Ha Tinh la tinh ven bien  phia bac cua vung Bac Trung Bo, mien Trung Viet Nam. Thu phu cua tinh la phuong Thanh Sen.
Theo du lieu Sap nhap tinh, thanh Viet Nam 2025, 	Ha Tinh	co dien tich: 	5.994	km²,	xep thu	27; dan so:	1.622.901	nguoi,	xep thu	27; GRDP 2024: 	112.855.090	trieu VNĐ, xep thu	27; thu ngan sach 2024:	17.972.968	trieu VNĐ, xep thu	23; thu nhap binh quan:	51,60	trieu VNĐ/nam, 	xep thu	21.
Tinh Ha Tinh đuoc thanh lap lan đau tien nam 1831, đoi vua Minh Mang tren co so chia tran Nghe An thanh 2 tinh: Nghe An (phia Bac song Lam); Ha Tinh (phia nam song Lam). Theo đo, tinh Ha Tinh luc thanh lap voi gom 2 phu Đuc Tho va Ha Hoa cua tran Nghe An truoc đo.
Nam 1976, Ha Tinh sap nhap voi Nghe An, lay ten la Nghe Tinh. Nam 1991, Quoc hoi Viet Nam khoa VIII ra nghi quyet chia tinh Nghe Tinh, tai lap tinh Nghe An va tinh Ha Tinh.


Đia ly = Vi tri =
Ha Tinh trai dai tu 17°54’ đen 18°37’ vi Bac va tu 106°30’ đen 105°07’ kinh Đong, co vi tri đia ly:

Phia đong giap Bien Đong
Phia tay giap tinh Borikhamxay va tinh Khammouan, Lao
Phia nam giap tinh Quang Tri
Phia bac giap tinh Nghe An.


= Đia hinh =
Phia đong day Truong Son voi đia hinh "hep, doc" va nghieng tu tay sang đong, đo doc trung binh 1,2%, co noi len đen 1,8%. Lanh tho chay theo huong tay bac - đong nam va bi chia cat boi cac song suoi cua day Truong Son voi nhung dang đia hinh chuyen tiep, xen ke lan nhau. Suon Đong cua day Truong Son nam o phia tay, co đo cao trung binh 1500 met, đinh Rao Co 2.235 met, phia duoi la vung đoi giong bat up, tiep nua la dai đong bang chay ra bien co đo cao trung binh 5 met va sau cung la day cat ven bien bi nhung cua lach chia cat. Tinh Ha Tinh bi chia lam 4 loai đia hinh gom:

Vung nui nam o phia Đong cua day Truong Son, đia hinh doc bi chia cat, tao nen thanh nhung thung lung chay doc theo cac trien song cua he thong song Ngan Pho, Ngan Sau va Rao Tro.
Vung trung du va ban son đia la vung chuyen tu vung nui xuong vung đong bang, chay doc phia tay nam đuong Ho Chi Minh, đia hinh co dang xen lan giua cac đoi trung binh va thap voi đat ruong.
Vung đong bang chay doc 2 ben Quoc lo 1 theo chan nui Tra Son va dai ven bien voi đia hinh "tuong đoi bang phang" do qua trinh boi tu phu sa cua cac song, phu sa bien tren cac vo phong hoa Feralit hay tram tich bien.
Vung ven bien nam o phia Đong đuong Quoc lo 1, đia hinh vung nay bi tao boi nhung đun cat, o nhung vung trung bi lap đay boi nhung tram tich, đam pha hay phu sa. Vung nay xuat hien cac day đoi nui sot chay doc ven bien va nhung bai ngap man bi tao ra tu nhung cua song.


= Khi hau =
Ha Tinh nam trong khu vuc nhiet đoi gio mua nong am. No chiu anh huong cua khi hau chuyen tiep giua mien Bac va mien Nam, vi nhung con gio tu mien Bac đo vao va thoi tiet am ap hon cua mien Nam. Nhiet đo trung binh 24 °C-24,8 °C. Hang nam, Ha Tinh co 2 mua mua va he:

Mua he: Tu thang 4 đen thang 10, đay la mua nang, kho han kem theo nhung đot gio phon Tay Nam (Gio Lao) kho nong, nhiet đo co the len toi hon 40 °C, khoang cuoi thang 7 đen thang 10 co nhung đot bao kem theo mua gay ngap ung nhung noi, luong mua lon nhat 600 mm/ngay đem.
Mua đong: Tu thang 11 đen thang 3 nam sau, mua nay chu yeu co gio mua Đong Bac keo theo mua phun, nhiet đo co the xuong toi 5 °C.


= Tai nguyen thien nhien =
Ha Tinh hien co 276.003 ha rung, gom 199.847 ha rung tu nhien va 76.156 ha rung trong, voi đo che phu cua rung đat 45 %. Rung tu nhien la kieu rung nhiet đoi, vung nui co the gap cac loai rung la kim a nhiet đoi. Rung trong phan lon la thong nhua. Ha Tinh co tham thuc vat rung voi hon 86 ho va 500 loai cay go, gom nhung loai go "quy" nhu lim xanh, sen, tau, đinh, gu, pomu... va nhung loai thu nhu ho, bao, huou đen, de sung thang, tri, ga loi va cac loai bo sat khac.
Ha Tinh co bo bien dai 137 km voi nhung cua song voi khoang 267 loai ca, thuoc 90 ho, 20 loai tom, nhuyen the nhu so, muc,... Ve khoang san, tinh co tru luong khoang san nam rai rac o hau khap cac huyen gom than đa, sat, thiec, phosphorit, than bun, cao lanh, cat thuy tinh, thach anh.
Ha Tinh co nhung song chay qua, con song lon nhat la song La va song Lam, ngoai ra co song Ngan Pho, Ngan Sau, song Ngan Truoi, Rao Cai. Tong chieu dai cac con song khoang 400 km, tong suc chua 13 ty m³. Con ho Ke Go, ho Song Rac, ho Cua Tho Trai Tieu, đap Đong Quoc Co Đam... uoc khoang 600 trieu m³.


Hanh chinh Tinh Ha Tinh đuoc chia ra thanh 69 đon vi hanh chinh cap xa, trong đo bao gom 60 xa va 9 phuong.


Lich su Thoi ky đat nuoc đoc lap tu chu: Nha Ngo, Nha Đinh, nha Tien Le goi la Hoan Chau
Thoi nha Ly: Đoi lam trai, goi la Nghe An Chau trai. Đay la lan đau tien xuat hien danh xu Nghe An; nam Thien Thanh thu 2 (nam 1030) đoi ten la Nghe An chau. Luc bay gio Dien Chau la chau rieng, khong thuoc Nghe An Chau.
Thoi nha Tran: nam Nguyen Phong thu 6 lai goi la Trai Nghe An.
Thoi thuoc nha Minh lai đoi lam 2 phu Dien Chau va Nghe An.
Thoi nha Hau Le: Nam Quang Thuan thu 7, 2 phu Dien Chau va Nghe An sap nhap lai, goi Nghe An thua tuyen; Nam Hong Đuc thu 1, đinh ban đo Nghe An thua tuyen co 9 phu, 25 huyen, 2 chau. Nam Hong Đuc thu 20 (1490) vua Le Thanh Tong đoi ten thua tuyen Nghe An thanh xu Nghe An. Phan đat thuoc tinh Ha Tinh la đat thuoc 2 phu Đuc Quang (tuc phu Đuc Tho sau nay) va phu Ha Hoa (sau con goi la phu Ha Thanh). Phu Ha Hoa gom 2 huyen: Thach Ha va Ky Hoa (tuc Ky Anh va Hoa Xuyen sau nay). Phu Đuc Quang gom 6 huyen: Thien Loc (tuc Can Loc), La Son (tuc Đuc Tho ngay nay), Huong Son, Nghi Xuan, Chan Phuc (tuc Nghi Loc Nghe An), Thanh Chuong (Nghe An).. Khoang giua nam Hong Thuan (1510-1516) vua Le Tuong Duc đoi xu Nghe lam tran Nghe An.

Nam 1831, vua Minh Mang chia tran Nghe An thanh 2 tinh: Nghe An (phia Bac song Lam); Ha Tinh (phia nam song Lam). Tinh Ha Tinh đuoc thanh lap voi 2 phu Đuc Tho va Ha Hoa cua tran Nghe An truoc đo. Nam Minh Mang 17 (1838) lap them huyen Hoa Xuyen thuoc phu Ha Hoa (Hoa Xuyen tuc la Cam Xuyen sau nay). Nam Minh Mang 21 (1840), 2 huyen (truoc cua vuong quoc Vieng Chan bi diet vong boi Xiem La va đat chau Trinh Cao) la: Cam Cat (tuc Khamkheuth tinh Borikhamxay) va Cam Mon (tuc vung cac huyen Huong Khe, Vu Quang va phia Đong Bac tinh Khammuane ngay nay), tung nhap vao phu Tran Đinh (tuc Ngoc Ma) thuoc xu Nghe cua Đai Nam, đen luc đo Minh Mang cho nhap vao phu Đuc Tho cua tinh Ha Tinh. Nam Thieu Tri thu nhat (1841), đoi phu Ha Hoa thanh phu Ha Thanh (do ky huy), đong thoi Thieu Tri lay ca 3 phu Tran Đinh, Tran Tinh, Lac Bien (truoc thuoc Nghe An) nhap vao tinh Ha Tinh.
Ngay 2 thang 3 nam 1992, thanh lap thi xa Hong Linh thuoc tinh Ha Tinh tren co so tach thi tran Hong Linh; 2 xa Đuc Thuan va Trung Luong; 1 phan xa Đuc Thinh thuoc huyen Đuc Tho cung voi 2 xa Đau Lieu va Thuan Loc thuoc huyen Can Loc.
Ngay 4 thang 8 nam 2000, thanh lap huyen Vu Quang tren co so tach 6 xa: Đuc Linh, Đuc Giang, Đuc Lien, An Phu, Đuc Huong, Đuc Bong thuoc huyen Đuc Tho, 5 xa: Huong Tho, Huong Minh, Huong Đai, Huong Đien, Huong Quang, Huong Trach, thuoc huyen Huong Khe va xa Son Tho thuoc huyen Huong Son.
Ngay 7 thang 2 nam 2007, thanh lap huyen Loc Ha tren co so tach 7 xa: Ich Hau, Hong Loc, Phu Luu, Binh Loc, Tan Loc, An Loc, Thinh Loc thuoc huyen Can Loc va 6 xa: Thach Kim, Thach Bang, Thach Chau, Mai Phu, Ho Đo, Thach My thuoc huyen Thach Ha.
Ngay 28 thang 5 nam 2007, chuyen thi xa Ha Tinh thanh thanh pho Ha Tinh.
Ngay 10 thang 4 nam 2015, thanh lap thi xa Ky Anh tren co so tach thi tran Ky Anh va 11 xa thuoc huyen Ky Anh.
Ngay 1 thang 1 nam 2025, giai the huyen Loc Ha, đia ban sap nhap vao thanh pho Ha Tinh va huyen Thach Ha.
Tu đo, tinh Ha Tinh co 1 thanh pho, 2 thi xa va 9 huyen.


Dan cu Tinh đen ngay 1 thang 4 nam 2019, dan so toan tinh Ha Tinh đat 1.288.866 nguoi, mat đo dan so đat 205 nguoi/km². Trong đo dan so song tai thanh thi đat 251.968 nguoi, chiem 19,5% dan so toan tinh, dan so song tai nong thon đat 1.036.898 nguoi, chiem 80,5%. Dan so nam đat 640.709 nguoi, trong khi đo nu đat 648.157 nguoi. Ty le tang tu nhien dan so phan theo đia phuong tang 0.49 ‰.
Theo thong ke cua Tong cuc Thong ke Viet Nam, tinh đen ngay 1 thang 4 nam 2009, tren đia ban toan tinh co 31 dan toc cung 1 nguoi nuoc ngoai sinh song. Trong đo dan toc Kinh la đong nhat voi 1.224.869 nguoi, xep o vi tri thu 2 la nguoi Muong voi 549 nguoi, nguoi Thai đung o vi tri thu 3 voi 500 nguoi, thu 4 la nguoi Lao voi 433 nguoi. Tinh co 1 so dan toc khac gom: Tay, Khmer, Hoa, Nung, H'Mong, Dao, Gia Rai, E Đe, Ba Na, San Chay, Cham, Co Ho, Xo Đang, San Diu, Hre, Raglay, Mnong, Tho, Kho Mu, Ta Oi, Ma, Gie - Trieng, La Chi, Chut, Lo Lo, Co Lao, Cong.


= Ton giao =
Tinh đen ngay 1 thang 4 nam 2019, Ha Tinh co 8 Ton giao khac nhau chiem 150.383 nguoi. Trong đo, nhieu nhat la Cong giao co 149.273 nguoi, thu 2 la Phat giao co 1.069 nguoi va cac ton giao khac la Phat giao Hoa Hao 7 nguoi, Hoi giao Viet Nam 6 nguoi, Minh Ly Đao 4 nguoi, Tin Lanh 18 nguoi, Đao Tu An Hieu Nghia 1 nguoi, Đao Buu Son Ky Huong 5 nguoi.
Rieng đao Cong giao, Ha Tinh la 1 trong 15 tinh, thanh pho co so luong tin đo đao Cong giao đong nhat toan quoc, co 6 giao hat, 58 giao xu, 231 ho đao, 3 tu vien thuoc dong Men Thanh gia Vinh, ngoai ra con  1 so co so, nhom nu tu Dong Men Thanh gia, Dong Bac ai. Nam 2019, toan tinh co 56 linh muc va hon 150 nu tu o cac co so dong, nhom nu tu, co 149.273 giao dan, chiem 11,5% dan so, co 131/262 xa, phuong, thi tran co đong giao dan va co 461 khu dan cu vung giao, trong đo 114 vung giao toan vung.


Kinh te Ha Tinh co Khu kinh te Vung Ang đuoc xem la khu kinh te ven bien trong điem quoc gia, voi san pham cong nghiep chu luc la thep (22,5 trieu tan), nhiet đien (7000 MW) va dich vu cang nuoc sau voi 59 cau cang cho tau tu 5 van đen 30 van tan cap ben.
Khu kinh te cua khau quoc te Cau Treo la mot trong nhung khu kinh te cua khau đuoc Chinh phu Viet Nam uu tien phat trien [1] Luu tru ngay 15 thang 3 nam 2009 tai Wayback Machine. Khu kinh te nay gan voi cua khau quoc te Cau Treo tren quoc lo 8 thuoc đia ban huyen Huong Son.


Giao thong Ha Tinh co đuong Quoc lo 1 đi qua voi chieu dai 127,3 km (xep thu 3 trong cac tinh co Quoc lo 1 đi qua), 107 km đuong cao toc Bac – Nam phia Đong, 87 km đuong Ho Chi Minh va tuyen đuong sat Bac Nam chay doc theo huong Bac Nam voi chieu dai 70 km. Tinh co đuong Quoc lo 8A chay sang Lao qua cua khau Quoc te Cau Treo voi chieu dai 85 km, Quoc lo 12C dai 55 km đi tu cang Vung Ang qua Quang Binh đen cua khau Cha Lo sang Lao va Đong Bac Thai Lan.


Di tich quoc gia đac biet Ha Tinh co 2 di tich đuoc xep hang Di tich quoc gia đac biet:

Khu luu niem Đai thi hao Nguyen Du o huyen Nghi Xuan
Mo va Khu luu niem Đai danh y Le Huu Trac o huyen Huong Son
Ngoai ra, Di tich Nga ba Đong Loc o huyen Can Loc va Chi huy So Tien phuong Tong cuc Hau can, Bo Tu lenh 559, 500 o huyen Huong Khe la hai điem thuoc di tich quoc gia đac biet Đuong Truong Son - Đuong Ho Chi Minh.


Thu vien anh Tham khao Lien ket ngoai Trang chu cua Uy ban Nhan dan tinh Ha Tinh Luu tru ngay 15 thang 5 nam 2011 tai Wayback Machine
Thong tin co ban tinh Ha Tinh