Thuat ngu "red pill" (thuoc đo) đe cap đen lua chon san sang chap nhan mot su that khong may de chiu hoac tham chi co the thay đoi cuoc đoi, con "blue pill" (thuoc xanh) la lua chon phot lo đi su that va tiep tuc song mot cuoc đoi an nhan. Thuat ngu nay bat nguon tu bo phim Ma tran (1999) cua chi em nha Wachowski.


Tong quan Trong phim Ma tran, nhan vat chinh Neo đuoc thu linh quan khoi nghia Morpheus đe nghi chon mot trong hai vien thuoc đo va thuoc xanh. Vien thuoc đo se đai dien cho mot tuong lai khong may chac chan nhung no se giai phong Neo khoi viec bi may moc kiem soat nhu no le trong the gioi giac mo va cho phep anh ra ngoai the gioi thuc, co đieu la song voi "su that tran trui" thi se khac nghiet va kho khan hon. Nguoc lai, vien thuoc xanh se la đai dien cho mot nha tu đep đe, no se dan dat anh toi su ngu dot, song trong su thoai mai khong bi gioi han va khong so hai trong thuc te mo phong do Ma tran tao ra. Theo nhu Morpheus mo ta: "Neu cau chon vien thuoc mau xanh... thi cau chuyen coi nhu ket thuc, cau se thuc day tren giuong va tin bat cu đieu gi cau muon tin. Neu cau chon vien thuoc mau đo... thi cau se lac vao xu so than tien, va toi se cho cau thay cai ho tho sau nhu the nao." Neo chon vien thuoc đo va gia nhap quan khoi nghia.


= Ma tran (1999) =


 Thuc te, chu quan va ton giao  Bo phim Ma tran (1999) do chi em nha Wachowski đao dien co đe cap đen cac yeu to than thoai va triet hoc lich su, cung voi mot so thuyet nhu thuyet ngo đao, thuyet hien sinh va thuyet hu vo. Tien đe cua phim giong voi hang đong cua Platon, "Trang Chu mong ho điep", thuyet hoai nghi cua Rene Descartes va quy doi lua, "co may trai nghiem" cua Robert Nozick, khai niem ve thuc te mo phong va thi nghiem tuong tuong mang ten bo nao trong thung. Ma tran co su tham chieu voi cum tu "tho trang" va "roi xuong ho tho" trong tac pham Alice o xu so than tien, cung nhu con đuong kham pha ra su that cua Neo la "xu so than tien".
Bo anime chuyen the tu manga Ghost in the Shell cua đao dien Oshii Mamoru co anh huong manh đen bo phim Ma tran.
Trong phim Ma tran, Neo (Keanu Reeves) nhan đuoc tin đon ve su ton tai cua Ma tran va mot nguoi đan ong bi an ten la Morpheus (Laurence Fishburne). Neo danh ca đem ben chiec may tinh cua minh đe co gang tim hieu bi mat cua Ma tran va Ma tran thuc su la cai gi. Sau đo, mot hacker khac ten la Trinity (Carrie-Anne Moss) xuat hien va gioi thieu Neo toi Morpheus.
Morpheus giai thich voi Neo rang Ma tran la mot the gioi ao tuong đuoc tao ra đe ngan con nguoi phat hien ra minh thuc chat la no le cho mot the luc o the gioi ben ngoai. Khi Morpheus đua 2 vien thuoc len 2 long ban tay, ong bat đau mo ta 2 lua chon ma Neo sap phai đoi dien:

Đay la co hoi cuoi cung cua cau. Sau đo se khong con đuong lui. Neu cau chon vien thuoc mau xanh — thi cau chuyen coi nhu ket thuc, cau se thuc day tren giuong va tin bat cu đieu gi cau muon tin. Neu cau chon vien thuoc mau đo — thi cau se lac vao xu so than tien, va toi se cho cau thay cai ho tho sau nhu the nao. Hay nho rang: tat ca nhung gi toi noi la su that. Chi vay thoi.

Nhu đa ke o tren, vien thuoc mau xanh se cho phep đoi tuong mai chim trong thuc te nguy tao cua Ma tran. Vien thuoc mau đo se đong vai tro nhu "thiet bi đinh vi" đe xac đinh vi tri cua co the đoi tuong trong the gioi thuc, tu đo se chuan bi "rut phich cam" va giai phong đoi tuong khoi Ma tran. Mot khi đoi tuong đa chon thuoc xanh hoac thuoc đo thi lua chon đo khong the huy bo.
Neo chon vien thuoc đo va tinh day o the gioi thuc, noi anh bi đay ra khoi can phong chua đay chat long ma anh tung nam bat tinh trong đo. Sau khi đuoc giai cuu va hoi suc tren con tau cua Morpheus, Morpheus cho Neo thay ban chat thuc su cua Ma tran: đo la mot the gioi mo phong do may tinh tao ra lay cam hung tu Trai Đat cuoi the ky 20 (nam thuc, mac du khong co tiet lo chac chan nhung theo nhu phan đau thi khoang thoi gian la 200 nam sau. Sang phan tiep theo nhu Ma tran 2, Ma tran 3 va The Animatrix thi lai tiet lo rang it nhat 700 nam đa troi qua). The gioi nay đuoc tao ra đe khien cho tam tri con nguoi de sai bao trong khi co the ho đuoc luu tru trong cac nha may đien khong lo, nhiet luong co the va đien sinh hoc se tro thanh nang luong cho co may thong minh đa bat ho lam no le.


 Thuoc đo nhu mot cach noi phung du ve nguoi chuyen gioi  Cong đong nguoi ham mo co gia thuyet rang vien thuoc mau đo co the la đai dien cho cach noi phung du ve nguoi chuyen gioi hoac la mot cau chuyen qua khu cua 2 chi em nha Wachowski khi tro thanh nguoi chuyen gioi. Trong thap nien 1990 co mot lieu phap chuyen gioi bang hormone tu nam sang nu bang cach su dung vien nen mau hat de Premarin. Lilly Wachowski xac nhan gia thuyet ma nguoi ham mo đua ra la đung vao thang 8 nam 2020.


= Bi mat cua Walter Mitty (phim 2013) =
Trong bo phim đien anh Bi mat cua Walter Mitty do Ben Stiller đao dien, khi nhan vat Walter đat chan đen Nuuk o Greenland, anh hoi nguoi đan ong o quay san bay la: "Ban co chiec xe nao co the dung đuoc khong?" "Vang, chung toi co mot chiec mau xanh va mot chiec mau đo", nguoi đan ong đap. "The thi toi se lay cai mau đo", Walter noi. Đay cung la "canh cuoi cung cua trailer: mot chuoi hoi thoai ki quac va co suc hap dan cua rieng no, ngay ca truoc khi ban nhan ra no la đoan lap lai co san tu phep an du "thuoc đo/xanh" noi tieng cua phim Ma tran". "Su lua chon giua chiec xe mau đo va mau xanh tai bai cho thue xe kha đang đe đe cap, chi vi no gan nhu muon y tuong tu vien thuoc mau đo trong Ma tran. Hai chiec xe co hinh dang giong vien keo hat đau, hoac vien thuoc [Daewoo Matiz], mau đo va mau xanh; đieu duy nhat con thieu la Lawrence [nguyen van] Fishburne (tuc dien vien đong vai Morpheus) lam viec tai quay".


Phan tich Mot bai luan do Russell Blackford viet co thao luan ve thuoc đo va thuoc xanh, đat ra cau hoi la lieu mot nguoi khi đuoc cung cap đay đu thong tin thi ho co chiu uong thuoc đo, lua chon song trong the gioi thuc, tin rang viec chon song trong thuc te huu hinh se tot hon song trong the gioi mo phong ky thuat so. Ca Neo va Cypher (Joe Pantoliano) đeu uong vien mau đo thay vi vien mau xanh, mac du sau nay Cypher đa cam thay hoi han vi su lua chon. Cypher noi rang neu Morpheus ngay tu đau cung cap cho Cypher đay đu thong tin thi Cypher "đa nhet vien thuoc đo ngay vao mong [cua Morpheus]". Khi Cypher thoa thuan voi may tinh đe quay tro lai Ma tran va muon quen het moi thu, anh đa noi "Ngu dot la hanh phuc". Blackford lap luan rang series phim Ma tran sap đat moi thu đe ngay ca khi Neo that bai, viec anh uong vien thuoc mau đo cung đang gia vi anh đa hi sinh khi biet đuoc su that. Blackford va nha van khoa hoc vien tuong James Patrick Kelly cam thay rang phim Ma tran đa co thien huong chong lai may tinh va the gioi mo phong do chung tao ra.
Tac gia cua Matrix Warrior: Being the One la Jake Horsley đa so sanh vien thuoc mau đo voi LSD, trich dan mot canh ma Neo tao ra the gioi cua rieng minh ben ngoai Ma tran. Khi Neo hoi Morpheus rang lieu anh co the quay tro lai khong, Morpheus tra loi bang cach đat ra cau hoi la lieu anh co muon nhu vay khong. Horsley cung mo ta vien thuoc mau xanh la chat gay nghien, goi loat phim Ma tran la mot chuoi lien tuc cac lua chon giua viec chon uong thuoc xanh hay khong chon. Ong cung viet them rang thoi quen va cong viec hang ngay cua nhung nguoi ben trong Ma tran chi đon thuan la moi ngay đa tu uong mot vien thuoc xanh. Khi ong mo ta rang thuoc xanh la mot loai thuoc pho bien ma ai cung co, thi ong cung cho rang thuoc đo la loai co mot khong hai, mot thu ma khong phai ai cung tim ra đuoc.
Trong cuon sach The Art of the Start (2004), tac gia Guy Kawasaki vi vien thuoc đo nhu la tinh the ma cac nha lanh đao cua nhung to chuc moi đang đoi mat, đo la su lua chon phai song thuc te hay hao huyen. Ong viet them rang neu ho muon thanh cong, ho phai uong thuoc đo va xem ho tho sau nhu the nao.


Cach dung khac Trong bo phim hanh đong khong gian Total Recall (1990) cua đao dien Paul Verhoeven, nhan vat do Arnold Schwarzenegger thu vai đuoc bac si yeu cau uong vien thuoc mau đo nhu hanh đong bieu tuong cho "su đanh thuc ban than" khoi giac mo mo phong ma bac si cho rang nhan vat đo đang bi mac ket. Tren thuc te, bac si la mot đac vu đuoc chinh phu tai tro đe vo hieu hoa nhan vat đo.
Co mot loai rootkit đuoc đat ten la Blue Pill ("malware") va thu thuat đe chong lai rootkit đo đuoc đat ten la Red Pill. Red Pill la mot loai phan mem đac biet su dung thu thuat ao hoa bo xu ly trung tam (CPU) hien đai đe thuc hien vai tro nhu la hypervisor (phan mem giam sat ao). Voi vai tro la mot nen tang ao ma toan bo he đieu hanh chay tren đo, Red Pill co kha nang kiem tra toan bo tinh trang cua may va thuc hien bat ky xu ly nao voi đay đu đac quyen, trong khi he đieu hanh "tin rang" ban than no đang chay truc tiep tren phan cung vat ly. Blue Pill đinh ro tinh chat la lay nhiem cho may tinh trong khi thu thuat cua Red Pill lai giup he đieu hanh kham pha ra su hien dien cua mot hypervisor nhu vay. Joanna Rutkowska mo ta khai niem nay vao nam 2006.
Chu lon Leo đuoc yeu cau lua chon giua mot trong hai vien thuoc đo va thuoc xanh trong bo phim tai lieu hoat hinh ngan The Meatrix (2003), mot tac pham nhai lai Ma tran.
Nam 2007, blogger tan phan đong Curtis Yarvin đa su dung thuat ngu thuoc đo va thuoc xanh đe dien ta mot so hoc thuyet nhat đinh lien quan đen dan chu, đanh dau lan tien su dung thuat ngu nay trong ngu canh chinh tri.
Su lua chon giua viec uong mot vien thuoc xanh va mot vien thuoc đo la phep an du trong tam trong bo phim tai lieu Marx Reloaded tren kenh dich vu phat song cong cong Arte. Trong phim tai lieu, hai nha triet hoc Slavoj Zizek va Nina Power đa co tim ra giai phap cho cuoc khung hoang kinh te tai chinh toan cau nam 2008–09. Phim cung co mot hoat canh nhai lai canh vien thuoc mau đo/xanh trong phim Ma tran, voi Leon Trotsky trong vai Morpheus, Karl Marx trong vai Neo.
O mot so bo phan cua phong trao đoi quyen nam gioi, thuat ngu "red pill" đuoc su dung nhu phep an du tai thoi điem cu the ma ho tin rang co mot so vai tro gioi nhat đinh ma ho cho la chuan muc, chang nhu hon nhan mot vo mot chong lay danh nghia la vi loi ich cua phu nu hon la vi loi ich chung. Nam 2016, mot bo phim tai lieu co tua đe The Red Pill đuoc phat hanh, đe cap đen phong trao quyen nam gioi.
Vao thang 5 nam 2020, Elon Musk đa đang dong tweet "Take the red pill" (Hay uong vien thuoc đo), đong tinh voi mot nguoi dung Twitter rang đieu đo co nghia la hay mang trong minh mot "thai đo tu tuong tu do va thuc tinh khoi cuoc song tam thuong cua su luoi bieng va ngu dot". Ivanka Trump tweet lai rang "Đa uong". Đao dien cua phim Ma tran la Lilly Wachowski phan hoi rang "Ca hai nguoi la đo chet tiet".


Tranh cai Vi cum tu "red pill" co moi lien he kha chat che voi manosphere (cong đong chuyen đe cao tinh thuong đang cua nam gioi), nen mot so tiet muc ca nhac it nhieu bi cuon vao vong tranh cai lien quan đen thuat ngu nay. Album mang ten Red Pill Blues cua Maroon 5 đa thu hut su chu y tren mang xa hoi mac du cac thanh vien cua nhom nhac khong he hay biet gi ve moi lien he cua no voi phong trao nam quyen. Nguoi choi guitar cua nhom la James Valentine noi: "Chung toi nhu the la, 'Troi a, di nhien la nam 2017 la nam toi te nhat.' Chung toi đang noi ve canh trong phim Ma tran ― [cai canh ma] ban chon uong vien thuoc đo hay thuoc xanh ay? Va su that la nhin the gioi xay ra nhung gi vao nam 2017 co the hoi kho khan... Chung toi khong he biet gi ve moi lien he voi quyen nam gioi,". Valentine noi them "Hi vong rang moi nguoi đeu biet ve qua khu cua tat ca chung toi rang tuyen bo cua chung toi ve van đe nay va hanh đong cua chung toi trong qua khu ― rang chung toi đeu la nhung nguoi ung ho nu quyen manh me cua ban nhac. Vi vay, cai moi lien he toi te ay, u thi. Nhung thanh phan troll tren Internet đa pha nat moi thu".


Tham khao