Thi truong (chu Han: 市長, nghia: Truong quan/Nguoi đung đau cua Thanh pho) la mot chuc danh hien đai đuoc dung tai nhieu quoc gia đe chi vien chuc cao cap nhat trong mot chinh quyen đo thi tu quan (municipality), thanh pho (city) hoac thi xa/thi tran (town/township). Tai Viet Nam, chuc vu nay tuong đuong voi Chu tich Uy ban nhan dan thi tran, phuong, thi xa, thanh pho thuoc tinh, thanh pho thuoc thanh pho truc thuoc trung uong, quan va thanh pho truc thuoc trung uong.
Trong nhieu he thong chinh quyen tren the gioi, thi truong la chinh tri gia đuoc bau len đe đung đau co quan hanh phap cua đia phuong va/hoac la vien chuc nghi le đung đau cac thi tran hay thanh pho. Tren khap the gioi, co nhieu khac biet rong lon ve luat va tuc le đia phuong lien quan đen quyen luc va trach nhiem cua mot thi truong cung nhu cach thuc ma mot thi truong đuoc bau len hay đuoc uy nhiem.


Vai tro Thi truong la nguoi đung đau va đai dien cho chinh quyen đia phuong cua mot thanh pho, đo thi tu quan hoac thi xa/thi tran. Thi truong co quyen bo nhiem nhan su va ban bo cac chinh sach tai đia phuong đo.


Lich su Thoi quan chu phong kien tai cac quoc gia, chuc vu thi truong tuong đuong voi:

Thai thu (đung đau mot quan): phong kien Trung Quoc, phong kien Viet Nam
Huyen lenh (đung đau mot huyen): phong kien Trung Quoc, phong kien Viet Nam
Tri su (đung đau mot huyen): phong kien Nhat Ban
Cai tong (đung đau mot tong), Ly truong (đung đau mot lang): phong kien Viet Nam
Phu doan (đung đau kinh đo Hue): phong kien Viet Nam
Đoc ly (đung đau mot thanh pho nhuong đia): Thuc dan Phap
Cong su (đung đau mot thi xa nhuong đia): Thuc dan Phap
Đo truong (đung đau thanh pho thu đo): Viet Nam Cong hoa
Khu truong (đung đau mot đac khu cap quan hoac trung uong): Viet Nam Cong hoa


Viet Nam Truoc 30 thang 4 nam 1975 o mien Nam Viet Nam, thi truong la danh xung đe chi nhung nguoi đung đau nganh hanh phap tai cac thi xa tu tri cua Viet Nam Cong hoa.
Hien nay chuc vu Thi truong tuong đuong voi Chu tich Uy ban nhan dan Thanh pho cap tinh hoac Thi xa cap huyen.


Thuat tu "Mayor" trong tieng Anh Thuat tu mayor (tu tuong đuong trong tieng Phap la maire) trong đa so truong hop co y nghia la thi truong nhung đoi khi cung đuoc dung đe chi quan truong, xa truong, hay hoi đong truong.


= Uc =
Đoi voi cac hoi đong tai Uc, Hoi đong truong thuong la thanh vien cua hoi đong va đong vai tro nhu mot nguoi đung đau hinh thuc tai cac buoi le chinh thuc cung nhu đai dien tham quyen cua hoi đong trong cac cuoc hop. Cac quyet đinh cua mayor đe xuat giua cac buoi hop con phu thuoc vao hoi đong va phai đuoc hoi đong phe chuan hoac bai bo neu can. Cac mayor tai Uc co the đuoc truc tiep bau len qua mot la phieu co ghi chuc danh mayor trong mot cuoc bau cu chinh quyen đia phuong hoac co the đuoc bau len cach khac tu trong hoi đong tai mot cuoc hop vao thang 9.
Trong cac hoi đong co cac uy vien hoi đong đuoc bau len đai dien cho cac đang phai chinh tri, mayor thuong la nguoi lanh đao cua đang gianh đa so ghe trong hoi đong.


= Canada =
Mayor la nguoi đung đau tai đa so cac khu tu quan cua Canada. Tuy nhien, mot so tinh bang cua Canada van con dung thuat tu reeve đe chi nguoi đuoc bau len đung đau mot lang nho (truong lang), mot xa (xa truong) hoac mot khu tu quan nong thon. Nhung nguoi nay thuc thi vai tro tuong tu nhu mayor (thi truong) cua mot thi tran hoac mot thanh pho. Nhung nguoi đung đau chinh quyen cac quan tai Nova Scotia thuong đuoc goi la warden, mac du mot so quan bat đau dung thuat tu mayor (quan truong) đe thay the. Thi tran Niagara-on-the-Lake, Ontario la khu tu quan duy nhat tai Canada co nguoi lanh đao đuoc bau len voi chuc danh theo truyen thong Anh la Lord Mayor.


= Hoa Ky =

Tai Hoa Ky, co mot so chuc danh mayor khac biet, tuy theo he thong chinh quyen đia phuong. Duoi chinh quyen hoi đong-quan đoc (council-manager government), mayor la mot nguoi đai dien tham quyen cua hoi đong thanh pho gom nhung nguoi co vai tro ngang nhau (first among equals), tuong tu nhu mot nguoi đung đau chinh quyen cua thanh pho. Nguoi nay co the chu toa hoi đong thanh pho, nhung thieu quyen hanh phap đac biet. Mayor va hoi đong thanh pho chi phuc vu ban thoi gian trong khi viec đieu hanh thanh pho hang ngay la do mot nguoi quan ly nghiep vu thanh pho (professional city manager) đam trach. He thong nay thuong thay nhat tai cac thanh pho loai trung co dan so tu khoang 25.000 đen vai tram ngan nguoi, thuong la cac khu tu quan nong thon va ngoai o.
Trong hinh thuc thu hai, đuoc biet la chinh quyen thi truong-hoi đong (mayor-council government), hoi đong va van phong thi truong la hai co quan rieng biet. Duoi mot he thong "thi truong manh" thi thi truong đong vai tro nhu mot hanh chanh vien dan cu trong luc đo hoi đong thanh pho nam quyen luc ve lap phap. Thi truong nay co the chon ra mot vien chuc hanh chanh truong đe trong coi cac ban nganh khac nhau. Đay la he thong đuoc dung tai đa so cac thanh pho lon cua Hoa Ky, chinh yeu la vi cac thi truong phuc vu toan thoi gian va co rat nhieu pham vi rong lon cac cong viec ma ho phai trong coi. Trong mot he thong "thi truong yeu" thi thi truong co vai tro nghi thuc hon. Thi truong co quyen bo nhiem nguoi đung đau cac ban nganh nhung phai chiu su kiem soat cua hoi đong thanh pho. Thi truong phai chia se cac chuc nang hanh phap va lap phap cung voi hoi đong. He thong nay thuong thay tai cac thanh pho nho hon, đac biet la tai Tan Anh. Charlotte, Bac Carolina va Minneapolis, Minnesota la hai thanh pho lon noi bat co thi truong nghi thuc.


Nguon va tham khao A. Shaw, Municipal Government in Continental Europe
J - A. Fairlie, Municipal Administration
S. and B. Webb, English Local Government
Redlich and Hirst, Local Government in England
A. L. Lowell, The Government of England.


Tham khao Lien ket ngoai Comparative database of European mayors