Mua he hay mua ha (am Nom cho chu Ha, Tieng Anh: summer) la mot trong bon mua thuong đuoc cong nhan o cac vung on đoi va can cuc. Mua ha la mua nong nhat trong nam va thoi điem no dien ra roi vao khoang sau mua xuan va truoc mua thu, thuong bat đau tu thang sau đen thang tam o Bac Ban Cau va tu thang muoi hai đen thang hai o Nam Ban Cau (Tuc la khi o Bac Ban Cau đang la mua he thi o Nam Ban Cau se la mua đong va nguoc lai) Vao ngay ha chi, ngay la dai nhat con đem thi ngan nhat, va ke tu sau ngay ha chi tro đi quang thoi gian ban ngay bat đau giam dan. Điem khoi đau cua mua he la khac nhau phu thuoc vao khi hau, truyen thong va van hoa cua tung quoc gia tren the gioi.


Tu nguyen Ha co nguon goc tu chu Han: 夏.


Tren Trai Đat Tren Trai Đat, mua nay đuoc đinh nghia theo tap quan trong khi tuong hoc nhu la toan bo cac thang Sau, Bay va Tam o Bac ban cau va toan bo cac thang Muoi Hai, Mot va Hai o Nam ban cau. Tai mot so nuoc phuong Tay, ngay đau tien cua mua ha (o Bac ban cau) roi vao hoac la xap xi ngay 21 thang 6 (ha chi) hoac vao ngay 1 thang 6 (ngay thu nhat la theo y nghia thien van hoc, ngay thu hai la theo y nghia khi tuong hoc). Theo lich Trung Quoc co đai, mua ha bat đau vao khoang ngay 6 thang 5, voi tiet khi co ten goi la 立夏 (lap ha), tuc "ngay bat đau mua he" va cham dut khi ket thuc tiet đai thu vao ngay 6 hoac 7 thang 8 duong lich.
Mua ha noi chung đuoc nhin nhan nhu la mua voi nhung ngay co thoi gian ban ngay dai nhat va nong nhat trong nam, trong đo anh sang ban ngay la chu yeu, mac du o cac muc đo khac nhau theo vi đo. O cac vi đo cao, thoi gian chang vang chi keo dai trong vai gio, cang len cac vi đo cao hon thi thoi gian chang vang cang ngan lai (neu tinh cung mot thoi điem nhat đinh trong mua ha). Đoi khi trong nhung ngay can ke voi ngay ha chi thi no co the tao ra nhung đem trang noi tieng nhu o St. Petersburg va Scandinavia.
Đoi khi nguoi ta cung goi no la mua cua "Mat Troi giua đem" o Bac cuc cung nhu o Iceland.

Đoi voi nhieu nguoi o phuong Tay, cac mua đuoc coi la bat đau va ket thuc o cac điem chi va cac điem phan theo y nghia "thien van hoc". Tuy nhien, do hien tuong tre mua, thoi điem bat đau cua mua "khi tuong hoc" đen som hon, vao khoang 3 tuan so voi thoi điem bat đau cua mua "thien van". Su chenh lech ve thoi gian nay giu cho đinh nghia "khi tuong hoc" phan chia mua đoi xung xung quanh khoang thoi gian am nhat/lanh nhat cua nam hon so voi mua "thien van". Ngay nay, đinh nghia "khi tuong hoc" la pho bien nhat, nhung trong qua khu thi đinh nghia "thien van" la pho bien hon va ngay nay thi mot so nguoi van thich su dung no. Ngoai ra, cac điem phan va cac điem chi con đuoc coi la điem phan chia giua mua, chu khong phai la điem bat đau, chang han trong thien van hoc cua nguoi Trung Quoc va cac nuoc xung quanh chiu anh huong thi mua ha bat đau vao khoang ngay 6 thang 5, voi tiet khi co ten goi la 立夏 (lap ha), tuc "ngay bat đau mua he".
Trong phan lon cac quoc gia, tre em đuoc nghi he trong khoang thoi gian nay cua nam, mac du ngay co the khac nhau. Mot so bat đau vao đau thang Sau, mac du tai Anh thi tre em trong đo tuoi 5-16 chi đuoc nghi he vao giua thang Bay.
Mua he cung la mua ma nhieu loai hoa qua, rau co va cac loai thuc vat khac co su phat trien đay đu nhat.


= Mua he o mot so nuoc =
Mua he o Viet Nam la mua ma hoc sinh đuoc nghi hoc. Tai cac truong tieu hoc, trung hoc co so va trung hoc pho thong, hoc sinh đuoc nghi hoc tu cuoi thang 5 va đi hoc tro lai vao đau thang 9. Cac truong cap lon hon thi hoc sinh đuoc nghi hoc muon hon va bat đau nam hoc cung som hon. Đoi voi lua tuoi hoc sinh thi no thuong đuoc gan lien voi hinh anh cua cay phuong vi va con ve cung nhu la mua cua su chia tay cua cac hoc sinh cuoi moi cap hoc. Trong nong nghiep, mua nay cung la mua thu hoach vu chiem xuan. Đoi voi nhung nguoi thich du lich thi đay la mua phu hop nhat đe đi tam bien hay nghi mat o nhung vung nui cao đe tranh cai nong oi buc.
Trong cong nghiep đien anh cua Hoa Ky, mua ha con co ten rieng la "mua cua bom tan". No la thoi gian cua cac canh tranh va đem lai loi nhuan nhieu nhat trong nam, trong đo mot luong lon cac bo phim co đau tu lon (thong thuong la phim hanh đong hay phim khoa hoc vien tuong) đuoc khoi chieu. Do đieu nay, mua ha thong thuong đuoc cac nha phe binh cung nhu khan gia coi nhu la mua cua mot so cac phim thanh cong nhat cung nhu la cua mot so phim that bai nhat. "Mua phim he" keo dai tu tuan đau tien cua thang Nam cho toi đau thang Chin, toi ngay nghi cuoi tuan cua Ngay Lao đong tai Bac My (1 thang 9 thay vi 1 thang 5 nhu toan the gioi).


Tren cac hanh tinh Cac hanh tinh co truc tu quay khong vuong goc voi mat phang quy đao đeu co hien tuong mua, bao gom mua ha. Mua ha o bac ban cau la khoang thoi gian bat đau khi hanh tinh nam o điem ha chi (Ls = 90°) tren quy đao, va ket thuc khi no nam o điem thu phan (Ls = 180°). Mua ha o bac ban cau trung voi mua đong o nam ban cau, va mua ha o nam ban cau trung voi mua đong o bac ban cau.


Quy uoc gio mua he Quy uoc gio mua he hay la gio tiet kiem anh sang ban ngay (DST) la quy uoc chinh đong ho tang them mot khoang thoi gian (thuong la 1 gio) so voi gio tieu chuan, tai mot so đia phuong cua mot so quoc gia, trong mot giai đoan (thuong la vao mua he) trong nam.
Quy uoc nay thuong đuoc thuc hien tai cac nuoc on đoi hay gan cuc, noi ma vao mua he, ban ngay bat đau som hon so voi mua đong vai tieng đong ho.


Ha va he trong tieng Viet Trong tieng Viet hai tu "mua he" va "mua ha" (thuong dung hon trong mien nam) đuoc su dung nhu nhau đe chi mua nay, nhung ngay nay tu mua he co le đuoc su dung pho bien hon. Tuy nhien, cac tu "ha" va "he" khi noi ve cac van đe lien quan đen mua nay khong phai la luon luon tuong đuong voi nhau. Vi du nguoi ta noi ha chi/ha chi tuyen ma khong noi "he chi"/"he chi tuyen", noi lap ha ma khong noi "lap he" hay noi nghi he ma khong noi "nghi ha".


Xem them Su nghieng truc Trai Đat
Quy uoc gio mua he
Nghi he


Tham khao Lien ket ngoai "Mua ha cua đong va thuc vat o Phan Lan" Luu tru ngay 18 thang 11 nam 2005 tai Wayback Machine cua "Northern Nature Project" (tieng Anh)