Ngo Trong Hoa (tieng Trung: 吴仲华; tieng Trung: Wu Zhonghua; 27 thang 7 nam 1917 – 19 thang 9 nam 1992) la mot nha vat ly nguoi Trung Quoc. Ong la nha nghien cuu thuoc Uy ban Co van Hang khong Quoc gia Hoa Ky (NACA), giao su tai Đai hoc Thanh Hoa va giu chuc giam đoc sang lap cua Vien Nhiet đong luc hoc Ky thuat thuoc Vien Khoa hoc Trung Quoc (CAS). Ong la nguoi tien phong nghien cuu ve thuyet chung cua dong ba chieu đoi voi đau may turbo, ly thuyet nay đa đuoc ung dung rong rai trong cac mau thiet ke đong co may bay. Ngo va vo ong, ba Ly Man Hoa đeu la vien si tai CAS.
Sinh ra o Thuong Hai, con đuong hoc đai hoc cua Ngo tai Đai hoc Thanh Hoa bi gian đoan boi Chien tranh Trung–Nhat. Ong tot nghiep Đai hoc Lien hop quoc gia Tay Nam lam thoi va đuoc trao suat Hoc bong bao lanh Nghia Hoa Đoan đe theo hoc tai Vien Cong nghe Massachusetts o Hoa Ky. Sau khi lay bang Ph.D., ong gia nhap NACA (to chuc tien than cua NASA) va phat trien thuyet dong ba chieu tai đay.
Sau khi Chien tranh Trieu Tien no ra, Ngo va vo ong tro ve Trung Quoc vao nam 1954. Ong thanh lap chuong trinh đau may turbo đau tien cua Trung Quoc tai Thanh Hoa va phat trien he toa đo cong phi truc giao đe cai thien đo tinh toan chinh xac. Sau nhung tro ngai trong Đai nhay vot va Cach mang Van hoa, ong tiep tuc cong cuoc nghien cuu vao thap nien 1970. Nam 1980, ong tro thanh giam đoc sang lap cua Vien Nhiet đong luc hoc Ky thuat thuoc CAS.


Cuoc đoi va su nghiep = Than the va giao duc =
Ngo sinh ra vao ngay 27 thang 7 nam 1917 tai Thuong Hai; nguyen quan nam o To Chau, tinh Giang To. Gia đinh ong la mot gia đinh tri thuc kha gia binh thuong, bo la nhan vien van phong, de tinh va vui ve, con me la mot nguoi co hoc thuc, tiet kiem va can cu, yeu cau cac con phai cham chi hoc tap. La con thu ba trong bon nguoi con, tu nho Ngo đa xay dung thoi quen hoc tap cham chi, tiet kiem, lam viec nghiem tuc va tinh tinh cuong truc. Ong theo hoc Truong trung hoc Cach Tri đen nam 16 tuoi, roi chuyen đen Nam Kinh va tot nghiep tai Truong trung hoc Kim Lang.
Nam 1935, ong đang ky vao Khoa co khi cua Đai hoc Thanh Hoa o Bac Binh (tuc Bac Kinh ngay nay). Sau khi Chien tranh Trung–Nhat no ra vao nam 1937, đai hoc so tan khoi Bac Binh va chuyen đen phia nam tru o Truong Sa, tinh Ho Nam. Cung voi cac ban hoc tai khoa co khi cua Thanh Hoa, ong thuc hien nghia vu quan su trong mot nam  tai Truong Luc luong Co gioi Quan đoi moi thanh lap o Ho Nam. Khi Quan đoi Đe quoc Nhat Ban xam luoc Ho Nam, mot lan nua truong ong buoc phai so tan đen Con Minh o tay nam Trung Quoc; tai đay Thanh Hoa va mot so đai hoc luu vong khac ket hop cac nguon luc đang dan can kiet đe lap nen Đai hoc Lien hop quoc gia Tay Nam lam thoi (Lien Đai). Ngo tiep tuc hoc tap tai Lien Đai va đuoc thue lam lam giang vien sau khi tot nghiep vao nam 1940. Nam 1943, ong cuoi Ly Man Hoa, co ban hoc va nha vat ly tai Lien Đai.


= Su nghiep o Hoa Ky =
Cuoi nam 1943, Ngo gianh Hoc bong bao lanh Nghia Hoa Đoan cua Đai hoc Thanh Hoa đe đi du hoc o Hoa Ky. Ong va vo đeu đuoc Vien Cong nghe Massachusetts nhan lam sinh vien Ph.D va bat đau hoc tap vao nam 1944. Ong theo chuyen nganh đong co đot trong. Ly ha sinh hai con trai tai Hoa Ky, cap đoi thay phien nhau vua len lop vua trong con.
Ngo lay bang Ph.D. vao nam 1947, con Ly lay bang sau chong mot nam. Ho đeu gia nhap Phong thi nghiem đong co may bay Lewis cua Uy ban Co van Hang khong Quoc gia Hoa Ky sau khi tot nghiep. Nam 1950, ong la nguoi tien phong trong nghien cuu thuyet dong ba chieu, ly thuyet nay đuoc Hiep hoi ky su co khi Hoa Ky xem la mot trong hai buoc đot pha quan trong nhat cua thap nien 1950 trong viec phat trien đau may turbo, ben canh phat minh may tinh.
Khi Chien tranh Trieu Tien, quan he My – Trung tro nen đoi đich cong khai, nen Ngo va Ly quyet đinh khong the lam viec cho quan đoi Hoa Ky nua. Ho tu chuc o NACA va tro thanh giao su tai Vien bach khoa Brooklyn vao nam 1951. Nam 1954, hai nguoi ha quyet tam tro ve Trung Quoc. Nham tranh bi chinh phu Hoa Ky nghi ngo, gia đinh bay đen Anh Quoc vao thang Tam đe nghi mat, roi đi gian tiep qua Thuy Si, Ao, Tiep Khac va Lien Xo, sau cung đat chan ve que huong vao cuoi nam.


= Su nghiep o Trung Quoc =

O Bac Kinh, Ngo đuoc bo nhiem lam giao su va pho truong khoa co hoc cua Đai hoc Thanh Hoa, roi thanh lap chuong trinh đau may turbo đau tien cua Trung Quoc o Thanh Hoa vao nam 1956. Mot nam sau, ong thanh lap phong nghien cuu ve đong co turbo va đot trong tai Vien co khi thuoc Vien Khoa hoc Trung Quoc (CAS). Ong đuoc bau lam vien si cua CAS vao nam 1957. Khi Đai hoc Khoa hoc va Cong nghe Trung Quoc đuoc thanh lap vao nam 1958, ong giu chuc truong khoa Vat ly va Nhiet đong luc hoc.
Do thang than phe phan Đai nhay vot, ong bi to la vien si "canh huu" vao nam 1958. Mot nam sau, ong đuoc phuc hoi chinh tri va bo nhiem lam pho giam đoc Vien co khi thuoc CAS vao nam 1960. Chuong trinh nghien cuu cua ong la mot trong nhung chuong trinh bi xoa bo trong Nan đoi lon. Trong Phong trao Giao duc Xa hoi chu nghia, ong đuoc cu lam cong viec chan tay o vung nong thon Hong Đong, Son Tay trong ba nam. Khi Cach mang Van hoa no ra vao nam 1966, Ngo đuoc Thu tuong Chu An Lai va cac si quan Khong quan Quan Giai phong Nhan dan bao ve vi ho đanh gia cao nhung cong hien khoa hoc cua ong. Ong song sot an toan qua thoi ki song gio, song nghien cuu cua ong lai bi ngung hoan toan cho đen nam 1971, khi nhung hon loan đau cua cuoc cach mang lang xuong.
Sau khi ket thuc Cach mang Van hoa ket thuc vao nam 1976 va binh thuong hoa quan he My – Trung vao nam 1979, Ngo dan đau mot nhom nha khoa hoc Trung Quoc ghe tham Hoa Ky lan đau tien ke tu khi ong ve nuoc vao nam 1954. Nam 1980, CAS thanh lap Vien Nhiet đong luc hoc Ky thuat (IET), voi Ngo la giam đoc sang lap.


= Nghi huu va qua đoi =
Ngo nghi huu vao thang 6 nam 1987. Khong lau sau, ong bi chan đoan mac ung thu gan, song đuoc bac si Ngo Manh Sieu chua tri thanh cong o Thuong Hai. Nam 1990, Ngo va Ly đuoc moi giang day o Đai hoc Clemson trong bon thang, va ong đa trinh bay mot loat bai giang tai Trung tam nghien cuu Lewis cua NASA. Nam 1992, benh ung thu cua Ngo tai phat va di can đen phoi. Ong nhap vien vao thang 8, roi mat vao ngay 19 thang 9 nam 1992 o Bac Kinh, tho 75 tuoi.


Di san = Cong hien khoa hoc =
Trong luc cong tac tai NACA vao nam 1950, Ngo đa xuat ban mot bai bai co nhan đe "A general theory of three-dimensional flow in subsonic and supersonic turbomachines of axial-, radial-, and mixed-flow types" (tam dich: "Mot ly thuyet tong quat ve dong ba chieu o cac may turbo ha am va sieu am theo cac loai huong truc, xuyen tam va hon hop dong"), an pham đuoc xem la tien phong trong nghien cuu thuyet dong ba chieu. Ong đa rut gon cac van đe cua dong ba chieu sang bai toan lap hai nghiem cua hai bien đoc lap. Phuong phap ma tran truc tiep đuoc su dung voi cac dong duoi am toc, con phuong phap ham đac trung (phan nguyen cua logarit) đuoc dung đoi voi cac dong sieu thanh.
O thap nien 1960, ong phat trien mot he toa đo cong phi truc giao phu hop voi co the đe cai thien đo tinh toan chinh xac. Tai Vien Nhiet đong luc hoc Ky thuat, ong va cac cong su đa xay dung cac phuong phap nen nhan tao va chiu va đap đe giai cac bai toan dong can am.
Ly thuyet cua Ngo đa đuoc ung dung rong rai trong cac mau thiet ke đong co may bay, gom Teledyne CAE J69, Pratt & Whitney JT3D, Rolls-Royce Spey, Rolls-Royce RB211, Pratt & Whitney JT9D va General Electric F404. Ngay sau khi ong mat, NASA đa cong bo Bao cao 4496 (1993) ve thuyet may turbo chung cua ong. Ong đa duyet qua ban thao cuoi trong luc nam vien.


= Giai thuong va chuc vu =
Ngo gianh Giai thuong Khoa hoc Tu nhien Quoc gia (giai Nhi) vao cac nam 1956 va 1982. Ong đuoc CAS trao Giai thuong thanh tuu quan trong vao nam 1975 va Giai Vang tu Hiep hoi ky thuat co khi Trung Quoc. Tu nam 1981 đen 1992, ong lam chu tich đieu hanh cua CAS. Ong đuoc bau vao Uy ban Thuong vu Quoc hoi o cac ki Đai hoi Đang thu 6 va thu 7, tai vi tu nam 1983 cho đen khi mat vao nam 1992. Ngay 27 thang 5 nam 1995, tai phien hop đau tien cua Uy ban toan quoc do Hiep hoi Khoa hoc va Cong nghe Trung Quoc to chuc, ong đuoc truy tang lam Uy vien Danh du. 
Nhan ky niem 90 nam sinh nhat ong vao nam 2007, Vien Nhiet đong luc hoc Ky thuat đa lap Quy Hoc bong Ngo Trong Hoa đe tuong nho ong, danh cho cac sinh vien va nha nghien cuu tot nghiep xuat sac cua nganh Nhiet đong luc hoc Ky thuat.


Chu thich Đoc them "A General Theory of Three-Dimensional Flow in Subsonic and Supersonic Turbomachines of Axial-, Radial, and Mixed-Flow TYpes" (NACA TN 2604) cua Ngo Trong Hoa