Tanabata (tieng Nhat: たなはた hoac 七夕, tu Han Viet: That Tich, hay co the hieu la buoi toi mung bay), con đuoc goi la Le hoi Sao (星祭り Hoshi matsuri), la mot le hoi Nhat Ban bat nguon tu le That Tich phuong Đong. Trong van hoa Nhat Ban, le hoi Tanabata ky niem cuoc gap go cua than Orihime va Hikoboshi (tuong ung la cac ngoi sao Vega – Chuc Nu va Altair – Nguu Lang).

Theo truyen thuyet, Ngan Ha ngan cach tinh yeu cua hai nguoi, khien cho ho chi đuoc phep gap nhau moi nam mot lan vao ngay thu bay cua thang Bay am lich. Ngay le Tanabata thay đoi theo vung cua Nhat Ban, nhung đeu đuoc to chuc theo Duong lich, bat đau đau tien ngay 7 thang 7 theo Lich Gregory (sau khi Nhat Ban bat đau su dung lich nay tu nam 1872). Tuy nhien, do nhieu noi van dung am lich đe chon ngay ky niem, le đuoc to chuc vao cac ngay khac nhau giua thang Bay va thang Tam khap Nhat Ban.


Lich su Le hoi đuoc gioi thieu đen Nhat Ban boi Thien hoang Koken vao nam 755. No bat nguon tu Le hoi the hien tai nang (乞巧奠 Kikkoden), mot ten goi khac cho That Tich, đuoc to chuc tai Trung Quoc va cung đuoc chuyen toi tai Cung đien Hoang gia Kyoto tu thoi ky Heian.
Tanataba đa tro nen pho bien rong rai trong cong chung vao đau thoi ky Edo, khi bat đau pha tron voi le hoi Bon, truyen thong Bon (boi vi le hoi Bon đuoc to chuc vao ngay 15 thang Bay sau đo) va dan dan phat trien thanh Tanabata hien đai. Phong tuc pho bien lien quan đen le hoi thay đoi theo vung cua đat nuoc, nhung nhin chung, cac co gai mong muon đuoc may va va nghe thuat thu cong tot hon, cac chang trai mong muon chu viet tay tot hon bang cach viet nhung đieu uoc tren dai giay. Vao thoi điem nay, phong tuc la su dung suong con sot lai tren la khoai mon đe tao ra muc dung đe viet loi chuc. Hien nay, boi Nhat Ban chuyen sang lich duong nen thoi gian to chuc le hoi Bon phan biet theo vung, phan lon dien ra ngay 15 thang Tam theo lich mat troi, gan voi ngay ban đau cua no tren lich am, lam cho thoi gian cua Tanabata va Bon tach biet.
Cai ten Tanabata co lien quan tu cach đoc tieng Nhat, Kanji ve cac ky tu Trung Quoc: That Tich – 七夕, truoc đay thuong đuoc đoc la Shichiseki (xem giai thich ve cac cach đoc Kanji). Nguoi ta tin rang nghi le thanh tay Than đao Shinto ton tai cung thoi gian, khi đo miko đa det mot tam vai đac biet tren khung det goi la tanabata (棚機), dang len mot vi than đe cau nguyen bao ve mua mang khoi mua bao cho thu hoach tot vao cuoi mua thu. Dan dan, buoi le nay hop nhat voi Kikkoden đe tro thanh Tanabata. Ten goi That Tich – 七夕 tieng Trung va nguoi Nhat đoc la Tanabata cung tro thanh mot le hoi, mac du ban đau co nguon goc khac nhau.


Than tich Giong nhu le That Tich pho bien o Đong A, Tanabata co nguon goc tu tich Nguu Lang Chuc Nu – 牛郎織女 cua Trung Hoa. Truyen nay đuoc thuat lai trong sach Man'yoshu (Van diep tap) cua Nhat Ban.
Truyen ke rang:

Orihime (織姫, co nghia la "ba chua det") la con gai cua Ngoc Hoang Thuong đe thuong mac ao đep ra bo song Amanogawa (天の川 – Ngan Ha). Vua cha la Thien Đe thich lam nen co cang gang suc det ao nhung trong long lai buon vi khong co hy vong gap nguoi trong mong. Thuong con Thien Đe sap dan xep cho co gap Hikoboshi (彦星, nghia đen la "anh chan bo", con đuoc goi la Kengyu 牽牛, tuc la "nguoi dat bo") cung ra bo song Amanogawa. Đoi tinh nhan gap go va gan bo nhung khi đa thanh vo chong thi Orihime bieng nhac viec det cui con Hikoboshi cung lo la khien bo đi lac tren thien đang. Vi qua gian, Thien Đe đa bat hai vo chong phai chia tay nhau, moi nguoi mot bo, co song Amanogawa ngan cach. Orihime buon khoc nho chong, le roi la cha, rot cuoc Thien Đe lai cho hai vo chong tai hop moi nam mot lan vao ngay mung 7 thang Bay voi đieu kien Orihime phai cham chi det cui. 
Song Amanogawa thi khong co cau bac qua nhung co bay chim ac la chap canh lam cau noi hai bo. Tin nguong dan gian Nhat Ban cho rang neu ngay mung 7 thang Bay mua to, nuoc se dang cao thi chim khong bac cau đuoc; the la hai vo chong Orihime va Hikoboshi phai đoi sang nam sau moi đuoc gap nhau. Con mua đo la nuoc mat hai vo chong khoc thuong nhau vay. 
Cau chuyen co nhung điem tuong đong voi Luong Ha Dumuzi va Inanna.


Phong tuc O Nhat Ban ngay nay, moi nguoi thuong to chuc ngay nay bang cach viet nhung đieu uoc, đoi khi duoi dang tho, tren tanzaku (短冊, đoan sach), nhung manh giay nho va treo chung tren canh tre, đoi khi bang nhung vat trang tri khac (xem them Tre uoc nguyen). Tre va đo trang tri thuong đuoc đat noi tren song hoac bi đot chay sau le hoi, khoang nua đem hoac vao ngay hom sau. Đieu nay tuong tu voi phong tuc cua nhung con tau giay noi va nen tren song trong le hoi Obon.
Nhieu vung o Nhat Ban co phong tuc Tanabata cua rieng ho, hau het lien quan đen truyen thong le hoi Obon đia phuong. Ngoai ra con co mot bai hat Tanabata truyen thong:


= Ngay le =

Ngay Tanabata ban đau đuoc dua tren am duong lich cua Nhat Ban, cham hon mot thang so voi Lich Gregory. Do đo, mot so le hoi đuoc to chuc vao ngay 7 thang 7, mot so le hoi đuoc to chuc vao khoang ngay 7 thang 8 (theo cach tri hoan mot thang), trong khi mot so khac van đuoc to chuc vao ngay thu 7 thang 7 am lich cua am duong lich truyen thong cua Nhat Ban, thuong la vao thang Tam trong Lich Gregory.
Ngay Lich Gregory cua ngay thu bay cua thang bay am lich, am duong lich Nhat Ban cho nhung nam toi la:

2018: ngay 17 thang Tam.
2019: ngay 07 thang Tam.
2020: ngay 25 thang Tam.
2021: ngay 14 thang Tam.
2022: ngay 04 thang Tam.
Vao ngay 7 thang 7 nam 2020, Google Doodle đa đang tai hinh anh chuc mung ngay le Tanabata.


= Ten goi =
Orihime va Hikoboshi đuoc goi bang nhieu ten trong cac cau chuyen phien ban khac nhau.

Le hoi Tanabata con co nhieu ten goi khac theo tung vung cua Nhat Ban.


Le hoi Cac le hoi Tanabata quy mo lon đuoc to chuc o nhieu noi tai Nhat Ban, chu yeu doc theo cac trung tam mua sam va đuong pho, đuoc trang tri voi cac bo hinh pham lon, đay mau sac. Le hoi Tanabata noi tieng nhat đuoc to chuc tai Sendai tu ngay 06 đen 08 thang Tam. Tai khu vuc Kanto, hai trong so cac le hoi Tanabata lon nhat đuoc to chuc tai Hiratsuka, Kanagawa (ngay 7 thang 7). Tai Asagaya, Tokyo, to chuc ngay truoc khi bat đau ky nghi Obon vao giua thang Tam. Đieu đac biet la le hoi Tanabata cung đuoc to chuc ngoai Nhat Ban, tai Sao Paulo, Brazil vao khoang cuoi tuan đau tien cua thang Bay va Los Angeles, California vao đau thang Tam.
Mac du le hoi Tanabata thay đoi theo vung, nhung hau het cac le hoi đeu lien quan đen cac cuoc thi trang tri Tanabata. Cac su kien bao gom nhung cuoc dieu hanh, cac cuoc thi Hoa hau Tanabata. Giong nhu cac le hoi Nhat Ban khac, nhieu quay hang ngoai troi ban thuc an, cung cap cac tro choi le hoi va them vao khong khi le hoi.
Tokyo Disneyland va Tokyo Disney Sea thuong to chuc le hoi Tanabata voi cuoc dieu hanh chao mung voi Minnie la Orihime va Mickey la Hikoboshi.

Ngay nay, le hoi Tanabata con đuoc đua vao cac truong hoc Nhat Ban, ben canh viec viet nhung đieu uoc, hoc sinh con co the tu trang tri lop hoc va sang tac tho.


Le hoi Sendai Le hoi Sendai Tanabata noi tieng nhat o Nhat Ban. Tanabata đa đuoc to chuc trong khu vuc ke tu thoi Date Masamune (1567 – 1636), la lanh chua đau tien cua khu vuc Sendai. Le hoi bat đau ngay sau khi thanh pho đuoc thanh lap vao đau thoi Edo. Le hoi Tanabata dan dan phat trien va tro nen lon hon trong nhung nam qua. Mac du su pho bien cua le hoi co dau hieu giam dan sau khi Minh Tri phuc hoi, gan nhu bien mat trong thoi ky suy thoai kinh te xay ra sau The chien I, nhung cac tinh nguyen vien o Sendai đa hoi sinh le hoi vao nam 1928 va thiet lap truyen thong to chuc le hoi tu ngay 06 đen 08 thang Tam cho đen ngay nay.
Trong The chien II, khong the to chuc le hoi va hau nhu khong thay đo trang tri nao trong thanh pho tu nam 1943 đen nam 1945. Nhung sau chien tranh, le hoi Tanabata lon đau tien o Sendai đuoc to chuc vao nam 1946 va co 52 đo trang tri. Nam 1947, Thien hoang Hirohito đa đen tham Sendai va đuoc chao đon boi 5.000 đo trang tri Tanabata. Le hoi sau đo đa phat trien thanh mot trong ba le hoi mua he lon o vung Tohoku va tro thanh mot điem thu hut khach du lich lon. Le hoi hien bao gom mot man trinh dien phao hoa đuoc to chuc vao ngay 05 thang Tam.

Tai le hoi Sendai Tanabata, theo truyen thong, nguoi ta su dung bay loai trang tri khac nhau, moi loai đai dien cho cac y nghia khac nhau. Bay trang tri va y nghia bieu tuong cua chung la:Qua bong trang tri (薬玉, Kusudama) thuong đuoc trang tri tren cac bo hinh pham trong trang tri Tanabata ngay nay ban đau đuoc lam vao nam 1946 boi chu mot cua hang o trung tam thanh pho Sendai. Qua bong ban đau đuoc mo phong theo hoa thuoc duoc. Trong nhung nam gan đay, đo trang tri hinh hop đa tro thanh lua chon thay the pho bien cho bong trang tri.


Hoi nghi thuong đinh G8 nam 2008 Nam 2008, Hoi nghi thuong đinh G8 lan thu 34 tai Toyako, Hokkaido đung đot le hoi Tanabata. Voi tu cach la chu nha, Thu tuong Nhat Ban Yasuo Fukuda đa moi cac nha lanh đao G8 tham gia tham quan le hoi. Moi nguoi, đac biet la cac Nguyen thu quoc gia đuoc yeu cau viet mot đieu uoc len mot to giay goi la tanzaku, treo tanzaku tren Tre uoc nguyen, vi hanh đong can thiet đe thay đoi the gioi tot đep hon. Nhu mot cu chi tuong trung cho tinh than nhan loai.
Bo Ngoai giao Nhat Ban đa tao cac dai giay mau va mot cay tre cho nhung đieu uoc G8 co san o quan Roppongi trong hoi nghi thuong đinh. Cac to chuc bieu tinh o Sapporo trong hoi nghi thuong đinh G8 cung đa co gang su dung tinh than Tanabata đe tap trung su chu y vao mot loat cac mong muon khac nhau. Cac to chuc phi chinh phu bao gom Oxfam va CARE International đa thiet lap mot chien dich kien ​​nghi mong muon truc tuyen cung voi Hoi nghi thuong đinh G8 va Tanabata. Ben ngoai Nhat Ban, cu chi kip thoi cua Thu tuong Fukuda tao thanh cac anh huong khong du đoan truoc đuoc. Vi du, to bao đuoc luu hanh tren toan quoc cua An Đo, The Hindu, đa chon chu đe le hoi nay bang cach in mot bai xa luan voi nhung uoc muon đoc đao cua Tanabata.
Thu tuong Fukuda đa moi đong bao cua minh thu tat đen trong nha va buoc ra ngoai đe cung gia đinh tan huong canh tuong Ngan Ha tren bau troi đem. Vao ngay 7 thang 7, Bo Moi truong Nhat Ban du đoan rang hon 70.000 co so va ho gia đinh tren khap Nhat Ban se tat đen tu 20:00 đen 22:00 nhu mot buoc bieu tuong va nhu mot mong muon cho tuong lai.


Xem them No trong le hoi Tanabata
Tanabata Mobara, Chiba
That Tich
Chilseok Han Quoc
Le hoi Nhat Ban


Tham khao = Ghi chu =


= Chu thich =


= Thu muc =
Brown, Ju; Brown, John (2006). Trung Quoc, Nhat Ban, Han Quoc: Culture and customs. North Charleston: Nha xuat ban BookSurge. tr. 75. ISBN 978-1-4196-4893-9.
Hearn, Lafcadio (1905). The Roman of The Milky Way. Nha xuat ban Houghton Mifflin.
Kaneko, Soshu (1984). きょうのおはなし なつ [Today's story: Summer] (bang tieng Nhat). Nha xuat ban Suzuki. ISBN 4-7902-4005-3.
Rupp, Katherine (2003). Gift-giving in Japan: cash, connections, cosmologies. Nha xuat ban Stanford University. ISBN 0-8047-4704-0.


Lien ket ngoai Kids Web Japan Luu tru ngay 16 thang 5 nam 2011 tai Wayback Machine
Le hoi Tanabata, đai Sendai Luu tru ngay 26 thang 5 nam 2015 tai Wayback MachineNHK'
Google Doodle 2020: Tanabta