Tran Phuong (10 thang 4 nam 1930 — 26 thang 8 nam 2020) la mot nam dien vien đien anh, đao dien đien anh Viet Nam. Ong noi tieng voi vai dien chinh trong bo phim truyen Vo chong A Phu, sau nay ong chuyen sang lam đao dien va noi tieng voi nhieu bo phim, đien hinh nhu ba phim truyen Hi vong cuoi cung, Toi loi cuoi cung va Dong song hoa trang, cung la ba tac pham giup ong đoat Giai thuong Nha nuoc nam 2007.


Tieu su Ong ten that Tran Đuc Phuong, sinh ngay 10 thang 4 nam 1930 tai Thai Nguyen. Truoc khi đen voi đien anh, ong chua tung qua hoc bat cu truong lop đao tao dien vien hay đao dien đien anh nao. Nam 16 tuoi, ong roi truong hoc, tham gia khang chien chong Phap, sau đo hoc nghe tho tien, phuc vu trong xuong quan gioi cua Giao su Tran Đai Nghia. Nam 1947, ong cung đong đoi tai xuong quan gioi chuyen len Bac Can. Nam 1952, ong la mot trong nhung hoc vien đau tien cua Truong Van nghe nhan dan đuoc thanh lap tai chien khu Viet Bac. Ong tham gia nhieu the loai, theo hoc kich voi The Lu, Song Kim, Đoan Phu Tu, hoc van voi Nguyen Hong, To Hoai, hoc cheo voi Nam Ngu, Ca Tam, tham gia đong ca kich Hon đa cua Đo Nhuan...


Su nghiep Nam 1955, Tran Phuong ve cong tac tai Xuong phim truyen Viet Nam. Nam 1959, ong tham gia đong bo phim truyen đau tien cua nen đien anh cach mang Viet Nam – Chung mot dong song, ong tham gia đong mot so canh phim nhung chi la vai nho va khong đuoc ghi danh. Nam 1961, ong tham gia đong bo phim truyen Vo chong A Phu cua đao dien Mai Loc, kich ban To Hoai. Trong bo phim nay, ong đa khac hoa thanh cong hinh anh chang thanh nien nguoi Meo A Phu. Sau thanh cong cua vai dien nay, ong tiep tuc đong thanh cong nhieu vai dien khac trong nhieu bo phim đa tro thanh kinh đien cua đien anh Cach mang nhu Khoa trong Chi Tu Hau (1962), Tom trong Bien goi (1967), Khiem trong Tien tuyen goi (1969), Luc trong Truyen vo chong anh Luc (1971), Tiep trong Ngay le Thanh (1976),... Tran Phuong cung đuoc xem la mot trong nhung dien vien ki cuu cua đien anh Cach mang cung Tra Giang, Lam Toi, The Anh,...
Sau nhieu vai dien, ong quyet đinh chuyen sang lam đao dien phim. Sau hai bo phim lam pho đao dien cho Nghe si Nhan dan Tran Vu la Chuyen xe bao tap va Nhung nguoi đa gap ca hai bo phim nay đeu đoat giai bong sen bac va bong sen vang tai Lien hoan phim Viet Nam vao nam 1977 va 1980. Bo phim đau tien đuoc ong dan dung la bo phim ve đe tai an ninh mang ten Mua roi tren thanh pho (1978) dua theo tac pham nha van Nguyen Khac Phuc, bien kich Mai Thanh. Bo phim tiep theo Duoi chan nui trang (hay Duoi chan troi trang) đuoc cho la bo phim truyen hinh mau đau tien cua Đai truyen hinh Viet Nam, thuc hien nam 1979. Nam 1980, ong cho ra mat bo phim Toi loi cuoi cung đa gay nen mot con sot ve trong cac rap chieu o ca Nam lan Bac. Trong bo phim nay, dien vien Phuong Thanh đong vai Hien "ca sau", con nam tai tu Tran Quang đong vai tuong cuop Long Van. Bo phim con co su tham gia dien xuat va viet ca khuc "Đoi goi em biet bao lan" cua nhac si Trinh Cong Son. Voi bo phim nay, Tran Phuong đa gianh Bong sen bac tai Lien hoan phim Viet Nam lan thu V, Phuong Thanh gianh giai Nu dien vien xuat sac nhat. Ong tiep tuc thuc hien nhung bo phim khac nhu: Hi vong cuoi cung (1981), Đung truoc bien (1985), Hoang Hoa Tham (1987), Dong song hoa trang (1989)... Bo phim Dong song hoa trang co su dien xuat cua Nghe si nhan dan Tra Giang (đay la vai dien sau cung cua ba), cung đuoc gioi chuyen mon đanh gia cao. Bo phim Hi vong cuoi cung (1981) voi su tham gia cua Đang Tat Binh va Nhu Quynh đa gianh giai Bong sen bac tai Lien hoan phim Viet Nam lan thu VI to chuc o Thanh pho Ho Chi Minh, ong cung chien thang o hang muc Đao dien xuat sac.
Thap nien 1990, khi trao luu phim mi an lien phat trien, ong cung tich cuc tham gia voi hang loat bo phim Vu an Ho Con Rua, Dong thac, San bat cuop, Thu mon tu tren troi roi xuong, Tinh ngo đa phoi phai, Vet sang nguoc, Hai nam nua anh ve,... co doanh thu rat cao. Nhieu bo phim trong so nay noi dung ve đe tai an ninh, giup ong ghi dau la mot trong nhung đao dien co nhieu bo phim hay ve đe tai an ninh nhat. Trong nhung phim cua minh, Tran Phuong luon can bang giua yeu to nghe thuat va thi truong. Thap nien 2000, mac du đa hon 70 tuoi nhung ong van tiep tuc thuc hien nhieu bo phim nhu Đem Ben Tre (đe tai Đong khoi mien Nam) va Khi nguoi ta yeu nhau.
Nam 2001, ong đuoc trao tang danh hieu Nghe si nhan dan. Nam 2007, ong đuoc nhan Giai thuong Nha nuoc ve van hoc nghe thuat cho cac phim Hi vong cuoi cung, Toi loi cuoi cung, Dong song hoa trang.
Ngay 26 thang 8 nam 2020, do tuoi cao suc yeu, Tran Phuong qua đoi o tuoi 90 tai vien duong lao o Ha Noi.


Tac pham = Dien vien =


= Đao dien =


Giai thuong va đe cu Tham khao Nguon