Lo (Phon the: 魯國, gian the: 鲁国) la mot quoc gia chu hau thoi nha Chu trong thoi ky Xuan Thu va Chien Quoc. Lanh tho cua no chu yeu nam o phia nam nui Thai Son, o khu vuc trung tam va mien tay nam cua tinh Son Đong ngay nay cung mot phan cac tinh An Huy, Ha Nam va Giang To.
Quoc gia nay la dong doi Co Ba Cam, con trai cua Chu Cong Co Đan, em trai cua Chu Vu vuong va la vi hien nhan nhiep chinh thoi Chu Thanh vuong. Quoc gia nay noi tieng vi la noi sinh ra cua Khong Tu.


Nguon goc Đuoc thanh lap vao khoang nam 1043 TCN, nhung nguoi tri vi cua quoc gia nay mang ho Co (姬) va đuoc phong tuoc Cong. Ho la anh em ho voi cac vi Thien tu nha Chu. Nguoi cai tri mang tuoc cong đau tien la Co Ba Cam, con trai cua Chu Cong Đan, la em trai Chu Vu vuong va la nguoi nhiep chinh trong thoi ky tri vi cua Chu Thanh vuong. Khi Chu Cong dep loan Vu Canh, đa đem Yem quoc (奄国) phong cho Ba Cam, sau đoi thanh Lo quoc.
Kinh đo cua quoc gia nay nam tai Lo Son (魯山), Yem Thanh (奄城) roi Khuc Phu (曲阜).


Lich su Thuoc dong doi nha Chu, lai vi cong lao cua Chu Cong, cac vi quan chu nuoc Lo đuoc Chu Thanh vuong ban tu cach giao te Van vuong, dung le nhac Thien tu, cung vi the khien nuoc Lo tro thanh Chu that cuong phien (周室强藩), đuoc su trieu cong cua cac tieu quoc nhu nuoc Tao, nuoc Tiet, nuoc Đang, nuoc Đang, mot hien tuong cuc ki hiem co trong cac nuoc chu hau đuong thoi.
Thoi Chu Tuyen vuong, Lo Vu cong co hai nguoi con la truong đich Cong tu Quat va thu xuat Cong tu Huy, do Tuyen vuong thich Co Huy nen lenh cho Vu cong lap Co Huy lam The tu, tuc Lo Y cong. Sau Co Ba Ngu la con trai Cong tu Quat bat binh, muu giet Y cong ma tu lap lam ngoi, nuoc Lo đai loan. Chu Tuyen vuong sai quan linh đan ap Ba Ngu, lap nguoi con ut cua Vu cong la Co Xung len ngoi, tuc Lo Hieu cong. Sau su viec nay, uy tin cua nha Chu tai cac quoc gia chu hau bi suy sup tram trong.
Con cua Lo Hieu cong la Lo Hue cong, co con truong la Tuc Co đen tuoi thanh nien. Ban đau, Hue cong cuoi con gai cua Tong Vu cong la Trong Tu (仲子) cho Tuc Co, sau do Trong Tu qua xinh đep ma Hue cong ben cuop lam tan phi, Trong Tu sinh cho Hue cong nguoi con ut la Cong tu Doan, ben lap Doan lam The tu va Trong Tu lam phu nhan. Khi Hue cong qua đoi, do The tu con qua nho, Tuc Co đuoc ton len ngoi, tuc Lo An Cong. Đai phu Vu Phu (羽父) khuyen Lo An Cong giet em cua ong la Co Doan, va xin lam Thai Te. Lo An cong khong nghe, ong chu truong se nhuong lai ngoi cho em, vi truoc đay Co Doan con nho qua nen ong moi nhan ngoi vua. Vu Phu lo so bi giet, ben chay sang theo Co Doan, giem pha voi Co Doan va đe nghi hay giet An Cong. Co Doan đong tinh, ra tay sat hai An cong vao nam 712 TCN khi An cong đi te. Co Doan len ngoi tuc Lo Hoan cong.
Vao thoi Xuan Thu, o bien gioi phia bac cua quoc gia nay la nuoc Te va o phia nam la nuoc So hung manh. Mac du cuoc xam lang cua nuoc Te đa bi đanh bai trong tran chien Truong Thuoc nam 684 TCN, trong thoi gian tri vi cua Lo Trang cong, nhung quoc gia nay đa suy yeu đi nhieu trong thoi ky ke tu thoi điem đo tro đi.
Quyen luc chinh tri tai nuoc Lo sau đo, ke tu thoi Lo Hi cong, bi chia se giua ba the luc lanh chua hung manh la Quy Ton (con chau Co Quy Huu o đat Phi), Manh Ton (con chau Co Khanh Phu o đat Thanh) va Thuc Ton (con chau Co Thuc Nha o đat Hau). Do ho đeu la con chau Lo Hoan cong, nen con đuoc goi la Tam Hoan.
Cuoi cung, nuoc Lo bi nuoc So tieu diet nam 256 TCN.
Nuoc Lo la que huong cua Khong Tu. Kinh Xuan Thu (春秋經, con goi la Lan Kinh 麟經) đa đuoc viet đe ghi chep lai lich su nuoc Lo tu thoi Lo An cong. Mot cong trinh lon khac ve lich su Trung Quoc la Ta truyen (左傳), đuoc coi la cua Ta Khau Minh (左丘明) cung đa đuoc viet ra tai nuoc Lo.


Cac vi quan chu Xem them Xuan Thu
Khong Tu


Tham khao Nguyen Khac Thuan (2001), Cac đoi đe vuong Trung Hoa, Nha xuat ban Giao duc


Ghi chu Lien ket ngoai Danh sach cac vua nuoc Lo