Leonid Ilyich Brezhnev (tieng Nga: Леонид Ильич Брежнев; phien am tieng Viet: Bre-gio-nhep; 19 thang 12 nam 1906 – 10 thang 11 nam 1982) la Tong bi thu Uy ban Trung uong Đang Cong san Lien Xo tu nam 1964 đen nam 1982. Ong tung hai lan giu chuc Chu tich Đoan Chu tich Xo viet Toi cao (lanh đao nha nuoc) tu ngay 7 thang 5 nam 1960 đen ngay 15 thang 7 nam 1964, sau đo tu 16 thang 6 nam 1977 toi khi qua đoi ngay 10 thang 11 nam 1982.


Tuoi tre Brezhnev sinh ngay 19 thang 12 nam 1906 tai Kamjanske tai Ukraina, con cua Ilya Yakovlevich Brezhnev va vo Natalia Denisovna. Giong nhu nhieu thanh nien khac trong nhung nam sau cuoc Cach mang Nga nam 1917, ong đuoc giao duc day nghe, ban đau la quan ly đat đai noi ong khoi đau nhu mot nguoi đieu tra đat đai va sau đo trong nganh luyen kim. Ong tot nghiep Truong ky thuat (техникум) Luyen kim Kamjanske va tro thanh mot ky su luyen kim trong nganh cong nghiep sat thep o phia đong Ukraina. Ong gia nhap to chuc Đoan thanh nien Komsomol vao nam 1923 vao Đang nam 1931. O nhung thoi điem khac nhau ong se tu mieu ta minh la mot nguoi Ukraina, hay sau nay, khi trai qua cac chuc vu trong Đang, la nguoi Nga. Sau nay, trong thoi cam quyen cua ong đa co mot tien trinh Nga hoa tai Belarus, Ukraina, va Moldavia: ty le tre em đuoc day ngon ngu me đe trong cac quoc gia cua chung giam sut, truyen thong bang tieng đia phuong bi han che va nhung nguoi theo "chu nghia quoc gia" bi bo tu.
Giai đoan 1935-1936, Brezhnev thuc hien nghia vu quan su, va sau khi trai qua cac khoa hoc tai mot truong xe tang, ong lam Chinh uy tai mot nha may xe tang. Sau nay, vao nam 1936, ong tro thanh Hieu truong Truong Ky thuat Luyen kim Dniprodzerzhynsk, noi ong tung la hoc vien, vao nam 1939, ong tro thanh Bi thu Thanh uy Dnipropetrovsk, chiu trach nhiem ve cac nganh cong nghiep quoc phong quan trong cua thanh pho nay.


Len nam quyen luc Brezhnev thuoc the he nhung nguoi Cong san Lien Xo đau tien khong co ky uc ve nuoc Nga truoc cuoc cach mang, va tung qua tre đe tham gia vao cac cuoc đau tranh trong gioi lanh đao Đang sau cai chet cua Lenin nam 1924. Thoi điem Brezhnev vao Đang, Stalin la lanh tu khong the bi tranh cai. Nhung nguoi con lai sau cuoc thanh loc chinh tri cua Stalin giai đoan 1937-1939 co the đuoc thang tien nhanh chong, boi cuoc thanh loc đe lai nhieu chuc vu trong o cac tang lop lanh đao cao trong Đang va Nha nuoc.

Thang 6 nam 1941, Phat xit Đuc xam luoc Lien Xo va nhu hau het can bo trung cap trong Đang, Brezhnev ngay lap tuc đang ky vao quan đoi va đuoc đong hoa cap bac Chinh uy Trung đoan du bi. Ban đau, ong cong tac trong hoat đong đe so tan cac nganh cong nghiep tai Dnipropetrovsk ve phia đong Lien Xo truoc khi thanh pho roi vao tay quan Đuc ngay 26 thang 8, sau đo ong chinh thuc tro thanh mot si quan chinh tri tai mat tran. Thang 10, Brezhnev đuoc bo nhiem lam Pho Chu nhiem Chinh tri Phuong dien quan Nam. Ngay 26 thang 12 nam 1941, ong đuoc phong cap bac Chinh uy Lu đoan (Бригадный комиссар, tuong đuong Đai ta).
Nam 1942, sau khi quan Đuc chiem đuoc hau het Ukraina, Brezhnev đuoc gui toi Kavkaz lam Pho Chu nhiem Chinh tri Phuong dien quan Ngoai Kavkaz. Cap bac cua ong cung chinh thuc đuoc chuyen thanh Đai ta. Thang 1 nam 1943, ong tro thanh Chu nhiem Chinh tri Tap đoan quan 18 thuoc Phuong dien quan Ukraina 4, khi Hong Quan gianh lai the chu đong va tien ve phia tay qua Ukraina. Thang 11 nam 1944, ong đuoc thang quan ham Thieu tuong. Đen cuoi cuoc chien o chau Au, Brezhnev la Chu nhiem Chinh tri cua Phuong dien quan Ukraina 4 tien vao Praha sau khi Đuc đau hang.
Thang 8 nam 1946, Brezhnev roi Hong quan voi cap bac Thieu tuong. Trong toan bo cuoc chien ong luon lam Chinh uy chu khong phai la mot chi huy quan su. Sau khi lam viec tai cac du an tai thiet o Ukraina ong mot lan nua tro thanh Bi thu thu nhat tai Dnipropetrovsk. Nam 1950, ong tro thanh Pho Chu tich Xo viet Toi cao Lien Xo, co quan lap phap cao nhat nuoc. Cuoi nam ay ong đuoc chi đinh lam Bi thu thu nhat cua Đang tai Cong hoa Xa hoi chu nghia Xo viet Moldavia, va đang đuoc sap nhap vao Lien Xo. Nam 1952, ong tro thanh mot thanh vien cua Ban Chap hanh Trung uong Đang Cong san Lien Xo va đuoc gioi thieu nhu mot ung cu vien vao Đoan Chu tich (truoc kia la Bo chinh tri).


Quan he Brezhnev va Khrushchev Brezhnev gap Nikita Khrushchev nam 1931, mot thoi gian ngan sau khi vao Đang. Ong tro thanh nguoi đuoc Khrushchev bao tro va tiep tuc thang tien cua cac cap bac lanh đao. Ong la Bi thu thu nhat cua Đang tai Cong hoa Xa hoi chu nghia Xo viet Moldavia tu ngay 3 thang 11 nam 1950 toi 16 thang 4 nam 1952. Voi tu cach Bi thu thu nhat Đang Cong san Moldavia, Brezhnev loai tru va truc xuat hang nghin nguoi sac toc Romania khoi Cong hoa Xa hoi chu nghia Xo viet Moldavia va thuc hien viec tap the hoa bat buoc. Trong thoi Brezhnev o đay, ong chiu trach nhiem viec chuyen 25 van nguoi khoi Cong hoa Xa hoi chu nghia Xo viet Moldavia toi cac vung khac cua Lien Xo.
Stalin chet thang 3 nam 1953, va trong tien trinh tai to chuc sau khi Đoan Chu tich bi xoa bo va mot Bo Chinh tri nho hon đuoc tai lap. Du Brezhnev khong đuoc lam mot thanh vien Bo Chinh tri, ong đuoc chi đinh lam Pho Tong cuc truong Tong cuc Chinh tri Hong quan va Hai quan voi cap bac Trung tuong, mot chuc vu rat cao cap. Đay co le boi quyen luc moi cua nguoi đo đau cho ong - Khrushchev, đa thanh cong trong viec len thay the Stalin tro thanh Tong bi thu Ban Chap hanh Trung uong Đang. Ngay 7 thang 5 nam 1955, ong tro thanh Bi thu thu nhat cua Đang Cong san Cong hoa Xa hoi chu nghia Xo viet Kazakhstan, cung la mot chuc vu quan trong.
Thang 2 nam 1956, Brezhnev đuoc goi ve Moskva, đua len lam Uy vien Du khuyet Bo Chinh tri va chiu trach nhiem kiem soat nganh cong nghiep quoc phong, chuong trinh khong gian, cong nghiep nang, va xay dung thu đo. Khi ay ong la mot thanh vien cao cap trong bo may cua Khrushchev, vao thang 6 nam 1957, ong ung ho Khrushchev trong cuoc đau tranh cua ong nay voi nhom than Stalin trong gioi lanh đao đang, cai goi la "Nhom Chong Đang" do Vyacheslav Molotov, Georgy Malenkov, Lazar Kaganovich cung nhu Dmitri Shepilov đung đau. Sau khi đanh bai nhom đang vien gia, Brezhnev tro thanh mot Uy vien chinh thuc cua Bo Chinh tri. Thang 5 nam 1960, ong đuoc bau lam Chu tich Đoan chu tich Xo viet Toi cao, khien ong đuoc chi đinh lam nguyen thu quoc gia du quyen luc thuc te nam trong tay Khrushchev voi tu cach Tong bi thu.
Cho toi tan khoang nam 1962, chuc vu cua Khrushchev la lanh đao Đang van vung chac, nhung khi gia them ong tro nen that thuong va cach lanh đao cua ong khien ong mat long tin trong gioi lanh đao. Cac van đe kinh te ngay cang nghiem trong cua Lien Xo cung lam gia tang suc ep len chuc vu lanh đao cua Khrushchev. Be ngoai, Brezhnev van hoan toan trung thanh voi Khrushchev, nhung, vao nam 1963, ong tham gia vao mot am muu loai bo Khrushchev, co le theo mot so nguon tin chinh la nguoi to chuc am muu, nhu loi ke cua Gennadii Voronov. Alexey Kosygin, Nikolay Podgorny, Alexander Shelepin va mot so quan chuc cao cap khac cung tham du vao ke hoach. Nam ay Brezhnev ke vi Frol Kozlov, mot nguoi đuoc đo đau khac cua Khrushchev, lam Bi thu thu hai Ban chap hanh Trung uong Đang Cong san Lien Xo, khien ong tro thanh nguoi co kha nang ke vi Khrushchev.
Ngay 14 thang 10 nam 1964, khi Khrushchev đang đi nghi, nhung nguoi am muu hanh đong. Brezhnev va Podgorny trieu tap Bo Chinh tri, len an Khrushchev ve nhung sai lam trong kinh te, buoc toi ong la nguoi duy y chi va co cach cu xu khong đung đan. Bi anh huong boi đong minh cua Brezhnev, cac Uy vien Bo Chinh tri bo phieu loai bo Khrushchev. Brezhnev đuoc chi đinh lam Bi thu thu nhat cua Đang; Aleksey Kosygin đuoc chi đinh lam Thu tuong, va Anastas Mikoyan tro thanh lanh đao nha nuoc (Nam 1965 Mikoyan nghi huu va đuoc thay the boi Podgorny).


Lanh đao Đang Trong nhung nam Khrushchev nam quyen, Brezhnev đa ung ho viec len an cam quyen đoc đoan cua Stalin, viec hoi phuc cho nhieu nan nhan cua nhung cuoc thanh trung, va su tu do hoa mot cach than trong danh cho toi tri thuc Lien Xo va chinh sach van hoa cua Khrushchev. Nhung ngay khi len lam lanh đao, Brezhnev bat đau đao nguoc qua trinh nay, va phat trien mot thai đo ngay cang tro nen bao thu va mang tinh đan ap. Trong mot bai phat bieu vao thang 5 nam 1965 đe ky niem lan thu 20 ngay chien thang Phat xit Đuc, Brezhnev đa lan đau tien đe cap toi Stalin mot cach tan duong. Thang 4 nam 1966, ong nam chuc danh Tong bi thu, tung la chuc danh cua Stalin cho toi nam 1952. Phien toa xu cac tac gia Yuri Daniel va Andrei Sinyavsky nam 1966 — phien toa đau tien kieu nhung phien toa thoi Stalin — đa đanh dau su đao nguoc voi chinh sach đan ap van hoa. Ve sau, duoi thoi Yuri Andropov, Co quan An ninh Nha nuoc (KGB) đa co lai hau het quyen luc tung co thoi Stalin, du khong co nhung cuoc thanh trung nhu kieu thap nien 1930 va 1940.
Cuoc khung hoang đau tien cua che đo Brezhnev xay ra nam 1968, voi no luc cua gioi lanh đao Cong san tai Tiep Khac, duoi quyen Alexander Dubcek, đe tu do hoa he thong Cong san (xem Mua xuan Praha). Vao thang 7, Brezhnev cong khai len an gioi lanh đao Tiep Khac la "xet lai" va "chong Xo viet" va, vao thang 8, ong to chuc mot cuoc xam luoc Tiep Khac cua Khoi Hiep uoc Warszawa, va lat đo Dubcek. Cuoc xam luoc dan toi nhieu cuoc phan đoi cong khai cua nhung nguoi bat đong o Lien Xo. Su xac nhan cua Brezhnev rang Lien Xo co quyen can thiep vao cong viec noi bo cua cac nuoc ve tinh cua minh đe "bao ve chu nghia xa hoi" đa bat đau đuoc goi la Hoc thuyet Brezhnev, du no thuc te la mot su trinh bay lai cua chinh sach Xo viet đa ton tai, nhu Khrushchev đa the hien tai Hungary nam 1956.
Duoi thoi Brezhnev, quan he voi Trung Quoc tiep tuc xau đi, sau cuoc chia re Trung-Xo va tan vo đau thap nien 1960. Nam 1965, Thu tuong Trung Quoc Chu An Lai toi tham Moskva đe đam phan, nhung khong co giai phap nao cho su xung đot. Nam 1969, giua quan đoi Lien Xo va Trung Quoc xay ra mot loat cac cuoc va cham doc bien gioi tren song Ussuri. Brezhnev cung tiep tuc su ung ho cua Lien Xo cho Viet Nam Dan chu Cong hoa trong cuoc Chien tranh Viet Nam. Nam 1962, Brezhnev tro thanh cong dan danh du cua Belgrade. Ngay 22 thang 1 nam 1969, mot si quan Lien Xo, Viktor Ilyin, đa tim cach am sat Brezhnev.
Tuy nhien, su tan bang trong quan he Trung-My bat đau tu nam 1971, đa đanh dau mot giai đoan moi trong quan he quoc te. Đe ngan chan su hinh thanh mot lien minh My-Trung chong Lien Xo, Brezhnev đa mo mot vong đam phan moi voi Hoa Ky. Thang 5 nam 1972, Tong thong Richard Nixon toi tham Moskva, va hai nha lanh đao đa ky Hiep uoc Gioi han Vu khi Chien luoc (SALT I), đanh dau su khoi đau cua thoi ky "detente" (giam cang thang). Thang 1 nam 1973, My chinh thuc cham dut tham du vao cuoc Chien tranh Viet Nam, loai bo mot chuong ngai quan trong cho quan he Xo-My. Thang 5, Brezhnev toi tham Tay Đuc, va, vao thang 6, ong co mot chuyen tham cap nha nuoc toi Hoa Ky.
Đinh cao cua thoi ky giam cang thang thoi Brezhnev la viec ky ket Đinh uoc Helsinki cuoi cung nam 1975, cong nhan cac bien gioi thoi hau chien o đong va trung Au va, tren thuc te, hop phap hoa su ba chu cua Lien Xo trong vung. Đoi lai, Lien Xo đong y rang "cac nha nuoc lien quan se ton trong nhan quyen va cac quyen tu do nen tang, gom tu do tu tuong, tu do luong tam, tu do ton giao hay tin nguong, cho tat ca moi nguoi khong phan biet sac toc, gioi tinh, ngon ngu hay ton giao". Nhung nhung đieu nay khong bao gio tro thanh hien thuc, va su chong đoi chinh tri voi qua trinh giam cang thang tang len tai My khi nhung mong đoi lac quan ve su "giam cang thang" khong xay ra boi khong co bat ky su tu do hoa nao ben trong Lien Xo va cac quoc gia ve tinh cua no. Van đe quyen di cu cho nguoi Do Thai Lien Xo ngay cang tro thanh tro ngai cho quan he Xo-My. Mot Hoi nghi thuong đinh giua Brezhnev va Tong thong Gerald Ford tai Vladivostok thang 11 nam 1974 đa khong the giai quyet cac van đe. (xem Sua đoi Jackson-Vanik)

Trong thap nien 1970, Lien Xo đa đat toi đinh cao quyen luc chinh tri va chien luoc trong quan he voi Hoa Ky. Hiep uoc SALT I đa hinh thanh mot cach co hieu qua su can bang ve vu khi hat nhan giua hai sieu cuong. Đinh uoc Helsinki hop phap hoa tam anh huong cua Lien Xo o Đong Au, va that bai cua Hoa Ky tai Viet Nam va vu Watergate lam suy yeu danh tieng cua My. Duoi su chi huy cua Đo đoc Sergei Gorshkov, Lien Xo lan đau tien cung tro thanh mot cuong quoc hai quan the gioi. Lien Xo mo rong quan he ngoai giao va anh huong chinh tri toi Trung Đong va chau Phi. Đong minh cua Lien Xo, Cuba, đa can thiep quan su thanh cong vao cuoc noi chien Angola nam 1975 va sau đo vao cuoc Chien tranh Ogaden nam 1977-1978 giua Ethiopia va Somalia. Su can thiep quan su cua Lien Xo la toi thieu, nhung cac vu khi va co van quan su cua ho đa tham gia vao cac cuoc xung đot nay cung cac luc luong Cuba.
Trong giai đoan nay, Brezhnev đa cung co vi tri cua minh. Thang 6 nam 1977, ong buoc Podgorny nghi huu va mot lan nua tro thanh Chu tich Đoan Chu tich Xo viet Toi cao Lien Xo, bien chuc vu nay tro thanh tuong đuong voi chuc vu cua mot Tong thong hanh phap. Tuy Kosygin van la Thu tuong chi mot thoi gian ngan sau khi ong chet nam 1980, Brezhnev ro rang la nguoi thong tri ban lanh đao tu nam 1977 tro ve sau. Thang 5 nam 1976, ong tu phong minh lam Nguyen soai Lien Xo, "Nguyen soai chinh tri" đau tien tu thoi Stalin. Boi Brezhnev chua bao gio giu chuc chi huy quan su, hanh đong nay đa lam day len su phan đoi trong gioi chi huy chuyen nghiep, nhung quyen luc va anh huong cua ho duoi thoi Brezhnev đam bao rang ho luon ung ho ong. Cung trong thoi gian nay suc khoe Brezhnev bat đau co dau hieu giam sut.


Vu viec may bay Ngay 9 thang 2 nam 1961 khi Brezhnev (khi ay la Chu tich Đoan Chu tich Toi cao) đang tren đuong toi Cong hoa Guinea trong mot chuyen vieng tham cap nha nuoc, chiec IL-18 đa bi tan cong boi mot so chiec may bay chien đau cua Phap. Phi cong Boris Bugaev đa thoat khoi vu tan cong thanh cong.


Kinh te tri tre Ca quyen luc cua Lien Xo tren binh dien quoc te va quyen luc trong nuoc cua Brezhnev đeu dua tren mot nen kinh te manh. Nhung nong nghiep Lien Xo dan khong the đap ung cho so dan thanh thi, chi đu cung cap cho tieu chuan song ma chinh phu hua hen la nhung ket qua cua "chu nghia xa hoi" đa truong thanh, va kha nang cong nghiep cung dua vao đo.
Nhung yeu to đo cong voi su chay đua vu trang trong nua sau thap nien 1970. Nhung khoan chi tieu khong lo cho cac luc luong vu trang vao nhung du an đay tham vong nhu chuong trinh vu tru hay Tuyen đuong sat chinh Baikal-Amur, cang tro nen nang ne hon voi nhu cau nhap khau ngu coc voi gia cao, lam giam kha nang đau tu vao hien đai hoa cong nghiep hay cai thien cac tieu chuan song. Hau qua la mot nen "kinh te phi chinh thuc" lon (xem Thi truong cho đen) đe cung cap nhu cau cho mot nen kinh te han che ve hang hoa tieu dung va dich vu. Đieu nay, cong voi nhung van đe chua đuoc giai quyet cua nan tham nhung trong gioi lanh đao đia phuong, lam giam su ung ho cua dan chung cho Brezhnev. Nhieu quan chuc cao cap bi đem ra xet xu ve cac van đe tham nhung ngay khi Yuri Andropov ke vi Brezhnev.


Nhung nam cuoi cung Nhung nam cuoi cung thoi ky cam quyen cua Brezhnev đac điem o su sung bai ca nhan ngay cang tang. Ong noi tieng la nguoi thich huan chuong (tong cong ong nhan đuoc 114 chiec), vao thang 12 nam 1976, nhan ngay sinh lan thu 70 ong đuoc trao huan chuong Anh hung Lien Xo, giai thuong cao nhat cua nha nuoc, thuong đuoc trao cho nguoi co thanh tich lon phuc vu nha nuoc va xa hoi. Brezhnev đuoc nhan giai thuong nay, cung voi Huan chuong Lenin va Huan chuong Sao Vang, ba lan nua trong nhung ngay sinh nhat ong. Brezhnev cung đuoc trao Huan chuong Chien thang, huan chuong cao nhat cua quan đoi Lien Xo, nam 1978, tro thanh nguoi duy nhat đuoc nhan no sau Chien tranh the gioi thu hai. Tuy nhien, nhung huan chuong danh cho Brezhnev đa gay ra mot cuoc tranh cai nam 1989, cho rang ong khong đap ung cac tieu chuan đe đuoc nhan chung.
Nhung giai thuong quan su ong đuoc nhan voi thanh tich tham gia vao mot khoang thoi gian it đuoc biet toi trong Chien tranh the gioi thu hai, khi mot nhom linh thuy Lien Xo ngan chan mot no luc cua Đuc nham tieu diet cu điem cua Lien Xo, co ten hieu Malaya Zemlya, tren bo Bien Đen gan Novorossiysk. Đau nhung nam 1980, cuon sach cua Brezhnev ve su kien nay, cung voi nhung cuon sach khac cua ong, ve Chien dich Virgin Lands va ve nhung cong viec tai thiet nganh cong nghiep Ukraina thoi hau chien, đa đuoc dich sang hai chuc thu tieng (gom ca tieng Do Thai) va tro thanh (it nhat tren bao chi) tai lieu nghien cuu bat buoc cho moi truong hoc Lien Xo. Hien moi nguoi tin rang nhung cuon sach đuoc viet ra boi mot so "nguoi viet thue" cua ong. Voi su thuc giuc cua Brezhnev - hay đe tang boc vi lanh đao gia - giai đoan Malaya Zemlya đuoc đe cao them: mot bo phim đa đuoc san xuat, voi mot bai hat cua Aleksandra Pakhmutova.
Tuy nhien, khong giong nhu su sung bai ca nhan cua Stalin, su sung bai danh cho Brezhnev đuoc đa so nguoi coi la rong tuech va tro trao, va, vi khong co mot cuoc thanh trung, đe co the buoc moi nguoi phai kinh trong hay so hai, no đa khong đuoc đon nhan va bi ho hung. Khong biet đuoc rang lieu Brezhnev co biet ve đieu nay khong, boi ong thuong ban ron voi cac cuoc hop thuong đinh quoc te (nhu hiep uoc SALT II, đuoc ky voi Jimmy Carter vao thang 6 nam 1979), va thuong lanh đao cac van đe quan trong trong nuoc. Chung đuoc trao cho nhung nguoi phu ta cua ong, mot so trong so ho, nhu nguoi chiu trach nhiem lanh đao nong nghiep Mikhail Gorbachev, dan tin tuong rang mot cuoc cach mang tu nen mong la can thiet. Tuy nhien, khong co am muu nao trong gioi lanh đao chong lai Brezhnev, va ong đuoc phep dan rut khoi quyen luc khi suc khoe sut giam. Tinh trang suc khoe kem cua ong hiem khi –  hay tham chi khong bao gio  –  đuoc đe cap tren bao chi Lien Xo, nhung thuc te đa tro nen ro rang voi su vang mat cua ong trong cac su kien cong khai va voi tinh trang ngay cang xau đi ve kinh te va chinh tri.
Trong so di san cua Brezhnev đe lai cho nhung nguoi ke nhiem ong la quyet đinh can thiep vao Afghanistan nam 1979, noi mot che đo cong san đang chien đau voi cac chien binh noi day Hoi giao đuoc Hoa Ky vien tro va cac luc luong khac nham gianh quyen luc. Quyet đinh nay khong phai do Bo Chinh tri đua ra, ma chi trong bo may rieng cua Brezhnev tai mot cuoc hop khong chinh thuc. No dan toi su ket thuc bat ngo cua thoi ky giam cang thang, voi viec ap đat cam van luong thuc cua Hoa Ky, cang lam cac van đe kinh te cua Lien Xo them nghiem trong.
Thang 3 nam 1982, Brezhnev bi mot con nhoi mau co tim nghiem trong, va sau đo, dan phai đau tranh đe giu lay quyen luc.


Huan chuong va Huy chuong Leonid Brezhnev la nguoi co nhieu huan huy chuong nhat the gioi đen thoi điem hien tai. Tinh đen ngay 26/11/1982 khi ong qua đoi, theo thong ke ong co tong so 114 huan huy chuong cac loai. Ngoai huan huy chuong trong nuoc, ong con đuoc nhieu nuoc trao tang. 


= Trong nuoc =


= Quoc te =


Qua đoi va di san Toi giua thap nien 1970, "mot trong nhung đong minh than can nhat cua ong la mot y ta cua KGB, nguoi cung cap cho ong lien tuc rat nhieu thuoc ma khong can hoi y kien cac bac si". Ong tro nen phu thuoc vao ma tuy trong thuoc ngu nembutal va qua đoi vi nhoi mau co tim ngay 10 thang 11 nam 1982. Ong đuoc vinh danh voi mot trong nhung le tang lon va trang trong nhat the gioi. Le quoc tang đuoc to chuc trong bon ngay. Thi hai ong đuoc đat trong mot quan tai mo tai Toa nha cac Lien đoan Thuong mai o Moskva.
Sau đo, vao ngay 15 thang 11 ngay sau buoi tang le, cac lop hoc tai cac truong hoc va truong đai hoc đuoc cho nghi va moi tuyen đuong vao Moskva đeu bi chan lai. Buoi le đuoc truyen hinh truc tiep tren khap ca nuoc. Chiec quan tai đuoc xe boc thep đua toi Quang truong Đo. Khi quan tai toi giua Quang truong Đo no đuoc đua ra khoi xe, va voi nap mo, no đuoc đat tren mot be phu vai đo đoi dien voi Lang Lenin. Tu phia tren Lang Lenin hang loat nhung loi tan duong đuoc Tong bi thu Andropov, Bo truong Quoc phong Dmitry Ustinov, Chu tich Vien Han lam Khoa hoc Anatoli Alexandrov va mot nguoi cong nhan đoc len. Sau đo cac thanh vien Bo Chinh tri tu tren le đai buoc xuong va nhung nguoi quan trong nhat trong so ho, Andropov, Chernenko va Gromyko đung ben trai va Thu tuong Nikolai Tikhonov, Bo truong Quoc phong Dimitry Ustinov va lanh đao Đang tai Moskva Grishin đung ben phai, cung khieng quan tai Brezhnev toi phia sau lang, trong Nghia trang Tuong Đien Kremlin. Đung 12:45 chieu, quan tai cua Brezhnev đuoc ha huyet voi tieng ken ren vang, cung voi nhung tieng coi bao đong va tieng sung.
Sau khi Brezhnev qua đoi, thanh pho Naberezhnye Chelny o chau tho Song Volga đuoc đoi ten thanh "Brezhnev" đe vinh danh ong. Tuy nhien, chua toi 5 nam sau, cai ten cu lai đuoc phuc hoi. Mot khu vuc phia ngoai Moskva, Quan Cay Anh đao (Cheryomushky Rayon), đuoc đoi lai ten cu cua no, tu ten Quang truong Hong binh..
Brezhnev đa cam quyen o Lien Xo lau hon bat ky mot nguoi nao khac tru Stalin. Ong bi chi trich vi giai đoan tri tre keo dai đuoc goi la 'Tri tre Brezhnev', trong đo nhung van đe cot loi cua nen kinh te bi bo qua va he thong chinh tri Lien Xo đang ngay cang suy tan. Su can thiep cua Lien Xo vao Afghanistan la mot trong nhung quyet đinh lon nhat trong su nghiep chinh tri cua ong, cung lam suy yeu nghiem trong đen vi the quoc te cua Lien Xo. Ve thanh tuu cua Brezhnev, co the noi rang Lien Xo đa đat toi muc đo quyen luc, anh huong chua tung co va se khong bao gio lap lai, xa hoi cung yen tinh trong thoi cam quyen cua ong. Mot cuoc đieu tra cua Public Opinion Foundation tien hanh nam 2006 cho thay 61% nguoi Nga coi thoi ky Brezhnev la tot cho đat nuoc. Mot cuoc nghien cuu cua VTsIOM nam 2007 cho thay hau het nguoi Nga muon song o thoi ky Brezhnev hon o bat ky giai đoan nao khac trong lich su nuoc Nga the ky XX. Hon nua, khong giong nguoi tien nhiem la Khrushchev, ong la mot nha đam phan co tai ve cac van đe ngoai giao. Nhiem vu no luc cai cach he thong đo sau thoi gian cam quyen cua ong phai mat 3 nam nua moi đuoc nha cai cach Gorbachev tiep tuc thuc hien.
Brezhnev song o so 26 Kutuzovsky Prospekt, Moskva. Trong nhung ky nghi, ong cung song tai Gosdacha cua minh tai Zavidovo. Ong ket hon voi Viktoria Petrovna (1912-1995). Nhung nam cuoi đoi ba song co đon, bi moi nguoi bo roi. Ba bi tieu đuong trong mot thoi gian dai va hau nhu mu o cuoi đoi. Ba co mot con gai, Galina Brezhneva (la mot phong vien bao chi, 1929-1998), va mot con trai Yuri (sinh 1933, mot quan chuc thuong mai). Con trai cua Yuri, Andrei Brezhnev (sinh nam 1961), đa buoc toi Đang Cong san Lien bang Nga đang chech huong khoi tu tuong cong san va phat đong mot Phong trao Cong san Toan Nga cuoi thap nien 1990 nhung khong thanh cong.


Trong van hoa đai chung Hinh ve noi tieng voi Brezhnev đang say đam hon nha lanh đao Đong Đuc Erich Honecker trong mot buc bich hoa trao phung voi tieu đe "Cai hon cua nhung nguoi anh em" tren Buc tuong Berlin, do nghe si Dmitri Vrubel thuc hien.


Tham khao Yuri Shapoval, "The General Secretary of "stagnation". 19th of December is the centennial anniversary of Leonid Brezhnev", Zerkalo Nedeli (The Mirror Weekly), 16 - 22 thang 12 nam 2006.
http://www.wpb.be/doc/doc/breznjev.htm


Lien ket ngoai Brezhnev Rap by Notorische Reflexe, 1983
Our Course: Peace and Socialism Collection of Brezhnev's 1973 speeches
Leonid Ilyich Brezhnev tai Find a Grave