Bo bien (hoac ven bien, duyen hai) đuoc xac đinh la noi đat lien va bien tiep giap nhau. Ranh gioi chinh xac đuoc goi la đuong bo bien, tuy nhien yeu to nay rat kho xac đinh do su anh huong cua thuy trieu. Thuat ngu "đoi bo bien" cung đuoc su dung đe thay cho bo bien vi no đe cap đen mot khu vuc xay ra cac qua trinh tuong tac giua bien va đat lien. Ca hai thuat ngu co the dung đe đe cap đen cac vi tri hay mot vung đia ly; vi du, bo bien Tay cua New Zealand, hoac bo bien Đong va Bo bien Tay cua Hoa Ky.
Bo bien ho đe cap đen bo bien ma phia truoc no la đai duong ho, nguoc lai la bo bien kin trong cac vinh. Đuong bo bien (shore hay shoreline), theo mot cach khac co the đe cap đen mot phan đat noi cac the chua nuoc lon, bao gom ca cac đai duong va ho (bo ho).


Đoi bo bien Đoi bo bien hay con goi la đoi bo, bao gom hai dai khong gian keo dai om lay đuong bo, la dai đat ven bien va dai nong ven bo. Ranh gioi ben trong cua dai đat ven bien la đia gioi hanh chinh cac huyen, quan, thanh pho ven bien; con ranh gioi ben ngoai cua dai bien nong ven bo la mep them luc đia. Đoi ven bo bien la noi sinh song cua nhieu đong vat hoang da, cac loai chim nuoc, rua, ca sau. Nhieu đam, pha, vinh bien la kho thuc pham đa nuoi song hang trieu nguoi, la noi doi dao nguon nguyen lieu đe lam phan bon, duoc lieu... Khu vuc nay con la noi chan nuoi gia suc, nuoi trong thuy san, san xuat cong nghiep, kinh doanh du lich, che bien thuy san... Voi đa dang ve hinh thai, ve chuc nang, vai tro quan trong, đoi ven bo bien đa anh huong đen phuong thuc ton tai cua cong đong dan cu, tac đong đen tap tuc, cuoc song cua nguoi dan ven bien.


Vung ven bo va quan ly tong hop vung ven bo = Khai niem vung ven bo =
Vung ven bo thuong đuoc hieu nhu la noi tuong tac giua đat va bien, bao gom cac moi truong ven bo cung nhu vung nuoc ke can. Cac thanh phan cua no bao gom cac vung chau tho, vung đong bang ven bien, cac vung đat ngap nuoc, cac bai bien va con cat, cac ran san ho, cac vung rung ngap man, đam pha, va cac đac trung ven bo khac. Khai niem vung ven bo thuong đuoc xac đinh mot cach tuy tien, hoi khac nhau giua cac quoc gia va thuong dua vao gioi han phap ly va ranh gioi hanh chanh. Ngoai ra. con co nhung sai khac ve đia van, sinh thai va kinh te giua cac vung khac nhau, do đo khong co mot đinh nghia đuoc chap nhan rong rai ve vung ven bo. Thay vao đo, co nhieu đinh nghia bo sung phuc vu cho nhung muc đich quan ly khac nhau, trong đo van đe ranh gioi can đuoc xem xet. Vi du o mot so nuoc Chau Au, vung ven bo mo rong ra toi vung lanh hai, mot so nuoc khac thi lay đuong đang sau lam gioi han. Con ve ranh gioi đat lien thi cung rat mo ho do tac đong cua bien vao khi hau co the vao đen vung noi đia ben trong cung nhu vung đong bang ngap lut rong lon. Trong nhieu truong hop, ranh gioi vung đat va bien đuoc chon thuong co mot khoang cach nhat đinh voi moc tu nhien chang han nhu la muc nuoc thap trung binh (MLWM, Mean Low Water Mark) hay muc nuoc cao trung binh (MHWM, Mean High Water Mark).
Bang 1. Mot so vi du ve ranh gioi vung ven bo

Theo IUCN (International Union for Conservation of Nature and Natural Resources, Lien minh Quoc te Bao ton Thien Nhien va Tai nguyen Thien Nhien), vung ven bo đuoc đinh nghia nhu sau: "la vung o đo đat va bien tuong tac voi nhau, trong đo ranh gioi ve đat lien đuoc xac đinh boi gioi han cac anh huong cua bien đen đat va ranh gioi ve bien đuoc xac đinh boi gioi han cac anh huong cua đat va nuoc ngot đen bien".
Theo World Bank, vung ven bo đuoc hieu la "... dua vao nhung muc tieu thuc tien, ma vung ven bo la mot vung đac biet co nhung thuoc tinh đac biet, ma ranh gioi đuoc xac đinh, thuong dua vao nhung van đe đuoc giai quyet"
Ngoai ra con co mot so thuat ngu khac đuoc su dung trong QLTHVB bao gom:

Vung ven bien (Coastal area): ve mat đia ly thi rong hon vung ven bo, đuong bien cua no mo rong ve phia đat lien hon. Vung ven bo chi la mot phan cua khu vuc ven bien. Đieu nay rat quan trong, đung tren phuong tien chuc nang, boi trong nhieu quy trinh ve moi truong, nhan khau, kinh te va xa hoi tren thuc te bat nguon tu vung ven bien rong lon,tuy nhien nhung bieu hien cua chung chi thay ro đuoc trong pham vi vung ven bo.
Vung nuoc ven bien (Coastal water): vung đai hep gan bo co nuoc bien va nuoc cua song.
Vung gian trieu (Intertidal area): vung giua đuong ngap trieu khi trieu thap nhat va đuong ngap trieu khi trieu cao nhat (phan đat lien chiu tac đong cua thuy trieu).
Đuong bo bien (Coastline): đuong tiep xuc tai điem chia cat đat lien voi cac vung nuoc ven bien.
Vung đat ven bo (Shore lands): vung đat lien xuong toi đuong bien cao nhat bi anh huong boi thuy trieu.


= Đac tinh cua vung ven bo =
Vung ven bo bao gom su đa dang lon ve noi o va cac he sinh thai (nhu vung cua song, ran san ho, tham co bien. rung ngap man, đam pha, vung bien,..).
Cac he sinh thai tren co cac đac điem von co đuoc mo ta nhu la cac chuc nang khi chu y đen pham vi he thong tai nguyen ven bo. Đoi voi cac vung đat ngap nuoc, cac chuc nang đo bao gom nang suat so cap va nang suat thu cap đe duy tri khu he đong, thuc vat; du tru tram tich va cac chat carbon huu co đe nang cao nang suat sinh hoc; lien ket cac he sinh thai can thiet đe duy tri chuoi thuc an, tuyen di cu va gia tang san luong. Đoi voi cac ran san ho cac chuc nang đo se bao gom nang suat sinh hoc cao va ty le co đinh carbon cao dan đen su phat trien đang ke cac ran san ho va su an mon vat ly va sinh hoc dan đen su tao thanh tram tich đa voi.
Co moi lien ho truc tiep giua cac chuc nang moi truong va viec san sinh ra cac hang hoa đe co the su dung nhieu dang hon chi la mot dang trong cac hoat đong cua con nguoi (vi du nhu đa voi đuoc su dung trong viec xay dung va san xuat voi).
Trong vung ven bo, noi ma co canh tranh giua cac ben lien quan khac nhau đoi voi viec su dung đat va bien thuong dan đen nhung xung khac manh liet va pha huy su thong nhat cua he thong tai nguyen.
Cac hoat đong o vung ven bo trong nhieu nuoc đa gop phan đang ke vao GDP cua kinh te quoc gia. Vi du nhu SkiLanka, vung ven bo chiem 24% dien tich đat ca nuoc, nhung đong gop 40% GDP cua quoc gia voi 50% dan so song o đay. Nhieu cong đong trong vung Đong Nam A phu thuoc vao cong nghiep dau lua va tau thuyen, du lich ven bo.
Vung ven bo la noi tap trung cao su đinh cu cua con nguoi va la noi thich hop cho su đo thi hoa. Hau het cac thanh pho cua cac nuoc vung Đong Nam A, cung nhu cac nuoc tren the gioi nam o vung ven bo.
Vung ven bo se la tam điem cho su phat trien trong tuong lai trong vong 50 nam toi voi su gia tang dan so va mo rong cac nganh cong nghiep. Nhung su phat trien nhu the se dan đen su gia tang nhung xung đot ve moi truong va xa hoi, đoi hoi can phai co viec thuc hien ke hoach quan ly tong hop.


= Cac yeu to sinh thai moi truong vung ven bo =
Vi tri đia ly. Nam tiep giap voi đuong bo bien co the co cac dang đia hinh: đong bang thap trung thuoc khu vuc cac song lon, chiu anh huong cua thuy trieu, nui cao an tan bien, đia hinh khong bang phang, cao hoac la nhung go đa sat bien va it chiu anh huong cua thuy trieu, vung đam lay hoac đam pha.
Khi hau. Tan suat xuat hien gio va bao cao, nhat la vung ven bien nhiet đoi. Co che đo gio mua va anh huong ro cua che đo nay. Bien đo nhiet đo dao đong ngay va đem khong lon nhu o luc đia. Luong mua va đo am khong khi thuong cao hon vung khac. Đay cung la vung de co cac su co moi truong nhu bao loc, song than.
Moi truong đat. Co the co cac dang đat nhu đat man, đat phen, phen man hoac đat cat, con cat ven bien. De man cam voi cac đieu kien bien đoi cua moi truong nhu de bi xoi lo do tac đong cua song gio. Moi truong đat bi anh huong manh cua ca đo man trong nuoc bien va thuy trieu. Moi truong sinh thai o đay khong co tinh on đinh, de phat trien nhung cung de bi pha huy, thay đoi.
Moi truong nuoc. Nuoc tu man cho đen lo, đo man giam tu bien vao đat lien, đieu kien nuoc cung thay đoi theo che do thuy van o cac cua song đo ra bien. Trong nuoc bien, nuoc song va nhat la nuoc lo, ham luong chat dinh duong cao, co nhieu chat phu sa lo lung va nhieu hat set min tao nen tram tich nhieu set. Che đo thuy trieu anh huong manh đen he sinh thai the hien qua muc trieu cuc đai hay cuc tieu cua che đo nhat trieu hay ban nhat trieu. Che đo nuoc ngot rat khan hiem, chi thay tu cac nguon nuoc mua hoac gieng sau tu tang nuoc ngam.
Moi truong khong khi. Thuong chat luong khong khi o cac vung ven bien rat tot neu khong co cac hoat đong cong nghiep. Trong nhung vung cong nghiep ven bien thi moi truong khong khi se bi anh huong. Tuy nhien kha nang đao nhiet thuong it xay ra hon. Ham luong muoi trong khong khi cao de gay an mon kim loai, cac cong trinh xay dung, vat lieu.
Đa dang sinh hoc. Đuoc chia lam hai phan: phan duoi nuoc va tren can. Phan tren can lai đuoc chia ra sinh vat o vung cao va sinh vat o vung ngap va ban ngap. Phan duoi nuoc chia ra sinh vat tang mat, sinh vat tang nuoc nong va sinh vat tang nuoc sau. Nhin chung đa dang sinh hoc o vung ven bien rat phong phu va đa dang. Tinh đa dang nay phu thuoc vao đieu kien moi truong tu nhien nhu nhiet đo, che đo nuoc, moi truong đat. Đoi voi vung đat cao, it ngap trieu va khong co nuoc ngot, đat de bi nhiem man va kho han thi đa dang sinh hoc ngheo nan. Đoi voi vung ngap nuoc va ban ngap trieu hay con goi la đat ngap nuoc, thi đa dang sinh hoc phong phu hon nhieu.
O nhiem moi truong vung ven bien. Ngay nay voi toc đo phat trien kinh te manh me, hoat đong san xuat va sinh hoat cua con nguoi đa tac đong manh me đen moi truong sinh thai ven bien theo huong ngay cang mot xau đi. Nguyen nhan cua o nhiem xuat phat tu: nguon nuoc thai sinh hoat đuoc thai truc tiep tu cac khu dan cu ven bien, nuoc thai cong nghiep, nguon nuoc thai tu cac cong ranh đo thim chat thai ran tu cong nghiep va nong nghiep.
Cac dang nang luong trong moi truong ven bien. Nang luong song bien: vo cung lon nhung đen nay con nguoi chi moi khai thac, su dung khoang 1-2%. Mot so nuoc tren the gioi đa su dung mot phan nang luong song đe phat đien, tuy nhien van đe nay con nhieu kho khan trong thiet ke, xu ly cong trinh. Nang luong gio: la loai nang luong co tiem nang rat lon dung đe phat đien, bom nuoc, quay cac đong co,... Tuy nhien nguon nang luong nay cung chua đuoc khai thac nhieu. Nang luong anh sang mat troi: sinh vat su dung nang luong nay cho quang hop, sinh truong va phat trien, con nguoi su dung đe say kho nguyen lieu, lam muoi.


= Quan ly tong hop vung bo =
Quan ly tong hop vung bo bien (QLTHVB). Đuoc hieu la mot qua trinh đong va lien tuc trong viec đua ra cac quyet đinh hop ly đoi voi viec khai tac, su dung, phat trien tai nguyen va bao ve moi truong vung bo bien. Phan cot loi cua QLTHVB la xay dung mot thiet che to chuc va co che chinh sach đe đieu hoa cac giai phap đa đuoc chap nhan cua cac nganh va nhung nguoi su dung vung bo.


Bao ve bo bien bang ke mo han Mo han la loai cong trinh đe chinh tri mot đoan song hay mot đoan bo bien. Chuc nang: giam luu toc dong chay, giam van chuyen bun cat doc bo, tao vung nuoc tinh hoac xoay nhe đe giu bun cat lai gay boi cho vung bo, bai bi xoi, che chan cho bo khi song xien truyen toi, giam luc xung kich cua song tac dung vao bo, huong dong chay ven bo bi lech ra xa vung xoi lo.


Anh vung bo bien Chu thich Tham khao Burke, Lauretta A.; Kura, Yumiko; Kassem, Ken; Revenga, Carmen; Spalding, Mark; McAllister, Don (2001). Hutter, Carolynne (bien tap). "Pilot Analysis of Global Ecosystems". World Resources Institute. ISBN 1-56973-458-5. {{Chu thich tap chi}}: Chu thich magazine can |magazine= (tro giup); |contribution= bi bo qua (tro giup)
Davidson, Jon P. (2002). Exploring Earth: An Introduction to Physical Geology. Reed, Walter E.; Davis, Paul M. Upper Saddle River, NJ: Prentice-Hall Inc. ISBN 0130183725, ISBN 978-0-13-018372-9. {{Chu thich sach}}: Kiem tra gia tri |isbn=: ky tu khong hop le (tro giup)
Easterbrook, Don J. (1999). Surface Processes and Landforms (an ban thu 2). Upper Saddle River, NJ: Prentice-Hall Inc. ISBN 0138609586, ISBN 978-0-13-860958-0. {{Chu thich sach}}: Kiem tra gia tri |isbn=: ky tu khong hop le (tro giup)
Haslett, Simon K. (2000). Coastal Systems. introduction to environment. New York: Routledge. ISBN 0415213029, ISBN 978-0-415-21302-8. {{Chu thich sach}}: Kiem tra gia tri |isbn=: ky tu khong hop le (tro giup)
Mandelbrot, Benoit B. (1983). "II.5 How long is the bo bien cua Britain?". The Fractal Geometry of Nature. Macmillan. tr. 25–33. ISBN 0716711869, ISBN 978-0-7167-1186-5. {{Chu thich sach}}: Kiem tra gia tri |isbn=: ky tu khong hop le (tro giup)


Xem them Lien ket ngoai "Wild Coast USA". Sierra Club. Ban goc (html) luu tru ngay 25 thang 12 nam 2018. Truy cap ngay 11 thang 12 nam 2008.
"Data Explorer". NOAA's National Ocean Service. Ban goc (html) luu tru ngay 21 thang 12 nam 2008. Truy cap ngay 11 thang 12 nam 2008.