Qua nhieu va khong đu: Gia đinh toi đa tao nen nguoi đan ong nguy hiem nhat the gioi nhu the nao (ten ban ngu tieng Anh: Too Much and Never Enough: How My Family Created the World's Most Dangerous Man) la cuon sach cua Mary L. Trump, sinh nam 1965, chau gai cua Donald Trump. No đuoc phat hanh vao ngay 14 thang 7 nam 2020 boi nha xuat ban Simon & Schuster. Cuon sach cung cap mot cai nhin noi bo ve đong thai cua gia đinh Trump, tiet lo chi tiet ve cac giao dich tai chinh, bao gom ca viec tac gia la nguon tin an danh đa tiet lo nghi ngo gian lan thue cho The New York Times. Gia đinh Trump đa khoi kien đe co gang lam cho no khong đuoc xuat ban nhung khong thanh cong trong viec tri hoan viec phat hanh cuon sach.


Boi canh Tac gia cua cuon sach, Mary L. Trump, la mot nha tam ly hoc lam sang, con gai cua Fred Trump Jr., nguoi con trai ca cua ong noi ba la Fred Trump Sr. Ba day cac nghien cuu sinh ve cac chu đe chan thuong, tam than hoc va tam ly hoc phat trien. Mary đa viet mot luan van ve nhung nan nhan bi rinh rap, tien hanh nghien cuu ve benh tam than phan liet, va viet cac phan cua cuon so tay y te noi tieng Chan đoan: Benh tam than phan liet. Cha ba qua đoi nam 1981 o tuoi 42 vi bi nhoi mau co tim do nghien ruou. Mary luc đo chi moi đuoc 16 tuoi.
Sau cai chet cua Fred Sr nam 1999, Mary va anh trai co, Fred III, tranh cai ve di chuc thu cua Fred Sr tai toa chung thuc di chuc, tuyen bo rang Fred Sr đa bi mat tri nho, va di chuc thu đa đuoc "tao ra mot cach gian lan va anh huong trai le " boi nhung nguoi con khac cua Fred Sr., la Donald, Maryanne va Robert. Mot tuan sau, Donald, Maryanne va Robert cham dut bao hiem y te cho cau con trai 18 thang tuoi cua Fred III, William, nguoi bi chung co that đong kinh. Trong mot cuoc phong van voi New York Daily News, Mary noi rang "co va cac chu cua ba phai biet xau ho ve đieu đo. Toi chac chan rang ho khong." Vu kien sau đo đuoc giai quyet va bao hiem y te cua William đuoc khoi phuc. Donald vao nam 2016 giai thich ve hanh đong cua minh: "Toi rat tuc gian vi ho đa kien".
Sau chien dich tranh cu tong thong thanh cong cua chu minh, Mary Trump đa lien lac voi to bao The New York Times va cung cap cho ho cac hop đung tai lieu thue ma cua gia đinh Trump nhu mot nguon an danh. Cac tai lieu nay đa đuoc su dung cho mot bai bao nam 2018 cua David Barstow, Susanne Craig va Russ Buettner ke chi tiet ve gian lan tai chinh cua Trump. Nho bai bao nay cac tac gia đa gianh đuoc Giai thuong Pulitzer ve Tuong thuat Giai thich.
Barstow theo đuoi Mary Trump voi loi đe nghi se viet dum mot cuon sach cho ba ay. Ong ta gioi thieu ba voi Andrew Wylie, nha quan ly cua ong ta, nguoi đe nghi se ung truoc nhieu trieu đo la cho ba neu ba tham du. Craig va Buettner đa rat tuc gian khi biet chuyen nay, va cac bien tap vien cua Times đa cam Barstow viet cuon sach đo, vi ho cam thay rang su tham gia cua ong se vi pham cac nguyen tac đao đuc cua to bao. Mary Trump cuoi cung hop tac voi Jay Mandel cua WME, va ban quyen xuat ban cuon sach cua minh cho Simon & Schuster trong mot cuoc đau gia.


Tom tat noi dung Cuon sach co dang tieu su theo trinh tu thoi gian; trong đo Donald Trump la tam điem cua cau chuyen, Mary Trump danh su quan tam đang ke cho cac thanh vien khac trong gia đinh Trump nhu la mot cach đe lam sang to đong luc qua lai va cac giao dich tai chinh cua ho. Dua tren ky nang cua ba nhu mot nha tam ly hoc lam sang, tac gia co gang cung cap cac hoat đong ben trong gia đinh lay đo lam nen tang đe phan tich Donald, nhung tranh chan đoan ngay lap tuc.
Trong Phan Mot: Su tan nhan la điem chinh, tac gia mo ta nhan tinh cua nguoi ong gia truong, Fred Trump Sr., va co gang lam sang to loi cu xu cua ong voi con cai đa anh huong lau dai đen chung nhu the nao. Dua tren hoi uc tu cac thanh vien gia đinh, Mary chan đoan Fred Sr la mot nguoi mac hieu ung phi xa hoi cao luon tim cach loi dung nhung nguoi xung quanh vi loi ich cua minh. Donald, trong khi quan sat anh trai Fred Jr cua minh bi chi trich vi nhung thieu sot trong nhan thuc, sua đoi ban chat cua minh đe tranh the hien su buon ba, yeu đuoi hoac tot bung. Mary noi rang anh huong cua Fred lam cho Donald bi han che kha nang tiep can voi pham vi cam xuc cua minh. Me cua ho, Mary, vo cua Fred Sr đuoc mo ta la co van đe ve the chat va tinh than trong thoi gian con cai ba lon len do chung loang xuong.  Sau nay, ba tiet lo voi Mary rang ba cam thay nhe nhom khi Donald đuoc gui đen truong quan đoi, vi ong ta đa tro nen hung han va khong vang loi ba.
Phan nhi: Ben sai cua đuong ray, tac gia đa ghi lai  su nghiep ban đau cua Donald Trump. Mary nhan xet rang, vi Fred Sr chua bao gio đat đuoc danh tieng ma ong cho la xung đang nho su nhay ben trong kinh doanh cua minh, nen ong rat vui mung khi cho phep con trai cung Donald cua minh đong vai tro xuat hien truoc cong chung trong khi ong lo cho cong viec thuc te bang cach dua nhieu vao quan he chinh tri va cac moi quan he khac. Trong luc đo, Fred Jr nhan ra rang, sau khi Fred Sr đo loi mot cach bat cong cho ong ta ve su that bai cua cac du an nha o lon, ong ta bat đau gat con trai ca cua minh ra ria đe ho tro Donald, va do đo quyet đinh roi khoi cong viec kinh doanh cua gia đinh đe theo đuoi su nghiep phi cong thuong mai. Su giem pha lien tuc cua gia đinh ve nghe ma ong đa chon đa gop phan vao viec ong phai vat lon voi chung nghien ruou va cac van đe khac, dan đen ca su nghiep hang khong va hon nhan cua ong đeu that bai. Cuoi cung ong chet vi mot con nhoi mau co tim trong mot benh vien cach xa gia đinh, trong khi cha me ong ta đoi o nha va nguoi em trai Donald luc đo đang ngoi trong mot rap chieu phim.
Phan ba: Khoi va Guong, tac gia trinh bay chi tiet ve viec, khi anh huong cua Fred Sr. dan dan bien mat, Donald Trump đa phai vat lon nhu the nao đe van hanh doanh nghiep cua minh ma khong co kien thuc va cac moi lien he ma cha ong cung cap. Mary mo ta Donald la mot doanh nhan kem coi, nguoi chi co the tiep tuc xuat hien chi vi cac cong su cua ong khong muon pha bo cai ma be ngoai, vi ho coi tai tieng cua ong nhu mot tai san. Co luc Donald phai thuong luong voi cac chu no đe đuoc cap phat hang thang 450.000 USD. Mary cung tap trung viet ve viec gia đinh đa đoi xu voi ba nhu the nao sau cai chet cua Fred Sr., bao gom viec cat bao hiem y te cua ba va anh trai ba, dan đen tinh trang bap benh cho đua con bi benh cua nguoi anh trai. Mary quyet đinh dan xep bang cach cho phep nhung nguoi con lai trong gia đinh mua lai phan cua ba trong tap đoan gia đinh voi cai gia ma gio đay ba hieu đo la mot đinh gia qua thap. Cuoi cung, ba đa biet đuoc gia tri thuc su cua su giau co cua gia đinh minh vao luc đo bang cach đong vai tro la mot nguon an danh trong cuoc đieu tra đoat giai Pulitzer cua to bao New York Times.
Phan thu tu: Khoan đau tu toi te nhat tung đuoc thuc hien, tac gia cung cap quan điem cua minh ve thoi ky Donald Trump thuc hien chien dich thanh cong đe tro thanh Tong thong Hoa Ky.
Mary mot lan nua dua vao qua trinh đao tao cua minh nhu mot nha tam ly hoc đe tuyen bo rang ong noi Fred Sr. cua co đa khoi xuong mot đuong day truc tiep đen nhieu tac nhan quyen luc hon, tat ca đeu cho phep ban nang toi te nhat cua Donald phuc vu nhu cau rieng tu cua ho. Ba noi rang, do nang luc tam ly cua Trump bi ngung phat trien hoan toan khi con tre,vi vay ong rat de bi thao tung boi cac tac nhan trong va ngoai nuoc co nang luc hon.


Cao buoc Cuon sach, đuoc tuong thuat,  bao gom cach Mary cung cap cho The New York Times cac tai lieu thue bi mat tu gia đinh Trump, dan đen viec to Times cao buoc rang Donald tham du gian lan, cung nhu tuong thuat rang Donald đa chuyen khoang 413 trieu đo la  tu cac doanh nghiep bat đong san cua cha ong đe ho tro cac doanh nghiep đang gap kho khan cua chinh ong trong nhung nam 1990. Cuon sach cung cao buoc Donald tra tien cho mot nguoi ban, Joe Shapiro, đe lam bai thi SAT cho ong ta. Mary noi trong cuon sach rang Donald va Fred Sr. đa bo be cha co va gop phan vao cai chet cua ong vi nghien ruou, va Donald sau đo đa miet thi va coi thuong Fred Sr. khi Fred Sr. mac benh Alzheimer.


= Phat hanh bang ghi am =
Vao ngay 22 thang 8 nam 2020, Mary cong bo cac đoan bang ghi am ve cac cuoc tro chuyen cua ba voi nguoi co  Maryanne Trump Barry, chi ca cua Donald va la mot cuu tham phan lien bang Hoa Ky. Ba la nguoi đang Cong Hoa, đuoc co Tong Thong Ronald Reagan bo nhiem lam chanh an toa lien bang tu ngay 7 Thang Muoi, 1983, tung to ra rat ngac nhien ve viec đuoc mot tong thong Dan Chu, ong Bill Clinton, bo nhiem len toa khang an lien bang.
Nhung tuyen bo cua Barry trong cac đoan ghi am chung minh nhieu cao buoc đuoc đua ra trong cuon sach cua Mary. Ly do Mary ghi lai cac cuoc tro chuyen la đe thu thap bang chung cho thay viec giai quyet tai san thua ke tu ong noi cua ba dua tren tong gia tri bi đanh gia thap nghiem trong. Trong cac đoan ghi am, Barry bay to su kinh hoang truoc chinh sach nhap cu cua Donald nham tach tre em khoi cha me chung, ba che bai nhung nguoi ung ho ton giao cua ong cho ho thieu long nhan ai, va than tho ve su tan nhan va gia tao cua ong.  Cac đoan ghi am tiet lo rang Barry la nguon goc cua viec Mary cho rang Donald đa tra tien cho mot nguoi ban đe lam bai thi tuyen sinh đai hoc cho ong ta.


Xuat ban Simon & Schuster ban đau an đinh ngay phat hanh la 11 thang 8 nam 2020, va cho phep to The Daily Beast, đuoc tuong thuat đoc quyen. To bao đa đang mot bai bao ve cuon sach vao ngay 15 thang 6. Hai ngay sau, cuon sach đat No. 5 trong danh sach ban chay nhat cua Amazon. Đap ung ve bai bao đa khien ho doi ngay xuat ban len 28 thang 7. Vao ngay 6 thang 7, Simon & Schuster thong bao rang ho đa doi ngay xuat ban sang ngay 14 thang 7 do "nhu cau cao va su quan tam đac biet", đieu nay đa khien no vuot qua The Room Where It Happened voi tu cach la sach ban chay nhat tren Amazon. Vao ngay 17 thang 7 nam 2020, Simon & Schuster thong bao rang cuon sach đa ban đuoc hon 950.000 ban trong cac đon đat hang truoc tinh đen ngay xuat ban, mot ky luc moi cua nha xuat ban. Trong tuan đau tien, Too Much va Never Enough đa ban đuoc 1,35 trieu ban.


= Cac no luc phap ly đe ngung xuat ban =
Donald Trump, theo The Daily Beast, đa thao luan ve kha nang đua ra cac hanh đong phap ly chong lai Mary. Ong ta noi voi trang mang  Axios rang Mary truoc đo đa ky mot thoa thuan khong tiet lo (NDA) "rat manh me", "bao gom tat ca moi thu", va vi vay theo ong ta, co ay "khong đuoc phep viet sach".
Robert Trump đe đon kien vao ngay 23 thang 6, co gang đam bao đe đuoc mot lenh cam so bo va lenh can tro tam thoi đe chan viec xuat ban, trich dan NDA cua Mary. Trong mot phien đieu tran vao ngay 25 thang 6, Tham phan Peter J. Kelly cua Toa an Hanh chinh Quan Queens o thanh pho New York đa bac bo vu kien do thieu tham quyen. Robert đa đua vu viec cua minh ra mot toa an so tham Tong quat, Toa an Toi cao New York o Quan Dutchess, noi vao ngay 30 thang 6, Tham phan Hal B. Greenwald đa ra lenh tam thoi dung viec phat hanh cuon sach, đong thoi an đinh mot phien đieu tran vao ngay 10 thang 7 đe quyet đinh xem cuon sach  co  nen bi chan xuat ban vinh vien. Mot tham phan phuc tham o New York, Alan D. Scheinkman, vao ngay 1 thang 7, đa đao nguoc quyet đinh cua toa an cap duoi, nhan đinh rang, Simon & Schuster khong phai la mot phe cua NDA, cho nen khong phai chiu su kiem che truoc lenh dung viec phat hanh theo nhu Tu chinh an đau tien, cho nen phan quyet, Simon & Schuster co the tiep tuc xuat ban cuon sach trong khi cho phien đieu tran vao ngay 10 thang 7, nhung van cam Mary tham gia cac hoat đong ban sach va đe ngo cau hoi la Mary co vi pham NDA hay khong. Vao ngay 2 thang 7 nam 2020, Mary nop ban khai co tuyen the cho la ba khong bi rang buoc boi đieu khoan NDA trong thoa thuan dan xep vi nhieu ly do, bao gom ca viec tai san "đuoc đinh gia... trong... Thoa thuan dan xep... la gian lan."
Vao ngay 13 thang 7, quan toa Greenwald đa đua ra phan quyet khang đinh Simon & Schuster co quyen tiep tuc xuat ban cuon sach va nhan đinh, Mary, theo hop đong cua ba voi Simon & Schuster, khong the ngung xuat ban, rang đo se la "vo nghia" khi ra lenh cho ba ay ngung xuat ban mot cuon sach "đa đuoc xuat ban va phan phoi voi so luong lon" roi. Quan toa cung cho rang vu an cung yeu hon vi Robert la nguoi đua vu nay ra toa, trong khi cuon sach tap trung chu yeu vao anh trai cua ong, Donald, vi tong thong. Robert co the van co gang đoi Mary boi thuong thiet hai bang tien, nhung ke tu ngay ra phan quyet, khong chac ong ta co y đinh lam nhu vay hay khong. Robert qua đoi mot thang sau đo, vao ngay 15 thang 8.


Tiep nhan Cuon sach nhan đuoc đanh gia noi chung la tich cuc. Cac nha phe binh khen ngoi tac gia đa dua tren ca ky nang cua ba ay ve tam ly hoc lam sang va kien thuc ve lich su gia đinh đe tao ra mot tac pham noi bat trong the loai tiet lo đoi tu cua Trump. Jennifer Szalai cua The New York Times ca ngoi su cam đam va quyet tam cua tac gia, mo ta cuon sach la "đuoc viet tu noi đau va đuoc soan thao đe lam ton thuong," phan sau cua mo ta tren Mary sau đo bac bo.
Los Angeles Times so sanh su khac biet cua cuon sach nay voi cac tac pham khac ve nhiem ky tong thong cua Trump, noi rang cach thuc đong cam ma tac gia tiep can chu đe tao nen mot su đoc đao. The Atlantic đong y voi nhan đinh cua tac gia rang Donald Trump đa cho phep cac đong luc gia đinh đoc hai tuong tu đuoc đua len chinh truong quoc gia. David Aaronovitch cua The Times ghi nhan rang cuon sach phan lon noi ve Fred Trump Sr., va tin rang bang cach qua đo đinh hinh Donald mot cach ro rang, su hien dien cua vi gia truong cu theo mot cach nao đo phan lon phu kin lich su chinh tri hien đai. Chris Taylor cua Mashable thi nghiem khac hon, cho rang tac gia trong khi đua ra nhung tuyen bo sau rong, thinh thoang lai mau thuan voi chinh minh.


Tham khao Đoc them Trump, Mary L. (2010). Qua Nhieu Va Khong Đu: Gia đinh toi đa tao nen nguoi đan ong nguy hiem nhat the gioi nhu the nao. Nguyen Xuan Hong bien dich. NXB Dan Tri.