Maria Corazon "Cory" Cojuangco Aquino (25 thang 1 nam 1933 – 1 thang 8 nam 2009) la Tong thong thu 11 cua Philippines va la mot nha hoat đong dan chu, hoa binh, nu quyen, va mo đao noi tieng the gioi. Ba giu chuc vu tong thong tu nam 1986 đen 1992. Ba la nu tong thong đau tien cua Philippines noi rieng va cua ca chau A noi chung.
Tu nhan la mot "nha noi tro gian di", Aquino ket hon voi Nghi si Benigno Aquino, Jr. (1932–1983), mot nhan vat hang đau hoat đong chong đoi che đo chuyen quyen cua Tong thong Ferdinand Marcos. Sau khi chong ba bi am sat vao ngay 21 thang 8 nam 1983, Aquino, truoc đo chua co kinh nghiem chinh tri, tro thanh mot tam điem va suc manh đoan ket trong phong trao chong Marcos. Ba đuoc moi ung cu tranh đua voi Marcos trong cuoc bau cu tong thong nam 1986. Sau khi Marcos đuoc tuyen bo la nguoi thang cu mac du co nhieu cao buoc gian lan bau cu, Aquino đuoc đua vao chuc vu tong thong trong cuoc Cach mang Quyen luc Nhan dan khong đo mau.


Đau đoi va hoc van Corazon Cojuangco la nguoi con thu sau trong mot gia đinh co tam nguoi con o tinh Tarlac, la mot thanh vien cua mot trong nhung gia đinh lai Hoa giau co nhat Philippines. Cha ba la Jose Cojuangco tu Tarlac va me ba la Demetria Sumulong tu Antipolo, Rizal. Mot nguoi em trai cua ba la Jose Cojuangco tung la Chu tich Uy ban Olympic cua Phillipines.
Ba đuoc gui đen truong St. Scholastica's College Manila va hoan tat tieu hoc hang thu khoa nam 1943. Nam 1946, ba hoc trung hoc mot nam tai Tu vien Assumption o Manila. Sau đo ba đuoc đua ra nuoc ngoai đe hoc tap tai Hoc vien Ravenhill o Philadelphia, Truong Tu vien Notre Dame o New York, va Đai hoc Mount Saint Vincent, cung o New York. Ba lam viec tinh nguyen trong cuoc van đong tranh cu tong thong Hoa Ky cua ung cu vien Cong hoa Thomas Dewey nam 1948. Ba hoc mon khoa hoc nhan van va tot nghiep nam 1953 voi bang Cu nhan (Bachelor of Arts) mon tieng Phap, va bang phu trong mon toan hoc. Ba đinh tro thanh mot giao vien toan va thong dich vien.


Lap gia đinh Ba hoi huong va hoc luat tai Đai hoc Far Eastern, so huu cua gia đinh ong Nicanor Reyes, Sr. đa qua co, va cung la cha chong cua chi ba. Ba ngung hoc tap luat nam 1954, khi ba ket hon Benigno Servillano "Ninoy" Aquino, Jr., con cua cuu Chu tich Quoc hoi. Ho co nam nguoi con: mot nguoi con trai, Benigno Simeon Aquino III, nguoi đuoc bau vao Thuong vien nam 2007 va đac cu Tong thong nam 2010, va bon nguoi con gai, Maria Elena A. Cruz, Aurora Corazon A. Abellada, Victoria Eliza A. Dee, va dien vien va nguoi đan chuong trinh Kristina Bernadette A. Yap. Aquino luc đau kho thich nghi voi đoi song tinh le khi ho don nha đen Concepcion, Tarlac nam 1955, sau khi chong ba đuoc bau lam thi truong thanh pho o tuoi 22. Đuoc giao duc o My, ba cam thay nham chan o Concepcion, va hoan nghenh cac co hoi đuoc an toi trong khu quan su My o Clark Field gan đo.
La thanh vien cua Đang Tu do, chong ba som tro thanh thong đoc Tarlac, va đuoc bau vao Thuong vien nam 1967. Trong chinh nghiep cua chong ba, Aquino giu vai tro nguoi noi tro nuoi day cac con cai va đon khach la đong minh chinh tri cua chong minh tai nha rieng o Thanh pho Quezon. Ba tu choi khong len khan đai voi chong trong cac cuoc van đong, ma chi đung o đang sau khan gia đe nghe ong đoc dien van. Tuy nhien, ba van đuoc chong hoi va ton trong y kien trong cac van đe chinh tri.
Benigno Aquino som tro thanh mot nhan vat đung đau chi trich chinh quyen cua tong thong Ferdinand Marcos thuoc Đang Nacionalista, va nhieu nguoi suy đoan ong se tranh cu trong cuoc bau cu nam 1973, khi Marcos bi gioi han nhiem ky theo hien phap. Tuy nhien, ngay 21 thang 9 nam 1972, Marcos tuyen bo tinh trang thiet quan luat va sau đo huy bo Hien phap nam 1935, va vi the đuoc giu chuc. Chong ba la mot trong nhung nguoi đau tien bi bat giu duoi thiet quan luat, va sau đo bi ket an tu hinh. Trong luc bi giam cam, Aquino lay suc manh tu cau nguyen, tham gia Thanh le hang ngay va đoc Kinh Man Coi ba lan moi ngay. Đe to long hy sinh, ba chi thi cac con khong đuoc tham du cac le tiec, va ba cung ngung đi đen tiem trung dien sac đep hay mua quan ao moi, cho đen khi mot linh muc khuyen ba va cac con cu song mot cuoc song binh thuong.
Nam 1978, mac du gap su phai đoi cua ba, chong ba (đang ngoi tu) quyet đinh tranh cu vao quoc hoi. Ba đa van đong cho chong, va đa đoc dien van lan đau trong đoi, nhung khi ba biet đuoc co con gai sau tuoi Kris rat muon đuoc đoc dien van, ba đa cho con đoc.
Nam 1980, voi su can thiep cua Tong thong Hoa Ky Jimmy Carter, Marcos cho phep Nghi si Aquino va gia đinh roi khoi Philippines đen Hoa Ky đe tri benh. Gia đinh đinh cu tai Boston, va ba Aquino sau nay nho lai ba nam ke tiep la giai đoan hanh phuc nhat trong cuoc hon nhan. Ngay 21 thang 8 nam 1983, ong tro ve Philippines mot minh, roi lap tuc bi am sat ngay tai San bay quoc te Manila (sau nay đa đuoc đoi ten đe vinh danh ong). Ba tro ve Philippines vai ngay sau va chu tri đam tang cua chong, voi su tham du cua tren 2 trieu nguoi, tang le lon nhat lich su Philippines.


Van đong tranh cu tong thong nam 1986 Trong hai nam sau khi chong ba bi am sat, Aquino đa tham gia trong nhieu cuoc bieu tinh đuoc dien ra. Trong tuan cuoi thang 11 nam 1985, Marcos bat ngo tuyen bo mot cuoc bau cu se đuoc to chuc vao thang 2 nam 1986. Luc đau, Nghi si Salvador Laurel tu Batangas, con trai cua cuu tong thong Laurel, đuoc xem la nguoi dan đau trong khoi chong đoi, duoi Cac to chuc Dan chu Ai quoc Thong nhat. Tuy nhien, nha tai phiet Joaquin "Chino" Roces khong tin chac rang Laurel co the thang đuoc Marcos. Roces bat đau phong trao Van đong Cory Aquino Ung cu Tong thong đe lay mot trieu chu ky keu goi Aquino ung cu trong vong mot tuan.
Luc đau Aquino khong muon ra ung cu, mac du co nhieu nguoi tin rang ba la ung cu vien duy nhat co the thong nhat cac khoi chong lai Marcos. Sau muoi tieng đong ho ngam nghi tai mot tu vien Cong giao, ba đong y ung cu. Luc đau Laurel khong chiu theo loi keu goi rut lui đe nhuong cho cho Aquino va moi ba ung cu chuc pho tong thong duoi đang UNIDO cua ong. Trai lai, Aquino chiu roi bo đang cua chong minh la Lakas ng Bayan (LABAN), vua moi hop nhat voi Partido Demokratiko Pilipino, va ung cu duoi đang UNIDO voi Laurel la ung cu vien pho tong thong. Laurel chiu đe Aquino ung cu tong thong duoi đang UNIDO trong khi ong ung cu lien danh pho tong thong.
Trong cuoc van đong tranh cu dien ra sau đo, Marcos cao buoc rang Aquino đang đuoc cac the luc cong san ung ho va đa đong y chia se quyen luc voi ho, va ba tra loi rang ba se khong bo nhiem nguoi nao vao noi cac cua minh. Marcos cung cao buoc Aquino đang choi tro "bong đa chinh tri" voi Hoa Ky ve su hien dien cua quan đoi Hoa Ky tai Philippines o Can cu Khong quan Clark va Can cu Hai quan Subic. Marcos cung che nhao Aquino "chi la mot phu nu" voi đia vi la trong phong ngu.
Trong cuoc bau cu ngay 7 thang 2 nam 1986, nhieu cu tri đa bi đe doa va khong đuoc cho bau. Trong ngay bau cu va nhung ngay sau đo đa co nhieu bao luc xay ra, ke ca cuoc am sat cua mot trong nhung đong minh chinh tri hang đau cua ba, thong đoc tinh Antique Evelio Javier. Trong khi ket qua chinh thuc cua Hoi đong Bau cu (COMELEC) luon cho thay Marcos đang dan đau, ket qua khong chinh thuc cua Phong trao Quoc gia cho Bau cu Tu do cho thay Aquino đang dan đau. Mac du 30 nhan vien may tinh cua COMELEC đa bo viec đe len an su sap đat ket qua co loi cho Marcos, quoc hoi (Batasang Pambansa), duoi su kiem soat cua nhung đong minh cua Marcos, đa thong qua ket qua chinh thuc va tuyen bo Marcos đa thang cu vao ngay 15 thang 2 nam 1986. Cac Giam muc Cong giao Philippines va Thuong vien Hoa Ky đa len an cuoc bau cu, va Aquino keu goi mot cuoc tong đinh cong va tay chay cac doanh nghiep đang đuoc cac đong minh cua Marcos kiem soat. Ba cung đa bac bo đe nghi chia se quyen luc cua nha ngoai giao My Philip Habib, đuoc tong thong Ronald Reagan cu đen đe lam bot cang thang.


= Len chuc tong thong =

Ngay 22 thang 2 nam 1986, cuoc Cach mang Quyen luc Nhan dan tien hanh sau khi hai đong minh then chot cua Marcos la Bo truong Bo Quoc phong Juan Ponce Enrile va Pho Tu lenh Quan đoi Fidel Ramos keu goi Marcos tu chuc va an nau trong hai can cu quan su tai Quezon. Aquino, đang o Cebu khi cuoc noi day bat đau, tro ve Manila va nhat đinh đoi nhap vao đam đong ngay cang lon len ben ngoai hai can cu đe lam chuong ngai vat đe bao ve hai nguoi nay. Sang ngay 25 thang 2, tai Club Filipino o San Juan, Aquino đoc tuyen the nham chuc tong thong đuoc chu tri boi Tham phan Toa an Toi cao Claudio Teehankee. Marcos cung tuyen the nham chuc cung ngay tai Cung đien Malacanang nhung toi hom đo đa tau thoat đen Hawaii.


Tong thong Cach len cam quyen tuong đoi em a cua Aquino sau cuoc Cach mang Quyen luc Nhan dan đa khien cong đong quoc te ton vinh ba nhu mot than tuong dan chu. Ba đuoc Tap chi Time chon la Nhan vat cua Nam vao nam 1986. Ba cung đuoc đe cu cho Giai Nobel Hoa binh (nhung khong đuoc giai). Vao thang 9 nam 1986, Aquino đa phat bieu truoc luong vien Quoc hoi Hoa Ky va đuoc ngat loi bang tieng vo tay nhieu lan, va Chu tich Ha vien Tip O'Neill goi đo la "dien van hay nhat ma toi đuoc nghe qua trong 34 nam toi lam viec trong Quoc hoi."
Trong sau nam duoi chinh phu Tong thong Aquino, mot hien phap moi đa đuoc thong qua, cung nhu mot so cai cach luat phap, ke ca mot luat cai cach ruong đat. Trong khi cac đong minh cua ba giu đa so ghe trong ca hai vien quoc hoi, ba gap phai nhieu đoi lap tu cuoc noi day cong san va nhung quan nhan canh huu đa vai lan đao chinh. Chinh phu cua ba cung đa phai đoi pho voi mot vai thien tai lon, cung nhu mot cuoc khung hoang đien luc đa ngan tro nen kinh te Philippines. Cung duoi chinh phu ba, My bat đau rut quan ra khoi cac can cu quan su tai Philippines.


= Cai cach hien phap va luat phap =
Mot thang sau khi nham chuc, Aquino đa đua ra Cong bo so 3, tuyen bo chinh phu ba la mot chinh phu cach mang. Ba lam mat hieu luc Hien phap nam 1973 đa đuoc đat ra trong tinh trang thiet quan luat, va ban bo mot "Hien phap Tu do" lam thoi trong luc mot hien phap moi chua đuoc ban hanh. Ba cung đa huy bo co quan lap phap Batasang Pambansa (Quoc hoi) va to chuc lai cac thanh vien trong Toa an Toi cao. Thang 5 nam 1986, Toa an Toi cao moi to chuc lai tuyen bo chinh phu Aquino "chang nhung la mot chinh quyen thuc te (de facto) ma con la mot chinh quyen hop phap (de jure)", va đa đuoc cong đong cac quoc gia tren the gioi cong nhan la chinh thong.
Aquino bo nhiem 48 thanh vien trong mot Uy ban Hien phap voi nhiem vu la phac thao mot hien phap moi. Uy ban, duoi su quan ly cua chu tich Cecilia Munoz-Palma, mot tham phan Toa an Toi cao đa ve huu, hoan tat ban thao cuoi cung vao thang 10 nam 1986 Hien phap 1987 đuoc phe chuan qua mot cuoc trung cau dan y vao thang 2 nam 1987.
Ca hai Hien phap Tu do va Hien phap 1987 cho phep Tong thong Aquino thi hanh quyen lap phap cho đen luc mot Quoc hoi moi đuoc to chuc. Ba tiep tuc thi hanh quyen lap phap cho đen khi Quoc hoi đuoc to chuc duoi Hien phap nam 1987 đuoc trieu tap vao thang 7 nam 1987. Trong thoi gian đo, Aquino đa ban hanh hai bo luat co nhieu cai cach quan trong - Bo luat Gia đinh nam 1987 đa cai cach luat phap dan su (civil law) ve quan he gia đinh va Bo luat Hanh chinh nam 1987 đa to chuc lai cau truc cua nhanh hanh phap cua chinh phu.
Tuy nhien, thay vi khong thua nhan cac mon no cua che đo cu, Aquino đa nhan tra cac mon no đo. Nam 1991, Aquino đa ban hanh Bo luat Chinh quyen Đia phuong, mot phan đuoc viet boi Aquilino Pimentel, bo luat nay trao nhieu quyen han cua chinh quyen trung uong cho chinh quyen đia phuong. Bo luat moi tang quyen luc cac đia phuong đe đanh thue đia phuong, va đam bao ho mot phan cua thu nhap quoc gia.


= Cai cach ruong đat =

Ngay 22 thang 7 nam 1987, Aquino đua ra Cong bo so 131 va Chi thi Hanh phap so 229, phat ra nhung net chinh ve chuong trinh cai cach ruong đat, va mo rong cac thanh phan đat đai đuoc cai cach đe tinh luon đat san xuat đuong. Chinh sach cai cach ruong đat cua ba đuoc Quoc hoi thu 8 thong qua trong nam 1988 thanh Luat so 6657, con đuoc goi la "Luat Cai cach Ruong đat Toan dien" (CARP). Đao luat cho phep chinh phu chia đat cho nong dan tu đat cua đia chu. Cac đia chu đuoc chinh phu tra tien boi thuong thich đang va đuoc phep giu khong qua 5 hecta đat. Đia chu ma la doanh nghiep cung đuoc phep "tu nguyen tuoc bo mot phan co phan, tai san hay loi tuc (participation) cho cac nhan vien hay nhung nguoi đu tu cach thua huong khac", thay vi đua đat cho chinh phu đe chia đat. Toa an Toi cao xac nhan su hop hien cua đao luat nay trong nam 1989, va mieu ta chinh sach cai cach ruong đat nhu la "mot su sung cong loi cach mang".
Truoc khi CARP đuoc thong qua mot to chuc nong dan lon duoi su lanh đao cua Jimmy Tadeo đa co gang đem khieu nai cua ho đen chinh phu. Trong cac khieu nai ho đua ra la su mong muon cac nong dan đuoc so huu đat đai ma ho đang cay cay. Tuy vay, ho khong đoi thoai voi Bo truong Cai cach Ruong đat Heherson Alvarez ma lai dien hanh đen Mendiola va khi nhom nong dan muon xuyen qua đuong canh sat, mot vai linh thuy quan luc chien đa no sung, lam thiet mang khoang 12 nguoi va lam bi thuong 39 nguoi. Su viec nay đa khien Ka Pepe Diokno va mot so thanh vien trong chinh phu Aquino phai tu chuc.
Tai san đat đai cua Aquino, đuoc thua huong tu cha me ba, cung gay ra tranh cai. Ba so huu mot đon đien 6.453 hecta ten la Hacienda Luisita o Tarlac do cong ty Phat trien Tarlac lam chu. Duoi luat cai cach ruong đat, cong ty Phat trien Tarlac đa thanh lap Hacienda Luisita, Incorporated (HLI) đe phan chia co phan cho cac nong dan lam viec tai đon đien. Doanh nghiep moi nay đuoc so huu phan nong nghiep cua đon đien, va đa chia se co phan cho nong dan. Su sap đat nay đuoc duy tri cho đen nam 2007, khi Bo Cai cach Ruong đat huy bo chuong trinh phan chia co phan tai Hacienda Luisita, va chi thi phan chia mot phan loi cua cai cho cac nong dan. Bo đa can thiep vao vu nay khi bao đong xay ra khi so nhan vien bi giam bot tai Hacienda nam 2004, lam thiet mang 7 nguoi.


= Cac cuoc noi day va đao chinh =

Tu 1986 đen 1989, Aquino đa phai đoi đau voi mot so cuoc đao chinh khong thanh do cac quan nhan trong Quan đoi Philippines đe lat đo chinh phu Aquino. Hau het cac am muu đeu la cua Phong trao Cai cach Luc luong Vu trang (RAM) bao gom mot nhom si quan trung cap co quan he gan gui voi Bo truong Quoc phong Juan Ponce Enrile. Cac quan nhan trung thanh voi cuu tong thong Marcos cung đa tham gia trong mot so cuoc đao chinh. Nam cuoc đao chinh đau tien đa bi dap tat truoc khi tien hanh hay đa bi đan ap de dang va khong đo mau. Lan thu sau, tien hanh vao ngay 28 thang 8 nam 1987, đa khien 53 nguoi thiet mang va tren 200 nguoi bi thuong, ke ca con trai cua ba, Noynoy. Lan thu bay va cuoi cung, dien ra vao tuan đau thang 1 nam 1989, đa ket thuc voi 99 nguoi bi chet (ke ca 50 dan thuong) va 570 nguoi bi thuong.
Mac du chinh phu Aquino đa khong bi lat đo, no cung đa bi yeu đi vi cac cuoc đao chinh đa cho thay tinh trang chinh tri khong on đinh, mot quan đoi bat tri, va đa giam đi su tin tuong cua cac nha đau tu nuoc ngoai vao nen kinh te Philippines. Rieng cuoc đao chinh nam 1989 đa đem lai ton that tu 800 trieu đen 1 ty peso.
Cac am muu thang 11 nam 1986 va thang 8 nam 1987 đa khien chinh phu Aquino phai to chuc lai. Do co su dinh liu cua Bo truong Quoc phong Enrile trong am muu thang 11 nam 1987, Aquino đa cach chuc ong vao ngay 22 thang 11 nam 1986 va tuyen bo cai tao noi cac "đe cho chinh phu mot co hoi bat đau lai tu đau." Cuoc cai tao đa dan đen su ra đi cua Bo truong Lao đong Augusto Sanchez, bi xem la mot nhan vat canh ta, đuoc xem la mot bien phap thoa hiep vi nhung nguoi đao chinh đa đoi hoi lam sach cac thanh vien canh ta trong noi cac. Sau cuoc đao chinh khong thanh thang 8 nam 1987, chinh phu Aquino đuoc xem la đi đen canh huu, loai bo cac vien chuc bi xem la canh ta nhu Bo truong Hanh phap Joker Arroyo va cho phep lap nhung luc luong vu trang ban quan su đe chong lai cuoc noi day cong san. Nguoi ta cung tin rang Tuong Fidel Ramos, nguoi van trung thanh voi Aquino, tro thanh nguoi co đia vi so 2 sau khi ong đa thanh cong dap tat cuoc đa chinh. Tat ca cac quan nhan cung đuoc tang luong.
Ba Aquino đa kien nha binh luan cho to Philippine Star Louie Beltran va nha xuat ban Maximo Soliven ve toi phi bang sau khi Beltran đa viet rang ba đa tron duoi gam giuong trong cuoc đao chinh thang 7 nam 1987 khi Cung đien Malacanang bi bao vay.


= Thien tai va tai nan =
Trong hai nam cuoi nhiem ky, chinh phu Aquino đa gap mot loat thien tai. Tran đong đat Luzon nam 1990 đa lam thiet mang khoang 1600 nguoi, voi khoang mot ngan nguoi thiet mang trong Thanh pho Baguio. Nui Pinatubo, mot nui lua khong hoat đong lau nam, bong dung phun lua vao nam 1991 - đay la cuoc phun lua lon thu nhi cua the ky 20, lam thiet mang khoang 300 nguoi va lam thiet hai lau nam nhieu vung đat đai trong trot o mien trung Luzon. Thiet hai nhan mang cao nhat xay ra khi Bao Thelma (con goi la Bao Uring) đa gay nen lu lut o Thanh pho Ormoc vao thang 11 nam 1991, lam 6000 nguoi chet va tro thanh con bao chet choc nhat trong lich su Philippines.
Trong nhiem ky cua Corazon Aquino nan đien yeu thinh thoang dien ra va nhieu nha đa mua may phat đien. Cong ty đien luc quoc gia đa gap nhieu phan nan vi Ernesto Aboitiz, giam đoc cong ty đien luc, cung la mot co đong trong mot cong ty ban may phat đien. Cung trong nhiem ky cua Aquino ma chiec tau MV Dona Paz bi đam, tro thanh tai nan đuong thuy tai hai nhat trong lich su Philippines. Tai nan nay xay ra vao thang 12 nam 1987, lam thiet mang hon 1700 nguoi.


= Vai tro trong cuoc van đong tranh cu tong thong nam 1992 =
Vi hien phap do chinh ba ban hanh khong cho phep tong thong phuc vu hon mot nhiem ky 6 nam, Aquino khong the ung cu trong cuoc bau cu tong thong nam 1992. Thay vao đo, Aquino đa ung ho Bo truong Quoc phong Fidel V. Ramos (luc đau ba đa chi đinh Ramon Mitra, Jr., cuu Bo truong Nong nghiep trong noi cac cua ba va sau đo la Chu tich Ha vien lam ung cu vien cua minh). Ramos chinh la pho tong tu lenh trong thoi Marcos va viec ong đi theo phia Aquino la mot buoc đi then chot trong cuoc cach mang nhan dan. Lua chon nay khong đuoc nhung nguoi ung ho ba ung ho lam, trong đo co Giao hoi Cong giao (Ramos la mot tin đo Tin Lanh). Ramos thang cu voi 23,58% so phieu va ke nhiem Aquino lam tong thong vao ngay 30 thang 6 nam 1992.


Sau tong thong Sau khi ket thuc nhiem ky, Aquino tro ve cuoc song thuong dan. Khi ba roi khoi le nham chuc cua nguoi ke nhiem minh, ba dung chiec Toyota Crown gian di ma ba đa mua thay vi chiec Mercedes do chinh phu cap, đe noi ro rang tu nay ba la mot cong dan binh thuong.
Aquino đa lanh đao Quy PinoyME, mot to chuc phi loi nhuan giup đo cac co so tin dung vi mo cho vay tien. Ba cung đa quan ly cac du an phuc loi xa hoi va giup đo bang hoc bong qua Quy Benigno S. Aquino, va ung ho chinh phu tot qua Uy ban Quyen luc Nhan dan EDSA, va Phong Trao Quyen luc Nhan dan.
Ba cung la thanh vien cua Hoi đong cua cac Nha lanh đao The gioi Phu nu, mot mang luoi bao gom cac nu tong thong va thu tuong hien tai va qua khu voi muc đich la huy đong cac nha lanh đao phu nu toan cau đe hanh đong chung trong cac van đe quan trong đen phu nu va phat trien binh đang.
Aquino cung la mot hoa si tai ba, va thuong tang nhung buc tranh ve cua minh cho cac ban than va nguoi quen, ke ca cach nha lanh đao the gioi, nha ngoai giao, va giam đoc cac đoan the.


= Cac hoat đong chinh tri =
Aquino tiep tuc phat bieu ve cac van đe chinh tri. Trong cuoc bau cu tong thong nam 1998, ba ung ho ung cu vien Alfredo Lim, đuong kim thi truong Manila, nhung ong đa ve thu nam. Thang 1 nam 2001, Aquino đong mot vai tro tich cuc trong cuoc Cach mang EDSA thu nhi lat đo Tong thong Joseph Estrada va đua Gloria Macapagal-Arroyo vao chuc vu tong thong. Nam 2005, Aquino đa len an Tong thong Macapagal-Arroyo voi cao buoc ba đa sap đat truoc ket qua cuoc bau cu tong thong nam 2004. Ba đa tham gia bieu tinh chong chinh phu Arroyo va keu goi Tong thong Arroyo tu chuc.
Thang 12 nam 2008, Aquino đa bay to hoi tiec vi đa tham gia trong cuoc Cach mang EDSA nam 2001 va đa truc tiep xin loi cuu Tong thong Joseph Estrada, nguoi đa bi cuoc noi day đo lat đo. Tuy nhien, mot phat ngon vien cua ba đa giai thich rang loi noi cua ba đa bi trich chua tron ngu canh, loi xin loi cua ba chi la cau đua gion ve mot viec khac vui ve hon.
Trong cuoc tong tuyen cu nam 2007, Aquino đa tich cuc van đong cho nguoi con trai cua minh, ong Benigno III, đa ung cu thanh cong cho mot ghe trong Thuong vien.


= Vinh danh =
Sau khi roi khoi chuc vu tong thong, Aquino đa nhan đuoc nhieu tuyen duong va danh du. Nam 1994, Aquino đuoc liet ke la mot trong 100 Phu nu đa Anh huong Lich su The gioi trong mot quyen sach tham kham cua tac gia Gail Meyer Rolka va xuat ban boi nha xuat ban Bluewood Books o San Francisco, California. Nam 1996, ba nhan đuoc Giai J. William Fulbright cho Su thong cam Quoc te tu Hoi Fulbright, theo chan cac nguoi nhan giai trong qua khu nhu Jimmy Carter va Nelson Mandela. Thang 9 nam 1999, đuoc Tap chi Time chon lam mot trong 20 nhan vat chau A co anh huong nhat trong the ky 20 ben canh cac nhan vat nhu Ton Dat Tien, Mao Trach Đong, Ho Chi Minh, Pol Pot va Mohandas Gandhi. Thang 11 nam 2006 bao nay cung liet ke ba trong danh sach 65 Anh hung chau A vi đai, cung voi nhung ten tuoi nhu Mohandas Gandhi, Đang Tieu Binh, Aung San Suu Kyi, Ly Quang Dieu, Quoc vuong Bhumibol Adulyadej, va Đai tuong Vo Nguyen Giap.
Nam 2002, Aquino tro thanh phu nu đau tien đuoc vao Ban đieu hanh truong Asian Institute of Management, mot truong kinh doanh hau đai hoc va co quan chuyen gia co van hang đau trong khu vuc chau A Thai Binh Duong. Ba phuc vu trong Ban đieu hanh cho đen nam 2006.


= Suc khoe =
Vao ngay 24 thang 3 nam 2008, gia đinh Aquino bao tin ba đa bi chan đoan benh ung thu ruot thua. Trong luc ban đau ba đuoc cac bac si cho biet ba chi song đuoc 3 thang nua, ba van muon đuoc lieu phap hoa tri (chemotherapy). Trong phat bieu ngay 13 thang 5 nam 2008, ba tuyen bo rang thu mau đa cho thay ba co the ba đang co phan ung tich cuc cho su đieu tri.:
Đen thang 7 nam 2009, co tin đua ra cho rang ba đang benh tram trong va đa đuoc đua đen Trung tam Y te Makati do khong con them an nua. Ba va gia đinh đa quyet đinh khong nhan đieu tri nua.


Qua đoi Aquino qua đoi vi bien chung cua benh ung thu ruot thua o tuoi 76 vao luc 3:18 sang ngay 1 thang 8 nam 2009, tai Trung tam Y te Makati. Ba đa đuoc chan đoan benh nay vao thang 3 nam 2008 nhung van xuat hien trong cong chung trong nam 2009. La mot nguoi Cong giao mo đao, ba van tham gia Thanh le cuoi tuan cho đen khi gan ngay đuoc đua vao benh vien vao cuoi thang 6.
Cac giao phan Cong giao đa dang cac thanh le cau hon cho ba. Cung luc, chinh phu đa tuyen bo tang buon cai chet cua ba trong mot tuan. Cuu Tong thong Estrada noi rang ho đa mat mot "nguoi me" va mot "tieng noi dan dat nhan dan." Thuong vien cung đa to long thuong tiec đoi voi cai chet cua ba; Chu tich Thuong vien Juan Ponce Enrile, nguoi cung voi Fidel Ramos đa mo đau cuoc Cach mang Quyen luc Nhan dan, keu goi dan chung cau nguyen cho ba. Lanh đao phe thieu so Aquilino Pimentel, nguoi tung phuc vu trong noi cac cua ba, noi "Chung ta se luon mang on Cory trong viec thong nhat ca quoc gia trong chien dich lat đo che đo đoc tai va phuc hoi nen dan chu."
Nhieu nhan vat quoc te cung to long thuong tiec. Ngoai truong Hoa Ky Hillary Clinton noi rang Aquino "đa đuoc the gioi cam phuc vi su dung cam khac thuong cua ba". Phat ngon vien Nha Trang Robert Gibbs noi rang "Su dung cam, quyet tam, va lanh đao tinh than cua ba la mot nguon cam hung cho tat ca chung ta va mot vi du cua nhung gi hay nhat cua nguoi Philippines." Cac đai su khac cung goi loi chia buon sau cai chet cua ba.


Cac giai thuong va thanh tich 1986 Nguoi cua Nam cua Tap chi Time
1986 Giai Nhan quyen Eleanor Roosevelt
1986 Huy chuong Bac Lien Hop Quoc
1986 Giai Quoc te vi Tu do Canada
1986 Đuoc đe cu Giai Nobel Hoa binh
1986 Giai Dan chu Quoc te tu Hoi Chuyen vien Chinh tri Quoc te
1987 Giai vi Tu do tu Quoc te Tu do
1993 Giai Hoa binh Đac biet tu Quy Giai Hoa binh Aurora Aragon Quezon va Hoi phu nu Quan tam Philippines
1995 Giai Đuong đen Hoa binh
1996 J. William Fulbright Prize for International Understanding cua Bo Ngoai giao Hoa Ky
1998 Giai Ramon Magsaysay cho Su thong cam Quoc te
1998 Giai Pearl S. Buck
2001 Giai Cong dan The gioi
2005 Giai Cau noi Lanh đao cua David Rockefeller
EWC Asia Pacific Community Building Award
Women's International Center International Leadership Living Legacy Award
Giai Hoa binh Bat bao đong Martin Luther King Jr.
United Nations Development Fund for Women Noel Award for Political Leadership


Bang danh du Tien si trong linh vuc Quan he Quoc te, honoris causa, tu:
Đai hoc Boston o Boston
Đai hoc Eastern o St. David, PA
Đai hoc Fordham o New York
Đai hoc Waseda o Tokyo
Tien si luat, honoris causa, tu:
Đai hoc Philippines
Đai hoc Santo Tomas o Manila
Ten si Nhan van (Humane Letters), honoris causa, tu:
Đai hoc Ateneo de Manila
Đai hoc Mount Saint Vincent o New York
Đai hoc Xavier (Thanh pho Cagayan de Oro, Philippines)
Tien si Nhan van (Humanities), honoris causa, tu:
Đai hoc San Beda o Manila, 2000
Đai hoc Seattle, 2002
Đai hoc Stonehill o Massachusetts
Đai hoc Oregon, 1995


Chu thich Lien ket ngoai Trang web chinh thuc cua Corazon Aquino - cua Quy Benigno S. Aquino, Jr.
Nhan vat cua Nam: Corazon "Cory" Aquino Luu tru ngay 19 thang 8 nam 2013 tai Wayback Machine
Dien van lich su cua Tong thong Cory truoc Quoc hoi Hoa Ky
Tieu su chinh thuc tu Bao tang Malacanang Luu tru ngay 23 thang 1 nam 2009 tai Wayback Machine
Cau nguyen cho Cory- prayforcory.com Luu tru ngay 18 thang 12 nam 2014 tai Wayback Machine
Cao pho cua to New York Times