Nguyen Hai Chi (sinh 11 thang 11 nam 1943 - mat 12 thang 3 nam 2003) la mot hoa si ve tranh biem cua Viet Nam, noi tieng voi but danh Choe, ngoai ra ong con co but danh Tran Ai, Cap, Kit. Ong đuoc coi la "hoa si biem so mot cua Viet Nam" voi nhung tranh biem đac sac phe phan nhung thoi hu tat xau cua xa hoi qua nhieu thoi ky. Ong ve chu yeu la tranh son dau, giay do va tranh lua. Ngoai ve, Choe con đuoc biet đen nhu mot nha van, nha tho, nhac si.


Tieu su & su nghiep Nguyen Hai Chi sinh ngay 11 thang 11 nam 1943 tai Cai Tau Thuong, tuc lang Hoi An thuoc tong An Thanh Thuong, quan Chau Thanh, tinh Sa Đec (tu nam 1957 đen nay la xa Hoi An thuoc quan va sau đo la huyen Cho Moi, tinh An Giang). Sau đo gia đinh ong chuyen ve duoi chan Nui Sam, thuoc xa Vinh Te, quan Chau Phu, tinh Chau Đoc (nay đa chia thanh xa Vinh Te va phuong Nui Sam cung thuoc thanh pho Chau Đoc thuoc tinh An Giang).
Do hoan canh gia đinh rat ngheo, ong phai nghi hoc tu nam lop 2, đi lam kiem song tu nam 9 tuoi. Ong lam đu nghe: đap đa, đon cui, chan bo muon...
Nam 1960, bi can bo Cong san ep len nui hoat đong du kich nen ong bo tron ve My Tho, xin lam viec tai mot phong ve quang cao va hoc ve tai đay.
Nam 1963, ong lam tho đang bao đe tan tinh co Nguyen Thi Kim Loan, nguoi sau nay tro thanh vo ong.
Nam 1964, ong đi quan dich, nam sau đuoc chuyen ve lam viec tai Bo Tong Tham muu Quan luc Viet Nam Cong hoa. Luc nay ong bat đau lam tho, viet truyen gui đang bao. Nam 1966 ong đuoc bao Tien Tuyen trao giai "Truyen ngan xuat sac nhat." Tu đo ong đa tham nhap vao lang bao Sai Gon
Cuoi nam 1969, ong chuyen qua ve hi hoa cho to Dien đan, tu đay ky ten Choe, nghe danh do nha van Vien Linh đat, luc đo la chu but bao Dien đan. Sau đo ong con ve cho nhat bao Bao Đen nam 1970, nhung van chua đuoc nhieu nguoi luu y.
Nam 1971, ong chuyen qua cong tac voi bao Song Than. Tai đay ong bat đau đuoc biet toi, va noi tieng tu mua he nam 1972. Cac tranh biem cua ong đuoc cac bao danh tieng the gioi nhu The New York Times, Newsweek...chon đang. Ong con viet them truyen dai đang hang ngay voi tua đe "Cai goi la".
Trong giai đoan nong bong cua chien tranh Viet Nam, ong đa ve nhieu nhan vat noi tieng: Richard Nixon, Henry Kissinger, Nguyen Van Thieu, Nguyen Cao Ky, Tran Van Huong, Vo Nguyen Giap, Le Đuc Tho... Mot so tranh cua ong đa đung đen van đe nhay cam do đo ong bi chinh quyen bat giam tu thang 2 nam 1975. Thoi gian o tu nhu bi giam long, ca ngay ong chi choi co tuong va đoc truyen kiem hiep, va ong tu hoc đan va sang tac nhac trong thoi gian o tu.
Su kien 30 thang 4 nam 1975 dien ra, Nguyen Hai Chi tu thoat khoi nha nguc sau 3 thang o tu. May thang sau ong đuoc nhan vao lam bao Lao đong Moi voi nhiem vu trinh bay to bao.
Thang 4 nam 1976, co ten trong danh sach nhung ten “biet kich van hoa”, trong chien dich khoi đong ngay 3 thang 4 nam 1976, mot nam sau ngay chien tranh Viet Nam ket thuc, cung hang tram nha van, nha bao, nghe si, nhan si mien Nam bi xep hang “phan đong”: Tran Da Tu, Đang Giao, Doan Quoc Sy, Nguyen Manh Con, Nguyen Huu Hieu, Hoang Anh Tuan, Than Trong Ky, Hoang Vinh Loc, Trinh Viet Thanh, hoa si Choe, Nhu Phong Le Van Tien, linh muc Tran Huu Thanh, linh muc Đinh Binh Đinh, thuong toa Thich Huyen Quang... ong bi bat đi hoc tap cai tao cho đen cuoi nam 1985 tai cac nha giam Chi Hoa roi trai cai tao Gia Trung, Pleiku. Sau đo ong vuot bien nhung bi bat va phai tro lai tu them lan nua.
Tu nam 1990, do khong xac đinh đuoc thoi han tu, ong bi tu choi đon xuat canh theo dien H.O. Ong o lai Viet Nam hanh nghe ve tranh ban cho khach nuoc ngoai. Ong cong tac voi phong tranh Tu Do tai Thanh pho Ho Chi Minh, đe trung bay va ban tranh lua, giay do va tranh son dau, ky ten Van Bich. It lau sau, ong đuoc nhieu to bao trong nuoc đe nghi cong tac tro lai. Tranh cua ong tiep tuc xuat hien tren nhieu to bao va tao đuoc phong cach rieng trong viec phe phan nhung thoi hu tat xau, nhung tieu cuc cua xa hoi.
Nam 1997, Choe bi đot quy, dan đen bai liet mot thoi gian. Truoc đo ong cung đa mac phai benh tieu đuong. Tu nam 1998 toi 2001, ong co 2 lan sang Phap đieu tri nhung khong thuyen giam. Tu nam 2001, ong bat đau đi đung kho khan, mu mat trai, mo mat phai, tu đo khong ve nua ma chuyen qua lam tho, viet nhac.
Cuoi nam 2002, ong đuoc ban be giup đo đua sang Virginia, Hoa Ky chua benh. Ngay 22 thang 2 nam 2003, ong đot ngot bi ngop tho, 10 ngay sau đot quy va đut mach mau nao.
3 gio 50 phut sang ngay 12 thang 3 nam 2003, ong qua đoi tai benh vien Fairfax, Virginia. Le tang đuoc cu hanh tai nha tho cac thanh tu đao Arlington, sau đo đuoc đua ve Viet Nam an tang tai nghia trang nha tho Thanh Mau, huyen Đinh Quan, tinh Đong Nai.


Tac pham Ngoai rat nhieu tranh biem đa đuoc đang tren cac bao, con nhung tuyen tap thu thap cac tac pham cua Choe: 

Sach
The World of Choe (The gioi cua Choe), do nha bao My Barry Hilton đa thu thap mot so tranh biem hoa cua ong, do nha xuat ban Glade Publications an hanh tai My nam 1973.
Lai rai ve viet - but ky (nxb Lao đong, 1992)
Tu toi - tuyen tap tranh hi hoa, tho, van, nhac (nxb Tieng que huong, Hoa Ky, 2001) 
Nghe cuoi, tuyen tap tranh, tho, van, nhac (nxb Van hoa Van nghe, 2013) 
Mot so ca khuc
Nga lung tren đoi
Gio
Mua
Khi dut con mua
Du ta xa nhau
Ben vuon nha em
Khi đen cuoi đoi 


Vinh du Trong su nghiep đo so cua minh, hoa si Choe đa đuoc nhieu vinh du trong lan ngoai nuoc:

Nam 1966, ong đuoc bao Tien tuyen trao giai "truyen ngan xuat sac".
Nam 1973, nha bao My Barry Hilton đa thu thap mot so tac pham cua ong đinh in thanh sach phat hanh tai My duoi ten "The World of Choe" (The gioi cua Choe) va goi ong la "cay biem hoa so 1 cua Viet Nam", nhung y đinh nay đa bi Bo ngoai giao My can tro.
Nam 1973, tuan bao New York Times binh chon Choe la mot trong 8 hoa si biem hoa xuat sac tren the gioi cua thap nien 1970.
Nam 1995, Choe đuoc Pho tong lanh su Nhat Ban moi tham du cuoc trien lam tranh quoc te voi chu đe "Phu nu nuoc toi" to chuc tai mot so thanh pho o Nhat.
Ong đuoc tuan bao L'Hebdo cua Phap chon la mot trong 6 nguoi Viet tieu bieu tu 1975 toi 1995 voi đac trung la "Hoa si buong binh".
Nam 1998, ong co cuoc trien lam tranh tai Phap. Khi toi tham Roma, ong đuoc đac an dien kien đuc Giao hoang John Paul II tai Toa thanh Vatican.
Nam 2004, 29 tranh chan dung cua Choe ve nhung nguoi phu nu đoat giai thuong Nobel đuoc trung bay o Stockholm nhan "Ngay Viet Nam" o Thuy Đien.


Chu thich Lien ket ngoai Cac bai viet ve Choe va tranh ve cua Choe Luu tru ngay 29 thang 10 nam 2010 tai Wayback Machine tai Tap chi Co Thom.
Choe: the Vietnamese best known cartoonist Luu tru ngay 2 thang 11 nam 2008 tai Wayback Machine tai trang vicnet.net.au.
Biem hoa cua Choe tai watermargin.com.
Hi hoa voi chieu sau cua Choe Nguyen Hai Chi Luu tru ngay 29 thang 10 nam 2010 tai Wayback Machine, bien soan Phan Anh Dung, Co Thom Magazin.
Nhung net co rat đoi cua Choe, VnExpress