Quyen sach ve nhung Ky quan cua The gioi (tieng Phap: Livre des Merveilles du Monde) hay Ban mo ta The gioi (Devisement du Monde), trong tieng Y Il Milione hoac Oriente Poliano va trong tieng Anh thuong goi la Nhung chuyen du hanh cua Marco Polo hay Marco Polo du ky (The Travels of Marco Polo), la mot quyen du ky the ky 13 do Rustichello da Pisa viet lai tu nhung cau chuyen ke cua Marco Polo, mo ta hanh trinh cua Polo đi qua chau A, Ba Tu, Trung Quoc va Indonesia tu nam 1276 đen 1291, cung nhung trai nghiem cua ong khi con phung su trieu đinh cua Đai han Hot Tat Liet (Kublai Khan).
Cuon sach luc đau co cai tua đe Cuoc chuyen tro than mat ve The gioi đuoc viet bang tieng Phap co cua nha van truyen hiep si Rustichello da Pisa dua theo nhung loi tuong thuat ma ong đa nghe đuoc tu Marco Polo khi ho bi giam chung tai Genova. Ngay tu đau gioi hoc gia đa day len su nghi ngo ve cac cau truyen đoi khi hoang đuong cua Polo, cung nhu mot cuoc tranh luan hoc thuat trong thoi gian gan đay. Mot so nguoi con đat cau hoi lieu Marco đa thuc su du hanh đen Trung Quoc hay chi lap đi lap lai nhung cau chuyen ma ong đa nghe ke tu nhung du khach khac. Nhung nguoi ung ho đo chinh xac co ban cua cuon sach đa đap lai nhu nha su hoc kinh te Mark Elvin ket luan rang tac pham gan đay "đuoc chung minh boi vi du cu the sau khi vi du rieng biet cuoi cung lam ap đao đieu co the xay ra ve tinh xac thuc rong lon" qua loi mo ta cua Polo, va rang cuon sach "ve ban chat mang tinh xac thuc va khi đuoc su dung voi su can than theo nghia rong đe đuoc tin cay nhu mot đieu quan trong mac du ro rang la khong phai luon luon la bang chung sau cung."


Lich su Nguon goc cua ten goi Il Milione van con gay tranh cai trong gioi su hoc. Theo quan điem thi no xuat phat tu viec su dung cai ten Emilione cua gia đinh Polo đe phan biet ho voi vo so gia đinh Venezia khac mang ten Polo. Con theo quan điem chung thi ten goi nay dung đe chi su đon nhan quyen du ky vao thoi Trung Co ma cu the la dang đay đu cua "million" lies.
Cac uoc đinh đuong đai ve van ban nay thuong coi no la su ghi chep viec quan sat chu khong phai la cua mot nha lu hanh giau tri tuong tuong hay co oc phan tich. Marco Polo noi len nhu la ke to mo va khoan dung, va đa hien dang cho Đai han Hot Tat Liet va trieu đai ma ong phuc vu trong suot hai thap ky. Cuon sach la loi tuong thuat cua Polo ve chuyen đi toi Trung Quoc cua minh ma ong goi la Cathay (mien bac Trung Quoc) va Manji (mien nam Trung Quoc). Nhom cua Polo roi khoi Venezia vao nam 1271. Ho đa roi Trung Quoc vao cuoi nam 1290 hoac đau nam 1291 va tro lai Venezia vao nam 1295. Theo truyen thuyet thi Polo đa đoc quyen sach nay lai cho nha van truyen hiep si Rustichello da Pisa khi ho o trong tu tai Genova vao khoang nam 1298–1299; Rustichello co the đat but viet nen phien ban bang thu tieng Phap-Y đau tien cua minh tu cac ghi chu cua Marco. Cuon sach nay sau đo đuoc đat ten la Devisement du Monde va Livres des Merveilles du Monde trong tieng Phap va De Mirabilibus Mundi trong tieng Latinh.


Noi dung Du ky đuoc chia thanh bon quyen. Quyen Mot mo ta cac vung đat cua Trung Đong va Trung A ma Marco đa gap phai tren đuong đen Trung Quoc. Quyen Hai mo ta Trung Quoc va trieu đinh cua Đai han Hot Tat Liet. Quyen Ba mo ta mot so vung ven bien phia Đong: Nhat Ban, An Đo, Sri Lanka, Đong Nam A va bo bien phia đong chau Phi. Cuoi cung la Quyen Bon mo ta mot so cuoc chien tranh đuong thoi giua Mong Co va mot vai khu vuc cua vung cuc Bac ma nay thuoc đia phan nuoc Nga.


Di san Du ky đuoc coi la mot tac pham thanh cong noi tieng hiem hoi trong thoi đai truoc khi đem in. Tac đong tu cuon sach cua Polo len nganh ban đo hoc đa bi ngan tro: tam ban đo đau tien ma mot so ten goi đuoc Polo đe cap đen xuat hien trong Tap ban đo đia ly xu Catalan cua Charles V (1375), trong đo bao gom ba muoi ten goi o Trung Quoc va mot so đia danh khac o chau A. Vao giua the ky 15 nha ban đo hoc xu Murano la Fra Mauro đa liet ke mot cach ti mi cac đia danh cua Polo trong ban đo the gioi cua ong. Su mo ta vung Vien Đong cua Marco Polo va su giau co cua no đa truyen cam hung cho quyet đinh cua Christopher Columbus nham tim cach đi đen chau A bang đuong bien theo mot tuyen đuong phia tay. Mot ban sao chua nhieu chu thich trong cuon sach cua Polo la mot trong so thuoc ve Columbus. Tac pham cua Polo con mo ta ve tap tuc an thit nguoi va nguoi trong huong lieu.


Phien ban ve sau Marco Polo co mat trong cung chuyen đi cua cha va chu minh (ca hai đeu đa tung đen Trung Quoc truoc đo), mac du ca hai nguoi chang ai cong bo bat ky tac pham noi tieng nao ke ve cuoc hanh trinh cua ho. Cuon sach đa đuoc dich ra nhieu ngon ngu chau Au vao thoi cua Marco Polo nhung ban thao goc đa bi that truyen.
Ban thao co xua nhat con ton tai cua Polo chinh la ban tieng Phap co pha lan nhieu voi tieng Y, đoi voi Luigi Foscolo Benedetto, van ban "F" nay la ban van nguyen goc co ban ma ong đa hieu chinh bang cach so sanh no voi ban tieng Latinh co phan chi tiet hon cua Ramusio, cung voi mot ban thao tieng Latinh trong Biblioteca Ambrosiana. Ban khac co tam quan trong luc đau la R (mot ban dich tieng Y đau tien đuoc xuat ban vao the ky 16) va Z (mot ban thao tieng Latinh tu the ky 15 đuoc luu tru tai Toledo, Tay Ban Nha). Ban thao tieng Phap co khac cua Polo co nien đai khoang nam 1350 hien đang nam trong tay Thu vien Quoc gia Thuy Đien. Tong cong co khoang 150 ban bang cac ngon ngu khac nhau la con ton tai. Tuy nhien trong qua trinh sao chep va phien dich đa lam nay sinh nhieu loi sai sot, do vay co nhieu su khac biet giua cac ban sao khac nhau. Ban dich tieng Anh đau tien la phien ban Elizabethan cua John Frampton voi nhan đe The most noble and famous travels of Marco Polo.
No luc đau tien nham đoi chieu ban thao va cung cap mot phien ban quan trong nam trong mot bo sach chuyen thu thap cac bai du ky đuoc in tai Venezia vao nam 1559. Nha bien tap Giovan Battista Ramusio đa đoi chieu ban thao tu phan đau tien cua the ky 14, ma ong coi la "perfettamente corretto" ("hoan toan chinh xac"). Chinh ong đa neu len y kien ma khong đuoc cac hoc gia hien đai đong tinh, rang Marco lan đau tien đa viet bang tieng Latinh roi nhanh chong dich sang tieng Y: ong duong nhu co kha nang su dung phien ban tieng Latinh "cua thoi co đien dieu ky" vay muon tu mot nguoi ban trong gia toc Ghisi o Venezia.
An ban cua Benedetto voi ten goi Marco Polo, Il Milione duoi su bao tro cua Comitato Geografico Nazionale Italiano (Florence: Olschki, 1928), đa đoi chieu sau muoi nguon ban thao bo sung, cong them tam muoi ban đa đuoc Henry Yule thu thap cho an ban nam 1871 cua minh. Cung chinh Benedetto đa xac đinh đuoc Rustichello da Pisa, trong vai tro la nguoi bien soan va ghi chep nguyen thuy va van ban đuoc xac minh la cua ong đa cung cap co so cho nhieu ban dich hien đai nhu an ban tieng Y cua ong vao nam 1932 va Marco Polo du ky cua Aldo Ricci (London, 1931). A. C. Moule va Paul Pelliot đa xuat ban ban dich duoi nhan đe Description of the World su dung ban thao F lam co so cua no va co gang ket hop cac phien ban khac cua van ban thanh mot cau chuyen lien tuc trong khi đong thoi chi ra nguon goc cua tung phan (London, 1938). Loi gioi thieu ve Marco Polo la Leonard Olschki trong quyen Marco Polo's Asia: An Introduction to His "Description of the World" Called "Il Milione" đuoc dich boi John A. Scott (Berkeley: University of California) nam 1960; bat nguon tu buoi le ky niem bay tram nam ngay sinh cua Marco Polo.


Nhung du khach khac Mac du Marco Polo chac chan la nhan vat noi tieng nhat đuong thoi, nhung ong lai khong phai la nguoi duy nhat ma cung khong phai la du khach chau Au đau tien đat chan toi lanh đia cua Đe quoc Mong Co roi ve sau viet nen mot quyen sach tuong thuat nhung trai nghiem cua minh. Cac nha lu hanh chau Au the ky 13 khac đa lam mot cuoc hanh trinh toi trieu đinh cua Đai han bao gom Andre de Longjumeau, William of Rubruck va Giovanni da Pian del Carpine voi Benedykt Polak. Chang ai trong so ho đen tham Trung Quoc ngoai tru Marco Polo. Thuong nhan Maroc Ibn Battuta đa du hanh qua Han quoc Kim Truong va Trung Quoc sau đo vao đau đen giua the ky 14. Tac gia nguoi Anh the ky 14 John de Mandeville tham chi con viet mot ban tuong thuat ve cac cuoc hanh trinh o phuong Đong nhung đieu nay co le đuoc dua tren cac tin tuc đa qua su dung va chua đung nhieu thong tin đang nghi van.


Chu thich Tham khao Ban dich
Polo, Marco; Latham, Ronald (ngay 30 thang 9 nam 1958). The Travels. London: Penguin Classics. tr. 384. ISBN 978-0-14-044057-7.
Polo, Marco; Smethurst, Paul (ngay 16 thang 7 nam 2005). The Travels Of Marco Polo. Barnes & Noble Publishing, Inc. tr. 676. ISBN 0-7607-6589-8.
Yule, Henry (1871), The Book of Ser Marco Polo, the Venetian (Volume 1), London: John Murray.
Yule, Henry (1871), The Book of Ser Marco Polo, the Venetian (Volume 2), London: John Murray. + Index
Yule, Henry (1903), The Book of Ser Marco Polo, the Venetian Concerning the Kingdoms and Marvels of the East (Volume 1) (an ban thu 3), London: John Murray.
Yule, Henry (1903), The Book of Ser Marco Polo, the Venetian Concerning the Kingdoms and Marvels of the East (Volume 2) (an ban thu 3), London: John Murray. + Index
Polo, Marco (1350). "The Travels of Marco Polo" (bang tieng Old French).{{Chu thich web}}:  Quan ly CS1: ngon ngu khong ro (lien ket)
Nghien cuu tong hop
Boulnois, Luce (2005). Silk Road: Monks, Warriors & Merchants. Hong Kong: Odessey Books & Guides. tr. 311–335. ISBN 962-217-721-2.
Haw, Stephen G. Marco Polo's China: A Venetian in the Realm of Khubilai Khan. (London; New York: Routledge, Routledge Studies in the Early History of Asia, 2006). ISBN 0415348501.
Larner, John. Marco Polo and the Discovery of the World. (New Haven: Yale University Press, 1999). ISBN 0300079710.
Olschki, Leonardo. Marco Polo's Asia: An Introduction to His "Description of the World" Called "Il Milione.". (Berkeley: University of California Press, 1960). Translated by and rev. by the author John A. Scott.
Vogel, Hans Ulrich. Marco Polo Was in China: New Evidence from Currencies, Salts and Revenues. (Leiden; Boston: Brill, 2013). ISBN 9789004231931.
Wood, Francis (1996). Did Marco Polo Go to China?. Boulder: Westview Press. ISBN 9780813389981.
Tap chi va bai bao
Chih-chiu, Yang; Yung-chi, Ho (ngay 1 thang 9 nam 1945). "Marco Polo Quits China". Harvard Journal of Asiatic Studies. Quyen 9 so 1.
Herriott, Homer (thang 10 nam 1937). "The 'Lost' Toledo Manuscript of Marco Polo". Speculum. Quyen 12 so 1. tr. 456–463. doi:10.2307/2849300.
Jackson, Peter (1998). "Marco Polo and his 'Travels'". Bulletin of the School of Oriental and African Studies. Quyen 61 so 1. tr. 82–101. doi:10.1017/S0041977X00015779.
Sofri, Adriano (ngay 28 thang 12 nam 2001). "Finalmente Torna Il favoloso milione". La Repubblica.
Web
Kellogg, Patricia B. (2001). "Did you Know?". National Geographic.


Lien ket ngoai Marco Polo du ky. (Yule-Cordier dich) Tap 1 tai Du an Gutenberg

 Marco Polo du ky. (Yule-Cordier dich) Tap 2 tai Du an Gutenberg