Ayse Nur Zarakolu (nhu danh Sarısozen) (9.5.1946 – 28.01.2002) la mot tac gia, nguoi xuat ban va nha benh vuc nhan quyen nguoi Tho Nhi Ky. Ba la nguoi đong sang lap – cung voi chong Ragıp Zarakolu – nha xuat ban "Belge" noi tieng cua Tho Nhi Ky va trong thap nien 1980 tro thanh giam đoc cong ty phat hanh sach "Cemmay", nguoi phu nu Tho Nhi Ky đau tien nam giu cuong vi nhu vay.
Cac xuat ban pham cua Zarakolu thuong khien ba va cham voi luat kiem duyet cua Tho Nhi Ky. Nam 1997, bao New York Times xac đinh Zarakolu la "mot trong cac nguoi thach thuc khong nao nung nhat đoi voi luat bao chi cua Tho Nhi Ky". 
Cac xuat ban pham cua Zarakolu đa giup cong bo cong khai nhieu van đe nhay cam o Tho Nhi Ky, trong đo co vu Tham sat Armenia va nhan quyen cua nguoi Kurd o Tho Nhi Ky.
Bi cam tu nhieu lan vi cac an pham cua minh, To chuc An xa quoc te đa goi ba la mot tu nhan luong tam, va di san cua ba tiep tuc phai đoi mat voi thach thuc phap luat o Tho Nhi Ky sau cai chet cua ba. Ba đa nhan đuoc nhieu giai thuong va vinh du cho cong viec cua minh, va Hiep hoi Nhan quyen Tho Nhi Ky (tieng Tho Nhi Ky: Insan Hakları Dernegi IHD) đa lap ra giai thuong tu do Tu tuong Ayse Zarakolu đe vinh danh ba.


Tieu su Ba co ten khai sinh la Ayse Nur Sarısozen, sinh ngay 9 thang 5 nam 1946 tai Antakya. Đuoc giao duc thanh mot nha xa hoi hoc, ba buoc vao nganh xuat ban nam 1968 truoc khi chuyen đen đai hoc Istanbul nam 1970 lam quan thu thu vien truong tai Vien nghien cuu Tai chinh. Zarakolu ket hon voi Ragıp Zarakolu va co hai nguoi con.
Truoc khi tu tran vi benh ung thu o Istanbul ngay 28.01.2002, Zarakolu tro thanh mot tac gia noi tieng, mot chu nha xuat ban va nguoi ung ho nhan quyen. Nam 1976 hoac 1977, Zarakolu va chong lap ra nha xuat ban "Belge" (Tai lieu), đe xuat ban cac sach lich su, chinh tri cung nhu tho, va trong thap nien 1980 ba cung tro thanh giam đoc cua cong ty phan phoi sach "Cemmay". Theo bao The Independent, ba la phu nu Tho Nhi Ky đau tien giu mot cuong vi nhu vay. Nam 1998, ba giup viec sang lap Hiep hoi Nhan quyen Tho Nhi Ky.


Cuoc chien phap ly Khi bao The Independent đua ra gia thuyet la nhung cuon sach đuoc nha xuat ban Belge xuat ban o bat ky nuoc nao khac cung se gay tranh cai lon", Zarakolu đa la đoi tuong bi truy to o Tho Nhi Ky vi cac xuat ban pham cua minh, trong đo co viec phat tu dai han va bi phat tien, va nha xuat ban Belge đa bi nem bom lua nam 1995. Theo bao The New York Times, thi nam 1997 Zarakolu đuoc coi la "mot trong nhung nguoi thach thuc gay go nhat đoi voi luat bao chi Tho Nhi Ky". Cac sach do ba xuat ban "đa len an cuoc chien chong lai quan du kich nguoi Kurd cua chinh phu Tho Nhi Ky, buoc toi cac luc luong an ninh đa to chuc nhung đoi am sat, va đua ra tai lieu chung minh cac vu giet nhieu nguoi Armenia trong nhung nam đau the ky 20." Nam 2006 Hiep hoi Nhan quyen Tho Nhi Ky mo ta Zarakolu la "mot trong nhung nha tien phong trong cuoc đau tranh cho tu do tu tuong va ngon luan." Trong thong cao bao chi, to chuc nay luu y rang ba ay khong nhung chi san long xuat ban quyen Kurdistan, an Inter-States Colony cua Ismail Besikci bat chap mot lenh cam dung tu "Kurd", ma ba cung đa "bat đau cuoc tranh luan ve van đe "diet chung Armenia " luc đo van con la mot đieu cam ky o Tho Nhi Ky
 Ba huong su chu y tap trung vao cac tinh trang va lich su cua cac nguoi Kurd o Tho Nhi Ky, nguoi Armenia o Tho Nhi Ky va nguoi Hy Lap o Tho Nhi Ky. Mot so xuat ban pham đac trung cua nha xuat ban Belge o Tho Nhi Ky tung la đoi tuong cho viec tranh cai, trong đo co thi pham cua Mehdi Zana, Les Armeniens: histoire d'un genocide (The Armenians: history of a genocide) cua Yves Ternon, The Forty Days of Musa Dagh cua Franz Werfel, nhieu sach cua Ismail Besikci, va cac ban tieu luan cua Lissy Schmidt, mot nha bao Đuc đa chet khi theo doi đua tin ve tinh trang o Kurdistan thuoc Iraq.
Trong nam 2005, tuan bao Armenian Reporter cho biet Zarakolu đa bi bat giu tren "30 lan" Tung bi cam tu 4 lan vi cac xuat ban pham cua minh, Zarakolu đa đuoc to chuc An xa Quoc te goi la tu nhan luong tam. Trong mot cuoc phong van nam 2008, chong ba cho biet trong thoi gian o tu, Zarakolu đa bi tra tan. Trong mot la thu ghi nam 2001, Zarakolu to y tin tuong rang "Loi đe ngan chan nhieu nan diet chung nua, nhieu bi kich nua tu cac bien co thong qua kinh nghiem chung cua viec the hien su thanh tam hoi cai cho su xau ho ve nhung gi đa xay ra truoc đay", va ba cung chi ra rang "Ve phan toi, toi đa lam nhiem vu cua toi. Toi đa lam đieu gi đo ma moi nguoi se lam.... Va toi se tiep tuc lam nhu vay
."
Sau khi qua đoi nam 2002, Zarakolu van con phai đoi mat voi cac cao buoc ve viec xuat ban cac sach Pontos Kulturu cua Omer Asan va The Song of Liberty cua Huseyin Turhallı, nhung sau nay cac cao buoc đo đa đuoc bai bo. Nguoi con trai cua ba - Deniz Zarakolu – đa bi buoc toi la "khich đong su tra thu hoac cam thu, co the gay cho nguoi nay tro thanh nguy hiem cho nguoi khac" do bai dien van ma anh ta đoc trong le tang cua me, nhung sau đo anh ta đa đuoc mien buoc toi.


Vinh du Zarakolu đa đoat đuoc vo so su cong nhan cua Hiep hoi cac nha xuat ban Tho Nhi Ky, To chuc Theo doi Nhan quyen va International P.E.N. (Van but Quoc te). Nam 1998, ba đuocHiep hoi cac nha xuat ban quoc te vinh danh bang mot "Giai thuong Quoc te Tu do xuat ban" (International Freedom to Publish Award) khai mac o Hoi cho Sach Frankfurt; tuy nhien, the ho chieu cua Zarakolu đa bi cac quan chuc Tho Nhi Ky tich thu tu cac nam truoc, nen ba đa khong toi Franfurt đuoc.


Di san Hiep hoi Nhan quyen Tho Nhi Ky đa đat ra "Giai Tu do Tu tuong Ayse Zarakolu" đe tuong niem ba. Nam 2004, Toa an Nhan quyen chau Au đa len an Tho Nhi Ky ve viec nuoc nay ket toi Zarakolu lien quan toi viec ba xuat ban mot quyen sach mo ta chi tiet chuyen Ferhat Tepe, mot nha bao bi giet.
Nam 2007, Hoi đong thi xa lon Diyarbakır o đong nam Tho Nhi Ky đa đat ten "Aysenur Zarakolu Free Women's Park Forest" o đai lo Dicle Kent đe vinh danh ba. Tuy nhien, ho đa bi yeu cau đat lai ten khac cho cong vien, khi van phong thong đoc tinh chong đoi ten nay. Vu viec đa đuoc đua ra truoc Toa an Hanh chinh Vung, va toa an nay đa cam đat ten nhu tren vi ly do: " Zarakolu đa ung ho y tuong ly khai va tuyen truyen khung bo, ke ca trong sach cua minh lan cac sach ma ba xuat ban", nhung chong ba sau đo đa ghi rang ca đieu khoan buoc toi lan phien toa buoc toi ba đa bi huy bo.


Tham khao Đoc them Mater, Nadire (ngay 10 thang 9 nam 1996). "Prisoners of thought". Inter Press Service English News Wire. Ban goc luu tru ngay 23 thang 10 nam 2012. Truy cap ngay 21 thang 11 nam 2010.