Bit chan le (tieng Anh: parity bit),  hoac bit kiem tra (tieng Anh: check bit), la mot bit đuoc them vao mot chuoi ma nhi phan, đe kiem tra phat hien loi trong du lieu khi truyen đua hoac đoc/ghi tren phuong tien luu tru. No la dang ma phat hien loi đon gian nhat. Cac bit chan le thuong đuoc ap dung cho cac đon vi nho nhat cua giao thuc truyen thong, pho bien nhat hien nay la cac octet (byte) 8 bit, mac du ve nguyen tac chung ap dung tong quat cho tat ca cac dang chuoi co so bit khac.
Voi chuoi octet thi khung truyen đua chuoi co 9 bit, trong đo co 8 bit du lieu va bit thu 9 la bit chan le. Noi dung bit chan le co gia tri bang so bu nhi phan cho tong cac bit cua octet đe to hop octet + parity luon luon hoac la mot so chan hoac la mot so le, tuy theo lua chon cua nha thiet ke he thong truyen đua.

Bit chan le dung quy tac so chan (even parity bit), thi bit chan le co gia tri bang 1(2) khi so luong cac bit 1 trong octet la mot so le. Khi cong them bit chan le vao, tong so luong bit co gia tri bang 1(2) la mot so chan.
Bit chan le dung quy tac so le (odd parity bit). thi bit chan le co gia tri bang 1(2) neu so luong cac bit 1 trong octet la mot so chan. Khi cong them bit chan le vao, tong so bit co gia tri bang 1(2) la mot so le.
Bit chan le dung quy tac chan la mot truong hop đac biet cua ky thuat kiem tra đo du tuan hoan (CRC - cyclic redundancy check). Trong CRC, bit CRC đuoc kien tao bang cach dung đa thuc (polynomial) x+1.
To hop octet + parity la nen tang đe truyen đua va luu tru trong ky thuat so. Vao nhung nam 1960 no dan đen ra đoi khoi luu tru Bang ghi 9 đuong dung luong lon, ghi 9 bit song song cho ra toc đo truy cap nhanh o thoi ky đo.


Phat hien loi Neu mot so le luong cac bit (bao gom ca bit chan le), bi đao lon trong khi truyen thong mot nhom bit, thi bit chan le se co gia tri khong đung, va do đo bao hieu rang loi trong truyen thong đa xay ra. Voi ly do nay, bit chan le con đuoc goi la mot ma phat hien loi, song no khong phai la mot ma sua loi, vi no chang co cach nao xac đinh đuoc vi tri cua bit bi loi ca. Khi loi bi phat hien, du lieu thu đuoc phai bi bo đi va phai đuoc truyen thong lai tu đau. Tren kenh truyen co đo nhieu cao, viec truyen tai du lieu thanh cong la mot viec rat hao ton thoi gian, va đoi khi, viec truyen thong con hau nhu khong the thuc hien đuoc nua. Bit chan le co mot uu điem: no la mot ma tot nhat chiem chi mot bit va chi dung vai cong XOR(XOR gate) đe tao gia tri ma thoi. Xin xem them ma Hamming đe biet them ve cac ma sua loi khac.


Ung dung Do đac tinh đon gian cua no, bit chan le đuoc dung trong rat nhieu ung dung phan cung, nhung noi ma viec tai dien cac thao tac khi co truc trac xay ra la mot viec co the thuc hien đuoc, hoac nhung noi ma viec phat hien loi đon thuan la mot viec co loi. Lay vi du, mach noi SCSI (SCSI bus) dung bit chan le đe phat hien loi trong truyen thong, va rat nhieu cac phan luu tru trong bo nho cac lenh vi xu ly (microprocessor instruction cache) cung dung bit chan le đe bao tro hoat đong cua no nua. Do cac du lieu trong I-cache chi la mot ban sao cua bo nho chinh (main memory), noi dung cua no co the đuoc xoa đi, nap lai neu du lieu o trong chang may bi thoai hoa (corrupted).
Trong truyen du lieu noi tiep (serial data transmission), dang thuc du lieu đuoc dung pho thong nhat la dang thuc 7 bit, voi mot bit chan le dung quy tac so chan, mot Start bit va mot hoac hai Stop bit đe đanh dau/đong bo điem bat đau cung nhu ket thuc mot byte du lieu trong chuoi bit tren đuong truyen. Dang thuc nay thich ung hau het cac dang thuc 7-bit ky tu ASCII duoi hinh thuc byte 8-bit. Mot byte du lieu tren đuong truyen noi tiep se gom 01 Start bit (bat đau), 7 bit du lieu, mot parity bit va 01 Stop bit (ket thuc). Byte la mot hinh thuc tien loi đe bieu đat du lieu. Nhung dang thuc khac cung co the thuc hien đuoc, nhu dang thuc 8 bit du lieu cong voi mot bit chan le co the dung đe chuyen cho tat ca cac gia tri byte 8-bit.
Trong ngu canh cua truyen thong noi tiep (serial communication), bit chan le thuong đuoc phat sinh va kiem tra boi phan cung giao thuc - chang han nhu UART - va khi thu nhan, CPU co the su dung ket qua nhan đuoc (va he đieu hanh nua) thong qua bit bao tinh hinh (status bit) trong thanh ghi cua phan cung giao thuc. Viec khoi phuc lai sau khi tinh trang loi xay ra thuong đuoc thi hanh bang cach tai truyen du lieu, va chi tiet cua viec nay thuong la do phan mem phu trach (vi du dung cac thuong trinh nhap/xuat (I/O routine) cua he đieu hanh).


= Khoi chan le =
Khoi chan le (parity block) đuoc dung trong mot so cau hinh RAID, va bang cach dung cac khoi chan le, nguoi ta đat đuoc tinh du thua. Neu mot trong cac o đia o trong day đia bi hong, nguoi ta co the dung cac khoi du lieu va cac khoi chan le trong cac đia con lam viec đe kien tao lai du lieu bi that lac (du lieu nay nguyen o trong cai đia bi hong).
Trong bieu đo ve san duoi đay, moi cot la bieu tuong cua mot o đia. Gia su A1 = 00000111, A2 = 00000101, va A3 = 0000000. Ap - phat sinh do xu ly XOR giua A1, A2, va A3 - se co gia tri bang 00000010. Neu o đia thu hai bi hong va gia tri A2 khong the truy cap đuoc, thi gia tri nay co the đuoc kien tao lai bang xu ly XOR A1, A3, va Ap nhu sau:
A1 XOR A3 XOR Ap = 00000101

 RAID Array
A1  A2  A3
Ap  B1  B2
Bp  C1  C2
C3  C4  Cp

Luu y: Cac khoi du lieu đuoc đanh dau theo hinh thuc A# (# am chi mot con so), khoi chan le la Ap (p = parity).


Tham khao Lien ket ngoai Different methods of generating the parity bit, among other bit operations