Tieu bang Hoa Ky (tieng Anh: U.S. state) la 50 tieu bang cung thu đo Washington, D.C. tao thanh Hop chung quoc Hoa Ky. Moi tieu bang chia se chu quyen cua minh voi chinh phu lien bang Hoa Ky. Theo luat Hoa Ky, cac tieu bang đuoc xem la cac thuc the co chu quyen, nghia la quyen luc cua cac tieu bang truc tiep đen tu nguoi dan cua cac tieu bang đo chu khong phai la đen tu chinh phu lien bang. Chinh phu lien bang Hoa Ky luc đau đuoc thanh lap khi cac tieu quoc (bang) co chu quyen gui mot so đai dien cho chu quyen cua minh đen tham gia vao chinh phu trung uong. Tuy nhien chu quyen ma ho gui đen trung uong khong phai la toan bo vi vay chinh phu lien bang đuoc huong chu quyen co gioi han va cac tieu bang van duy tri đuoc bat cu phan chu quyen nao ma ho chua tung nhuong lai cho chinh phu lien bang qua đai dien cua ho. Vi su chia se chu quyen nhu the nen mot nguoi My vua la cong dan cua toan lien bang vua la cong dan cua tieu bang minh. Bon tieu bang su dung danh xung chinh thuc la thinh vuong chung hon la tieu bang. Tinh trang cong dan cua tieu bang thi linh đong va viec đi lai giua cac tieu bang la tu do, khong can co su chap thuan cua chinh phu lien bang hay tieu bang (ngoai tru nhung truong hop toi pham đang bi quan thuc).
Hien phap Hoa Ky phan chia quyen luc giua hai cap bac chinh quyen. Bang viec chap thuan thong qua Hien phap Hoa Ky, nguoi dan cua cac tieu bang đa thuyen chuyen mot so quyen luc co gioi han cua chu quyen tieu bang sang cho chinh phu lien bang. Theo tu chinh an 10, tat ca quyen luc chua đuoc trao cho chinh phu lien bang Hoa Ky, hoac bi cam chuyen giao, đeu đuoc cac tieu bang hoac nhan dan tieu bang đo giu lai. Trong lich su, cac nhiem vu nhu an ninh cong cong (co nghia la kiem che toi pham), giao duc cong cong, y te cong cong, giao thong va ha tang co so thong thuong đuoc xem la trach nhiem chinh cua tieu bang mac du tat ca nhung nhiem vu nay hien nay cung do chinh phu lien bang tai tro va ap đat nhung quy đinh kha noi bat (phan lon dua vao đieu khoan noi ve thuong mai, đieu khoan ve thue va chi tieu, va đieu khoan ve nhu yeu va hop ly đuoc neu trong Hien phap Hoa Ky).
Theo thoi gian, Hien phap Hoa Ky đuoc tu chinh nhieu lan. Ket qua la su dien giai va viec ap dung cac đieu khoan cua Hien phap cung thay đoi theo. Chieu huong tong the hien nay la đang đi dan ve huong tap quyen va hop nhat voi viec chinh phu lien bang đong mot vai tro rong lon hon nhieu so voi xua kia. Co mot cuoc tranh luan đang tiep dien ve quyen cua cac tieu bang lien quan đen tam muc va ban chat quyen luc va chu quyen cua cac tieu bang so voi chinh phu lien bang cung nhu quyen cua tung ca nhan.
Quoc hoi Hoa Ky co the thu nhan them cac tieu bang moi tren can ban binh quyen voi cac tieu bang hien huu; đieu nay đa xay ra gan đay nhat la vao nam 1959 khi Hawaii va Alaska đuoc thu nhan vao lien bang. Trong tuong lai, Quoc hoi Hoa Ky co the se xem xet thu nhan Puerto Rico thanh tieu bang thu 51 vi theo cuoc trung cau dan y đuoc to chuc vao ngay 6 thang 11 nam 2012, cu tri Puerto Rico đa bac bo sit sao tinh trang chinh tri hien tai (cau hoi thu nhat) va chap thuan ap đao viec tro thanh tieu bang cua Hoa Ky nhu la mot chon lua ung y (cau hoi thu hai). 
Hien phap Hoa Ky khong co đe cap đen cau hoi rang lieu cac tieu bang co quyen đon phuong roi bo, hay ly khai khoi lien bang hay khong nhung Toi cao Phap vien Hoa Ky đa co phan quyet rang ly khai la vi hien, đay la mot lap truong bi tac đong mot phan boi ket qua cua cuoc Noi chien Hoa Ky.


Quyen luc cua lien bang Tu thap nien 1930, Toi cao Phap vien Hoa Ky đa dien giai Menh đe Thuong mai nam trong Hien phap Hoa Ky theo cach mo rong lam cho tam muc quyen luc lien bang mo rong đang ke. Vi du, Quoc hoi Hoa Ky co the đua ra nhung quy đinh kiem soat giao thong đuong sat nao chay qua ranh gioi giua cac tieu bang. Tuy nhien quoc hoi cung co the đua ra nhung quy đinh kiem soat giao thong đuong sat chi nam hoan toan ben trong mot tieu bang, dua tren y tuong cho rang giao thong nam hoan toan trong mot tieu bang van co the gay ra anh huong đoi voi nen thuong mai lien-tieu bang.
Mot nguon quyen luc khac cua Quoc hoi la quyen chi tieu - đo la kha nang cua quoc hoi ap đat cac loai thue đong bo tren khap Hoa Ky va roi phan phat nguon tien thue thu đuoc tro ve cac tieu bang (theo nhung đieu kien ma Quoc hoi an đinh). Mot vi du co đien cua van đe nay la he thong quoc lo do lien bang tai tro trong đo bao gom He thong Xa lo Lien tieu bang. He thong nay đuoc chinh phu lien bang tai tro va quan ly nhung no cung phuc vu loi ich cua cac tieu bang. Bang cach đe doa giu lay tien quy xa lo lien bang, nhu đuoc phan quyet trong vu kien South Dakota đoi đau Dole, Quoc hoi Hoa Ky đa co the gay ap luc voi cac nghi vien tieu bang thong qua vo so cac luat le khac nhau. Mac du mot so tieu bang chong đoi rang đieu nay vi pham quyen cua tieu bang nhung Toi cao Phap vien Hoa Ky van giu nguyen phan quyet theo huong thuan loi cho Quoc hoi Hoa Ky vi cho rang Quoc hoi đa su dung hop ly Menh đe Chi tieu nam trong Hien phap Hoa Ky.


Chinh quyen tieu bang Moi tieu bang đuoc quyen tu do to chuc chinh quyen ca biet cua minh theo bat cu hinh thuc nao ma minh thich mien sao chinh quyen tieu bang phai tuan thu mot đieu kien duy nhat cua Hien phap Hoa Ky rang ho co "mot chinh the cong hoa" (co nghia rang moi chinh phu tieu bang phai la mot chinh phu cong hoa; no khong co y noi đen đang Cong hoa, la đang chua đuoc thanh lap cho mai đen nam 1854—tren 60 nam sau khi Hien phap Hoa Ky đuoc thong qua). Tren thuc te, moi tieu bang đeu ap dung mot he thong chinh quyen gom ba nganh (lap phap, hanh phap va tu phap) giong nhu chinh phu lien bang - mac du đieu nay khong phai la bat buoc.


= Hanh phap =

Thong đoc tieu bang, “tong thong tieu bang”, nguoi nay sau đo chon lua cac thanh vien noi cac cua minh đe nhung thanh vien nay chiu trach nhiem đoi voi minh thi đa so cac tieu bang co mot "he thong hanh phap đa dien" trong đo nhieu thanh vien khac nhau cua nganh hanh phap đuoc nguoi dan truc tiep bau len. Nhu the, nhung nguoi nay phuc vu trong vai tro la thanh vien cua nganh hanh phap nhung khong phai chiu su kiem che hay chi phoi cua tong thong va tong thong cung khong the bai chuc ho.


= Lap phap =

Nganh lap phap cua 49 trong so 50 tieu bang gom co hai vien: mot ha vien (tieng Anh goi la House of Representatives, State Assembly hay House of Delegates) va mot thuong vien nho hon, luon đuoc goi trong tieng Anh la Senate. Ngoai le la nganh lap phap đoc vien cua tieu bang Nebraska co mot vien duy nhat.
Khac biet chinh giua cac tieu bang la rang nhieu tieu bang it dan so co cac nghi vien ban-thoi gian trong khi cac tieu bang co dan so đong thi co chieu huong la nhung nghi vien toan thoi gian. Tieu bang Texas, tieu bang đong dan thu hai, la mot ngoai le đang noi: tru khi co cac phien hop đac biet, nganh lap phap Texas bi phap luat han che thoi gian hoat đong la 140 ngay cho moi hai nam.
Trong vu kien Baker đoi đau Carr (1962) va Reynolds đoi đau Sims (1964), Toi cao Phap vien Hoa Ky phan quyet rang tat ca cac tieu bang phai tuan thu viec bau len nganh lap phap cua minh trong mot the thuc sao cho moi cong dan tieu bang đeu co mot cap đo đai dien tuong đong. Đieu nay đuoc hieu theo y nghia pho thong la "mot nguoi mot phieu bau". Trong thuc te, đa so tieu bang chon bau cac nha lap phap theo tung khu vuc va chi chon mot nguoi duy nhat cho tung khu vuc bau cu. Cac khu vuc bau cu nhu the co dan so xap xi bang nhau. Mot so tieu bang khac nhu Maryland va Vermont, phan chia tieu bang cua minh thanh nhung khu vuc bau cu khac nhau: co khu chi chon duy nhat mot thanh vien lap phap, co khu chon nhieu thanh vien lap phap tuy thuoc vao dan so cua tung khu. Vi du khu vuc bau cu chon hai đai bieu phai co dan so xap xi gap đoi khu bau cu chon mot đai bieu va theo ti le nhu vay cho cac khu bau cu chon nhieu đai bieu hon.


= Tu phap =

Tieu bang cung co the to chuc he thong tu phap khac biet so voi he thong tu phap lien bang mien sao cac toa an nay bao ve quyen hien đinh cua cong dan tieu bang theo đung trinh tu phap ly cong chinh. Đa so tieu bang co mot toa an cap bac xet xu đuoc goi la District Court hay Superior court, mot toa an thuong tham cap mot thuong đuoc goi la Court of Appeal hay Appeals, va mot toi cao phap vien. Tuy nhien, tieu bang Oklahoma va Texas co cac toa an cap bat cao nhat rieng biet đe xem xet chong an cho cac vu an toi pham. Tieu bang New York noi tieng vi su dung thuat tu khac thuong nhu viec toa an xet xu đuoc goi la Toi cao Phap vien. Cac vu chong an đuoc đua đen Toi cao Phap vien thuoc Phan bo Thuong tham, va tu đo đuoc đua len Toa Thuong tham. Đa so tieu bang su dung luat pho thong cua Anh lam can ban cho he thong phap ly cua minh, tru tieu bang Louisiana la đac biet vi ap dung phan lon he thong phap ly cua minh dua tren can ban luat dan su cua Phap.
Chi co mot it tieu bang chon lua viec cho phep cac quan toa tai cac toa an tieu bang phuc vu tron đoi. Đa so cac quan toa tieu bang trong đo co cac tham phan tai cac toa an cap cao nhat đeu đuoc bau len hay đuoc bo nhiem voi nhung nhiem ky phuc vu co gioi han so nam, vi du la 5 nam. Ho thuong đuoc bau lai hay bo nhiem lai neu nhu ho đuoc xet thay la lam viec đang đuoc ngoi lai tai chuc.


= Ngan sach =
Nam 2010, muc chi tieu lon nhat tu ngan sach cua đa so cac tieu bang la he thong giao duc cong cong.
Nam 2010, 41 tieu bang tra luong cho nhan vien chinh quyen nhieu hon la trong lanh vuc tu nhan. Tien luong trung binh nhieu hon ke tu nam 2003 phan lon la do gia ca cham soc suc khoe tang cao đoi voi cac cong nhan lam viec cho tu nhan va loi ich hoi huu gia tang cho nhan vien chinh quyen.


Moi quan he Theo Đieu khoan 4 Hien phap Hoa Ky la đieu khoan phac thao ra moi quan he giua cac tieu bang thi Quoc hoi Hoa Ky co quyen cho phep cac tieu bang moi đuoc gia nhap vao lien bang. Cac tieu bang đuoc yeu cau phai đat niem tin va tin nhiem hoan toan đoi voi cac đao luat cua nganh lap phap va toa an cua nhau, thuong thuong bao gom viec cong nhan cac ban khe uoc phap ly, hon thu, cac phan quyet đoi voi toi pham, va đac biet la truoc nam 1865 con co tinh trang cua nguoi no le. Nghiem cam cac tieu bang ky thi cong dan cua cac tieu bang khac ve quyen co ban cua ho chieu theo Menh đe Mien tru va Đac quyen (Privileges and Immunities Clause) trong Hien phap. Cac tieu bang đuoc chinh phu lien bang bao đam ve dan phong va quan su va nguoc lai chinh phu lien bang cung đuoc yeu cau la phai chac chan rang moi tieu bang van luon la mot nen cong hoa.
Bon tieu bang su dung danh xung thinh vuong chung hon la tieu bang. Tuy nhien, đay la chi la hinh thuc khac biet tren giay to vi Hien phap Hoa Ky goi chung tat ca la "cac tieu bang", nhu trong Đieu khoan 1, Đoan 2, Menh đe 1 cua Hien phap noi ve Ha vien Hoa Ky co ghi rang nhung dan bieu phai đuoc bau len boi nguoi dan cua "cac tieu bang". Hon nua, Đieu khoan 1, Đoan 3, Menh đe 1 noi ve Thuong vien Hoa Ky co ghi rang moi "tieu bang" đuoc hai thuong nghi si. Nhu vay, tat ca cac thinh vuong chung nhu đa noi o tren đeu đuoc tinh nhu la cac tieu bang.


Gia nhap lien bang Ke tu khi thanh lap Hop chung quoc chau My (Hoa Ky), con so cac tieu bang mo rong tu 13 len đen 50. Hien phap Hoa Ky chi noi kha ngan gon ve tien trinh ma cac tieu bang moi co the đuoc them vao lien bang nhu sau "cac tieu bang moi co the đuoc Quoc hoi Hoa Ky cho phep gia nhap" va cam mot tieu bang moi đuoc thanh lap tu lanh tho cua mot tieu bang hien huu, hay nhap hai hoac nhieu tieu bang lai thanh mot ma khong co su ung thuan cua ca Quoc hoi Hoa Ky va tat ca cac nghi vien tieu bang co lien quan.
Trong thuc te, đa so cac tieu bang đuoc phep gia nhap lien bang, sau 13 tieu bang ban đau, đeu đuoc thanh lap tu cac lanh tho hop nhat co to chuc. Cac lanh tho nay la nhung vung đat nam duoi chu quyen cua chinh phu lien bang nhung khong phai la mot phan đat nao cua bat cu tieu bang nao. Phan lon la nhung vung đat moi ma Hoa Ky chiem đuoc hay thu đuoc khi mo rong lanh tho trong lich su. Quoc hoi Hoa Ky su dung Menh đe Lanh tho nam trong Đieu khoan IV, Đoan 3, Hien phap Hoa Ky đe to chuc chinh quyen tu tri cho cac lanh tho nay nhung chung van nam duoi tham quyen toan phan cua Quoc hoi. Cac truong hop ngoai le con gom co ba tieu bang đa đuoc tach ra tu phan đat cua cac tieu bang goc voi su cho phep cua nghi vien cua cac tieu bang đo: Vermont, tieu bang thu 14; Kentucky, tieu bang thu 15; Tay Virginia, tieu bang thu 36; va roi Texas, mot Cong hoa Texas đoc lap trong mot thap nien, tieu bang thu 34; va California, đuoc gia nhap lien bang vao nam 1850 truc tiep tu phan đat moi thu đuoc tu tay Mexico.
Noi chung, chinh quyen đuoc to chuc cua mot lanh tho luon tim cach tao cho dan chung cua minh mong muon đuoc tro thanh tieu bang. Luc đo, Quoc hoi chi đao cho chinh quyen lanh tho to chuc mot hoi nghi hien phap đe viet ra hien phap tieu bang. Sau khi hien phap tieu bang đuoc chap thuan, Quoc hoi Hoa Ky luon chap thuan cho phep lanh tho đo tro thanh tieu bang. Nhung phac thao tong the trong tien trinh nay đuoc thiet lap boi Sac lenh Tay Bac (Northwest Ordinance) nam 1787 ma đa co tu truoc khi Hien phap Hoa Ky đuoc thong qua.
Tuy nhien, Quoc hoi co quyen luc toi hau đoi voi viec cho phep cac tieu bang moi gia nhap lien bang va khong bi rang buoc phai theo đung tien trinh. Mot so it tieu bang cua Hoa Ky (khong ke 13 tieu bang goc) chua bao gio đuoc to chuc thanh nhung lanh tho cua chinh phu lien bang nhung van đuoc chap thuan gia nhap lien bang:

Vermont, tren thuc te la mot nuoc cong hoa đoc lap tuy chua đuoc cong nhan cho đen khi gia nhap lien bang nam 1791
Kentucky, mot phan đat cua Virginia cho đen khi gia nhap lien bang nam 1792
Maine, mot phan đat cua Massachusetts cho đen khi gia nhap lien bang nam 1820 theo sau Thoa uoc Missouri
Texas, mot nuoc cong hoa đoc lap đuoc cong nhan cho đen khi gian nhap lien bang nam 1845
California, đuoc lap thanh tieu bang (nhu mot phan cua Thoa uoc 1850) tu lanh tho chua đuoc to chuc cua Nhuong đia Mexico nam 1850 ma khong phai trai qua thoi ky lam lanh tho đuoc to chuc
Tay Virginia, đuoc thanh lap tu nhung vung đat cua Virginia muon tai gia nhap vao lien bang nam 1863 sau khi Virginia ly khai lien bang nam 1861 đe gia nhap Lien minh mien Nam Hoa Ky
Quoc hoi Hoa Ky cung khong bi bat buoc phai thu nhan cac tieu bang moi tham chi tai nhung vung ma dan chung to ra mong muon tro thanh tieu bang cua Hoa Ky. Vi du, Cong hoa Texas đa yeu cau Hoa Ky sap nhap minh vao lien bang nam 1837, nhung vi Hoa Ky so phai co xung đot voi Mexico nen Hoa Ky phai tri hoan thu nhan Texas đen 9 nam. Lanh tho Utah bi tu choi xin gia nhap lien bang trong nhieu thap nien vi khong hai long voi su chi phoi cua Giao hoi Cac Thanh huu Ngay sau cua Chua Giesu Kito tai lanh tho. Giao hoi nay muon đat ten cho vung nay la "Deseret" (Kinh thanh Đao Mormon) vi lien he cua giao hoi voi Đao Mormon, va đac biet nhat la su thuc hanh che đo đa the ngay đo cua Đao Mormon. Mot khi đuoc thanh lap, ranh gioi cua cac tieu bang phan lon la khong thay đoi. Ngoai tru cac truong hop nhu viec Maryland va Virginia nhuong đat cua minh cho chinh phu lien bang thanh lap Đac khu Columbia (phan đat cua Virginia sau đo đuoc tra lai) va truong hop lap ra cac tieu bang tu cac tieu bang đa co trong đo phai ke la viec thanh lap tieu bang Kentucky va Tay Virginia tu Virginia, Maine tu Massachusetts, va Tennessee tu Bac Carolina.


= Cac tieu bang moi kha di =


 Puerto Rico  Ngay nay, co mot vai lanh tho cua Hoa Ky con sot lai ma co the co tiem nang tro thanh cac tieu bang moi. Ung vien kha di nhat co the la Puerto Rico. Puerto Rico đa nam duoi chu quyen cua chinh phu lien bang Hoa Ky hon mot the ky va nguoi Puerto Rico la cong dan Hoa Ky ke tu nam 1917; nhung tinh trang chinh tri toi hau cua hon đao nay van chua đuoc đinh đoat tinh đen nam 2011. Vi la mot lanh tho, khong phai la tieu bang cua Hoa Ky nen cu dan cua no khong co đai bieu co quyen bieu quyet trong Quoc hoi Hoa Ky. Quoc hoi Hoa Ky đa chi thi cho chinh quyen đia phuong to chuc đai hoi hien phap đe viet ra Hien phap Puerto Rico nam 1951. Hien phap nay đuoc cu tri đoan Puerto Rico, Quoc hoi va Tong thong Hoa Ky chap thuan vao nam 1952. Puerto Rico chinh thuc đat ten cho minh la "Thinh vuong chung Puerto Rico". Hien nay, Puerto Rico chi co mot đai bieu khong quyen bieu quyet trong Quoc hoi Hoa Ky, đuoc goi la Uy vien Cu dan Puerto Rico. Tong thong George H. W. Bush ban hanh mot ban ghi nho ngay 30 thang 11 nam 1992 đen cac bo truong va nhung nguoi đung đau cac co quan nham thiet lap moi quan he hanh chinh hien thoi giua chinh phu lien bang va Thinh vuong chung Puerto Rico. Ban ghi nho nay chi thi cho tat ca cac bo hanh chinh, co quan va vien chuc lien bang đoi xu voi Puerto Rico ve mat hanh phap giong nhu la mot tieu bang.
Chinh quyen thinh vuong chung đa to chuc mot so cuoc trung cau dan y ve van đe tinh trang chinh tri trong mot vai thap nien qua mac du Quoc hoi Hoa Ky khong cong nhan nhung cuoc trung cau dan y nay la co gia tri; tat ca cac cuoc trung cau cho thay ket qua chien thang khich khao ung ho tinh trang chinh tri nhu hien nay hon la tro thanh tieu bang trong khi đo van đe đoc lap chi thu đuoc mot con so it oi phieu bau. Ngay 23 thang 12 nam 2000, Tong thong Bill Clinton ky Lenh hanh phap 13183, thiet lap Luc luong Đac nhiem Tong thong đac trach ve Tinh trang chinh tri cua Puerto Rico va nhung luat le thanh vien cho no. Đoan 4 trong Lenh hanh phap 13183 (nhu đa đuoc tu chinh boi Lenh hanh phap 13319) chi thi cho luc luong đac nhiem "bao cao cac cong tac cua luc luong cho tong thong... ve tien trien đa đuoc thuc hien trong viec quyet đinh tinh trang toi hau cua Puerto Rico".
Tong thong George W. Bush ky them mot tu chinh an cua Lenh hanh phap 13183 ngay 3 thang 12 nam 3, 2003, thanh lap cac đong-chu toa hien tai va chi thi cho luc luong đac nhiem phat hanh cac ban bao cao khi can thiet, nhung khong duoi mot lan bao cao cho moi 2 nam. Thang 12 nam 2005, luc luong đac nhiem tong thong đe nghi mot loai trung cau dan y moi ve van đe nay; neu Quoc hoi Hoa Ky bieu quyet theo nhu su đe nghi cua luc luong đac nhiem thi no se trai đuong cho cac cuoc bau cu đuoc Quoc hoi Hoa Ky hau thuan lan đau tien ve tinh trang chinh tri cua hon đao, va (co tiem nang) hon đao tro thanh tieu bang vao nam 2011. Ban bao cao tinh trang thang 12 nam 2007 cua luc luong đac nhiem tai lap lai va xac nhan nhung loi đe nghi cua luc luong vao nam 2005.
Ngay 29 thang 4 nam 2010, Ha vien Hoa Ky bieu quyet voi ti le 223–169 chap thuan Đao luat Dan chu Puerto Rico 2010 nham tien hanh viec cho phep Puerto Rico tu quyet đinh xep đat mot cuoc trung cau dan y moi ma trai đuong cho mot cuoc bieu quyet do Quoc hoi Hoa Ky hau thuan lan đau tien ve tinh trang chinh tri cua hon đao, va (co tiem nang) tro thanh tieu bang cua Hoa Ky vao nam 2011. Tuy nhien, đao luat nay khong đuoc Thuong vien Hoa Ky chap thuan va sau đo bi khai tu khi Quoc hoi Hoa Ky lan thu 111 khai mac.


 Washington D.C.  Y đinh cua nhung vi cha gia dan toc My la thu đo cua Hoa Ky phai o mot noi trung lap, khong thien vi bat cu tieu bang nao; ket qua la, Đac khu Columbia đuoc thanh lap nam 1800 đe lam noi lam viec chinh thuc cua chinh phu lien bang. Cu dan cua Đac khu khong co nguoi đai dien toan phan cho ho trong Quoc hoi Hoa Ky cung nhu ho khong co mot chinh quyen đuoc bau len co chu quyen (cu dan cua Đac khu đuoc chia 3 đai cu tri tong thong theo tu chinh an hien phap 23, va co mot đai bieu khong quyen bieu quyet trong Quoc hoi Hoa Ky). Mot so cu dan trong Đac khu ung ho viec đac khu tro thanh tieu bang voi mot so hinh thuc nhu - toan the đac khu tro thanh tieu bang hay chi mot phan nao đo cua đac khu va phan con lai van nam duoi tham quyen lien bang. Mac du tinh trang tieu bang tai Đac khu van luon la cau hoi chinh tri song đong nhung vien canh van đong cho chieu huong đo trong tuong lai gan thi duong nhu mu mit. Thay vao đo, nguoi ta nhan manh đen viec tiep tuc duy tri chinh quyen tu quan trong khi đo mong muon Đac khu đuoc ban cho mot phieu bau tai Quoc hoi.
Theo Đieu khoan IV, Đoan 3 Hien phap Hoa Ky, "cac tieu bang moi co the đuoc thu nhan vao lien bang nay boi Quoc hoi Hoa Ky; nhung khong co tieu bang moi nao đuoc thanh lap hay đuoc dung len trong khu vuc tham quyen cua bat cu tieu bang nao khac; cung khong co bat cu tieu bang nao đuoc thanh lap bang cach nhap hai hoac nhieu hon cac tieu bang lai voi nhau, hay nhung phan đat cua cac tieu bang ma khong co su ung thuan cua cac nghi vien cua cac tieu bang co lien quan cung nhu cua Quoc hoi Hoa Ky." Đay la truong hop khi Maine đuoc tach ra khoi Massachusetts; va khi Tay Virginia đuoc tach ra tu Virginia trong cuoc Noi chien Hoa Ky. Khi Texas đuoc phep gia nhap vao lien bang nam 1845, no lon hon bat cu tieu bang nao khac rat nhieu va đac biet la no đuoc quyen phan chia chinh no len thanh 5 tieu bang khac nhau.


= Nhung thuc the khong đuoc cong nhan =
Tieu bang Franklin ton tai khoang bon nam, khong bao lau sau khi ket thuc cuoc Cach mang My nhung no chua bao gio đuoc lien bang cong nhan. Sau cung lien bang cong nhan tuyen bo chu quyen cua Bac Carolina tren khu vuc nay. Đa so cac tieu bang mong muon cong nhan tieu bang Franklin, nhung con so tieu bang ung ho thieu 2/3 đa so can thiet bat buoc đe thu nhan mot lanh tho thanh tieu bang theo Cac đieu khoan Hop bang. Sau nay lanh tho bao gom Franklin tro thanh mot phan cua tieu bang Tennessee.
Tieu bang Jefferson
Ngay 24 thang 7 nam 1859, cu tri đanh bai viec đe nghi thanh lap tieu bang Jefferson o mien Nam Rang Thach Son. Ngay 24 thang 10 nam 1859, thay vao đo cu tri chap thuan viec thanh lap Lanh tho Jefferson ma sau nay đuoc thay the boi Lanh tho Colorado ngay 28 thang 2 nam 1861.
Nam 1915, mot Tieu bang Jefferson thu hai đuoc đe nghi cho khu vuc rong mot phan ba Texas nam o phia bac nhung khong đat đuoc đa so phieu ung ho tu Quoc hoi Hoa Ky.
Nam 1941, mot Tieu bang Jefferson thu ba đuoc đe nghi nam trong khu vuc phan lon la nong thon cua mien Nam Oregon va mien Bac California, nhung bi huy bo vi Nhat Ban tan cong Tran Chau Cang. Ke tu đo viec đe nghi nay van đua đua ra mot so lan nua.
Tieu bang Lincoln
Lincoln la mot tieu bang khac đuoc đe nghi thanh lap nhieu lan. Đai the no bao gom phan phia đong cua tieu bang Washington va vung can chao hay phan phia bac cua Idaho. Ban đau no đuoc chinh Idaho đe nghi nam 1864 bao gom phan vung can chao cua Idaho, va lan nua vao nam 1901 bao gom Đong Washington. Cac lan đe nghi đuoc đua ra vao nam 1996, 1999, va 2005.
Lincoln cung la cai ten cua mot tieu bang đuoc đe nghi nhung that bai sau Noi chien Hoa Ky nam 1869. Phan tay nam cua Texas đuoc đe nghi voi Quoc hoi Hoa Ky đe thanh lap mot tieu bang moi trong thoi ky tai thiet chinh phu lien bang sau Noi chien Hoa Ky
Tieu bang Muskogee (tai Florida nam 1800), mot tieu bang khong đuoc thua nhan, co dan so nguoi ban tho My rat đong
Tieu bang Superior
Mot tieu bang đuoc đe nghi thanh lap tu ban đao tren (Upper Peninsular) cua tieu bang Michigan (Michigan gom co hai ban đao khong dinh lien nhau: phia bac la "ban đao tren" va phia nam la "ban đao duoi"). Mot vai nha lap phap đang chu y trong đo co nha chinh tri đia phuong ten la Dominic Jacobetti chinh thuc tim cach đua ra du luat nham thanh lap mot tieu bang nhu the vao thap nien 1970 nhung khong thanh cong. Neu no la mot tieu bang, no se co dan so nho nhat Hoa Ky vao luc đo va cho đen ca ngay bay gio. Voi dan so 320.000 nguoi, no chi bang 60% dan so cua tieu bang Wyoming, va it hon 50% dan so cua tieu bang Alaska. Mot tieu bang nhu vay se co dien tich đat đung thu 40 tren 50 tieu bang cua Hoa Ky.
Tieu bang Deseret
Tieu bang Deseret la mot tieu bang lam thoi cua Hoa Ky, đuoc nhung nguoi đinh cu theo đao Mormon tai Thanh pho Salt Lake đe nghi thanh lap vao nam 1849. Tieu bang lam thoi nay ton tai trong hai nam va chua tung đuoc Quoc hoi Hoa Ky chap thuan. Cac ten cua no đuoc lay tu ten "Deseret" (co nghia la "ong mat"]] trong thanh kinh cua đao Mormon.


Ly khai Hien phap Hoa Ky vang tieng đoi voi van đe mot tieu bang ly khai khoi lien bang. Tuy nhien, tai lieu tien than cua no la Cac đieu khoan Hop bang co noi rang Hop chung quoc "se la vinh vien". Cau hoi la lieu cac ca the tieu bang co quyen đon phuong ly khai hay khong. Cau hoi nay van tung la mot cau hoi gay chia re va kho khan cho đen luc Noi chien Hoa Ky. Nam 1860 va 1861, muoi mot tieu bang mien Nam ly khai nhung chung bi đua tro lai lien bang trong suot thoi ky đuoc goi la "Thoi đai Tai thiet" sau khi chung bai tran trong Noi chien Hoa Ky. Chinh phu lien bang chua bao gio cong nhan su ly khai cua bat cu tieu bang noi loan nao. Sau Noi chien Hoa Ky, Toi cao Phap vien Hoa Ky, trong vu xu Texas đoi đau White, phan quyet rang cac tieu bang khong co quyen ly khai va rang bat cu hanh đong ly khai nao cung đeu coi nhu khong co gia tri phap ly. Bang cach trich dan phan mo đau cua Hien phap Hoa Ky la phan noi rang Hien phap đuoc viet ra voi y đinh "thanh lap mot lien bang hoan hao hon" va đai dien tieng noi cua nhan dan Hoa Ky huu hieu nhu mot nen chinh tri đoc nhat cung nhu ngon ngu cua Cac đieu khoan Hop bang, Toi cao Phap vien Hoa Ky luon duy tri khong thay đoi lap truong rang cac tieu bang khong co quyen ly khai. Tuy nhien, toa an am thi trong cung phan quyet rang co the co nhung thay đoi nhu the xay ra "qua cach mang, hay qua su ung thuan cua cac tieu bang", co nghia thiet thuc rang phan quyet nay luon cho rang khong co tieu bang nao co quyen đon phuong quyet đinh roi lien bang.


Thinh vuong chung Bon trong so cac tieu bang cua Hoa Ky mang danh xung la thinh vuong chung: Kentucky, Massachusetts, Pennsylvania, va Virginia. Tai cac tieu bang nay, danh xung "thinh vuong chung" chi la cai ten lich su va cai ten nhu the khong co anh huong phap ly gi ca. Danh xung nay co ve gay chut nham lan boi vi cac lanh tho cua Hoa Ky la Quan đao Bac Mariana va Puerto Rico cung đuoc goi la cac thinh vuong chung. Danh xung nhu the khong khien cac tieu bang vua ke co tinh trang phap ly khac biet so voi tinh trang phap ly cua cac tieu bang khac cua Hoa Ky. Hai vung quoc hai co danh xung thinh vuong chung (Quan đao Bac Mariana va Puerto Rico) la cac lanh tho chua hop nhat (chua vinh vien thuoc ve Hoa Ky: co the giu nguyen tinh trang chinh tri hien nay, gia nhap lien bang đe tro thanh tieu bang moi hay tach roi đe tro thanh quoc gia đoc lap) cua Hoa Ky.


Phan chia theo nhom vung Cac tieu bang co the đuoc phan nhom thanh cac vung; co vo so cach phan vung va phan nhom khac nhau vi đa so cac tieu bang khong đuoc xac đinh theo ranh gioi van hoa hay đia ly ro ret nao. Đe biet them chi tiet ve cac vung cua Hoa Ky, xin xem Danh sach cac vung cua Hoa Ky.


Danh sach tieu bang Hoa Ky Ban sau đay liet ke tung tieu bang trong so 50 tieu bang cua Hoa Ky cung voi cac so lieu va thong tin:

Ten tieu bang
Cach phat am ten thuong goi cua tieu bang theo chuan cua Bang mau tu phien am quoc te
Cac viet tat ten tieu bang bang hai chu cai cua Cuc Buu đien Hoa Ky(đuoc dua theo chuan ISO 3166-2, ma so phan cap hanh chinh quoc gia)
Hinh co chinh thuc cua tieu bang
Hinh huy hieu chinh thuc cua tieu bang
Ngay tieu bang chap thuan thong qua Hien phap Hoa Ky hay đuoc nhan vao lien bang Hoa Ky
Tong dien tich mat đat va mat nuoc cua tieu bang
Dan so tieu bang theo Đieu tra dan so Hoa Ky nam 2010, tinh đen ngay 1 thang 4, nam 2010
Thu phu tieu bang
Noi hop nhat hay Noi an đinh cho đieu tra dan so đong dan nhat trong tieu bang tinh đen ngay 1 thang 7 nam 2008 nhu đuoc Cuc Đieu tra Dan so Hoa Ky uoc tinh


Chu thich Lien ket ngoai