Nguyen Thi Minh Khai, ten khai sinh la Nguyen Thi Vinh (1 thang 11 nam 1910 – 28 thang 8 nam 1941), la nha cach mang nguoi Viet Nam, la mot trong nhung nguoi lanh đao Đang Cong san Đong Duong trong giai đoan 1930–1940.


Tieu su Ba ten that la Nguyen Thi Vinh, sinh ngay 1 thang 11 nam 1910 tai xa Vinh Yen, thanh pho Vinh, tinh Nghe An. Theo cua Hoi Lien hiep Phu nu Viet Nam thi ba sinh ngay 1 thang 11 (tuc 30 thang 9 am lich).
Cha cua ba la ong Nguyen Huy Binh, nguoi lang Moc (phuong Nhan Chinh, quan Thanh Xuan, Ha Noi), lam cong chuc hoa xa o Vinh, thuong goi la Han Binh. Me la Đau Thi Thu, que Đuc Tung (nay la Tung Chau), Đuc Tho, Ha Tinh, lam nghe buon ban nho. Truoc nam 1940, gia đinh ba song tai 132 pho Marechal Foch (nay la pho Quang Trung), Vinh. Ve sau, gia đinh ba ve song o que me la xa Đuc Tung, Đuc Tho, tinh Ha Tinh.
Nam 1919, ba bat đau hoc chu Quoc ngu roi vao truong tieu hoc Cao Xuan Duc o Vinh.
Nam 1927, ba tham gia hoat đong trong phong trao cong nhan o Vinh va tham gia thanh lap Tan Viet Cach menh Đang, sau đo đuoc bau lam Uy vien Ban chap hanh Đang bo.
Nam 1930, ba gia nhap Đang Cong san Đong Duong, phu trach tuyen truyen, huan luyen đang vien tai Truong Thi, Ben Thuy. Sau đo, ba sang Huong Cang lam thu ky cho lanh tu Nguyen Ai Quoc o van phong chi nhanh Đong phuong bo cua Quoc te Cong san.
Nam 1931, ba bi bat tai Huong Cang, bi ket an va giam o đay. Nam 1934, ba ra tu va đuoc Đong phuong bo Quoc te Cong san cu lam đai bieu chinh thuc đi du Đai hoi VII Quoc te Cong san tai Moskva cung voi Le Hong Phong.
Nam 1936, ba đuoc cu ve nuoc truyen đat chi thi cua Quoc te Cong san va đuoc cu vao Xu uy Nam ky, giu chuc Bi thu Thanh uy Sai Gon - Cho Lon, mot trong nhung nguoi lanh đao cao trao cach mang 1936-1939 o Sai Gon. Thoi gian nay, ba lay bi danh la Nam Bac.
Ngay 30 thang 7 nam 1940, ba bi bat (cung voi Uy vien Trung uong Đang Nguyen Huu Tien - tac gia co đo sao vang) ngay sau phien hop cua Xu uy Nam ky ve pho bien chu truong khoi nghia va bi giam tai Kham Lon Sai Gon. Tuy nhien, ba van lien lac voi ben ngoai va van tiep tuc lanh đao phong trao đau tranh.
Sau khi Khoi nghia Nam Ky that bai, ba bi thuc dan Phap ket an tu hinh va bi xu ban tai Nga ba Giong, Hoc Mon (nay thuoc Thanh pho Ho Chi Minh) ngay 28 thang 8 nam 1941.


Gia đinh Nguyen Thi Minh Khai co cha la ong Nguyen Huy Binh nguoi Ha Noi me la ba Đau Thi Thu que quan tai Ha Tinh
Con gai cua ba la Le Nguyen Hong Minh, sinh nam 1939, tap ket ra Bac nam 1954, đuoc đua sang Trung Quoc hoc tap, va sau đo sang Lien Xo hoc đai hoc nganh co khi che tao may. Sau khi ra truong ve nuoc ba chi lam cong tac nghien cuu ve Đang Cong san Viet Nam. Tu nam 1976 ba cong tac tai Ban To chuc Thanh uy TP HCM, nghi huu nam 1995.
Nguyen Huy Dung, em trai cua ba, la giao su, bac si tim mach, nguyen Pho Giam đoc Benh vien Cho Ray Thanh pho Ho Chi Minh va đa nghi huu. Ong đa xuat ban 8 tap tho cung hang chuc đau sach ve y hoc va khoa hoc nhan van.
Nguyen Thi Quang Thai, em gai cua ba, la mot nha hoat đong cach mang Viet Nam, mot trong nhung thanh vien thoi đau va hoat đong xuat sac trong phong trao Truyen ba Quoc ngu thap nien 1930. Ba la nguoi vo đau cua Đai tuong Vo Nguyen Giap. Ba qua đoi ngay 29 thang 1 nam 1944 tai nha thuong Rene Robin (nay la benh vien Bach Mai).
Theo nha nghien cuu Sophie Quinn-Judge, Mat tham Phap vao nam 1932 thi tin rang ba la tinh nhan cua Tran Ngoc Danh, em trai Tran Phu. Ngoai ra, Sophie Quinn-Judge cung tim ra mot buc thu ma Nguyen Thi Minh Khai viet vao nam 1933, trong đo Nguyen Thi Minh Khai khang đinh rang minh khong he bi vuong ban boi chuyen chong con, vi "nguoi chong" duy nhat cua ba chinh la su nghiep Cach mang.
Theo cac tieu su ve ba o Viet Nam thi ba thanh hon voi Le Hong Phong vao nam 1935 tai Moskva, tuy nhien theo Quinn-Judge thi khong co nhung bang chung đuong thoi ve cuoc hon nhan nay.


Vinh danh Ten cua ba đuoc đat cho nhieu đuong pho tren khap Viet Nam nhu tai: thanh pho Thai Binh, thanh pho Ha Long (tu đuong Vu Van Hieu đen hang Luon), Đong Hoi (gan san van đong), Đa Lat (khu cho đem), Nha Trang (ngay canh quang truong 2 thang 4, tu đuong Tran Phu đen đuong Tran Nhat Duat), Đa Nang (gan nha hat Trung Vuong).
Tai Ha Noi, ten cua ba đuoc đat cho mot con đuong dai hon 4 km tu đuong Nguyen Khoai xuyen qua nga ba cau Vinh Tuy, vuot cau Mai Đong qua song Kim Nguu đen nga tu Trung Hien, noi voi đuong Đai La.
Ten cua ba cung đuoc đat cho nhieu truong hoc trai dai tren khap ca nuoc, noi tieng la ngoi truong Nguyen Thi Minh Khai tai Thanh pho Ho Chi Minh voi bieu tuong hoa mai ruc ro va đong phuc ao tim truyen thong. Ngoai ra, ten cua ba đuoc đat cho mot con đuong thang dai 4,0 km tu cau Thi Nghe đen vong xoay Nga sau Cong Hoa.
Tai thanh pho Vinh, tinh Nghe An cung đa xay Nha luu niem đe tuong niem va trung bay mot so hinh anh ve cuoc đoi va su nghiep cua ba.


Chu thich Lien ket ngoai Nguyen Thi Minh Khai tai Tu đien bach khoa Viet Nam
Nguyen Thi Minh Khai - nguoi nu bi thu thanh uy Sai Gon đau tien Luu tru ngay 17 thang 3 nam 2018 tai Wayback Machine Duong Thuy - Bao tang Phu nu Viet Nam. Hoi Lien hiep phu nu Viet Nam Cap nhat: 08/11/2010
Ky niem 100 nam ngay sinh nha cach mang Nguyen Thi Minh Khai (30-9-1910 - 30-9-2010): Loi tam huyet cuoi cung (02/10/2010) Phan Thu Huong. Bao Đai Đoan Ket
Vai tro cua phu nu Viet Nam trong cach mang PGS - TS Hoang Trang - Vien pho Vien Ho Chi Minh. Phu nu Viet nam to - So bao: 105 (2745) - Ngay phat hanh: 1/9/2006
Thu cua Nguyen Hung Đat tu Matxcova BBC 20/05/2005
Vang vong mai loi nguoi xua! Nguyen Phuc Am. Bao đien tu Quan đoi Nhan Dan 18/08/2006, 06:22