Phong trao chong đoi Hitler gom nhung hoat đong cua mot so nguoi chong đoi Adolf Hitler voi muc đich chinh ban đau la lat đo Hitler va đua ong ra toa đe ngan ong gay chien tranh ma ho nghi la se đem đen chien bai cho nuoc Đuc. Ke tiep, khi The chien II đa bung phat, nhung nguoi chong đoi muon ngan chan viec Đuc bi that tran nhuc nha, can vot vat it nhieu bang cach am sat Hitler va đam phan voi Đong Minh.


Buoc khoi đau cua Phong trao chong Hitler Giua nam 1938, sau 5 nam ruoi duoi che đo Quoc xa, so it nguoi chong lai Adolf Hitler thay ro rang chi Quan đoi moi co đu suc manh vat chat đe lat đo ong. Cong nhan va cac giai cap trung luu va thuong luu đeu khong co phuong tien trong tay. Ho khong co to chuc ben ngoai cac nhom cua đang Quoc xa, va di nhien khong đuoc vu trang. Du rang ve sau nguoi ta viet nhieu ve phong trao "khang chien" Đuc, tu đau đen cuoi đay chi la mot nhom yeu ot cua mot dum nguoi can đam va te chinh, chi co tuong ma khong co quan.
Luc đau, su chong đoi la tu dan thuong. Cac tuong linh đa qua hai long voi viec xoa bo nhung han che cua Hoa uoc Versailles va voi viec nhan nhiem vu tai vu trang. Đieu mia mai la nhung dan thuong cam đau chong lai Hitler chinh la nhung nguoi đa tung phuc vu ong trong chuc vu quan trong. Phan lon so nay đa tung hang say voi chu nghia Quoc xa, va chi tu nam 1937 moi bat đau nhan ra rang Hitler đang đay Đuc vao cuoc chien ma hau nhu chac chan Đuc se thua.
Mot trong nhung nguoi đau tien đuoc sang mat la Carl Goerdeler, cuu thi truong Leipzig va Ke toan truong Vat gia. Co nang luc, nhiet huyet va thong minh, nhung hay ho henh. Tuy kien tri, ong tu chuc ca hai noi vao nam 1936, roi hanh đong chong đoi Hitler voi ca con tim va linh hon.
Hai nguoi sang mat ke tiep la Johannes Popitz, cuu Bo truong Tai chinh cua Bang Pho va TS. Hjalmar Schacht, cuu Thong đoc Ngan hang Nha nuoc Đuc. Ca hai đa đuoc thuong huan chuong cao quy nhat cua Quoc xa vi cong lao đong gop vao nen kinh te cho muc đich chien tranh. Co le vi qua khu va tu cach cua ho ma hai nguoi khong đuoc thanh phan cot loi cua nhom chong đoi tin cay.
Popitz la nguoi thong minh nhung thieu on đinh tu tuong. La mot hoc gia tai ba ve Hy Lap cung nhu la nha kinh te thanh danh, ong gia nhap mot nhom tri thuc gap go moi tuan đe ban luan ve tam ly hoc, su hoc, nghe thuat, khoa hoc, van hoc; roi theo thoi gian tien trien – hoac thoi gian khong con nua – thanh lap nen mot trong nhung nhom chong đoi.
Schacht la con nguoi cua chu nghia co hoi, va Hassell nhan xet trong nhat ky cua ong la Schacht "noi mot đang nhung lam mot neo" – y kien ma ong nghi Đai tuong Tham muu truong Luc quan Ludwig Beck va Đai tuong Tu lenh Luc quan Werner von Fritsch cung đong y.
Ulrich von Hassell tro thanh mot co van ngoai giao cho cac nha lanh đao chong đoi. La nguoi co van hoa, ong khinh re cung cach tho lo cua Quoc xa, nhung van phuc vu che đo cho đen khi bi khai tru trong cuoc cai to sau rong cua Hitler ngay 4 thang 2 nam 1938. Cung giong nhu nhieu nguoi khac, co ve nhu phai đoi đen khi co cu soc do bi Quoc xa cach chuc ong moi nghi đen viec lam gi đay đe lat đo ho. Mot khi chuyen nay xay ra, con nguoi nhay cam, thong minh, but rut toan tam vao nhiem vu moi va cuoi cung hy sinh đoi ong, chiu mot cai chet da man.
Co nhung nguoi khac, it đuoc biet đen hon va đa so tre hon, chong đoi Hitler ngay tu đau va dan da ket hop voi nhau đe tao thanh nhung nhom khac nhau. Co nha tri thuc, co nha lanh đao nghiep đoan. Co hai si quan Gestapo: Artur Nebe, chi huy canh sat hinh su, va Bernd Gisevius, mot si quan canh sat chuyen nghiep tre, tro nen nhung phu ta đac luc cho nhom am muu. Gisevius đong gop nhieu thong tin cho cac cong to vien cua My tai Toa an Nurnberg. Ong viet mot quyen sach đua ra anh sang nhieu chi tiet trong cac am muu chong Hitler, tuy phan đong cac nha su hoc va tac gia nay nua tin nua ngo.
Co mot so nguoi tre tuoi thuoc dong doi cua nhung gia đinh tieng tam o Đuc: Ba tuoc Helmuth von Moltke, dong doi mot Thong che lung danh, sau nay lap nen Nhom Kreisau; Ba tuoc Albrecht von Bernstorff, chau cua đai su Đuc tai Hoa Ky trong The chien I; Freiherr Karl Ludwig von Gutenberf, chu but khong he biet so cua mot nguyet san Cong giao; Muc su Dietrich Bonhoeffer thuoc gia toc giao si Tin lanh co tieng tam o hai ben noi ngoai, nguoi xem Hitler la ke phan Chua va tin rang nhiem vu cua nguoi theo Co đoc la phai tru khu ong.
Phan lon nhung nguoi tre dung cam nay đeu kien tri cho đen khi bi Quoc xa bat giam, tra tan roi xu tu hoac chi viec giet bo.
Trong mot thoi gian, nhom dan thuong nho nhoi nhu the khong the dan du Quan đoi vao cong viec cua ho. Nhu Thong che von Blomberg khai truoc Toa an Nurnberg:

Truoc 1938-39, cac tuong linh Đuc khong chong lai Hitler. Khong co ly do gi chong lai ong, vi ong tao ra thanh qua ma ho mong uoc.


Am muu đao chinh nam 1938 Nhom tri thuc tiep xuc voi Đai ta Hans Oster, phu ta chinh cho Đo đoc Wilhelm Franz Canaris Giam đoc Cuc Quan bao, va thay vi si quan nay khong nhung co tinh than chong Hitler manh liet ma con san sang lam cau noi giua hai gioi quan đoi va dan su. Tuy nhien, mai đen mua đong 1937 – sau khi Hitler quyet đinh gay chien tranh, thanh trung cac tuong linh va đich than nam quyen tong tu lenh, đoi xu te hai voi tuong Fritsch – thi vai tuong linh moi nhan ra hiem hoa cua nha đoc tai Quoc xa đoi voi nuoc Đuc. Viec Đai tuong Beck tu chuc vao cuoi thang 8/1938 khien co them mot so nguoi thuc tinh. Beck hien nhien la nguoi co the tu hoi ca nhung tuong linh uong nganh lan gioi dan su bat man. Ca hai nhom đeu kinh trong va tin tuong ong.
Ca hai nhom cung phai xet them mot điem nua. Đe lat đo Hitler, can phai dung vu luc, va chi Quan đoi moi co vu luc. Nhung ai trong Quan đoi co the gom vu luc lai cho ho? Ho nhan ra la can co tuong linh that su chi huy binh si trong va chung quanh thu đo, va co the hanh đong ngay khi đuoc cap bao. Tuong tan Tham muu truong Luc quan Franz Halder khong co quan duoi tay; con Tuong tan Tu lenh Luc quan Walther von Brauchitsch khong đang tin cay.
Vai tuong linh chu chot san sang cong tac. Ba nguoi co vi the quan trong đe mang lai thanh cong: Tuong Erwin von Witzbelen, tu lenh quan khu Berlin va vung phu can; Tuong Ba tuoc Erich von Brockdorff-Ahlefeld, chi huy doanh trai Potsdam gom Su đoan 23; va Tuong Erich Hoepner, tu lenh mot su đoan thiet giap o Thuringen.
Ke hoach cua nhom phan loan la bat giu Hitler ngay khi ong ra lenh cuoi cung tan cong Tiep Khac va giai ong ra truoc Toa an Nhan dan voi cao buoc ong đa đay nuoc Đuc vao hiem hoa chien tranh Chau Au va vi the khong co nang luc lanh đao. Thoi gian đau se la che đo đoc tai quan su, ke tiep la chinh phu lam thoi do mot nhan vat đuoc trong vong đung đau. Sau đay se thanh lap chinh phu dan chu bao thu.
Đe đam bao thanh cong, co hai yeu to can xem xet lien he đen hai nhan vat chu chot: Tuong Halder va Tuong Beck. Yeu to đau la thoi gian. Halder đa dan xep voi Bo Tong tham muu la ong can đuoc thong bao truoc 48 gio ve lenh cuoi cung cua Hitler tan cong Tiep Khac. Viec nay se giup ong co đu thoi gio thuc hien cuoc đao chinh truoc khi quan đoi co the vuot bien gioi Tiep Khac. Vi the, ong se co the bat giu Hitler va ngan chan buoc cuoi cung dan đen chien tranh.
Yeu to thu hai la Beck phai co kha nang thuyet phuc cac tuong linh truoc va dan Đuc sau, rang tan cong Tiep Khac se gay ra chien tranh chau Au ma Đuc chac chan se bai tran. Đay la chu đe cua cac ban ghi nho cua ong suot mua he va la co so cho tat ca nhung gi ong chuan bi lam bay gio: tranh cho Quoc xa sa vao cuoc xung đot o chau Au – bang cach lat đo Hitler.
Thuong thay cho Beck, va cho phan lon the gioi, chinh la Hitler chu khong phai cuu Tham muu truong Luc quan co cai nhin khon ngoan hon ve nhung kha nang cua cuoc chien lon. Mot nguoi co van hoa va co y thuc ve lich su nhu Beck khong the nghi ra rang Anh va Phap lai co tinh hy sinh quyen loi cua ho bang cach khong can thiep neu Đuc tan cong Tiep Khac. Ong co y thuc ve lich su nhung khong biet gi ve nhung chinh sach đuong đai. Hitler thi biet ro. Trong mot thoi gian Hitler đa biet rang Anh tha hy sinh Tiep Khac con hon la tham gia chien tranh va nhu the, Phap cung khong muon giup Tiep Khac.
Khi noi chuyen voi Jodl ngay 8 thang 9 nam 1937, Tuong Karl-Heinrich von Stulpnagel, thuoc Tong cuc Hau can cua Bo Tong tham muu va cung tham gia vao nhom am muu đao chinh cua Halder, yeu cau bao cho Bo Tong tham muu truoc 5 ngay ve lenh cua Hitler tan cong qua Tiep Khac. Đai tuong Cap cao Alfred Jodl, Tham muu truong Hanh quan cua Bo Tong tham muu Quan luc, tra loi rang vi ly do thoi tiet that thuong, chi co the đam bao bao truoc 2 ngay. Nhu the la đu cho nhom am muu.
Nhung ho can su đam bao theo phuong dien khac: lieu gia đinh cua ho – la Anh va Phap se gay chien voi Đuc neu Đuc tan cong Tiep Khac – co đung hay khong. Ho phai nhan vien than tin đi London đe tim hieu, va neu can, co gang gay anh huong len phia Vuong quoc Anh bang cach thong bao tuong linh Đuc chong đoi cuoc tan cong va se co hanh đong quyet liet neu Anh cung ran voi Hitler cho đen cung.
Vi muon xoa diu Hitler, Thu tuong Anh Arthur Neville Chamberlain ung ho giai phap Tiep Khac nhuong vung Sudentenland cho Đuc, nhung can đat su thoa thuan cua Phap truoc khi thuc đay them. Ong đi hoi kien voi Hitler hai lan: tai Berchtesgaden ngay 15 thang 9 nam 1938 va tai Godesberg ngay 22-23 thang 9 nam 1938.
Do nhung phan ung bat loi cua Nam Tu, Rumani, Phap, Hoa Ky, Thuy Đien... cung su tho o cua Y, ngay 27 thang 9 nam 1938, Hitler gui cho Chamberlain mot la thu co ngon tu đuoc tinh toan mot cach tuyet dieu đe lay chuyen Chamberlain: Đuc san sang đam phan nhung chi tiet voi Tiep Khac, san sang "nghiem tuc đam bao cho phan con lai cua Tiep Khac."
Đoi voi vai tuong linh va tren het đoi voi Tuong Tham muu truong Luc quan Halder, đa đen luc thuc hien am muu nham lat đo Hitler va tranh cho To quoc lam vao mot cuoc chien ma ho nghi Đuc se bai tran. Suot thang 9, theo loi ke sau nay cua nguoi song sot, cac nhan vat trong nhom am muu luon ban ron. Erich Kordt, thu ky truong cua Ribbentrop tai Bo Ngoai giao, cung la nhan vat tham du quan trong va song sot sau chien tranh. Tai Toa an Nurnberg, ong soan mot ban ghi nho dai ve nhung su kien trong thang 9 nam 1938. Halder, Gisevius va Schacht đeu ke lai ve am muu nay, nhung moi nguoi đeu cung cap chi tiet kho hieu, va o vai điem con mau thuan voi nhau. Can nho rang ban đau ca ba đeu phuc vu che đo Quoc xa, vi the sau chien tranh co chung to ho chong đoi Hitler va yeu chuong hoa binh.
Tuong Halder luon lien lac voi Đai ta Oster va sep cua ong nay tai Cuc Quan bao, Đo đoc Canaris, nguoi cung cap thong tin ve đong thai chinh tri cua Hitler va cua tinh bao nuoc ngoai.
Rieng Tuong von Witzbelen van con luong lu vi ong nghi Anh va Phap đa bi mat cho Hitler ranh tay o mien đong va vi the se khong tham chien vi Tiep Khac. Vai tuong linh tin theo uc đoan nay. Vao luc ay, ho chi muon lat đo Hitler nham tranh chien tranh xay ra. Neu Anh va Phap khong can du, chien tranh se khong xay ra, thi ho thay khong can gi phai đao chinh.
Nhom am muu cang them chan nan vi Erich Kordt nam bat đuoc noi dung la thu cua Chamberlain giai thich cho Hitler la muon gap ong nay đe "tim giai phap hoa binh."
Kordt noi:

Anh huong gan nhu la mot tham hoa đoi voi ke hoach cua chung toi. Se la đieu vo ly neu phat đong cuoc đao chinh đe lat đo Hitler vao luc ma Thu tuong Anh đang đen Đuc đe thao luan voi Hitler ve 'hoa binh cua the gioi'.
Tuy nhien, vao buoi toi 15 thang 9, TS. Paul Schmidt, lam thong dich vien đoc nhat va nhan chung đoc nhat trong cuoc hop Hitler-Chamberlain va cung nam trong nhom am muu, đua tin la Hitler van muon đanh chiem toan nuoc Tiep Khac. Nguon tin nay lam cho tinh than cua nhom am muu phan chan tro lai. Ho quyet đinh tien hanh theo ke hoach.
Kordt cho biet trong ngay 27 thang 9, nhom am muu đinh ngay hanh đong la 29/9. Gisevius khai truoc Toa an Nurnberg rang cac tuong Halder va Witzleben quyet đinh hanh đong lap tuc ngay 28/9 sau khi ho nhan đuoc ban sao "buc thu thach thuc" cua Hitler voi "yeu sach xac xuoc" gui Chamberlain đem hom truoc. Cac tuong linh tin rang đay la chung cu cho thay Hitler đinh tien hanh chien tranh. Nhung hoac noi dung cua la thu bi thay đoi khi sao chep, hoac cac tuong linh ngo nhan, boi vi la thu ay co ngon tu on hoa, đay loi hua hen "đam phan nhung chi tiet voi Tiep Khac" va "nghiem tuc đam bao cho phan con lai cua Tiep Khac."
Vao gio phut cuoi cung nay, tam tu Tuong von Brauchitsch co the nghi ngai. Theo Gisevius, Witzleben goi đien cho Brauchitsch tu van phong cua Halder, cho biet moi viec đa san sang va xin ong đung ra chi huy cuoc đao chinh. Nhung vi Tu lenh Luc quan van lung lo. Ong cho Halder va Witzleben biet ong se đen Phu Thu tuong đe tu minh xem cac tuong linh co đanh gia tinh hinh đung hay khong. Gisevius ke rang Witzleben voi tro ve tong hanh dinh cua minh. Ong phan khich noi: "Gisevius, gio khac đa đen!"
It phut truoc thoi han cua toi hau thu do Hitler đua ra, 2 gio chieu 28/9/1938, Đuc gui thu moi lanh đao cac chinh phu Anh, Phap va Y đen gap Hitler o Munchen vao luc trua ngay hom sau đe dan xep van đe Tiep Khac.
Tat ca nhung nguoi am muu đeu đo loi cho Neville Chamberlain! Bang cach đi đen Munchen, ong nay đa buoc bon ho vao phut cuoi phai bai bo ke hoach lat đo Hitler va che đo Quoc xa!
Luc Toa an Nurnberg gan ket thuc, Tuong Halder đuoc phong van trong rieng tu, va noi:

Đa co ke hoach đanh chiem Phu Thu tuong va cac toa nha van phong cua chinh phu, đac biet cua cac bo do đang vien đieu hanh, voi y đinh tranh đo mau... Đung ngay [28/9], Witzleben đen gap toi... Chung toi thao luan cac chi tiet... Trong khi thao luan, co tin đua đen la Thu tuong Anh va Thu tuong Phap đa đong y đen gap Hitler đe ban thao them. Viec nay xay ra khi co mat Witzleben. Vi the, toi rut lai lenh khoi su boi vi, dua tren su kien ay, khong con co co so đe hanh đong...
Chung toi tin tuong chac chan rang chung toi se thanh cong. Nhung bay gio Ong Chamberlain đi đen, va ngay lap tuc tranh khoi nguy co chien tranh... Nguoi ta chi co the cho đen mot dip khac...
Cau hoi: "Lieu toi hieu đung ong noi rang neu Chamberlain khong đen Munchen, ke hoach cua cac ong han đa đuoc thi hanh, va Hitler han đa bi lat đo?"
Tuong Halder tra loi:

Toi chi co the noi ke hoach han đa đuoc thi hanh. Toi khong biet lieu han đa thanh cong hay khong.
TS. Schact, nguoi o Toa an Nurnberg va trong quyen sach viet sau chien tranh ro rang phong đai vai tro cua ong trong cac am muu khac nhau chong Hitler, cung đo loi cho Chamberlain:

Ro rang la... am muu đau tien cua Witzleben va toi la am muu duy nhat co the mang đen buoc ngoat trong đinh menh cua nuoc Đuc. Đay la am muu duy nhat đuoc tru đinh va chuan bi o thoi điem thich hop... Vao mua thu 1938, van con co the mang Hitler ra xu truoc Toa an Toi cao, nhung moi no luc sau nay đeu can tinh đen viec ket lieu tinh mang ong ay... Lich su đa chong lai toi. Su can du cua mot chinh khach nuoc ngoai la đieu toi khong the xet đen.
Va Gisevius them:

Đieu khong the đa xay ra. Chamberlain va Daladier đang bay đen Munchen. Cuoc noi day cua chung toi bi pha hoai. Trong vai gio, toi con tuong tuong rang du sao đi nua chung toi van co the phat đong cuoc noi day. Nhung Witzleben giai thich cho toi biet rang binh si se chang bao gio noi day chong lai vi Lanh tu chien thang... Chamberlain đa cuu Hitler.
Đung the khong? Hoac đay chi la cach đe bao chua khi đa that bai?
Khi khai truoc Toa an Nurnberg, Halder giai thich rang co ba đieu kien đe mot "hanh đong cach mang" thanh cong:

Đieu kien thu nhat la su lanh đao ro rang va quyet đoan. Đieu kien thu hai la quan chung phai san sang chap nhan y tuong cach mang. Đieu kien thu ba la chon thoi điem cho đung. Theo quan điem cua chung toi, đieu kien thu nhat ve su lanh đao ro rang va quyet đoan đa đat đuoc. Chung toi nghi đieu kien thu hai cung hoan tat, boi vi... dan toc Đuc khong muon chien tranh. Đieu kien thu ba – chon thoi điem cho đung – cung tot boi vi chung toi đa trong đoi trong vong 48 gio lenh thuc hien hanh đong quan su. Vi the, chung toi tin chac rang chung toi se thanh cong.
Nhung bay gio, ong Chamberlain đi đen, va chi trong phut choc hiem hoa chien tranh đa đuoc ngan chan.
Nguoi ta co the nghi ngo ve viec đat đieu kien thu nhat. Ly do la, neu co "su lanh đao ro rang va quyet đoan" thi tai sao cac tuong linh luong lu trong bon ngay? Ho co đu suc manh quan su đe quet sach Hitler va che đo cua ong: Witzleben co nguyen mot quan đoan – Quan đoan III – trong va chung quanh Berlin, Brockdorff-Ahlefeldt co mot su đoan bo binh thien chien gan Potsdam, Hoefner co mot su đoan thiet giap o mien nam, va hai si quan canh sat cap cao o thu đo, Ba tuoc von Helldorf va Ba tuoc von der Schulenburg, co mot luc luong canh sat manh. Theo cac nhan vat trong nhom ke lai, tat ca cac si quan nay chi cho menh lenh cua Halder đe đung len hanh đong voi luc luong ap đao. Va dan chung o Berlin, đang so chet khiep khi thay Hitler sap gay chien tranh, co the tu phat ung ho cuoc đao chinh.
Lieu Halder va Witzleben han đa rot cuoc hanh đong neu Chamberlain khong đen Munchen hay khong la cau hoi se khong bao gio đuoc tra loi mot cach chung tham. Xet qua thai đo la ky cua cac tuong linh nay khi ho muon lat đo Hitler chi nham tranh chien tranh chu khong phai cham dut su chuyen che va tan bao, thi co le ho đa hanh đong neu khong co hoi nghi Munchen. Nguoi ta khong co thong tin đe biet am muu đa đuoc to chuc hoan thien nhu the nao, cac luc luong đa san sang đen đau đe tien cong, va Halder va Witzleben đa tien gan ra sao đen viec ra lenh hanh đong. Chung ta chi co loi khai cua mot so nho nguoi ma sau chien tranh muon chung to ho chong lai Quoc xa, va nhung gi ho noi va viet ra đe tu bao chua thuong la mau thuan va kho hieu.
Neu đung nhu nhung nhan vat am muu noi, ke hoach cua ho đang đen điem phai thi hanh, loi loan bao ve chuyen đi cua Chamberlain chac chan se lam cho ho hut hang. Cac tuong linh kho ma bat giu va đua Hitler ra toa nhu la toi nhan chien tranh khi đieu ro rang la ong sap đat mot thanh tuu quan trong ma khong can chien tranh.


Hoat đong cua nhom am muu nam 1939 Trong nhieu tuan mua he nam 1939, nhom am muu hanh đong tat bat, tuy chinh xac voi muc đich gi thi kho ma hieu đuoc. Ho đa đi Anh đe canh bao Chamberlain, Halifax va ngay ca Churchill rang Hitler tru đinh tan cong Ba Lan vao cuoi thang 8. Chinh ho đa thay rang nguoi Anh ke ca Chamberlain đa thay đoi chinh kien, va đieu kien ma ho đat ra đe lat đo Hitler – la Anh va Phap tuyen bo chong lai hanh đong quan su moi cua Quoc xa – đa đuoc thuc hien. The thi, ho muon gi them nua? Qua tai lieu ho đe lai, nguoi ta van khong biet ro va nguoi ta co cam tuong la chinh ho cung khong biet ho muon gi. Du la co thien chi, ho hoang mang tram trong va te liet vi kem hieu qua. Hitler đa hoan toan khong che ca nuoc Đuc – quan đoi, Cong san, chinh quyen va dan chung – đen noi ho khong the nghi ra cach nao thao go hoac lam lung đoan su khong che nhu the.
Ve phan tuong Halder, đang ban ron chuan bi ke hoach tan cong Ba Lan nen khong con nghi gi đen viec lat đo Hitler. Truoc Toa an Nurnberg, ong đuoc hoi tai sao ong va nhom chong che đo Quoc xa khong lam gi vao cuoi thang 8 va qua đay cuu nuoc Đuc khoi tham hoa chien tranh. Ong đap: "Khong co kha nang." Tai sao? Boi vi Tuong von Witzleben đa đuoc thuyen chuyen ve mien tay. Neu khong co Witzleben, quan đoi khong the hanh đong.
Con ve dan Đuc thi sao? Khi nghe Halder noi dan Đuc chong chien tranh, Đai uy Sam Harris cua quan đoi My, nguoi tham van ong, hoi: "Neu Hitler đa nhat quyet muon gay chien tranh, tai sao ong khong dua tren su ung ho cua quan chung?" Halder: "Ong phai thu loi neu toi cuoi. Neu toi nghe chu "nhat quyet" lien quan đen Hitler, toi phai noi rang khong co gi la nhat quyet ca." Roi ong giai thich them rang mai cho đen ngay 22/8, sau khi Hitler tiet lo cho cac tuong linh nghe ke hoach "nhat quyet" tan cong Ba Lan, ban than ong van khong tin Lanh tu se lam nhu loi noi. Xet qua nhung gi Halder ghi vao nhat ky trong nhung ngay nay, cau noi tren qua la la lung. Nhung đay la đieu thong thuong khong nhung cua Halder ma con la cua hau het nhom am muu.
Khi Adolf Hitler chuan bi nem nuoc Đuc vao chien tranh, khong mot ai trong nhom am muu lam gi đe ngan chan ong. Hien nhien viec nay la kho khan va co le đen thoi khac muon mang nay la khong the đuoc. Nhung ho đa khong co gang.
The la, cham dut nhung co gang cua nhom am muu nham ngan chan Hitler khoi đong The chien II, ngoai tru no luc vao phut chot cua TS. Schacht, ma ong dua vao đay đe bien ho cho minh truoc Toa an Nurnberg. Vao thang 8/1939 ong gui thu cho Hitler, Goring va Ribbentrop – o thoi điem gay can cac nha lanh đao phe chong đoi chi biet viet thu va ban ghi nho – nhung, ong "rat ngac nhien", nhu ong ke sau nay, khong nhan đuoc tra loi. Ke đen, ong quyet đinh đi gap Brauchitsch. Truoc Toa an Nurnberg, Schacht giai thich ong đinh noi voi Tu lenh Luc quan rang khoi đong chien tranh ma khong thong qua Nghi vien la vi hien! Vi the nhiem vu cua Tu lenh Luc quan la ton trong loi tuyen the cua ong ay đoi voi hien phap!
Cuoi cung TS. Schacht đa khong gap Brauchitsch! Canaris canh cao neu ong nay đi gap, vi Tu lenh Luc quan "co le se ra lenh bat giu chung ta lap tuc." Nhung Gisevius giai thich ly do that su khien Schacht khong đi noi ra chuyen ky quai ay (viec yeu cau Nghi vien bu nhin phe chuan la tro tre con đoi voi Hitler đen noi ong nay khong mang đen thu tuc ay). Co ve nhu Schacht bai bo chuyen đi khi Hitler ra lenh bai bo tan cong Ba Lan. Cung theo Gisevius, ba ngay sau ong đinh đi nhung Canaris khuyen ong la đa qua muon. Khong phai la cac nha am muu lo chuyen tau; ho khong bao gio đi đen nha ga đe tim cach len tau.


"Am muu" Zossen lat đo Hitler Gan cuoi nam 1939, nhung nguoi trong nhom am muu nghi đa đen luc nen hanh đong mot lan nua. Brauchitsch va Halder thay co hai phuong an: hoac lat đo Hitler hoac to chuc cuoc tan cong o mien Tay ma ho nghi se la tham hoa cho nuoc Đuc. Nhung nguoi am muu ca quan su va dan su thinh linh hoi suc, thuc giuc phuong an thu nhat.
Tuong ve huu von Hammerstein đuoc goi lai đe nhan mot chuc tu lenh o mien Tay. Trong tuan le đau cua cuoc chien, ong thuc giuc Hitler đen thi sat tong hanh dinh cua ong đe chung to Lanh tu khong bo quen mien Tay trong khi thon tinh Ba Lan. That ra Hammerstein, mot ke thu khong he lay chuyen cua Hitler, du đinh bat giu ong nay. Ogilvie Forbes đa đuoc bi mat thong bao. Nhung Hitler đanh hoi đuoc hiem hoa, nen tu choi loi moi cua vi cuu Tu lenh Luc quan va sau đay sa thai ong nay.
Nhung nguoi dan su trong nhom am muu van nhan ra rang chi quan đoi la co kha nang đe ngan chan Hitler, voi suc manh tang len cuc ky to lon sau cuoc tong đong vien va chien dich o Ba Lan. Nhung Halder co giai thich voi ho rang luc luong lon manh lai la mot tro ngai. Nhieu si quan tru bi đuoc goi vao quan ngu nguyen la đang vien Quoc xa, con binh si đa hoan toan tiem nhiem giao đieu Quoc xa. Halder vach ra rang se kho ma tim ra mot đoi hinh co the tin cay đuoc đe chong lai Hitler.
Co mot yeu to nua ma cac tuong linh neu ra va moi nguoi đeu thay đung ly. Mot vu noi loan chong Hitler co the gay hoang mang cho quan đoi va đat nuoc noi chung, khi ay lieu Anh va Phap co the đanh qua mien Tay, chiem lay Đuc roi ap đat nen hoa binh ngat ngheo cho nguoi Đuc – cho du đa loai đuoc Hitler? Vi the, can phai giu moi lien lac voi Anh hau đi đen su thau hieu rang Đong minh khong nen loi dung vu đao chinh ma chong Quoc xa.
Ho co nhieu kenh lien lac. Mot kenh la Toa thanh Vatican thong qua TS. Josef Muller, mot luat su noi danh o Munchen. Qua su sap xep cua Đai ta Oster o Cuc Quan bao, vao đau thang 10 Muller đi đen Roma va thiet lap lien lac voi Cong su Anh o Toa thanh. Theo nhung nguon tin cua Đuc, ong nhan đuoc đam bao cua Anh va đuoc Giao hoang đong y lam trung gian giua che đo moi chong Quoc xa va Anh.
Kenh khac la o Bernes, Thuy Si. Tai đay, Weizsacker đa bo nhiem Theodor Kordt, luc truoc lam đai bien lam thoi tai London, lam đai bien lam thoi tai Thuy Si. Kordt bat lien lac voi TS. Philip Conwell-Evans, giao su nguoi Anh tai Đai hoc Koenigsberg. Kordt nhan tu Conwell-Evans mot ban van noi la loi cam ket long trong cua Chamberlain đoi voi che đo moi. That ra, đay chi la loi phat bieu cua Chamberlain truoc Nghi vien rang Anh khong co muu đo o Đuc. Loi phat bieu than thien voi nguoi dan Đuc đa đuoc truyen thanh rong rai, nhung nhom am muu van cho đay la quan trong. The la, voi hai nguon đam bao tu Anh, nhom am muu quay sang quan đoi, la moi hy vong duy nhat cua ho.
Thoi gio đa cap bach. Quan đoi Đuc du tru tan cong qua Bi va Ha Lan vao ngay 12/11/1939. Phai tien hanh đao chinh truoc ngay nay. Nhu Hassell canh bao nhung nguoi khac, khong the nao co nen hoa binh tot đep sau khi Đuc đa xam lan Bi.
Co nhieu loi giai thich tai sao ke tiep khong co gi xay ra, va nhung giai thich nay mau thuan voi nhau va lon xon. Tuong Halder giai thich truoc Toa an Nurnberg rang "quan đoi tien phuong" khong the lam đao chinh vi "truoc mat ho co đich quan đuoc vu trang đay đu." Ong đa keu goi "quan đoi hau phuong" von khong phai đoi mat voi ke thu, nhung vi tu lenh Luc luong Dan quan, Tuong Friedrich Fromm, tra loi la minh chi nhan lenh tu Brauchitsch.
Nhung Brauchitsch con hen yeu hon Halder. Tuong Beck bao Halder:

Neu Brauchitsch khong co đu quyet đoan, anh nen lay quyet đinh roi đat ong ay truoc chuyen đa roi.
Nhung Halder cho rang vi Brauchitsch la Tu lenh Luc quan, ong nay phai lanh trach nhiem. The la qua bong trach nhiem cu bi đa qua đa lai. Cuoi cung, Tuong Thomas va Đai ta Oster đung ra cam đau nhom am muu, lam cong tac tu tuong cho Halder đe ong nay thuan theo – ho nghi nhu the – đe gay cuoc đao chinh ngay khi Hitler ra lenh tien cong mien Tay. Halder thong bao cho Tuong Beck va Goerdeler, hai trong so nhan vat am muu chinh, san sang hanh đong tu ngay 5/11/1939. Tong hanh dinh ket hop cua Tu lenh Luc quan va Bo Tham muu Luc quan o Zossen tro thanh hang o cua hoat đong phan loan.
Vao ngay 5/11, quan đoi bat đau di chuyen đen cac điem xuat phat đoi dien Ha Lan, Bi va Luxembourg, Cung trong ngay nay, Brauchitsch co cai hen đen gap Hitler. Brauchitsch va Halder đa đi thi sat cac đon vi hang đau o mien Tay va nghe nhung y kien tieu cuc cua cac chi huy chien truong. The la, dua tren nhung bien luan cua tuong linh tren mat tran mien Tay, cua chinh minh, cua Halder va cua Thomas, Brauchitsch đi gap Hitler. Nhom am muu ho hoi va lac quan. Neu Brauchitsch khong the thuyet phuc Hitler, ong se gia nhap ho ma lat đo Hitler.
Nhu nhung dip khac, tat ca đeu nham lan.
Brauchitsch khong the thuyet phuc đuoc Hitler. Khi vi tuong noi đen thoi tiet xau, Hitler tra loi xau cho Đuc thi cung xau cho đich. Cuoi cung, trong noi tuyet vong, Brauchitsch bao cao rang tinh than binh si o muc thap tuong tu nhu trong thoi gian 1917-1918, khi co tu tuong chu bai, bat tuan quan lenh va ngay ca noi loan.
Nhat ky cua Halder ghi rang khi nghe the, Hitler noi gian. Ong muon biet: "trong nhung đon vi nao co nhung truong hop thieu ky luat? Chuyen gi đa xay ra? O đau?" Ong se bay đen đay ngay mai. Vi tuong toi nghiep đa co tinh cuong đieu hoa nham lam cho Hitler nan chi, nhung bay gio ganh chiu toan bo ap luc trong con thinh no cua Lanh tu. Hitler thet len: "Bo tu lenh đa co hanh đong gi? Đa thi hanh bao nhieu an tu hinh?" Hitler gam rit: Su that la "quan đoi khong muon chien đau."
Brauchitsch khai truoc Toa an Nurnberg: "Khong the nao tiep tuc cuoc thao luan. Nen toi ra ve." Nhung nguoi khac con nho la ong that theu đi vao tong hanh dinh o Zossen, trong tinh trang bi soc nang đen noi luc đau ong khong the ke lai ro rang chuyen gi đa xay ra.
Đen đay la cham dut "Am muu Zossen." Them mot that bai nhuc nha nhu "Am muu Halder" vao thoi gian Hoi nghi Munchen. Moi lan đeu hoi đu cac đieu kien ma nhom am muu đat ra. Lan nay, Hitler đa nhat quyet tien cong ngay 12/11/1939, va co chi thi bang van ban. Vi the, nhom am muu co bang co ro rang ma ho đa noi can co đe lat đo Hitler: lenh tan cong von se gay tham hoa cho nuoc Đuc. Nhung sau đay, nhom am muu khong lam gi them ngoai tru hoang hot. Ho nhao nhao lo thieu huy tai lieu va che giau chung tich. Cac tuong linh, ke ca Witzleben, hieu rang ho đa thua cuoc. It ngay sau, Tuong Karl von Rundstedt, Tu lenh Tap đoan quan A, trieu cac tu lenh quan đoan va su đoan đen đe thao luan nhung chi tiet cua cuoc tien quan. Trong khi ban than van con nghi ngo ve chien thang, ong khuyen cac tuong linh cua ong nen bo qua nhung nghi ngai. Ong noi: "Quan đoi đa đuoc giao nhiem vu, va se thi hanh nhiem vu!"


Am muu cuoi nam 1939 Ngay 12/12/1939, Hitler ban hanh mot chi thi toi mat hoan cuoc tan cong o mien Tay cho đen som nhat la ngay 1/1/1940, va cho nghi phep Giang sinh. Tai Berlin, nhan cac ngay nghi le, đai su Hassel trao đoi voi nhung nguoi am muu Popitz, Goerdeler va Tuong Beck. Ngay 30/12, ong ghi trong nhat ky ke hoach moi nhat:

Đieu mot so su đoan ghe lai Berlin trong khi đang di chuyen tu Tay sang Đong. Roi Witzleben đen Berlin va giai tan SS... Beck nam quyen chi huy tu Brauchitsch. Mot bac si tuyen bo Hitler khong co kha nang tiep tuc cong viec, roi giam Hitler lai. Hieu trieu toan dan theo noi dung: ngan chan su tan bao them cua SS, van hoi khuon phep va đao đuc cua Co đoc giao, tiep tuc chien tranh nhung san sang cho hoa binh tren co so binh đang...
Nhung đay chi la hu ao; tat ca chi la loi noi suong. Nhung nguoi am muu to ra roi tri đen noi Hassell phai viet ra dai dong trong nhat ky đe xem xet lieu ho no nen bat giu Goring hay khong!


Nhom am muu lai nan long Đau nam 1940, mot lan nua, nhung nguoi am muu chong Hitler lai thuyet phuc cac tuong linh nen lat đo Hitler – lan nay la đe ngan chan cuoc tien cong len mien bac ma ho đa nghe phong phanh. Ho muon Anh đam bao se dan hoa ma cho phep che đo chong Quoc xa đuoc giu lai phan lon lanh tho do Hitler moi chiem đuoc.
Dua tren cuong linh nay, Hassell đa vo cung dung cam đi đen Thuy Si đe tham khao voi mot nguoi Anh ma ong ghi trong nhat ky la "Ong X" nhung that ra mang ten la J. Londsdale Bryans. Ong nay nam trong gioi ngoai giao o Roma, tu nhan vai tro trung gian theo cach thieu chuyen nghiep kieu Dahlerus. Ong co moi day lien he voi chinh phu Anh, va Hassell co an tuong tot khi gap ong. Nhung sau su co voi Thieu ta Stevens va Đai uy Best khi tim cach bat lien lac voi nhom am muu, phia Anh to ra ngo vuc ca am muu chong Hitler, va khi Bryans do hoi Hassell đe nam them thong tin đang tin cay thi ong nay lai kin ke. Hassell tra loi: "Toi khong the noi ra ten nhung nguoi ung ho toi."
Roi Hassell phac thao quan điem cua "canh đoi lap": phai lat đo Hitler "truoc khi co đong thai quan su lon lao"; đay "hoan toan la chuyen noi bo cua Đuc"; phai co "tuyen bo voi gioi co tham quyen o Anh" ve viec đoi xu voi che đo chong Quoc xa o Berlin... Hassell va nhom am muu cua ong muon đuoc đam bao rang neu ho đa loai Hitler, nuoc Đuc se đuoc đoi xu mot cach rong luong hon la sau khi nguoi Đuc đa loai Hoang đe Wilhelm II.
Roi Hassell trao cho Bryans mot ban ghi nho đay thuyet phuc voi nhung y niem cao quy ve tuong lai cua the gioi "dua tren nhung nguyen tac cua đao đuc Co đoc, cong ly va luat phap, an sinh xa hoi, tu do tu tuong..." Đieu kien chinh cho hoa binh cua Hassell la nuoc Đuc moi đuoc giu lai hau het lanh tho do Hitler đa chiem đuoc: Ao, Sudetenland, đuong bien gioi nam 1914 voi Ba Lan, cung la đuong bien gioi voi Lien Xo boi vi luc ay chua co Ba Lan.
Bryans đong y rang can co hanh đong nhanh chong va hua se trinh ban ghi nho cua Hassell cho Halifax. Hassell tro ve Berlin đe tuong thuat lai voi nhung nguoi trong nhom am muu. Du van hy vong vao "Ong X" cua Hassell, trong luc nay ho đang quan tam nhieu hon đen cai goi la "Bao cao X" cua mot nguoi trong nhom, TS. Hans von Dohnanyi tai Cuc Quan bao. Dua tren su lien he voi Toa thanh Vatican, bao cao nay cho biet Giao hoang san sang can thiep voi Anh ve nhung đieu khoan hoa binh thuan loi cho chinh phu moi cua Đuc chong Quoc xa va ve "van đe dan xep o mien Đong co loi cho Đuc."
Nhom am muu xem Bao cao X la quan trong. Tuong Thomas đa trinh cho Brauchitsch xem bao cao nay nham tac đong vi Tu lenh Luc quan khuyen Hitler khong nen đanh mien Tay. Nhung Brauchitsch khong thich hanh đong nhu the, ma con doa se bat giu Thomas neu ong nay đua van đe ra ban lan nua, ma ong cho biet đay "ro rang la toi phan quoc."
Roi Thomas lai trinh Bao cao X cho Halder voi hy vong ong nay se theo đay ma hanh đong, nhung chi hoai cong. Nhu vi Tham muu truong Luc quan đa bao Goerdeler – nguoi cung đa cau xin ong chu tri – vao luc nay ong khong the pha bo loi tuyen the la nguoi linh cua Lanh tu. Ong bien luan rang Anh va Phap đa tuyen chien voi Đuc, va nen hoa binh dua tren su dung hoa la đieu khong tuong.
Goerdeler ghi trong nhat ky:

Halder đa bat đau than tho khi noi ve trach nhiem cua minh, tao cam tuong ve mot nguoi yeu đuoi voi tinh than reu ra.
Cam tuong nhu the la đang ngo. Khi xem qua nhat ky cua Halder vao tuan le đau cua thang 4/1940, nguoi ta co cam tuong rang vi Tham muu truong co tinh than phan chan trong khi đang tham khao voi cac tu lenh chien truong va kiem tra lan cuoi cung nhung ke hoach cho cuoc hanh quan lon lao nhat va tao bao nhat trong lich su cua Đuc. Trong nhat ky cua ong khong co y tuong nao chong đoi che đo hoac ban khoan voi luong tam. Du ong co moi nghi ngai đoi voi viec tan cong Đan Mach va Na Uy, đay chi la thuan tuy dua tren ly do quan su. Khong he co chu nao bay to noi ban khoan ve đao ly đoi voi hanh đong gay han cua Quoc xa chong lai bon quoc gia trung lap nho ma Đuc đa long trong cam ket đam bao đuong bien gioi, trong khi ong lai đong vai tro chu đao lap ke hoach hanh quan chong lai hai trong so bon quoc gia ay.
The la, cham dut no luc cuoi cung cua nhung "nguoi Đuc tot" muon lat đo Hitler truoc khi qua muon. Đay la co hoi cuoi cung ma ho co the đat nen hoa binh trong su rong luong cua nuoc ngoai. Nhu Brauchitsch va Halder đa to ro, cac tuong linh khong quan tam đen nen hoa binh dua tren đam phan. Giong nhu Lanh tu, luc nay ho đang nghi đen nen hoa binh do ho ap đat – ap đat sau khi Đuc chien thang.


Nhom am muu hoi sinh That bai tren mat tran Nga trong mua đong 1941 va viec cach chuc mot so thong che cung tu lenh mat tran cao cap lam khoi day hy vong cua nhung nguoi am muu chong Quoc xa. Nhom am muu cho rang chi co cac tuong linh đang cam quan moi co đu suc manh đe lat đo nha đoc tai Quoc xa. Bay gio con co co hoi truoc khi qua muon. Sau that lai o Lien Xo va them My tham chien, ho nghi Đuc khong the nao thang cuoc chien. Nhung van chua chien bai. Mot chinh phu chong Quoc xa o Berlin van co the nhan nhung đieu kien hoa binh đe duy tri Đuc nhu la mot cuong quoc va, co le, giu lai vai lanh tho do Hitler thon tinh, nhu Ao, Sudetenland va tay Ba Lan.
Vao cuoi mua he 1941, nhom am muu van con nghi nhu the, khi van con co trien vong tieu diet Lien Xo. Nhung ho bi giang mot đon nang. Hien chuong Đai Tay Duong do Thu tuong Anh Winston Churchill va Tong thong My Franklin Delano Roosevelt soan thao ngay 19/8, đac biet Điem 8, quy đinh sau chien tranh se giai gioi nuoc Đuc trong khi cho hiep đinh giai tru binh bi tong quat. Hassell, Goerdeler, Beck cung nhung thanh vien trong nhom thay đieu nay co nghia la Đong minh khong co y đinh phan biet giua nguoi Đuc theo Quoc xa va nguoi Đuc chong Quoc xa.
Du mat ao tuong vi Hien chuong Đai Tay Duong, nhom am muu van thay can thiet phai loai tru Hitler trong khi con kip đam phan co loi cho nen hoa binh cho mot nuoc Đuc luc nay van con chiem nhieu phan đat cua chau Au. Thoi gio đang cap bach. Nhom am muu nhat tri voi nhau la chang bao lau se tro nen qua muon. Khi co may thang loi trong cuoc chien mat đi hoac con mong manh thi khong con co the lam gi đuoc nua.
Trung tam am muu trong Quan đoi vao mua he nay la tong hanh dinh cua Tap đoan quan Trung tam cua Thong che Fedor von Bock đang tien đen Moskva. Trung tuong Henning von Tresckow duoi quyen Bock la nguoi cam đau, đuoc ho tro boi Fabian von Schlabrendorff, Ba tuoc Hans von Hardenberg va Ba tuoc Heinrich von Lehndorff, ca hai đeu thuoc dong doi co tieng tam. Mot trong nhung nhiem vu tu ho đat ra la lam cong tac tu tuong cua vi Thong che, nhung khong thanh cong. Du chan ghet chu nghia Quoc xa, Bock đa tien than nhieu duoi che đo nay va cung vi tinh khi rong tuech va co tham vong ma ong khong muon may rui. Khi nhom am muu vach ra rang Hitler đang dan nuoc Đuc đen cho diet vong, Bock lon tien: "Toi khong cho phep phe binh Lanh tu!"
Tresckow va cac phu ta that vong nhung khong nan chi. Ho quyet đinh tu hanh đong. Ngay 4/8/1941, Lanh tu đen tham tong hanh dinh cua Tap đoan quan, ho len ke hoach bat giu ong khi ong đi tu san bay đen tong hanh dinh. Nhung ho đa qua nghiep du va khong tinh đen nhung phuong phap an ninh cho Lanh tu. Luon co mot luc luong SS hung hau bao quanh va khong su dung xe cua quan đoi khi đi tu san bay đen – Hitler đa phai truoc mot đoan xe đe dung cho chuyen đi – nhom am muu khong co co hoi tiep can đe ra tay. That bai nay – han cung co nhung that bai khac tuong tu – day cho nhung nguoi am muu trong quan đoi vai bai hoc. Thu nhat, đen gan Hitler khong phai la viec de dang; ong luon đuoc bao ve can mat. Ke tiep, bat giu ong khong the giai quyet van đe, vi cac tuong linh chu chot hoac qua hen nhat hoac qua hoang mang ve loi tuyen the trung thanh voi ong nen co the khong cho phep nhom am muu hanh đong tiep. Vao khoang thoi gian nay, mua thu 1941, vai si quan Quan đoi tre đanh phai đi đen ket luan la giai phap đon gian nhat, co le giai phap duy nhat, la ha sat Hitler. Luc ay, sau khi đuoc giai thoat khoi loi tuyen the, cac tuong linh e de se thuan theo chinh quyen moi va mang đen su ung ho cua Quan đoi.
Nhung cac chi huy cua nhom am muu chua san sang tien xa nhu the. Ho đinh ra mot ke hoach ngu xuan goi la "hanh đong co lap" ma vi ly do nao đay ho nghi se thoa man luong tam cua cac tuong linh ve loi tuyen the va cung luc cho phep ho loai tru Hitler. Ngay ca bay gio ta con cam thay kho hieu ve viec nay, nhung y tuong la cac chi huy quan đoi cap cao, ca o hai mat tran mien Tay va mien Đong, theo hieu lenh đa đinh truoc chi viec bat tuan menh lenh cua Hitler. Di nhien nhu the la pha vo loi tuyen the trung thanh voi Lanh tu, nhung nhung nguoi nguy bien o Berlin gia vo khong thay đieu nay. Ho giai thich rang trong truong hop gi đi nua, muc đich that su la tao ra tinh trang hoang mang, trong khi ay Beck voi su yem tro cua luc luong Dan quan o Berlin se cuop chinh quyen, cach chuc Hitler va đat Đuc Quoc xa ra ngoai vong phap luat.
Luc luong Dan quan co mot trieu nguoi nhung chi la mot to chuc o hop gom nhung tan binh qua huan luyen so sai truoc khi đuoc đieu đi chien truong đe thay the cho so thuong vong. Vai tuong linh cao cap o mat tran Lien Xo hoac vung chiem đong co the thuan theo nhom am muu neu ke hoach ban đau thanh cong. Mot nguoi trong so nay, đa can du vao am muu cua Halder nham bat Hitler vao thoi điem Hoi nghi Munchen, xem nhu la chon lua đung ly. Đay la Thong che von Witzleben, bay gio la Tong Tu lenh Mat tran mien Tay. Giua thang 1/1942, nhom am muu phai Hassell đi gap Witzleben va Tuong Alexander von Falkenhausen, chi huy quan Đuc tai Bi, Hassell đang bi Gestapo theo doi, nhung su dung binh phong la chuyen đi dien thuyet cho cac si quan Đuc va vien chuc đia phuong ve "Khong gian sinh song va Chu nghia Đe che." Giua cac buoi giang, ong tham khao voi Falkenhausen o Brussels va Witzleben o Paris. Ca hai co an tuong tot voi ong, đac biet la Witzleben.
Bi cho ra ria tai Phap trong khi cac thong che đong su đang chi huy nhung tran đanh quang vinh tai Lien Xo, Witzleben khao khat hanh đong. Ong bao Hassel "hanh đong co lap" la chuyen khong tuong. Cach duy nhat la lat đo Hitler, va ong san long nhan vai tro đi đau. Co le thoi gian thich hop nhat la mua he 1942, khi Đuc mo lai cuoc tien cong o Lien Xo. Đe chuan bi cho ngay nay, ong muon co suc khoe tot, nen xin tien hanh mot tieu giai phau. Khong may cho ong va cho nhom am muu, quyet đinh nay gay hau qua tai hai. Witzleben bi benh tri, va tieu giai phau đe chua tri chi la mot ca thong thuong. Nhung khi Witzleben xin nghi benh mot thoi gian ngan, Hitler nhan co hoi nay cho ong ve huu, cu Rundstedt
thay the. Ong nay khong co can đam chong lai Hitler du gan đay bi Hitler đoi xu te hai. The la nhom am muu thay hy vong chinh yeu cua ho trong Quan đoi la mot Thong che khong co quan. Chi co tuong ma khong co quan thi khong the thanh lap che đo moi.
Cac nha lanh đao cua nhom am muu vo cung chan nan. Ho van gap go nhau ma ban bac am muu, nhung khong the tim đuoc phan khoi. Hassell ghi nhan la vao cuoi thang 2/1942, ho nghi duong nhu khong the lam gi Hitler đuoc.
Tuy nhien, co phai lam nhieu viec đe cung co y tuong cua ho ve loai hinh chinh phu ho mong muon cho nuoc Đuc sau khi lat đo Hitler va cai thien tinh trang hon loan cua to chuc đe nam chinh quyen khi thoi co đen.
Phan lon cac nha lanh đao cua nhom am muu, von bao thu, muon phuc hoi vuong trieu Hohenzollern. Nhung trong mot thoi gian dai, ho khong nhat tri voi nhau hoang tu Hohenzollern nao se len ngoi. Co nguoi chon Hoang Thai tu, co nguoi đe xuat con trai truong cua Hoang Thai tu, nhung đeu bi nguoi khac chong đoi. Cho đen mua he 1941, nhieu nguoi đong y chon Louis-Ferdinand, con trai thu hai cua Hoang Thai tu, luc ay 23 tuoi. Hassell va vai nguoi khac khong đuoc thuyet phuc lam, nhung rot cuoc ho thuan theo.
Moi quan tam chinh yeu cua Hassell la loai hinh va ban chat cua chinh phu Đuc trong tuong lai. Ong tham khao voi Tuong Beck, Goerdeler va Popitz đe soan ra mot chuong trinh cho giai đoan tam thoi, đuoc hoan thien vao cuoi nam 1941. Du đinh se phuc hoi tu do cac nhan, cu mot phu chinh đe nguoi nay bo nhiem chinh phu va Hoi đong Nha nuoc. Che đo co phan nao chuyen che, nen Goerdeler va đai dien nghiep đoan trong nhom am muu khong thich. Nhung vi thieu y tuong cu the nao hay hon, ke hoach cua Hassell đuoc chap nhan tren nguyen tac. Sau nay vao nam 1943, Nhom Kreisau do Ba tuoc Helmuth von Moltke cam đau soan mot chuong trinh phong khoang hon đe thay the.
Cuoi cung, đen mua xuan 1942, nhom am muu cu mot lanh đao la Tuong Beck, do tri thong minh, tinh tinh, uy tin đoi voi cac tuong linh, va tieng tam trong cung nhu ngoai nuoc. Tuy nhien, ho co to chuc qua yeu kem đen noi ho khong bao gio đua ong vao vi the chi huy. Mot it nguoi, nhu Hassell, tuy nguong mo va ton trong ong, van to y nghi ngo. Tuy the, đen thang 3/1942, sau nhieu buoi hop kin, ca nhom đong y đe Beck nam quyen that su.
Nhung am muu van con mong lung va vo đinh ngay ca o nhung thanh vien tich cuc nhat. Ho biet rang mua xuan nay Hitler đang len ke hoach mo lai cuoc tien cong tren đat Nga. Ho nghi viec nay se nhan chim sau them nuoc Đuc. Nhung ho van noi, chu khong lam gi cu the. Ho khong co ke hoach gi ca trong khi con co thoi gio. Ngay 28/3/1942, Hassel ghi trong nhat ky:

Trong nhung ngay qua o Berlin, toi đa co nhung buoi thao luan chi tiet voi Jessen, Beck va Goerdeler. Vien canh la rat tot đep.
Lam the nao co the tot đep đuoc? Khong co ke hoach hanh đong nao. Ngay bay gio. Trong khi van con co thoi gian.


Am muu am sat Hitler Xem chi tiet: Claus von Stauffenberg.
Đai ta Tham muu truong Luc luong Dan quan Claus von Stauffenberg, nho co co hoi tham du nhung buoi hop quan su thuong ky voi Hitler, linh nhiem vu am sat Hitler. Sau nhung am muu khoi đau that bai, đen ngay 20 thang 7, 1944, Stauffenberg cho phat no mot qua bom giua buoi hop cua Hitler. Co 25 nguoi hien dien, nhung khong co 2 nhan vien chu chot khac ma nhom am muu cung nham lam muc tieu tu đau: Hermann Goring va Heinrich Himmler.
Hitler chi bi say xat chut it. Nguoi ghi toc ky chet tai cho, con Đai ta Heinz Brandt (chi huy ban tham muu Luc quan), Tuong Schmundt (tuy vien cua Hitler) va Tuong Korten (Tham muu truong Khong quan) chet vi bi thuong nang.
Am muu bi dap tat tham hai. Khi biet Hitler khong chet, Tuong Fromm tro mat voi nhom am muu. Ong tuyen bo "nhan danh Lanh tu" ong đa trieu tap mot phien xu cua "toa an binh" (khong co chung cu gi ve chuyen nay) va phien toa đa tuyen an tu hinh đoi voi 4 nguoi: Tuong Friedrich Olbricht (Cuc truong Tong hop-Thanh tra Luc quan), Đai ta tham muu truong Mertz von Quirnheim duoi quyen Olbricht, Đai ta Stauffenberg, va Trung uy Haeften (tuy vien cua Stauffenberg). Ngay buoi toi 20/7/1944, cung ngay xay ra vu no bom, 4 nguoi bi xu ban trong khoang san tong hanh dinh Dan quan o Pho Bendlerstraße. Stauffenberg ho len truoc khi bi ban: "Nuoc Đuc thieng lieng muon nam!"
Tuong Beck bi Fromm buoc phai tu sat. Hai lan ong ban vao nguoi minh, nhung khong chet. Cuoi cung, mot trung si keo Beck ra ben ngoai phong roi ban mot phat vao gay ong.
Hitler va Himmler ra lenh truy lung nhung nguoi co lien can. Co khoang 4.980 nguoi bi hanh quyet. Gestapo liet ke 7.000 nguoi bi bat.


Đot đan ap nhom am muu Xem chi tiet: Heinrich Himmler va Gestapo.
Cac tuong linh va si quan cap cao cua Quan đoi bi cao buoc bi đua ra truoc Toa an Danh du Quan su đe bi tuoc quan tich. Toa an nay khong đuoc phep nghe nguoi si quan tu bien ho, ma chi hanh đong dua tren "chung cu" do Mat vu cung cap. Sau đo, cac bi cao đuoc đua ra bi xet xu o Toa an Nhan dan do SS giat day. Phan quyet cua toa an nay khong đuoc quyen khang cao, va cac phien xu thuong la kin.
Viec thi hanh an tu hinh thuong đuoc thuc hien ngay ngay hom sau theo cach thuc lot tran tu toi cho đen eo, trong vao co ho mot thong long bang soi day duong cam va buoc vao cai moc treo thit o phia tren đau.
Tuong Friedrich Fromm khong thoat an tu hinh du đa co đong thai chong nhom am muu. Himmler ra lenh bat giu ong ngay hom sau, đua ong ra Toa an Nhan dan vao thang 2/1945 voi toi danh "hen nhat." Theo mot nhan chung, ong to ra rat cay đang vi đa "lap cong" cho Quoc xa. Co le đe cong nhan ong đa giup cuu nguy cho che đo Quoc xa, ong khong bi treo co nhu nhung nguoi khac ma bi xu ban ngay 19/3/1945.
Cung nhan dip nay, Hitler va Himmler xu ly luon nhung nguoi khong truc tiep tham gia vao vu no bom am sat nhung bi nghi ngo dinh dang it nhieu đen phong trao chong đoi. Lay vi du nhung truong hop nay la Thong che lung danh Erwin Rommel bi buc tu, Ba tuoc Helmuth von Moltke cam đau Nhom Kreisau (chi soan chuong trinh cho nuoc Đuc sau khi lat đo Hitler nhung khong muon am sat Hitler) bi hanh quyet, TS. Jens Peter Jessen (giao su kinh te hoc tai Đai hoc Berlin) bi hanh quyet, Tuong Halder, TS. Schacht va Thuong tuong Alexander von Falkenhausen (chi huy quan quan Bi va bac Phap) bi đua vao trai tap trung cho đen khi đuoc Đong minh giai cuu luc gan ket thuc chien tranh.
Nhieu si quan Quan đoi dinh liu vao am muu tha tu xu hon la chiu ra truoc Toa an Nhan dan, nhu Tuong Henning von Tresckow. Tuong Heinrich von Stulpnagel (chi huy ban quan quan Phap) cung tu tu nhung khong chet, roi bi hanh quyet ngay 30/8/1944. Thong che von Kluge, (Tong Tu lenh Mat tran mien Tay) tu tu sau khi bi thay the boi Thong che Walther Model va biet đa bi Hitler nghi ngo.


Vinh danh Stauffenberg Bendlerstraße co nghia "Pho Bendler," la khu chi huy cua Quan đoi Đuc gom Tong hanh dinh Dan quan va nhieu doanh trai, cung la tong hanh dinh cua nhom am muu am sat Hitler ngay 20/7/1944, va la noi Fromm ra lenh hanh quyet 5 nguoi chu chot ke ca Stauffenberg trong nhom am muu. Sau chien tranh Bendlerstraßeđuoc đoi ten thanh Stauffenbergstraße (Pho Stauffenberg), con toa nha tong hanh dinh đuoc bien cai thanh nha luu niem phong trao chong Hitler.


Ky niem 60 nam Vao ngay 20 thang 7 nam 2004, nuoc Đuc to chuc le ky niem tron 60 nam vu no bom am sat Hitler. Ba qua phu Moltke 93 tuoi đuoc moi đen du le o khu tuong niem (noi Stauffenberg bi hanh quyet). Ba tuyen bo: "Toi lay lam hanh dien." Mot nguoi khac trong phong trao con song sot đen du la Philipp von Boeselager. Thu tuong Đuc Gerhard Schroeder đoc bai dien van ca ngoi phong trao chong đoi Hitler, con Tong thong Horst Koehler đat mot vong hoa.


Đoc them Adolf Hitler
Đuc Quoc xa
Hermann Goring
Heinrich Himmler
Sicherheitsdienst
Gestapo


Tham khao The rise and fall of the Third Reich – A history of Nazi Germany cua William L. Shirer, Nha xuat ban Simon & Schuster, Inc. (1960).