Thien Son, ten that la Nguyen Xuan Hoang (sinh nam 1972 tai Nghe An), hien cong tac tai Tap chi Đien anh ngay nay (nay la Tap chi The gioi đien anh), la mot nha van Viet Nam đuong đai, hoi vien Hoi Nha van Viet Nam.


Tieu su Thien Son sinh ra va trai qua thoi tho au tai vung que bien Dien Kim, Dien Chau, Nghe An. Nguoi bac ho cua Thien Son la nha van Son Tung, mot nha van Viet Nam hien đai noi tieng voi nhung tac pham viet ve Chu tich Ho Chi Minh va cac danh nhan van hoa, danh nhan cach mang Viet Nam. Nhung nam thang tuoi tre, nha van Son Tung đa nhu mot nguoi thay, nguoi ban cua Thien Son, gieo noi anh nhung khat vong thoi thuc cam but, buoc vao the gioi vo tan cua sang tao nghe thuat.
Trong khoang thoi gian 1991-1995 Thien Son theo hoc Khoa 36, Khoa Ngu Van, Truong Đai hoc Tong hop Ha Noi (nay la Khoa Van hoc, Truong Đai hoc Khoa hoc xa hoi va Nhan van, Đai hoc Quoc gia Ha Noi) va tot nghiep chuyen nganh Van hoc, Khoa Ngu Van vao thang 6/1995.
Sau khi ra truong, Thien Son lam bien tap vien, nha bao tai Tap chi Đien anh ngay nay (sau la Tap chi The gioi đien anh thuoc Hoi Đien anh Viet Nam), sang tac van chuong va giang day van cac cap.


Su nghiep Tu khi bat đau cam but, Thien Son đa the hien mot but luc doi dao khi thu suc va đat thanh qua tren nhieu the loai bao chi, the loai van hoc o nhieu mang đe tai, đac biet ve cac van đe chinh tri, van hoa, xa hoi, con nguoi Viet Nam đuong đai. Hang tram bai bao đa đuoc viet, gan 20 đau sach tu tho, tap truyen ngan đen tieu thuyet đa đuoc xuat ban, nhieu trong so đo gay đuoc tieng vang cong luan trong va ngoai nuoc.
Ve sang tac tho, nam 1999 Thien Son ra mat thi tuyen đau tay mang ten Ngon lua đau tien voi gan 100 bai tho. Nhu loi tac gia tung nhan đinh, tap tho la tat ca nhung gi trong treo, tuoi sang o đo tuoi 20, tuy nhien khi ra đoi khong đuoc gioi chuyen mon đe y. Tron 20 nam tu Ngon lua đau tien, trai qua La thay mua (nam 2008), đen nam 2019 Thien Son cho ra mat tap tho thu ba co nhan đe Mot tieng goi voi hon 50 sang tac thuc su "la nhung lat cat tu qua khu, hien tai va tuong lai".
Trong mang truyen ngan, Thien Son xuat ban tap truyen ngan Nguoi ben le nam 2001 tap hop 9 truyen đuoc viet trong khoang thoi gian kha dai, bat đau voi "Nguoi đan ba đien" viet ngay 14-16/11/1993 khi tac gia đang la mot sinh vien đai hoc, va khep lai voi "Chuyen buon cua chi" viet trong khoang ngay 22-31/1/2000. Nhung cau chuyen "xuat phat tu cam hung nhan van tu noi đau ve so phan con nguoi bi gat ra mot ben le trong cuoc chuyen đong nhanh chong cua lich su" nay con đuoc tiep tuc, mo rong khong ngung, va trong lan xuat ban đay đu hon vao nam 2008 van duoi ten goi Nguoi ben le, tap truyen ngan đa bao gom toi 22 truyen.
Thang 9/2020 Thien Son ra mat tap truyen ngan Cay ma ly huyen bi gom 12 truyen đuoc tac gia thuc hien trong hon 10 nam. Theo loi tac gia tu bach, moi truyen đa co gang đe dung len it nhat mot net rieng tu, mot canh đoi, mot so phan hoac mot van đe day dut, mot trai nghiem đon đau, tham chi la mot kham pha ve nhung goc khuat cua cuoc song. Tac gia Đao Nguyen viet nhan xet "moi cau chuyen la mot niem tam su, mot canh đoi hoac mot y niem đon đau đa đuoc hinh tuong hoa. Toan bo cac truyen ngan o đay hop lai nhu mot the gioi đa chieu, phong phu, goi ngam suy"
Ve tieu thuyet, tieu thuyet đau tay Mau xanh ky uc cua Thien Son ra mat đoc gia nam 2000, mot tac pham ve nhung nam thang tuoi tre hoc đuong đuoc tac gia don tam viet trong khoang thoi gian chung 2 thang bang mot cam xuc manh liet. Sach đuoc gui đen cuoc thi tieu thuyet cua Hoi Nha van Viet Nam lan thu nhat (cuoc thi 1998-2000), vuot qua vong so khao nhung khong đuoc giai, voi đanh gia tham đinh cua giam khao: “Tac pham co nhung trang viet run ray, song đong vao loai hiem hoi trong van hoc Viet Nam hien đai”.
Nam 2008 Thien Son ra mat tieu thuyet Dong song chet voi hai chu đe chinh la su tan huy moi truong song va mot an du ve su khong cuu van đuoc truoc su suy thoai cua tri tue con nguoi. Hai nam sau, nam 2010, tac pham gianh đuoc giai thuong cua Hoi Nha van Viet Nam.
Thien Son tro nen noi tieng khi tieu thuyet Đai gia (tieu thuyet ba tap, đa xuat ban "tap 1: Tam giac ngam", "tap 2: Quyen luc đen") viet ve the gioi ngam cua nhung "tu ban đo" ra mat nam 2013 bi đinh ban. Bo tieu thuyet đo so bo ba ma chi 2 tap đuoc xuat ban đa day toi hon 1.100 trang nay, theo nhan đinh cua nha van Vo Thi Hao (đuoc trich dan tren bia 4 cua sach): “Tac gia đa đau đon đe nhan biet, đe đong hanh, đe cap nhat voi noi đau cua nhung phan nguoi đong đao ma be nho, bi bop nghet trong the gioi cua quyen luc đen. Mot khat vong chay bong muon hanh đong đe su bop meo nay, ung hoai nay đuoc cat bo va nhung vet thuong lanh lai”. Theo tac gia, khi Đai gia viet ra, tung phai trai qua toi 12 nha xuat ban moi in đuoc, va khi in thi co nguoi noi tac gia đa "cuong đieu qua muc" nen ra quyet đinh ngung phat hanh.
Nam 2020 tieu thuyet lich su Gio bui đay troi, cuon tieu thuyet rat lon va sinh đong viet ve giai đoan lich su cua Viet Nam sau Cach mang thang Tam nam 1945 cua Thien Son đuoc xuat ban. Trong tac pham, Thien Son khang đinh "viet ve giai đoan lich su vo cung đac biet thoi hien đai, mong muon cua toi la mo ra cai khong gian ben trong cua tam tuong cac nhan vat, kham pha nhung bi an phia sau cac su kien quan trong. Tu đo giup nguoi đoc hinh dung ve su phuc tap, đa chieu va su giang xe cua cac khuynh huong tu tuong chi phoi đen dong chay lich su". Theo Ngo Thao nha van khi "tai hien mot thoi điem lich su đac biet phuc tap va roi ram, voi nhung nhan vat quen thuoc đuoc giu ten that, vi tri that thuoc nhieu luc luong, phe phai, quan điem khac nhau, nhieu khi đoi đich" đa biet "manh dan chon cho minh mot vi tri, mot điem nhin, mot cach the hien khach quan nhat co the". Tac pham chinh thuc đuoc phat hanh trung tuan thang 9/2020.


Tac pham = Tieu thuyet =
Mau xanh ky uc (tieu thuyet, xuat ban lan đau nam 2000, tai ban 2007)
Hon đat (tieu thuyet, 2004)
Bat re (tieu thuyet, xuat ban lan đau 2005, tai ban 2011)
Dong song chet (tieu thuyet, xuat ban lan đau 2008, tai ban 2011)
Đai gia (tieu thuyet, xuat ban lan đau 2 tap nam 2013)
Gio bui đay troi (tieu thuyet lich su, 2020)


= Truyen ngan =
Nguoi ben le (tap truyen ngan, xuat ban lan đau (2001, tai ban voi ban in đay đu nam 2006, 2009, 2012)
Gui lai tuoi tho (tap truyen thieu nhi, 2006)
 Cay ma ly huyen bi (tap truyen ngan, 2020)


= Tho =
Ngon lua đau tien (tap tho, xuat ban lan đau 1999, tai ban 2009)
La thay mua (tap tho, 2008)
Mot tieng goi (tap tho, 2019)


Giai thuong Thien Son tung la nha van tre nhat gianh giai thuong tai Cuoc thi tieu thuyet lan thu 3 (2006-2010) do Hoi Nha van Viet Nam phat đong, voi giai C cho tieu thuyet Dong song chet, va trong cuoc thi nay ong cung la tac gia duy nhat thang giai ma chua phai la hoi vien Hoi Nha van Viet Nam.
Ngay 11/11/2020 Hoi Nha van Viet Nam cong bo ket qua Cuoc thi tieu thuyet lan thu 5 (2016-2020) va giai thuong Hoi Nha van 2020, theo đo tieu thuyet Gio bui đay troi cua Thien Son đa cung voi 6 tieu thuyet cua cac tac gia khac đuoc Ban to chuc cuoc thi trao giai 3.


Chu thich Lien ket ngoai Gap Thien Son - Nguoi tre nhat đoat giai Tieu thuyet
Nha van Thien Son: Chon đuong đi kho
Nha van Thien Son: Đai gia la...
Nha van Thien Son: "Van hoc, đien anh chua cham đen tan cung nhung mau thuan lon cua xa hoi"
Nha van Thien Son: "Đao đuc xa hoi đang sut lo" Luu tru ngay 15 thang 1 nam 2021 tai Wayback Machine
Toi đat chan vao khoang trong ma cac nha van đuong đai khong lam