Ha Tay la mot tinh cu thuoc vung Đong bang song Hong, Viet Nam, tung ton tai trong 2 giai đoan: 1965–1976 va 1991–2008.
Vao ngay 1 thang 8 nam 2008, toan bo dien tich va dan so cua tinh Ha Tay đuoc sap nhap vao thu đo Ha Noi va nhu vay tinh nay khong con ton tai nua.


Đia ly Đia ban tinh Ha Tay cu tuong ung voi khu vuc phia tay va phia nam thanh pho Ha Noi hien nay. Trung tam hanh chinh cua tinh la thanh pho Ha Đong (nay la quan Ha Đong) nam cach trung tam Ha Noi cu khoang 10 km ve phia tay nam.
Tinh Ha Tay co vi tri đia ly: 

Phia đong giap thanh pho Ha Noi va tinh Hung Yen
Phia tay giap tinh Hoa Binh va tinh Phu Tho
Phia nam giap tinh Ha Nam
Phia bac tinh Vinh Phuc.
Truoc khi giai the vao nam 2008, tinh co dien tich 2.193,41 km², dan so la 2.568.007 nguoi, mat đo dan so đat 1.171 nguoi/km².


Lich su Tinh Ha Tay đuoc thanh lap vao ngay 21 thang 3 nam 1965 theo Quyet đinh so 103-NQ-TVQH cua Uy ban Thuong vu Quoc hoi tren co so sap nhap 2 tinh Son Tay va Ha Đong. Truoc đo, tinh Son Tay bao gom thi xa Son Tay va 6 huyen: Bat Bat, Phuc Tho, Quang Oai, Quoc Oai, Thach That, Tung Thien; tinh Ha Đong gom thi xa Ha Đong va 8 huyen: Chuong My, Đan Phuong, Hoai Đuc, My Đuc, Phu Xuyen, Thanh Oai, Thuong Tin, Ung Hoa.
Khi hop nhat, tinh Ha Tay gom 2 thi xa: Ha Đong (tinh ly), Son Tay va 14 huyen: Bat Bat, Chuong My, Đan Phuong, Hoai Đuc, My Đuc, Phu Xuyen, Phuc Tho, Ba Vi, Quoc Oai, Thach That, Thanh Oai, Thuong Tin, Tung Thien, Ung Hoa.
Ngay 26 thang 7 nam 1968, hop nhat 3 huyen Bat Bat, Quang Oai va Tung Thien thanh huyen Ba Vi.
Ngay 27 thang 12 nam 1975, tinh Ha Tay hop nhat voi tinh Hoa Binh thanh tinh Ha Son Binh (tuc Ha Đong, Son Tay (2 thi xa chinh cua Ha Tay) va Hoa Binh). Ngay 14 thang 12 nam 1978, cung voi 2 huyen Me Linh, Soc Son cua tinh Vinh Phu (tuc Vinh Phuc va Phu Tho), 2 thi xa Son Tay, Ha Đong va cac huyen Ba Vi, Phuc Tho, Thach That, Đan Phuong, Hoai Đuc đuoc sap nhap vao thanh pho Ha Noi. Tuy nhien, tren thuc te thi xa Ha Đong van tam thoi la tinh ly tinh Ha Son Binh.
Theo Nghi quyet cua Quoc hoi khoa VIII ky hop thu 9 ngay 12 thang 8 nam 1991, tinh Ha Son Binh đuoc chia lai thanh 2 tinh Hoa Binh va Ha Tay. Đong thoi, thi xa Son Tay va 5 huyen: Ba Vi, Phuc Tho, Thach That, Đan Phuong, Hoai Đuc thuoc thanh pho Ha Noi đuoc chuyen ve tinh Ha Tay (cung thoi điem nay, huyen Me Linh cua Ha Noi chuyen ve tinh Vinh Phu (tu nam 1997 đen ngay 31 thang 7 nam 2008 thuoc tinh Vinh Phuc) quan ly). Sau khi tai lap, tinh Ha Tay co 2.169 km² dien tich tu nhien va 2.086.926 nguoi voi 14 đon vi hanh chinh truc thuoc, gom 2 thi xa: Ha Đong (tinh ly), Son Tay va 12 huyen: Ba Vi, Chuong My, Đan Phuong, Hoai Đuc, My Đuc, Phu Xuyen, Phuc Tho, Quoc Oai, Thach That, Thanh Oai, Thuong Tin, Ung Hoa.
Ngay 27 thang 12 nam 2006, Chinh phu ban hanh Nghi đinh so 155/2006/NĐ-CP. Theo đo, thanh lap thanh pho Ha Đong tren co so toan bo dien tich va dan so cua thi xa Ha Đong. Ngay 2 thang 8 nam 2007, Chinh phu ban hanh Nghi đinh so 130/2007/NĐ-CP. Theo đo, thanh lap thanh pho Son Tay tren co so toan bo dien tich va dan so cua thi xa Son Tay.
Cuoi thang 7 nam 2008, tinh Ha Tay co 2 thanh pho: Ha Đong (tinh ly), Son Tay va 12 huyen: Ba Vi, Chuong My, Đan Phuong, Hoai Đuc, My Đuc, Phu Xuyen, Phuc Tho, Quoc Oai, Thach That, Thanh Oai, Thuong Tin, Ung Hoa.
Ngay 29 thang 5 nam 2008, Quoc hoi ban hanh Nghi quyet so 15/2008/QH12 ve viec đieu chinh đia gioi hanh chinh thanh pho Ha Noi va mot so tinh co lien quan (nghi quyet co hieu luc tu ngay 1 thang 8 nam 2008). Theo đo, hop nhat toan bo 219.341,11 ha dien tich tu nhien va 2.568.007 nguoi cua tinh Ha Tay, huyen Me Linh cua tinh Vinh Phuc va 4 xa Đong Xuan, Tien Xuan, Yen Binh, Yen Trung thuoc huyen Luong Son, tinh Hoa Binh vao thanh pho Ha Noi. Tu đo, tinh Ha Tay khong con ton tai.
Ngay 8 thang 5 nam 2009, thanh pho Ha Đong tro thanh quan Ha Đong, thanh pho Son Tay bi ha cap xuong thanh thi xa Son Tay. Đong thoi, đia gioi cac huyen Quoc Oai, Thach That cung đuoc đieu chinh lai, sap nhap them 4 xa thuoc huyen Luong Son, tinh Hoa Binh.


Kinh te = Thu nhap =
Tong san pham (GDP) trong tinh nam 2001 uoc đat 14.900 ty đong. Theo tai lieu  thi nam 2001 dan so toan tinh Ha Tay la 2.432.000 nguoi, do đo GDP/nguoi la 434 USD, tuong đuong voi 6.157.300 VNĐ
Co cau kinh te: 

Ty trong nong - lam nghiep: 36%
Cong nghiep, xay dung: 30%
Dich vu la: 34%.


= Lang nghe =
Ha Tay co tren 200 lang nghe voi nhung san pham đac sac va đuoc nhieu nguoi ua chuong nhu phao Binh Đa, lua Van Phuc, son mai - Duyen Thai, tien go - Nhi Khe, theu - Quat Đong, Non Chuong, Quat Vac, kham trai Chuyen My, hang may tre Phu Vinh, đo moc Chang Son, Son Đong, may Trach Xa, đan Đao Xa, moc Đai Nghiep, to luoi Ha Thao, to he Xuan La,...


Van hoa = Bai hat =
Bai hat Ha Tay que lua cua Nhat Lai ra đoi khi Khong quan Hoa Ky tang cuong đanh pha mien Bac Viet Nam voi ca tu đep, giai đieu muot ma đa tro nen noi tieng.


= Le hoi =

Le hoi chua Huong (huyen My Đuc) - le hoi dai nhat Viet Nam (3 thang, bat đau tu thang 1 đen thang 3 am lich) thu hut khoang hang trieu du khach moi nam
Le hoi Binh Đa - Di san van hoa phi vat the quoc gia đau tien cua thanh pho Ha Noi - tuong nho Đuc Quoc to Lac Long Quan va Linh Lang Đai Vuong đuoc to chuc tu ngay 25 thang 2 đen ngay mong 6 thang 3 am lich tai khu di tich quoc gia Đen Noi - Đinh Ngoai Binh Đa xa Binh Minh, huyen Thanh Oai 
Cac le hoi khac la hoi chua Thay (huyen Quoc Oai) lien quan đen phap su Tu Đao Hanh, hoi tha dieu o Ba Giang - Đan Phuong, hoi chua Tay Phuong, hoi chua Đau, hoi Đen Va (Son Tay), hoi đen Hat Mon (Phuc Tho), chua Boi Khe, chua Tram gian, chua Mia (Sung Nghiem Tu), hoi đen Thanh Tan Vien...
Le hoi Chu Đong Tu (mot trong 4 vi thanh Tu Bat Tu cua Viet Nam) đuoc to chuc tu ngay 30 đen 1 thang 4 (am lich) hang nam tai xa Tu Nhien, huyen Thuong Tin.
Le hoi hat Cheo tau đuoc to chuc trong 7 ngay tu Ram thang gieng đen 21 thang Gieng tai xa Tan Hoi, huyen Đan Phuong.
Le hoi hat Do tai huyen Quoc Oai cu 36 nam moi đuoc to chuc mot lan


= Du lich =
Ha Tay la tinh giau tiem nang du lich. Voi đia hinh giao thoa giua mien nui va đong bang, Ha Tay co nhieu ho, suoi va hang đong. Ngoai ra, so luong di tich lich su đuoc cong nhan o Ha Tay chi đung sau Ha Noi va thanh pho Ho Chi Minh.
Ha Tay la tinh co 2 trong so 21 khu du lich quoc gia la:

Quan the danh thang Chua Huong
Vuon quoc gia Ba Vi
Cac đia điem du lich noi tieng khac gom: 

Đen Noi - Đinh Ngoai Binh Đa tho Đuc Quoc to Lac Long Quan, lang co Cu Đa
Lang co Đuong Lam - Thanh co Son Tay (chua Mia, lang Ngo Quyen, Phung Hung, Đen Va...)
Nui Sai Son voi Chua Thay, show Tinh hoa Bac Bo
Chua Tay Phuong
5 ngoi đinh noi tieng la di tich quoc gia đac biet gom: Đinh Tay Đang, Đinh So, Đinh Chu Quyen, Đinh Tuong Phieu va Đinh Đai Phung.
Ho Đong Mo (Lang van hoa cac dan toc Viet Nam...), Ho Suoi Hai, Ho Quan Son...
Đam Long - Rung Bang Ta
Cong sanh lang Van Khe xa Tam Hung huyen Thanh Oai
Chua Boi Khe xa Tam Hung huyen Thanh Oai


= San vat =
Non lang Chuong, quat lang Vac, mu la Tan Uoc (Thanh Oai)
Lua Van Phuc (Ha Đong)
Giay da Phu Yen, co te Phu Tuc, kham trai Chuyen My (Phu Xuyen)
Quat Chang Son (Thach That)
Det Phung Xa (My Đuc)
Tranh theu Quat Đong, moc cao cap Van Điem, hoa cay canh Van Tao (Thuong Tin)
May tre đan my nghe (Chuong My)


= Am thuc =
Du đa sap nhap vao thanh pho Ha Noi tu nam 2008 nhung van con đo ky uc ve cac đac san noi tieng xu Đoai. Co the ke đen nhu: nem Phung, mien Cu Đa, gio cha Uoc Le, banh cuon Van Đinh, keo lac Đuong Lam, rau sang Chua Huong, ca dam tuong Tam Hiep, buoi tho Bach Ha, sua Ba Vi, tuong Mong Phu, keo lac- keo doi Co Hoang, ruou Ngu Cau, khoai tay Thuong Tin, mien rong Duong Lieu, gao Khu Chay, nhan muon Đai Thanh (Quoc Oai Ha Tay), che lam Thach Xa, trung Lien Chau, keo lac Thap Thuong, banh gio, bun tuoi Bich Hoa, ruou nep Ba Giang, che Long Phu, thit cho Cao Xa, vit nuong Van Đinh, bot san Minh Hong, banh tro Đac So, ruou nep Chi Ne, com lam Ba Vi, thit chuot Canh Nau, banh nep, mo Huong Son, đau phu Trung Đich, banh te Phuc Lam, mien rong lang So, chuoi Van Nam, banh giay Quan Ganh, mach nha Hoai Đuc, gao bo nau Thanh Van, to he Xuan La, mien rong Minh Khai, cu mai Huong Son, gio cha Hoang Trung, ruou Trai Chieu, gia đo Trung Chau, ga mia Son Tay, rau san nau ca tre Thach That, tuong nep Cu Đa, bun ca ro đong, cau say Hac Son, banh đa nem Ngu Cau, ca moi song Hong, bun tuoi lang Bat, men ruou Tan Đo, chao se lang Ha, bot san Hoai Đuc, tieu ho Cu Đa, banh đuc Kim Bai, che Ba Trai, banh khuc, banh khoai, che lam Đuong Lam, banh cuon Thanh Luong, nem Phuong, rau muong Linh Chieu, banh bac Giang Xa, banh mut keo La Phu, gio cha Thuong Hoi, vit co Van Đinh, cai mao ga Hoai Đuc, nem thinh Cao Bo, thit quay đon Son Tay, bun kho Minh Khai, che cu mai Chua Huong, cam Canh, chao vit Van Đinh, ruou nep lang Mai, vat vo song Hong, ga đoi Ba Vi, bun hen Phu Xuyen, banh gai lang Gia, banh te Phu Nhi, che kho Đai Đong.


= Chieng cheo xu Đoai =
Trong Tu chieng cheo đong bang song Hong thi Ha Tay la trung tam cua chieng cheo Đoai (vung đat gom phan lon tinh Ha Tay cu, cac tinh Phu Tho, Vinh Phuc va mot phan cac tinh Tuyen Quang, Hoa Binh). Ha Tay la cai noi cheo lon cua Viet Nam voi nhung ten tuoi lon cua san khau cheo nhu NSND Tao Mat, NSND Chu Van Thuc, NSND Diem Loc, NSND Khac Tu, NSND Đoan Thanh Binh, NSUT Van Chuong, NSND Thu Huyen,...
Nghe thuat cheo đuoc hinh thanh tu the ky 10 tai Kinh đo Hoa Lu (Ninh Binh) duoi thoi nha Đinh. Uu ba Pham Thi Tran đa truyen day nghe thuat cheo cho cung nu va quan linh. Sau đo cheo phat trien rong ra lanh tho Đai Co Viet (vung chau tho Bac Bo va cac tinh Thanh - Nghe - Tinh tro ra). Vao the ky 15, vua Le Thanh Tong đa khong cho phep bieu dien cheo trong cung đinh. Cheo tro ve voi nong dan, gan lien voi sinh hoat đoi song, hoi he cua nguoi Viet.
Nghe thuat cheo Đong bang song Hong tro thanh cai noi cheo voi Tu chieng cheo Đong, Đoai, Nam, Bac. Chieng Cheo la nhung phuong Cheo hoat đong trong mot vung van hoa, đia ly nhat đinh. Phong trao hat cheo xua phan vung cheo chau tho song Hong thanh 4 chieng cheo Đong, cheo Đoai, cheo Nam, cheo Bac voi kinh đo Thang Long - Ha Noi  o vi tri trung tam. Moi chieng co nhung "ngon nghe" rieng, ky thuat rieng, kho luu truyen va phat trien ra đen ben ngoai do su khac nhau trong phong cach nghe thuat dua tren co so dan ca, dan vu va van hoa đia phuong, chi nguoi trong chieng moi dien đuoc voi nhau.
Hien tai Ha Tay đa sap nhap vao Ha Noi, noi đay van con nhung vung cheo tieu bieu nhu Thach That, Quoc Oai, Ba Vi, Son Tay, Thuong Tin,...


Tham khao Lien ket ngoai So Cong nghiep tinh Ha Tay (Web Archive)
Trang thong tin đien tu tinh Ha Tay (Web Archive)
Bao đien tu tinh Ha Tay (Web Archive)
Ha Tay (tinh) tai Tu đien bach khoa Viet Nam
Ban luu trang web tinh Ha Tay cu
Ban đo hanh chinh tinh Ha Tay Luu tru ngay 4 thang 6 nam 2021 tai Wayback Machine
Đia gioi Ha Noi chinh thuc mo rong tu 1/8 Luu tru ngay 1 thang 6 nam 2008 tai Wayback Machine
Mot so thong tin co ban tinh Ha Tay Luu tru ngay 21 thang 3 nam 2012 tai Wayback Machine cap nhat 6/5/2009 tren trang tin đien tu Uy ban Dan toc