Chuyen giao chu quyen Hong Kong, thuong đuoc goi tat la chuyen giao Hong Kong (hay đon gian la Ban giao, cung đuoc goi la su tro lai cua CHND Trung Hoa va chinh quyen đai luc tai Hong Kong), xay ra vao nua đem ngay 1 thang 7 nam 1997, khi Vuong quoc Anh cham dut chinh quyen thuoc đia Hong Kong va chuyen quyen kiem soat lanh tho cho Trung Quoc. Hong Kong tro thanh mot khu vuc hanh chinh đac biet va tiep tuc duy tri cac he thong quan ly va kinh te tach biet voi cac he thong cua Trung Quoc đai luc.
Su kien nay đa cham dut 156 nam cai tri cua thuc dan Anh tai Hong Kong. Lanh tho nay la so huu đang ke o nuoc ngoai cuoi cung cua nuoc Anh. Voi dan so khoang 6,5 trieu nguoi vao nam 1997, Hong Kong chiem 97% tong dan so cua tat ca cac Lanh tho phu thuoc cua Anh tai thoi điem đo. Viec ban giao đuoc mot so nguoi coi la đanh dau dut khoat su ket thuc cua Đe quoc Anh.


Tong quan Vao khoang nhung nam 1820 va 1830, nguoi Anh đa chinh phuc cac vung cua An Đo va co y đinh trong bong o nhung vung đat nay đe bu đap so luong bong ma ho mua tu My. Khi no luc nay that bai, nguoi Anh nhan ra ho co the trong cay anh tuc tai đay voi toc đo đang kinh ngac. Nhung cay anh tuc nay sau đo co the đuoc bien thanh thuoc phien, thu ma nguoi Trung Quoc rat mong muon. Vi vay, ke hoach cua Anh đa trong cay anh tuc o An Đo, chuyen đoi no thanh thuoc phien, buon ban thuoc phien o Trung Quoc đe lay tra va ban lai tra o Anh. Viec ban thuoc phien rat thanh cong va thuoc phien đuoc xuat khau sang Trung Quoc voi khoi luong cuc lon.
Vuong quoc Anh gianh quyen kiem soat cac phan lanh tho cua Hong Kong thong qua ba hiep uoc voi nha Thanh Trung Quoc:

1842 Hiep uoc Nam Kinh: Đao Hong Kong đuoc nhuong lai vinh vien
Cong uoc Bac Kinh nam 1860: Ban đao Cuu Long va Đao Stonecutter đuoc nhuong lai
Cong uoc 1898 ve mo rong lanh tho Hong Kong: Tan Gioi va cac đao xa đuoc thue trong 99 nam cho đen nam 1997
Bat chap tinh chat huu han cua hop đong thue Tan Gioi, phan thuoc đia nay đuoc phat trien nhanh chong va tro nen hoa nhap cao voi phan con lai cua Hong Kong. Vao thoi điem cac cuoc đam phan nghiem tuc ve tinh trang tuong lai cua Hong Kong vao nhung nam 1980, viec tach cac vung lanh tho bi nhuong lai va chi tra lai Tan Gioi cho Trung Quoc đuoc cho la phi thuc te. Ngoai ra, voi su khan hiem đat đai va tai nguyen thien nhien o đao Hong Kong va Cuu Long, cac khoan đau tu co so ha tang quy mo lon đa đuoc thuc hien o Tan Gioi, voi nhung đot pha nam trong ngay 30 thang 6 nam 1997.
Khi Cong hoa Nhan dan Trung Hoa gianh đuoc ghe tai Lien Hop Quoc do Nghi quyet Đai hoi đong Lien Hop Quoc 2758 nam 1971, nuoc nay bat đau co cac hanh đong ngoai giao ve van đe chu quyen cua Hong Kong va Ma Cao. Thang 3/1972, đai dien cua Trung Quoc tai Lien Hop Quoc Hoang Hoa đa viet thu cho Uy ban Phi Thuc dan hoa cua Lien Hop Quoc đe neu quan điem cua chinh phu Trung Quoc:

"Cac cau hoi ve Hong Kong va Ma Cao thuoc ve loai cau hoi xuat phat tu mot loat cac hiep uoc bat binh đang ma cac đe quoc đa ap đat đoi voi Trung Quoc. Hong Kong va Ma Cao la mot phan lanh tho Trung Quoc bi chinh quyen Anh va Bo Đao Nha chiem đong. Hong Kong va Ma Cao hoan toan nam trong chu quyen cua Trung Quoc va hoan toan khong thuoc pham tru lanh tho thuoc đia thong thuong. Do đo, chung khong nen đuoc đua vao danh sach cac lanh tho thuoc đia đuoc tuyen bo ve viec trao đoc lap cho cac lanh tho va nguoi dan thuoc đia. Đoi voi cac cau hoi ve Hong Kong va Ma Cao, chinh phu Trung Quoc luon kien đinh rang chung nen đuoc giai quyet theo cach thich hop khi đieu kien chin muoi. " 
Cung nam, vao ngay 8 thang 11, Đai hoi đong Lien Hop Quoc đa thong qua nghi quyet loai bo Hong Kong va Ma Cao khoi danh sach chinh thuc cac thuoc đia.
Vao thang 3 nam 1979, Thong đoc Hong Kong, Murray MacLehose, đa co chuyen tham chinh thuc đau tien toi Cong hoa Nhan dan Trung Hoa (PRC), chu đong neu cau hoi ve chu quyen cua Hong Kong voi Đang Tieu Binh. Neu khong lam ro va thiet lap vi tri chinh thuc cua chinh phu Trung Quoc, viec sap xep cac hop đong cho thue bat đong san va cac hop đong cho vay o Hong Kong trong vong 18 nam toi se tro nen kho khan.
Đap lai nhung lo ngai ve hop đong thue đat o Tan Gioi, MacLehose đe xuat rang chinh quyen Anh cua toan bo Hong Kong, trai voi chu quyen, đuoc phep tiep tuc sau nam 1997. Ong cung đe xuat rang cac hop đong bao gom cum tu "keo dai mien la Hoang gia cai quan lanh tho ".
Tren thuc te, ngay tu giua nhung nam 1970, Hong Kong đa phai đoi mat voi rui ro tang them cac khoan vay cho cac du an co so ha tang quy mo lon nhu he thong Đuong sat Giao thong (Mass Transit Railway - MTR) va mot san bay moi. Bat ngo vi khong chuan bi, Đang khang đinh su can thiet cua viec Hong Kong tro lai Trung Quoc, theo đo Hong Kong se đuoc chinh phu Trung Quoc trao cho tinh trang đac biet.
Chuyen tham cua MacLehose toi Trung Quoc đa ven man ve van đe chu quyen cua Hong Kong: Nuoc Anh đa nhan thuc đuoc khat vong cua Trung Quoc trong viec khoi phuc chu quyen đoi voi Hong Kong va bat đau thuc hien cac thoa thuan phu hop đe đam bao quyen loi cua minh trong lanh tho, cung nhu bat đau tao ra mot ke hoach thoat ly trong truong hop khan cap.
Ba nam sau, Đang tiep đon cuu Thu tuong Anh Edward Heath, nguoi đuoc phai đi lam đac phai vien cua Thu tuong Margaret Thatcher đe thiet lap su hieu biet ve quan điem cua Trung Quoc lien quan đen cau hoi ve Hong Kong; Trong cuoc hop nay, Đang đa vach ra ke hoach cua minh đe bien Hong Kong thanh mot đac khu kinh te, se giu lai he thong tu ban cua lanh tho nay duoi chu quyen cua Trung Quoc.
Cung nam đo, Edward Youde, nguoi ke nhiem MacLehose voi tu cach la Thong đoc thu 26 cua Hong Kong, đa dan đau mot phai đoan gom 5 Uy vien đieu hanh đen London, bao gom Chung Sze-yuen, Lydia Dunn va Roger Lobo. Chung đa trinh bay quan điem cua ho ve chu quyen cua Hong Kong đoi voi Thatcher, khuyen khich ba can nhac loi ich cua nguoi dan Hong Kong ban đia trong chuyen tham Trung Quoc sap toi cua ba.
Truoc su coi mo ngay cang tang cua chinh phu Trung Quoc va cai cach kinh te o đai luc, Thu tuong Anh luc đo Margaret Thatcher đa tim kiem thoa thuan cua Trung Quoc đe tiep tuc su hien dien cua Anh tren lanh tho nay.
Tuy nhien, Trung Quoc đa co mot lap truong trai nguoc: Trung Quoc khong chi muon Tan Gioi, von đuoc cho thue đen nam 1997, đuoc đat duoi quyen tai phan cua Trung Quoc, ma con tu choi cong nhan " cac hiep uoc bat cong va bat binh đang " theo đo đao Hong Kong va Cuu Long đa đuoc nhuong lai cho Anh vinh vien. Do đo, Trung Quoc chi cong nhan chinh quyen Anh o Hong Kong, nhung khong cong nhan chu quyen cua Anh.


Thao luan = Truoc khi đam phan =
Truoc chuyen tham cua Thong đoc MacLehose, Anh va Trung Quoc đa thiet lap lien he ngoai giao ban đau đe thao luan them ve van đe Hong Kong, mo đuong cho chuyen tham đau tien cua Thatcher đen Trung Quoc vao thang 9 nam 1982.
Margaret Thatcher, trong cuoc thao luan voi Đang Tieu Binh, đa nhac lai tinh hop le cua viec gia han hop đong thue lanh tho Hong Kong, đac biet la ve cac hiep uoc rang buoc, bao gom Hiep uoc Nam Kinh nam 1842, Cong uoc Bac Kinh nam 1856 va Cong uoc ve Gia han lanh tho Hong Kong ky nam 1890.
Đap lai, Đang Tieu Binh đa trich dan ro rang viec khong thoa hiep đoi voi cau hoi ve chu quyen đoi voi Hong Kong; Trung Quoc, voi tu cach la nguoi ke thua cua trieu đai nha Thanh va Trung Hoa Dan Quoc tren đat lien, se lay lai toan bo Tan Gioi, Cuu Long va đao Hong Kong. Trung Quoc coi cac hiep uoc ve Hong Kong la khong binh đang va cuoi cung tu choi chap nhan bat ky ket qua nao cho thay su mat chu quyen vinh vien đoi voi khu vuc Hong Kong, bat ke cac hiep uoc truoc đay la gi.
Trong cuoc hoi đam voi Thatcher, Trung Quoc đa len ke hoach xam chiem va chiem giu Hong Kong neu cac cuoc đam phan tao ra bat on o đay. Thatcher sau đo noi rang Đang đa noi thang thung voi ba rang Trung Quoc co the de dang chiem Hong Kong bang vu luc, noi rang "Toi co the tien vao va chiem toan bo Hong Kong trong chieu nay", ba tra loi rang "toi khong the lam gi đe ngan can ong," nhung the gioi bay gio se biet Trung Quoc la quoc gia nhu the nao ".
Sau chuyen tham voi Đang o Bac Kinh, Thatcher đa đuoc đon nhan tai Hong Kong voi tu cach la Thu tuong đau tien cua Anh đat chan len lanh tho nay khi con đuong chuc. Tai mot cuoc hop bao, Thatcher nhan manh lai tinh hop le cua ba hiep uoc, khang đinh su can thiet cua cac quoc gia ton trong cac đieu uoc quoc te ve cac đieu khoan pho quat: "Co ba hiep uoc ton tai; Hien tai, chung toi gan bo voi cac hiep uoc cua minh. " 
Đong thoi, tai phien hop thu 5 cua Đai hoi Nhan dan toan Trung Quoc lan thu 5, hien phap nuoc nay đa đuoc sua đoi đe bao gom mot Đieu 31 moi, trong đo tuyen bo rang quoc gia co the thiet lap Khu vuc hanh chinh đac biet (SAR) khi can thiet.
Đieu khoan bo sung tren se co y nghia to lon trong viec giai quyet cac van đe cua Hong Kong va Ma Cao sau nay, đua vao y thuc xa hoi khai niem " Mot quoc gia, hai che đo ". Khai niem nay se huu ich đe trien khai cho đen khi cac lanh tho đuoc thu ve va cac đieu kien đa chin muoi cho viec bai bo dan dan mo hinh cu.


= Đam phan bat đau =
Vai thang sau chuyen tham cua Thatcher toi Bac Kinh, chinh phu Trung Quoc van chua mo cac cuoc đam phan voi chinh phu Anh lien quan đen chu quyen cua Hong Kong.
Ngay truoc khi bat đau cac cuoc đam phan chu quyen, Thong đoc Youde tuyen bo y đinh đai dien cho dan so Hong Kong tai cac cuoc đam phan. Tuyen bo nay đa gay ra phan ung manh me tu Trung Quoc, khien Đang Tieu Binh to cao noi ve cai goi la "kieng ba chan ", ngu y rang Hong Kong la mot phan cua thoa thuan ve tuong lai cua lanh tho nay, cung voi Bac Kinh va London.
O giai đoan so bo cua cac cuoc đam phan, chinh phu Anh đa đe xuat mot cuoc trao đoi chu quyen cho chinh quyen va viec sap xep mot chinh quyen cua Anh sau khi ban giao.
Chinh phu Trung Quoc tu choi, cho rang cac khai niem ve chu quyen va chinh quyen la khong the tach roi, va mac du ho cong nhan Macau la mot "lanh tho Trung Quoc duoi su quan ly cua chinh quyen Bo Đao Nha", đay chi la tam thoi.
Tren thuc te, trong cac cuoc trao đoi khong chinh thuc giua nam 1979 va 1981, Trung Quoc đa đe xuat mot "giai phap Macau" tai Hong Kong, theo đo, no se thuoc quyen quan ly cua Anh theo quyet đinh cua Trung Quoc.


Tuyen bo chung Trung-Anh Tuyen bo chung Trung-Anh đuoc ky boi Thu tuong Chinh phu Cong hoa Nhan dan Trung Hoa va chinh phu Vuong quoc Anh vao ngay 19 thang 12 nam 1984 tai Bac Kinh. Tuyen bo co hieu luc voi viec trao đoi cac cong cu phe chuan vao ngay 27 thang 5 nam 1985 va đuoc Cong hoa Nhan dan Trung Hoa va chinh phu Vuong quoc Anh đang ky tai Lien Hop Quoc vao ngay 12 thang 6 nam 1985.
Trong Tuyen bo chung, Chinh phu Cong hoa Nhan dan Trung Hoa tuyen bo rang ho đa quyet đinh noi lai viec thuc thi chu quyen đoi voi Hong Kong (bao gom đao Hong Kong, Cuu Long va Tan Gioi) co hieu luc tu ngay 1 thang 7 nam 1997 va Chinh phu Vuong quoc Anh tuyen bo se khoi phuc Hong Kong cho Trung Quoc co hieu luc tu ngay 1 thang 7 nam 1997. Trong tai lieu, Chinh phu Cong hoa Nhan dan Trung Hoa cung tuyen bo cac chinh sach co ban cua minh đoi voi Hong Kong.
Theo nguyen tac "Mot quoc gia, hai che đo" đa đuoc thoa thuan giua Vuong quoc Anh va Cong hoa Nhan dan Trung Hoa, che đo xa hoi Chu nghia cua Cong hoa Nhan dan Trung Hoa se khong đuoc thuc hien tai Đac khu hanh chinh Hong Kong (HKSAR), va he thong tu ban truoc đay cua Hong Kong va cach song cua no se khong thay đoi trong khoang thoi gian 50 nam. Đieu nay se khien Hong Kong khong thay đoi cho đen nam 2047.
Tuyen bo chung quy đinh rang cac chinh sach co ban nay phai đuoc quy đinh trong Luat co ban Hong Kong. Le ky ket Tuyen bo chung Trung-Anh dien ra vao luc 18:00, ngay 19 thang 12 nam 1984 tai Phong chinh Tay cua Đai le đuong Nhan dan. Van phong Hong Kong va Macao ban đau đe xuat mot danh sach 60-80 nguoi Hong Kong tham du buoi le. Con so cuoi cung đa đuoc mo rong đen 101 nguoi.
Danh sach nay bao gom cac quan chuc chinh phu Hong Kong, thanh vien cua Hoi đong Lap phap va Đieu hanh, chu tich cua Tap đoan Ngan hang Hong Kong va Thuong Hai va Ngan hang Standard Chartered, cac doanh nhan noi tieng nhu Li Ka-shing, Pao Yue-kong va Fok Ying-tung, va ca Martin Lee Chu-ming va Szeto Wah.


= Quyen pho thong đau phieu =
Luat co ban Hong Kong đam bao, trong so nhung đieu khac, Hong Kong se giu lai he thong lap phap, va quyen va tu do cua nguoi dan trong nam muoi nam, nhu mot đac khu hanh chinh cua Trung Quoc. Quoc vu vien Cong hoa Nhan dan Trung Hoa duy tri su kiem soat đoi voi cac van đe đoi ngoai cua Hong Kong cung nhu viec giai thich phap ly cua Luat co ban. Sau đo, đa khien nhung nguoi ung ho dan chu va mot so cu dan Hong Kong tranh luan, sau thuc te, lanh tho van chua đat đuoc quyen pho thong đau phieu nhu đa hua boi Luat co ban, dan đen cuoc cuoc bieu tinh lon nam 2014. Nam 2019, cac cuoc bieu tinh bat đau nhu mot cuoc bieu tinh chong lai luat dan đo, cung dan đen cac cuoc bieu tinh lon (1,7 trieu vao ngay 11 thang 8 va 18 thang 8 nam 2019), mot lan nua đoi quyen bau cu pho quat, nhung cung la su tu chuc cua Lam Trinh Nguyet Nga (đuong kim Truong đac khu Hanh chinh).


Tham khao Lien ket ngoai Ky niem 20 nam chuyen giao Hong Kong