Gia vi, theo đinh nghia cua cac nha khoa hoc va sinh hoc, la nhung loai thuc pham, rau thom (thuong co tinh dau) hoac cac hop chat hoa hoc cho them vao mon an, co the tao nhung kich thich tich cuc nhat đinh len co quan vi giac, khuu giac va thi giac đoi voi nguoi am thuc. Gia vi lam cho thuc an co cam giac ngon hon, kich thich he thong tieu hoa cua nguoi an khien thuc pham de tieu hoa, đong thoi co the che hoa theo nhung nguyen ly tuong sinh, am duong phoi trien đoi voi cac loai thuc pham đac biet.
Co nhieu loai gia vi nhu: cac loai mam, muoi an (tao vi man), ot, hat tieu (tao vi cay va mui đac trung), cac loai rau thom (rau hung, rau ram, hanh, toi... đuoc an kem hoac cho vao thuc pham khi che bien) v.v. va viec su dung gia vi thich hop cho mon an luon phan anh su kheo leo, su tinh te nhu mot nghe thuat am thuc đoi voi nguoi đau bep.


Mot so loai gia vi = Gia vi co nguon goc thuc vat =

Cac loai la: nguyet que, hanh hoa, rau ram, he, hung thom, hung que, cuc tan, mui tau, ngo, tia to, thi la, la chanh, la oi, la đinh lang, can tay, toi tay, la xuong song, la lot, la que, la gac, la gung, la cuc tan, la mo tam the, la ot, la mac mat, la buoi, kinh gioi, mo om, rau mui, huong thao, la me, la dua...
Cac loai qua: mac mat, chanh, buoi, ot, thao qua, dua xanh, chuoi xanh, khe chua, qua me, qua doc, qua sau...
Cac loai hat: hat tieu, hat mac khen ( Hoang moc hoi ), hat ngo, hat doi...
Cac loai cu: sa, rieng, gung, toi, hanh tay, cu nieng, hanh cu, nghe, cu kieu, bot đao...
Cac loai thuc vat khac: que chi, đai hoi, duong tieu hoi, sa nhan, đinh huong, bot danh danh, nam huong, nam đong co, nuoc go vang, nuoc dua, nuoc cot dua...
Cac loai gia vi đa đuoc che bien, phoi tron hon hop: tuong, tuong đen, tuong ot, thinh, mu tat, dau thuc vat, bo thuc vat,, chao, mot so loai nuoc sot nhu sot mayonnaise, kem lanh, ngu vi huong, hung liu, bot ca ri...
Mot so loai rau muoi chua, mot so loai thuoc bac (tao tau, ky tu, sa nhan, sam, cam thao v.v.), cac loai rau ngot nhu rau sang v.v.


= Gia vi co nguon goc đong vat =
Mam cac loai (lam tu ca, tom, cua, cay, ruoi, tep v.v.) nhu mam tom, mam tep, mam tom chua, mam ruoi, mam cay, mam cua đong, mam bo hoc, mam ba khia, mam nem...
Cac loai nuoc mam lam tu ca (nhu ca com, ca thu, ca chem, ca đoi, ca ngat v.v.)
Tinh dau ca cuong, long dien huong, pheo, tui mat cua mot so đong vat, mo lon, sua, bo đong vat, dau hao
Mot so loai thit đong vat lay chat ngot nhu sa sung, tom non
Gia vi khac: mat ong


= Gia vi len men vi sinh =
Me, dam thanh, dam bong, ruou trang, ruou vang...


= Gia vi co nguon goc vo co =
Acid citric (tao chua, thay the cho chanh), muoi an, đuong, mi chinh, bot canh, bot ot, đuong thang...


Su dung Cac loai gia vi rat quan trong đe nem nem, đinh vi mon an hieu qua va lam gia tang huong vi, kich thich tieu hoa, lam cho mau sac mon an sinh đong, tuoi nhuan hap dan nguoi thuong thuc. Mot so loai gia vi tham chi con đuoc su dung voi muc đich che hoa mon an theo nhung nguyen ly tuong sinh, tuong khac (nhu cac mon an de gay lanh bung đi kem gia vi cay nong). Viec phoi tron gia vi (lieu luong, ty le, loai gia vi) gan voi kinh nghiem am thuc cua nguoi noi tro, thuong khong co mot cong thuc chung cho tat ca cac mon an tuy co mot so mon an thuong khong the thieu loai gia vi nao đo (nhu thit cho đi kem voi mam tom, rieng; canh ca nau thi la; thit ga luoc cham muoi ot vat chanh va co chut la chanh thai chi, trung vit lon an kem gung thai chi va rau ram v.v.).


Khac Đoi khi, khai niem gia vi đuoc su dung khong phai trong am thuc ma trong mot linh vuc khac han, mac du noi ham khai niem cung tuong đuong nhu trong am thuc, chang han cau noi "tang gia vi cho tinh yeu", "gia vi cho chon phong the" v.v.


Đoc them Rau thom
Ngu vi huong
Hung liu
Mac khen


Tham khao Lien ket ngoai 15 loai gia vi, huong lieu giup mon an ngon hon
Nhung loai rau gia vi giup chua benh