Vinh Cat (sinh nam 1934) la mot nhac si nguoi Viet Nam. Ong la mot trong nhung nhac si Viet Nam đat đuoc thanh tuu nhat đinh tren ca 2 linh vuc sang tac khi nhac va thanh nhac.  Ong cung la mot nha su pham am nhac đao tao nhieu the he nhac si trong linh vuc sang tac, nghien cuu. Voi vai tro la mot nha quan ly am nhac, Vinh Cat đa cung đong nghiep đao tao can bo am nhac am nhac cung nhu viec đam nhan cac khia canh hoat đong trong đoi song am nhac đe xay dung nen am nhac dan toc hien đai cua Viet Nam.


Than the Vinh Cat co ten đay đu la Nguyen Vinh Cat. Ong sinh ngay 12 thang 12 nam 1934 tai xa Đao Duong, An Thi, Hung Yen nhung song voi gia đinh o Ha Noi tu nho. Cha cua Vinh Cat la Nguyen Van Canh, mot liet si qua đoi trong nhung ngay đau cua chien tranh Đong Duong, tung la pho giam đoc Nha The thao Trung uong. Thang 2 nam 1947, Vinh Cat cung anh em trai cua minh gia nhap Đoan thieu nhi Nghe thuat o Viet Bac do nhac si Luu Huu Phuoc lam truong đoan. Ong đa đuoc Luu Huu Phuoc huong dan sang tac nhung ca khuc đau tay nhu "Viet Bac" hay "Nho Bac Ho".
Tran Duy Hung, Chu tich Uy ban Hanh chinh đau tien cua Thu đo Ha Noi đa trieu tap mot so tre em vao an toan khu Viet bac đe thu tai ma khong cho cac nhac si phu trach đi kem. Ong đa yeu cau trong 1 ngay phai sang tac xong bai hat gom ca nhac va loi ve đe tai Ha Noi, bai hat "Gui ban Thu đo" đa đuoc Vinh Cat sang tac. it lau sau, bai hat đuoc phat len tren Đai tieng noi Viet Nam.


Su nghiep Tu nam 1950 đen nam 1953, Vinh Cat đi hoc tai Truong su pham Trung Uong o Tuyen Quang, sau đo ong sang hoc o Khu hoc xa Trung Uong (Nam Ninh, Trung Quoc). Thang 9 nam 1956 đen nam 1959, ong trung tuyen va hoc chuyen nganh sang tac khoa đau tien cua Truong Am nhac Viet Nam. Sau khi tot nghiep, ong đuoc giu lai lam giang vien. Trong khoang thoi gian ba nam hoc cung nhu giang day tai đay, Vinh Cat tham gia nghien cuu, hoc tap đe sang tac hang loat ca khuc va đac biet la khi nhac va giao huong o nhieu the loai khac nhau. Ban giao huong đau tien cua ong cung la ban giao huong đau tien cua nen thanh nhac Viet Nam sang tac cho kich mua "Hai hoa dang Bac" bieu dien mung sinh nhat lan thu 70 cua Ho Chi Minh nam 1960.
Tu nam 1967 đen nam 1971, sau thoi gian hoc tieng Nga o Đai hoc Ngoai ngu Ha Noi, ong đuoc cu đi tu nghiep tai Nhac vien Alma-Ata o Lien Xo. Đe tai nghien cuu cua ong la "Giao huong hien đai voi ngon ngu am nhac Phuong Đong" duoi su huong dan cua nha soan nhac, Giao su Epghenhi Brusilopxki. Trong thoi gian nay, ong danh gan nhu toan bo thoi gian cho sang tac khi nhac, tieu bieu la "Giao huong so 1" gom 3 chuong. Ong cung sang tac mot tac pham am nhac thinh phong co ky thuat cao mang am đieu Viet Nam va dung cac thu phap sang tac moi nhu "Marche – Capriccio" cho đan cello khong phan đem. Tu nam 1971, ong day mon sang tac o bac đai hoc, lam truong khoa Ly luan - sang tac - chi huy cua Nhac vien Ha Noi. Nam 1976, ong la pho hieu truong cua truong. O cuong vi moi, ngoai viec giang day, ong đa cung đong nghiep gop suc trong nhieu khia canh xay dung nha truong, nhat la tu khi đuoc bau lam Bi thu Đang uy tai đay. Trong thoi ky nay, ong khong sang tac nhung tac pham co quy mo va cau truc lon, song lai đa dang hon ve the loai sang tac. Ca khuc "Sa Pa thanh pho trong suong" ong viet nam 1986 đa nhan đuoc nhieu su đon nhan tu cong chung.
Cuoi nam 1983, Vinh Cat chuyen sang thuc hien cong tac quan ly cho Nha nuoc Viet Nam. Ong lam Giam đoc So Van hoa - thong tin (nay la So Van hoa The thao) cua thanh pho Ha Noi. Ong con đuoc lam Thanh uy vien, đai bieu Hoi Đong Nhan Dan thanh pho Ha Noi, thanh vien Uy ban Mat tran To quoc Viet Nam thanh pho Ha Noi. Vo kich hat "Xin linh an tu hinh" cua ong la mot cong trinh nghe thuat mung ky niem 100 nam ngay sinh Ho Chi Minh. Vo kich nay co su cong tac voi Trong Đai, la mot đong gop đua loai hinh opera đen gan voi cong chung Viet Nam. Vinh Cat đa đuoc nha nuoc Viet Nam phong hoc ham Pho giao su nam 1991.
Tu nam 1998, Vinh Cat co nhieu thoi gian hon đe tro lai đong gop cho sang tao nghe thuat. Ong sang tac ban giao huong ngau hung co ten "Ngan nam khoang khac" đe chao mung thien nien ky thu 3. Cung trong thoi gian nay, Vinh Cat đa to chuc đuoc 2 chuong trinh hoa nhac lon nham gioi thieu su nghiep am nhac cua minh voi nhan dan. Cuoi nam 1998, chuong trinh hoa nhac thinh phong cua ong đuoc trinh dien tai Nhac vien Ha Noi đe ky niem 40 nam ra đoi ban piano đau tien do ong sang tac la "Tieng vong ru". Thang 3 nam 2002, Dan nhac giao huong Quoc gia Viet Nam đa bieu dien chuong trinh giao huong cua ong gom 3 tac pham tai Nha hat lon Ha Noi la giao huong tho "Tuoi tre anh hung", "Ngan nam khoang khac" va "Giao huong so 1" (sau đuoc đat ten la  "Cuoc đoi đau lich su"), 3 ban giao huong đa đuoc thu am tren đia va la đia nhac giao huong Viet Nam đau tien đuoc ban tren thi truong nuoc nay.
Vinh Cat cung sang tac cho linh vuc san khau va đien anh bang cac tac pham cho dan nhac hon hop. Ngoai sang tac, ong con co mot so giao trinh am nhac va mot so bai bao, bao cao khoa hoc tai cac hoi thao trong nuoc va quoc te. Vinh Cat con tham gia nghien cuu bien soan va tung lam chu bien nhieu đe tai cong trinh, khoa hoc. Trong linh vuc nghien cuu van hoa, ong tung tham gia bien soan "Bach khoa thu Ha Noi", cung la giam đoc đau tien cua Trung tam hoat đong Van hoa Khoa hoc Van Mieu - Quoc Tu Giam.
Chuong trinh "Nhac si Vinh Cat voi Ha Noi thu đo yeu dau" dien ra tai Nha hat Lon Ha Noi vao ngay 4 thang 7 nam 2010 duoi su chi huy cua nhac truong nguoi My goc Nhat Ban Shuichi Komiyama đa tao đuoc tieng vang lon trong du luan Viet Nam. Nam 2014, ong ra mat cuon sach "Chi lam ngoi sao khong ten" day 600 trang ve cuoc đoi chinh tri, nghe thuat va cuoc song cua ban than mung sinh nhat 80 tuoi. Nam 2019, o tuoi 85, ong mo mot liveshow mang ten "Ngoi sao Ha Noi" va đuoc bieu dien boi nhieu ca si noi tieng nhu Quang Tho, Đang Duong, Lan Anh, Trong Tan, Tung Duong...


Đanh gia Vinh Cat co đuoc su thanh cong nhat đinh trong sang tac ca ca khuc va nhac thinh phong giao huong. Bao chi Viet Nam cho rang ong la mot trong so nha soan nhac giao huong hang đau o Viet Nam. Vinh Cat cung la mot trong so nhung nhac si đau tien xay dung nen am nhac chuyen nghiep Viet Nam trong sang tac khi nhac. Ong đuoc đanh gia la nha su pham co uy tin khi viet nhieu tai lieu nghien cuu, sach giao khoa am nhac gop phan đao tao nhieu nhac si tai nang cho Viet Nam. Vinh Cat cung gop phan phuc hoi hinh thuc nghe thuat truyen thong hat ca tru, hat xam va cac le hoi dan gian. Nhin chung, Vinh Cat luon co nguon cam hung sang tac ve Ha Noi, nhung tac pham noi tieng cua ong viet ve Ha Noi đuoc khan thinh gia noi đay đon nhan.


= Sang tac thanh nhac =

Trong linh vuc thanh nhac, ong sang tac chu yeu cac ca khuc, ca khuc quan chung va ca khuc nghe thuat (romance). Ke tu bai hat đau tien, trai dai 50 nam voi nhieu đe tai, noi dung cua nhung ca khuc thuong gan lien voi lich su dan toc Viet Nam. Theo bao Tuoi tre, o linh vuc ca khuc, nhac si co hang tram tac pham. Vinh Cat sang tac nhieu nhung khong de dai. Moi tac pham phai đuoc tim toi, kham pha ve cau truc, am huong, the loai co su hoa tron giua tinh dan toc va hoi tho thoi đai nham lam nen mot phong cach rieng. Cau truc trong ca khuc cua Vinh Cat thuong co tinh chat chat che, mach lac. Hinh thuc am nhac ong ua dung la hai đoan đon khong nhac lai - tuong phan hoac phat trien. Mot so bai hat ong sang tac gan voi am đieu dan ca nhu "Vui gat lua ve". "Bac Nam mot nha", mot so ca khuc khac co cau truc gan giong voi am nhac co đien chau Au nhu "Em la mua xuan", "Vuon nhan que huong", tuy nhien so khac lai mang phong cach nhac nhe nhu "Mat troi nho cua anh", "Trai tim cau xin". Nhieu ca khuc cua Vinh Cat đuoc viet co ca phan đem cua piano, trong đo co nhieu bai đuoc đua vao giao trinh cua Nhac vien Ha Noi hoac cac co so đao tao khac.


= Sang tac khi nhac va giao huong =
Voi nhac giao huong, Vinh Cat tao lap đuoc ngon ngu giao huong rieng, mang hoi huong dan toc hoa quyen voi nhieu ngon ngu giao huong hien đai qua nhieu loai hinh nhu: Tho giao huong, To khuc giao huong, Giao huong nhieu chuong. Nhung sang tac cho khi nhac cua Cat Vinh gom nhung tac pham thinh phong va giao huong. Tac pham thinh phong cua ong thuong sang tac cho nhac cu đoc tau, song tau, tam va tu tau o cac hinh thuc đon gian đen phuc tap nhu sonata, hau het đeu co tieu đe. Co tren 30 tac pham cho am nhac thinh phong viet cho nhac cu phuong Tay va chi co so it nhac cu dan toc.
Tac pham giao huong cua Vinh Cat gom the loai tho giao huong, to khuc giao huong, giao huong nhieu chuong va vai loai hinh giao huong khac, noi bat la 3 tac pham đuoc trinh dien ngay 29 thang 3 nam 2002 do Dan nhac giao huong Viet Nam bieu dien va nhac truong Nguyen Thieu Hoa chi huy. To khuc giao huong "Hai hoa dang Bac" la tac pham mo đau su nghiep sang tac giao huong cua ong.


Tranh cai Thang 10 nam 2006, mot đia ghi am cuoc tro chuyen giua Vinh Cat va Đo Hong Quan tai nha rieng cua nhac si Vinh Cat đa bi ghi len va phat tan ra ngoai.  Cuoc tro chuyen cua hai nguoi đa bi bien tap lai, sau đo bi phat tan rong rai. Nhieu nhac si đa phan ung du doi va yeu cau lam ro su viec nay. Đoan bang nay đa đuoc vo cua Vinh Cat ghi lai, nhung sau đo ba đe lo ra khi co vi khach đen nha choi va bi mat dung đien thoai thu am, Đoan bang co noi dung Đo Hong Quan đen xin loi Vinh Cat trong boi canh Vinh Cat la nguoi khoi xuong viec kien nguyen Tong thu ky Hoi Nhac si Viet Nam Trong Bang đao nhac, lai dung chinh tac pham nay đe đe nghi đuoc xet tang Giai thuong Ho Chi Minh đot III trong khi Đo Hong Quan lai ky van ban ung ho Trong Bang, ngoai ra con 4 nhac si khac đeu la đai ta cung len tieng phan đoi neu Trong Bang đuoc nhan giai. Đo Hong Quan đa noi voi Vinh Cat trong cuoc hoi thoai rang nhieu nhac si Viet Nam chi co vai nguoi đang goi la "nhac si đich thuc" va cho rang nhieu nguoi khong co kha nang sang tac va hieu biet am nhac.
Truoc su viec nay, Đo Hong Quan đa tu rut khoi Giai thuong Nha nuoc. Vinh Cat thi to ra an nan vi đa đe lo bang ghi am va tu choi noi them ve nhung van đe lien quan toi đia ghi am cuoc tro chuyen giua ong voi nhac si Đo Hong Quan đang bi phat tan vao thoi điem đo. Nha giao uu tu Tran Trong Hung, nguyen giam đoc Nha hat Lon Ha Noi,  bay to "Cuon bang nay đa gay cho toi va cho rat nhieu nhac si hoi vien sung sot. Truoc đay, nhac si Đo Hong Quan đa thay mat BCH hoi ky vao cong van gui toi cac co quan chuc nang phan đoi ve viec mot so nhac si to cao nhac si Trong Bang đao nhac. Vay ma, trong cuon bang, ong ay đa quay ngoat 180 đo, len an tham te chinh nhung tac pham đo va cung chinh nguoi nhac si đo..."


Tac pham Duoi đay la danh sach mot so tac pham cua Vinh Cat.


= Ca khuc =


= Tac pham khi nhac va thinh phong =


= Giao huong =
"Giao huong so 1" (sau đuoc đat la "Cuoc đoi đau lich su")
"Hai hoa dang Bac"
"Tuoi tre anh hung"
"Ngan nam khoang khac"


Sach đa xuat ban Vinh Cat con tham gia viet sach giao trinh va bien soan mot so cuon sach:


= Sach tu viet =
"Ly thuyet am nhac co ban" (1961)
"Nhung bai xuong am tren đieu thuc dan toc" (1961)
"Thuc hanh sang tac" (1975)
"Thuc hanh hoa am" (1976)
"May nhan xet ve thang am va đieu thuc dan toc" (1981)
"Tim hieu tinh nang ky thuat dien tau mot so nhac khi dan toc" (1982)


= Sach tham gia bien soan =
"Nghe thuat Thang Long Ha Noi" trong "Bach khoa thu Thang Long Ha Noi"
"Nua the ky Van hoa - thong tin Ha Noi 1945 - 1995" (chu bien)
"Van hoa Thu đo hom nay va ngay mai"


Tham khao = Nguon sach =
Nguyen Thi Nhung (2006). Am nhac Viet Nam: tac gia - tac pham. Quyen 1. Ha Noi: Vien Am nhac. OCLC 268783429.
Hoi Nhac si Viet Nam (1997). Nhac si Viet Nam hien đai. Ha Noi: Hoi Nhac si Viet Nam. OCLC 606555893.