Đong đat Đuong Son (chu Han: 唐山大地震, Han Viet: Đuong Son đai đia chan) la mot tran đong đat xay ra ngay 28 thang 7 nam 1976 voi chan tam nam gan thanh pho Đuong Son, Ha Bac (Trung Quoc). Đay thuong đuoc coi la tran đong đat gay thuong vong nhieu nhat the ky XX xep tren ca Đong đat An Đo Duong 2004. Thien tai nay đa huy diet gan nhu toan bo thanh pho cong nghiep Đuong Son, noi sinh song cua khoang 1,6 trieu nguoi Trung Quoc, theo thong ke ban đau cua Chinh phu Trung Quoc đa co 655.000 nguoi thiet mang, con so nay sau đo đuoc giam xuong con tu 240.000 đen 255.000 nguoi, uoc tinh 164.000 nguoi khac cung bi thuong nang vi tran đong đat.


Dien bien Theo ghi chep thi mot ngay truoc khi đong đat xay ra, muc nuoc gieng o mot lang ngoai vi Đuong Son đa dang len va ha xuong ba lan, khi cung thoat ra tu mieng gieng o mot lang khac vao ngay 12 thang 7 va tang len trong hai ngay 25 va 26 thang 7. Hon nua thang truoc su kien, mot nha nghien cuu cua Uy ban đong đat Trung Quoc cung đa rut ra ket luan rang vung Đuong Son co the se phai hung chiu mot tran đong đat cuong đo lon trong khoang thoi gian tu ngay 22 thang 7 cho toi ngay 5 thang 8 sau khi ong nhan thay rang co nhieu dau hieu đia chat bat thuong đuoc bao ve tu Bac Kinh, Thien Tan, Đuong Son, Truong Gia Khau. Thong tin nay đa đuoc chia se cho khoang 60 nguoi trong đo co mot quan chuc lanh đao cua huyen Thanh Long, Tan Hoang Đao.
Nhan thay muc đo nghiem trong cua loi canh bao, lanh đao Thanh Long đa chi thi cho nhan dan cua huyen nay chuan bi đoi pho voi thien tai. Chung 470.000 dan cua Thanh Long đa đuoc chuan bi tinh than, di tan toi noi an toan va huan luyen cach đoi pho voi tham hoa. Quyet đinh nay sau đo đa đuoc đanh gia cao vi no giup giam ti le thuong vong voi ket qua la ti le thuong vong o Thanh Long thap hon rat nhieu so voi cac huyen khong đuoc chuan bi khac.
Tran đong đat xay ra vao luc 3 gio 42 phut sang gio đia phuong (tuc 19 gio 42 phut ngay 27 thang 7 tinh theo gio quy chuan quoc te) va keo dai trong vong 10 giay. So lieu đo đac chinh thuc cua Trung Quoc cho thay tran đong đat nay co cuong đo 7,8 đo Richter. Khoang 16 gio sau, Đuong Son con phai hung chiu mot đot du chan co cuong đo tuong tu, nguyen nhan lam gia tang con so thuong vong. Cac trung tam dan cu lan can nhu Tan Hoang Đao, Thien Tan va tham chi la Bac Kinh đeu phai hung chiu thiet hai nhe. Chan đong cua con đong đat đa lan toi tan Tay An nam cach chan tam hon 760 km.


Thong ke thiet hai Nguyen nhan đau tien khien con so thuong vong len cao la vi tran đong đat xay ra vao thoi điem hau het moi nguoi đang ngu nen ho hoan toan khong chuan bi phai đuong đau voi mot tham hoa lon. Hon nua Đuong Son von đuoc coi la mot khu vuc khong nhay cam voi đong đat, vi vay nha cua o đay khong đuoc thiet ke khang chan dan đen su tan pha nang ne đoi voi thanh pho. 85% cong trinh xay dung o Đuong Son bi pha huy hoan toan hoac khong the su dung đuoc tiep sau đong đat. Thiet hai kinh te cua tran đong đat uoc tinh len toi 10 ty Nhan dan te.
Theo thong ke ban đau cua Chinh phu Trung Quoc đa co 655.000 nguoi thiet mang, con so nay sau đo đuoc giam xuong con tu 240.000 đen 255.000 nguoi, con so chinh thuc đua ra nam 1988 la 242.419 nguoi, uoc tinh 164.000 nguoi khac cung bi thuong nang vi tran đong đat. Mot vai nguon van cho rang con so nguoi thiet mang len toi khoang 700.000 nguoi.


Hau qua Chinh phu Trung Quoc tu choi nhan su tro giup cua Lien hiep quoc vi muon tu su dung luc luong cuu tro trong nuoc. Rieng Thuong Hai đa cu 56 đoi y te toi Đuong Son, luc luong Giai Phong quan Trung Quoc cung tham gia tich cuc trong cong tac cuu tro. Đuong Son sau đo đa đuoc xay dung lai hoan toan va ngay nay lai tro thanh mot thanh pho cong nghiep moi voi hon 1 trieu dan.
Tran đong đat Đuong Son xay ra trong mot nam đuoc coi la tai hoa cua xa hoi va chinh tri Trung Quoc, truoc tran đong đat vai thang, Chu An Lai qua đoi, cung trong nam 1976 sau su kien Đuong Son lan luot toi Chu Đuc va Mao Trach Đong cung qua đoi. Cac su kien nay đa anh huong manh đen vi the cua Tu nhan bang von truoc nam 1976 van đuoc coi la co quyen luc cuc lon. Thang 10 nam 1976 chi 3 thang sau vu đong đat, Tu nhan bang bi lat đo va cuoc Cach mang Van hoa cung cham dut.


Tham khao Lien ket ngoai "Tangshan: The Deadliest Earthquake" Luu tru ngay 31 thang 8 nam 2004 tai Wayback Machine tren trang About.com