Ba chua Tuyet (tieng Đan Mach: Sneedronningen) hay con goi la Nu chua Tuyet la mot cau chuyen co tich cua nha van nguoi Đan Mach Hans Christian Andersen. Đay la tac pham thu 68 trong su nghiep sang tac van hoc cua ong. Mac du truyen tuong đoi dai (đuoc chia thanh 7 cau chuyen nho) nhung Andersen đa viet truyen nay chi trong 5 ngay. Tac pham nay đuoc xuat ban lan đau vao ngay 18 thang 12 nam 1844 trong cuon sach co ten Nye Eventyr (Nhung truyen ke moi).
Qua tinh tiet lu quy che tao tam guong ki la, truyen đa mo ta mot xa hoi, trong đo cai xau, cai ac đang am tham pha đi triet đe nhung gia tri nhan ban cua con nguoi nhu tam long va tinh cam. Thong qua cau chuyen nay, Andersen đa đua ra loi nhan nhu nho nhe nhung cuong quyet va đanh thep đa goi gam vao trong noi dung: "Moi nguoi can phai canh giac voi lu quy vi chung đa sang che ra tam guong ki la, lam cho moi nguoi bi me hoac va tro lai thanh thu vat tham thuong".
Mat khac, truyen cung boc lo thai đo tich cuc chong lai cai xau, cai ac va đe cao tinh cam con nguoi thong qua nhan vat chinh la co be Gerda. The nhung, nho co anh sang chan ly va suc manh tinh thuong, con nguoi co kha nang tranh xa va co tinh than chien đau, chien thang cai xau, cai ac. Đo la y nghia nhan đao cua tac pham. Đong thoi, cau chuyen cung mang toi mot thong điep cho cac em thieu nhi va moi nguoi: Can biet quy trong tinh ban va ky niem, biet song vi nguoi khac, cau chuyen cung chinh la mot bai ca ve tinh ban. Gia tri cua hinh tuong, ket cau, cua cac chi tiet nghe thuat đa to đam va nang cao gia tri hien thuc va nhan đao cua tac pham. Giua noi dung va hinh thuc co su tac đong va hoa quyen lan nhau. Vi the, chung ta khong phan biet đau la noi dung va đau la hinh thuc cua truyen.
Do đo, truyen đuoc cac nha phe binh, cac hoc gia cung nhu cac ban đoc khap noi tren the gioi đanh gia cao va đa tro thanh mot trong nhung tac pham tieu bieu cua Andersen. Đen nay, tac pham đuoc bien dich va xuat ban nhieu noi tren the gioi. Cau chuyen nay đa đuoc nhieu quoc gia tren the gioi chuyen the thanh phim hoat hinh va phim truyen hinh, cac vo nhac kich o Lien Xo, Nhat Ban, Anh, Han Quoc, Mi, Viet Nam... Đac biet, nam 1972, Đuc đa phat hanh bo tem dua tren noi dung truyen nay va hinh anh cua hai nhan vat chinh, ba Chua tuyet đuoc khac tren đong tien ky niem cua Belarus nhan dip ki niem 200 nam ngay sinh cua Andersen (nam 2005).


Hoan canh sang tac Tai Viet Nam, theo tai lieu giang day Van hoc thieu nhi cua Đai hoc Hue đa long mau thuan xa hoi va đau tranh giai cap đe giai thich ve hoan canh sang tac cua tac pham. Theo đo, vao giua the ky XIX, ca xa hoi chau Au cung nhu Đan Mach đang chuyen sang tu thoi ki qua đo sang tu ban chu nghia thong qua qua trinh tich luy tu ban nguyen thuy. Chu nghia tu ban đa hinh thanh va phat trien thong qua mot so cuoc cach mang đa dien ra nhu: Cach mang Ha Lan, Cach mang tu san Phap,... Trong xa hoi tu ban mau thuan chu yeu la mau thuan giua 2 giai cap: Giai cap cong nhan va giai cap tu san. Nong dan va cong nhan ngay cang cuc kho, ban han. Cac the luc cua giai cap tu san thong tri ngay cang tan nhan va đoc ac. Xa hoi ngay cang bi tha hoa, huy hoai dan cac gia tri đao đuc. Đo la mot trong nhung ly do đe ra đoi tac pham.


Tom tat noi dung Ba Chua Tuyet la mot trong nhung truyen tuong đoi dai trong kho tang truyen ke cua Hans Christian Andersen. Truyen nay đuoc chia thanh bay cau chuyen nho va sau đay la noi dung cua moi phan:


= Chuyen thu nhat: Tam guong va nhung manh vo =

Cau chuyen xoay quanh ve mot con quy che tao ra tam guong ki la. Neu nguoi nao tot hay vat nao tot soi vao tam guong thi đeu tro nen meo mo de so. Hon nua, nguoi hay vat nao xau thi tro nen xau hon. Chinh vi đac điem ki di cua tam guong ma con quy mang đi khap noi va sau đo mang len thien đinh đe che nhao ca Đuc Chua Troi va cac Thanh. Vua đen cua nha troi, tam guong lien bi rum ro, quan queo, tuot khoi tay quy roi xuong vo ra va tao thanh hang trieu trieu manh nho li ti. Nguy hai thay trong co vo so manh vo trong khong trung. Neu manh vo ban vao tim ai thi nguoi đo thi tro nen lanh lung va vo cam voi moi thu xung quanh voi trai tim đa tro thanh bang gia. Con ai bi manh vo ban vao mat thi nhin vao moi thu xung quanh đeu tro nen xau xi va đang so...


= Chuyen thu hai: Hai em be =

...O giua mot thanh pho lon co hai em be: Kay (be trai) va Gerda (be gai). Nha chung o canh nhau va chung choi nhau rat than thiet ngay tu hoi con nho: Luc hai em nghe ba ke chuyen co tich, khi thi cac em cung nhau cham bon cay trong, co luc chung cung nhau xem tranh. Neu em nay thieu em kia va nguoc lai thi chung rat buon. Mot ngay kia khi hai em đang choi đua voi nhau thi Kay đau nhoi o mat va tim. Thi ra, mot manh vo cua tam guong quy ban vao tim em va mot manh khac ban vao mat em. Va tu đo cau chuyen bat đau xay đen. Tu khi hai manh guong ban vao mat va tim, thai đo cua Kay đoi voi moi thu xung quanh thay đoi rat nhieu. Sau đo, em khong o nha va em đi choi tren tuyet. It lau sau, em bi ba Chua Tuyet me hoac va em theo ba Chua Tuyet đi toi giang son menh mong, bang gia cua ba. Gerda thuong nho va quyet tam đi tim Kay...                  g Chuyen thu ba: Vuon nha ba co phep la

...Tu đo Gerda hoi tham khap noi ve tung tich cua Kay. Trong long em rat buon va em tham nghi rang Kay đa chet roi. Sau cung, em khong tin vao đieu đo va em đa xuong mot con thuyen. Thuyen troi dat tu ngay nay sang ngay khac va mot hom thuyen troi vao vuon cua ba lao biet nhieu phep la va co tam long nhan hau. Trong long ba muon co chau gai tu lau. Em hoi ba ve tung tich cua Kay nhung ba khong biet. Sau khi nghe xong cau chuyen cua co be, ba lao chai toc cho Giecđa dan dan quen ca Kay, nguoi ban than nhat cua no. Ba ra vuon lay nang chia vao cac khom hong lam cho hoa đang no đep bong chui ngay xuong đat đen, khong con trong thay dau vet gi nua. Ba lao so rang khi trong thay hoa hong Gerda lai nho đen Kay va bo đi mat. Gerda o voi ba lao va hang ngay va ke chuyen cua minh cho ba lao va cac cay hoa trong vuon. Nho đo em biet đuoc cuoc đoi cua nhung bong hoa trong vuon cung bat hanh khong kem cuoc đoi em. Gerda buon qua va khoc nuc no lam nuoc mat lam uot đat, nho đo lam cho mot bong hong moc len. Nho bong hong ke lai, co be biet đuoc Kay chua chet va đieu đo thoi thuc em len đuong tim Kay mac du trai y ba lao va cac cay hoa trong vuon...


= Chuyen thu tu: Hoang tu va cong chua =

...Sau đo, Gerda gap mot con qua va em ke moi chuyen cua minh cho qua nghe. Qua bao bay gio Kay đa thanh hoang tu qua đot ken chong cua cong chua va anh ay lot vao mat xanh cua nang. Hien nay, Kay song trong hoang cung cung cong chua va cuoc song rat hanh phuc. Nho qua va qua cai (nguoi yeu cua qua lam viec trong hau cung), Gerda vao gap hoang tu trong hau cung. Nhung tro treu thay, hoang tu khong phai la Kay va em oa len khoc. Cong chua tu giuong ben canh co rem trang ngo sang va hoi chuyen gi xay ra. Em ke chuyen cho hoang tu va cong chua ve cau chuyen bat hanh cua minh. Sau đo, hai nguoi an ui em va cho em mot co xe song ma cung quan ao, luong thuc voi mot linh ho ve, mot ten hau, mot nguoi đanh xe đua Gerda len đuong tim Kay. Sang hom sau, em tu biet moi nguoi đe tiep tuc len đuong. Hoang tu va cong chua tien em đen tan cong. Qua đi theo co xe mot đoan đuong dai đen khi xe khuat bong...


= Chuyen thu nam: Con gai quan cuop đuong =

...Đoan, xe đi đen mot khu rung toi om, Gerda bi bon cuop chan xe va bat em ve sao huyet. May man thay, chung đinh an thit em thi bi con gai ten tuong cuop ngan chan lai vi no muon co ban đe choi. Tu đo hai đua tro nen rat than thiet. Co be đa ke chuyen cua minh cho no nhung no khong biet Kay o đau. Trong khi nghe Gerda ke chuyen, chim bo cau cua bon cuop bao co be rang: Kay đang bi ba Chua Tuyet mang ve xu Lapland (xu đo cung chinh la que huong cua chim bo cau). Sang hom sau, con be tha chim bo cau va con nai. Gerda cung chim bo cau va nai len đuong đen xu Lapoli va chia tay nguoi ban moi...


= Chuyen thu sau: Ba lao Lapoli va ba lao nguoi Phan Lan =
...The la co be cung bay chim bo cau đa đen xu Lapoli. Nho ba lao Lapoli huong dan, Gerda đen gap ba lao nguoi Phan Lan va đuoc biet Kay đang o trong lau đai cua ba Chua Tuyet. Ba cho em biet: muon cuu Kay thi phai lay đuoc manh guong trong mat va tim Kay đe Kay tro lai binh thuong. Luc nay, Kay bi me hoac va song trong lau đai bang gia cua ba chua tuyet. Gerda tiep tuc ra đi va đoc kinh, cau nguyen. Em thay ro hoi tho cua em boc len va bien thanh nhung thien than. Chung giup em chong lai cai ret va rut ngan quang đuong đen voi lau đai cua ba Chua Tuyet...


= Chuyen thu bay: Viec xay ra trong lau đai ba Chua Tuyet =

...Trai qua bao kho khan va thu thach, cuoi cung hai em be đa gap nhau trong lau đai cua ba Chua Tuyet. Em mung qua va om chat lay Kay nhung Kay van đung tro ra, lanh lung, vo cam. Gerda oa len khoc lam cho nhung giot le nong hoi roi vao nguc va tham vao tim Kay. Nuoc mat lam tan nuoc đa va đanh tan manh guong quy trong tim cau be. Kay nhin Gerda va hai em hat len bai hat cac em thuong hat. Kay cam đong qua, khoc nuc no lam manh guong trong mat troi ra ngoai. Giay phut ay cam đong đen noi ca nhung manh bang vo cung nhay nhot vui mung, cho đen luc met nhoai chung moi chiu nam im. Nhung ky dieu thay, chung nam im thi mat đat hien ra hai chu "VINH CUU" do ba chua Tuyet đe ra. Cac em be đa thoat khoi lau đai cua ba Chua Tuyet. Khi ve, ho gap lai nhung nguoi ban cu đe cam on va tu biet đe ve nha.
Ket thuc cau chuyen, chung moi hieu y nghia cua cau thanh thi ma chung đa thuong hat hang ngay:

"Hong moc đay trong thung lung
Noi cau be Giesu đang phan bao ta".
Sau cung, hai đua đa lon nhung tam hon chung van tre con. Mua ha van sang ruc len, mua ha nong buc va nhan hau.


Nhan vat trong truyen = Nhan vat chinh =

Kay: la mot cau be song trong mot khu pho nho voi ba ngoai. Em la ban than cua Gerda va choi than voi co be tu nho. Cau be bi manh guong quy ban vao tim va mat lam cho em tro nen lanh lung, vo cam voi Gerda va moi thu xung quanh. Em cung la nan nhan cua ba Chua Tuyet, bi ba Chua Tuyet me hoac va bat đi o trong lau đai tuyet. Nho Gerda ma Kay đa tro lai binh thuong va thoat khoi lau đai cua ba Chua Tuyet.
Gerda: la mot trong hai nhan vat chinh trong truyen, hien than cho su yeu thuong. Em la ban than cua Kay va choi than voi cau be tu nho. Khi biet Kay bi ba Chua Tuyet bat đi, co be đa vuot qua moi kho khan, nguy hiem đe đen lau đai cua ba Chua Tuyet tai Phan Lan. Co đa giup Kay tro lai cuoc song binh thuong bang cach lay 2 manh guong bi vo trong mat va tim cua cau be.


= Cac nhan vat khac =
Quy Satan (xuat hien trong chuyen thu nhat): nhan vat phan dien trong tac pham, đa che tao ra mot chiec guong ky la. Chung rat tu hao ve phat minh xao quyet cua minh. Mat khac, chung mang no đi khap noi va chung đem chiec guong nay đe che nhao Đuc Chua Troi va cac Thanh. Ket qua la quy Satan đa that bai the tham: chiec guong cua no bi vo va vang ra hang trieu trieu manh trong khong trung.
Ba cua Kay (xuat hien trong chuyen thu hai): Song chung voi Kay va Gerda tu luc hai em be con nho tuoi. Ba thuong ke chuyen co tich cho Kay nghe, trong đo co chuyen ve ba Chua Tuyet. Cuoi truyen, ba đa đoc kinh thanh va nho đo hai em be đa hieu đuoc cau hat ma chung hat thuong ngay.
Ba lao co phep la (xuat hien trong chuyen thu ba): Nhan vat đa xay ngoi nha ben song, co mot khu vuon đay đu cac loai hoa. Ba la nguoi biet nhieu phep thuat va ba co tam long nhan hau. Trong long ba muon co chau gai. Ba xem Gerda la chau ruot, mong muon va tim cach giu Gerda o voi ba.
Cong chua va hoang tu (xuat hien trong chuyen thu tu): Cong chua la mot co gai rat muc thong thai, đa hoc qua tat ca sach vo, nhung đuoc cai quen ngay. Nang muon lay chong nhung lai ken mot nguoi biet noi nang chu khong phai nguoi chi co be ngoai chung chac. Con Hoang tu la mot chang trai ngheo kho va anh ay đa lot vao mat xanh cua cong chua qua đot ken chong. Hai nguoi song hanh phuc trong hau cung. Sau khi nghe Gerda ke chuyen, ca hai giup đo Gerda tim Kay va cho em mot co xe song ma cung quan ao, luong thuc voi mot linh ho ve, mot ten hau, mot nguoi đanh xe đua Gerda len đuong. Sau vai ngay đua tien Gerda len đuong, hai vo chong đi du lich. Chang co ai biet tin tuc ve ho va khong ai biet khi nao ho ve.

Hai vo chong qua (xuat hien trong chuyen thu tu): Bao gom qua đen va nguoi vo cua no song o hau cung. Qua cho rang nguoi ma Gerda can tim đang la hoang tu (chong cua cong chua). Ca hai đeu giup co be vao trong hau cung đe Gerda thuc hien đuoc viec cua minh. Ket thuc truyen, qua đen đa chet vi khong quen song go bo trong bon buc tuong. Con qua cai đe tang chong minh bang mot soi len mau đen buoc vao chan, to ve thuong xot nhung chang qua la đe che mat the gian.
Con gai bon cuop (xuat hien trong chuyen thu nam): La con gai cua ten tuong cuop. Co be đa ngan can bon cuop an thit Gerda. Hai nguoi la ban than khi Gerda o trong sao huyet cua bon cuop. Sau cung, vi chan canh gia đinh, no đa đi chu du khap noi, truoc tien đi ve phuong Bac.
Chim bo cau (xuat hien trong truyen thu nam): Con vat đuoc con gai ten tuong cuop tha ra cung voi Gerda đen xu Lapoli.
Ba lao Lapoli (xuat hien trong chuyen thu sau): Ba la mot phu nu hay la phu thuy nguoi Lapoli. Ba song trong mot tup leu nho. Chinh ba cho biet lau đai cua ba Chua Tuyet o Phan Lan va huong dan em đen noi o cua ba lao nguoi Phan Lan.
Ba lao nguoi Phan Lan (xuat hien trong chuyen thu sau): Nha cua ba cach lau đai ba Chua Tuyet khoang 2 dam. Ba la nguoi đa chi đuong Gerda đen lau đai cua ba Chua Tuyet. Đong thoi chinh ba đa huong dan co be giup Kay tro ve cuoc song binh thuong. Ket thuc truyen, ba đa may quan ao moi va đa sua chua xe truot tuyet cho hai em.
Nai (xuat hien trong chuyen thu nam va thu sau): Gap Gerda trong sao huyet cua bon cuop, đuoc Andersen mieu ta:

No đua Gerda đen lau đai ba Chua Tuyet va cho hai em be tro ve thoat khoi lau đai...

Ba Chua Tuyet (xuat hien trong chuyen thu hai va thu bay): hay con goi la nu hoang tuyet, trong xu so cua ba đeu la tuyet ke ca lau đai hay moi thu xung quanh, đac biet la o quan đao Spitsbergen (Phan Lan). Ba đa tung me hoac va đem Kay ve xu so cua ba sau khi cau be bi manh guong quy ban vao tim va mat. Chinh ba đa bao Kay rang xep cac manh guong thanh chu "VINH CUU" thi Kay "se lam chu đuoc minh". Ba con hua voi Kay neu xep đuoc ba se cho ca the gioi va đoi giay truot tuyet moi tinh.


Ngon ngu nuoc ngoai Sau đay la ten cua truyen nay đuoc goi theo theo mot so ngon ngu nuoc ngoai.


Truyen thong = Phat hanh tem =

Ben phai la tem đa phat hanh o Đuc vao nam 1972. Tren moi con tem la hinh anh dua theo noi dung cau chuyen ba Chua Tuyet, phia duoi co ghi dong chu "Die Schneekonigin von H.Chr.Andersen" cung menh gia tuong ung cua tung con tem. Sau đay la mo ta hinh anh tung con tem:

Tem co menh gia 5 penny: Kay bi manh guong vo roi vao mat va tim, tu đo lanh đam voi moi nguoi xung quanh, ke ca Gerda va ba cua em.
Tem co menh gia 10 penny: Cau be bi ba Chua Tuyet me hoac va em đa đi đen xu so bang gia cua ba.
Tem co menh gia 15 penny: Gerda o trong khu vuon cua ba lao co phep la va tro chuyen voi cac cay hoa trong vuon.
Tem co menh gia 20 penny: Nho su giup đo cua hai vo chong qua, co be đa vao đuoc hoang cung.
Tem co menh gia 25 penny: Gerda tu biet ba lao nguoi Phan Lan, cuoi nai đi vao lau đai ba Chua Tuyet.
Tem co menh gia cao nhat (35 penny): Hai em be gap nhau tai lau đai cua ba Chua Tuyet.
Nhung con tem bat đau phat hanh vao ngay 28 thang 11 nam 1972 do Blaser thiet ke.


= Đong tien ki niem o Belarus =

O tren la đong tien ki niem cua Belarus nhan dip ki niem 200 nam ngay sinh cua tac gia truyen nay. Nguoi ta coi no la mot trong nhung đong tien đep nhat cua Belarus do С. Некрасова thiet ke. Cac đong tien nay đuoc phat hanh đau tien vao ngay 24 thang 2 nam 2005 tai quoc gia nay va cac nuoc lang gieng Ba Lan voi so luong khoang 20000 chiec.
Moi đong tien đuoc lam bang bac nang 28,28 gam, trong đo bac nguyen chat nang 26,16 gam. Tren thuc te đong xu la hinh tron co đuong kinh khoang 38,61 mm.
Tren mat cua moi đong tien con xuat hien nhung chum bong tuyet trang o xung quanh va trong tam la hinh anh cua cac nhan vat chinh trong truyen: Kay, Gerda (đong tien ben trai) va ba Chua Tuyet (đong tien ben phai).
O đong tien thu nhat (ben trai) ben duoi co khac so 2005. Đo la thoi gian tien đuoc đuc. Đong tien con đuoc khac 2 hang chu: phia tren: "Cong hoa Belarus" phia duoi: "DVATSTSATS RUBLEУ. Trung tam cua đong tien la 2 nhan vat chinh: Kay va Gerda đang ngoi ben nhau duoi vom troi voi ve mat vui ve. Tren tay cua hai em be đang cam mot quyen sach.
O đong tien thu hai (ben phai), ba Chua Tuyet đuoc đieu khac nhu mot nguoi phu nu đang đoi vuong mien voi đa inset mau xanh lam (la than khi cua hoang gia). ba Chua Tuyet con đuoc mo ta nhu the ba ta quay lai va nhin vao ban voi khuon mat ngot ngao, xinh đep nhung ve mat lanh lung. Phia duoi co dong chu СНЕЖНАЯ КАРАЛЕВА


= Phim va truyen hinh =


 Tu nam 1950 đen nam 1999  Nam 1957, Lien Xo đa san xuat phim hoat hinh Snezhnaya koroleva (ba Chua Tuyet, phim nam 1957) va sau nay đuoc goi la Universal Studios dua tren cau chuyen ba Chua Tuyet. Phim nay đuoc long tieng voi cac dien vien:Sandra Dee (vai Gerda), Tommy Kirk (vai Kay) va phim đuoc gioi thieu boi Art Linkletter. 33 nam sau đo (nam 1990), phim nay đuoc thuc hien mot lan nua voi su long tieng cua cac dien vien: Kathleen Turner, Mickey Rooney, Kirsten Dunst va Laura San Giacomo.
Sau đo vao nam 1966, phim hoat hinh Снежная королева (ba Chua Tuyet, phim nam 1966) đuoc san xuat boi đao dien Gennadi Kazansky. Phim đuoc ra mat lan đau tien vao ngay 6 thang 11 nam 1967.
Nam 1976, phim The Snow Queen (ba Chua Tuyet, phim nam 1976) đuoc san xuat va phat hanh boi đai truyen hinh BBC Enterprises (tien than cua Đai Truyen hinh BBC Worldwide) đuoc san xuat boi đao dien Andrew Gosling.
Bo phim hoat hinh cua Lien Xo Tayna snezhnoy korolevy (Bi mat cua ba Chua Tuyet, phim nam 1986) dua theo truyen ba Chua Tuyet, đuoc san xuat nam 1986. Kich ban cua phim nay la Vadim Korostylyov. Co nhieu dien vien long tieng cho bo phim nay, trong đo Nina Gomiashvili (long tieng Gerda), Yan Puzyrevsky (long tieng Kay), Alisa Freyndlikh (long tieng ba Chua Tuyet).
Lumikuningatar (ba Chua Tuyet, phim nam 1986), bo phim truyen hinh dua tren tac pham ba Chua Tuyet do Phan Lan san xuat. Phim đuoc ra mat vao ngay 19 thang 12 nam 1986. Đao dien cua phim cua phim la Paivi Hartzell. Phim co su tham gia cua cac dien vien: Satu Silvo, Outi Vainionkulma, Sebastian Kaatrasalo.
The Snow Queen (ba Chua Tuyet, phim nam 1992) la mot bo phim hoat hinh ngan cua My cua kich ban Maxine Fisher. Phim đuoc long tieng voi nhieu dien vien, trong đo Sigourney Weaver la dien vien chinh.
The Snow Queen (ba Chua Tuyet, phim nam 1995) la bo phim hoat hinh Anh san xuat vao nam 1995. Đao dien cua phim nay la Martin Gates va voi su tham gia long tieng cua cac dien vien: Helen Mirren, David Jason, Hugh Laurie, Rik Mayall va Imelda Staunton. Phan con lai co tua đe The Snow Queen's Revenge, đuoc phat hanh vao nam sau đo.


 Tu nam 2000 đen nay  Snedronningen (ba Chua Tuyet, phim nam 2000) la mot bo phim hoat hinh do Đan Mach san xuat vao nam 2000 dua noi dung cau chuyen ba Chua Tuyet voi su tham gia cua 2 đao dien: Jacob Jørgensen va Kristof Kuncewicz. Snedronningen đuoc long tieng voi nhieu dien vien trong đo Christian Elmelund (vai Kay), Ronja Mannov Olesen (vai Gerda). Phim đuoc phat hanh ngay 2 thang 4 nam 2000.
Snow Queen (ba Chua Tuyet, phim nam 2002), la mot bo phim cua kenh truyen hinh Hallmark, đao dien David Wu va voi su tham gia cua cac dien vien Bridget Fonda, Jeremy Guilbaut, Chelsea Hobbs, Robert Wisden, va Wanda Cannon.
The Snow Queen (ba Chua Tuyet, nam 2005), phim truyen hinh BBC nam 2005. Bo phim nay su dung cac ki xao, nghe thuat, ket hop hanh đong truc tiep va ki thuat vi tinh tao ra. Voi cac bai hat cua ca si Paul K. Joyce va Juliet Stevenson voi su tham gia long tieng cua Patrick Stewart, bo phim đuoc chuyen the tu mot buoi hoa nhac opera nam 2003 đuoc to chuc tai Trung tam Nghe thuat Barbican.
雪の女王 (ba Chua Tuyet, phim nam 2005),phim hoat hinh dai tap cua Nhat Ban đuoc san xuat vao nam 2005 voi su hop tac san xuat boi NHK va hang giai tri TMS. Đao dien bo phim la Osamu Dezaki. Tap đau tien cua phim nay đuoc phat song vao ngay 22 Thang Nam, nam 2005 tren mang luoi đai truyen hinh NHK cua Nhat Ban.
눈의여왕 (Nu Chua Tuyet, phim nam 2006), la bo phim truyen hinh thuoc the loai kich thuoc kenh KBS Han Quoc san xuat nam 2006 co đo dai 16 tap. Bo phim dua theo tac pham ba Chua Tuyet cua Andersen. Cac dien vien tham gia dien bo phim nay la: Hyun Bin (vai Han Tae Woong), Sung Yu Ri (vai Kim Bo Ra), Go Ju Yun (vai Kim Bo Ra), Im Joo Hwan (vai Suh Gun Woo), Yoo In Young (vai Lee Seung Ri).
O Nga, Hang phim Wizart va cong ty phim Inlay Film hop tac san xuat bo phim hoat hinh The Snow Queen (ba Chua Tuyet, phim nam 2012) dua theo truyen ba Chua Tuyet. Bo phim du kien đuoc phat hanh trong cac rap chieu phim o Nga vao thang 12 nam 2012.
Dua theo cau chuyen co tich nay, vao nam 2002, hang phim hoat hinh Walt Disney đa san xuat ra phim hoat hinh The Snow Queen (ba Chua Tuyet, phim nam 2012) nhung ket qua khong thanh cong va ke hoach san xuat hoan lai đen thang 3 nam 2010.
Hang phim Koscherfilm đa chuyen the tac pham ba Chua Tuyet thanh bo phim cung ten dua tren sach thieu nhi: Gerda and Kai-The Snow Queen. Đao dien Richard Koscher cong bo phim van con trong thoi gian san xuat cho đen Giang sinh 2012.
Nu hoang bang gia  la bo phim nhac kich tuong tuong su dung cong nghe hoat hinh may tinh do Walt Disney Animation Studios san xuat va Walt Disney Pictures phat hanh nam 2013.


= Kich va opera =


 Viet Nam  Nam 2010, nhan ngay Quoc te Thieu nhi 1/6, Hoi Nghe thuat nhan đao thanh pho Ha Noi cung voi Nha hat kich Viet Nam san xuat vo kich ba Chua Tuyet. Tac gia vo kich nay la Nguyen Thi Kim Chung cung Đao dien Nghe si uu tu Tuan Hai. Vo kich co su tham gia cua cac dien vien: Nghe si uu tu Thu Ha, Le Ngoc, Thuy Huong, Ngan Hoa, Xuan Nam, Ho Lien, Lam Tung, Luu Hoang,... Ngoai ra con co su gop mat cua mot loat cac nghe si tre tai nang, tung xuat hien trong cac phim truyen hinh nhu Tien Ngon (vai Tho Lau trong chuong trinh truyen hinh Chuc be ngu ngon), Tien Loc (vai Ly Cong Uan, phim Ly Cong Uan – Đuong toi thanh Thang Long), Hoang Lan (vai Ly Chieu Hoang trong Tran Thu Đo), nghe si Minh Hai (vai Lanh tu Nguyen Ai Quoc trong phim Nguyen Ai Quoc o Hong Kong).


 The gioi  Vo dien opera The Snow Queen đuoc bieu dien lan đau tai nha tho St Michael's tai Blewbury, Oxfordshire vao ngay 5 thang 1 nam 1982. Vo kich đuoc sang tac boi Gary Carpenter, tuy nhien cac vai dien chu yeu do nguoi dan trong lang bieu dien. Qua trinh thuc hien vo kich nay la chu đe cua bo phim tai lieu ATV. Phim tai lieu nay đuoc phat song vao đau nam 1983.
Nha hat Faerie Tale đa to chuc vo dien The Snow Queen vao nam 1985. Trong dien co su tham gia cua cac dien vien cua nha hat, trong đo co Melissa Gilbert (vai Gerda) va Lee Remick (vai ba Chua Tuyet).
Nam 1998, no đuoc chuyen the thanh mua ba le (sang tac Erin Holt la Giam đoc nghe thuat thanh nien California) mang ten The Snow Queen - ballet redefined.... Trong nam 2008, cong ty đoi ten đieu mua nay la California Contemporary Ballet. Đao dien va bien đao voi ban nhac sang tac va bieu dien boi Randall Michael Tobin. Vo mua ba le đuoc thuc hien hang nam vao thang 12 o Glendale, California. Buoi bieu dien truc tiep đa đuoc đao dien va bien tap boi Randall Michael Tobin.
Nam 1999, nha hat off-Broadway đa bieu dien vo kich The Snow Queen. Vo kich nay đuoc san xuat boi Angela Jones va Noel MacDuffie. Nhac phim cua vo kich nay đuoc phat hanh trong mot album tren TownHall Records vao nam 2000.
Ngay 11 thang 10 nam 2007, mot vo dien balett The Snow Queen đuoc bieu dien tai thanh pho Liverpool, Anh. Vo ballet đuoc dan dung boi Michael Corder va voi su tham gia bieu dien cua cac vu cong: Glurdjidze, Klimentova, Oliveira, Ramos.
Mot vo kich cam dua theo tac pham ba Chua Tuyet đuoc bieu dien vao 9/10/2009 đen 19/10/2009 tai trung tam nghe thuat thanh pho St Helens.
Cong ty DanceVision đa bieu dien vu đieu The Snow Queen vao ngay 17 va 18 thang 12 nam 2011 tai New Jersey. Bien đao mua la Risa Gary Kaplowitz.
Nha hat kich MA o Cambridge, My đa chuyen the tac pham ba Chua Tuyet thanh vo kich The Snow Queen. Đao dien vo kich la Allegra Libonati, thiet ke am thanh va am nhac la Aaron Mack. Vo kich đuoc thuc hien tu 10 đen 31 thang 10 nam 2011.


Tac pham van hoc dua theo truyen ba Chua Tuyet The Snow Queen (ba Chua Tuyet, tieu thuyet 1980): la tieu thuyet khoa hoc vien tuong cua Joan D. Vinge nam 1980.
Trong truyen, hanh tinh Tiamat ma mot nam co 2 mua luan phien nhau: mua he va mua đong. Moi mua o đay dai bang 150 nam o Trai Đat. Luc chuyen giao giua mua đong va mua he, nu hoang đuong nhiem Snow Queen - Arienrod nhuong ngoi cho Nu hoang mua he va ba bi Nu hoang mua he nem xuong bien. Cau chuyen bat đau tu đo...
Travels with the Snow Queen: la tac pham cua Kelly Link, dua tren cau chuyen co tich cua Andersen đuoc viet trong hai nam: 1996 va 1997. Tac pham đoat giai James Tiptree, Jr, Nebula, Tiptree, va World Fantasy.
Tac pham la su tiep noi cau chuyen ba Chua tuyet cua Andersen. Noi dung tac pham xoay quanh chuyen tinh lang man cua Kay va Gerda khi chung lon len.
Gerda and Kay - The Snow Queen la mot tac pham cua nha van Richard Koscher. Sach đuoc phat hanh lan đau vao ngay 14 thang 7 day 138 trang.
Cau chuyen ke rang: Moi 12 tuoi, co be Giecđa phai đen the gioi đay ma thuat va suc manh cua ba Chua Tuyet đe cuu ban than cua minh la Kay. Ngoai ra co co su menh mang đen hoa binh cho vung đat đuoc cai tri boi me co.
Breadcrumbs la tieu thuyet cua nu nha van Anne Ursu viet vao nam 2011 danh cho tre em la mot phan mo rong cua cau chuyen ba Chua tuyet.
Hazel va Jack la đoi ban than. Mot hom cau ay vao rung va bien mat cung voi ba Chua Tuyet. Sau đo, Hazel vuot qua bao thu thach đe tim ban cua minh. Cau chuyen bat đau tu đo...
Qua tieu thuyet nay, tac gia gui đen chung ta thong điep: Hay giu lay, tran trong nhung gi ma chung ta đang co.
Spirit: cuon tieu thuyet kinh di cua nha van Graham Masterton (viet vao nam 2011) dua theo nhan vat va chu đe tu ba Chua Tuyet. Tac pham đuoc xuat ban vao ngay 1 thang 11 nam 2011 tai nha xuat ban Leisure Books. Cuon sach co đo day 422 trang.
Cuoc song cua Laura va Elizabeth Buchanan bi thay đoi đot ngot khi hai nguoi thay em gai cua Peggy chet đuoi trong ho boi cua gia đinh minh. The nhung, hon Peggy khong bao gio roi khoi nguoi than cua minh, Laura va Elizabeth Buchanan. Vai nam sau đo, cuoc song cua ho bi đe doa khi nhung nguoi xung quanh lan luot qua ben kia the gioi ma khong ro nguyen nhan.
The Golden Compass (Bac Cuc Quang, tieu thuyet 1995) hay con goi la Northern lights la mot tieu thuyet cua tac gia nguoi Anh Philip Pullman dua theo truyen ba Chua Tuyet cua Andersen.
Chuyen ke ve cuoc phieu luu cua Lyra Belacqua, mot co gai song trong the gioi khac song hanh voi the gioi chung ta. Trong the gioi cua Lyra, to chuc Magisterium đa co am muu thong tri the gioi. Chung thu tieu moi su tu do, moi đieu tot đep trong the gioi nay. Tre em ngheo, tre mo coi bien mat duoi nhom nguoi đuoc goi la Gobblers. Đuoc cuu boi Gyptians, Lyra tham gia vao mot chuyen đi xa ve phia bac tim kiem tre em mat tich trong đo co ban trai cua co.
Tieu thuyet nay đuoc xuat ban vao nam 1995. Tac pham đoat huy chuong Carnegie vao nam 1996, va đa đuoc chuyen the thanh bo phim hoat hinh Hollywood: The Golden Compass đa khoi chieu vao ngay 5 thang 12 nam 2007 tai Anh, 7 thang 12 tai My va 26 thang 12 tai Uc.
Winter's Child: tac pham cua nha van Cameron Dokey dua theo truyen co tich cua Andersen đuoc sang tac vao thang 9 nam 2009. Sach phat hanh co đo day 173 trang.
Chuyen xoay quanh hai nhan vat chinh la Kay va Grace. Chung đa song voi nhau tu hoi nho, luon chia se nhung niem vui, noi buon va bi mat cua nhau va cung nghe ba cua Kay ke chuyen. Đen nam 16 tuoi, Kay đa to tinh voi Grace. Sau đo, Kay bi ba Chua Tuyet me hoac va đua Kay đen vung đat cua ba. Grace đa trai qua bao kho khan va thu thach đe tim Kay va tim lai chinh minh.


Xem them Cac tac pham khac cua nha van Hans Christian Andersen nhu sau:

Chu linh chi dung cam
Co be ban diem
Nang tien ca
Thien than
Vit con xau xi
Bay chim thien nga
Bo quan ao moi cua hoang đe
Co be ti hon
Cu nhon va cu con
Đoi giay đo
Gia đinh hanh phuc


Chu thich Nghien cuu them = Tieng Viet =
H.C Anđecxen tren đat viet - Ki yeu hoi thao - ĐHQG - HN, 1996.
Truyen ke Anđecxen tap I, II - Nha xuat ban Van hoc, 1996.
Bai giang Van hoc thieu nhi - Nha xuat ban Đai hoc Hue.
Truyen co Andersen - Nha xuat ban Kim Đong, 2012.


= Tieng Anh =
Andersen, Celia Catlett, "'Andersen's Heroes and Heroines: Relinquishing the Reward'", in Francelia Butler and Richard Rotert (eds.), Triumphs of the Spirit in Children's Literature (1986).
Bredsdorff, Elias, Hans Christian Andersen: The Story of his Life and Work 1805–75 (1975).


= Ngon ngu khac =
(tieng Phap) Hans Brix et Anker Jensen, «Biographie d'Andersen, les contes d'Andersen commentes et annotes » Gyldendal, 1931 reprint 1957, 2 vol. 423 et 431 pages.


Lien ket ngoai = Tieng Anh =
Cac trang web

The Snow Queen at the Hans Christian Andersen website. Luu tru ngay 19 thang 2 nam 2013 tai Wayback Machine
SurLaLune's Annotated The Snow Queen Luu tru ngay 26 thang 11 nam 2006 tai Wayback Machine
Free audiobook from LibriVox.
Noi dung truyen ba Chua Tuyet tren wikisource (Phien ban tieng Anh).
ba Chua Tuyet tren www.answers.com
Cac tac pham dua theo truyen ba Chua Tuyet Luu tru ngay 30 thang 11 nam 2019 tai Wayback Machine
Ba Chua Tuyet Luu tru ngay 12 thang 5 nam 2012 tai Wayback Machine