He sinh thai bien la he sinh thai thuy sinh lon nhat tren the gioi va đuoc phan biet boi cac vung nuoc co ham luong muoi cao. Cac he sinh thai nay tuong phan voi he sinh thai nuoc ngot, noi co ham luong muoi thap hon. Nuoc bien bao phu hon 70% be mat Trai Đat, chiem hon 97% luong nuoc cung cap cho Trai Đat va 90% nhung khu vuc co su song tren hanh tinh. He sinh thai bien bao gom cac he sinh thai gan bo, chang han nhu ruong muoi, bai boi, đong co bien, rung ngap man, he thong bai trieu đa va cac ran san ho ngam. Chung cung mo rong ra ngoai tu bo bien đe bao gom cac he sinh thai ngoai khoi, bao gom đai duong, nuoc bien be mat, bien sau, mieng phun thuy nhiet đai duong va đay bien. Cac he sinh thai bien đuoc đac trung boi quan xa sinh vat lien ket voi chung va moi truong vat chat cua chung.


Cac loai = Ruong muoi =
Bai viet chinh: Ruong muoi
Ruong muoi la noi chuyen tiep tu đai duong vao đat lien, noi nuoc ngot va nuoc man tron lan. Đat o nhung đam lay nay thuong đuoc tao thanh tu bun va mot lop vat chat huu co goi la than bun. Than bun đuoc đac tinh hoa boi chat thuc vat phan huy ngap ung va ngap ung re thuong gay ra muc oxy thap (thieu oxy). Nhung đieu kien thieu oxy nay gay ra su phat trien cua vi khuan cung tao cho đam lay muoi co mui luu huynh đac trung.
Cac ruong muoi ton tai tren khap the gioi va can thiet cho cac he sinh thai lanh manh va mot nen kinh te lanh manh. Chung la nhung he sinh thai co nang suat cao, cung cap cac dich vu thiet yeu cho hon 75% cac loai thuy san va bao ve bo bien khoi xoi mon va lu lut. Ruong muoi co the đuoc chia thanh ruong cao, ruong thap va bien gioi vung cao. Khu vuc ruong thap gan đai duong hon, no bi ngap o hau het moi lan thuy trieu tru thuy trieu xuong. Khu vuc ruong cao nam giua ruong thap va bien gioi vung cao va no thuong chi bi ngap khi co thuy trieu cao hon binh thuong. Bien gioi vung cao la ria nuoc ngot cua ruong va thuong nam o đo cao hon mot chut so voi khu vuc ruong cao. Vung nay thuong chi bi ngap trong đieu kien thoi tiet khac nghiet va it bi ung nuoc, nhiem man hon nhieu so voi cac vung khac cua ruong muoi.


= Rung ngap man =
Bai viet chinh: Rung ngap man
Rung ngap man đuoc tao nen tu nhung cay go hoac cay bui moc o vung đat it oxy gan bo bien o vung nhiet đoi hoac can nhiet đoi. Đo la mot he sinh thai vo cung nang suat va phuc tap ket noi đat lien va bien. Rung ngap man bao gom cac loai khong nhat thiet phai co quan he ho hang voi nhau va thuong đuoc xep thanh nhom vi cac đac điem chung hon la su tuong đong ve mat di truyen. Do o gan bo bien nen chung đeu phat trien cac cach thich nghi rieng nhu bai tiet muoi va suc khi ra re đe song trong moi truong nuoc man, thieu oxy. Rung ngap man thuong co the đuoc nhan biet boi đam re day đac cua nhung loai cay cua no, co tac dung bao ve bo bien bang cach giam xoi mon do trieu cuong, dong chay, song va thuy trieu. He sinh thai rung ngap man cung la nguon cung cap thuc an quan trong cho nhieu loai cung nhu đong vai tro quan trong trong viec co lap carbon dioxide tu khi quyen. Tru luong carbon cua rung ngap man toan cau uoc tinh khoang 34 trieu tan moi nam.


= Vung gian trieu =
Bai viet chinh: Vung gian trieu
Vung gian trieu la vung co the nhin thay va tiep xuc voi khong khi khi thuy trieu xuong va bi nuoc bien bao phu khi thuy trieu len. Co bon khu vuc vat ly cua vung, voi nhung đac điem va quan xa đong vat hoang da rieng biet. Cac khu vuc nay la Vung phun, Vung trieu cao, Vung trieu giua va Vung trieu thap. Vung phun la mot khu vuc am uot thuong chi tiep can voi đai duong va chi bi ngap duoi trieu cuong hoac bao. Vung trieu cao bi ngap khi trieu cuong nhung van kho trong thoi gian dai giua cac đot trieu cuong. Do su khac biet lon ve đieu kien co the xay ra o khu vuc nay, no la noi sinh song cua cac loai đong vat hoang da co kha nang chong choi đuoc nhung thay đoi ve moi truong nhu vet đuoi dai, oc bien, trai va cua an cu. Thuy trieu chay qua vung giua trieu hai lan mot ngay va vung nay co nhieu loai đong vat hoang da hon. Vung trieu thap bi ngap gan nhu moi luc ngoai tru khi thuy trieu xuong thap nhat va su song o đay phong phu hon do su bao ve ma nuoc mang lai.


= Cua song =
Bai viet chinh: Cua song
Cac cua song la nhung vi tri tren cac con song co su thay đoi đang ke ve đo man giua cac nguon nuoc man va nuoc ngot. Đieu nay thuong đuoc tim thay o nhung noi song gap bien hoac bien. Đong vat hoang da đuoc tim thay trong cac cua song la đoc nhat, khong the tim thay o he sinh thai nao khac, vi nuoc o nhung khu vuc nay la nuoc lo - su pha tron giua nuoc ngot chay ra đai duong va nuoc bien man.  Cac loai cua song khac cung ton tai va co đac điem tuong tu nhu cua song nuoc lo truyen thong. Great Lakes la mot vi du đien hinh. O đo, nuoc song hoa voi nuoc ho va tao ra cac cua song nuoc ngot. Cua song la he sinh thai cuc ky huu ich ma nhieu loai đong vat va con nguoi phu thuoc vao cho nhieu hoat đong khac nhau. Đay co the đuoc coi la, trong so 32 thanh pho lon nhat tren the gioi, 22 thanh pho chon nam tren cac cua song vi chung mang lai nhieu loi ich ve moi truong va kinh te nhu tao nen moi truong song quan trong cho nhieu loai va trung tam kinh te cua nhieu cong đong ven bien. Cac cua song cung cung cap cac dich vu he sinh thai thiet yeu nhu loc nuoc, bao ve moi truong song, kiem soat xoi mon, chu trinh dinh duong đieu hoa khi va chung tham chi con mang lai co hoi giao duc, giai tri va du lich cho con nguoi.


= Đam pha =
Bai viet chinh: Đam pha
Đam pha la nhung khu vuc đuoc ngan cach voi vung nuoc lon hon boi cac rao can tu nhien nhu ran san ho hoac bai cat. Co hai loai đam pha, đam pha ven bien va đam pha đai duong / đao san ho. Mot đam pha ven bien, nhu đinh nghia o tren, chi đon gian la mot vung nuoc đuoc ngan cach voi đai duong boi mot rao can. Đam đao san ho la mot ran san ho hinh tron hoac mot so đao san ho bao quanh đam pha. Cac đam pha san ho thuong sau hon nhieu so voi cac đam pha ven bien. Hau het cac đam pha đeu rat nong do anh huong lon cua su thay đoi luong mua, boc hoi va gio. Đieu nay co nghia la đo man va nhiet đo o cac đam pha rat khac nhau va chung co the co nuoc tu ngot đen sieu kiem.
Cac đam pha co the đuoc tim thay o cac bo bien tren khap the gioi, tren moi luc đia ngoai tru Nam Cuc va la mot moi truong song vo cung đa dang, la noi sinh song cua nhieu loai bao gom chim, ca, cua, sinh vat phu du va nhieu loai khac. Cac đam pha cung rat quan trong đoi voi nen kinh te vi chung cung cap mot loat cac dich vu he sinh thai ngoai viec la ngoi nha cua rat nhieu loai khac nhau. Mot so dich vu nay bao gom nghe ca, chu trinh dinh duong, chong lu lut, loc nuoc, va tham chi đong mot phan khong nho vao đoi song tinh than va van hoa cua khong it cong đong.


= Ran san ho =
Bai viet chinh: Ran san ho
Ran san ho la mot trong nhung he sinh thai bien noi tieng nhat tren the gioi, trong đo lon nhat la Ran san ho Great Barrier. Nhung ran san ho nay bao gom cac đan san ho lon gom nhieu loai cung sinh song. Cac loai san ho tu nhieu moi quan he cong sinh voi cac sinh vat xung quanh chung.


= Bien sau va đay bien =
Bien sau chua toi 95% khong gian do cac sinh vat song chiem giu. Ket hop voi đay bien (hoac vung sinh vat đay), hai khu vuc nay van chua đuoc kham pha toi đa hay co tai lieu đay đu ve sinh vat cua chung.


Cac dich vu he sinh thai Bai viet chinh: Dich vu he sinh thai
Ngoai viec cung cap nhieu loi ich cho the gioi tu nhien, cac he sinh thai bien con cung cap nhieu dich vu, loi ich lien quan đen xa hoi, kinh te va he sinh thai sinh hoc cua con nguoi. Cac he thong bien Pelagic đieu hoa khi hau toan cau, gop phan vao chu trinh nuoc, duy tri đa dang sinh hoc, cung cap nguon thuc pham va nang luong, đong thoi tao co hoi cho giai tri va du lich. Ve mat kinh te, cac he sinh thai bien con giup con nguoi khai thac hang ty đo la qua đanh bat, nuoi trong thuy san, dau khi ngoai khoi, thuong mai va van tai bien.
Dich vu he sinh thai đuoc chia thanh nhieu loai, bao gom dich vu ho tro, dich vu cung cap, dich vu đieu tiet va dich vu van hoa.


Nhung moi đe doa Mac du cac he sinh thai bien cung cap cac dich vu he sinh thai thiet yeu, chung phai đoi mat voi nhieu moi đe doa khac nhau.


= Su khai thac va phat trien cua con nguoi =
Cac he sinh thai bien ven bo phai chiu ap luc ve dan so ngay cang tang, voi gan 40% dan so tren the gioi song cach bo bien 100 km. Con nguoi thuong tap hop gan cac sinh canh ven bien đe tan dung cac dich vu he sinh thai. Vi du, thuy san đanh bat ven bien tu rung ngap man va cac sinh canh ran san ho đuoc uoc tinh đem ve toi thieu 34 ty đo la loi nhuan moi nam. Tuy nhien, nhieu sinh canh trong so nay đuoc bao ve mot cach hoi hot hoac khong đuoc bao ve. Dien tich rung ngap man tren toan the gioi đa giam hon 1/3 ke tu nam 1950, va 60% ran san ho tren the gioi hien đang bi đe doa ngay lap tuc hoac truc tiep. Su phat trien cua con nguoi, nuoi trong thuy san va cong nghiep hoa thuong dan đen su pha huy, thay the hoac suy thoai cac sinh canh ven bien.
Ngoai khoi, cac he thong bien noi đang bi đe doa truc tiep do đanh bat qua muc. Đanh bat thuy san toan cau đat đinh vao cuoi nhung nam 1980, nhung hien đang giam, mac du no luc đanh bat ngay cang tang. Sinh khoi ca va muc đo dinh duong trung binh cua nghe ca đang giam dan, dan đen suy giam đa dang sinh hoc bien. Đac biet, su tuyet chung cuc bo đa dan đen su suy giam cac loai lon, song lau, phat trien cham va nhung loai co pham vi đia ly hep. Suy giam đa dang sinh hoc co the dan đen suy giam lien quan đen cac dich vu he sinh thai. Mot nghien cuu dai han bao cao su sut giam 74–92% san luong đanh bat tren mot đon vi no luc cua ca map o bo bien Uc tu nhung nam 1960 đen nam 2010.


= O nhiem =
Bai viet chinh: O nhiem bien

Dinh duong
Lang can
Mam benh
Cac chat đoc hai
Rac thai va vi nhua


= Nhung yeu to anh huong nhan tao =
Thuong mai hang hai, thuy hai san toan cau
Van chuyen nuoc dan
Nuoi trong thuy san


= Bien đoi khi hau =
Trai đat am len
Tang tan suat / cuong đo bao
Axit hoa đai duong
Muc nuoc bien dang


Tham khao Lien ket ngoai U.S. Environmental Protection Agency—EPA:  Marine Ecosystems
Encyclopædia Britannica Online: "Marine ecosystem" — (2008).
Smithsonian Institution: Ocean Portal