Giuse Pham Van Thien (1907–1997) la mot giam muc cua Giao hoi Cong giao nguoi Viet Nam. Ong la Giam muc tien khoi cua Giao phan Phu Cuong, đong thoi giu chuc vu nay tu nam 1965 toi nam 1993. Trong Hoi đong Giam muc Viet Nam, ong tung đam nhan chuc vu Chu tich Uy ban Phung vu va Thanh Nhac (1968–1971), Uy ban Phung vu va Thong tin (1971–1974) va Uy ban Phung vu (1974–1977). Khau hieu giam muc cua ong la "On Chua o cung toi".
Thuo thieu thoi, cau Pham Van Thien đi theo con đuong tu tri bang viec theo hoc va tot nghiep Tieu chung vien va Đai chung vien Thanh Giuse Sai Gon. Thoi ky la linh muc, ong đuoc bo nhiem quan ly va ho tro quan ly nhieu ho đao thuoc Đia phan Sai Gon rong lon luc bay gio, vi du nhu ho đao Ba Ria, ho đao Chi Hoa, ho đao Vung Tau. Ong cung tung giu chuc Giam đoc Nha huu duong linh muc Đia phan Sai Gon, linh muc Tong Đai dien Đia phan va chinh xu Nha tho Sai Gon (sau la Nha tho Đuc Ba Sai Gon). Ong cung la Giam đoc nguoi Viet Nam đau tien cua Đai chung vien Thanh Giuse Sai Gon.
Voi viec thanh lap tan giao phan Phu Cuong, thanh Giao tong Paulus VI chon linh muc Pham Van Thien giu chuc Giam muc chinh toa giao phan nay vao giua thang 10 nam 1965. Ong đuoc tan phong chuc giam muc vao đau nam 1966, va bat tay vao viec xay dung cac co so vat chat đau tien cua giao phan Phu Cuong. Thoi ky truoc nam 1975, giao phan gap nhieu kho khan vi nam trong vung chien su ac liet. Voi tu cach Chu tich Uy ban Phung vu Hoi đong Giam muc Viet Nam, Giam muc Thien đa cho bien dich nhieu đau sach phung tu Cong giao, phat hanh tu nam 1969. Giam muc Thien hoi huu nam 1993 va tu tran vao thang 2 nam 1997.


Than the va thoi ky linh muc Giuse Pham Van Thien sinh ngay 2 thang 5 nam 1907, tai Thanh My, theo nguon tin tu trang tin Truyen giao Viet Nam tai A Chau va sach Hoi đong Giam muc Viet Nam 1980 – 2000. Nguon tin tu sach Thoang Nhin Giao hoi Cong giao Viet Nam cua Tran Anh Dung, Giam muc Thien sinh tai vung Đat Đo, truoc thuoc tinh Phuoc Tuy, nay thuoc ve tinh Ba Ria – Vung Tau. Nam sinh cua ong cung khong đong nhat qua cac nguon, vi theo thong tin tu Giao phan Phu Cuong va sach Nien Giam Cong giao Viet Nam 2016, ong sinh vao nam 1906. Nam 1918, ong vao Tieu chung vien Sai Gon va nhap đai chung vien nam 1927.
Chung sinh Thien theo hoc Triet hoc va Than hoc tai Đai chung vien Thanh Giuse Sai Gon. Ngay 17 thang 3 nam 1934, chung sinh Thien đuoc thu phong linh muc. Sach Nien Giam Cong Giao Viet Nam 2016 cho rang ong thu phong linh muc ngay 21 thang 3 nam 1934. Sau khi đuoc thu phong chuc linh muc, tan linh muc Thien đuoc bo nhiem lam linh muc pho cac giao ho Cai Mon, Giong Gia, An Hoa Tay, Bao Thuan va Bao Thanh.
Ngay 17 thang 7 nam 1935, linh muc Thien đuoc bo nhiem giu vai tro Giao su Tieu chung vien Thanh Giuse Sai Gon. Nam 1947, ong đuoc chon lam linh muc chinh so ho đao Ba Ria va chi sau mot nam đuoc chon lam linh muc chinh so nha tho Chi Hoa kiem chuc Giam đoc Nha huu duong linh muc Chi Hoa. Voi tu cach linh muc Chi Hoa, linh muc Thien đa thiet lap giao ho Hoa Hung va nam 1949, đa cho xay cat nha tho giao ho nay bang vat lieu nhe. Nam 1952, giao ho nay đuoc nang cap thanh giao xu. Nam 1956, linh muc Pham Van Thien đuoc bo nhiem giu chuc linh muc chinh so Vung Tau. Ngay 31 thang 8 nam 1956, linh muc Thien đuoc đe cu lam Cha Be Tren (nay goi la Tong Đai dien) cho Đia phan Sai Gon. Tu nam 1957 đen nam 1960, ong lam Chanh xu Nha tho chinh toa Sai Gon.
Voi tu cach chinh xu Nha tho, linh muc Thien đa đat mot buc tuong mieu ta hinh anh "Đuc Me Hoa Binh" voi chat lieu đa cam thach trang Carrara, trong hoan canh đi du Đai hoi Thanh Mau tai Vatican. Voi viec co tuong Đuc Ba Hoa Binh, Nha tho Sai Gon, hay con goi la nha tho Nha nuoc co ten goi la Nha tho Đuc Ba, va quang truong noi đat buc tuong đuoc goi la quang truong Đuc Ba Hoa Binh. Danh sach nhung nguoi ho tro cho du an xay dung va van chuyen buc tuong đuoc chep vao mot to giay đat vao ong chai, va linh muc Thien đa chon ong chai nay duoi chan tuong. Linh muc Thien đa cho dung tuong vao ngay 16 thang 2 nam 1959, va mot ngay sau, Hong y Krikor Bedros XV Aghagianian, nhan dip tham du Đai hoi Thanh Mau, đa chu su nghi le thanh hien buc tuong nay. Giam muc Giuse Truong Cao Đai va linh muc Pham Van Thien la hai trong so bon pho chu tich Đai hoi Thanh Mau toan quoc dien ra vao nam 1959.
Giua thang 6 nam 1960, Giam muc Nguyen Van Binh va Tađeo Le Huu Tu đa trao quyen Giam đoc Đai chung vien Mien Sai Gon (Đai chung vien Le Bao Tinh) cho linh muc Giuse Pham Van Thien. Ngay 24 thang 11 nam 1960, Toa Thanh thiet lap Hang Giao pham Viet Nam. Vao thang 7 nam 1961, Tong Giam muc Sai Gon Phaolo Nguyen Van Binh đa bo nhiem ong lam Giam đoc Đai chung vien Thanh Giuse Sai Gon, va ong tro thanh Giam đoc nguoi Viet Nam đau tien cua Đai chung vien. Theo mot nguon tin khac, Tong giam muc Binh đa đe nghi chuc Giam đoc Đai chung vien cho linh muc Thien vao nam 1960, va ngoai chuc vu nay, linh muc Thien con kiem chuc Linh giam Senatus Sai Gon va Linh giam Đao binh Đuc Me cap quoc gia.


Giam muc = Bo nhiem va tan phong =
Voi tinh hinh Tong giao phan Sai Gon phat trien manh, Giao phan Phu Cuong đuoc Giao tong Paulus VI cho thanh lap, qua tong sac In animo nostro (Trong Long Ta) vao ngay 14 thang 10 nam 1965. Tan giao phan co lanh tho gom 5 tinh phia bac Đo thanh Sai Gon, gom Tay Ninh, Phuoc Thanh, Binh Long, Binh Duong, Hau Nghia. Sau khi van y Thanh bo Truyen giao va Tong giam muc Kham su Toa Thanh Angelo Palmas, Giao tong Paulus VI chon linh muc Pham Van Thien giu chuc Giam muc chinh toa tan giao phan Phu Cuong. So lieu đuoc thu thap sau ngay thanh lap mot nam cho ket qua Giao phan tan lap Phu Cuong co tren 51.000 giao dan, chiem 7,2% cu dan tren đia ban, voi 6 giao hat, 106 nha tho, 36 ho đao co linh muc va tong so 43 linh muc. Cung bo nhiem trong ngay, Giao hoi Cong giao tai Viet Nam con co hai tan giam muc khac: Giuse Le Van An, giam muc Giao phan Xuan Loc va Phanxico Xavie Tran Thanh Kham, giam muc phu ta Tong giao phan Sai Gon. Giam muc Thien chon cho minh khau hieu: On Chua o cung toi.
Le tan phong Giam muc cho Giam muc Tan cu Pham Van Thien đuoc to chuc vao ngay 6 thang 1 nam 1966 tai Nha tho Đuc Ba Sai Gon do Tong Giam muc Phaolo Nguyen Van Binh chu phong cung voi hai Giam muc phu phong la Gioan Cassaigne Sanh va Simon Hoa Nguyen Van Hien. Giam muc Tan cu Pham Van Thien chinh thuc nhan Giao phan Phu Cuong ngay 12 thang 1 nam 1966, va chon nha tho giao ho Thu Dau Mot lam nha tho chinh toa Phu Cuong. Tan giam muc cung bo nhiem linh muc Anton Phung Thanh lam chinh xu Nha tho chinh toa, kiem Quan ly Giao phan. Toa giam muc trong khuon vien nha tho chinh toa đa đuoc gap rut xay dung trong vong hai thang đe đon tan giam muc.


= Muc vu truoc nam 1975 =
Giam muc Pham Van Thien la nguoi đa co nhieu cong lao trong viec xay dung co so vat chat ban đau cua Giao phan Phu Cuong. Nam 1967, ong cho xay dung Tieu Chung vien o Go Cay, lap Trung tam Bac Ai o Lai Thieu; nam 1968, xay dung truong Thanh Giuse. Truoc khi ket thuc chien tranh Viet Nam, ong tiep nhan dong Con Đuc Me tu Campuchia ve đinh cu tai Phu Cuong vao nam 1970, xay dung Toa Giam muc Phu Cuong vao nam 1970 va xay dung Tu vien Loi Chua nham muc đich truyen giao vao nam 1974. Giam muc Thien cung la nguoi cho ban hanh Quy che Hoi đong Giao xu vao trung tuan thang 10 nam 1971. Ve mat đoi song tinh than, Giam muc Thien cho sinh hoat giao phan theo tinh than Cong đong Vatican II.
Voi tu cach Chu tich Uy ban Phung Vu truc thuoc Hoi đong Giam muc, Giam muc Pham Van Thien đa cho tien hanh dich cac sach phung tu Cong giao sang tieng Viet va xuat ban cac đau sach, ke tu nam 1969. Ong cung la tac gia cua cuon sach co tinh chat suy niem "Tu Thanh The đen Chua Ba Ngoi." Đau nam 1970, linh muc Tong Đai dien Giacobe Huynh Van Cua thiet lap trung tam Bac Ai Lai Thieu, do đo Giam muc Thien đieu chuyen linh muc Tran Minh Khang lam linh muc chinh xu Lai Thieu, thay linh muc Cua. Voi su đong y cua Giam muc Thien, linh muc Khang đa mua lai mot rap hat đe xay thanh nha nguyen Tan Thoi (sau đo la nha tho Tan Thoi).
Nam 1972, voi vai tro giam muc, Giam muc Pham Van Thien bo nhiem linh muc Anton Maria Phan Si Nguyen lam Giam đoc Đe tu Vien Truyen giao (Tu vien Loi Chua) thuoc phuong Phu Tho Hoa (Binh Duong). Ngay 28 thang 6 nam 1992, ong đa phe chuan ban tuong trinh "Tu hoi Tam hon Song Thanh The" va cho phep thu nghiem. Ong đa đuoc bo nhiem lam thanh vien Thanh bo Nghi Thuc thuoc Giao trieu Roma ngay 6 thang 8 nam 1968.
Giam muc Pham Van Thien giu chuc Chu tich cac Uy ban trong ca ba khoa Hoi đong Giam muc Viet Nam, tu nam 1968 đen nam 1977. Ong la Chu tich Uy ban Phung vu va Thanh Nhac (nhiem ky 1968–1971), Uy ban Phung vu va Thong tin (nhiem ky 1971–1974) va Uy ban Phung vu (nhiem ky 1974–1977).
Ngoai mot so it giao xu co lich su lau đoi, phan lon giao xu thuoc giao phan Phu Cuong đuoc thanh lap trong giai đoan tu nam 1955 đen nam 1975, voi thanh phan giao dan la nguoi mien Bac Viet Nam di cu đen. Bon Đai hoi Truyen giao đa đuoc Giam muc Thien cho to chuc vao bon nam, tu nam 1971 đen nam 1974, va co 12 giao điem moi đuoc hinh thanh. Giao phan Phu Cuong tu khi chinh thuc đuoc tach ra khoi Tong giao phan Sai Gon cho đen nam 1975 đoi mat tinh trang xao tron do chien su ac liet, vi nam trong cac vung chien khu trong điem. Nhieu giao xu va giao ho bi xoa so, trong khi so luong giao dan giam dan. Thong ke nam 1974 cho thay Phu Cuong co tren 54.000 giao dan, sinh hoat ton giao trong 49 giao xu giao ho. Ve nhan su, tu si giao phan co 35 nam tu va 171 nu tu; trong khi co 58 linh muc va 30 đai chung sinh. Giao phan Phu Cuong cung co 50 truong trung tieu hoc va 13 co so tu thien.


= Muc vu sau nam 1975 =
Sau nam 1975, ong yeu cau cac linh muc thu ngan cac gio sinh hoat ton giao đe phu hop voi lich lao đong [cua giao dan]. Nam 1976, Giao phan Phu Cuong co tan giam muc pho Giacobe Huynh Van Cua (bo nhiem ngay 22 thang 2) va ong hoi huu nam 1979 do tinh hinh benh tat. Tan giam muc pho Louis Ha Kim Danh đuoc tan phong vao thang 6 nam 1982. Giam muc Thien đen tham Roma va gap Giao tong lan đau tien trong khuon kho chuyen tham Ad Limina vao nam 1980. Trong giai đoan tu nam 1975 đen nam 1990, cac sinh hoat Cong giao tai Phu Cuong chu yeu la duy tri cac sinh hoat tai cac giao điem va giao ho đa co san truoc đo.
Giam muc Pham Van Thien đa tung gui thu cho Uy ban Đoan ket Cong giao Viet Nam, trong thu đe nghi uy ban đoi ten vi cac cum tu "đoan ket" va "yeu nuoc" (giai đoan nam 1983 đen 1990, Uy ban co ten goi Uy ban Đoan ket Cong giao Yeu nuoc Viet Nam) gay hieu lam. Giam muc Thien cung cho rang uy ban chua noi len đuoc nguyen vong cua nguoi Cong giao cho chinh quyen cung nhu chua benh vuc đuoc quyen loi ve mat tinh than cho tin huu Cong giao.
Giam muc Thien đuoc chinh thuc nghi huu ngay 10 thang 5 nam 1993. Ke vi ong la Giam muc Ha Kim Danh, sau đo cung som qua đoi vao nam 1995. Giam muc Thien qua đoi ngay 15 thang 2 nam 1997. Giao phan Phu Cuong, sau cai chet cua Giam muc Danh, trong toa cho đen nam 1998. Ong đuoc an tang ngay 19 thang 2, tai Hang đa Đuc Me Lo Đuc.
Giam muc Pham Van Thien đuoc nho đen la mot nguoi it noi, nhung co nep song ky luat, đung gio va biet phong xa.


Tong truyen Giam muc Giuse Pham Van Thien đuoc tan phong giam muc nam 1966, thoi Giao tong Paulus VI, boi:

Chu phong: Tong giam muc Phaolo Nguyen Van Binh, Tong giam muc Chinh toa Sai Gon.
Hai giam muc phu phong: Giam muc Jean Cassaigne Sanh, nguyen Đai dien Tong toa Đia phan Sai Gon va Giam muc Simon Hoa Nguyen Van Hien, Giam muc Chinh toa Đa Lat.
Duoi đay la so đo tinh Tong truyen tu giam muc Viet Nam đau tien đuoc giam muc ngoai quoc chu phong cho đen đoi Giam muc Pham Van Thien.

Giam muc Giuse Pham Van Thien đong vai tro chu phong trong nghi thuc truyen chuc giam muc:

Nam 1979, giam muc Giacobe Huynh Van Cua, co giam muc pho Giao phan Phu Cuong.
Giam muc Giuse Pham Van Thien đong vai tro phu phong trong nghi thuc truyen chuc cho giam muc:

Nam 1975, giam muc Anre Nguyen Van Nam, co giam muc chinh toa Giao phan My Tho.
Nam 1978, giam muc Louis Pham Van Nam, co giam muc phu ta Tong giao phan Thanh pho Ho Chi Minh.
Nam 1982, giam muc Louis Ha Kim Danh, co giam muc chinh toa Giao phan Phu Cuong.


Tom tat chuc vu Ghi chu Tai lieu tham khao Tham khao Giam muc Giuse Pham Van Thien