Ngay Valentine đuoc to chuc vao ngay 14 thang 2. Ngay nay ban đau đuoc coi la ngay tuong niem thanh Valentino va đuoc gioi thieu vao ngay 14 thang 2 đuoc Giao hoang Gelasio I gioi thieu vao nam 496 cho toan the Giao hoi nhung đa bi loai bo khoi lich chung Roma vao nam 1969. Sau nay, ngay le nay cung la ngay ma ca the gioi ton vinh tinh yeu đoi lua, tinh cam giua cac đoi tinh nhan, va ban be khac gioi. Thong thuong, vao ngay nay nguoi con gai bay to tinh cam cua minh bang cach tang qua, vang bac cho nguoi con trai ho yeu.
Truoc đay ngay Valentine (hien nay la ngay 14 thang 2 hang nam) la ngay le chi o Bac My va Chau Au, nhung ngay nay no đuoc pho bien o hau het cac quoc gia.
Theo van hoa The gioi phuong Đong (Trung Quoc, Viet Nam va cac nuoc lan can) la ngay le tinh yeu đuoc to chuc vao ngay That tich.


Gia thuyet ve nguon goc Đa co nhieu vi thanh tu vi đao cua Kito giao ten la Valentino. Valentines co vinh danh vao ngay 14 thang 2 la Valentine thanh Roma (Valentinus presb. M. Romae) va Valentine cua Terni (Valentinus ep. Interamnensis m. Romae). Valentine cua Rome la mot linh muc o Rome, nguoi đa chiu tu đao khoang nam 269 va đuoc chon cat tren con đuong Via Flaminia. Di hai cua ong hien nay đat tai nha tho cua thanh Praxed tai Rome va nha tho Whitefriar dong Cat Minh, o Dublin, Ireland.
Valentine thanh Terni đa tro thanh giam muc cua Interamna (hien nay la Terni) khoang nam 197 va đuoc cho la đa tu vi đao trong cuoc đan ap duoi thoi hoang đe Aurelianus. Ong cung đuoc chon cat tren đuong Via Flaminia, nhung o mot vi tri khac so voi Valentine cua Rome. Di hai cua ong hien nay đat tai Vuong cung thanh đuong Thanh Valentine o Terni (Basilica di San Valentino).
Bach khoa toan thu Cong giao cung noi ve mot vi thanh thu ba co ten la Valentine đa đuoc đe cap trong danh sach nhung nguoi tu vi đao trong ngay 14 thang 2. Ong đa chiu tu đao o chau Phi voi mot so đong đao, nhung khong co thong tin nao khac.
Khong co yeu to lang man nao co mat trong tieu su cua cac vi thanh tu đao nay vao đau thoi trung co. Vao thoi điem mot vi thanh Valentine lien quan đen chuyen tinh lang man vao the ky XIV, thi su phan biet giua Valentine thanh Rome va Valentine thanh Terni đa hoan toan bi mat.
Vao nam 1969, trong viec sua đoi Lich cac thanh, ngay le Thanh Valentine vao ngay 14 thang 2 đa đuoc đua ra khoi Lich chung va đuoc đua vao hang đac biet (lich đia phuong hoac tham chi quoc gia).


Truyen thuyet Co rat nhieu thong tin ve nguon goc cua ngay le nay, gia thuyet ma nhieu nguoi chap nhan nhat la:

Valentine la mot linh muc duoi thoi Hoang đe La Ma Claudius II. Luc bay gio la the ky thu III, Đe quoc La Ma phai tham gia nhieu cuoc chien tranh đam mau va khong đuoc dan ung ho. Do gap phai kho khan khi keu goi cac chang trai tre gia nhap vao quan đoi, Claudius II cho rang nguyen nhan chinh la đan ong La Ma khong muon roi xa gia đinh hay nguoi yeu cua ho va hon nhan chi lam nguoi đan ong yeu mem; do đo, Claudius II ra lenh cam to chuc cac đam cuoi hoac le đinh hon đe tap trung cho cac cuoc chien.
Linh muc Valentine o thanh La Ma, cung Thanh Marius đa chong lai sac lenh cua vi hoang đe hung manh va tiep tuc cu hanh le cuoi cho cac đoi vo chong tre trong bi mat. Khi bi phat hien, linh muc Valentine đa bi bat va ket an tu hinh bang hinh thuc keo le va bi nem đa cho đen chet. Buoi chieu truoc khi ra phap truong, ong gui tam "thiep Valentine" đau tien cho co con gai cua vien cai tu Asterius, nguoi thieu nu mu loa bam sinh đa đuoc ong chua lanh bang phep la truoc đo, va ky ten "dal vostro Valentino" - from your Valentine ("Tu Valentine"). Cho đen nay, cac cap tinh nhan van co truyen thong ky ten bang cum tu "From your Valentine" cua ngay xua thay vi ten minh trong cac tam thiep Valentine. Dan dan, ngay 14 thang 2 hang nam đa tro thanh ngay trao đoi cac buc thong điep cua tinh yeu va Thanh Valentine đa tro thanh vi Thanh bon mang cua nhung lua đoi. Nguoi ta ky niem ngay nay bang cach gui cho nhau nhung bai tho va tang cho nhau nhung mon qua truyen thong la hoa hong va so-co-la.


Cac truyen thong đuoc cong nhan = Le Lupercalia =

Tuy cac nguon tai lieu thoi hien đai noi khong ro ve ngay le ve va tinh yeu cua Van hoa Hy Lap-Roma nam vao thang hai, giao su Jack Oruch cua vien khoa hoc cua Kansas cho la khong co su lien ket nao cua vi thanh ten Valentinus va tinh yeu lang man. Nhung nguon lien ket truoc đo nham vao su hy sinh thay vi tinh yeu lang man. Trong lich Attic, thoi ky giua thang gieng đen giua thang hai trong lich cua lich Hy Lap, la thoi gian tuong nhiem ve đam cuoi linh thieng cua Zeus va Hera.
Trong thoi ky La Ma co đai, ngay le Lupercalia đuoc to chuc vao ngay 13-15 thang hai, la mot nghi thuc co xua ve sinh san. Lupercalia la ngay le cua rieng ve thanh pho cua Rome. Ngay le đuoc to chuc voi quy mo quoc gia la le Juno Februa, nghia la "Juno, đang trong sach" hoac "Juno, đang đong trinh" đuoc to chuc vao ngay 13–14 thang hai. Đuc giao hoang Gelasius I (492–496) đa xoa bo ngay le Lupercalia. Mot so nha su hoc đoan rang ngay le Candlemas (nham vao ngay 14 thang hai, nhung sau nay chuyen thanh ngay 2 thang hai) đuoc đua ra thay the cho le Lupercalia, nhung le Candlemas đa đuoc bat đau tu thanh pho Jerusalem vao nam 381 truoc cong nguyen. Vao nam 500 cua Cong Nguyen, đuc Giao hoang chuyen ngay le Valentine vao ngay 15 thang hai.


= Nhung canh chim tinh cua Chaucer =
Nam 1382, nha tho Geoffrey Chaucer viet mot bai tho Nghi hoi cua đam đong (Parlement of Foules), trong đo co nhung cau sau: 

For this was on saint Valentine's day
When every bird came there to choose his make...
Vi the,
Vao ngay Thanh Valentine,
Nhung canh chim bay ve đay
Đe chon nhung ban đoi...

Bai tho nay đuoc viet đe ton vinh ky niem mot nam le đinh hon cua Vua Richard II cua Anh voi Anne cua Bohemia. Mot hiep uoc hon nhan đa đuoc ky ket vao ngay 02 thang 5 nam 1381, va hon le đuoc cu hanh 8 thang sau đo.
Nguoi đoc cho rang Chaucer đa đe cap đen ngay 14 thang 2 la ngay Thanh Valentine, tuy nhien, giua thang hai khong phai la thoi điem thich hop cho cac loai chim bat cap va lam to o Anh. Henry Ansgar Kelly đa chi ra rang Chaucer co the đa đe cap đen ngay 3 thang nam, trong lich phung vu la le ky niem cua Valentine cua Genova, mot giam muc đau tien cua Genova, nguoi đa qua đoi khoang nam 307. Jack B. Oruch cho rang ngay đo la bat đau cua mua xuan va đa bi thay đoi tu khi ap dung lich Gregory vao nam 1582. Thoi tiet se tuong ung voi ngay 23 thang 2 hien đai, thoi điem mot so loai chim đa bat đau cap đoi đe giao phoi va lam to o Anh.
Duong nhu nhung van tho cua Chaucer trong "Nghi hoi cua đam đong" nhac đen mot truyen thong co, nhung trong thuc te, khong co dau hieu nao cho thay co truyen thong nhu vay truoc đo. Loi giai thich nhung phong tuc co nhu la su kien lich su, co nguon goc trong nganh khao co hoc the ky XVIII, đac biet la Alban Butler, tac gia cua sach "Đoi song cac Thanh cua Butler", va đa đuoc ca cac hoc gia đang kinh hien đai truyen lai. Đang chu y nhat "y tuong la ngay Valentine bat nguon tu ngay le Lupercalia cua La Ma đa đuoc chap nhan khong phe phan va lap đi lap lai, trong cac hinh thuc khac nhau, cho đen ngay nay".
Co ba tac gia khac cung đa lam bai tho ve cac loai chim cap đoi trong ngay Thanh Valentine trong cung mot nam: Otton de Grandson tu Savoy, John Gower tu Anh, va mot hiep si đuoc goi la Pardo tu Valencia. Chaucer co le la noi bat hon ca, nhung do thieu du lieu đe xac minh voi cac tac pham thoi trung co, chung ta khong the biet chac chan trong bon nguoi đo, ai la nguoi co y tuong đau tien va anh huong đen nhung nguoi khac.


= Thoi hien đai =

Vao nam 1797, mot nha bao Anh ra mot cuon sach The Young Man's Valentine Writer, bao gom mot so cau mau tinh cam danh cho nhung nguoi tre tuoi khong the tu sang tac. Cac may in bat đau san xuat mot so cac thiep voi loi va hinh anh tinh cam, con goi la "may valentine," va su ha gia cua gia tem buu chinh va cac mat hang tho tu trong the ky sau đo đa lam phong trao gui thu, thiep trong ngay le tinh nhan tang cao. Đieu đo cung tao ra nhung co hoi gui thiep an danh, va su phat trien manh me cua thiep Valentine cung bat ngo lam xuat hien nhung van tho tinh ai đac sac trong thoi đai hoang kim cua Victoria cua Anh.
Giay trang tri Valentine tro thanh rat pho bien o Anh tu đau the ky XIX, toi muc đa co mot so xuong in đuoc ra đoi đe phuc vu nhu cau. Cac thiep Valentine nghe thuat đuoc lam tu ren that va ruy bang, voi su ra đoi đau tien cua ren giay vao giua the ky XIX. Su song lai ngay le cua thanh Valatine tu nam 1840 đuoc phat đong boi Leigh Eric Schmidt. La mot nha bao trong Graham's American Monthly viet trong nam 1849, "Ngay Thanh Valentine"... đa dan dan tro thanh, ngay le quoc gia." O Hoa Ky, đot ban thiep Valentine voi so luong lon vao nam 1847 sau khi đuoc phat đong boi co Esther Howland (1828–1904) nguoi xu Worcester, Massachusetts. 

Cha cua co la chu cua mot tiem sach lon, nhung co lay nguon cam hung tu mot nguoi ban thuong gia buon ban thiep valentine ben nuoc Anh cua ba co. Co len ke hoach đe to chuc ngay le Valentine giong nhu vay, Howland bat đau co nghiep cua minh voi viec mua cac mat hang lam thiep valentine tu Anh. Thoi quen gui thiep Valentine ben nuoc Anh tro thanh quen thuoc toi noi no la noi dung cho tac pham cua nha viet van tieu thuyet Elizabeth Gaskell, cuon tieu thuyet Mr. Harrison's Confessions (1851). Tu nam 2001, Hoi Thiep Chao Đon bat đau trao tang giai "Esther Howland Award" moi nam cho nguoi co tri sang tao hay.
Tu the ky XIX, thiep viet bang tay đuoc pho bien voi su san xuat hang loai cua cac loai thiep. Vao giua the ky XIX ngay le Valentine đuoc nhieu nha kinh doanh dung đe kiem loi nhuan, va lam cau noi cho nhieu thi truong thuong mai cua cac le hoi khac o Hoa Ky.
Trong nua thap ky sau cua the ky XX, thoi quen gui thiep đa tro thanh qua lich su trong Hoa Ky. Nhung mon qua nhu vay bao gom hoa hong va so-co-la đuoc goi bang giay satin đo, hop trai tim. Vao nhung nam cua thap nien 1980, nhung tap đoan ban kim cuong đa dung ngay le Valentine đe đay manh thuong mai kim cuong, bang cach khuyen khich tang đo nu trang thay vi thiep.
Trong Hoa Ky, Hoi Thiep Mung (U.S. Greeting Card Association) uoc tinh khoang 190 trieu thiep valentine đuoc gui tang moi nam trong Hoa Ky. Mot nua trong so ay đuoc tang cho nhung nguoi than ngoai vo voi chong, thuong thi cho cac đua con. Neu tinh luon nhung thiep lam trong truong thi co the len toi 1 ti thiep, va cac thay co la nguoi nhan đuoc thiep nhieu nhat. Trong mot so nuoc tren the gioi, cac hoc sinh tieu hoc lam thiep va gui cho nhau va thay co. Trong thiep cua cac em cung bay to cam xuc yeu men đen cac ban khac gioi.
Vao thien nien ky moi, moi su ra đoi va lon manh cua Internet đa dan dan tao thanh nhung truyen thong tang thiep moi. Hang trieu nguoi tren the gioi bat đau su dung thiep in ra đuoc tren mang hoac gui thiep bang mang nhu thiep đien tu. Uoc tinh khoang 15 trieu thiep đien tu đuoc gui vao nam 2010.


Valentine trong chien tranh Valentine la ngay le cua tinh yeu trong sang va that tha cua tuoi tre tho mong moi biet yeu. No con co y nghia quan trong đoi voi nhung nguoi than trong gia đinh. Nhung nguoi đa trai qua ngay nay khi con tre nay đa thanh vo chong. Nhung tiec thay chien tranh đa lam tan tac nhung y niem đep trong ngay valentine.


Ngay tinh nhan tai cac quoc gia Theo hiep hoi U.S. Greeting Card Association My, moi nam co hon 1 ty thiep Valentine đuoc trao tay trong ngay le nay tren the gioi, chi xep hang sau ngay Le Giang Sinh. To chuc nay uoc luong khoang 85% khach hang mua thiep Valentine la phu nu.
Tai cac truong tieu hoc tai Bac My, cac giao vien thuong cho cac em hoc sinh tu lam thu cong thiep Valentine cho ban be trong lop, cac tam thiep đon so do cac em tu cat ve va to mau nay phan anh nhung đieu ma cac em cam kich ve moi nguoi ban khac phai cua minh trong lop hoc.
Nguoi Anh va Phap đa to chuc le nay tu thoi Trung co, nhung đen the ky XVII, tap tuc tang thiep lam bang tay cho nguoi yeu moi pho bien. Hinh anh thuong thay la hinh trai tim, hoa hong, mui ten va vi than tinh yeu Cupid.
Tai Nhat Ban, nhieu nu nhan vien co bon phan phai tang chocolate, banh keo, hoa qua cho cac nam đong nghiep. Tuc le nay mang ten giri-choko (義理チョコ); giri co nghia la "bon phan", choko la chocolate. Đung mot thang sau đo, trong ngay 14 thang 3, tuc ngay White Day, phia nam co bon phan phai tang qua lai cho cac nu đong nghiep đa chieu co đen minh trong ngay Valentine, nhung mon qua nay thong thuong phai mang mau trang.
Tai Iran, A Rap Xe Ut, Malaysia va vai quoc gia theo Hoi giao, cam to chuc cac hoat đong ky niem, mung va ban nhung mon qua ngay le tinh nhan, ke ca hoa hong đo vi ho cho rang ngay Valentine la khuyen khich cac quan he ngoai hon nhan, nen bi cam "nham ngan chan su lay lan cua van hoa phuong Tay".
Tai Viet Nam, le tinh nhan moi du nhap vao thoi gian gan đay. Ngay 14 thang 2 cua nam 2008, nhieu cap tinh nhan đa to chuc cuoi tap the duoi nuoc tai Hon Mun, Nha Trang. Mot hoi thi hon tap the tai Đa Lat cung đuoc to chuc vao ngay nay. va khac voi cac quoc gia khac, đan ong se tang chocolate cho ban gai.
Tai Han Quoc nhung nguoi con đoc than se to chuc ngay le Black Day vao ngay 14/4 voi hy vong se tim đuoc mot nua cua minh.
Tai Brasil, ngay Dia dos Namorados (Ngay cua cac tinh nhan) đuoc to chuc vao ngay 12 thang 6.
Trong khi đo, tai Trung Quoc va vai quoc gia chau A, ngay truyen thong tinh yeu la ngay 7 thang 7 am lich, con goi la "That tich".
Hinh anh mot so thiep xua


= Thiep Valentines vao giua the ky XIX đau the ky XX =


= Buu thiep, may Valentines, thiep noi vao khoang 1900–1930 =


= Thiep valentine cho em be =


Banh va so co la Lien quan Xem them Valentine Trang
Thanh Valentine
Ngay le tinh yeu
That tich
Claudius II
Ngay le quoc te
Valentine Đen


Chu thich Lien ket ngoai