Ly tao (chu Han: 離騷) la mot bai tho noi tieng trong lich su Trung Quoc thuoc the loai phu do chinh tri gia, thi nhan nuoc So la Khuat Nguyen sang tac vao the ky 3 TCN, thoi Chien Quoc. La thien "truong ca" đau tien trong lich su van hoc Trung Quoc, voi tong cong 2.477 chu, chia thanh 373 cau, "Ly tao" đuoc đanh gia la bai tho noi tieng va xuat sac nhat trong tuyen tap thi ca So tu. Su đac sac cua bai tho truong thien nay la loi bi tham trien mien, thuong dung loi tuong trung, loi nhan cach hoa va dan rat nhieu đien co than thoai Trung Hoa.
Trong tac pham nay, tac gia Khuat Nguyen tu thuat ve than the, tai hoa cung chi huong cua ban than, chi trich nhung ke ma ong goi la tieu nhan, the hien tam trang bi phan vi bi quan vuong xa lanh, nhung cung đong thoi khang đinh rang ong tha co chap chon cai tot, tha chet chu quyet khong thong đong voi ke gian. Tac pham cung chua nhieu yeu to huyen bi. Khuat Nguyen đe cap đen viec ong đa noi chuyen cung than linh, hoi chuyen cac đong cot vi ong do du khong the quyet đinh giua lua chon "ra đi" hay "o lai". Ong tuong tuong rang minh đa len thien gioi, đieu khien "xe phi long" bang ngoc, chu du tu phuong, nhung khi toi thien mon thi khong the đi tiep, con loi cau hon cua ong cung bi than nu cu tuyet. Cuoi cung, ong cung vi khong đanh long roi khoi co huong ma quyet đinh o lai.
Ly tao co suc hut lon voi nhung the he van nhan đoi sau. Chu đe va phong cach cua no đuoc cac tac gia tu phu bat chuoc va phat trien thanh the loai si bat ngo vao đoi nha Han. "Ly tao" truyen cam hung cho cac bai tho thuoc the loai du tien (遊仙詩) va khue oan (閨怨詩), la mot tac pham tieu bieu cua van hoc lang man Trung Quoc đong thoi nam giu mot đia vi cao quy trong nen van hoc nuoc nay.


Ten goi Ve y nghia cua cai ten "Ly tao" co nhieu cach giai thich khac nhau. Nha nghien cuu Nguyen Hien Le trong cuon Co Van Trung Quoc đa giai thich y nghia cua "Ly tao" la "buon ly biet".  Chu "ly" (離) co nghia thuong gap la "chia lia" nhung cung co nghia khac đo la "gap" hay "mac vao". Chu "tao" (騷) co nghia "buon rau", "lo lang". Cach giai thich chu "ly" voi nghia la "chia lia" đuoc Tu Ma Thien (trong Su ky, Khuat Nguyen Gia Sinh liet truyen), Vuong Dat (trong So tu chuong cu) su dung. Tuy nhien trong loi tua cho "Ly tao" cua minh, Ban Co đa chu giai y nghia cua cai ten nay la "gap noi buon". 


Boi canh sang tac Tac gia cua "Ly tao" la Khuat Nguyen, mot quy toc cung nhu thanh vien cua vuong toc nuoc So. Đuoc xem la mot nguoi uyen bac, Khuat Nguyen đuoc So Hoai Vuong trong dung, giu cac chuc vu quan trong nhu Ta Đo va Tam lu đai phu. Ong la mot con nguoi trung quan ai quoc cung nhu qua đoi nhiet huyet. Nhung chu truong cai cach chinh tri cua ong đa bien ong tro thanh ke thu cua nhieu quan lai trong trieu. Cac đoi thu chinh tri cua Khuat Nguyen cao buoc ong chiem đoat cong lao cua nguoi khac, khien So Hoai Vuong dan xa lanh ong va phai ong đi su nuoc Te.
Ve mat chinh tri, Khuat Nguyen chu truong cac nuoc chu hau Hop tung chong lai nuoc Tan, phan đoi nuoc So ket giao voi nuoc Tan. Quan điem nay khien Khuat Nguyen bi luu đay xuong mien Nam nuoc So, du vay ong van co gang đua ra nhung loi khuyen can cho nha vua. Đen khi đuoc tin So Hoai Vuong bi vua Tan lua bat va ham hai, con Dinh Đo thi that thu truoc quan Tan, Khuat Nguyen đa bi đa kich manh va cuoi cung quyet đinh nhay xuong dong Mich La tu van. Ke tu đo đen nay, cu đen ngay Tet Đoan ngo ngay 5 thang 5 Am lich hang nam, nhan dan lai boi thuyen rong, an banh goi la roi nem xuong song, tuong niem cai chet cua ong.
Hoc gia Luc Khan Nhu (1903–1978) cho rang "Ly tao" đuoc Khuat Nguyen viet khi ong 29 tuoi, truoc khi hoan thanh Cuu chuong. Vao thoi điem đo, ong đa bat đau dan mat y niem voi nen chinh tri ngay mot suy đoi cua nuoc nha. Tuy mot so hoc gia nhu Lieu Binh, Ho Thich va Ha Thien Hanh đat nghi van ve van đe tac gia cua "Ly tao", nhung đa so gioi hoc thuat tin rang Khuat Nguyen chinh la tac gia cua tac pham nay.


Noi dung Tieu đe bai tho "Ly Tao" mang y nghia chi su đau kho, phien muon, hay su phan uat do gap phai nhung bat hanh. Toan van tac pham co tong cong 2.477 chu, đuoc chia thanh 373 cau, đuoc coi nhu ban tu thuat cua Khuat Nguyen. Takeji Sadao chia "Ly tao" ra thanh nam phan, phan thu nhat la phan tu gioi thieu, ke ve khoang thoi gian ma ong lam quan đai than nuoc So, roi bi ke gian noi xau va cuoi cung vi the ma thoai an. Trong nhung cau tho đau tien, Khuat Nguyen đa tu thuat ve nguon goc cua ban than, chi ra rang ong la hau due cua Cao Duong (tuc Chuyen Huc), ke ve gia pha cua minh, ten cua to tien va cha, cung voi ngay thang nam sinh. Ong tu hao ve tai nang va đuc hanh cua minh, dung loai hoa đe so sanh nhung pham đuc cua ban than.
Khuat Nguyen bay to khat vong giup vua So tri quoc. Ong cung rat de chung va cam han nhung vien quan tham lam va ninh bo. Khuat Nguyen lua chon vi ly tuong ma chien đau, noi theo guong cua Banh Ham. Banh Ham co le la mot hien si song vao đoi Nha An, đuoc cho la to tien cua nghe đong cot, hoac mot chan nhan Đao giao. Gian than vi ganh tai ong ma tim cach ham hai, vu oan cho ong la mot nguoi tu cao, luon tu cho minh la nguoi sieu pham. Ke tu khi ke gian giem pha, Khuat Nguyen du biet rang minh du co co gang the nao đi chang nua van khong the tranh khoi that bai nhung ong van co gang đe lay lai long tin tu nha vua, nhung cuoi cung van bi nha vua xa lanh.
Phan thu hai cua bai tho ke ve y chi cua nha tho khi quyet đinh du ngoan khap noi, nhung bi Nu Tu ngan can va khuyen ran, nen ong đanh gap vua Trung Hoa (Vua Thuan) đe bay to noi long. Nu Tu (女媭), co the la ten cua chi gai hoac mot nguoi nu hau cua Khuat Nguyen, khuyen ong đung qua co chap va hay linh hoat hon, nhung ong van ngoan co kien quyet giu vung cac tieu chuan đao đuc cua minh. Khuat Nguyen vuot dong Nguyen Giang, Tuong Giang, huong toi nui Cuu Nghi đe yet kien Vua Trung Hoa. Ong ban ve su thinh suy cua cac vi vua nhu Ha Kiet, Thuong Tru, Ha Vu, Thuong Thang, lai ban ve thanh bai cua hien chu - hon quan tu co chi kim, thoi nao co minh quan va hien than thi nuoc nuoc nha thinh tri, thoi nao gap bao quan va ninh than thi nuoc roi vao loan . Ong neu ro thai đo cua minh đoi voi trieu đinh nuoc So va rang ong tha chet chu khong hoi han.

Phan thu ba tac gia ke ve viec ong du ngoan tu phuong, tren troi duoi đat đe tim kiem my nu nhung rot cuoc khong tim đuoc nguoi ung y. Ong len thien gioi dao choi, "Lo man man ky tu vien he, ngo tuong thuong ha nhi cau sach; Am du ma hu ham tri he, tong du bi ho phu tang", co than linh đi theo lam tuy tung, đieu khien xe rong phuong, co phong loi vi ong ma bon ba, lai co tien cam vi ong ma mo đuong. Nhung đam may lap lanh vay xung quanh nguoi Khuat Nguyen roi bay ve phia troi xanh. Ong đen cua Thien Cung nhung khong the tien vao, roi moi phai xuong ha gioi tim kiem my nu, đinh cau Phuc Phi than nu nhung giua đuong gap gian truan ma dung buoc, ben cau Gian Đich va hai hien nu ho Dieu toc Huu Ngu nhung đeu bi ca hai cu tuyet.
Phan thu tu cua tac pham noi ve tam trang mat long mat da cua Khuat Nguyen, đa tim đen Linh Phan va Vu Ham đe thinh giao la nen đi hay o lai. Ca hai nguoi đeu khuyen ong phai đi that xa moi tim thay my nu đoi minh, ho khuyen ong nen roi khoi nuoc So, nen la mot con nguoi kheo leo, cho nen qua kien tri voi ly tuong. Khuat Nguyen do du khong the quyet đinh, ong đau tranh noi tam manh liet, phai vat lon voi y nghi ra đi hay o lai, bieu đat cam xuc luc bay gio cua ong đoi voi nuoc So.
Phan thu nam noi ve viec nha tho lai mot lan nua len đuong chu du, cung cuc tu phuong, nhung khong kim nen noi long nho co huong, cho nen đa quyet đinh ket thuc chuyen hanh trinh. Phan đoan ong mieu ta canh minh len troi, chu du phuong xa, khi phach hung vi, chinh la điem cao trao cua tac pham. Ong đieu khien xe Phi Long, dung than cau keo xe, mang theo thuc an ngon, vua mua vua hat. Dung xe Long Phuong bang ngoc, Khuat Nguyen đi đen Con Lon, Huyen Pho, Luu Sa, Bat Chu Son roi bay len troi cao, hy vong se co the cao chay xa bay, tim đuoc mot vung đat moi, mot nguoi ban đong hanh phu hop, nhung rot cuoc cung bat thanh. Khuat Nguyen khong muon phai roi xa que huong, noi tam mau thuan, nen cuoi cung đa quyet đinh o lai nuoc So, ket thuc nhung muu cau cua minh mot cach đot ngot. Ong noi: "Ta bay len troi cao hien hach he, chot trong thay co huong", roi quyet đinh o lai the gioi thuc tai va "đi theo Banh Ham". Nam cau cuoi cua bai tho đuoc goi "Loan" (亂), the hien tinh cam thiet tha cua Khuat Nguyen danh cho to quoc va chi trich nhung ke trong nuoc đa hanh xu bat cong voi minh.


Chu đe Ly tao la mot tu truyen cung nhu mot bai tho tru tinh, nhan manh su đau tranh cua Khuat Nguyen trong hoan canh kho khan, bay to niem đam me, bieu lo tam tu cua nha tho cung nhu viec ong đa khoc trong buon kho va mau thuan. Tac pham mieu ta cuoc đoi cua nha tho tu khi sinh ra đen khi gap phai that bai trong su nghiep chinh tri. Chu đe chinh cua "Ly tao" chinh la su gan bo voi cai thien, tac gia du chet nhung van quyet giu vung đuc hanh cua ban than. Khuat Nguyen khong chiu nghe theo su sap đat cua van menh. Khi bien luan cung Nu Tu, Linh Phan va Vu Ham, ong van cuong truc quyet khong thong đong voi bon gian than đe lam bay. Đoi voi ong ma noi, troi xanh đai dien cho su chinh truc, nguoi tot nhat đinh se đuoc ban thuong xung đang, nen ong cuong quyet giu long minh thuan khiet va đau tranh voi cai ma ong goi la ta ac toi cung. 
"Ly tao" bieu đat khat vong chinh tri cua nha tho, viec ong cau hon nu than la mot phep an du vi von nguoi hien cau vua hien. Khuat Nguyen lay nuoc So lam trach nhiem ma minh phai ganh vac, cam thay đuoc đinh menh pho thac đe dan đuong nha vua. Bi ai đen voi nha tho khi danh het tat ca đe phung su nuoc nha nhung nha vua lai cu tuyet long trung thanh lan chinh truc cua ong. Khuat Nguyen ket thuc khi "...quyen cuc co bat nhi hang...", hinh thanh mot cai tu the đung im vinh hang, tuong trung cho viec nha tho khong cach nao giai quyet sinh menh khon kho. Khuat Nguyen lap lai nhieu lan loi khang đinh rang ong khong so cai chet, đieu nay cho thay rang ong chet cung khong hoi han voi nhung gi minh đa lam. Ong nguyen vi su thuan khiet cua nhan tinh ma đoi đau voi su bat nghia, du đieu nay co nghia rang ong phai tra bang mang song cua minh. Cau tho "...tuy cuu tu ky do vi hoi..." cho thay mot thai đo tuong tu cua mot nguoi tuan tiet vi ton giao.
Ly tao chua đay nhung loi đanh gia ban than co đon, đem minh so sanh cung cac pham chat tu nhien va thuan khiet, the hien khuynh huong tu yeu ban than. Nhung dong đau tien cua tu truyen mang y nghia sau sac ve đinh nghia ban than, cho thay mong muon khang đinh minh ve mat tam ly cua nha tho manh me đen the nao.  Ong giong nhu mot vi anh hung co đon, thiet tha ao uoc đuoc luu danh muon thuo, vien du thien quoc tien huong. Khuat Nguyen hieu rang ong sinh ra khong gap thoi, the gian hon đon, đien đao thi phi: cai xau, cai ac đuoc đuoc tan duong, con cai thien cai tot lai bi miet thi; su ghen ghet, xu ninh đang dan gianh lay quyen luc, con nguoi tai thi bi vua chua tin vao nhung loi sam ngon cua gian than ma hat hui, chi biet tho dai vi chang ai hieu đuoc tai nang cua ho, co đon hiu quanh trong mot "...quoc vo nhan mac nga tri he...". Khuat Nguyen khong the thuc hien nguyen vong cua ban than trong the gioi thuc tai nen đa tim đen thien gioi đe theo đuoi ly tuong cua minh nhung thien mon đa khong mo cua chao đon ong. Khuat Nguyen o tren thien gioi tim kiem vua hien va my nu, chung quy cung chi phi cong vo ich. Rot cuoc ong đa ngo ra rang hoa tuoi, co thom cung đao đuc khi tiet chang con đuoc nguoi đoi luu luyen. Sau khi ket thuc mot cuoc đoi lam quan chang nhu minh mong muon, Khuat Nguyen tro nen lo lang, co gang het suc đe cau mot chon an than tren the gioi nay, chot nhan ra cuoc song ngan ngui chi nhu gui tren đoi – than tho rang thoi gian troi nhanh ma chang đoi minh: "Nhat nguyet hot ky bat yem he, xuan du thu ky đai tu. Duy thao moc chi linh lac he, khung my nhan chi tri mo."
Theo hoc gia Nhat Ban Kominami Ichiro, su tiep xuc voi thien gioi trong "Ly tao" co the xem nhu la mot kinh nghiem bi an ve ton giao, chap nhan suy nghi va su tap trung đe buoc vao trang thai xuat hon, sau đo moi phan ly nhan cach va than hon bay luon thang thien. "Ly tao" the hien su bat luc cua nha tho khi ong khong co cach nao đe voi đi noi nho que huong. Khuat Nguyen hai lan tuong tuong rang minh ngao du thien gioi, am chi rang ong co y đo roi xa noi tam, co gang tim kiem mot ly tuong khac đe thoat khoi tinh canh kho khan hien tai, nhung lan thu nhat cau than voi phu nu khong thanh ma phai quay tro lai, lan thu hai thi dung lai giua khong trung. Nhung đieu nay am chi la cho du Khuat Nguyen co phai trai qua nhieu cuoc đau tranh trong đau đon, thi nhung đau kho đo cung khong the lay chuyen long yeu que huong đat nuoc cua nha tho. Trong ca cuoc đoi Khuat Nguyen, chi co nuoc So moi la thu duy nhat ong đe trong long.


Phong cach "Ly Tao" mang phong cach lang man, giau tri tuong tuong, cam xuc manh liet, va tinh cam bi trang. Ngon tu cua bai tho hoa my, giong đieu cao vut, hinh anh hung trang, đay suc song. Tac pham ket hop cach bieu đat cua tho tu su, voi than thoai long lay, nhung hinh anh trang le.  Khuat Nguyen su dung nhieu bien phap tu tu đoc đao, đam chat hi kich. "Ly Tao" su dung ba he thong hinh anh chinh: cac loai co hoa, cac chuyen du hanh tren thien gioi, va cac vi đe vuong hien triet đoi xa xua, tao nen mot phong cach hung trang, ky dieu, đam chat Vu thuat than bi. Tran Binh Luong cho rang "Ly tao" thuoc the loai tho bi kich, trong đo su khong thoa hiep cua nha tho đa dan đen bi kich cua ong. Khuat Nguyen kien tri giu vung đao đuc, san sang chap nhan moi hau qua. Bai tho đe cap đen nhung xung đot va đao nguoc đinh menh khong the tranh khoi. Đe giam ap luc tinh than cho đoc gia, nha tho su dung nhieu thu phap khac nhau, nhu hinh tuong hoa va my nhan, cac cau chuyen lich su, phep chiem tinh va nhung chuyen du ngoan len troi, tao ra mot khoang cach nghe thuat giup nguoi đoc tam thoat khoi thuc te bi thuong.
Trong "Ly tao", Khuat Nguyen đa su dung cac phep an du, ngam gui y vao loi van, nhu nha tho Vuong Dat (89–158) thoi Đong Han tung noi: "Dung chim lanh, co thom đe tuong trung cho long trung trinh; dung chim ac, vat hoi đe so sanh voi ke giem pha". Toan bo tac pham chua đay huong thom cua hoa co, voi nhung hinh anh trong sang, tuoi đep, mang y nghia linh thieng cua cac nghi le Vu thuat. Khuat Nguyen su dung hinh tuong hoa co co linh tinh nhu bieu tuong cho pham chat cao đep cua minh. Ong đeo ben minh loai huong thao Giang Ly va Ty Chi, nham xay dung hinh anh cua mot trieu than co đuc hanh va xuat than cao quy. Ong dung hoa co, ngoc thach, va bao kiem đe to điem cho minh, nham bieu đat su tu duong đao đuc, thanh loc ban than, va tuong trung cho nhan cach trong sang, khac biet voi su hon tap cua xa hoi đuong thoi. Ong lay hoa sen va hoa phu dung lam y phuc, the hien tam nguyen giu minh trong sach; viec đoi mu va đeo kiem the hien su giao duong ma ong nhan đuoc, chuan bi cho cuoc song lam quan trong trieu đinh nuoc So, to điem hinh tuong nguoi quan tu. Hoa lan trong tac pham con tuong trung cho long trung thanh, tai nang va đuc hanh cua Khuat Nguyen.
Viec trong va đeo hoa thom co ngat tuong trung cho phong cach cao thuong, trong khi su xam hai cua cac loai hoa co xau khien hoa lan, hoa hue bi pha huy an du cho viec So Hoai Vuong nghe loi sam tau cua gian than. "Ly Tao" con su dung hinh anh "loai chim du" co đoc nhu mot phep an du cho tinh cach va tinh canh cua Khuat Nguyen, trong khi tieu nhan đuoc ngu y qua hinh anh cua loai chim se. Moi quan he giua vua va be toi đuoc vi nhu moi quan he giua nha vua va vo le, voi cau: "Chung nu tat du chi nga mi he, dao trac vi du di thien dam". Ong dung giong đieu cua nu nhan đe the hien su oan than. Viec cau hon tuong trung cho no luc khong ngung cua ong trong viec tim kiem nguoi đong chi, nhung cuoi cung that bai vi long đo ky cua the gian.
Ve mat cu phap, "Ly Tao" su dung cau truc moi đoan gom bon cau, voi van đuoc gieo o cuoi cac cau chan. Toan bai tho co hon 70 lan đoi van. Ve mat ngon ngu, loi van cua "Ly tao" đuoc đanh gia la song đong, co suc truyen cam manh me, su dung nhieu tu kep, tu lap van va tu lay, vi du nhu "linh lac" (零落, thua thot), "thuan tuy" (純粹), "canh gioi" (耿介), "nhiem nhiem" (冉冉, tu tu), giup tao nen am đieu đac biet uyen chuyen va bi thuong. Ve mat ket cau, toan bo "Ly tao" đuoc viet lien mot mach, khong đuoc chia ra thanh cac phan đoan, khien cho cac nha phe binh va đoc gia sau nay kho phan chia thanh cac chuong đoan ro rang. Nhuoc điem cua kieu tho mot mach nay la cam giac thieu su phan tang ro rang, khong co cach xu ly tang lop y nghia tuan tu, cac tu ngu va y tuong đuoc lap lai, va cau truc tong the khong đu chat che.


Anh huong Ly tao co anh huong sau sac đen su phat trien cua nghe thuat tu phu. Chu đe cung phong cach cua no đuoc cac tac pham khac cua So tu mo phong va đuoc cac van nhan thoi Nha Han phat trien thanh the loai tu phu "si bat ngo" truyen thong. "Ly tao" su dung cac đoan đoi thoai, bao gom bon đoan hoi thoai cua Nu Tu, Trong Hoa, Linh Phan, Vu Ham, sau đo đuoc dien hoa thanh cau hoi va cau tra loi trong cac bai tho thuoc the loai Han phu (漢賦) nhu Tu hu phu (子虛賦) hay Thuong lam phu (上林賦). "Ly tao" su dung nhieu tu kep, tu lap van,... đuoc cac the he nha tho sau nay nhu Tu Ma Tuong Nhu, Luc Co va cac nha tho khac hoc tap. "Ly tao" mieu ta viec Khuat Nguyen bi quan vuong xa lanh, du biet ro rang minh that bai nhung van quyet chien đau cung bon quan lai tham lam muc nat toi cung. Chinh đieu nay co the đa cong huong voi cac the he van nhan sau nay, tao nen mot suc cuon hut manh liet. Cac hoc gia đoi Han nhu Gia Nghi, Luu An, Tu Ma Thien đeu bay to long cam đong sau sac đoi voi tac pham. Luu An vi "Ly tao" ma viet chu thich, Duong Hung ban đem đoc "Ly tao" ma nuoc mat chay rong rong, Lieu Tong Nguyen khi bi giang chuc đa viet nen bai phu Đieu Khuat Nguyen van, tai hien lai chu đe cua Ly tao. Chu đe du ngoan thien gioi cua no mo ra the loai van hoc du tien cua hau the. "Ly tao" đuoc xem la thuy to cua the tho du tien xua nay chua tung co, ngay ca nhung tac pham mo phong sau nay cung co cho khong the bi kip. Khuat Nguyen vi von viec nguoi vo bi chong ruong bo voi nguoi be toi bi vua đay ai, su dung ngu khi cua phu nu bi that sung đe oan trach viec bi So vuong xa cach, đem quan he quan than so sanh quan he nam nu, mo ra the loai Khue oan thi an du chinh tri cua hau the. Trong Ly tao, Khuat Nguyen an hoa cuc, trong van hoc đoi sau, hoa cuc đa tro thanh mot bieu tuong cua su đoc lap va cua pham hanh cao khiet xa cach the tuc.


Di san "Ly tao" la tac pham tieu bieu cho phong cach lang man So tu va Khuat Nguyen. No đuoc đanh gia la tac pham noi tieng va xuat sac nhat trong hop tuyen So tu, co vi tri đac biet trong lich su van hoc Trung Quoc. Truoc Khuat Nguyen, Trung Quoc chua co nha tho noi bat, va "Ly tao" đuoc coi la "tuyen ngon cho su ra đoi cua cai toi tru tinh trong tho ca Trung Quoc". Vuong Dat đoi Đong Han cho rang, "Ly tao dua vao Ngu kinh đe lap nghia", tiep noi truyen thong khuyen ran vua chua cua Kinh Thi.
Cac van nhan đoi sau khi gap kho khan, thuong đoc "Ly tao" đe gui gam tam su. Qua cac thoi đai, "Ly tao" đuoc chu giai boi nhieu nha nghien cuu, tieu bieu co Ngo Nhan Kiet đoi Nam Tong voi "Ly tao thao moc so". Tai Trung Quoc thoi hien đai, "Ly tao" đoi khi đuoc dung đe tuong niem cac nha cach mang hy sinh vi nuoc. Van Nhat Đa (1899–1946) ca ngoi cac tac pham cua Khuat Nguyen nhu "Ly tao" va "Cuu ca" la nhung sang tao cua loai hinh nghe thuat nhan dan, co thanh tuu chinh tri lon hon ca thanh tuu nghe thuat.
Sau khi Cong hoa Nhan dan Trung Hoa đuoc thanh lap vao nam 1949, Khuat Nguyen tro thanh bieu tuong van hoa va chinh tri. Theo Quach Mat Nhuoc, "Ly tao" khong chi la mot tac pham thuoc chu nghia lang man con đai dien cho chu nghia hien thuc. Chu Duong tuyen bo "Ly tao" cua Khuat Nguyen bieu lo "tinh yeu sau sac voi to quoc va nhan dan, tinh than cam ghet cai ac va nhung ao tuong hung vi trang le, tro thanh kiet tac chieu sang thien co". Ma Mau Nguyen goi "Ly Tao" la "ngon hai đang ruc ro, roi sang con đuong phat trien cua tho ca Trung Quoc tu 2.000 nam nay". Hoc gia Tu Chi Khieu cho rang "Ly tao" co the sanh ngang voi Than khuc cua Dante Alighieri, cho rang ca hai tac pham đeu co cau tu đoc đao, giau tri tuong tuong va su dung kheo leo cac phuong phap an du va bieu tuong.
"Ly tao" khong chi co vi tri quan trong o Trung Quoc ma con đuoc biet đen o nhieu quoc gia khac. Theo Chieu Minh van tuyen (昭明文选), "Ly tao" đuoc đuoc truyen ba vao Nhat Ban duoi thoi ky Nara. Tac pham cung đuoc truyen ba vao Trieu Tien, Viet Nam tu rat som. Tai Chau Au, ke tu khi ban dich đau tien sang tieng Đuc Das Li-Sao und die Neun Gesange: zwei chinesische Dichtungen aus dem dritten Jahrhundert vor der christlichen Zeitrechnung ("Ly tao va Cuu ca: Hai tac pham thi ca Trung Quoc tu the ky thu III truoc Cong nguyen") cua August Pfizmaier đuoc xuat ban boi Hoc vien Khoa hoc Hoang gia Vien vao nam 1852, cac ban dich sang tieng Phap, Anh, Y, Nga, Hung lan luot tiep noi, nhieu ngon ngu tham chi con đuoc dich ra thanh nhieu ban.


Xem them Con Luan (than thoai)
Kinh Thi
Than khuc
Luu An
Luu Huong
Lieu Tong Nguyen


Tham khao = Ghi chu =


= Chu thich =


= Thu muc =


Đoc them Hua Huu Phuong 許又方 (2001). "〈路曼曼其脩遠兮/論〈離騷〉中的時空焦慮〉" (PDF). 《東華人文學報》 (bang tieng Trung). Quyen 3. tr. 381–416. Ban goc (PDF) luu tru ngay 9 thang 7 nam 2022. Truy cap ngay 20 thang 12 nam 2017.
Tran Dat Can 陳逸根 (2008). "〈神話創造與心理治療──〈離騷〉之神遊情節新探〉" (PDF). 《興大中文學報》 (bang tieng Trung). Quyen 23. tr. 1–51. Truy cap ngay 20 thang 12 nam 2017.
Truong The Loi 張世磊 (2016). "〈《離騷》：托之巫口的托言體詩〉". 《文藝評論》 (bang tieng Trung). Quyen 6. tr. 82–85. Ban goc luu tru ngay 23 thang 7 nam 2020. Truy cap ngay 20 thang 12 nam 2017.
Vuong Hai Long 王海龙 (2017). "〈《离骚》语义认知与词汇语用之解构〉". 《论文检索》 (bang tieng Trung). Ban goc luu tru ngay 23 thang 12 nam 2020. Truy cap ngay 7 thang 8 nam 2020.


Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Li sao tai Wikimedia Commons