May giat (tieng Anh: washing machine, laundry machine, clothes washer, washer) la mot thiet bi gia đinh đuoc su dung đe giat đo giat. Thuat ngu nay chu yeu đuoc ap dung cho cac may su dung nuoc thay vi giat kho (su dung chat long lam sach thay the va đuoc thuc hien boi cac doanh nghiep chuyen nghiep) hoac chat tay rua sieu am. Nguoi dung them hoa chat giat tay, co the o dang long hoac bot, vao ngan đung nuoc giat cua may.


Lich su = May giat thoi ky đau =

Bang sang che đau tien thuoc danh muc May giat đuoc cap nam 1691 tai Anh. Ban ve cua mot chiec may giat thoi ky đau đa xuat hien trong thang 1 nam 1752 cua The Gentleman's Magazine, mot an pham cua Anh. Thiet ke may giat Jacob Christian Schaffer đuoc xuat ban nam 1767 tai Đuc.
Nam 1782, Henry Sidgier đa cap bang sang che cua Anh cho may giat trong quay va vao nhung nam 1790, Edward Beetham đa ban rat nhieu co may co ten la "patent washing mills" o Anh. Mot trong nhung cai tien đau tien trong cong nghe may giat la su dung cac thung chua hoac bon chua co ranh, ngon tay hoac mai cheo đe giup cha va cha xat quan ao. Nguoi su dung may giat se su dung mot cay gay đe an hoac xoay quan ao doc theo cac mat co ket cau cua chau hoac thung chua, khuay tron quan ao đe loai bo bui ban va bun đat. Cong nghe may xoay tho nay đuoc cung cap nang luong bang tay, nhung thuc su van hieu qua hon so voi giat tay.
Nhieu tien bo đa đuoc thuc hien đoi voi cong nghe may giat o dang thiet ke trong quay. Ve co ban, cac bang sang che thiet ke ban đau nay bao gom mot may giat trong đuoc quay bang tay đe lam cho trong go xoay. Mac du cong nghe nay đu đon gian, nhung no la mot cot moc quan trong trong lich su cua may giat, vi no đua ra y tuong ve trong giat "chay bang đien". Khi trong kim loai bat đau thay the trong go truyen thong, no cho phep trong quay tren ngon lua mo hoac buong lua kin, tang nhiet đo nuoc đe giat sach hon.
Mai đen the ky 19, nang luong hoi nuoc moi xuat hien trong cac thiet ke may giat.
Nam 1862, mot "may giat quay hon hop đa đuoc cap bang sang che, voi cac con lan đe vat hoac can la vai" cua Richard Lansdale o Pendleton, Manchester, đa đuoc trung bay tai Trien lam Luan Đon 1862.
Bang sang che đau tien tai Hoa Ky ghi "Clothes Washing" đa đuoc cap cho Nathaniel Briggs cua New Hampshire vao nam 1797. Vi vu chay Van phong Cap bang sang che nam 1836, khong co mo ta nao ve thiet bi con ton tai. Phat minh ra may giat cung đuoc gan cho Watervliet Shaker Village vi bang sang che đa đuoc cap cho Amos Larcom cua Watervliet, New York, vao nam 1829, nhung khong chac chan rang Larcom la Shaker.
Mot thiet bi ket hop may giat voi co che vat khong xuat hien cho đen nam 1843, khi John John Turnbull cua Saint John, New Brunswick đuoc cap bang sang che "May giat quan ao co con lan Wringer". During the 1850s, Nicholas Bennett from the Mount Lebanon Shaker Society at New Lebanon, New York, invented a "wash mill", but in 1858 he assigned the patent to David Parker of the Canterbury Shaker Village, where it was registered as the "Improved Washing Machine".


Cau tao Mot chiec may giat thuong co cac phan sau:

Bang đieu khien: (gom: vi xu ly, đen LED, nut an va man hinh hien thi thoi gian con lai đe giat xong). No co chuc nang đieu khien cac bo phan va thiet bi cua may giat.
Đong co may giat: co chuc nang lam mam/long giat quay khi giat, co hai loai la đong co bien tan (inverter) va đong co thuong.
Hop so may giat.
Van cap nuoc: cap nuoc cho may giat va ngung cap khi can (đuoc chi phoi boi cam bien muc nuoc).
Long giat: la noi chua đo giat va cung la noi xay ra cac hoat đong giat. No co cac go noi đe thuc hien thao tac cha xat quan ao.
Thung chua: thuong lam bang nhua cung. No chua long giat va chong ro ri nuoc khi giat.
Mam giat (chi co o may giat cua tren): khi giat, no se quay lam cho đo giat quay, xoan lon theo. Thuong mam giat se co nhieu loai khac nhau.
Van keo xa: lam nhiem vu xa nuoc trong long giat ra ngoai khi may giat chuyen sang tien trinh xa hay vat. Mo to keo xa co hai loai: 2 day va 3 day (chay nguon 12V tu bo mach).
Cam bien muc nuoc (hay phao ap luc): la bo phan cho ta biet luong nuoc can dung đe thuc hien 1 me giat đo (chay nguon 12V tu bo mach).
Bo loc xo vai: la mot tui vai nho đuoc gan o thanh long giat đe loc xo vai, no co tac dung ngan khong cho xo vai roi xuong ong thoat nuoc.
Khoa cua (hay con đuoc goi la "cong tac cua"): no la mot khoa đien (chay nguon 220V hay 110V tuy loai) co chuc nang đam bao an toan trong khi giat, tranh truong hop tre em nga vao long may khi may hoat đong.
Day curoa: Truyen luc tu đong co sang hop so may giat.
Cam bien vong tua: la bo phan cho ta biet toc đo vong quay cua mam giat va long giat nhu the nao thi may se đieu chinh toc đo o muc hop ly.
Tu đien: Lam chuc nang đe đong co quay voi suc luc manh.


Mot chu trinh giat cua may giat Mot chu trinh giat cua may giat gom cac giai đoan sau:


= Giai đoan 1: Cap nuoc. =
Khi nhan nut "khoi đong" tren bang đieu khien, van cap nuoc se mo ra đe nuoc chay vao long giat. Khi luong nuoc đuoc cap vao đa đu, van cap nuoc se đong lai.


= Giai đoan 2: Giat. =
Khi van cap nuoc đong lai, vi xu ly se đieu khien đong co quay khien long giat (mam giat) quay theo va đao tron quan ao trong long giat.


= Giai đoan 3: Vat. =
Khi đong co ngung quay, mo to keo xa se keo chot xa đe thao nuoc ra ngoai, đong thoi long giat va mam giat se khoa lai thanh mot khoi. Sau vai phut, vi xu ly se đieu khien đong co quay voi toc đo cao (khoang 700-1400 vong/phut). Sau 7 đen 15 phut, mo to se ngung quay.


= Giai đoan 4: Ket thuc chu trinh. =
Sau khi may đa can bang moi trang thai chuyen đong, vi xu ly se đieu khien coi xung trong bang mach keu đe bao hieu ket thuc chu trinh giat. May se tu đong ngat đien, nuoc.


Chu thich Lien ket ngoai Tieng Anh
Preservation and also exhibition of vintage washing machines
History of Washing Machines Luu tru ngay 17 thang 8 nam 2014 tai Wayback Machine
How Washing Machines Work Article by HowStuffWorks.com
Washing Machine Museum
New Devices that Ought to Make Housekeeping Easy, Popular Science, feb 1919
Open Source Washing Machine Project Luu tru ngay 22 thang 3 nam 2010 tai Wayback Machine