Obsidian con goi la đa vo chai, hac dien thach la mot dang thuy tinh nui lua tu nhien đuoc tao ra o dang đa macma phun trao.
No đuoc tao ra khi dung nham felsic phun trao ra tu nui lua va nguoi lanh nhanh nen ben trong no co cac tinh the rat nho. Obsidian thuong đuoc tim thay o ria cua cac dong dung nham rhyolit, vi thanh phan hoa hoc cua no nhieu silica, tao ra đo nhot va muc đo trung hop cua dung nham cao. Su kiem ham khuech tan nguyen tu qua dung nham bi polymer hoa va đo nhot cao nay đuoc ly giai la do thieu su phat trien cua tinh the. Do thieu cac cau truc tinh the nen cac ria cua no co the đat đen đo mong gan nhu o kich thuoc phan tu, vi vay ma nguoi tien su đa su dung no lam cac dung cu co đau nhon va cac luoi (dao) ben, va trong hien đai no đuoc dung lam luoi dao mo.


Đac điem Trong quyen Lich su tu nhien cua Pliny đe cap đen thuy tinh nui lua voi ten goi la "Obsidianus", vi no đuoc đat ten theo mot loai đa đuoc tim thay o Ethiopia boi Obsius.
Obsidian la mot loai giong nhu khoang vat, nhung khong phai khoang vat that su boi no la thuy tinh, khong ket tinh; them vao đo thanh phan cua no qua phuc tap đe tao thanh mot loai khoang vat rieng biet. Đoi khi no đuoc xep vao nhom a khoang vat. Mac du obsidian co mau toi giong cac đa mafic nhu basalt, nhung thanh phan cua no la sieu felsic. Obsidian chua chu yeu la SiO2 (silic dioxide), thuong tu 70% tro len. Cac đa ket tinh co thanh phan giong obsidian gom granit va rhyolit. Vi obsidian khong ben tren be mat Trai Đat (theo thoi gian chung phan huy thanh cac tinh the khoang hat min), nen obsidian đuoc tim thay co tuoi khong som hon ky Creta. Qua trinh phong hoa obsidian đuoc tang len voi su co mat cua nuoc. Obsidian co ham luong nuoc thap khi con tuoi (chua bi phong hoa), it hon 1% nuoc theo khoi luong, nhung chung co the bi hydrat hoa khi tiep xuc voi nuoc ngam tao thanh perlit.
Obsidian tinh khiet thuong co mau toi, tuy nhien mau co the thay đoi tuy thuoc vao luong tap chat. Sat va magie lam cho obsidian co mau luc sam đen đen. Co rat it mau đuoc tim thay o dang gan nhu khong mau. Trong mot so đa, bao the cristobalit nho, tron, mau trang o dang thuy tinh đen tao ra kien truc đom hay bong tuyet (goi la bong tuyet obsidian). No co the chua cac kieu mau bong bong khi con ton đong lai khi dung nham phun trao, xep thanh lop doc theo cac lop đa đuoc tao ra khi đa nong chay chay thanh dong truoc khi nguoi lanh. Cac bong bong nay co the tao ra cac hieu ung đep nhu anh vang (anh obsidian) hay mau sac lap lanh, hoac mau sac giong nhu cau vong (cau vong obsidian).


Phan bo Obsidian co the đuoc tim thay o nhieu noi co hoat đong phun trao dung nham rhyoliti nhu o Argentina, Armenia, Canada, Chile, Hy Lap, El Salvador, Guatemala, Iceland, Y, Nhat Ban, Kenya, Mexico, New Zealand, Peru, Scotland va Hoa Ky. Cac dong obsidian bi chon vui do cac đot phun trao sau phu len co the đuoc tim thay trong cac mieng cua cac nui lua nhu nui lua Newberry va nui lua Medicine Lake o day Cascade, Tay Bac My, va o phia đong Inyo Craters cua Sierra Nevada, California. Vuon quoc gia Yellowstone co mot suon nui co thanh phan obsidian nam giua Mammoth Hot Springs va Norris Geyser Basin, va cac mo co the đuoc tim thay o mot so noi khac cua mien tay Hoa Ky nhu Arizona, Colorado, New Mexico, Texas, Utah, Washington, Oregon va Idaho. Obsidian cung đuoc tim thay o Virginia.


Su dung truoc đay Đa vo chai la vat co gia tri trong cac nen van hoa thoi ky đo đa, vi cung giong nhu đa lua, no co the bi đap vo ra đe tao cac cong cu sac ben (manh tuoc) nhu dao hay đau mui ten. Giong nhu tat ca cac loai thuy tinh khac va mot so loai đa tu nhien, obsidian vo ra o dang vo so. No cung đa đuoc đanh bong đe lam guong. Cac nha khao co hoc hien đai đa phat trien he thong đinh tuoi tuong đoi su dung đa vo chai, goi la đinh tuoi hydtat hoa obsidian, đe tinh tuoi cua cac vat dung lam tu đa vo chai.


= Trung Đong =
O Ubaid vao thien nien ky thu 5 TCN, luoi dao đuoc lam tu obsidian khai thac o Tho Nhi Ky ngay  nay. Nguoi Ai Cap co đai đa su dung obsidian đuoc nhap tu mien tay Đia Trung Hai va cac vung o phia nam bien Đo.


= Chau My =
Phan tich thach hoc co the la cong cu đe hieu ve cac nhom sac toc thoi ky tien Columbia o Trung My (Mesoamerica). Viec phan tich can than obsidian trong mot nen van hoa hay mot boi co the tai hien hoat đong thuong mai, nen san xuat, phan bo va sau đo la hieu ve khia canh kinh te, xa hoi va chinh tri cua mot nen van minh. Đay la truong hop o Yaxchilan, mot thanh pho Maya, noi ngay ca nhung đeu lien quan đen chien tranh cung đa đuoc nghien cuu trong moi quan he voi viec su dung obsidian va nhung manh vo cua chung. Mot vi du khac trong viec khai quat di chi khao co ve Chumash ven bien o California cho thay rang hoat đong thuong mai voi cac vung xa cua Casa Diablo, California o Nui Sierra Nevada.
O Chile, cac dung cu bang obsidian đuoc lam tu nui lua Chaiten đuoc phat hien o Chan-Chan  cach đo 400 km ve phia bac va cung nhu o nhung đia điem cach đo 400 km ve phia nam.


= Đao Phuc Sinh =
Obsidian cung đa đuoc su dung o Rapa Nui (Đao Phuc Sinh) o dang cac dung cu co luoi nhu Mataia va đong tu mat cua cac tuong Moai.


Su dung ngay nay Obsidian đuoc su dung lam dao mo vi dao tot lam bang obsidian co luoi ben hon nhieu lan so voi dao mo lam bang thep, voi đo day luoi khoang 3 nanomet. Ngay ca cac dao mo lam bang kim loai đeu co luoi lom chom nhu rang cua neu nhin bang kinh hien vi đu manh; trong khi dao lam obsidian van bang phang va đeu ngay ca duoi kinh hien vi đien tu.  Mot nghien cuu cho thay cac vet cat bang obsidian gay ra vet seo hep hon, it te bao viem hon, va it mo hat hon trong mot nhom chuot.
Obsidian cung đuoc su dung đe trang tri va lam đa quy.  No co đac tinh co the dien tuy theo cach bi cat: khi bi cat theo chieu nay thi no mau đen huyen, bi cat chieu khac thi no lai co mau long lanh xam.
Tu thap nien 1970 co chan cot cho may quay đia lam bang obsidian.


Xem them Amorphism
Knapping
Hyaloclastit va tachylit - thuy tinh nui lua co thanh phan basalt
Obsidian hydration dating
Obsidian use in Mesoamerica
Thuy tinh nui lua
Yaxchilan Lintel 24


Tham khao Lien ket ngoai Mindat with location data
Obsidian: Mineral galleries Luu tru ngay 10 thang 6 nam 2007 tai Wayback Machine
USGS Obsidian photo glossary