung tai xuong hoac mua cac ung dung bo sung tu cua hang tap trung va su dung luu tru va đong bo hoa đam may, tro ly ao cung nhu cac dich vu thanh toan di đong. Smartphone đa thay the phan lon PDA va PC cam tay.

Cai tien phan cung va giao tiep khong day nhanh hon (do cac tieu chuan nhu LTE) đa thuc đay su phat trien cua nganh cong nghiep smartphone. Trong quy 3 nam 2012, mot ty smartphone đa đuoc su dung tren toan the gioi. Doanh so ban smartphone toan cau đa vuot qua con so doanh so cua đien thoai pho thong vao đau nam 2013.Nhung đien thoai thong minh pho bien nhat hien nay dua tren nen tang cua 2 he đieu hanh thanh cong nhat la Android cua Google va iOS cua Apple.


Lich su Đien thoai thong minh đoi đau chu yeu đuoc tiep thi cho thi truong doanh nghiep, nham ket hop chuc nang cua cac thiet bi PDA đoc lap voi kha nang ho tro đien thoai di đong, nhung bi han che boi thiet ke cong kenh, thoi luong pin ngan, mang di đong analog cham va su non not cua cac dich vu du lieu khong day. Nhung van đe nay cuoi cung đa đuoc giai quyet voi su phat trien theo cap so nhan va thu nho cua bong ban dan MOS xuong cap đo sub-micron (luat Moore), viec cai thien pin lithium-ion, mang du lieu di đong ky thuat so nhanh hon (luat Edholm) va nen tang phan mem truong thanh hon cho phep he sinh thai thiet bi di đong phat trien đoc lap voi nha cung cap du lieu.
Trong nhung nam 2000, nen tang i-mode cua NTT DoCoMo, BlackBerry, nen tang Symbian cua Nokia va Windows Mobile bat đau chiem đuoc thi phan, voi cac mau may thuong co ban phim QWERTY hoac man hinh cam ung đien tro va nhan manh vao viec truy cap email push va internet khong day.


= Tien than =

Đau nhung nam 1990, ky su Frank Canova cua IBM nhan ra rang cong nghe chip va khong day đang tro nen đu nho đe su dung trong cac thiet bi cam tay. Thiet bi thuong mai đau tien co the đuoc goi mot cach chinh xac la "đien thoai thong minh" bat đau voi tu cach la mot nguyen mau co ten "Angler" đuoc phat trien boi Canova vao nam 1992 khi đang lam viec tai IBM va đuoc trinh dien vao thang 11 nam đo tai trien lam thuong mai nganh may tinh COMDEX. Mot phien ban tinh chinh đa đuoc đua ra thi truong cho nguoi tieu dung vao nam 1994 boi BellSouth duoi ten goi Simon Personal Communicator. Ngoai viec thuc hien va nhan cac cuoc goi di đong, Simon đuoc trang bi man hinh cam ung co the gui va nhan fax va email. No bao gom so đia chi, lich, lich hen, may tinh, đong ho gio the gioi va so ghi chep, cung nhu cac ung dung di đong vision khac nhu ban đo, bao cao chung khoan va tin tuc.
IBM Simon đuoc san xuat boi Mitsubishi Electric, cong ty đa tich hop cac tinh nang cua Simon voi cong nghe radio di đong cua rieng minh. Simon co man hinh tinh the long (LCD) va ho tro the PC. Simon khong thanh cong ve mat thuong mai, đac biet la do kieu dang cong kenh va thoi luong pin han che, su dung pin NiCad thay vi pin nickel-kim loai hydride thuong đuoc su dung trong đien thoai di đong vao nhung nam 1990 hoac pin lithium-ion đuoc su dung trong đien thoai thong minh hien đai.
Thuat ngu "đien thoai thong minh" khong đuoc đat ra cho đen mot nam sau khi Simon ra mat, xuat hien trong cac an pham in tu nam 1995, mo ta thiet bi PhoneWriter Communicator cua AT&T.  Ericsson lan đau tien su dung thuat ngu "smartphone" vao nam 1997 đe mo ta mot khai niem thiet bi moi, GS88.


= Đien thoai thong minh đoi đau =

Cho đen khi Danger Hiptop đuoc gioi thieu vao nam 2002, nhung chiec đien thoai su dung ket noi du lieu hieu qua van con hiem ben ngoai Nhat Ban. Danger Hiptop đa thanh cong o muc đo vua phai voi nguoi tieu dung Hoa Ky voi ten goi T-Mobile Sidekick. Sau đo, vao giua nhung nam 2000, nguoi dung doanh nghiep o Hoa Ky bat đau su dung cac thiet bi dua tren Windows Mobile cua Microsoft va sau đo la đien thoai thong minh BlackBerry cua Research In Motion. Nguoi dung My đa pho bien thuat ngu "CrackBerry" vao nam 2006 do tinh chat gay nghien cua BlackBerry. O Hoa Ky, chi phi cao cua cac goi du lieu va su khan hiem tuong đoi cua cac thiet bi co kha nang Wi-Fi co the tranh su dung mang du lieu di đong đa khien viec ap dung đien thoai thong minh chu yeu danh cho cac chuyen gia kinh doanh va "nguoi dung som".
Ngoai Hoa Ky va Nhat Ban, Nokia đa thanh cong voi nhung chiec đien thoai thong minh dua tren Symbian, ban đau đuoc phat trien boi Psion cho cac thiet bi to chuc ca nhan cua ho, va Symbian la he đieu hanh đien thoai thong minh pho bien nhat o chau Au vao giua đen cuoi nhung nam 2000. Ban đau, đien thoai thong minh Symbian cua Nokia tap trung vao doanh nghiep voi dong Eseries, tuong tu nhu cac thiet bi Windows Mobile va BlackBerry tai thoi điem đo. Tu nam 2002 tro đi, Nokia bat đau san xuat đien thoai thong minh danh cho nguoi tieu dung, đuoc pho bien boi dong Nseries tap trung vao giai tri. Cho đen nam 2010, Symbian la he đieu hanh đien thoai thong minh đuoc su dung rong rai nhat tren the gioi.
Ban chat cua cac he đieu hanh đuoc đieu chinh nhu Palm OS, cac phien ban "Pocket PC" cua Windows Mobile sau nay va giao dien UIQ đuoc thiet ke ban đau cho cac PDA dua tren but cam ung tren cac thiet bi Symbian OS đa khien mot so đien thoai thong minh đoi đau co giao dien dua tren but cam ung. Đieu nay cho phep su dung ban phim ao va/hoac nhap lieu viet tay, do đo cung cho phep nhap de dang cac ky tu Chau A.
Đen giua nhung nam 2000, phan lon đien thoai thong minh đeu co ban phim QWERTY vat ly. Hau het su dung kieu dang "thanh ban phim", giong nhu dong BlackBerry, đien thoai thong minh Windows Mobile, Palm Treos va mot so dong Nokia Eseries. Mot so mau khac đa an ban phim QWERTY vat ly đay đu cua chung trong kieu dang truot, giong nhu dong Danger Hiptop. Tham chi mot so mau chi co ban phim so su dung nhap lieu van ban T9, chang han nhu dong Nokia Nseries va cac mau khac trong dong Nokia Eseries. Man hinh cam ung đien tro voi giao dien dua tren but cam ung van co the đuoc tim thay tren mot so đien thoai thong minh, chang han nhu Palm Treos, đa bo nhap lieu viet tay sau mot vai mau ban đau co san trong cac phien ban co Graffiti thay vi ban phim.


= Nhung phat trien khac trong nhung nam 2010 =
Chiec đien thoai thong minh đau tien co cam bien van tay la Motorola Atrix 4G vao nam 2011. Vao thang 9 nam 2013, iPhone 5S đuoc ra mat voi tu cach la chiec đien thoai thong minh đau tien tren nha mang lon cua My ke tu Atrix co tinh nang nay. Mot lan nua, iPhone đa pho bien khai niem nay. Mot trong nhung rao can cua viec đoc van tay đoi voi nguoi tieu dung la nhung lo ngai ve bao mat, tuy nhien Apple đa co the giai quyet nhung lo ngai nay bang cach ma hoa du lieu van tay nay len Bo xu ly A7 nam ben trong đien thoai cung nhu đam bao rang thong tin nay khong the truy cap đuoc boi cac ung dung cua ben thu ba va khong đuoc luu tru trong iCloud hoac may chu cua Apple.
Nam 2012, Samsung ra mat Galaxy S3 (GT-i9300) voi tinh nang sac khong day co the lap them, phat lai video bat len, bo xu ly loi tu bien the 4G-LTE (GT-i9305).
Nam 2013, Fairphone ra mat chiec đien thoai thong minh "co đao đuc xa hoi" đau tien tai London Design Festival đe giai quyet nhung lo ngai ve viec tim nguon vat lieu trong san xuat tiep theo la Shiftphone vao nam 2015. Vao cuoi nam 2013, QSAlpha bat đau san xuat mot chiec đien thoai thong minh đuoc thiet ke hoan toan xung quanh bao mat, ma hoa va bao ve danh tinh.
Vao thang 10 nam 2013, Motorola Mobility cong bo Du an Ara, mot y tuong cho mot nen tang đien thoai thong minh mo-đun se cho phep nguoi dung tuy chinh va nang cap đien thoai cua ho bang cac mo-đun bo sung đuoc gan tu tinh vao khung. Ara đuoc Google giu lai sau khi ban Motorola Mobility cho Lenovo, nhung đa bi gac lai vao nam 2016. Cung nam đo, LG va Motorola đeu ra mat đien thoai thong minh co dang mo-đun han che cho cac phu kien; LG G5 cho phep cai đat cac phu kien thong qua viec thao ngan chua pin, trong khi Moto Z su dung cac phu kien đuoc gan vao mat sau cua thiet bi mot cach tu tinh.
Microsoft, dua tren khai niem "Webtop" ton tai trong thoi gian ngan cua Motorola, đa cong bo chuc nang cho he đieu hanh Windows 10 danh cho đien thoai cho phep cac thiet bi đuoc ho tro ket noi voi man hinh, ban phim va chuot đe su dung nhu mot may tinh đe ban.
Samsung va LG tung la nhung nha san xuat "cuoi cung đung vung" cung cap cac thiet bi hang đau voi pin co the thay the nguoi dung. Nhung vao nam 2015, Samsung đa tuan theo xu huong toi gian do Apple thiet lap, gioi thieu Galaxy S6 ma khong co pin co the thay the nguoi dung. Ngoai ra, Samsung đa bi chi trich vi loai bo cac tinh nang lau đoi nhu MHL, MicroUSB 3.0, kha nang chong nuoc va ho tro the MicroSD, trong đo hai tinh nang sau đa quay tro lai vao nam 2016 voi Galaxy S7 va S7 Edge.
Tinh đen nam 2015, ty le trung binh so huu đien thoai thong minh tren toan cau la 43%. Statista du bao rang se co 2,87 ty nguoi so huu đien thoai thong minh vao nam 2020. Cung trong thap ky đo, viec trien khai nhanh chong mang di đong LTE va tinh san sang chung cua đien thoai thong minh đa lam tang muc đo pho bien cua cac dich vu truyen hinh truc tuyen va cac ung dung TV di đong tuong ung. Cac cong nghe chinh bat đau xu huong vao nam 2016 bao gom tap trung vao trai nghiem thuc te ao va thuc te tang cuong danh cho đien thoai thong minh, đau noi USB-C moi đuoc gioi thieu va cai thien cong nghe LTE.

Nam 2016, đo phan giai man hinh co the đieu chinh đuoc tu cac he đieu hanh may tinh đe ban đa đuoc gioi thieu tren đien thoai thong minh đe tiet kiem pin, trong khi toc đo lam moi man hinh thay đoi tro nen pho bien vao nam 2020. Nam 2018, nhung chiec đien thoai thong minh đau tien co cam bien van tay đuoc nhung trong man hinh OLED đa đuoc cong bo, tiep theo vao nam 2019 la mot trien khai su dung cam bien sieu am tren Samsung Galaxy S10. Nam 2019, phan lon đien thoai thong minh đuoc phat hanh đeu co nhieu hon mot camera, chong nuoc voi xep hang IP67 va IP68 va mo khoa bang nhan dang khuon mat hoac may quet van tay.


= Nhung phat trien khac trong nhung nam 2020 =
Nam 2020, nhung chiec đien thoai thong minh đau tien co kha nang mang 5G toc đo cao đa đuoc cong bo.
Ke tu nam 2020, đien thoai thong minh ngay cang it đuoc ban kem voi cac phu kien co ban nhu bo đoi nguon va tai nghe, von thuong đuoc bao gom trong hop đung san pham. Xu huong nay bat đau voi iPhone 12 cua Apple, sau đo la Galaxy S21 cua Samsung va Mi 11 cua Xiaomi, vai thang sau khi ho che gieu xu huong nay trong cac quang cao cua minh.

Voi su phat trien cua PinePhone va Librem 5 trong nhung nam 2020, đa co nhung no luc manh me đe bien GNU/Linux nguon mo cho đien thoai thong minh thanh mot lua chon thay the chinh cho iOS va Android. Hon nua, phan mem lien quan cho phep hoi tu (vuot ra ngoai hoi tu va cac ung dung lai) bang cach cho phep su dung đien thoai thong minh nhu mot may tinh đe ban khi đuoc ket noi voi ban phim, chuot va man hinh.
Vao đau nhung nam 2020, cac nha san xuat bat đau tich hop ket noi ve tinh vao cac thiet bi đien thoai thong minh đe su dung o nhung khu vuc xa xoi, noi khong co san co so ha tang truyen thong mat đat cuc bo, chang han nhu mang đien thoai co đinh va di đong. Do han che ve ang-ten trong cac đien thoai thong thuong, trong giai đoan đau trien khai, ket noi ve tinh se bi gioi han o cac dich vu nhan tin ve tinh va dich vu khan cap ve tinh.


Ban hang Ke tu nam 1996, so luong đien thoai thong minh xuat xuong đa co su tang truong tich cuc. Vao thang 11 nam 2011, 27% tong so anh đuoc tao ra đuoc chup bang đien thoai thong minh co camera. Vao thang 9 nam 2012, mot nghien cuu ket luan rang 4 tren 5 chu so huu đien thoai thong minh su dung thiet bi đe mua sam truc tuyen. Doanh so ban hang đien thoai thong minh toan cau đa vuot qua doanh so ban hang cua đien thoai tinh nang vao đau nam 2013. Luong xuat xuong đien thoai thong minh tren toan the gioi đat hon 1 ty chiec vao nam 2013, tang 38% so voi 725 trieu chiec cua nam 2012 va chiem 55% thi phan đien thoai di đong vao nam 2013, tang tu 42% vao nam 2012. Nam 2013, doanh so ban hang đien thoai thong minh bat đau giam lan đau tien. Trong quy 1 nam 2016, lan đau tien luong xuat xuong giam 3% so voi cung ky nam ngoai. Tinh trang nay la do thi truong Trung Quoc đang truong thanh. Mot bao cao cua NPD cho thay rang it hon 10% cong dan My đa chi 1.000 đo la tro len cho đien thoai thong minh, vi chung qua đat đoi voi hau het moi nguoi, ma khong đua ra cac tinh nang đac biet sang tao, va trong boi canh Huawei, Oppo va Xiaomi gioi thieu cac san pham co bo tinh nang tuong tu voi gia thap hon. Nam 2019, doanh so ban hang đien thoai thong minh giam 3,2%, muc giam lon nhat trong lich su đien thoai thong minh, trong khi Trung Quoc va An Đo đuoc ghi nhan la đa thuc đay hau het doanh so ban hang đien thoai thong minh tren toan the gioi.  Du đoan rang viec ap dung rong rai 5G se giup thuc đay doanh so ban hang đien thoai thong minh moi.


= Theo nha san xuat =
Nam 2011, Samsung co thi phan xuat xuong cao nhat tren toan the gioi, theo sau la Apple. Nam 2013, Samsung co thi phan 31,3%, tang nhe so voi 30,3% nam 2012, trong khi Apple co thi phan 15,3%, giam so voi 18,7% nam 2012. Huawei, LG va Lenovo đeu co thi phan khoang 5%, cai thien đang ke so voi con so nam 2012, trong khi cac hang khac co thi phan khoang 40%, tuong đuong voi con so cua nam truoc. Chi co Apple mat thi phan, mac du luong xuat xuong cua ho van tang 12,9%; cac hang con lai đeu co muc tang truong đang ke ve luong xuat xuong tu 36 đen 92%.
Trong quy 1 nam 2014, Samsung co thi phan 31% va Apple co thi phan 16%. Trong quy 4 nam 2014, Apple co thi phan 20,4% va Samsung co thi phan 19,9%. Trong quy 2 nam 2016, Samsung co thi phan 22,3% va Apple co thi phan 12,9%. Trong quy 1 nam 2017, IDC bao cao rang Samsung đung đau, voi 80 trieu chiec, tiep theo la Apple voi 50,8 trieu chiec, Huawei voi 34,6 trieu chiec, Oppo voi 25,5 trieu chiec va Vivo voi 22,7 trieu chiec.
Mang kinh doanh di đong cua Samsung co doanh thu bang mot nua so voi Apple. Hoat đong kinh doanh cua Apple đa tang truong rat nhanh chong trong nhung nam 2013 đen 2017. Realme, mot thuong hieu thuoc so huu cua Oppo, la thuong hieu đien thoai phat trien nhanh nhat the gioi ke tu quy 2 nam 2019. Tai Trung Quoc, Huawei va Honor, mot thuong hieu thuoc so huu cua Huawei, co 46% thi phan ket hop va tang truong 66% hang nam tinh đen nam 2019, trong boi canh chu nghia dan toc Trung Quoc đang gia tang. Nam 2019, Samsung co thi phan 74% đien thoai thong minh 5G tai Han Quoc.


Phe binh va cac van đe = Tac đong xa hoi =
Nam 2012, mot nghien cuu cua Đai hoc Nam California phat hien ra rang hoat đong tinh duc o tuoi vi thanh nien khong đuoc bao ve thuong xuyen hon o nhung nguoi so huu đien thoai thong minh. Mot nghien cuu do Trung tam Nghien cuu Anh sang cua Vien Polytechnic Rensselaer (RPI) (LRC) đa ket luan rang đien thoai thong minh, hoac bat ky thiet bi nao co đen nen, co the anh huong nghiem trong đen chu ky ngu. Mot so nguoi co the tro nen gan ket voi đien thoai thong minh tu mat tam ly, gay ra lo au khi bi tach khoi thiet bi. Mot "smombie" (mot su ket hop cua "smartphone" va "zombie") la mot nguoi đi bo su dung đien thoai thong minh va khong chu y khi ho đi bo, co the gay ra tai nan trong qua trinh nay, mot hien tuong xa hoi ngay cang tang. Van đe ve nguoi dung đien thoai thong minh di chuyen cham đa dan đen viec tao ra mot "lan di đong" tam thoi cho viec đi bo o Trung Khanh, Trung Quoc. Van đe ve nguoi dung đien thoai thong minh bi phan tam đa dan thanh pho Augsburg, Đuc, nhung đen giao thong cho nguoi đi bo vao le đuong.


= Trong khi lai xe =

Su dung đien thoai di đong trong khi lai xe la pho bien, nhung no đuoc coi la nguy hiem do kha nang gay mat tap trung va tai nan. Do so vu tai nan lien quan đen viec thuc hien cuoc goi tren đien thoai va nhan tin trong khi lai xe, mot so khu vuc phap ly đa su dung cuoc goi tren đien thoai trong khi lai xe bat hop phap. Nhieu khu vuc phap ly đa ban hanh luat cam su dung đien thoai di đong cam tay. Tuy nhien, nhieu khu vuc phap ly cho phep su dung mot thiet bi ranh tay. Lai xe trong khi su dung thiet bi ranh tay khong an toan hon su dung đien thoai cam tay đe thuc hien cac cuoc goi, nhu ket luan cua cac nghien cuu cheo, dich te hoc, mo phong, va meta phan tich. Trong mot so truong hop, cac han che chi nham vao tre vi thanh nien, nhung nguoi la chu so huu giay phep moi đu đieu kien (o moi lua tuoi) hoac lai xe trong khu vuc truong hoc. Ngoai goi thoai, cac hoat đong nhu nhan tin trong khi lai xe, duyet web, choi tro choi video hoac su dung đien thoai noi chung cung co the lam tang nguy co gap su co.


= Hop phap =
Mot "cuoc chien bang sang che" giua Samsung va Apple bat đau khi Apple tuyen bo rang đien thoai Galaxy S Android ban đau đa sao chep giao dien va co the la phan cung cua iOS cua Apple cho iPhone 3GS. Ngoai ra con co viec cap phep va tranh chap bang sang che đien thoai thong minh lien quan đen  Sony Mobile, Google, Apple Inc., Samsung, Microsoft, Nokia, Motorola, HTC, Huawei va ZTE, cung nhieu cong ty khac. Cuoc xung đot nay la mot phan cua "cuoc chien bang sang che" rong lon hon giua cac tap đoan cong nghe va phan mem đa quoc gia. Đe bao ve va tang thi phan, cac cong ty đuoc cap bang sang che co the kien đe ngan chan đoi thu su dung cac phuong phap ma bang sang che bao gom. Ke tu nhung nam 2010, so luong cac vu kien, kien nguoc va khieu nai thuong mai dua tren bang sang che va thiet ke tren thi truong đien thoai thong minh va cac thiet bi dua tren he đieu hanh đien thoai thong minh nhu Android va iOS đa tang len đang ke. Cac vu kien ban đau, kien nguoc, phan quyet, thoa thuan cap phep va cac su kien lon khac bat đau vao nam 2009 khi thi truong đien thoai thong minh bat đau phat trien nhanh hon vao nam 2012.


= Y te =
Cung voi su gia tang so luong ung dung y te di đong tren thi truong, cac co quan quan ly nha nuoc đa bay to moi quan ngai ve tinh an toan khi su dung cac ung dung nay. Nhung moi quan ngai nay đa đuoc chuyen thanh cac sang kien ​​quy đinh tren toan the gioi voi muc đich bao ve nguoi dung khoi loi khuyen y te khong đang tin cay. Theo nhung phat hien cua cac chuyen gia y te trong nhung nam gan đay, viec su dung đien thoai thong minh qua muc trong xa hoi co the dan đen đau đau, roi loan giac ngu va thieu ngu, trong khi nghien đien thoai thong minh nghiem trong co the dan đen cac van đe ve suc khoe the chat, chang han nhu gu lung, co bap. thu gian va dinh duong khong đeu.


= Bao mat =
Phan mem đoc hai tren đien thoai thong minh de dang đuoc phan phoi qua mot kho ung dung khong an toan.  Thong thuong, phan mem đoc hai đuoc an trong cac phien ban lau cua cac ung dung hop phap, sau đo đuoc phan phoi qua cac kho ung dung cua ben thu ba.  Rui ro phan mem đoc hai cung đen tu cai goi la "tan cong cap nhat", noi mot ung dung hop phap sau đo đuoc thay đoi đe bao gom thanh phan phan mem đoc hai, ma nguoi dung sau đo cai đat khi ho đuoc thong bao rang ung dung đa đuoc cap nhat. Ngoai ra, mot trong ba vu cuop vao nam 2012 o Hoa Ky lien quan đen viec trom cap đien thoai di đong. Mot ban kien ​​nghi truc tuyen đa keu goi cac nha san xuat đien thoai thong minh cai đat cong tac tieu diet trong thiet bi cua ho. Nam 2014, "Find my iPhone" cua Apple va "Android Device Manager" cua Google co the xac đinh vi tri, vo hieu hoa va xoa du lieu khoi cac đien thoai đa bi mat hoac bi đanh cap. Voi BlackBerry Protect trong phien ban OS 10.3.2, cac thiet bi co the đuoc hien thi khong the phuc hoi ngay ca voi cac cong cu phuc hoi he đieu hanh cua rieng BlackBerry neu xac thuc khong chinh xac hoac bi huy lien ket khoi tai khoan cua ho.
Cac tai lieu bi ro ri đuoc cong bo boi WikiLeaks, co ten ma la Vault 7 va co nien đai tu nam 2013 đen 2016, chi tiet ve kha nang cua Co quan Tinh bao Trung uong Hoa Ky (CIA) thuc hien giam sat đien tu va chien tranh mang, bao gom kha nang xam nhap vao he đieu hanh cua hau het cac đien thoai thong minh (bao gom iOS va Android). Nam 2021, cac nha bao va nha nghien cuu đa bao cao ve viec phat hien phan mem gian điep, co ten la Pegasus, đuoc phat trien va phan phoi boi mot cong ty tu nhan, co the va đa đuoc su dung đe lay nhiem cho đien thoai thong minh iOS va Android thuong xuyen — mot phan thong qua viec su dung loi dung 0 ngay — ma khong can bat ky tuong tac cua nguoi dung hoac dau hieu đang ke nao đoi voi nguoi dung va sau đo co the đuoc su dung đe trich xuat du lieu, theo doi vi tri nguoi dung, quay phim qua camera va kich hoat micro bat cu luc nao. Phan tich luu luong du lieu cua cac đien thoai thong minh pho bien chay cac bien the cua Android cho thay viec thu thap va chia se du lieu mac đinh đang ke ma khong co tuy chon tu choi đoi voi phan mem đuoc cai đat truoc nay.
Cac huong dan ve bao mat thiet bi di đong đa đuoc NIST va nhieu to chuc khac ban hanh. Đe tien hanh cuoc hop rieng tu truc tiep, it nhat mot trang web khuyen nghi nguoi dung tat đien thoai thong minh va thao pin.


= Ngu =
Viec su dung đien thoai thong minh vao ban đem co the gay roi loan giac ngu do anh sang xanh va man hinh sang choi, anh huong đen muc melatonin va chu ky giac ngu. Đe giam thieu nhung van đe nay, chuc nang "Che đo ban đem" đa đuoc phat trien thong qua mot so ung dung cho Android va phan mem f.lux cho iPhone đa be khoa đe thay đoi nhiet đo mau cua man hinh thanh mau am hon dua tren thoi gian trong ngay nham giam luong anh sang xanh đuoc tao ra. iOS 9.3 đa tich hop mot tinh nang tuong tu, cap đo he thong đuoc goi la "Night Shift." Mot so nha san xuat thiet bi Android đa vuot qua su mien cuong ban đau cua Google trong viec bien Che đo ban đem thanh mot tinh nang tieu chuan trong Android va đa bao gom phan mem cho no tren phan cung cua ho voi cac ten khac nhau, truoc khi Android Oreo them no vao he đieu hanh cho cac thiet bi tuong thich.
Ngoai ra, cung co gia thuyet rang đoi voi mot so nguoi dung, viec nghien su dung đien thoai, đac biet la truoc khi đi ngu, co the dan đen "su suy giam ban nga." Nhieu nguoi cung su dung đien thoai lam đong ho bao thuc, đieu nay cung co the dan đen mat ngu.


Su thay the cua may anh ky thuat so chuyen dung Vao nhung nam 2010, doanh so ban hang cua may anh compact chuyen dung đa giam manh do may anh đien thoai di đong ngay cang đuoc coi la mot thiet bi thay the may anh đu tot.
Viec tang suc manh xu ly trong đien thoai di đong đa cho phep xu ly hinh anh nhanh va quay phim đo phan giai cao, voi đo phan giai Full HD 1080p đat đuoc vao nam 2011 va đo phan giai 4K 2160p đuoc pha vo vao nam 2013.
Tuy nhien, do thiet ke va han che ve khong gian, đien thoai thong minh thieu mot so tinh nang đuoc tim thay ngay ca tren may anh compact gia re, bao gom the nho va pin co the thay đoi nong đe hoat đong gan nhu khong gian đoan, cac nut va num vat ly đe lay net, chup va zoom, gia đo ba chan co ren vit, đen flash xenon nap tu đien vuot qua đo sang cua đen flash LED tren đien thoai thong minh va tay cam tien dung đe cam chac hon khi chup cam tay, giup cho thoi gian phoi sang lau hon. Vi may anh chuyen dung co the rong rai hon, nen chung co the chua cam bien hinh anh lon hon va co tinh nang zoom quang hoc.
Ke tu cuoi nhung nam 2010, cac nha san xuat đien thoai thong minh đa khac phuc mot phan han che ve zoom quang hoc bang cach ket hop them cac camera sau voi muc đo phong đai co đinh.


Tuoi tho Đoi voi cac đien thoai di đong đuoc phat hanh ke tu nua sau cua nhung nam 2010, tuoi tho hoat đong thuong bi gioi han boi pin tich hop khong đuoc thiet ke đe co the thay đoi. Tuoi tho cua pin phu thuoc vao cuong đo su dung cua thiet bi đuoc cap nguon, trong đo hoat đong (su dung lau hon) va cac tac vu yeu cau nhieu nang luong hon se lam pin het som hon.
Pin lithium-ion va lithium-polymer, thuong đuoc su dung trong cac thiet bi đien tu cam tay, se bi hao mon nhanh hon khi sac đay hon, xa sau hon va khi khong su dung trong thoi gian dai khi can pin, trong đo viec tu xa co the dan đen đo sau xa co hai.
Cac nha san xuat đa ngan chan mot so đien thoai thong minh hoat đong sau khi sua chua bang cach lien ket so serial duy nhat cua cac thanh phan voi thiet bi đe no se tu choi hoat đong hoac vo hieu hoa mot so chuc nang trong truong hop khong khop xay ra sau khi thay the. Viec khoa so serial lan đau tien đuoc ghi nhan vao nam 2015 tren iPhone 6, đien thoai nay se khong hoat đong đuoc do phat hien thay the nut "home". Sau đo, mot so chuc nang đa bi han che tren đien thoai thong minh Apple va Samsung khi phat hien thay the pin khong đuoc nha cung cap uy quyen.


Xem them Nghien smartphone
Đien thoai di đong va an toan lai xe
Thay ma đien thoai


Tham khao