Laurean Rugambwa (1912 - 1997) la mot hong y nguoi Tanzania cua Giao hoi Cong giao Roma. Ong tung đam trach cuong vi Tong giam muc Truong Giao tinh Dar-es-Salaamm kiem Tong giam muc Tong giao phan Dar-es-Salaam tu nam 1968 đen nam 1992. Truoc đo, ong tung đam trach cuong vi Giam muc Đai dien Tong Toa Hat Đai dien Tong Toa Kagera Inferiore (1951 - 1953), giam muc chinh toa giao phan Rutabo (1953 - 1960), giam muc chinh toa giao phan Bukoba (1960 - 1968). Trong co cau Hoi đong Giam muc, ong tung đam trach vai tro Chu tich Lien Hoi đong Giam muc Đong Phi tu nam 1970 đen nam 1974.
Ong la hong y cua Giao hoi Cong giao Roma đau tien xuat than tu chau Phi.


Than the va tu hoc Rugambwa sinh ngay 12 thang 7 nam 1912 trong mot gia đinh quy toc o lang Bukongo, Rutabo-Kamachumu, Quan Bukoba, phia tay bac Tanzania. Đia điem nay nam trong khu vuc bien gioi voi quoc gia lang gieng Uganda. Than phu la ong Domitii Rushubirwa va than mau la ba Asteria Mukaboshezi, ca hai nguoi ho đeu co dong mau hoang toc. Ca gia đinh ong cung đuoc rua toi cung dip voi cac thanh vien khac trong gia đinh.
Do nha cam quyen đia phuong cam cac hoat đong ton giao tai vung cao nguyen Kamachumu, cau be Rugambwa hang ngay đi bo 20 km đe đen giao xu Kagondo đe hoc giao ly Cong giao. Linh muc Emil Verfurth, mot nha truyen giao tai chau Phi cu hanh Bi tich Rua toi cho cau vao ngay 21 thang 3 nam 1921. Sau le rua toi, Rugambwa tiep tuc viec hoc tieu hoc.
Nam 1926, Rugambwa gia nhap chung vien Rubya va tot nghiep nam 1933. Sau đo, chung sinh nay nhap hoc cap Đai chung vien tai Katigondo, Uganda.


Thoi ky linh muc Sau qua trinh tu hoc tai cac chung vien Laurean Rugambwa đuoc thu phong linh muc vao ngay 12 thang 12 nam 1943 tai Rutabo. Cu hanh nghi thuc truyen chuc lam giam muc Burchard Huwiler, Đai dien Tong Toa Hat Đai dien Tong Toa Bukoba. Tan linh muc sau đo đuoc bo nhiem đam trach muc vu tai giao xu Kagondo roi sau đo thuyen chuyen đen giao xu Rubya. Sau 5 nam linh muc, ong đuoc cat đat ve cham soc muc vu giao xu Kashozi, giao xu co be day truyen thong lau đoi nhat trong giao phan.
Trong thoi gian nay, Toa Thanh du đinh chia cat Hat đai dien Tong Toa Bukoba va thuc hien thu nghiem viec ban giao mot Hat đai dien Tong Toa cho mot giam muc lanh đao la nguoi ban đia chau Phi. Vi muc đich nay, linh muc Rugambwa đuoc chon cho đi du hoc tai Roma. Tai Roma, ong hoc tai Đai hoc St. Pater, va hoc Giao luat tai Đai hoc Giao hoang Urbania.


Thoi ky Giam muc Sau su tu chuc cua giam muc Burchard Huwiler do tuoi cao va cai chet cua vi ke nhiem la Giam muc Tetrault nam 1951, Toa Thanh quyet đinh chia tach Hat Đai dien Tong Toa Bukoba. Cung luc nay, sau khi hoan tat chuong trinh du hoc va van bang Tien si Giao luat, linh muc Rugambwa tro ve que huong, đuoc đieu chuyen quan ly Rubya va sau đo la Giao xu Kashozi.
Vao ngay 13 thang 12 nam 1951, Toa Thanh loan tin bo nhiem linh muc Laurean Rugambwa lam Đai dien Tong Toa Hat Đai dien Tong Toa Ha Kagera, danh nghia Giam muc Hieu toa Febiana. Hat đai dien nay vua thiet lap tren co so chia tach khoi Hat đai dien Tong Toa Bukoba. Le tan phong cho vi tan chuc cu hanh ngay 10 thang 2 nam 1952. Nghi thuc truyen chuc chinh thuc cu hanh boi Chu phong la Giam muc David James Mathew, Kham su Toa Thanh tai Tay Phi va hai vi phu phong, gom Giam muc Joseph Nakabaale Kiwanuka Đai dien Tong Toa cua Hat Đai dien Tong Toa Masaka va giam muc Joseph Blomjous, Đai dien Tong Toa Mwanza. Ong cung chinh la vi giam muc đau tien xuat than tu Tanzania.
Nam 1953, Hat đai dien Tong Toa đuoc nang cap thanh giao phan Rutabo, Giam muc Laurean Rugambwa đuoc thang Giam muc chinh toa Tien khoi giao phan Rutabo.


Thang Hong y Giao hoang Gioan XXIII ra quyet đinh vinh thang Giam muc Laurean Rugambwa lam Hong y đau tien cua chau Phi. Le vinh thang chinh thuc to chuc vao ngay 28 thang 3 nam 1960. Ong đuoc phong Hong y Đang linh muc Nha tho S. Francesco d'Assisi a Ripa Grande va chinh thuc đen nhan tuoc hieu vao ngay 31 thang 3 nam 1960.
Cung nam nay, hong y đuoc Toa Thanh thuyen chuyen lam giam muc chinh toa giao phan Bukoba, sau khi giao phan nay bi chia tach đe thanh lap giao phan Rulenge. Thoi ky tai Bukoba, ong đao tao nhieu nguoi ca nam va nu, chu trong đen mot so nguoi đuoc du đinh đua vao cac vi tri lanh đao giao hoi. Ngoai ra, ong cung cho thiet lap nhieu benh vien va truong hoc.
Hong y Rugambwa la mot nghi phu tham gia Cong đong Vatican II va tham gia đay đu trong bon nam to chuc cong đong. Ong tham gia som va la nghi phu tich cuc, voi quan điem rieng la ung ho quoc te hoa Giao trieu Roma, đieu chinh cac nghi thuc phuc vu theo huong ton trong am nhac va phong tuc đia phuong. Ngoai ra, ong cung ung ho đai ket cac giao phai Kito khac, nhan manh vai tro giao dan trong đoi song Giao hoi.


Tong giam muc Thu đo Ngay 19 thang 12 nam 1968, Laurean Rugambwa đuoc chon lam Tong giam muc Dar es Salaam, Thu đo cua Tanzania. Trong thoi ky quan ly giao phan, ong đa dung nhieu dong tu ho tro cho cong tac gioi thieu Cong giao va thanh cong thiet lap nhieu giao xu Cong giao tai cac thanh pho co đa phan tin huu Hoi giao. Tai tong giao phan, ong cung thiet lap nhieu benh vien, chung vien va thiet lap dong nu tu Thanh Phanxico Assisi. Hong y Laurean Rugambwa la nha lanh đao ton giao đuoc su ton trong tu nhieu ton giao khi ong đai dien cac giao phai ton giao Cong giao, Tin lanh va Hoi giao khi thuong thuyet đam phan voi chinh phu Tanzania.
Trong thoi ky đuong nhiem, ong tung tham gia ba mat nghi Hong y vao cac nam 1963 va thang 8, thang 10 nam 1978 đe bau chon cac giao hoang moi cua Giao hoi Cong giao Roma.
Laurean Rugambwa qua đoi vao ngay 8 thang 12 nam 1997. Thi hai ong đuoc an tang tai nha tho vung Kagera, phia bac Tanzania. Cac tin huu đa đen tham mo va cau nguyen voi co hong y tai đay. Sau đo, Nha tho chinh toa Dar es Salaam đuoc tai thiet va thi hai co hong y đuoc chuyen đen va cai tang tai đay vao ngay 6 thang 10 nam 2012.


Tham khao