Quoc hoi Nhat Ban (Nhat: 国会, Hepburn: Kokkai) la co quan lap phap gom hai vien cua Nhat Ban, gom Chung nghi vien (ha vien) (衆議院, Shugiin) va Tham nghi vien (thuong vien) (参議院, Sangiin) do nguoi dan bau. Quoc hoi lam luat va bau Thu tuong. Quoc hoi đuoc thanh lap vao nam 1890 lay ten Nghi vien Đe quoc. Quyen han hien tai cua Quoc hoi đuoc quy đinh vao nam 1947. Quoc hoi hop o Nha Quoc hoi (国会議事堂, Kokkai-gijido) tai Nagatacho, Chiyoda, Tokyo.


Thanh vien Cong dan Nhat Ban đu muoi tam tuoi tro len co quyen bau cu. Truoc nam 2016, cong dan phai đu hai muoi tuoi tro len. Ghe trong nghi truong co hai loai: ghe ung cu vien va ghe lien danh. Cu tri bo hai phieu: la phieu thu nhat lua chon mot ung cu vien khu vuc bau cu, la phieu thu hai lua chon mot lien danh đang. Ghe ung cu vien thi ung cu vien đac cu chiem đuoc. Ghe lien danh thi chia cho cac đang can cu ty le đac phieu cua moi lien danh. Hien phap Nhat Ban khong quy đinh so nghi vien, cach thuc chia ghe trong hai vien hay tu cach bau cu hoac ung cu, nhung bao đam che đo bau cu pho thong va kin va cam phan biet đoi xu ve "chung toc, tin nguong, gioi tinh, đia vi, xuat than, hoc van, tai san hay thu nhap".
Ung cu vien Quoc hoi phai co quoc tich Nhat Ban. Ung cu vien Chung nghi vien phai đu 25 tuoi tro len. Ung cu vien Tham nghi vien phai đu 30 tuoi tro len. Nghi vien Quoc hoi đuoc huong muc luong 1,3 trieu yen moi thang. Nghi vien Quoc hoi đuoc cap kinh phi thue ba thu ky, ve tau cao toc mien phi va bon ve may bay khu hoi moi thang đe ho co the tiep xuc voi cu tri.


Quyen han Quoc hoi la "co quan quyen luc nha nuoc cao nhat" va "co quan lam luat duy nhat cua nha nuoc". Quoc hoi lam luat va quyet đinh du toan ngan sach nha nuoc do chinh phu trinh va phe chuan cac đieu uoc. Quoc hoi quyet đinh viec sua đoi hien phap; phai to chuc trung cau y dan ve du thao sua đoi hien phap. Quoc hoi giam sat chinh phu.
Quoc hoi bau Thu tuong. Chung nghi vien bo phieu tin nhiem đoi voi chinh phu theo đe nghi cua nam muoi nghi vien. Nghi vien Quoc hoi co quyen chat van Thu tuong va cac thanh vien Noi cac. Nguoi bi chat van phai tra loi truoc Quoc hoi. Quoc hoi co quyen cach chuc tham phan vi pham phap luat hay vi pham ve pham chat, đao đuc.
Trong hau het cac truong hop, luat phai đuoc Chung nghi vien va Tham nghi vien thong qua. Thien hoang cong bo luat, nhung khong co quyen phu quyet.
Chung nghi vien troi hon Tham nghi vien. Đoi voi du toan ngan sach nha nuoc, đieu uoc va viec bau Thu tuong thi quyet đinh cua Chung nghi vien thuong thang quyet đinh cua Tham nghi vien. Chi Chung nghi vien co quyen lay phieu tin nhiem va bo phieu tin nhiem đoi voi Thu tuong. Cu the la:

Mot du an luat đuoc Chung nghi vien thong qua, nhung bi Tham nghi vien sua đoi hay bac bo trong 60 ngay thi tro thanh luat neu đuoc it nhat hai phan ba so nghi vien tham gia cua Chung nghi vien bieu quyet tan thanh lai.
Đoi voi du toan ngan sach nha nuoc va đieu uoc thi quyet đinh cua Chung nghi vien thang quyet đinh cua Tham nghi vien neu hai vien khong the đong y hay Tham nghi vien khong co quyet đinh trong 30 ngay sau khi Chung nghi vien co quyet đinh.
Đoi voi viec bau Thu tuong thi quyet đinh cua Chung nghi vien thang quyet đinh cua Tham nghi vien neu hai vien khong the đong y hay Tham nghi vien khong co quyet đinh trong 10 ngay sau khi Chung nghi vien co quyet đinh.


Hoat đong Quoc hoi hop moi nam it nhat mot ky. Thien hoang trieu tap Quoc hoi. O moi buoi le khai mac ky hop, Thien hoang co bai phat bieu trong hoi truong cua Tham nghi vien. Truong hop khan cap hay mot phan tu so nghi vien cua mot trong hai vien yeu cau thi Noi cac co quyen trieu tap Quoc hoi hop bat thuong. Thien hoang giai tan Chung nghi vien theo loi khuyen cua Noi cac. Trong luc bau Chung nghi vien thi Tham nghi vien thuong khong lam viec.
Phai co it nhat mot phan ba so nghi vien tham gia phien hop. Moi vien hop cong khai, tru phi it nhat hai phan ba so nghi vien tham gia đe nghi hop kin. Moi vien bau mot chu tich. Truong hop bieu quyet hoa thi chu tich bo phieu quyet đinh. Nghi vien Quoc hoi co quyen mien tru. Khong đuoc bat nghi vien Quoc hoi trong thoi gian Quoc hoi hop. Phai tha nghi vien neu vien yeu cau. Nghi vien Quoc hoi khong chiu trach nhiem đoi voi cac phat ngon va bieu quyet trong Quoc hoi. Moi vien tu ban hanh noi quy ky hop va chiu trach nhiem ky luat cac nghi vien cua minh. Bai nhiem nghi vien phai đuoc it nhat hai phan ba so nghi vien tham gia bieu quyet tan thanh. Thanh vien Noi cac co quyen tham du phien hop cua hai vien đe phat bieu ve cac du an luat. Moi vien co quyen yeu cau cac thanh vien Noi cac xuat hien truoc vien.


= Quy trinh lap phap =
Phan lon cac du an luat la do Noi cac trinh Quoc hoi. Du an luat ve linh vuc nao thi bo quan ly ve linh vuc đo du thao. Đoi voi nhung du an luat quan trong hay can su trung lap thi bo co the thanh lap uy ban co van bao gom nhung giao su, đai dien cong đoan, đai dien nganh, thong đoc tinh, thi truong va luon co can bo, cong chuc đa nghi huu. Du thao luat se đuoc gui đen Cuc Lap phap Noi cac va van phong đang cam quyen.


Lich su Co quan lap phap đau tien cua Nhat Ban la Nghi vien Đe quoc (帝国議会, Teikoku-gikai), do Hien phap Minh Tri thanh lap vao nam 1889. Nghi vien Đe quoc hop lan đau tien vao ngay 29 thang 11 nam 1890. Nghi vien Đe quoc gom Chung nghi vien va Vien quy toc (貴族院). Chung nghi vien thi dan cu, tuy quyen bau cu bi han che. Vien quy toc thi do Thien hoang bo nhiem trong tang lop quy toc. Nam 1925, tat ca cong dan nam thanh nien đuoc quyen bau cu Chung nghi vien. Nghi vien Đe quoc co nhung điem phong theo nghi vien cua Đe quoc Đuc va Anh. Tuy Hien phap Minh Tri quy đinh Thien hoang nam thuc quyen, nhung thuc te la Thien hoang chu yeu theo y mot nhom nguyen lao.

Luat phai đuoc Nghi vien Đe quoc thong qua va đuoc Thien hoang ban hanh, tuc la Thien hoang co quyen phu quyet luat cua Nghi vien Đe quoc. Thien hoang tu quyet viec bo nhiem Thu tuong, cho nen Thu tuong thuong khong đuoc chon trong so nghi vien va khong đuoc Nghi vien Đe quoc tin nhiem. Nghi vien Đe quoc khong co thuc quyen kiem soat ngan sach nha nuoc: neu Nghi vien Đe quoc khong phe duyet ngan sach nha nuoc do chinh phu trinh thi chinh phu đuoc thi hanh ngan sach nam truoc.


Cac loai ky hop Co ba loai ky hop Quoc hoi:

Ky hop thuong le (常会). Ky hop thuong le hay đuoc trieu tap vao thang 1, keo dai 150 ngay va co the gia han mot lan.
Ky hop bat thuong (臨時会). Noi cac quyet đinh viec trieu tap ky hop bat thuong. Truong hop mot phan tu tong so nghi vien mot trong hai vien yeu cau thi Noi cac phai quyet đinh viec trieu tap.
Ky hop đac biet (特別会). Truong hop Chung nghi vien bi giai tan thi ky hop đac biet đuoc trieu tap sau khi bau xong Chung nghi vien.
Ky hop khan cap (緊急集会). Truong hop khan cap ma Chung nghi vien bi giai tan thi Noi cac co quyen trieu tap Tham nghi vien. Sau khi bau xong Chung nghi vien thi nhung quyet đinh cua Tham nghi vien bi bai bo neu khong đuoc Quoc hoi khoa moi phe chuan.
Ky hop Quoc hoi ket thuc neu Chung nghi vien bi giai tan.


Xem them Che đo luong vien
Chinh phu Nhat Ban
Lich su Nhat Ban
Toa Nghi su Quoc hoi
Thu vien Quoc hoi Nhat Ban
Chinh tri Nhat Ban
Quoc hoi Anh
Quoc hoi My


Tham khao Lien ket ngoai