Bai nay noi ve điem nam o tan cung phia Bac cua Trai Đat. Xem cac nghia khac tai Bac Cuc (đinh huong)

Bac Cuc hay cuc Bac cua Trai Đat (Cuc Bac đia ly) la điem co vi đo bang +90 đo tren Trai Đat (hay la điem xuat phat tat ca kinh tuyen). Tai Bac Cuc moi huong đeu la huong Nam. Bao phu no la Bac Bang Duong. Điem Cuc Bac noi tren la Cuc Bac đia ly, đay chi la điem tuong tuong va no khac voi cuc tu Bac cua Trai Đat. Cuc tu Bac la mot điem co that tai Bathurst Island, Canada va cach 1600 km so voi Cuc Bac đia ly, co toa đo la 82,7°B 114,4°T﻿ / 82.7; -114.4﻿ (Magnetic North Pole 2005 est).


Đinh nghia Cuc Bac đia ly la điem giao nhau giua truc tu quay cua Trai Đat va be mat Trai Đat o Bac Ban Cau, đuoc chon lam moc vi đo. Tai đay, theo phuong day roi huong thang len tren thi se gap điem co đinh cua thien cau.
Điem cuc bac đia ly nay co the thay đoi, phu thuoc su di chuyen truc quay cua Trai Đat. Ban than Trai Đat khong phai la mot chat điem, cung khong phai la mot khoi chat ran ly tuong; cac chuyen đong cua nuoc bien tren be mat, chuyen đong tuong đoi cua cac lop nhan ben trong long qua đat so voi be mat (tao thanh hieu ung kien tao mang) cong voi tac đong hap dan cua Mat Trang va cac thien the khac lam cho chuyen đong tu quay quanh truc cua Trai Đat khong phai la chuyen đong quay tron đeu ma co bien đoi theo thoi gian. Ket qua la cac điem cuc đia ly cua Trai Đat cung thay đoi theo, du la rat nho.


Cac cuoc tham hiem Xem them: Tham hiem Bac Cuc, Xa nhat ve phia Bac, Danh sach cac cuoc tham hiem Bac Cuc va Danh sach nhung cai nhat


= Truoc nam 1900 =
Ngay tu the ky XVI, nhieu nguoi noi tieng tin rang (chinh xac) Bac Cuc o tren bien, vao the ky XIX no đuoc goi la Polynia hay Bien Cuc Mo. Vi the moi nguoi hy vong rang con đuong toi đo co the đuoc tim thay qua cac tang bang o thoi điem thich hop trong nam. Nhieu cuoc tham hiem đa đuoc tien hanh đe tim kiem con đuong, noi chung voi cac tau san ca voi, von thuong đuoc su dung tren cac kinh đo bac lanh gia.
Mot trong nhung chuyen tham hiem som nhat voi muc tieu cu the đi toi Bac Cuc la cua si quan hai quan Anh William Edward Parry, nguoi vao nam 1827 đa toi vi đo 82°45′ Bac. Nam 1871 đoan tham hiem Polaris, mot no luc cua nguoi My, do Charles Francis Hall chi huy, đa cham dut trong tham hoa. Mot cuoc tham hiem nam 1879–1881 do si quan hai quan My George Washington DeLong chi huy cung cham dut mot cach bat hanh khi con tau cua ho, chiec USS Jeanette, bi bang nghien nat. Hon nua thuy thu đoan, gom ca DeLong, thiet mang.

Thang 4 nam 1895 cac nha tham hiem nguoi Na Uy Fridtjof Nansen va Fredrik Hjalmar Johansen đe ra ke hoach toi Bac Cuc bang van truot tuyet sau khi roi con tau đang bi ket trong bang cua Nansen. Hai nguoi toi vi đo 86°14′ Bac truoc khi buoc phai quay ve.
Nam 1897 ky su nguoi Thuy Đien Salomon August Andree va hai nguoi ban tim cach toi Bac Cuc tren khi cau hydro Ornen ("Eagle"), nhung đa bi mac ket 300 km phia bac Kvitøya, điem xa nhat ve phia đong bac cua Quanf đao Svalbard, va chet đoi tren hon đao xa xoi nay. Nam 1930 nhung dau tich cua đoan tham hiem đuoc chuyen Tham hiem Bratvaag cua Na Uy phat hien.
Nha tham hiem nguoi Italia Luigi Amedeo, Cong tuoc Abruzzi va Đai uy Umberto Cagni thuoc Hai quan Hoang gia Italia (Regia Marina) đa ra khoi tren chiec tau chuyen đoi tu tau san ca voi Stella Polare tu Na Uy nam 1899. Ngay 11 thang 3 nam 1900 Cagni dan mot đoi đi tren bang toi vi đo 86° 34’, ngay 25 thang 4, lap mot ky luc moi khi vuot qua ky luc cu cua Nansen nam 1895 tu 35 toi 40 kilomet. Cagni chi đon gian tim cach quay lai trai, o đo cho toi ngay 23 thang 6. Ngay 16 thang 8 chiec Stella Polare roi Đao Rudolf đi ve phia nam va đoan tham hiem quay ve Na Uy.


= 1900 - 1940 =
Nha tham hiem nguoi My Frederick Albert Cook tuyen bo đa toi Bac Cuc ngay 21 thang 4 nam 1908 voi hai nguoi Inuit, Ahwelah va Etukishook, nhung ong khong the đua ra bang chung thuyet phuc va tuyen bo nay khong đuoc chap nhan rong rai.

Viec chinh phuc Bac Cuc trong nhieu nam đuoc gan cho ky su hang hai My Robert Peary, nguoi tuyen bo đa toi Bac Cuc ngay 6 thang 4 nam 1909, cung voi Matthew Henson nguoi My va bon nguoi đan ong Inuit ten la Ootah, Seeglo, Egingwah, va Ooqueah. Tuy nhien, tuyen bo cua Peary van con gay tranh cai. Đoi cung đi voi Peary o chang cuoi cung cua cuoc hanh trinh khong co ai đuoc huan luyen ve hoa tieu va co the xac nhan mot cach đoc lap cong viec hoa tieu cua minh, ma mot so nguoi cho la rat tuy tien khi ong toi Cuc.
Cac khoang cach va toc đo ma Peary tuyen bo đa vuot qua khi đoi ho tro cuoi cung quay tro ve duong nhu khong the tin đuoc voi mot so nguoi, du ong đa ba lan hoan thanh toi điem đo. Loi ke cua Peary ve chuyen hanh trinh toi Bac Cuc va quay tro lai tuy đi theo mot đuong thang – cac duy nhat phu hop voi su thuc ep cua thoi gian ma ong phai đoi mat – trai nguoc voi loi ke cua Henson ve nhung đuong đi ngoan ngoeo đe tranh cac chom ap luc va nhung mang nuoc mo.
Nha tham hiem nguoi Anh Wally Herbert, ban đau la mot nguoi ung ho Peary, đa nghien cuu nhung ghi chep cua Peary nam 1989 va ket luan rang chung đa bi gia mao va rang Peary chua toi Cuc. Tuy nhien, su ung ho cho Peary lai toi nam 2005, khi nha tham hiem nguoi Anh Tom Avery va bon đong đoi thu lai chuyen đi cua Peary voi cac xe truot go tai tao va cac đoi Cho Eskimo Canada, đa toi Bac Cuc trong 36 ngay, 22 gio – nhanh hon gan 5 gio so voi Peary. Avery viet tren website cua minh rang "Su nguong mo va ton trong ma toi co voi Robert Peary, Matthew Henson va bon nguoi Inuit đa toi Bac Cuc nam 1909, đa tang len rat nhieu tu khi chung toi ra đi tu Mui Columbia. Chung toi đa thay bang mat minh cach ong lam the nao đe vuot qua cac khoi bang, toi cang tin tuong hon luc nao het rang Peary qua thuc đa kham pha ra Bac Cuc."
Tuyen bo ve chuyen bay đau tien qua Bac Cuc đuoc thuc hien ngay 9 thang 5 nam 1926 boi si quan hai quan Hoa Ky Richard E. Byrd va phi cong Floyd Bennett tren chiec may bay Fokker ba đong co. Du o thoi điem đo đa đuoc Hai quan va mot uy ban cua National Geographic Society xac nhan, tuyen bo nay tu đo đa bi tranh cai.
Lan quan sat Bac Cuc đau tien khong gay tranh cai dien ra ngay 12 thang 5 nam 1926 boi nha tham hiem Na Uy Roald Amundsen va nha tai tro nguoi My Lincoln Ellsworth tu khi cau Norge. Norge, du thuoc so huu cua Na Uy, đuoc thiet ke va đieu khien boi Umberto Nobile nguoi Y. Chuyen bay bat đau tu Svalbard va vuot qua cac nui bang toi Alaska. Nobile, cung voi nhieu nha khoa hoc khac va phi đoan chiec Norge, đa bay qua Cuc mot lan nua ngay 24 thang 5 nam 1928 tren chiec khi cau Italia. Khi cau Italia đam xuong đat khi quay tro ve, giet chet mot nua phi đoan.


= 1940 - 2000 =
Thang 5 nam 1945 mot chiec Lancaster cua Khong quan Hoang gia thuoc đoan tham hiem Aries tro thanh chiec may bay đau tien cua Khoi thinh vuong chung bay qua Bac Cuc Tu va Bac Cuc Đia ly. Chiec may bay do phi cong David Cecil McKinley thuoc Khong quan Hoang gia đieu khien. No mang theo phi đoan 11 nguoi, voi Kenneth C. Maclure thuoc Khong quan Hoang gia Canada chiu trach nhiem ve toan bo quan sat khoa hoc. Nam 2006, Maclure đuoc vinh danh voi mot vi tri tren Canadian Aviation Hall Of Fame.
Khong tinh tuyen bo gay tranh cai cua Peary, nhung nguoi đau tien đat chan toi Bac Cuc, theo mot so nguon tin, la mot đoi cua Lien xo. Co rat nhieu mieu ta ve so nguoi trong đoan gom ca Pavel Gordiyenko (hay Geordiyenko) va ba hay nam nguoi khac, hay Aleksandr Kuznetsov va 23 nguoi khac, ho đa ha canh mot chiec may bay (hay nhieu chiec may bay) xuong đo ngay 23 thang 4 nam 1948. Theo Antarctica.org, ba chiec Li-2 đa ha canh, mang theo tong cong 7 nguoi.
Ngay 3 thang 5 nam 1952, Trung ta Khong quan Hoa Ky Joseph O. Fletcher va trung uy William P. Benedict, cung voi nha khoa hoc Albert P. Crary, đa ha canh tren mot chiec C-47 Skytrain đa đuoc chuyen đoi xuong Bac Cuc. Mot so nguon coi đay la lan đau tien (ngoai phi vu cua Lien xo) mot chiec may bay ha canh xuong Bac Cuc.

Tau ngam cua Hai quan My USS Nautilus (SSN-571) đa đi qua Bac Cuc ngay 3 thang 8 nam 1958, va vao ngay 17 thang 3 nam 1959, chiec USS Skate (SSN-578) đa noi len o Cuc, tro thanh chiec tau đau tien lam nhu vay.
Ngoai tuyen bo cua Peary, cuoc chinh phuc Bac Cuc đau tien bang đuong bo la chuyen đi cua Ralph Plaisted, Walt Pederson, Gerry Pitzl va Jean Luc Bombardier, ho đa đi tren bang bang moto truot tuyet va toi noi ngay 19 thang 4 nam 1968. Khong quan Hoa Ky đoc lap xac nhan vi tri cua ho.
Ngay 6 thang 4 nam 1969, Wally Herbert va cac đong đoi Allan Gill, Roy Koerner va Kenneth Hedges thuoc Đoan tham hiem Xuyen Bac Cuc Anh tro thanh nhung nguoi đau tien toi Bac Cuc bang cach đi bo (du voi su tro giup cua cac đoi cho keo va tiep te tu tren khong). Ho tiep tuc hoan thanh chuyen đi đau tien vuot qua be mat Bac Bang Duong – va theo truc dai nhat cua no, Barrow, Alaska toi Svalbard – mot đieu ky cong chua tung đuoc lap lai. Vi nhung đe nghi cua Plaisted ve viec su dung van tai đuong khong, mot so nguon coi chuyen tham hiem cua Herbert la lan toi Bac Cuc đuoc xac nhan đau tien tren mat bang bang bat ky phuong tien nao.

Ngay 17 thang 8 nam 1977, tau pha bang nguyen tu Lien Xo Arktika đa hoan thanh chuyen đi tren mat bien đau tien toi Bac Cuc.
Nam 1982 Ngai Ranulph Fiennes va Charles Burton tro thanh nguoi đau tien vuot Bac Bang Duong trong chi mot mua. Ho xuat phat tu Mui Crozier, Đao Ellesmere, nay 17 thang 2 nam 1982 va toi Cuc Bac Đia ly ngay 10 thang 4 nam 1982. Ho đi bo va dung van truot. Tu Cuc, ho đi ve phia nam toi Svalbard, nhung vi bang khong on đinh, chuyen đi cua ho đa ket thuc sau khi ho bi troi dat ve phia nam tren mot tang bang trong 99 ngay. Cuoi cung ho ho co the đi bo toi chiec tau tham hiem "MV Benjamin Bowring" cua minh va len boong ngay 4 thang 8 nam 1982 o 80:31Bac 00:59Tay. Nhu mot ket qua cua chuyen đi nay, la mot phan cua Cuoc tham hiem Transglobe dai ba nam 1979–1982, Fiennes va Burton tro thanh nguoi đau tien hoan thanh mot chuyen đi vong quanh Trai Đat qua ca Bac va Nam Cuc, chi bang di chuyen tren be mat. Ky cong nay van chua tung đuoc lap lai cho đen ngay nay.


= The ky XXI =

Nhung nam gan đay, cac chuyen đi toi Bac Cuc bang may bay (ha canh bang truc thang hay tren mot đuong bang tren bang) hay bang tau pha bang đa tro nen thuong xuyen, va tham chi co the voi ca nhung nhom khach du lich nho thong qua cac cong ty du lich.
Nam 2005, chiec tau ngam cua Hai quan My USS Charlotte (SSN-766) đa noi len qua lop bang day 155 cm (61 inches) o Bac Cuc va o đo trong 18 gio.
Ngay 23 thang 4 nam 2007, y ta chuyen nghiep đa nghi huu Barbara Hillary đa hoan thanh mot chuyen đi bang xe cho keo toi Bac Cuc. Ba la nguoi phu nu Phi-My đau tien thuc hien đieu nay.
Thang 4 nam 2007, nghe si sap đat nguoi Ha Lan Guido van der Werve đa thuc hien mot tac pham tai Bac Cuc. Bang cac đung đung tren Cuc trong 24 gio va quay cham theo chieu kim đong ho (Trai Đat quay nguoc chieu kim đong ho), bang cach theo bong cua chinh ong, Van der Werve đa khong quay cung the gioi trong mot ngay. Cuoc trinh dien nay đuoc goi la: 'nummer negen [tieng Ha Lan co nghia So 9], ngay toi khong quay cung the gioi'. Van der Werve đa rut gon thoi gian 24 gio con 9 phut.
Thang 7 nam 2007, van đong vien boi đuong dai nguoi Anh Lewis Gordon Pugh đa hoan thanh mot cuoc boi 1 km tai Bac Cuc. Ky cong cua ong, đuoc thuc hien đe nhan manh nhung hieu ung cua su thay đoi khi hau, dien ra trong vung nuoc mo giua cac phien bang. Sau nay ong đa thu dung mot chiec kayak toi Bac Cuc vao cuoi nam 2008, sau du đoan sai lan ve rang co vung nuoc quang toi tan Cuc, va đa phai dung chuyen tham hiem chi sau ba ngay khi bi ket trong bang. Chuyen tham hiem nay sau đo đa bi huy bo.
Mot phan nam 2007 cua chuong trinh o to cua BBC Top Gear, trong đo nhung nguoi dan chuong trinh đuoc mieu ta nhu đang đi toi "Bac Cuc," tren thuc te la mot chuyen tham hiem nam 1996 toi Cuc Tu Bac.


 Vu lan xuong đay bien Bac Cuc nam 2007  Ngay 2 thang 8 nam 2007, mot chiec VASU cua Nga đa thuc hien chuyen lan co đieu khien đau tien xuong đay Bac Cuc, toi đo sau 4.3 km, nhu mot phan cua mot chuong trinh nghien cuu ho tro cho tuyen bo lanh tho cua Nga nam 2001 xuong mot them lon cua Bac Bang Duong. Viec nay dien ra trong lan lan cua tau ngam MIR va đuoc lanh đao boi nha tham hiem cuc Lien Xo va Nga Arthur Chilingarov. Trong mot hanh đong mang tinh bieu tuong, co Nga đa đuoc đat tren đay bien o đung vi tri Cuc.
Cuoc tham hiem nay la moi nhat trong mot loat nhung đong thai keo dai nhieu thap ky cua Nga nham the hien rang ho la quoc gia co anh huong vuot troi o Bac Cuc. Su am len cua khi hau Bac Cuc va su tan bang vao mua he o đay đa bat ngo loi cuon su chu y cua cac quoc gia tu Trung Quoc toi Hoa Ky, noi co nhung nguon tai nguyen va nhung tuyen đuong thuy co the nhanh chong đuoc khai thac.


Ngay va đem Xem them Mat troi luc nua đem va Đem cuc
O Bac Cuc, Mat Troi luon o tren chan troi trong cac thang mua he va luon o duoi chan troi vao mua đong. Mat troi moc chi dien ra truoc xuan phan (khoang 19 thang 3); sau đo mat troi mat ba thang đe len toi cuc điem khoang 23½° vao điem chi mua he (khoang 21 thang 6), sau thoi gian đo no bat đau ha thap xuong, đat toi mat troi lan ngay sau thu phan (khoang 24 thang 9). Khi mat troi co the đuoc quan sat tren bau troi cuc, no co ve chuyen đong theo mot hinh tron theo chieu kim đong ho tren chan troi. Vong tron nay dan nang len tu gan chan troi ngay sau xuan phan toi cuc điem (theo đo) ben tren chan troi vao điem chi mua he va sau đo lan xuong duoi chan troi vao thu phan.
Mot giai đoan civil-twilight khoang hai tuan dien ra truoc khi mat troi moc va sau khi mat troi lan, mot giai đoan nautical twilight khoang nam tuan dien ra truoc khi mat troi moc va sau khi mat troi lan va mot giai đoan astronomical twilight khoang bay tuan dien ra truoc khi mat troi moc va sau khi mat troi lan.
Nhung hieu ung nay do su ket hop cua truc nghieng cua Trai Đat va chuyen đong quanh Mat troi cua Trai Đat. Huong truc nghieng cua Trai Đat, cung nhu goc cua no so voi mat phang quy đao cua Trai Đat quanh Mat troi, hau nhu giu nguyen trong ca nam (chung đeu thay đoi rat cham va trong giai đoan rat dai). O giua mua he Bac Cuc đoi dien voi Mat troi o muc lon nhat. Khi nam troi qua va Trai Đat di chuyen quanh Mat troi, Bac Cuc dan quay nguoc huong voi Mat troi cho toi giua mua đong la thoi điem lon nhat. Mot hau qua tuong tu cung đuoc quan sat thay o Nam Cuc, voi su khac biet sau thang.


Thoi gian O hau het moi noi tren Trai Đat, gio đia phuong hau nhu đong bo voi vi tri cua mat troi tren bau troi. Vi the, luc giua trua mat troi gan nhu o vi tri cao nhat. Đieu nay khong đung o Bac Cuc noi mat troi luon o tren bau troi trong sau thang. Khong co su hien dien thuong xuyen cua con nguoi tai Bac Cuc, va khong co mui gio rieng biet cho no. Cac đoan tham hiem Cuc co the su dung bat ky mui gio nao thuan tien, nhu GMT, hay mui gio cua quoc gia noi ho xuat phat.


Khi hau Bac Cuc am hon kha nhieu so voi Nam Cuc vi no nam o muc nuoc bien o giua mot đai duong (co vai tro nhu mot bo may giu nhiet), chu khong phai o mot đo cao tren mot luc đia.
Nhiet đo vao mua đong (thang 1) o Bac Cuc co the thay đoi trong khoang tu −43 °C (−45 °F) toi −26 °C (−15 °F), co le muc trung binh khoang −34 °C (−30 °F). Nhiet đo mua he (thang 6, thang 7 va 8) trung binh khoang quanh muc đong bang (0 °C, 32 °F).
Bang bien tai Bac Cuc noi chung day khoang 2 đen 3 met, du co su khac biet rat lon va su di chuyen thinh thoang cua nhung khoi bang khien nuoc bien lo ra. Nhung cuoc nghien cuu cho thay đo day trung binh cua bang đa giam trong nhung nam gan đay. Nhieu nguoi cho no co ly do tu su am len toan cau, du ket luan nay van bi mot so nguoi tranh cai. Cac bao cao cung đa du đoan rang trong vai thap ky Bac Bang Duong se hoan toan het bang vao cac thang mua he. Đieu nay co the mang lai su thay đoi quan trong trong van tai thuong mai; xem "Tuyen bo lanh tho," o duoi.


Đong thuc vat Gau bac cuc đuoc cho la hiem khi đi qua 82° Bac vi su khan hiem thuc an, du nhung dau vet đa đuoc thay o vung lan can Bac Cuc, va mot chuyen tham hiem nam 2006 thong bao quan sat thay mot chu gau cuc chi cach Bac Cuc 1 dam (1.6 km). Hai cau vong cung đa đuoc quan sat thay o Cuc, va nhung chu cao Bac Bang Duong cung đa đuoc quan sat thay cach chua toi 60 km tu 89°40′ Bac.
Nhung con chim đa đuoc thay o hay o rat gan Cuc gom Chim se đat tuyet, Hai au Fulmar Bac va Mong bien xira chan đen, du mot so lan quan sat co the la khong chinh xac boi nhung chu chim thuong co xu huong bay theo tau va cac đoan tham hiem.
Ca đa đuoc quan sat thay trong nhung vung nuoc Bac Cuc, nhung chung co the rat hiem. Mot thanh vien cua mot đoi khao sat Nga xuong đay bien Bac Cuc thang 8 nam 2007 thong bao khong thay mot sinh vat bien nao song o đo. Tuy nhien, sau nay co thong bao rang mot con co chan ngong bien đa đuoc đoi Nga moi len tu lop bun đay bien va rang đoan video tu chuyen lan cho thay co nhung con tom va giap xac chan hai loai chua đuoc xac đinh.


Cac tuyen bo lanh tho voi cac vung Bac Cuc Theo luat quoc te, khong nuoc nao hien so huu Bac Cuc hay vung Bac Bang Duong bao quanh no. Nam nuoc quanh Bac Cuc, Nga, Canada, Na Uy, 
Đan Mach (qua Greenland), va Hoa Ky (qua Alaska), bi han che boi mot Vung đac quyen kinh te 200 hai ly tu bo bien nuoc minh, va vung ben ngoai gioi han nay thuoc quyen quan ly hanh chinh cua Co quan Quan ly Đay bien The gioi.
Tu khi phe chuan Thoa uoc Lien hiep quoc ve Luat Bien, mot quoc gia co thoi han muoi nam đe ra tuyen bo chu quyen voi vung 200 hai ly. Na Uy (phe chuan thoa uoc nam 1996), Nga (phe chuan nam 1997), Canada (phe chuan nam 2003) va Đan Mach (phe chuan nam 2004) đeu đa đua ra cac du an dua tren cac tuyen bo cua ho rang mot so khu vuc cua Bac Cuc phai thuoc lanh tho cua ho.


Nhung su lien tuong van hoa Trong mot so nen van hoa phuong Tay, Bac Cuc Đia ly la noi sinh song cua Santa Claus. Buu đien Canada đa quy đinh ma H0H 0H0 cho Bac Cuc (theo than tu truyen thong cua Santa "Ho-ho-ho!").
Đieu duong nhu sieu thuc nay thuc te phan anh mot truyen thuyet bi truyen tu hang the ky ve nguoi Hyperborea tung song o Bac Cuc, truc the gioi cua the gioi ben kia, nhu su sieu thuc cua Chua va nhung sieu nhan (xem Joscelyn Godwin, Arktos: The Polar Myth). Nhan vat theo truyen thuyet thuong song o cuc, Santa Claus, vi the nhu mot hinh mau cua su tinh khiet đao đuc va sieu viet ([2]). Nhu Henry Corbin đa chung minh, Bac Cuc đong mot vai tro quan trong trong van hoa the gioi ve đao Sufi sieu thuc va đao than bi Iran, trans. N. Pearson, 1978</ref> Cuc cung đuoc gan lien voi mot ngon nui bi an o Bac Bang Duong, đuoc goi la Nui Qaf (cf. Rupes Nigra), viec treo len no, giong nhu Dante treo len Nui Purgatory, the hien qua trinh hanh huong qua cac trang thai tinh than. Trong thuyet than tri Iran, Cuc thien đang, điem trung tam cua su len toi đinh tinh than, nhu mot nam cham hut moi nguoi ve "cac cung đien sang choi voi chat phi vat chat" cua no.
Nhung chuyen bay tuong tuong thuong đe cap toi mot chuyen bay toi Bac Cuc vi cung nhung ly do đo.


Xem them Nam Cuc
Tham hiem Bac Cuc
Bac Bang Duong
Cuc quang
Sao Bac cuc
Danh sach nhung cai đau tien
Inuit Circumpolar Council
Hoi đong Bac Cuc
Circumpolar arctic
Quan xa sinh vat
Bac Cuc, Alaska
Am len toan cau
Santa Claus


Tham khao Lien ket ngoai Arctic Council
The Northern Forum

North Pole Web Cam
The short Arctic summer of 2004
The puzzling Arctic summer of 2003
Review of surface melting from 2002 to the present revealed by the North Pole Web Cam
FAQ on the Arctic and the North Pole
Polar Controversies Still Rage article by Roderick Eime
Magnetic Poles locations since 1600 Luu tru ngay 5 thang 3 nam 2007 tai Wayback Machine Download the KMZ file. For Google Earth Users.
The Polar Race Luu tru ngay 16 thang 10 nam 2003 tai Wayback Machine a biennial race to the 1996 certified position of the Magnetic North Pole
The Polar Challenge Luu tru ngay 5 thang 12 nam 2006 tai Wayback Machine an annual race to the Magnetic North Pole
Daylight, Darkness and Changing of the Seasons at the North Pole
Video of scientists on sea ice at the North Pole as it begins to crack underfoot Luu tru ngay 4 thang 3 nam 2007 tai Wayback Machine
Experts warn North Pole will be 'ice free' by 2040 Luu tru ngay 13 thang 12 nam 2006 tai archive.today
Goudarzi, Sara, "Meltdown: Ice Cracks at North Pole." Sept 2006, LiveScience, <Web Link>, Truy cap 29 thang 1 nam 2007.
"The North Pole Was Here: Puzzles and Perils at the Top of the World (first chapter)"
Video of the Nuclear Icebreaker Yamal visiting the North Pole in 2001
Polar Discovery: North Pole Observatory Expedition