Mehriban Arif qizi Aliyeva (tieng Azerbaijani: Mehriban Arif qızı Əliyeva; sinh ngay 26 thang 8 nam 1964) la Pho Tong thong va Đe Nhat Phu nhan cua Azerbaijan.


Cuoc đoi Mehriban Aliyeva (thuong goi la Pashayeva) sinh ra tai Baku, trong mot gia đinh quyen luc giau co va noi tieng tai Azerbaijan. Ong noi cua ba la nha van Mir Jalal Pashayev Azerbaijan. Chu cua Pashayeva la Hafiz Pashayev, cuu Đai su đau tien cua Azerbaijan tai Hoa Ky. Cha cua Mehriban Arif qizi Aliyeva la Pashayeva Aliyeva, ong la Hieu truong cua Hoc vien Hang khong Quoc gia o Baku va me ba, Aida Imanguliyeva (1939-1992) la mot nha triet hoc noi noi tieng.
Mehriban Aliyeva tot nghiep pho thong trung hoc vao nam 1981. Ngay 22 thang 12 nam 1983, ba ket hon voi Ilham Aliyev, con trai cua Heydar Aliyev, cuu Tong thong Azerbaijan tai Baku. Ba theo hoc tai Đai hoc Y khoa Azerbaijan roi hoc tiep tai Hoc vien Y Sechenov Moskva. Ba tot nghiep tai đay vao nam 1988. Tu nam 1988 đen 1992, Mehriban Aliyeva lam viec tai Vien Nghien cuu quoc gia ve cac benh mat thuoc Vien khoa hoc va y te Nga tai Moskva.
Cac con cua Mehriban Aliyeva la Leyla (sinh 03 thang 7 nam 1985) va Arzu (sinh 23 thang 1 nam 1987) va Heydar (sinh ngay 02 thang 8 nam 1997). Leyla đa ket hon va hien la bien tap vien cua tap chi Baku, xuat ban boi doanh nhan Nga Aras Agalarov Azerbaijan.


Su nghiep Nam 1995, Mehriban Aliyeva thanh lap Azerbaijani Culture Friends Foundation. Sau khi bo chong cua ba la Heydar Aliyev qua đoi vao nam 2003, nam sau Aliyeva thanh lap Heydar Aliyev Foundation (goi tac la HAF) đe nghien cuu va to chuc cac su kien nham thuc đay y thuc he chinh tri cua Heydar Aliyev. Tai Azerbaijan, theo mot so bai bao, "To chuc HAF đa xay dung cac truong hoc nhieu hon Bo Giao duc cua Azerbaijan, ho đa xay đuoc nhieu benh vien hon so voi Bo Y te, va to chuc thuc hien cac su kien van hoa nhieu hon ca so voi Bo Van hoa." Heydar Aliyev Foundation hien tai đang tai tro cho nhieu du an ngoai lanh tho Azerbaijan, nhu tai tro cho viec xay dung moi Bao tang Louvre, Cung đien Versailles, va Nha tho Strasbourg.
Cung trong nam 2004, Mehriban Aliyeva đuoc chi đinh tro thanh Đai su thien chi cua UNESCO.


Đai bieu Quoc hoi Nam 2005, trong cuoc bau cu vao quoc hoi, Mehriban Aliyeva đa đac cu tro thanh đai bieu Quoc hoi Azerbaijan (theo BBC, Mehriban Aliyeva đa co 94% so phieu bau cho ba). The nhung, theo cac tai lieu tu WikiLeaks, nguoi ta khong thay Mehriban Aliyeva tham du vao cac phien hop cua Quoc hoi.


Pho Tong thong Ngay 22 thang 2 nam 2017, Tong thong Azerbaijan Ilham Aliyev đa bo nhiem vo la ba Mehriban Aliyeva vao chuc vu pho tong thong thu nhat. Quyet đinh bo nhiem nay gap phai su phan đoi tu phe đoi lap vi ho cho rang viec nay se đua Azerbaijan tro lai thoi ky trung co khi chinh quyen theo hinh thuc gia đinh tri. Nam 2016, sau cuoc trung cau dan y voi ket qua sit sao, Azerbaijan đa thay đoi hien phap đe them chuc vu pho tong thong thu nhat, vi tri quyen luc thu hai sau tong thong. Do đo, voi viec bo nhiem nay ba Mehriban Aliyeva la nguoi đau tien giu chuc vu pho tong thong thu nhat cua Azerbaijan.


WikiLeaks Trong nam 2010, The Guardian cho đang mot bai viet lien quan đen Mehriban Aliyeva voi noi dung đuoc trich tu cac tai lieu cua WikiLeaks.. Theo bai bao, "Cac nha quan sat o Baku đa luu y rang, Azerbaijan đang hoat đong tuong tu nhu che đo phong kien o chau Au trong thoi Trung Co: mot so it gia đinh co quyen kiem soat o cac khu vuc đia ly nhat đinh, cung nhu mot so linh vuc cua nen kinh te". WikiLeaks đa thu đuoc cac tai lieu cao buoc gia đinh Aliyev cau ket voi cac gia đinh khac đe giu cho viec to chuc cac loai đoc quyen kieu kinh doanh lon tai Azerbaijan. Khoan loi tu kinh doanh cua gia đinh Aliyeva thu đuoc bao gom ngan hang, bao hiem, xay dung va du lich. Ngoai ra, tai lieu con cho biet, gia đinh ba so huu mot đai ly xe hoi Bentley.


Xem them Ilham Aliyev
Heydar Aliyev


Chu thich Lien ket ngoai (tieng Anh) (tieng Azerbaijan) (tieng Nga) Mehriban Aliyeva's Official Website
(tieng Anh) Azerbaijans first lady. A role model for Muslim women. (The Washington Times)
(tieng Anh) timesonline.co.uk on Mehriban Aliyeva Luu tru ngay 15 thang 6 nam 2011 tai Wayback Machine