YouTuber ao (ハーチャルユーチューハー, bacharu yuchuba) hay VTuber (フイチューハー, buichuba) la nhung nghe si giai tri truc tuyen su dung hinh đai dien ao đuoc tao bang đo hoa may tinh va cong nghe ghi lai chuyen đong. Mot xu huong ky thuat so bat nguon tu Nhat Ban vao giua nhung nam 2010; phan lon VTuber la nhung YouTuber noi tieng Nhat hoac nhung online streamer su dung thiet ke avatar lay cam hung tu anime. Tinh đen nam 2020, đa co hon 10.000 VTuber đang hoat đong. Bat chap ten goi cua ho, cac YouTuber ao khong đoc quyen tren YouTube ma con tren cac nen tang nhu Niconico, Twitch va bilibili.
Nghe si giai tri đau tien su dung cum tu "YouTuber ao" la Kizuna AI, co bat đau tao noi dung tren YouTube vao cuoi nam 2016. Su noi tieng cua co đa lam day len mot xu huong VTuber o Nhat Ban va thuc đay viec thanh lap cac co quan chuyen mon đe quang ba ho, bao gom Hololive Production va Nijisanji. Cac fansub va cac VTuber noi tieng nuoc ngoai đa đanh dau su gia tang pho bien quoc te cua xu huong nay. YouTuber ao đa xuat hien trong cac chien dich quang cao trong nuoc o Nhat Ban va đang pha vo cac ky luc the gioi lien quan đen phat truc tiep.


Tong quan YouTuber ao hay con goi la VTuber la nhung nguoi giai tri truc tuyen, thuong la nhung YouTuber hoac online streamer noi tieng Nhat. Ho su dung hinh đai dien (avatar) đuoc tao bang cac chuong trinh nhu Live2D, khac hoa cac nhan vat đuoc thiet ke boi cac hoa si truc tuyen. VTuber đuoc coi la co suc hap dan lon o cho ho khong bi rang buoc boi nhung gioi han ve the chat va nhieu nguoi trong so ho tham gia vao cac hoat đong khong bi gioi tinh hay gioi tinh xa hoi ngoai đoi thuc han che. VTuber gan lien voi van hoa đai chung va my hoc Nhat Ban, chang han nhu anime va manga va nhan hoa moe voi cac đac điem cua con nguoi hoac phi con nguoi. Mot so VTubers la nhung nhan vat đuoc nhan hoa, chang han nhu đong vat.
Theo BBC, ho đoc đao o cho noi dung cua ho "khong lien quan truc tiep đen cac van đe cua mot ca nhan hoac danh tinh thuc su" va su pho bien cua cac VTuber tren toan the gioi la do "co so khach hang lon ben ngoai Nhat Ban, nhung nguoi yeu thich van hoa Nhat Ban va phim hoat hinh”.


= Cong nghe =
Hinh đai dien cua VTuber thuong đuoc lam đong bang cach su dung webcam va phan mem, giup ghi hinh chuyen đong, bieu cam va cu đong mieng cua nguoi phat truc tiep va anh xa chung thanh mo hinh hai hoac ba chieu. Ca chuong trinh mien phi va tra phi cho cong nghe nay đeu đa đuoc phat trien, voi mot so chuong trinh co kha nang van hanh ma khong can webcam (mac du co hoat anh đuoc xac đinh truoc) va mot so cung ho tro phan cung thuc te ao hoac thiet bi theo doi tay nhu Leap Motion. Phan mem hoat hinh Live2D rat đuoc ua chuong đe tao mo hinh hai chieu, trong khi cac chuong trinh nhu VRoid Studio đoi khi cung đuoc dung đe phuc vu cho tao mo hinh ba chieu. Cac mo hinh co the co gia len toi 2.000 đo la Mi tuy thuoc vao muc đo chi tiet cua chung. Mot mo hinh co the đuoc uy quyen đe thiet ke tu nhung nguoi lam nghe tu do tren cac website nhu Fiverr. Cac studio nghe thuat đac biet cung moc len.


Lich su Viec su dung hinh đai dien CG đau tien cho muc đich lam vlog tren YouTube la cua Ami Yamato, nguoi đa bat đau tao cac video nhu vay vao nam 2011. Tuy nhien, phong cach nay khong đuoc pho bien, cung khong phai la thuat ngu "YouTuber ao" đuoc su dung, cho đen khi Kizuna AI xuat hien vao nam 2016. Vao cuoi nam 2017, co đa nhan đuoc mot su noi tieng lon, tang tu 200.000 đen hon 2.000.000 luot đang ky chi trong 10 thang. Su noi tieng bat ngo cua co đa lam day len mot xu huong cua VTuber, voi uoc tinh so luong len đen 4.000 nguoi vao nam 2018.


= Tien nhiem =
Vao ngay 12 thang 2 nam 2010, nha san xuat tieu thuyet truc quan Nitroplus bat đau tai video len kenh YouTube cua minh voi phien ban 3D hoat hinh cua linh vat Super Sonico, linh vat nay noi voi khan gia ve ban than minh hoac ve cac ban phat hanh lien quan đen cong ty. Vao ngay 13 thang 6 nam 2011, vlogger Nhat Ban co tru so tai Vuong quoc Anh la Yamato Ami đa đang tai video đau tien cua minh, the hien trong video la mot hinh đai dien ao đang noi chuyen voi chiec may anh. Vao nam 2012, cong ty Nhat Ban Weathernews Inc. đa ra mat mot nhan vat kieu vocaloid co ten la Weatheroid Type A Airi tren SOLiVE24, mot chuong trinh phat truc tiep 24 gio ve thoi tiet tren Nico Nico Douga, tren YouTube va trang web cua ho. Nam 2014, Airi co chuong trinh solo cua rieng minh vao thu Nam hang tuan va bat đau phat song truc tiep voi tinh nang ghi hinh chuyen đong.


= Đot pha =
Vao cuoi nam 2016, Kizuna AI, VTuber đau tien đat đuoc muc đo noi tieng đot pha, đa ra mat lan đau tien tren YouTube. Co ay la nguoi đau tien kiem tien va su dung thuat ngu YouTuber ao. Đuoc tao ra boi cong ty san xuat ky thuat so Activ8 va do Nozomi Kasuga long tieng, Kizuna AI đa tao ra cam giac "than mat thuc su" voi nguoi ham mo, khi ma co ay tra loi cac cau hoi cua ho. Trong vong muoi thang, co đa co hon hai trieu nguoi đang ky va sau đo tro thanh đai su van hoa cua To chuc Du lich Quoc gia Nhat Ban. Su noi tieng cua Kizuna AI co the la do su qua bao hoa cua cac YouTuber webcam truyen thong va cung vi nhung khia canh cua nhan vat ma khan gia khong ngo toi. Chang han, tuy co ve ngoai than thien, Kizuna AI lai thuong xuyen chui the trong video choi game cua minh khi co ay buc boi.


= Tro thanh xu huong =
Su noi tieng đot ngot cua Kizuna AI đa lam day len mot trao luu VTuber. Tu thang 5 đen giua thang 7 nam 2018, so luong VTuber đang hoat đong đa tang tu 2.000 len 4.000. Kaguya Luna va Mirai Akari theo sau Kizuna la VTuber pho bien thu nhi va thu ba, voi lan luot la 750.000 va 625.000 nguoi đang ky. Nekomiya Hinata va Siro la hai VTuber tien boi khac, ca hai đeu đa đat đuoc 500.000 luot theo doi trong sau thang.
Vao đau nam 2018, Anycolor Inc. (khi đo la Ichikara) đa thanh lap cong ty VTuber Nijisanji. Nijisanji đa giup pho bien viec su dung mo hinh Live2D thay vi tap trung truoc đay vao mo hinh 3D cung nhu chuyen huong sang phat truc tiep thay vi video va clip đa chinh sua von la tieu chuan cho cac VTubers nhu Kizuna AI.
Sau thanh cong ban đau o Nhat Ban, VTuber đa lan rong ra nuoc ngoai, voi cac đai ly nhu Hololive va Nijisanji tao ra cac chi nhanh o Trung Quoc, Han Quoc, Indonesia va An Đo, cung nhu cac chi nhanh tap trung vao tieng Anh. Trong khi đo, cac VTuber đoc lap bat đau xuat hien o nhieu quoc gia, tu Nhat Ban đen Hoa Ky. Vao thang 7 nam 2018, VTuber co tong so nguoi đang ky la 12,7 trieu nguoi va hon 720 trieu luot xem. Đen thang 1 nam 2020, đa co hon 10.000 VTuber.
Đai dich COVID-19 đa dan đen su gia tang tong the ve luong nguoi xem phat truc tiep tro choi đien tu noi chung vao nam 2020, gop phan thuc đay su phat trien cua VTuber tro thanh mot hien tuong chinh. Vao thang 8 nam 2020, bay trong so muoi nguoi kiem đuoc Super Chat lon nhat moi thoi đai tren YouTube la cac VTuber, bao gom ca thanh vien Hololive Kiryu Coco o vi tri so mot, vao thoi điem đo co ay đa kiem đuoc khoang 85 trieu yen (khoang 820.000 đo la vao nam 2020). Đong thoi, su pho bien cua cac VTuber con tiep tuc tang tren nen tang Twitch, cung mot loat cac VTuber noi tieng Anh đang chu y nhu cac thanh vien VShojo la Projekt Melody va Ironmouse.
Vao thang 9 nam 2020, Anycolor, cong ty quan ly cua Nijisanji, mot trong nhung cong ty VTuber lon o Nhat Ban, đa thanh lap mot "Nhom Đoi pho voi Hanh vi hung hang va vu khong" đe tu van cho cac nan nhan bi quay roi va thuc hien cac bien phap phap ly chong lai thu pham quay roi, cu the la quay roi truc tuyen lam phien nganh cong nghiep giai tri Nhat Ban. Thong bao nay đuoc đua ra sau khi VTuber Mano Aloe phai giai nghe chi sau von ven hai tuan hoat đong do bi quay roi truc tuyen.
Bao cao Xu huong va Van hoa nam 2020 cua YouTube nhan manh VTuber la mot trong nhung xu huong đang chu y cua nam đo, voi 1,5 ty luot xem moi thang vao thang 10.
Vao ngay 30 thang 3 nam 2021, Kizuna AI đuoc chon la mot trong 60 nguoi co anh huong hang đau chau A.
Vao thang 5 nam 2021, Twitch đa them the (tag) VTuber cho cac luong nhu mot phan cua viec mo rong he thong the cua minh. Đen thang 7 nam 2021, Gawr Gura - mot thanh vien chi nhanh tieng Anh đau tien cua Hololive - đa vuot qua Kizuna AI đe tro thanh VTuber đuoc đang ky nhieu nhat tren YouTube.


Cac chien dich lien quan đen YouTuber ao Do su pho bien to lon cua ho, cac cong ty va to chuc đa su dung VTuber nhu mot phuong thuc quang cao hoac gay su chu y cho mot san pham hoac dich vu. Khi Tap đoan SoftBank cong bo phat hanh iPhone XS va XS Max vao nam 2018, Kizuna AI đa xuat hien tai su kien cung nhu quang ba no tren kenh cua minh. Co hien la đai su cua To chuc Du lich Quoc gia Nhat Ban. Mot ngoi sao ao khac đa đuoc Chinh quyen tinh Ibaraki ra mat la Hiyori Ibara, voi muc đich đe YouTuber ao tro thanh bieu tuong cua Ibaraki. Hiyori la VTuber đau tien đuoc chinh quyen thanh pho hoac tinh su dung.
Vao thang 8 nam 2018, Wright Flyer Live Entertainment, thuoc so huu cua Gree Inc., đa phat hanh mot ung dung di đong cho phep cac ngoi sao ao phat truc tiep video trong khi vua kiem tien vua ket noi voi nguoi xem. Trong mot cuoc hop bao o Tokyo, nguoi đung đau Wright Flyer Live Entertainment tuyen bo rang cong ty muon giup đo cac ngoi sao ao rang "chi tang so luong [so luong Vtuber] la khong hieu qua. Chung toi muon ho tiep tuc thuc hien cac hoat đong cua ho. [Đe lam đieu đo], co đuoc nguoi ham mo va kiem tien la đieu can thiet. Vi vay, chung toi đang cung cap mot nen tang đe ho tro viec nay." Khoan tien nay dua theo khoan đau tu 10 ty yen cua cong ty me Gree đo vao VTuber, cung nhu muc tieu loi nhuan 10 ty Yen vao nam 2020.
Vao ngay 24 thang 6 nam 2019, VTuber Kaguya Luna, hop tac voi Nissin Foods đe quang cao mi Yakisoba UFO cua minh, đa to chuc mot buoi phat truc tiep bang đien thoai thong minh đuoc gan vao mot qua bong khi heli. Đen cuoi luong, chiec đien thoai đa đat toi đo cao 30 km (19 mi) so voi muc nuoc bien va đuoc Sach Ky luc Guinness ghi nhan la buoi phat truc tiep đuoc ghi hinh o đo cao lon nhat, pha vo ky luc truoc đo la 18,42 km (11,45 mi).


Xem them Live2D


Tham khao Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Virtual YouTubers tai Wikimedia Commons