Comoros (  tieng A Rap: جزر القمر, Juzur al-Qumur / Qamar, phat am tieng Viet: Co-mo-rot, Co-mo-ro hoac Co-mo), ten đay đu la Lien bang Comoros (tieng Phap: Union des Comores; tieng Comoros: Udzima wa Komori; tieng A Rap: الاتحاد القمري, al-Ittihad al-Qumuri / Qamari) la mot quoc đao o chau Phi, nam giua eo bien Mozambique tren An Đo Duong. Đay la quoc gia co dien tich nho thu tu chau Phi. Thu đo va thanh pho lon nhat cua Comoros la Moroni.
Comoros la thanh vien cua Lien Hop Quoc, Lien minh chau Phi, To chuc Hop tac Hoi giao, Cong đong Phap ngu, va la thanh vien duy nhat cua Lien đoan A Rap nam o Nam Ban cau.


Lich su = Truoc khi thuc dan xam lang =
Nhung cu dan tren quan đao nay đen tu chau Phi, Madagascar va vinh Ba Tu, phan lon la nguoi Hoi giao. Nguoi Bo Đao Nha kham pha ra quan đao nay nam 1503 va nguoi Phap đen đay nam 1517.


= Thuc dan Phap va tiep xuc chau Au =
Phap lap che đo bao ho tu nam 1886, Comoros tro thanh vung lanh tho hai ngoai cua Phap tu nam 1958.


= Comoros Đoc lap đen nay =
Comoros tuyen bo đoc lap ngay 6 thang 7 nam 1975, rieng đao Mayotte tuyen bo o lai trong Cong hoa Phap trong cuoc trung cau y dan nam 1976. Ahmed Abdallah đuoc bau lam Tong thong thang 7 nam 1975, bi mot uy ban cach mang do Ali Soilih lanh dao truat phe thang 8 nam 1975. Đen luot Soilih bi cuu Tong thong Abdallah lat đo voi su giup đo cua linh đanh thue nuoc ngoai thang 5 nam 1978 va quan đao lay ten la Cong hoa Lien bang Hoi giao Comoros. Thang 11 nam 1989, Tong thong Abdallah lai bi chinh quan linh đanh thue am sat va Said M. Djohar len thay the nam 1990. Sau nhieu thang phan đoi va xung đot voi luc luong an ninh, đao Anjouan (Ndzouani) tuyen bo đoc lap ngay 3 thang 8 nam 1997. Thang 7-1997, luc luong cua Tong thong Mohamed Taki co gang chiem lai đao Anjouan nhung that bai. Taki tuyen bo tinh trang khan cap. Cac cuoc đam phan hoa binh đau nam 1999 giua đai dien cua đao Anjouan va Chinh phu khong mang lai ket qua nao.
Thang 4 nam 1999, Đai ta Trali Assoumani cam đau cuoc đao chinh lat đo quyen Tong thong Tadjidine, Đao Anjouan tiep tuc cuoc đau tranh chong lai Chinh phu o đao Qomor Lon trong ca nam 1999.
Thang 3 nam 2000, To chuc Thong nhat chau Phi (OAU) cat đut lien lac voi Anjouan nham cham dut cuoc noi day. OAU yeu cau Tong thong Assoumani ap đat lenh cam van thuong mai va trao tra quyen lai cho gioi dan su tai Comoros. Thang 2 nam 2001, Tong thong ky mot hiep uoc hoa giai voi cac nha lanh đao chinh tri o ba đao, ke ca nha lanh đao nhom li khai cua đao Anjouan, Đai ta Said Abeid. Thang 3 nam 2002, mot hien phap moi đuoc thong qua, ba đao đuoc thong nhat lai. Moi đao bau mot Tong thong rieng va Assoumani đuoc bau lam Tong thong lien bang.


Đia ly Comoros nam o Đong Phi, gom ba đao nui lua (Ngazidja, Moili va Ndzouani) o An Đo Duong nam ve phia Tay Bac Madagascar. Đia hinh chu yeu la cac cao nguyen đat bazan thoai dan ve phia cac dai đong bang hep ven bien.
Voi dien tich 2.235 km2, đao quoc nay la mot trong nhung quoc gia nho nhat tren the gioi. Comoros cung coyeu cau boi thuong 320 km2 lanh hai đoi voi cac nuoc lang gieng. Khi hau nhiet đoi voi hai mua phan biet tuong đoi ro ret. Nhiet đo đat trung binh 29-30 °C (84-86 °F) trong thang 3, thang nong nhat trong mua mua (goi la kashkazi) la thang 12, va nhiet đo thap nhat la 19 °C (66 °F) trong mua lanh, mua kho goi la Kusi, bat đau tu thang nam đen thang muoi mot.


Chinh tri Chinh tri cua Comoros dien ra trong khuon kho cua mot nuoc cong hoa tong thong lien bang, theo đo Tong thong Comoros la nguyen thu quoc gia va la nguoi đung đau chinh phu, va mot he thong chinh tri đa đang. Hien phap cua Comoros đa đuoc phe duyet boi cuoc trung cau dan y ngay 23 thang 12 nam 2001. Nuoc nay truoc đay đa đuoc coi la mot che đo đoc tai quan su, va su chuyen giao quyen luc tu tuong Azali Assoumani sang Tong thong Ahmed Mohamed Abdallah Sambi vao thang 5 nam 2006 la cuoc chuyen giao quyen luc hoa binh đau tien trong lich su Comoros.
Quyen hanh phap thuoc chinh phu. Quyen lap phap lien bang đuoc trao cho ca chinh phu va quoc hoi. Loi noi đau cua Hien phap bao đam Hoi giao co mat trong chinh tri cung nhu cam ket ve nhan quyen, va mot so quyen đuoc liet ke cu the trong đo co dan chu đuoc ap dung cho tat ca nguoi dan Comoros. Cac đao (theo Tieu đe II cua Hien phap) co quyen tu tri lon trong lien bang, bao gom co hien phap rieng cua ho (hoac Luat co ban), co chu tich va Quoc hoi rieng. Tong thong va Hoi đong Lien bang đuoc giao xoay vong giu nguoi đung đau chinh phu cac đao.
He thong phap luat Comoros dua tren luat Hoi giao. Gia lang, kadis hoac toa an dan su giai quyet hau het cac tranh chap. Co quan tu phap đoc lap voi co quan lap phap va hanh phap. Toa an toi cao hoat đong nhu mot Hoi đong Hien phap trong viec giai quyet van đe hien phap va giam sat cuoc bau cu tong thong.


= Quan đoi =
Quan đoi Comoros bao gom mot đoi quan nho va mot luc luong canh sat 500 thanh vien, cung nhu mot luc luong quoc phong 500 thanh vien. Mot hiep uoc quoc phong voi Phap cung cap cac nguon luc hai quan đe bao ve cac vung lanh hai, đao tao can bo quan su Comoros, va giam sat khong phan. Phap duy tri vai can bo cao cap co mat tai Quoc đao Comoros theo yeu cau cua chinh phu nuoc nay. Phap duy tri mot co so hang hai nho nam tren Mayotte.


= Quan he voi nuoc ngoai =
Trong thang 11 nam 1975, Comoros tro thanh thanh vien 143 cua Lien Hop Quoc.
Comoros cung la thanh vien cua Lien minh chau Phi, Lien đoan A Rap, Quy Phat trien chau Au, Ngan hang The gioi, Quy Tien te Quoc te, Uy ban An Đo Duong, va Ngan hang Phat trien chau Phi. Vao ngay 10 thang 4 nam 2008, Comoros tro thanh quoc gia thu 179 chap nhan Nghi đinh thu Kyoto.
Quoc đao nay lap quan he ngoai giao voi Viet Nam ngay 24 thang 9 nam 2015.


Kinh te Kinh te dua tren hai lanh vuc chinh: nong nghiep trong cay luong thuc (lua, san), cay cong nghiep (ca phe, dua, vani, đinh huong va mot so cay cho tinh dau) va mau dich đuong bien. Du lich it phat trien.
Comoros la mot trong nhung nuoc ngheo nhat tren the gioi. Đat đai can coi va bi xoi mon. Ti le tang dan so cao, nguon tai nguyen thien nhien ngheo nan. Trinh đo hoc van cua luc luong lao đong thap, tinh trang that nghiep cao, phu thuoc nhieu vao su tai tro cua nuoc ngoai. Hien nay Chinh phu ra suc nang cao trinh đo giao duc va huan luyen ki thuat, tien hanh tu nhan hoa cac xi nghiep thuong mai va cong nghiep, cai thien he thong y te, đa dang hoa cac mat hang xuat khau, khuyen khich phat trien nganh du lich va giam ti le tang dan so.


Dan so Dan so nuoc nay chua đen mot trieu nguoi, Comoros la mot trong nhung quoc gia it dan nhat tren the gioi, nhung cung la mot trong nhung nuoc co mat đo dan so cao nhat, voi trung binh 275 nguoi tren moi km vuong. Trong nam 2001, 34% dan so đuoc song o la đo thi, nhung đuoc du kien ​​se tang, trong khi muc tang dan so van con tuong đoi cao. Gan mot nua dan so cua Quoc đao Comoros o đo tuoi duoi 15 va song tap trung tai cac trung tam đo thi lon bao gom Moroni, Mutsamudu, Domoni, Fomboni, va Tsembehou. Co tu 200.000 va 350.000 nguoi Comoros song tai Phap.
Cac đao cua Comoros co nguoi dan chu yeu la nguon goc chau Phi-A Rap. Hoi giao Sunni la ton giao chiem uu the, đai dien cho 98% dan so. Mac du van hoa A Rap đuoc thiet lap vung chac tren khap quan đao, nhung cung co mot thieu so dan so cua Mayotte, chu yeu la nguoi nhap cu tu Phap, la nguoi Cong giao La Ma. Nguoi Malagasy (theo Co Đoc giao) va An Đo (chu yeu la giao phai Ismaili) la nhung dan toc thieu so. Nguoi Trung Quoc cung co mat tren Mayotte va cac bo phan cua Grande Comore (đac biet la Moroni).
Ngon ngu pho bien nhat trong Quoc đao Comoros la tieng Comorian hay con goi la Shikomor, mot ngon ngu chiu anh huong tu tieng Swahili va tieng A Rap nang, voi bon bien the khac nhau (Shingazidja, Shimwali, Shinzwani, va Shimaore) đuoc noi tren bon hon đao chinh tao nen nuoc nay. Tieng Phap va tieng A Rap cung la ngon ngu chinh thuc, cung voi Comorian. Tieng A Rap đuoc biet đen rong rai nhu mot ngon ngu thu hai, la ngon ngu giang day kinh Coran. Tieng Phap la ngon ngu hanh chinh va ngon ngu cua nganh giao duc. Mot so ngon ngu khac nhu tieng Malagasy, Shibushi, đuoc noi boi khoang mot phan ba dan so cua Mayotte. Khoang 57% dan so biet chu va viet đuoc ngon ngu cua minh bang chu ca Latinh trong khi hon 90% biet đoc biet viet tieng A Rap, tong so biet đoc biet viet đuoc uoc tinh la 62,5%. Comoros khong co chu viet ban đia, vi vay chu A Rap va chu Latinh đuoc su dung đe ghi lai ngon ngu quoc gia.


Giao duc He thong giao duc cua Comoros đuoc to chuc dua theo mo hinh cua Phap. Giao duc tieu hoc mien phi, moi lang co mot truong tieu hoc. Tuy nhien, chi khoang 1/3 so tre em hoc xong tieu hoc va mot so it hoc len trung hoc. Comoros khong co he thong đai hoc ngoai mot so truong su pham.


Y te Cham soc y te chua đuoc coi trong. O thanh pho va thi tran cung co cac benh vien nhung thieu cac phuong tien va thiet bi. Cac benh dich nhu sot ret, tieu chay va cac benh đuong ruot khac kha pho bien.


Phuong tien truyen thong Co mot to bao quoc gia cua chinh phu la Al-Watwan, xuat ban o Moroni. Đai phat thanh Quoc đao Comoros la dich vu phat thanh quoc gia va truyen hinh quoc gia Comoros la dich vu truyen hinh chinh.


Tham khao Lien ket ngoai Anjouan.net