Chuot đau bep (tua goc tieng Anh: Ratatouille) la mot bo phim đien anh hoat hinh may tinh hai huoc cua My nam 2007 do Pixar san xuat va hang Buena Vista Pictures Distribution chiu trach nhiem phan phoi. Đay la phim đien anh thu tam do Pixar san xuat, đong thoi phim do Brad Bird đao dien kiem đong bien kich, sau khi anh thay the Jan Pinkava vao nam 2005. Tua đe phim lien he đen mot mon an cua Phap mang ten "Ratatouille" đuoc phuc vu o cuoi phim va cung la mot phep choi chu ve xuat than cua nhan vat chinh. Phim co su tham gia long tieng cua Patton Oswalt vai Remy, mot chu chuot co dang hinh nguoi đam me nau an; Lou Romano vai Linguini, mot chang trai tre don bep ket ban voi Remy; Ian Holm vai Skinner, bep truong trong nha hang cua Auguste Gusteau; Janeane Garofalo vai Collete, đau bep phu trach che bien cac mon quay va nuong (rotisseur) tai nha hang cua Gusteau; Peter O'Toole vai Anton Ego, mot nha phe binh am thuc; Brian Dennehy vai Django, cha cua Remy va thu linh cua thi toc chuot; Peter Sohn vai Emile, anh trai cua Remy va Brad Garrett vai Auguste Gusteau, mot đau bep gioi vua qua đoi. Noi dung ke ve mot chu chuot ten Remy mo uoc tro thanh mot đau bep va co gang thuc hien muc tieu cua minh bang cach hop tac voi mot chang trai don bep tre tai mot nha hang o Paris.
Qua trinh phat trien cua Chuot đau bep bat đau vao nam 2000 khi Pinkava viet nhung khai niem goc ve phim. Nam 2005, Bird đuoc bo nhiem lam đao dien phim va chinh sua cot truyen. Bird va mot so thanh vien trong e-kip lam phim con đen tham Paris đe lay cam hung. Nham tao ra hinh anh hoat hoa đo an su dung trong phim, đoan lam phim đa tham khao y kien cua cac đau bep tu ca Hoa Ky va Phap. Bird cung tham gia thuc tap tai nha hang The French Laundry cua Thomas Keller, noi Keller phat trien mon an Confit byaldi đuoc su dung trong phim.
Ngay 22 thang 6 nam 2007, Chuot đau bep ra mat tai Kodak Theatre o Los Angeles, California, voi lich phat hanh chung la ngay 29 thang 6 nam 2007 tai Hoa Ky. Tac pham thu ve 623,7 trieu USD tien doanh thu phong ve va nhan phan hoi phe binh tich cuc. Bo phim gianh giai Oscar cho phim hoat hinh hay nhat va đuoc binh chon la mot trong 100 phim đien anh vi đai nhat cua the ky 21 theo cuoc bau chon cua cac nha phe binh quoc te nam 2016 do BBC tien hanh.


Cot truyen Remy la mot chu chuot nhan cach hoa co nang khieu thien bam, khuu giac va vi giac phat trien cuc nhay. Đuoc truyen cam hung boi than tuong, bep truong vua qua đoi Auguste Gusteau, Remy mo tro thanh mot đau bep. Khi đan cua cau bi buoc phai roi khoi cho tru an do bi ba chu nha phat hien, Remy bi tach khoi đan va cuoi cung luu lac đen đuong cong cua thanh pho Paris. Cau gap ao giac linh hon cua Gusteau va nghe loi khuyen cua ong ra ngoai quan sat xung quanh, cuoi cung dung lai o cua so tren mai nha nhin xuong nha bep cua nha hang Gusteau.
Cung vao luc đo, Alfredo Linguini đuoc Skinner, chu nhan tam thoi cua nha hang va cuu bep pho cua Gusteau, nhan vao lam cong viec don dep. Khi Linguini lam đo noi sup va co gang nau lai nhung that bai tham hai, Remy roi vao ben trong nha bep va nau mon sup mot cach hoan hao thay vi chay tron. Linguini bat đuoc Remy va đanh lac huong bep truong khoi chu chuot, bi Skinner ray la. Khi ho đang tranh cai, mon sup vo tinh đuoc mang ra phuc vu khach va thanh cong lon. Colette Tatou, đau bep nu duy nhat, thuyet phuc Skinner khong đuoi viec Linguini - bi lam nhan la nguoi đa nau mon sup. Linguini phat hien Remy rat thong minh va hieu đuoc tieng nguoi nen mang Remy ve nha.
Remy va Linguini tim đuoc cach vuot qua rao can giao tiep ngon ngu: Remy co the đieu khien Linguini nhu mot con roi bang cach keo toc anh. Tron duoi chiec mu đau bep, Remy giup Linguini chung to ky thuat nau nuong cua anh voi Skinner. Sau đo, Skinner phan cong Colette huan luyen anh đau bep moi cong viec nau nuong chuyen nghiep o nha hang.
Trong khi con nghi ngo tai nang vua phat hien o Linguini, Skinner phat hien anh chang la con trai cua Gusteau va la nguoi thua ke hop phap cua nha hang. Remy tinh co tim thay cac giay to chung minh o ban lam viec cua Skinner va sau khi thoat khoi su truy đuoi cua Skinner, đem ve cho Linguini, Skinner bi tuoc quyen so huu va bi đuoi khoi nha hang. Nha hang tiep tuc phat trien thinh vuong, va Remy đa vo tinh tao nen tinh yeu nay no giua Linguini va Colette, đieu ma đa khien chinh cau cam thay bi bo roi.
Nha phe binh am thuc hang đau cua Phap Anton Ego – ma bai phe binh truoc đay cua ong tuoc đi mot sao cua nha hang, keo theo đo la cai chet cua bep truong Gusteau va mot sao nua bi mat – thong bao rang ong se toi đanh gia lai nha hang vao đem toi. Sau mot cuoc cai va giua Remy va Linguini, Remy keo đan cua minh đen cuop thuc pham trong kho. Linguini bat gap va đuoi chung đi. Skinner, luc nay đa biet ve ky nang am thuc cua Remy, bat Remy nham loi dung cau tao ra dong thuc pham đong lanh moi cho han. Remy đuoc cha minh Django va anh trai minh Emile giai thoat va tro lai nha hang va thay Linguini chang the nau nuong gi khi khong co Remy. Linguini nhan ra Remy, xin loi chu va noi cho cac nhan vien biet su that. Toan bo đoi ngu đau bep bo đi boi ho nghi rang Linguini bi đien. Sau đo, Colette tro lai vi nho đen phuong cham cua Gusteau "Ai cung co the nau an - Anyone can cook" tu quyen sach cua ong bay trong mot tiem sach.
Vi cac đau bep đa bo đi, chu chuot đau đan Django tim đen voi toan bo đan chuot, đe nghi đuoc giup đo sau khi thay đuoc quyet tam cua con trai. Remy huong dan đan chuot nau nuong cho khach trong khi Linguini lam boi ban. Ve phan Anton, Remy va Colette tao ra mot phien ban bien tau cua mon ratatouille, goi lai cho Anton nhung ky uc ve cac mon an binh dan thuo nho do me ong lam. Sau bua toi, Anton yeu cau đuoc gap bep truong; Linguini va Colette cho toan bo khach hang ra ve moi gioi thieu Remy va đan chuot voi Anton. Khi biet đuoc vi đau bep thuc su lam nen mon an ay, Anton, ban đau tuong đo la mot tro đua, dan dan xem trong loi noi cua Linguini. Ong cam on ca ba nguoi ho va lang le ra ve. Tren nhat bao ngay hom sau, Anton viet mot bai phe binh sinh đong, lac quan va tu khien trach minh, tuyen bo rang bep truong nha hang Gusteau "khong gi ngoai danh hieu đau bep gioi nhat nuoc Phap" – "nothing less than the finest chef in France".
Bat chap bai phe binh tich cuc, nha hang Gusteau van bi đong cua vi mot thanh tra y te ma Skinner dan toi phat hien ra su xuat hien cua đong vat gam nham o nha hang. Anton mat đi uy tin voi tu cach la nha phe binh. Tuy nhien, Anton van ham ho đau tu cho Remy, Linguini va Colette mo mot quan an nho rat đuoc yeu thich, "La Ratatouille" va đan chuot cua Remy bay gio đa co mot to am moi la tren mai cua quan Ratatouille ay.


Dien vien long tieng = Dan nhan vat chinh =
Patton Oswalt vai Remy:Remy la mot chu chuot bam sinh co khuu giac va vi giac nhay ben, ban cho cau mot tai nang thien phu va niem đam me am thuc. Đao dien Brad Bird chon Oswalt sau khi nghe ve tiet muc hai lien quan đen am thuc cua anh.
Ian Holm vai Skinner:Skinner la mot đau bep co dang nguoi nho be giu vai tro bep truong tai nha hang cua Auguste Gusteau. Sau khi Gusteau qua đoi, Skinner đa su dung nghe dang Gusteau đe tieu thu hang loat mon thit ham bang lo vi song re tien. Hanh vi, dang hinh nho be va ngon ngu co the cua Skinner chu yeu dua tren Louis de Funes.
Lou Romano vai Alfredo Linguini:Linguini la con trai cua Auguste Gusteau va Renata Linguini. Anh cung ket ban voi Remy đe giup chu chuot nay thoa man mo uoc nau an trong nha hang.
Brad Garrett vai Auguste Gusteau:Ho va ten cua nhan vat su dung phep đao chu cho nhau. Nhieu nha phe binh tin rang Gusteau lay cam hung tu đau bep co that la Bernard Loiseau; Loiseau đa tu tu sau khi truyen thong suy xet rang nha hang hang đau cua ong, La Cote d'Or, se bi giang cap tu ba sao Michelin xuong hai sao. La Cote d'Or la mot trong nhung nha hang ma Bird va cac cong su đa ghe tham o Phap.
Janeane Garofalo vai Colette Tatou:Colette la bep truong bo phan (chef de partie) cua Gusteau, lay cam hung tu nu đau bep nguoi Phap Helene Darroze.


= Dan nhan vat phu =
Brian Dennehy vai Django, cha cua Remy va Emile cung nhu thu linh cua đan chuot.
Peter O'Toole vai Anton Ego, mot nha phe binh am thuc. Hinh mau cua nhan vat mo phong theo Louis Jouvet.
Peter Sohn vai Emile, anh trai hau an cua Remy.
Will Arnett vai Horst, bep pho nguoi Đuc cua Skinner.
Julius Callahan vai Lalo, nguoi lam nuoc xot (saucier) va đau bep chuyen mon ca (poissonnier) cua Gusteau. Callahan cung long tieng vai Francois, giam đoc quang cao xu ly khau tieu thu nhung san pham ham bang lo vi song cua Gusteau.
James Remar vai Larousse, nguoi bao quan thuc an (garde manger) cua Gusteau.
John Ratzenberger vai Mustafa, nhan vien truc sanh (chef de salle) cua Gusteau.
Teddy Newton vai Talon Labarthe, luat su cua Skinner
Tony Fucile vai Pompidou, tho lam banh ngot (patissier) cua Gusteau. Anh cung long tieng Nadar Lessard, mot vien thanh tra y te do Skinner cu đen.
Jake Steinfeld vai Git, mot chu chuot tung bi thi nghiem va thanh vien trong đan chuot cua Django.
Brad Bird vai Ambrister Minion, nguoi quan gia cua Anton Ego
Stephane Roux vai nguoi tuong thuat cua kenh am thuc.
Thomas Keller vai mot vi khach quen cho bua toi, nguoi thuong hoi "Co gi moi khong?" (what's new).


San xuat Jan Pinkava ra mat khai niem vao nam 2000, khi la nguoi sang tao ra thiet ke, boi canh, cac nhan vat va cot truyen cua phim, nhung anh chua bao gio chinh thuc đuoc chon lam đao dien phim. Vi thieu tu tin trong khau phat trien cot truyen cua Pinkava, ban đieu hanh cua Pixar đa bo nhiem Bird thay the anh vao nam 2005. Bird bi bo phim cuon hut boi khai niem ki la va cuoc xung đot cheo lai no: nhung con chuot thi so nha bep, nhung mot con chuot lai muon lam viec trong đo. Bird cung rat vui mung khi bo phim co the đuoc thuc hien duoi dang mot tac pham hai co the hay, voi nhan vat Linguini cung cap nhung canh hoat hoa tran đay niem vui bat tan. Bird viet lai cot truyen voi mot thay đoi quan trong. Anh đa giet Gusteau nham mo rong vai tro cho Skinner va Colette, đong thoi cung thay đoi ngoai hinh cua lu chuot đe chung it nhan hoa hon.
Voi du đinh lam Chuot đau bep tro thanh mot goc nhin tuoi đep va lang man ve Paris, tao cho phim mot ban sac rieng biet so voi nhung phim truoc cua Pixar, đao dien Brad Bird, nha san xuat Brad Lewis va mot vai thanh vien trong e-kip đa danh mot tuan trong thanh pho đe hieu chinh xac ve moi truong cua thanh pho, đi dao pho bang xe may va an uong tai nam nha hang hang đau. Cung co nhieu phan canh dua tren nuoc trong phim, mot trong nhung canh đo đuoc đat trong cac ong cong va phuc tap hon nhieu so voi phan canh ca voi xanh trong Đi tim Nemo. Mot canh phim nhu vay dien ra khi Linguini bi uot sau khi nhay xuong song Seine đe tim Remy. Mot nhan vien cua Pixar (đieu phoi vien bo phan Shade/Paint la Kesten Migdal) tung nhay xuong be boi cua Pixar khi đang mac bo đong phuc va tap de cua đau bep đe xem nhung phan nao cua bo ao dinh vao co the va phan nao tro nen trong mo khi bi tham nuoc.
Chuot đau bep von du kien ra rap vao nam 2006; tuy nhien vao thang 12 nam 2004, lich chieu phim bi đay sang nam 2007. Ly do cho viec nay la Disney/Pixar đa thay đoi ngay phat hanh cua Vuong quoc xe hoi tu thang 11 nam 2005 sang thang 6 nam 2006, do đo lich chieu Chuot đau bep cung bi doi chieu toi nam 2007.


Nhac phim Brad Bird đa tai hop voi Michael Giacchino khi Giacchino đam nhan phan soan nhac cho Chuot đau bep ke tu khi ho tung hop tac voi nhau trong Gia đinh sieu nhan. Giacchino viet hai bai hat chu đe cho Remy, mot bai noi ve xuat than trom cap cua cau con bai kia noi ve nhung hi vong va uoc mo cua cau. Ong cung viet mot bai hat chu đe ban than cho ca Remy va Linguini; ca khuc bat len khi ho o ben nhau. Ben canh viec sang tac nhac nen, Giacchino la nguoi viet bai hat chu đe chinh "Le Festin", noi ve Remy va khao khat tro thanh đau bep cua cau. Ong con thue ca si Camille bieu dien ca khuc "Le Festin" sau khi Giacchino nghe nhac cua co va nhan ra rang co la lua chon hoan hao cho bai hat; vi the bai hat đuoc hat bang tieng Phap trong tat ca cac phien ban phim.
Nhac pham cho Chuot đau bep khong chi giup Giacchino nhan đe cu Oscar đau tien cho nhac phim hay nhat ma con giup ong gianh giai Grammy đau tien cho nhac nen phim hay nhat. Giacchino tiep tuc tro lai Pixar đe đam nhan sang tac nhac phim bom tan Vut bay vao nam 2009.


Phat hanh Ngay 22 thang 6 nam 2007, buoi le ra mat toan cau cua Chuot đau bep dien ra tai Kodak Theatre o Los Angeles.. Lich chieu thuong mai cua phim bat đau sau mot tuan, khi phim ngan Lifted chieu truoc Chuot đau bep trong rap. Truoc đo vao đau nam Lifted tung nhan mot đe cu Oscar cho phim hoat hinh ngan hay nhat. Ngay 16 thang 6 nam 2007, mot buoi chieu thu phim dien ra tai Harkins Cine Capri Theater o Scottsdale, Arizona, tai đo mot đai dien cua Pixar co mat đe thu thap phan hoi cua khan gia. CEO cua Disney la Bob Iger cong bo mot ban tai phat hanh chieu rap sap toi cua phim o đinh dang 3D trong cac buoi hop co đong cua Disney vao thang 3 nam 2014.


= Tiep thi =
Trailer cho Chuot đau bep ra mat đung vao dip phat hanh bo phim chieu tien nhiem la Vuong quoc xe hoi. Trailer mo ta mot phan canh goc, noi Remy bi bat tren xe đay pho mai trong khu vuc an cua nha hang, khi cau lay mau pho mat va vua đao tau thanh cong, xen ke voi nhung phan canh rieng ve chu chuot giai thich truc tiep cho khan gia vi sao cau lai mao hiem nhu the. Giong nhu hau het cac teaser trailer cua Pixar, phan canh nay khong xuat hien trong ban phim cuoi cung.
Trailer thu hai đuoc phat hanh vao ngay 23 thang 3 nam 2007. Ratatouille Big Cheese Tour khai man vao ngay 11 thang 5 nam 2007, voi nhung man bieu dien nau an va mot buoi xem truoc phim. Dien vien long tieng Lou Romano đa tham du mot chang cua tour dien o San Francisco đe ky tang khan gia.
Disney va Pixar tung tien hanh mang mot loai ruou vang nhan hieu Ratatouille do Phap san xuat đen cac cua hang Costco vao thang 8 nam 2007, nhung nhung ke hoach bi bo do boi khieu nai tu vien ruou vang California, khi ho trich dan nhung tieu chuan ve đong nhan han che su dung cac nhan vat hoat hinh đe tranh thu hut nhung nguoi uong duoi tuoi cho phep.


Đon nhan = Đanh gia chuyen mon =
Tren trang he thong tong hop ket qua đanh gia Rotten Tomatoes, Chuot đau bep nhan đuoc 96% luong đong thuan dua theo 245 bai đanh gia, voi điem trung binh la 8.5/10. Cac chuyen gia cua trang web nhat tri rang, "Voi nhip đo nhanh va tran đay sinh khi tuyet voi, Chuot đau bep bo sung them mot loi giai tri hap dan khac—va co le phan nao đo la mot anh hung—đoi voi tieu chuan cua Pixar". Tren trang Metacritic, phim đat so điem rat cao la 96 tren 100 dua tren 37 nhan xet, qua đo tro thanh phim co điem so cao nhat trong cac phim cua Pixar va phim đuoc đanh gia cao thu 21 tren trang web.
A. O. Scott cua nhat bao The New York Times goi Chuot đau bep la "mot tac pham nghe thuat đai chung gan nhu hoan hao, cung nhu mot trong nhung buc chan dung thuyet phuc nhat ve mot nghe si tung het long voi bo phim"; bat chuoc nhan vat Anton Ego trong phim, ong ket thuc bai nhan xet cua minh voi mot loi "cam on" đon gian truoc nhung nha sang tao phim. Wally Hammond cua Time Out cham phim nam tren nam sao va nhan xet, "mot bai kiem tra danh cho tre nho, co the la mot chut hoai co cung nhu su thong tri cua nam gioi cung nhu nha bep hien đai, nhung đay chi la nhung phep choi chu ve chat lieu bo sung thu vi nay đen đen tho Pixar". Andrea Gronvall cua Chicago Reader đua ra mot bai đanh gia tich cuc ve phim, ong viet, "lan hop tac thu hai cua Brad Bird voi Pixar mang nhieu tham vong va tram tu hon so voi tac pham gianh giai Oscar Gia đinh sieu nhan cua anh".


= Doanh thu phong ve =
Trong dip cuoi tuan mo man o Bac My, Chuot đau bep mo man tai 3.940 rap chieu va ra mat o vi tri quan quan voi 47 trieu USD, doanh thu mo man thap nhat cua Pixar ke tu Đoi con bo. Tuy nhien tai noi phim đat boi canh la Phap, tac pham đa pha vo ky luc phim hoat hinh co doanh thu thu mo man lon nhat. Tai Anh Quoc, bo phim ra mat o vi tri quan quan voi doanh thu hon 4 trieu bang. Tac pham thu ve tong cong 206,4 trieu USD chi tinh rieng tai hai thi truong My va Canada, va tong doanh thu toan cau la 623,7 trieu USD, qua đo tro thanh phim co doanh thu cao thu bay trong lich su Pixar.


= Giai thuong =

Tai le trao giai Oscar lan thu 80, Chuot đau bep đa xuat sac gianh giai Oscar cho phim hoat hinh hay nhat va nhan bon đe cu khac: nhac phim hay nhat (thua Chuoc loi), bien tap am thanh xuat sac nhat, hoa am hay nhat (ca hai hang muc thua Toi hau thu cua Bourne) va kich ban goc xuat sac nhat (thua Juno). Tai thoi điem đo, tac pham pha ky luc phim đien anh hoat hinh may tinh co nhieu luong đe cu Oscar nhat, pha vo ky luc bon đe truoc đo do Cong ty Quai vat, Đi tim Nemo va Gia đinh sieu nhan cung nam giu, nhung la phim đien anh hoat hinh cung giu nam đe cu nhu Aladdin. Nam 2008, Ro-bot biet yeu xo đo ky luc tren cua Chuot đau bep voi sau đe cu. Tinh đen nam 2013, Chuot đau bep, Vut bay va Cau chuyen đo choi 3 đong hang ve phim hoat hinh co so luong đe cu Oscar cao thu hai. Trong khi đo Nguoi đep va quai thu van giu ky luc la phim đien anh hoat hinh co nhieu đe cu Oscar nhat (6 đe cu).
Ngoai ra, Chuot đau bep con gianh 13 đe cu giai Annie khac, trong đo co hai đe cu cho Hieu ung hoat hinh xuat sac nhat, va ba đe cu cho Dien xuat long tieng xuat sac nhat trong mot phim hoat hinh, danh cho Janeane Garofalo, Ian Holm va Patton Oswalt; Ian Holm la nguoi chien thang hang muc nay. Tac pham cung gianh giai phim hoat hinh hay nhat tu nhieu hiep hoi uy tin nhu Hiep hoi phe binh phim Chicago, Uy ban Quoc gia ve Phe binh Đien anh, Hiep hoi Phe binh Phim Phat song, Giai thuong Đien anh Vien Han lam Anh quoc (BAFTA) va Qua cau vang.


Tham khao Lien ket ngoai Website chinh thuc
Chuot đau bep tren Internet Movie Database
Chuot đau bep tai TCM Movie Database
Chuot đau bep tai Big Cartoon DataBase
Chuot đau bep tai Rotten Tomatoes
Chuot đau bep tai Metacritic
Chuot đau bep tai Box Office Mojo