Croatia (tieng Croatia: Hrvatska: phat am [xrʋaːtskaː], phien am tieng Viet hay dung la "C'roat-chi-a" hoac "Cro-a-ti-a"), ten chinh thuc Cong hoa Croatia (tieng Croatia: Republika Hrvatska ) la mot quoc gia nam o nga tu cua Trung va Đong Nam Au, giap bien Adriatic. Thu đo Zagreb tao thanh mot trong nhung phan khu chinh cua đat nuoc, cung voi hai muoi quan. Croatia co dien tich 56.594 kilomet vuong (21.851 dam vuong) va dan so nam 2019 la 4,076,246 nguoi, hau het dan so la nguoi theo Cong giao La Ma.
Nguoi Croatia đen khu vuc nay vao the ky thu 6 va to chuc nha nuoc thanh hai lanh đia cong tuoc vao the ky thu 9. Tomislav I tro thanh vi vua đau tien vao nam 925, phat trien Croatia thanh mot vuong quoc, giu đuoc chu quyen cua no trong gan hai the ky, đat đen cuc thinh trong thoi cai tri cua cac vi vua Petar Kresimir IV va Zvonimir. Croatia gia nhap mot lien minh ca nhan voi Vuong quoc Hungary nam 1102. Nam 1527, phai đoi mat voi cuoc xam luoc cua Ottoman, Quoc hoi Croatia đa bau Ferdinand cua nha Habsburg len ngai vang Croatia. Trong đau the ky 19, cac phan cua đat nuoc đuoc chia thanh Cac tinh Illyrian cua Phap trong khi đe quoc Ao-Hung chiem đong Bosna va Hercegovina - mot tranh chap đuoc giai quyet theo Hiep uoc Berlin (1787). Thang 10 nam 1918, trong nhung ngay cuoi cung cua The chien thu nhat, Nha nuoc cua nguoi Slovene, Croat va Serb đuoc thanh lap, đoc lap tu Ao-Hungary, đuoc tuyen bo tai Zagreb, va trong thang 12 nam 1918 no đa đuoc sap nhap vao Vuong quoc Nam Tu. Sau cuoc xam luoc Nam Tu vao thang 4 nam 1941, hau het lanh tho Croatia đuoc ket hop vao nha nuoc đuoc Đuc quoc xa hau thuan, dan đen su phat trien cua mot phong trao khang chien va tao ra Lien bang Croatia, sau chien tranh tro thanh thanh vien sang lap va la thanh vien lien bang cua Cong hoa xa hoi chu nghia lien bang Nam Tu. Ngay 25 thang 6 nam 1991, Croatia tuyen bo đoc lap, hoan toan co hieu luc vao ngay 8 thang 10 cung nam. Chien tranh gianh đoc lap Croatia đa chien đau thanh cong trong bon nam tiep theo.
Croatia la mot nuoc cong hoa đuoc quan ly theo he thong nghi vien va mot quoc gia phat trien voi muc song rat cao. Đat nuoc nay la mot thanh vien cua Lien minh chau Au (EU), Lien Hop Quoc (UN), Hoi đong Chau Au, NATO, To chuc Thuong mai The gioi (WTO), va la thanh vien sang lap cua Lien minh Đia Trung Hai. La mot thanh vien tham gia tich cuc trong luc luong gin giu hoa binh cua Lien Hop Quoc, Croatia đa đong gop quan đoi cho su menh do NATO lanh đao o Afghanistan va gianh mot vi tri khong thuong truc trong Hoi đong Bao an Lien Hop Quoc cho nhiem ky 2008–2009. Tu nam 2000, chinh phu Croatia đa lien tuc đau tu vao co so ha tang, đac biet la cac tuyen đuong va co so giao thong doc theo hanh lang Pan-European.
Nen kinh te cua Croatia bi chi phoi boi cac nganh dich vu, cong nghiep va nong nghiep. Du lich la mot nguon thu ngoai te đang ke, Croatia đuoc xep hang trong so 20 đia điem du lich noi tieng nhat tren the gioi. Nha nuoc kiem soat mot phan nen kinh te, voi chi tieu chinh phu đang ke. Lien minh chau Au la đoi tac thuong mai quan trong nhat cua Croatia. Croatia cung cap an sinh xa hoi, he thong cham soc suc khoe toan cau, giao duc tieu hoc va trung hoc mien phi, trong khi ho tro van hoa thong qua nhieu to chuc cong va đau tu cua cong ty tren truyen thong va xuat ban.


Lich su = Lich su ban đau =
Vung đat la Croatia ngay nay đa co nguoi o trong suot thoi tien su. Cac hoa thach cua nguoi Neanderthal co nien đai tu giua Thoi ky đo đa cu đa đuoc khai quat trong khu vuc Krapina va Vindija. Nhung di tich gan đay hon (hau Mousterian) cua nguoi Neanderthal đa đuoc tim thay tai Mujina pecina gan bo bien.

Đau Thoi ky đo đa moi, cac nen van hoa Starcevo, Vucedol va Hvar đa xuat hien rai rac trong khu vuc. Thoi ky đo sat con đe lai dau vet trong van hoa Hallstatt (nguoi Illyrian thoi ky đau) va van hoa La Tene (nguoi Celt).Sau đo vung nay la noi sinh song cua nguoi Liburnian va nguoi Illyrian, va cac thuoc đia cua Hy Lap đa đuoc thanh lap tren hon đao Vis (boi Dionysius I cua Syracuse) va Hvar. Nam 9 Cong Nguyen lanh tho Croatia hien nay tro thanh mot phan cua Đe che La Ma. Hoang đe Diocletian đa xay dung mot cung đien to lon tai Split noi ong ve nghi ngung cac hoat đong chinh tri nam 305. O the ky thu V Hoang đe cuoi cung cua La Ma Julius Nepos đa cai tri đe che nho cua minh tu Cung đien cua Diocletian truoc khi ong bi giet hai nam 480. Buoi đau lich su Croatia cham dut voi cuoc xam luoc cua nguoi Avar o nua đau the ky thu VII va pha huy hau het moi thi tran La Ma. Nhung nguoi Roma song sot rut lui chien luoc đe bao ve cac đia điem tren bo bien, hon đao va cac ngon nui. Thanh pho Dubrovnik hien đai đa đuoc xay dung boi nhung nguoi song sot đo.

Nguoi Croat đa toi vung đat la Croatia hien nay tu đau the ky thu VII. Ho to chuc thanh hai lanh đia cong tuoc; Lanh đia cong tuoc Pannonia o phia bac va Lanh đia cong tuoc Littoral Croatia o phia nam. Hoang đe Porphyrogenitus đa viet rang Porga, cong tuoc cua nhung nguoi Croat Dalmatia, nguoi đa đuoc Hoang đe Heraclius cua Byzantine moi toi Dalmatia, đa yeu cau Heraclius cac giao vien Thien chua giao. Theo yeu cau cua Heraclius, Giao hoang John IV (640-642) đa gui cac giao vien va nhung nha truyen giao toi Tinh Croatia. Nhung nha truyen giao đo đa cai đao cho Porga, va nhieu nguoi khac duoi quyen ong ta, sang đuc tin Thien chua nam 640. Su Thien chua giao hoa nguoi Croat hau nhu hoan thanh o the ky thu IX. Ca hai lanh đia cong tuoc đeu tro thanh chu hau cua Frankish hoi cuoi the ky thu VIII, va cuoi cung tro thanh đoc lap o the ky sau đo.
Nha cai tri Croatia ban xu đau tien đuoc cong nhan boi Giao hoang la cong tuoc Branimir, nguoi đuoc Giao hoang John VIII goi la dux Croatorum ("cong tuoc cua nguoi Croat") nam 879. Cong tuoc Tomislav cua Littoral Croatia la mot trong nhung thanh vien co anh huong nhat cua Trieu đai Trpimirovic. Ong đa thong nhat nguoi Croat tai Dalmatia va Pannonia vao mot vuong quoc duy nhat nam 925. Nha nuoc cua Tomislav trai dai tu Bien Adriatic toi song Drava, va tu song Rasa toi song Drina. Duoi thoi cam quyen cua ong, Croatia tro thanh mot trong nhung vuong quoc hung manh nhat chau Au Trung co. Tomislav đa đanh bai cac cuoc xam luoc cua Arpads tren chien truong va buoc ho phai vuot Drava. Ong cung sap nhap mot phan cua Pannonia. No gom phan giua cac con song Drava, Sava va Kupa, nen vuong quoc cua ong đa co bien gioi chung voi Bulgaria trong mot khoang thoi gian. Đay la lan đau tien hai vuong quoc Croatia đuoc thong nhat, va toan bo nguoi Croat o trong mot nha nuoc. Lien minh sau nay đuoc Byzantine cong nhan, va no trao ngoi bau hoang gia cho Stjepan Drzislav va ngoi bau giao hoang cho vua Zvonimir. Vuong quoc Croatia trung co đat toi đinh điem phat trien trong thoi cam quyen cua cac vi vua Petar Kresimir IV (1058–1074) va Zvonimir (1075–1089).

Sau su mat đi cua trieu đinh cam quyen Croatia nam 1091, Ladislaus I cua Hungary, anh/em cua Jelena Lijepa, nu hoang cuoi cung cua Croatia, tro thanh vua cua Croatia. Gioi quy toc Croatia tai Littoral phan đoi viec nay, dan toi mot cuoc chien tranh keo dai 10 nam va viec cong nhan vi vua cai tri nguoi Hungary Coloman la vua cua Croatita va Hungary theo hiep uoc nam 1102 (thuong đuoc goi la Pacta conventa). Đoi lai, Coloman hua duy tri Croatia nhu mot vuong quoc rieng biet, khong đua nguoi Hungary vao đinh cu tai Croatia, đe đam bao su tu quan cua Croatia duoi mot Ban, va ton trong moi quyen, luat, va nhung đac quyen cua Vuong quoc Croatia. Trong lien minh nay, Vuong quoc Croatia khong bao gio mat quyen bau vi vua cua rieng minh, du trieu đinh cam quyen đa mat đi. Nam 1293 va 1403 Croatia đa chon vi vua cua ho, nhung trong ca hai truong hop Vuong quoc Hungary đa tuyen chien va lien minh đuoc tai lap.
Trong bon the ky tiep theo, Vuong quoc Croatia nam duoi quyen cai quan cua Sabor va cac Ban đuoc vua Hungary chi đinh. Vuong quoc Croatia va Slavonia van la mot thuc the lap hien hau nhu tach biet ve phap luat, nhung su xuat hien cua mot vi vua Hungary đa đua lai nhung hau qua khac nhu: su xuat hien cua che đo phong kien va su troi day cua cac gia đinh quy toc đia phuong nhu Frankopan va Subic. Congregatio Regni tocius Sclavonie Generalis nam 1273, tai lieu co nhat con lai đuoc viet boi nghi vien Croatia, co tu giai đoan nay. Nhung vi vua sau đo đa tim cach tai lap mot so anh huong ho tung mat truoc đay bang cach trao mot so đac quyen cho cac thi tran. 

Giai đoan đau cua lien minh rieng giua Croatia va Hungary cham dut nam 1526 voi Tran Mohacs va su that bai cua cac luc luong Hungary truoc Đe che Ottoman. Sau cai chet cua Vua Louis II, gioi quy toc Croatia trong nghi vien Cetingrad đa lua chon nha Habsburg lam nhung vi vua cai tri moi cua Vuong quoc Croatia, duoi đieu kien rang ho phai cung cap quan đoi va tai chinh can thiet đe bao ve Croatia chong lai Đe che Ottoman.

Thanh pho Dubrovnik đuoc thanh lap the ky thu VII sau khi nhung ke xam luoc Avar va Slavo pha huy thanh pho Epidaurum La Ma. Nhung nguoi Roma song sot bo tron toi mot hon đao nho gan bo bien noi ho thanh lap mot khu đinh co moi. Trong thoi Thap tu chinh lan thu tu thanh pho nay roi vao tam kiem soat cua Cong hoa Venice cho toihiep uoc Zadar nam 1358, khi Venice bi vuong quoc Croato-Hungarian đanh bai, mat quyen kiem soat Dalmatia va Cong hoa Dubrovnik tro thanh mot vuong quoc chu hau. Trong suot 450 nam tiep theo Cong hoa Dubrovnik đau tien la chu hau cua Ottoman va sau đo cua Trieu đai Habsburg. Trong thoi gian nay nuoc cong hoa tro nen giau co nho thuong mai.
Nuoc cong hoa tro thanh noi xuat ban quan trong nhat cua van hoc Croatia trong cac giai đoan Phuc hung va Baroque. Ben canh nhung nha tho va cac tac gia nhu Marin Drzic va Ivan Gundulic, nhung nguoi ma tac pham cua ho đong vai tro quan trong trong su phat trien van hoa Croatia, nguoi noi tieng nhat Cong hoa Dubrovnik la nha khoa hoc Ruđer Josip Boskovic, ong tung la mot thanh vien cua Hoi Hoang gia va Vien han lam Khoa hoc Nga. Nuoc cong hoa ton tai toi nam 1808 khi no bi Napoleon sap nhap. Ngay nay thanh pho Dubrovnik la mot đia điem trong danh sach Đia điem Di san The gioi cua UNESCO va la mot đia điem du lich noi tieng.

Ngay sau Tran Mohacs, trieu đinh Habsburg đa khong thanh cong trong viec on đinh cac bien gioi giua Đe che Ottoman va Vuong quoc Croatia bang cach lap ra mot captaincy tai Bihac. Tuy nhien, nam 1529, quan đoi Ottoman đa tran qua khu vuc va chiem Buda va phong toa Vienna; mot su kien se dan toi su hon loan va bao luc tai cac vung bien gioi Croatia (xem Cac cuoc chien tranh Ottoman tai chau Au). Sau su that bai cua nhung chien dich quan su đau tien, Vuong quoc Croatia bi chia thanh cac đon vi quan su va dan su nam 1553. Cac đon vi quan su tro thanh Croatian Krajina va Slavonian Krajina va ca hai cuoi cung tro thanh cac phan cua Bien gioi Quan su Croatia nam truc tiep duoi su kiem soat cua Vienna. Nhung cuoc cuop pha cua Ottoman vao trong lanh tho Croatia keo dai toi tan Tran Sisak nam 1593, sau đo cac bien gioi đa tro nen on đinh trong mot khoang thoi gian. Vuong quoc thoi ky ay đuoc goi la Reliquiae reliquiarum olim inclyti Regni Croatiae ("Tan tich cua tan tich cua Vuong quoc Croatia noi tieng mot thoi"). Mot tran đanh noi tieng trong thoi ky nay la Tran Szigetvar, khi 2,300 binh si duoi su lanh đao cua ban Nikola Subic Zrinski chong cu trong hai thang truoc 100.000 linh Ottoman duoi su chi huy cua hoang đe Suleiman I, chien đau cho đen nguoi cuoi cung. [[Hong y Richelieu|Hong y Richelieu]] đuoc thong bao la đa goi su kien nay la "tran đanh cuu vot nen van minh."
Trong cuoc Đai chien Tho Nhi Ky, Slavonia đa đuoc gianh lai nhung vung đoi nui phia tay Bosnia, tung la mot phan cua Croatia cho toi cuoc chinh phuc Ottoman, van o ben ngoai quyen kiem soat cua Croatia va bien gioi hien tai, nuoc nay co hinh dang giong hinh luoi liem hay mong ngua, đay la mot di tich cua lich su. Phan phia nam cua 'mong ngua' đuoc thanh lap boi cuoc chinh phuc Venetian sau cuoc Phong toa Zara va đuoc coi la nhung cuoc chien tranh the ky XVII-XVIII voi nguoi Ottoman. Ly do ve phap ly (De jure) cho su mo rong Venetian la quyet đinh cua vua Croatia, Ladislas cua Naples, ban cac quyen cua minh voi Dalmatia cho Venice nam 1409 [2] Luu tru ngay 17 thang 8 nam 2016 tai Wayback Machine.
Trong hon hai the ky cua cac cuoc Chien tranh Ottoman, Croatia đa trai qua nhung thay đoi nhan khau to lon. Nguoi Croat đa roi cac vung đat ven song Gacka, Lika va Krbava, Moslavina tai Slavonia va mot vung đat ngay nay o phia tay bac Bosnia đe đi ve phia Ao noi ho van cu ngu va ngay nay nguoi Croat Burgenland la hau due truc tiep cua nhung nguoi đinh cu đo. Đe thay the nhung nguoi Croat đa doi đi, trieu đinh Habsburg keu goi nhung dan cu Chinh thong giao cua Bosnia va Serbia phuc vu hoat đong quan su tai Croatiava Slavonian Krajina. Nguoi Serbia dan bat đau toi trong the ky XVI, voi đinh điem la cac cuoc Đai Di cu Serb nam 1690 va 1737-39. Cac quyen loi va nghia vu cua dan cu moi cua bien gioi quan su đuoc quyet đinh voi Statuta Valachorum nam 1630.


= Hoi phuc quoc gia =
Su hoi phuc quoc gia tai Croatia bat đau nam 1813 khi giam muc Zagreb Maksimilijan Vrhovac ra mot loi khan cau cho viec suu tap "bau vat quoc gia". Đau nhung nam 1830, mot nhom tac gia Croatia tre đa tu tap Zagreb va thanh lap phong trao Illyrian đe đoi moi quoc gia va thong nhat moi thuc the Nam Slavo duoi Trieu đinh Habsburg. Muc tieu lon nhat cua nguoi Illyrian la viec thanh lap mot ngon ngu tieu chuan nhu mot đoi trong voi tieng Hungary, va ung ho van hoc Croatia va van hoa chinh thuc. Cac thanh vien quan trong cua phong trao nay la Ba tuoc Janko Draskovic, nguoi khoi đong phong trao khi viet mot to roi nam 1832, Ljudevit Gaj nguoi đuoc chinh phu hoang gia Habsburg cho phep in to bao đau tien bang tieng Croatia, Antun Mihanovic, nguoi viet loi cho quoc ca Croatia, Vatroslav Lisinski, nguoi soan vo opera đau tien bang tieng Croatia, "Ljubav i zloba" ("Tinh yeu va Hiem ac", 1846), va nhieu nguoi khac.
Lo ngai đau tien ve nguoi Hungary va sau đo la ap luc đong hoa cua trieu đinh Habsburg, Vuong quoc Croatia đa luon tu choi thay đoi vi the ngon ngu chinh thuc cua tieng Latinh cho toi tan giua the ky XIX. Mai toi ngay 2 thang 5 nam 1843 tieng Croatia lan đau tien moi đuoc su dung trong nghi vien, cuoi cung tro thanh ngon ngu chinh thuc nam 1847 vi su noi tieng cua phong trao Illyrian.
Tham chi voi mot cong đong Slavo (nguoi Croatia) lon, Dalmatia van duy tri cac cong đong Italia lon tai bo bien (tai cac thanh pho va hon đao, tap trung lon nhat tai Istria). Theo cuoc đieu tra dan so Ao-Hung nam 1816, 22% dan so Dalmatian la nguoi noi tieng Italia. Bat đau tu the ky XIX, hau het nguoi Dalmatia Italia dan bi đong hoa vao van hoa va ngon ngu Croatia đa so.


= Lich su hien đai =

Cau tra loi cua Croatia cho cuoc cach mang Hungary nam 1848 la su tuyen chien. Cac luc luong Ao, Croatia va Nga cung nhau đanh bai quan đoi Hungary nam 1849 va sau 17 nam đuoc ghi nho tai Croatia va Hungary nhu la su Đuc hoa. Su that bai sau cung cua chinh sach nay dan toi Thoa hien Ao-Hung nam 1867 va viec thanh lap mot lien minh trieu đinh giua Đe che Ao va Vuong quoc Hungary. Hiep uoc khong giai quyet cau hoi ve vi the cua Croatia. Nam sau đo nghi vien Croatia va Hungary lap ra mot hien phap cho lien minh va Vuong quoc Croatia-Slavonia va Vuong quoc Hungary.
Sau khi Đe che Ottoman mat quyen kiem soat quan su voi Bosnia va Herzegovina, Ao-Hung xoa bo Croatian Krajina va Slavonian Krajina, khoi phuc lai cac lanh tho cho Croatia nam 1881. O nua sau the ky XIX cac đang chinh tri ung ho Hungary khien nguoi Croat chong lai nguoi Serb voi muc đich kiem soat nghi vien. Chinh sach nay that bai nam 1906 khi mot lien minh Croat-Serb thang cu. Tinh hinh chinh tri moi xuat hien keo dai khong thay đoi cho toi truoc The chien I.
Ngay 29 thang 10 nam 1918,Sabor (nghi vien) Croatia tuyen bo đoc lap, lap ra Nha nuoc cua nguoi Slovene, nguoi Croat va nguoi Serb moi. Bi quan đoi Italia tran vao tu phia nam va phia tay gay ap luc, Hoi đong quoc gia (Narodno vijece) bat đau nhung cuoc đam phan muu mo voi Vuong quoc Serbia vao ngay 23 thang 11 nam 1918, mot phai đoan đuoc gui toi Belgrade voi muc tieu tuyen bo mot lien minh. Đoan đai bieu Hoi đong quoc gia chuyen 11 điem can đuoc thuc hien đe tao lap mot nha nuoc tuong lai. Quan trong nhat trong so đo la điem đau tien, noi ve su can thiet cua mot hien phap cho nha nuoc moi, mot đe xuat đa đuoc hai phan ba so đai bieu thong qua. Cuoi cung, mot hien phap cho mot nha nuoc tap trung đa đuoc thong qua voi đa so 50% + 1 phieu va dan toi su cham dut quyen tu tri nha nuoc. Ngay 1 thang 12 nam 1918, Vuong quoc cua nguoi Serb, nguoi Croat, va Slovene moi, cung đuoc goi la Vuong quoc Nam Tu, đuoc thanh lap. Quyet đinh nay đa dan toi su phan đoi cua nguoi Croat, va ho đa bat đau mot qua trinh chuyen dich chinh tri huong toi su tai lap mot nha nuoc co chu quyen bang su lanh đao cua Đang Nong dan Croatia. 

Tinh hinh chinh tri khong lanh manh tai Nam Tu bat đau xau đi sau khi Stjepan Radic, chu tich CPP, bi giet hai trong toa nha nghi vien Nam Tu nam 1928 boi ca nhan cuc đoan quoc gia Serbia Punisa Racic.
Giai đoan hon loan sau đo cham dut nam sau khi Vua Alexander xoa bo Hien phap, tam đinh chi Nghi vien va đua ra mot che đo đoc tai ca nhan. Bon nam sau đo cua che đo Nam Tu đuoc Albert Einstein mieu ta la mot "tinh trang bao luc kinh khung đuoc thuc hien chong lai nguoi Croatia". Trong thoi đoc tai, Vladko Macek, lanh đao Đang Nong dan Croatia, bi bo tu, va chi đuoc phong thich sau khi vua Alexander bi giet trong mot am muu do phong trao cuc đoan canh huu Croatia, Ustase, thuc hien. Ngay khi Macek đuoc tha, tinh hinh chinh tri đuoc khoi huc nhu truoc vu am sat Stjepan Radic, voi nhung yeu cau tiep tuc cua nguoi Croatia ve chu quyen. Van đe Croatia chi đuoc giai quyet ngay 26 thang 8 nam 1939 boi Thoa thuan Cvetkovic-Macek, khi Croatia đuoc trao chu quyen va đuoc mo rong bien gioi va Macek tro thanh pho thu tuong Nam Tu. Nen hoa binh sau đo khong keo dai lau, va cham dut voi cuoc xam luoc cua Đuc nam 1941.
Cuoc xam luoc cua Đuc ngay 6 thang 4 nam 1941 thang loi chi sau chua toi muoi ngay, cham dut voi su đau hang vo đieu kien cua Quan đoi Hoang gia Nam Tu ngay 17 thang 4. Lanh tho Croatia, Bosnia va Herzegovina va vung Syrmia tai Vojvodina tro thanh mot nha nuoc bu nhin cua Phat xit Đuc đuoc goi la Nha nuoc Croatia Đoc lap. Istria, thanh pho cang cua Rijeka, va mot phan cua Dalmatia toi tan Split bi Italia chiem đong. Baranja va Medjumurje bi Hungary chiem. Du Ustashe moi chi quay lai sau khi bi truc xuat, ho đa đuoc trao trach nhiem đieu khien che đo moi, nhung ke chiem đong Phe truc ban đau đe xuat trao chuc lanh đao cho Vladko Macek, lanh đao Đang Nong dan Croatia (HSS), nhung ong tu choi. Chi mot ngay sau khi tien vao Zagreb, ngay 17 thang 4 nam 1941, Ante Pavelic tuyen bo rang moi nguoi đa xuc pham hay tim cac xuc pham chong lai nha nuoc Croatia đeu bi tuyen an phan boi - mot toi danh se bi tu hinh. Che đo Ustashe đua ra cac đieu luat chong Semitic kieu Nuremberg, va cung tien hanh cac cuoc tham sat chu yeu chong lai nguoi Serb va nhung sac toc phi Croat khac, cung nhu thanh lap cac trai tap trung nhu trai tap trung tai Jasenovac va Stara Gradiska noi nhung nguoi chong đoi che đo Ustashe va nhung nguoi 'gay phien phuc' khac bi giam giu. Cac tu si Co đoc cung lien quan toi phong trao Ustashe, đac biet vi Cha Miroslav Filipovic khet tieng bi lot ao thay tu. Tuy nhien, nhung nguoi khac nhu Tong giam muc Zagreb Alojzije Stepinac khong chi len an cac toi ac cua Ustashe trong cac bai giang cua minh ma con cung cap noi tru ngu va bao ve cho nhung nguoi Serb va nguoi Do Thai bi truy đuoi. Thu vien Ao Do Thai uoc tinh rang tu 45.000 toi 52.000 nguoi Serb Croatia bi giet hai tai Jasenovac va khoang 330,000 toi 390,000 nguoi Serb la nan nhan cua toan bo chien dich diet chung.
Nhung tan tich cua Quan đoi Hoang gia Nam Tu, sau nay đuoc to chuc lai trong Chetnik Serbia, khang chien chong lai su chiem đong Phat xit va nhung ke cong tac Ustashe cua chung, nhung Chetnik Bao hoang Nam Tu nhanh chong hop tac voi Phat xit Đuc va Phat xit Y. Cuoc noi chien bung no, voi moi phe phai đanh lan nhau. Sau nay, truoc "Chien dich Barbarossa" tan cong Lien Xo đay bat ngo cua Hitler, mot cuoc noi day lon dien ra ngay 22 thang 6 nam 1941 voi viec tao lap 1st Sisak Partisan Detachment. Gioi lanh đao phong trao du kich Nam Tu nam trong tay Josip Broz Tito nguoi Croat, chinh sach anh em va thong nhat cua ong cuoi cung khong nhung chi đanh bai nhung ke chiem đong Phe truc, ma con nhieu ke cong tac cua chung trong cac luc luong vu trang cua Nha nuoc Croatia Đoc lap va nhung ke phan boi khac (co mat trong moi nhom quoc gia va xa hoi Nam Tu). Thang loi cua nhung nguoi du kich Nam Tu truoc nhung ke chiem đong Phat xit va đong minh cua chung dan toi cac cuoc tham sat nhung nguoi Croatian Domobran (Home Guard) va Ustashe, ho bi Quan đoan so 8 cua Anh truc xuat khoi Ao. Trong thap ky sau The chien II, toi 350.000 nguoi sac toc Italia roi bo Nam Tu.
So luong nan nhan cua The chien II tai Nam Tu van la mot nguon gay tranh cai lon giua nhung nha su hoc va cac vien han lam quoc gia Serbia va Croatia mot ben va cac nha nghien cuu đoc lap mot ben, đang chu y nhat la Vladimir Zerjavic (mot nguoi Croat) va Bogoljub Kocovic (mot nguoi Serb), va nhung nguoi khac.
Croatia hien đai đuoc thanh lap tren cac nguyen tac chong phat xit AVNOJ cua du kich trong the chien II, va no tro thanh mot nuoc cong hoa lap hien cua Lien bang Cong hoa Xa hoi chu nghia Nam Tu. Mot che đo chuyen chinh vo san đuoc thanh lap, nhung vi su chia re Tito-Stalin, tu do kinh te va ca nhan tai đay tot hon tai Khoi Đong Au. Tu nhung nam 1950, nuoc Cong hoa Xa hoi chu nghia Croatia co quyen tu tri duoi su quan ly cua gioi cong san tinh hoa đia phuong, nhung vao nam 1967 nhom nha tho va nha ngon ngu Croatia co anh huong đa xuat ban mot Tuyen ngon ve Vi the va Ten cua Ngon ngu Croatia Tieu chuan. Sau nhung muc tieu yeu nuoc nam 1968 tai lieu đo bien hinh thanh mot phong trao chung Croatia đoi nhung quyen them nua cho Croatia, quyen dan su lon hon va nhung yeu cau phi tap trung hoa kinh te. Cuoi cung ban lanh đao Nam Tu coi vu Mua xuan Croatia la mot su tai lap chu nghia quoc gia Croatia, gian tan phong trao nhu chu nghia Xo vanh va bat giu hau het cac lanh đao quan trong. Nam 1974, mot hien phap moi cua Lien bang Nam Tu đuoc phe chuan trao nhieu quyen tu tri hon cho cac nuoc cong hoa rieng biet, va vi the đa hoan thanh cac muc tieu chinh cua phong trao Mua xuan Croatia.
Tinh cam quoc gia dan toi su cham dut Lien bang Nam Tu, đa lan rong trong nhieu sac toc trong mot so nam. Nhung yeu cau cua nguoi Albani nam 1981 ve Kosovo đa bi tach khoi Serbia va chuyen thanh mot nuoc cong hoa hop thanh ben trong Nam Tu đa dan toi nhung cuoc bao loan, va thai đo tuong tu cung xay ra ben trong cac nha nuoc khac voi cuoc Ban ghi nho SANU cua Serbia nam 1986; Croatia va Slovenia cung phan ung tieu cuc nam 1989 sau khi lanh đao Serbia Slobodan Milosevic to chuc nhung cuoc đao chinh tai Vojvodina, Kosovo va Montenegro đe lap ra nhung chinh quyen se trung thanh voi cac muc tieu cua ong.
Duoi anh huong cua chien dich tuyen truyen cua Slobodan Milosevic, tam quan trong cua viec ai se gianh thang loi trong cuoc bau cu đa đang tai Croatia trong 50 nam đa giam bot. Co nghia la, nguoi Serb đa co anh huong voi ca lanh đao quoc gia nguoi Croatia Franjo Tuđman va lanh đao cong san Ivica Racan. Franjo Tuđman, nguoi gianh thang loi trong cuoc bau cu cang lam tinh hinh them nghiem trong. Nguoi Serb o Croatia roi nghi vien Croatia va lap ra Hiep hoi cac Vung đo thi Bac Dalmatia va Lika tai Knin. Sau nay no tro thanh Republika Srpska Krajina. Ve nhung su kien xay ra nhung nam 1990-92, Milan Babic, tong thong Republika Srpska Krajina, sau nay tuyen bo rang ong đa "bi anh huong manh va bi dan dat sai lam boi su tuyen truyen cua Serbia". Nhung su kien đo len toi đinh điem voi cuoc Chien tranh gianh đoc lap toan luc cua Croatia trong khoang thoi gian 1991 va 1995. Cuoc xung đot cham dut voi Chien dich Con bao (đuoc goi trong tieng Croatia la Oluja) vao mua he nam 1995. Nhung su kien cua thang 8 nam 1995 van la chu đe cua nhieu vu xet xu tai Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu, lien quan toi chien thang cua Quan đoi Croatia va viec truc xuat sac toc Serb .
Croatia đuoc quoc te cong nhan ngay 15 thang 1 nam 1992 boi Lien minh chau Au va Lien hiep quoc. Trong thoi điem đo, Croatia kiem soat chua toi hai phan ba lanh tho theo phap ly cua minh. Quoc gia đau tien cong nhan Croatia la Iceland ngay 19 thang 12 nam 1991.


Đia ly Croatia nam o Trung va Đong Nam Au, giap voi Hungary ve phia đong bac, Serbia ve phia đong, Bosnia va Herzegovina o phia đong nam, Montenegro ve phia đong nam, bien Adriatic o phia tay nam va Slovenia ve phia tay bac. No nam giua vi đo 42° va 47°N, kinh đo 13° va 20°E. Mot phan cua lanh tho o cuc nam xung quanh Dubrovnik thuc te la mot lanh tho đuoc bao boc boi quoc gia khac, ket noi voi phan con lai cua đat lien boi lanh hai, nhung tach khoi đat lien boi mot dai bo bien ngan thuoc Bosna va Hercegovina xung quanh Neum.
Lanh tho Croatia khoang 56.594 kilomet vuong (21.851 dam vuong Anh) (21.851 dam vuong), bao gom 56.414 kilomet vuong (21.782 dam vuong Anh) (21.782 dam vuong) đat va 128 kilomet vuong (49 dam vuong Anh) (49 dam vuong) nuoc. Đay la quoc gia lon thu 127 tren the gioi. Đo cao tu day nui Day nui Dinaric voi điem cao nhat la đinh Dinara o đo cao 1.831 m (6,007 feet) gan bien gioi nuoc nay voi Bosna va Hercegovina o phia nam  đen bo bien Adriatic tao thanh toan bo bien gioi phia tay nam cua no. Croatia co hon mot ngan đao (ke ca đao nho) co nguoi o, khac nhau ve kich thuoc, 48 trong so đo la đao co nguoi sinh song vinh vien. Cac đao lon nhat la Cres va Krk, moi trong so chung đeu co dien tich khoang 405 kilomet vuong (156 dam vuong Anh) (156 dam vuong).
Phan đoi nui phia bac Hrvatsko Zagorje va cac vung đong bang phang cua Slavonia o phia đong la mot phan cua luu vuc song Pannonian, đi qua cac con song lon nhu Danube, Drava, Kupa va Sava. Song Danube, con song dai thu hai cua chau Au, chay qua thanh pho Vukovar o cuc đong va tao thanh mot phan bien gioi voi Serbia. Cac khu vuc trung tam va phia nam gan bo bien Adriatic va cac đao bao gom cac ngon nui thap va cao nguyen rung. Tai nguyen thien nhien đuoc tim thay trong nuoc voi so luong đu lon cho san xuat bao gom dau mo, than, bo xit, quang sat, calci, thach cao, nhua đuong tu nhien, silic, mica, đat set, muoi va thuy đien.
Đia hinh cat-xto chiem khoang mot nua Croatia va đac biet noi bat o day nui Dinaric Alps. Co mot so hang đong sau o Croatia, 49 trong so đo la cac hang sau hon 250 m (820,21 ft), 14 trong so đo sau hon 500 m (1.640,42 ft) va sau hon 1.000 m (3.280,84 ft). Cac ho noi tieng nhat cua Croatia la ho Plitvice, mot he thong gom 16 ho, đuoc noi voi nhau bang thac nuoc tren cac thac đa dolomit va đa voi. Cac ho noi tieng voi mau sac đac biet, tu mau ngoc lam đen xanh bac ha, xam hoac xanh duong..


= Cac hat =

Croatia đuoc chia thanh 20 hat (zupanija) va thanh pho thu đo Zagreb:


= Cac đia điem di san the gioi =
Khu phuc hop lich su cua Split voi Cung đien Diocletian (1979)
Thanh pho Cu cua Dubrovnik (1979)
Vuon quoc gia cac ho Plitvice (1979)
Khu phuc hop Giam muc Euphrasian Basilica trong Trung tam Lich su cua Porec (1997)
Thanh pho lich su Trogir (1997)
Thanh đuong Thanh James tai Sibenik (2000)
Khu vuc Stari Grad - đao Hvar (2008)


Chinh phu va chinh tri Tu khi thong qua Hien phap nam 1990, Croatia đa tro thanh mot che đo dan chu. Tu nam 1990 đen nam 2000 ho co mot he thong ban tong thong, va tu nam 2000 ho co mot he thong nghi vien.
Tong thong Croatia (Predsjednik) la nguyen thu quoc gia, đuoc bau len truc tiep voi nhiem ky nam nam va bi han che boi Hien phap chi đuoc phuc vu toi đa hai nhiem ky. Ngoai tu cach tong tu lenh cac luc luong vu trang, tong thong co trach nhiem thu tuc chi đinh Thu tuong voi su ung thuan cua Nghi vien, va co mot so anh huong tren chinh sach đoi ngoai. Noi o chinh thuc cua tong thong la Dinh Tong thong. Ngoai ra, tong thong con co cac nha nghi tren cac hon đao Vanga (đao Brijuni) va đao Hvar.
Quoc hoi Croatia la mot co quan lap phap mot vien (vien thu hai, "Vien cac Hat", đuoc thanh lap theo Hien phap nam 1990 nhung bi bai bo tu nam 2001). So luong thanh vien Quoc hoi tu 100 đen 160; tat ca ho đeu đuoc nhan dan bau ra voi nhiem ky nam nam. Ky hop thuong le cua Quoc hoi dien ra tu ngay 15 thang 1 đen 15 thang 6 va tu 15 thang 9 đen 15 thang 12.
Chinh phu Croatia (Vlada) do Thu tuong lanh đao, duoi thu tuong la hai pho thu tuong va muoi bon bo truong chiu trach nhiem ve cac linh vuc cong tac rieng. Nhanh hanh phap chiu trach nhiem trinh du luat va du toan ngan sach nha nuoc, thi hanh phap luat va thuc hien chinh sach đoi noi, đoi ngoai cua Croatia. Tru so chinh thuc cua chinh phu la Phu Pho vuong.


Luat phap Croatia co he thong tu phap ba nhanh, gom Toa an Toi cao, cac Toa an Hat, va cac Toa an Đo thi. Toa an Hien phap xet xu cac van đe lien quan toi Hien phap. Viec thuc thi phap luat tai Croatia la trach nhiem cua luc luong canh sat Croatia, nam duoi su kiem soat cua Bo Noi vu. Nhung nam gan đay, luc luong nay đang thuc hien mot cuoc cai cach voi su ho tro tu cac co quan quoc te, gom To chuc An ninh va Hop tac chau Au tu khi to chuc nay thuc hien nhiem vu tai Croatia tu ngay 18 thang 4 nam 1996.


Nhan khau Croatia co đa so dan la nguoi Croat (89.6%), cac nhom thieu so gom nguoi Serb (4.5%), nguoi Bosnia, nguoi Hungary, nguoi Italia, nguoi Slovene, nguoi Đuc, nguoi Sec, nguoi Romani va cac nhom khac (5.9%). Trong hau het the ky XX dan so Croatia đa tang tu 3.430.270 nam 1931 len 4.784.265 nam 1991. Ty le tang truong dan so tu nhien hien o muc am voi su chuyen tiep nhan khau hoan thanh trong thap nien 1970. Tuoi tho trung binh la 75.1, va ty le biet chu la 98.1%. Trong nhung nam gan đay chinh phu gap suc ep phai them 40% gioi han giay phep lam viec moi nam cho lao đong nguoi nuoc ngoai [3] Luu tru ngay 29 thang 3 nam 2020 tai Wayback Machine va theo chinh sach nhap cu cua ho nuoc nay đang tim cach thu hut nhung nguoi đa di cu hoi huong [4] Luu tru ngay 20 thang 6 nam 2010 tai Wayback Machine. Cac ton giao chinh cua Croatia la Co đoc giao La Ma 88%, Chinh thong giao 4.4%, va cac phai Thien chua giao khac 0.4%, Hoi giao 1.3%, khac va khong xac đinh 0.9%, khong theo ton giao 5.2%.
Trong thap ky cuoi cung cua the ky XX dan so Croatia đa ngung tang truong boi cuoc Chien tranh gianh đoc lap Croatia. Trong cuoc chien, nhieu nhom dan cu đa bi chuyen cho o va su di cu tang len. Nam 1991, tai cac vung chu yeu la nguoi Serb, hon 80.000 nguoi Croat hoac đa bi cac luc luong nguoi Serb Croatia buoc roi bo nha cua hoac buoc phai bo chay do tinh trang bao luc. Trong nhung ngay cuoi cung cua cuoc chien tranh nam 1995, hon 120.000 nguoi Serb, va co le khoang 200.000 nguoi đa bo chay truoc thang loi cua cac luc luong Croatia. Chi mot nhom nho nguoi Serb quay lai nha minh tu nam 1995, theo Human Rights Watch. Nguoi Serb con o lai tai Croatia khong song tai cac cao nguyen va vung noi đia Dalmatia ma tai cac thanh pho lon va cac khu trung tam cua Croatia. Nguoi Serb đa bi chinh phu Croatia cho tai đinh cu tai cac vung ho tung sinh song truoc kia.


Kinh te Tu nhan hoa va đinh huong theo mot nen kinh te thi truong bat đau tu thoi Chinh phu Croatia moi khi cuoc chien tranh bung no nam 1991. Vi hau qua chien tranh, co so ha tang kinh te bi pha hoai nghiem trong, đac biet nganh cong nghiep du lich mang lai nhieu loi nhuan. Tu nam 1989 đen nam 1993, GDP giam 40.5%. Khi cuoc chien tranh cham dut nam 1995, nganh du lich va nen kinh te Croatia hoi phuc o muc đo vua phai. Tuy nhien, tham nhung, cronyism, va su thieu hut minh bach đa can tro y nghia cua cuoc cai cach kinh te, cung nhu nguon đau tu nuoc ngoai.
Kinh te Croatia xoay chuyen manh nam 2000 khi nganh du lich phat trien tro lai. Kinh te mo rong nam 2002, đuoc kich thich boi mot su bung no tin dung tu cac ngan hang moi tu nhan hoa va đuoc bom von tu nuoc ngoai, mot so khoan đau tu tu ban, đang chu y nhat la xay dung đuong sa, cang lam du lich phat trien, va cung cap cho cac doanh nghiep tu nhan vua va nho.
Croatia co mot nen kinh te thi truong co thu nhap cao. Du lieu cua Quy Tien te Quoc te cho thay GDP danh nghia cua Croatia o muc $58.558 ty hay $13.199 tren đau nguoi, nam 2007. IMF du bao cho nam 2008 la $69.332 ty hay $15.628 tren đau nguoi. Theo suc mua tuong đuong, tong GDP o muc $78.665 ty nam 2007, tuong đuong voi $17.732 tren đau nguoi. Nam 2008, du bao no se o muc $82.272 ty, hay $18.545 tren đau nguoi.
Theo du lieu cua Eurostat, GDP theo suc mua tuong đuong cua Croatia o muc 63% muc trung binh cua EU nam 2008. Tang truong GDP thuc nam 2007 la 6.0%. Tong luong trung binh cua mot nguoi Croat trong chin thang đau nam 2008 la 7,161 kuna (US$ 1,530) moi thang Nam 2007, ty le that nghiep theo đinh nghia cua To chuc Lao đong Quoc te o muc 9.1%, sau khi giam on đinh tu 14.7% nam 2002. Ty le that nghiep đuoc đang ky cao hon, o muc 13.7% vao thang 12 nam 2008.
Nam 2007, 7.2% san xuat kinh te thuoc nong nghiep, 32.8% boi cong nghiep va 60.7% boi linh vuc dich vu. Theo du lieu nam 2004, 2.7% luc luong lao đong đuoc su dung cho nong nghiep, 32.8% cho cong nghiep va 64.5% trong nganh dich vu.
Linh vuc cong nghiep chu yeu la nganh đong tau, che bien thuc pham va hoa chat cong nghiep. Du lich la nguon thu đang ke trong mua he voi tong cong hon 11 trieu du khach nam 2008 tao ra doanh thu €8 ty. Croatia đuoc xep hang 18 ve cac điem thu hut khach du lich nhieu nhat the gioi. Nam 2006 Croatia xuat khau hang hoa voi tong gia tri $10.4 ty (FOB) ($19.7 ty gom xuat khau dich vu).
Nha nuoc Croatia van kiem soat mot phan kha lon nen kinh te, voi chi tieu chinh phu chiem toi 40% GDP. Mot so nganh cong nghiep lon, thuoc so huu nha nuoc, nhu cac xuong đong tau, van dua vao cac khoan tro cap cua chinh phu, loai bo đau tu vao giao duc va cong nghe can thiet đe đam bao tinh canh tranh ve lau dai cua nen kinh te.
Đang lo ngai nhat la su tri tre cua he thong tu phap, cong voi tinh kem hieu qua cua linh vuc hanh chinh cong, đac biet cac van đe so huu đat đai va tham nhung. Mot van đe lon khac la su tang truong nhanh chong khoan no quoc gia đa đat muc 34 ty euro hay 89.1% GDP. Vi cac van đe nay, cac nghien cuu cho thay dan cu Croatia noi chung khong hy vong nhieu vao tuong lai nen kinh te quoc gia.
Croatia đa vuot qua kha tot cuoc khung hoang tai chinh the gioi, nhung đoi mat voi nhung thach thuc kha lon trong nam 2009 chu yeu vi su suy giam cac mat hang xuat khau chinh va linh vuc du lich cua nuoc nay. Su mat can bang thuong mai voi nuoc ngoai va no nuoc ngoai cao cung la nhung nguy co, boi viec tiep can cac khoan vay tu ben ngoai se bi han che nhieu.
Nuoc nay đang la mot thanh vien cua Lien minh chau Au, đoi tac thuong mai lon nhat. Thang 2 nam 2005, Thoa thuan On đinh va Hop tac voi EU chinh thuc co hieu luc.
Tinh đen nam 2016, GDP cua Croatia đat 49.855 USD, đung thu 82 the gioi va đung thu 27 chau Au.


= Co so ha tang =

Mang sang trong su phat trien co so ha tang cua Croatia gan đay la su phat trien nhanh chong cua mang luoi đuong cao toc, nhung ke hoach phat trien đa bat đau va đuoc thuc hien tu thap nien 1970s, nhung chi tro thanh hien thuc sau khi nuoc nay gianh đuoc đoc lap boi cac ke hoach đuong sa co tam quan trong 'quoc gia' cua Chinh phu Nam Tu (khi đo).
Croatia hien co hon 1,200 km đuong cao toc noi Zagreb voi hau het cac vung khac. Cac đuong cao toc noi tieng nhat la A1, noi Zagreb voi Split va A3, chay xuyen đong-tay qua tay bac Croatia va Slavonia. Hau het cac tuyen đuong đeu phai tra phi, ngoai tru đuong re Zagreb va cac đoan cua A3, A7, B8 va B9. Cung co mot mang luoi đuong nho va kho đi hon noi cac tuyen đuong cao toc voi nhau. Mot trong cac tuyen đuong đuoc su dung nhieu nhat la đuong B28, noi A4 gan Zagreb voi Bjelovar, nhung cung la shunpiking chinh thay the cho A3. Mang luoi đuong cao toc Croatia đuoc coi la co chat luong tong the tot va an ninh tuyet voi, gianh đuoc nhieu giai thuong cua EUROTAP.

Croatia co mot mang luoi đuong sat day đac, du vi nhung hoan canh lich su, mot so vung (đang chu y la Istria va tham chi ca Dubrovnik) khong co tuyen đuong sat tiep can neu khong phai đi qua nuoc khac. Can co su đau tu nghiem tuc vao mang luoi đuong sat trong nhung thap ky toi đe no co đuoc tieu chuan chau Au ca ve toc đo va hieu qua su dung. Tat ca cac dich vu đuong sat đeu do Croatian Railways (tieng Croatia: Hrvatske zeljeznice) đieu hanh. Mang luoi xe bus giua cac thanh pho (do cac doanh nghiep tu nhan đieu hanh) phat trien rat manh, voi muc đo bao phu va thoi gian hoat đong o muc cao hon đuong sat.
Croatia co ba san bay quoc te lon, nam o Zagreb, Split va Dubrovnik. Cac san bay quan trong khac gom Zadar, Rijeka (tren đao Krk), Osijek, Bol, Losinj va Pula. Croatia Airlines la hang hang khong quoc gia. Co quan Hang khong Lien bang Hoa Ky (FAA) coi Co quan Hang khong Dan dung Croatia la khong tuong thich voi To chuc Hang khong Dan dung The gioi (ICAO) ve cac tieu chuan an toan. Mot he thong pha day đac, đuoc đieu hanh boi Jadrolinija, noi cac hoan đao cua Croatia va noi cac thanh pho ven bien. Croatia cung co dich vu pha toi Y.


Giao duc Giao duc pho thong tai Croatia bat đau tu tuoi len sau va gom tam lop. Nam 2007 mot đieu luat đuoc thong qua đe tang đo tuoi giao duc mien phi, nhung khong bat buoc len muoi tam tuoi. Giao duc cuong bach len toi muoi tam tuoi (Truong Cap hai)
Giao duc cap hai đuoc thuc hien boi cac truong the duc va cac truong day nghe.
Croatia co tam truong đai hoc, Đai hoc Zagreb, Đai hoc Split, Đai hoc Rijeka, Đai hoc Osijek, Đai hoc Zadar, Đai hoc Dubrovnik, Đai hoc Pula va Đai hoc Quoc te Dubrovnik.
Đai hoc Zadar, Đai hoc đau tien tai Croatia, đuoc thanh lap nam 1396 va van hoat đong toi nam 1807, khi cac co so giao duc cao hoc khac tiep quan cho toi su thanh lap cua Đai hoc Zadar moi nam 2002. Đai hoc Zagreb, đuoc thanh lap nam 1669, la Đai hoc co thoi gian hoat đong lien tuc lau nhat tai Đong Nam Au. Cung co cac truong bach khoa va giao duc cao hoc khac.


Van hoa Van hoa Croatia la ket qua cua mot lich su dai muoi bon the ky đa chung kien su phat trien cua nhieu thanh pho va cac cong trinh. Nuoc nay co bay Đia điem di san the gioi va tam vuon quoc gia. Croatia cung la noi sinh cua mot so nhan vat lich su. Trong so đo co nhung nguoi noi tieng nhu ba nguoi đoat giai Nobel va nhieu nha phat minh.
Mot so chiec but may đau tien cua the gioi co tu Croatia. Croatia cung co mot đia điem trong lich su co đo quan ao nhu la nguon goc cua chiec ca vat (kravata). Nuoc nay co mot nen nghe thuat va van hoc lau dai va mot truyen thong am nhac. Mot khia canh đang chu y khac la su đa dang cua am thuc Croatia va loai qua tang truyen thong noi tieng cua Croatia, Licitar.


= The thao =

Croatia co danh tieng la noi san sinh ra nhieu van đong vien noi tieng trong nhieu mon the thao. Cac mon the thao pho bien nhat tai Croatia la bong đa, bong nem, bong ro, water polo, tennis, va truot tuyet.
Đoi tuyen bong đa quoc gia Croatia đa gianh huy chuong đong tai 1998 FIFA World Cup va Davor Suker đoat giai Chiec giay Vang voi tu cach cau thu ghi nhieu ban thang nhat. Đoi tuyen bong đa quoc gia cung đa vao toi tran tu ket 1996 European Championships va 2008 European Championships. Moi đay, Croatia cung đa tao ra bat ngo khi lot vao tran chung ket World Cup 2018 va thua đoi tuyen bong đa quoc gia Phap. Đoi tuyen nuoc nay hien xep hang 9 trong Bang xep hang cua FIFA (thoi điem thang 9 nam 2009). Cac cau thu noi tieng nhat la Luka Modric,Ivan Rakitic,Ivan Perisic,Mario Mandzukic, Ivica Olic va Eduardo.
Đoi tuyen bong nem quoc gia Croatia tung hai lan la nha vo đich Olympics (nam 1996 va 2004). Đoi tuyen cung gianh huy chuong vang tai 2003 World Men's Handball Championship, va huy chuong bac tai cac Giai vo đich the gioi nam 1995, 2003 va 2009. Croatia gianh huy chuong đong tai 1994 European Championships va huy chuong bac tai 2008. RK Zagreb la Vo đich chau Au nam 1992 va 1993 va 4 lan ve thu hai (1995, 1997, 1998 va 1999). Cac van đong vien Croatia Ivano Balic, Igor Vori va Domagoj Duvnjak hien la nhung cau thu bong nem hang đau the gioi.
Đoi tuyen bong ro quoc gia Croatia đa gianh huy chuong bac tai giai đau bong ro Olympic nam 1992, huy chuong đong tai 1994 FIBA World Championship va huy chuong đong tai EuroBasket 1993 va EuroBasket 1995. Cac cau lac bo bong ro Croatia tung nam lan la nha vo đich Euroleague: KK Split ba lan (nam 1989, 1990 va 1991) va KK Cibona nam 1985 va 1986. Cac van đong vien bong ro Croatia nhu Drazen Petrovic, Kresimir Cosic va Toni Kukoc la nhung van đong vien nuoc ngoai đau tien thanh cong tai giai NBA o Hoa Ky.
Đoi tuyen water polo quoc gia Croatia đa gianh huy chuong vang tai 2007 FINA World Championships va huy chuong đong nam 2009. Đoi tuyen cung gianh huy chuong bac tai 1996 Olympic water polo tournament va huy chuong bac nam 1999 va 2003 tai European Championships. Cac cau lac bo water polo Croatia đa 13 lan gianh chuc vo đich LEN Euroleague. HAVK Mladost tu Zagreb đa bay lan gianh chuc Vo đich chau Au (nam 1968, 1969, 1970, 1972, 1990, 1991 va 1996) va đuoc trao danh hieu Cau lac bo Tot nhat the ky XX boi LEN. VK Jug tu Dubrovnik va VK Jadran tu Split đeu tung ba lan gianh chuc Vo đich chau Au.
Đoi tuyen Davis Cup Croatia (Ivan Ljubicic, Mario Ancic va Ivo Karlovic cung huan luyen vien Nikola Pilic) đa gianh chien thang giai 2005 Davis Cup vao toi ban ket nam 2009 (Marin Cilic va Ivo Karlovic cung huan luyen vien Goran Prpic). Tay vot tennis Goran Ivanisevic la mot trong nhung van đong vien noi tieng nhat nuoc. Ivanisevic đa gianh giai vo đich đon Wimbledon nam 2001 va tung đung thu 2 trong Bang xep hang ATP thang 7 nam 1994. Ivan Ljubicic tung đung thu 3 trong Bang xep hang ATP thang 5 nam 2006. Iva Majoli đa gianh chuc vo đich đon nu Roland Garros nam 1997. Hien tai tay vot hang đau Croatia la Marin Cilic xep hang 15 tai thoi điem ngay 15 thang 9 nam 2009.
Janica Kostelic la van đong vien truot tuyet toc đo nu thanh cong nhat trong lich su Olympic Mua đong. Co la nguoi duy nhat gianh bon huy chuong vang mon truot tuyet toc đo tai Olympics Mua đong (nam 2002 va 2006), va la nguoi duy nhat gianh ba huy chuong vang truot tuyet trong mot ky Olympics (2002). Co cung gianh hai huy chuong bac nam 2006. Janica la vo đich tong hop World Cup nam 2001, 2003, va 2006. Ngay 5 thang 2 nam 2006 Janica tro thanh van đong vien truot tuyet nu thu hai gianh chien thang toan bo nam mon trong mot mua giai. Co cung giu ky luc co so điem cao nhat tai mot mua giai World Cup. Nam 2006 co gianh Giai Laureus World Sports cho nguoi phu nu the thao cua nam. Anh trai co Ivica Kostelic la vo đich truot tuyet vuot chuong ngai vat nam 2003 va huy chuong bac nam Olympic 2006.
Blanka Vlasic la van đong vien đien kinh thanh cong nhat Croatia mon nhay cao. Co la nha vo đich the gioi nam 2007 va 2009. Blanka cung la nha vo đich the gioi trong nha nam 2008 va gianh huy chuong bac Olympic nam 2008. Thanh tich ca nhan tot nhat cua co la 2.08 m (chi kem 1 cm so voi ky luc the gioi) đuoc lap tai Zagreb ngay 31 thang 8 nam 2009.
Đoi tuyen bong chuyen nu quoc gia Croatia đa ba lan gianh huy chuong bac tai Giai vo đich bong chuyen chau Au nam 1995, 1997 va 1999.
Cac van đong vien noi tieng khac cua Croatia la Duje Draganja, Gordan Kozulj, Sanja Jovanovic va Đurđica Bjedov mon boi loi, Zoran Primorac, Dragutin Surbek, Antun Stipancic va Tamara Boros mon bong ban, Filip Ude mon the duc, Sinisa va Niksa Skelin mon rowing, Martina Zubcic va Sandra Saric mon taekwondo, Snjezana Pejcic mon ban sung, Matija Ljubek mon canoeing, Zeljko Mavrovic va Mate Parlov mon đam boc, Branko Cikatic va Mirko Filipovic "Cro Cop" mon kickboxing va UFC Goran Reljic.


Ton giao Cac ton giao chinh cua Croatia la Cong giao La Ma chiem 86,28% dan so, Chinh Thong giao 4,44%, 0,34% Tin Lanh, Kito giao khac 0,30%, va 1,47% Hoi giao.
Cac truong cong lap cho phep su mo cac lop giao ly ton giao trong truong, đay la su hop tac giua cac cong đong ton giao voi chinh phu, nhung viec tham du tham du la khong bat buoc. Cac lop hoc đuoc to chuc rong rai trong cac truong tieu hoc va trung hoc cong lap. Trong nam 2009, 92% hoc sinh tieu hoc va 87% hoc sinh trung hoc tham du cac lop hoc giao ly ton giao.
Vi tri phap ly cua cong đong cac ton giao o Croatia đuoc xac đinh boi luat phap đac biet, đac biet lien quan đen chinh phu do su tai tro, uu đai ve thue, va giao duc ton giao trong cac truong hoc cong lap. Cac van đe khac se do moi cong đong ton giao đam phan rieng voi chinh phu. Viec đang ky cua cac cong đong ton giao o nuoc nay la khong bat buoc, nhung ton giao nao đa đang ky se đuoc chinh phu cong nhan phap nhan va đuoc huong cac uu đai ve thue va cac loi ich khac. Phap luat Croatia quy đinh đe đu đieu kien đang ky, mot nhom ton giao phai co it nhat 500 tin huu va đuoc đang ky nhu mot hiep hoi dan su trong 5 nam. Cac nhom ton giao co tru so o nuoc ngoai phai gui van ban cho phep đang ky tu nuoc so tai cua minh.


Xem them Danh sach cac bai viet lien quan toi Croatia
Vien thong tai Croatia
Danh sach cac thi tran giong nhau va cac thanh pho chi em tai Croatia
Ngay le Croatia
Thoi gian bieu lich su Croatia
Danh sach nhan vat nguoi Croat
Quan đoi Croatia
Nhung vung đuoc bao ve cua Croatia
Du lich tai Croatia
Vuong quoc ba ngoi nhat the Croatia, Slavonia, va Dalmatia


Tham khao Đoc them Agicic et al., Povijest i zemljopis Hrvatske, prirucnik za hrvatske manjinske skole (History and Geography of Croatia, a handbook for Croatian minority schools), Biblioteka Geographica Croatica, 292 pages, Zagreb:2000 (ISBN 953-6235-40-4) (tieng Croatia)
Branka Magas. Luu tru ngay 15 thang 3 nam 2009 tai Wayback Machine "Croatia Through History: The Making of a Modern European State" Luu tru ngay 31 thang 12 nam 2009 tai Wayback Machine Saqi. thang 11 nam 2007, 680pp.
Ivo Banac, The National Question in Yugoslavia: Origins, History, Politics Cornell University Press, 1984.
Mirjana Kasapovic (ed.), Hrvatska politika 1990.-2000. Zagreb: Hrvatska politologija 2001.
Pavol Demes and Jorg Forbrig (eds.), Reclaiming Democracy: Civil Society and Electoral Change in Central and Eastern Europe. German Marshall Fund, 2007. ISBN 978-80-969639-0-4
Sharon Fisher, Political Change in Post-Communist Slovakia and Croatia: From Nationalist to Europeanist. New York: Palgrave Macmillan, 2006 ISBN 1-4039-7286-9


Lien ket ngoai Chinh phu
President of the Republic of Croatia Luu tru ngay 7 thang 9 nam 2008 tai Wayback Machine
The Government of the Republic of Croatia
The Croatian Parliament Luu tru ngay 24 thang 9 nam 2015 tai Wayback Machine
Chief of State and Cabinet Members Luu tru ngay 27 thang 7 nam 2009 tai Wayback Machine
Thong tin chung
Muc “Croatia” tren trang cua CIA World Factbook.
Croatia information from the United States Department of State
Croatia Luu tru ngay 5 thang 9 nam 2008 tai Wayback Machine at UCB Libraries GovPubs
Croatia tren DMOZ
Portals to the World from the United States Library of Congress
 Wikimedia Atlas cua Croatia
Anh
Croatia photo galleries Luu tru ngay 5 thang 10 nam 2009 tai Wayback Machine
Du lich
Croatian National Tourist Board
Croatian Chamber of Economy Luu tru ngay 27 thang 8 nam 2006 tai Wayback Machine

Khac
Croatian Cultural Heritage - digital collections of Croatian cultural heritage
Croatian Homepage
Weather forecast - Croatia
Weather forecasts and weather info on Croatia
Croatian accommodation catalog