Nganh Than mem (Mollusca, con goi la nhuyen the hay than nhuyen) la mot nganh trong phan loai sinh hoc co cac đac điem nhu co the mem, co the co vo đa voi che cho va nang đo, tuy loi song ma vo va cau tao co the co the thay đoi. Nganh Than mem co nhieu chung loai rat đa dang, phong phu va la nhom đong vat bien lon nhat chiem khoang 23% tong so cac sinh vat bien đa đuoc đat ten. Trong cac khu vuc nhiet đoi, bao gom Viet Nam, nganh nay co hon 93.000 loai hien huu, trong đo co cac loai nhu trai, so, oc, hen, ngao, muc, bach tuoc va hon 70.000 loai đa tuyet chung. Chung phan bo o cac moi truong nhu bien, song, suoi, ao, ho va nuoc lo. Mot so song tren can. Mot so nho chuyen qua loi song chui ruc, đuc ruong cac vo go cua tau thuyen nhu con ha.
Nganh Than mem co đo đa dang cao, khong chi ve kich thuoc ma con ve cau truc giai phau hoc, ben canh su đa dang ve ung xu va moi truong song. Nganh nay đuoc chia thanh 9 hoac 10 lop, trong đo co 2 lop tuyet chung hoan toan. Cac loai chan đau (Cephalopoda) nhu muc ong, muc nang va bach tuoc la cac nhom co than kinh cao nhat trong tat ca cac loai đong vat khong xuong song, va muc khong lo hay muc ong khong lo la nhung loai đong vat khong xuong song lon nhat đa đuoc biet đen. Nam 1877, nguoi ta đa phat hien xac cua loai nay dat vao ven bo Đai Tay Duong, dai 18m (ke ca tua mieng), ca co the nang khoang hon mot tan. Đong vat chan bung (oc sen va oc) la nhom co so loai nhieu nhat đa đuoc phan loai, chiem khoang 80% trong tong so loai đong vat than mem. Nghien cuu khoa hoc ve đong vat than mem đuoc goi la nhuyen the hoc.


Phan loai Bang phan loai nay gom co 8 lop than mem hien huu va 2 lop đa tuyet chung. 


Đa dang Uoc tinh so loai hien huu đa mieu ta đuoc chap nhan trong nhom đong vat than mem dao đong tu 50.000 đen toi đa 120.000. Nam 1969 David Nicol đua ra con so phong đoan 107.000 trong đo co khoang 12.000 loai chan bung nuoc ngot va 35.000 loai tren can. Đong vat hai manh vo (Bivalvia) co the chiem khoang 14% tong so va 5 nhom khac chiem it hon 2% trong so cac loai đong vat than mem hien huu. Nam 2009, Chapman uoc tinh so loai hien huu đa đuoc mieu ta la 85.000. Haszprunar nam 2001 uoc tinh khoang 93.000 loai đa đuoc đat ten, trong đo gom 23% cac loai o bien đa đuoc đat ten. Đong vat than mem la nhom xep thu hai sau Arthropoda (chan khop) ve so luong loai hien huu—cach rat xa so voi Arthropoda la 1.113.000, nhung dan truoc Chordata voi 52.000. Co khoang 200.000 loai con sinh ton theo uoc tinh tren tong so, va 70,000 loai hoa thach, mac du so loai tong cong cua đong vat than mem đa tung ton tai, hoac khong đuoc bao ton phai lon hon nhieu so voi so luong con sinh ton ngay nay.
Đong vat than mem co nhieu dang hon so voi bat ky nhom nao khac trong nganh đong vat. Chung bao gom oc sen, oc va cac loai đong vat chan bung; clam va cac loai bivalve khac; muc va cac loai Cephalopoda khac; va cac loai it đuoc biet đen hon nhung la nhung phan nhom rieng biet co tinh tuong đong. Phan lon cac loai van song trong cac đai duong, tu vung ven bo đen vung bien tham, nhung mot so la thanh phan quan trong trong cac he sinh thai nuoc ngot va tren can. Đong vat than mem cuc ky đa dang trong cac vung nhiet đoi va on đoi, nhung cung co the đuoc tim thay o tat ca cac vi đo. Khoang 80% trong so cac loai đong vat than mem đa đuoc biet đen la đong vat chan bung. Cephalopoda nhu muc, bach tuoc la nhung đong vat co he than kinh tien bo nhat trong nhom cac loai đong vat khong xuong song. Muc khong lo, cho đen gan đay đa khong đuoc quan sat con sinh ton o dang ca the truong thanh, la mot trong nhung đong vat khong xuong song lon nhat, nhung mau vat đuoc bat gan đay cua loai Mesonychoteuthis hamiltoni dai 10m va nang 500 kg co the đa vuot qua loai muc khong lo.
Đong vat than mem nuoc ngot va tren đat lien thuoc nhom de bi ton thuong. Nhung uoc tinh ve so loai đong vat than mem khong song trong bien thi nam trong mot khoang rong, mot phan la do nhieu khu vuc khong đuoc khao sat ky luong. Ngoai ra con co su thieu hut cac chuyen gia co the xac đinh tat ca cac loai đong vat trong bat ky mot khu vuc đen cap loai. Tuy nhien, nam 2004 Sach đo IUCN ve cac loai bi đe doa bao gom gan 2.000 loai đong vat than mem song trong moi truong nuoc ngot va đat lien bi đe doa. Đe so sanh, phan lon cac loai đong vat than mem song trong bien, nhung chi co 41 trong so nay co mat trong Sach Đo nam 2004. Khoang 42% cac loai đa tuyet chung đuoc ghi nhan tu nam 1500 la đong vat than mem, bao gom gan nhu toan bo cac loai khong song trong bien.


Vai tro thuc tien Loi ich:
- Lam thuc pham cho con nguoi.
- Lam thuc an cho đong vat khac.
- Lam sach moi truong nuoc.
- Nguyen lieu xuat khau.

Tac hai:
- La vat trung gian truyen benh.
- An hai cay trong.


Đac điem chung + Co the mem, khong phan đot va o phia lung thuong co nep da phu ngoai đuoc goi la ao. Đo la đac điem chi co o cac loai than mem.
+ Tim chia ngan phat trien, he tuan hoan ho.
+ He than kinh thuoc kieu hach than kinh phan tan.
+ He tieu hoa phan hoa.


Xem them Conchifera
Phan loai gioi Đong vat


Tham khao Lien ket ngoai Tu lieu lien quan toi Mollusca tai Wikimedia Commons
 Du lieu lien quan toi Mollusca tai Wikispecies
Đong vat than mem tai Encyclopedia of Life
Researchers complete mollusk evolutionary tree; ngay 26 thang 10 nam 2011
Hardy's Internet Guide to Marine Gastropods
Rotterdam Natural History Museum Shell Image Gallery
Mussel Watch Programme Luu tru ngay 7 thang 9 nam 2015 tai Wayback Machine