Loat sut luan luu (ten chinh thuc la loat sut tu cham phat đen, tieng Anh: kicks from the penalty mark) hay luan luu 11 met (tieng Anh: penalty shoot-out) la mot phuong thuc quyet đinh đoi thang trong mot tran thi đau bong đa khong the co ket qua hoa, đuoc thuc hien khi hai đoi hoa nhau sau thoi gian thi đau chinh thuc va ca hiep phu (neu co). Trong loat sut nay, moi đoi lan luot thuc hien sut đe ghi ban tu cham phat đen va đoi thu chi đuoc su dung thu mon đe can pha. Moi đoi co nam luot sut, moi luot phai đuoc thuc hien boi mot cau thu khac nhau; đoi co nhieu cu sut thanh cong hon se la đoi thang. Loat sut luan luu se ket thuc ngay khi mot đoi đa dan truoc voi khoang cach qua lon đe đoi thu co the vuot qua. Neu ti so luan luu sau nam luot sut đau van can bang, loat sut luan luu se buoc vao giai đoan "cai chet đot ngot". Nhung cu sut thanh cong trong loat sut luan luu khong đuoc tinh la ban thang cho cau thu thuc hien hay cho ca đoi va khong đuoc tinh chung voi so ban thang trong thoi gian thi đau chinh thuc (va ca hiep phu neu co). Mac du cach thuc hien tung cu sut trong loat sut luan luu tuong tu nhu qua đa phat đen nhung hai qua đa nay co mot so điem khac nhau. Đang luu y nhat la trong loat sut luan luu, khi qua bong đa đuoc đa thi ngoai thu mon ra, nguoi thuc hien cu sut khong đuoc phep lao vao đa boi.
Loat sut luan luu la mot trong ba phuong thuc quyet đinh thang thua đang đuoc Luat bong đa quy đinh; hai phuong phap con lai la hiep phu va luat ban thang san khach đoi voi cac tran đau ap dung the thuc hai luot. Loat sut luan luu thuong chi su dung khi mot hoac ca hai phuong phap con lai khong the giai quyet đuoc tran đau. Phuong thuc quyet đinh đoi thang cua mot tran đau cu the đuoc quy đinh truoc boi ban to chuc tran đau. Tai nhieu giai đau chuyen nghiep, tran đau se buoc vao hai hiep phu, moi hiep keo dai 15 phut, neu ti so can bang sau thoi gian thi đau chinh thuc; loat sut luan luu chi dien ra neu ti so van can bang sau hai hiep phu.
Mac du đuoc ap dung rong rai trong bong đa tu nhung nam 1970, loat sut luan luu đa bi nhieu nguoi yeu bong đa chi trich: ho cho rang loat sut nay phu thuoc nhieu vao may rui hon la ky nang cua cau thu va chi dua vao su đoi đau giua hai cau thu ca nhan, khien cho bong đa mat đi tinh chat cua mot bo mon the thao đong đoi. Trai nguoc lai, mot so nguoi cho rang ap luc tam ly va su kho đoan khien cho loat luan luu 11 met tro thanh mot trong nhung man ket kich tinh nhat o bat cu mon the thao nao.


Tong quat Trong loat sut luan luu, cac cau thu khong thuc hien cu sut phai đung trong vong tron trung tam, trong khi ban huan luyen va cac cau thu du bi van phai đung o ngoai san. Thu mon cua đoi sut đung tai giao điem giua đuong cau mon va đuong đanh dau vung cam đia (16,5 m/18 thuoc Anh) gan mot trong so cac tro ly trong tai.
Hoa la ket qua thuong gap trong bong đa. Loat luan luu thuong chi dung trong cac giai đau bat buoc phai co đoi thang đoi thua khi tran đau ket thuc – đieu nay chu yeu dien ra tai cac "cup" co the thuc đau knockout, trai nguoc voi cac giai thi đau vong tron; loat luan luu thuong quyet đinh đoi đi tiep vao vong tiep theo cua giai đau hoac đoi vo đich giai. Thuong thi hai hiep phu phai đuoc thi đau truoc, nhung van ton tai cac truong hop "ngoai le" nhu cac giai Copa Libertadores, Cup bong đa Nam My (chi o vong tu ket va ban ket), Sieu cup Anh va Cup EFL. Tuy nhien, so luong cac truong hop "ngoai le" nhu vay đang co xu huong tang len trong nhung nam gan đay nham đam bao the luc cho cac cau thu o nhung đau truong cap cao hon.
Mot so giai đau quy đinh loat sut luan luu co the đuoc dung đe quyet đinh thu hang cua cac đoi trong mot bang thi đau vong tron, khi hai đoi đoi đau nhau o luot tran cuoi cung ket thuc bang đau voi cac chi so giong nhau, va khong co đoi nao khac co cung ket qua nhu vay. Đieu bat thuong nay đa tung xay ra tai Bang A cua Giai vo đich bong đa nu U-19 chau Au 2003, khi đo hai đoi Y va Thuy Đien ngay lap tuc buoc vao loat luan luu sau khi hoa nhau. Đay la quy đinh chi moi đuoc đua ra gan đay, bang chung la viec no đa khong đuoc ap dung tai Bang F giai vo đich bong đa the gioi 1990, khi hai đoi Cong hoa Ireland va Ha Lan phai phan đinh thu hang bang cach boc tham ngay sau khi hoa nhau o luot tran cuoi cua vong bang.
Mot vai giai đau nhu J.League, tung thu nghiem viec ap dung loat luan luu ngay sau mot tran đau co ket qua hoa, va đoi thang đuoc cong them mot điem. Tai Hoa Ky va Canada, giai Major League Soccer tung ap dung loat luan luu ngay sau khi ket thuc thoi gian thi đau chinh thuc, ke ca trong cac tran đau thuong, mac du loat luan luu nay khac so voi loat sut luan luu tieu chuan (xem ben duoi).
Đoi thua trong loat sut luan luu bi loai khoi giai nhung se khong đuoc tinh la mot tran thua, trong khi đoi thang trong loat luan luu đuoc đi tiep hoac len ngoi vo đich nhung khong đuoc tinh la đoi thang tran. Vi du, đoi tuyen Ha Lan đuoc coi la bat bai tai giai vo đich bong đa the gioi 2014, mac du bi loai tai vong ban ket.


Quy trinh Sau đay la tom tat quy trinh thuc hien loat sut tu cham phat đen. Quy trinh nay đuoc chi đinh trong Luat 10 ("Quyet đinh ket qua mot tran đau") tai lieu Luat bong đa cua IFAB (tr. 71).

Trong tai tung đong xu đe quyet đinh ben khung thanh thuc hien loat sut. Quyet đinh nay chi đuoc trong tai thay đoi vi ly do an toan neu khung thanh hoac san thi đau khong the su dung đuoc.
Trong tai tung đong xu lan thu hai đe quyet đinh đoi thuc hien qua đa đau tien.
Tat ca cau thu ngoai nguoi thuc hien cu sut va thu mon phai đung trong vong tron trung tam cua san (xem o tren).
Moi qua đa đuoc thuc hien theo kieu nhu đa phat đen. Moi cu sut đuoc thuc hien tren cham phat đen, cach đuong cau mon 11 m (12 thuoc Anh) va cach đeu hai đuong bien doc, va chi đuoc can pha boi thu mon đoi phuong. Thu mon phai đung giua hai cot doc cua khung thanh va đung tren đuong cau mon cho đen khi qua bong đuoc đa; trong luc đo thu mon đuoc phep nhay tai cho, vung tay, di chuyen sang hai ben doc đuong cau mon hoac đanh lac huong nguoi sut.
Moi đoi co trach nhiem phan thu tu thuc hien sut cho cac cau thu đu đieu kien.
Moi nguoi sut chi đuoc đa bong mot lan. Mot khi đa đa, nguoi sut khong đuoc cham lai vao bong. Chi trong tai moi co quyen quyet đinh đa lai.
Cac cau thu con lai cua ca hai đoi, ngoai nguoi đuoc chi đinh sut va thu mon, khong đuoc cham vao bong.
Mot qua đa đuoc tinh la thanh cong neu qua bong, sau khi đuoc đa mot lan duy nhat boi nguoi sut, đi qua đuong cau mon giua hai cot doc va xa ngang, ma khong cham bat cu cau thu, trong tai hoac nguoi nao khac ngoai thu mon đoi phuong. Bong co the cham thu mon, cot doc hoac xa ngang bat cu bao nhieu lan truoc khi vao luoi mien la trong tai nhan đinh chuyen đong cua bong la ket qua cua cu đa ban đau. Đieu nay đa đuoc đinh ro sau su viec trong loat sut luan luu tai giai vo đich bong đa the gioi 1986 giua Brazil va Phap. Cu sut cua Bruno Bellone bat ra khoi cot doc, đap vao lung thu mon Carlos va quay tro lai vao luoi. Trong tai Ioan Igna cong nhan ban thang cho Phap, va đoi truong Edinho cua Brazil phai nhan the vang do phan ung voi trong tai vi cho rang qua đa phai đuoc tinh la khong thanh cong ngay khi bong bat ra khoi cot doc. Nam 1987, Hoi đong Lien đoan Bong đa Quoc te (IFAB) quy đinh lai ro Luat 14, trong đo co noi dung ve cac qua đa phat đen, nham bao ve quyet đinh cua trong tai Igna.
Cac đoi lan luot thuc hien sut tu cham phat đen cho đen khi đu nam qua đa. Tuy nhien, neu mot đoi đa ghi đuoc so ban thang nhieu hon so ban thang đoi kia co the ghi đuoc o nhung qua đa con lai, loat luan luu se ket thuc ngay lap tuc ma khong can thuc hien cac luot sut con lai. Mot vi du cho quy đinh nay la tai chung ket giai vo đich bong đa the gioi 2006, loat luan luu ket thuc sau khi Fabio Grosso thuc hien thanh cong qua đa thu nam cho đoi tuyen Y, mac du đoi tuyen Phap (thuc hien thanh cong 3 qua) van con mot luot sut nua.
Neu sau nam luot sut hai đoi thuc hien thanh cong so qua đa nhu nhau, loat sut luan luu tiep tuc thuc hien lan luot moi đoi mot qua cho đen khi mot đoi thuc hien thanh cong va đoi con lai đa truot. Đay đuoc goi la cai chet đot ngot.
Đoi thuc hien thanh cong nhieu luot sut hon o cuoi loat luan luu la đoi thang tran.
Chi co cac cau thu đang choi tren san khi ket thuc tran đau hoac đang tam vang mat (do bi thuong, đieu chinh dung cu, v.v.) moi đuoc tham gia vao loat đa luan luu. Neu o cuoi tran đau va truoc hoac trong loat sut mot đoi co nhieu cau thu hon, cho du la do chan thuong hoac the đo, thi đoi đo phai giam bot so cau thu tren san đe hai đoi co so cau thu nhu nhau. Vi du, neu Đoi A co 11 cau thu nhung Đoi B chi co 10 nguoi, Đoi B phai chon mot cau thu khong tham gia sut luan luu. Cac cau thu nay thuong khong co nhiem vu gi them nua ngoai tru viec co the thay the cho thu mon bi chan thuong. Quy tac nay đuoc IFAB gioi thieu vao thang 2 nam 2000 vi truoc khi co quy đinh nay, luot đa thu 11 neu dien ra se đuoc thuc hien boi cau thu thu 11 (hay cau thu yeu nhat) cua đoi co nhieu cau thu hon va cau thu thu nhat (hay cau thu manh nhat) cua đoi it cau thu hon. IFAB chinh thuc thay đoi luat vao nam 2016 nham loai bo kha nang mot đoi co the co loi the nhu vay neu mot cau thu bi chan thuong hoac bi truat quyen thi đau trong loat luan luu.
Mot đoi co the thay thu mon bi chan thuong trong loat sut luan luu bang mot cau thu du bi (trong truong hop đoi nay chua dung het toi đa quyen thay nguoi đuoc ban to chuc quy đinh truoc) hoac bang cau thu truoc đo đuoc chon khong tham gia loat sut luan luu trong truong hop phai can bang so luong cau thu.
Neu thu mon bi truat quyen thi đau trong loat sut luan luu, mot cau thu khac trong đoi phai thay the lam thu mon.
Neu mot cau thu ngoai thu mon bi chan thuong hoac truat quyen thi đau trong loat sut luan luu, loat luan luu se tiep tuc ma khong cho phep thay the cau thu. Đoi ban phai giam so cau thu cua minh tuong ung voi so cau thu roi san cua đoi kia.
Bat cu cau thu nao con tren san co the đong vai tro thu mon, va nguoi nay khong can thiet phai la cau thu choi o vi tri thu mon truoc đo trong tran đau.
Khong co cau thu nao đuoc quyen thuc hien sut lan thu hai cho đen khi tat ca cac cau thu con lai trong đoi đa thuc hien lan sut đau cua minh, ke ca thu mon.
Neu cac cau thu phai thuc hien them lan sut nua (khi ti so luan luu van can bang sau khi tat ca cac cau thu đa thuc hien lan sut đau tien), khong bat buoc ho phai đa theo thu tu giong het truoc.
Loat sut tu cham phat đen khong đuoc tri hoan khi mot cau thu roi khoi san đau. Luot sut cua cau thu se bi coi nhu la khong thanh cong neu cau thu nay khong tro lai san đung luc đe thuc hien.
Trong tai khong đuoc cho huy bo tran đau neu trong loat sut luan luu co mot đoi bi giam con duoi bay cau thu.


Chien thuat Can pha phat đen la mot trong nhung nhiem vu kho khan nhat cua thu mon. Mot so thu mon phai đoan huong sut truoc đe co thoi gian đo nguoi ve phia cau mon. Mot nghien cuu vao nam 2011 đuoc xuat ban tren tap chi Psychological Science cho thay ty le cac thu mon đo nguoi sang phai la 71% khi đoi nha đang thua, nhung chi con 48% khi bi dan truoc va 49% khi đang hoa nhau; hien tuong nay đuoc cho la lien quan toi xu huong ua thich ben phai trong mot so hanh vi cua cac loai thu xa hoi. Mot so khac co gang đoc cach di chuyen cua nguoi sut. Cau thu đa phat co the lam đong tac gia hoac tri hoan cu sut đe xem truoc đuoc huong thu mon đo nguoi. Co cau thu chon cach đa cao va vao chinh giua khung thanh, khu vuc ma thu mon bo lai sau khi đo nguoi, nhung cach nay cung đem lai rui ro cao nhat la sut vot xa ngang. Neu thu mon can pha đuoc qua phat đen trong tran đau, nguoi sut hoac đong đoi co the lao vao đa boi va ghi ban; tuy nhien đieu nay khong đuoc phep xay ra trong loat sut luan luu.
Do toan bo loat sut luan luu dien ra o cung mot ben khung thanh, khan gia sau khung go co the thien vi mot đoi va tim cach đanh lac huong đoi kia khi ho thuc hien cu sut. Đe loai bo bat cu loi the nao co the xay ra, nam 2016 Luat bong đa đuoc đieu chinh đe them man tung đong xu giua hai đoi truoc loat sut luan luu đe quyet đinh ben khung thanh su dung cho loat luan luu (truoc đo quyet đinh nay thuoc ve trong tai). Trong tai chi đuoc thay đoi khung thanh vi ly do an toan hoac ben khung thanh đuoc chon khong the su dung đuoc.
Thu mon khong đuoc dung cac cach đanh lac huong nhu lau giay hay đe nghi trong tai xem bong đa đuoc đat đung vi tri hay chua; trong tai hoan toan co the rut the đe canh cao thu mon ve loi hanh vi phi the thao. Đong tac "chan mi soi" cua thu mon Bruce Grobbelaar đa lam đanh lac huong Francesco Graziani trong loat sut luan luu cua tran Chung ket Cup C1 chau Au 1984. Thu mon khong đuoc di chuyen khoi đuong cau mon truoc đe thu hep goc sut cua cau thu đoi phuong; tranh cai đa tung xay ra tai Chung ket UEFA Champions League 2003 khi trong loat sut luan luu ca hai thu mon cua hai đoi đeu pham loi nay ma khong bi trong tai phat hien, hay nhu truong hop cua thu mon Jerzy Dudek tai Chung ket UEFA Champions League 2005.


Lich su = Nguon goc =

Truoc khi loat sut luan luu đuoc gioi thieu, neu nhu khong đau lai thi cac tran đau theo the thuc knock-out sau hai hiep phu se đuoc giai quyet bang cach tung đong xu hoac boc tham. Tuy nhien mot so bien the cua loat sut luan luu hien đai đa đuoc su dung tu truoc tai mot vai giai thi đau quoc noi va cac giai đau nho. Cac giai đau quoc noi ap dung hinh thuc nay co the ke đen Cup Nam Tu tu nam 1952, Coppa Italia tu 1958–59, va Cup bong đa tre lien khu vuc cua Thuy Sy tu 1959–60. Mot so giai đau quoc te ap dung cach lam nay bao gom giai Uhrencup 1962 (theo đe xuat cua nguoi sang lap giai Kurt Weissbrodt), tran chung ket Cup Ramon de Carranza 1962 (theo đe xuat cua nha bao Rafael Ballester), va tran playoff tranh huy chuong đong giua hai đoi tuyen nghiep du cua Venezuela va Bolivia tai Đai hoi the thao Bolivar 1965.
Trong cac giai đau lon, neu khong the đau lai, ket qua cua cac tran hoa đuoc quyet đinh bang cach boc tham. Vi du cho hinh thuc nay la chien thang cua đoi tuyen Y truoc Lien Xo tai ban ket giai vo đich bong đa chau Au 1968 (tran chung ket cua giai cung ket thuc voi ket qua hoa va hai đoi Y va Nam Tu phai đa lai).
Nha bao Yosef Dagan nguoi Israel đuoc cho la đa co cong sang tao ra loat sut luan luu hien đai, sau khi chung kien đoi tuyen Israel đe thua tran tu ket The van hoi 1968 truoc Bulgaria sau khi boc tham o Mexico. Michael Almog, sau nay la chu tich Hiep hoi bong đa Israel, nhac toi đe xuat cua Dagan trong mot buc thu đuoc xuat ban tren FIFA News vao thang 8 nam 1969. Koe Ewe Teik, thanh vien cua hoi đong trong tai Hiep hoi bong đa Malaysia, đi đau trong viec van đong FIFA ap dung sang kien nay. Đe xuat cua FIFA đuoc thao luan vao ngay 20 thang 2 nam 1970 boi mot uy ban cua Hoi đong Lien đoan Bong đa Quoc te (IFAB). IFAB đong y ap dung sang kien nay, mac du ho cung "khong hoan toan hai long" voi no. Đe xuat đuoc chap thuan tai cuoc hop toan the thuong nien cua IFAB vao ngay 27 thang 6 nam 1970. Vao nam 2006, hang thong tan Deutsche Presse-Agentur đang tai mot bai viet ve phat bieu cua cuu trong tai Karl Wald (sinh nam 1916), tu Frankfurt am Main, rang ong moi la nguoi đau tien đe xuat ve loat luan luu vao nam 1970 len Hiep hoi bong đa Bayern.


= Phat trien =
Tai Anh, loat sut luan luu đau tien trong mot tran đau chuyen nghiep dien ra vao nam 1970 tai san van đong Boothferry Park, Hull, giua Hull City va Manchester United trong khuon kho vong ban ket Cup Watney, va đoi chien thang la Manchester United. Cau thu đau tien thuc hien sut luan luu la George Best, va cau thu đau tien thuc hien khong thanh cong la Denis Law. Ian McKechnie, thu mon can pha cu sut cua Law, cung la thu mon đau tien thuc hien qua đa luan luu; cu sut cua anh đi trung xa ngang va bay nguoc tro ra, khien Hull City bi loai khoi giai.
Loat sut luan luu cung đuoc ap dung tai cac tran đau cua Cup C1 va Cup C2 (UEFA Cup Winners' Cup) chau Au mua giai 1970–71. Ngay 30 thang 9 nam 1970, sau khi hoa nhau voi tong ty so 4–4 tai vong mot cua Cup C2, Honved gianh chien thang trong loat sut luan luu đau tien voi ty so 5–4 truoc Aberdeen khi cu sut cua Jim Forrest đap vao xa ngang. Nam tuan sau, ngay 4 thang 11 nam 1970, loat sut luan luu đau tien cua Cup C1 dien ra giua hai cau lac bo Everton F.C. va Borussia Monchengladbach; đai dien đen tu nuoc Anh đa gianh phan thang voi ty so luan luu la 4–3.
Tai vong mot Cup C1 mua giai 1972–73, trong tai đa cho ket thuc som loat sut luan luu giua CSKA Sofia va Panathinaikos sau khi CSKA dan 3–2 nhung Panathinaikos moi chi thuc hien bon luot sut. Panathinaikos khieu nai len UEFA va ket qua tran đau bi huy bo, hai đoi phai đa lai mot thang sau đo, va CSKA chien thang ma khong can buoc vao loat luan luu.
Tran chung ket giai Campeonato Paulista 1973 ket thuc voi tinh huong tuong tu. Santos đang dan truoc Portuguesa 2–0, moi đoi đa thuc hien ba luot sut, thi trong tai Armando Marques đa nham lan (do moi đoi van con hai luot sut, Portuguesa van co co hoi can bang ty so) va trao phan thang cho Santos. Huan luyen vien Otto Gloria cua Portuguesa nhanh chong dan đoi ra khoi san van đong; viec lam nay đuoc cho la đe loat sut luan luu khong the đuoc tiep tuc tro lai neu trong tai phat hien ra sai sot, va tran đau se phai đuoc đau lai, giup cho Portuguesa co co hoi chien thang cao hon. Khi Santos phan đoi viec đau lai, Lien đoan bong đa Sao Paulo đa huy bo ket qua tran đau va trao chuc vo đich chung cho ca hai đoi.
Giai đau quoc te lon đau tien đuoc quyet đinh bang loat sut luan luu la chung ket giai vo đich bong đa chau Au 1976 giua hai đoi Tiep Khac va Tay Đuc. UEFA đa chuan bi cho mot tran đau lai hai ngay sau đo, nhung hai đoi quyet đinh phan đinh thang thua bang loat sut luan luu. Tiep Khac thang voi ty so luan luu 5–3, va cu đa quyet đinh đuoc thuc hien thanh cong boi cau thu Antonin Panenka bang mot cu "bam bong" sau khi Uli Hoeneß cua đoi Tay Đuc thuc hien cu sut doi xa ngang.
Loat sut luan luu đau tien tai giai vo đich bong đa the gioi dien ra vao ngay 9 thang 1 nam 1977, tai vong 1 cua vong loai khu vuc chau Phi, khi đoi tuyen Tunisia đanh bai đoi tuyen Maroc. Loat luan luu đau tien tai vong chung ket la vao nam 1982 khi Tay Đuc chien thang truoc Phap tai tran ban ket. Neu tran chung ket nam 1982 ket thuc voi ty so hoa, loat luan luu se khong đuoc ap dung tru khi tran đau lai cung ket thuc voi ket qua hoa; tu nam 1986, loat sut luan luu chinh thuc đuoc ap dung vao cac tran chung ket nhu đa lam voi cac vong đau loai truc tiep.


Thong ke thanh tich Khi thong ke, thanh tich trong nhung loat sut luan luu thuong khong đuoc tinh chung voi tran đau dien ra truoc đo. Trong truong hop thi đau luot đi-luot ve, ca hai tran đau van se đuoc coi la hai tran hoa hoac mot tran thang va mot tran thua; trong truong hop chi co mot luot tran thi van đuoc coi la ket qua hoa. Đieu nay khac so voi cac tran đau co thang thua sau hai hiep phu, khi nhung ban thang đuoc ghi o hiep phu van đuoc tinh vao ket qua chung cuoc. Nhung qua luan luu thuc hien thanh cong khong đuoc coi la ban thang do cau thu ghi khi tinh vao thanh tich ca nhan cua ho hay đe chon danh hieu "chiec giay vang".
Quy đinh cua NCAA, hiep hoi quan ly hau het cac hoat đong bong đa đai hoc tai Hoa Ky, cung ap dung cach lam tuong tu. Ngoai cac tran đau vo đich quoc gia, neu ty so van can bang sau hai hiep phu kieu "cai chet đot ngot" (hay ban thang vang), tran đau van đuoc tinh la tran hoa ma khong can xem xet toi ket qua cua loat sut luan luu. O cac tran thi đau vo đich quoc gia, ket qua cua loat sut luan luu cung quyet đinh ket qua cua tran đau khi đuoc thong ke. Cho toi nam 2001, tat ca cac tran đau cua NCAA co loat sut luan luu đe quyet đinh đoi đi tiep hoac đoi vo đich đeu đuoc tinh la tran hoa. Nam 2002, quy đinh đuoc thay đoi: tat ca cac tran đau co loat sut luan luu se co đoi thang thua theo ket qua cua loat luan luu khi thong ke thanh tich. Quy đinh nay mot lan nua đuoc thay đoi vao nam 2003 đe quay tro lai thoi điem truoc nam 2002 cong them mot ngoai le: loat sut luan luu se mang tinh quyet đinh tran đau ve moi mat tai cac giai đau vo đich quoc gia.
Khi tinh toan he so UEFA, loat sut luan luu khong đuoc su dung đoi voi cac cau lac bo, nhung lai đuoc xem xet toi voi cac đoi tuyen quoc gia: đoi thang trong loat sut luan luu đuoc 20.000 điem, nhieu hon đoi thua trong loat luan luu (đuoc 10.000 điem, giong nhu truong hop hoa) nhung it hon so điem 30.000 neu thang ma khong can loat luan luu. Trong bang xep hang bong đa nam FIFA hien nay, mot tran thang truc tiep (khong qua sut luan luu) đuoc tinh 3 điem; mot tran thang tren cham luan luu đuoc tinh hai điem; mot tran hoa hoac thua tren cham luan luu đuoc tinh 1 điem; mot tran thua truc tiep khong đuoc tinh điem nao. He thong xep hang phuc tap hon đuoc FIFA su dung tu 1999 đen 2006 tinh điem cho đoi thang luan luu nhu mot tran thang binh thuong va đoi thua luan luu đuoc so điem nhu mot tran hoa; so ban thang ghi trong tran đau, ngoai tru loat sut luan luu, cung đuoc dung đe tinh điem xep hang.


Tham khao Lien ket ngoai Penalty Shoot-out Trivia — RSSSF
Penalty Shoot-outs — by four researchers associated with the Fit Project at the Open University