Bao tuyet (Panthera uncia) (tieng Anh: Snow Leopard) la mot loai thuoc Ho Meo lon song trong cac day nui o Nam A va Trung A. Gan đay, nhieu nha phan loai hoc moi đua bao tuyet vao trong chi Bao cung voi vai loai khac trong ho Meo, tuy nhien chung khong phai la mot loai "bao" thuc thu ma theo phan loai thi chung co quan he gan gui voi loai ho hon. Theo nguyen tac phan loai sinh hoc, bao tuyet đa đuoc phan loai la Uncia uncia ke tu đau nhung nam 1930. Dua tren kieu gen nghien cuu, loai meo lon nay đa đuoc coi la mot thanh vien cua chi Panthera tu nam 2008. Van đe nay van đang đuoc can nhac.
Bao tuyet chu yeu song co đoc va ua thich moi truong song o vung cao nguyen. Trong mua he thong thuong chung song tren cac canh cay o nhung khu đong co ven nui va cac khu vuc nui đa cho toi tan đo cao 6.000 m. Trong mua đong, chung xuong thap vao cac khu rung o đo cao len đen khoang 2.000 m. Bao tuyet la loai đong vat an tap, chung an tat ca nhung gi ma chung tim thay; thong thuong chung co the giet chet ca nhung con vat co kich thuoc gap 3 lan chung, bao gom ca gia suc. Chung cung phuc kich cac con moi noi tren khi co the. Thuc an thong thuong cua chung bao gom son duong (cac loai thuoc chi Capra), cuu hoang Himalaya (Pseudois nayaur), cung nhu la soc marmota (cac loai thuoc chi Marmota) va cac đong vat gam nham nho khac.
Bao tuyet la loai sap nguy cap do cac tam da nguyen ven cua chung co gia rat cao tren thi truong đo long thu. Trong nhung nam thap nien 1960 tong quan the giam xuong chi con khoang 1.000 con, nhung hien nay đa đuoc phuc hoi toi khoang 6.000 con. Chung cung đa đuoc nhan giong thanh cong trong đieu kien giam cam.
Bao tuyet đuoc xem la bieu tuong quoc gia cua mot so nuoc vung Trung A. Bao tuyet la bieu tuong quoc gia cua nguoi Tatar va nguoi Kazakh (Ka-dac), va bao tuyet co canh đuoc tim thay tren huy hieu cua Tatarstan (tieng Nga: Республика Татарстан hay Татария, tieng Tatar: Татарстан Республикасы/Tatarstan Respublikası). Huan chuong bao tuyet đuoc tang cho nhung nha leo nui Xo viet nao đa tung leo toi đinh cua tat ca nam đinh cao tren 7000 m cua Lien Xo cu.


Đac điem Bo long cua bao tuyet co mau trang đen xam voi nhung đom đen tren đau va co, nhung nhung mang đom hoa hong lon hon o lung, hai ben suon va đuoi ram rap. Bung trang. Long day voi dai tu 5 đen 12 cm (2,0 va 4,7 in). Co the cua chung rat chac, chan ngan va hoi nho hon nhung con meo khac thuoc chi Panthera, đat đen chieu cao vai 56 cm (22 in), va tu đau đen kich thuoc co the tu 75 đen 150 cm (30 đen 59 in). Đuoi cua chung dai tu 80 đen 105 cm (31 đen 41 in). Đoi mat mau xanh nhat hoac xam. Mom ngan va hoc mui lon. Bao tuyet thuong nang tu 22 đen 55 kg (49 va 121 lb), voi con đuc lon thuong xuyen đat khoi luong 75 kg (165 lb) va con cai nho khoang duoi 25 kg (55 lb).
Bao tuyet cho thay kha nang thich nghi đe song trong mot moi truong lanh gia o mien nui. Co the chung co nhieu long, long day, tai nho va tron, giup giam thieu su mat nhiet. Ban chan rong giup phan phoi trong luong co the đe đi tren tuyet, va co long tren mat duoi cua chung đe tang đo bam cua chan tren cac be mat doc va khong on đinh; no cung giup giam thieu ton that nhiet. Đuoi dai va linh hoat cua con bao giup duy tri thang bang tren cac suon doc va gap ghenh trong moi truong mien nui cua chung. Đuoi cung rat day do luu tru chat beo, va phu long rat day, cho phep con vat su dung no nhu mot tam chan bao ve đe che mui va mieng cua chung trong khi ngu.
Cac chan lon phu long cua chung co tac dung nhu nhung chiec ung đi tuyet, giong nhu cua linh mieu.
Khong giong nhu ho va su tu,  bao tuyet khong the cat đuoc tieng gam do day thanh am cua chung khong phat trien.
Bao tuyet chi đuoc phan loai lai nhu mot thanh vien cua chi Panthera (meo lon) sau mot nghien cuu di truyen cua ong Brian Davis, Tien si Gang Li va Giao su William Murphy vao nam 2009. Nghien cuu nay cho thay loai bao tuyet thuc su phat trien đong thoi voi loai ho hon la bao hoa mai nhu truoc đay van nghi.


Phan bo va moi truong song Bao tuyet đuoc phan bo tu phia tay cua ho Baikal qua phia nam Siberia, o day nui Con Lon, tren day nui Altai cua Nga, day nui Sayan va Tannu-Ola, o Thien Son, qua Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan va Uzbekistan đen Hindu Kush o mien đong Afghanistan, Karakoram o mien bac Pakistan, o day nui Pamir, va tren tang cao cua day Himalaya o An Đo, Nepal, va Bhutan, va cao nguyen Thanh Tang. O Mong Co, no đuoc tim thay o đoan day nui Altai tren lanh tho Mong Co va day nui Khangai. O Tay Tang, no đuoc tim thay o Altyn-Tagh o xa phia bac.
Moi truong song bao tuyet o day Himalaya cua An Đo uoc tinh co dien tich duoi 90.000 km2 (35.000 dam vuong) o cac bang Jammu va Kashmir, Uttarakhand, Himachal Pradesh, Sikkim va Arunachal Pradesh, trong đo khoang 34.000 km2 (13.000 sq mi) la đuoc coi la moi truong song tot va 14,4% đuoc bao ve. Vao đau nhung nam 1990, so luong bao tuyet An Đo uoc tinh khoang 200–600 ca the song tren khoang 25 khu vuc đuoc bao ve.
Vao mua he, bao tuyet thuong song o tren hang cay tren đong co mien nui va trong cac vung đa o đo cao tu 2.700 đen 6.000 m (8.900 đen 19.700 ft). Vao mua đong, chung xuong cac khu rung voi đo cao khoang 1.200 đen 2.000 m (3.900 đen 6.600 ft). Bao tuyet ua thich nhung đia hinh bi cua nhieu đa hoac bi hong, va co the đi lai ma khong gap kho khan trong tuyet day len đen 85 cm (33 in), mac du chung thich đi tren nhung con đuong mon hien co đuoc tao ra boi nhung đong vat khac.
Nam 1972, Lien minh Quoc te Bao ton Thien nhien (IUCN) đat bao tuyet tren Sach đo cac loai bi đe doa nhu "Nguy cap", cac loai moi đe doa tuong tu đa đuoc ap dung trong viec đanh gia nam 2008. Su nong len toan cau đa lam cho hang cay đuoc tang len o đo cao, dan đen su suy giam cua con moi hoang da phu thuoc vao thuc vat cho nguon thuc an. Tong so luong tu nhien cua bao tuyet đuoc uoc tinh khoang 4.510 đen 7.350 ca the. Nhieu uoc luong tho so va loi thoi.
Truoc nam 2003, tong so bao tuyet hoang da uoc tinh khoang 4.080 đen 6.500 ca the. Trong nam 2016, tong so luong bao tuyet đuoc uoc tinh la 4.678 đen 8.745 ca the, cho thay tong so luong bao tuyet đa lon hon truoc đay. Ngoai ra con co khoang 600 con bao tuyet tai cac vuon thu tren the gioi.


Tap tinh Bao tuyet song đon đoc, ngoai tru con cai co đan con rieng. Chung nuoi con trong cac hang o vung nui trong thoi gian dai.
Mot con bao tuyet song trong mot pham vi lanh tho đuoc xac đinh ro, nhung khong bao ve lanh tho cua minh mot cach qua quyet liet khi bi xam pham boi nhung con bao tuyet khac. Pham vi lanh tho dao đong tuy theo đo phong phu cua con moi. O Nepal, noi con moi doi dao, pham vi lanh tho co the dao đong tu 12 km2 (5 dam vuong) đen 40 km2 (15 dam vuong) va len đen nam đen 10 ca the đuoc tim thay trong mot khu vuc rong tren 100 km2 (39 dam vuong); trong moi truong song voi con moi thua thot, mac du, dien tich lanh tho len đen 1.000 km2 (386 sq mi) chi ho tro su song cho nam con bao. Tuy nhien, mot nghien cuu moi keo dai tu nam 2008 đen 2014 cho thay pham vi cua chung lon hon nhieu so voi du đoan; mot con bao đuc đoi hoi mot lanh tho cua khoang 80 dam vuong, trong khi bao cai yeu cau len đen 48 dam vuong lanh tho. Lay du lieu nay vao thong ke, nguoi ta uoc tinh rang 40 phan tram trong so 170 khu vuc đuoc bao ve tai cho nho hon khong gian can thiet đe ho tro mot con bao tuyet đuc.
Giong nhu nhung con thu ho meo khac, bao tuyet su dung cac dau hieu mui huong đe chi ra lanh tho cua chung va cac tuyen đi lai thong thuong. Đay la nhung phuong thuc pho bien nhat đuoc thuc hien bang cach cao đat bang chan sau truoc khi lang đong nuoc tieu, nhung chung cung phun nuoc tieu len nhung mang đa co mai che.
Bao tuyet la mot crepuscular (đong vat hoat đong luc troi chang vang), hoat đong tich cuc nhat vao luc binh minh va hoang hon. Chung đuoc biet đen la mot loai thu co kha nang nguy trang tot khi san moi.


= Che đo an uong =

Bao tuyet la loai đong vat an tap du thuoc bo an thit va tich cuc san moi. Giong nhu bao hoa mai, chung luon biet tan dung co hoi, an bat cu thu gi ma chung co the tim thay, bao gom thit thoi rua va gia suc, vat nuoi trong nha. Chung co the giet chet con vat gap 2-4 lan trong luong cua rieng minh, chang han nhu cuu Bharal , de nui sung ngan Himalaya , de markhor , cuu Argali , ngua va lac đa , nhung cung san long xoi nhung con moi nho hon nhieu, chang han nhu tho rung, marmota, pika, chuot đong va  va cac loai chim.
Che đo an uong cua bao tuyet thay đoi tren pham vi cua chung va voi thoi gian trong nam, va phu thuoc vao su san co con moi. O day Himalaya, chung san chu yeu la cuu Bharal va de nui Siberia. O Karakoram, Thien Son, Altai va nui Tost cua Mong Co, con moi chinh cua no bao gom de nui Siberia, huou moi trang, hoang Siberia va cuu Argali. Cac loai khac co the bi chung san khi co co hoi la gau truc đo, lon rung, vooc, ga tuyet va ga go Chukar.
Chung co kha nang giet chet hau het nhung con vat trong pham vi sinh song cua chung ngoai tru bo Tay Tang truong thanh. Mot khac biet trong ho nha meo, bao tuyet cung an mot so luong đang ke cua tham thuc vat, bao gom ca co va canh cay. Cac nha khoa hoc cho rang lieu đieu nay co tot cho he tieu hoa hay đay la che đo an cua chung đe bo sung them nhung vitamin can thiet. Bao tuyet cung thanh cong khi đi san theo cap, đac biet la giao phoi.
Truong hop bao tuyet nham con moi la nhung vat nuoi hay gia suc, chung co the xung đot voi con nguoi. Tuy nhien, ngay ca o Mong Co, noi con moi hoang da đa bi giam va tuong tac voi con nguoi la pho bien, cac loai gia suc, chu yeu la cuu, bao gom it hon 20% che đo an bao tuyet. Nhung nguoi chan gia suc giet bao tuyet đe ngan chung tan cong gia suc cua ho. Su ton that con moi do chan tha qua muc boi chan nuoi gia suc, san trom va bao ve gia suc la nhung nguyen nhan chinh cho viec giam so luong cua bao tuyet. Bao tuyet khong đuoc bao cao qua nhieu ve viec tan cong con nguoi, va chung duong nhu it hung hang nhat đoi voi con nguoi so voi tat ca nhung loai meo lon. Ket qua la, bao tuyet de dang bi đuoi khoi nhung trai gia suc; chung de dang bo chay khoi nhung nguoi nong dan khi bi đe doa, va tham chi khong the tu bao ve minh khi bi con nguoi tan cong.


= Tan cong con nguoi =
Bao tuyet rat hiem khi tan cong con nguoi; chi co hai truong hop đuoc biet đen. Vao ngay 12 thang 7 nam 1940, tai hem nui Maloalmaatinsk gan Almaty, mot con bao tuyet hung du đa tan cong hai nguoi đan ong vao ban ngay va gay thuong tich nghiem trong cho ca hai. Trong truong hop thu hai, cach Almaty khong xa, mot con bao tuyet gia, khong rang, hoc hac, đa tan cong mot nguoi qua đuong vao mua đong nhung khong thanh cong; no cuoi cung đa bi bat va mang đen mot ngoi lang đia phuong. Ngoai ra, khong co ghi chep nao khac ve cac vu bao tuyet tan cong con nguoi.


= Sinh san va tuoi tho =

Bao tuyet truong thanh ve mat sinh duc tu hai đen ba nam, va thuong song tu 15-18 nam trong tu nhien. Trong đieu kien nuoi nhot, chung co the song đen 25 nam. Đong duc thuong keo dai tu nam đen tam ngay, va con đuc co xu huong khong tim kiem mot ban tinh khac sau khi giao phoi, co le vi mua giao phoi ngan khong cho phep đu thoi gian. Mot cap bao tuyet ket hop voi tu the binh thuong, tu 12 đen 36 lan moi ngay. Chung khong binh thuong giua nhung con meo lon o cho chung co mot đinh sinh đuoc xac đinh ro. Chung thuong giao phoi vao cuoi mua đong, đuoc đanh dau bang mot su gia tang đang chu y trong viec đanh dau va giao tiep. Con cai co thoi gian mang thai la 90–100 ngay, do đo, cac con non đuoc sinh ra tu thang Tu đen thang Sau.
Chieu dai cua 1 the he bao tuyet la tam nam.
Bao me sinh con trong mot hang đa hoac ke ho lot bang long khoe tu mat duoi cua chung. So luong 1 lua thay đoi tu mot đen nam con, nhung trung binh la 2,2. Nhung con non con yeu va chua mo mat khi sinh, mac du đa co mot bo long day va nang tu 320 đen 567 g (11,3 đen 20,0 oz). Đoi mat cua chung mo ra sau khoang bay ngay, va cac con non co the đi lai binh thuong trong nam tuan va đuoc cai sua hoan toan sau 10 tuan. Ngoai ra khi chung đuoc sinh ra, chung co nhung đom đen hoan toan bien thanh đom hoa thi khi chung buoc sang tuoi thieu nien.
Nhung con bay roi khoi hang khi chung đuoc khoang hai đen bon thang tuoi, nhung van con voi me cua chung cho đen khi chung tro nen đoc lap sau khoang 18–22 thang. Mot khi đoc lap, chung phan tan tren nhung khoang cach đang ke, tham chi bang qua cac đia hinh bang phang rong đe tim kiem cac khu san moi moi. Đieu nay co the giup giam su can huyet ma neu khong se la pho bien trong moi truong tuong đoi bi co lap.


Tinh trang bao ton Nhieu co quan đang lam viec đe bao ton bao tuyet va he sinh thai nui bi đe doa cua no. Chung bao gom Snow Leopard Trust, Snow Leopard Conservancy, Snow Leopard Network, Cat Specialist Group va Panthera Corporation. Cac nhom nay va chinh phu nhieu quoc gia trong pham vi cua bao tuyet, cac to chuc phi loi nhuan va cac nha tai tro tu khap noi tren the gioi gan đay đa lam viec cung nhau tai Hoi nghi Bao tuyet Quoc te lan thu 10 o Bac Kinh. Tap trung vao nghien cuu, cac chuong trinh cong đong trong khu vuc bao tuyet, va cac chuong trinh giao duc la nham muc đich hieu biet nhu cau cua loai meo nay, cung nhu nhu cau cua nguoi dan va cong đong anh huong đen cuoc song va moi truong song bao tuyet.


= Trong đieu kien nuoi nhot =
Trong nam 2008, co khoang 600 con bao tuyet trong cac so thu tren khap the gioi. Trong vuon thu Richmond Metropolitan o Virginia, Hoa Ky, nhung con bao tuyet đa ra đoi vao nam 2016.
Nhieu tien bo đa đuoc thuc hien trong viec đam bao su song sot cua bao tuyet, voi viec chung đuoc nhan giong thanh cong trong đieu kien nuoi nhot. Con cai thuong sinh hai đen ba con trong mot lua, nhung co the sinh toi bay con trong mot so truong hop.


Trong van hoa Bao tuyet co y nghia bieu tuong đoi voi cac dan toc Turk o Trung A, noi con vat đuoc goi la irbis hoac bar, vi vay no đuoc su dung rong rai trong huy hieu hoc va đa tro nen nhu mot bieu tuong. Bao tuyet trong huy hieu đoi khi đuoc goi bang tieng Anh la ounce. Chung tu lau đa đuoc nguoi Tatar, nguoi Kazakh va nguoi Bulgar su dung nhu mot bieu tuong chinh tri voi hinh tuong Aq Bars (Bao trang). Mot con bao tuyet đuoc ghi khac tren con dau chinh thuc cua thanh pho Almaty, Kazakhstan, va to tien giay gia 10.000 Tenge Kazakhstan truoc đay cung co mot con bao tuyet o mat sau. Mot thanh Aq Bars co canh huyen thoai đuoc tim thay trong quoc huy cua Tatarstan, con dau cua thanh pho Samarkand, Uzbekistan, va (cung co vuong mien) chiec ao khoac cu cua thu đo Nur-Sultan cua Kazakhstan.
O Kyrgyzstan, no đa đuoc su dung o dang cach đieu trong bieu tuong hien đai cua thu đo Bishkek, va nghe thuat tuong tu đa đuoc tich hop vao huy hieu cua Hiep hoi Huong đao nu o Kyrgyzstan. Mot con bao tuyet đang quang đac trung trong vong tay cua quan Shushensky, Krasnoyarsk Krai, Nga. Huan chuong Bao tuyet, đuoc trao cho nhung nguoi leo nui cua Lien Xo, nguoi đa leo len ca nam đinh 7.000 met cua Lien Xo, đuoc đat theo ten cua con vat. Bao tuyet la đong vat bieu tuong cua tinh Himachal Pradesh o An Đo. No cung đuoc mo ta tren ban va cua Canh sat Ladakh. Chung cung đa đuoc tuyen bo la "đong vat quoc gia" (Quoc thu) cua Pakistan.


Tham khao Lien ket ngoai PBS Nature: Silent Roar: Searching for the Snow Leopard Luu tru ngay 24 thang 4 nam 2006 tai Wayback Machine
Snow Leopard Conservancy
International Snow Leopard Trust
Chup đuoc anh bao tuyet o Trung Quoc Luu tru ngay 29 thang 9 nam 2007 tai Wayback Machine