College de France la mot co so giao duc đac biet nam o khu pho La Tinh, Quan 5 thanh pho Paris. Khong phai mot đai hoc, cung khong phai mot truong lon, nhung College de France to chuc cac khoa hoc cao cap ve khoa hoc, van hoc va nghe thuat. Cac hoc vien khong can đang ky truoc, khong đong hoc phi va cung khong đuoc cap bang.
Đuoc vua Francois I khoi lap tu nam 1530, College de France tung la noi tap trung nhieu hoc gia loi lac nguoi Phap va ca nguoi nuoc ngoai. Cac giao su cua College de France ngay nay đuoc xem nhu danh gia bac nhat trong he thong giao duc cua Phap.


Lich su = Co đai =
Nhung dau cu nhat o khu vuc College de France bat đau tu thoi La Ma co đai, khi Paris con mang ten Lutetia. Tren con doc cua đoi Sainte-Genevieve, nhung dan cu ngheo đa toi đinh cu, tao nen nhung con pho, trong đo co truc Bac Nam tuong đuong voi pho Saint-Jacques ngay nay. Nhung ngoi nha nho, cac xuong va mot nha kho đuoc xay dung vao nua đau the ky 1 nhung đa bi pha đi sau đo, nhuong cho cho nha tam cong cong. Đay la mot trong nhung cong trinh quan trong va co nhat cua Lutetia voi dien tich tren 12 ngan m², bao gom nhieu phong cung mot san va vuon.
Nhung cung giong nhu phan lon cac cong trinh khac, "nha tam cong cong College" bi bo roi vao cuoi the ky 3. Nhung dan cu Paris, chu yeu nhung nguoi ban thit, lai toi đinh cu tren khu vuc đo nat, dung nen nhung ngoi nha toi tan. Ho tiep tuc song o đay it nhat cho toi the ky 4. Cac dau vet cua khoang thoi gian tu the ky 4 toi the ky 13 bi cac cong trinh tiep sau đo che lap.


= Trung co =

Vao the ky 14, khu vuc nay đuoc "chia lo", moi o gom ngoi nha o phia Bac va san hoac vuon o phia Nam. Theo cac tai lieu luu tru đuoc con cho biet ten mot so ngoi nha, nhu Nha hoa hong, Nha rang cua... Cu dan con xay dung cac can ham kien co, dung nhieu nhieu chuc nang: chua nuoc, nuoi ca... Khoang thoi gian sau đo, khu vuc nay thu hut cac sinh vien ngoai tinh, nhung nguoi theo hoc o Đai hoc Paris. Nam 1325, truong College de Treguier et de Leon đuoc thanh lap cho nhung sinh vien ngheo tu Bretagne. Hai muoi nam sau, cac giam muc cua Cambrai, Langres va tong giam muc Reims lap nen College des trois Eveques (Truong cua ba giam muc), sau đo tro thanh College de Cambrai.


= Truong hoang gia =
Nam 1530, theo loi khuyen cua Guillaume Bude, Francois I thanh lap đoan "đoc gia hoang gia" nhung khong co đia điem rieng. Đen nam 1539, nha vua quyet đinh xay dung mot "ngoi truong lon va đep cung mot nha tho va cac toa nha khac". Tuy vay, Francois I lai chet truoc khi cong trinh đuoc bat đau.
Toi thoi Henri IV, nha vua du đinh mua lai toan bo khu vuc hai truong Treguier va Cambrai đe thay the bang College Royal (Truong hoang gia) do kien truc su Claude Chastillon thiet ke. Sau khi Henri IV mat nam 1610, hoang hau nhiep chinh Marie de Medicis mua lai mot phan College de Treguier va nam 1612, tiep tuc mua toa nha cua College de Cambrai. Du an cua Claude Chastillon đuoc thuc hien tuy chi mot phan. College Royal o trong tinh trang dang do nay suot mot the ky ruoi. Nam 1772, Louis XV ky quyet đinh cap 120 ngan livre đe sua chua College Royal va xay dung cac phong hoc moi. Kien truc su Jean-Francois Chalgrin thuc hien cong trinh trong 6 nam, bao gom san cour d'honneur va toa nha ngay nay mang ten Chalgrin. Đen giua the ky 19, College Royal đoi thanh College de France va kien truc su Paul Letarouilly tiep tuc xay dung cac toa nha phia Tay, nhu con lai đen ngay nay .


To chuc va giao duc Ngay tu khi thanh lap, College de France đa huong toi giao duc chu nghia nhan đao va khoa hoc chinh xac, đieu ma Đai hoc Paris thoi ky đo bo qua. Trai qua nhieu the ky, voi cac ten goi College Royal, College des Trois Langues (tieng La Tinh: Collegium Trilingue), College National, College Imperial va College de France tu 1870, truong van giu mot vi tri đac thu trong nen giao duc va khoa hoc Phap.
Cung la mot co so nghien cuu chuyen sau, nhung College de France khac voi cac co quan nhu CNRS, INSERM, INRA... Cac khoa hoc mien phi, danh cho tat ca moi nguoi cua College de France co điem tuong đong voi Gresham College o London. Mot buc anh noi tieng cho thay canh đam đong toi nghe bai giang cua Henri Bergson, trong đo nhieu nguoi đung o ben ngoai phong hoc.
Cac giao su cua College de France thuoc nhieu linh vuc khac nhau: toan hoc, vat ly, hoa hoc, sinh hoc, lich su, khao co hoc, ngon ngu, phuong Đong hoc, khoa hoc xa hoi... Cung khong co con so co đinh cho tung bo mon. Mot giao su van hoc co the thay the mot giao su vat ly khi co ghe trong. College de France cung danh rieng hai ghe giao su cho cac nha khoa hoc nuoc ngoai toi giang day trong mot hoac hai thang. Tu nam 1999, truong lap them hai ghe giao su danh cho cac nha khoa hoc chau Au đen giang day trong nam.
Trong so 52 giao su cua College de France hien nay, co 10 nguoi khong phai goc Phap. Khong chi o Paris, truong cung to chuc cac khoa hoc o cac thanh pho khac. Moi nam, cac giao su cua College de France con thuc hien 30 khoa giang day o nuoc ngoai.
Cac giao su cua College de France tung co nhieu ten tuoi lon cua khoa hoc, nghe thuat the gioi, nhu Andre-Marie Ampere, Roland Barthes, Claude Bernard, Michel Foucault, Adam Mickiewicz, Fernand Braudel, Jean-Francois Champollion, Claude Levi-Strauss, Henri Bergson, Paul Valery. Nhieu giao su cua College de France la nhung nguoi tung đat cac giai thuong lon nhu Nobel, Fields.


Cac đia điem Ngoai tru so chinh o 11, quang truong Marcelin Berthelot, College de France con co hai đia điem khac cung trong Paris, so 52 pho Cardinal Lemoine va so 3 pho Ulm. Truong cung co ba vien nghien cuu: Vien Vien Đong, Vien van hoc, Vien sinh hoc va Vien the gioi đuong đai.
College de France so huu hai thu vien, luu tru nhieu tai lieu quy hiem. Thu vien đai cuong đuoc thanh lap vao nam 1936, nam o so 11, quang truong Marcelin-Berthelot. Thu vien nay gom chu yeu cac sach ve khoa hoc xa hoi, danh cho cac giao su cua truong. Thu vien chuyen đe nam o so 52 pho Cardinal-Lemoine. Noi đay luu tru nhieu tai lieu ve Ai Cap co đai, Ai Cap thoi ky Co Đoc giao voi cac ngon ngu nhu chu tuong hinh Ai Cap, tieng Copt... Khong chi danh rieng cho cac giao su, thu vien chuyen đe con mo cua cho gioi nghien cuu va cong chung voi nhung đieu kien nhat đinh.


Chu thich Lien ket ngoai Trang chinh thuc cua College de France
Danh sach cac giao su tu nam 1530 Luu tru ngay 30 thang 10 nam 2008 tai Wayback Machine