Nguoi A Rap (tieng A Rap: عرب ‘arab, phat am tieng A Rap [ˈʕarab] ) la mot cong đong cu dan song trong the gioi A Rap. Ho chu yeu song trong cac quoc gia A Rap tai Tay A, Bac Phi, Sung chau Phi va phia tay An Đo Duong. Ho cung hinh thanh mot cong đong hai ngoai đang ke tren khap the gioi.


Lich su Truoc khi Đe quoc Rashidun (632–661) banh truong, "A Rap" đe cap đen nguoi Semit phan lon co loi song du cu, đen tu ban đao A Rap, hoang mac Syria, Bac va Ha Luong Ha. Ngay nay, "A Rap" đe cap đen mot so luong lon cac dan toc co lanh tho ban đia tao thanh the gioi A Rap, do ket qua tu cuoc banh truong cua nguoi A Rap va tieng A Rap trong cac cuoc chinh phuc Hoi giao tu the ky 7-8 va sau đo la A Rap hoa cu dan ban đia. Nguoi A Rap lap nen cac đe quoc Rashidun (632–661), Umayyad (661–750) va Abbas (750–1258), co bien gioi vuon đen mien nam cua Phap va mien tay cua Trung Quoc, đen Tieu A va Sudan. Chung nam trong so cac đe quoc rong lon nhat trong lich su. Đen đau the ky 20, Chien tranh the gioi thu nhat khien Đe quoc Ottoman sup đo; đay la đe quoc cai tri phan lon the gioi A Rap tu nam 1517. Ket qua la cac lanh tho cua đe quoc nay bi phan chia, hinh thanh cac nha nuoc A Rap hien đai. Sau khi thong qua Nghi đinh thu Alexandria vao nam 1944, Lien đoan A Rap đuoc hinh thanh vao ngay 22 thang 3 nam 1945. Hien chuong Lien đoan A Rap xac nhan nguyen tac ve mot que huong A Rap trong khi cung ton trong chu quyen rieng biet cua cac quoc gia thanh vien.


Van hoa Hien nay, nguoi A Rap chu yeu cu tru tai 22 quoc gia thanh vien Lien đoan A Rap: Ai Cap, Algerie, A Rap Xe Ut, Bahrain, Cac Tieu vuong quoc A Rap Thong nhat, Comoros, Djibouti, Iraq, Jordan, Kuwait, Liban, Libya, Mauritanie, Maroc, Oman, Palestine, Qatar, Somalia, Sudan, Syria, Tunisia va Yemen. The gioi A Rap trai rong khoang 13 trieu km², tu Đai Tay Duong o phia tay đen bien A Rap o phia đong. Ngoai ra, con co cac cong đong nguoi A Rap hai ngoai tren toan cau. Cac moi quan he lien ket nguoi A Rap la dan toc, ngon ngu, van hoa, lich su, ban sac, chu nghia dan toc, đia ly va chinh tri. Nguoi A Rap co đac điem rieng ve phong phuc, ngon ngu, kien truc, nghe thuat, van hoc, am nhac, vu đao, truyen thong, am thuc, trang phuc, xa hoi, the thao va than thoai. Tong so luong nguoi A Rap đuoc uoc tinh la 450 trieu, do vay ho la dan toc lon thu nhi tren the gioi sau nguoi Han.


= Ton giao =
Nguoi A Rap la mot nhom đa dang ve lien ket va hanh le ton giao. Trong thoi ky tien Hoi giao, hau het nguoi A Rap tin theo cac ton giao đa than. Mot so bo lac tiep nhan Co Đoc giao hoac Do Thai giao, va mot vai ca nhan co le tuan theo thuyet đoc than. Ngay nay, nguoi A Rap chu yeu tin theo Hoi giao, song co mot thieu so đang ke theo Co Đoc giao. Nguoi Hoi giao A Rap chu yeu thuoc cac giao phai Sunni, Shia, Ibadi, Alawite. Nguoi Co Đoc giao A Rap thuong theo mot trong cac giao hoi Kito giao Đong phuong, nhu Chinh thong giao Hy Lap va Cong giao Hy Lap.


Tu nguyen Van kien som nhat su dung tu "Arab" đe chi mot dan toc la tren tang đa Kurkh, đo la mot ghi chep bang tieng Akkad ve viec nguoi Assyria chinh phuc Aram trong the ky 9 TCN, noi đen nguoi Bedouin tren ban đao A Rap duoi quyen Quoc vuong Gindibu, la nguoi chien đau trong mot lien minh chong lai Assyria. Trong so chien loi pham đuoc liet ke tu quan đoi cua Quoc vuong Shalmaneser III cua Assyria trong tran Qarqar, co 1000 con lac đa cua "Gi-in-di-bu'u the ar-ba-a-a" hay "[nguoi đan ong] Gindibu thuoc Arab (ar-ba-a-a la mot nisba co chuc nang tinh tu cua danh tu ʿarab). Tu co lien he la ʾaʿrab van đuoc su dung đe chi nguoi Bedouin cho đen nay, con ʿarab chi nguoi A Rap noi chung.
Bieu hien co nhat con ton tai ve mot ban sac dan toc A Rap la mot cau khac duoi dang tieng A Rap co xua vao nam 328, su dung chu cai Nabatae, goi Imru' al-Qays ibn 'Amr la "quoc vuong cua toan the nguoi A Rap". Herodotus noi đen nguoi A Rap tai Sinai, mien nam Palestine, va vung huong tram (Nam A Rap). Cac su gia Hy Lap co đai khac nhu Agatharchides, Diodorus Siculus va Strabo viet rang nguoi A Rap song tai Luong Ha (doc Euphrates), tai Ai Cap (Sinai va bien Đo), mien nam Jordan (nguoi Nabatae), thao nguyen Syria va mien đong ban đao A Rap (cu dan cua Gerrha). Cac ban khac co nien đai tu the ky 6 TCN tai Yemen co thuat ngu "Arab".
Cach giai thich pho bien nhat cua nguoi A Rap la thuat ngu "Arab" xuat phat tu mot ong to goi la Ya'rub, ong đuoc cho la nguoi đau tien noi tieng A Rap. Abu Muhammad al-Hasan al-Hamdani co quan điem khac; ong cho rang nguoi A Rap đuoc nguoi Luong Ha goi la "Gharab" ("tay") do nguoi Bedouin ban đau song tai phia tay cua Luong Ha; thuat ngu nay sau đo sua đoi thanh "Arab". al-Masudi thi cho rang tu "nguoi Arab" ban đau ap dung cho nguoi Ishmael cua thung lung "Arabah". Trong tu nguyen hoc Kinh Thanh, "Arab" (trong tieng Hebrew la Arvi) đen tu nguon goc hoang mac cua nguoi Bedouin.


Dan so A Rap Chu thich = Ghi chu =


= Sach =


Lien ket ngoai Arab League (Arabic) Luu tru ngay 9 thang 5 nam 2006 tai Wayback Machine