Dua co cac ten goi khac nhu la: khom, thom, ba la, huyen nuong ten khoa hoc Ananas comosus, la mot loai qua nhiet đoi. Dua la cay ban đia cua Paraguay va mien nam Brasil.
Qua dua thuong goi thuc ra la truc cua bong hoa va cac la bac mong nuoc tu hop lai, con qua that la cac "mat dua". Dua đuoc an tuoi hoac đong hop duoi dang khoanh, mieng, nuoc ep hoac nuoc qua hon hop. Co hai loai dua, dua co gai va khong co gai: dua co gai, mien Tay goi la "khom" con khong co gai goi la "Thom".


Ten goi (Phan biet su khac nhau: trai thom, trai khom, qua/trai dua va qua gai) Dinh duong Qua dua co ham luong axit huu co cao (axit malic va axit xitric).
Dua la nguon cung cap mangan doi dao cung nhu co ham luong Vitamin C va Vitamin B1 kha cao.
Mot tai lieu khac cho biet: Trong 100 g phan an chua 25 kcal, 0,03 mg caroten, 0,08 mg vitamin B1, 0,02 mg vitamin B2, 16 mg vitamin C (dua tay). Cac chat khoang: 16 mg Ca, 11 mg phosphor, 0,3 mg Fe, 0,07 mg Cu, 0,4g protein, 0,2 g lipid, 13,7 g hydrat cacbon, 85,3 g nuoc, 0,4 g chat xo.

Trong qua dua co chua enzym bromelain, co the phan huy protein. Do vay, qua dua đuoc su dung trong che bien mot so mon an nhu hai san xao đe giup thit nhanh mem va tao huong vi đac trung. O Thai Lan nguoi ta dung dua chua thay vi me hay chanh, coc đe tao vi chua thanh cho mon tom yum cung nhu nguoi Viet su dung chua đe nau canh nhu canh dua nau ca.


Đac tinh cua cay dua Dua co cac la gai moc thanh cum hinh hoa thi. Cac la dai va co hinh dang giong mui mac va co mep la voi rang cua hay gai. Hoa moc tu phan trung tam cua cum la hinh hoa thi, moi hoa co cac đai hoa rieng cua no. Chung moc thanh cum hinh đau ran chac tren than cay ngan va map. Cac đai hoa tro thanh map va chua nhieu nuoc va phat trien thanh mot dang phuc hop đuoc biet đen nhu la qua dua (qua gia), moc o phia tren cum la hinh hoa thi.


Trong dua tai Viet Nam = San luong =
Tai Viet Nam, dua đuoc trong kha pho bien, phan bo tu Phu Tho đen Kien Giang. Tien Giang la tinh co san luong dua đung đau ca nuoc. Nam 2007, san luong dua cua tinh Tien Giang đat 161.300 tan. Tiep theo la Kien Giang (85.000 tan), Ninh Binh (47.400 tan), Nghe An (30.600 tan), Long An (27.000 tan), Ha Nam (23.400 tan), Thanh Hoa (20.500 tan). Tong san luong ca nuoc nam 2007 đat 529.100 tan. Nhieu đia phuong xay dung thuong hieu đac san qua dua nhu dua Đong Giao (Tam Điep - Ninh Binh), hoac o Kien Giang, Tien Giang đeu co nhung nha may chuyen san xuat, che bien cac thuc pham tu qua dua.


= Cac giong dua va vung trong tai Viet Nam =

Dua Victoria (dua tay, dua hoa) co cac giong:
Dua hoa Phu Tho: thuoc nhom Queen, trong đuoc noi đat chua xau. La co nhieu gai va cung, qua nho, thit qua vang đam, thom, it nuoc, gion.
Dua Na hoa: la ngan va to, qua to hon dua hoa Phu Tho, pham chat ngon, nang suat cao.
Dua Cayen: la chi co it gai o đau mut la, la dai cong long mang, qua to, khi chua chin qua mau xanh đen, khi chin chuyen mau da đong. Qua nhieu nuoc, thit vang nga, mat dua to va nong, vo mong, thich hop voi đong hop.
Dua ta thuoc nhom Red Spanish: chiu bong rop, co the trong xen trong vuon qua, vuon cay lam nghiep. Dua Cayen trong pho bien o Tam Điep, Ninh Binh.
Dua ta (Ananas comosus var spanish hay Ananas comosus sousvar - red spanish) la cay chiu bong tot, co the trong o duoi tan cay khac. Qua to nhung vi it ngot.
Dua mat (Ananas comosus sousvar - Singapor spanish) co qua to, thom, ngon, trong nhieu o Nghe An va Thanh Hoa.
Dua tay hay dua hoa (Ananas comosus queen) đuoc du nhap tu 1931, trong nhieu o cac đoi vung Trung du. Qua be nhung thom, ngot.
Dua khong gai (Ananas comosus cayenne) đuoc trong o Nghe An, Quang Tri, Lang Son. Cay khong ua bong. Qua to hon cac giong tren.


Trong dua = Khi hau =
Dua thich am ap, nhiet đo binh quan nam la 22-27 °C. Qua nong va qua ret cay ngung sinh truong. Ret 1-2 °C keo dai cay de chet. Cay dua ua am nhung khong chiu đuoc ngap ung, luong mua hang nam 1200-1500mm la thich hop. Anh sang anh huong ro ret đen nang suat. Trong day, thieu anh sang qua nho, khong ngot.


= Đat đai =
Cay dua khong ken đat, đat đoi doc, trang nang, de thoat nuoc. Đat phen nhe o Đong bang song Cuu Long đeu co the trong đuoc. Đo chua thich hop pH 4,5-5,5. Dua la cay chiu han, chiu phen.


= Nhan giong =
Nhan giong bang choi, chon nhung choi nach o nhung khom dua xanh tot, qua to can đoi. Khi trong boc vo la vang kho o goc, nhung goc vao dung dich Aliette nong đo 0,3% đe tru nam; diet rep sap bang cac loai thuoc Lindafor, Sevidol 26 hoac Mocap 20C đeu hieu qua tot. Thoi gian ngam trong dung dich tu 1-3 phut. Sau đo lay ra đe sap ca bo xuong.


= Thoi vu trong =
Mien Bac: vu xuan he (thang 3-5) va thu đong (thang 9-10).
Mien Nam: trong vao thang 4-5 (truoc mua mua).


= Thu hoach =
Dua ra hoa tu nhien vao thang 2-3 va thu hoach vao thang 4, 5, 6.


Tac dung chua benh Vitamin C trong dua mang đen loi ich bat ngo cho lan da vi đac tinh chong oxy hoa, đong thoi giup bao ve co the ban nho tang su đe khang tu cac goc tu do. Nghien cuu đuoc cong bo gan đay tren website cua Hoi Da lieu New Zealand, DermNet NZ cho biet, cac loai kem duong da chua thanh phan vitamin C co the bao ve da chong lai nhung tac đong lao hoa tu anh nang mat troi, co tac dung lam giam nep nhan. Dua khong chi dung lam mon trang mieng sau bua an ma nuoc ep cua trai dua con giup giai nhiet va giai khat rat tot. Nuoc cot trai dua giup giam met moi vi no co chua vitamin A, C, calci, mangan… giup co the tranh khoi tac hai cua qua trinh oxy hoa. Vi vay, uong nuoc ep tu trai dua se giup giam stress va lam viec hieu qua hon. Nhung ly sinh to mat lanh bo duong tu trai dua se lam cho mua he cua ban khong con nong nuc ma tro nen ngot ngao, thom mat. Chinh nho tac dung chong lai tac hai cua qua trinh oxy hoa nen an dua hoac uong nuoc dua ep đeu đan con đem đen cho ban su thanh xuan. Toan bo trai Dua chua bromelin hay bromelain. Cac nghien cuu vao cac nam 1960 - 1970, đa xac đinh bromelin cua trai dua co đac tinh khang phu va khang viem. Tu đo, vai cong ty duoc đa đua ra cac thuc pham bo sung co chua chat chiet tu Dua đe giai quyet viem mo te bao, đe lam tan cac cuc mo noi com. Tuy nhien, chua co nghien cuu nao xac đinh Dua co kha nang lam tan cac khoi mo khong đep nay.


= Bromelin =
O Đuc, tre em bi viem xoang thuong đuoc chua tri bang bromelin, chiet xuat tu Dua (Huyen Nuong). Bromelin cho ket qua tot, no lam giam thoi gian bi benh (tu 8 ngay, con 6 ngay).
Bromelin la mot enzym giup thuy phan protein (co trong thit ca) thanh cac amino acid co tac dung tot trong viec tieu hoa va phan giai luong calo thua trong co the (loai bo khoi co the gan 1/3 chat beo co trong khau phan an tuong đuong 510 calo/ ngay)... nen no co tac dung giam can tu nhien, rat an toan va vo cung hieu qua.


= Bromelin dung lam thuoc tay giun =
Mot loai giun nho, thuong gap o tre em. Qua nghien cuu cua Hordegen P., bromelin cung cho ket qua tot nhu Pyratel.


= Dua lam lien seo =
Mot so enzym cua qua Dua lam mau lanh cac vet thuong o da hay cac vet phong. Chuot bi phong, khi dung chat chiet xuat tu Dua giup tien trinh lam sach mot vet thuong sau 4 gio, lay đi cac vat la va mo chet đe khong con tro ngai nao cho vet thuong lanh lai. Bromelin con lam giam hien tuong phu ne, cac vet bam tim tren da va giam đau nhuc.


= Bromelin giam đau nhuc do hu khop =
O Đuc, tren thi truong co mot san pham chua 90 mg bromelin, 48 mg trypsin (enzym nguon đong vat) va 100 mg rutin (mot flavonoid bao ve mao mach). Thu nghiem nham so sanh san pham nay trong 6 tuan tren 90 nguoi bi hu khop hang voi diclofenac (100 mg/ ngay), la mot khang viem khong steroid. Ket qua đieu tri tot nhu diclofenac ve đau nhuc do hu khop, khong co tac dung phu. Ket qua tot đoi voi đau nhuc o cac khop khac.


Van hoa Trai thom con đuoc goi la Huyen Nuong vi ten cua mot co gai luoi bieng bi bien thanh trai thom do su noi lay trong luc tuc gian cua ba me trong truyen co tich Viet Nam Su tich trai thom


Chu y