Ban nhac rock hoac ban nhac pop (tieng Anh: rock band hoac pop band) la mot nhom nhac nho chuyen bieu dien nhac pop, nhac rock hoac mot the loai nhac lien quan. Ban nhac bon thanh vien (tu tau) la đoi hinh pho thong nhat trong nhac pop va rock. Trong nhung nam đau tien cua am nhac đai chung, đoi hinh bon nguoi thuong co hai tay guitar (mot lead guitar va mot rhythm guitar, mot trong so ho hat chinh), mot tay bass va mot tay trong (vi du nhu the Beatles va Kiss). Mot đoi hinh bon nguoi pho thong nua la giong ca khong choi nhac cu, tay guitar đien, tay guitar bass va mot tay trong (vi du nhu the Who, the Monkees, Led Zeppelin va U2). Đoi khi, ngoai cac vi tri guitar đien, guitar bass va trong, đoi hinh con co mot nghe si keyboard (hoac duong cam).
Ngoai ra, ban nhac pop va rock cung co the chi cac nhom nhac nam (boy band) hoac nhom nhac nu (girl band). O nhung nhom nay, đa phan cac thanh vien khong choi bat ky nhac cu nao ma chi hat va nhay. Vi du ve nhung nhom nhac nhu vay gom Menudo, Spice Girls va cac nhom nhac K-pop.


Nguyen ngu Viec su dung tu ban nhac đe chi "nhom nhac si" đa bat nguon tu nam 1659, nham mieu ta cac nhac si đuoc phan vao quan đoan co kha nang choi đuoc nhac cu trong khi dieu hanh. Nam 1931, tu nay cung đuoc dung đe mieu ta "ban nhac mot nguoi" (one man band) - tuc nguoi choi đuoc nhieu nhac cu cung mot luc.


Hai thanh vien Ban nhac hai thanh vien/song tau pop va rock (vi du nhu the White Stripes, Tenacious D, the Black Keys, Twenty One Pilots va Royal Blood) la nhung truong hop tuong đoi hiem gap, vi kho ma trinh bay đuoc toan bo cac nhac to - von la mot phan cua am thanh nhac pop hoac rock (hat, be đem hop am, cau bass, va bo go hoac bo trong). Cac ban nhac pop va rock hai thanh vien (rock va pop duo) thuong luoc bo mot trong nhung nhac to ke tren. Trong nhieu truong hop, ban nhac hai thanh vien thuong luoc bo vi tri tay trong, vi cac vi tri guitar, guitar bass va keyboard co the phoi hop đe tao ra nhip đieu.
Nhung vi du khac ve cac ban nhac hai thanh vien gom MGMT, WZRD, Pet Shop Boys, Hella, Flight of the Conchords, The Ting Tings, They Might Be Giants (tu 1982 nam 1992) va T. Rex (ngay truoc khi ho co đuoc bai hit đot pha o Anh, đe roi nhom mo rong đoi hinh len bon thanh vien va nhieu nguoi hon nua).
Khi thiet bi đien tu tro nen cuc ky pho bien o thap nien 1980, chung đa bo tro cac nhac to đe cho cac ban nhac hai nguoi bieu dien de dang hon. Cac thiet bi ay tao đieu kien cho ban nhac sap xep mot so yeu to trong tiet muc cua ho, vi du nhu phan trong đien tu va cau synth bass. Cac ban nhac pop hai thanh vien nhu Soft Cell, Blancmange va Yazoo đa su dung cac thiet bi nhu vay. O thap nien 1980, cac ban nhac pop chi co hai nguoi bieu dien (vi du nhu Wham!, Eurythmics va Tears for Fears) thuc ra khong phai nhom hai thanh vien, vi ho con co cac nhac cong o "hau truong" đe lam đay phan am thanh. Nhung ban nhac hien đai su dung loai hinh nay gom co Ninja Sex Party. O thap nien 1990, Local H tiep tuc hoat đong voi hai thanh vien sau khi ho chia tay tay bass. Ca si kiem tay guitar Scott Lucas đa đieu chinh phan guitar cua minh bang cach them bass pickup cho cac day tram hon.
Bat đau tu nhung nam 2000, cac ban nhac rock chiu anh huong tu blues nhu the White Stripes va the Black Keys đa su dung đoi hinh tay guitar va trong. Đoi hinh cua Death from Above 1979 gom tay trong va tay guitar bass. Tenacious D la ban nhac co hai tay guitar. Đoi hinh cua One Day as a Lion va the Dresden Dolls đeu co nghe si keyboard va tay trong. Ratatat la ban nhac gom hai tay guitar, ho su dung drum machine đe tao nhip. Nghe si guitar Doug Blair cua W.A.S.P. cung noi danh la thanh vien cua ban nhac progressive rock hai nguoi Signal2Noise. Trong nhom, anh vua choi vi tri lead guitar vua choi bass, do tinh nang đac biet tu nhac cu đac che cua anh. Đo la mot cay guitar đien voi nam day cua guitar thuong cung voi ba day cua guitar bass. Heisenflei cua ban nhac hai nguoi the Pity Party o Los Angeles choi trong, đanh keyboard va hat cung mot luc. Royal Blood va The Garden la ban nhac hai thanh vien su dung bass va trong cung hieu ung đien tu.


Ba thanh vien Đoi hinh nho nhat thuong xuat hien trong nhac rock la đoi hinh ba nguoi (tam tau). Trong ban nhac hard rock, blues rock hoac heavy metal rock, đoi hinh "power trio" thuong đuoc su dung, gom mot nghe si guitar đien, mot tay bass va mot tay trong. Thong thuong, mot hoac nhieu thanh vien trong nhom kiem luon vai tro hat (đoi khi la ca ba nguoi cung hat, vi du nhu Bee Gees hoac Alkaline Trio). Mot vai nhom power trio noi tieng voi tay guitar kiem hat chinh la the Jimi Hendrix Experience, Green Day, Stevie Ray Vaughan and Double Trouble, Nirvana va Muse.

Mot loat ban nhac khac co tay bass kiem luon vai tro hat gom co Thin Lizzy (tu nam 1970 đen 1974), Primus, Rush, Motorhead, the Police va Cream.
Mot so nhom power trio co hai giong ca chinh. Vi du trong ban nhac Blink-182, cac phan hat đuoc chia giua tay bass Mark Hoppus va tay guitar Tom DeLonge. Hoac trong ban nhac Dinosaur Jr., tay guitar J. Mascis la nguoi sang tac ca khuc chinh kiem phan hat va tay bass Lou Barlow cung vua sang tac ca khuc vua hat.
Mot the thuc khac cua đoi hinh power trio la tam tau organ (organ trio) voi nhan su gom mot tay guitar đien, mot nghe si keyboard va mot tay trong. Tuy rang cac nhom organ trio thuong noi bat nhat nho gan lien voi nhac jazz o thap nien 1950 va 1960, vi du nhu nhom do nghe si organ Jimmy Smith dan dat, song cac nhom organ trio cung co mat theo phong cach hoi huong nhac rock, vi du nhu nhung ban nhac jam jazz-rock fusion chiu anh huong tu Grateful Dead, ma cu the la Medeski Martin & Wood. O cac nhom organ trio, nghe si keyboard thuong choi đan Hammond organ hoac nhac cu tuong tu, tao đieu kien vi tri keyboard the hien cac cau bass (bass line), hop am va cau đan lead guitar (lead line). Mot bien the cua organ trio la nhom tam tau gom mot tay bass, mot tay trong va mot nghe si keyboard đien tu (choi đan synthesizer) nhu ban nhac progressive rock Emerson, Lake & Palmer.
Mot nhom power trio voi tay guitar kiem luon phan hat chinh la đoi hinh thu am pho bien, vi nghe si guitar va ca si thuong phu trach sang tac bai hat. Do đo, hang thu am chi phai đua mot "guong mat" trinh bay truoc cong chung. Ban nhac be đem co the hoac khong xuat hien truoc cong chung. Neu ban nhac be đem khong đuoc tiep thi la mot phan khong the thieu cua nhom, thi cong ty thu am co nhieu lua linh hoat hon đe thay the cac thanh vien hoac su dung cac nhac cong du bi. Đoi hinh nay thuong lam cho cac bai hat nghe tuong đoi đon gian va de tiep can, vi giong ca chinh vua hat vua choi guitar cung mot luc.


Bon thanh vien Ban nhac bon thanh vien/tu tau la đoi hinh pho thong nhat trong nhac pop va rock. Truoc khi phat trien nhac cu keyboard đien tu, đoi hinh nay thuong co hai tay guitar, mot tay bass va mot tay trong (vi du nhu The Beatles, Kiss, Metallica, Rise Against, Weezer, the Clash va the Smashing Pumpkins).
Mot đoi hinh thong dung nua gom giong ca, tay guitar đien, tay guitar bass va tay trong (vi du Van Halen, The Who, Red Hot Chili Peppers, Led Zeppelin va U2). Ve mat khi nhac, nhung ban nhac nay đuoc xem la nhom tam tau.
O mot so ban nhac, đoi khi nghe si guitar cung kiem luon vai tro choi keyboard, nhu The Who, the Smiths va Joy Division. Mot vai ban nhac co nghe si keyboard thay cho vi tri guitar, nhu Bastille va Future Islands. O mot vai ban nhac rock, đoi khi tay bass cung kiem luon vai tro choi keyboard nhu Led Zeppelin va R.E.M. Nghe si keyboard thuong choi thay cho vi tri bass, trinh dien cung ca si, tay guitar va tay trong, vi du nhu the Doors. Mot vai ban nhac gom cac vi tri tay guitar, tay keyboard, tay bass va tay trong, vi du nhu Talking Heads, Small Faces va Pink Floyd.
O mot so ban nhac, nghe si hat chinh cung kiem luon vai tro choi duong cam va keyboard nhu Queen va Coldplay. Mot vai ban nhac co tay bass kiem hat chinh, nhu Thin Lizzy (ban nhac bon nguoi tu nam 1974 tro đi), Pink Floyd, Motorhead (đoi hinh bon nguoi giai đoan 1984–1995), NOFX, Skillet, hay tham chi la vi tri lead guitar, vi du nhu Dire Straits, Megadeth, Weezer va Creedence Clearwater Revival. Mot so ban nhac (nhu the Beatles) gom tay lead guitar, tay rhythm guitar va tay bass cung hat chinh va hat be (ba nguoi ho thuong choi nhac va sang tac tren đan keyboard) va tay trong. Nhung nhom khac nhu the Four Seasons lai gom cac vi tri hat chinh, lead guitar, nghe si keyboard va tay bass, con vi tri tay trong vang mat trong ban nhac.


Nam thanh vien Nhung ban nhac nam thanh vien đa co mat trong nhac rock trong lich su phat trien cua dong nhac nay. Aerosmith, AC/DC, Def Leppard va Oasis la nhung vi du ve đoi hinh thong dung gom nam thanh vien - giong ca chinh, lead guitar, rhythm guitar, bass va trong. Đoi hinh nam nguoi khac thay the vi tri rhythm guitar thanh nghe si keyboard–synthesizer (vi du nhu cac ban nhac Yes, Journey, Bon Jovi, Dream Theater va Deep Purple). Mot đoi hinh nam nguoi khac nua thay the vi tri rhythm guitar thanh nghe si xoay ban đia nhu o cac nhom Deftones, Incubus hoac Limp Bizkit.
Nhung đoi hinh nam nguoi khac gom co nghe si keyboard, tay guitar, tay bass, tay trong va nghe si saxophone, vi du nhu cac nhom the Sonics, the Dave Clark 5 va Sam the Sham and the Pharaohs. Ngoai ra trong đoi hinh nam thanh vien, ba tay guitar co the gop mat cung mot tay bass va mot tay trong, vi du nhu o cac ban nhac Radiohead, Pearl Jam va the Byrds. Mot vai ban nhac nam nguoi so huu hai tay guitar, mot tay keyboard, mot tay bass va tay trong. Trong truong hop nay, mot hoac nhieu nhac cong (thuong la mot cay guitar) phu trach phan hat chinh vua choi nhac cu cua ho (vi du nhu Children of Bodom, Styx, Tally Hall, The Cars va White Reaper). Đoi hinh bon nguoi co the nang len thanh nam nguoi bang tay trong thu hai choi nguyen mot dan trong đoc lap, vi du nhu Adam and the Ants tu nam 1980 tro đi. Ngoai ra nhung đoi hinh khac cung co the mo rong so luong tay trong len hai nguoi, vi du nhu Pink Fairies (1970–1971), the Glitter Band, Wizzard, Sigue Sigue Sputnik, Add N to (X) va Rialto.
Mat khac, nguoi hat trong ban nhac thuong mang theo mot "giong" hat nua vao tiet muc, thong dung nhat la harmonica hoac bo go. Vi du Mick Jagger choi harmonica va nhac cu go nhu maraca va tambourine trong nhom the Rolling Stones. Ozzy Osbourne choi harmonica mot vai lan cung Black Sabbath. Cac giong ca trong ban cung co the su dung sao, noi bat nhat la Ian Anderson cua Jethro Tull va Ray Thomas cua nhom the Moody Blues.


Ban nhac rock nhieu thanh vien hon Tu lau, nhung ban nhac đong thanh vien hon đa la mot phan cua nhac pop va rock, phan nao la do anh huong cua mo hinh "ca si đi cung dan nhac" đuoc ke thua tu big-band jazz va swing, va đuoc cac nghe si Frank Sinatra va Ella Fitzgerald pho cap. Nham tao ra đoi hinh đong nguoi hon, cac ban nhac rock thuong bo sung mot tay guitar nua, mot tay keyboard nua, mot nhac cong choi bo go nua hoac mot tay trong thu hai, mot nhom thuan choi ken cor (horn), va tham chi la mot nghe si thoi sao. Mot vi du la ban nhac rock sau thanh vien Toto voi cac vi tri hat chinh, tay guitar, tay bass, hai nghe si keyboard va tay trong. Nhung vi du khac gom ban nhac nguoi Uc INXS va ban nhac nguoi My Blondie. Đoi hinh cua hai nhom nay đeu gom sau thanh vien - mot giong ca chinh, hai tay guitar, mot tay keyboard, mot tay bass va mot tay trong. Ban nhac heavy metal nguoi My Slipknot gom chin thanh vien - mot giong ca chinh, hai tay guitar, mot tay bass, mot tay trong, hai nghe si choi bo go đac che, mot nghe si xoay ban đia va mot nguoi phu trach sample. Ban nhac nguoi Brasil Titas (hien đang co ba thanh vien) tung co toi tam thanh vien vao cuoi thap nien 1980, gom ba ca si chinh, hai tay guitar, mot tay bass, mot tay keyboard va tay trong.
O nhung nhom đong thanh vien hon (vi du nhu the Band), cac nhac cong co the choi nhieu nhac cu, qua đo tao đieu kien cho ca nhom tao ra su ket hop cua nhieu nhac cu hon. Nhieu vi du tuong tu hien đai hon co the ke đen ban nhac Arcade Fire va Edward Sharpe and the Magnetic Zeros. O nhung truong hop hiem gap hon, cac nhom nhac pop va rock thuong co han toan bo/mot phan dan nhac giao huong ho tro be đem cho ho. O cac dan nhac ay, be đem đan day đuoc su dung đe lam noi bat am thanh cua nhung ban nhac ballad cham. Cuoi thap nien 1970, Rhys Chatham va Glenn Branca bat đau bieu dien cung cac dan nhac gom tu 10 đen 100 (Branca) va tham chi la 400 cay guitar. Mot vai nhom nhac so huu đong thanh vien choi cung mot nhac cu, vi du nhu guitar, keyboard, ken cor va nhac cu day.


Vai tro cua phu nu Voi tu cach ca si, phu nu co vai tro cuc ky noi bat trong nhieu phong cach nhac đai chung. Tuy nhien, nhung nhac cong nu chuyen nghiep lai it pho bien trong nhac đai chung, đac biet la cac the loai rock nhu heavy metal. "Choi trong ban nhac la mot hoat đong tuong tac cua nam, tuc la hoc bieu dien trong mot ban nhac chu yeu la trai nghiem cua ... đam đan ong, đuoc hinh thanh boi cac mang luoi tinh ban phan biet gioi tinh hien co." Tuong tu, nhac rock "...thuong đuoc đinh nghia la hinh thuc noi loan cua phai nam đoi voi van hoa phong the cua phai nu." Trong am nhac đai chung, "su phan biet ve gioi giua su tham gia cong khai (cua nam) va rieng tu (cua nu)" đa ton tai trong am nhac." Mot so hoc gia nhan đinh rang nam gioi đa loai tru nu gioi khoi cac ban nhac hoac cac buoi tap, thu am, trinh dien va hoat đong xa hoi khac cua ban nhac." "Phu nu chu yeu đuoc xem la nhung nguoi tieu dung thu đong va rieng tu thu nhac pop do te, bong bay va đuoc che tac san, loai tru ho khoi [co hoi] tham gia [ban nhac] đe tro thanh cac nhac si rock noi tieng." Mot trong nhung ly do khien cac ban nhac co thanh vien cua ca hai gioi hiem khi ton tai la vi "cac ban nhac hoat đong nhu cac đon vi gan bo khang khit, khi ma tinh đoan ket va quan he xa hoi cua nhung nguoi cung gioi đong mot vai tro quan trong." O thap nien 1960, trong gioi nhac pop, "đoi khi mot co gai hat đuoc xem la man giai tri chap nhan đuoc, song viec co ay choi nhac cu...thi hoan toan khong đuoc."
"Su noi loan cua nhac rock đa phan la noi loan cua nam gioi. O thap nien 1950 va 1960, phu nu (thuong la cac thieu nu) trong nhac rock thuong hat nhung bai hat the hien su phu thuoc hoan toan vao cac ban trai nam tinh cua ho..." Philip Auslander cho rang "Tuy rang co nhieu phu nu trong nhac rock tinh đen cuoi thap nien 1960, đa so ho chi the hien trong vai tro ca si - vi tri truyen thong cua nu gioi trong nhac đai chung". Mac du mot vai phu nu choi nhac cu trong cac ban nhac garage rock toan thanh vien nu, chang co ban nhac nao gat hai thanh cong vuot tam đia phuong. Vi the ma ho "khong mang lai khuon mau cho thay phu nu lien tuc tham gia vao nhac rock". Lien quan toi thanh phan gioi tinh cua cac ban nhac heavy metal, mot nhan đinh cho rang "cac nghe si bieu dien heavy metal gan nhu do nam gioi đoc ton" "...it nhat đen giua thap nien 1980" tru "...cac ngoai le nhu Girlschool." Tuy nhien, "...gio đay [o thap nien 2010], co le xuat hien nhieu phu nu choi nhac metal manh me hon bao gio het gio nam đam len thach thuc va bat đau hanh đong nghiem tuc", "tao nen vi the đang ke cho chinh ho." Khi Suzi Quatro xuat hien vao nam 1973, "chang co nhac si nu noi bat nao khac trong nhac rock vua lam ca si, vua sang tac bai hat va lam thu linh ban nhac". Theo Auslander, co ay "đa pha canh cua danh cho nam gioi trong rock and roll va chung minh rang mot nu nhac si... (va la điem ma toi cuc ky chu y) co the choi nhac tot, neu khong noi la tot hon nam gioi".


Đoi hinh bien the Nhieu ban nhac van duy tri cac đoi hinh khac nhau song nhat quan o cac buoi thu am so voi khi trinh dien truc tiep. Vi du Toxic Holocaust chi co mot thanh vien duy nhat trong phong thu trong 10 nam đau hoat đong, song van luu dien duoi hinh thuc ban nhac va cac thanh vien bo tro tren san khau. Trong hang thap nien, Genesis duy tri hai đoi hinh nhat quan: Tony Banks, Mike Rutherford va Phil Collins trong phong thu, con Chester Thompson va Daryl Stuermer luon la cac thanh vien xuat hien nham ho tro cac tiet muc dien truc tiep.


Xem them Side project - ban nhac co mot ca nhan hoac nhieu nguoi cung hoat đong trong mot ban nhac khac.


Tham khao Thu muc Schaap, Julian; Berkers, Pauwke (2014). "Grunting Alone? Online Gender Inequality in Extreme Metal Music". IASPM Journal (bang tieng Anh). Quyen 4 so 1. tr. 101–116. doi:10.5429/675.