Cau co la mot phuong phap giao tiep voi the gioi tam linh hoac nhung the luc huyen bi bang cach su dung mot tam bang co viet cac chu va so, va mot mieng go nho hinh trai tim (co). Nhung nguoi tham gia chieu hon đat mot ngon tay len co sau đo thong qua mot so nghi thuc than bi đe tro chuyen voi the luc sieu hinh bang cach đanh van cac chu cai ma co chi đen đe tao thanh nhung cau hoac cum tu co nghia.


Tu nguyen Tu nay trong tieng Anh la ouija ( WEE-jə), mot tu bat nguon tu tu tieng Phap oui va tieng Đuc/Ha Lan ja, đeu co nghia la co, vang, phai. Nhung ban cau co thuong đuoc san xuat va ban boi hang Parker Brothers, no đa tro thanh mot thuong hieu kha pho bien trong linh vuc nay.
Sau khi đuoc gioi thieu ra thi truong lan đau tien boi doanh nhan Elijah Bond vao nhung nam cuoi thap nien 1890, ban cau co đuoc xem nhu vo hai va khong co gi lien quan đen huyen bi, cho đen khi nha ngoai cam Pearl Curran su dung no đe tien đoan trong the chien thu I thi cau co moi tro nen pho bien. Thien Chua giao chinh thong va mot so nha huyen hoc đa canh bao khong nen cau co vi no co lien quan đen cac the luc ma quy.
Trong khi nhung tin huu cua cau co cam thay su huyen bi va sieu nhien trong hanh đong cau co, tuy nhien cac nha tam ly hoc đa giai thich su chuyen đong cua con tro la ket qua cua hieu qua vo thuc (ideomotor effect). Mac du su that đa bi cac nha khoa hoc lot tran, nhung cau co van con rat pho bien trong gioi tre.


Lich su = Trung Quoc =

Mot trong nhung đe cap đau tien đen phuong phap co but (zh: 扶乩 la mot kieu cau co bang cach viet chu) đuoc su dung đa đuoc tim thay o Trung Quoc vao khoang nam 1100 truoc Cong nguyen va lan đau tien đuoc ghi trong cac tai lieu lich su cua nha Tong. Toan Chan đao đa su dung co but nhu la mot phuong tien đe lien lac voi nhung nguoi đa chet hoac the gioi tam linh đuoc thuc hien theo mot nghi le đac biet co su giam sat, cho đen khi no bi cam boi nha Thanh. Mot so kinh sach cua Đao giao đuoc cho la tac pham cua co but. Phuong phap cau co tuong tu cung đa đuoc ap dung rong rai tai An Đo co đai, Hy Lap, La Ma va Chau Au vao thoi Trung co.


= Viet Nam =
Chiu anh huong ca hai nen van hoa Trung Quoc va Phuong Tay, Viet Nam la quoc gia phat trien hinh thuc cau co đe hinh thanh mot ton giao: Đai Đao Tam Ky Pho Đo, hay con đuoc biet đen voi ten goi đao Cao Đai. Hinh thanh tu phong trao co but chiu anh huong cua Minh Su đao va Thong linh hoc cua phuong Tay, cac tin đo Cao Đai cho rang he thong to chuc đao, cap bac giao pham, kinh sach cua ho la đuoc giang truyen boi Thuong đe thong qua hinh thuc co but. Du hinh thuc cau co đuoc xem la me tin va gan nhu bat hop phap, nhung ton giao Cao Đai lai co so tin đo lon thu 3 tai Viet Nam va đuoc cong nhan to chuc giao hoi hop phap boi nha nuoc Viet Nam.


= Tro choi =
Trong suot nhung nam cuoi the ky 19, ban cau co đa đuoc ban rong rai nhu la mot mon hang moi la. Hai thuong gia Elijah Bond va Charles Kennard đa co y tuong phat minh ra mot ban cau co in san cac ky tu đe ban. Ho đa đang ky phat minh nay vao ngay 28 thang 5 nam 1890, va bang sang che Hoa Ky so 446054 đuoc cap vao ngay 10 thang 2 nam 1891. Bond la 1 luat su va cung la mot nha phat minh cho nhieu thiet bi khac. William Fuld, mot nhan vien cua Kennard, đa lay cong nghe san xuat va nam 1901 Fuld bat đau san xuat cac ban cau co mang ten "Ouija". Kennard giai thich rang ong đa co đuoc tu "Ouija" khi su dung ban cau co va đo la 1 tu Ai Cap co đai co nghia la "chuc may man". Trong khi Fuld van tiep tuc san xuat cac ban cau co, ong pho bien tu "Ouija" voi mot cach giai thich đuoc chap nhan rong rai hon, đo la su ket hop giua tu "Yes" (vang, phai) trong tieng Phap va tieng Đuc. Ten Fuld đa đuoc gan chung voi ban Ouija, va Fuld đa tai tao lich su bang cach giai thich chinh ong moi la nguoi đa phat minh ra ban cau co. Fuld so huu nhieu cong ty duoi ten "Ouija" cho đen khi ong mat vao nam 1927. Nam 1966, tai san cua Fuld đa đuoc chuyen nhuong cho cong ty Parker Brothers tiep tuc nam giu cac nhan hieu va bang sang che. Ngay nay, co khoang 10 nhan hieu cua ban cau co đuoc ban voi cac ten goi khac nhau.


Chi trich = Ton giao =
Co Đoc giao, đac biet la cac Kito huu cua đao Tin Lanh o Hoa Ky chi trich kich liet viec cau co. Nam 2001, mot ban cau co đa bi đot o Alamogordo bang New Mexico cung voi cuon Harry Potter boi mot nhom nguoi theo trao luu chinh thong cho rang nhung thu nay la "bieu tuong cua phu thuy". Nhung nguoi nay cho rang cau co đa tiet lo nhung thien co cua Thien Chua, va do đo no la cong cu cua Satan. Mot phat ngon vien cua Human Life International đa mieu ta ban cau co nhu la 1 phuong tien đe giao tiep voi cac linh hon va keu goi cam hang đo choi Hasbro tiep thi chung.
Trong phien toa xet xu sat nhan Joshua Tucker, me cua han khang đinh rang Tucker thuc hien hanh vi giet nguoi trong khi bi quy am vi su dung ban cau co.
Cac giam muc o Micronesia keu goi lenh cam cac ban cau co, va canh bao nhung nguoi su dung no tuc la đang noi chuyen voi ma quy.


= Truyen thong =
Gioi bao chi đa chi trich cau co tu khi no moi xuat hien, ho goi cau co la "dau vet con lai" cua he thong niem tin lac hau va la tro lua gat tien bac nhung nguoi ca tin.
Cau co cung bi cham biem trong cac bai hat. Loi ca trong nhung ban nhac cua ca si Dick Valentine đa so sanh viec cau co chang khac gi choi tro "tiddlywinks".


= Han lam =
Cau co bi nhieu nha khoa hoc chi trich rang no chi la tro bip bom loi dung "hieu qua vo thuc". Cac nghien cuu thiet lap va tai tao cau co thuc hien trong phong thi nghiem đa chi ra rang trong đieu kien phong thi nghiem thi cung xay ra tinh trang con co di chuyen vo thuc. Mot so nghi ngo cho rang nhung nguoi thuc hien thu nghiem đa co tinh di chuyen. Cac nha nghien cuu luu y rang cac thong điep đuoc viet ra boi cau co cung tuong tu nhu nhung thong tin đi qua tam thuc cua cac đoi tuong tham gia.
Trong thap nien 1970 cac nha xa hoi hoc đa xem cau co nhu la 1 hinh thuc sung bai, tuy nhien van đe nay đa đuoc xem xet rat ky luong.
Ban cau co bi Heidegger chi trich: "Co the thay nguoi ta cau co nhan nhan khap noi" va cho rang nhung nguoi cau co rat "ngao man" khi tu nhan minh co the vuot qua cai chet đe tiep xuc voi cac linh hon.


Su dung trong van hoc Ban cau co tro thanh nguon cam hung cho viec sang tac van chuong, nguoi ta dung no nhu phuong tien goi nen y tuong hoac nhu la 1 dang cung cap thong tin trong cong viec viet lach. Ket qua la ban cau co tro nen pho bien vao đau the ky 20, boi trong thap nien 1920 rat nhieu cuon sach "tam linh" co chat luong khac nhau đa đuoc khoi đau viet bang cau co.
Tac gia cuon tieu thuyet Jap Herron, Emily Grant Hutchings, đa giai thich: cuon tieu thuyet nay đa đuoc linh hon cua Mark Twain đoc cho co viet ra thong qua cau co sau khi ong qua đoi.


Cac nhan vat Nha van nguoi Anh, Gilbert Keith Chesterton đa su dung mot ban cau co. Khoang nam 1893 ong đa trai qua mot cuoc khung hoang boi chu nghia hoai nghi va bi tram cam, trong thoi gian nay Chesterton đa thu nghiem voi cau co va ong rat thich thu vi su huyen bi cua no.
Nha tho James Merrill cung su dung cau co trong nhieu nam, va tham chi ong con mo loi vao đe khuyen khich cac linh hon vao co the minh. Ong đa viet bai tho "The Changing Light at Sandover" voi su giup đo cua ban cau co. Truoc khi qua đoi, ong đa khuyen cao moi nguoi khong nen su dung ban cau co.
Cuu Thu tuong Y Romano Prodi tuyen bo duoi tuyen the, rang trong mot buoi chieu hon thong qua cau co đuoc to chuc vao nam 1978 voi cac giao su khac cua Đai hoc Bologna, con "ma" Giorgio La Pira đa đanh van ten đuong pho noi ma cuu thu tuong Aldo Moro đa bi Lu đoan đo bat giu.
Nam 1994, tai London, nhieu luat su đa đe đon khang cao cho nguoi bi ket an sat nhan la Stephen Young, sau khi bi cao biet rang 4 nguoi trong so boi tham đoan đa su dung cau co đe "chieu hon" nan nhan va linh hon nay đa noi minh bi giet hai boi 1 nguoi ten Young.
Bill Wilson, nguoi đong sang lap Alcoholics Anonymous, đa su dung ban cau co đe lien he voi linh hon.
Ngay 25 thang 7 nam 2007, đe chuan bi xuat ban mot chuong trinh cua kenh Coast to Coast AM ve sieu linh, chu tri George Noory muon thu tien hanh mot trai nghiem truc tiep voi ban cau co tren kenh phat thanh toan quoc mac cho su phan đoi du doi tu mot trong nhung vi khach cua ong, Jordan Maxwell, va su ung ho tu nhung vi khach khac, Dr. Bruce Goldberg, Rosemary Ellen Guiley, va Jerry Edward Cornelius. Vao đung luc phat chuong trinh đang thuc hien thi nhung su kien xui quay lien tuc xay đen voi nhung nguoi ban va gia đinh cua Noory cung nhu mot vai nguoi khach cua ong, nhung su kien đo đuoc nhin nhan nhu su trung hop ngau nhien. Sau khi ke lai mot kinh nghiem can tu vao nam 2000 va ghi nhan su kien ky la đang dien ra, Noory đa huy bo cac thu nghiem.
Dick Brooks o Houdini Museum tai Scranton, Pennsylvania, dung ban cau co nhu mot phan cua man trinh dien ve tam linh va chieu hon.
Ban nhac The Mars Volta đa sang tac album Bedlam in Goliath dua tren nhung trai nghiem cua chinh ho voi tro cau co. Theo nhu cau chuyen cua ho (đuoc viet lai boi tieu thuyet gia Jeremy Robert Johnson), thi Omar Rodriguez Lopez đa mua mot ban cau co khi đi du lich o Jerusalem. Thoat đau cai ban nay đa đua ra mot cau chuyen ma sau nay tro thanh chu đe cho album nhac. Nhung su kien ki la đuoc cho la lien quan đen hoat đong nay xay ra suot qua trinh thu am cho album: phong thu bi ngap, mot trong nhung ky su chinh cho album bi suy sup vi cang thang, cac thiet bi truc trac, va Cedric Bixler-Zavala bi chan thuong o chan. Vi nhung vu xui xeo nay ma ca nhom nhac quyet đinh chon đi cai ban cau co.
Mot so su viec khac lien quan đen am nhac: Nhung bai bao phat hanh truoc đay cho biet Vincent Furnier va ban nhac cua ong đa thong nhat đat ten ban la "Alice Cooper" bang cach cau co, trong luc thuc hien, ban cau co đa tiet lo Furnier la tai sinh cua mot phu thuy tu the ky 17 co ten Alice Cooper. Furnier sau đo tiet lo rang ong chi nghi đen cai ten đau tien hien len trong đau trong khi thao luan ve mot cai ten moi cho ban nhac cua ong. Brandon Flowers, ca si chinh cua The Killers, tin rang cai chet cua anh se lien đoi đen con so 621 (cung la con so ngay sinh cua anh, 21 thang 6) sau khi thuc hien mot man cau co.


Chu thich Lien ket ngoai Thong tin cua ban cau co
Museum Of Talking Boards
Paranormality A-Z Paranormal Phenomena
User anecdotes Luu tru ngay 5 thang 12 nam 2010 tai Wayback Machine
The Official Website of William Fuld and home of the Ouija board
Nhung hoai nghi
The Skeptics' Dictionary: Ouija
An Encyclopedia of Claims, Frauds, and Hoaxes of the Occult and Supernatural
How does a Ouija board work? Luu tru ngay 26 thang 5 nam 2008 tai Wayback Machine from The Straight Dope
Nhan hieu va bang sang che
(1): Trade-Mark Registration: "Ouija" (Trademark no. 18,919; ngay 3 thang 2 nam 1891: Kennard Novelty Company)
(2): "Ouija or Egyptian Luck Board" (patent no.446,054; ngay 10 thang 2 nam 1891: Elijah J. Bond — assigned to Charles W. Kennard and William H. A. Maupin)
(3): "Talking-Board" (patent no.462,819; ngay 10 thang 11 nam 1891: Charles W. Kennard)
(4) "Game Apparatus" (patent no. 479,266: ngay 19 thang 7 nam 1892: William Fuld)
(5) "Game Apparatus" (patent no. 619,236: ngay 7 thang 2 nam 1899: Justin F. Simonds)
(6) "Ouija or Talking Board" (patent no.1,125,833; ngay 19 thang 1 nam 1915: William Fuld)
(7) "Design for the Movable Member of a Talking-Board" (patent no.D56,001; ngay 10 thang 8 nam 1920: William Fuld)
(8: "Design of Finger-Rest and Pointer for a Game" (patent no. D56,085; ngay 10 thang 8 nam 1920: John Vanderkamp — assigned to Goldsmith Publishing Company)
(9) "Message Interpreting Device" or "Psychic Messenger" (patent no.1,352,046; ngay 7 thang 9 nam 1920: Frederick H. Black)
(10) "Design for the Movable Member of a Talking-Board" (patent no.D56,001; ngay 10 thang 8 nam 1920: William Fuld)
(11) "Ouija Board" (patent no.D56,449; ngay 26 thang 10 nam 1920: Clifford H. McGlasson)
(12) "Psychic Game" (patent no.1,370,249; ngay 1 thang 3 nam 1921: Theodore H. White)
(13) "Ouija Board" (patent no.1,400,791; ngay 20 thang 12 nam 1921: Harry M. Bigelow)
(14) "Game Board" (patent no.1,422,042; ngay 4 thang 7 nam 1922: John R. Donnelly)
(15) "(Magnetic) Toy" (patent no.1,422,775; ngay 11 thang 7 nam 1922: Leon Martocci-Pisculli)
(16) "Psychic Instrument" (patent no.1,476,158; ngay 4 thang 12 nam 1923: Grover C. Haffner)
(17) "Game" (patent no.1,514,260; ngay 4 thang 11 nam 1924: Alfred A. Rees)
(18) "Amusement Device" (patent no.1,870,677; ngay 9 thang 8 nam 1932: William A. Fuld)
(19) "Amusement Device" (patent no.2,220,455; ngay 5 thang 11 nam 1940: John P. McCarthy)
(20) "Finger Pressure Actuated Message Interpreting Amusement Device" (patent no.2,511,377; ngay 13 thang 6 nam 1950: Raymond S. Richmond)
(21) "Message Device With Freely Swingable Pointer" (patent no.3,306,617; ngay 28 thang 2 nam 1967: Thomas W. Gillespie)
Khac
"'Ouija board' appeal (against second guilty verdict) dismissed" — R. v. Young (1995)
BBC video on Ouija Board
Clare Randall haunted castle
Ouija tren DMOZ