Huyet ap la ap suat đay do su tuan hoan cua mau trong cac mach mau, va la mot trong nhung dau hieu chinh cho biet co the con song hay đa chet. Khi tim đap, huyet ap thay đoi tu cuc đai (ap luc tam thu) đen cuc tieu (ap luc tam truong). Huyet ap trung binh, gay ra do suc bom cua tim va suc can trong mach mau, se giam dan khi mau theo đong mach đi xa khoi tim. Huyet ap giam nhanh nhat khi mau chay trong cac đong mach nho va cac tieu đong mach va tiep tuc giam khi mau đi qua cac mao mach va huyet ap đat muc nho nhat trong tinh mach quay tro lai tim. Cac yeu to anh huong đen huyet ap bao gom: trong luc, cac van trong tinh mach, nhip tho, co co...
Thuat ngu "huyet ap" thuong đuoc dung đe chi ap luc đo o canh tay, mat trong cua tay o vi tri cui cho (đong mach tay). Huyet ap đuoc bieu thi bang mot phan so ma tu so la ap luc tam thu, mau so la ap luc tam truong, đon vi ap luc la milimet thuy ngan (mmHg), vi du: 140/90.
Ngay nay voi cong nghe du bao chuoi thoi gian bang mang no-ron nhan tao, nguoi ta con co the du bao huyet ap cua benh nhan trong mot so ngay toi dua vao cac so lieu huyet ap cua benh nhan trong qua khu.


Nhung thay đoi ve huyet ap trong chu ky tim Tim bom mau vao đong mach tung đot gay ra huyet ap tam thu va huyet ap tam truong.
- Huyet ap đong mach cao nhat khi tim co bop trong thi tam that thu. Ap suat tai thoi điem nay goi la huyet ap toi đa hay huyet ap tam thu. Huyet ap tam thu thay đoi tuy tuoi, thuong tu 90-140mmHg.
- Huyet ap trong thi tam that dan la huyet ap toi thieu hay con goi la huyet ap tam truong. Huyet ap tam truong thay đoi tu  50-90mmHg.
Huyet ap o nguoi đuoc đo o canh tay, goi la huyet ap đong mach. Huyet ap cua trau, bo, ngua đuoc đo o đuoi.


Du bao huyet ap Du bao huyet ap la qua trinh du bao cac gia tri huyet ap cua mot nguoi trong tuong lai can cu va cac gia tri huyet ap cua nguoi đo trong qua khu. Nhu vay, gia tri huyet ap cua mot nguoi sau qua trinh đo thuong xuyen se lap thanh mot chuoi so lieu, goi la chuoi thoi gian. Nguoi ta thuong su dung cac phuong phap xac suat thong ke đe mo hinh hoa chuoi thoi gian đo. Hien nay cong nghe dung đe du bao chuoi thoi gian đuoc su dung pho bien la cong nghe mang no-ron nhan tao.


Dung cu đo huyet ap Cac dung cu đo huyet ap hay dung: Huyet ap ke thuy ngan, huyet ap ke đong ho, huyet ap ke đien tu


Cac yeu to anh huong huyet ap Nhip tim va luc co tim: Tim đap nhanh, manh lam tang huyet ap. Tim đap cham, luc co tim giam thi huyet ap giam.
Suc can cua mach mau: Long mach hep lai do thanh mau bi xo vua, lam tang huyet ap. Tuoi gia, thanh mach kem đan hoi gay benh cao huyet ap.
Khoi luong mau: Khi mat mau, khoi luong mau giam lam huyet ap giam. Thuong xuyen an man lam ap suat tham thau tang, tang the tich mau gay benh cao huyet ap.
Đo quanh mau

Trong he mach, huyet ap giam gan tu đong mach đen mao mach va tinh mach. Huyet ap giam dan la do ma sat cua mau voi thanh mach va ma sat cua cac phan tu mau voi nhau khi mau chay trong he mach.


Đieu hoa huyet ap Bat ky tac nhan nao lam thay đoi nhung yeu to: nhip tim, the tich mau, tiet dien mach,... đeu lam thay đoi huyet ap.
Huyet ap co the bien đong tam thoi khi hoat đong lao đong nang, tap the thao, xuc đong manh, nong đo O2 trong khong khi thap,...
Mot so chat tac đong dan đen thay đoi huyet ap:
- Histamin: Do cac mo trong co the san xuat ra. Histamin lam tang tinh tham cua mao mach, gay dan mach va lam giam huyet ap.
- Ion Ca2+: Nong đo ion Calci trong mau cao lam tim đap nhanh va gay co mach.
- NO: Đuoc tiet ra tu cac te bao noi mac. NO la chat cam ung chinh gay dan mach, lam giam huyet ap. (Tac dung cua NO đuoc tim ra boi ba nha khoa hoc My la: Robert Furchgott, Louis Ignarro va Ferid Murad. Nghien cuu cua ho đa đuoc giai Nobel nam 1998).
- Endothelin: La mot chat cam ung manh lam co mach, co ban chat la mot peptide. (Đay la ket qua cua cac nghien cuu đoc lap cua Masashi Yanagisawa - nghien cuu sinh tai đai hoc Tsukuba o Nhat Ban)


Huyet ap va trong luc Trong luc co tac dung đang ke len huyet ap. Vi du khi ban đung, đau ban cao hon nguc khoang 0,35m va huyet ap trong nao ban thap hon o noi gan tim khoang 27mmHg. Neu huyet ap trong nao ban qua thap se khong đu cung cap mau, chac chan ban se ngat. Nho lam co the ban bi nga xuong đat, ngat co hieu qua đat ban o ngang muc cua tim, lam tang nhanh chong dong mau len nao ban.
Thach thuc bom mau chong lai trong luc la đac biet lon voi cac đong vat co co dai. Vi du: Huou cao co can huyet ap tam thu tren 250 mm Hg o vi tri gan tim. Khi huou cao co cui đau uong nuoc, cac van mot chieu va cac xoang theo co che đieu hoa nguoc lam giam cung luong tim, ngan huyet ap cao đo lam ton thuong cho nao.
Trong luc cung la yeu to tac đong len dong mau o tinh mach, đac biet la tinh mach o chan. Mac du huyet ap tinh mach la tuong đoi thap. Song co mot so co che ho tro mau tinh mach tro ve tim, đo la: - Su co bop nhip nhang cua cac co tron o thanh tieu đong mach va tinh mach trong chuyen đong cua mau. - Su co bop cua cac co van trong van đong ep mau qua cac tinh mach ve tim. Đieu nay giai thich tai sao khi ban đi lai len xuong đinh ki loi đi giua hai hang ghe trong mot chuyen bay dai giup ngan chan nguy co hinh thanh cuc mau đong trong tinh mach. - Su thay đoi ve ap suat trong khoang long nguc khi hit vao lam tinh mach chu va cac tinh mach lon khac gan tim dan ra va đay mau.


Tham khao Lien ket ngoai Blood Pressure Association (UK)
British Hypertension Society: list of validated blood pressure monitors Luu tru ngay 29 thang 1 nam 2009 tai Wayback Machine
Pulmonary Hypertension Cleveland Clinic
American Heart Association [1]
Blood pressure monitoring
Control of Blood Pressure