Wikipedia (  WIK-i-PEE-dee-ə hoac   WIK-ee-PEE-dee-ə) la mot bach khoa toan thu mo truc tuyen đa ngon ngu đuoc sang lap va duy tri boi mot cong đong bien tap vien tinh nguyen va chay tren nen tang wiki.
Tinh đen thang 1 nam 2021, theo xep hang cua Alexa, Wikipedia la mot trong 15 trang web pho bien nhat the gioi con tap chi The Economist xep Wikipedia la "đia điem đuoc truy cap nhieu thu 13 tren web". Wikipedia khong chay quang cao va do to chuc phi loi nhuan Wikimedia quan ly, nhan tai tro chu yeu thong qua quyen gop.
Jimmy Wales va Larry Sanger đua Wikipedia đi vao hoat đong tu ngay 15 thang 1 nam 2001. Cai ten "Wikipedia" la do Sanger ghep tu "wiki" va "encyclopedia" (bach khoa toan thu). Khoi đau voi phien ban tieng Anh nhung nay Wikipedia đa co hon 300 phien ban voi tong cong hon 55 trieu bai viet, va thu hut hon 1,7 ty luot xem moi thang. Trong so đo, Wikipedia tieng Anh la phien ban lon nhat voi hon 6,2 trieu bai viet.
Wikipedia đuoc coi la tai lieu tham khao viet chung lon nhat va pho bien nhat tren Internet. Nam 2016, tap chi Time tung tuyen bo rang tinh chat mo cua Wikipedia đa bien no tro thanh bach khoa toan thu lon nhat va tot nhat the gioi, tuong ung voi nhung gi Wales tung hinh dung. Uy tin cua du an ngay cang tang len trong thap nien 2010 nho vao nhung no luc cai thien chat luong va đo tin cay.
Wikipedia ngay cang tro nen pho bien nhung no cung bi chi trich ve đo chinh xac, thien vi co tinh he thong, va thien kien gioi tinh do co nhieu thanh vien nam; trong cac chu đe gay tranh cai no đa bi chinh tri thao tung va bi truyen thong su dung đe tuyen truyen. Ban quan tri Wikipedia đa tuyen bo rang đay "khong phai la nguon đang tin cay cho cac nghien cuu va bai viet hoc thuat", va nhan manh rang "viec vien dan Wikipedia trong cac nghien cuu la khong the chap nhan đuoc"


Lich su = Nupedia =

Truoc Wikipedia, cac bach khoa toan thu truc tuyen hop tac khac cung đuoc thu nghiem, nhung khong co du an nao thanh cong nhu Wikipedia. Khoi thuy cua Wikipedia la mot du an bo tro cho Nupedia, mot du an bach khoa toan thu tieng Anh truc tuyen tu do voi cac bai viet do cac chuyen gia chap but va đuoc xem xet dua tren mot quy trinh chinh thuc. Du an đuoc thanh lap vao ngay 9 thang 3 nam 2000, thuoc quyen so huu cua Bomis, mot cong ty cong thong tin đien tu. Cac nhan vat chinh la Giam đoc đieu hanh Bomis, Jimmy Wales va Larry Sanger – tong bien tap cua Nupedia va Wikipedia sau nay. Ban đau Nupedia đuoc cap phep theo Giay phep Noi dung Mo Nupedia cua rieng minh, nhung sau đo đa chuyen sang Giay phep Tai lieu Tu do GNU do Richard Stallman thuc giuc (luc nay Wikipedia chua thanh lap). Wales đuoc ghi nhan la nguoi thiet lap muc tieu tao ra mot bach khoa toan thu cho phep chinh sua cong khai, con Sanger đuoc ghi nhan la nguoi nghi ra chien luoc su dung cong nghe wiki đe đat đuoc muc tieu đo. Ngay 10 thang 1 nam 2001, tren danh sach gui thu cua Nupedia, Sanger đe xuat tao ra mot wiki nhu mot du an "trung chuyen" cho Nupedia.


= Khoi tao va phat trien ban đau =

Cac ten mien wikipedia.com va wikipedia.org lan luot đuoc đang ky vao ngay 12 thang 1 nam 2001, va ngay 13 thang 1 nam 2001. Wikipedia ra mat vao ngay 15 thang 1 nam 2001 duoi dang mot an ban bang ngon ngu tieng Anh duy nhat tai www.wikipedia.com. Cai ten "Wikipedia" la do Sanger ghep tu "wiki" va "encyclopedia" (bach khoa toan thu). Sanger cong bo su kien nay tren danh sach gui thu Nupedia. Chinh sach "quan điem trung lap" cua Wikipedia đuoc he thong hoa trong vai thang đau. Ban đau Wikipedia co tuong đoi it quy tac va hoat đong đoc lap voi Nupedia. Bomis von đinh bien Wikipedia thanh mot doanh nghiep đe kiem loi.

Nhung thanh vien đong gop thuo đau cua Wikipedia đen tu Nupedia, nhung tin nhan tai Slashdot va cac ket qua tim kiem. Cac an ban ngon ngu cung đuoc tao ra va len đen 161 phien ban vao cuoi nam 2004. Nupedia va Wikipedia hoat đong song song cho đen khi cac may chu cu cua Nupedia bi go bo vinh vien vao nam 2003 va ca noi dung cua Nupedia đuoc tich hop vao Wikipedia. Ngay 9 thang 9 nam 2007, Wikipedia tieng Anh vuot moc hai trieu bai viet đe tro thanh bach khoa toan thu lon nhat tung đuoc tap hop, vuot qua Vinh Lac đai đien đuoc tao ra duoi thoi nha Minh nam 1408 (tung giu ky luc nay gan 600 nam).
Do lo ngai quang cao thuong mai co the anh huong đen du an va thieu quyen han bao quan tai Wikipedia, nhieu thanh vien Wikipedia tieng Tay Ban Nha tach khoi Wikipedia đe tao ra bach khoa toan thu Enciclopedia Libre vao thang 2 nam 2002. Cung nam, Wales thong bao rang Wikipedia se khong hien thi quang cao va trang web đuoc đoi ten mien sang wikipedia.org. Brion Vibber ap dung cac thay đoi nay vao ngay 15 thang 8 nam 2002.
Tu Wikipedia va Nupedia, Quy Ho tro Wikipedia đuoc thanh lap ngay 20 thang 6 nam 2003. Tu đo đen nay, Wikipedia cung cac du an lien quan đeu thuoc to chuc phi loi nhuan nay. Du an lien quan đau tien cua Wikipedia, "Ky niem: Wiki 11 thang 9", đuoc thanh lap vao thang 10 nam 2002 đe ke ve nhung Tan cong khung bo ngay 11 thang 9; du an tu đien Wiktionary mo cua vao thang 12 nam 2002; bo suu tap danh ngon Wikiquote, mot tuan sau khi Wikimedia đuoc thanh lap; va thu vien mo Wikibooks, thang sau; cung nhu cac du an khac.
Mac du Wikipedia tieng Anh đat ba trieu bai vao thang 8 nam 2009, nhung neu xet ve so luong bai moi va so nguoi đong gop thi duong nhu su phat trien cua phien ban tieng Anh lai đat đinh khoang đau nam 2007. Nam 2006, moi ngay bach khoa toan thu co khoang 1.800 bai viet moi; đen nam 2013 muc trung binh đo la khoang 800. Mot nhom nghien cuu tai Trung tam Nghien cuu Palo Alto cho rang toc đo tang truong cham lai nay la do tinh đoc quyen ngay cang tang cua du an va xu huong cuong lai su thay đoi. Nhung nguoi khac cho rang su phat trien đang đi ngang mot cach tu nhien boi vi cac bai viet thuoc chu đe ro rang đu noi bat đeu đuoc tao va co noi dung roi.
Thang 11 nam 2009, mot nha nghien cuu tai Đai hoc Rey Juan Carlos o Madrid phat hien Wikipedia tieng Anh đa mat đi 49.000 bien tap vien trong ba thang đau nam 2009, so voi viec mat đi 4.900 bien tap vien trong cung ky nam 2008. The Wall Street Journal cho rang mot trong nhung ly do chinh la mot loat cac quy tac đuoc ap dung cho viec bien tap va cac tranh chap lien quan đen noi dung. Wales phan bac nhung tuyen bo nay vao nam 2009, phu nhan su suy giam đong thoi nghi van phuong phap luan cua nghien cuu tren. Hai nam sau (2011), Wales thua nhan mot su suy giam nhe, tu "nhieu hon 36.000 bien tap vien mot chut" vao thang 6 nam 2010 xuong con 35.800 vao thang 6 nam 2011, đong thoi tuyen bo so luong bien tap vien la "on đinh va ben vung". Bai bao "Su suy tan cua Wikipedia" nam 2013 tren Technology Review (Tap chi Cong nghe) cua MIT đat cau hoi ve tuyen bo nay va tiet lo rang, ke tu nam 2007, Wikipedia đa mat đi mot phan ba so bien tap vien tinh nguyen, nhung nguoi o lai Wikipedia thi ngay cang tap trung vao nhung đieu vun vat. Thang 7 nam 2012, The Atlantic bao cao rang so luong quan tri vien Wikipedia cung đang giam dan. Trong so ra ngay 25 thang 11 nam 2013 cua tap chi New York, Katherine Ward cho biet "Wikipedia, trang web đuoc su dung nhieu thu sau toan cau, đang đoi mat voi mot cuoc khung hoang noi bo".


= Cac cot moc =

Thang 1 nam 2007 la lan đau tien Wikipedia lot vao danh sach 10 trang web pho bien nhat o My, theo comScore Networks. Voi 42,9 trieu luot nguoi truy cap, Wikipedia đung vi tri thu 9, vuot qua The New York Times (hang 10) va Apple (hang 11), gia tang đang ke so voi thang 1 nam 2006 (hang 33), tuc Wikipedia nhan đuoc khoang 18,3 trieu nguoi truy cap. Tinh đen  thang 3 nam 2020, theo Alexa Internet, Wikipedia co thu hang 13 trong so cac trang web ve muc đo pho bien. Nam 2014, Wikipedia co tam ty luot xem trang moi thang. Ngay 9 thang 2 nam 2014, The New York Times bao cao rang Wikipedia co 18 ty luot xem trang va gan 500 trieu nguoi truy cap moi thang, "theo cong ty xep hang comScore". Loveland va Reagle cho rang trong ca qua trinh phat trien nay, Wikipedia tuan theo mot truyen thong lau đoi cua bach khoa toan thu lich su tich luy su cai tien tien tung phan thong qua "tich luy ky thi".

Ngay 18 thang 1 nam 2012, Wikipedia tieng Anh tham gia vao mot loat cac cuoc bieu tinh phoi hop chong lai hai luat đuoc đe xuat tai Quoc hoi Hoa Ky — Đao luat Ngung vi pham ban quyen truc tuyen (SOPA) va Đao luat BAO VE IP (PIPA) — bang cach boi đen cac trang trong 24 gio. Hon 162 trieu nguoi đa đoc thay cac trang giai thich tam thoi nay.
Ngay 20 thang 1 nam 2014, bao cao cua Subodh Varma cho The Economic Times (Thoi bao Kinh te) chi ra rang khong chi su tang truong cua Wikipedia bi đinh tre ma con "mat gan 10 phan tram luot xem trang vao nam ngoai. Đa co su sut giam khoang hai ty luot xem trong giai đoan thang 12 nam 2012 va thang 12 nam 2013. Cac phien ban pho bien nhat đang dan đau trang: luot xem trang cua Wikipedia tieng Anh giam 12%, phien ban tieng Đuc giam 17% va phien ban tieng Nhat giam 9%." Varma cung noi rang "Trong khi cac nha quan ly Wikipedia nghi rang đay co the la do sai sot trong khau đem, cac chuyen gia khac cam thay rang du an Knowledge Graph (So đo Tri thuc) cua Google đuoc khoi đong vao nam ngoai co the đang lay mat nguoi dung Wikipedia." Khi đuoc lien he ve van đe nay, Clay Shirky, pho giao su tai Đai hoc New York va đong nghiep tai Trung tam Internet & Xa hoi Berkman cua Harvard cho biet rang ong cho rang phan lon su sut giam cua so luot xem trang la do So đo tri thuc, noi rang, "Neu ban co the nhan đuoc cau tra loi cua minh tu trang tim kiem, ban se khong can nhap vao [bat ky đuong dan nao nua]." Đen cuoi thang 12 nam 2016, Wikipedia đuoc xep hang thu nam trong cac trang web pho bien nhat tren toan cau.
Thang 1 nam 2013, mot tieu hanh tinh đuoc đat ten theo Wikipedia; thang 10 nam 2014, Wikipedia đuoc vinh danh voi Tuong đai Wikipedia tai thi tran Słubice, Ba Lan; va thang 7 nam 2015, 106 trong so 7.473 tap 700 trang cua Wikipedia đuoc in thanh sach giay (mot phan cua du an Print Wikipedia). Nam 2019, mot loai thuc vat co hoa đuoc đat ten la Viola wikipedia. Thang 4 nam 2019, mot tau đo bo mat trang cua Israel, Beresheet, đa roi xuong be mat Mat Trang mang theo mot ban sao cua gan nhu toan bo Wikipedia tieng Anh đuoc khac tren cac tam niken mong; cac chuyen gia noi rang nhung chiec đia nay co kha nang song sot sau vu va cham. Thang 6 nam 2019, cac nha khoa hoc đa bao cao rang toan bo 16 GB van ban bai viet cua Wikipedia tieng Anh đa đuoc ma hoa thanh mot DNA tong hop.


Tinh mo Khong giong nhu cac bach khoa toan thu truyen thong, Wikipedia tuan theo nguyen tac tri hoan ve tinh bao mat cua noi dung.


= Han che sua đoi =

Do Wikipedia ngay cang tro nen pho bien, mot so phien ban, bao gom ca phien ban tieng Anh, đa đua ra cac han che sua đoi trong mot so truong hop, chang han nhu chi nguoi dung đa đang ky moi co the tao mot bai viet moi. Mot so bai đac biet gay tranh cai, nhay cam hoac de bi pha hoai tren Wikipedia tieng Anh va mot so phien ban khac đeu đuoc bao ve o mot muc đo nao đo. Mot bai viet thuong xuyen bi pha hoai co the bi ban khoa hoac gioi han cho cac thanh vien xac nhan mo rong, co nghia la chi nhung ai đa co quyen xac nhan tu đong hoac xac nhan mo rong moi co the sua đoi no. Bai viet nao thuong xuyen gay tranh cai co the bi khoa o muc chi co quan tri vien moi bien tap đuoc bai.
Trong mot so truong hop nhat đinh, tat ca cac bien tap vien đuoc phep đe nghi cac sua đoi, nhung mot so bien tap vien khac phai xem xet lai, tuy thuoc vao cac đieu kien nhat đinh. Vi du: Wikipedia tieng Đuc duy tri "phien ban on đinh" cua cac bai viet, đa qua mot so đanh gia nhat đinh. Sau cac thu nghiem keo dai va thao luan cong đong, Wikipedia tieng Anh đa gioi thieu he thong "cac thay đoi đang cho đuoc xu ly" vao thang 12 nam 2012. Theo he thong nay, tai mot so bai viet de gay tranh cai hoac de bi pha hoai, cac sua đoi cua nguoi dung moi va chua đang ky se đuoc thanh vien co uy tin xet duyet truoc khi chung đuoc xuat ban.


= Xet duyet cac thay đoi =

Mac du cac thay đoi khong đuoc xem xet mot cach co he thong, phan mem ho tro Wikipedia cung cap cac cong cu nhat đinh cho phep bat ky ai cung co the xem xet cac thay đoi do nguoi khac thuc hien. Trang "Lich su" cua moi bai viet lien ket đen moi ban sua đoi. Tren hau het cac bai viet, bat ky ai cung co the hoan tac cac thay đoi cua nguoi khac bang cach nhap vao lien ket tren trang lich su cua bai viet. Ai cung co the xem cac thay đoi moi nhat cua cac bai viet va ai cung co the duy tri mot "danh sach theo doi" cac bai viet ma ho quan tam đe nhan thong bao ve cac thay đoi lien quan. "Tuan tra cac trang moi" la mot qua trinh đe kiem tra cac bai viet moi tao.
Nam 2003, nghien cuu sinh Tien si kinh te hoc Andrea Ciffolilli lap luan rang chi phi giao dich thap khi tham gia vao mot wiki tao ra chat xuc tac cho su phat trien hop tac va cac tinh nang nhu cho phep de dang truy cap cac phien ban truoc đay cua mot trang co loi cho viec "xay dung sang tao" hon "pha huy sang tao".


= Pha hoai =

Bat ky thay đoi hoac chinh sua nao nham thao tung noi dung đe ton hai đen tinh toan ven cua Wikipedia đeu đuoc coi la hanh vi pha hoai. Cac kieu pha hoai pho bien va ro rang nhat bao gom them vao cac loi tuc tiu hay hai huoc tho thien, quang cao va cac loai thu rac khac; hoac pha hoai bang cach xoa mot phan noi dung hoac xoa trang ca trang. Cung co cac loai pha hoai it pho bien hon, chang han nhu them thong tin sai lech vao bai viet, thay đoi đinh dang chuan, sua đoi ngu nghia cua trang nhu tieu đe hoac the loai cua trang, nghich ma wiki cua mot bai viet hoac su dung hinh anh mot cach gian đoan.
Cac pha hoai hien nhien thuong de bi xoa khoi cac bai viet tren Wikipedia; thoi gian trung binh đe phat hien va khac phuc pha hoai la vai phut. Tuy nhien, mot so pha hoai can nhieu thoi gian hon đe khac phuc.
Thang 5 nam 2005, mot nguoi khuyet danh đa đua thong tin sai lech vao tieu su cua chinh khach My John Seigenthaler, mao nhan Seigenthaler la mot nghi pham trong vu am sat John F. Kennedy, va noi dung sai nay khong đuoc sua trong bon thang, gay nen su co tieu su Seigenthaler. Seigenthaler – giam đoc bien tap sang lap cua USA Today, sang lap vien cua First Amendment Center (Trung tam Tu chinh an Thu nhat) cua Freedom Forum (Dien đan Tu do) tai Đai hoc Vanderbilt, đa goi đien cho đong sang lap Wikipedia Jimmy Wales, hoi lieu Wales co the tim ra ai đa đua thong tin sai lech nay hay khong. Wales tra loi khong, nhung sau nay thu pham đa đuoc tim ra. Sau vu viec, Seigenthaler mo ta Wikipedia la "mot cong cu nghien cuu thieu sot va vo trach nhiem". Su co nay đa dan đen nhung thay đoi ve chinh sach tai Wikipedia, that chat muc đo kiem chung thong tin đoi voi cac bai viet ve nhan vat con song.


= Tranh chap bien tap =
Khi tranh chap ve noi dung trong mot bai viet, cac thanh vien co the lien tuc thuc hien cac thao tac lui sua đoi cua đoi phuong, đuoc goi la "but chien". Qua trinh nay đuoc đanh gia la lam tieu ton tai nguyen ma khong bo sung kien thuc huu ich cho bai viet, cung nhu tao ra mot nen van hoa bien tap mang tinh canh tranh, dua tren xung đot gan lien voi vai tro gioi tinh nam tinh truyen thong, gop phan vao su thien vi gioi tinh tren Wikipedia.


Chinh sach va luat le Noi dung trong Wikipedia tuan theo luat (cu the la luat ban quyen) Hoa Ky va tieu bang Virginia, noi đat phan lon may chu cua Wikipedia. Ngoai cac van đe phap ly, cac nguyen tac bien tap cua Wikipedia đuoc the hien trong "Nam cot tru" va trong nhieu quy đinh va huong dan nham xac đinh noi dung mot cach thich hop. Cac quy đinh nay đuoc ghi duoi dang wiki, cac bien tap vien cua Wikipedia co the viet va sua đoi. Cac thanh vien thuc thi quy đinh bang cach luoc bo hoac sua lai cac noi dung khong đat chuan. Quy đinh cua cac phien ban ngon ngu khac đuoc dich tu quy đinh cua Wikipedia tieng Anh; nhung sau đo đa dan khac nhau.
Theo quy đinh cua Wikipedia tieng Anh, moi muc tu trong Wikipedia phai noi ve mot chu đe bach khoa va khong phai la muc tu trong tu đien hoac kieu tu đien. Chu đe nay phai đap ung cac tieu chuan ve "đo noi bat" cua Wikipedia, thuong co nghia la chu đe đo phai đuoc đua tin tren cac phuong tien truyen thong chinh thong hoac xuat hien tren cac tap chi hoc thuat lon va đoc lap. Wikipedia chi truyen đat nhung kien thuc đa đuoc cong nhan, tuc Wikipedia khong đang cac nghien cuu va y tuong moi. Mot thong tin nao đo co the bi nghi van thi can đuoc dan tu mot nguon tham khao đang tin cay. Do đo, đoi khi cac thong tin đung co the bi xoa do khong co nguon. Ngoai ra, Wikipedia luon mang thai đo trung lap, tuc la Wikipedia tong hop quan điem tu cac nguon đoc lap va trinh bay no trong bai viet bach khoa mot cach hop ly.


Quan tri Che đo vo chinh phu ban đau cua Wikipedia cung đa dan tich hop cac yeu to dan chu va thu bac theo thoi gian. Mot bai viet tren Wikipedia khong thuoc quyen so huu cua ai – nguoi tao ra no, cac thanh vien khac, hay chu the cua bai viet.
Cac bien tap vien co uy tin trong cong đong co the ung cu mot trong nhieu cap quan ly tinh nguyen: bat đau voi "đieu phoi vien/bao quan vien", nhung nguoi dung co đac quyen xoa trang, khoa bai viet  trong truong hop bi pha hoai hoac tranh chap bien tap va chan sua đoi cua mot so nguoi. Du mang ten nhu vay nhung quan tri vien khong đuoc huong bat ky đac quyen đac biet nao trong viec ra quyet đinh; thay vao đo, quyen han cua ho chu yeu bi gioi han trong viec thuc hien cac chinh sua co anh huong tren toan du an va do đo khong đuoc phep đoi voi cac bien tap vien thong thuong va thuc hien cac han che nham ngan chan cac chinh sua gay roi (chang han nhu pha hoai).
Ngay cang it bien tap vien tro thanh quan tri vien hon nhung nam truoc, mot phan la do qua trinh xet duyet cac quan tri vien tiem nang cua Wikipedia đa tro nen nghiem ngat hon.


Cong đong Jimmy Wales lap luan rang phan lon cac đong gop cho Wikipedia đen tu "mot cong đong ... mot nhom tan tam gom vai tram tinh nguyen vien", cho nen du an cung "giong nhu mot to chuc truyen thong". Nam 2008, mot bai bao tren tap chi Slate bao cao rang: "Theo cac nha nghien cuu o Palo Alto, mot phan tram nguoi dung Wikipedia chiu trach nhiem cho khoang mot nua so sua đoi cua trang web nay." Sau nay Aaron Swartz ban cai ve cac phuong phap đanh gia nay, luu y rang phan lon noi dung (đuoc đo bang so ky tu) cua mot so bai viet ma anh lay mau do nhung nguoi dung co so luot sua đoi thap đong gop.
Mot nghien cuu nam 2007 cua cac nha nghien cuu Đai hoc Dartmouth cho thay "nhung nguoi đong gop an danh va khong thuong xuyen cho Wikipedia [...] cung la mot nguon kien thuc đang tin cay nhu nhung nguoi co đang ky". Nam 2009, Jimmy Wales tuyen bo rang "hoa ra hon 50% tong so chinh sua la do 0,7% nguoi dung đong gop...[tuc] 524 nguoi... Va tren thuc te, 2% tich cuc nhat, tuc la 1.400 nguoi, đa thuc hien 73,4% tong so sua đoi." Tuy nhien, vao nam 2009, bien tap vien kiem nha bao Henry Blodget cua Business Insider chi ra rang trong mot mau bai viet ngau nhien, hau het noi dung tren Wikipedia (đo bang luong van ban đong gop con ton tai cho đen lan chinh sua mau moi nhat) đuoc tao boi "nguoi ngoai cuoc", con hau het viec bien tap va đinh dang đuoc thuc hien boi "nguoi trong cuoc". Theo mot nghien cuu nam 2009, co "bang chung rang cong đong Wikipedia co mot su phan khang ngay cang tang voi cac noi dung moi". Mot so nghien cuu chi ra rang hau het nhung nguoi đong gop cho Wikipedia la nam gioi; con ket qua cua mot cuoc khao sat cua Quy Wikimedia vao nam 2008 cho thay chi co 13% bien tap vien Wikipedia la nu gioi.


Phien ban ngon ngu Hien co 313 phien ban ngon ngu cua Wikipedia. Tinh đen thang 1 nam 2021, sau phien ban lon nhat theo thu tu la Wikipedia tieng Anh, Cebuano, Thuy Đien, Đuc, Phap va Ha Lan. Cac Wikipedia lon thu hai va thu ba nho vao bot tao bai viet Lsjbot, tinh đen nam 2013 đa tao ra khoang mot nua so bai viet tren Wikipedia tieng Thuy Đien va hau het cac bai viet tren Wikipedia tieng Cebuano va Waray. Hai phien ban Cebuano va Waray la hai ngon ngu ban đia cua Philippines.
Ngoai sau trang đung đau, co muoi hai Wikipedias co hon mot trieu bai viet (tieng Nga, tieng Y, tieng Tay Ban Nha, tieng Ba Lan, tieng Waray, tieng Viet, tieng Nhat, tieng Trung, tieng A Rap Ai Cap, tieng A Rap, tieng Bo Đao Nha va tieng Ukraina), va Sau Ngon Ngu  Wikipedia co hon 500.000 bai viet (tieng Ba Tu, Catalan, Serbia, Indonesia, Na Uy Bokmal va Han Quoc), 43 phien ban Wikipedia khac co hon 100.000 bai va 82 phien ban Wikipedia khac co tren 10.000 bai. Wikipedia tieng Anh la phien ban lon nhat voi hon 6,2 trieu bai viet. Tinh đen thang 1 nam 2019, theo Alexa, mien phu tieng Anh (en.wikipedia.org; Wikipedia tieng Anh) nhan đuoc khoang 57% luu luong truy cap cua Wikipedia, luong con lai thuoc ve cac ngon ngu tieng Nga: 9%; tieng Trung: 6%; Tieng Nhat: 6%; tieng Tay Ban Nha: 5%.

Vi Wikipedia dua tren nen tang Web va co mat tren toan the gioi, cac bien tap vien cua cung mot an ban ngon ngu co the su dung cac phuong ngu khac nhau hoac co the đen tu cac quoc gia khac nhau (vi du nhu phien ban tieng Anh). Nhung khac biet nay co the dan đen xung đot ve khac biet chinh ta trong tieng Anh (vi du: colour hay color) cung nhu khac biet ve quan điem.
Cac phien ban ngon ngu tuan theo cac chinh sach toan cuc (nhu "thai đo trung lap") nhung khac nhau ve mot so quan điem chinh sach va thuc tien, đang chu y nhat la viec lieu hinh anh khong đuoc cap phep tu do co đuoc su dung theo yeu cau su dung hop ly hay khong.
Jimmy Wales mo ta Wikipedia la "mot no luc đe tao ra va phan phoi mot bo bach khoa toan thu mo chat luong cao nhat co the cho moi nguoi tren hanh tinh bang ngon ngu cua ho". Moi phien ban ngon ngu it nhieu hoat đong đoc lap nhung đeu đuoc đieu phoi va giam sat boi Meta-Wiki – wiki cua Quy Wikimedia dung đe duy tri tat ca cac du an cua minh (Wikipedia va cac du an khac). Vi du: Meta-Wiki cung cap so lieu thong ke quan trong ve tat ca cac an ban ngon ngu cua Wikipedia, va duy tri danh sach bai viet ma moi Wikipedia nen co. Danh sach lien quan đen noi dung co ban theo chu đe: tieu su, lich su, đia ly, xa hoi, van hoa, khoa hoc, cong nghe va toan hoc. Khong hiem cac bai viet lien quan manh đen mot ngon ngu cu the khong co bai viet tuong ung trong mot phien ban khac. Vi du: cac bai viet ve cac thi tran nho o Hoa Ky co the chi co o ban tieng Anh, du đap ung cac tieu chi ve đo noi bat cua cac Wikipedia ngon ngu khac.
Cac bai viet đa dich chi đai dien cho mot phan nho cac bai viet trong hau het cac phien ban, mot phan la do cac phien ban đo khong cho phep dich cac bai viet mot cach hoan toan tu đong. Cac bai viet co san bang nhieu ngon ngu co the cung cap "lien ket interwiki", lien ket đen cac bai viet tuong ung trong cac phien ban khac.
Mot nghien cuu do PLOS ONE cong bo vao nam 2012 cung uoc tinh ty le đong gop cho cac an ban Wikipedia khac nhau tu cac khu vuc khac nhau tren the gioi. Nghien cuu nay bao cao rang ty le cac sua  đoi đuoc thuc hien tu Bac My la 51% đoi voi Wikipedia tieng Anh va 25% đoi voi Wikipedia tieng Anh đon gian.


= Suy thoai tai Wikipedia tieng Anh =

Ngay 1 thang 3 nam 2014, bai bao "Tuong lai cua Wikipedia" cua The Economist trich dan mot phan tich xu huong lien quan đen du lieu do Wikimedia Foundation xuat ban: "[t] so bien tap vien cho phien ban tieng Anh đa giam mot phan ba trong 7 nam", ty le nay ve co ban la trai nguoc voi thong ke cho Wikipedia bang cac ngon ngu khac (khong phai tieng Anh). The Economist bao cao rang ke tu nam 2008, so luong cong tac vien co trung binh 5 chinh sua tro len moi thang la tuong đoi on đinh đoi voi Wikipedia bang cac ngon ngu khac la khoang 42.000 bien tap vien, chenh lech nho theo mua la khoang 2.000 bien tap vien tro len. Bang cach so sanh chi tiet, so luong bien tap vien tich cuc tren Wikipedia tieng Anh đuoc trich dan la đat đinh vao nam 2007 voi khoang 50.000 nguoi roi giam xuong 30.000 vao đau nam 2014.
Neu su sut giam nay tiep tuc giu nguyen voi ty le xu huong đuoc trich dan la khoang 20.000 bien tap vien bi mat trong vong bay nam, thi đen nam 2021 se chi co 10.000 bien tap vien hoat đong tren Wikipedia tieng Anh. Phan tich nay cung cho thay Wikipedia cac ngon ngu khac (khong phai tieng Anh) thanh cong trong viec giu chan cac bien tap vien tich cuc bang co so tai tao va duy tri, khi ma so luong tuong đoi khong đoi o muc khoang 42.000. Khong co binh luan nao đuoc đua ra lien quan đen tieu chuan chinh sach chinh sua khac biet voi Wikipedia bang ngon ngu khac (khong phai tieng Anh) se cung cap mot giai phap thay the kha thi cho Wikipedia tieng Anh đe cai thien hieu qua ty le hao hut bien tap vien đang ke tren Wikipedia tieng Anh.


Đon nhan Nhieu bien tap vien đa chi trich bo quy đinh ngay cang nhieu cua Wikipedia, gom hon nam muoi chinh sach va gan 150.000 tu (tinh đen  nam 2014).
Wikipedia cung bi phe binh la su thien vi mang tinh he thong. Vao nam 2010, nha bao Edwin Black mo ta Wikipedia la mot hon hop cua "su that, mot nua su that va vai su gia doi". Cac bai bao trong Bien nien su ve Giao duc Đai hoc va Tap chi Thu thu Hoc thuat đa chi trich chinh sach Thai đo trung lap cua Wikipedia, ket luan rang thuc te la Wikipedia ro rang khong đuoc thiet ke đe cung cap thong tin chinh xac ve mot chu đe, ma la tap trung vao tat ca cac quan điem chinh ve chu đe nay, it chu y hon đen nhung quan điem phu va tao ra nhung thieu sot co the dan đen niem tin sai lam dua tren thong tin khong đay đu.
Lan luot vao nam 2010 va 2011, Oliver Kamm va Edwin Black cao buoc rang cac bai viet bi chi phoi boi nhung bien tap vien on ao nhat va kien tri nhat, thuong la cua mot nhom co "nhieu kien thuc" ve chu đe nay. Mot bai bao nam 2008 tren tap chi Education Next ket luan rang voi tu cach la mot nguon tai nguyen ve cac chu đe gay tranh cai, Wikipedia co the bi thao tung va bi chi đao.
Nam 2006, trang web phe binh Wikipedia Watch liet ke hang chuc vi du ve đao van trong Wikipedia tieng Anh.


= Đo chinh xac cua noi dung =

Cac bai viet trong cac bo bach khoa toan thu truyen thong nhu Encyclopædia Britannica đuoc cac chuyen gia viet can than, nen cac bo bach khoa đo noi tieng ve đo chinh xac. Nhung mot cuoc binh duyet vao nam 2005 cua tap chi khoa hoc Nature đoi voi bon muoi hai muc tu khoa hoc tren ca Wikipedia va Encyclopædia Britannica tim thay chi co it su khac biet ve đo chinh xac, va ket luan rang "cac bai viet khoa hoc trung binh trong Wikipedia co khoang bon cho sai; con Britannica co ba." Joseph Reagle cho rang nghien cuu co the phan anh "kha nang chuyen mon cua nhung nguoi đong gop cho Wikipedia" trong mang khoa hoc, nhung "Wikipedia co the khong hoat đong tot nhu vay neu lay mot mau ngau nhien cac bai viet thuoc chu đe nhan van." Nhung nguoi khac đua ra nhung loi chi trich tuong tu. Sau nay, Encyclopædia Britannica đa phan đoi ket qua nghien cuu nay cua Nature; Nature đap lai bang cach bac bo nhung luan điem Britannica đua ra. Ngoai nhung bat đong quan điem nay, nhung nguoi khac đa kiem tra kich thuoc mau va phuong phap lua chon mau Nature tung su dung, va coi đo la mot "thiet ke nghien cuu sai lam".
Ve phia minh, Wikipedia tu nhan la khong chiu trach nhiem cuoi cung cho cac tuyen bo va noi dung tren Wikipedia.
Nha kinh te hoc Tyler Cowen binh luan rang: "Neu trong mot thoi gian ngan ma phai đoan xem lieu Wikipedia hay bai bao trung binh cua tap chi tham khao ve kinh te hoc co nhieu kha nang đung hon, toi nghi rang toi se chon Wikipedia." Tuy nhien, ong cung canh bao rang cac trang web Internet cung thuong chua nhieu loi va cac hoc gia va chuyen gia phai than trong trong viec khac phuc chung.
Cac nha phe binh cho rang Wikipedia khong đang tin cay do so huu tinh chat mo va thieu cac nguon tham khao thich hop cho phan lon thong tin. Mot so cho rang Wikipedia co the đang tin cay, nhung đo tin cay cua mot bai viet bat ky thi khong ro. Cac bien tap vien cua cac tai lieu tham khao truyen thong nhu Encyclopædia Britannica nghi van ve tinh kha dung va đia vi cua du an voi tu cach la mot bach khoa toan thu. Jimmy Wales tuyen bo rang Wikipedia đa tranh đuoc nhieu van nan "tin gia" vi cong đong Wikipedia thuong xuyen tranh luan ve chat luong cua nguon dan trong cac bai viet.
Cau truc mo cua Wikipedia khien no tro thanh muc tieu cho nhung ke lua đao tren Internet, gui thu rac cung nhieu hinh thuc van đong co tra tien, co the khien viec duy tri mot bach khoa toan thu truc tuyen trung lap va co the kiem chung đuoc tro nen kho khan. Đe đoi pho voi van nan bien tap đuoc tai tro va bien tap đuoc tai tro ngam, The Wall Street Journal (Tap chi Pho Wall) bao cao la Wikipedia đa tang cuong cac quy đinh chong lai viec bien tap đuoc tai tro ngam – "Bat đau tu thu Hai [16 thang 6 nam 2014], nhung thay đoi trong đieu khoan su dung cua Wikipedia yeu cau rang ai đuoc tra tien đe bien tap bai phai tiet lo viec đo. Giam đoc truyen thong cua Wikimedia Katherine Maher cho biet thay đoi nay nham giai quyet buc xuc cua cac bien tap vien tinh nguyen rang "chung ta khong phai la mot dich vu quang cao; chung ta la mot bach khoa toan thu."
Mot quyen sach giao khoa luat cua Harvard Legal Research in a Nutshell (2011) gioi thieu Wikipedia la mot "nguon tham khao chung", "co the giup ich" trong viec "tang toc trong luat phap lien quan mot tinh huong" va "du khong co tham quyen, nhung co the cung cap thong tin co ban cung nhu dan đen cac nguon tai lieu chuyen sau hon".


= Khong đuoc khuyen khich trong giao duc =
Hau het cac giang vien đai hoc khong khuyen khich sinh vien dan nguon tu đien bach khoa nao trong cac bai viet hoc thuat, uu tien cac nguon so cap; mot so con cam trich dan Wikipedia. Wales nhan manh rang bach khoa toan thu nao cung khong thich hop đe lam nguon va đung dua vao no đe lam nguon uy tin. Wales cho biet (2006 hoac truoc đo) hang tuan ong nhan đuoc khoang muoi email tu cac sinh vien noi rang bai luan cua ho bi điem kem vi dan nguon Wikipedia; ong đap rang ho bi vay la xung đang. "Vi Chua, ban đang hoc đai hoc kia ma; đung dan nguon tu đien bach khoa", Wales noi.
Thang 2 nam 2007, mot bai bao tren The Harvard Crimson bao cao rang mot so giao su tai Đai hoc Harvard đa đua cac bai viet tren Wikipedia vao giao trinh cua ho ma khong nhan ra rang cac bai viet nay co the bi thay đoi. Thang 6 nam 2007, cuu chu tich cua Hiep hoi Thu vien Hoa Ky Michael Gorman đa len an Wikipedia va Google, tuyen bo rang cac hoc gia ung ho viec su dung Wikipedia la "cac nha tri thuc ngang tam voi mot chuyen gia dinh duong khuyen nghi mot che đo an kieng on đinh gom Big Mac voi đu thu ham ba lang."


= Thong tin y hoc =

Ngay 5 thang 3 nam 2014, Julie Beck viet bai "Nguon thong tin cham soc suc khoe so 1 cua bac si: Wikipedia" cho tap chi The Atlantic, tuyen bo rang "Nam muoi phan tram bac si tra cuu tinh trang benh tren trang (Wikipedia) va mot so con tham gia bien tap cac bai viet đe nang cao chat luong thong tin san co." Beck tiep tuc trinh bay chi tiet rang cac chuong trinh moi cua Amin Azzam tai Đai hoc San Francisco nham cung cap cac khoa hoc cua truong y cho sinh vien y đe hoc cach bien tap va cai thien cac bai viet ve suc khoe tren Wikipedia, cung nhu cac chuong trinh kiem soat chat luong noi bo do Wikipedia to chuc cua James Heilman đe cai thien mot nhom 200 bai viet lien quan đen suc khoe co tam quan trong y te trung tam theo tieu chuan cao nhat cua Wikipedia ve cac bai viet bang cach su dung Quy trinh đanh gia Bai viet chon loc va Bai viet tot. Trong mot bai bao tiep theo vao ngay 7 thang 5 nam 2014 tren to The Atlantic co tieu đe "Lieu Co Bao Gio Wikipedia La Mot Van Ban Y Khoa Ro Rang?", Julie Beck trich loi James Heilman cua WikiProject Medicine (Du an Y hoc tren Wikipedia): "Chi vi mot tham khao đa qua binh duyet chua đong nghia voi viec đo la mot tham khao chat luong cao." Beck bo sung: "Wikipedia co quy trinh binh duyet rieng truoc khi cac bai viet đuoc xep hang 'tot' hay 'chon loc'. Heilman tung tham gia vao qua trinh đo va noi rang 'it hon mot phan tram' cac bai viet y hoc tren Wikipedia đa đau." 


= Pham vi cac chu đe va thien vi he thong =
Vi la bach khoa toan thu truc tuyen voi hang terabyte dung luong, Wikipedia co the chua nhieu chu đe hon so voi bat ky bach khoa toan thu giay nao. Cac bien tap vien lien tuc xem xet muc đo va cach thuc bao phu chinh xac tren Wikipedia va bat đong cung dien ra (xem chu nghia xoa va chu nghia them). Wikipedia chua cac tai lieu ma mot so nguoi co the thay phan cam, xuc pham hoac khieu dam. Chinh sach 'Wikipedia khong bi kiem duyet' đoi khi gay tranh cai: vao nam 2008, Wikipedia đa tu choi mot kien nghi truc tuyen chong lai viec đua hinh anh cua Muhammad vao bai viet Muhammad cua an ban tieng Anh, trich dan chinh sach nay. Mot so tai lieu nhay cam ve mat chinh tri, ton giao va khieu dam tren Wikipedia đa khien Wikipedia bi kiem duyet boi chinh phu o Trung Quoc, Pakistan, cung cac quoc gia khac.

Mot nghien cuu nam 2008 do cac nha nghien cuu tai Đai hoc Carnegie Mellon va Trung tam Nghien cuu Palo Alto thuc hien đa đua ra su phan bo cac chu đe cung nhu su phat trien trong tung linh vuc (tu thang 7 nam 2006 đen thang 1 nam 2008):

Van hoa nghe thuat: 30% (210%)
Tieu su va con nguoi: 15% (97%)
Đia ly va đia điem: 14% (52%)
Khoa hoc xa hoi va xa hoi: 12% (83%)
Lich su va su kien: 11% (143%)
Khoa hoc tu nhien va vat ly: 9% (213%)
Cong nghe va khoa hoc ung dung: 4% (−6%)
He thong ton giao va tin nguong: 2% (38%)
Suc khoe: 2% (42%)
Toan hoc va logic: 1% (146%)
Tu tuong va triet ly: 1% (160%)
Nhung con so nay chi đe cap đen so luong bai viet: mot chu đe co the chua mot so luong lon cac bai viet ngan va mot chu đe khac chua mot so luong nho cac bai viet dai. Thong qua chuong trinh "Wikipedia Loves Libraries", Wikipedia hop tac voi cac thu vien cong cong lon nhu Thu vien Cong cong New York ve Nghe thuat Bieu dien đe mo rong pham vi noi dung cua minh đen cac chu đe va bai viet it đuoc quan tam.
Mot nghien cuu nam 2011 cua cac nha nghien cuu tai Đai hoc Minnesota chi ra rang cac bien tap vien nam va nu tap trung vao cac chu đe khac nhau. Nu gioi tap trung nhieu hon vao the loai Con nguoi va Nghe thuat, con nam gioi tap trung nhieu hon vao Đia ly va Khoa hoc.


 Đo bao phu va khuynh huong  Nghien cuu cua Vien Internet Oxford do Mark Graham thuc hien vao nam 2009 chi ra rang su phan bo đia ly cua cac chu đe la rat khong đong đeu. Chau Phi la khu vuc it co bai nhat. Tren 30 phien ban ngon ngu cua Wikipedia, cac bai viet lich su va đe muc noi ve lich su (hinh thanh) thuong xoay quanh linh vuc lien quan đen chau Au va tap trung vao cac su kien gan đay.
Mot bai xa luan nam 2014 tren to The Guardian cho rang nguoi ta danh nhieu cong suc đe cung cap nguon tham khao cho danh sach dien vien khieu dam nu hon la danh sach nha van nu.


 Thien vi he thong  Khi nhieu bien tap vien đong gop vao mot chu đe hoac mot tap hop cac chu đe, co the phat sinh thien vi he thong, do nen tang nhan khau hoc cua cac bien tap vien. Nam 2011, Wales tuyen bo rang muc đo phu song khong đong đeu phan anh nhan khau hoc cua cac bien tap vien, trich dan vi du "tieu su cua nhung phu nu noi tieng trong lich su va cac van đe xung quanh viec cham soc tre so sinh". Ngay 22 thang 10 nam 2013, bai luan "Su suy giam cua Wikipedia" cua Tom Simonite tren Technology Review (Tap chi Cong nghe) cua MIT thao luan ve anh huong cua su thien vi he thong va chinh sach leo thang đoi voi xu huong giam so luong bien tap vien.Nam 2013, Taha Yasseri thuoc Đai hoc Oxford nghien cuu cac xu huong thong ke cua su thien lech he thong tren Wikipedia đuoc gioi thieu bang cach bien tap cac xung đot kem cach giai quyet. Nghien cuu cua ong xem xet hanh vi lam viec phan tac dung cua viec but chien. Yasseri cho rang cac thao tac lui sua hoac "hoan tac" đon gian khong phai la thuoc đo quan trong nhat cho hanh vi phan tac dung tren Wikipedia va thay vao đo dua vao phep đo thong ke đe phat hien "cac cap noi dung lui sua" hoac "cac cap lui sua lan nhau". "Cap lui sua lan nhau" la mot bien tap vien lui sua noi dung cua mot bien tap vien khac, sau đo bien tap vien kia lai lui sua đua bai viet tro lai noi dung cu. Ket qua đuoc lap bang cho mot so phien ban ngon ngu cua Wikipedia. Ba bai viet co ty le xung đot lon nhat tren Wikipedia tieng Anh la George W. Bush, Chu nghia vo chinh phu va Muhammad. Con tai Wikipedia tieng Đuc, ba ty le xung đot lon nhat tai thoi điem đo la cac bai ve Croatia, Scientology va thuyet am muu ve su kien 11 thang 9.
Cac nha nghien cuu tu Đai hoc Washington phat trien mot mo hinh thong ke đe đo luong su thien vi co he thong trong hanh vi cua nguoi dung Wikipedia lien quan đen cac chu đe gay tranh cai. Cac tac gia tap trung vao nhung thay đoi hanh vi cua cac quan tri vien bach khoa toan thu sau khi giu cuong vi quan tri, va cho rang su thien vi co he thong xay ra sau khi ho nam vi tri quan tri vien.


= Noi dung khieu dam =
Bai viet tren Wikipedia ve album nam 1976 Virgin Killer cua ban nhac Scorpions co anh bia goc cua album – hinh anh khoa than cua mot be gai chua day thi. Bia album nay đa gay ra tranh cai va đa đuoc thay the o mot so quoc gia. Thang 12 nam 2008, Internet Watch Foundation (To chuc Giam sat Internet) quyet đinh rang bia album la mot hinh anh khiem nha co the bat hop phap va them URL cua bai viet vao mot "danh sach đen" ma to chuc nay cung cap cho cac nha cung cap dich vu internet cua Lien hiep Anh, ket qua la hau het cac nha cung cap o Anh chan truy cap vao bai viet Virgin Killer trong bon ngay.
Thang 4 nam 2010, Sanger viet thu cho Cuc Đieu tra Lien bang My, neu ro lo ngai cua minh rang hai the loai hinh anh tren Wikimedia Commons co chua noi dung khieu dam tre em, tuc vi pham luat khieu dam cua Hoa Ky. Sanger giai thich rang nhung hinh anh lien quan đen au dam va lolicon nay khong phai cua tre em that, ma đuoc dung cho muc đich "the hien hinh anh nan lam dung tinh duc tre em", theo Đao luat PROTECT nam 2003. Luat nay cam chup anh khieu dam tre em va hinh anh hoat hinh va hinh ve cua tre em co noi dung tuc tiu. Sanger cung bay to lo ngai ve kha nang tiep can cac hinh anh tren Wikipedia trong truong hoc. Phat ngon vien cua Quy Wikimedia Jay Walsh đa bac bo cao buoc cua Sanger, noi rang Wikipedia khong co "tai lieu ma chung toi cho la bat hop phap. Neu co thi chung toi se xoa." Sau khieu nai cua Sanger, Wales đa xoa cac hinh anh tinh duc ma khong hoi y kien cong đong. Mot so bien tap vien lap luan rang quyet đinh xoa đa qua voi vang, sau đo Wales đa tu nguyen tu bo mot so quyen han ma đo gio ong nam giu vi la đong sang lap cua du an. Trong mot tin nhan gui đen Quy Wikimedia, Wales viet rang hanh đong nay "nham muc đich khuyen khich thao luan ve cac van đe xoay quanh noi dung/tu tuong, hon la ve toi va toi đa hanh đong nhanh nhu the nao". Cac nha phe binh, trong đo co Wikipediocracy, nhan thay rang nhieu hinh anh khieu dam bi xoa khoi Wikipedia tu nam 2010 đa xuat hien tro lai.


= Quyen rieng tu =
Co lo ngai rang trong mat luat phap, quyen rieng tu cua mot cong dan ca nhan lieu van con la quyen rieng tu mot "cong dan ca nhan" khong, hay la cua mot "nhan vat cua cong chung".
Thang 1 nam 2006, mot toa an Đuc ra lenh đong cua Wikipedia tieng Đuc trong pham vi lanh tho Đuc vi khai ten đay đu cua hacker qua co Boris Floricic (con goi la "Tron"). Ngay 9 thang 2 nam 2006, đon chong lai Wikimedia Deutschland bi lat lai, toa an khong cho rang quyen rieng tu cua Tron hay cua cha me anh đang bi xam pham.
Wikipedia co "Volunteer Response Team" (Đoi ngu Phan hoi Tinh nguyen) su dung he thong OTRS đe xu ly cac yeu cau ma khong can phai tiet lo danh tinh cua cac ben lien quan; vi du nhu đe xac nhan quyen su dung hinh anh ca nhan va cac phuong tien khac trong du an.


= Phan biet gioi tinh =

Wikipedia đa bi bao chi len an la phan biet gioi tinh, quay roi phai nu va chua đay thien kien gioi tinh. Thai đo đuoc cho la đoc hai cung su khoan nhuong ngon ngu bao luc va lam dung cung gop phan giai thich cho khoang cach gioi tinh trong cong đong Wikipedia.


Hoat đong = Wikimedia Foundation =

Wikipedia đuoc đieu hanh va tai tro boi Quy Wikimedia Foundation, mot to chuc phi loi nhuan cung đieu hanh cac du an lien quan nhu Wikitionary va Wikibooks, van hanh bang đong gop va tai tro cua cong chung. Bieu mau 990 IRS nam 2013 cua quy cho thay doanh thu la 39,7 trieu USD, chi phi la gan 29 trieu USD, so tai san la 37,2 trieu USD con no phai tra roi vao khoang 2,3 trieu USD.
Thang 5 nam 2014, Quy Wikimedia bo nhiem Lila Tretikov lam giam đoc đieu hanh thu hai, the cho Sue Gardner. Ngay 1 thang 5 nam 2014, to The Wall Street Journal (TWSJ) đua tin rang viec Tretikov xuat than tu nganh cong nghe thong tin tu nhung nam o Đai hoc California đa giup Wikipedia phat trien theo cac huong tap trung hon, nuong theo tuyen ngon đinh vi thuong truc cua Tretikov "Thong tin cung giong nhu khong khi, no muon đuoc tu do." Cung trong bai bao, phat ngon vien Jay Walsh cua Wikimedia "cho biet Tretikov se uu tien giai quyet van đe đo (viet bai co tra tien). 'Chung toi thuc su đang thuc đay su minh bach... Chung toi đang nhan manh rang viec viet bai tra phi khong đuoc hoan nghenh.' Chung toi đang uu tien cac sang kien thu hut nguoi dung đa dang hon, ho tro Wikipedia tren thiet bi di đong tot hon, cac cong cu vi tri đia ly moi đe tim kiem noi dung đia phuong de dang hon, cung nhu uu tien nhieu cong cu hon cho nguoi dung o the gioi thu hai va thu ba", Walsh noi.
Sau khi Tretikov roi Wikipedia do cac van đe lien quan đen viec su dung tinh nang "sieu bao ve" ma mot so phien ban ngon ngu cua Wikipedia đa ap dung, Katherine Maher tro thanh giam đoc đieu hanh thu ba cua Wikimedia vao thang 6 nam 2016. Maher tuyen bo mot trong nhung uu tien cua co la van đe quay roi bien tap vien đac huu cua Wikipedia ma hoi đong quan tri Wikipedia tung xac đinh vao thang 12.


= Hoat đong va ho tro phan mem =

Wikipedia dua tren MediaWiki, mot nen tang phan mem wiki chuyen biet, tu do va co ma nguon mo, viet bang ngon ngu PHP va xay tren co so du lieu MySQL. Phan mem nay bao gom nhung tinh nang lap trinh nhu ngon ngu macro, bien so, he thong nhung ban mau (template transclusion), va đoi huong URL. MediaWiki đuoc phat hanh theo Giay phep Cong cong GNU (GPL) va đuoc cac du an Wikimedia su dung, cung nhu nhieu du an wiki khac. Ban đau Wikipedia chay tren UseModWiki, mot chuong trinh Perl cua Clifford Adams (Phase I). No bat phai viet hoa theo kieu CamelCase đe tao ra sieu lien ket giua cac bai; sau nay moi xuat hien cu phap hai dau ngoac vuong. Tu thang 1 nam 2002 (Phase II), Wikipedia bat đau su dung chuong trinh PHP wiki voi co so du lieu MySQL; phan mem nay do Magnus Manske viet rieng cho Wikipedia. Phan mem Phase II đuoc sua nhieu lan đe thoa man nhu cau đang tang truong theo cap so nhan. Thang 7 nam 2002 (Phase III), Wikipedia đoi qua phan mem the he thu ba MediaWiki, von do Lee Daniel Crocker viet.
Mot so phan mo rong MediaWiki đuoc cai đat đe mo rong chuc nang cua phan mem MediaWiki.
Thang 4 nam 2005, mot phan mo rong Lucene đuoc them vao tim kiem tich hop cua MediaWiki. Wikipedia chuyen tu MySQL sang Lucene nham thuc hien cac lenh tim kiem va hien đang su dung Lucene Search 2.1, đuoc viet bang Java va dua tren thu vien Lucene 2.3.
Thang 7 nam 2013, sau khi thu nghiem beta rong rai, mot tien ich mo rong WYSIWYG, VisualEditor, đuoc mo nham su dung cong khai. No đa vap phai nhieu su phan đoi va chi trich, va đuoc mo ta la "cham chap va đay loi".


= Sua đoi tu đong =

Wikipedia dung cac chuong trinh may tinh (đuoc goi la bot) đe thuc hien cac tac vu đon gian va lap đi lap lai, chang han nhu sua cac loi chinh ta pho bien, cac van đe ve van phong, hoac khoi tao cac bai viet moi ve đia ly voi mot đinh dang chuan co san lay tu du lieu thong ke. Tai Wikipedia tieng Thuy Đien, bien tap vien Sverker Johansson tung dung bot đe tao bai moi va đuoc bao cao la đa tao ra toi 10.000 bai viet vao mot so ngay nhat đinh. Co nhung bot đuoc thiet ke đe thong bao mot cach tu đong khi bien tap vien mac cac loi thuong gap nhu dau ngoac kep hoac dau ngoac đon chua khop. Khi bot chay sai va gay ra loi, cac bien tap vien khac co the huy cac loi đo va khoi phuc noi dung goc. Mot bot chong pha hoai se đuoc lap trinh đe phat hien va huy cac sua đoi pha hoai mot cach nhanh chong. Bot cung co the chi ra chinh sua đen tu cac tai khoan hoac dai đia chi IP cu the, nhu đa xay ra vao thoi điem xay ra vu may bay MH17 bi ban roi vao thang 7 nam 2014 khi nguoi ta bao cao rang cac chinh sua đa đuoc thuc hien thong qua IP do chinh phu Nga kiem soat. Tren Wikipedia, cac bot phai đuoc phe duyet truoc khi kich hoat.
Theo Andrew Lih, neu khong su dung cac bot thi kho ma mo rong Wikipedia len hang trieu bai viet.


= Hoat đong va ho tro phan cung =

Wikipedia nhan 25.000 đen 60.000 yeu cau đoc trang moi giay, tuy thuoc vao thoi gian trong ngay. Tinh đen  nam 2019 moi la lan đau tien cac yeu cau trang đuoc chuyen đen lop front-end cua may chu bo nho đem Varnish. Cac so lieu thong ke khac, dua tren dau vet truy cap Wikipedia 3 thang cong khai cung co san. Yeu cau khong the đuoc phan phat tu bo đem Varnish đuoc gui đen may chu can bang tai chay phan mem May chu ao Linux, may chu nay se chuyen chung đen mot trong cac may chu web Apache đe hien thi trang tu co so du lieu. May chu web cung cap cac trang theo yeu cau, thuc hien ket xuat trang cho tat ca cac phien ban ngon ngu cua Wikipedia. Nham tang toc đo, cac trang đa ket xuat đuoc luu vao bo nho đem trong bo nho đem phan tan cho đen khi het hieu luc, cho phep hoan toan bo qua ket xuat trang đoi voi hau het cac truy cap toi cac trang pho bien.
Wikipedia hien chay tren cac cum may chu Linux chuyen dung (chu yeu la Ubuntu). Tinh đen  thang 12 nam 2009, co 300 cum may o Florida va 44 cum may o Amsterdam. Ngay 22 thang 1 nam 2013, trung tam du lieu chinh cua Wikipedia đuoc chuyen đen mot co so Equinix o Ashburn, Virginia. Nam 2017, Wikipedia cai đat mot cum bo nho đem trong mot co so Equinix o Singapore, đay la co so đau tien thuoc loai nay o chau A.


= Nghien cuu noi bo va phat trien hoat đong =
Sau khi so luong tai tro cho Wikipedia ngay cang tang vuot qua bay chu so trong nam 2013 nhu đuoc bao cao gan đay, Quy Wikipedia đa đat đen nguong tai san đu đieu kien đe xem xet theo cac nguyen tac kinh te to chuc cong nghiep đe chi ra su can thiet tai đau tu cac khoan đong gop vao nghien cuu va phat trien noi bo cua Quy. Hai trong so cac du an gan đay cua nghien cuu va phat trien noi bo nhu vay la tao Trinh chinh sua truc quan va tab "Cam on" chua đuoc su dung nhieu, đuoc phat trien đe cai thien cac van đe ve tieu hao trinh chinh sua, von khong thanh cong lam. Adam Jaffe nghien cuu uoc tinh tai đau tu cua cac to chuc cong nghiep vao nghien cuu va phat trien noi bo, va khuyen nghi pham vi tu 4% đen 25% hang nam, con cong nghe cao cap se đoi hoi muc đo ho tro cao hon cho viec tai đau tu noi bo. O muc đo đong gop nam 2013 cho Wikimedia hien nay đuoc ghi nhan la 45 trieu USD, Jaffe va Caballero đe xuat muc ngan sach tinh toan đe tai đau tu vao nghien cuu va phat trien noi bo la tu 1,8 trieu va 11,3 hang trieu USD hang nam. Nam 2016, Bloomberg News bao cao muc đong gop la 77 trieu USD hang nam, cap nhat uoc tinh cua Jaffe đe co muc ho tro cao hon len đen tu 3,08 trieu toi 19,2 trieu USD hang nam.


= An pham tin tuc noi bo =
Cac an pham tin tuc do cong đong san xuat bao gom The Signpost cua Wikipedia tieng Anh, đuoc thanh lap vao nam 2005 boi Michael Snow, mot luat su, quan tri vien Wikipedia, va cuu chu tich hoi đong quan tri cua Wikimedia Foundation.


Truy cap noi dung = Cap phep noi dung =
Khi bat đau vao nam 2001, tat ca van ban tren Wikipedia đeu dung Giay phep Tai lieu Tu do GNU (GFDL), mot giay phep copyleft cho phep phan phoi lai, tao ra cac tac pham phai sinh va su dung noi dung cho muc đich thuong mai, con tac gia van giu ban quyen tac pham. Giay phep nay von la huong dan su dung phan mem đi kem cac chuong trinh phan mem mien phi đuoc cap phep theo GPL. Do đo đay la mot lua chon toi cho mot tai lieu tham khao pho thong: vi du, GFDL yeu cau cac tai lieu tai ban tu Wikipedia phai đi kem voi mot ban sao đay đu cua van ban GFDL. Thang 12 nam 2002 phat hanh giay phep Creative Commons, đuoc thiet ke khong chi cho huong dan su dung phan mem ma đac biet danh cho cac tac pham sang tao noi chung. Giay phep nay tro nen pho bien trong gioi blogger cung nhu nhung nguoi phan phoi cac tac pham sang tao tren Web. Wikipedia đa tim cach chuyen sang Creative Commons. Vi GFDL va Creative Commons khong tuong thich  nhau nen vao thang 11 nam 2008, theo yeu cau cua du an, To chuc Phan mem Tu do (FSF) đa phat hanh mot phien ban moi cua GFDL đuoc thiet ke đac biet đe cho phep Wikipedia cap phep noi dung theo CC BY-SA vao ngay 1 thang 8 nam 2009. (Phien ban moi cua GFDL se tu đong bao gom noi dung Wikipedia.) Thang 4 nam 2009, Wikipedia cung cac du an chi em to chuc mot cuoc trung cau dan y toan cong đong đe quyet đinh viec chuyen đoi vao thang 6 nam 2009.
Cac phien ban ngon ngu co cac cach xu ly cac tep phuong tien (vi du: tep hinh anh) khac nhau. Mot so phien ban, chang han nhu Wikipedia tieng Anh, chua cac tep hinh anh khong mien phi theo thuyet su dung hop ly, con nhung phien ban khac thi khong, mot phan vi thieu hoc thuyet su dung hop phap o quoc gia cua ho (vi du: trong luat ban quyen cua Nhat Ban). Cac tep phuong tien đuoc cap phep noi dung tu do (vi du: Creative Commons 'CC BY-SA) đuoc chia se tren cac phien ban ngon ngu thong qua kho luu tru Wikimedia Commons, mot du an do Wikimedia Foundation đieu hanh. Wikipedia tuan theo cac luat ban quyen quoc te khac nhau lien quan đen hinh anh khien mot so nguoi nhan thay rang pham vi anh ve cac chu đe cua Wikipedia thua kem chat luong cua van ban bach khoa.
Wikimedia Foundation khong phai la nguoi cap phep cho noi dung ma chi la mot dich vu luu tru cho nhung nguoi đong gop (va nguoi cap phep) cho Wikipedia. Vi tri nay đa đuoc bao ve thanh cong truoc toa.


= Phuong thuc truy cap =
Noi dung Wikipedia đuoc phan phoi theo giay phep mo va ai cung co the su dung lai hoac phan phoi lai noi dung nay mien phi. Noi dung cua Wikipedia đa đuoc xuat ban duoi nhieu hinh thuc, ca truc tuyen va ngoai tuyen, hay ben ngoai trang web Wikipedia.

Trang web: Co hang nghin "trang nhan ban" đang lai noi dung tu Wikipedia: hai trang noi bat la Reference.com va Answers.com (cung chua noi dung tu cac nguon tham khao khac). Mot vi du khac la Wapedia, hien thi noi dung cua Wikipedia o đinh dang than thien voi thiet bi di đong truoc ca Wikipedia.
Ung dung danh cho thiet bi di đong: Nhieu ung dung danh cho thiet bi di đong cung cap quyen truy cap vao Wikipedia tren cac thiet bi di đong, bao gom ca thiet bi Android va iOS (xem ung dung Wikipedia).
Cong cu tim kiem: Mot so cong cu tim kiem tren web su dung đac biet noi dung Wikipedia khi hien thi ket qua tim kiem: vi du nhu Bing (thong qua cong nghe thu đuoc tu Powerset) va DuckDuckGo.
Đia compact, DVD: Cac bai viet tren Wikipedia đa đuoc xuat ban thanh đia quang. Wikipedia CD Selection ban tieng Anh nam 2006 chua khoang 2.000 bai viet. Phien ban tieng Ba Lan chua gan 240.000 bai viet. Co ca phien ban tieng Đuc va tieng Tay Ban Nha. Ngoai ra con co loat đia CD / DVD phi thuong mai "Wikipedia for Schools" (Wikipedia danh cho truong hoc) do cac thanh vien Wikipedia va SOS Children tu tay lua chon va san xuat, xoay quanh Chuong trinh giang day quoc gia cua Lien hiep Anh va nham muc đich huu ich cho cac nuoc noi tieng Anh. Du an nay co the đuoc tim thay tren mang; neu in thanh mot bach khoa toan thu giay se can khoang 20 quyen.
Sach in: Tu nam 2009, cong ty Books LLC cua My va ba cong ty con o Mauritian cua nha xuat ban Đuc VDM đa xuat ban hang chuc nghin cuon sach in theo yeu cau sao chep cac bai viet cua Wikipedia tieng Anh, tieng Đuc, tieng Nga va tieng Phap.
Semantic Web: Trang web DBpedia bat đau trich xuat du lieu tu cac hop thong tin va khai bao danh muc cua Wikipedia tieng Anh tu nam 2007. Wikimedia cung tao ra du an Wikidata nham luu tru cac du kien co ban tu moi trang cua Wikipedia va cac wiki WMF khac roi cung cap o đinh dang ngu nghia co the kiem chung, RDF. Tinh đen thang 2 nam 2014, trang nay co 15.000.000 muc cung 1.000 thuoc tinh mo ta.
Co nhung thach thuc trong viec lay lai toan bo noi dung cua Wikipedia đe tai su dung, vi viec nhan ban truc tiep qua trinh thu thap thong tin web la khong đuoc khuyen khich. Wikipedia cong bo cac "kho chua" noi dung o dang van ban; truoc nam 2007 Wikipedia con khong co san kho luu hinh anh.
Mot so phien ban Wikipedia co ban tham khao, noi cac tinh nguyen vien tra loi cau hoi cua đoc gia. Theo mot nghien cuu cua Pnina Shachaf tren Tap chi Tai lieu, chat luong cua ban tham khao Wikipedia co the sanh voi ban tham khao thu vien tieu chuan, voi đo chinh xac la 55%.


 Truy cap di đong  Phuong tien ban đau cua Wikipedia la đe nguoi dung đoc va chinh sua noi dung bang bat ky trinh duyet web tieu chuan nao bang ket noi Internet co đinh. Noi dung Wikipedia đa co the truy cap thong qua web di đong tu thang 7 nam 2013; nhung ngay 9 thang 2 nam 2014, The New York Times trich loi pho giam đoc Quy Wikimedia Erik Moller rang su chuyen đoi luu luong truy cap internet tu may tinh đe ban sang thiet bi di đong la đang ke va la mot nguyen nhan đe quan ngai. Bai bao nay cung bao cao thong ke so sanh ve cac chinh sua tren thiet bi di đong, "Chi 20 phan tram đoc gia cua Wikipedia tieng Anh đen qua thiet bi di đong, mot con so thap hon phan tram luu luong truy cap di đong cho cac trang web phuong tien khac, nhieu trang web con đat đen 50%. Va viec chuyen sang chinh sua tren thiet bi di đong tham chi con bi tut hau hon nua." The New York Times bao cao rang Moller đa chi đinh "mot nhom gom 10 nha phat trien phan mem tap trung vao di đong", đong thoi trich dan mot moi quan tam chinh la lam sao đe Wikipedia giai quyet cac van đe ve so luong bien tap vien ma Wikipedia thu hut cung nhu duy tri noi dung trong moi truong truy cap di đong.
Thang 7 nam 2014, Bloomberg Businessweek bao cao rang cac ung dung di đong Android cua Google đa thong tri thi phan lon nhat trong cac lo hang đien thoai thong minh toan cau cho nam 2013 voi 78,6% thi phan, đoi thu canh tranh sat sao nhat la iOS (voi 15,2% thi phan). Vao thoi điem Tretikov đuoc hen va cuoc phong van tren web cua co voi Sue Gardner vao thang 5 nam 2014, đai dien Wikimedia đua ra mot thong bao ky thuat lien quan đen so luong he thong truy cap di đong tren thi truong đang tim kiem quyen truy cap vao Wikipedia. Ngay sau cuoc phong van tren web đuoc đang tai, cac đai dien tuyen bo rang Wikimedia se ap dung cach tiep can toan dien đe cung cap nhieu he thong truy cap di đong nhat co the nham mo rong truy cap di đong noi chung, bao gom BlackBerry va he thong Windows Phone, giup thi phan tro thanh van đe thu yeu. Phien ban moi nhat cua ung dung Android danh cho Wikipedia đuoc phat hanh vao ngay 23 thang 7 nam 2014, nhin chung la nhan đuoc cac đanh gia tich cuc, đong thoi nhan điem tren 4/5 trong mot cuoc tham do voi khoang 200.000 nguoi dung tai xuong tu Google. Phien ban moi nhat cho iOS phat hanh vao ngay 3 thang 4 nam 2013 va nhan cac đanh gia tuong tu.
Nguoi dung co the truy cap Wikipedia tu đien thoai di đong vao đau nam 2004, thong qua Giao thuc Ung dung Khong day (WAP), thong qua dich vu Wapedia. Thang 6 nam 2007, Wikipedia ra mat en.mobile.wikipedia.org, mot trang web chinh thuc danh cho cac thiet bi khong day. Nam 2009, mot dich vu di đong moi hon chinh thuc đuoc phat hanh tai đia chi en.m.wikipedia.org, phuc vu cho cac thiet bi di đong cao cap hon nhu iPhone, thiet bi dua tren Android hoac thiet bi dua tren WebOS. Mot so phuong phap truy cap Wikipedia di đong khac cung xuat hien. Nhieu thiet bi va ung dung toi uu hoa hoac tang cuong hien thi noi dung Wikipedia cho thiet bi di đong, mot so con ket hop cac tinh nang bo sung nhu su dung sieu du lieu Wikipedia, chang han nhu thong tin đia ly.
Wikipedia Zero la mot sang kien cua Wikimedia Foundation nham mo rong pham vi tiep can cua bach khoa toan thu toi cac nuoc đang phat trien va đa ngung hoat đong vao thang 2 nam 2018.
Andrew Lih va Andrew Brown đeu coi viec chinh sua Wikipedia bang đien thoai thong minh la rat kho va viec nay se khong khuyen khich cac thanh vien tiem nang. So luong bien tap vien Wikipedia đa giam sau vai nam va Tom Simonite cua MIT Technology Review tuyen bo cau truc quan lieu cung bo quy đinh la mot yeu to dan đen đieu nay. Simonite cao buoc mot so nguoi dung Wikipedia su dung cac quy tac va huong dan roi ram nham ap đao nhung nguoi khac va ho con đuoc loi trong viec giu nguyen hien trang. Lih cao buoc rang cong đong hien đang bat đong nghiem trong ve cach giai quyet van đe nay. Lih lo so cho tuong lai lau dai cua Wikipedia; con Brown lo ngai Wikipedia khong the giai quyet cac van đe nay trong khi cac bach khoa toan thu đoi thu lai khong co kha nang thay the Wikipedia.


Anh huong van hoa = Nguon đang tin cay đe chong lai tin gia =
Nhung nam 2017–18, sau mot loat cac bao cao tin tuc sai lech, ca Facebook va YouTube đeu tuyen bo se dua vao Wikipedia đe giup nguoi dung đanh gia cac bao cao va bac bo tin tuc sai lech. Viet tren to The Washington Post, Noam Cohen cho biet, "Viec YouTube dua vao Wikipedia đe lap ky luc đuoc xay dung truc tiep dua tren suy nghi cua mot nen tang thach thuc thuc te khac, mang xa hoi Facebook, nam ngoai đa thong bao rang Wikipedia se giup nguoi dung loai bo tin gia." Ke tu thang 11 nam 2020, Alexa ghi lai so lan xem trang hang ngay tren moi khach truy cap la 3,03 va thoi gian trung binh hang ngay tren trang web la 3:46 phut.


= Luong nguoi xem =
Thang 2 nam 2014, The New York Times bao cao rang Wikipedia xep hang nam toan cau trong so tat ca cac trang web, cho biet "Voi 18 ty luot xem trang va gan 500 trieu luot nguoi truy cap moi thang [... ] Wikipedia chi kem Yahoo, Facebook, Microsoft va Google, nhung trang lon nhat voi 1,2 ty nguoi truy cap." Nhung thu hang nay đa giam xuong thu 13 tren toan cau vao thang 6 nam 2020 chu yeu do su gia tang pho bien cua cac trang web Trung Quoc chuyen ve mua sam truc tuyen.
Ben canh su tang truong logistic ve so luong bai viet, Wikipedia đa dan dan đat đuoc vi the la mot trang web tham khao chung ke tu khi thanh lap vao nam 2001. Khoang 50% luu luong truy cap tu cong cu tim kiem đen Wikipedia đen tu Google, mot luong lon nguoi dung Wikipedia đe tra cuu bai tap ve nha. So luong nguoi đoc Wikipedia tren toan the gioi đat 365 nguoi trieu vao cuoi nam 2009. Du an "Pew Internet and American Life" cho thay 1/3 nguoi dung Internet o My đa tham khao Wikipedia. Nam 2011, Business Insider đinh gia Wikipedia la 4 ty đo la neu no chay quang cao.
Theo "Wikipedia Readership Survey 2011" (Khao sat đoc gia Wikipedia nam 2011), đo tuoi trung binh cua nguoi đoc Wikipedia la 36, tuong đuong o cac gioi tinh khac nhau. Gan mot nua so đoc gia Wikipedia truy cap trang nay hon nam lan mot thang va mot so luong đoc gia tuong tu đac biet tim đen Wikipedia trong danh sach ket qua cua cong cu tim kiem. Khoang 47% đoc gia khong nhan ra rang Wikipedia la mot to chuc phi loi nhuan.


 Đai dich Covid-19  Trong thoi gian dien ra đai dich COVID-19, muc đo đua tin cua Wikipedia ve đai dich nay đa nhan đuoc su chu y cua gioi truyen thong quoc te va lam tang luong nguoi đoc Wikipedia noi chung.


= Y nghia van hoa =

Noi dung cua Wikipedia đuoc su dung trong cac nghien cuu han lam, sach, hoi nghi va cac phien toa, lam nguon tham khao trong bao chi, cung nhu tro thanh tam điem trong chien dich bau cu nam 2008 cua Hoa Ky. Thang 9 nam 2008, Wikipedia nhan giai thuong Quadriga Mot Su menh Khai sang cua Werkstatt Deutschland, roi giai Erasmus vao nam 2015 cho cac đong gop đac biet cho van hoa, xa hoi hoac khoa hoc xa hoi, cung nhu giai Cong chua Asturias cua Tay Ban Nha ve Hop tac Quoc te.
Wikipedia cung la đoi tuong cham biem trong cac bo phim hai truyen hinh My The Office, Scrubs, trang web hai huoc CollegeHumor. Thang 7 nam 2009, BBC Radio 4 phat song mot loat phim hai co ten la Bigipedia, lay boi canh tren mot trang web nhai lai Wikipedia.


= Cac du an chi em – Wikimedia =
Quy Wikimedia cung tao ra va đieu hanh cac du an chi em voi Wikipedia, bao gom Wiktionary (mot du an tu đien đuoc khoi đong vao thang 12 nam 2002), Wikiquote (mot bo suu tap cac cau danh ngon đuoc tao ra mot tuan sau khi Wikimedia ra mat), Wikibooks (mot bo suu tap cac sach giao khoa va van ban mo), Wikimedia Commons (mot trang danh cho đa phuong tien), Wikinews (danh cho tin tuc), Wikiversity (mot du an tao ra cac tai lieu hoc tap mien phi va cung cap cac hoat đong hoc tap truc tuyen), va Wikispecies (mot danh muc cac loai). Nam 2012 ra mat Wikivoyage (mot huong dan du lich chinh sua tu do) va Wikidata, mot co so du lieu kien thuc mo.


= Xuat ban =

Cai chet cua cac bach khoa toan thu thuong mai la minh chung ro rang nhat cho hieu qua kinh te cua Wikipedia, đac biet la cac an ban giay, vi du Encyclopædia Britannica cung khong the canh tranh voi mot san pham mien phi. Trong bai luan "Su vo luan cua Web 2.0" nam 2005, Nicholas Carr chi trich cac trang web co noi dung do nguoi dung tao nhu Wikipedia co the khien cac nha san xuat noi dung chuyen nghiep (va theo ong la cung co chat luong cao hon) pha san, vi "mien phi se luon chien thang chat luong". Carr viet rang: "Tiem an trong nhung vien canh xuat than cua Web 2.0 la su thong tri cua gioi nghiep du. Toi khong the tuong tuong đuoc đieu gi đang so hon the." Nhung nguoi khac khong cho rang Wikipedia se co the thay the hoan toan cac an pham truyen thong. Tong bien tap tap chi Wired Chris Anderson viet tren Nature rang phuong thuc "tri tue đam đong" cua Wikipedia se khong thay the đuoc cac tap chi khoa hoc hang đau co quy trinh binh duyet nghiem ngat.
Nguoi ta cung đang tranh luan ve anh huong cua Wikipedia đoi voi hoat đong kinh doanh xuat ban tieu su. Kathryn Hughes, giao su viet tieu su tai Đai hoc East Anglia, đong thoi la tac gia cua The Short Life and Long Times of Mrs Beeton va George Eliot: the Last Victorian đat cau hoi "Đieu đang lo ngai la, neu ban co the đoc đuoc tat ca thong tin đo tu Wikipedia, thi con lai gi đe viet tieu su?".


= Su dung trong nghien cuu =
Wikipedia đuoc su dung mot cach rong rai nhu mot kho ngu lieu đe nghien cuu ngon ngu trong ngon ngu hoc tinh toan, truy xuat thong tin va xu ly ngon ngu tu nhien. Wikipedia thuong đong vai tro la co so tri thuc đich cho van đe lien ket thuc the, sau nay đuoc goi la "wikification", va cho van đe lien quan cua viec phan đinh nghia tu. Cac phuong phap tuong tu wikification co the đuoc su dung đe tim cac lien ket "bi thieu" trong Wikipedia.
Nam 2015, cac nha nghien cuu nguoi Phap, Tien si Jose Lages cua Đai hoc Franche-Comte tai Besancon va Dima Shepelyansky cua Đai hoc Paul Sabatier tai Toulouse cong bo bang xep hang đai hoc toan cau dua tren cac trich dan hoc thuat tren Wikipedia. Ho su dung PageRank (xep hang trang) "theo sau la so lan xuat hien trong 24 phien ban ngon ngu khac nhau cua Wikipedia (thu tu giam dan) va the ky ma chung đuoc thanh lap (thu tu tang dan)".
Mot nghien cuu nam 2017 cua Vien Cong nghe Massachusetts goi y rang cac tu đuoc su dung tren cac bai viet Wikipedia se xuat hien trong cac an pham khoa hoc.
Cac nghien cuu lien quan đen Wikipedia đa su dung hoc may va tri tue nhan tao đe ho tro cac hoat đong khac nhau. Mot trong nhung linh vuc quan trong nhat — tu đong phat hien hanh vi pha hoai va đanh gia chat luong du lieu trong Wikipedia.


Du an lien quan Mot so bach khoa toan thu đa phuong tien tuong tac ket hop cac muc đuoc viet boi cong chung đa ton tai rat lau truoc khi Wikipedia đuoc thanh lap. Du an đau tien trong so nay la Du an Domesday cua BBC nam 1986, bao gom van ban (đuoc nhap tren may tinh BBC Micro) va anh tu hon mot trieu nguoi đong gop o Anh Quoc, va bao gom đia ly, nghe thuat va van hoa cua Anh Quoc. Đay la bach khoa toan thu đa phuong tien tuong tac đau tien (va cung la tai lieu đa phuong tien lon đau tien đuoc ket noi thong qua cac lien ket noi bo); phan lon cac bai bao co the truy cap đuoc thong qua ban đo tuong tac cua Anh Quoc. Giao dien nguoi dung va mot phan noi dung cua Du an Domesday đa đuoc mo phong tren mot trang web cho đen nam 2008.
Mot so bach khoa toan thu cong tac, co noi dung mien phi đuoc tao ra cung thoi voi Wikipedia (vi du: Everything2), roi nhieu thu đuoc hop nhat vao du an (vi du: GNE). Mot trong nhung bach khoa toan thu truc tuyen đau tien thanh cong nhat ket hop cac muc nhap vao cua cong chung la h2g2, do Douglas Adams tao ra vao nam 1999. Tu đien bach khoa h2g2 tuong đoi nhe nhang, tap trung vao cac bai viet vua di dom vua nhieu thong tin.
Cac trang web kien thuc do nguoi dung hop tac phat trien tiep theo đa lay cam hung tu Wikipedia. Mot so, chang han nhu Susning.nu, Enciclopedia Libre, Hudong va Baidu Baike cung khong ap dung quy trinh đanh gia chinh thuc, con mot so nhu Conservapedia thi tinh mo khong manh bang. Nhung trang web khac su dung binh duyet truyen thong hon, chang han nhu Encyclopedia of Life, bach khoa toan thu wiki truc tuyen Scholarpedia va Citizendium. Sanger tao ra Citizendium đe tro thanh mot giai phap thay the đang tin cay cho Wikipedia.


Ghi chu Tham khao Lien ket ngoai Website chinh thuc (Di đong) – cong thong tin đa ngon ngu (chua lien ket toi tat ca cac phien ban ngon ngu cua Wikipedia)
Wikipedia tren Twitter
Wikipedia tren Facebook
Quy Ho tro Wikimedia
Su ra đoi cua Wikipedia, Jimmy Wales