Nam ngon tay cua Tay Tang (tieng Trung: 西藏的五指, Tay Tang đich ngu chi) la mot chinh sach đoi ngoai cua Trung Quoc đuoc đua ra boi Mao Trach Đong coi Tay Tang la long ban tay phai cua Trung Quoc voi nam ngon tay la: Ladakh, Nepal, Sikkim, Bhutan va Arunachal Pradesh, va do đo Trung Quoc phai co trach nhiem "giai phong" cac vung nay. Chinh sach nay chua bao gio đuoc thao luan trong cac tuyen bo cong khai chinh thuc cua Trung Quoc, nhung nhung lo ngai chinh tri ben ngoai đa đuoc đua ra dan đen kha nang nhin nhan su ton tai hoac hoi sinh chinh sach nay. Mot bai bao đang tren tap chi co quan ngon luan lam thoi cua Đang Cong san Trung Quoc đa xac minh su ton tai cua chinh sach nay nhu he qua sau cuoc tranh chap bien gioi giua Trung Quoc va An Đo vao nam 2017.


Co so Đe quoc Trung Quoc tuyen bo quyen ba chu đoi voi Nepal, Sikkim va Bhutan nhu mot phan mo rong cua tuyen bo chu quyen đoi voi Tay Tang. Nhung tuyen bo nay đa đuoc khang đinh boi mot quan chuc nha Thanh o Tay Tang vao nam 1908, nguoi đa viet cho chinh quyen Nepal rang Nepal va Tay Tang, "đoan ket nhu anh em duoi su bao tro cua Trung Quoc, nen lam viec hai hoa vi loi ich chung." Ong đe xuat "su pha tron cua nam mau sac" đai dien cho Trung Quoc, Tay Tang, Nepal, Sikkim va Bhutan nhu mot phan trong chuong trinh cua minh nham khang đinh yeu sach cua Trung Quoc truoc su phan đoi cua Anh. Nam 1939, Chu tich sang lap Đang Cong san Trung Quoc (ĐCSTQ), Mao Trach Đong coi Bhutan va Nepal la cac quoc gia chu hau cua Trung Quoc.

Sau khi gay ra nhung that bai quan su cho Trung Quoc, cac nuoc đe quoc đa cuong đoat cua chung ta mot so luong lon cac quoc gia trieu cong cho Trung Quoc, cung nhu mot phan lanh tho cua chung ta. Nhat Ban chiem đoat Trieu Tien, Đai Loan, quan đao Luu Cau, quan đao Banh Ho va Lu Thuan Khau. Anh chiem Mien Đien, Bhutan, Nepal va Huong Cang; Phap chiem An Nam; ngay ca mot đat nuoc nho be khon kho nhu Bo Đao Nha đa chiem Ao Mon tu chung ta. Đong thoi khi ho lay đi mot phan lanh tho cua chung ta, bon đe quoc buoc Trung Quoc phai boi thuong rat lon. Do đo đa giang nhung đon nang ne vao đe quoc phong kien rong lon cua Trung Quoc.


Nguon goc Chinh sach "Nam ngon tay cua Tay Tang" đa đuoc cho la pho bien trong cac bai phat bieu cua Mao trong nhung nam 1940, nhung chua bao gio đuoc thao luan trong cac tuyen bo chinh thuc cua cong chung Trung Quoc. Chinh sach nay coi Tay Tang la long ban tay phai cua Trung Quoc, voi Ladakh, Nepal, Sikkim, Bhutan va Co quan Bien gioi Đong Bac (nay đuoc goi la Arunachal Pradesh) la nam ngon tay cua no. Nam 1954, cac si quan quan đoi Trung Quoc o Tay Tang tuyen bo rang ho se "giai phong Sikkim, Bhutan, Ladakh va Co quan Bien gioi Đong Bac, nhung noi đang bi đe quoc An Đo chiem đong mot cach sai trai." Cung nam đo, chinh phu Trung Quoc xuat ban cuon sach co ten "Luoc su Trung Quoc hien đai" dung day cho hoc sinh, sinh vien, trong đo co mot ban đo the hien cac vung lanh tho bi cho la bi "cac the luc đe quoc" chiem đoat tu nam 1840 đen nam 1919, goi chung la "cac phan lanh tho cua Trung Quoc phai đuoc đoi lai." Ban đo nay bao gom Ladakh, Nepal, Bhutan, Sikkim va toan bo Đong Bac An Đo. Đieu nay cung đuoc ghi nhan trong hoi ky cua nha ngoai giao An Đo Triloki Nath Kaul, nguoi đang phuc vu tai Bac Kinh vao thoi điem đo. Hoc gia BSK Grover noi rang tam ban đo nay la mot "phan anh nghiem tuc ve tham vong cua Bac Kinh" chu khong đon thuan la tuyen truyen hay "khoe khoang vu vo".
Cac tuyen bo ve "nam ngon tay" đa đuoc khang đinh "ro rang va thuong xuyen" tu nam 1958 đen nam 1961 tren cac he thong phat thanh Bac Kinh va Lhasa. Trong mot cuoc hop quan chung cong khai o Lhasa vao thang 7 nam 1959, trung tuong Trung Quoc Truong Quoc Hoa noi: "Nguoi Bhutan, nguoi Sikkim va nguoi Ladakh tao thanh mot gia đinh thong nhat o Tay Tang. Xua nay ho luon phu thuoc Tay Tang va đat me Trung Hoa vi đai. Ho phai mot lan nua đuoc đoan ket va đuoc giang day hoc thuyet cong san".


Chinh sach trong the ky 21 Chinh sach, von chua bao gio đuoc thao luan trong cac tuyen bo cong khai cua Trung Quoc, khong con hoat đong va cac tuyen bo chu quyen cua Trung Quoc chi tap trung vao bang Arunachal Pradesh cua An Đo va vung Aksai Chin ma An Đo tuyen bo la mot phan cua Ladakh do Trung Quoc quan ly, hien mot phan quan ly boi đia khu Hoa Đien, Tan Cuong va mot phan nho đuoc quan ly boi đia khu A Ly, Tay Tang. Tuy nhien, đa co nhung lo ngai đuoc bay to ve viec lien quan đen su hoi sinh cua no. Sau be tac bien gioi Trung Quoc - An Đo nam 2017 tai Doklam, mot bai bao đang tren to Quan chung (tap chi ngon luan cua thuong vu tinh uy Giang To cua ĐCSTQ) nhac lai "nam ngon tay". Bai bao đuoc viet boi nha nghien cuu Đai hoc Nam Kinh Luu Lap Đao, cao buoc su ho tro bi mat cua An Đo đoi voi phong trao đoc lap cua Tay Tang bat nguon tu tam quan trong ve van hoa va kinh te cua Tay Tang trong khu vuc va mac du thuc te la An Đo đa "lay đi nam ngon tay", ho khong the kiem soat hoan toan khu vuc ma khong co "long ban tay" vi "luc huong tam" cua van hoa Tay Tang tren "nam ngon tay". Bai bao noi them rang khi cac khoan đau tu, thuong mai va quan he kinh te cua Trung Quoc voi cac khu vuc nay tang len, anh huong cua Trung Quoc o cac khu vuc nay se vuot qua An Đo va se loai bo ho o mot muc đo "lon".
Lobsang Sangay, lanh đao cua Chinh phu luu vong Tay Tang đa lien ket chinh sach nay voi tinh trang be tac o Doklam. No cung đa đuoc trich dan la ly do đang sau nhung đung đo giua Trung Quoc va An Đo nam 2020 boi Sangay, Adhir Ranjan Chowdhury (lanh đao cua Đang Quoc Đai An Đo trong Lok Sabha), Seshadri Chari (cuu truong ngoai giao cua Đang Bharatiya Janata), va MM Khajuria (cuu Tong cuc truong Canh sat cua bang Jammu va Kashmir truoc đay cua An Đo).
Theo nha binh luan Saurav Jha, chinh sach "nam ngon tay" nay sinh tu yeu to đia ly lich su cua day Himalaya cho phep tuyen bo chu quyen lanh tho hai chieu giua Tay Tang va cac khu vuc phia nam Tay Tang. Đieu nay dan đen cang thang giua cac cuong quoc đoi voi Himalaya von "cuoi cung đuoc lam diu đi do su can bang ve kha nang quan su," va đieu nay cung la ly do đang sau chinh cua su tranh chap bien gioi Trung-An keo dai.


Xem them Chu nghia đe quoc Trung Hoa
Chien thuat cat lat salami


Ghi chu Tham khao