Sir Timothy John "Tim" Berners-Lee (sinh ngay 8 thang 6 nam 1955), cung đuoc biet đen voi ten goi TimBL, la mot nha khoa hoc may tinh nguoi Anh, đuoc biet đen nhieu nhat voi vai tro la nguoi phat minh ra World Wide Web. Ong la nguoi đa đua ra đe nghi ve mot he thong quan ly thong tin vao thang 3 nam 1989, va ong đa thuc hien viec giao tiep thong tin thanh cong đau tien thong qua mot giao thuc truyen tai sieu van ban (HTTP) giua may khach va may chu qua Internet vao khoang giua thang 11 cung nam.
Berners-Lee la chu tich cua World Wide Web Consortium (W3C), chuyen trach viec tiep tuc phat trien nen tang Web. Ong cung la sang lap vien cua Quy World Wide Web va la nha nghien cuu cap cao va nguoi giu ghe sang lap vien tai Phong thi nghiem Khoa hoc May tinh va Tri tue Nhan tao MIT (CSAIL).
Ong la giam đoc cua chuong trinh Sang kien Nghien cuu Khoa hoc Web (WSRI), va la thanh vien ban co van cua Trung tam Tri thuc Tap the MIT. Nam 2011, ong đuoc bo nhiem lam thanh vien hoi đong quan tri Quy Ford.
Nam 2004, Berners-Lee đuoc phong tuoc boi Nu hoang Elizabeth II cho cong lao mang tinh tien phong cua minh. Thang 4 nam 2009, ong đuoc bau lam Cong tac vien nuoc ngoai cua Hoc vien Khoa hoc Quoc gia Hoa Ky. Đuoc vinh danh trong danh sach 100 nguoi quan trong nhat the ky 20 cua tap chi Time, Berners-Lee đa nhan đuoc mot so luong cac giai thuong khac cho phat minh cua minh. Ong đuoc vinh danh la "Nha phat minh cua World Wide Web" trong le khai mac The van hoi mua he 2012, voi viec đich than xuat hien trong trang thai đang lam viec voi mot chiec may tinh NeXT Computer cu ky tai London Olympic Stadium. Ong đa tweet voi ghi chu "This is for everyone" ("Đieu nay danh cho tat ca moi nguoi"), thong điep nay ngay lap tuc đuoc hien thi len qua so đen LCD gan tren ghe cua 80.000 khan gia. Berners-Lee đa nhan đuoc giai thuong Turing nam 2016 "vi đa phat minh ra World Wide Web, trinh duyet web đau tien, va cac giao thuc va thuat toan co ban cho phep Web co the mo rong quy mo".


Nien thieu va qua trinh hoc tap Berners-Lee sinh ra tai Luan Đon (Anh), la con cua Conway Berners-Lee va Mary Lee Woods. Cha me ong la nha toan hoc va cung lam viec cho nhom phat trien Ferranti Mark 1, mot trong nhung may tinh đuoc xay dung cho muc đich thuong mai đau tien. Ho day Berners-Lee su dung toan suot ngay, ngay ca khi an bua toi voi gia đinh. Berners-Lee hoc tai Truong THPT Sheen Mount truoc khi hoc O-Levels va A-Levels tu 1969 toi 1973 tai Truong Emanuel o Wandsworth, phia Tay London, o thoi điem nay la mot truong day van pham bao cap truc tiep (direct grant grammar school), sau đo chuyen thanh truong tu thuc vao nam 1975. La mot nguoi co niem yeu thich nhiet tinh voi xe lua (trainspotter) tu khi con nho, ong đa hoc ve cac thiet bi đien tu tu viec chinh sua mot mo hinh đuong sat. Ong đa hoc tai The Queen's College, Oxford, tu nam 1973 toi 1976, noi ong nhan đuoc bang tu tai van chuong (bachelor of arts) hang nhat ve vat ly.


Su nghiep Nam 1976, ong lam lap trinh vien cho hang Plessey Controls Limited tai Poole (hoi đo san xuat đen giao thong). Ong gap vo thu nhat, Jane, khi đang đi hoc Oxford, va ong cuoi Jane sau khi ho bat đau lam viec cung hang. Nam 1978, ong lam cho D.G. Nash Limited (cung o Poole), o đay ong phat trien phan mem sap chu va he đieu hanh.
Vao luc lam nhan vien hop đong đoc lap o CERN, tu thang 6 đen thang 12 nam 1980, Berners-Lee đe nghi mot du an dua tren khai niem sieu van ban (hypertext), đe cac nha nghien cuu chia se va cap nhat thong tin de hon. O đay, ong xay dung he thong mau co ten ENQUIRE.
Sau khi ong roi CERN nam 1980 đe lam viec cho Image Computer Systems Ltd. cua John Poole, ong tro lai nam 1984 nhu hoi vien. Nam 1989, CERN con la nut Internet lon nhat o chau Au, va Berners-Lee thay co hoi noi sieu van ban voi Internet: "Toi chi can lay khai niem sieu van ban va noi no voi cac khai niem TCP va DNS va — đay! — co World Wide Web." Ong viet bai đe nghi đau tien vao thang 3 nam 1989, va vao nam 1990, do Robert Cailliau giup đo, ong viet phien ban moi đuoc quan đoc Mike Sendall tan thanh. Ong su dung nhung khai niem giong cua he thong ENQUIRE đe tao ra World Wide Web; đe ho tro no, ong phat trien trinh duyet / trinh soan Web chay tren NEXTSTEP (co ten WorldWideWeb) va trinh phuc vu Web đau tien co ten httpd (viet tat cua HyperText Transfer Protocol daemon).
Website đau tien đuoc xay tai đia chi http://info.cern.ch/ va đuoc phat hanh ngay 6 thang 8 nam 1991. No giai thich World Wide Web la cai gi, cach tim trinh duyet, va cach thiet lap trinh phuc vu Web. No cung la danh ba Web đau tien, vi Berners-Lee duy tri mot danh sach ve nhung website khac.
Nam 1994, Berners-Lee thanh lap World Wide Web Consortium (W3C) tai Hoc vien Ky thuat Massachusetts (MIT). No bao gom nhieu cong ty muon đat tieu chuan đe cai tien chat luong cua Web. Thang 12 nam 2004, ong nhan ghe Chu tich khoa Khoa hoc may tinh cua Truong Đien tu hoc va Khoa hoc may tinh o Đai hoc Southampton (Anh), o đay ong se lam du an moi – Semantic Web (Web ngu nghia).
Berners-Lee phat hanh nhung khai niem ong coi mo, khong bat phai mua giay phep đe su dung. W3C quyet đinh rang cac tieu chuan cua no phai dua tren cong nghe mien phi, đe cho moi nguoi co the tien hanh cac khai niem đo.


Cong viec hien tai Thang 6, 2009 Thu tuong Anh Gordon Brown thong bao Berners-Lee co the lam cho chinh phu Anh đe giup ho thanh lap du lieu mo hon va de truy cap qua Web, xay dung tren tac vu Power of Information Task Force. Berners-Lee va giao su Nigel Shadbolt la 2 thanh vien chinh đung sau trang web data.gov.uk, mot du an cua chinh phu Anh đe mo hau het du lieu thu đuoc phuc vu cho cac muc đich chinh thuc su dung lai mien phi. Binh luan ve viec mo cua cac du lieu Ordnance Survey trong thang 4 nam 2010, Berners-Lee cho biet: "Nhung thay đoi bao hieu mot su thay đoi van hoa rong lon hon trong chinh phu dua tren mot gia đinh rang thong tin phai o trong mot ten mien cong cong tru khi co mot ly do chinh đang la no khong nen nhu the." Ong noi them rang "Tinh coi mo, trach nhiem giai trinh va tinh minh bach lon hon trong chinh phu se cung cap cho nguoi dan đuoc lua chon hon va lam cho no de dang hon cho cac ca nhan đuoc truc tiep tham gia nhieu hon trong cac van đe quan trong đoi voi ho."
Đen thang 5 nam 2012, Berners-Lee la chu tich Vien du lieu mo.
Lien minh Affordable Internet (A4AI) đuoc thanh lap thang 10 nam 2013 va Berners-Lee đang dan đau lien minh cua cac to chua cong va tu nhu Google, Facebook, Intel va Microsoft. A4AI tim cach lam cho chi phi truy cap internet o muc chap nhan đuoc đe viec truy cap internet o cac nuoc đang phat trien mo rong hon, o cac nuoc nay muc đo truy cap chi 31%. Berners-Lee se giup giam gia truy cap internet vi vay ho giam xuong duoi muc tieu toan cau cua Uy ban bang thong rong cua Lien Hop Quoc la 5% thu nhap hang thang.


Giai thuong va danh hieu Berners-Lee đa nhan đuoc nhieu giai thuong va danh hieu. Ong đuoc phong tuoc hiep si vao nam 2004 khi đuoc thang cap tu bac Si quan cua Tuoc vi Hiep si Đe quoc Anh (Officer of the Order of the British Empire - OBE) len Chi huy Hiep si (Knight Commander) cua Tuoc vi Hiep si Đe quoc Anh (KBE) trong dip Vinh danh mung Nam moi "cho nhung phung su cho qua trinh phat trien toan cau cua Internet", va đuoc bo nhiem chinh thuc vao ngay 16 thang 7 nam 2004..
Ngay 13 thang 6 nam 2007, ong đuoc bo nhiem vao Huan chuong Cong lao (Order of Merit - OM), mot tuoc vi gioi han trong 24 thanh vien (con song). Viec ban cho tu cach thanh vien cua Huan chuong Cong lao nam trong quyen han ca nhan cua Nu hoang, va khong can su đe nghi cua cac Bo truong hoac Thu tuong. Ong đuoc bau lam Uy vien Hoi hoang gia (Fellow of the Royal Society - FRS) nam 2001. Ong đa đuoc trao bang danh du tu mot so truong đai hoc tren the gioi, trong đo co Manchester (cha me ong tung lam viec trong du an tao ra may tinh Manchester Mark 1 trong thap nien 1940), Harvard va Yale.
Nam 2012, Berners-Lee la mot trong nhung bieu tuong van hoa Anh đuoc lua chon boi nghe si Sir Peter Blake đe xuat hien trong mot phien ban moi cua tac pham noi tieng nhat cua ong – bia album Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band cua The Beatles – nham tan duong cac nhan vat van hoa Anh trong cuoc đoi cua ong ma ong nguong mo nhat, đe đanh dau sinh nhat lan thu 80 cua ong. Ngay 4 thang 4 nam 2017, the Hiep hoi May tinh đa xuong ten Berners-Lee la chu nhan cua Giai thuong Turing nam 2016 "vi đa phat minh ra World Wide Web, trinh duyet web đau tien, va cac giao thuc va thuat toan co ban cho phep Web co the mo rong quy mo".


Đoi tu Berners-Lee đa ket hon voi Nancy Carlson nam 1990; ho đa co hai con va ly hon vao nam 2011. Nam 2014, Berners-Lee ket hon voi Rosemary Leith tai Cung đien Thanh James o London. Leith la giam đoc cua Quy World Wide Web va la thanh vien cua Trung tam Berkman o Đai hoc Harvard. Truoc đo, ba la Chu tich Hoi đong Cong trinh Toan cau cua Dien đan Kinh te the gioi ve Tuong lai An ninh Internet va bay gio la thanh vien hoi đong quan tri cua YouGov.
Berners-Lee đuoc nuoi day nhu la mot nguoi Anh giao, nhung khi con tre, ong đa tu bo đuc tin nay. Sau khi lam cha, ong tro thanh mot nguoi theo Chu nghia Pho đo Nhat the (Unitarian Universalism - UU). Ong chia se: "Giong nhu nhieu nguoi, toi đa nhan đuoc su day do ve mot ton giao ma toi đa tu choi khi con la thieu nien... Giong nhu nhieu nguoi, toi đa tro lai voi ton giao khi chung toi co con". Ong va vo minh muon day ve đoi song tinh than cho con cai cua minh, va sau khi nghe loi khuyen tu mot muc su va vieng tham mot nha tho theo Chu nghia Pho đo Nhat the, ho đa lua chon no. Ong la mot thanh vien tich cuc cua nha tho đo, ma ong ton trong vi ong coi đo la mot niem tin khoan dung va tu do. Ong đa bay to su ton trong đoi voi cac ton giao khac, noi rang: "Toi tin rang phan lon triet ly song lien ket voi nhieu ton giao thi đung đan hon nhieu so voi giao đieu ma no mang lai cung voi no. Vi đieu nay nen toi ton trong chung."


Tac pham cong bo Berners-Lee, Tim (1999). Weaving the Web: The Original Design and Ultimate Destiny of the World Wide Web by its inventor. Mark Fischetti. Britain: Orion Business. ISBN 0-7528-2090-7.
PMID 21141362 (PMID 21141362)Citation will be completed automatically in a few minutes. Jump the queue  or expand by hand

PMID 18847088 (PMID 18847088)Citation will be completed automatically in a few minutes. Jump the queue  or expand by hand

PMID 16902115 (PMID 16902115)Citation will be completed automatically in a few minutes. Jump the queue  or expand by hand


Chu thich Đoc them Tim Berners-Lee and the Development of the World Wide Web (Unlocking the Secrets of Science) (Mitchell Lane Publishers, 2001), ISBN 1-58415-096-3
Tim Berners-Lee: Inventor of the World Wide Web (Ferguson's Career Biographies), Melissa Stewart (Ferguson Publishing Company, 2001), ISBN 0-89434-367-X children's biography
How the Web was Born: The Story of the World Wide Web, Robert Cailliau, James Gillies, R. Cailliau (Oxford University Press, 2000), ISBN 0-19-286207-3
Weaving the Web: The Original Design and Ultimate Destiny of the World Wide Web by Its Inventor, Tim Berners-Lee, Mark Fischetti (Paw Prints, 2008)
"Man Who Invented the World Wide Web Gives it New Definition" Luu tru ngay 12 thang 4 nam 2011 tai Wayback Machine, Compute Magazine, ngay 11 thang 2 nam 2011
BBC2 Newsnight – Transcript of video interview of Berners-Lee on the read/write Web
Technology Review interview Luu tru ngay 28 thang 11 nam 2011 tai Wayback Machine


Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Tim Berners-Lee tai Wikimedia Commons
Trang chu cua Berners-Lee
Blog cua Berners-Lee Luu tru ngay 24 thang 12 nam 2005 tai Wayback Machine
Tim Berners-Lee trong Dimiþox
Sach Weaving The Web cua Berners-Lee mieu ta cac y kien ong ve lich su va tuong lai Web.
World Wide Web Consortium
Lich su W3C
Bai đe nghi đau tien cua Berners-Lee tai CERN
Tin nhan đau tien tren alt.hypertalk mieu ta Du an WorldWideWeb cua ong