Chien dich Berlin la chien dich tan cong cuoi cung cua Hong quan Lien Xo trong Chien tranh Xo-Đuc. Tai chien dich nay – dien ra tu ngay 16 thang 4 đen 9 thang 5 nam 1945 – Hong quan Xo Viet đa đanh tan luc luong vu trang Đuc đuoc giao nhiem vu bao ve thanh pho Berlin, qua đo chiem đuoc thu đo cua Đuc Quoc xa, buoc lanh tu (Fuhrer) Đang Quoc xa la Adolf Hitler phai tu sat vao ngay 30 thang 4 nam 1945. Nha nuoc Đuc Quoc Xa bi đanh bai hoan toan va phai đau hang vo đieu kien, cham dut Chien tranh the gioi thu hai tren chien truong chau Au.


Hoan canh Xem chi tiet: Am muu 20 thang 7; Chien dich Đong Pho; Chien dich đong Pomerania; Chien dich Silesia; Tran Ardennes; Chien dich Budapest; Chien dich Wien; Chien dich Wisla-Oder.

Vao nhung thang đau nam 1945, Đe che thu Ba cua nuoc Đuc buoc vao con hap hoi that su. Nen kinh te va cong nghiep chien tranh Đuc sup đo: nhan dan thieu luong thuc tram trong, cac muc tieu kinh te, quoc phong cua Đuc bi khong quan Đong Minh Anh-My tan pha rat nang ne va khong con co hoi khoi phuc, cac nha may xi nghiep Đuc do ket qua cua tong đong vien đa thieu tram trong cac nguon nhan cong co trinh đo. Cac no luc chien tranh qua tai trong nhieu nam bay gio đa phat tac đen muc khong the khac phuc nua. Khi cac đong minh cua Đuc tan ra va đat đai roi vao tay đoi phuong thi cac nguon nguyen lieu, nhien lieu cung khong con, kinh te va san xuat quoc phong cua Đuc thut giam the tham. Đac biet khi mat Romania thi nguon dau mo duy nhat nuoi song quan đoi va nen kinh te Đuc đa bi cat đut hoan toan. Thieu vu khi, thieu nhien lieu thi du quan đoi Đuc noi tieng ky luat, kien cuong cung khong the chien đau hieu qua.

Sau vu muu sat Hitler bat thanh ngay 20 thang 7 nam 1944, hang ngu si quan tuong linh cao cap Đuc bi xao tron lon, mot bo phan rat lon tuong linh Đuc tuy khong bi truy to nhung bi nghi ky va khong đuoc tin dung. Hitler nghi ngo quan đoi va chi tin tuong luc luong SS, ong bo nhiem thu linh SS Reichsfuhrer-SS Heinrich Himmler lam tu lenh cum tap đoan quan Wisla. Mau thuan giua SS va quan đoi Đuc ngay cang tram trong. Quan đoi Đuc trong nam cuoi chien tranh co chat luong suy sup tram trong quan so phan nhieu la cac luc luong moi đong vien ca nguoi gia va thieu nien tu cac to chuc ban quan su, huan luyen kem lai them tinh than chien đau đa xuong thap, tam ly chan chuong, trong quan đoi ai cung hieu Đe che đa thua tran. Tuy voi nhung kho khan nhu vay, voi su vo vong cua chien tranh nhung cuoc khang cu kien cuong du doi đen cung tren chien truong phia đong trong gio phut cuoi cung cua chien tranh đa cho thay ban linh, tinh chuyen nghiep, long trung thanh va ky luat cuc cao cua quan đoi va nguoi dan Đuc.
Ngay ban than lanh tu Hitler trong tinh hinh khon quan đa mat het su sang suot cua nha lanh đao quoc gia va nguoi cam quan. Ong cang ngay cang sa vao cac con kich đong than kinh va cac menh lenh chien đau cang ngay cang giong voi con me sang: cho đen ngay cuoi cung cua Đe che cac menh lenh tan cong, phan cong khong tuong cua Hitler van lien tiep đuoc đua ra ma khong can biet co kha thi hay khong.
Tai mat tran phia Tay, viec đe mat Y, Phap, Bi cung voi that bai trong cac no luc tan cong tuyet vong nhu tai chien dich Ardennes quan Đuc đa bi nen chat giua hai gong kim. Mac du co menh lenh cua Hitler đung vung tai moi manh đat đe chong lai moi ke thu, nhung cac tuong linh Đuc thay ro ket cuc đau hang khong the tranh khoi nen co xu huong kien quyet tu thu tai mat tran phia đong nham kim ham đen muc toi đa toc đo tien quan cua quan đoi Xo Viet, trong khi đo tha long mat tran phia tay, noi co su hien dien cua Anh-phap-My. Đen cac thang 3 va thang 4 nam 1945, quan Đuc tham chi mo cua mat tran phia tay vi muon lien quan Anh-My-Phap cang tien nhanh vao đat Đuc cang tot, trong khi đo chien su tai mat tran phia đong van dien ra cuc ky ac liet đen ngay cuoi cung. Tham chi sau khi đa chinh thuc đau hang, quan Đuc tai mat tran phia đong tiep tuc chien đau du doi, co gang choc thung vong vay Xo Viet đe chay sang đau hang phia Đong Minh.
Tu ngay 12 thang 1 đen 3 thang 2 nam 1945, Hong quan to chuc chien dich Wisla-Oder, đay la chien dich đanh tan cac luc luong Đuc tren huong phong thu Warsaw – Berlin. Chien dich Wisla-Oder la mot thang loi rat to lon cua quan đoi Xo Viet vao giai đoan cuoi cua chien tranh, đa tieu diet hoan toan 35 su đoan Đuc, va lam thiet hai nang 25 su đoan khac, bat song 14 van tu binh va mot luong lon khi gioi cua quan Đuc. Đa giai phong đai bo phan Ba Lan, đa tao đieu kien rat thuan loi cho quan đoi Đong Minh tren mat tran phia tay va la tien đe đe tien hanh cac chien dich Pomerania va Silesia tiep theo. Đac biet chien dich nay đa đua Hong quan vao trung tam nuoc Đuc chi con cach thu đo Berlin cua Hitler chi 60 km đuong chim bay. Tu cac ban đap nay, Hong Quan se tien hanh chien dich Berlin nham chiem thu đo Đuc đe bat Đuc Quoc xa phai đau hang.

Vi hinh the cua mat tran sau chien dich Wisla-Oder tai huong Berlin đa tao thanh mot mui nhon an sau ve phia lanh tho Đuc va tai hai suon bac va nam cua Hong quan la cac khoi quan Đuc con rat manh tai Pomerania, Đong Pho va Silesia rat co the se phan cong manh vao suon hai phuong dien quan Belorussia 1 cua Nguyen soai Georgy Zhukov va phuong dien quan Ukraina 1 cua Nguyen soai Ivan Konev nen Bo chi huy toi cao Xo Viet vao ngay 3 thang 2 nam 1945 đa chu đong cham dut chien dich va chuyen trong tam tan cong tiep theo sang nhiem vu đanh tieu diet cac khoi quan Đuc tai Pomerania, Đong Pho va Silesia, đo la cac chien dich Đong Pomerania, chien dich Đong Pho, chien dich ha Silesia va chien dich thuong Silesia dien ra tu thang 2 đen thang 4 nam 1945, sau cac chien dich nay quan đoi Đuc ve co ban đa trang tay.
Sau cac chien dich Đong Pomerania cua hai phuong dien quan Belorussia 1 va Belorussia 2 va chien dich Silesia cua hai phuong dien quan Ukraina 1 va Ukraina 4, cac khoi quan luc Đuc tai hai suon bac va nam cua hai phuong dien quan Zhukov va Konev đa bi đanh tan khong con kha nang phan cong vao suon quan đoi Lien Xo tren huong Berlin. Hong quan đa hoi đu đieu kien cho tran đanh cuoi cung dut điem Đe che thu Ba cua Hitler. Ke tu nam 1941 qua cac nam 1942, 1943, 1944 đen nam 1945, tuong quan luc luong giua quan đoi Lien Xo va Quan đoi Đuc Quoc xa đa co nhieu thay đoi, uu the ve binh luc, vu khi, khi tai va phuong tien chien tranh tu cho nghieng ve quan đoi Đuc Quoc xa đa nghieng ve phia quan đoi Lien Xo:


Dien bien Đay la thoi điem rat nhieu te nhi chinh tri: cang gan thang loi cuoi cung thi su nghi ky giua Lien Xo va cac đong minh tu ban chu nghia Anh, My cang tang len, mac du đa co su thoa thuan giua lanh đao ba cuong quoc Đong Minh ve khu vuc chiem đong cua tung ben sau chien tranh nhung quan đoi Anh, My cung khong tu bo cam do chiem Berlin neu co the vi đanh chiem thu đo Đuc gan lien voi uy tin va vai tro cua quoc gia trong viec đanh thang chu nghia phat xit. Stalin ra lenh cho cac nguyen soai Zhukov va Konev phai chay đua voi đong minh nhanh chong chiem Berlin va chiem linh lanh tho Đuc cang nhieu cang tot đe phuc vu cho cac muc tieu chinh tri hau chien.
Đoi mat voi Hong quan Lien Xo luc nay co 133 su đoan Đuc trong khi luc luong Đong Minh phai chien đau voi 114 su đoan Đuc o mat tran phia Tay va mat tran Y. Luftwaffe (Khong quan Đuc Quoc xa) co tren 5.500 chien đau co trong đo 1.700 chiec đang chien đau o phia Đong chong Lien Xo.. Tai huong Berlin luc luong Đuc la hai cum tap đoan quan:

Tai canh Bac la Cum tap đoan quan Wisla cua tu lenh Đai tuong Gotthard Heinrici. Đay la luc luong chinh bao ve Berlin, khu vuc bo phong cua cum quan nay bao phu toan bo lanh tho Berlin tren khu vuc huong song Oder va đoi dien voi Phuong dien quan Belorussia 1 va Belorussia 2 cua Zhukov va Rokossovsky, cum Wisla gom Tap đoan quan xe tang so 3, tap đoan quan da chien so 9.
Tai canh nam la Cum tap đoan quan Trung tam cua tu lenh Thong che Ferdinand Schorner tren huong song Neisse đoi choi lai Phuong dien quan Ukraina 1 va Belorussia 1 cua Nguyen soai Konev va Zhukov. Cum Trung tam gom tap đoan quan xe tang so 4, tap đoan quan da chien so 17.
Tong cong quan Đuc cua hai cum quan Heinrici va Schorner co 48 su đoan bo binh, 6 su đoan xe tang va 9 su đoan co gioi cung cac đon vi đoc lap khac tong cong 700.000 quan. Tai phia sau hai cum quan nay Đuc chi con 8 su đoan lam luc luong du bi chien luoc cuoi cung.
He thong phong thu cua Đuc gom tuyen Oder – Neisse (Nysa) co chieu sau tu 20 đen 40 km gom 3 tuyen chien hao. Tiep đen la khu vuc phong ngu thu đo gom 3 tuyen vong ngoai, vong trong va vanh đai bao cua thanh pho. Trong noi đo chia thanh 9 khu phong thu trong đo khu trung tam cac co quan chinh phu đuoc bien thanh phao đai cuc manh do nhung luc luong SS trung thanh nhat bao ve. Vu khi đuoc phat cho nguoi dan Đuc va cac luc luong Thanh nien Hitler va dan quan tu ve ban vu trang Volkssturm. Theo Lien Xo chi tinh rieng trong noi đo co hon 200 tieu đoan quan đoi, SS va luc luong ban vu trang Đuc voi so quan tren 20 van nguoi. Tuy nhien tren thuc te chi co 45.000 thanh vien cua Đoan Thanh nien Adolf Hitler va 40.000 quan tinh nguyen Volkssturm.
. He thong tau đien ngam đuoc su dung cho viec co đong bi mat cac luc luong va bien thanh cac cu điem khang cu.


= Bao vay cac khoi quan phong thu Berlin =
Phia Lien Xo đe tan cong dut điem Berlin, can huy đong 2,5 trieu quan; 41.600 sung coi va đai bac; 3.255 dan phao binh phan luc Katyusha; 6.250 xe tang va phao tu hanh; 7.500 may bay. Tu phia bac xuong phia nam Hong quan Lien Xo bo tri 3 phuong dien quan đe tham gia chien dich:

Phuong dien quan Belorussia 2 cua Nguyen soai Konstantin Rokossovsky gom: tap đoan quan xung kich so 2, cac tap đoan quan so 19, 49, 65, 70; tap đoan quan khong quan so 4; ba quan đoan xe tang can ve so 1, 3, 8; quan đoan co gioi can ve so 8. Phuong dien quan nay co nhiem vu tan cong tu ban đap Shtettin (Szczecin) đong bac Berlin tren song Oder dung canh trai cua minh phoi hop voi Phuong dien quan Belorussia 1 cua Zhukov tan cong tren huong Oder, nhung nhiem vu chinh la đe bep tap đoan quan xe tang so 3 Đuc cua cum Wisla khong cho phan cong giai cuu Berlin tu phia bac, phat trien that nhanh ve phia tay va tay bac tai canh bac Berlin chay đua voi tap đoan quan so 2 cua Anh va tap đoan quan so 9 cua My đang tu phia tay tien lai, nguoi Nga muon chiem cang nhieu lanh tho Đuc ve phia tay cang tot.
Phuong dien quan Belorussia 1 cua Nguyen soai Georgy Zhukov la luc luong chu cong đanh chiem Berlin luc luong gom: cac tap đoan quan xe tang can ve so 1, 2; cac tap đoan quan khong quan so 16, 18; tap đoan quan can ve so 8; cac tap đoan quan xung kich so 3, 5; cac tap đoan quan so 3, 33, 47, 61, 69; tap đoan quan Ba Lan so 1; cac quan đoan xe tang so 9, 11; cac quan đoan ky binh can ve so 2, 7. Nhiem vu cua Phuong dien quan nay la tu ban đap Kiustrin phia chinh đong Berlin tan cong tieu diet tap đoan quan so 9 va tap đoan quan xe tang so 4 cua Đuc, bao vay Berlin va đanh chiem thanh pho.
Phuong dien quan Ukraina 1 cua Nguyen soai Ivan Konev gom tap đoan quan xe tang can ve so 3, 4; tap đoan quan khong quan so 2; cac tap đoan quan can ve so 3, 5; cac tap đoan quan so 13, 28, 52; tap đoan quan Ba Lan so 2; quan đoan xe tang can ve so 4 va 25; quan đoan co gioi can ve so 7; quan đoan ky binh can ve so 1. Nhiem vu cua phuong dien quan nay la đe bep phong ngu cua cum tap đoan quan Trung tam tren huong ban đap tren song Neisse, đua luc luong co đong tien nhanh manh ve phia tay tai canh nam Berlin chay đua voi tap đoan quan so 1 va so 3 cua My đang tu phia tay tien lai, chiem cang nhieu đat Đuc cang tot.
Ngay 16 thang 4 nam 1945, Hong quan tong tan cong Berlin.

Tai huong chinh dien tu ban đap Kiustrin Phuong dien quan Belorussia 1 cua Nguyen soai Zhukov tan cong day cu điem Đuc tai điem cao Seelow an ngu phia tay song Oder. Quan Đuc tu truoc đa thao cong tren song Oder gay ngap lut cac vung đat thap bat buoc phuong dien quan Zhukov phai tan cong chinh dien cao điem Seelow đa đuoc bo phong rat kien co. Đe tang hieu qua tac đong tam ly trong tan cong đem, Zhukov đa cho bo tri 150 dan đen pha phong khong chieu thang vao mat quan phong thu Đuc, nhung xem ra đat hieu qua khong đang ke. Quan Đuc phong thu điem cao Seelow rat ran chac duoi su chi huy rat kinh nghiem va ban linh cua tu lenh Heinrici, Hong quan thuong vong rat lon tai tuyen đau Seelow nhung khong the xuyen pha tuyen phong thu Đuc theo đung ke hoach va co nguy co be tac. Đe ham nong su ganh đua giua hai nguyen soai đau bang Zhukov va Konev, Tong tu lenh toi cao Lien Xo Stalin noi voi Zhukov rang se đieu quan cua Konev nguoc len phia bac chiem Berlin neu phuong dien quan Belorussia 1 khong the vuot qua đuoc Seelow. Zhukov doc het toan luc vao tran ke ca cac luc luong xe tang dung đe tan cong thoc sau du đinh dung sau nay... Va ket qua voi suc manh rat to lon Hong quan đa dan đanh chiem cac tuyen chien hao Seelow. Sau 3 ngay can chien rat quyet liet, rat đam mau, đen 19 thang 4 tuyen phong thu cuoi cung tai Seelow đa bi đe bep. Khoang 210.000 quan Đuc phai rut chay nhung đa bi cac luc luong Lien Xo bao vay tai vung Halbe (trong 2 tuan sau đo, 90% luc luong Đuc o đay đa bi tieu diet hoac bi bat lam tu binh). Tu đo đen Berlin la khoang rong chien dich, quan Đuc khong con du bi, khong con luc luong nao co the can noi phuong dien quan Zhukov.

Tai phia nam cuoc tan cong cua Phuong dien quan Ukraina 1 cua nguyen soai Konev ngay tu ngay đau đa dien ra thuan loi theo đung ke hoach. Cum tap đoan quan Trung tam Đuc cua Thong che Ferdinand Schorner đa phoi hop khong tot: tap đoan quan xe tang so 4 cua cum quan nay đa khong hoan thanh nhiem vu che suon phia nam cho tap đoan quan so 9 cua cum Wisla đang phong thu hieu qua tai Seelow. Phuong dien quan Konev nhanh chong đe bep phong ngu Đuc tren song Neisse va xuyen pha vao tuyen ngan cach giua tap đoan quan xe tang so 4 va tap đoan quan 9 cua Đuc, ao at tien ve phia tay. Chinh su đot pha manh liet cua Phuong dien quan Ukraina 1 đa lam roi loan tuyen phong thu Đuc va tao đieu kien cho Phuong dien quan Belorussia 1 cua Zhukov đe bep not su khang cu cua Đuc tai Seelow. Đe tro giup cho nguyen soai Zhukov đa cham tien đo tan cong, nguyen soai Konev theo chi đao cua Stalin, ngay 20 thang 4 quay mui tan cong xe tang len phia bac đanh tap hau đe bao vay Berlin va mui xe tang nay đa tien vao Potsdam phia tay Berlin. Đe chong lai phuong dien quan Konev đang tap hau Berlin tu phia nam Hitler ra lenh cho tap đoan quan 12 Đuc đang đoi mat quan My o phia tay quay sang phia đong ket hop voi tap đoan quan 9 đinh đanh vao 2 suon canh quan xe tang cua Konev nhung nhung luc luong đa reu ra nay chi nhu muoi bo bien khong the lam nen chuyen gi lon truoc đoi phuong qua manh.
Tai phia bac Phuong dien quan Belorussia 2 cua nguyen soai Rokossovsky lien tiep vuot song đong Oder va tay Oder trien khai tan cong manh liet, cac tran đanh cua phuong dien quan nay đa hoan toan troi chan tap đoan quan xe tang so 3 Đuc cua cum Wisla đinh phan cong giai cuu Berlin tu phia bac. Cac mui tan cong cua phuong dien quan nay vuon dai sang phia tay va tay bac đen bo bien Baltic va o phia tay đa gap tap đoan quan Anh so 2 tai tuyen Vismar (Wismar)–Shverin (Schwerin)–Ludvigslust (Ludwigslust).
Tan dung cac thang loi cua Phuong dien quan Ukraina tai canh nam, Phuong dien quan Belorussia 1 cua Nguyen soai Zhukov sau khi vuot qua tuyen Seelow ao at tien sau ve phia Berlin tren huong chinh dien phia đong. Ngay 24 thang 4 nam 1945 mui tan cong cua tap đoan quan xe tang can ve so 1 va tap đoan quan can ve so 8 cua Zhukov đa gap tap đoan quan xe tang so 3 va tap đoan quan so 28 cua Konev tai phia đong Berlin va đa hoan thanh viec bao vay co lap khoi quan Đuc phong thu ngoai vi phia đong va đong nam Berlin. Ngay hom sau, 25 thang 4, hai phuong dien quan cua Zhukov va Konev lai hop vay tai phia tay Berlin va hoan thanh viec bao vay toan bo khoi quan Đuc phong thu trong noi thanh Berlin, so phan Đe tam Đe che chi con tinh tung ngay. Cung ngay tap đoan quan can ve so 5 cua phuong dien quan Konev phat trien manh ve phia tay đa gap tap đoan quan so 1 cua My tai Torgau tren song Elber.
Berlin đa trong vong vay day đac. Hong quan Lien Xo bat đau giai đoan cuoi cung la đe bep cac o khang cu cuoi cung cua Đuc trong cac tran đanh đuong pho trong thu đo Đuc.


= Berlin that thu =

Hon 10 ngay cuoi cung tu 26 thang 4 đen 9 thang 5, Hong Quan thu tieu not cac o khang cu tai Berlin. Voi viec thanh pho đa bi vay boc hoan toan thi Berlin khong the cam cu đuoc lau dai. Viec đanh chiem Berlin đuoc Phuong dien quan Belorussia 1 tien hanh đong thoi voi viec tieu diet khoi quan Đuc bi vay ben ngoai tai phia đong va đong nam thanh pho, đen ngay 1 thang 5 nam 1945 khoi quan nay gom tap đoan quan so 9, tap đoan quan xe tang so 4 ve co ban đa bi tieu diet.
Viec đanh chiem noi đo Berlin dien ra phuc tap hon rat nhieu, quan Đuc chong cu mot cach tuyet vong đen cung. Hai ben đanh nhau gianh giat tung khu pho tung ngoi nha. Tai đay loai sung chong tang khong giat vac vai Panzerfaust cua Đuc đuoc phat rong rai xuong cho dan Đuc va cac luc luong ban vu trang đa phat huy tac dung rat tot: trong cac tran đanh đuong pho: gan 2.000 xe tang va co gioi cac loai cua Lien Xo đa bi pha huy chi tinh rieng trong noi đo Berlin.
Đe truc xuat cac nhom linh Đuc co thu trong cac ngoi nha, Hong quan tach nho cac đon vi xe tang va phao binh, đua xuong cho cac đon vi bo binh xung kich đe ho tro đanh nhau trong pho: đai bac, xe tang Lien Xo na thang trai pha vao cac o cua so đe truc quan Đuc ra khoi cac cho an nau. Hong quan Lien Xo đa co kinh nghiem chien đau trong thanh pho: Hong quan truoc tien đanh tieu diet cac khu kho tang đan duoc cua đoi phuong, sau đo đanh chia nho cac khu vuc khang cu, co lap va tieu diet dut điem tung khu. Quan Đuc du chong cu rat quyet liet đen cung nhung khi het đan thi buoc phai tu sat hoac đau hang. Hon nua linh Đuc co thu trong pho đa khong con vu khi hang nang, khong the đau lai đuoc voi xe tang, may bay va phao ban thang cua Hong quan. Linh Đuc, SS va Volkssturm dan dan bi đay khoi cac khoi nha va đen ngay 29 thang 4 toan bo luc luong Đuc con lai chu yeu la cac đon vi SS trung thanh nhat tap trung day đac tai khu vuc Nha quoc hoi Đuc (Reichstag) va Van phong đe che (Reichschancellery) noi co ham ngam cua Hitler.
Ngay 29 thang 4 đa dien ra tran đanh cuoi cung chiem khu Nha quoc hoi Đuc: sau cac đot ban pha du doi bang phao binh va khong quan, cac đon vi Hong quan xung phong can chien đanh chiem Reichstag, chien su cuc ky ac liet va khong khoan nhuong hai ben gianh giat tung can phong, tung đoan cau thang, tung tang lau. Đen ngay 30 thang 4 hau het linh Đuc va SS tai đay đeu đa chet. Hai nguoi linh trinh sat Lien Xo cua trung đoan bo binh 150, Su đoan bo binh 79 thuoc Tap đoan quan xung kich so 3, Phuong dien quan Belorussia 1: trung sy Mikhail Alekseyvich Egorov nguoi Nga va ha sy Meliton Varlamovich Kantarya nguoi Gruzia đai dien cho cac dan toc Xo Viet chien thang đa cam quoc ky Lien Xo len mai vom Reichchtag.
Cung ngay đe khong roi vao tay đoi phuong, Adolf Hitler cuoi Eva Braun va sau đo ca hai đa tu sat. Trong di chuc Hitler trao quyen Tong thong đe che (Reichsprasident) cho Đo đoc Karl Donitz va Thu tuong đe che (Reichskanzler]) cho Bo truong Tuyen truyen Joseph Goebbels. Reichskanzler moi cu đai tuong Hans Krebs – co thoi tung la tuy vien quan su Đuc tai Moskva - đi gap đoi phuong đe nghi đam phan. Tu lenh Lien Xo G.K. Zhukov cho phia Đuc hon 1 gio đe quyet đinh đau hang khong đieu kien. Sau khi het thoi han, chien su lai tiep tuc bung phat ac liet nhu cu. Ngay 1 thang 5 nam 1945, ngay truoc khi Hong quan tran vao van phong đe che, vo chong tien si Goebbels tu tay tiem thuoc đoc cho 6 đua con nho cua minh va tu sat.
Ngay 2 thang 5 nam 1945 khong con gi đe tiep tuc chien đau, tu lenh phong thu thanh pho Berlin, trung tuong phao binh Đuc Helmuth Weidling đa ra lenh đau hang, tuy rang trong thanh pho van con nhieu trung tam khang cu cua SS tiep tuc chien đau nhung ve co ban Berlin đa that thu.
Ngay 7 thang 5 nam 1945 tai Rheims (Phap) đai tuong Alfred Jold, tong tham muu truong bo tu lenh hanh quan Đuc thay mat chinh phu Đe che cua đo đoc Karl Donitz đa ky bien ban đau hang cac quan đoi Đong Minh cung Hong quan Lien Xo truoc cac đai dien quan đoi Anh, Phap, My. Tong tu lenh toi cao Lien Xo Stalin bat binh va phan đoi the thuc đau hang nhu vay va yeu cau nghi thuc đau hang chinh thuc phai đuoc dien ra tai Berlin voi đai dien cao nhat cua Luc luong vu trang Đuc Quoc xa va duoi su chu toa cua đai dien cua Hong quan Lien Xo đe xung đang voi su đong gop cua Lien Xo vao su nghiep chung tieu diet chu nghia phat xit. Lanh đao cac nuoc Đong Minh nhat tri coi viec ky đau hang ngay 7 thang 5 la đau hang so bo va se to chuc nghi thuc ky chinh thuc đau hang cua Đuc tai Berlin. Hom sau thong che Tong tu lenh quan đoi Đuc Wilhelm Keitel cung cac đai dien hai, luc, khong quan, cac luc luong vu trang Đuc đa đuoc đua đen Berlin.
Đem 8 thang 5 nam 1945, truoc cac đai dien quan đoi Đong Minh Anh, Phap, My, Nguyen soai Lien Xo Georgy Konstantinovich Zhukov thay mat phia Lien Xo chu tri nghi le ky va tiep nhan su đau hang chinh thuc cua Đuc Quoc xa.
Ngay 9 thang 5 nam 1945, su đau hang cua Đuc Quoc xa co hieu luc, Chien tranh Xo-Đuc đa cham dut.


Hiep uoc cuoi cung Theo mot so tai lieu phuong Tay, ke tu khi tien vao nuoc Đuc (1944-1945), ngoai viec cuop nha dan va cua hieu Hong quan Lien Xo đa ham hiep hang chuc ngan phu nu va tre em nguoi Đuc đe tra thu. Cac vu hiep dam giam nhieu sau khi Đuc quoc xa đau hang nhung van dien ra le te cho toi nam 1948, khi chi huy quan đoi Lien Xo kien quyet ra lenh buoc binh si phai o trong doanh trai va khong đuoc ra ngoai khi chua đuoc phep.
Tuy nhien, cac bang chung chung to cac chi huy Hong quan hoan toan khong lam ngo voi cac hanh vi cua binh linh. Nhung hanh vi cuop boc, ham hiep chi la bot phat do tam ly muon tra thu cua binh linh chu khong phai la chu truong cua cac cap chi huy Hong quan. Đai su Nga tai Anh cho biet "Đo la mot su o nhuc khi vu khong nhung nguoi đa cuu the gioi khoi chu nghia phat xit." Mot so nha su hoc đa dan chung mot lenh ban hanh ngay 19 thang 1 nam 1945, yeu cau viec ngan ngua nguoc đai thuong dan. Mot lenh cua Hoi đong quan su Phuong dien quan Belorussia 2, co chu ky cua Nguyen soai Rokossovsky, đa ra lenh ban bon trom cuop va hiep dam tai hien truong cua vu an. Mot lenh ban hanh boi Stavka vao ngay 20 thang 4 nam 1945 noi rang can phai duy tri quan he tot voi nguoi dan Đuc đe giam khang cu va đe chien su ket thuc nhanh hon.
Trong khu vuc chiem đong cua Lien Xo, cac thanh vien cua SED đa bao cao cho Stalin cuop boc va ham hiep boi binh linh Lien Xo co the dan đen mot phan ung tieu cuc cua dan Đuc đoi voi Lien Xo va huong toi tuong lai cua chu nghia xa hoi o Đong Đuc. Stalin đa phan ung mot cach gian du: "Toi se khong tha thu cho bat cu ai keo danh du cua Hong quan xuong bun."
Theo phia Lien Xo thi trong thang 5 nam 1945, Nguyen soai G.K.Zhukov đa ky ba quyet đinh quan trong ve đam bao đoi song cho nhan dan Đuc o khu vuc do Hong quan Lien Xo chiem đong. Đo la Quyet đinh so 063 ngay 11 thang 5 nam 1945 ve viec cung cap luong thuc cho nguoi dan o Berlin, Quyet đinh so 064 ngay 12 thang 5 ve viec khoi phuc vao bao đam hoat đong binh thuong cua cac nganh dich vu cong cong tai Berlin va Quyet đinh so 080 ngay 31 thang 5 ve viec cung cap sua cho tre em o Berlin. Ong cung đe nghi Chinh phu Lien Xo khan cap chuyen đen Berlin 96.000 tan ngu coc, 60.000 tan khoai tay, gan 50.000 gia suc, hang van tan thuc pham khac nhu mo đong vat, đuong. Theo lenh cua ong, tat ca cac đon vi quan đoi Lien Xo đong tai nuoc Đuc, cac uy ban quan quan đeu phai tap trung vao viec on đinh đoi song cho nhan dan Đuc. Theo tai lieu cua Lien Xo thi Zhukov yeu cau cac quan nhan duoi quyen phai thuc hien đung phuong cham: "Cam thu chu nghia phat xit nhung van phai ton trong nhan dan Đuc".
Tuong Gareyev, chu tich cua Hoc vien Khoa hoc Quan su Nga, nhan xet: 

Tat nhien, su tra thu, bao gom ca bao luc tinh duc, đa xay ra. Mot so binh si chi đon gian la khong the kiem che tuc gian sau nhung gi Đuc Quoc xa đa lam tren đat nuoc chung toi. Nhung cac truong hop nay đa bi trung phat nghiem khac. Va viec tra thu đa khong tro nen pho bien. Boi vi ngay khi chung toi chiem đong cac thanh pho, ky luat đa đuoc that chat. Chung toi cung cap cho nguoi dan Đuc thuc pham, cham soc y te, tuan tra an ninh. Ca nhan toi đa tham gia giai phong Đong Đuc. Toi cam đoan, viec lam dung tinh duc tham chi khong he đuoc nghe thay.
Mot phu nu o Berlin, Elizabeth Shmeer, theo nguon cua phia Nga cho biet:

Đuc Quoc xa noi rang neu nguoi Nga đen đay, ho se tan pha va ham hiep khung khiep. Nhung thuc te sau đo rat khac: du la nhung nguoi bai tran, quan đoi Đuc đa gay ra rat nhieu đau kho cho nuoc Nga, nhung nhung nguoi chien thang đa cho chung toi thuc pham con nhieu hon nhung gi chinh quyen cu phan phat. Đoi voi chung toi đieu đo la kho hieu. Mot cach cu xu nhan đao nhu vay duong nhu chi nguoi Nga lam đuoc.


Tham khao Cac tu lieu va hinh anh tai trang web cua thong tan xa RIA Novosti Luu tru ngay 9 thang 10 nam 2006 tai Wayback Machine
Cac bai ve Chien tranh Xo-Đuc tren Wikipedia.
Tu đien bach khoa "Chien tranh giu nuoc vi đai 1941-1945" – Nha xuat ban Bach khoa toan thu Xo Viet 1986 – tieng Nga Энциклопедический Словарь: "Великая Отечественная Война 1941-1945 – Изд. Советская Энциклопедия 1986.
Bo tong tham muu Xo Viet trong chien tranh" – Ban tieng Viet cua Nha xuat ban Quan đoi Nhan dan.
Cac hoi ky chien tranh cua tuong linh Xo Viet tren Du an hoi ky
Kho tu lieu anh chien tranh cua phia Xo Viet Luu tru ngay 22 thang 4 nam 2007 tai Wayback Machine.


Ghi chu Lien ket ngoai Phim tai lieu cua Star Media ve "Chien dich Berlin (1945)"