John Fitzgerald Kennedy (29 thang 5 nam 1917 – 22 thang 11 nam 1963), thuong đuoc goi la JFK, la mot chinh tri gia nguoi My, giu chuc Tong thong thu 35 cua Hop chung quoc Hoa Ky tu nam 1961 cho đen khi bi am sat vao nam 1963. Ong la chinh khach tre tuoi nhat tung đac cu Tong thong Hoa Ky. Kennedy đieu hanh nuoc My vao thoi ky đinh cao cua Chien tranh Lanh, va phan lon chinh sach đoi ngoai cua ong lien quan đen moi quan he voi Lien Xo va Cuba. La mot đang vien Dan chu, Kennedy đai dien cho Massachusetts tai ca hai vien cua Quoc hoi Hoa Ky truoc khi nham chuc tong thong.
La thanh vien trong gia toc Kennedy danh gia o Brookline, Massachusetts, Kennedy tot nghiep Đai hoc Harvard nam 1940, gia nhap Luc luong Du bi Hai quan Hoa Ky vao nam sau đo. Trong The chien thu hai, ong chi huy cac thuyen PT o mat tran Thai Binh Duong. Viec Kennedy song sot sau vu chim tau ​​PT-109 va giai cuu nhung nguoi thuy thu đong đoi đa khien ong tro thanh mot anh hung chien tranh va đuoc trao tang Huan chuong Hai quan va Thuy quan Luc chien, nhung cung khien ong bi thuong nghiem trong. Sau mot thoi gian ngan lam bao, Kennedy đai dien cho tang lop lao đong o quan Boston tai Ha vien Hoa Ky tu nam 1947 đen nam 1953. Sau đo, ong đuoc bau vao Thuong vien Hoa Ky, giu chuc thuong nghi si cap duoi cua Massachusetts tu nam 1953 đen nam 1960. Khi con o Thuong vien, Kennedy đa xuat ban cuon sach Profiles in Courage, cuon sach đa gianh đuoc giai thuong Pulitzer. Kennedy tham gia tranh cu tong thong nam 1960. Chien dich cua ong đa thu hut đuoc su đong tinh ung ho sau cuoc tranh luan tong thong đau tien tren truyen hinh trong lich su Hoa Ky, va ket qua ong đa đuoc bau lam tong thong, đanh bai đoi thu đang Cong hoa Richard Nixon, pho tong thong đuong nhiem.
Nhiem ky tong thong cua Kennedy đa chung kien cang thang cao đo voi cac nuoc cong san trong Chien tranh Lanh. Kennedy cung cho chi đao tang so luong co van quan su My o mien Nam Viet Nam va Chuong trinh Ap Chien luoc đuoc phat đong trong nhiem ky tong thong cua minh. Nam 1961, Kennedy uy quyen cho Co quan Tinh bao Trung uong My (CIA) tai tro va huan luyen mot nhom nguoi Cuba luu vong tan cong đe lat đo chinh phu Cuba cua Fidel Castro trong Su kien Vinh Con lon va Chien dich Mongoose nhung sau đo đa that bai. Thang 10 nam 1962, may bay do tham Hoa Ky phat hien ra cac can cu ten lua cua Lien Xo đa đuoc trien khai o Cuba. Giai đoan cang thang sau đo, đuoc goi la Khung hoang ten lua Cuba, gan nhu dan đen chien tranh hat nhan. Thang 8 nam 1961, sau khi quan đoi Đong Đuc dung len Buc tuong Berlin, Kennedy đa cu mot đoan xe quan đoi đen đe tran an nguoi dan Tay Berlin ve su ho tro cua Hoa Ky va đa co mot trong nhung bai phat bieu noi tieng nhat cua minh tai Tay Berlin vao thang 6 nam 1963. Nam 1963, Kennedy đa ky hiep uoc vu khi hat nhan đau tien. Ong chu tri viec thanh lap Quan đoan Hoa binh, Lien minh vi su tien bo voi chau My Latinh va tiep tuc chuong trinh Apollo voi muc tieu đua con nguoi len Mat trang truoc nam 1970. Ong ung ho phong trao dan quyen nhung chi thanh cong phan nao trong viec thong qua cac chinh sach đoi noi Bien gioi Moi (New Frontier) cua minh
Pho tong thong đuong nhiem Lyndon B. Johnson đa len nam quyen tong thong. Lee Harvey Oswald bi bat vi vu am sat, nhung anh ta bi Jack Ruby ban chet hai ngay sau đo. FBI va Uy ban Warren đeu ket luan rang Oswald đa hanh đong mot minh, nhung cac thuyet am muu ve vu am sat van ton tai. Sau cai chet cua Kennedy, Quoc hoi đa ban hanh nhieu đe xuat cua ong, bao gom Đao luat Dan quyen nam 1964 va Đao luat Doanh thu nam 1964. Kennedy đuoc xep hang cao trong cac cuoc tham do cua cac tong thong Hoa Ky voi cac nha su hoc va cong chung noi chung. Đoi tu cua ong đa tro thanh tam điem chu y đang ke sau khi cong khai tiet lo ve cac benh man tinh va quan he ngoai luong cua ong vao nhung nam 1970. Kennedy la vi tong thong Hoa Ky gan đay nhat qua đoi khi đang tai nhiem.


Thoi tho au John Fitzgerald Kennedy sinh ra o ngoai o cua thanh pho Boston tai thi tran Brookline thuoc quan Norfolk, bang Massachusetts, Hoa Ky vao ngay 29 thang 5 nam 1917. Ong la con trai cua ong Joseph P. Kennedy Sr., mot doanh nhan kiem chinh tri gia va ba Rose Kennedy (nhu danh Fitzgerald), thuoc tang lop tinh hoa trong xa hoi, tham gia nhieu hoat đong tu thien.
Ong ngoai va cung la nguoi cung ten voi John F. Kennedy, John F. Fitzgerald, la mot Nghi si Quoc hoi Hoa Ky va la Thi truong hai nhiem ky cua Boston.  Hai ben ong ba noi ngoai cua Kenedy đeu la con cua nhung nguoi nhap cu tu Ireland.
Cha me cua John F. Kennedy co tong cong 9 nguoi con, con trai ca la Joseph Jr., Kenedy la con thu 2, tiep theo đo la 7 nguoi em: Rosemary, Kathleen, Eunice, Patricia, Robert, Jean, and Edward.
Cha cua Kennedy đa tich luy đuoc mot khoi tai san rieng va thanh lap quy tin thac cho chin nguoi con cua minh đe đam bao su đoc lap ve tai chinh tron đoi. Cong viec kinh doanh khien ong phai xa nha trong thoi gian dai, nhung Joe Sr. la nguoi co anh huong to lon đen cuoc song cua cac con ong. Ong khuyen khich chung co tham vong, nhan manh cac cuoc thao luan chinh tri tai ban an toi va yeu cau thanh tich hoc tap cao. Lan đau tien John Kenedy tiep xuc voi chinh tri la khi đi tham quan cac khu vuc truc thuoc Boston cung ong ngoai Fitzgerald trong chien dich tranh cu thong đoc nhung đa that bai nam 1922.
Voi viec cac du an kinh doanh cua ong Joe Sr. tap trung vao Pho Wall va Hollywood va su bung phat cua benh bai liet o Massachusetts, gia đinh quyet đinh chuyen tu Boston đen khu Riverdale cua Thanh pho New York vao thang 9 nam 1927.
Nhieu nam ve sau, anh trai cua Kenedy la Robert chia se voi tap chi Look rang cha ong roi Boston vi bien bao viec lam co dong chu: "No Irish Need Apply." (tam dich "Khong nhan đon ung tuyen cua nguoi Ai-len". Gia đinh Kennedy trai qua mua he va đau mua thu tai nha cua ho o Cang Hyannis, Massachusetts, mot ngoi lang o Cape Cod, noi ho tan huong so thich boi loi, cheo thuyen va choi bong bau duc. Vao nhung dip le Giang sinh va Phuc sinh, ca gia đinh danh thoi gian tai khu nghi duong mua đong o Palm Beach, Florida. 


= Hoc van =
Thang 9 nam 1930, khi 13 tuoi, Kenedy vao hoc lop 8 tai Truong Canterbury o New Milford, Connecticut. Đen thang 4 nam 1931, sau khi trai qua cuoc phau thuat cat bo ruot thua, gia đinh cho nghi hoc tai Canterbury va danh thoi gian hoi phuc tai nha.
Thang 9 nam 1931, Kennedy bat đau theo hoc trung hoc tai Choate Rosemary Hall, truong du bi noi tru co tieng o Wallingford, bang Connecticut. Ba Rose muon hai con trai John va Joe Jr. theo hoc truong Cong giao, nhung ong Joe Sr. lai cho rang neu ho muon canh tranh trong the gioi chinh tri, ho can phai hoc voi nhung cau be đen tu cac gia đinh danh tieng theo đao Tin lanh.
John trai qua nam hoc đau tien tai Choate duoi cai bong cua anh trai va phan ung lai bang bang hanh vi noi loan thu hut mot đam ban tao thanh be phai. Chieu tro khet tieng nhat cua ho la dung phao no đe lam no be bon cau. Trong lan tap trung hoc sinh sau đo tai nha nguyen, hieu truong George St. John đa vung phan be ngoi cua bon cau len va noi ve nhung "ke khon nan" se "nho vao vung bien cua chung ta", tu đo Kennedy đat ten cho nhom cua minh la "Cau lac bo Muckers", trong đo co ca ban cung phong va cung la nguoi ban than thiet suot đoi la Lem Billings.
Kennedy tot nghiep truong trung hoc Choate vao thang 6 nam 1935, đung thu 64 trong so 112 hoc sinh. Kenedy tung đam nhan vi tri quan ly kinh doanh cuon ky yeu cua truong va đuoc binh chon la nguoi "co kha nang thanh cong nhat".
Kennedy du đinh theo hoc duoi su huong dan cua nha ly luan chinh tri va kinh te hoc nguoi Anh, Harold Laski tai Truong Kinh te London, giong voi anh trai cua minh. Suc khoe yeu đa buoc ong phai tro ve Hoa Ky vao thang 10 nam 1935, ong ghi danh muon vao Đai hoc Princeton nhung phai nghi sau hai thang do benh đuong tieu hoa.
Thang 9 nam 1936, Kennedy ghi danh vao truong Đai hoc Harvard. Thinh thoang ong viet cho to bao noi bo The Harvard Crimson nhung it tham gia vao chinh tri trong truong ma thich tap trung vao the thao va đoi song xa hoi. Kennedy choi bong bau duc trong đoi JV vao nam thu hai nhung mot chan thuong khien ong phai roi khoi đoi va chiu đung cac di chung o lung trong suot quang đoi con lai. Ong đa gianh đuoc tu cach thanh vien trong Hasty Pudding Club va Spee Club, mot trong nhung "cau lac bo xa hoi cuoi cung" uu tu tai Đai hoc Harvard.
Thang 7 nam 1938, Kennedy cung anh trai len đuong ra nuoc ngoai đe lam viec tai đai su quan My o London, noi cha ong đang giu chuc vu đai su cua Tong thong Franklin D. Roosevelt tai Toa an Court of St. James's. Nam sau, Kennedy danh thoi gian đi khap Chau Au, Lien Xo, vung Balkan va Trung Đong đe chuan bi cho luan van danh du cap cao cua minh tai Harvard. Sau khi đen Berlin, tai đay co mot đai dien ngoai giao Hoa Ky trao cho ong mot thong điep bi mat ve chien tranh sap no ra đe chuyen cho cha ong, ong đi sang Tiep Khac truoc khi tro ve London vao ngay 1 thang 9 nam 1939, ngay Đuc xam luoc Ba Lan va The chien thu II bat đau. Hai ngay sau, gia đinh co mat tai Ha vien đe phat bieu tan thanh viec nuoc Anh tuyen chien voi Đuc. Kennedy đuoc cu lam đai dien cua cha minh đe giup sap xep cho nhung nguoi My song sot sau vu đam tau ​​SS Athenia truoc khi bay tro ve Hoa Ky tren chuyen bay xuyen Đai Tay Duong đau tien cua minh.
Khi Kennedy con la sinh vien nam cuoi tai Harvard, ong bat đau hoc tap nghiem tuc hon va chu tam đen triet hoc chinh tri. Ong lot vao danh sach Dean's List (vinh danh cac sinh vien co thanh tich xuat xac) vao nam thu ba. Nam 1940, Kennedy hoan thanh luan van co ten "Appeasement in Munich" ("Su xoa diu o Munich") ve cac cuoc đam phan cua Anh trong Hiep đinh Munich. Luan van đuoc cong bo vao ngay 24 thang 7, voi tieu đe Why England Slept ("Tai sao nuoc Anh ngu"). Luan van nay la mot trong nhung tu lieu đau tien cung cap thong tin ve chien tranh va nguon goc cua no, va nhanh chong tro thanh sach ban chay nhat. Ngoai viec đe cap đen viec nuoc Anh khong san sang tang cuong quan đoi truoc chien tranh, cuon sach con keu goi mot lien minh Anh-My chong lai cac cuong quoc chuyen che đang noi len.
Kennedy ngay cang ung ho su can thiep cua Hoa Ky vao The chien thu hai, cung voi niem tin theo chu nghia biet lap cua cha đa khien ong bi cach chuc đai su.
Nam 1940, Kennedy tot nghiep hang cum laude (hang Kha) tai Harvard voi bang Cu nhan chuyen nganh chinh phu, tap trung vao cac van đe quoc te. Mua thu nam đo, ong đang ky vao Truong Kinh doanh he sau đai hoc cua Đai hoc Stanford va tham gia cac lop hoc thu nhung John Kennedy đa nghi sau mot hoc ky đe giup cha minh hoan thanh hoi ky voi tu cach la đai su Hoa Ky. Đau nam 1941, Kennedy co chuyen tham toi Nam My.


Quan ngu Mua xuan nam 1941, John F. Kennedy tinh nguyen gia nhap Luc quan Hoa Ky, nhung bi tu choi vi nhung sang chan o lung. Hai quan Hoa Ky chap nhan Kennedy vao thang 9 nam ay. Sau khi giu mot vai chuc vu chi huy tai chien truong Thai Binh Duong, Kennedy đuoc phong quan ham đai uy hai quan va đuoc giao chi huy mot thuyen tuan tieu cao toc co trang bi ngu loi (chiec PT-109).
Ngay 2 thang 8 nam 1943, khi đang tham du mot cuoc tan cong ban đem gan Quan đao Solomon, Khu truc ham Amagiri cua quan đoi Nhat đam thung chiec PT-109 cua Kennedy, cat no lam đoi va giet chet hai nguoi trong thuy thu đoan. Kennedy bi nem qua khoi boong tau, gay chan thuong vung lung von đa thuong tat cua ong. Du vay, Kennedy van co xoay xo đe giup mot đong đoi đang bi thuong, va huong dan nhung nguoi song sot boi ba dam dai tren bien, đen đuoc mot hoang đao. Tai đo, cuoi cung ho đuoc cuu thoat.
Đau nam 1945, John F. Kennedy đuoc giai ngu trong danh du voi cac loai huan chuong, chi vai thang truoc khi quan Nhat đau hang Đong minh.


Tham chinh Sau Chien tranh the gioi thu hai (1939–1945), John F. Kennedy bat đau tham gia chinh truong (mot phan la đe the vao cho trong đe lai boi cai chet cua nguoi anh, Joseph P. Kennedy, Jr., đuoc ca Gia toc Kennedy đat nhieu ky vong). Nam 1946, khi James Michael Curley roi bo ghe dan bieu tai mot hat bau cu co đong cu tri ung ho đang Dan chu đe đam nhiem chuc vu thi truong thanh pho Boston, Kennedy quyet đinh ra tranh cu va đanh bai đoi thu thuoc Đang Cong hoa voi ket qua sit sao. Sau đo, ong tai đac cu hai lan.
Nam 1952, Kennedy ra tranh ghe thuong nghi si voi khau hieu "Kennedy se lam nhieu hon cho Massachusetts." Ong buoc vao thuong vien sau khi đanh bai thuong nghi si đuong nhiem thuoc đang Cong hoa Henry Cabot Lodge, Jr. voi cach biet 70.000 phieu. Tai đay, Kennedy khon kheo ne tranh khong chi trich chien dich chong Cong san va san đuoi gian điep Xo viet trong chinh quyen gay nhieu bat binh va tranh cai cua thuong nghi si Joseph McCarthy. Co le vi McCarthy đang đuoc yeu chuong tai Massachusetts, va vi McCarthy la ban cua ong, cua cha ong, đang hen ho voi cac em gai cua ong va em trai ong, Robert F. Kennedy, co mot thoi gian ngan lam viec cho McCarthy. Mac du Kennedy, vi benh tat, vang mat khi thuong vien bieu quyet 65 – 22 phieu khien trach McCarthy, Kennedy van bi chi trich boi nhung nguoi chong McCarthy nhu Eleanor Roosevelt "le ra ong (Kennedy) nen to ra can đam hon, thay vi chi lo bao toan su nghiep chinh tri cua minh".
Ngay 12 thang 9 nam 1953, Kennedy ket hon voi Jacqueline Bouvier. Trong hai nam sau đo, Kennedy phai chiu giai phau cot song vai lan, ke can voi cai chet (suot cuoc đoi minh, ong đa bon lan chiu le xuc dau thanh – thanh le danh cho nguoi hap hoi – theo nghi thuc Cong giao), va thuong xuyen vang mat tai thuong vien vi benh tat. Trong thoi gian nay, Kennedy cho xuat ban Profiles in Courage (Guong can đam noi Nghi truong), ton vinh bay thuong nghi si Hoa Ky đa dam chap nhan nhung ton that trong su nghiep chinh tri đe bao ve niem tin cua minh. Tac pham nay đuoc trao tang Giai thuong Pulitzer nam 1957 cho the loai tieu su.
Nam 1956, Kennedy van đong Đai hoi toan quoc đang Dan chu cho vi tri ung cu vien pho tong tong, song đai hoi chon thuong nghi si Estes Kefauver tu tieu bang Tennessee thay vi Kennedy. Du vay, nhung no luc nay đa giup cung co tieng tam cua vi thuong nghi si tre tuoi trong vong Đang Dan chu.


Tranh cu Tong thong Nam 1960, Kennedy cong bo y đinh ra tranh cu Tong thong Hoa Ky. Trong ky tuyen cu so bo cua đang Dan chu, ong đoi đau voi cac thach thuc tu thuong nghi si Hubert H. Humphrey tu Minnesota, thuong nghi si Lyndon B. Johnson tu Texas, va Adlai Stevenson, ung vien đang Dan chu nam 1952 va nam 1956, nguoi khong chinh thuc ra tranh cu nhung to ra la mot ung vien tiem nang đang đuoc ua thich. Kennedy thanh cong trong cac cuoc bau cu so bo nhu tai Wisconsin va West Virginia, sau cung gianh đuoc su đe cu cua Đai hoi toan quoc đang Dan chu nam 1960.

Bat ke nhung xung đot xay ra trong cac cuoc bau cu so bo, Kennedy chon Johnson cho lien danh cua minh, vi ong can đen anh huong cua Johnson tai mien Nam đe co the chien thang trong cuoc bau cu co ket qua sit sao nhat ke tu nam 1916. Nhung chu đe chinh trong cuoc tuyen cu nay la ke hoach kich thich nen kinh te, đuc tin Cong giao cua Kennedy, Cuba va nhung tranh cai lieu xem trong lanh vuc khong gian va hoa tien, Lien bang Xo viet đa vuot qua Hoa Ky chua.
Thang 9 va thang 10, lan đau tien cu tri My co the theo doi tren man anh truyen hinh cac cuoc tranh luan giua hai ung vien Tong thong, Kennedy thuoc đang Dan chu va Richard M. Nixon thuoc đang Cong hoa. Suot trong cac cuoc tranh luan, Nixon trong co ve cang thang, toat mo hoi va khong cao rau, trai voi hinh anh cua Kennedy, thanh lich va điem tinh, khien nhieu nguoi nghi rang Kennedy la nguoi chien thang, mac du theo cac su gia, xet ve kha nang bien luan, ca hai ngang điem nhau. Cung nen biet, nhung nguoi theo doi cac cuoc tranh luan qua song phat thanh cho rang Nixon to ra co an tuong hon.
Vao ngay bau cu, 8 thang 11 nam 1960, Kennedy thang hon Nixon voi su cach biet rat sit sao, du co cac cao buoc cho rang nhung gian lan phieu tai Texas va Illinois đa cuop chiec ghe Tong thong khoi tay Nixon.


Tong thong Hoa Ky Ngay 20 thang 1 nam 1961, John F. Kennedy tuyen the nham chuc Tong thong thu 35 cua Hoa Ky. Trong bai dien van nham chuc, Kennedy keu goi nguoi dan My hay tro nen nhung cong dan tich cuc, "Đung bao gio hoi đat nuoc co the lam gi cho chung ta, hay tu hoi chung ta co the lam gi cho đat nuoc nay" (Ask not what your country can do for you, ask what you can do for your country). Ong cung keu goi cac quoc gia tren the gioi hop tac voi nhau đe cung chien đau chong lai đieu ong goi la "nhung ke thu chung cua nhan loai... đoc tai, ngheo kho, benh tat va chien tranh".


= Đoi ngoai =

Ngay 17 thang 4 nam 1961, John F. Kennedy ra lenh tien hanh ke hoach tham nhap Cuba. Voi su tro giup cua CIA, trong cai goi la su kien Vinh Con Lon (Playa Giron), 1.500 nguoi ti nan Cuba đuoc huan luyen tai Hoa Ky thuoc "Lu đoan 2506", quay lai đao quoc voi hi vong se lat đo Fidel Castro. Nhung CIA đa tham đinh sai tinh than đe khang cua nguoi dan Cuba, cung mot so sai lam trong khi tien hanh chien dich, đa khien ke hoach tro thanh mot that bai tham hai. Ngay 19 thang 4, hau het nhung nguoi đo bo len đao hoac bi giet hoac bi bat giu, va Kennedy buoc phai thuong thao đe 1189 nguoi đuoc tra tu do. Đay la mot vet o trong chinh sach đoi ngoai cua chinh phu Kennedy, nhung Tong thong đa nhan hoan toan trach nhiem ve phan minh. Ngay 1 thang 5 nam 1961, nha lanh đao Fidel Castro tuyen bo:

Ngay 13 thang 8 nam 1961, chinh quyen Đong Đuc bat đau cho xay dung buc tuong Berlin phan cach Đong Berlin khoi khu vuc phia tay cua thanh pho vi co su hien dien cua quan đoi Hoa Ky tai khu vuc nay. Kennedy khong tien hanh bien phap nao đe thao do buc tuong va hanh đong rat it đe đao nguoc hoac ngan chan viec xay dung keo dai buc tuong đen 155 km.

Cuoc khung hoang ten lua Cuba bat đau vao ngay 14 thang 10 nam 1962 khi may bay tham thinh U-2 cua Hoa Ky chup anh đia điem hoa tien đan đao tam trung đang đuoc xay dung tai Cuba. Kennedy bi đat vao mot tinh the nan giai: neu Hoa Ky tan cong đia điem đat hoa tien, chien tranh hat nhan co the bung no. Neu khong lam gi đe đoi pho voi hiem hoa vu khi hat nhan đang can ke, va neu bi tan cong truoc, Hoa Ky se khong co kha nang tra đua. Mot moi lo nua la anh huong cua Hoa Ky đang suy yeu tai Tay Ban Cau. Nhieu vien chuc quan su va thanh vien noi cac gay ap luc nham tien hanh mot cuoc tan cong bang khong luc vao cac đia điem nay, nhung Kennedy ra lenh mo mot cuoc phong toa bang hai quan va bat đau đam phan voi Lien Xo. Thay vi tu "phong toa", tu "cach ly" đuoc dung đe mieu ta su viec, vi theo đinh nghia cua cong phap quoc te, phong toa la mot hanh đong chien tranh. Mot tuan sau đo, John F. Kennedy va nha lanh đao Xo viet - Thu tuong Nikita Sergeyevich Khrushchyov, tien toi mot thoa hiep, theo đo Khrushchov đong y go bo cac hoa tien neu Hoa Ky cam ket khong can thiep Cuba, va thoa thuan ngam go bo hoa tien đan đao cua Hoa Ky tai Tho Nhi Ky trong vong sau thang. Bien co nay, đem toan the gioi đen gan voi nguy co bung no mot cuoc chien tranh hat nhan hon bao gio het, đa giup Kennedy hoc biet de dat hon khi đoi đau voi Lien bang Xo viet. Va cam ket khong bao gio can thiep Cuba van đuoc ton trong cho đen ngay nay.
Mot trong nhung no luc nham the hien niem tin cua Kennedy vao suc manh cua thien chi hoa binh voi muc đich cai thien the gioi la viec thanh lap Đoan hoa binh (Peace Corps), mot trong nhung hanh đong đau tien cua ong voi tu cach Tong thong. Qua chuong trinh nay, van con hoat đong cho đen ngay nay, cac nhan vien thien nguyen tim đen cac quoc gia kem phat trien đe giup đo nguoi dan tai đo trong cac linh vuc nhu giao duc, nong nghiep, cham soc suc khoe va xay dung.

 
Lo ngai ve nhung hiem hoa lau dai cua tinh trang o nhiem phong xa va viec pho bien vu khi hat nhan, Kennedy thuc đay viec thong qua Thoa uoc cam thu nghiem vu khi hat nhan ban phan, theo đo cac cuoc thu nghiem tren mat đat, trong bau khi quyen, duoi nuoc bi cam, nhung khong cam cac vu thu nghiem duoi long đat. Hoa Ky, Anh va Lien bang Xo viet la nhung nuoc đau tien đat but ky thoa uoc nay. Kennedy ky ban hanh thoa uoc thang 8 nam 1963. Kennedy tin rang đay la mot trong nhung thanh qua lon nhat cua chinh phu ong.


= Đoi noi =
Kennedy su dung thuat ngu "Bien gioi moi" (New Frontier) cho chinh sach đoi noi cua minh. Voi nhieu tham vong, chuong trinh nay hua hen cung cap ngan sach lien bang cho cac đe an giao duc va cham soc suc khoe cho nguoi gia, va chinh phu se can thiep đe kim ham đa suy thoai. Kennedy cung cam ket cham dut nan ky thi chung toc.
No luc cham dut nan ky thi chung toc la mot trong nhung van đe thuc bach nhat cua chinh phu Kennedy. Nam 1954 Toi cao Phap vien Hoa Ky ra phan quyet cham dut tinh trang phan cach hoc sinh da trang va da mau tai cac truong cong lap. Du vay, van con nhieu truong hoc, đac biet tai cac tieu bang mien Nam khong chiu tuan theo phan quyet, cung tiep tuc dien ra nhieu hanh vi ky thi tren xe buyt, trong nha hang, rap chieu phim va nhung noi cong cong khac.

Hang ngan nguoi My thuoc cac chung toc va thanh phan xa hoi khac nhau hiep lai đe bay to su phan khang đoi voi te nan nay. Kennedy ung ho viec hoa hop chung toc va bao ve dan quyen. Su kien Kennedy goi đien thoai đen đe an ui va bay to su cam thong voi ba Coretta Scott King, vo cua muc su Martin Luther King, Jr. đang bi giam giu, trong khi dien ra chien dich tranh cu Tong thong nam 1960 đa mang đen cho ong su ung ho tu nhieu cu tri. Nho su can thiep cua John va Robert Kennedy ma King som đuoc tra tu do.
Tuy nhien, sau khi đac cu, Kennedy cho rang phong trao dan quyen chi gay ac cam đoi voi nguoi da trang mien Nam, vi vay tien trinh thong qua luat dan quyen se gap nhieu kho khan tai Quoc hoi (đang duoi quyen kiem soat cua đang vien Dan chu mien Nam), ong xa lanh phong trao, khien nhieu nha lanh đao phong trao dan quyen tin rang Kennedy khong chiu ung ho nhung no luc cua ho.
Thang 6 nam 1963, John F. Kennedy buoc phai can thiep khi George Wallace, thong đoc tieu bang Alabama ngan can hai sinh vien da đen, Vivian Malone va James Hood, ghi danh theo hoc tai Đai hoc Alabama. Cuoi cung, khi phai đoi đau voi ve binh lien bang, Thu truong bo Tu phap Nicholas Katzenbach va ve binh quoc gia tai Alabama, George Wallace chiu nhuong bo. Ngay toi hom đo, Kennedy đoc bai dien van noi tieng ve van đe nhan quyen đuoc phat song tren cac chuong trinh truyen hinh va truyen thanh toan quoc, đua ra nhung phac thao ve sau tro thanh Đao luat Dan quyen nam 1964.
Trong khuon kho chinh sach đoi noi, nam 1963 John F. Kennedy đe trinh du luat cai cach thue, bao gom viec cat giam thue loi tuc, nhung du luat nay khong đuoc thong qua tai quoc hoi cho đen nam 1964, sau khi ong bi am sat. Đay la mot trong nhung đe an cat giam thue lon nhat trong lich su hien đai Hoa Ky, vuot qua ca luat cat giam thue cua Ronald Reagan nam 1981.


= Chuong trinh khong gian =

Kennedy rat tha thiet voi muc tieu đat Hoa Ky vao vi tri dan đau trong cuoc chay đua chinh phuc khong gian. Lien bang Xo viet đa dan truoc Hoa Ky trong lanh vuc tham hiem khong gian va Kennedy quyet tam bam đuoi. Ong đa noi "Khong mot quoc gia nao muon lanh đao cac quoc gia khac lai chiu đung đang sau trong cuoc đua chinh phuc khong gian" va "Chung ta chon đi len Mat Trang va tien hanh nhung chuong trinh khac khong phai vi đay la nhung viec de lam, nhung boi vi đay la nhung su mang kho khan". Kennedy yeu cau quoc hoi chuan chi hon 22 ty đo la cho Đe an Apollo, voi muc tieu đua nguoi len Mat Trang truoc khi cham dut thap nien 1960. Nam 1969, sau nam sau khi Kennedy chet, muc tieu nay đuoc hoan thanh khi Neil Armstrong va Buzz Aldrin tro thanh nhung nguoi đau tien đat chan len Mat Trang.


= Noi cac =


= Bo nhiem vao Toa an toi cao =
Tong thong John F. Kennedy bo nhiem hai tham phan cho Toi cao Phap vien Hoa Ky:

Byron Raymond White (1962)
Arthur Joseph Goldberg (1962)


= Am sat nam 1963 =

Ngay 22 thang 11 nam 1963, Tong thong John F. Kennedy bi am sat tai thanh pho Dallas, tieu bang Texas luc 12:30 gio trung tam (CST) khi đang tham vieng tieu bang nay. Pho Tong thong Lyndon B. Johnson đa tuyen the nham chuc Tong thong ngay sau đo.


Hinh anh, đoi song xa hoi va gia đinh So sanh voi cac đe nhat phu nhan va cac Tong thong tien nhiem, Kennedy va vo ong, "Jackie", con rat tre. Ca hai đeu đuoc yeu thich đac biet, theo cung cach danh cho cac ca si nhac pop hoac ngoi sao đien anh hon la cho gioi chinh khach, lam anh huong đen cac khuynh huong thoi thuong va tro nen muc tieu san anh cua cac tap chi đang đat hang.
Gia đinh Kennedy đem đen Nha Trang mot suc song moi. Ho tin rang Nha Trang la đia điem nen đuoc dung đe tan duong nhung thanh qua cua nen van hoa va lich su Hoa Ky. Ho moi cac hoa si, nha van, khoa hoc gia, nha tho, nhac si, dien vien, nhung nguoi nhan giai Nobel va cac van đong vien đen tham Nha Trang. Jacqueline Kennedy cung suu tam cac tac pham nghe thuat va trang tri noi that, dan dan cho trung tu cac phong oc trong toa nha.

Voi hai con nho, Caroline va John Jr. (thuong đuoc goi la "John John"), gia đinh Kennedy bien toa Nha Trang thanh mot noi tre trung va vui thu. Ben ngoai, tren san co cua Nha Trang, gia đinh Kennedy cho xay dung mot nha tre, mot ho boi va mot ngoi nha tren cay.
Nhung ben duoi be mat hao nhoang, ruc ro la nhung noi đau đen tu cac tham hoa ca nhan, đang ke nhat la cai chet cua con trai, Patrick Bouvier Kennedy, vao thang 8 nam 1963, khi chi la mot be so sinh.
Sau khi chet, nhung bi mat ve nhung moi quan he ngoai hon nhan voi cac nhan vien va khach vieng tham Nha Trang khi John F. Kennedy con đuong chuc dan dan đuoc khoi mo. Vao luc ay, nhung van đe nhu the đuoc xem la khong thich hop neu đem phoi bay truoc cong luan, vi vay, trong truong hop cua Kennedy, chung khong bao gio đuoc tiet lo cho cong chung khi ong con song, ngay ca khi co nhung chi dau cong khai ve moi quan he voi Marilyn Monroe, theo nhu cach nguoi nu dien vien rat đuoc yeu thich nay hat ca khuc Happy Birthday Mr. President tai tiec chieu đai sinh nhat cua Kennedy đuoc truyen hinh vao thang 5 nam 1962. Sau cai chet cua Kennedy, nhieu đieu đuoc tiet lo, trong đo co moi quan he cua ong voi Judith Campbell Exner, nguoi phu nu nay cung luc co moi quan he voi mot ong trum Mafia tai Chicago, Sam Giancana.
Kennedy đuoc chon vao vi tri thu ba (sau Martin Luther King, Jr. va Me Teresa) trong danh sach nhung nhan vat đuoc nguong mo nhat trong the ky 20 cua Gallup.


Vu am sat Kennedy (1963) Ngay 22 thang 11 nam 1963, Tong thong John F. Kennedy bi am muu am sat tai thanh pho Dallas, tieu bang Texas luc 12:30 gio trung tam (CST) khi đang tham vieng tieu bang nay. Lee Harvey Oswald, luc 7:00 bi buoc toi giet mot canh sat Dallas, luc 11:30 bi buoc toi am muu giet Tong thong (vao thoi ay khong co cao buoc am sat Tong thong). Chi hai ngay sau, Oswald đa bi ban chet boi Jack Ruby ngay tai đon canh sat Dallas. Nam ngay sau khi Oswald bi giet, tan Tong thong Lyndon B. Johnson thanh lap Uy hoi Warren, duoi su lanh đao cua Chanh an Toa Toi cao Earl Warren, tien hanh đieu tra vu am sat. Ca Uy hoi Warren va Uy ban Ha vien đieu tra vu am sat đeu đua ra ket luan Oswald la thu pham. Du vay, nhung nguoi chi trich cho rang Oswald hoac khong hanh đong mot minh hoac khong dinh liu gi het vao vu am muu am sat, Oswald la nan nhan cua mot vu dan xep, va vu am sat xay ra theo nhung am muu trai nguoc voi nhung ket luan chinh thuc.


Di san Dich nghia:
... nhung nguoi ban Hoa Ky cua toi: đung hoi đat nuoc cua ban se lam gi cho ban -- hoi rang ban đa lam gi cho đat nuoc cua minh.Cac ban cong dan the gioi cua toi: đung hoi nuoc My se lam gi cho ban, ma hoi chung ta co the cung nhau lam gi cho tu do cua nhan loai.
Truyen hinh tro nen nguon thong tin chu đao giup dan chung theo doi cac dien bien cua vu am sat, trong khi bao chi to ra lac hau vi khong the cung ung cho đoc gia tin tuc cap nhat. Lan đau tien mang luoi truyen hinh Hoa Ky phat song 24 gio moi ngay. Cong chung Hoa Ky va cac noi khac tren the gioi đa chung kien truc tiep tang le Kennedy va dien bien vu ha sat Lee Harvey Oswald. Nho nhung bien co lich su nay ma cong nghe truyen hinh vuon vai truong thanh đe tro nen nguon thong tin canh tranh voi cac nhat bao.

Ngay 14 thang 3 nam 1967, thi the cua John F. Kennedy đuoc đua ve an nghi vinh vien tai Nghia trang Quoc gia Arlington. Đai su Hoa Ky tai Lien Hop Quoc, Adlai Stevenson noi ve vu am sat "tat ca chung ta... se mang noi đau vi cai chet cua Kennedy cho đen ngay cuoi cung cua đoi minh". Kennedy an nghi cung voi vo va cac con đa chet, con Robert, em trai ong, thi đuoc chon gan đo. Mo cua ong đuoc đanh dau boi "Ngon lua Vinh hang".
Mac du thoi gian ngan ngui cua John F. Kennedy tai Nha Trang, va du trong nhiem ky Tong thong cua ong khong co đao luat quan trong nao đuoc thong qua, Kennedy van đuoc xem la mot trong nhung Tong thong vi đai nhat cua Hoa Ky.
Hinh anh cua Kennedy đuoc luu giu trong nhieu khia canh cua van hoa Hoa Ky. Ngay 24 thang 12 nam 1963, Phi truong quoc te Idlewild tai New York đuoc đoi ten thanh Phi truong Quoc te John F. Kennedy; ngay 30 thang 4 nam 1964, mot hang khong mau ham đuoc đat ten USS John F. Kennedy. Nam 1979, Thu vien John Fitzgerald Kennedy khanh thanh. Đai hoc John F. Kennedy đuoc khai giang tai Pleasant Hill, tieu bang California nam 1964. Chan dung cua Kennedy cung xuat hien tren đong tien menh gia nua đo la.
Nam 1964, ong đuoc truy tang Giai Pacem in Terris.


Tac pham Why England Slept (1938), luan an
Profiles in Courage (Ho so ve long can đam, 1957), tieu su
A Nation of Immigrants (1958), tom tat lich su


Phe phan Du thuoc trong so cac Tong thong đuoc yeu thich nhat tai Hoa Ky, nhung nguoi chi trich Kennedy cho rang tieng tam danh cho ong la khong xung đang. Du la mot Tong thong tre tuoi va co suc thu hut lon, Kennedy khong co nhieu co hoi đe đat đuoc nhieu thanh qua trong nhiem ky Tong thong cua minh. Theo cach ly luan nay, tinh cam lon lao cong chung danh cho Kennedy xuat phat tu su kien nhiem ky ngan ngui cua ong đuoc đanh dau boi su khoi đau đay lac quan voi nhieu chuong trinh hanh đong đuoc cho la se mang nhieu loi ich đen cho nuoc My, dan chung va cac van đe toan cau. Đao luat dan quyen đuoc trinh Quoc hoi vao nam 1963, mot phan la đuoc hinh thanh boi em trai ong, Bo truong Tu phap Robert F. Kennedy, va đuoc thi hanh boi nguoi ke nhiem, Tong thong Lyndon Johnson, nam 1964.
Đoi tu cua Kennedy thu hut su quan tam cua nhung nguoi chi trich ong. Ho cho rang nhung lam lan trong viec tham đinh đoi tu se dan đen nhung phan đoan sai lech ve su nghiep chinh tri cua ong. Nhieu chi trich bat nguon tu nhung tiet lo ve muc đo gia đinh Kennedy che giau cu tri nuoc My nhung thong tin ve cac van đe ca nhan nhu tinh trang nghiem trong cac can benh Kennedy mac phai (chung co the đe doa tinh mang ong nhu benh Addison), che đo đieu tri voi lieu luong cao, nhung quan he ngoai hon nhan trong thoi gian dai, va nhung nghi van ve nhung dinh liu đen cac nhan vat thuoc cac to chuc toi pham. Seymour Hersh trong Dark Side of Camelot (Mat trai cua Camelot), 1998, đa đua ra nhung lap luan nhu tren. An Unfinished Life (Cuoc đoi dang do), 2003, cua Robert Dallek la mot sach tieu su voi quan điem quan binh hon, cung chua đung nhieu chi tiet lien quan đen suc khoe cua Kennedy.


Cau noi noi tieng Trong bai phat bieu nham chuc ngay 20 thang 1 nam 1961, Tong thong Kennedy đa phat bieu mot cau noi ma sau nay đuoc xem la mot trong nhung cau noi noi tieng nhat cua ong:

Tam dich:


Xem them Jacqueline Kennedy Onassis
John F. Kennedy, Jr.
Gia toc Kennedy
Loi nguyen Kennedy
Su co bom nguyen tu Goldsboro 1961
Vu am sat John F. Kennedy


Chu thich Tham khao = Tai lieu chinh =


= Tai lieu phu =


Lien ket ngoai Tim thay imdb, Tim thay ontheissuespath, Tim thay c-span,
Chinh thuc
John F. Kennedy Presidential Library and Museum
John Fitzgerald Kennedy National Historic Site
White House biography Luu tru ngay 21 thang 6 nam 2013 tai Wayback Machine
Truyen thong
John F. Kennedy collected news and commentary at The New York Times
John F. Kennedy tren C-SPAN
"Life Portrait of John F. Kennedy", from C-SPAN's American Presidents: Life Portraits, November 5, 1999
Radio coverage of the assassination of President Kennedy as broadcast on WCCO-AM Radio (Minneapolis) and CBS Radio
Khac
John F. Kennedy: A Resource Guide - the Library of Congress
Extensive Essays on JFK Luu tru ngay 11 thang 8 nam 2007 tai Wayback Machine with shorter essays on each member of his cabinet and First Lady - Miller Center of Public Affairs
Kennedy Administration from Office of the Historian, United States Government Printing Office, Washington, D.C.
Cac tac pham cua hoac noi ve John F. Kennedy tai Internet Archive
Tac pham cua John F. Kennedy tren  LibriVox (sach audio thuoc pham vi cong cong) 
Danh sach đia nhac cua John F. Kennedy tren Discogs
John F. Kennedy tai Find a Grave
John F. Kennedy tren DMOZ