Bong bay, bong bong, hoac trong truong hop lon (khinh khi cau) la mot tui linh hoat co the đuoc bom cang bang khi, chang han nhu helium, hydro, oxit nito, oxy, khong khi hoac nuoc. Bong bay hien đai ngay nay đuoc lam tu cac vat lieu nhu cao su tu nhien, latex, polychloroprene hoac vai nylon va co the co nhieu mau sac khac nhau. Mot so bong bay ban đau đuoc lam bang bang quang đong vat kho, chang han nhu bang quang lon. Mot so bong bay đuoc su dung cho muc đich trang tri hoac giai tri, trong khi mot so khac đuoc su dung cho muc đich thuc te nhu khi tuong, đieu tri y te, phong thu quan su hoac giao thong van tai. Cac thuoc tinh cua bong bay, bao gom khoi luong rieng thap va chi phi thap, đa dan đen mot loat cac ung dung.
Bong bay cao su đuoc Michael Faraday phat minh vao nam 1824, trong cac thi nghiem voi nhieu loai khi khac nhau. Ong đa phat minh ra chung đe su dung trong phong thi nghiem.


Ung dung = Trang tri hoac giai tri =
Trang tri bong bong 

Bong bong đuoc su dung đe trang tri tiec sinh nhat, đam cuoi, chuc nang cua cong ty, su kien cua truong va cho cac cuoc tu hop le hoi khac. Cac nghe si su dung bong bay tron đe xay dung đuoc goi la "stacker" va cac nghe si su dung bong bay dai đe xay dung đuoc goi la "twisters". Pho bien nhat lien quan đen trang tri bong bong khi heli, gan đay cac nha trang tri khinh khi cau đa chuyen sang viec tao ra cac trang tri bong bong chua đay khong khi do nguon cung cap helium tu nhien khong the tai tao bi han che. Cac loai trang tri bong bong pho bien nhat bao gom vom, cot, trung tam, giot bong, đieu khac va bo hoa bong bay. Voi kha nang tang cuong van bong cung nhu xep bong, su noi len cua trang tri twister the hien chinh la su ket hop cua cac ky thuat xep chong cung nhu cac ky thuat xoan đe tao ra tuy chon trang tri bong đoc đao va thu vi. 

Bong bong tiec tung hau het đuoc lam tu mu cao su tu nhien đuoc khai thac tu cay cao su, va co the chua đay khong khi, khi heli, nuoc hoac bat ky chat long hoac khi thich hop nao khac. Đo đan hoi cua cao su lam cho đo lon cua bong co the đieu chinh. 

Thong thuong thuat ngu "Party Balloon" se dung đe chi mot qua bong xoan hoac bong but chi. Nhung qua bong nay đuoc che tac đe tao hinh va hinh cho cac bua tiec va su kien, đien hinh la cung voi giai tri.
Lam đay qua bong bang khong khi co the đuoc thuc hien bang mieng, bom hoi bang tay hoac bang đien (nhu bom tay) hoac bang nguon khi nen.
Khi bong bay bang cao su hoac nhua chua đay heli đe chung noi, chung thuong giu đuoc đo noi chi trong mot ngay, đoi khi lau hon. Cac nguyen tu heli kem theo thoat ra qua cac lo nho tren thanh bong, von co kich thuoc lon hon cac nguyen tu heli. Bong bong chua đay khong khi thuong giu kich thuoc va hinh dang cua chung lau hon, đoi khi len đen mot tuan.
Ngay ca mot qua bong bay cao su hoan hao cuoi cung cung thoat khi ra ben ngoai. Qua trinh ma mot chat hoac chat tan di chuyen tu vung co nong đo cao, qua hang rao hoac mang, đen vung co nong đo thap hon đuoc goi la khuech tan phan tu. Mat trong cua bong bay co the đuoc xu ly bang mot loai gel đac biet (vi du: dung dich polymer đuoc ban duoi nhan hieu "Hi Float") boc ben trong qua bong đe giam ro ri heli, do đo tang thoi gian noi len mot tuan hoac lau hon. 

Bat đau tu cuoi nhung nam 1970, mot so bong bong mang la đat tien hon (va lau dai hon) đuoc lam bang cac mang kim loai mong, khong the hap thu, it tham nhu Mylar (BoPET) bat đau đuoc san xuat. Nhung qua bong bay nay co be mat phan chieu sang bong hap dan va thuong đuoc in hinh anh mau sac va hoa van cho qua tang va cac bua tiec. Thuoc tinh quan trong nhat cua nylon kim loai khi san xuat ra bong bay la trong luong nhe, tang đo noi va kha nang giu khi heli thoat ra trong vai tuan. Bong bong la đa bi chi trich vi hay vuong vao đuong day đien.


 Mo hinh hoa va su dung trong nghe thuat  Cac nghe si bong bay la nhung nghe si chuyen xoan va buoc nhung qua bong hinh ong đuoc bom phong thanh nhung tac pham đieu khac nhu đong vat (xem mo hinh bong bay). Nhung qua bong đuoc su dung đe đieu khac đuoc lam bang cao su sieu co gian đe chung co the đuoc xoan va buoc ma khong bi vo. Vi ap suat can thiet đe thoi phong mot qua bong ty le nghich voi đuong kinh cua qua bong , nhung qua bong hinh ong nho be nay cuc ky kho thoi phong ban đau. Mot may bom thuong đuoc su dung đe thoi phong nhung qua bong bay nay.
Nha trang tri co the su dung bong bay heli đe tao ra cac tac pham đieu khac bong bay. Thong thuong hinh dang tron cua khinh khi cau han che nhung hinh vom hoac tuong đon gian, nhung đoi khi cac "tac pham đieu khac" đay tham vong hon đa đuoc thu. No cung pho bien đe su dung bong bay lam trang tri ban cho cac su kien ky niem. Bong bong đoi khi co the đuoc mo hinh hoa đe tao thanh hinh dang cua đong vat. Trang tri ban thuong xuat hien voi ba hoac nam qua bong tren moi bo hoa. Ribbon đuoc cuon tron va them trong luong đe giu cho bong bay khong bi troi đi.


 Tha giot va tha bong bay  Mot su dung trang tri cho bong bay la tha giot bong bay. Trong mot qua bong bay, mot tui nhua hoac luoi chua đay bong bay phong len đuoc treo o đo cao co đinh. Sau khi đuoc tha ra, nhung qua bong roi vao khu vuc muc tieu cua chung ben duoi. Giot bong thuong đuoc thuc hien trong le đon giao thua va tai cac cuoc mit tinh va hoi nghi chinh tri, nhung cung co the đuoc thuc hien tai cac le ky niem, bao gom le tot nghiep va đam cuoi.
Trong nhieu thap ky, moi nguoi cung đa an mung voi viec tha bong bay. Thuc te nay đa bi nganh cong nghiep bong bay ngan chan khong khuyen khich, vi no đa đat ra van đe cho moi truong va thanh pho. Trong nhung nam gan đay, luat phap, chang han nhu Luat Bong bay California, đa đuoc ban hanh đe buoc nguoi tieu dung va nha ban le buoc day bong bay chua đay khi heli (BoPET) voi trong luong bong. Đieu nay đam bao rang nhung qua bong chua đay khi heli khong troi vao khi quyen, ca hai đeu co kha nang gay ton thuong cho đong vat, moi truong va đuong day đien. Nhieu tieu bang Hoa Ky hien đa cam tha bong bay.
Bong bay chua đay khong khi thay vi heli cang ngay cang pho bien hon, vi bong bay chua đay khong khi se khong giai phong khi trong bong vao khi quyen hoac lam can kiet nguon cung cap heli tren trai đat. Co rat nhieu tro choi tiec tung va cac hoat đong lien quan đen truong hoc co the su dung bong bay đay khong khi thay vi voi bong bay chua khi heli. Khi phu hop voi lua tuoi, cac hoat đong nay thuong bao gom them niem vui thoi bong bay len. Trong nhieu su kien, nhung qua bong bay se chua cac giai thuong va nhung nguoi đi tiec co the bop no nhung qua bong bay đe lay cac vat pham ben trong.


 Su dung đe quang ba  Bong bong đuoc su dung đe quang ba tai cac su kien lon. Quy trinh in man hinh co the đuoc su dung đe in cac thiet ke va logo cong ty len bong bay. May in đuoc che tao tuy chinh lam phong qua bong va su dung muc co chat luong đan hoi thong qua mau man hinh lua. Vao thang 1 nam 2008, Hoi đong Quan he Cong đong Do Thai o New York đa to chuc trung bay 4.200 qua bong bay mau đo ben ngoai Tru so Lien Hop Quoc.
Cung trong nhung nam 1950 khi bat đau Chien tranh Lanh, cac nha hoat đong o Tay Au su dung bong bay cho muc đich tuyen truyen, chung se troi noi ve phia đong tren Đong Au, tai đo no se tha xuong bao chi va to roi. Ngay nay, cac nha hoat đong Han Quoc đang su dung phuong phap khinh khi cau tuong tu đe cung cap thong tin cho nhung nguoi o Bac Trieu Tien.
Paolo Scannavino đa lap ky luc 11 qua bong bay khong lo nhat đuoc đua vao trong 2 phut.


 Bong nuoc  Bong bong nuoc la nhung qua bong cao su nho, mong chua đay mot chat long, thuong la nuoc, thay vi khi va co the de dang bi vo. Chung thuong đuoc tre em su dung đe nem vao nhau, co gang đe lam uot nhau, nhu mot tro choi, thi đau hoac tro đua thuc te. Bang cach buoc nuoc thoat ra khoi đau mo cua mot qua bong nuoc, co the su dung no nhu mot khau sung nuoc tam thoi.


 Bong bong nang luong mat troi  Bong bong nang luong mat troi la nhung qua bong mong, lon chua đay khong khi đuoc mat troi lam nong đe giam khoi luong rieng cua no đe co đuoc luc nang can thiet.


 Ten lua khinh khi cau/bong bay  Bong bong thuong đuoc tha ra mot cach co chu y, tao ra cai goi la ten lua bong bay. Ten lua khinh khi cau hoat đong vi bong bay co gian tren khong ben trong chung, va vi vay khi mieng cua khinh khi cau đuoc mo ra, khi trong khinh khi cau bi đay ra ngoai va do đinh luat chuyen đong thu ba cua Newton, qua bong bay bi đay ve phia truoc. Đay la cach tuong tu nhu mot ten lua hoat đong.


= May moc biet bay =

Bong bong chua đay khong khi nong hoac khi noi đa đuoc su dung lam may moc biet bay tu the ky 18. Cac chuyen bay som nhat đuoc thuc hien voi khinh khi cau su dung khong khi đuoc đot nong bang ngon lua, hoac hydro lam khi nang. Sau đo, khi than va sau đo heli đuoc su dung. Mot qua bong bay khong co suc manh se troi theo gio. Mot khinh khi cau co đong co đe đay no đuoc goi la khi cau đong co hoac khi cau đieu khien đuoc.


= Duoc pham =
Tao hinh mach la mot thu thuat phau thuat trong đo bong bay rat nho đuoc đua vao cac mach mau bi chan hoac bi chan mot phan gan tim. Khi đa vao vi tri, qua bong đuoc bom phong len đe lam sach hoac nen cac mang bam đong mach, va đe keo dai cac thanh cua mach mau, do đo ngan ngua nhoi mau co tim. Mot stent nho co the đuoc đua vao vi tri nong mach đe giu cho mach mau van mo sau khi đa lay bong ra.
Ong thong bong bay la ong thong co bong bay o đau đe giu cho chung khong bi truot ra ngoai. Vi du, bong cua ong thong Foley bi phong len khi ong thong đuoc đua vao bang quang tiet nieu va bao ve vi tri cua no.
Co the su dung bong bay chua đay khong khi hoac chat long đe cam mau trong cac co quan noi tang rong nhu da day hoac tu cung.


Lam phat bong bong va loi ich suc khoe Thoi bong bang mieng rat tot cho suc khoe vi no ren luyen co lien suon, giup gian no va nang xuong suon va co hoanh, cai thien chuc nang phoi va đo bao hoa oxy. Bai tap nay co the cai thien tu the, su on đinh va kieu tho, đong thoi giup tang dung tich phoi, huu ich cho cac tinh trang nhu xo phoi, COPD hoac hen suyen. Ngoai ra, hanh đong thoi bong bong con thuc đay hit tho sau, co the lam giam cang thang va lo lang, cai thien suc khoe tim mach va tang dung tich phoi. Ngoai ra, lam phat bong bay con chong lai co hoanh đe tho hieu qua va giup tang ap luc trong o bung, khien no tro thanh mot bai tap huu ich đe phuc hoi chuc nang va chuc nang ho hap.


An toan va moi truong Đa co mot so lo ngai ve moi truong đoi voi bong bay nylon kim loai, vi chung khong phan huy sinh hoc hoac cat nho nhu bong bay cao su. Viec tha nhung loai bong bay nay vao khi quyen đuoc coi la co hai cho moi truong. Loai khinh khi cau nay cung co the dan đien tren be mat cua no va bong bay đuoc giai phong co the bi vuong vao đuong day đien va gay mat đien.
Bong bay đuoc tha co the ha canh o bat cu đau, ke ca tren cac khu bao ton thien nhien hoac cac khu vuc khac, noi chung co the gay nguy hiem cho đong vat thong qua viec nuot phai hoac vuong viu. Do tac hai tiem tang đoi voi đong vat hoang da va anh huong cua rac thai đoi voi moi truong, mot so khu vuc phap ly tham chi con hop phap hoa đe kiem soat viec tha bong bay hang loat. Luat phap đuoc đe xuat o Maryland, My, đuoc đat theo ten cua Inky, mot con ca nha tang can sau lan phau thuat sau khi nuot manh vo, manh lon nhat la khinh khi cau Mylar. Cho đen nay, khong co bang chung tai lieu nao cho thay cai chet cua bat ky đong vat co vu bien nao đuoc cho la do bong bay lam tu la kim loai la nguyen nhan duy nhat. Tai Vuong quoc Anh, bong bay la đuoc ban tai cac cong vien va vuon thu lon co trong luong bong bay kem theo đe giup ngan chan viec vo tinh tha chung ra moi truong.
Anthony Andrady noi rang viec tha nhung qua bong bay cao su roi xuong bien gay ra nguy co nuot phai va/hoac gay vuong viu nghiem trong cho đong vat bien vi bong bay phoi trong nuoc bien xuong cap cham hon nhieu so voi nhung thu tiep xuc trong khong khi. Cac nha san xuat khinh khi cau thuong se tuyen bo rang mot qua bong cao su hoan toan an toan đe thai ra moi truong vi no đuoc lam tu mot chat tu nhien va se phan huy sinh hoc theo thoi gian. Tuy nhien, mot qua bong cao su co the mat toi mot nam đe phan huy neu no roi xuong bien va trong thoi gian nay, mot đong vat bien co the nuot phai qua bong va chet vi đoi neu he thong tieu hoa cua no bi chan lai.
NABAS (National Association of Balloon Artists and Suppliers), mot to chuc ma phong cach rieng cua minh "The Balloon and Party Professionals Association" va đai dien cho nganh cong nghiep bong bay Anh, xuat ban huong dan cho nhung nguoi to chuc tha khinh khi cau.
Khi bong bay roi tro lai mat đat, chung bat đau qua trinh phan huy. Bong bong cao su đuoc su dung nhieu nhat vi kha nang phan huy sinh hoc. Van đe voi đieu nay la co the mat it nhat 4 tuan đe cho thay su phan huy đang ke cua polymer trong moi truong va khoang 6 thang trong moi truong nuoc. Van đe nay co the co anh huong đen đong vat hoang da tren ca đat lien va trong he thong thuy sinh vi đong vat se nham lan bong bay xi hoi la thuc an, vat lieu lam to hoac đon gian la thu gi đo đe choi. Khi đieu đo xay ra, no co the dan đen nhung tac đong tieu cuc cho đong vat. Vi du, mot con chim se su dung mot qua bong xi hoi lam thanh phan cho to cua no. Khi trung no, chung se bi vuong vao qua bong va đieu đo co the dan đen tu vong. Mot van đe moi truong khac voi bong bay cao su khong phai la tac đong cua bong bay đoi voi moi truong mot khi chung bi phan huy, ma la khi chung đuoc tao ra. Khi latex đuoc san xuat, no tao ra cac khi nha kinh, nhu CO2, CH4, N2O. Đieu nay đang tro thanh mot van đe gia tang, đac biet la o Thai Lan, noi chiu trach nhiem cho 35% san luong cao su tu nhien cua the gioi.


Vat ly = Ap suat khong khi =

Mot khi đuoc bom bang khong khi thuong trong khi quyen, khong khi ben trong khinh khi cau se co ap suat khong khi lon hon ap suat khong khi trong khi quyen ban đau.
Ap suat khong khi, ve mat ky thuat, la mot phep đo luong va cham voi be mat bat cu luc nao. Trong truong hop cua khinh khi cau, can phai đo xem co bao nhieu hat tai bat ky khong gian thoi gian nhat đinh nao va cham voi thanh cua bong bong va bat ra. Tuy nhien, vi đieu nay gan nhu khong the đo luong, ap suat khong khi duong nhu đuoc mo ta de dang hon la mat đo. Su giong nhau đen tu y tuong rang khi co nhieu phan tu hon trong cung mot khong gian, nhieu trong so chung se huong toi mot qua trinh va cham voi buc tuong.
Khai niem đau tien ve ap suat khong khi trong mot qua bong can phai biet la ap suat khong khi se "co gang" đe thoat ra. Voi tat ca cac ap luc chong lai buc tuong bong (ca ben trong va ben ngoai) se co mot su gian no / co lai nhat đinh. Vi ban than ap suat khong khi la tong luc chong lai mot vat the, luc o ben ngoai khinh khi cau, lam cho khinh khi cau co lai mot chut, trong khi cac luc ben trong lam cho bong bay no ra. Voi kien thuc nay, nguoi ta se ngay lap tuc cho rang mot qua bong co ap suat khong khi cao ben trong se no ra dua tren luong noi luc cao va nguoc lai. Đieu nay se lam cho ap suat khong khi ben trong va ben ngoai can bang nhau.
Tuy nhien, bong bay co đo co gian nhat đinh voi chung ma can đuoc tinh đen. Hanh đong keo cang mot qua bong lap đay no voi the nang. Khi bong bay đuoc tha ra, the nang đuoc chuyen đoi thanh đong nang va qua bong bay tro lai vi tri ban đau, mac du co le hoi gian ra. Khi mot qua bong chua đay khong khi, bong bay đang đuoc keo dan ra. Mac du đo đan hoi cua khinh khi cau gay ra suc cang se lam vo bong, nhung no cung bi ep ra ngoai do su nay lien tuc cua cac phan tu khong khi ben trong. Khong khi ben trong phai tac đong luc khong chi đe chong lai khong khi ben ngoai đe giu cho ap suat khong khi đuoc "đeu", ma con phai chong lai su co lai tu nhien cua khinh khi cau. Do đo, no đoi hoi ap suat khong khi (hoac luc) nhieu hon khong khi ben ngoai vo bong bay. Boi vi đieu nay, khi bong bay khi heli đuoc tha ra va chung noi cao hon, khi ap suat khi quyen giam, khong khi ben trong no tao ra nhieu ap luc hon ben ngoai no nen bong bay se bi no tung do suc cang. Trong mot so truong hop, heli ro ri ra khoi lo chan long trong bong bay va bong se bi xi hoi va roi xuong. 


Tham khao