Tao Chuong (chu Han: 曹彰; ?-223); tu la Tu Van (子文), la hoang than va la tuong nha Tao Nguy thoi Tam Quoc trong lich su Trung Quoc.


Than the Tao Chuong, la con trai thu hai cua Nguy Vu vuong Tao Thao va Bien phu nhan, em cung me cua Nguy Van Đe Tao Phi, nguoi quan Tieu nuoc Bai.
Hien tai chua xac đinh đuoc nam sinh cua Tao Chuong, chi biet nguoi anh cung me tren ong la Tao Phi sinh nam 187 va nguoi em ke sau la Tao Thuc sinh nam 192. Nhu vay can cu theo thoi gian mang thai cua nguoi phu nu la 9 thang 10 ngay thi co the nam sinh cua ong roi vao mot trong hai nam 189 va 190.


Thoi tre Tao Chuong co bo rau vang, chuyen hoc vo nghe, khac voi Tao Phi va Tao Thuc chuyen ve van chuong. Tao Thao van goi ong la "thang con rau vang" (黃鬚兒).
Tao Chuong co suc khoe hon nguoi, co the tay khong đanh đuoc manh thu. Tao Chuong truong thanh khi cha ong đang giu cuong vi đau trieu nha Han, quyet sach moi viec, vuot quyen vua Han Hien Đe. Ong đuoc cha cho lam tuong linh trong quan đoi, phong tuoc Yen Lang hau.


Lap cong Nam 218, Tao Thao phai đoi pho voi Luu Bi đang lon manh o phia tay. Cung luc, bo toc O Hoan o đong bac noi day chong lai. Tao Thao phai tap trung vao chien truong phia tay, phong cho Tao Chuong lam Bac trung lang tuong, Hanh kieu ky tuong quan, cam quan len Đai quan đanh O Hoan.
Tao Chuong tac chien thuan loi, nhanh chong đanh bai quan O Hoan. Luc đo Tao Thao vua bai tran o Han Trung, phai rut đai quan ra Truong An. Đau nam 219, Tao Chuong đen thang Truong An ra mat cha bao cong. Tao Thao nghe tin ong lap cong, rat vui mung nam bo rau vang cua con khen: "Thang con rau vang cua ta qua nhien khac han moi nguoi".
Tao Thao phong Tao Chuong lam Viet Ky tuong quan, đe ong o lai tran thu Truong An, con minh tro ve Lac Duong.


Tao Thao qua đoi Tao Thao ve đen Lac Duong phai lap tuc đieu đong binh luc đoi pho voi cuoc tan cong Tuong Duong – Phan Thanh cua Quan Vu tu Kinh chau. Toi cuoi nam 219, khi Tuong Phan đuoc giai vay thi Tao Thao cung tai phat benh đau đau, sai nguoi goi gap Tao Chuong ve Lac Duong.
Tao Chuong nghe tin cha benh nang, voi đi gap tu Truong An ve Lac Duong. Đau nam 220, khi ong toi noi thi Tao Thao đa qua đoi, nguoi lo viec tang le la Gia Quy. Tao Chuong hoi an Nguy vuong cua Tao Thao, Gia Quy đap rang Nguy vuong đa lap the tu Tao Phi, Yen Lang hau (Tao Chuong) khong co quyen hoi. Luc đo the tu Tao Phi anh ong đang o Nghiep Thanh – trung tam nuoc Nguy (hinh thanh tu nam 213), tuyen bo la nguoi ke vi ngoi Nguy vuong cua Tao Thao, va lenh cho cac em la Tao Chuong va Tao Thuc tro ve đat phong. Tao Chuong biet khong the tranh ngoi voi Tao Phi, đanh phai tro ve Yen Lang.
Đe bao ve quyen luc đang nam giu, Tao Phi ap dung che đo quy đinh voi cac chu hau đoi truoc: neu khong co lenh, cam đuoc đen Nghiep Thanh yet kien vua moi, lai cam thu tu giao du voi cac chu hau khac. Ngoai ra, Tao Phi con bo tri mot vi quan Lam quoc yet gia giam sat ong va cac em đuoc phong đat.
Thang 10 nam đo, Tao Phi phe vua Han Hien Đe, lap ra nha Tao Nguy, tuc la Nguy Van Đe, đong đo o Lac Duong. Sang nam 221, Tao Phi thang Tao Chuong len tu Yen Lang hau lam Yen Lang cong. Nam 222, Tao Phi thang Tao Chuong len lam Nhiem Thanh vuong (任城王).


Cai chet Nam 223, Tao Chuong nhan đuoc lenh trieu tap cua Tao Phi ve kinh Lac Duong. Ong len đuong vao kinh đo. Toi thang 6 nam 223, Tao Chuong đot ngot qua đoi o Lu đe. Su sach co nhung ghi chep khac nhau ve cai chet cua ong.
Sach Nguy thi Xuan thu noi rang Tao Chuong đen Lac Duong nhung Tao Phi khong cho gap mat, đuoc mot thoi gian Tao Chuong phan uat sinh benh ma qua đoi.
Sach Nguy Tan the thuyet cho rang khi Tao Chuong cung Tao Phi đanh co trong lau cua Bien thai hau, bi Tao Phi cho an tao co đoc. Nguoi hau mang nuoc đen cho Tao Chuong uong, nhung bi Tao Phi sai đap vo bau nuoc. Bien thai hau voi đi chan khong chay ra gieng muc nuoc cho con thu, nhung khong tim đuoc gau muc. Vi vay Tao Chuong trung đoc qua đoi.
Mot bai van khoc ong ma Tao Thuc em ong viet sau cai chet cua ong, co nhung cau:

Hieu nhu Man Tu,
Nghia tua Sam Thuong,
On hoa cung kinh,
Lay nhu khac cuong...
Vi sao voi va?
Menh troi khong thuong
Đong minh nuot le
Tram quan xot thuong
Cac su gia con can cu vao cau "lay nhu khac cuong" cho rang Tao Chuong luc con song bi nhieu đieu uan khuc, "đong minh nuot le" la noi long cua vi chu hau khac co đia vi va hoan canh tuong đong (Tao Thuc) phai nuot le vao bung khong dam tho lo vi su tran ap cua Tao Phi.
Tuy nhien, ngoai Tao Chuong đuoc xem la chet duoi thoi Tao Phi, nhung anh em khac, ke ca Tao Thuc, đeu đuoc song tron ven va nhieu nguoi cung đuoc phong vuong. Vi vay, cac su gia cho rang hai gia thuyet tren cua Nguy thi Xuan thu va Nguy Tan the thuyet đeu chi la nghi an, du Tao Phi đoi xu khong tot voi cac em nhung khong the ket luan Tao Phi ra tay voi Tao Chuong.
Tham chi đen Tao Thuc noi tieng la bi Tao Phi chen ep nhat, cung đuoc phong vuong tuoc. Co the thay Tao Phi khong he tuyet tinh voi cac em.


Gia đinh Cha: Tao Thao
Me: Bien phu nhan
Anh em cung me:
Tao Phi
Tao Thuc
Tao Hung
Con: Tao Khai (曹楷), lam toi chuc Thieu phu, con song toi khi Tu Ma Viem gianh ngoi nha Tao Nguy (265)


Trong Tam Quoc dien nghia Tao Chuong trong tieu thuyet Tam Quoc dien nghia đuoc mo ta noi bat qua loi khen "thang con rau vang", suc đich muon nguoi cua Tao Thao o hoi 72. Nha van La Quan Trung chi nhac toi viec ong chinh chien voi O Hoan mot cach so luoc ma lai đe cap nhieu toi viec ong tham chien o tran Han Thuy voi Luu Bi. Tao Chuong xung tran va chem chet tuong Thuc la Ngo Lan.
Tren thuc te Tao Chuong khong du tran Han Thuy, con Ngo Lan vi bi Tao Hong đanh bai ngay truoc khi Tao Thao khoi đai quan đen Han Trung; Ngo Lan bo chay vao Am Binh va bi nguoi toc Đe giet chet.
Tao Chuong đuoc Tam Quoc dien nghia nhac toi mot lan nua sau khi Tao Phi len ngoi va bi su chen ep cua Tao Phi.


Xem them Tao Thao
Tao Phi
Tao Thuc


Tham khao Le Đong Phuong (2007), Ke chuyen Tam Quoc, Nha xuat ban Đa Nang
Trinh Phuc Đien, Kha Vinh Quyet, Duong Hieu Xuan (2006), Tuong soai co đai Trung Hoa, tap 1, Nha xuat ban Lao đong.
Dich Trung Thien (2010), Pham Tam Quoc, tap 2, Nha xuat ban Cong an nhan dan.
Tran Van Đuc (2008), Khong Minh Gia Cat Luong đai truyen, Nha xuat ban Van hoc


Chu thich