Giuse Tran Van Thien (1 thang 10 nam 1908 – 4 thang 2 nam 1989) la mot giam muc nguoi Viet Nam thuoc Giao hoi Cong giao Roma. Ong nguyen la giam muc tien khoi cua Giao phan My Tho thuoc Giao tinh Sai Gon trong khoang thoi gian keo dai 29 nam, tu nam 1960 đen nam 1989. Khau hieu giam muc cua ong la "Phan roi trong Thanh Gia".
Giam muc Tran Van Thien sinh ra trong mot gia đinh đao đuc. Sau qua trinh tu hoc tai cac chung vien Cong giao, ong đuoc truyen chuc linh muc nam 1935, voi tu cach la mot linh muc thuoc Hat Đai dien Tong Toa Vinh Long ke tu nam 1938. Bon nam sau khi đuoc truyen chuc, ong đuoc cu đi du hoc tai Phap. Sau gan mot thap nien du hoc ngoai quoc, linh muc Thien hoi huong va đuoc bo nhiem lam Giam đoc Đai chung vien A Thanh Minh.
Sau gan 10 nam đam nhan cong tac muc vu, linh muc Tran Van Thien tu chuc giam đoc chung vien vi mong muon đuoc song va thi hanh cac cong viec muc vu voi cac giao dan. Ong đuoc phan cong phu trach ho đao Bai Xan, tinh Vinh Binh. Chi sau hai nam quay ve voi viec muc vu giao xu, linh muc Thien đuoc chon lam nguoi kien thiet nen mong phat trien va sau đo đam nhan vai tro vien truong tien khoi Vien Đai hoc Đa Lat.
Nam 1960, cung voi viec thiet lap hang giao pham Cong giao Viet Nam, linh muc Tran Van Thien đuoc chon lam giam muc tien khoi cua giao phan My Tho moi thanh lap. Ong đuoc tan phong giam muc thang 1 va chinh thuc nham chuc tai giao phan My Tho vao thang 4 nam 1961. Giam muc Thien quan tam đen cac cong tac tu thien, cung nhu khuyen khich phat trien cac to chuc Cong giao Tien hanh trong giao phan. Trong thoi ky Chien tranh Viet Nam, ong hai lan thoat chet trong cac bien co vao cac nam 1964 va 1969. Ong qua đoi nam 1989, sau gan ba thap nien lanh đao giao phan My Tho. Ky yeu Giao phan My Tho ghi nhan Tran Van Thien "la nguoi đat nen mong cho viec xay dung va phat trien Giao phan My Tho".


Than the va tu hoc Giuse Tran Van Thien sinh ngay 1 thang 10 nam 1908. Theo sach So luoc Su hinh thanh va phat trien Giao phan My Tho va theo su xac nhan rieng cua gia đinh vi giam muc, ong đuoc sinh ra tai xa Long Đien, huyen Đong Hai, tinh Bac Lieu, thuoc Giao phan Can Tho. Vai nam sau ong theo cha me di doi ve xa Ngu Hiep (Cu lao Nam Thon), Cai Lay, tinh Đinh Tuong (nay thuoc tinh Tien Giang), thuoc Giao phan My Tho. Cha ong đam nhan vai tro Trum thuoc giao ho Ngu Hiep.
Tu thuo nho, cau be Tran Van Thien đuoc gia đinh cho theo hoc tai Truong trung hoc Cong giao cua Ho My Tho, do cac tu si dong Lasan đieu hanh. Nhung khoang thoi gian ngoai gio hoc, cau ve sinh hoat cung gia đinh tai Ngu Hiep. Voi chi huong tu hoc tu nho, sau khi hoan thanh chuong trinh Tieu hoc, Tran Van Thien roi gia đinh, bat đau con đuong tu hoc bang viec nhap hoc tieu chung vien tai Sai Gon. Sau khoang thoi gian theo hoc chuong trinh tieu chung vien, chung sinh Thien tiep tuc con đuong tu hoc tai đai chung vien.


Linh muc Giuse Tran Van Thien đuoc thu phong chuc linh muc vao ngay 21 thang 9 nam 1935. Sau khi đuoc truyen chuc linh muc, Tran Van Thien đuoc bo nhiem giu chuc linh muc pho giao ho Mac Bac, tinh Vinh Binh.
Nam 1938, Hat Đai dien Tong Toa Vinh Long—quen goi la Đia phan Vinh Long—đuoc thanh lap, trao cho Giam muc Phero Mactino Ngo Đinh Thuc cai quan. Linh muc Tran Van Thien gia nhap đia phan nay va đuoc Giam muc Thuc cu đi du hoc o Phap vao nam 1939, theo hoc bong cua Toa Thanh, nho su van đong cua Đuc ong Chappoulie. Sau 7 nam tu hoc tai ngoai quoc, Tran Van Thien tro ve nuoc nam 1947 va đuoc bo nhiem lam Giam đoc Chung vien A Thanh Minh, Vinh Long. Ong la mot nhan to đong vai tro cung co chung vien A Thanh Minh, von la chung vien đau tien do giao si Viet Nam thiet lap o mien Nam Viet Nam.
Nhan thay tinh cam cua minh danh cho cac giao dan cung nhu đong bao luong giao ngoai chung vien, Tran Van Thien mong muon đuoc an ui tinh than va vat chat cho ho, vi vay, ong tu chuc giam đoc chung vien va đuoc chap thuan đau nam 1956. Linh muc Thien đuoc bo nhiem chuc vu moi la linh muc chinh so ho đao Bai Xan, tinh Vinh Binh. Nam 1957, linh muc Tran Van Thien đa tien hanh đai tu nha tho Bai Xan, trong đo bao gom viec lam moi mat tien nha tho, mo rong dien tich hai ben, sap xep lai gian cung thanh va thay lai cac cot tru thanh be tong. Tuy nhien, ong đa đuoc thuyen chuyen khoi nhiem so nay sau khi cong trinh thap chuong nha tho moi khoi cong đuoc vai thang.
Voi loi song đao đuc va long nhiet thanh tai nhiem so moi, linh muc Thien gay đuoc su chu y cua giam muc đia phan Vinh Long cung nhu tai cac đia phan khac, chinh vi vay, nam 1958, ong đuoc đe cu giu chuc Vien truong Vien Đai hoc Đa Lat. Tai đay, ong khoi đau tien trinh xay dung co so giao duc moi nay voi nhung kho khan ve thieu thon trang thiet bi, ve van đe tai chinh va van đe to chuc quan ly. Chuong an vien đai hoc vao thoi gian nay la Giam muc Phero Mactino Ngo Đinh Thuc, giam muc Đia phan Vinh Long, sau nay la tong giam muc Tong giao phan Hue.
Cuoi nam 1958, Vien Đai hoc Đa Lat (Hoc vien Cong giao) hoan tat qua trinh xay dung. Nho kha nang ung xu, đi kem voi su thien cam đen tu moi nguoi va uy tin san co, linh muc Tran Van Thien, Vien truong Hoc vien đa moi đuoc nhieu giao su danh tieng trong va ngoai Viet Nam đen giang huan tai co so giao duc nay. Trong so cac giao su đuoc moi co nhieu linh muc, tu si noi tieng đen tu cac dong tu đinh huong giao duc nhu: Dong Ten, dong Đa Minh, hoi Linh muc Xuan Bich, dong La San,... Nhan dip đen Viet Nam Cong hoa chu toa Đai hoi Thanh Mau nam 1958, Hong y Krikor Bedros XV Agagianian, Đac su Giao hoang Gioan XXIII, danh loi khen ngoi linh muc Vien truong Tran Van Thien khi đen vieng tham Vien Đai hoc Cong giao Đa Lat.
Linh muc Tran Van Thien đuoc gioi sinh vien, hoc sinh đat biet danh la "Linh muc cua Thanh nien".


Giam muc = Bo nhiem va nham chuc =

Ngay 24 thang 11 nam 1960, Giao hoang Gioan XXIII cong bo viec tuyen chon linh muc Giuse Tran Van Thien lam giam muc chinh toa tien khoi cua giao phan My Tho, tan giao phan đuoc cong bo thiet lap cung ngay. Giao phan nay von tung la mot phan lanh tho thuoc Tong giao phan Sai Gon.
Le tan phong cho tan giam muc Giuse Tran Van Thien đuoc to chuc vao ngay 22 thang 1 nam 1961 tai Vuong cung Thanh đuong Đuc Ba Sai Gon voi su tham du cua mot tram nghin nguoi. Cung tan phong trong mot buoi le, ngoai tan giam muc Tran Van Thien, con co ba tan giam muc khac la Philipphe Nguyen Kim Đien, Micae Nguyen Khac Ngu, Anton Nguyen Van Thien. Ngay 5 thang 4 nam 1961, Tran Van Thien chinh thuc nham chuc Giam muc chinh toa Giao phan My Tho.


= Cac hoat đong giai đoan 1961–1965 =
Giam muc Tran Van Thien la mot trong so cac nghi phu Cong giao nguoi Viet Nam tham du Cong đong Vatican II. Ong tham du bon phien hop khoang đai keo dai bon nam cua Cong đong (1962–1965). Nam 1963, voi bien co khien Tong giam muc Ngo Đinh Thuc khong the tro ve Viet Nam, Hoi đong Giam muc Viet Nam nhom hop va chon chuong an moi cho Vien Cong giao Đa Lat. Giam muc Tran Van Thien đuoc bau chon vao chuc vu nay. Ong đam nhan chuc vu cho đen nam 1970 va ban giao nhiem vu chuong an cho vi ke nhiem la Giam muc Giacobe Nguyen Ngoc Quang. Ngoai chuc chuong an Vien Cong giao thuoc Hoi đong Giam muc, Giam muc Thien cung tung giu chuc Chu tich Uy ban Giam muc Truyen giao Viet Nam.
Đanh gia viec giao duc van hoa la cau noi truyen giao huu hieu, Giam muc Thien cho thiet lap cac truong day van hoa o cac giao xu. Ngoai linh vuc giao duc, Giam muc Tran Van Thien con quan tam đen linh vuc tu thien xa hoi: Tinh đen nam 1964, giao phan My Tho quan ly 5 benh vien voi tong so 651 giuong benh, 6 co nhi vien, 1 vien duong lao, 6 phong phat va cap thuoc, 6 nha ho sinh. Caritas giao phan My Tho cung quan tam đen nhung nguoi kho khan, hoc sinh ngheo, to chuc day nghe tren tinh than khong phan biet ton giao hay đia phuong sinh song. Ngoai ra, Tran Van Thien con chap nhan tien hanh cong viec xay dung toa giam muc My Tho va tieu chung vien Gioan XIII. Giam muc Thien cung quan tam đen cac to chuc Cong giao Tien hanh, phat hanh nguyet san Đong Thap cua giao phan.
Tai My Tho, Giam muc Thien thoat chet trong mot cuoc tan cong muu sat dien ra ngay 28 thang 8 nam 1964, sau khi ong đen tran an tinh hinh tai mot truong Cong giao đang trong tinh trang bi bao vay. Mot nhom nguoi theo tu tuong cong san đuoc cho la chi huy cuoc tan cong nay. Cu the, đam đong đa đap vo kinh xe va pha huy noc xe cua Giam muc Tran Van Thien. Ong đuoc nhung nguoi linh đua vao trong truong truoc khi nhung ke tan cong kip ra đon. Ngay 5 thang 9 nam 1965, ong cu hanh le kinh nho cac chan phuoc tu đao Viet Nam tai Nha tho Đuc Ba Sai Gon. Cac thanh phan giao dan tham du le gom cac binh si, thuy thu, sinh vien va cac nhom Cong giao Tien Hanh đuoc đua đen đia điem to chuc thanh le bang xe tai cua Viet Nam Cong hoa.


= Cac hoat đong giai đoan 1966–1975 =

Cuoi thang 5 nam 1966, trong buoi noi chuyen tai Đai hoc Cong giao Đa Lat, Giam muc Thien nhan đinh Cong đong Vatican II la dau chi cho viec Giao hoi đa cap nhat hoa va đoi thoai voi the gioi hien đai. Giam muc Tran Van Thien đuoc Hoi đong Giam muc Viet Nam đe nghi lam thanh vien thanh bo Truyen giao (thuoc Giao trieu Roma), theo yeu cau cua Toa Thanh la moi quoc gia co mot đai dien lam thanh vien trong bo. Viec đe nghi nay cua Hoi đong đuoc thanh bo Truyen giao xac nhan chap thuan vao ngay 3 thang 1 nam 1968. Trong phien hop ngay 3 thang 5 nam 1968, Hoi đong cung bau chon lai cac vi tri nhan su, Giam muc Thien tai đac cu vai tro Chuong an Vien Đai hoc Đa Lat. Ong đa co cuoc yet kien rieng voi Giao hoang Phaolo VI vao ngay 8 thang 7 cung nam.
Vao khoang dip Tet Nguyen Đan nam 1969 (tuc thang 2 duong lich), ba qua roc ket ban vao khu vuc nha tho chinh toa My Tho, mot trong so chung ban trung toa giam muc. Tuy Giam muc Tran Van Thien đang ngu khi xay ra vu viec, khong co bat cu thiet hai nao ve nhan mang đuoc bao cao. Giam muc Thien tham gia trong tu cach đong chu toa khoa hoi thao VII ve chu đe Truyen Ba Phuc Am toan quoc to chuc tai Nha Trang giua thang 11 nam 1974. Ong đa đong ky ten vao quyet nghi ve van đe ton kinh to tien cua nguoi Cong giao. Nho su quan tam đen linh vuc đao tao giao si va tu si cua Tran Van Thien, so luong linh muc giao phan tang manh, so linh muc nam 1974 đat muc 71 linh muc, so voi con so 43 linh muc khi thiet lap giao phan vao nam 1960. Ngoai ra, trong thoi điem nam 1974 con co 78 đai chung sinh đang trong qua trinh tu hoc.


= Muc vu sau nam 1975, qua đoi va tuong nho =

Thoi gian lam giam muc cua Tran Van Thien co the đuoc chia thanh hai giai đoan: 14 nam đau tien (1961–1975), voi cac hoat đong tich cuc trong nhieu linh vuc khac nhau va 14 nam sau đo (1975–1989) la nhung nam thang am tham. Giam muc Thien tap trung vao cong tac giang day giao ly va giao duc giao dan sau khi chien tranh ket thuc. Voi qua trinh thay đoi đia gioi hanh chinh thoi hau chien, giao phan My Tho co đia gioi gom hai tinh Tien Giang, Long An va 2/3 tinh Đong Thap. Đe chuan bi nhan su cho giao phan, Toa Thanh bo nhiem linh muc Anre Nguyen Van Nam lam giam muc pho voi quyen ke vi vao ngay 6 thang 6 nam 1975. Le tan phong cho tan giam muc đa đuoc Giam muc Thien cu hanh voi vai tro chu phong vao ngay 10 thang 6.
Giam muc Tran Van Thien khong tham du Đai hoi Hoi đong Giam muc Viet Nam I dien ra vao cuoi thang 4 va đau thang 5 nam 1980. Bon giam muc Viet Nam khac khong tham gia Đai hoi nay.
Giam muc Giuse Tran Van Thien tu tran ngay 24 thang 2 nam 1989 tai toa giam muc My Tho, tho 81 tuoi. Le an tang to chuc vao ngay 27 thang 2 va thi hai co giam muc đuoc an tang tai gian cung thanh Nha tho chinh toa My Tho. Voi su qua đoi cua Giam muc Giuse Tran Van Thien, giam muc pho Anre Nguyen Van Nam chinh thuc ke nhiem chuc vu giam muc chinh toa Giao phan My Tho.
Tai Nha Truyen thong Giao phan My Tho co trung bay mu, gay va chen thanh đuc bang vang cua Giam muc Tran Van Thien. Nhan dip ky niem 60 nam thanh lap giao phan, sau khi tham khao y kien cac linh muc, Giam muc giao phan My Tho Phero Nguyen Van Kham quyet đinh thanh lap Quy khuyen hoc Giuse Tran Van Thien. Quy nay đuoc thanh lap voi muc đich ho tro cac thieu nhi va thieu nien thuoc cac gia đinh kho khan, khong co kha nang đen truong.


Đong gop Trong thoi gian đam trach cuong vi giam muc giao phan My Tho, Giam muc Giuse Tran Van Thien đa tien hanh xay dung toa giam muc giao phan. Nam 1961, Giam muc Thien cung Giam muc giao phan Can Tho Philipphe Nguyen Kim Đien đong sang lap Đe tu vien truyen giao tai đia chi ngay nay thuoc phuong 5, thanh pho My Tho. Nam 1965, ong cho thanh lap Tieu chung vien Gioan XXIII va cho thuyen chuyen Ban Giao su cung nhu nhan su cua Đe tu vien sang Tieu chung vien moi thanh lap nay. Ly do chon ten tieu chung vien la Gioan XXIII la nham ghi dau bien co trong đai xay ra trong trieu đai Giao hoang Gioan XXIII.
Ngoai ra, Giam muc Thien con thanh lap cac truong trung hoc va tieu hoc Thanh Giuse, Rang Đong, Thanh Gioanna. Ong cung cho phat hanh nguyet san Đong Thap, to bao thong tin ngon luan cua giao phan My Tho.


Tong truyen Giam muc Giuse Tran Van Thien đuoc tan phong giam muc nam 1961, thoi Giao hoang Gioan XXIII, boi:

Chu phong: Tong giam muc  Tong giao phan Hue Phero Mactino Ngo Đinh Thuc
Phu phong: Nguyen Đai dien Tong Toa Hat Đai dien Tong Toa Sai Gon Jean Cassaigne, M.E.P. va Tađeo Le Huu Tu, nguyen Đai dien Tong Toa Hat Đai dien Tong Toa Phat Diem
Giam muc Giuse Tran Van Thien đong vai tro chu phong trong nghi thuc truyen chuc giam muc cho:

Nam 1975, Anre Nguyen Van Nam, nay la co giam muc chinh toa giao phan My Tho
Giam muc Giuse Tran Van Thien đong vai tro phu phong trong nghi thuc truyen chuc giam muc cho:

Nam 1976,  Giacobe Huynh Van Cua, nay la co giam muc pho giao phan Phu Cuong


Hinh anh khac Tom tat chuc vu Ghi chu Tham khao Tai lieu tham khao