Dascyllus reticulatus, mot so tai lieu tieng Viet goi la ca thia đong tien vien ben, la mot loai ca bien thuoc chi Dascyllus trong ho Ca thia. Loai nay đuoc mo ta lan đau tien vao nam 1846.


Tu nguyen Tinh tu đinh danh reticulatus trong tieng Latinh mang nghia la "co dang luoi", ham y đe cap đen cac đuong vien cua vay ca tao thanh kieu hinh mat luoi tren than cua chung.


Pham vi phan bo va moi truong song D. reticulatus đuoc phan bo tap trung o Đong An Đo Duong va Tay Thai Binh Duong. Tu quan đao Cocos (Keeling), pham vi cua loai ca nay trai dai ve phia đong, bang qua vung bien cac nuoc Đong Nam A đen quan đao Samoa va quan đao Line (khong đuoc tim thay o quan đao Hawaii va quan đao Societe), nguoc len phia bac đen vung bien phia nam Nhat Ban, gioi han phia nam đen Uc (bao gom bai can Rowley, ran san ho Great Barrier va đao Lord Howe).
Tai Viet Nam, D. reticulatus đuoc ghi nhan tai đao Ly Son (Quang Ngai); cu lao Cham (Quang Nam); vinh Nha Trang va vinh Van Phong (Khanh Hoa); bo bien Ninh Thuan; cu lao Cau va mot so đao đa ngoai khoi Binh Thuan; đao Phu Quoc va quan đao An Thoi (Kien Giang); Con Đao; cung nhu tai quan đao Hoang Sa va quan đao Truong Sa.
D. reticulatus song tren cac ran san ho vien bo va trong đam pha o đo sau đen it nhat la 50 m, đuoc tim thay gan cac cum san ho nhanh (đac biet la san ho Pocillopora eydouxi).


Mo ta Chieu dai co the lon nhat đuoc ghi nhan o D. reticulatus la 9 cm. D. reticulatus co mau vang nau nhat hoac gan nhu trang voi mot dai soc đen o sau đau va bang qua goc vay nguc. Dai soc thu hai mo hon tu vay lung sau bang xuong than sau. Moi tren co soc vien mau xanh lam. Dai đen doc theo nua tren cua phan gai vay lung (nua duoi cung mau voi than), vay lung mem gan nhu trong suot hoac phot xanh (phia truoc co vach đen). Vay hau mon tuong tu vay lung mem. Vay bung co mau đen. Vay nguc va vay đuoi trong suot.
So gai o vay lung: 12; So tia vay o vay lung: 14–16; So gai o vay hau mon: 2; So tia vay o vay hau mon: 12–14; So gai o vay bung: 1; So tia vay o vay bung: 5; So tia vay o vay nguc: 19–21; So vay đuong ben: 20; So luoc mang: 24–29.


Sinh thai hoc Thuc an cua D. reticulatus co the la cac loai đong vat phu du. Chung thuong song tap trung thanh đan. Ca đuc co tap tinh bao ve va cham soc trung; trung co đo dinh va bam vao nen to. Ca đuc chuan bi to bang cach dung mieng lam sach mot be mat đa hoac san ho, noi ca cai se đe trung len. Mot ca the lai tap giao giua D. reticulatus va Dascyllus aruanus đa đuoc phat hien tai ran san ho Great Barrier.
Su am len cua đai duong co the tac đong tich cuc đen su phat trien cua ca bot, nhung lai mang anh huong tieu cuc đen kha nang kiem an, tang truong va sinh san cua ca truong thanh. O nhung loai ca thia, neu nhiet đo đai duong tang len, hoat đong trao đoi chat va kha nang boi cua chung se giam đi đang ke, bao gom ca D. reticulatus. Tuy nhien, mot nghien cuu cho thay rang, toc đo boi tu nhien cua D. reticulatus lai tang nhanh neu nhiet đo nuoc tang trong pham vi duoi nguong toi uu (24–29 °C) ma D. reticulatus thich nghi đuoc (khoang 22–31 °C).


Phan loai hoc D. reticulatus tao thanh mot nhom phuc hop loai cung voi Dascyllus flavicaudus, Dascyllus carneus va Dascyllus marginatus. Phuc hop Dascyllus trimaculatus đuoc tach ra tu phuc hop reticulatus vao khoang 3,9 trieu nam truoc (The Pleistocen).
Tinh trang phan loai hoc cua D. reticulatus kha la phuc tap. McCafferty va cong su (2002) nhan thay rang, quan the D. reticulatus đuoc chia thanh hai dong khac nhau va tach biet ve mat đia ly, dong phia bac pham vi co quan he can nganh voi D. flavicaudus, con dong thu hai hop thanh nhom chi em voi D. carneus. McCafferty va cong su khong tim thay bat ky su khac biet nao trong trinh tu DNA ty the (mtDNA) đe phan biet giua D. flavicaudus va dong D. reticulatus phia bac. Neu chung đuoc xep vao nhom loai đong nghia voi nhau, cai ten Dascyllus reticulatus se đuoc uu tien hon Dascyllus flavicaudus. Nguoc lai, dong D. reticulatus phia nam, chi em voi D. carneus, se can mot danh phap moi neu dong nay đuoc xem la mot loai hop le, va Dascyllus xanthosoma la danh phap san co cho dong D. reticulatus nay.


Tham khao