L. Desaix Anderson (1936-2021) la mot cuu si quan trong luc luong Hai quan Hoa Ky va la mot vien chuc cua Bo Ngoai giao Hoa Ky chuyen ve cac van đe Đong A. Ong tung la đai bien lam thoi đau tien đuoc Tong thong Hoa Ky Bill Clinton đac phai toi Viet Nam đe thiet lap quan he ngoai giao giua Hoa Ky va Nuoc Cong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam. Ong đam trach cac cong viec lap ra su quan Hoa Ky cung nhu co vai tro then chot trong viec hai nuoc thiet lap quan he ngoai giao tam thoi va sau nay khi đa binh thuong hoa.


Cuoc đoi L. Desaix Anderson sinh nam 1936 tai Sumner, Mississippi. Ong nhan bang Cu nhan lich su tai Đai hoc Princeton va tot nghiep chuyen nganh van hoc chau Au tai Đai hoc California o Berkeley. Ong tung phuc vu trong Quan đoi Hoa Ky voi vai tro la mot si quan trong Hai quan Hoa Ky tu nam 1958 đen nam 1960. Sau đo ong giai ngu va quan ly trang trai cua gia đinh minh tai Mississippi.


Nha hoat đong ngoai giao L. Desaix Anderson bat đau lam viec tai So Ngoai vu nam 1962 voi nhiem vu đau tien tai Kathmandu, Nepal, trong tu cach la can bo dich vu Tong hop tu nam 1963 đen nam 1964. Anderson sau đo đuoc cu đen Viet Nam đe lam co van cho cac chuong trinh phat trien. Ong sau đo đuoc giao nhiem vu tai Nhom Cong tac Viet Nam tai Bo Ngoai giao (tu nam 1965 đen nam 1967). Tu nam 1970 đen nam 1973, Desaix Anderson đuoc bo nhiem lam viec tai Đai su quan Hoa Ky o Đai Bac va sau đo la Đai su quan Hoa Ky tai Tokyo trong 3 nam, tu 1973 đen 1976. Sau mot thoi gian lam viec tai Cuc Chinh tri-Quan su, ong đuoc bo nhiem lam Pho tham tan chinh tri kiem Truong phong quan sat Đong Duong tai Đai su quan Hoa Ky tai Bangkok, Thai Lan tu nam 1977 đen nam 1980. Sau đo, L. Desaix Anderson đuoc bo nhiem la đieu phoi cho cac hoat đong ngoai giao tai nuoc Dong Duong bao gom Viet Nam, Lao va Campuchia tu 1980 đen 1983 roi tiep tuc cac cong viec nhu vay tai Nhat Ban tu nam 1983 đen nam 1985.
Tu nam 1985 đen nam 1989, L. Desaix Anderson giu chuc Pho truong phai bo tai Tokyo duoi thoi Đai su Mike Mansfield. Desaix Anderson la Pho Tro ly Chinh cua Bo truong Ngoai giao ve Đong A va Thai Binh Duong, bao gom Nhat Ban, Han Quoc, Trung Quoc va Mong Co trong 3 nam, ke tu nam 1989 đen nam 1992. Ong cung tham gia giang day tai cac truong Đai hoc Princeton va Rutgers ve cac van đe kinh te chinh tri Đong A (1992–1993).
L. Desaix Anderson tung la đieu phoi vien cua Bo Ngoai giao cho cac cuoc hop cap bo truong va cac nha lanh đao cua Dien đan Hop tac Kinh te Chau A Thai Binh Duong (APEC) do Tong thong Bill Clinton chu tri tai Seattle, Washington (1993–1994). Nam 1994, Desaix Anderson con la thanh vien cap cao phu trach chau A cua Hoi đong Hoach đinh Chinh sach cho đen nam 1995.
L. Desaix Anderson giang day ve cac nen kinh te chinh tri chau A đuong đai tai Truong Cong cong va Quoc te Woodrow Wilson thuoc Đai hoc Princeton trong hoc ky mua xuan nam 1998. Tong thong Clinton đa bo nhiem Anderson lam giam đoc đieu hanh cua To chuc Phat trien Nang luong Ban đao Trieu Tien (KEDO) tu nam 1997 đen nam 2001.
Anderson nguyen la thanh vien ban đieu hanh cua Quy Maureen va Mike Mansfield, bao gom cac cuu Đai su Hoa Ky tai Nhat Ban.


Hoat đong ngoai giao tai Viet Nam Desaix Anderson co kha nang noi thanh thao Tieng Viet. Tu giua thap ky 60, Desaix Anderson đa đi khap cac vung nong thon mien Nam đe phan phoi gia suc, giup xay dung truong hoc, benh vien... Sau nam 1975, khi đang lam viec tai Đai su Hoa Ky o Bangkok, ong van tiep tuc theo doi tinh hinh chinh tri tai Viet Nam; boi vay Desaix Anderson rat am hieu ve Viet Nam.
Tu nam 1993, L. Desaix Anderson đuoc cu lam co van cao cap ve chau A cho Hoi đong ke hoach chinh sach (PPC) cong viec chu đao cua ong khi đo la chuan bi cac cong viec đe tien hanh binh thuong hoa quan he Viet - My. Tu 26 thang 8 nam 1995 đen 7 thang 5 nam 1997 L. Desaix Anderson chinh thuc đam nhan chuc vu đai bien cua Hoa Ky tai Viet Nam, ong đa đong vai tro quan trong nhat đinh trong viec khoi phuc quan he ngoai giao chinh thuc giua Hoa Ky va Viet Nam. Nhiem vu đang chu y nhat cua ong la mo Đai su Hoa Ky tai Viet Nam đau tien tai Ha Noi sau Chien tranh Viet Nam, vao thang 8 nam 1995. Ong phai đoi mat voi cac cong viec vo cung kho khan va nhieu thach thuc; tuy nhien, Viet Nam va Hoa Ky cuoi cung đa co the khoi phuc quan he ngoai giao.
Ted Osius, nguyen Đai su My tai Viet Nam (2014-2017) tung la hoc tro cua L. Desaix Anderson. Ong Thomas Vallely, mot Nghi si Ha vien Massachusetts, cho rang viec chon Ted Osius lam Đai su Hoa Ky tai Viet Nam "co the la mot trong nhung đai su tot nhat cua My o Viet Nam nho vao su diu dat cua Desaix Anderson".
Ngay 14 thang 2 nam 2021, tren trang Facebook chinh thuc cua Đai Su quan Hoa Ky tai Ha Noi đang thong tin ong Desaix Anderson đa qua đoi, huong tho 85 tuoi.


Tac pham An American in Hanoi: America's Reconciliation with Vietnam cua L. Desaix Anderson. Nha xuat ban EastBridge. White Plains, New York. Nam 2002. 284 trang. Cuon sach viet ve nhieu cach nhin khac nhau cua cac tang lop nguoi Viet Nam ve moi quan he giua Viet Nam va Hoa Ky. Đac biet la cach the hien cua cac chinh tri gia đung đau Viet Nam khi ay qua cac trao đoi truc tiep cua L. Desaix Anderson voi ho.


Xem them Đai bien
Quan he Hoa Ky – Viet Nam
Đai su Hoa Ky tai Viet Nam


Chu thich Lien ket ngoai L. Desaix Anderson biography, National Committee on North Korea
Tong thong Bill Clinton co chuyen tham lan thu 5 đe ky niem 20 nam binh thuong hoa quan he Hoa Ky-Viet Nam Luu tru ngay 15 thang 11 nam 2021 tai Wayback Machine