Centropyge ferrugata la mot loai ca bien thuoc chi Centropyge trong ho Ca buom gai. Loai nay đuoc mo ta lan đau tien vao nam 1972.


Tu nguyen Tu đinh danh cua loai đuoc ghep boi hai tu trong tieng Latinh: ferrugo ("gi set") va ata (hau to chi tinh tu, mang nghia la "co"), ham y đe cap đen mau sac co the cua loai nay.


Pham vi phan bo va moi truong song C. ferrugata co pham vi phan bo trai dai tu vung bien Nam Nhat Ban (bao gom ca quan đao Ogasawara va quan đao Ryukyu) ve phia nam đen đao Đai Loan va Philippines; ngoai ra, mot bao cao chua đuoc xac nhan ve mot ca the lang thang cua loai nay o Palau.
C. ferrugata sinh song tren cac ran san ho vien bo va cac mom đa ngam, đac biet la nhung noi co su phat trien manh me cua tao, đo sau trong khoang tu 6 đen 30 m.


Mo ta C. ferrugata co chieu dai co the toi đa đuoc biet đen la 10 cm. C. ferrugata co mau nau da cam đen nau đo, lom đom cac vet mau đen o hai ben than. Vay lung va vay hau mon co dai vien mau xanh lam sang o ria. Vay đuoi trong mo, co mau trang đen mau vang nhat; ria sau cua hai vay nay co nhung vach ngang mau xanh ong tuong tu. Vay bung mau vang cam. Vay nguc trong suot, cac tia vay mau vang.
C. ferrugata la mot loai di hinh gioi tinh. Ria sau vay lung cua ca đuc co chop nhon ro ret, trong khi vay lung cua cai thi bo tron; ngoai ra, cac vach mau xanh sang tren vay lung chi co o ca đuc.
So gai vay lung: 14; So tia vay o vay lung: 17; So gai vay hau mon: 3; So tia vay o vay hau mon: 17–18.


Sinh thai hoc Thuc an cua C. ferrugata la tao soi. C. ferrugata thuong song hop thanh tung nhom nho, gom mot con ca đuc truong thanh thong tri nhung con ca cai trong hau cung cua no. Khi con đuc thong tri bien mat, con cai lon nhat đan se bien đoi thanh ca đuc.
Ben canh đo, C. ferrugata đuc con co the chuyen đoi nguoc tro lai thanh ca cai. Trong moi truong thi nghiem, nguoi ta tien hanh cho cac cap C. ferrugata đuc song cung nhau. Ket qua quan sat cho thay, nhung con đuc thua cuoc trong khi canh tranh voi con con lai cua cap se chuyen đoi gioi tinh tro thanh ca cai. Kha nang chuyen đoi qua lai giua gioi tinh đuc va cai con đuoc biet đen o 3 loai Centropyge khac, la Centropyge flavissima, Centropyge fisheri va Centropyge acanthops.
Nhung ca the lai giua C. ferrugata voi ba loai Centropyge khac co cung pham vi phan bo la Centropyge bispinosa, Centropyge loricula va Centropyge multicolor đeu đuoc ghi nhan o Philippines.


Thuong mai C. ferrugata đuoc đanh bat trong nganh thuong mai ca canh. Chung đa đuoc nhan giong trong đieu kien nuoi nhot, tuy nhien, viec nuoi ca bot van con gap kho khan boi vi chung đoi hoi moi song co kich thuoc rat nho.
Cac nha nghien cuu đa thu nghiem cho ca bot cua C. ferrugata an 4 loai đong vat phu du, gom cac loai luan trung Proales similis, Keratella sinensis, Brachionus rotundiformis va au trung cua giap xac Paracyclopina nana. Ket qua cho thay, ca bot C. ferrugata an P. similis co ti le song sot cao hon đang ke so voi nhung ca the an cac đong vat phu du con lai. Đieu nay cung cho thay rang, P. similis la nguon thuc an thich hop cho C. ferrugata o giai đoan ca bot.


Tham khao = Trich dan =
"Functional hermaphroditism in teleosts" (PDF). Fish and Fisheries. Quyen 9 so 5. 2008. tr. 1495–1501. {{Chu thich tap chi}}: Đa bo qua tham so khong ro |authors= (tro giup)