Desmond Mpilo Tutu (sinh ngay 7 thang 10 nam 1931 - mat ngay 26 thang 12 nam 2021) la nha hoat đong nguoi Nam Phi va tong Giam muc Anh giao nghi huu, nguoi đa noi tieng khap the gioi trong thap nien 1980 nhu la mot đoi thu cua chinh sach apartheid o Nam Phi. Ong la nguoi da đen Nam Phi đau tien lam Tong Giam muc Cape Town, Nam Phi va giao chu giao hoi Anh giao Tinh Nam Phi (nay la Giao hoi Anh giao Nam Phi).
Tutu đa hoat đong tich cuc trong viec bao ve nhan quyen va dung uy tin ca nhan cua minh đe van đong đau tranh cho nhung nguoi bi ap buc. Ong đa van đong đau tranh chong benh AIDS, benh lao, tat ghe so đong tinh luyen ai, ghe so chuyen đoi gioi tinh (transphobia), nan ngheo va chu nghia phan biet chung toc. 
Tutu đa đuoc trao Giai Nobel Hoa binh nam 1984, Giai Albert Schweitzer cho chu nghia nhan đao nam 1986, Giai Pacem in Terris nam 1987, Giai Hoa binh Sydney nam 1999, Giai Hoa binh Gandhi nam 2005, va Huan chuong Tu do Tong thong nam 2009.


Thoi nien thieu Desmond Mpilo Tutu sinh tai Klerksdorp, Transvaal, la con thu hai va con trai duy nhat trong 3 nguoi con cua Zacheriah Zililo Tutu va ba Aletta. Khi ong len 12 tuoi thi gia đinh chuyen toi cu ngu o Johannesburg. Cha ong lam giao vien, con me ong lam viec quet don va nau an o mot truong hoc danh cho nguoi khiem thi. Tai đay, ong đa gap Trevor Huddleston mot muc su coi xu đao Sophiatown, trong khu nha o chuot cua cac nguoi da đen. Tutu ke: "Mot hom, toi đung o ngoai pho voi me toi thi mot nguoi da trang mac y phuc tu si đi ngang qua. Khi đi ngang qua cho chung toi, ong đa bo mu chao me toi. Toi khong the tin o mat minh – mot nguoi da trang đa chao mot phu nu da đen thuoc giai cap lao đong!"
Mac du Tutu muon tro thanh mot thay thuoc, nhung gia đinh khong the chu cap tien cho viec hoc, nen ong đanh theo nghe day hoc cua nguoi cha. Tutu hoc o "Pretoria Bantu Normal College" tu nam 1951 toi nam 1953, roi day hoc o Truong trung hoc Bantu Johannesburg va truong trung hoc Munsienville tai thanh pho Mogale. Tuy nhien, ong đa tu chuc sau khi Đao luat giao duc Bantu đuoc thong qua, đe phan đoi vien canh giao duc ngheo nan danh cho nhung nguoi da đen Nam Phi. Sau đo ong hoc mon Than hoc o St Peter's Theology College tai Rosettenville, Johannesburg. Nam 1960 ong đuoc phong chuc muc su Anh giao noi got Trevor Huddleston, nha hoat đong va la co van tin cay cua ong.
Tu nam 1962 toi 1966 Tutu sang hoc o King's College London, đau bang cu nhan va thac si than hoc. Trong thoi gian nay ong lam viec ban thoi gian nhu muc su pho xu, luc đau o nha tho St. Alban, Golders Green, sau đo o nha tho St. Mary tai Bletchingley, Surrey. Sau đo ong tro ve Nam Phi va tu nam 1967 đen nam 1972 đa dung cac bai noi chuyen cua minh đe lam noi bat hoan canh cua dan chau Phi. Ong đa viet mot buc thu gui cho thu tuong B.J. Vorster, trong đo ong mo ta tinh hinh o Nam Phi la mot "thung thuoc sung, co the no tung bat cu luc nao"; buc thu đo khong đuoc tra loi. Ong tro thanh muc su tuyen uy tai Đai hoc Fort Hare vao nam 1967, noi đay nhung nguoi bat đong chinh kien va la mot trong vai truong đai hoc co chat luong cho sinh vien chau Phi o mien Nam chau Phi. Tu nam 1970 đen 1972, Tutu giang day tai Đai hoc Quoc gia Lesotho.
Nam 1972, Tutu tro lai Vuong quoc Anh, đuoc bo nhiem lam pho giam đoc "Quy giao duc Than hoc" cua World Council of Churches (Hoi đong cac giao hoi the gioi) tai Bromley, Kent. Nam 1975, ong tro lai Nam Phi, đuoc bo nhiem chuc truong đoan muc su Anh giao cua Nha tho chinh toa thanh Maria o Johannesburg -— nguoi da đen đau tien giu chuc nay.


Vai tro trong thoi ky apartheid Nam 1976, cac cuoc phan đoi o Soweto, cung goi la Bao loan Soweto, chong lai viec chinh phu dung tieng Afrikaans nhu mot phuong tien giang day bat buoc trong cac truong cua nguoi da đen, đa tro thanh mot cuoc noi day lon chong lai chu nghia phan biet chung toc. Tu đo Tutu ung ho viec tay chay kinh te đoi voi nuoc minh. Ong manh me phan đoi chinh sach "constructive engagement" (tham gia co tinh xay dung) cua chinh phu Hoa Ky Ronald Reagan nham ung ho "friendly persuasion" ("thuyet phuc cach than thien"). Tutu rat ung ho viec ngung đau tu (tu nuoc ngoai vao Nam Phi), mac du viec nay anh huong manh nhat toi cac nguoi ngheo, vi neu ngung đau tu thi se khien cac nguoi da đen that nghiep; tuy nhien Tutu bien luan rang, du sao ho cung phai chiu thiet thoi "cho mot muc đich". Nam 1985, Hoa Ky va Vuong quoc Anh (hai nuoc chinh đau tu vao Nam Phi) đa ngung moi khoan đau tu vao Nam Phi. Ket qua la viec ngung đau tu đa thanh cong, khien cho gia tri cua đong Rand sut giam hon 35%, gay suc ep khien chinh phu phai quay sang cai cach.Tutu tang cuong loi the va to chuc cac cuoc tuan hanh hoa binh đua khoang 30.000 nguoi xuong đuong o Cape Town.
Tutu lam Giam muc Lesotho tu nam 1976 toi 1978, noi ong tro thanh tong thu ky cua South African Council of Churches (Hoi đong cac giao hoi Nam Phi). O cuong vi nay, ong co the tiep tuc viec chong lai chu nghia apartheid voi su tan thanh cua hau het cac giao hoi. Qua bai viet va bai noi chuyen cua ong o trong nuoc va o nuoc ngoai, Tutu luon ung ho viec hoa giai giua tat ca cac ben lien quan đen phan biet chung toc. Viec chong đoi chu truong phan biet chung toc cua Tutu rat manh me va ro rang, va ong đa noi thang tai Nam Phi va o nuoc ngoai. Ong thuong so sanh chu truong apartheid voi chu nghia quoc xa va chu nghia Cong san; ket qua la chinh phu đa thu hoi ho chieu cua ong 2 lan, va ong đa bi bat giam mot thoi gian ngan vao nam 1980 sau mot cuoc bieu tinh tuan hanh phan đoi. Nhieu nguoi cho rang su gia tang danh tieng cua Tutu tren the gioi va viec ung ho manh me viec bat bao đong cua ong đa che cho ong khoi bi hinh phat nang hon. Tutu cung nghiem khac chi trich cac chien thuat su dung bao luc cua mot so nhom chong apartheid nhu Đai hoi Dan toc Phi va len an chu truong khung bo va chu nghia cong san.
Nam 1983, khi mot hien phap moi cho Nam Phi đuoc đe xuat nham chong lai phong trao chong-apartheid, Tutu đa giup lap ra "Uy ban dien đan quoc gia" đe đau tranh chong lai viec thay đoi hien phap noi tren. Mac du su chong đoi che đo apartheid cua ong, Tutu đa bi chi trich la "phan no co chon lua" boi thai đo thu đong cua minh đoi voi che đo đao chinh o Lesotho (1970-1986), noi ong đa giang day tu 1970-1972 va phuc vu voi cuong vi Giam muc tu nam 1976-1978, chi roi khoi đo khi cuoc noi chien no ra. Đieu nay tuong phan toi te voi thai đo canđam cua nhan vien Giao hoi Tin Lanh Lesotho bi giet hai.
Nam 1986, ong nhan đuoc chuc cong dan danh du cua thanh pho Reggio nell'Emilia (Y), thanh pho đau tien tren the gioi trao phan thuong quan trong nay cho Desmond Tutu.
Nam 1990, Tutu va cuu Hieu truong danh du cua Đai hoc Western Cape – giao su Jakes Gerwel – thanh lap "Hoi giao duc Desmond Tutu" nham tai tro cho cac chuong trinh phat trien trong giao duc cap ba. Viec lam trung gian hoa giai cua Tutu đe ngan chan chien tranh chung toc co the xay ra tai tang le cua Chris Hani, nha lanh đao Đang cong san Nam Phi trong nam 1993. Tutu đa khich le đam đong 120.000 nguoi lap lai hoai hoai sau khi ong hat: "Chung ta se đuoc tu do !", "Tat ca chung ta !", "Nguoi đen va nguoi trang cung voi nhau !"
Nam 1994, Tutu đuoc bo nhiem lam nguoi bao tro "Chien dich the gioi chong su hop tac quan su va hat nhan voi Nam Phi" va Hanh đong tu Ireland. Nam 1995, ong đuoc Nu hoang Elizabeth II bo nhiem lam muc su tuyen uy kiem Sub-Prelate (tuong đuong pho Giam muc) cua Venerable Order of Saint John (dong thanh Gioan đang kinh).


Vai tro sau che đo apartheid Sau khi che đo apartheid sup đo, Tutu đung đau Uy ban Hoa giai va Su that. Ong tu chuc Tong Giam muc Cape Town nam 1996 va đuoc phong Tong Giam muc danh du (emeritus) Cape Town, mot tuoc hieu danh du it su dung trong giao hoi Anh giao Ong đuoc Njongonkulu Ndungane ke vi. Tai buoi le ta on nhan dip Tutu tu chuc Tong Giam muc nam 1996, Nelson Mandela đa noi rang "ong đa đong gop qua nhieu cho dan toc chung ta".
Tutu thuong đuoc coi la nguoi đat ra thuat ngu Rainbow Nation (Dan toc Cau vong) nhu la mot an du cho Nam Phi sau thoi ky apartheid sau nam 1994 duoi su cai tri cua Đai hoi Dan toc Phi. Thuat ngu nay tu đo đa đi vao y thuc cua đai đa so dan đe mo ta su đa dang dan toc cua Nam Phi.
Tu khi nghi huu, Tutu đa lam viec nhu mot nha hoat đong toan cau ve nhung van đe lien quan toi dan chu, tu do va nhan quyen. Nam 2006, Tutu đa phat đong mot chien dich toan cau, do to chuc Plan to chuc, nham bao đam cho moi tre em đuoc ghi vao so khai sinh khi sinh ra, vi mot đua tre khong co ten trong so khai sinh thi khong chinh thuc hien huu va de bi lam moi cho bon buon lau va de bi ton thuong trong thien tai.
Tutu đa loan bao rut lui khoi sinh hoat cong cong khi tron 79 tuoi vao thang 10 nam 2010

" Đe đuoc gia đi mot cach thoai mai, trong to am voi gia đinh – đoc va viet, cau nguyen va suy tu – thay vi mat qua nhieu thoi gian o cac san bay va trong khach san".


= Vai tro o Nam Phi =
Tutu đuoc đa so nguoi coi la "luong tam luan ly cua Nam Phi" va đa đuoc cuu tong thong Nam Phi Nelson Mandela mo ta la: "đoi khi gay gat, thuong diu dang, khong he so hai va it khi khong hai huoc, tieng noi cua Desmond Tutu se luon luon la tieng noi cua nguoi khong noi đuoc". Tu khi nghi huu, Tutu đa chi trich chinh phu Nam Phi moi. Tutu đa lon tieng len an tinh trang tham nhung, su vo tich su cua chinh phu do Đai hoi Dan toc Phi lanh đao trong viec giai quyet tinh trang ngheo kho, va cac vu bao đong bai ngoai no ra gan đay trong mot so khu nguoi da đen o Nam Phi.
Sau mot thap ky tu do cho Nam Phi, Tutu vinh du đuoc moi toi noi chuyen tai "Quy Nelson Mandela" hang nam. Ngay 23.11.2004, Tutu đa thuyet trinh bai mang ten "Look to the Rock from Which You Were Hewn". Bai noi chuyen nay, chi trich chinh phu do Đai hoi Dan toc Phi kiem soat, gay ra su tranh cai giua Tutu va Thabo Mbeki, đat thanh van đe "quyen phe binh chi trich".


 Chong chinh sach kinh te va tinh trang tham nhung trong chinh phu  Tutu đa cong kich gay gat gioi chop bu chinh tri cua Nam Phi, noi rang đat nuoc đang"ngoi tren mot thung thuoc sung" vi đa that bai trong viec lam giam ngheo, mot thap ky sau khi chu nghia phan biet chung toc đa cham dut. Tutu cung noi rang cac no luc đe thuc đay quyen so huu kinh te đen chi mang lai loi ich cho mot thieu so nguoi chop bu, trong khi su khuat phuc chinh tri ben trong "Đai hoi Dan toc Phi" cam quyen đa can tro nen dan chu. Tutu hoi, "Viec trao quyen đen la gi khi no duong nhu khong co loi cho đai đa so, ma chi co loi cho mot tang lop thuong luu co xu huong se đuoc tro lai cam quyen?"
Tutu đa canh bao tinh trang tham nhung ngay sau khi chinh phu cua Đai hoi Dan toc Phi đuoc bau lai, noi rang ho "chi ngung viec kiem tien ma khong ton cong suc bao lau ma ho thay la đa đu cho chinh ho". Thang 8 nam 2006 Tutu đa cong khai keu goi Jacob Zuma - chinh tri gia Nam Phi (nay la Tong thong) - nguoi đa bi cao buoc pham toi tinh duc va tham nhung, hay tu bo cuoc đua đe ke nhiem chuc tong thong cua "Đai hoi Dan toc Phi". Ong noi trong mot bai noi truyen cong khai rang ong se khong co the ngang "cao đau" minh neu Zuma tro thanh nha lanh đao sau khi bi cao buoc toi hiep dam va tham nhung. Thang 9 nam 2006, Tutu lap đi lap lai su chong đoi viec Zuma ung cu lam nha lanh đao "Đai hoi Dan toc Phi" vi Zuma "thieu đao đuc"."


 Bao đong bai ngoai nam 2008  Tutu đa len an cuoc bao đong bai ngoai xay ra o mot so noi o Nam Phi trong thang 5 nam 2008. Tutu, nguoi đa tung can thiep trong nhung nam chu nghia phan biet chung toc đe ngan chan mot đam đong "necklacing" mot nguoi đan ong, noi rang khi Nam Phi đau tranh chong lai chu nghia apartheid, ho đa đuoc nhung nguoi tren khap the gioi ung ho va đac biet la nhung nguoi o chau Phi. Mac du ho ngheo, nhung nhung nguoi chau Phi khac đa chao đon nguoi dan Nam Phi nhu la nguoi ti nan, va cho phep cac phong trao giai phong Nam Phi đat can cu trong lanh tho cua ho, ngay ca khi nuoc ho co the bi Luc luong quoc phong Nam Phi tan cong.. Tutu keu goi nguoi dan Nam Phi cham dut bao luc, khien hang ngan nguoi ti nan đa tim cho nuong nau trong cac noi tru an.


= Chu tich nhom The Elders =
Ngay 18.7.2007 Nelson Mandela, Graca Machel, va Tutu trieu tap The Elders - mot nhom cac nha lanh đao the gioi - toi hop o Johannesburg, đe đong gop tri tue, long tot, tai lanh đao va su liem chinh cua ho đe giai quyet mot so van đe kho khan nhat cua the gioi. Mandela đa cong bo viec hinh thanh nhom trong mot bai phat bieu vao ngay sinh nhat thu 89 cua minh. Tutu lam Chu tich nhom nay. Cac thanh vien sang lap khac co Kofi Annan, Ela Bhatt, Gro Harlem Brundtland, Jimmy Carter, Li Zhaoxing, Mary Robinson, Jonathan Park, Muhammad Yunus va Aung San Suu Kyi, nguoi ma ghe đuoc đe trong tuong trung, vi ba bi giam giu nhu mot tu nhan chinh tri o Myanmar (khong the toi hop).
"Nhom nay co the noi cach tu do va manh dan, lam viec vua cong khai, vua o đang sau hau truong ve bat cu hanh đong nao can đuoc thuc hien", Mandela nhan xet nhu vay. "Chung ta se cung nhau lam viec đe ho tro cho long can đam o noi co su so hai, thuc đay su thoa thuan o noi co xung đot, va tao hy vong cho noi co tuyet vong". Nhom The Elders đuoc tai tro cach đoc lap boi nhom thanh vien sang lap, trong đo co Sir Richard Branson, Peter Gabriel, Ray Chambers, Michael Chambers, Quy Bridgeway, Pam Omidyar, Humanity United, Amy Robbins, Shashi Ruia, Dick Tarlow va Quy Lien Hop Quoc.


= Vai tro trong the gioi đang phat trien =

Tutu đa tap trung loi keo su chu y toi cac van đe nhu ngheo đoi, benh AIDS va cac chinh phu khong dan chu trong The gioi thu ba. Đac biet, ong đa tap chu toi cac van đe o Zimbabwe va Palestine. Tutu cung dan phai đoan nhom The Elders đau tien toi Sudan vao thang 9, thang 10 nam 2007 đe thuc đay hoa binh trong cuoc xung đot Darfur. Tutu noi:
"Hy vong cua chung toi la co the giu cho Darfur o cuong vi noi bat va thuc đay cac chinh phu giup gin giu hoa binh trong khu vuc".


 Zimbabwe  Tutu đa len tieng chi trich cac vi pham nhan quyen o Zimbabwe cung nhu chinh sach ngoai giao tham lang cua chinh phu Nam Phi đoi voi Zimbabwe. Nam 2007, ong noi viec "ngoai giao tham lang" ma Cong đong Phat trien Nam Phi (Southern Africa Development Community, vt. la SADC) theo đuoi đa "chang lam gi" va ong keu goi Anh va phuong Tay lam ap luc voi SADC, trong đo co Nam Phi, chu tri cac cuoc đam phan giua đang Zanu-PF cua Tong thong Mugabe va phe đoi lap Phong trao vi thay đoi Dan chu (Movement for Democratic Change – Tsvangirai), đe đinh thoi han chac chan cho hanh đong, voi hau qua se co neu ho khong gap nhau. Trong qua khu Tutu thuong chi trich Robert Mugabe va đa co lan ong mo ta nha lanh đao chuyen quyen Mugabe la "mot nhan vat biem hoa cua mot nguyen mau nha đoc tai chau Phi". Nam 2008, ong keu goi Cong đong quoc te hay can thiep vao Zimbabwe – bang vu luc neu can. Ve phan Mugabe, ong đa goi Tutu la "mot tieu Giam muc cau kinh, xau xa va cay đang".
Tutu thuong noi rang moi nha lanh đao o chau Phi phai len an Zimbabwe: "That la mot vet nho khung khiep tren quyen vo cua chung ta. Chung ta co thuc su quan tam ve nhan quyen, chung ta co đe y la nhung nguoi bang xuong bang thit, cac dan chau Phi ban be, đang đuoc đoi xu nhu rac ruoi, hau nhu toi te hon nhung gi ho đa tung bi đoi xu boi bon phan biet chung toc đien cuong?" Sau cuoc bau cu tong thong Zimbabwe thang 4 nam 2008, Tutu to y hy vong la Mugabe se tu chuc sau khi co tin ban đau la Mugabe đa that cu. Tutu khang đinh lai su ung ho qua trinh dan chu va hy vong rang Mugabe se tuan theo tieng noi cua nguoi dan.
Tutu noi ong lo so rang cuoc bao loan se no ra o Zimbabwe neu cac ket qua bau cu bi lo đi. Ong đe nghi gui luc luong gin giu hoa binh toi khu vuc nay đe bao đam su on đinh.


 Quan đao Solomon  Nam 2009, Tutu tham gia viec thiet lap Uy ban Hoa giai va Su that cua quan đao Solomon, theo mo hinh uy ban cua Nam Phi cung ten. Ong phat bieu tai buoi le ra mat chinh thuc cua uy ban nay o Honiara, ngay 29 thang 4 nam 2009, nhan manh yeu cau can thiet cua su tha thu đe xay dung hoa binh lau dai.


= Israel =
Tutu đa thua nhan vai tro quan trong cua nguoi Do Thai trong cuoc đau tranh chong phan biet chung toc o Nam Phi va đa len tieng ung ho moi quan tam ve an ninh cua Israel, chong lai cuoc đanh bom tu sat. Ong cung la nguoi đe xuong va hoat đong tich cuc cho đot van đong đua đau tu ra khoi Israel, vi viec Israel đoi xu voi nhung nguoi Palestine cung tuong tu nhu viec đoi xu cua chinh quyen da trang voi dan da đen Nam Phi trong thoi apartheid. Tutu đua ra su so sanh nay nhan chuyen vieng tham Jerusalem dip le Giang sinh nam 1989, khi ong noi rang ong la mot nguoi "da đen Nam Phi, va neu toi co the thay đoi ten goi, thi mot su mo ta nhung gi xay ra o Dai Gaza va o Bo Tay co the mo ta nhung su viec xay ra o Nam Phi". Ong cung đua ra nhung binh luan tuong tu trong nam 2002, noi ve "su si nhuc cua nhung nguoi Palestine phai chiu tai cac tram kiem soat va cac rao chan đuong cung giong nhu cua chung toi khi cac vien si quan canh sat tre nguoi da trang ngan khong cho chung toi đi qua".
Nam 1988, Uy ban nguoi Do Thai Hoa Ky ghi nhan la Tutu chi trich kich liet quan he quan su va quan he khac cua Israel voi Nam Phi trong thoi apartheid, va dan loi ong noi rang chu nghia Zionism (chu nghia phuc quoc Do Thai) co "rat nhieu điem tuong đong voi chu nghia phan biet chung toc", vi no "loai tru nhung nguoi dua tren co so dan toc hay nguyen nhan khac ma ho khong the kiem soat". Trong khi Uy ban nguoi Do Thai Hoa Ky chi trich mot so quan điem cua Tutu, nhung bac bo "tin đon ngam ngam" la ong đa co loi le chong-Semit. (Loi van chinh xac cua tuyen bo cua Tutu đa đuoc tuong thuat khac nhau trong cac nguon khac nhau. Mot bai tren to "Toronto Star" tu thoi ky nay cho thay rang ong mo ta chu nghia Zionism "nhu la mot chinh sach duong nhu co nhieu điem tuong đong voi chu nghia phan biet chung toc, tac dung la nhu nhau")
Tutu đua ra mot thong điep ve su tha thu trong chuyen vieng tham Vien bao tang Yad Vashem cua Israel nam 1989, noi rang: "Chua chung ta se noi la cuoi cung thi đieu tich cuc co the đen la tinh than tha thu, chu khong phai lang quen, nhung tinh than noi: Chua oi, đieu nay đa xay ra cho chung toi. Chung toi cau nguyen cho nhung ai đa mang lai đieu đo, xin hay giup chung toi tha thu cho ho va hay giup chung toi, đe toi luot chung toi se khong lam cho nhung nguoi khac đau kho". Mot so nguoi thay loi noi nay xuc pham, nhu rabbi Marvin Hier cua Trung tam Simon Wiesenthal goi đo la "mot su xuc pham mien phi cho nguoi Do Thai va cac nan nhan cua chu nghia Quoc xa o khap moi noi". Tutu đa la đoi tuong cua su dem pha chung toc trong chuyen vieng tham Israel nay, voi chu viet cua ke boi nho "Con heo quoc xa đen" (Black Nazi pig) tren cac buc tuong cua nha tho chinh toa thanh George o Đong Jerusalem, noi ong cu ngu.
Nam 2002, khi đua ra bai noi truyen truoc cong chung, ung ho viec thoi đau tu vao Israel, Tutu đa noi "Toi that đau long. Toi noi tai sao ky uc cua chung ta qua ngan. Co anh chi em Do Thai nao cua chung toi đa quen su si nhuc cua ho. Ho đa quen su trung phat tap the, cac vu pha huy nha, trong chinh lich su cua ho som nhu vay? Ho đa quay lung lai voi truyen thong ton giao sau xa va cao thuong cua ho sao? Ho đa quen rang Thien Chua quan tam sau xa ve nguoi bi ap buc?" Ong lap luan rang, Israel khong bao gio co the song trong an ninh bang cach đan ap mot dan toc khac, va noi, "Moi nguoi đang so hai o đat nuoc nay (Hoa Ky), noi sai la sai boi vi viec van đong hanh lang cua nguoi Do Thai la manh me - rat manh me. Vay thi sao ? Vi Chua, đay la the gioi cua Chua ! Chung ta song trong mot vu tru đao đuc. Chinh phu apartheid đa rat manh me, nhung ngay nay no khong con ton tai nua". Loi phat bieu sau đo đa bi mot so nhom nguoi Do Thai chi trich, trong đo co Anti-Defamation League (Lien đoan chong phi bang). Khi bien tap va in lai tung phan bai noi chuyen đo trong nam 2005, Tutu đa thay cac tu "Jewish lobby" (van đong hanh lang cua nguoi Do Thai) bang cac tu "pro-Israel lobby" (van đong hanh lang than Israel).
Trong Hoi nghi Durban II gay tranh cai trong thang 4 nam 2009, luat su nguoi My Alan Dershowitz cho Tutu la mot "nguoi phan biet chung toc va nguoi tin mu quang".


 Cac Kito huu Palestine  Nam 2003, Tutu nhan vai tro bao tro Quoc te Sabeel, mot to chuc than hoc giai phong Kito giao ung ho loi ich cua cong đong Kito giao Palestine va tich cuc van đong hanh lang ben canh Cong đong Kito huu quoc te cho viec "đua đau tu ra khoi Israel". Cung nam, Tutu nhan lam nguoi ung ho quoc te cho Giai thuong Hoa binh tu Truong Luat Cardozo, mot chi nhanh cua Đai hoc Yeshiva, gay ra cac vu phan đoi lua thua cua sinh vien va nhung su len an tu nhung nguoi đai dien "Trung tam Simon Wiesenthal" va "Lien đoan chong Phi bang". Mot muc y kien tren bao Jerusalem Post nam 2006 mo ta ong nhu "mot nguoi ban cua Israel va nguoi Do Thai, mac du bi huong dan sai".


 Dai Gaza  Tutu đuoc Lien Hop Quoc bo nhiem dan đau phai đoan đieu tra viec Israel nem bom trong vu Vu rac roi tai Beit Hanoun 2006. Israel đa tu choi khong cho phai đoan cua Tutu nhap canh nen toi nam 2008 viec đieu tra khong thanh.
Trong nhiem vu tim hieu thuc te đo, Tutu đa goi viec phong toa Dai Gaza la hanh đong ghe tom va so sanh loi ung xu cua Israel voi loi ung xu cua nhom si quan quan su cai tri Myanmar.


 Phan đoi Tutu o Hoa Ky  Nam 2011 mot so thanh vien cua "Hiep hoi benh tam than Hoa Ky" đa tu choi tham du cuoc hop hang nam cua nhom o Honolulu đe phan đoi viec chon Tutu lam phat ngon vien vi ong đuoc cho la co nhung loi phat bieu "bai Do Thai". Dr. Thomas G. Gutheil con đi xa hon la rut lui khoi to chuc nay.
Nam 2007, chu tich Đai hoc St. Thomas o Minnesota đa huy bo cuoc noi chuyen cua Tutu đa đuoc du kien truoc, voi ly do la su hien dien cua ong co the khien mot so thanh vien trong cong đong nguoi Do Thai đia phuong bat man. Nhieu thanh vien trong Ban giang huan cua truong đa phan đoi quyet đinh nay, va mot so nguoi mo ta Tutu la nan nhan cua mot chien dich boi nho. Nhom Jewish Voice for Peace đa dan đau mot chien dich gui thu đien tu keu goi Đai hoc St. Thomas xem xet lai quyet đinh cua minh, khien ong chu tich đa xet lai va moi Tutu toi truong. Tutu khuoc tu loi moi lai nay, thay vao đo ong toi noi chuyen o "Trung tam hoi nghi Minneapolis" nhan mot su kien do "Metro State University" to chuc. Tuy nhien, 2 ngay sau Tutu đa toi noi chuyen o đai hoc St. Thomas, sau khi cham dut cuoc vieng tham "Metro State University".
"Co nhung nguoi đa thu noi "Tutu khong nen toi (Đai hoc St.Thomas) đe noi chuyen." Toi o cach xa đay 10.000 dam va toi tu nghi: "A, khong", boi vi o đay co nhieu nguoi đa noi "Khong, hay đen va noi chuyen",Tutu noi. "Moi nguoi đa đen va đung len va đa co cac phat bieu rang "Hay đe cho Tutu noi". [Metropolitan State University] noi:" Du the nao, ong ta co the đen va noi chuyen o đay. "Giao su Toffolo va nhung nguoi khac noi: "Chung toi ung ho ong.' Vi vay, chung ta hay ung ho ho".


= Trung quoc =
Nam 2007 Tutu viet thu cho chinh phu Trung Quoc yeu cau tha nha bat đong chinh kien Duong Kien Loi. Ong chi trich Trung Quoc la đa khong lam gi nhieu chong lai cuoc xung đot Darfur. Trong cuoc Bao đong nam 2008 tai Tay Tang, Tutu ca tung Đat-lai Lat-ma thu 14 va noi rang chinh phu Trung quoc phai "nghe theo nhung loi yeu cau [cua ong ta] đe... khong bao hanh them nua". Sau đo ong noi tai mot cuoc mit tinh keu goi cac nha lanh đao quoc gia khap the gioi khong toi du Le khai mac The van hoi Mua he 2008 "vi dan toc Tay Tang".


= Vai tro o Lien Hop Quoc =
Nam 2003, ong đuoc bau vao Ban Giam đoc "Quy Uy thac cho cac nan nhan" cua Toa an Hinh su Quoc te. Nam 2006 ong đuoc bo nhiem lam thanh vien cua ban co van cua Lien Hop Quoc ve phong, chong toi diet chung.
Tuy nhien, Tutu cung chi trich Lien Hop Quoc, đac biet ve van đe Tay Papua. Tutu bay to su ung ho phong trao đoc lap Tay Papua, chi trich vai tro cua Lien Hop Quoc trong viec đe cho Indonesia tiep quan Tay Papua. Tutu noi: "Trong nhieu nam nguoi dan Nam Phi đa phai chiu duoi ach ap buc va phan biet chung toc. Nhieu nguoi tiep tuc bi đan ap tan bao, pham cach co ban nhu la con nguoi cua ho bi tu choi. Mot dan toc giong nhu vay la dan toc Tay Papua."
Tutu đuoc bo nhiem đung đau phai bo Lien Hop Quoc tim hieu thuc te vu viec o thi tran Beit Hanoun thuoc Dai Gaza, noi ma trong vu Vu rac roi tai Beit Hanoun 2006 Luc luong Phong ve Israel đa giet 19 thuong dan sau khi đoi quan tien hanh xong cuoc đot nhap keo dai mot tuan le nham muc đich kiem che "vu nguoi Palestine ban hoa tien vao Israel nam 2006" tu thi tran nay. Theo chu tich Hoi đong Nhan quyen Lien Hop Quoc,Luis Alfonso De Alba thi Tutu du đinh đi toi lanh tho Palestine đe "đanh gia tinh trang cua cac nan nhan, xem xet giai quyet cac nhu cau cua nhung nguoi song sot va đua ra cac khuyen nghi ve cach thuc va phuong tien đe bao ve thuong dan Palestine chong lai cac cuoc tan cong tiep tuc cua Israel". Cac quan chuc Israel bay to lo ngai rang ban bao cao se thien vi chong lai Israel. Tutu huy bo chuyen đi vao giua thang Muoi Hai, noi rang Israel đa tu choi cap cho ong giay phep du hanh can thiet sau hon mot tuan le thao luan.
Tuy nhien, Tutu va giao vien đai hoc nguoi Anh Christine Chinkin nay đuoc sap đat toi tham Dai Gaza qua loi Ai Cap va se nop mot bao cao cho Hoi đong Nhan quyen tai ky hop thang 9 nam 2008.


Chinh kien  Chong ngheo kho  Truoc Hoi nghi thuong đinh G8 lan thu 31 o Gleneagles, Scotland, nam 2005, Tutu keu goi cac nha lanh đao the gioi thuc đay mau dich tu do voi cac nuoc ngheo hon. Tutu cung keu goi cham dut viec đanh thue cao cac thuoc chong benh AIDS.
Sau hoi nghi thuong đinh nay, cac nha lanh đao G8 đa cam ket tang cuong vien tro cho cac nuoc đang phat trien 48 ty dollar My mot nam vao nam 2010. Hon nua, ho đa hua danh du rang ho se lam het suc minh đe hoan tat quyen tiep can pho cap trong phong chong va đieu tri cho hang trieu, trieu nguoi tren toan cau bi đe doa boi HIV/AIDS.
Truoc khi Hoi nghi Thuong đinh G8 lan thu 32 tai Heiligendamm, Đuc trong nam 2007, Tutu keu goi cac nuoc G8 tap chu vao tinh trang ngheo kho o The gioi thu ba. Sau khi Hoi nghi Thuong đinh Thien nien ky vao nam 2000, co ve nhu cac nha lanh đao the gioi đa qua quyet nhu chua he co truoc đay, la đat ra va đap ung cac muc tieu cu the lien quan đen ngheo đoi cung cuc.


 Chong chu truong hanh đong đon phuong  Thang Gieng nam 2003, Tutu cong kich thai đo cua thu tuong Anh Tony Blair trong viec ung ho tong thong Hoa Ky George W. Bush ve van đe Iraq. Lien minh giua Hoa Ky va Anh đa dan đen cuoc chien tranh Iraq no ra vao cuoi nam đo. Tutu hoi tai sao Iraq bi chon (đe tan cong), trong khi chau Au, An Đo va Pakistan cung co nhieu vu khi huy diet hang loat.
Thang 10 nam 2004, Tutu xuat hien trong vo kich o Off Broadway, New York, goi la Guantanamo – Honor-bound to Defend Freedom. Vo kich nay chi trich manh me viec Hoa Ky đoi xu voi cac tu nhan bi giam o Vinh Guantanamo. Tutu đong vai Lord Justice Steyn, mot tham phan đa yeu cau chung minh su hop phap cua che đo giam giu.
Thang Gieng nam 2005, Tutu them tieng noi cua minh vao su bat đong ngay cang tang ve nhung ke bi tinh nghi la quan khung bo bi giu tai Camp X-Ray o Vinh Guantanamo, Cuba, đe cap toi nhung vu giam giu ma khong đua ra xet xu la "hoan toan khong the chap nhan đuoc". Tutu so sanh cac vu giam giu nay voi cac vu giam giu duoi che đo Apartheid. Tutu cung nhan manh la khi Nam Phi su dung cac phuong phap đo thi đa bi len an, nhung khi cac cuong quoc nhu Anh va Hoa Ky cung dung toi cuong luc nhu vay thi the gioi lai lang im va trong su lang im nay ho đa chap nhan nhung phuong phap đo du chung vi pham cac quyen chu yeu cua con nguoi.
Thang 2 nam 2006, Tutu nhac lai nhung tuyen bo nay sau khi mot bao cao cua Lien Hop Quoc đuoc cong bo, trong đo keu goi đong cua trai giam nay. Tutu noi rang trai Guantanamo la mot vet nho tren danh tieng cua Hoa Ky, trong khi phap luat o Anh đua ra mot thoi han tam giam 28 ngay đoi voi cac nghi pham khung bo la "qua đang" va "khong the bien ho đuoc". Tutu đa chi ra rang cac lap luan tuong tu đa đuoc đua ra o Anh va Hoa Ky ma che đo phan biet chung toc Nam Phi đa su dung. Tutu noi:"That la ho then va nguoi ta khong the tim thay tu đu manh me đe len an nhung gi ma Anh va Hoa Ky cung mot so đong minh cua ho đa chap nhan". Tutu cung cong kich muu toan đa that bai cua Tony Blair nham giu cac nghi pham khung bo o Anh len đen 90 ngay ma khong ket toi. "90 ngay đoi voi mot nguoi Nam Phi la mot cam giac khung khiep đa trai qua, boi vi chung toi đa co luat giam giu 90 ngay o Nam Phi trong thoi ky toi te xua ", ong noi. Duoi thoi apartheid, cung nhu tai Guantanamo, nguoi ta đa bi giu trong cac "thoi gian dai qua đang" roi sau đo đuoc tha, ong noi.
Nam 2007, Tutu noi rang "cuoc chien chong khung bo" toan cau se khong the thang neu dan chung song trong nhung hoan canh tuyet vong. Tutu noi rang su chenh lech toan cau giua nguoi giau va nguoi ngheo tao ra su bat on đinh.


 HIV, AIDS va Lao  Tutu la nguoi đau tranh khong met moi cho y te va nhan quyen, va đac biet đa lon tieng ung ho viec kiem soat benh lao va HIV. Ong la nguoi bao tro "Quy HIV Desmond Tutu", mot to chuc bat vu loi, va lam chu tich danh du cua "Global AIDS Alliance" cung nguoi bao tro TB Alert, mot to chuc tu thien co tinh quoc te cua Anh. Nam 2003 "Trung tam HIV Desmond Tutu" đuoc thiet lap o Cape Town, trong khi "Trung tam TB Desmond Tutu" đuoc thanh lap o Đai hoc Stellenbosch nam 2003. Tutu bi lao tu thoi tre va đa tich cuc giup đo nhung nguoi bi benh, đac biet la truong hop tu vong vi benh lao va HIV/AIDS đa tro thanh co ket o Nam Phi. Tutu noi: "Nhung nguoi cac anh lam viec cham soc cho nhung nguoi bi AIDS va benh lao la lau giot nuoc mat khoi mat cua Chua.
Ngay 20.4.2005, sau khi Hong y Joseph Ratzinger đuoc bau lam Giao hoang Bien Đuc XVI, Tutu noi ong buon la Giao hoi Cong giao Roma khong nghi đen thay đoi thai đo chong đoi viec dung bao cao su trong đau tranh chong HIV/AIDS o chau Phi: "Chung toi đa hy vong co mot nguoi coi mo hon đoi voi nhung phat trien gan đay tren the gioi, toan bo van đe chuc giao si cua phu nu va mot quan điem hop ly hon đoi voi viec dung bao cao su cung HIV/AIDS."
Nam 2007, Cac thong ke đuoc cong bo chi ra so luong nguoi nhiem HIV va AIDS o Nam Phi thap hon so voi suy nghi truoc đay. Tuy nhien, Tutu goi nhung thong ke nay la "su an ui nhat nheo" vi khong the chap nhan la moi ngay o Nam Phi co toi 600 nguoi chet vi benh AIDS. Tutu cung khien trach chinh phu vi đa lang phi thoi gian thao luan ve cai gi gay ra HIV/AIDS, ma đac biet la cac cong kich Mbeki va Bo truong Y te Manto Tshabalala-Msimang [ ve lap truong choi bo benh AIDS cua ho.


 Cai cach Giao hoi  Nam 2002, Tutu keu goi cai cach giao hoi Anh giao ve van đe chon vi lanh đao cua giao hoi, Đuc Tong Giam muc Canterbury, nhu the nao. Viec bo nhiem cuoi cung la do Thu tuong Chinh phu Anh va do đo Tutu cho rang qua trinh lua chon se chi thich hop voi dan chu va tinh đai dien, khi moi lien ket giua giao hoi va nha nuoc đuoc pha vo. Thang 2 nam 2006, Tutu đa tham gia cuoc hop lan thu 9 cua Hoi đong Giao hoi the gioi, to chuc tai Porto Alegre, Brasil. O đo, ong the hien cam ket cua minh vao chu truong đai ket va bieu duong nhung no luc cua cac giao hoi Kito giao nham thuc đay đoi thoai đe giam bot su khac biet giua cac giao hoi. Đoi voiTutu, "mot giao hoi thong nhat la khong co ngoai le tuy chon".


 Nu quyen  Ngay 8.3.2009, Desmond Tutu tham gia cuoc van đong "Chau Phi ung ho Nu quyen" Luu tru ngay 20 thang 1 nam 2022 tai Wayback Machine đuoc "Lien đoan quoc te Nhan quyen", "Trung tam Nghien cuu Nhan quyen va Dan chu chau Phi", "Phu nu chau Phi đoan ket", Women's Aid Collective (WACOL), Women in Law and Development in Africa (WILDAF), Women and Law in South Africa (WLSA) cung hang tram to chuc nhan quyen va nu quyen khac o chau Phi phat đong. Đot van đong nay nham loi keo su chu y toi đa toi van đe nu quyen đe gia tang ap luc buoc cac chinh phu chau Phi phai phe chuan nhung van kien bao ve nu quyen cua khu vuc va quoc te, va cham dut bao luc cung phan biet đoi xu voi phu nu.
Nam 1994, Tutu noi rang ong tan thanh phuong phap ngua thai nhan tao va noi rang viec pha thai phai đuoc chap nhan trong nhieu truong hop, chang han nhu truong hop loan luan va hiep dam. Ong đac biet hoan nghenh cac muc tieu cua Hoi nghi quoc te ve Dan so va Phat trien o Cairo.


 Bien đoi khi hau  Tutu đa tham du Hoi nghi Lien Hop Quoc ve Bien đoi khi hau 2009 o Copenhagen. Ong đa phat bieu truoc cu toa trong Hoi nghi nay. Tutu cung la "Climate Ally" trong đot van đong "tck tck tck Time for Climate Justice" cua Dien đan Nhan đao toan cau va su gia cua 350.org.


= Hoat đong nhan đao khac =
Nam 2009 Tutu tham gia du an "Soldiers of Peace" (Cac chien binh Hoa binh), mot phim chong moi cuoc chien tranh va cho hoa binh toan cau.
Cung nam 2009, cung voi cac ong sep tru danh va nhung nguoi noi tieng khac nhu Daniel Boulud va Jean Rochefort, Desmond Tutu đa ung ho Chien dich "Khong đoi" cua to chuc Action Against Hunger (Hanh đong chong Đoi), keu goi cuu pho tong thong Hoa Ky Al Gore hay lam mot phim tai lieu ve nan đoi tren the gioi.


= Vai tro giao vien đai hoc =

Nam 1998, ong đuoc bo nhiem chuc giao su thinh giang Robert W. Woodruff tai Đai hoc Emory, Atlanta. Nam sau ong tro lai Đai hoc Emory voi tu cach Giao su thinh giang loi lac (Visiting Distinguished Professor) William R Cannon.
Nam 2000, ong thanh lap "Quy Hoa binh Desmond Tutu" đe tai tro cho "Trung tam Hoa binh Desmond Tutu" o Cape Town. Nam sau ong phat đong "Quy Hoa binh Desmond Tutu Hoa Ky", đe lam viec voi cac truong đai hoc trong pham vi ca nuoc nham tao ra chuc lanh đao cac hoc vien nhan manh ve hoa binh, cong bang xa hoi va hoa giai.
Nam 2001, "Hoi giao duc Desmond Tutu", voi su tai tro cua Quy W.K. Kellogg, đua ra "Giai thuong cac nhan vat huyen thoai theo dau chan Desmond Tutu" đe nhin nhan vai tro lanh đao trong cuoc chien cho nhan quyen, nghien cuu, chong đinh kien, va xoa đoi giam ngheo. Tu nam 2004, ong la giao su thinh giang tai King's College London. Nam 2007 va nam 2010, ong cung 600 sinh vien đai hoc đi bien quanh the gioi voi chuong trinh "Hoc ky tren bien" (Semester at Sea).
Tutu la đong chu tich "Nhom ung ho" chien dich 1GOAL Giao duc cho moi nguoi đuoc Hoang hau Rania cua Jordan phat đong trong thang 8 nam 2009 nham muc đich bao đam viec hoc cho khoang 72 trieu tre em tren khap the gioi khong đuoc hoc hanh, phu hop voi Muc tieu Phat trien Thien nien ky ve Giao duc cho moi nguoi toi nam 2015, cho ho co hoi đuoc giao duc thong qua đot van đong 1Goal cua FIFA.


 Bo gien đon boi  Trong no luc lien tuc đe nghien cuu su đa dang cua cac bo gien đon boi (genome) cua con nguoi, Tutu đa tang mot so te bao rieng cua minh cho du an tren. Cac te bao nay đa đuoc sap xep theo trinh tu chuoi nhu mot ban mau cho mot ca the nguoi Bantu đai dien cho nhung nguoi noi tieng Sotho-Tswana va tieng Nguni (xuat ban: thang 2 nam 2010).


= Mot the gioi tre =
Desmond Tutu đa ghi ten lam mot trong cac co van cua to chuc One Young World (Mot the gioi tre) – mot to chuc phi loi nhuan hy vong mang 1.500 nha lanh đao tre toan cau cua ngay mai tu moi nuoc tren the gioi lai voi nhau.


Đoi tu Ngay 2.7.1955, Tutu ket hon voi Nomalizo Leah Shenxane, mot giao vien ma ong đa quen tu thoi con la sinh vien. Ho co bon nguoi con: Trevor Thamsanqa Tutu, Theresa Thandeka Tutu, Naomi Nontombi Tutu va Mpho Andrea Tutu, ca bon đeu hoc truong Waterford Kamhlaba o Swaziland.
Nguoi con trai cua ong, Trevor Tutu, gay ra vu đe doa đanh bom tai san bay East London vao nam 1989 va đa bi bat. Nam 1991, anh bi ket an vi pham Luat Hang khong dan dung vi tuyen bo doi tra la co mot qua bom tren may bay cua hang hang khong South African Airways o san bay East London. Vu đe doa đanh bom nay lam cho chuyen bay toi Johannesburg phai hoan lai hon 3 gio, khien cho hang South African Airways ton mat so tien 28.000 rand Nam Phi. Vao thoi điem đo, Trevor Tutu cong bo y đinh khang cao ban an cua minh, nhung đa khong co mat o phien toa phuc tham. Anh đa bi tich thu so tien the chap 15.000 rand Nam Phi. Anh toi han bat đau chap hanh hinh phat cua minh vao nam 1993, nhung khong đen trinh dien voi gioi chuc nha tu, cuoi cung anh đa bi bat o Johannesburg trong thang 8 nam 1997. Anh đa nop đon xin an xa tai Truth and Reconciliation Commission (Uy ban Su that va Hoa giai) va đuoc chap thuan nam 1997, sau đo đuoc phong thich khoi nha tu Goodwood o Cape Town, noi anh bat đau thu an phat giam 3 nam ruoi sau khi mot toa an o thanh pho East London, Eastern Cape (đong nam Nam Phi) tu choi khong cho anh nop tien the chap tai ngoai.
Naomi Tutu hoc o "Truong Ngoai giao va Thuong mai quoc te Patterson" thuoc Đai hoc Kentucky va theo chan cha lam nha hoat đong nhan quyen. Naomi đa lap ra "Quy Phat trien va Tro cap Tutu" o Nam Phi, co tru so o Hartford, Connecticut. Hien nay Naomi la nguoi đieu phoi chuong trinh cho "Vien quan he chung toc" (Race Relations Institute) o Đai hoc Fisk, tai Nashville, Tennessee.
Mpho Tutu, cung noi got theo cha va nam 2004 đa đuoc cha minh phong chuc giao si giao phai Episcopal. Co cung la nguoi sang lap va lam giam đoc đieu hanh "Vien cau nguyen va hanh huong Tutu" (Tutu Institute for Prayer and Pilgrimage) đong thoi lam truong Ban "Lien minh AIDS toan cau" (Global AIDS Alliance).
Nam 1997, Tutu bi chan đoan mac benh Ung thu tuyen Tien liet va đuoc chua tri thanh cong o Hoa Ky. Sau đo ong tro thanh nguoi đo đau "Quy Ung thu tuyen Tien liet Nam Phi" (South African Prostate Cancer Foundation) đuoc thanh lap nam 2007.
Tu sinh nhat thu 79, Tutu thuc hien viec rut lui khoi sinh hoat xa hoi cong cong tung giai đoan, đau tien la chi co mat moi tuan mot ngay tai van phong cua ong cho đen cuoi thang 2 nam 2011. Ngay 23 thang 5 o Shrewsbury Massachusetts, Tutu đa lam đieu đuoc cho la su kien cong cong lon cuoi cung cua ong o ben ngoai Nam Phi. Tutu se thi hanh cac cam ket cua minh cho toi het thang 5 nam 2011 va se khong đua ra them cam ket nao nua.
Tong giam muc Desmond Tutu qua đoi ngay 26 thang 12 nam 2021 tai Cape Town, huong tho 90 tuoi.


Vinh du Duoi đay la mot so giai thuong va Vinh du cua Desmond Tutu:

1978: Tutu đuoc trao chuc thanh vien Ban quan tri King's College London, noi ong tung la cuu sinh vien. Ong tro lai King's College nam 2004 lam giao su thinh giang mon "Nghien cuu sau Xung đot" (Post-Conflict Studies). Cau lac bo hop đem cua sinh vien đuoc đat theo ten ong.
16.10.1984: Giam muc Desmond Tutu đuoc trao Giai Nobel Hoa binh. Uy ban giai Nobel đa neu "vai tro cua ong nhu nhan vat lanh đao thong nhat trong chien dich giai quyet van đe phan biet chung toc o Nam Phi".
1986: Giai Albert Schweitzer cho chu nghia nhan đao
Nam 1987 Tutu đuoc trao Giai Pacem in Terris. Giai nay đuoc goi theo tong thu cung ten nam 1963 cua Giao hoang Gioan XXIII keu goi moi nguoi co thien chi bao đam hoa binh giua cac dan toc.
Nam 1992, ong đuoc trao Bishop John T. Walker Distinguished Humanitarian Service Award.
1998: Bac Đau Boi tinh hang Grand Officier (Phap)
1998: Giai Y thuc toan cau (Planetary Consciousness Award)
1999: Huan chuong Cong trang cua Cong hoa Lien bang Đuc (Verdienstorden der Bundesrepublik Deutschland) hang Đai Thap Tu
1999: Huy chuong Wilberforce (Anh)
Thang 6 nam 1999, Tutu đuoc bau lam thanh vien danh du trong Ban quan tri cua truong Sidney Sussex College thuoc Đai hoc Cambridge, noi đay ong đa đuoc trao bang Doctor of Divinity danh du.
1999: Giai Hoa binh Sydney (Uc)
2001: Tutu đuoc "Đai hoc Stellenbosch"trao chuc Hoi vien danh du cua "Golden Key International Honour Society".
2004: Giai Hoa binh Gandhi (An Đo)
2006: Tutu đuoc bo nhiem lam nguoi bao tro danh du cua University Philosophical Society, Trinity College, Dublin.
2008, Thong đoc Rod Blagojevich tieu bang Illinois cong bo lay ngay 13 thang 5 la 'Ngay Desmond Tutu'. Trong dip toi tham Illinois, Tutu đuoc trao "Giai chuc lanh đao Lincoln" (Lincoln Leadership Prize) va mo tam che khai mac buc hinh chan dung cua ong trung bay trong Thu vien Tong thong Abraham Lincoln o Springfield.
Thang 10 nam 2008, Tutu đuoc trao Huy chuong Wallenberg cua Đai hoc Michigan nhin nhan cong viec bao ve nhan quyen va nhan pham suot đoi ong.
Thang 11 nam 2008, Tutu đuoc trao giai J. William Fulbright Prize for International Understanding.
2009: Huan chuong Tu do Tong thong (Hoa Ky)
Ngay 8.5.2009, Tutu đuoc trao bang tien si danh du cua Michigan State University. Hai ngay sau, ong nhan bang tien si danh du cua University of North Carolina at Chapel Hill.
Ngay 10.6.2009: Tien si danh du cua Đai hoc Bangor, xu Wales
Ngay 12.6.2009: Tien si Than hoc danh du cua Đai hoc Vienne "Doctor Theologiae honoris causa" Luu tru ngay 7 thang 10 nam 2011 tai Wayback Machine.
2009: Nha tho chinh toa Southwark đat ten hai loai hoa hong moi theo ten ong va ba vo Leah Tutu đe vinh danh nhan "Cuoc trien lam Hoa RHS 2009" o Hampton Court Palace. Dip nay ca đoan Southwark Cathedral Merbecke Choir đa trinh dien buoi hoa nhac o Nha tho chinh toa Southwark ngay 11.7.2009 truoc su hien dien cua ong va ba vo.
2009: Ong nhan "Giai lanh đao tinh than" cua Phong trao Humanity's Team quoc te


Xuat hien tren phim va phuong tien truyen thong The Late Late Show with Craig Ferguson (ma Ferguson đoat Giai Peabody) (2009)
Iconoclasts Desmond Tutu va Richard Branson (2008)
I Am Because We Are (2008)
For the Bible Tells Me So (2007)
Virgin Radio (2007) – Tutu tiep xuc voi Virgin Radio ngay 15.10.2007 trong chuong trinh đien đam "Who's Calling Christian" trong đo ca nguoi noi tieng goi toi đe tang len so tien đang ke cho viec tu thien.
The Foolishness of God: Desmond Tutu and Forgiveness (2007) (hau san xuat)
Our Story Our Voice (2007)
2006 Trumpet Awards (2006) (TV)
Nobelity DVD (2006)
De skrev historie (1 tap, 2005)
The Shot That Shook the World (2005) (TV)
The Peace! DVD (2005) (V)
The Charlie Rose Show (1 tap, 2005)
Out of Africa: Heroes and Icons (2005) (TV)
Big Ideas That Changed the World (2005) (mini) TV Series
Breakfast with Frost (3 tap, 2004–2005)
Tavis Smiley (1 tap, 2005)
The South Bank Show (1 tap, 2005)
Wall Street: A Wondering Trip (2004) (TV)
The Daily Show (1 tap, 2004)
Bonhoeffer (2003)
Long Night's Journey Into Day (2000)
Epidemic Africa (1999)
Cape Divided (1999)
A Force More Powerful (1999)
Gimme Hope Jo'anna đia đon noi tieng 1988 cua Eddy Grant coi Tutu nhu "The Archbishop who's a peaceful man" (Vi Tong Giam muc la mot nguoi hoa binh), đa bi chinh phu Nam Phi cam
Tutu album 1986 cua Miles Davis hien tang Tutu. Phan tieu đe do Marcus Miller viet, đa tro thanh mot tieu chuan phoi hop nhac jazz.


Cac bai viet Tutu đa đong gop vao lanh vuc tam ly xa hoi. Cac bai viet cua ong đang tren tap chi "Greater Good" do Greater Good Science Center cua Đai hoc California tai Berkeley xuat ban. Cac đong gop cua ong trong đo co viec giai thich nghien cuu khoa hoc tan goc re cua long tu bi, long vi tha, va cac moi quan he hoa binh cua con nguoi. Bai viet gan đay nhat cua ong tren tap chi Greater Greater co ten la: Why to Forgive", trong đo xem xet vi sao su tha thu khong chi bo ich ca nhan, ma con la su can thiet chinh tri đe cho phep Nam Phi co mot su bat đau moi. Tuy nhien, Tutu c ung noi rang su tha thu khong phai la nham mat lam ngo đoi voi nhung sai trai; viec hoa giai đich thuc phai phoi bay cho thay su khung khiep, lam dung, noi đau the xac va tinh than, su that. No tham chi đoi khi co the lam cho cac viec tro nen toi te hon. No la mot cong viec nguy hiem nhung cuoi cung no cung đang gia, boi vi rot cuoc chi co mot cuoc đoi đau trung thuc voi thuc te moi co the chua lanh benh.
Tutu la tac gia cua 7 bo tap hop cac bai thuyet giao va nhung bai viet khac: 

Crying in the Wilderness, Eerdmans, 1982. ISBN 978-0-8028-0270-5
Hope and Suffering: Sermons and Speeches, Skotaville, 1983. ISBN 978-0-620-06776-8
The Words of Desmond Tutu, Newmarket, 1989. ISBN 978-1-55704-719-9
Worshipping Church in Africa, Duke University Press, 1995. ASIN B000K5WB02
The Essential Desmond Tutu, David Phillips Publishers, 1997. ISBN 978-0-86486-346-1
No Future without Forgiveness, Doubleday, 1999. ISBN 978-0-385-49689-6
An African Prayerbook, Doubleday, 2000. ISBN 978-0-385-47730-7
God Has a Dream: A Vision of Hope for Our Time, Doubleday, 2004. ISBN 978-0-385-47784-0
The Rainbow People of God: The Making of a Peaceful Revolution, Doubleday, 1994. ISBN 978-0-385-47546-4
Tutu cung la đong tac gia nhieu sach:

"Bounty in Bondage: Anglican Church in Southern Africa – Essays in Honour of Edward King, Dean of Cape Town" with Frank England, Torguil Paterson, and Torquil Paterson (1989)
"Resistance Art in South Africa" with Sue Williamson (1990)
The Rainbow People of God with John Allen (1994)
"Freedom from Fear: And Other Writings" with Vaclav Havel va Aung San Suu Kyi (1995)
"Reconciliation: The Ubuntu Theology of Desmond Tutu" with Michael J. Battle (1997)
"Exploring Forgiveness" with Robert D. Enright and Joanna North (1998)
"Love in Chaos: Spiritual Growth and the Search for Peace in Northern Ireland" with Mary McAleese (1999)
"Race and Reconciliation in South Africa (Global Encounters: Studies in Comparative Political Theory)" with William Vugt and G. Daan Cloete (2000)
"South Africa: A Modern History" with T.R.H. Davenport and Christopher Saunders (2000)
"At the Side of Torture Survivors: Treating a Terrible Assault on Human Dignity" with Bahman Nirumand, Sepp Graessner and Norbert Gurris (2001)
"Place of Compassion" with Kenneth E. Luckman (2001)
"Passion for Peace: Exercising Power Creatively" with Stuart Rees (2002)
"Out of Bounds (New Windmills)" with Beverley Naidoo (2003)
"Fly, Eagle, Fly!" with Christopher Gregorowski and Niki Daly (2003)
"Sex, Love and Homophobia: Lesbian, Gay, Bisexual and Transgender Lives" with Amnesty International, Vanessa Baird and Grayson Perry (2004)
"Toward a Jewish Theology of Liberation" with Gustavo Gutierrez va Marc H. Ellis (2004)
"Radical Compassion: The Life and Times of Archbishop Ted Scott" with Hugh McCullum (2004)
"Third World Health: Hostage to First World Wealth" with Theodore MacDonald (2005)
"Where God Happens: Discovering Christ in One Another and Other Lessons from the Desert Fathers" with Rowan Williams (2005)
"Health, Trade and Human Rights" with Mogobe Ramose and Theodore H. MacDonald (2006)
"The Soul of a New Cuisine: A Discovery of the Foods and Flavors of Africa" with Marcus Samuelsson, Heidi Sacko Walters and Gediyon Kifle (2006)
"The Gospel According to Judas WMA: By Benjamin Iscariot" with Jeffrey Archer, Frank Moloney (2007)
"Made for Goodness: And Why This Makes All The Difference" with Mpho Tutu (2010)
"God Is Not A Christian: And Other Provocations" with John Allen (2010)


Tham khao va Chu thich Đoc them Shirley du Boulay, Tutu: Voice of the Voiceless (Eerdmans, 1988).
Michael J. Battle, Reconciliation: The Ubuntu Theology of Desmond Tutu (Pilgrim Press, 1997).
Steven D. Gish, Desmond Tutu: A Biography (Greenwood, 2004).
David Hein, "Bishop Tutu's Christology." Cross Currents 34 (1984): 492–99.
David Hein, "Religion and Politics in South Africa." Modern Age 31 (1987): 21–30.
John Allen, Rabble-Rouser for Peace: The Authorised Biography of Desmond Tutu (Rider Books, 2007).


Lien ket ngoai Desmond Tutu Diversity Trust Luu tru ngay 11 thang 6 nam 2010 tai Wayback Machine
The Desmond Tutu Peace Centre
Tutu Foundation UK
Archbishop Desmond Tutu Centre for War and Peace Studies Luu tru ngay 26 thang 2 nam 2008 tai Wayback Machine at Liverpool Hope University
Desmond Tutu – South Africa's moral conscience (Bio and Video)
Column archive at Project Syndicate
Nobel lecture, ngay 11 thang 12 nam 1984
Desmond Tutu tren IMDb 
Cac cong trinh lien quan hoac cua Desmond Tutu tren cac thu vien cua thu muc (WorldCat)
Desmond Tutu on The Hour
"Why To Forgive" Luu tru ngay 19 thang 7 nam 2011 tai Wayback Machine
Dalai Lama, Bishop Tutu Join Seattle Interfaith Discussion Luu tru ngay 6 thang 1 nam 2009 tai Wayback Machine
Desmond Tutu lights a candle for Rwanda Luu tru ngay 18 thang 9 nam 2011 tai Wayback Machine
Spirit that Freed South Africa Must Now Rescue the Planet by Desmond Tutu
Desmond Tutu on President Obama: "Become What You Are"
Archbishop Desmond Tutu's Five Best Quotes for Full LGBT Equality Luu tru ngay 3 thang 12 nam 2010 tai Wayback Machine
Archbishop Desmond Tutu Retires from Public Life – video report by Democracy Now!