Nguy Trung Hien (chu Han: 魏忠賢; 1568 - 16 thang 10 nam 1627) la mot trong nhung đai hoan quan noi tieng nhat va nhieu quyen luc nhat trong lich su Trung Quoc. Ong la nguoi cam đau "Đang hoan quan" duoi thoi Minh Hy Tong trong viec lung đoan trieu chinh, thau tom moi quyen luc trong tay, đong thoi tieu diet tat ca nhung nguoi khong cung phe canh voi minh mot cach khong khoan nhuong. Trieu Minh duoi thoi Hy Tong suy tan mot cach tram trong mot phan lon la do Nguy Trung Hien.


Tieu su Nguy Trung Hien la nguoi Tuc Ninh tinh Ha Bac, luc đau ten la Nguy Tien Trung. Luc tre ong đa mau me co bac, an choi trac tang, co vo va mot con trai. Vi thua het tien, no nan chong chat, ong ben tron vao tiem ruou, bi bon đoi no chui mang, đanh đap, thay ho then, phan uat cung cuc ma quyet đinh tu thien roi thay ten đoi ho la Ly Tien Trung, tron đen Bac Kinh va đuoc tuyen vao cung nam 1589, đoi lai ten cu la Nguy Tien Trung.
Tien Trung nuong dua vao lam thu ha cua vu nuoi vua Hy Tong la Khach thi (客氏), loi noi ninh not nen rat đuoc Khach thi thuong yeu. Sau khi Hy Tong len ngoi nam 15 tuoi, phong Khach thi lam Phung thanh Phu nhan, Nguy Trung Hien đuoc thom lay, đuoc cho lam chuc Binh but Thai giam đung đau 24 nha hoan quan, đuoc o gan hau can Hoang đe, phe đap tau chuong, truyen đat thanh chi. Nguy Trung Hien tuy la ke mu chu nhung đa đuoc Khach thi nang đo, nen moi đuoc chuc vu quan trong nay, nay đuoc vua Hy Tong ban cho hai chu Trung Hien thi quyen hanh ngang ngua voi Te tuong, mac du nha Minh đa bai bo chuc vu nay tu lau.
Nam Thien Khai thu 3 (1623) Nguy Trung Hien kiem luon viec trong coi Đong xuong la co quan đac vu cua trieu đinh, the luc ngay cang manh. Noi cac cua trieu đinh đeu la tay chan cua Nguy Trung Hien, bon ho tranh nhau goi ong la cha, la ong noi, tu xung minh la con nuoi, chau nuoi. Nhan vat trong yeu cua Đang hoan quan Nguy Trung Hien la Ngu ho (5 con ho), Ngu buu (5 con ho con), Thap cau (10 con cho), Thap hai nhi (10 đua be), Tu thap ton (40 đua chau)... Nam Thien Khai thu 5 (1625) noi len vu an oan lon bat giet nguoi cua Đang Đong Lam la Duong Lien, lam cho dan chung noi day o khap noi Giang Am, To Chau...
Nam Thien Khai thu 6 (1626), mot Tuan phu Chiet Giang đa la nguoi đau tien đe xuong lap sinh tu cho Nguy Trung Hien, tiep theo cac noi đeu bat chuoc nen sinh tu co khap ca nuoc. Ben trong tu đuong tho tuong cua Nguy Trung Hien, ai đi qua cung phai lay 5 lay, ho to cuu bach tue. Nguy Trung Hien tu xung la Cuu bach tue. Noi cac thao ra cac chi du, đong xung la Tram va Xuong than. Lai co nguoi đe nghi xep Nguy Trung Hien la bac thanh nhan ton len ngang hang voi Khong Tu, cho rang ong cong hien con cao hon ca Manh Tu. Khap Trung Quoc day len phong trao trung thanh voi mot gia no cua Hoang đe, tu đo co the thay tinh hinh chinh tri cuoi đoi Minh thoi nat nhu the nao.
Thang 8 nam 1627 Chu Do Kiem len ngoi tuc Minh Tu Tong, biem Khach thi xuong, phe truat Nguy Trung Hien, đay đen giu mo o đat Phung Duong, đuoc nua đuong thi co lenh truy bat lai. Nguy Trung Hien so toi, that co chet. Bon Yem đang đeu bi trung tri nhung van con nhung mam mong sot lai, sau nay xam tau hai chet Vien Sung Hoan, giup quan Thanh đanh chiem đuoc Trung Quoc.


Toi loi = Lung đoan trieu chinh =
Đoi Minh khong co chuc Te tuong ma thay vao đo la co quan Noi cac thay quyen Te tuong. Nguy Trung Hien khong che viec trieu chinh, nam lay cac đai quyen trong cung va con đua cac tay chan than tin vao nam lay Noi cac. Cac quan trong trieu nguoi thi bai lay Nguy Trung Hien đe đuoc thang quan, len đen "Thu phu" (Thu: đung đau, Phu: quan lon) hoac "Noi cac đai hoc si". Tham chi co nguoi tu xung la than thich voi Nguy Trung Hien vi cung ho Phung voi vo truoc đay cua ong ta nen cung đuoc lam quan. Nhung ai khong theo phe canh Nguy Trung Hien đeu bi loai tru dan ra khoi Noi cac. Noi cac trieu Minh bien thanh co quan rieng cua nha ho Nguy. Cac quan vien tranh nhau đen ket bai Nguy gia đe đuoc lam con nuoi, chau noi nuoi. Nhu vay, tu Noi cac, Luc bo cho đen Tong đoc, Tuan phu cac noi đeu la phe đang, vay canh cua ho Nguy, quyen hanh lon trong ngoai co the noi đeu o trong tay Nguy Trung Hien ca. Nguy Trung Hien con co nam nguoi con nuoi la: Thoi Trinh Tu (Thuong thu bo binh); Hua Hien Đon (Chan phu tu Đong xuong); Khach Quang Tien (客光先) (Thien ho Cam y ve); va con 2 nguoi con nuoi nua mot la Đien Nhi Canh con mot nguoi khong ro ten. Tat ca đeu đuoc Nguy Trung Hien su dung lam tay sai đe tieu diet phai Đong Lam


= Hai vu an oan =
Nguy Trung Hien tuy la nguoi mu chu nhung la nguoi lam muu ke, nhieu thu đoan. Cac hoan quan Nguy Trieu, Vuong An, nhung nguoi đa tung tien dan Nguy Trung Hien đa bi ong ta tro mat hai chet. Nhung viec lam đoc ac nhat cua Nguy Trung Hien la viec buc hai nhung nguoi thuoc Đang Đong Lam. Thu đoan thuong dung la sai khien cac đang vien vu cao lan nhau, dung cuc hinh ep cung lam lien luy nhau thanh vu an lon.
Vu an oan thu nhat xay ra nam 1625 khi Nguy Trung Hien cho bat Uong Van Ngon nguoi Đang Đong Lam, dung nhuc hinh tra khao ep ong nguy tao khau cung. Ong tha chet khong nghe theo lien bi buc chet. Nguy Trung Hien sau đo đa lam gia khau cung đe tiep tuc hai 6 vi quan khac ve cac toi danh bao che cho tuong bai tran o Lieu Đong la Duong Hao, Hung Đinh Bat, hoi lo tham o... Ho phai chiu moi cuc hinh tan khoc nhu đanh đap, cong, kep, treo
Cuoi đoi: Sau khi Hoang đe Hy Tong chet, Nguy Trung Hien bi tuoc het chuc vi va bi đuoi khoi cung. Ba ngay sau, nguoi ta đa phat hien xac Nguy Trung Hien o nha cua han.


Tham khao