Tau van chuyen cao toc (tieng Anh: high-speed transport) la nhung tau khu truc va tau ho tong khu truc đuoc Hai quan Hoa Ky cai bien va su dung trong cac hoat đong tac chien đo bo trong Chien tranh The gioi thu hai va sau đo. Chung mang ky hieu luon APD, trong đo "AP" la van chuyen con "D" la tau khu truc (destroyer). Chung đuoc du đinh su dung đe đua nhung đon vi nho nhu Biet kich Thuy quan Luc chien, cac đoi Pha hoai duoi nuoc (UDT: Underwater Demolition Team) hay biet kich Luc quan đo bo len bai bien đoi phuong.Yarnall, Paul R. "High-speed Transport (APD) Amphibious Transport, Small (LPR) Photo Index". NavSource.org. Truy cap ngay 9 thang 5 nam 2022.</ref> Moi tau APD co the van chuyen 200 binh linh, tuong đuong quan so mot đai đoi, va khoang 40 tan hang hoa. Khi can thiet con tau cung co the ho tro hai phao cho đon vi tac chien tren bo. Tau khu truc USS Manley tro thanh chiec tau đo bo cao toc đau tien cua Hai quan vao ngay 2 thang 8, 1940 khi no đuoc cai bien va xep lai lop thanh chiec APD-1.


Phat trien Trong giai đoan The Chien II đa khoi phat tai Chau Au nhung Hoa Ky chua truc tiep tham chien (1939-1941), nhung tau khu truc moi va hien đai bat đau gia nhap ham đoi, nen nhung tau khu truc cu đuoc tan trang cho nhung vai tro khac nhau: tau tiep lieu thuy phi co, tau khu truc rai min hay tau khu truc quet min. Nhu mot sang kien moi, chung cung đuoc cai bien thanh nhung tau van chuyen nhanh đe đua binh linh đuoc trang bi đay đu tan cong đo bo. Trong chien tranh, nhung tau ho tong khu truc đong moi hay chua hoan tat cung đuoc cai bien thanh tau APD.


= Cai bien cac tau khu truc san phang =
Nhom tau APD đau tien (tu APD-1 đen APD-36) đuoc cai bien tu mot chiec lop Caldwell, 17 chiec lop Wickes va 14 chiec lop Clemson, tat ca đeu la nhung tau khu truc "san phang" (con đuoc goi la tau "bon ong khoi") đuoc che tao vao cuoi Chien tranh The gioi thu nhat. Mot so chiec truoc đo tung đuoc cai bien thanh tau tiep lieu thuy phi co hay nhung muc đich khac.
Trong qua trinh cai bien, hai noi hoi phia truoc (trong tong so bon) cung ong khoi lien quan đuoc thao do, khien van toc giam con 25 kn (46 km/h)); cho trong co đuoc dung đe bo tri cho nghi cua 200 binh linh. Dan hoa luc ban đau voi bon phao 4 inch/50 caliber goc thap, mot phao 3 inch/23 caliber phong khong va 12 ong phong ngu loi 21-inch đuoc nang cap toan dien voi ba phao 3 inch/50 caliber đa dung hien đai (ca chong ham lan phong khong), mot khau Bofors 40 mm va nam khau Oerlikon 20 mm phong khong, cung hai đuong ray va cho đen sau may phong K-gun đe tha min sau. The cho cho cac dan ong phong ngu loi, con tau lap cac can truc (davit) đe mang theo bon xuong đo bo LCPL (Landing Craft Personnel, Large). Sau nay xuong LCPL đuoc thay the bang kieu LCPR (Landing Craft Personnel, Ramped) co cua doc đo bo phia mui.


= Cai bien cac tau khu truc ho tong lop Buckley =
Nhom tau APD thu hai (tu APD-37 đen APD-86) đuoc cai bien tu 43 tau ho tong khu truc (DE) lop Buckley, che tao tu nam 1943 đen nam 1945; hau het chung đuoc cai bien sau khi hoan tat, nhung co mot so it đuoc cai bien ngay khi che tao. Hai chiec khac đuoc len ke hoach cai bien nhung bi huy bo do chien tranh đa cham dut. Nhung chiec nay con đuoc goi la lop Charles Lawrence.
Trong qua trinh cai bien, cau truc thuong tang con tau đuoc mo rong đe lay cho bo tri noi nghi cho 162 binh linh. Dan hoa luc nguyen thuy bao gom ba phao 3 inch/50 caliber đa dung va hai phao Bofors 40 mm tren be nong đoi đuoc thay bang mot khau phao 5 inch/38 caliber đa dung va sau phao Bofors 40 mm tren ba be nong đoi; sau khau Oerlikon 20 mm nguyen thuy đuoc giu lai. Lop Charles Lawrence cung giu lai ba ong phong ngu loi, cung hai đuong ray va cho đen tam may phong K-gun đe tha min sau. Chung tieu bieu thuong mang theo bon xuong đo bo LCVP (Landing Craft Vehicle and Personnel) duoi cac can truc davit.


= Cai bien cac tau khu truc ho tong lop Rudderow =
Nhom tau APD thu ba (tu APD-87 đen APD-139) đuoc cai bien tu 51 tau ho tong khu truc lop Rudderow, che tao tu nam 1943 đen nam 1945; tat ca chi ngoai tru mot chiec đuoc cai bien ngay khi che tao. Nhung chiec nay con đuoc goi la lop Crosley.
Viec cai bien cung tuong tu nhu đoi voi lop Buckley, ngoai tru dan hoa luc nguyen thuy co hai phao 5-inch/38-caliber thay vi ba phao 3 inch/50 caliber, va khau phao 5-inch phia đuoi tau đuoc thao do.


Phuc vu = Trong The Chien II =
Trong giai đoan Chien dich Guadalcanal, ca hai phe Đong Minh lan Nhat Ban đeu khong the co đuoc uu the ro ret ve hai luc va khong luc đe đam bao mot chien thang hoan toan trong cac hoat đong đo bo. Đieu nay đa đua đen gia tang su dung cac tau van chuyen cao toc, nhung con tau lai ket hop nhung chuc nang cua tau van tai va tau khu truc. Khai niem tau van chuyen cao toc cung cap đay đu hoa luc cho con tau đe tu phong ve truoc cac tau chien nho, đong thoi co the ho tro hoa luc cho luc luong ma no van chuyen va đo bo.
Cac tau APD đa đam nhiem nhung vai tro kho khan, gian kho. Chung van chuyen binh linh đen bai đo bo, phuc vu ho tong cho cac tau van tai va tau tiep lieu, tuan tra chong tau ngam, khao sat, ho tro cho hoat đong cua cac đoi pha hoai duoi nuoc (UDT: Underwater Demolition Team) va cac đoi biet kich, van chuyen nhan su va thu tin đen cac can cu tien phuong, cung nhu tham gia cac hoat đong quet min. Nhung chiec APD thuong xuyen bi tau noi, tau ngam va may bay đoi phuong (bao gom Kamikaze) tan cong, va nhieu chiec đa bi đanh chim hay hu hai nang.


= Sau The Chien II =
Chin tau van chuyen cao toc the he "san phang" đa bi mat trong chien tranh; 23 chiec con lai đuoc thao do vao nhung nam 1945-1946. Mot so chiec APD thuoc cac lop Charles Lawrence va Crosley đa tiep tuc phuc vu trong cac cuoc Chien tranh Trieu Tien va Chien tranh Viet Nam.
Mot chiec APD lop Charles Lawrence đa bi mat trong The Chien II, va 14 chiec đa đuoc chuyen cho hai quan cac nuoc đong minh trong thap nien 1960. Mot chiec đuoc ban đe su dung trong dan su nhu mot tram phat đien noi. 26 chiec khac bi thao do. Đen ngay 1 thang 1, 1969, ba chiec con lai đuoc tai xep lop thanh nhung "tau van chuyen đo bo nhanh" (LPR - Fast Amphibious Transport). 
Khong co chiec APD nao thuoc lop Crosley mat trong The Chien II, va 18 chiec đa đuoc chuyen cho hai quan cac nuoc đong minh. Trong so con lai, chiec USS Walter B. Cobb (APD-106) bi mat do tai nan va cham nam 1966, tam chiec đuoc ban đe su dung trong dan su nhu tram phat đien noi, va 18 chiec khac bi thao do. Tam chiec đuoc tai xep lop thanh nhung tau van chuyen đo bo nhanh (LPR) tu nam 1969. 


Tham khao = Chu thich =


= Thu muc =
Friedman, Norman (2004). U.S. Destroyers: an Illustrated Design History. Naval Institute press. ISBN 978-1557504425.
Lenton, H. T. (1971). American Fleet and Escort Destroyers - Volume 1. Navies of the Second World War. Macdonald. ISBN 978-0356030050.
Silverstone, Paul H. (1970). U.S. Warships of World War I. Doubleday. ISBN 978-0711000957.


Lien ket ngoai High Speed Transports in the Korean War
Flush-deck APDs at DestroyerHistory.org