Trong sinh hoc, mot quan the la tap hop cac ca the sinh vat cung mot loai, cung song trong mot khong gian xac đinh, vao thoi điem nhat đinh, co lich su phat trien chung va cach ly voi quan the cung loai khac. Khai niem "quan the" đuoc su dung pho bien o Viet Nam hien nay la thuat ngu dich tu tieng Anh: population (phat am Quoc te: /pɒpjʊˈleɪʃən/) dung trong sinh thai hoc, di truyen hoc va hoc thuyet tien hoa thuoc nganh sinh hoc. Đung nham voi khai niem dan so (cung viet la population).
Mot quan the co khi chi sinh san huu tinh hoac sinh san vo tinh, hoac co ca hai hinh thuc sinh san nay, nhung nhung ca the đuoc xem la cung quan the, khi thoa man cac đieu kien chinh sau (hinh 2):, 

Gom cac ca the cung mot loai, co chung mot von gen, giua chung thuong co quan he sinh san.
Thuong phan bo cung mot khong gian goi la sinh canh trong he sinh thai.
Cung co lich su phat trien chung, nghia la đa trai qua nhieu the he chung song.
Ton tai vao cung mot thoi điem đang xet đen.
Vi du de hinh dung hon ca ve mot quan the la mot đan voi thuong tu tap voi nhau, trai qua nhieu đoi cung song o mot noi. Giua chung thuong co quan he ho hang, che cho bao ve lan nhau va cac voi con thuong đuoc sinh ra trong đan (hinh 1). Mot vi du khac ve quan the la mot đan toan ca chep trong cung mot ao đa trai qua vai the he song chung voi nhau. Đan ca nay ro rang la khong the vuot qua ao ma chung đang song đe sang ao ben canh đuoc - nghia la no cach ly voi quan the cung la ca chep o ao lien ke.


Đac trung co ban = Cau truc gioi tinh, cau truc sinh san =
Cau truc gioi tinh la ti le so ca the đuc/cai cua quan the. Cau truc gioi tinh trong thien nhien va trong tong so cac ca the moi sinh thuong la 1:1. Tuy nhien ti le nay luon thay đoi phu thuoc vao đac tinh cua loai, tap tinh sinh san, đieu kien moi truong, suc song cua cac ca the đuc/cai. Đieu nay cho thay tiem nang sinh san cua quan the, giup con nguoi chu đong đieu chinh ti le đuc cai, phu hop cho nhu cau san xuat va khai thac ben vung tai nguyen.
Cau truc sinh san la ti le đuc/cai trong đan sinh san. Ti le nay phu thuoc vao tap tinh sinh san cua tung loai, nham nang cao kha nang thu tinh cho trung hay suc song cua the he con cai, tang ti le song sot,...


= Thanh phan nhom tuoi =
Đoi song cua sinh vat thuong gom 3 nhom tuoi sinh thai: truoc sinh san, sinh san, sau sinh san. Thanh phan nhom tuoi la ti le 3 nhom tuoi đo trong quan the, va phu thuoc vao: tuoi tho trung binh cua loai, vung phan bo, đieu kien song, kha nang song sot cua tung nhom tuoi. Nghien cuu thanh phan nhom tuoi cho ta thay đuoc su phat trien cua quan the trong tuong lai.
Khi xep chong hinh bieu thi cac nhom tuoi len nhau ta đuoc thap tuoi (đoi voi quan the nguoi la thap dan so). Co 3 dang thap nhu sau:

Thap phat trien: Đay rong, đinh nhon dan chung to so con non nhieu, so ca the gia it, ti le sinh nhieu, tu it.
Thap on đinh: đay rong vua phai, canh thap gan nhu thang đung chung to ti le sinh/tu xap xi nhau.
Thap suy thoai: đay hep, đinh rong chung to ti le tu nhieu, sinh it, nhieu ca the gia, it con non.


= Su phan bo ca the =
Su phan bo ca the la su chiem cu khong gian cua cac ca the trong sinh canh, phu thuoc vao đieu kien moi truong va tap tinh cua loai.
Co 3 dang phan bo:

Phan bo đeu khi đieu kien moi truong đong nhat, cac ca the co tinh lanh tho cao. Dang phan bo nay hiem gap trong tu nhien.
Phan bo theo nhom khi đieu kien moi truong khong đong nhat, cac ca the co xu huong tu lai voi nhau. Dang phan bo nay hay gap trong tu nhien.
Phan bo ngau nhien la dang trung gian cua hai dang tren, khi đieu kien moi truong đong nhat, cac ca the khong co tinh lanh tho cao cung khong co xu huong tu lai. Dang phan bo nay cung it gap trong tu nhien.


= Kich thuoc va mat đo =
Kich thuoc la tong so ca the, khoi luong hoac nang luong trong quan the phu hop voi nguon song, khong gian ma no chiem cu. Nhung loai co kich thuoc co the nho thuong ton tai trong quan the co kich thuoc lon va nguoc lai, nhung loai co kich thuoc co the lon thuong song trong quan the co kich thuoc nho. Moi quan he nay bi kiem soat chu yeu boi nguon nuoi duong cua moi truong va đac tinh thich nghi cua tung loai.
Cong thuc tinh: Nt = No + B - D + I - E. Trong đo:

Nt, No: So luong ca the cua quan the o thoi điem t va to
B: Muc sinh san
D: Muc tu vong
I: Muc nhap cu
E: Muc di cu
Trong cong thuc tren, moi so hang co thuoc tinh rieng, đac trung cho loai va phu thuoc vao moi truong.
Kich thuoc cua quan the thuong co 2 muc: toi thieu va toi đa. 

Muc toi thieu đac trung cho loai, la muc đam bao đu khoang cach cho cac ca the co kha nang duy tri va phat trien so luong, đe thuc hien cac moi quan he noi bo giua cac ca the voi nhau (nhu moi quan he sinh san, ho tro, hieu qua nhom...); cung nhu duy tri vai tro cua quan the trong thien nhien. Duoi muc nay, quan the se bi suy thoai va diet vong.
Muc toi đa: la so luong cua quan the co the đat đuoc tuong ung voi cac đieu kien cua moi truong. Vi vay muc toi đa cua kich thuoc quan the phu thuoc vao đieu kien song cua moi truong va cac yeu to sinh thai khac (canh tranh, benh tat...). Theo quy luat chung thi so luong quan the co the phat trien toi muc vo han. Nhung tren thuc te, khong gian va nguon song cua moi truong co han va luon bi chia se cho nhung loai khac, quan the khac nen kich thuoc quan the chi co the phat trien toi mot gioi han toi đa can bang voi đieu kien moi truong.
Mat đo la so luong, khoi luong hay nang luong ca the cua quan the tren mot đon vi dien tich hay the tich ma quan the sinh song. No cung chi ra khoang cach trung binh giua cac ca the trong vung phan bo cua quan the.
Mat đo co y nghia sinh hoc lon, nhu mot tin hieu sinh hoc thong tin cho quan the ve trang thai so luong thua hay mau đe tu đieu chinh. Khi so luong ca the tang len se lam cho mat đo quan the tang. Đieu nay keo theo viec nguon song cua moi truong giam đi, o nhiem moi truong. Do vay ma suc sinh san giam, benh tat tang len lam cho nhieu ca the bi chet, so luong ca the va mat đo giam đi. Mat đo giam thi nguon song cua moi truong cung cap cho ca the lai nhieu len, su o nhiem moi truong giam đi, suc song, suc sinh san cua ca the tang len lam so luong ca the tang. Qua trinh nay lap đi lap lai giup quan the duy tri so luong phu hop voi đieu kien moi truong. Va theo đo mat đo cung chi phoi hoat đong sinh ly cua ca the.
Cach xac đinh mat đo:

Đoi voi quan the vi sinh vat: đem so luong khuan lac trong mot the tich moi truong nuoi cay xac đinh.
Thuc vat noi (phytoplankton), đong vat noi (zooplankton): đem so luong ca the trong mot the tich nuoc xac đinh.
Thuc vat, đong vat đay (it di chuyen): xac đinh so luong tren o tieu chuan.
Ca trong vuc nuoc: đanh dau ca the, bat lai, tu đo tim ra kich thuoc cua quan the, suy ra mat đo. Cong thuc:

  
    
      
        N
        =
        
          
            
              C
              ×
              M
            
            R
          
        
      
    
    {\displaystyle N={\frac {C\times M}{R}}}
  
 (Petersent, 1896) 

hoac

  
    
      
        N
        =
        
          
            
              (
              M
              +
              1
              )
              ×
              (
              C
              +
              1
              )
            
            
              R
              +
              1
            
          
        
      
    
    {\displaystyle N={\frac {(M+1)\times (C+1)}{R+1}}}
  
 (Seber 1982).
Trong đo:

N: So luong ca the cua quan the tai thoi điem đanh dau
M: So ca the đuoc đanh dau cua lan thu mau thu nhat
C: So ca the đuoc đanh dau cua lan thu mau thu hai
R: So ca the đuoc đanh dau xuat hien o lan thu mau thu hai
Đong vat lon: Quan sat truc tiep hoac gian tiep: đem to (chim), dau chan (tren đuong di kiem an), so con bi mac bay...


= Suc sinh san va su tu vong =
Suc sinh san la kha nang gia tang ve mat so luong cua quan the. No phu thuoc vao suc sinh san cua ca the. Cu the:

So luong trung hay con trong mot lan sinh, kha nang cham soc trung hay con cua ca the loai đo
So lua đe trong mot nam (đoi), tuoi truong thanh sinh duc
Mat đo
Su tu vong la muc giam so luong ca the cua quan the. No phu thuoc vao:

Gioi tinh: suc song cua ca the cai so voi đuc
Nhom tuoi (ca hay tu vong o giai đoan trung, thuy tuc su tu vong đong đeu o cac lua tuoi)
Đieu kien song


Xem them Quan xa sinh vat
He sinh thai


Tham khao