Ricin la mot chat đoc cuc manh, la mot lectin tu nhien (protein co kha nang lien ket voi carbohydrat) đuoc tim thay trong hat cua cay thau dau, Ricinus communis. Nuot phai 5 đen 10 hat thau dau co the gay ra cac trieu chung cap tinh o nguoi: oi ra mau, hoai tu xuat huyet o mot so co quan, suy than, truy tim mach, va tu vong sau 6-14 ngay. Mot luong bot ricin tinh khiet kich thuoc co vai hat muoi an co the giet chet mot nguoi truong thanh. Lieu gay chet trung binh (LD50) cua ricin la khoang 22 microgram moi kg trong luong co the (1,78 mg cho mot nguoi trung binh). Nhiem đoc ricin tu đuong mieng it đoc hon gap nhieu lan so voi đuong mau hoac đuong ho hap, voi lieu gay chet o nguoi uoc tinh khoang 1 mg cho moi kg the trong.


Đoc tinh Ricin rat đoc neu hit vao phoi, tiem vao mau, hoac nuot vao bung. No hoat đong nhu mot loai đoc to bang cach uc che sinh tong hop protein. Ricin ngan can cac te bao tong hop cac loai amino acid khac nhau đe tao thanh protein tu cac thong tin ma no nhan đuoc tu mRNA trong mot qua trinh đuoc thuc hien boi ribosome cua te bao, đay la muc co ban nhat cua qua trinh trao đoi chat trong te bao, thiet yeu đoi voi tat ca cac te bao song va su song. Ricin kha ben, nhung co the bi thuy phan boi cac enzyme peptidase. Khi đua vao bung, benh ly cua ricin gay ra phan lon chi gioi han trong đuong tieu hoa, gay ton thuong cac niem mac. Neu đuoc đieu tri thich hop, hau het benh nhan se phuc hoi hoan toan.
Do khong the tong hop protein, nen cac trieu chung chi xuat hien cach mot thoi gian tu vai gio đen mot ngay sau khi nhiem đoc. Mot thuoc giai đoc đa đuoc phat trien boi quan đoi Anh, mac du chua đuoc thu nghiem tren con nguoi. Mot loai khac cung đuoc quan đoi Hoa Ky phat trien, đa đuoc chung minh la an toan va hieu qua o chuot thi nghiem đuoc tiem mau giau khang the tron voi ricin, va đa co mot so thu nghiem tren nguoi. Phuong phap tri lieu trieu chung va cham soc đa đuoc đua ra. Nhung nguoi song sot thuong co ton thuong co quan lau dai. Ricin gay tieu chay nang, nan nhan co the chet vi soc tuan hoan. Tu vong thuong xay ra trong vong 3-5 ngay ke tu khi tiep xuc voi đoc chat.
Hat thau dau co the đuoc ep đe trich xuat dau thau dau, phe pham con lai goi la banh dau. Trong khi cac banh dau tu dua, lac, đoi khi ca hat bong vai thuong đuoc dung lam thuc an gia suc va/hoac phan bon, nhung banh dau tu hat thau dau do chua đoc chat ricin nen khong đuoc dung lam thuc an tru khi ricin đuoc khu hoat tinh bang noi hap. Đa co bao cao ve truong hop đong vat chet vi nhiem đoc ricin do vo tinh an phai banh dau đuoc dung lam phan bon.
Tu vong do an phai hat thau dau rat hiem, mot phan vi qua nang kho tieu, va do he tieu hoa co kha nang phan huy đuoc ricin mac du co kho khan. Thit qua tu 8 hat thau dau co kha nang gay nguy hiem đoi voi mot nguoi lon. Rauber va Heard đa viet trong khao sat ve cac truong hop đuoc bao cao cho thay su nhan thuc cua cong chung va ca nhung chuyen gia ve đoc chat ricin la "khong phan anh mot cach chinh xac kha nang cua quan ly y te hien đai".


= Qua lieu =
Hau het cac truong hop ngo đoc cap tinh o nguoi la hau qua cua viec an phai hat thau dau, an tu 5-20 hat đa đuoc chung minh co the gay ra tu vong đoi voi mot nguoi truong thanh. Tuy nhien, co truong hop mot phu nu 37 tuoi nuot 30 hat tai Hoa Ky vao nam 2013 nhung van song. Nan nhan thuong co cac bieu hien buon non, tieu chay, nhip tim nhanh, ha huyet ap, co the keo dai ca tuan. Co the đo nong đo ricin trong mau, huyet tuong, hoac nuoc tieu đe xac nhan chan đoan. Cac phan tich trong phong thi nghiem thuong la xet nghiem mien dich hoac sac ky long khoi pho.


Hoa sinh Ricin đuoc phan loai la mot protein bat hoat ribosome (RIP) loai 2. Trong khi cac RIP loai 1 đuoc cau tao tu mot chuoi protein duy nhat hoat đong xuc tac, thi cac RIP loai 2, con đuoc goi la holotoxin, bao gom hai chuoi protein khac nhau tao thanh mot phuc he heterodimer. RIP loai 2 bao gom mot chuoi A co chuc nang tuong đuong voi mot RIP loai 1, lien ket cong hoa tri voi chuoi B bang mot lien ket disulfit duy nhat. Chuoi B khong hoat đong xuc tac nhung co tac dung lam trung gian van chuyen cua cac protein phuc he A-B tu be mat te bao, vao trong khoang luoi noi chat (ER). Ca hai RIP loai 1 va loai 2 đeu co chuc nang hoat đong can tro cac ribosome trong ong nghiem (in vitro), tuy nhien chi RIP loai 2 the hien co đoc tinh te bao do cac tinh chat giong lectin cua chuoi B. Đe co the bat hoat ribosome, lien ket disulfide cua ricin phai bi khu.


= Sinh tong hop =
Ricin đuoc tong hop trong noi nhu cua hat cay thau dau. Cac tien protein cua ricin la chuoi chua 576 phan tu amino acid, gom mot peptide tin hieu (1-35), ricin chuoi A (36-302), mot lien ket peptide (303-314) va ricin chuoi B (315-576).


Quy đinh Tai Hoa Ky, ricin bi liet ke trong danh sach cac tac nhan hoa hoc cua Bo Y te va Dich vu Nhan sinh Hoa Ky, va cac nha khoa hoc phai đang ky voi Bo Y te đe su dung ricin trong nghien cuu cua ho. Tuy nhien, cac nha nghien cuu so huu it hon 100 mg đuoc mien tru.


Tac nhan cua vu khi sinh hoc hoac hoa hoc Hoa Ky đa nghien cuu ricin phuc vu cho tiem nang quan su cua minh trong The chien I. Vao thoi điem đo no đa đuoc can nhac đe su dung nhu bui đoc hoac lam lop phu tren đan va bi trong đan. Y tuong ve đam may bui co the đa khong đuoc phat trien đay đu, con y tuong ve boc ngoai đan/bi trong đan bi vi pham cac cong uoc Den Haag 1899 va 1907 (đuoc luat phap Hoa Ky thong qua tai đao luat 32, 1903), cu the tai Phu chuong §2, Ch.1, Đieu 23 neu "... đac biet nghiem cam... su dung chat đoc hoac vu khi tam đoc". The chien I ket thuc truoc khi Hoa Ky trang bi vu khi ricin.
Trong The chien II, Hoa Ky va Canada đa tien hanh nghien cuu ricin trong đan duoc thu cap. Mac du đa co ke hoach cho san xuat hang loat va mot so thu nghiem thuc đia voi cac y tuong bom chum khac nhau, ket luan cuoi cung la no đa khong kinh te bang su dung Phosgen. Ket luan nay đuoc dua tren su so sanh cac loai vu khi cuoi cung, chu khong phai dua vao đoc tinh cua ricin (LCt50 ~40 mg·min/m³). Su quan tam đen no van tiep tuc trong mot thoi gian ngan sau The chien II, nhung sau đo giam xuong khi quan đoan hoa chat Hoa Ky bat đau mot chuong trinh trang bi vu khi sarin.
Theo Cong uoc ve Vu khi Sinh hoc nam 1972 va ca Cong uoc ve Vu khi Hoa hoc nam 1997, ricin đuoc liet ke trong cac chat thuoc danh muc 1. Mac du vay, hon 1 trieu tan hat thau dau van đuoc che bien moi nam, va khoang 5% trong so đo tao ra chat thai hoa hoc co chua mot nong đo khong đang ke cua chat đoc ricin chua bi bien tinh.
Ricin it đoc hon botulinum hoac uon van, nhung nhung tac nhan kia kho xam nhap vao co the nguoi hon. So voi botulinum hoac benh than khi lam vu khi sinh hoc hoac vu khi hoa hoc, luong ricin can thiet đe đat đuoc LD50 tren mot khu vuc đia ly rong lon can nhieu hon đang ke so voi benh than (hang tan ricin so voi chi mot kg bao khuan benh than). Ricin de san xuat, nhung khong co loi ich thuc te hoac co kha nang gay ra nhieu thuong vong nhu cac tac nhan khac. Ricin de bi bat hoat (thay đoi cau truc protein va tro nen it nguy hiem) hon cac bao tu benh than (van co kha nang gay chet nguoi trong hang thap ky). Jan van Aken, mot chuyen gia vu khi sinh hoc cua Đuc, đa giai thich trong mot ban bao cao ve Sunshine Project (du an anh nang) rang nhung thu nghiem cua Al Qaeda voi ricin cho thay ho khong co kha nang đe san xuat botulinum hoac benh than.


Phat trien Cong ty duoc pham sinh hoc Soligenix, Inc đa đuoc cap phep đe che tao mot loai vac-xin khang ricin goi la RiVax™ do Vitetta va nhung đong su tai University of Texas Southwestern Medical Center nghien cuu. Vac-xin nay an toan va co kha nang gay mien dich o chuot, tho, va con nguoi. No đa hoan thanh hai thu nghiem lam sang thanh cong.


Nhung su co Ricin đong vai tro trong mot so su co. Nam 1978, nha bat đong chinh kien nguoi Bulgaria Georgi Markov đa bi canh sat mat Bulgaria am sat tren mot con đuong o Luan Đon bang cach dung mot chiec o đuoc cai tien giau sung khi nen ben trong đe ban vien đan tam đoc ricin vao chan ong. Markov đa chet tai benh vien mot vai ngay sau đo va thi the đa đuoc chuyen sang bo phan nghien cuu chat đoc đac biet cua Bo Quoc phong Anh (MOD), tai đay đa phat hien ra mot vien đan sung hoi sau khi kham nghiem tu thi. Đoi tuong bi tinh nghi chinh la nhung canh sat mat cua Bulgaria: Georgi Markov đa tron khoi Bulgaria vai nam truoc, sau đo ong viet sach va thuc hien cac chuong trinh phat thanh chi trich nang ne che đo Cong san Bulgaria. Tuy nhien, nguoi ta tin rang tai thoi điem đo Bulgaria khong co kha nang đe san xuat vien đan nay, ma đuoc cho rang chinh KGB đa cung cap no. KGB choi bo bat ky dinh liu nao, mac du 2 si quan cao cap KGB ly khai la Oleg Kalugin va Oleg Gordievsky khang đinh rang co su tham gia cua KGB. Truoc đo, nha bat đong chinh kien Lien Xo, Aleksandr Solzhenitsyn cung bi nhung trieu chung giong nhiem đoc ricin (nhung đa song sot) sau mot cham tran voi cac nhan vien KGB vao nam 1971.
Mot so phan tu khung bo va cac nhom khung bo đa thu nghiem ricin va gay ra mot so vu gui thu tam đoc toi cac chinh tri gia Hoa Ky. Vi du, vao ngay 29 thang 5 nam 2013, hai la thu nac danh gui đen thi truong thanh pho New York la Michael Bloomberg co dau vet cua ricin. Mot thu đoc cung đuoc gui toi van phong cua to chuc Mayors Against Illegal Guns o Washington DC. Cung luc đo, mot thu đoc khac đuoc gui toi Tong thong Hoa Ky Barack Obama. Nu dien vien Shannon Richardson bi buoc toi, va đa nhan toi vao thang muoi hai. Ngay 16 thang 7 nam 2014, Richardson bi ket an 18 nam tu giam cong voi muc phat 367,000$.


Trong van hoa đai chung Ricin thuong đuoc su dung trong noi dung cua cac phim truyen hinh nhieu tap nhu Breaking Bad (phan 2, 4 va 5), The Mentalist (phan 2, tap 15), NCIS (phan 7, tap 21), va phim truyen hinh Complicit, The Good Fight (Phan 2 tap 3). No cung đuoc dung lam vu khi am sat Kim Jong-un trong phim The Interview.


Chu thich Lien ket ngoai Studies showing lack of toxicity of castor oil from the US Public Health Service
Castor bean information at Purdue University
ricin information at Cornell University
Medical research on ricin at BBC
Ricin - Emergency Preparations Luu tru ngay 5 thang 2 nam 2005 tai Wayback Machine at CDC
Emergency Response Card - Ricin Luu tru ngay 2 thang 6 nam 2013 tai Wayback Machine at CDC

Ban mau:Albumins