Đang Nhat Minh (sinh ngay 11 thang 5 nam 1938) la mot nha lam phim kiem chinh tri gia, nguoi Viet Nam đau tien nhan giai thuong Thanh tuu tron đoi tai mot lien hoan phim quoc te. Ong noi tieng voi nhung bo phim nhu Đung đot, Co gai tren song, Thuong nho đong que, Mua oi; đac biet Bao gio cho đen thang Muoi đuoc nhieu hang thong tan đanh gia la mot trong nhung phim chau A hay nhat moi thoi đai. Ong đuoc đanh gia la mot trong nhung đao dien hang đau cua đien anh Viet Nam.
Khoi đau voi nhung bo phim tai lieu theo su phan cong cua hang phim va nha nuoc Viet Nam, Đang Nhat Minh dan co nhung tac pham cho rieng minh. Kien tri voi nguyen tac chi đao dien nhung bo phim do chinh minh viet kich ban, ong đa tao nen nhung tac pham co su đong nhat ve mat bieu đat cung nhu mang đam phong cach đac trung ca nhan. Ngoai tru hai tac pham đau tay, gan nhu toan bo cac bo phim đien anh cua Đang Nhat Minh đeu gianh đuoc cac giai thuong trong va ngoai nuoc. Ben canh viec lam phim, ong con tung la tong thu ky Hoi Đien anh Viet Nam.
Thanh cong trong nuoc voi Thi xa trong tam tay, Đang Nhat Minh bat đau đuoc the gioi biet đen khi Bao gio cho đen thang Muoi tro thanh bo phim Viet Nam đau tien đuoc cong chieu tai Hoa Ky va nhan đuoc giai thuong cua Uy ban Bao ve hoa binh tai Lien hoan phim quoc te Moskva dien ra tai Lien Xo. Sau đo, Thuong nho đong que đa giup ong khang đinh vi tri cua minh khi chien thang giai Kodak tai Lien hoan phim chau A-Thai Binh Duong, giai chau A hay nhat cua NETPAC tai Lien hoan phim quoc te Rotterdam cung hang loat giai thuong khac. Voi nhung đong gop cho đien anh Viet Nam, ong đuoc phong tang danh hieu Nghe si nhan dan cung nhu đuoc trao tang Giai thuong Ho Chi Minh chuyen nganh đien anh va giai thuong Lon thuoc Giai thuong Bui Xuan Phai – Vi tinh yeu Ha Noi.


Cuoc đoi Đang Nhat Minh sinh ngay 11 thang 5 nam 1938 tai Thua Thien Hue. Me ong la ba Ton Nu Thi Cung, con gai cua Ton That Đan, thuong thu bo Hinh duoi trieu Khai Đinh. Cha ong la Giao su Đang Van Ngu, mot bac si đau nganh nghien cuu ve ky sinh trung cua Viet Nam. Đang Nhat Minh la con trai truong cung voi hai nguoi em gai Đang Nguyet Anh va Đang Nguyet Quy. Hai nam sau khi cha ong qua đoi tai Quang Tri vao nam 1967, nguoi em gai ut Đang Nguyet Quy cua ong cung mat vi benh o Lien Xo. Nguoi em gai thu hai cua ong, ba Đang Nguyet Anh sau nay lay bang tien si vat ly va cong tac tai Vien Nang luong nguyen tu Viet Nam.
Khi con nho, Đang Nhat Minh chu yeu song o que noi va que ngoai la An Cuu va Lai The. Sau khi ket thuc chuong trinh hoc 4 nam o truong An Cuu, ong bat đau theo hoc Truong Khai Đinh (nay thuong đuoc goi la Truong Quoc hoc Hue). Đen nam 1950, gia đinh ong nhan đuoc tin giao su Đang Van Ngu đa tro ve Viet Nam sau nhieu nam đi du hoc tai Nhat Ban, me ong đa đua ba anh em len Viet Bac đe đoan tu. Đang Nhat Minh tiep tuc viec hoc o Viet Bac cho đen nam 14 tuoi thi đuoc gui đi hoc tai Truong Thieu nhi Viet Nam o Que Lam, Trung Quoc. Chi 2 nam sau, khi Đang Nhat Minh moi 16 tuoi va van con đang hoc tai Trung Quoc thi me ong qua đoi.
Đang Nhat Minh đuoc bau lam tong thu ky (sau nay la chu tich hoi) tai Đai hoi lan thu 3 cua Hoi Đien anh Viet Nam vao thang 2 nam 1989, va đam nhiem vai tro nay 2 nhiem ky lien tiep. Đen nam 1993, ong tro thanh Đai bieu Quoc hoi Viet Nam khoa 9 thuoc đoan đai bieu Thanh Hoa. Voi nhieu thanh cong trong linh vuc phim anh, Đang Nhat Minh thuong xuyen tro thanh giam khao cua cac ky Lien hoan phim Viet Nam, cung nhu mot so cuoc thi đien anh khac. Thang 3 nam 2023, ong đuoc moi mo đau hoi thao quoc te "Chinh sach va giai phap phat trien nganh cong nghiep đien anh tai Viet Nam va Đong Nam A" do Hiep hoi Phat hanh va pho bien phim Viet Nam to chuc vao chieu ngay 14 tai Ha Noi.


Su nghiep đien anh Trong hoi ky cua minh, Đang Nhat Minh cho biet thanh vien trong gia đinh ong chu yeu lam trong nganh y hoac giao duc, chi co mot nguoi am hieu linh vuc van hoa nghe thuat la giao su Nguyen Hong Phong – chong cua nha phe binh van hoc Nguyen Thi Ngoc Trai, di cua Đang Nhat Minh. Chinh nguoi duong nay đa dan dat Đang Nhat Minh vao con đuong nghe thuat va đuoc ong xem nhu nguoi thay đau tien.
Bat đau su nghiep tu nhung nam 1960 va van con tiep tuc cho đen nay, Đang Nhat Minh đa chung kien qua trinh phat trien manh me cua đien anh Viet Nam trong the ky 20. Cac tac pham cua ong cung phan anh nhieu bien đong tu nhieu khia canh cua viec lam phim o Viet Nam.


= Khoi đau =
Sau 18 thang theo hoc tai Lien Xo, Đang Nhat Minh ve nuoc va bat đau cong viec lam phien dich vien tieng Nga. Theo loi ke cua đao dien Đang Nhat Minh, trong nhung nguoi cung tro ve tu Lien Xo voi ong thi co ba nguoi đuoc phan cong ve cong tac tai Bo Van hoa, hai nguoi khac đuoc giu lai lam phien dich cho lanh đao bo va ong thi đuoc phan cong ve lam phien dich tai Phat hanh phim Trung uong đe dich loi thoai trong cac phim Lien Xo. Nam 1959, Truong Đien anh Viet Nam đuoc thanh lap va co su ho tro giang day cua mot so đao dien đen tu Khoi phia Đong. Đen nam 1962 khi cac hoc vien khoa 1 chuan bi lam cac bo phim tot nghiep duoi su huong dan cua Ajdai Ibraghimov, mot đao dien nguoi Azerbaijan đen tu Lien Xo, thi mot phien dich vien cua truong đuoc cu sang Lien Xo du hoc. Đang Nhat Minh đuoc phan cong đen thay vi tri phien dich đo. Khong chi lam cong viec phien dich tai truong, ong con bat tay dich thuat nhung tac pham lien quan đen đien anh tu tieng Nga. Tu đau nhung nam 1960, Đang Nhat Minh đa phien dich cuon sach "Viet kich ban phim truyen ngan" cua nha van Nga Yevgeny Gabrilovich va đang len nhieu ky cua tap chi Đien anh Viet Nam. Đen nam 1965, ong bat đau nghe đao dien voi bo phim tai lieu đau tay Theo chan nguoi đia chat. Đay von la mot tac pham tot nghiep cua mot nhom hoc sinh Truong Đien anh Viet Nam ma ong đuoc moi lam đao dien.
Sau khi cha ong qua đoi tai chien truong Quang Tri khi đang nghien cuu thuoc chong sot ret vao nam 1967, ong tro thanh con cua liet si va đuoc Bo Van hoa uu tien cho đi hoc đao dien o Lien Xo, nhung ong đa tu choi vi lo lang cho gia đinh do luc bay gio Viet Nam van đang trong giai đoan hai cua Chien tranh Đong Duong. Nam 1969, ong xin ve Xuong Phim truyen Viet Nam luc bay gio đang đong o so 4 đuong Thuy Khue, Ha Noi. Nam 1970, Đang Nhat Minh cung đao dien Nguyen Đuc Hinh thuc hien bo phim Chi Nhung dua tren bo truyen ngan cung ten cua nha van Nguyen Sang. Bo phim đa nhan đuoc bang khen cua Hoi đong giam khao tai Lien hoan phim Viet Nam lan thu 2, mot đe cu va mot bang khen tai Lien hoan phim quoc te Moskva. Đay khong chi la bo phim truyen ngan duy nhat ve đe tai mien Nam Viet Nam đuoc khen thuong tai mot ky Lien hoan phim Viet Nam ma con la bo phim truyen ngan đuoc san xuat trong giai đoan chien tranh duy nhat ban đuoc ra nuoc ngoai trong giai đoan nay. Nam 1974, ong đuoc giao cho đao dien bo phim truyen Nhung ngoi sao bien đuoc chuyen the tu vo kich Nguoi tu gia cuoi cung cua tac gia Nguyen Khac Phung. Mac du co chat lieu va y đo hinh tuong nghe thuat tot, co tiem nang tro thanh mot tac pham co be day va chieu sau, nhung bo phim khong may thanh cong boi cot truyen phim phat trien cham, khong co kich tinh cua tung đoan. Sau sau thang đuoc đao tao ngan han tai Bulgaria, ong quay ve nuoc va bat đau thuc hien bo phim Ngay mua cuoi nam chuyen the tu vo kich Nhung nguoi boc đa cua Hong Phi. Bo phim nay cung khong gay đuoc tieng vang gi du thoi điem đo ong la mot đao dien co bang cap.


= Buoc đau thanh cong =
Toi ngay 30 thang 4 nam 1975, Đang Nhat Minh cung đoan quay phim cua Xuong phim truyen đa co mat tai Dinh Đoc Lap. Ngay ngay hom sau, ong cung đoan phim cua minh bat đau ghi lai nhung hinh anh đau tien cho phim tai lieu Thang Nam – Nhung guong mat. Bo phim mo ta hai hinh anh đoi lap cua Sai Gon khi chinh quyen cu vua sup đo: su han hoan cua nguoi dan va tan du cua xa hoi cu. Đay la mot trong nhung bo phim Viet Nam ra đoi som nhat ghi lai hinh anh cua Thanh pho Ho Chi Minh sau su kien 30 thang 4 nam 1975. Tai Lien hoan phim Viet Nam lan thu 4, bo phim tai lieu nay đa gianh đuoc giai Bong sen bac.
Khong lau sau đo, ong tiep tuc thanh cong o mang phim tai lieu khi nhan đuoc Bong sen bac cho bo phim tai lieu Nguyen Trai tai Lien hoan phim Viet Nam lan thu 6 dien ra vao nam 1983. Trong mot bai phong van voi bao To quoc, Đang Nhat Minh cho biet ong đa "đem het tat ca tinh cam va tri sang tao bang ngon ngu đien anh đe lam bo phim nay". Loi binh đuoc thuc hien boi nha van Hoang Phu Ngoc Tuong đa gop phan tao nen thanh cong cho bo phim. Trong ngay chieu ra mat, đa co nhieu nha su hoc, nha van hoa đen tham du, trong đo co bac si Nguyen Khac Vien.
Sau mot thoi gian thuc hien nhung bo phim theo cach lam viec cu (kich ban sau khi đuoc duyet se đua ve phan cong cho cac đao dien), Thi xa trong tam tay la bo phim đau tien ghi dau an ca nhan cua ong. Nam 1981, Đang Nhat Minh co mot truyen ngan mang ten "Thi xa trong tam tay" đuoc đang tren bao Van nghe. Du truyen ngan nay khong đuoc chu y, nhung dich gia Vu Hoang Đich (em trai nha tho Vu Hoang Chuong) đa goi y Đang Nhat Minh chuyen the sang đien anh. Trong qua trinh thuc hien, bo phim đa đuoc nhac si Trinh Cong Son viet nhac phim dua tren bai tho cua Hoang Phu Ngoc Tuong.
Thi xa trong tam tay bat đau khoi quay vao nam 1982 tai Lang Son, lay boi canh Chien tranh bien gioi Viet–Trung 1979, the hien su phan boi cua Trung Quoc voi Viet Nam cung voi su phan boi giua nguoi voi nguoi. Vai dien nha bao Nhat Ban trong phim la mot vai dien bat đac di cua Đang Nhat Minh khi nguoi von đuoc chon cho vai nay, mot sinh vien nguoi Nhat Ban, khong the đen đia điem quay phim trong tinh hinh bien gioi Viet Nam bat on. Khi tham gia Lien hoan phim Viet Nam nam 1983, bo phim đa gay tranh cai lon giua cac giam khao. Cuoi cung, nho su quyet liet cua nhom giam khao gom nha tho Che Lan Vien va Hoang Trung Thong, nha van Nguyen Khai va cac đao dien Tran Vu, Mai Loc, Pham Ky Nam, bo phim đa gianh đuoc Bong sen vang nam đo. Trong cuon hoi ky cua minh, Đang Nhat Minh co chia se rang Thi xa trong tam tay la bo phim giau chat đien anh nhat ma ong tung lam.


= Dau an quoc te =


 Bao gio cho đen thang Muoi  Sau khi gay tieng vang trong nuoc voi Thi xa trong tam tay, ong tiep tuc ghi dau an voi bo phim Bao gio cho đen thang Muoi. Tai Lien hoan phim Viet Nam, bo phim khong chi gianh đuoc Bong sen vang cho phim truyen đien anh ma con giup ong chien thang hang muc Đao dien xuat sac đau tien trong su nghiep đien anh cua minh. Tuy nhien truoc đo, bo phim đa lien tuc bi kiem duyet 13 lan do tu duy lam phim khac biet, truoc khi đuoc Tong Bi thu Truong Chinh cho phep ra mat khan gia. Đay đuoc xem la bo phim đau tien mang tinh xet lai nhung chu đe tranh cai lien quan đen ky uc chien tranh. Bang cach mieu ta qua trinh rieng tu ve viec đe tang nguoi linh đa qua đoi, Đang Nhat Minh đa thach thuc su ton trong cua nha nuoc ve nhung nguoi chet trong chien tranh va khoi phuc ky uc ve nguoi linh đa chet trong coi rieng cua ho hang gia đinh. Mac du thoi điem nay đa la nam 1984, gan 1 thap ky sau khi Chien tranh Viet Nam ket thuc, bo phim cung ra đoi sau nhieu bo phim khac cung ve đe tai su mat trong chien tranh, nhung đao dien Đang Nhat Minh van e ngai rang nhung đieu minh the hien co the bi hieu lech lac. Trong bai bao "Loi tu su cua nguoi lam phim" đang tren Tap chi Đien anh so 2 nam 1985, ong đa dan lai mot đoan trich trong loi tua cua kich ban:

Nam 1985, Bao gio cho đen thang Muoi đuoc cong chieu tai Lien hoan phim quoc te Hawaii. No đanh đau lan đau tien mot bo phim đien anh Viet Nam đuoc trinh chieu tai mot lien hoan phim cua Hoa Ky. Bo phim mo ta lai cuoc chien tu mot goc nhin ma hau het nguoi My chua bao gio đuoc nhin thay tu nhung tac pham cua Hollywood, đua đen cho khan gia My mot đinh nghia hoan toan khac ve phim chien tranh ho von quen thuoc. Voi su thanh cong ruc ro trong ca gioi phe binh lan cong chung, bo phim đuoc đe cu Giai thuong Trung tam Đong Tay danh cho bo phim mang lai su thau hieu tot nhat giua cac dan toc chau A, Thai Binh Duong, Hoa Ky, va no đa gianh đuoc giai đac biet tu ban giam khao. Ngoai ra, bo phim con nhan đuoc bang khen cua Uy ban Bao ve hoa binh tai Lien hoan phim quoc te Moskva. Nam 2008, đai truyen hinh CNN đa liet ke Bao gio cho đen thang Muoi vao danh sach 18 bo phim chau A xuat sac nhat moi thoi đai. Cho đen nay, đay van la mot trong nhung bo phim kinh đien cua đien anh Viet Nam.


 Co gai tren song  Nam 1987, bo phim Co gai tren song cua Đang Nhat Minh đuoc cong chieu sau hang loat tranh cai gay gat trong Đang Cong san Viet Nam. Bo phim đuoc xay dung voi hai hinh anh đoi lap: nguoi linh Quan đoi nhan dan Viet Nam boi bac trong khi nguoi quan nhan cua Quan luc Viet Nam Cong hoa lai thuy chung. Đay đuoc xem la mot su lua chon mao hiem cua Đang Nhat Minh, va no cung la nguyen nhan dan đen nhieu tin đon that thiet bao gom tin đon bi cam chieu. Tai Lien hoan phim Viet Nam lan thu 8 dien ra o Đa Nang, Co gai tren song von đa nhan đu điem tu ban giam khao đe nhan Bong sen vang, nhung tin đon cam chieu khien bo phim chi nhan đuoc Bong sen bac. Viec nay đa gay ra mot lan song bat binh tu khan gia Đa Nang.
Nguoc lai hoan toan voi tin đon, bo phim khong chi đuoc cong chieu ma con đuoc đon nhan nong nhiet o Đa Nang. Mac du khong co so lieu chinh thuc, nhung doanh thu cua bo phim đuoc cho la đu đe trang trai toan bo kinh phi cua Lien hoan phim va tham chi van con thua. Lan cong chieu tai Đa Nang trong khuon kho Lien hoan phim Viet Nam la lan cuoi cung bo phim đuoc cong chieu rong rai trong nuoc du khong co mot lenh cam nao đuoc ban hanh. Sau đo, Co gai tren song đa xuat hien tai hang loat lien hoan phim quoc te va đuoc nhieu quoc gia mua ban quyen phat hanh nhu Đuc, Hoa Ky, Nhat Ban va Canada. Bo phim đuoc xem la "mot tieng no đau tien cua đien anh thoi ky đoi moi". Nam 2000, nhan ky niem 25 nam ngay thong nhat Viet Nam, bo phim Co gai tren song đa đuoc chieu tren kenh truyen hinh ARTE cua chau Au.


= Sau thoi ky Đoi Moi =


 Phim tam ly  Nam 1993, Đang Nhat Minh xuat ban cuon truyen ngan Ngoi nha xua tren bao Van nghe. Vao nam 2000, bo phim tam ly Mua oi dua tren chinh tac pham truyen ngan đo ra mat khan gia tai Lien hoan phim quoc te Locarno. Tai đay, bo phim cua ong gianh đuoc hai giai thuong. Sau đo, no lien tuc đuoc cong chieu tai nhieu lien hoan phim quoc te o nhieu quoc gia nhu Ha Lan, Thuy Si, Na Uy, Phap va Bi. Cung nhu nhieu bo phim khac, co nhieu y kien khen che xung quanh tac pham nay cua Đang Nhat Minh, rieng bao chi tieng Phap đa co nhieu nhan đinh khac nhau ve bo phim. Bao Telerama cua Phap cho rang bo phim co mot so đoan quay khong đuoc đeu tay, "tac dung bieu tuong đoi khi hoi nhan manh, co cam giac cam đong nhung cung co man hoi uy mi"; bao L'Humanite thi cho rang bo phim nen co noi dung sac ben hon la phai noi nhe đi; rieng bao Premiere nhan đinh tong quat rang su vung vang cua kich ban phim đa giup nguoi xem quen đi nhung khiem khuyet nay.
Du thanh cong o nuoc ngoai, nhung truoc đo, Mua oi la mot trong nhung tac pham cua Đang Nhat Minh đa gap rac roi voi su kiem duyet phim trong nuoc khi noi dung bo phim noi ve cuoc cai cach ruong đat tai mien Bac Viet Nam. Cac nha kiem duyet phim Viet Nam bi đanh gia la noi tieng khat khe voi nhung bo phim chua nhung chu đe nhay cam ve chinh tri. Mot so y kien cho rang ho đa nhe tay khi cho phep ong thuc hien bo phim nay. Nam 2019, Mua oi đuoc Vien phim Anh phuc che lai o đinh dang HD va đuoc chieu mien phi tai su kien "Phim nhu mot di san van hoa" do Vien phim Viet Nam phoi hop thuc hien.


 Phim đuoc tai tro  Nho thanh cong tai cac lien hoan phim, ten tuoi cua Đang Nhat Minh đa đuoc quoc te biet đen. Nam 1994, ong đuoc kenh 4 Đai truyen hinh Anh tai tro kinh phi đe thuc hien bo phim Tro ve. Bo phim phan anh cuoc song kinh te thi truong cua Viet Nam nhung nam sau Đoi Moi: xa hoi phat trien nhanh chong tren con đuong hien đai hoa, nhung lai dan mat đi nhung gia tri truyen thong nhu ban sac thuc su cua nguoi Viet Nam. Tro ve đa gianh đuoc giai đac biet cua Ban giam khao tai Lien hoan phim chau A-Thai Binh Duong nam 1994. Theo loi ke cua nha bien kich Le Ngoc Minh, kich ban cua Tro ve va ca bo phim Co gai tren song truoc đo hon nua thap ky đeu đuoc thai nghen trong mot chuyen cong tac o Tay Nguyen nam 1986 sau khi Đang Nhat Minh tro ve sau 1 nam tu nghiep đien anh o Phap.
Nam 1995, Đang Nhat Minh tiep tuc đuoc đai truyen hinh NHK cua Nhat Ban tai tro đe thuc hien bo phim Thuong nho đong que, va no cung la bo phim đau tien ong đuoc quyen quyet đinh chi tieu. Kich ban phim von dua tren truyen ngan cua nha van Nguyen Huy Thiep, đa tung đuoc gui đi kiem duyet tai Hang phim Giai Phong va Cuc Đien anh nhung bi tra lai vi co hai ly do phan đoi: "kich ban thieu kich tinh, thieu yeu to đe lam thanh mot phim truyen" va co noi dung lien quan đen cong tac to chuc cua nha nuoc. Tuy nhien, kich ban đuoc nguoi Nhat đanh gia cao đa đau tu đe san xuat. Bo phim đa xuat hien tai hon 60 lien hoan phim va thu ve nhieu giai thuong. Tai Lien hoan phim Viet Nam nam 1995, bo phim mang ve cho ong giai Đao dien xuat sac nhat, nhung ban than no lai khong đuoc bat ky giai Bong sen nao. Du vay, đay van la mot tac pham mang tinh van hoa cao va la mot trong nhung bo phim quan trong trong su nghiep cua ong.


 Phim chien tranh  Bo phim Ha Noi mua đong nam 46 la mot bo phim chien tranh cua Đang Nhat Minh lam ve Ho Chi Minh. Bo phim đuoc bat đau bam may vao thang 2 nam 1996 nhung mai đen thang 3 nam 1999 moi chinh thuc ra mat khan gia Viet Nam. Tuy nhien, đay co the xem la mot so it phim Viet Nam đuoc cong chieu tai mot lien hoan phim quoc te truoc ca khi hoan chinh va đuoc cong chieu tai Viet Nam vao nam 1999. Bo phim đuoc trinh chieu tai Lien hoan phim quoc te Toronto vao thang 12 nam 1997 va Lien hoan phim quoc te Singapore vao thang 4 nam 1998. Bo phim tiep tuc mang ve cho ong giai Đao dien xuat sac tai Lien hoan phim Viet Nam va giai A cua Hoi Đien anh Viet Nam.
Nam 2001, đao dien nguoi Uc Phillip Noyce đen Viet Nam đe thuc hien bo phim Nguoi My tram lang. Vao thoi điem ra mat, đay đuoc xem la bo phim nuoc ngoai ve Viet Nam noi tieng nhat o quoc gia nay. Đang Nhat Minh đa tham gia vao đoan lam phim voi vai tro đao dien cua đoi quay thu hai. Sau khi chinh thuc cong chieu vao nam 2002, bo phim đa thu ve đuoc nhieu đe cu va giai thuong tai cac le trao giai lon trong đo co Oscar.
Đung ngay 30 thang 4 nam 2009, bo phim Đung đot cua ong ra mat khan gia Ha Noi. Đang Nhat Minh khang đinh, đay la bo phim khien ong hai long nhat tu truoc đen nay. Voi kich ban dua tren hai cuon nhat ky cua bac si Đang Thuy Tram, bo phim khong chi nhan đuoc loi khen tu quoc te ma con chien thang hang loat giai thuong tai cac lien hoan phim trong nuoc lan quoc te. Ngoai chien thang tai ca Lien hoan phim Viet Nam va Giai Canh dieu, Đung đot con vuot qua 24 bo phim khac đe gianh đuoc giai thuong tai Lien hoan phim quoc te Fukuoka.  Bo phim đuoc đanh gia la "lam say đam ca nguoi xem Viet Nam va My" va noi đau trong bo phim co the khien nhung cuu thu thau hieu nhau hon. Mot nam sau, Đai su Viet Nam tai Hungary la Nguyen Quoc Dung cho chieu Đung đot tai rap phim lon o thu đo Budapest thay cho viec to chuc le ky niem su kien 30 thang 4 nhu hang nam.


= Sau nam 2010 =
Tu khi thuc hien xong bo phim Đung đot, mot thoi gian dai sau đo Đang Nhat Minh đa tap trung vao viet kich ban phim va khong cho ra tac pham đien anh moi. Đen nam 2015, hang phim Khanh An (mot hang phim tu nhan cua Hue moi thanh lap) moi ong thuc hien bo phim tai lieu ve hoa si Le Ba Đang, mot hoa si Phap goc Viet. Ong cung nha quay phim đa bay sang Paris va đen tham nha vi hoa si 93 tuoi. Sau khi ghi hinh tai Phap va ve nuoc, ong lai đen lang Bich La o huyen Trieu Phong, tinh Quang Tri đe ghi lai nhung hinh anh que huong cua Le Ba Đang. Bo phim tai lieu ngan 25 phut mang ten Le Ba Đang – Tu Bich La đen Paris đuoc ra mat ngay trong nam 2015. Tuy nhien, luc bo phim hoan thanh cung la luc hoa si nay qua đoi. Sau đo, bo phim tham gia Lien hoan Phim tai lieu quoc te tai Ha Noi vao thang 5 va Lien hoan Phim tai lieu tai Han Quoc vao thang 6 cung nam.
Nam 2020, Đang Nhat Minh quay lai voi viec lam phim đien anh khi bat đau khoi quay Hoa nhai. Ong goi đay la bo phim "tam huyet luc cuoi đoi" cua minh. Bo phim lay boi canh Ha Noi nay do mot hang phim nho o Hue đau tu san xuat. Đang Nhat Minh cho biet, đay la lan đau tien ong thuc hien mot bo phim khong su dung kinh phi nha nuoc. Bo phim đong may va bat đau lam hau ky vao nam 2021. Đe thuc hien đuoc du an phim nay, ong đa phai vua keu goi von tu nhan vua phai bo von cua minh ra. Mac du vay, viec hau ky đoi khi bi tri hoan vi khong đu kinh phi. Ve sau, vi su bung no cua đai dich COVID-19 ma viec hau ky lan chuyen ra mat bo phim tiep tuc bi anh huong. Thang 10 nam 2022, Hoa nhai chinh thuc tro thanh bo phim dai duy nhat cua Viet Nam đuoc chon tham gia Lien hoan phim quoc te Ha Noi. Lien hoan phim bat đau vao ngay 8 thang 11 va be mac vao ngay 12 thang 11 cung nam.
Ngay 8 thang 11, Hoa nhai đuoc chon lam bo phim chieu mo man cho Lien hoan phim quoc te Ha Noi lan thu 6 voi chu đe "Đien anh - Nhan van, Thich ung va Phat trien". Tu truoc ngay cong chieu, bo phim đa nhan đuoc nhieu su chu y cua khac gia. Đen ngay cong chieu, khan phong cua Trung tam Chieu phim Quoc gia đa kin cho ngoi, nhieu khan gia lua chon ngoi o loi đi đe theo doi. Đieu nay khien cho ban to chuc phai mo them mot phong chieu khac đe đap ung nhu cau cua khan gia. Sau khi bo phim đuoc cong chieu, Đang Nhat Minh đa khang đinh mot lan nua đay se la bo phim cuoi cung cua ong, boi ly do tuoi tac va suc khoe. Mac du khong gianh đuoc giai thuong chinh tai lien hoan phim, nhung Đang Nhat Minh đa nhan đuoc Bang khen phim co noi dung đong gop vao su nghiep xay dung va phat trien thanh pho tu Uy ban Nhan dan thanh pho Ha Noi.


Su nghiep sang tac = Truyen ngan va hoi ky =
Ben canh su nghiep đao dien đien anh, Đang Nhat Minh con tham gia van đan va đat đuoc mot so thanh tich. Trong chuyen đi thuc te o Đuong 9 Nam Lao vao nam 1970, ong đa bat tay vao viet truyen ngan đau tay mang ten "Gap go o cua rung", mot tac pham mang dau an cua ong va nguoi cha đa mat, giao su Đang Van Ngu. Sau đo, ong đa tiep tuc viet mot so truyen ngan khac nhu "Tin đon" va "Chuyen nguoi lon". Cung nhu viec lam phim, viec sang tac cua ong bao quat pham vi tuong đoi phong phu tu nong thon đen thanh thi va tu chien tranh lan lich su đen đoi song đuong đai.
Trong hon 10 truyen ngan đa tung đuoc xuat ban, noi bat nhat co the ke đen nhung tac pham đa đuoc chinh ong chuyen the thanh phim nhu "Thi xa trong tam tay", "Ngoi nha xua" va "Tro ve". Nam 1980, "Thi xa trong tam tay" đa gianh đuoc Giai ba tai cuoc thi truyen ngan cua bao Van nghe. Cac tac pham cua ong đuoc tap hop thanh nhung tap truyen nhu Nuoc mat kho (1993, Nha xuat ban Van hoc), Ngoi nha xua (2012, Nha xuat ban Tre) va Hoa nhai (2016, Nha xuat ban Dan tri). Tap truyen Ngoi nha xua đuoc xuat ban nhan dip ky niem 10 nam nha xuat ban Tre đat chi nhanh tai Ha Noi. Tap truyen vua Hoa nhai bao gom 3 truyen: "Hoa nhai", "Nha đieu duong nuoc khoang" va "Bao gio cho đen thang muoi".
Nam 2005, quyen hoi ky mang ten Hoi ky đien anh đuoc xuat ban. Ong tho lo rang cuon hoi ky nay von chi viet cho nguoi than trong gia đinh đoc, nhung nghe theo loi khuyen cua em gai la Đang Nguyet Anh, ong đa đong y cong bo rong rai tac pham nay. Đen nam 2020, tac pham đa đuoc tai ban lan thu ba boi Nha xuat ban Van hoa Van nghe thanh pho Ho Chi Minh. Khong chi đuoc xuat ban tai Viet Nam, hoi ky cua Đang Nhat Minh con đuoc dich sang tieng Phap va xuat ban voi ten Memoires d'un cineaste vietnamien (tam dich: Hoi ky cua mot nha lam phim Viet Nam) vao nam 2017.


= Kich ban phim =
O mang phim tai lieu, ngoai tru 5 bo phim ong la bien kich kiem đao dien, Đang Nhat Minh con cung đao dien Đao Trong Khanh bien soan kich ban cho bo phim Ho Chi Minh voi Trung Quoc. Đay la mot bo phim dai 7 cuon ve Chu tich Ho Chi Minh do nghe si Thanh An đao dien, gianh đuoc giai A cho phim tai lieu nhua tai Giai thuong Hoi Đien anh Viet Nam 1996. Nhieu nam lam viec trong linh vuc đien anh, tham gia ca mang viet kich ban va đao dien phim, khong phai bo phim nao do Đang Nhat Minh viet kich ban thi đeu do ong đao dien, va cung khong phai kich ban nao cung đuoc hien thuc hoa thanh mot tac pham đien anh thuc su. Trong so đo, mot so kich ban đuoc ong lay cam hung tu nhung truyen ngan. Mot trong nhung tap kich ban noi bat nhat cua ong la Bao gio cho đen thang Muoi.
Tu sau bo phim Mua oi, ong đa khong cho ra mat mot tac pham moi trong mot thoi gian kha dai. Tra loi phong van cua bao Nguoi Lao Đong, Đang Nhat Minh cho biet, trong thoi gian khong lam phim ong đa viet ba kich ban: Nuoc mat kho, Chim en bay va Đung đot. Nuoc mat kho la mot kich ban gan gui voi nghe nghiep chinh cua ong khi noi ve mot co gai đa tu gia su nghiep đien anh vi khong the khoc trong nhung canh quay gia doi. Tai cuoc thi Nang cao chat luong kich ban cua Cuc Đien anh vao nam 2002, kich ban nay đa gianh đuoc giai Nhi (khong co giai Nhat). Mac du đuoc nha van Le Thieu Nhon nhan đinh la co the tro thanh mot bo phim hay, nhung kich ban Nuoc mat kho đa khong đuoc Hoi đong duyet kich ban cua Cuc Đien anh thong qua. Them vao đo, kich ban Chim en bay đuoc ong chuyen the tu cuon tieu thuyet cua Nguyen Tri Huan cung khong đuoc duyet.
Ben canh hai kich ban đuoc chuyen the tu "Hoa nhai" va "Nha đieu duong nuoc khoang", ong con viet mot kich ban phim mang ten Huyen nhiem. Kich ban viet ve cuoc đoi cua mot nguoi tri thuc đi theo cach mang dua tren nguyen mau tu cha ong. Ong cho biet, đe co the lam bo phim nay thi can nguon kinh phi tuong đoi lon va su tai tro cua nha nuoc. Tuy nhien, kich ban nay tiep tuc khong đuoc Cuc Đien anh đon nhan.


Phong cach lam phim Đang Nhat Minh đuoc đanh gia la mot trong so hiem nhung nha đien anh Viet Nam tao dung nen phong cach rieng voi nhung sang tao manh me cung the gioi quan đoc đao. Tu sau thanh cong cua Thi xa trong tam tay, Đang Nhat Minh đa tu trung thanh voi mot huong đi ma ong đa xac đinh cho minh, đo la "chi lam nhung phim do toi viet kich ban, noi ve nhung van đe ma toi quan tam, toi rung đong", đong thoi tu nhan minh la "nguoi triet đe" voi nguyen tac nay "hon ca" cac đao dien nguoi Viet Nam khac. Đao dien Đang Nhat Minh đuoc xem la mot trong nhung truong hop đao dien tu viet kich ban hiem hoi cua đien anh Viet Nam khi đong thoi giu hai vai tro quan trong đoi voi ra đoi cua hang loat tac pham đien anh co gia tri cao.
Đang Nhat Minh cho biet, viec lam phim đoi voi ong nhu viet mot buc thu tinh, ong lam phim la đe gui đen khan gia buc thu viet ve nhung tam tinh cua minh. Ong vi khan gia nhu nguoi con gai minh yeu, vi vay tat ca nhung tam tinh trong buc thu phai xuat phat tu "rung đong chan thanh" va "cam xuc chan thuc". Đo la ly do ma ong khong lam phim do ai đat hang ma thuong chi tu viet kich ban cho minh. Đoi voi Đang Nhat Minh, moi bo phim ong lam đeu la mot cach nhin hien thuc, xuat phat tu nhan sinh quan, cach nhin cuoc đoi, su vat cua ong; tuong tu nhu cau noi "Đao dien khong phai la mot nghe. Đao dien la mot nhan sinh quan" cua đao dien nguoi Y Federico Fellini. Nhieu nha lam cong tac nghien cuu va phe binh đien anh Viet Nam thuong xep phim cua Đang Nhat Minh vao loai phim tac gia. Voi ca tinh nghe thuat đuoc boc lo qua tung bo phim, Đang Nhat Minh đuoc xem la mot trong so nhung guong mat noi bat cua dong phim nay thoi ky đau cua đien anh Viet Nam noi chung va đien anh cach mang noi rieng.
Cac tac pham cua ong thuong la tieng noi ca nhan va nhung noi niem cua ong ve đat nuoc, con nguoi Viet Nam, cung nhu huong đen than phan con nguoi voi nhung van đe khai quat mang tinh so phan cua dan toc, cua nhan loai – nhung đieu nay đeu đuoc đao dien the hien mot cach kheo leo trong suot cuoc đoi lam phim đuoc nha nuoc tai tro kinh phi, von đi cung rat nhieu rang buoc ve mat tu tuong. Khi nhac lai ve nhung bo phim gap kho khan trong viec kiem duyet, Đang Nhat Minh tung neu ra quan điem cua minh: "Sang tac thi khong bao gio đuoc so, phai luon la chinh minh, luon trung thanh voi minh. Khong đuoc xu thoi ma phai huong toi cai vinh cuu". Pho Giao su Tien si Le Thi Bich Hong nhan đinh tren Tuoi Tre rang phim cua Đang Nhat Minh luon lam "noi bat the gioi noi tam cua nhan vat" va do đo cac tac pham cua đao dien luon mang đam mot "chat giong tieu thuyet đac trung". Du trong cac bo phim ong thuc hien đeu co ca noi mat mat lan đau thuong, nhung nhung pham chat tot đep cua con nguoi van luon đuoc đao dien khac hoa mot cach tinh te.


Đanh gia Trong boi canh Chien tranh Lanh, đien anh cung nhu cac hinh thuc nghe thuat khac tro thanh mot loai vu khi đe the hien y thuc he cua ca hai phia. Vi su đoi lap ve lap truong cung nhu y thuc he, rat it nghe si Viet Nam co the co đuoc mot su nghiep lung lay đuoc che đo cong san hoan nghenh trong khi đong thoi tro nen de chiu, de tiep nhan đoi voi khan gia phuong Tay hay nguoi Viet Nam o nuoc ngoai, nhung nguoi thuong co xu huong bac bo nghe thuat xa hoi chu nghia mot cach quyet liet. Nhung Đang Nhat Minh đa tro thanh mot trong so it đo. Nhung bo phim cua ong đa thach thuc truyen thong lam phim cach mang nhu mot nguoi phuc vu cach mang.
Đang Nhat Minh bat đau lam phim vao mot thoi điem tuong đoi thich hop trong lich su Viet Nam – giai đoan ma tu do hoa chinh tri va nghe thuat đang dan đuoc tiep can va phat trien len đen đinh điem voi viec khoi đong cach cai cach Đoi Moi. Sau nhung bo phim tai lieu, nhung bo phim đien anh đau tien cua ong nhu Chi Nhung, Nhung ngoi sao bien va tac pham noi tieng nhat cua ong la Bao gio cho đen thang Muoi đeu đuoc phat hanh truoc cuoc cai cach nam 1986.
Trong bai bao mang ten "Shuttle Diplomacy for Vietnam Films" (tam dich: Ngoai giao con thoi cho phim Viet Nam) tren to International Herald Tribune, tac gia Joan Dupont đa nhan xet rang: nhung bo phim cua Đang Nhat Minh luon the hien hinh anh cua xa hoi đuong đai, tu cuoc song lang que bi chien tranh tan pha trong Bao gio cho đen thang Muoi đen hinh anh mot co gai bi tu choi boi nguoi linh Viet Cong – nguoi tung đuoc co bao ve luc lam nguy – sau khi anh ta thang quan tien chuc trong Co gai tren song, tu hinh anh mot giao vien đi ve phia nam roi bi choang ngop boi su bung no kinh te trong Tro ve cho đen cau chuyen ve su thuc tinh tinh duc cua mot thanh nien 17 tuoi trong Thuong nho đong que. Cung vi nhung đieu nay ma Đang Nhat Minh, voi tu cach nguoi đung đau Hoi Đien anh Viet Nam, kho co the tranh khoi nhung loi chi trich. Joan Dupont nhan đinh, hoan canh khoc liet ma Đang Nhat Minh gap phai la nguyen nhan khien cho ong khong huong con gai minh theo nganh nghe thuat.
Xuyen suot nhieu bo phim, cac hinh tuong nghe thuat ma Đang Nhat Minh dung nen luon gay ra nhieu tranh luan. Nghe si nhan dan Tran The Dan – mot nha quay phim gao coi cua đien anh Viet Nam – tung noi rang ong đanh gia cao cach lam viec cua Đang Nhat Minh khi phim cua đao dien nay đa "thuc su dung nen nhung hinh tuong, truyen đuoc noi am anh đen nguoi xem" nhung đi kem đo la "nhieu điem can phai tranh luan xung quanh cac hinh tuong nghe thuat". Du chinh quyen cong san co bien cac san pham nghe thuat Viet Nam thanh nhung ban đieu van cho long yeu nuoc, tinh than cach mang va đoan ket dan toc, thi Đang Nhat Minh luon tim moi cach đe đua vao cac tac pham cua minh nhung cam xuc tru tinh va su đong cam. Nha van Hoang Phu Ngoc Tuong tung nhan đinh, Đang Nhat Minh la mot nguoi rat quyet liet trong y đo nghe thuat cua minh; va đo la đieu can thiet trong đien anh, noi nhung y đo sang tao luon de bi lung lay truoc nhung kho khan khach quan ben ngoai.

Khi trao Giai thuong Nikkei Chau A lan thu 4 vao nam 1999, bao Nihon Keizai Shimbun cua Nhat Ban cung nhan xet ve Đang Nhat Minh: "Ong ton trong tu do ngon luan nghe thuat va đa tao ra nhung bo phim xuat sac truyen tai trai tim cua chau A ra the gioi". Trong cuon sach Consuming Urban Culture in Contemporary Vietnam (tam dich: Van hoa đo thi o Viet Nam đuong đai), tien si Lisa Drummond đa noi ve Đang Nhat Minh rang: ong đa đua ra cai nhin cua nha lam phim ve nhung bien đoi xa hoi ma Viet Nam đa trai qua, dung ky nang cua minh đe khac hoa su thay đoi đo thong qua nhung trai nghiem đoi thuong cua nhieu đoi tuong khac nhau. Nha van nguoi Ha Lan Dick Gebuys xem đao dien Đang Nhat Minh nhu la mot su gia cua nhung manh đoi đac biet vi cac tac pham đien anh cua ong thuong noi ve lich su, noi kho cua tung ca nhan va đi sau vao the gioi noi tam cua tung nhan vat.Đang Nhat Minh đuoc đanh gia la mot trong nhung đao dien noi tieng va co anh huong nhat o Viet Nam. Khi nhac đen ong, bao chi Viet Nam thuong dung nhung cum tu nhu "tai nang hang đau", "guong mat hang đau" hay "đao dien hang đau" cua đien anh Viet Nam. Khong chi rieng viec lam phim, ong đuoc xem la mot so it đao dien Viet Nam co kha nang van chuong đe tu viet nen nhung kich ban xuat sac nhu Thi xa trong tam tay, Bao gio cho đen thang Muoi. Đang Nhat Minh con nhan đuoc su đanh gia cao tu nhieu đao dien, nha nghien cuu đien anh trong nuoc va quoc te. Trong mot bai nghien cuu cua minh, tac gia John Charlot đa goi Đang Nhat Minh la mot "thien tai đien anh đich thuc" cua Viet Nam. Đang Nhat Minh đuoc xem la mot trong nhung nha lam phim Viet Nam noi tieng nhat o quoc te, khi ten tuoi cua ong đuoc biet đen khong chi o chau A ma con ca o chau Au va My.


Tac pham = Phim tai lieu =


= Phim đien anh =


Vinh danh Đang Nhat Minh đuoc nha nuoc Viet Nam phong tang danh hieu Nghe si uu tu vao nam 1988, Nghe si nhan dan vao nam 1993, va trao tang Huan chuong Lao đong hang Nhat vao nam 1998. Ngoai ra, ong con nhan đuoc Huan chuong Khang chien chong My hang Nhi va Huan chuong Đoc lap hang Ba. Đen nam 1999, ong đa nhan đuoc giai thuong Nikkei o hang muc van hoa vi nhung đong gop cho đien anh chau A. Tai Han Quoc, ong đa 2 lan đuoc vinh danh khi nhan đuoc "Giai thanh tuu tron đoi vi nhung cong hien xuat sac cho đien anh chau A" va Giai thuong Đien anh Hoa binh Kim Daejung tai Lien hoan phim quoc te Gwangju vao nam 2005 va 2013. Ong cung tro thanh đao dien đien anh Viet Nam đau tien gianh đuoc Giai thanh tuu tron đoi tai mot lien hoan phim nuoc ngoai.
Nam 2007, ong đuoc nha nuoc Viet Nam trao tang Giai thuong Ho Chi Minh chuyen nganh đien anh cho cac tac pham: Thi xa trong tam tay, Bao gio cho đen thang Muoi, Ha Noi mua đong nam 46 va Mua oi. Truoc đo, nam 1996, cha ong cung đuoc truy tang Giai thuong nay trong linh vuc Y hoc. Nam 2010, ong tro thanh đao dien Viet Nam đau tien đuoc Vien Han lam Khoa hoc va Nghe thuat Đien anh cua Hoa Ky vinh danh vi nhung cong hien cho su nghiep đien anh. Vien Han lam Khoa hoc va Nghe thuat Đien anh đa to chuc mot le ton vinh su cong hien cua Đang Nhat Minh vao thang 11 cung nam. Va đen nam 2016, ong đa đuoc trao giai Ky lan danh du (Licorne d'Or) cho toan bo su nghiep đien anh tai Lien hoan phim quoc te Amiens.
Cung trong nam 2016, Đang Nhat Minh la 1 trong 9 "Cong dan Thu đo uu tu" đuoc Thanh uy Ha Noi vinh danh. Ong cho biet, du đa nhan đuoc nhieu giai thuong va danh hieu, nhung viec tro thanh mot cong dan uu tu cua thu đo la lan hanh phuc va cam đong nhat. Ngay 12 thang 8 nam 2017, mot buoi đoi thoai voi chu đe Phim Đang Nhat Minh qua goc nhin cua nguoi nuoc ngoai đa dien ra tai Ha Noi. Sau khi chuong trinh đuoc mo đau bang viec chieu lai bo phim Tro ve, Đang Nhat Minh đa co mot buoi trao đoi voi Dick Gebuys – mot nha tho, nha van, nha soan kich nguoi Ha Lan, nguoi đa tung thuc hien chuong trinh gioi thieu phim cua Đang Nhat Minh tai Ha Lan. Nam 2019, cung chinh nha van nay đa hoan thanh cuon sach tieng Anh đau tien viet ve Đang Nhat Minh, lay cam hung tu cac bo phim tieu bieu cua ong. Cuon sach mang ten Nostalgia for the Countryside (tam dich: Hoai vong đong que) đuoc khoi thao tu nam 2015 va chinh thuc đuoc gioi thieu tai Viet Nam vao ngay 7 thang 2 nam 2023.
Ngay 31 thang 3 nam 2022, tai Đai su quan Phap o Ha Noi, Đang Nhat Minh đuoc Đai su Đac menh toan quyen Nicolas Warnery đai dien Bo Van hoa Phap trao tang Huan chuong Hiep si Nghe thuat va Van hoc, ghi nhan nhung đong gop cua ong trong viec gop phan lam tang cuong su hieu biet van hoa giua hai nuoc Viet Nam – Phap. Đai su Nicolas Warnery khang đinh rang, nuoc Phap ghi nhan nhung đong gop cua Đang Nhat Minh khong chi o nhung tac pham nhan van cua ong đuoc cong chieu tai Phap, nhung bo phim hop tac nhu Mua oi hay su lien ket đien anh giua hai nuoc trong thoi ky ong lam tong thu ky cua Hoi Đien anh, ma con ca thoi gian ong đa ho tro phien dich cho cac đoan lam phim Phap sang Viet Nam.
Ngay 5 thang 10 nam 2023, Đang Nhat Minh đuoc trao tang giai thuong Lon nam trong chuoi Giai thuong Bui Xuan Phai – Vi tinh yeu Ha Noi lan thu 16 vi "đa cong hien cho Ha Noi nhung tac pham van hoc, đien anh xuat sac". Ngay 2 thang 7 nam 2024, Đang Nhat Minh đuoc vinh danh tai Lien hoan phim chau A Đa Nang lan thu hai va nhan giai thuong "Thanh tuu đien anh".


= Danh sach giai thuong va đe cu =


Gia đinh Đang Nhat Minh ket hon voi Nguyen Phuong Nghi, mot nhac cong piano, con gai cua luat su Nguyen Que. Gia đinh ba Phuong Nghi trong đo co anh trai Nguyen Hoan đa tro thanh mot trong nhung hinh mau cho bo phim Mua oi cua chinh Đang Nhat Minh. Khi giao su Đang Van Ngu qua đoi vao nam 1967 thi Đang Nhat Minh cung vo đa co mot nguoi con trai đau long ten Nhat Tan. Ca Phuong Nghi va Nhat Tan đeu đuoc nhac đen trong buc thu cuoi cung ma Đang Van Ngu gui cho con trai. Đang Nhat Minh con co mot nguoi con gai la Đang Phuong Lan, mot bac si chuyen khoa tai – mui – hong. Ba ket hon voi ky su Đinh Xuan Tho – con trai cua Nha giao Nhan dan Đinh Xuan Lam – va sinh song cung chong tai Budapest, Hungary.


Chu thich Tham khao Thu muc Tieng Viet

Tieng Anh

Ngoai ngu khac


Lien ket ngoai Trich dan lien quan toi Đang Nhat Minh tai Wikiquote
Đang Nhat Minh tren IMDb