Trong hoa hoc, cac đong phan la hop chat huu co co cung cong thuc phan tu. Đieu đo tuong tu nhu viec coi chung co cong thuc cau truc (cong thuc hoa hoc khai trien) khac nhau. Cac chat đong phan khong nhat thiet co cung tinh chat hoa hoc tru khi chung co cung nhom chuc. Khong nen nham lan hien tuong đong phan voi đong phan hat nhan, trong đo hat nhan nam o cac trang thai kich thich khac nhau.
Mot vi du đon gian ve hien tuong đong phan la propanol: no co cong thuc C3H8O (hay C3H7OH) voi hai đong phan la Propan-1-ol (ruou n-propyl; I) va Propan-2-ol (ruou isopropyl; II)

Luu y rang vi tri cua nguyen tu oxy la khac nhau trong hai đong phan nay: no gan vao nguyen tu carbon cuoi trong đong phan thu nhat, va gan voi nguyen tu carbon trung tam trong đong phan thu hai. So luong cac đong phan co the co se gia tang khi so luong cac nguyen tu tang len; vi du ruou ke tiep sau propanol la butanol (C4H10O), co 4 đong phan khac nhau.
Trong vi du neu tren can luu y rang trong ca hai đong phan thi moi lien ket đeu la cac lien ket cong hoa tri; o đay khong co cai goi la kieu lien ket co trong mot đong phan ma lai khong co trong đong phan kia. So luong cac lien ket la nhu nhau. Tu cac cau truc cua hai phan tu co the suy ra rang su on đinh hoa hoc cua chung co the la đong nhat hay gan nhu the.
Tuy nhien, o đay co mot đong phan khac cua C3H8O voi cac thuoc tinh khac biet mot cach đang ke: đo la Methyl Ethyl ether (III). Luu y rang khong giong nhu hai chat trong vi du tren, trong truong hop nay nguyen tu oxy noi lien voi hai nguyen tu carbon chu khong phai voi mot nguyen tu cacbon va mot nguyen tu hydro. Do no thieu nhom hydroxyl, nen phan tu nay khong đuoc coi la ruou ma đuoc phan loai la mot dang ether va no co cac thuoc tinh hoa hoc tuong tu nhu cac ete khac chu khong giong nhu ca hai dang ruou đong phan ke tren.
Mot vi du khac ve cac đong phan voi cac thuoc tinh rat khac nhau co the tim thay trong cac xanthine nao đo. Theobromine (C7H8N4O2) đuoc tim thay trong chocolate, nhung neu mot trong hai nhom methyl đuoc chuyen toi vi tri khac tren loi hai vong, thi đong phan cua no la theophylline, đuoc su dung nhu la mot loai thuoc đieu tri benh suyen cuong phoi.
Allen (CH2=C=CH2) va propyn (CH3C≡CH) voi cong thuc chung C3H4 la vi du ve cac đong phan chua cac kieu lien ket khac nhau. Allen chua hai lien ket đoi, trong khi propyne chua mot lien ket ba.


Phan loai Co hai loai chinh cua hien tuong đong phan la đong phan cau truc (constitutional isomerism hay structural isomerism) va đong phan lap the (stereoisomerism).
Trong đong phan cau truc, cac nguyen tu va cac nhom chuc đuoc lien ket cung nhau theo cac cach khac nhau, giong nhu trong vi du ve hai đong phan ruou noi tren cua propanol. Nhom nay bao gom đong phan chuoi ma nho đo cac chuoi hiđrocacbon co cac so luong nhanh khac nhau; đong phan vi tri voi vi tri khac nhau cua nhom chuc tren chuoi; va đong phan nhom chuc trong đo mot nhom chuc bi phan chia thanh cac nhom khac nhau.
Trong đong phan lap the thi cau truc lien ket la nhu nhau, nhung vi tri hinh hoc cua cac nguyen tu va cac nhom chuc trong khong gian la khac nhau. Nhom nay bao gom cac đong phan đoi hinh (enantiomer) trong đo cac đong phan khac nhau la hinh phan chieu cua nhau, va cac đong phan phi đoi hinh (diastereomer) trong đo chung khong la đoi hinh cua nhau. Hien tuong đong phan phi đoi hinh lai đuoc phan chia tiep thanh đong phan cau hinh rieng (conformer), trong đo cac đong phan co the hoan chuyen nho su quay lien ket hoa hoc va đong phan cis-trans (cis-trans isomer), trong đo đieu nay la khong the. Luu y rang mac du cac đong phan hinh the co the coi nhu la co quan he phi đoi hinh, nhung cac đong phan nay khi xet ve mat tong the chung cua chung lai khong phai la cac đong phan phi đoi hinh, do cac lien ket trong cac đong phan hinh the co the bi quay đe tao ra cac hinh phan chieu cua chung.
Trong hoa thuc pham, hoa y hoc va hoa sinh hoc, cac đong phan cis-trans luon luon đuoc luu y. Trong hoa y hoc va hoa sinh hoc, cac đong phan đoi hinh co tam quan trong đac biet do hien nay nguoi ta đa biet rang phan lon cac thay đoi trong cac kieu đong phan nay co y nghia trong cac co the sinh vat song. Cac nha nghien cuu duoc hoc va ly thuyet đa phat hien ra rang cac phuong phap cua ghi sac hoc co the tach cac đong phan nay ra khoi nhau mot cach đang tin cay. Tuy nhien, o muc đo cong nghiep thi cac phuong phap nay la rat đat đo va chu yeu đuoc dung đe loc bo cac đong phan đoc hai tiem an.
Trong khi cac đong phan cau truc thong thuong co cac thuoc tinh hoa hoc khac nhau thi cac đong phan lap the lai co cac phan ung hoa hoc gan nhu la đong nhat trong phan lon cac truong hop. Tuy nhien, cac enzym lai co the phan biet cac đong phan lap the khac nhau cua cung mot hop chat va sinh vat noi chung thong thuong ua thich mot đong phan lap the hon cac đong phan lap the khac. Mot so cac đong phan lap the cung khac biet ve cach thuc ma chung lam quay anh sang phan cuc.
Cac kieu khac cua hien tuong đong phan cung ton tai ben ngoai pham vi nay. Cac chat đong phan topo đuoc goi la đong phan topo noi chung la cac phan tu lon co the cuon xoan va tao thanh cac vong lap hay cac nut that no co hinh dang khac nhau. Cac phan tu voi cac đong phan topo bao gom cac catenan va ADN. Cac enzym đong phan topo co the tao ra cac nut that no trong ADN va vi the thay đoi hinh dang va kich thuoc cua chung. Cung ton tai cac đong phan đong vi (isotopomer) voi cung so luong cua moi kieu thay the đong vi nhung trong cac vi tri khac nhau ve mat hoa hoc. Trong vat ly hat nhan, cac đong phan hat nhan la cac trang thai kich thich cua hat nhan nguyen tu.


Lich su Hien tuong đong phan đuoc thong bao lan đau tien nam 1827, khi Friedrich Woehler đieu che axit xyanic va nhan thay rang mac du thanh phan nguyen to cua no la đong nhat voi axit fulminic (do Justus von Liebig đieu che nam truoc), nhung cac thuoc tinh cua chung la hoan toan khac nhau. Phat hien nay la mot thach thuc voi kien thuc hoa hoc thinh hanh cua thoi ky đo, khi nguoi ta cho rang cac hop chat hoa hoc chi co the khac biet khi chung co cac thanh phan nguyen to la khac nhau. Sau khi co cac phat hien bo sung ve cac hien tuong tuong tu nhu vay, chang han nhu phat hien nam 1828 cua Woehler ve viec ure co cung thanh phan nguyen tu nhu cua hop chat khac biet ve mat hoa hoc la xyanat amoniac thi Jons Jakob Berzelius đa đua ra thuat ngu isomerism (hien tuong đong phan) đe mieu ta hien tuong nay.
Nam 1849, Louis Pasteur đa tach biet cac tinh the nho cua axit tartaric thanh hai dang hinh anh phan chieu lan nhau cua no. Cac phan tu rieng biet cua moi nhom nay la cac đong phan lap the trai va phai ve mat quang hoc, cac dung dich cua chung lam quay mat phang cua anh sang phan cuc theo cac huong nguoc nhau. 
vi neu nhu nhung thay đoi khong đang ke cua cau hinh nhung ma co the lam anh huong đen tinh chat cua nhung hop chat hoa hoc!!


Tham khao Lien ket ngoai