Soyuz ("Lien Hiep") la mot loai tau vu tru cua Nga dung đe đua cac nha du hanh vu tru len khong gian. Trai qua nhieu lan cai tien, Soyuz đa tro thanh loai tau vu tru đuoc su dung lau nhat cho đen nay. No đa đua phi hanh gia len cac tram khong gian nhu Salyut (Chao mung), Mir (Hoa Binh) va hien nay la (Tram Vu tru Quoc te/ISS). Cac tau Soyuz đuoc phong len tu san bay vu tru Baikonur o Kazakhstan tren mot ten lua đay Soyuz. Hien tai luon co it nhat mot tau Soyuz tren tram ISS đong vai tro nhu mot tau thoat hiem cho cac nha du hanh vu tru tren tram trong truong hop xay ra su co. Tau Soyuz ha canh tren vung thao nguyen bang phang cua Kazakhstan. Tau van tai Progress (Tien bo) cung cua Nga co thiet ke dua tren Soyuz.
Trong suot hon 100 lan phong len quy đao cua minh tinh đen nay, ngoai 2 phi hanh đoan thiet mang trong 5 nam đau tien, khong co them mot thiet hai ve nguoi nao nua. Cac tau Soyuz đa va se tiep tuc đuoc cai tien đe nang cao đo an toan va tin cay. No hua hen se con đuoc tiep tuc su dung trong khoang thoi gian dai nua cua the ky nay.3


Lich su Tai Lien Xo vao cuoi thap nien 50, cac thiet ke cua tau vu tru co nguoi lai đeu đuoc thuc hien boi cac ky su tai cuc thiet ke cua Sergei Korolev. Korolev đa thiet ke tau Vostok (Phuong Đong) giup Lien Xo đua đuoc nguoi đau tien vao vu tru. Cac nghien cuu ve cac chuyen bay tiep theo cua Vostok đe đua nguoi bay xung quanh Mat Trang bat đau vao nam 1959 duoi su chi đao cua Tikhonravov. Luc đo nguoi ta thay nhung chuyen bay nhu vay can su dung cac thiet bi phong dua tren loai ten lua đan đao R-7 cua Korolev. Do loai ten lua nay khong the mang hon 6 tan tai trong len quy đao, mot tau vu tru đe bay quanh Mat Trang nhu vay phai đuoc lap ghep tren quy đao cua Trai Đat qua cac lan phong ten lua R-7. Nhu vay, can hoan thien ky thuat tiep can, ket noi va tiep nhien lieu giua cac tang ten lua tren quy đao. Trong nhung nam 1960 – 1961, cac nghien cuu nay, đuoc đat ten la "L1", đuoc mo rong bao gom viec tiep can, ket noi cua mot vai tang, va viec su dung tay may đe lap rap cac tang nay.
Cung luc đo mot bo phan khac trong cuc thiet ke cua Korolev đang nghien cuu ve cau hinh cua mot phuong tien tro ve Trai Đat cho cac chuyen bay tiep theo cua Vostok. Phu trach van đe nay la bo phan 11, va cac y tuong thi khong thieu. Nam 1959, thiet ke truong Tsybin cung voi Solovyev cua bo phan 9 đua ra thiet ke tau vu tru co canh voi ty so hypersonic lift-to-drag tren 1.0. Prugnikov cua bo phan 8 va Feoktistov cua bo phan 9 đe nghi su phat trien mot khoang đan đao gom cac dang khac nhau cua cac "hinh cau bi chia đoan". Korolev đa đe nghi vien khi đong luc hoc/thuy đong luc hoc trung uong lien bang (TsAGI) nghien cuu moi cau hinh kha thi. Trong mot buc thu A I Makarevskiy goi cho Korolev vao ngay 9 thang 9 nam 1959, TsAGI đua ra so đo nghien cuu cua ho. Cong viec đuoc hua hen se hoan thanh vao cuoi nam 1959. Đe khai thac co so du lieu nay, Reshetin đa trien khai mot nhom đe an thuc hien viec nghien cuu mot cach thoa hiep giua cac cau hinh khac nhau vao đau nam 1960. No đuoc nang len thanh mot bo phan đe an duoi su lanh đao cua Timchenko vao nam 1961.
Cac nghien cuu nam 1960 xem xet cac dang cau hinh khac nhau nhu khoang đan đao, phoi hop them canh cua cac tau bay thong thuong, va cac dang lai tao khong co đuoi. Moi cau hinh nay co mot nghien cuu hoan thien ve mat ly thuyet tren cac mat khi đong luc hoDGGAWRGG
c, quy đao bay, khoi luong, yeu cau bao ve ve nhiet va nhung cai khac. Cuoi nam 1960 nguoi ta thay rang cac thiet ke su dung canh la qua nang đe co the phong boi R-7 va trong mot vai truong hop gay ra kho khan trong viec bao ve nhiet khi tro ve bau khi quyen, nhung đieu nay nam ngoai kha nang cong nghe luc đo. Cac nghien cuu nay thuoc loai phuc tap nhat tung đuoc thuc hien, va Korolev đa nhan đuoc su ho tro cua cac nha khi đong luc hoc tai nang nhat Lien Xo. Noi bat la Likhushin tai NII-1, va nhung nguoi bo đi khi Chelomei tiep quan cuc cua ho, Myasishchyev tai TsAGI, va Tsybin tai TII-88. Nam 1962, hinh dang "đen pha oto" đuoc lua chon: phan đau ban cau noi voi mot hinh non cut voi goc nghieng nho (7 đo).
Bo phan 11 đa hinh thanh y tuong he thong cac module đe giam khoi luong khi tro ve Trai Đat vao nam 1960. Thiet ke đe nghi cua bo phan 9 co 2 module giong nhu Apollo. Cac nghien cuu lien tuc cac nam 1961 – 1962 đua toi ket luan la Soyuz nen gom 4 phan. Tu truoc toi sau gom module sinh song, module tiep đat, module thiet bi - su đay va mot module phia sau co the tach roi ra chua cac thiet bi đien tu phuc vu viec tiep can trong tren quy đao cua Trai Đat (no se đuoc tach ra sau khi hoan thanh su ghep noi cuoi cung truoc khi chuyen sang quy đao cua Mat Trang. Toi thap nien 90, nhieu nha chuyen mon cua phuong Tay van xac đinh nham bo phan co trong nhung mo hinh ban đau cua Soyuz nay la mot thung nhien lieu).
Cau hinh nay đuoc lua chon sau nhung su lo lang đang ke cua cac ky su. Đe keo khoang tau khoi ten lua trong truong hop khan cap, viec đat khoang o đau cua tau la ly tuong. Nhung voi khai niem module sinh song, can co mot cua đi qua lop bao ve nhiet đe noi 2 khu vuc sinh hoat voi nhau. Cac ky su cua Korolev khong the chap nhan đuoc y tuong xam pham su nguyen ven cua lop bao ve vo tau. Sau đo ho tham gia vao mot cuoc chien quyet liet voi cac cuc thiet ke khac khi cac thiet ke cua đoi thu - Soyuz VI cua Kozlov va TKS cua Chelomei cung su dung cac cua nay.
Đa co nhung y kien la thiet ke Soyuz cua Korolev dua tren thiet ke Apollo cua General Electric. Tuy nhien cac nghien cuu ve nien đai cua 2 đe an nay chi ra la cac cong viec phat trien đau tien đa đuoc thuc hien hau nhu đong thoi. Đoc lap voi General Electric, Korolev đa đi đen mo hinh tau vu tru gom nhieu phan va khai niem khoang tau. Tuy nhien co nhieu thoi gian đe ket hop cac đac điem thiet ke cua General Electric vao trong thiet ke cua Soyuz truoc khi no đuoc hoan thanh.

Ngay 7 thang 5 nam 1963 Korolev đa ky vao ban đe an du thao cuoi cung cua Soyuz. Ve co ban no gom mot tau co nguoi lai bay xung quanh Mat Trang Soyuz A (7K). No se đuoc đay xung quanh Mat Trang boi mot tang ten lua Soyuz B (9K), va tang nay đuoc cung cap nhien lieu boi tau chua nhien lieu Soyuz V (11K). Tuy nhien Korolev hieu rang nguon tai tro cho mot du an o cap đo nay chi co the kiem đuoc tu bo quoc phong. Do đo đe an du thao cua ong đua ra them 2 su bien đoi cua Soyuz 7K: tau đanh chan khong gian Soyuz-P (Perekhvatchik – đanh chan) va tau đieu khien do tham Soyuz-R (Razvedki – tinh bao). Soyuz-P su dung đong co ten lua Soyuz B đe đay no toi đanh chan o quy đao co đo cao toi 6000 km.
Đe an phac thao cua Soyuz đuoc trinh len hoi đong chuyen mon ngay 20 thang 3 nam 1963. Tuy nhien chi co cac ung dung do tham va đanh chan cua Soyuz đuoc thong hieu va ung ho boi khong quan VVS va binh chung ten lua RVSN. Korolev muon tap trung vao cac su menh khong gian co nguoi lai va tu cam thay khong co thoi gian lam viec voi loai Soyuz quan su. Vao nam 1963, OKB – 1 cua ong đang lam viec voi chiec 3KV Voskhod cho 3 nguoi, 3KD Voskhod-2 cho 2 nguoi, thiet bi phong rat lon N1 11A52, cac thiet bi phong nho hon dua vao no 11A53 (N11) va 11A54 (N111) cung mot so luong lon cac tau vu tru khong nguoi lai. Do đo OKB – 1 đuoc quyet đinh chi tap trung vao viec phat trien tau 7K (Soyuz A), con viec phat trien 9K (Soyuz B) va 11K (Soyuz V) đuoc chuyen cho cac cuc thiet ke khac. Trong khi đo đe an quan su Soyuz P va Soyuz R đuoc ky hop đong phu voi Filial 3, mot bo phan con cua OKB – 1 đat tai Samara.
Tuy nhien, trong khi Filial 3 nhan đuoc ngan sach đe phat trien phien ban Soyuz quan su thi Soyuz A cua ong khong nhan đu su ho tro tai chinh. Ke hoach 7K-9K-11K can toi 5 lan ghep noi tu đong moi thanh cong. Đieu nay to ra la bat kha thi vao thoi điem đo. Thay vao đo ke hoach len Mat Trang cua Vladimir Nikolayevich Chelomei lai đuoc uu tien hon. Chelomei la mot đoi thu tinh quai cua Korolev. Tau mot nguoi lai LK-1 cua ong ta, du đinh đi vao quy đao cua Mat Trang boi mot lan phong duy nhat bang ten lua UR-500K cua ong ta, đuoc quan tam nhieu hon. Chelomei đua ra đe an chi tiet LK-1 vao ngay 3 thang 8 nam 1964, cung trong ngay đo Lien Xo ban hanh mot nghi đinh lich su đe ra ke hoach đe đanh bai My trong cuoc đua len cung trang. Theo nghi đinh nay Chelomei se phat trien LK-1 đe đua nguoi đi qua quy đao Mat Trang trong khi Korolev phat trien N1-L3 đe ha canh len be mat Mat Trang. Đieu nay co nghia la ke hoach 7K-9K-11K bi huy bo.
Ngay 14 thang 10 nam 1964, Khrushchev thoi nam quyen luc va Chelomei cung mat nguoi đo đau. Ngay sau đo, Korolev quay tro lai voi đe an Soyuz A voi phien ban 7K-OK bay tren quy đao Trai Đat, la nen tang cho cac thiet ke sau nay cua tau Soyuz.


Chuong trinh Soyuz Sever: Đay la tien đe cua Soyuz. No la thiet ke đau tien cua OKB-1 ve mot tau vu tru co nguoi lai thay the Vostok. Sever cung co hinh dang kieu "đen pha oto" nhu khoang ha canh cua Soyuz sau nay nhung no lon hon 50%.
Soyuz A: Con goi la Soyuz 7K, no ban đau đuoc thiet ke đe gap go va ket noi tren cac quy đao gan Trai Đat va sau đo đuoc lai đi vong quanh Mat Trang. Mot su menh nhu vay bat đau voi viec phong mot khoi ten lua Soyuz B (9K) len quy đao 225 km. Theo sau đo la tu mot toi ba tau tiep nhien lieu Soyuz V (11K) tuy theo su menh. Cac tau nay se tu đong gap go va ket noi voi 9K. Chung se van chuyen toi 22 tan nhien lieu. Cuoi cung tau Soyuz A (7K) mang theo cac phi hanh gia se đuoc phong len, ket noi voi 9K va đuoc đay theo mot đuong bay toi Mat Trang.
L3: La mot he thong gom tau LOK bay tren quy đao cua Mat Trang va tau đo bo LK. No đuoc chon đe tham gia voi chuong trinh Apollo cua My trong cuoc đua len Mat Trang. Thiet ke cua L3 đuoc phat trien vao thang 8 nam 1964 va đuoc cho la co the hoan thanh nhiem vu chi can mot lan phong N1 duy nhat.
Soyuz 7K-OK: La su phat trien cua phien ban Soyuz 3 nguoi lai tren quy đao, 7K-OK đuoc thong qua vao thang 12 nam 1963. No la phien ban Soyuz đau tien đuoc đua vao su dung đe đua nguoi len khong trung. No đa thuc hien thanh cong viec gap go va ghep noi tu đong cung nhu trao đoi phi hanh gia tren quy đao. No la nen tang cua cac tau Soyuz chuyen cho cho cac tram Salyut va Almaz.
Soyuz 7K-L1: Cai tien tu Soyuz 7K-OK, no đuoc thiet ke cho cac su menh cho nguoi bay quanh Mat Trang. Co mot nguon goc phuc tap, no đuoc dung đe thay the cho chiec LK-1 cua Chelomei. Tuy nhien chiec 7K-L1 chua bao gio thuc su chung minh đuoc kha nang đua mot phi hanh gia vong quanh Mat Trang va đua anh ta tro ve Trai Đat an toan cho toi thang 8 nam 1969, 1 thang sau khi Neil Armstrong đat nhung buoc chan đau tien tren be mat Mat Trang. Toi luc đo, moi y tuong ve mot chuyen bay nhu vay đeu bi huy bo do qua tam thuong va muon mang.
Soyuz 7K-S: Xuat phat tu cac thiet ke cua loai Soyuz quan su thuoc thap nien 60. Trong khi cac du an nay đeu bi huy bo thi 7K-S van tiep tuc phat trien nhu mot phien ban cai tien cua Soyuz dung cho cac su menh đoc lap hay phuc vu tram khong gian. Thiet ke cua 7K-S sau đo đa đuoc cai tien va phat trien them đe bien thanh loai Soyuz T va Soyuz TM.
Soyuz 7K-LOK: La tau vu tru bay tren quy đao Mat Trang, no la phien ban lon nhat cua Soyuz tung đuoc phat trien. 7K-LOK tuong đuong voi tau Apollo cua My.
Soyuz 7KT-OK: Con ky hieu la 7K-OKS, đay la mot su cai tien cua Soyuz 7K-OK voi mot he thong ket noi co khoi luong nho va mot đuong ham đe di chuyen phi hanh gia. He thong nay bat nguon tu y tuong thiet ke Soyuz 7K-TK cua Kozlov. No đa bay tat ca hai lan, do mot su co nen sau đo đuoc đieu chinh lai thiet ke đe tang đo an toan va tro thanh Soyuz 7K-T.
Soyuz 7K-T: Đay la phien ban cai tien tu 7K-OKS voi đo an toan đuoc cai thien, voi viec cac phi hanh gia đuoc mac bo đo bao ho vu tru (space suit). No đuoc dung lam tau van tai cho cac tram khong gian. No đa thuc hien toi 31 chuyen bay truoc khi đuoc thay the boi Soyuz T.
Soyuz 7K-T/A9: Đay la phien ban cua 7K-T dung cho Almaz. No co them mot he thong đieu khien tram Almaz tu xa va he thong du đuoc sua đoi lai.
Soyuz 7K-TM: Đay la mot bien đoi cua Soyuz 7K-T đe lap ghep voi Apollo trong chuong trinh thu nghiem Apollo – Soyuz.
Tau van tai Progress/Tien bo: Progress co thiet ke co ban cua Soyuz nhung đuoc sua đoi lai đe phu hop voi vai tro la tau cho hang khong nguoi lai, trong đo khoang tiep đat thay bang khoang chua nhien lieu.
Soyuz T: Thiet ke đuoc hoan thien vao cuoi thap nien 70, Soyuz T đuoc ap u trong mot khoang thoi gian dai bat đau tu phuc hop quy đao quan su Soyuz VI nam 1967. Thiet ke cua no lan đau tien cho phep cho đuoc 3 phi hanh gia su dung quan ao vu tru trong chuong trinh Soyuz. Mo-đun thiet bi va đong co.
Zarya: Đuoc coi la "sieu Soyuz", no co the thay the cho ca Soyuz va Progress. Ve y tuong, đay la mot tau vu tru co the đuoc su dung lai phong len boi thiet bi phong Zenit. Viec thiet ke đuoc bat đau vao 27 thang 1 nam 1985 va đua len hoi đong cong nghiep – quoc phong ngay 22 thang 12 nam 1986. Tuy nhien đe an bi huy bo vao thang gieng nam 1989 vi ly do tai chinh.
Soyuz TM: Đay la su hien đai hoa cua Soyuz T co nhieu su cai tien nhu bo khung kim loai ben hon va vat lieu bao ve nhiet tot hon cung voi he thong gap go va ket noi moi Kurs.

Soyuz TMA: Phien ban cai tien cua Soyuz TM. No co nhieu đoi moi đe đap ung cac yeu cau cua NASA chu yeu la đe tang kha nang đap ung kich co va khoi luong cua phi hanh gia.

Soyuz TMA-M: Phien ban cai tien cua Soyuz TMA, bao gom cai tien he thong may tinh, he thong đieu chinh nhiet va he thong dan đuong. Nhung đieu chinh nay giup giam luong đien tieu thu va giam khoi luong tau vu tru. Mot so thay đoi ve vat lieu giup viec che tao va lap rap tau vu tru de dang hon.

Soyuz MS: Phien ban cai tien cua Soyuz TMA-M. Hieu suat cac tam pin mat troi đuoc tang len, he thong đinh vi đuoc cai tien co kha nang đinh vi bang GPS va GLONASS, he thong gap go va ket noi Kurs-A đuoc thay bang Kurs-NA, sap xep lai cac vi tri cua đong co đieu chinh tu the DPO, cai tien he thong radio; them mot "hop đen" ghi lai thong tin ve hoat đong cua tau vu tru va phi hanh đoan, va gia tang kha nang khang vi thien thach (micrometeroid).


Cac phien ban Soyuz đa đuoc đua vao su dung Soyuz 7K-OK (1967 – 1970)
Đuoc phong thu nghiem khong nguoi lai 3 lan tu nam 1965 truoc khi lan đau tien đua nguoi len quy đao vao ngay 23 thang 4 nam 1967. Su menh nay đua chiec Soyuz 1 cung phi hanh gia Vladimir Komarov len quy đao, tuy nhien no đa ket thuc trong tham hoa khi su co trong qua trinh ha canh khien Komarov bi thiet mang. Sau đo no đuoc sua lai thiet ke va cho bay thu nhieu lan truoc khi tiep tuc đua nguoi vao vu tru. No đa thuc hien đuoc them 7 su menh co nguoi lai thanh cong (Soyuz 3 toi Soyuz 9, Soyuz 2 la su menh khong nguoi lai) truoc khi đuoc thay boi 7KT-OK.

Soyuz 7KT-OK (1971)
Thuc hien 2 lan phong co cho nguoi Soyuz 10 va Soyuz 11 len tram Salyut tuy nhien Soyuz 11 gap mot su co khi ha canh khien 3 phi hanh gia tren tau chet do sut ap trong khoang ha canh. Cac thiet ke sau đo đuoc thay đoi lai đe tro thanh Soyuz 7K-T an toan hon.

Soyuz 7K-T (1973 – 1981)
Thuc hien cac chuyen bay cho nguoi len cac tram Salyut va Almaz (Soyuz 12 toi Soyuz 40 tru Soyuz 16 va Soyuz 19).

Soyuz 7K-TM (1974 – 1975)
La phien ban su dung đe ghep noi voi tau Apollo trong chuong trinh thu nghiem Apollo – Soyuz. No đa thuc hien thanh cong 2 su menh co nguoi lai: Soyuz 16 va Soyuz 19 (Apollo – Soyuz).

Soyuz T (1980 – 1986)
Chuyen cho nguoi cho cac tram Salyut va Mir (Soyuz T-1 toi Soyuz T-15)

Soyuz TM (1986 – 2002)
Chuyen cho nguoi cho cac tram Mir va ISS (Soyuz TM-1 toi Soyuz TM-34)

Soyuz TMA (2002 – 2012)
Chuyen cho nguoi cho tram ISS (Soyuz TMA-1 toi Soyuz TMA-22)

Soyuz TMA-M (2012 - 2016)
Chuyen cho nguoi đen tram ISS (Soyuz TMA-01M đen Soyuz TMA-20M)

Soyuz MS (2016 - nay)
Chuyen cho nguoi đen tram ISS. Phien ban moi nhat cua tau Soyuz va co the la cuoi cung truoc khi tau Federatsiya đuoc đua vao hoat đong.


Cau tao Thiet ke cua Soyuz co the khai quat theo mot y tuong co ban la giam thieu toi đa khoi luong cua con tau trong moi nhiem vu. Đieu nay đuoc thuc hien bang viec giam toi thieu khoi luong cua module tiep đat. Co hai yeu to thiet ke chu yeu giup đat đuoc đieu nay:

Đe moi he thong khong can thiet cho viec ha canh ben ngoai phan tiep đat, đat chung vao mot khoang khac. Moi gam giam đuoc theo cach nay giup tiet kiem them khong duoi 2 gam khoi luong cua ca con tau, do no khong can đuoc bao ve boi cac lop cach nhiet, ho tro boi cac du hay ham lai khi tiep đat.
Su dung mot khoang tiep đat co kha nang the tich cao nhat co the. Theo ly thuyet no se co hinh cau, tuy nhien khi tro ve bau khi quyen tu khoang cach cua Mat Trang yeu cau khoang nay co the nghieng đi mot chut nham tao ra su nang giup con tau co the bay. Đieu nay la can thiet đe giam trong luc tac dung len cac phi hanh gia xuong muc chap nhan đuoc. Đieu nay la khong the neu khoang co hinh cau. Do đo, sau nhung nghien cuu ky luong, hinh dang toi uu đa đuoc chon co dang giong mot đen pha oto. No gom mot hinh ban cau o khu vuc phia truoc đuoc noi voi mot hinh non cut co goc nghieng nho (7 đo).
Y tuong thiet ke nay khien khong gian sinh song tren tau đuoc chia ra 2 phan: module tiep đat va module quy đao. Ket qua cua thiet ke nay la đang chu y. Khoang tau Apollo đuoc thiet ke boi NASA co khoi luong 5000 kg va tao cho cac phi hanh gia mot khong gian sinh hoat khoang 6 m3. Mot module phuc vu co chuc nang cung cap luc đay, đien, radio va cac thiet bi khac lam them vao it nhat khoang 1800 kg khoi luong tong cong trong cac su menh bay quanh Mat Trang. Tau Soyuz voi cung su menh va cung so phi hanh gia lai cung cap toi 9 m3 khong gian sinh song ben trong, mot nut khong khi va mot module dich vu voi khoi luong chi bang mot minh khoang Apollo. Ngoai ra, y tuong chia tau ra thanh cac phan khac nhau giup Soyuz co đo thich ung cao. Voi viec thay đoi luong nhien lieu trong module phuc vu va cac loai thiet bi ben trong khoang quy đao, con tau co the thuc hien nhieu loai nhiem vu khac nhau. Su vuot troi trong y tuong thiet ke nay giup Soyuz du ra đoi tu rat lau nhung hien van đang đuoc su dung thuong xuyen trong cac su menh khong gian. Tau Than Chau cua Trung Quoc co thiet ke dua tren thiet ke cua Soyuz. Cau tao chung cua tau Soyuz gom co 3 phan chinh:


= Module quy đao (Бытовой Отсек - Bytovoy Otsek/BO - Orbital Module) =

Đay la mot module hinh cau nam o phan đau cua tau. Module nay giup tang them su tien nghi cho cac phi hanh gia voi viec tang them dien tich sinh hoat tren quy đao. Ngoai ra no cung tang su an toan cho phi hanh đoan khi phan cach ho ra khoi phan ghep noi o phia đau khi tau gap go va ghep noi vao tram.
No gom co mot co cau ket noi (docking mechanism), cua khoang va angten tiep can o đau phia truoc. Co cau ket noi giup tau ket noi vao tram, cua khoang giup phi hanh gia di chuyen tu tau vao tram, con angten ket noi đuoc su dung boi he thong ket noi tu đong, mot he thong hoat đong dua vao radar, đe lai tau ve phia tram giup thuc hien viec ket noi. Tren module nay co mot cua so. Đau đoi dien cua module nay noi voi module tiep đat bang mot cua đieu ap. Tren khoang nay con mot cua thu 3 đe phuc vu cho cac hoat đong đi bo khong gian. Khoang quy đao cung co the hoat đong nhu mot nut khong khi tu đo cac phi hanh gia co the thuc hien cac chuyen đi ra ngoai khong gian. Cua thu 3 nay cung la noi cac phi hanh gia đi vao ben trong tau tren be phong truoc khi tau đuoc phong len. Tren khoang nay con co mot toalet.
Trong nhung su menh khong yeu cau viec gap go va ghep noi trong khong gian, he thong gap go va noi ket o phan đau module nay đuoc thay the boi cac thiet bi khac. Truoc khi tau tro ve Trai Đat, module quy đao tach khoi module tiep đat va bi đot chay hoan toan khi đi vao bau khi quyen.


= Module ha canh (Спускаемый Аппарат - Spuskayemy Apparat/SA - Descent Module) =
Phan nay nam o giua cua tau. Đay la module ma cac phi hanh gia o trong qua trinh phong len, tro ve khi quyen va tiep đat.

Module nay chua moi he thong đieu khien va hien thi cua tau, cung nhu cac he thong ho tro su song va cac acquy su dung trong qua trinh ha canh. Tren module co du chinh, du du phong va ten lua dung đe ha canh. Tren cac ghe co cac mieng lot danh rieng cho tung phi hanh gia. Cac mieng lot nay đuoc thiet ke vua van voi tung nguoi đe đam bao mot tu the thoai mai va tien nghi khi module nay ha canh xuong đat. Mot kinh tiem vong gan tren module giup cac phi hanh gia co the nhin thay muc tieu ket noi tren tram hay quan sat Trai Đat ben duoi. 8 voi đay dung hydro peroxyt tren phan nay cua con tau giup đieu khien, đinh huong cho toan bo con tau suot qua trinh ha canh toi khi cac du đuoc bung ra. Hydro peroxyt co khuynh huong bi thoai hoa theo thoi gian nen no đuoc coi la mot trong nhung yeu to gioi han thoi gian tren vu tru cua tau Soyuz. He thong huong dan, hoa tieu va đieu khien tren module nay đieu chinh con tau trong suot giai đoan ha canh. Đay la phan duy nhat cua con tau tro ve đuoc Trai Đat.


= Module thiet bi (Приборно-Агрегатный Отсек - Priborno-Agregatny Otsek/PAO - Instrument Service Module) =

Module nay nam o phan sau cua tau va đuoc chia thanh 3 gian: Gian trung gian, gian thiet bi va gian đong co đay. 

Gian trung gian la noi noi giua module nay va module tiep đat. O đay co cac thung oxy, cac ten lua đieu khien cung nhu cac thiet bi đien tu, lien lac va đieu khien. He thong dan huong, hoa tieu, đieu khien va may tinh chinh cua tau Soyuz đat o gian thiet bi.
Gian thiet bi co hinh cai trong chua cac thiet bi hang khong, lien lac va đieu khien. Tren gian nay co chua cac may tinh dan huong, hoa tieu va đieu khien bay chinh cho toan bo tau. Khi nito đuoc luu thong qua gian nay đe lam mat cac thiet bi đien tu.
Gian đong co đay chua he thong kiem soat nhiet chinh cung voi la tan nhiet cua tau. Trong gian nay cung chua he thong đong co đay, cac acquy, cac tam thu nang luong mat troi cung nhu cau truc đe ket noi voi ten lua đay Soyuz. Trong gian nay co he thong giup thuc hien cac thao tac tren quy đao nhu tiep can va ket noi voi tram khong gian hay ha quy đao đe tro ve Trai Đat. Chat no su dung la Nito tetroxyt va dimethylhidrazin khong đoi xung. He thong đong co đay chinh va he thong kiem soat phan ung nho hon dung đe thay đoi tu the cua tau trong khong gian su dung chung binh chat no. 2 tam thu nang luong mat troi o hai ben gian nay đuoc noi voi cac acquy co the sac lai.
Truoc khi tau tro ve khi quyen, gian trung gian tach module thiet bi khoi module tiep đat, va cung nhu module quy đao, module thiet bi đot chay khi roi vao bau khi quyen.


Cac he thong tren tau Soyuz = He thong kiem soat nhiet (SOTR/СОТР) =
Viet tat: SOTR (Система Обеспечения Теплового Режима - Sistema Obespecheniya Teplovogo Rezhima)
Giup duy tri nhiet đo o muc binh thuong (18 – 25oC) va đo am 20 – 80% ben trong khu vuc sinh hoat va khoang nhiet đo 0 – 40oC cho cac he thong va cau truc cua tau. He thong gom cac yeu to chu đong va thu đong, trong đo co lop cach nhiet EVI (Ekranno Vacuumnaya Izolyatsiya), he thong luu thong khi, va cac vong chat long lam mat ben trong va ben ngoai)
Đe bao ve cac he thong tren tau khoi su thay đoi nhiet đo rat manh liet trong khong gian, ngoai tru cac thanh phan hoat đong nhu cam bien, angten, cua so, thiet bi ket noi, cac voi đay va cac la tan nhiet, moi phan be mat tiep xuc voi khong gian cua con tau đeu đuoc boc mot lop cach nhiet man chan chan khong nhieu lop.


= He thong ho tro su song (KSOZh/КСОЖ) =
Viet tat: KSOZh (Комплекс Средств Обеспечения Жизнидеятельности - Kompleks Sredstv Obespecheniya Zhiznideyatel'nosti)
Gom cac he thong giup tao ra va duy tri đieu kien song tren tau. No gom su cung cap nuoc, thuc an, toa let va he thong ho tro su song khan cap.
Sau tham hoa cua tau Soyuz 11 nam 1971, cac phi hanh gia phai mang mot loai ao du hanh goi la "Sokol" (Сокол - Chim ung) khi o tren tau đe đe phong truong hop vo tau bi thung. Ao nay tren chinh thuc cung đuoc coi la mot phan cua he thong ho tro su song.


= He thong cung cap nang luong (SEP/СЕП) =
Viet tat:SEP (Система Електропитания - Sistema Elektropitaniya)
He thong nay cun cap nguon đien 27V cho toan bo cac he thong tren tau. He thong nay lay nang luong tu mat troi thong qua 2 tam thu nang luong mat troi. Nang luong nay đuoc nap vao cac acquy chinh va ac quy du phong. Mot acquy o module ha canh, mot acquy o module quy đao (module cu tru) va cac thiet bi tu đong va giam sat.


= He thong thong tin va theo doi =
He thong nay gom 5 thanh phan chinh:

He thong lien lac radio Rassvet (Рассвет - Binh minh): Cung cap su lien lac bang am thanh giua cac phi hanh gia va mat đat. Lien lac hai chieu giua phi hanh gia va tram mat đat đuoc thuc hien thong qua bang tan co tan so rat cao (VHF - Very High Frequency).
He thong đo đac tren tau SBI: Thuc hien tat ca cac viec thu thap, xu ly, luu tru va truyen ve tat ca cac du lieu đo đac cho phep giam sat tinh trang cac he thong tren tau cung nhu suc khoe cua phi hanh đoan. He thong nay hoan toan tu đong.
He thong Kvant-V: Cung cap đuong truyen radio hai chieu va su đieu khien tau trong suot giai đoan hoat đong tren quy đao.
He thong vo tuyen Klyost-M: cho phep truyen hinh anh ve tu khoang ha canh, cung cap cac hinh anh truyen hinh cua hoat đong gap go va lap rap cung nhu cho phep hien thi du lieu va truyen ve cac du lieu vo tuyen thong qua may phat Kvant-V.
Theo doi radio quy đao RKO: Xac đinh đuong bay cua Soyuz va Progress khi chung o trang thai bay tu đong. RKO nhan tin hieu hoi va gui tin hieu đap lai cho tram mat đat. He thong nay đuoc đieu khien boi he thong radio Kvant-V va phoi hop voi cac may tinh o mat đat đe quyet đinh van toc va vi tri cua tau.


= He thong đieu khien phuc hop tren tau (SUBK/СУБК) =
Viet tat: SUBK (Sistema Upravleniya Bortovym Kompleksom)
He thong nay gom nhieu cong tac logic: Thiet bi tinh gio chuong trinh APVU, bang đieu khien cua phi hanh gia, he thong tach cac module va he thong day cap. He thong thi hanh cac menh lenh cua tu bang đieu khien cua phi hanh gia, tu tram đieu khien mat đat, tu APVU hoac tham chi tu mot con tau khac su dung su đieu khien tu xa.


= He thong đieu khien su đay va chuyen đong =
He thong đay ket hop KDU su dung cac đong co hieu chinh quy đao va cac đong co đay đieu chinh tu the DPO. Tat ca đeu su dung chat no gom hai thanh phan: Nito tetroxyt (N2O4) la chat oxy hoa va dimetilhidrazin khong đoi xung (UDMH - H2NN(CH3)2) lam nhien lieu. Cac bo phan chinh gom mot he thong gay ap luc, he thong cung cap chat no va đon vi đay đieu khien quy đao, ong đay đieu khien tu the va tiep can DPU. Tau Progress su dung mot he thong tuong tu nhung khong giong het.
Thoi gian hoat đong cua he thong la 180 ngay va đuoc kiem chung đe chua chat no trong mot nam.
He thong đieu khien chuyen đong Chaika-3 (SUD) su dung he thong đieu khien quan tinh va phuc hop may tinh so tren tau. He thong co 2 vong đieu khien: mot vong đieu khien tu đong ky thuat so đong vai tro he thong chinh va mot he thong đieu khien tuong tu du phong.
He thong quang hoc/ thi giac OVP đuoc cac phi hanh gia su dung voi chuc nang đieu khien chuyen đong. He thong nay gom co:

VSK-4 (Vizir Spetsialniy Kosmicheskiy-4)
He thong quan sat ban đem (Visir Nochnogo Upravleniya po Kursu - VNUK-K)
Đen lap ghep
May ngam cua phi hanh gia (Vizir Pilota-1 – VP-1)
Bo tim vung radar (Lazerniy Dalnomer-1 – LPR-1)


= He thong gap go Kurs =
He thong Kurs (tien trinh) su dung mot radar đap ung tich cuc đe đo đac chuyen đong tuong đoi giua hai tau vu tru trong qua trinh tu đong gap go va lap ghep. Cac tau Soyuz va Progress đuoc trang bi phan chu đong cua he thong Kurs con tram khong gian giu phan thu đong.


= He thong ghep noi (SSVP) =
Viet tat: SSVP (Система стыковки и внутреннего перехода - Sistema Stykovki i Vnutrennego Perekhoda)
Lap ghep la kha nang quan trong hang đau cua tau Soyuz. Rat nhieu co che lap ghep đa đuoc thu nghiem trong khoang nam 1967 – 1975 truoc khi thiet ke "cay gay va hinh non" đuoc chap nhan tro thanh he thong lap ghep cho Soyuz. Co che nay gom mot cai que tren tau Soyuz va mot hinh non tiep nhan đuoc cai đat tren tram.
Trong qua trinh ghep noi, tau Soyuz đuoc đua toi gan tram (tu đong hoac bang nguoi lai) đu đe cai que tren Soyuz cham vao hinh non tiep nhan tren tram. Khi Soyuz tiep tuc tien len, cai que nay truot thang toi trung tam cua hinh non va cuoi cung đi toi cai chot o trung tam cua hinh non. Cac moto đien sau đo thu cai que nay lai, keo con tau va tram voi nhau va tao mot đuong ham kin giua tau va tram.
Ngoai ra cac vong đai xung xung quanh đuong ngam con chua cac giao dien cho phep truyen đien nang, tin hieu menh lenh va đieu khien va khong khi giua tau va tram.
Co cau nay con co mot he thong kiem tra lo ro tren mat tiep xuc (SKGS – Sistema Kontrolya Germetichnosti Styka) giup kiem tra ap suat o mat tiep xuc va can bang ap suat giua tau voi tram, kiem tra lo ro tren cua chuyen tiep va giai phong ap suat khoi bo phan lap rap khi tau tach khoi tram. 


= He thong phat đong ha canh (SIO-S) =
Viet tat: SIO-S (Sistema Ispolnitelnikh Organov Spuska)
He thong nay co nhiem vu giu cho tau đuoc đinh huong thich hop trong suot giai đoan then chot cua chuyen bay, giai đoan tro vao bau khi quyen cua Trai Đat.


= Bo dung cu tro giup ha canh (KSP) =
Viet tat: KSP (Kompleks Sredstv Prizemleniya)
Bo dung cu nay chua tat ca cac thiet bi giup đam bao mot su ha canh an toan tren mat đat, mat nuoc hay sau mot cuoc phong that bai. cac bo phan chinh cua he thong nay gom mot du chinh, du phu, đong co giup ha canh nhe nhang va ghe ngoi hap thu va cham Kazbek.


= Bo dung cu di đong ho tro song sot (NAZ/НАЗ) =
Viet tat: NAZ (Носимый Аварийный Запас - Nosimiy Avariyniy Zapas)
Bo dung cu nay chua moi thiet bi giup cac phi hanh gia song sot neu su ha canh dien ra khong theo ke hoach khien phi hanh đoan cua tau phai cho đoi cuu ho đen trong mot khoang thoi gian dai.


= He thong thoat hiem khan cap (SAS) =

Viet tat: SAS (Система Аварийного Спасения - Sistema Avariynogo Spaseniya)
Đuoc thiet ke đe mang cac bo phan sinh song đuoc cua tau Soyuz khoi ten lua trong truong hop tinh huong khan cap xay ra ngay tren be phong hoac trong qua trinh đi len quy đao.


Xem them Korolev
Tau vu tru
Tram khong gian
Salyut
Almaz
Mir
Tram khong gian quoc te
Chuong trinh khong gian cua Lien Xo
Chuong trinh len Mat Trang cua Lien Xo
Roskosmos
Cuoc đua len Mat Trang
Tau van tai Progress
Soyuz TMA
Kliper
Tau Apollo
Ten lua đay Soyuz


Tham khao Chu giai 1: Russian Soyuz TMA Spacecraft Luu tru ngay 2 thang 2 nam 2013 tai Wayback Machine – NASA website
Chu giai 2: Expedition 7 Press Kit – Shuttlepresskit
Chu giai 3: Soyuz manned spacecraft programme – Encyclopedia Astronautica
Chu giai 4: System of Soyuz – Russanspaceweb
Chu giai 5: Soyuz Project – Encyclopedia Astronautica
Chu giai 6: Orbital Module – Russanspaceweb
Chu giai 7: Instrument Module – Russanspaceweb