Ngo Viet (tieng Trung phon the: 吳越國; gian the: 吴越国, binh am: Wuyue Guo), 907-978, la mot vuong quoc nho đoc lap, nam ven bien, đuoc thanh lap trong thoi ky Ngu đai Thap quoc (907-960) trong lich su Trung Quoc. Nha nuoc nay do dong ho Tien cai tri, cac dau tich con lai cua nha nuoc nay van con kha pho bien trong lanh tho truoc đay cua Vuong quoc.


Thanh lap Tien Luu (852-932) tu Cu My (co sach ghi la Cu My), nguoi Lam An, Hang Chau, tinh Chiet Giang, nguoi sang lap ra nuoc Ngo Viet vao thoi Ngu Đai. Vao cuoi đoi Đuong, do theo tuong Đong Xuong dep yen loan Hoang Sao, Tien Luu lanh chuc Tran Hai Tiet đo su. Nam 886, Đong Xuong đem quan vuot song Tien Đuong, đanh bai Chiet Đong Quan sat su vung Luu Han Hoang (co noi ghi la Luu Han Hong), chiem tron Viet Chau. Do đut lot voi Trieu đinh, ho Đong đuoc phong Thai uy, Đong Trung thu Mon ha Binh chuong su, Lung Tay Quan Vuong. Nam Can Ninh thu hai (895) đoi Đuong Chieu Tong, do Trieu đinh khong phong cho Đong lam vua vung Ngo Viet, y ben lam phan, tu xung Hoang đe, đat quoc hieu Đai Viet La Binh Quoc, lay nien hieu Thuan Thien. Đong Xuong phong Tien Luu lam Chi huy su, khong ngo Tien Luu khuyen Đong nen bo đe hieu. Đong Xuong khong nghe, lien bi Tien Luu đem quan đanh bai va bi giet chet tai Viet Chau. 
Sau đo, Tien Luu chiem cu muoi ba chau huyen thuoc vung Luong Chiet (nay la toan bo tinh Chiet Giang, phan Đong Nam tinh Giang To va phan Đong Bac tinh Phuc Kien. Nhung vung đat nay thuoc lanh tho nuoc Ngo va Viet thoi Xuan Thu Chien Quoc nen khu vuc nay đuoc goi chung la Ngo Viet), Tien Luu đa đuoc phong lam Viet Vuong nam 902, hai nam sau đuoc phong them tuoc Ngo Vuong. 
Nam 907, nha Đuong sup đo va nha Hau Luong thay the o phia bac thi cac tuong linh tai phuong Nam đa tao ra cac vuong quoc cua minh. Tien Luu cung tu xung Ngo Viet Vuong. Su kien nay đanh dau su khoi đau cua thoi ky Ngu đai Thap quoc, keo dai cho đen khi nha Tong ra đoi vao nam 960.


Ten goi va lanh tho Ten goi Ngo Viet la su ket hop cua hai chu Ngo va Viet, ten goi cua hai quoc gia co đai trong thoi ky Xuan Thu-Chien Quoc, tu nam 770 TCN toi nam 221 TCN.
Kinh đo Ngo Viet đat tai Tay Phu (nay la Hang Chau). Vuong quoc nay bao gom lanh tho cac tinh Chiet Giang, Thuong Hai cung phan phia nam tinh Giang To ngay nay. Sau nay, vuong quoc nay co le đa thu them đuoc mot so phan phia bac Phuc Kien khi Vuong quoc Man sup đo nam 945. Lanh tho Ngo Viet gan nhu bao gom toan bo lanh tho nuoc Viet co đai, nhung khong phai nuoc Ngo co đai – đieu nay dan toi nhung loi cao buoc cua vuong quoc lang gieng la Ngo (con goi la Nam Ngo) rang Ngo Viet co muu đo đoi voi lanh tho cua ho, va ten goi nay la nguon goc cua cac cang thang trong nhieu nam giua hai quoc gia.
Trong nhung thap nien đau ton tai, Ngo Viet co bien gioi voi Man o phia nam, voi Nam Đuong o phia bac va phia tay. Voi su noi loan cua Vuong Dien Chinh (王延政) nam 943 đe lap ra nuoc An, thi trong mot thoi gian ngan (943-945), Ngo Viet con co bien gioi voi tieu quoc nay. Tuy nhien, ke tu sau nam 945 thi Nam Đuong la nuoc duy nhat bao quanh Ngo Viet (ngoai tru phan giap bien Đong Trung Hoa) do ca An lan Man đeu bi Nam Đuong tieu diet.


Tri vi cua Tien Luu Duoi thoi Tien Luu, Ngo Viet la nha nuoc thinh vuong ve kinh te va tu do phat trien nen van hoa ban đia cua minh. Đieu đo con đuoc tiep dien đen tan ngay nay. Ong đa cho phat trien nong nghiep vung ven bien cua vuong quoc, xay dung cac đap ngan nuoc bien, mo rong Hang Chau, nao vet song ngoi va cac ho nuoc, cung nhu khuyen khich phat trien van tai va thuong mai đuong bien. Tien Luu la nguoi lam viec tan tuy, tren giuong benh ong van con chu truong giai quyet on hoa moi cong viec cua nha nuoc. Nhung loi noi cua ong đa đuoc cac vi vua ke vi sau nay tuan thu chat che.


Ngoai giao Nam 935, Ngo Viet thiet lap quan he ngoai giao chinh thuc voi Nhat Ban. Vuong quoc nay cung nhan uu the gan bien cua minh đe duy tri quan he ngoai giao voi Bac Trung Quoc, nguoi Khiet Đan va Trieu Tien.
La nuoc nho yeu thoi Ngu Đai, ben ngoai, Ngo Viet to ra than phuc Ngu Đai cai tri o Trung Nguyen va dung nien hieu cua cac vua thuoc cac trieu đai "chinh thong" đo.


Sup đo Nam 978, đoi mat voi nguy co bi tieu diet boi suc manh huy diet cua Quan đoi nha Tong, vi vua cuoi cung cua Ngo Viet la Tien Thuc, đa cam ket trung thanh voi nha Tong, cuu vot than dan cua ong khoi phai ganh chiu cac pha huy trong kinh te cung nhu cua nen hoa binh tu cuoc chien co the xay ra nay. Trong khi Tien Thuc ve danh nghia van la vuong, nhung Ngo Viet đa bi sap nhap vao Tong, ket thuc su ton tai cua vuong quoc nay. Ong qua đoi nam 988.


Di san = Van hoa =

Ngo Viet đa that chat uu the kinh te va van hoa cua khu vuc Ngo-Viet tai Trung Quoc trong nhieu the ky sau nay cung nhu tao ra truyen thong van hoa khu vuc ben lau va khac biet voi phan con lai cua Trung Quoc. Cac nha lanh đao cua Vuong quoc la cac nha bao tro co tieng cho Phat giao cung nhu cho cac trang tri kien truc, đen mieu, cac tuong ton giao co lien quan toi Phat giao. Cac khac biet ve van hoa, đa bat đau phat trien trong thoi ky nay va con ton tai đen ngay nay, do nguoi dan khu vuc Ngo-Viet noi bang phuong ngu goi la tieng Ngo (bien thai đang chu y nhat cua no la tieng Thuong Hai), cung nhu ho co cac đac điem van hoa khac biet, nhu trong nghe thuat am thuc.


= Co so ha tang =
Di san vat the ma Vuong quoc Ngo Viet đe lai la su hinh thanh cua he thong cac song đao va kenh đao, cho phep khu vuc nay tro thanh khu vuc giau co nhat ve mat nong nghiep cua Trung Quoc trong nhieu the ky. Đieu đo co the nhan thay qua mot loat cac đen, mieu tho Tien Luu trong ca khu vuc nay, trong so đo nhieu đen mieu con ton tai đen ngay nay.


= Di san ca nhan =

Tien Luu con đuoc goi la "Long Vuong" hay "Hai Long Vuong" do cac ke hoach tri thuy to lon cua ong voi y đo "che ngu" bien ca. Cac vua Ngo Viet van tiep tuc co đuoc su nhin nhan tich cuc trong su sach chinh thong. Ho đuoc quan chung sung kinh va yeu men la do cac cong trinh đieu tiet thuy loi, đam bao cho su thinh vuong kinh te trong khu vuc, cung nhu do su chap nhan than phuc nha Tong, mot lua chon khong phai de dang, nhung no đam bao cho ca qua trinh thong nhat Trung Quoc đuoc dien ra suon se lan đam bao cho khu vuc nay khong bi chien tranh tan pha.
Trong thoi ky đau nha Tong, ho Tien đa tung đuoc coi la chi đung hang thu hai sau ho Trieu, la ho cua hoang toc, nhu đuoc phan anh trong Bach gia tinh thoi nha Tong. Sau nay, nhieu đen mieu đa đuoc xay dung khap trong khu vuc Ngo-Viet đe tuong niem cac vi vua cua nha nuoc nay, va đoi khi nguoi ta con đen đay đe cau mua gio thuan hoa cung mua mang boi thu. Nhieu đen mieu, đuoc biet đen nhu la "mieu Tien Vuong" hay "đen Tien Vuong", con ton tai đen ngay nay, trong so đo đuoc nhieu nguoi đen vieng tham nhat la ngoi mieu gan Tay Ho, Hang Chau.
Nguoi ta cho rang Tien Luu co tren 100 con trai, do nhieu ba vo va the thiep sinh ra. Dong doi cua ong co o khap noi trong lanh tho cua vuong quoc co nay. Ho Tien cung cuc ky pho bien trong khu vuc. Mot vai chi, nhanh đuoc coi la "danh gia vong toc" trong khu vuc ho sinh song.


Cac vi vua nuoc Ngo Viet Tham khao = Ghi chu =


= Chung =
Mote F.W. (1999). Imperial China (900-1800). Nha in Đai hoc Harvard. tr. 11, 15, 22–23. ISBN 0-674-01212-7. {{Chu thich sach}}: Đa bo qua van ban “Press” (tro giup)
Pan Guangdan (1937). Prominent Families of Jiaxing in the Ming and Qing Dynasties. Thuong Hai: Nha in Thuong mai.