SMS Wittelsbach la chiec dan đau trong lop thiet giap ham tien-dreadnought Wittelsbach cua Hai quan Đe quoc Đuc. Wittelsbach đuoc che tao tai xuong tau Kaiserliche Werft o Wilhelmshaven, đuoc đat luon vao nam 1899 va hoan tat vao thang 10 nam 1902 voi chi phi 22.740.000 Mac vang. Wittelsbach la chiec tau chien chu luc đau tien đuoc che tao theo noi dung cua Luat Hai quan nam 1898, đuoc đe xuong boi Đo đoc Alfred von Tirpitz.
Con tau đa hoat đong cung Hai đoi Chien tran 1 trong hau het quang đoi phuc vu. Wittelsbach nhanh chong bi lac hau do su ra đoi cua nhung tau chien "toan-sung-lon" moi, va ket qua la no chi phuc vu khong đay tam nam truoc khi đuoc cho xuat bien che vao thang 9 nam 1910. Sau khi Chien tranh The gioi thu nhat bung no vao thang 8 nam 1914, Wittelsbach đuoc đua ra phuc vu tro lai cung Hai đoi Chien tran 4. Con tau chi co nhung hoat đong gioi han tai bien Baltic chong lai luc luong Hai quan Nga, nhung moi đe doa cua tau ngam Anh đa buoc con tau phai rut lui vao nam 1916. Sau đo no phuc vu trong mot so vai tro phu tro, cuoi cung nhu mot tau tiep lieu cho tau quet min sau nam 1919. Tuy nhien, vao thang 7 nam 1921, con tau bi ban va bi thao do.


Thiet ke va che tao Wittelsbach đuoc đat luon vao nam 1899 tai Kaiserliche Werft (Xuong tau Hai quan) o Wilhelmshaven duoi so hieu che tao 25. No đuoc đat hang duoi cai ten tam thoi "C" trong hop đong nhu la mot đon vi moi cua ham đoi. Con tau la chiec thiet giap ham đau tien đuoc che tao duoi su chi đao cua Đo đoc Alfred von Tirpitz, theo nhung đieu khoan cua Đao luat Hai quan Đuc thu nhat nam 1898. Wittelsbach đuoc ha thuy vao ngay 3 thang 7 nam 1900 va đua ra hoat đong vao ngay 15 thang 10 nam 1902.
Con tau co chieu dai chung 126,8 m (416 ft), man thuyen rong 22,8 m (75 ft), va đo sau cua mon nuoc la 7,95 m (26,1 ft) o phia truoc. No đuoc đay boi he thong đong luc gom ba đong co hoi nuoc ba buong banh truong đat doc dan đong ba truc chan vit. Hoi nuoc đuoc cung cap boi sau noi hoi kieu Marine va sau noi hoi hinh tru ngang. Wittelsbach co cong suat thiet ke la 14.000 ihp (10.000 kW), cho phep đat đuoc toc đo toi đa 18 hai ly tren gio (33 km/h; 21 mph).
Dan hoa luc cua Wittelsbach bao gom mot dan phao chinh voi bon khau hai phao 24 cm (9,4 in)/40 caliber bo tri tren hai thap phao nong đoi, mot phia truoc va mot phia sau cua cau truc thuong tang. Dan phao hang hai cua no co muoi tam khau hai phao 15 cm (5,9 in) SK L/40 cung muoi hai khau phao 8,8 cm (3,5 in) SK L/30 ban nhanh, đuoc hoan thien voi sau ong phong ngu loi 45 cm (17,7 in), tat ca đuoc đat tren cac be xoay ben tren muc nuoc.


Lich su hoat đong Khi đuoc đua ra hoat đong vao nam 1902, Wittelsbach đuoc phan ve Hai đoi 1 cua Ham đoi Chien tran. Đen nam 1905, ham đoi Đuc đuoc tai to chuc thanh hai hai đoi thiet giap ham; Wittelsbach đuoc phan ve Đoi 1 cua Hai đoi 1, co su tham gia cua cac con tau chi em Wettin va Zahringen. Ham đoi Đuc luc đo con co them mot đoi ba chiec cua Hai đoi 1 va hai đoi ba chiec khac cua Hai đoi 2; chung đuoc ho tro boi mot hai đoi trinh sat bao gom hai tau tuan duong boc thep va sau tau tuan duong bao ve. Cung trong nam đo, Đai ta Hai quan (Kapitan zur See) Maximilian von Spee, nguoi se chi huy Hai đoi Đong A Đuc Quoc khi The Chien I bung no, nhan quyen chi huy con tau.
Vao nam 1907, lop thiet giap ham Deutschland moi nhat bat đau đuoc đua ra hoat đong. Viec nay đa cung cap cho hai quan đu tau chien đe hinh thanh hai hai đoi đay đu suc manh gom tam chiec moi hai đoi. Ham đoi đuoc đoi ten thanh Ham đoi Bien khoi (Hochseeflotte). Wittelsbach phuc vu cung voi Đoi 1 cho đen ngay 20 thang 9 nam 1910. Con tau sau đo đuoc xuat bien che va đua ve luc luong du bi; thuy thu đoan cua no đuoc gui sang van hanh chiec dreadnought Posen vua moi đua vao hoat đong.
Khi Chien tranh The gioi thu nhat no ra vao thang 8 nam 1914, Wittelsbach đuoc huy đong tro lai trong thanh phan Hai đoi Chien tran 4 duoi quyen chi huy cua Pho đo đoc Ehrhard Schmidt. Bat đau tu ngay 3 thang 9 nam 1914, Hai đoi Chien tran 4, co su ho tro cua tau tuan duong boc thep Blucher, bat đau mot cuoc can quet vao bien Baltic. Chien dich keo dai cho đen ngay 9 thang 9 nhung khong loi keo đuoc cac đon vi Hai quan Nga vao cuoc xung đot. Vao thang 5 nam 1915, Wittelsbach cung phan con lai cua Hai đoi Chien tran 4 đuoc đieu sang ho tro cho Luc quan Đuc tai khu vuc bien Baltic. Wittelsbach va cac tau chi em sau đo đat can cu tai Kiel.
Vao ngay 6 thang 5, cac con tau thuoc Hai đoi 4 đuoc giao nhiem vu ho tro cho cuoc tan cong chiem đong Libau. Wittelsbach cung cac tau khac chiem lay vi tri ngoai khoi Gotland nham đanh chan moi tau tuan duong Nga tim cach ngan can cuoc đo bo; tuy nhien phia Nga đa khong hoat đong. Đen ngay 10 thang 5, sau khi luc luong tan cong đa tien vao Libau, cac tau ngam Anh E1 va E9 đa phat hien Hai đoi 4, nhung o khoang cach qua xa khong the tan cong chung. Wittelsbach cung cac con tau chi em đa khong co mat trong thanh phan ham đoi Đuc tham gia tan cong vinh Riga vao thang 8 nam 1916 do thieu hut luc luong ho tong. Su tang cuong hoat đong cua cac tau ngam Anh đa buoc phia Đuc phai phan bo them tau khu truc ho tong đe bao ve cho cac tau chien chu luc.
Đen nam 1916, moi đe doa cua tau ngam đoi phuong tai bien Baltic buoc Hai quan Đuc phai rut nhung chiec lop Wittelsbach đa lac hau khoi cac hoat đong o tuyen đau. Wittelsbach thoat tien hoat đong nhu mot tau huan luyen đat can cu tai Kiel; sau đo no đuoc chuyen đen Wilhelmshaven đe đuoc su dung nhu mot tau tiep lieu ham đoi. Đen nam 1919, Wittelsbach đuoc cai bien thanh mot tau kho chua phuc vu cho tau quet min cua Hai quan Đuc moi đuoc thanh lap lai. No cho theo 12 con tau chay o vung nuoc nong nay; tuy nhien no chi phuc vu o vai tro moi nay trong hon mot nam. Vao ngay 8 thang 3 nam 1921, Wittelsbach đuoc rut khoi danh sach Đang ba Hai quan, roi bi ban đe thao do bon thang sau đo, vao ngay 7 thang 7, voi gia 3.561.000 Mark. Con tau sau đo đuoc thao do tai Wilhelmshaven.


Tham khao = Ghi chu =


= Chu thich =


= Thu muc =
Grießmer, Axel (1999). Die Linienschiffe der Kaiserlichen Marine. Bonn: Bernard & Graefe Verlag. ISBN 3763759859.
Groner, Erich (1990). German Warships: 1815–1945. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN 0-87021-790-9.
Halpern, Paul G. (1995). A Naval History of World War I. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN 1557503524.
Herwig, Holger (1980). "Luxury" Fleet: The Imperial German Navy 1888–1918. Amherst, New York: Humanity Books. ISBN 9781573922869.
Hore, Peter (2006). The Ironclads. London: Southwater Publishing. ISBN 978-1-84476-299-6. OCLC 70402701.
Hough, Richard (1980). Falklands 1914: The Pursuit of Admiral Von Spee. Periscope Publishing Ltd. ISBN 9781904381129.
Scheer, Reinhard (1920). Germany's High Seas Fleet in the World War. Cassell and Company, ltd.
Staff, Gary (2010). German Battleships: 1914–1918 (1). Oxford: Osprey Books. ISBN 9781846034671.
"The British and German Fleets". The United Service. Quyen 7. New York: Lewis R. Hamersly & Co. 1905. tr. 328–340.