Xe thiet giap hang nhe Kieu 97 Te-Ke (九七式軽装甲車 テケ,  Kyu-nana-shiki kei sokosha Teke) la mot kieu xe tang sieu nhe đuoc Luc quan Đe quoc Nhat Ban su dung trong The chien thu hai, đac biet la tai chien truong Trung Quoc va Chien dich Khalkhyn Gol. Kieu xe nay đuoc thiet ke cho muc đich chuyen cho linh va đan duoc ra mat tran, trinh sat, bao ve va lien lac. Tuy ra đoi đe thay the cho Te-Ke Kieu 94, Kieu 97 van la kieu xe tang sieu nhe nen tu khi moi ra đoi no đa tro nen loi thoi.


Lich su phat trien Sau thoi gian thu nghiem kha nang chien đau cua Te-Ke Kieu 94 tren thuc te, Luc quan Đe quoc Nhat Ban quyet đinh tieu chuan hoa lai nhien lieu dung cho xe thiet giap, chuyen tu đong co xang sang đong co diesel. Hai chiec nguyen mau cua Kieu 97 đa đuoc san xuat boi hang Hino Motors va đong co đuoc Ikega cung cap. Chiec nguyen mau đau tien đuoc hoan thanh vao nam 1937, trang bi đong co phia truoc va lai xe cung ngoi phia truoc voi thap phao phia sau con chiec nguyen mau sau thi đong co chuyen ra phia sau gam xe đe cho lai xe va phao thu co the lien lac voi nhau de hon hoan thanh vao thang 11 nam 1937. Sau khi thu nghiem, kieu thiet ke sau đa đuoc chap thuan va bat đau đuoc đua vao san xuat nam 1938.
Te-Ke Kieu 97 la kieu xe tang sieu nhe cuoi cung cua Nhat Ban trong The chien thu hai. Mac du đa loi thoi ngay tu khi ra đoi, no van đuoc san xuat voi so luong lon. Tong cong 558 chiec đa đuoc san xuat tu nam 1938 cho đen nam 1942 (1 chiec nam 1937, 56 chiec nam 1938, 217 chiec nam 1939, 284 chiec nam 1940).


Thiet ke Mac du co khung gam giong nhu Kieu 94, thiet ke cua Kieu 97 khac Kieu 94 o nhieu điem quan trong. Đong co va bo truyen đong đuoc đat o phia sau va thap phao (vi tri cua chi huy) chuyen ra giua – lai xe nam o ben trai chi huy do đo co vi tri tot hon đe lien lac voi nhau. Bo phan truoc than xe lap đat bo giam toc va he thong quay (quanh). Xe co goc nghieng cua giap hop ly va chieu cao khong lon. Buong chien đau đuoc thiet ke, tinh toan cho phu hop voi chieu cao cua nguoi Nhat. Ngoai ra, giong nhu Kieu 94, ben trong xe đuoc phu cac tam đem hap thu nhiet amiang đe phong chay.
He thong treo co hai gia chuyen huong, voi 2 banh đo moi ben, rang banh xich phia tren va banh đem phia sau, con co 2 banh đo xich. Hoa luc chinh la mot phao chong tang Kieu 94 37mm (tuong tu nhu cua Ha-Go Kieu 95) voi 96 qua đan phao, nong sung dai 136 cm (L36.7), goc ban tu -15 đen +20 đo, goc phuong vi 20 đo trai va phai, toc đo đan la 600 m/giay, kha nang xuyen giap: 45 mm o khoang cach 300 m. Tuy nhien mot so chiec lai chi đuoc trang bi mot sung may 7,7 mm.
Kieu 97 bat đau thay the Kieu 94 tu nam 1939 va đuoc bien che vao cac trung đoan trinh sat bo binh, thiet ke cua no khong nham muc đich đoi đau voi xe tang đoi phuong. Do muc đich chi la mot loai xe trinh sat, Te-Ke đuoc chu trong ve toc đo chu khong phai kha nang chien đau, kip chien đau cua no chi đuoc thiet ke cho 2 nguoi; nguoi chi huy thuc hien đong thoi ca nhiem vu nap đan, ngam ban va ban khau phao. Giong nhu cac kieu xe tang sieu nhe khac, lop giap bao ve cua no mong va de dang bi đan sung may hang nang xuyen thung.
Mot so luong lon cac phien ban khac cua Kieu 97 đa đuoc san xuat, voi khong co trang bi thap phao, đong co doi ra phia truoc va co toa cho hang kin phia sau, đuoc thiet ke cho nhieu muc đich nhu cho quan, vu khi đan duoc, trinh sat chi điem cho phao binh trong đo co xe boc thep cho quan So-Da Kieu 98. Ngoai ra con co the trang bi phao 37mm hoac 47mm lam phao tu hanh.


Lich su hoat đong Giong nhu Kieu 94, Kieu 97 đuoc su dung cho nhieu muc đich nhu chuyen cho linh va đan duoc ra mat tran, trinh sat, bao ve va lien lac.
Tai chien truong Trung Quoc, Kieu 97 to ra co hieu qua khi đoi đau voi Quan đoi Cach mang Quoc dan chi co 3 tieu đoan xe tang trong đo co xe tang sieu nhe cua Y CV33. Do co trong luong nhe nen no co the chuyen cho, van tai de dang qua bien hay qua song.
Khi The chien thu hai bat đau, Kieu 97 co nhung đong gop cho chien thang cua quan Nhat tai Ma Lai va Philippines khi ma trong luong nhe cho phep no co the qua cau hay pha noi ma xe tang hang nang khong the qua, hay nho kich thuoc nho nen no co the di chuyen de dang o cac khuc quanh dai va nhung con đuong hep đe van chuyen quan va hang hoa.
Trong giai đoan con lai cua chien tranh, so luong lon cac xe tang sieu nhe cua Nhat đuoc phan tan khap cac hon đao o Thai Binh Duong. Mot so trung đoan tang đuoc tao thanh tu nhung đon vi xe tang sieu nhe nhung do đac tinh la lop giap qua mong, Te-Ke Kieu 97 hau nhu khong đuoc su dung đe đoi đau voi xe tang Anh va My.


Chu thich Tham khao Coox, Alvin D. (1985). Nomonhan, Japan Against Russia, 1939 (Two volumes). Stanford, California: Stanford University Press. ISBN 0-8047-1160-7.
Foss, Christopher (2003). Great Book of Tanks: The World's Most Important Tanks from World War I to the Present Day. Zenith Press. ISBN 0760314756.
Zaloga, Steven J. (2007). Japanese Tanks 1939-45. Osprey. ISBN 978-1-84603-091-8.
Miller, David (2000). The illustrated directory of tanks of the world. Zenith Press. ISBN 978-0760308929.


Lien ket ngoai Te-Ke Kieu 97 tren trang WWII vehicles
Te-Ke Kieu 97 tren trang OnWar.com
Anh tai military.cz
Anh tai Bao tang Quan su California
Du an phuc che Te-Ke Kieu 97 Luu tru ngay 19 thang 7 nam 2011 tai Wayback Machine