Giai vo đich co vua the gioi la giai đau đuoc to chuc đe xac đinh nha vo đich the gioi ve co vua. Ke tu nam 2014, lich trinh to chuc đa on đinh theo chu ky hai nam voi giai đau vo đich đuoc to chuc vao moi nam chan. Đuong kim vo đich la Gukesh Dommaraju, nha vo đich the gioi thu 18, nguoi đa tro thanh nha vo đich the gioi sau khi đanh bai Đinh Lap Nhan vao nam 2024.
Chuc vo đich the gioi chinh thuc thuong đuoc coi la bat đau vao nam 1886, khi hai ky thu hang đau the gioi, Wilhelm Steinitz va Johannes Zukertort, choi mot tran đau tranh chuc vo đich voi chien thang thuoc ve Steinitz. Tu nam 1886 đen nam 1946, nha vo đich đat ra cac đieu khoan, yeu cau bat ky nguoi thach đau nao phai đat cuoc khoan tien kha lon va đanh bai nha vo đich trong mot tran đau đe tro thanh nha vo đich the gioi moi. Tu nam 1948 đen 1993, giai đau tranh chuc vo đich đuoc FIDE, Lien đoan co vua the gioi quan ly. Nam 1993, nha đuong kim vo đich Garry Kasparov đa tach ra khoi FIDE, đieu nay dan đen viec tao ra chuc vo đich the gioi rieng cua Hiep hoi co vua chuyen nghiep (PCA). Cac danh hieu vo đich the gioi nay đa đuoc thong nhat tai Giai vo đich co vua the gioi 2006 va ke tu nam 2006, giai vo đich mot lan nua đuoc FIDE quan ly.
Mac du giai vo đich the gioi danh cho tat ca cac ky thu, nhung co cac su kien va danh hieu rieng cho Giai vo đich co vua nu the gioi, Giai vo đich co vua tre the gioi va Giai vo đich co vua nguoi cao tuoi the gioi (danh cho nam tren 60 tuoi va nu tren 50 tuoi). Ngoai ra con co cac su kien gioi han thoi gian ngan hon, Giai vo đich co vua nhanh the gioi va Giai vo đich co vua chop the gioi. Giai vo đich co vua may tinh the gioi danh cho cac chuong trinh va phan cung co vua may tinh.


Lich su Khai niem ve mot nha vo đich co vua the gioi bat đau xuat hien vao nua đau the ky 19 va cum tu "nha vo đich the gioi" xuat hien vao nam 1845. Tu thoi điem nay tro đi, nhieu nguoi choi đa đuoc coi la nha vo đich the gioi, nhung cuoc thi đau tien đuoc xac đinh truoc la danh cho chuc vo đich the gioi la tran đau giua Steinitz va Zukertort vao nam 1886. Cho đen nam 1948, cac cuoc thi vo đich the gioi la cac tran đau đuoc sap xep rieng giua cac cau thu. Do đo, cac ky thu cung phai kiem tien tai tro, duoi dang tien cuoc nhung nguoi đam me co vua muon đat cuoc vao mot ky thu. Vao đau the ky 20, đieu kien nay đoi khi la mot rao can ngan chan hoac tri hoan nhung thach thuc cho danh hieu vo đich.
Giua nam 1888 va 1948, nhung kho khan khac nhau nay sinh trong cac cuoc đam phan tran đau đa khien ky thu co gang xac đinh cac quy tac đuoc thong nhat cho cac tran đau, bao gom so tran đau, nha vo đich co quyen nhieu hoac it trong viec đat đieu kien cho mot tran đau danh hieu va so tien đat cuoc va phan chia cua tong so tien sau tran đau. Tuy nhien, nhung no luc nay đa khong thanh cong trong thuc te, vi cac van đe tuong tu tiep tuc lam tri hoan hoac ngan chan cac ky thu thach thuc chuc vo đich.
Mot to chuc ben ngoai co no luc đau tien nham quan ly giai vo đich the gioi la vao nam 1887-1889, nhung viec nay đa khong đuoc lap lai. Mot he thong quan ly cac cuoc thi thuong xuyen cho danh hieu đa đi vao hoat đong vao nam 1948, duoi su kiem soat cua FIDE va hoat đong kha tron tru cho đen nam 1993. Tuy nhien, vao nam đo, nha đuong kim vo đich Kasparov va nguoi thach đau Short đa rat khong hai long voi su sap xep cua FIDE cho tran đau giua hai nguoi đen muc ho đa thanh lap mot to chuc ly khai. Su chia re trong giai vo đich the gioi tiep tuc cho đen tran đau thong nhat nam 2006; tuy nhien, cac thoa hiep can co đe đat đuoc su thong nhat co tac dung keo dai cho đen tran đau nam 2010. Sau khi thong nhat, FIDE van co quyen to chuc tran đau vo đich the gioi, on đinh theo chu ky hai nam.


= Cac nha vo đich khong chinh thuc (truoc nam 1886) =

Tran đau đau tien đuoc cac ky thu tuyen bo la tran đau tranh chuc vo đich the gioi la tran đau ma Wilhelm Steinitz gianh chien thang truoc Johannes Zukertort vao nam 1886. Tuy nhien, mot loat ky thu đuoc coi la manh nhat (hoac it nhat la noi tieng nhat) tren the gioi đa xuat hien hang tram nam truoc ho, va nhung ky thu nay đoi khi đuoc coi la nha vo đich the gioi trong thoi đai cua ho. Nhung ky thu nay bao gom Ruy Lopez de Segura vao khoang nam 1560, Paolo Boi va Leonardo da Cutri vao khoang nam 1575, Alessandro Salvio vao khoang nam 1600 va Gioachino Greco vao khoang nam 1623.
Vao the ky 18 va đau the ky 19, cac ky thu Phap thong tri, voi Legall de Kermeur (1730-1755), Francois-Andre Danican Philidor (1755-1795), Alexandre Deschapelles (khoang 1800-1821) va Louis-Charles Mahe de La Bourdonnais (1821-1840) đeu đuoc coi la nhung ky thu manh nhat trong thoi đai cua ho. Mot tran đau giong nhu mot tran đau vo đich the gioi la tran đau co vua La Bourdonnais - McDonnell nam 1834, trong đo La Bourdonnais đa choi mot loat sau tran đau - va 85 van - chong lai ky thu nguoi Ireland Alexander McDonnell.
Y tuong ve mot nha vo đich the gioi quay tro lai it nhat la vao nam 1840, khi mot chuyen muc trong Tap chi Fraser viet: "Ai la nguoi đinh menh ke tuc nguyen soai khi La Bourdonnais ra đi, va nuoc nao se tao ra nguoi ke vi?... Hien tai de La Bourdonnais, nhu Alexander Đai đe, khong co nguoi thua ke, that đang lo ngai khi đe che nay co the bi chia re thanh nhung vuong quoc nho. " 
Sau cai chet cua La Bourdonnais vao thang 12 nam 1840, Chien thang cua Howard Staunton nguoi Anh truoc mot nguoi Phap khac, Pierre Charles Fournier de Saint-Amant, vao nam 1843 đuoc coi la đa khien Staunton tro thanh ky thu manh nhat the gioi. Mot buc thu đuoc trich dan tren to Thoi bao ngay 16 thang 11 nam 1843, nhung co le đuoc viet truoc đo, mo ta tran đau thu hai giua Staunton vs Saint-Amant, dien ra tai Paris vao thang 11 nam 1843, nhu la "vuong truong vang cua Philidor ". Viec su dung thuat ngu "Nha vo đich the gioi" đuoc ghi nhan som nhat la vao nam 1845, khi Howard Staunton đuoc mo ta la "Nha vo đich co vua cua Anh, hay...nha vo đich co vua the gioi ". 

Đe xuat đau tien đuoc biet đen ve mot tran đau đuoc xac đinh truoc voi muc đich cong nhan nguoi thang tran la ky thu gioi nhat the gioi la cua Ludwig Bledow trong mot la thu gui von der Lasa, đuoc viet vao nam 1846 va đuoc xuat ban tren Deutsche Schachzeitung vao nam 1848: "... Nguoi chien thang trong tran chien o Paris khong nen qua tu hao ve vi tri đac biet cua minh, vi o Trier, vuong mien se đuoc trao lan đau tien "(Bledow chet nam 1846 va giai đau đuoc đe xuat khong dien ra). Vao nam 1850 đen 1851, Giai đau Quoc te Luan Đon 1851 đuoc mo ta ro rang la danh cho giai vo đich the gioi boi ba nha binh luan: mot la thu tu "mot thanh vien cua Cau lac bo Co vua Calcutta" (ngay 1 thang 8 nam 1850) va mot nguoi khac tu Đai uy Hugh Alexander Kennedy (ngay thang 8 nam 1850) Thang 10 nam 1850) trong tong hop thu nam 1850 cua Bien nien co vua; va Liberty Weekly Tribune o Missouri (20 thang 6 nam 1851). Mac du Kennedy la thanh vien cua ban to chuc giai đau nay, nhung khong co bang chung nao cho thay viec đang quang mot nha vo đich the gioi la muc tieu chinh thuc cua giai đau đo.

Adolf Anderssen, nguoi Đuc đa gianh chien thang Giai đau London nam 1851 va tao danh tieng cho Anderssen tro thanh cau thu hang đau tren the gioi. Anderssen đa đuoc mo ta la bac thay co vua hien đai đau tien. Tuy nhien, khong co bang chung nao cho thay chien thang nay dan đen viec ong đuoc hoan nghenh rong rai vao thoi điem la nha vo đich the gioi, mac du vao nam 1893, Henry Bird đa hoi tuong lai viec trao danh hieu nay cho Anderssen sau chien thang cua ong tai giai. 

Ban than Anderssen đa bi đanh bai voi ty so chenh lech trong tran đau nam 1858 truoc Paul Morphy cua My, sau đo Morphy đa đuoc tung ho khap the gioi choi co voi tu cach la nha vo đich co vua the gioi. Morphy đa choi cac tran đau voi mot so cau thu hang đau, va thang ho de dang. Tuan bao Harper (25 thang 9 nam 1858) va The American Union (ngay 09 Thang 10 nam 1858) ca ngoi ong la nha vo đich the gioi, nhung mot bai viet trong Harper Weekly (ngay 09 Thang 10 nam 1858; do CH Stanley viet) to ra khong chac chan ve viec co nen mo ta tran đau Morphy- Harrwitz nhu mot giai vo đich the gioi. Ngay sau giai đo, Morphy đa chap cac quan tot va nuoc đi cho tat ca nhung nguoi thi đau voi ong. Khong tim đuoc đoi thu đong y choi voi minh, ong đot ngot rut lui khoi co vua vao nam sau, nhung nhieu nguoi coi ong la nha vo đich the gioi cho đen khi ong qua đoi vao nam 1884. Viec Morphy rut lui khoi co vua đot ngot dan đen viec ong đuoc goi la "niem tu hao va noi buon cua co vua".
Đieu nay lai khien Anderssen mot lan nua co the la ky thu manh nhat the gioi, mot danh tieng ma ong đa cung co bang cach chien thang giai đau co vua London 1862 gom nhieu đau thu manh nhat thoi đo.
Wilhelm Steinitz đanh bai Anderssen sat nut trong tran đau nam 1866, ma mot so nha binh luan coi la tran đau vo đich the gioi "chinh thuc" đau tien. Tran đau khong đuoc tuyen bo la giai vo đich the gioi vao thoi điem đo va chi sau cai chet cua Morphy nam 1884, mot tran đau nhu vay đa đuoc tuyen bo la giai vo đich the gioi, mot minh chung cho su thong tri cua Morphy trong co vua (mac du ong đa khong choi co cong khai trong 25 nam). Viec su dung thuat ngu "Nha vo đich co vua the gioi" trong thoi đai nay rat đa dang, nhung co ve nhu Steinitz, it nhat la trong cuoc song sau nay, đa thong tri the gioi ke tu tran đau nam 1866 nay.
Nam 1878, Johannes Zukertort đa vo đich giai co vua Paris 1878 (mac du Steinitz khong tham du), va sau đo đa thang giai co vua London 1883 voi chenh lech 3 điem đay thuyet phuc so voi nhung ky thu con lai, truoc gan nhu moi ky thu hang đau tren the gioi, bao gom ca Steinitz. Giai đau nay đa đua Steinitz va Zukertort la hai ky thu gioi nhat the gioi, va dan đen tran đau Giai vo đich co vua the gioi đau tien giua hai nguoi nay, Giai vo đich co vua the gioi 1886. Tran đau nay đa ket thuc voi phan thang thuoc ve Steinitz, mac du khong đuoc bat ky co quan chinh thuc nao bao tro, van đuoc cong nhan la tran đau Giai vo đich co vua the gioi chinh thuc đau tien, voi Steinitz la nha vo đich the gioi chinh thuc đau tien cua mon co vua.
Graham Burgess liet ke Philidor, de la Bourdonnais, Staunton va Morphy la nhung ky thu đuoc ca ngoi la cac ky thu vi đai nhat trong thoi đai cua ho (Burgess 2000).


= Cac nha vo đich chinh thuc truoc FIDE (1886-1946) =
Chuc vo đich đuoc tien hanh thuong khong chinh thuc trong suot phan con lai cua the ky 19 va trong nua đau cua the ky 20: neu mot nguoi choi nghi rang anh ta đu manh, anh ta (hoac ban be cua anh ta) se tim kiem su ho tro tai chinh cho tran đau va gui loi thach thuc toi nha đuong kim vo đich the gioi. Neu nguoi thach thuc thang, anh se tro thanh nha vo đich moi. Khong co he thong phan cap trinh đo chinh thuc. Tuy nhien, nguoi ta thuong coi he thong nay noi chung la đa tao ra cac nha vo đich la nhung ky thu manh nhat trong thoi đai cua ho. Nhung ky thu giu danh hieu vo đich the gioi cho đen The chien II la Steinitz, Emanuel Lasker, Jose Raul Capablanca, Alexander Alekhine va Max Euwe, moi nguoi trong so ho đanh bai đuong kim vo đich truoc đo trong mot tran đau.


 Thoi đai cua Wilhelm Steinitz  Trieu đai cua Wilhelm Steinitz đang chu y la: đe nghi đuoc ghi nhan đau tien rang mot nha vo đich the gioi co the bi mat đi danh hieu neu tu choi mot thach thuc đang tin cay hoac do su vang mat keo dai khong thi đau; vi du đau tien đuoc ghi nhan ve mot giai vo đich the gioi bi tranh chap; cuoc thi thuc te đau tien đuoc xac đinh truoc la giai vo đich the gioi (đe xuat nam 1846 cua Bledow đa khong thanh cong); no luc đau tien đe đieu chinh cac cuoc thi đau gianh giai vo đich the gioi; cac cuoc tranh luan ve viec chuc vo đich nen đuoc quyet đinh boi mot tran đau (match) hoac mot giai đau (tournament); va su khac biet giua cac y kien ve thoi điem trieu đai cua Steinitz bat đau tu nam nao, van con ton tai cho đen ngay nay.
Khong co bang chung nao cho thay Steinitz đa tuyen bo co đuoc danh hieu vo đich the gioi ngay sau khi gianh chien thang truoc Adolf Anderssen vao nam 1866, mac du trong Tap chi Co vua Quoc te (thang 9 nam 1887 va thang 4 nam 1888), ong tuyen bo la nha vo đich ke tu nam 1866. Co y kien cho rang Steinitz khong the đua ra yeu sach nhu vay trong khi Paul Morphy đang con song. Morphy đa đanh bai Anderssen bang mot ty so chenh lech hon nhieu vao nam 1858, nhung đa rut lui khong thi đau co vua ngay sau khi ong tro ve Hoa Ky vao nam 1859, va qua đoi vao nam 1884. Tai lieu tham khao som nhat ve Steinitz voi tu cach la nha vo đich the gioi la trong Chess Chess Chronicle (thang 10 nam 1872), sau khi ong đanh bai Johannes Zukertort trong tran đau đau tien cua ho. Nhung New York Times (11 thang 3 nam 1894), Tap chi Co vua Anh (thang 4 nam 1894) va Emanuel Lasker (Tap chi Co vua Lasker, thang 5 nam 1908) đa co nien đai tu nam 1866, vao đau nhung nam 1950 Reuben Fine cung bat chuoc theo. Mat khac, nhieu nha binh luan gan đay đa chia trieu đai cua Steinitz thanh mot "khong chinh thuc" truoc khi ong đanh bai Zukertort mot lan nua vao nam 1886 va chuc vo đich the gioi "chinh thuc" đau tien đuoc tinh tu thoi điem đo tro đi; Steinitz đa nhan manh rang hop đong cho tran đau nam 1886 xac đinh ro rang tran đau nay la "Giai vo đich the gioi" (Chess Monthly, thang 1 nam 1886).
The Irish Times (ngay 6 thang 3 nam 1879) lap luan rang Steinitz đa bi mat danh hieu vo đich do viec ong vang mat keo dai khong thi đau va do đo Zukertort nen đuoc coi la nha vo đich. Chess Player's Chronicle (18 thang 7 nam 1883) đa đua ra mot lap luan phuc tap hon: cac nha binh luan khac cho rang Zukertort nen đuoc coi la nha vo đich vi ong đa thang mot giai đau lon (London 1883, voi khoang cach 3 điem truoc Steinitz ); cac giai đau Chronicle nghi la mot cach khong đang tin cay đe quyet đinh chuc vo đich va chien thang cua Steinitz trong cac tran đau đa khien ong co đuoc uy tin tot hon; nhung, neu Zukertort la nha vo đich, ong se bi mat danh hieu neu ong tu choi mot loi thach đau, đac biet la tu mot nguoi thach thuc co lien quan đen Steinitz, va trong truong hop đo, danh hieu vo đich the gioi se tro lai voi Steinitz.
Nam 1887, Đai hoi co vua My bat đau xay dung cac quy đinh cho viec tien hanh cac cuoc thi vo đich the gioi trong tuong lai. Steinitz ung ho no luc nay, vi ong nghi minh đa tro nen qua gia đe tro thanh nha vo đich the gioi. Đe xuat đuoc phat trien thong qua nhieu hinh thuc (nhu Steinitz đa chi ra, mot du an nhu vay chua tung đuoc thuc hien truoc đo), va ket qua la giai đau New York 1889 đe chon mot nguoi thach đau cho Steinitz, giong nhu cac Giai đau Ung vien gan đay hon. Giai đau đa đuoc to chuc hop le, nhung ket qua khong hoan toan nhu du đinh: Mikhail Chigorin va Max Weiss gianh 2 vi tri đau tien; tran play-off cua ho dan đen bon tran hoa; va khong ai trong so hai ky thu muon choi mot tran đau voi Steinitz - Chigorin vua thua Steinitz, va Weiss muon quay lai lam viec cho Ngan hang Rothschild. Ky thu đung thu ba Isidore Gunsberg đa chuan bi đe đau voi Steinitz đe tranh danh hieu vo đich the gioi o New York, va Steinitz đa thang tran đau nay vao nam 1890-91. Thi nghiem nay khong đuoc lap lai va tran đau nam 1894 trong đo Steinitz đe mat danh hieu vo đich cua minh la mot su sap xep rieng tu giua cac ky thu.


 Lasker (1894-1921)  Lasker la nha vo đich đau tien sau Steinitz; mac du ong khong bao ve danh hieu cua minh vao nam 1897, 1901 hoac 1911-1920, ong đa co mot chuoi cac chien thang an tuong trong cac giai đau vo đich the gioi va đe bep cac đoi thu cua minh. Thanh cong cua Lasker chu yeu la do ong la mot ky thu thuc te xuat sac. O nhung the co kho khan hoac gan nhu thua chac chan, Lasker se lam phuc tap van đe va su dung kha nang chien thuat phi thuong cua minh đe cuu van van co. Ong giu danh hieu tu nam 1894 đen 1921, trieu đai dai nhat (27 nam) cua bat ky nha vo đich co vua nao. Trong giai đoan đo, ong đa bao ve thanh cong danh hieu nay trong cac tran đau mot chieu voi Steinitz, Frank Marshall, Siegbert Tarrasch va Dawid Janowski, va chi bi đe doa nghiem trong trong tran đau nam 1910 voi Carl Schlechter.
Cac cuoc đam phan cua Lasker cho cac tran đau gianh danh hieu tu nam 1911 tro đi la vo cung gay tranh cai. Nam 1911, ong đa nhan đuoc loi thach đau cho mot tran đau danh hieu the gioi voi Jose Raul Capablanca va, ngoai viec đua ra nhung yeu cau tai chinh khat khe, ong con đe xuat mot so đieu kien moi la: tran đau nen đuoc xem xet la hoa neu khong co ky thu nao ket thuc tran đau voi thang loi chenh it hon 2 van; va tran đau se co toi đa 30 van đau, nhung se ket thuc neu mot trong hai nguoi choi thang sau tran va dan truoc 2 van (cac tran đau truoc đa coi ky thu la gianh chien thang neu ho thang mot so luong van đau nhat đinh, thuong la 10; theo ly thuyet la mot tran đau nhu vay co the keo dai mai mai). Capablanca phan đoi đieu khoan phai thang voi ty so chenh toi thieu hai van; Lasker đa to ra kho chiu voi cac đieu khoan trong đo Capablanca chi trich đieu kien phai thang chenh 2 van moi đuoc coi la nguoi chien thang va ngung đam phan.
Tranh cai tiep tuc nay sinh khi vao nam 1912, cac đieu khoan cua Lasker cho mot tran đau đuoc đe xuat voi Akiba Rubinstein bao gom mot đieu khoan, neu Lasker tu bo danh hieu vo đich the gioi sau khi ngay tran đau đuoc an đinh, thi Rubinstein se tro thanh nha vo đich the gioi (American Chess Bulletin, thang 10 nam 1913). Khi noi lai đam phan voi Capablanca sau The chien I, Lasker đa nhan manh mot đieu khoan tuong tu rang neu Lasker tu bo danh hieu nay sau khi tran đau đuoc an đinh ngay thi đau, Capablanca se tro thanh nha vo đich the gioi. Vao ngay 27 thang 6 nam 1920 Lasker thoai vi ung ho Capablanca vi nhung chi trich cong khai ve cac đieu khoan cho tran đau, đua Capablanca tro thanh nguoi ke vi cua ong (American Chess Bulletin, thang 7 nam 1920). Mot so nha binh luan đa đat cau hoi ve quyen cua Lasker đua Capablanca lam nguoi ke vi cua minh (Tap chi Co vua Anh, thang 8 nam 1920; Dan chu va Bien nien ky cua truong); Amos Burn đua ra su phan đoi tuong tu nhung hoan nghenh su tu bo danh hieu cua Lasker (The Field, 3 thang 7 nam 1920). Capablanca lap luan rang, neu nha vo đich thoai vi, danh hieu phai thuoc ve nguoi thach đau vi moi su sap xep khac se khong cong bang voi nguoi thach đau (Tap chi Co vua Anh, thang 10 nam 1922). Tuy nhien, Lasker đa đong y choi mot tran đau voi Capablanca nam 1921, thong bao rang, neu ong thang, ong se tu bo danh hieu đe cac ky thu tre co the canh tranh gianh lay no ("Dr Lasker and the Championship" trong Ban tin co vua My, thang 9 nam 1920). Capablanca đa thang tran đau nam 1921 giua hai nguoi mot cach de dang.


 Capablanca, Alekhine va Euwe (1921-1946)  Sau khi that bai trong no luc đam phan danh hieu đau tien voi Lasker (1911), Capablanca đa soan thao cac quy tac cho viec thuc hien cac thach thuc danh hieu vo đich trong tuong lai, đuoc cac cau thu hang đau khac tai giai đau Saint Petersburg 1914, bao gom ca Lasker, va đuoc chap thuan tai Đai hoi Mannheim vao cuoi nam đo. Nhung điem chinh la: nha vo đich phai san sang bao ve danh hieu cua minh moi nam mot lan; tran đau nen đuoc cho la thang khi bat ky ky thu nao thang sau hoac tam van truoc (nha vo đich co quyen lua chon); va so tien đat cuoc phai it nhat la 1.000 bang (tri gia khoang 347.000 bang hoac 700.000 đo la My vao nam 2006 ).
Sau nhung tranh cai xung quanh tran đau nam 1921 cua ong voi Lasker, nam 1922, nha vo đich the gioi Capablanca đa đe xuat "Đieu le Luan Đon": nguoi choi đau tien thang sau van se thang tran đau; van đau se đuoc gioi han trong 5 gio; gioi han thoi gian se la 40 nuoc đi trong 2 tieng ruoi đau tien; nha vo đich phai bao ve danh hieu cua minh trong vong mot nam sau khi nhan đuoc loi thach đau tu mot ky thu bac thay đuoc cong nhan; nha vo đich se quyet đinh ngay cua tran đau; nha vo đich khong bat buoc phai chap nhan thach đau neu so tien đat cuoc duoi 10.000 đo la My (tri gia khoang 349.000 đo la vao nam 2006 ); 20% so tien se đuoc tra cho nguoi giu danh hieu va phan con lai đuoc chia theo ty le: 60% se thuoc ve nguoi chien thang trong tran đau va 40% cho nguoi thua; cac đau thau so tien thuong cao nhat phai đuoc chap nhan. Alekhine, Bogoljubov, Maroczy, Reti, Rubinstein, Tartakower va Vidmar đa ngay lap tuc ky đong y đieu le nay.
Tran đau duy nhat đuoc choi theo cac quy tac đo la tran Capablanca đau Alekhine vao nam 1927, mac du đa co suy đoan rang hop đong thuc te co the bao gom mot đieu khoan "dan truoc hai van". Alekhine, Rubinstein va Nimzowitsch đeu đa thach đau Capablanca vao đau nhung nam 1920 nhung chi Alekhine moi co the đua ra đu so tien 10.000 USD ma Cap Cap yeu cau va chi trong nam 1927. Capablanca đa thua mot cach het suc bat ngo truoc ke thach thuc moi nay. Truoc tran đau, hau nhu khong ai tin rang Alekhine co co hoi chong lai ky thu nguoi Cuba đang thong tri, nhung Alekhine đa vuot qua ky nang tu nhien cua Capablanca bang no luc vo song va su chuan bi truoc sau rong (đac biet la phan tich khai cuoc sau, tro thanh mot dau an cua hau het cac đai kien tuong trong tuong lai). Tinh cau chien cua Alekhine ky nang chien thuat cua anh ho tro, lam phuc tap cac van đau voi Capablanca.
Ngay sau khi gianh chien thang, Alekhine tuyen bo rang anh ta san sang cho Capablanca mot tran đau phuc thu voi đieu kien Capablanca đap ung cac yeu cau cua "Quy tac Luan Đon". Cac cuoc đam phan giua 2 nguoi keo dai trong vai nam, thuong bi pha vo khi thoa thuan gan nhu thanh cong. Alekhine de dang gianh chien thang hai tran đau gianh danh hieu truoc Efim Bogoljubov vao nam 1929 va 1934.
Nam 1935, Alekhine bat ngo bi Max Euwe, mot ky thu nghiep du voi nghe chinh la giao vien day toan hoc đanh bai. Alekhine đa thang mot cach thuyet phuc trong tran tai đau nam 1937. Chien tranh the gioi thu hai tam thoi ngan viec to chuc bat ky tran đau danh hieu the gioi nao sau đo, va Alekhine van la nha vo đich the gioi cho đen khi ong qua đoi nam 1946.


 Tai chinh  Truoc nam 1948, cac tran đau vo đich the gioi đuoc tai tro bang cac thoa thuan tuong tu nhu Emanuel Lasker thuc hien cho tran đau nam 1894 cua ong voi Wilhelm Steinitz: hoac nguoi thach đau hoac ca hai ky thu, voi su ho tro cua nhung nguoi tai tro ve tai chinh, se đong gop vao mot tai khoan chung; khoang mot nua se đuoc phan phoi cho nhung nguoi ung ho nguoi chien thang va nguoi chien thang se nhan đuoc phan con lai lon hon (nhung nguoi ung ho nguoi thua cuoc se khong đuoc gi). Cac cau thu phai đap ung chi phi đi lai, an o, thuc an va cac chi phi khac tu phan tien đuoc chia cua ho. He thong nay đa phat trien tu viec đat cuoc cac khoan tien nho trong cac tran đau o cap cau lac bo vao đau the ky 19.
Cho đen va bao gom ca tran đau Steinitz nam 1894, ca hai ky thu, voi nhung nguoi ung ho, thuong đong gop nhu nhau vao tai khoan chung, theo phong tuc cua cac tran đau quan trong trong the ky 19 truoc khi co mot nha vo đich the gioi thuong đuoc cong nhan. Vi du: so tien đat cuoc la 100 bang moi ben trong ca tran đau Staunton vs Saint-Amant lan thu hai (Paris, 1843) va tran đau giua Anderssen vs Steinitz (London, 1866); Steinitz va Zukertort đa choi tran đau nam 1886 voi gia đat cuoc 400 bang moi ben. Lasker đa gioi thieu viec yeu cau nguoi thach thuc phai cung cap toan bo so tien cuoc, va nhung nguoi ke nhiem cua Lasker đa theo guong cua ong cho đen The chien II. Yeu cau nay lam cho viec sap xep cac tran đau vo đich the gioi tro nen kho khan hon, vi du: Marshall thach đau Lasker vao nam 1904 nhung khong the kiem đu tien cuoc mai cho đen nam 1907; vao nam 1911 Lasker va Rubinstein đa đong y ve nguyen tac cho mot tran đau vo đich the gioi, nhung tran đau nay khong bao gio đuoc choi vi Rubinstein khong the kiem đu so tien. Đau nhung nam 1920, Alekhine, Rubinstein va Nimzowitsch đeu thach thuc Capablanca, nhung chi Alekhine moi co the kiem đu 10.000 đo la My ma Capablanca yeu cau, va mai đen nam 1927 Alekhine moi kiem đu so tien.


= Danh hieu cua FIDE (1948-1993) =


 FIDE, Euwe va AVRO  No luc thanh lap mot lien đoan co vua quoc te đa đuoc thuc hien tai thoi điem cac giai đau St. Petersburg nam 1914, Mannheim 1914 va Gothenburg 1920. Vao ngay 20 thang 7 nam 1924, nhung nguoi tham gia tai giai đau Paris đa thanh lap FIDE nhu mot dang Hiep hoi cua cac ky thu.
Cac đai hoi cua FIDE nam 1925 va 1926 bay to mong muon đuoc tham gia quan ly giai vo đich the gioi. FIDE phan lon hai long voi "Quy tac Luan Đon", nhung tuyen bo rang yeu cau ve so tien đat cuoc 10.000 đo la la khong the thuc hien đuoc va keu goi Capablanca đi đen thoa thuan voi cac ky thu hang đau đe sua đoi Quy tac. Vao nam 1926, FIDE đa quyet đinh ve nguyen tac đe tao ra mot danh hieu song song cua "Nha vo đich cua FIDE" va, vao nam 1928, đa thong qua tran đau Bogoljubow - Euwe 1928 sau đo (Bogoljubow thang) nhu la mot "chuc vo đich cua FIDE". Alekhine đa đong y đat cac tran đau vo đich the gioi trong tuong lai duoi su bao tro cua FIDE, ngoai tru viec ong se chi choi voi Capablanca trong cung đieu kien đa ap dung cho tran đau cua ho vao nam 1927. Mac du FIDE muon thiet lap mot tran đau "hop nhat" giua Alekhine va Bogoljubow, nhung khong co ket qua va danh hieu "Nha vo đich cua FIDE" lang le bien mat sau khi Alekhine gianh chien thang trong tran tranh chuc vo đich the gioi nam 1929 ma anh ta va Bogoljubow đa tu sap xep.

Trong khi đam phan tran tai đau Giai vo đich the gioi nam 1937 voi Alekhine, Euwe đe nghi rang neu ong giu lai danh hieu thi FIDE nen quan ly viec đe cu nhung nguoi thach đau trong tuong lai va tien hanh cac tran đau vo đich. Tu nam 1935 FIDE đa co gang đe đua ra cac quy tac ve cach lua chon nhung nguoi thach đau va cac đe xuat khac nhau cua no ung ho lua chon cua mot so Uy ban. Trong khi cac Uy ban nay đang tranh luan ve thu tuc vao nam 1937 va Alekhine va Euwe đang chuan bi cho tran tai đau vao cuoi nam đo, Lien đoan Co vua Hoang gia Ha Lan đa đe xuat rang mot sieu giai đau (AVRO) cua cac cuu vo đich va cac ngoi sao đang len nen đuoc to chuc đe chon ra nguoi thach đau tiep theo. FIDE đa tu choi đe xuat nay va trong lan thu thu hai, ho đa đe cu Salo Flohr la nguoi thach đau chinh thuc. Sau đo, Euwe tuyen bo rang: neu ong giu đuoc danh hieu cua minh truoc Alekhine, ong se chuan bi thi đau voi Flohr vao nam 1940 nhung Euwe co quyen sap xep mot tran đau danh hieu vao nam 1938 hoac 1939 voi Jose Raul Capablanca, nguoi đa mat danh hieu vo đich ve tay Alekhine vao nam 1927; Neu Euwe mat danh hieu cua minh truoc Capablanca thi quyet đinh cua FIDE se đuoc tuan theo va Capablanca se phai thi đau voi Flohr vao nam 1940. Hau het cac nha bao va ky thu đeu ung ho manh me đe xuat sieu giai đau cua Ha Lan va phan đoi cac quy trinh cua Uy ban đuoc FIDE ung ho. Trong khi su roi ram nay con chua đuoc giai quyet: Euwe lai đe mat danh hieu cua minh vao tay Alekhine; giai đau AVRO nam 1938 đa co nha vo đich la Paul Keres theo luat tiebreak, voi Reuben Fine xep thu hai va Capablanca va Flohr o vi tri thap nhat; va su bung no cua The chien II nam 1939 đa lam cuoc tranh cai ngung lai.


 Su ra đoi cua chu ky vo đich the gioi cua FIDE (1946-1948)  Truoc nam 1946, mot nha vo đich the gioi moi se gianh đuoc danh hieu bang cach đanh bai nha vo đich cu trong mot tran đau. Cai chet cua Alexander Alekhine vao nam 1946 đa tao ra mot giai đoan chuyen tiep khien cho thu tuc thi đau binh thuong khong the thuc hien đuoc. Tinh hinh rat boi roi, voi nhieu nguoi choi va nha binh luan đua ra cac giai phap khac nhau. FIDE thay rat kho khan đe to chuc cac cuoc thao luan ban đau ve cach giai quyet van đe nay vi van đe tien bac va đi lai ngay sau khi The chien II ket thuc đa ngan can nhieu quoc gia cu đai dien tham gia thi đau. Viec thieu thong tin ro rang dan đen cac tap chi co trach nhiem khac tao ra cac tin đon va đoan mo, đieu nay chi lam cho tinh hinh them roi loan. Viec Lien Xo tu choi tham gia FIDE tu lau đa cang lam tinh huong them phuc tap va đen thoi điem nay, ro rang khoang mot nua cac ung cu vien đang tin cay la cong dan Lien Xo. Nhung Lien Xo nhan ra rang ho khong the bo qua cac cuoc thao luan ve danh hieu vo đich the gioi con đang bi bo trong, va nam 1947 đa gui mot buc đien xin loi vi su vang mat cua cac đai dien Lien Xo va yeu cau Lien Xo phai đuoc đai dien trong cac Uy ban FIDE trong tuong lai. 

Giai phap cuoi cung rat giong voi đe xuat ban đau cua FIDE va mot đe xuat do Lien Xo đua ra (tac gia Mikhail Botvinnik). Giai đau AVRO nam 1938 đuoc su dung lam co so cho Giai đau vo đich nam 1948. Giai đau AVRO lan nay đa quy tu tam cau thu, voi đanh gia cua cong chung, la nhung ky thu gioi nhat the gioi luc bay gio. Hai trong so nhung nguoi tham gia tai AVRO - Alekhine va cuu vo đich the gioi Jose Raul Capablanca - đa chet; nhung FIDE đa quyet đinh rang giai vo đich se đuoc trao cho nguoi chien thang trong mot giai đau vong tron trong đo sau ky thu thi đau tai AVRO se choi bon tran đau voi nhau. Nhung ky thu nay la: Max Euwe, đen tu Ha Lan; Botvinnik, Paul Keres va Salo Flohr tu Lien Xo; va Reuben Fine va Samuel Reshevsky tu Hoa Ky. Tuy nhien, FIDE som chap nhan yeu cau cua Lien Xo cho Vasily Smyslov thay the Flohr, va Fine đa bo giai đe tiep tuc hoc van bang tam ly hoc, vi vay chi co nam ky thu thi đau. Botvinnik đa chien thang giai nay mot cach thuyet phuc va do đo tro thanh nha vo đich the gioi, cham dut giai đoan chuc vo đich bi bo trong.
Cac đe xuat dan đen Giai đau vo đich nam 1948 cung chi đinh quy trinh theo đo nhung nguoi thach đau cho Giai vo đich the gioi se đuoc chon trong chu ky ba nam: cac quoc gia lien ket voi FIDE se gui nguoi choi đen Giai đau vung (zonal) (so luong thay đoi tuy theo so luong đu tot nguoi choi moi quoc gia đa co); nhung nguoi choi gianh đuoc vi tri cao nhat trong so nay se tham gia Giai đau lien vung (interzonal) (sau đo chia thanh hai va sau đo la ba giai đau khi so luong quoc gia va nguoi choi đu đieu kien tang ); nhung nguoi choi co thu hang cao nhat tu giai Interzonal se thi đau trong Giai đau Ung vien, cung voi bat ky ai thua trong tran đau tranh danh hieu vo đich the gioi truoc đo va la đoi thu thu hai trong Giai đau Ung vien truoc đo ba nam truoc đo; va nguoi chien thang trong cac ung cu vien ma đa choi mot tran đau gianh danh hieu voi nha vo đich. Cho đen nam 1962, bao gom Giai đau Ung vien la mot giai đau vong tron nhieu chu ky - lam the nao va tai sao no đuoc thay đoi se đuoc mo ta o duoi đay.


 He thong FIDE (1949-1963)  He thong FIDE tuan theo thiet ke nam 1948 cua no qua nam chu ky: 1948–1951, 1951–1954, 1954–1957, 1957–1960 va 1960–1963. Hai giai vo đich the gioi đau tien theo he thong nay đa co ty so hoa 12-12 - Botvinnik-Bronstein nam 1951 va Botvinnik-Smyslov nam 1954 - vi vay Botvinnik đa đuoc giu lai danh hieu vo đich the gioi ca hai lan.
Nam 1956, FIDE đa gioi thieu hai thay đoi nho ma đai kien tuong Lien Xo va quan chuc co vua Yuri Averbakh bi cao buoc la do hai đai dien cua Lien Xo trong FIDE, la ban be ca nhan cua nha đuong kim vo đich Mikhail Botvinnik. Mot nha vo đich bi đanh bai se co quyen choi tran đau phuc thu. FIDE cung gioi han so luong nguoi choi tu cung mot quoc gia co the tham gia Giai đau Ung vien, voi ly do đieu nay se lam giam su thong tri cua Lien Xo trong giai đau. Averbakh tuyen bo rang đay la loi the cua Botvinnik vi no lam giam so luong nguoi choi Lien Xo ma anh ta co the phai gap trong tran đau tranh danh hieu. Botvinnik thua Vasily Smyslov nam 1957 nhung thang tran tai đau nam 1958, va thua Mikhail Tal nam 1960 nhung thang tran tai đau nam 1961. Do đo, Smyslov va Tal tung giu danh hieu the gioi trong mot nam, nhung Botvinnik la nha vo đich the gioi trong thoi gian con lai tu 1948 đen 1963.
Đieu khoan tran tai đau khong đuoc ap dung cho chu ky 1963. Tigran Petrosian đa gianh đuoc vi the nguoi thach đau vao nam 1962 va sau đo đanh bai Botvinnik vao nam 1963 đe tro thanh nha vo đich the gioi moi.


 He thong FIDE (1963-1975)  Sau khi cac ung cu vien nam 1962, Bobby Fischer cong khai cao buoc rang Lien Xo đa thong đong đe ngan chan bat ky ky thu nao khong phai nguoi Lien Xo - cu the la ong - chien thang. Ong tuyen bo rang Petrosian, Efim Geller va Paul Keres đa chuan bi truoc đe hoa tat ca cac van đau giua ho, va Korchnoi đa đuoc chi đinh phai thua 4 ky thu tren. Yuri Averbakh, lanh đoi đoi Xo Viet, đa xac nhan vao nam 2002 rang Petrosian, Geller va Keres đa sap xep đe hoa tat ca cac van đau giua ho đe tiet kiem nang luong nham tap trung vao cac van đau chong lai nhung ky thu khong phai nguoi Lien Xo, va phan tich thong ke vao nam 2006 đong y voi y kien nay. Mot thi sinh khac, Pal Benko, tuyen bo rang vao cuoi giai đau Petrosian va Geller, von la ban be, đa giup Benko phan tich tran đau đuoc hoan lai cua Belko voi Keres, nguoi la moi đe doa chinh đoi voi Petrosian. Korchnoi, ky thu đao thoat khoi Lien Xo nam 1976, chua bao gio noi rang ong bi buoc phai thua cac tran đau tren. FIDE đa tra loi bang cach thay đoi đinh dang cua cac Giai đau Ung vien trong tuong lai đe loai bo kha nang thong đong.
Bat đau trong chu ky tiep theo, 1963-1966, hinh thuc thi đau theo giai đau vong tron đa đuoc thay the bang mot loat cac tran đau loai truc tiep. Ban đau, tu ket va ban ket la cac giai đau 10 tran, va tran chung ket la giai đau 12 tran. Tuy nhien, Fischer đa tu choi tham gia vao chu ky nam 1966 va roi khoi chu ky 1969 sau mot cuoc tranh cai tai giai đau Interzonal nam 1967 o Sousse. Ca hai chu ky ung cu vien nay đeu đua ra nguoi thach đau la Boris Spassky. Spassky đa thua tran đau voi Petrosian nam 1966, nhung đa chien thang va tro thanh nha vo đich the gioi vao nam 1969. 

Trong chu ky 1969-1972 Fischer đa gay ra them hai cuoc khung hoang. Ong tu choi thi đau tai Giai vo đich Hoa Ky nam 1969, đo la giai đau Zonal. Đieu nay se loai Fischer khoi chu ky 1969-1972, nhung Benko đa bi thuyet phuc đe trao vi tri cua minh trong giai Interzonal cho Fischer. Chu tich FIDE Max Euwe đa chap nhan su đieu đong nay va dien giai cac quy tac rat linh hoat đe cho phep Fischer tham gia, vi ong cho rang đieu quan trong đoi voi uy tin va danh tieng cua co vua la đe cho Fischer co co hoi thach thuc danh hieu vo đich the gioi cang som cang tot. Fischer đa đe bep tat ca cac đoi thu va gianh quyen thach thuc nha đuong kim vo đich, Boris Spassky. Sau khi đong y choi o Nam Tu, Fischer đa đua ra mot loat cac phan đoi va Iceland cuoi cung đa đuoc chon. Tham chi sau đo Fischer con đua ra cac kho khan, chu yeu lien quan đen tien bac. Fischer đa nhan đuoc mot cuoc goi tu Bo truong Ngoai giao Hoa Ky Henry Kissinger va nha tai chinh Jim Slater đa tang gap đoi so tien thuong đe thuyet phuc Fischer thi đau. Sau mot vai van thua đau tien, Fischer đa thang Spassky voi ty so 12½–8½.
Do đo, mot chuoi lien tuc cac nha vo đich FIDE đa đuoc thiet lap tu nam 1948 đen nam 1972, voi moi nha vo đich gianh đuoc danh hieu cua minh bang cach đanh bai đuong kim vo đich truoc đo. Đieu nay đa cham dut khi Anatoly Karpov gianh quyen thach đau Fischer nam 1975. Fischer phan đoi đinh dang tran đau vo đich "tot nhat trong 24 van" đuoc su dung tu nam 1951 tro đi, tuyen bo rang no se khuyen khich bat cu ai co đuoc vi tri dan đau se đanh hoa cac van con lai. Thay vao đo, Fischer yeu cau tran đau phai đuoc phan đinh thang bai voi bat cu ai thang 10 tran đau tien, ngoai tru neu điem so hoa 9-9 thi Fischer van giu lai ngoi vo đich. Ong lap luan rang đieu nay co loi cho ke thach thuc hon loi the cua nha vo đich theo he thong hien co, voi viec nha vo đich giu lai danh hieu neu tran đau hoa voi ty so 12-12 bao gom ca cac tran hoa. Cuoi cung, FIDE đa phe truat Fischer va trao vuong mien cho Karpov la nha vo đich moi.
Fischer sau đo van tu cho minh la nha vo đich the gioi.Ong rut lui vao an dat va khong choi co o noi cong cong nua cho đen nam 1992, khi Fischer moi Spassky tham gia mot tran tai đau, mot lan nua voi ten Giai vo đich the gioi. Tran đau Fischer đau Spassky nam 1992 đa thu hut truyen thong rat tot, nhung the gioi co vua đa khong coi tran đau nay la tran đau gianh chuc vo đich.


 Karpov va Kasparov (1975-1993)  Karpov thong tri trong nhung nam 1970 va đau nhung nam 1980 voi chuoi thanh cong đang kinh ngac. Ong đa chung minh mot cach thuyet phuc rang ong la ky thu manh nhat the gioi bang cach bao ve danh hieu cua minh hai lan truoc Viktor Korchnoi nguoi Lien Xo cu, lan đau tien o Thanh pho Baguio vao nam 1978 (6-5 voi 21 van hoa) sau đo o Meran nam 1981 (6-2, voi 10 van hoa). Phong cach " tran quan (boa constrictor)" cua anh khien cac đoi thu nan long, thuong khien ho tran sang tan cong va mac sai lam. Đieu nay cho phep Karpov mang toan bo suc manh cua ky thuat co đa hoc tu Botvinnik (ca Karpov va Kasparov đeu la hoc sinh tai truong co vua cua Botvinnik) chong lai ho, va cuoi cung gianh chien thang.
Cuoi cung Karpov đa mat danh hieu cua minh cho Garry Kasparov, nguoi co phong cach chien thuat tan cong hung han trai nguoc hoan toan voi phong cach choi theo vi tri cua Karpov. Hai nguoi đa chien đau nam tran vo đich the gioi voi ket qua vo cung sit sao, Giai vo đich co vua the gioi 1984 (cham dut gay tranh cai ma khong co ket qua voi Karpov dan +5-3=40), Giai vo đich co vua the gioi 1985 (trong đo Kasparov gianh đuoc danh hieu, 13-11), Giai vo đich co vua the gioi 1986 (Kasparov gianh chien thang sit sao 12½-11½), Giai vo đich co vua the gioi 1987 (hoa 12-12, Kasparov giu lai danh hieu) va Giai vo đich co vua the gioi 1990 (mot lan nua Kasparov gianh chien thang sit sao 12½-11½). Trong nam tran tranh ngoi vo đich, Kasparov va Karpov đa choi 144 tran voi 104 tran hoa, 21 tran thang cua Kasparov va 19 tran thang cua Karpov.


= Chia đoi danh hieu (1993-2005) =
Nam 1993, Nigel Short đa pha vo su thong tri cua hai K (Kasparov va Karpov) bang cach đanh bai Karpov trong tran ban ket ung cu vien, sau đo đanh bai Jan Timman trong tran chung ket, nho đo gianh quyen thach đau Kasparov cho danh hieu vo đich the gioi. Tuy nhien, truoc khi tran đau dien ra, ca Kasparov va Short đeu phan nan ve tham nhung va su thieu chuyen nghiep cua FIDE trong viec to chuc tran đau, va tach ra khoi FIDE đe thanh lap Hiep hoi co vua chuyen nghiep (PCA), va to chuc tran chung ket vo đich the gioi voi bao tro cua to chuc nay. Đoi mat voi su ly khai cua PCA, FIDE đa tuoc danh hieu cua Kasparov va to chuc mot tran đau vo đich giua hai nguoi thua tran ban ket la Karpov va Timman. Kasparov đanh bai Short trong khi Karpov đanh bai Timman, va lan đau tien trong lich su co hai nha vo đich co vua the gioi.
FIDE va PCA tung to chuc mot chu ky tranh ngoi vo đich vao nam 1993-1996, voi nhieu nguoi thach đau giong nhau trong ca hai to chuc. Kasparov va Karpov đeu gianh chien thang trong chu ky tuong ung cua ho. Trong giai cua PCA, Kasparov đa đanh bai Viswanathan Anand trong Giai vo đich co vua the gioi PCA 1995. Karpov đa đanh bai Gata Kamsky trong tran chung ket Giai vo đich co vua the gioi nam 1996. Cac cuoc đam phan đa đuoc to chuc đe co đuoc tran đau thong nhat danh hieu vo đich the gioi giua Kasparov va Karpov vao nam 1996-97, nhung khong thanh cong.
Ngay sau chuc vo đich nam 1995, PCA đa giai tan va Kasparov khong co to chuc nao đe chon nguoi thach đau tiep theo cua minh. Nam 1998, ong thanh lap Hoi đong co vua the gioi, to chuc mot tran đau ung cu vien giua Alexei Shirov va Vladimir Kramnik. Shirov đa thang tran đau tren, nhung cac cuoc đam phan cho mot tran đau Shirov-Kasparov đa khong thanh, va Shirov sau đo đa bi loai khoi cac cuoc đam phan, khien anh rat buc boi. Ke hoach cho mot tran đau Kasparov-Anand vao cac nam 1999 hoac 2000 cung khong thanh cong va Kasparov đa to chuc mot tran đau voi Kramnik vao cuoi nam 2000. Tran đau gay bat ngo lon, voi viec Kramnik đa thang tran đau voi hai van thang, muoi ba van hoa va khong thua van nao. Vao thoi điem đo, giai vo đich đuoc goi la Giai vo đich co vua the gioi Braingames, nhung sau đo Kramnik tu goi minh la Nha vo đich co vua the gioi co đien.
Trong khi đo, FIDE đa quyet đinh loai bo he thong Interzonal va Ung vien, thay vao đo la mot giai đau loai truc tiep lon, trong đo mot so luong lon nguoi choi đa thi đau cac tran đau ngan voi nhau chi trong vai tuan. Cac the thuc thi đau co nhanh va chop nhoang đa đuoc su dung đe giai quyet cac ty so hoa o cuoi moi vong, mot đinh dang thi đau ma mot so nguoi cam thay khong tao ra cac van đau chat luong cao nhat: Kasparov tu choi tham gia cac su kien nay, cung nhu Kramnik sau khi anh gianh đuoc danh hieu vo đich the gioi co vua Co đien nam 2000. Trong nhung su kien đau tien vao nam 1998, nha vo đich Karpov đa đuoc đua thang vao tran chung ket, nhung trong cac giai sau đo, nha vo đich phai vuot qua vong loai nhu nhung ky thu khac. Karpov bao ve danh hieu cua minh trong giai vo đich đau tien nam 1998, nhung đa tu bo danh hieu nay đe phan đoi cac quy tac moi vao nam 1999. Alexander Khalifman đa gianh giai vo đich the gioi FIDE nam 1999, Anand nam 2000, Ruslan Ponomariov nam 2002 va Rustam Kasimdzhanov nam 2004.
Đen nam 2002, khong chi co hai nha vo đich canh tranh nhau, ma cac ket qua thi đau an tuong manh me cua Kasparov - anh đuoc xep hang Elo hang đau the gioi va đa gianh chuc vo đich mot loat cac giai đau lon sau khi mat danh hieu cua minh vao nam 2000 - cang khien nguoi ta vo cung hoang mang ve viec ai la nha vo đich the gioi. Vao thang 5 nam 2002, đai kien tuong nguoi My Yasser Seirawan đa lanh đao to chuc cua cai goi la "Thoa thuan Prague" đe thong nhat giai vo đich the gioi. Kramnik đa to chuc mot giai đau ung cu vien (Peter Leko chien thang nam 2002) đe chon nguoi thach đau cho minh. Nguoi ta đa quyet đinh rang Kasparov se đau voi vo đich giai FIDE (Ponomariov) đe gianh danh hieu vo đich the gioi FIDE va nguoi chien thang trong tran đau nay se thi đau voi nguoi chien thang trong tran đau Kramnik-Leko đe gianh danh hieu vo đich the gioi thong nhat. Tuy nhien, cac tran đau to ra kho khan ve viec huy đong tai chinh va to chuc. Tran đau Leko-Kramnik đa khong dien ra cho đen cuoi nam 2004 (no đa ket thuc voi ty so hoa, vi vay Kramnik van giu đuoc danh hieu cua minh). Trong khi đo, FIDE khong bao gio quan tam viec to chuc mot tran đau giua Kasparov, hoac voi nha vo đich FIDE 2002 Ponomariov, hoac nha vo đich FIDE 2004 Kasimdzhanov. Mot phan do su that vong cua Kasparov voi tinh huong nay, Kasparov đa tu gia co vua nam 2005, trong khi van đung so 1 the gioi.
Ngay sau đo, FIDE đa bo đinh dang loai truc tiep ngan cho Giai vo đich the gioi va cong bo Giai vo đich co vua the gioi nam 2005, giai đau vong tron 2 luot đuoc to chuc tai San Luis, Argentina giua tam ky thu hang đau the gioi. Tuy nhien, Kramnik khang đinh rang danh hieu cua minh can đuoc quyet đinh trong mot tran đau tay đoi va tu choi tham gia. Veselin Topalov cua Bulgaria đa gianh chien thang mot cach thuyet phuc, va cac cuoc đam phan đa bat đau cho mot tran đau Kramnik-Topalov đe thong nhat cac danh hieu.


= Danh hieu thong nhat (2006- nay) =


 Kramnik (2006-2007)  Tran đau thong nhat Giai vo đich co vua the gioi 2006 giua Topalov va Kramnik đuoc to chuc vao cuoi nam 2006. Sau nhieu tranh cai, Kramnik đa gianh chien thang. Do đo, Kramnik đa tro thanh Nha vo đich co vua the gioi thong nhat va khong the tranh cai ke tu khi Kasparov tach khoi FIDE đe thanh lap PCA vao nam 1993. Tran đau nay, va tat ca cac giai vo đich tiep theo, đa đuoc FIDE quan ly.


 Anand (2007-2013)  Kramnik bao ve danh hieu cua minh tai Giai vo đich co vua the gioi 2007 o Mexico. Đay la mot giai đau vong tron 2 luot voi 8 ky thu, cung đinh dang đuoc su dung cho Giai vo đich co vua the gioi nam 2005. Viswanathan Anand gianh chien thang trong giai nay, đua anh tro thanh Nha vo đich co vua the gioi. Boi vi danh hieu Vo đich co vua the gioi cua Anand đa gianh đuoc trong mot giai đau chu khong phai la mot tran đau, mot so it cac nha binh luan đa đat cau hoi ve tinh hop le cua danh hieu cua Anand. Kramnik cung đua ra nhung binh luan mo ho ve gia tri cua danh hieu trao cho Anand, nhung ban than ong khong yeu cau lay lai danh hieu nay. Cac tran đau vo đich the gioi sau đo tro lai đinh dang cua tran đau tay đoi giua nha vo đich va nguoi thach đau.
Hai chuc vo đich sau đay co nhung đieu khoan đac biet phat sinh tu nam 2006. Kramnik đuoc trao quyen thach đau cho danh hieu ma anh đa thua trong giai đau tai Giai vo đich co vua the gioi 2008, va Anand đa gianh chien thang trong tran tai đau. Sau đo, Topalov, nguoi thua cuoc trong tran đau nam 2006 đa bi loai khoi giai vo đich nam 2007, đuoc đua thang vao tran chung ket cua cac ung cu vien trong Giai vo đich co vua the gioi 2010. Anh đa chien thang giai ung cu vien (thang Gata Kamsky). Anand mot lan nua gianh chien thang trong tran đau tranh danh hieu vo đich.
Giai vo đich tiep theo, Giai vo đich co vua the gioi 2012, đa co nhung tran đau loai truc tiep ngan cho Giai đau Ung vien. Đinh dang nay khong pho bien voi tat ca moi nguoi va Magnus Carlsen so 1 the gioi đa rut lui đe phan đoi. Boris Gelfand gianh chien thang Giai ung cu vien. Anand đa gianh chien thang trong tran đau tranh ngoi vo đich mot lan nua, trong cac van co nhanh, trong tran thang vo đich the gioi thu tu lien tiep.


 Carlsen (2013-2023)  Ke tu nam 2013, Giai đau Ung vien đa la mot giai đau vong tron 2 luot voi 8 nguoi, voi nguoi chien thang choi mot tran đau voi nha vo đich đe tranh danh hieu vo đich the gioi. Magnus Carlsen cua Na Uy đa gianh giai Ung vien 2013 va sau đo đanh bai Anand mot cach thuyet phuc trong Giai vo đich co vua the gioi 2013.
Bat đau voi chu ky Giai vo đich nam 2014, Giai vo đich the gioi đa đi theo chu ky 2 nam: vong loai cho cac thi sinh vao nam le, giai đau Ung vien vao đau nam chan va tran tranh ngoi vo đich the gioi vao cuoi nam chan.
Carlsen đa bao ve thanh cong danh hieu cua minh ba lan, truoc Anand trong Giai vo đich co vua the gioi 2014, truoc Serge Karjakin trong Giai vo đich co vua the gioi 2016, va truoc Fabiano Caruana trong Giai vo đich co vua the gioi 2018. Hai lan bao ve thanh cong danh hieu vo đich the gioi cuoi cung cua anh đuoc quyet đinh bang loat van tie-break co nhanh.


 Đinh Lap Nhan (2023-nay)  Do đuong kim vua co Magnus Carlsen tu choi bao ve danh hieu cua minh truoc Ian Nepomniachtchi, nguoi chien thang trong giai đau ung vien 2023, nen vi tri thu hai cua Ding đu đieu kien đe anh đau voi Nepomniachtchi trong Giai vo đich co vua the gioi 2023. Sau thanh cong o giai Candidates, Ding tro thanh vua co the gioi FIDE nam 2023 sau khi đanh bai Nepomniachtchi trong mot tran đau loai truc tiep nhanh, gianh chien thang theo yeu cau trong van thu 4 voi quan đen.


Cac nha vo đich the gioi = Nhung ky thu hang đau truoc khi co Giai vo đich co vua the gioi =


= Cac nha vo đich the gioi (1886–1993) =


= Cac nha vo đich the gioi "co đien" (PCA/Braingames) (1993–2006) =


= Cac nha vo đich the gioi FIDE (1993–2006) =


= Cac nha vo đich the gioi (sau khi FIDE hop nhat) (2006–nay) =


Tham khao