Ivan Pavlovych Puluj (tieng Ukraina: Іван Павлович Пулюй, phat am [iˈwɑn pʊˈlʲuj]; tieng Đuc: Johann Puluj; 2 thang 2 nam 1845 – 31 thang 1 nam 1918) la mot nha vat ly va nha phat minh nguoi Ukraina, đuoc coi la nguoi phat trien som viec su dung tia X trong hinh anh y khoa. Nhung đong gop cua ong phan lon bi lang quen cho đen cuoi the ky 20.


Tieu su Ong la con trai cua Pavlo Puluj va Xenia nhu danh Burshtynska (tieng Ukraina: син Павла Пулюя i Ксенiі ур. Бурштинськоі).
Ong tot nghiep danh du Khoa Than hoc cua Đai Hoc Vien (1869), sau đo la Khoa Triet hoc (1872). Nam 1876 Puluj hoan thanh bang tien si ve ma sat trong chat khi tai Đai Hoc Strasbourg duoi su huong dan cua August Kundt. Puluj giang day tai Hoc vien Hai quan o Fiume (Rijeka, Croatia) (1874–1876), Đai Hoc Vien (1874-1884) va Đai Hoc Ky Thuat Hoang Gia Đuc O Praha (1884-1916). Ong tung la hieu truong truong Đai hoc Ky thuat Hoang gia Đuc (tieng Đuc: Kaiserlich-Koniglich Deutsche technische Hochschule) nam 1888-1889. Puluj cung lam co van nha nuoc ve ky thuat đien cho chinh quyen đia phuong Bohemia va Morava.
Ngoai ra, ong con hoan thanh ban dich Kinh thanh sang tieng Ukraina.


Đoi tu Ngay 4 thang 10 nam 1884, ong ket hon voi Katerina nhu danh Stozicky (1863–1945) tai Vienna. Ho co sau nguoi con: Natalia (vo nha soan nhac Vasyl Barvinsky), Olga, Maria Xenia Margareta (mat o Vienna nam 1974), Alexander Hans (1901–1984), Pavlo (mat nam 1986) va Georg (1906–1987).


Đong gop khoa hoc Puluj đa thuc hien nghien cuu chuyen sau ve cac tia am cuc, xuat ban nhieu bai bao ve cac tia nay trong khoang thoi gian tu 1880 đen 1882. Nam 1881, nho ket qua cua cac thi nghiem ve cai ma ong goi la anh sang lanh, Giao su Puluj đa phat trien đen Puluj. Puluj đa thu nghiem thiet bi moi cua minh va cong bo ket qua trong bai bao khoa hoc Vat chat đien phat sang va trang thai thu tu cua vat chat trong Ghi chep cua Vien Han lam Khoa hoc Hoang gia Ao (1880–1883), nhung trinh bay y tuong cua minh mot cach mo ho va su dung nhung thuat ngu loi thoi. Puluj đa đat đuoc mot so su cong nhan khi cong trinh cua ong đuoc dich va xuat ban thanh sach boi Hiep hoi Hoang gia o Anh.
Mac du phat hien cua Puluj ve co ban la tia X, nhung ong đa bao cao ket qua cua minh 6 tuan sau khi Wilhelm Conrad Rontgen cong bo ket qua cua minh, va khong the đuoc cong nhan la nguoi đa phat hien ra tia X.
Puluj con co nhieu kham pha khac. Ong đac biet đuoc chu y vi đa phat minh ra mot thiet bi xac đinh tuong đuong co hoc cua nhiet đuoc trung bay tai Trien lam Toan cau to chuc o Paris vao nam 1878. Puluj cung tham gia mo mot so nha may đien o Ao-Hungary.


Vinh danh Đai hoc Ky thuat Quoc gia Ternopil Ivan Pul'uj cua Ukraina đuoc đat theo ten ong.
Mot con tem đa đuoc phat hanh nhan dip ky niem 150 nam ngay sinh cua Puluj vao nam 1995.
Mot so đuong pho o Kyiv, Lviv va cac thanh pho khac cua Ukraina đuoc đat ten theo ten cua Ivan Puluj.
Vao ngay 14 thang 5 nam 2021, tieu hanh tinh 226858 Ivanpuluj, đuoc cac nha thien van hoc tai Đai quan sat thien van Andrushivka phat hien vao nam 2004, đa đuoc Nhom lam viec ve Danh phap cac vat the nho đat ten đe tuong nho ong.


Ung ho van hoa Ukraina Puluj con đuoc biet đen la nguoi co nhung đong gop trong viec quang ba van hoa Ukraina. Ong tich cuc ung ho viec mo mot truong đai hoc tieng Ukraina o Lviv va xuat ban cac bai bao ung ho tieng Ukraina. Cung voi P. Kulish va I. Nechuy-Levytsky, ong đa dich Phuc am va Thanh vinh sang tieng Ukraina. La mot giao su, Puluj đa to chuc hoc bong cho sinh vien Ukraina o Ao-Hungary.


Tham khao Lien ket ngoai Ternopil Ivan Puluj National Technical University
The Discovery or X-Rays
Puluj-Roehrer lamp
The Cathode Ray Tube site