Moi loai sao co tong rieng nen nguoi dien thuong chon loai sao lam sao đe phu hop voi bai ban. Mot so sao cai tien đuoc khoet them mot so lo bam phu tren than sao, giup viec dien tau cac not thang/giang de dang.
Nhin chung sao ngang thuong lam bang ong truc, ong nua hoac ong rung, thinh thoang nguoi ta tao ra loai sao bang kim loai hoac bang go đeu su dung tot. Ve co ban, sao ngang co 1 lo thoi nam cung hang voi 6 lo bam. Ngoai ra con 1 lo dan mang hoac luoi ga đong (sao Trung Quoc), lo am co ban va nhung lo đe buoc day treo hay tua trang tri.
Lo am co ban la lo khoet cuoi ong, quyet đinh am tram nhat khi ta bit kin tat ca nhung lo bam. Am tram nay dung đe xac đinh ten goi cua loai sao. Tuy nhien, co nhung cay sao khong co lo am co ban neu chung bi cat cut ngay cho đo. Đe xac đinh ten goi nguoi ta can cu vao đau lo cua ong sao va cho đo la lo am co ban. Tuy vao tung loai sao, lo am nay co the co hoac khong.
Thong thuong sao ngang co am vuc rong 2 quang tam. Du sao am thap hay cao đeu co am sac trong sang, tuoi tan, goi nho khung canh đong que. Tuy nhien nguoi ta co the su dung chung đe dien ta nhung giai đieu buon man mac.
Ve cach thoi nghe si thuong su dung ky thuat rung, đanh luoi (đon, kep va tam) hoac phi (mot cach rung luoi co truyen). Ngoai ra con cach nhan hoi, luyen hoi, vuot hoi, am boi va ngon vo...


Lich su Cay sao co nhat tung đuoc phat hien co the la mot manh xuong đui gau hoang, co hai đen bon lo, đuoc tim thay tai Divje Babe o Slovenia va co nien đai khoang 43.000 nam truoc. Tuy nhien, y kien nay bi tranh cai. Nam 2008, mot cay sao khac co nien đai it nhat 35.000 nam truoc đa đuoc phat hien trong hang Hohle Fels gan Ulm, Đuc. Sao nam goc co ong ngam hinh chu V va đuoc lam tu xuong canh ken ken. Cac nha nghien cuu lien quan đen kham pha đa chinh thuc cong bo phat hien cua ho tren tap chi Nature thang 8 nam 2009. Đay tung la phat hien ve nhac cu lau đoi nhat đuoc xac nhan  trong lich su, cho đen khi mot cay sao đuoc tim thay trong hang Geißenklosterle cho thay tham chi con lau đoi hon voi đo tuoi tu 42.000 đen 43.000 nam.
Sao, mot trong nhieu loai đuoc tim thay, đuoc tim thay trong hang Hohle Fels ben canh Sao Kim cua Hohle Fels va mot khoang cach ngan tu cham khac con nguoi lau đoi nhat đuoc biet đen. Khi cong bo phat hien nay, cac nha khoa hoc cho rang "nhung phat hien đa chung minh su hien dien cua mot truyen thong am nhac đuoc thiet lap tot vao thoi điem con nguoi hien đai xam chiem chau Au". Cac nha khoa hoc cung cho rang viec phat hien ra cay sao co the giup giai thich "khoang cach nhan thuc va hanh vi co the xay ra giua" nguoi Neanderthal va nguoi hien đai ban đau.
Mot loai sao ba lo, dai 18,7 cm, đuoc lam tu nga voi (tu Geißenklosterle hang, gan Ulm, o phia nam Đuc Swabian Alb va ghi ngay thang đen 30.000 đen 37.000 nam truoc) đa đuoc phat hien vao nam 2004, va hai sao đuoc lam tu xuong thien nga khai quat mot thap ky truoc đo (tu cung mot hang đong o Đuc, co nien đai khoang 36.000 nam truoc) la mot trong nhung nhac cu lau đoi nhat đuoc biet đen.
Cot đich (sao xuong) co the choi đuoc, đuoc lam tu xuong canh cua hac. Giai đoan đau tien cua Gia Ho chi co hai loai sao, la tu cung va ngu cung. Giai đoan giua cua Gia Ho, Trung Quoc xuat hien mot vai loai sao, đang chu y la mot cap sao luc cung. Mot chiec sao trong cap đa bi vo, va chiec con lai duong nhu la ban sao cua chiec đau tien, vi co nhung bang chung cho thay no đuoc đieu chinh đe ung voi am cua cac đau tien. Giai đoan cuoi co điem cach tan la viec su dung sao that cung.


Nguyen li phat ra am thanh Khi ta thoi sao, cot khi ben trong ong sao bi dao đong va phat ra am thanh. Am thanh đo cao (bong) hay thap (tram) phu thuoc vao khoang cach tu mieng sao toi lo mo ma ngon tay vua nhac len.
*Luu y: thu tu ngon đuoc tinh bat đau tu lo thoi (hieu ngam 0).
Sau ngon tay bit kin sau lo, thoi nhe ra not Đo.
Mo tiep ngon thu sau, thoi nhe ra not Re.
Mo tiep ngon thu nam, thoi nhe ra not Mi.
Mo tiep ngon thu tu, thoi nhe ra not Fa.
Mo tiep ngon thu ba, thoi nhe ra not Sol.
Mo tiep ngon thu hai, thoi nhe ra not La.
Mo tiep ngon cuoi cung, thoi nhe ra not Si.
Ngoai viec choi sao bang mieng, mot so nguoi (nhu dan toc hay nguoi khuyet tat hay ca nghe si) con choi sao bang mui, mot đieu vo cung phi thuong ma khong phai ai cung lam đuoc.


Cac loai sao Dua theo cach thoi, sao co the phan thanh hai loai: sao ngang hoac sao doc. Moi loai đeu rat phong phu ve the loai tuy theo quoc gia va khu vuc. Tuy nhien, pho bien va đa dang hon van la cac loai sao ngang.
Hien nay, tren the gioi co mot so loai sao đuoc thoi theo tu the ngang voi ten goi nhu sau:

Piccolo: sao nho, co am thanh rat cao.
Pipeau: sao 6 lo đon gian.
Syrinx: con goi la Sao than Pang hay sao ong (pan flute), hinh thuc sao ghep nhu khen be cua cac dan toc Đong Nam A.
Double flute: sao đoi hay con goi la sao kep, phai thoi hai cai mot luc.
Mirliton: sao say tre con, đau bit vo mong cua cu hanh.
Galoubet: sao co 3 lo.
Sao ngang dung trong dan nhac hien nay co ba loai: sao ngang tong Do (loai tieu chuan), sao ngang tong Re giang (am thanh cao hon not viet ½ cung) va sao ngang tong Mi giang (am thanh cao hon not viet 1 cung ½). Sao ngang tong Do đuoc dung trong dan nhac giao huong, hai loai sau thuong dung trong dan ken cua Quan nhac.
Ve mat ky thuat, sao ngang la mot thu nhac khi rat linh hoat, chay đuoc toc đo nhanh, đap ung nhieu loi viet nhac khac nhau. Dung sao ngang rat ton hoi, nen cau nhac thuong khong viet qua dai va phai chu y danh cho lay hoi.
Nhom nhac cu nay con co piccolo flute, alto flute.


= Sao ngang va sao doc (Viet Nam) =
Tai Viet Nam, pho bien loai sao 6 lo bam, 1 lo thoi, 1 lo am co ban va 2 lo treo day/đinh am, am vuc rong 2 quang 8, đuoc lam bang truc hoac nua theo he that cung. Mot so sao cai tien co nhieu lo bam hon đe thoi cac not thang/giang. Ngoai ra con co sao doc, loai sao nay su dung đau ngam đe thoi nen de đieu khien luong hoi vao than sao đe phat ra tieng hon sao ngang. 
Vao giua the ky 20, Xuan Loi, anh cua nhac si Xuan Tien đat ra hai loai sao 10 va 13 lo đe đap ung nhu cau cua tan nhac Viet Nam khi muon tau đung cung bac am nhac cua Tay phuong.
Thang 10 nam 2022, Cuc So huu tri tue Viet Nam đa cap Bang đoc quyen giai phap huu ich so 2989 cho Sao cai tien cua ong Đang Vien Phuong. Sao cai tien nay đa thiet ke lai vi tri cac lo thoi tren cay sao đe co the thoi đuoc 12 not trong mot bat đo mot cach de dang.


= Recorder =
Recorder la loai sao doc thuoc bo nhac cu go, thinh hanh o chau Au. Đac điem la de thoi va khong ton nhieu hoi, de đieu khien luong hoi hon sao ngang. Recorder co nam loai la Sopranino, Soprano,Alto,Tenor va Bass.Co hai loai la sao 6 lo va sao 8 lo 


= Dizi =
Dizi (笛子, binh am: dizi, Han-Viet: đich tu, co nghia la cay sao) hay con goi la sao Tau, la mot loai sao đac trung cua Trung Quoc voi cau tao co ban gom 6 lo bam (cac cay cai tien co nhieu lo bam hon), 1 lo thoat am va 2 lo buoc day trang tri, cung co tac dung đinh am. Cac lo bam nay thiet ke theo he thong Ngu cung cua am nhac Trung Quoc.
Sao Dizi su cung nhu cac nhac cu khac cua Trung Quoc (dung sheet so) tu 1-7 lan luot (fa, sol, la, si giang, đo, re va mi) khac voi sao cua cac nuoc nhu Viet Nam, An Đo... sao Dizi khong su dung not si ma su dung si giang (4b) nen thuong tren cay sao not si se thap hon 1/3 - 1/4 cung đe đam bao not si giang chuan nhat.  Ngoai ra mot đac trung khac cua sao Dizi la co lo dan mang nam giua lo thoi va nhung lo bam đe tao am rung. Lo nay dan 1 mang mong lam tu loi cay say hoac bang giay bong mong hoac giay chuyen dung. Dizi thuong co nhieu day cuoc  quan quanh than sao, ngoai vai tro trang tri, cac day nay con giup co đinh than sao chac chan, han che cac tac đong va bi nut. Dizi thuong đuoc ghep lai tu 2 đoan thong qua khop noi, co cham khac rong hoac hoa van.
Co 2 nguyen lieu co ban lam sao Dizi đo la truc  đang hoac truc tim, truc đang pho bien hon nhieu vi nguon nguyen lieu doi dao, am thanh tot, truc tim it pho bien hon vi kha khan hiem, am thanh cua moi loai co đac trung va cai hay rieng.


= Bawu =
Bawu (gian the: 巴乌; phon the: 巴烏; binh am: bawu, Han-Viet: ba o) hay con đuoc goi la sao Meo Trung Quoc, co nguon goc tu tinh Van Nam, la mot loai sao dan toc nhung đa dan tro thanh nhac cu tieu chuan va pho bien o Trung Quoc, dung trong nhung ban nhac Hoa hien đai hay truyen thong. Loai sao nay cung đuoc mot so nha soan nhac va bieu dien phuong Tay su dung.
Bawu co cau truc đau lo thoi gan luoi ga bang đong, 7 hoac 8 lo bam. Lo đe xac đinh am cua cay sao khong tinh bang lo cuoi ma bang lo bam thu 4 tinh tu lo thoi xa nhat. Bawu thuong đuoc lam tu truc hoac bang go.
Neu ket hop 2 thanh sao co tong khac nhau se tao thanh bawu kep (con goi la sao Meo kep), co the thoi đuoc nhieu quang am hon.
Ngoai ra con co bawu doc (con goi la sao Meo doc) dua theo nguyen ly cua bawu thoi ngang, sao Meo va sao bau. Thay vi cai bau op len, nguoi ta thuong dung ong to hon mot chut, cau tao van giong sao bawu, sao Meo va sao bau. Đau than bawu co gan lam (luoi ga) đong. Bawu doc co 2 tone chinh la C & D. Đau thoi cua bawu doc giong đau thoi sao doc Oboe dung trong nhac giao huong phuong Tay. Ca bawu & dizi đeu đuoc trang tri voi day đong tam ket.


= Tieu =

Tieu (gian the: 箫; phon the: 簫; binh am: xiao) la mot loai sao truc thoi doc xuat xu tu Trung Quoc. No cung thong dung o Đong A đuoc the gioi biet toi. No thuong co dang ong tru tron nhu sao truc thoi ngang, nhung khi su dung lai đe theo phuong doc va thoi doc theo than ong. Tieu thuong to va dai hon sao, do đo am thanh cua no tram va moc mac hon.

 Tieu con co ten goi khac la đong tieu (gian the: 洞箫; phon the: 洞簫; binh am: dongxiao, Ten co cua tieu la thu truc đich (tieng Trung: 豎竹笛; binh am: shuzhudi).
Ong tieu co đuong kinh tu 17 mm đen 25 mm, dai tu 40 đen 50 cm. Nguoi ta co the bit kin đau ong bang 1 mau, khoet lo thoi o 1 goc. Ben go mieng ong nguoi ta khoet mot lo hinh ban nguyet đe thoi. Neu tieu khong co au đau (đe rong suot) thi nguoi dien phai dung cam đe bit kin đau ong khi thoi qua lo thoi.
Lo am co ban va lo treo neu co thi thuong nam o cuoi ong tieu. Tieu gom co 6 lo bam, 5 lo khoet thang hang voi lo thoi, con 1 lo nam o mat sau cho ngon cai cua tay trai su dung. So di phai khoet 2 lo bam o phia sau vi ong tieu dai, đuong kinh rong, muon đat đuoc cac am theo yeu cau, cac lo bam phai khoet cach xa nhau, neu 6 lo đeu khoet tren mot hang thang, cac ngon tay khong đu suc gang ra đe bam.


= Sao Meo =

Sao Meo la loai nhac cu cua nguoi H'Mong mien Bac Viet Nam va Trung Quoc. Đac trung cua sao Meo la o đau lo thoi co gan them luoi ga (con goi la lam) bang đong, va ben duoi cay sao, gan lo thoi co them 1 lo bam. Cach thoi cua sao Meo khac voi sao thong thuong. Sao Meo Viet Nam phan biet thanh hai loai rieng la sao Meo nam/sao Meo nu (sao Meo nam co đuong kinh ong sao lon hon han sao Meo nu). Lam sao Meo cung co nhieu dang khac nhau, moi loai co uu nhuoc điem rieng.
Sao Meo co am sac dan toc vung nui. Tuy nhien, đay la loai sao kho che tao va tuoi tho khong cao vi luoi ga de hu, kho sua chua hoac thay the.


= Sao bau =
Sao bau (gian the: 葫芦丝; phon the: 葫蘆絲; binh am: hulusi, Han-Viet: ho lo ti, nghia la to ho lo, y chi am thanh muot ma nhu soi to) hay con đuoc goi la sao bau to, la mot loai sao cua dan toc thieu so Trung Quoc (vi du nhu nguoi A Xuong, nguoi Mieu) voi nguon goc lau đoi tu truoc cong nguyen, co hinh dang mot qua bau ho lo voi phan đau dung đe thoi, phan đay cam lien voi 3 cay sao ngan: mot cay thoi chinh va 2 cay dung đe be, kem theo đo 3 mieng luoi ga. Than qua bau đong vai tro nhu hop am cua cay sao, ben ngoai co the đuoc ve, khac trang tri hoa van hoac khong.
Ong sao chinh cua sao bau co khoet 7 lo dung đe bam. Hai ong phu chi đe tao hoa am.
Sao bau co am luong tuong đoi nho nhung em diu.


= Khlui =

Khlui (tieng Thai: ขลย) la mot loai sao doc tu Thai Lan. Xuat xu truoc hoac trong thoi ky Sukhothai (1238-1583AD) cung voi nhieu nhac cu Thai. Tuy nhien, no đa chinh thuc đuoc ghi nhan nhu mot cong cu Thai boi vua Trailokkanat (1431-1488), nguoi đa thiet lap mo hinh chinh thuc cua cac cu. No la mot cong cu reedless, thuong lam bang tre, mac du cong cu nay cung đuoc lam tu go cung hoac nhua. Sau nhieu the he thay đoi, no ton tai cho đen ngay nay.
Co ba loai Khlui, đo la van con pho bien cho toi ngay nay la khlui phiang aw (khlui phieng au),khlui lib (khlui lip) va khlui u (khlui u).


= Pi Phu Thai =

Pi Phu Thai (tieng Thai: ปีภไท) hay pi Luk Kha (ปีลกแคน) la mot nhac cu cua dan toc Phu Thai thuoc cac tinh nhu Nakhon Phanom, Udon Thani, Mukdahan o phia đong bac cua Thai Lan va trong Savannakhet, cac quan Xiengkhuang va Khammuane o Lao. Hau het cac loai sao nay đa bien mat. Boi vi tre hoac nua đang bat đau khan hiem vi pi Phu Thai khong co nhieu nhu ngay xua  tuong tu nhu sao pi cua mien bac vi no co luoi ga lam bang kim loai, nhu vang, đong.Am thanh pi Phu Thai nghe giong nhu tieng sao ba o Trung Quoc hay sao meo.
Pi Phu Thai la ong nua tep dai tu 20 đen 60 cm, đuong kinh tu 1,5 đen 2 cm. No co 1 đau bit mau kin, ngay sat mau kin la 1 lo hinh chu nhat co canh ngan 1 cm va canh dai 2 cm, đuoc bit kin bang đau bat mong chua luoi ga tam giac, phan duoi cua no nhon va đuoc cat vat cheo.


= Pi chum =
Pi chum (ปีจม) la loai sao thoi gan luoi ga cua nguoi Thai vung Lan Na  lam tu ong nua tep hoac tre. No đuoc dung đe đem hat cho dan ca Lan Na,  theo phan loai ve kich thuoc thi pi chum co cac loai sau:

Pi mae (ปีแม): Pi giong tram 8 lo
Pi klang (ปีกลาง): co am vuc trung binh.
Pi koi (ปีเล็ก): dai tu 30 đen 40 cm, đuong kinh to hon hoac bang 1 cm
Pi lek (ปีเล็ก): Am vuc cao cua no khong khac gi sao ba o hay sao meo nu Trung Quoc.


= Sao Flute =
Flute thuong dung trong hoa tau dan nhac phuong Tay, co than va nut bam noi bang kim loai, no co đo dai khoang 2 feet (60,96 cm).
Ong sao đuoc chia lam 3 phan đe de dang di chuyen va bao quan: phan đau, phan than va phan chan. Moi phan se mang mot nhiem vu rieng va đoi hoi nguoi choi phai that su am hieu ve nhac ly.

Phan đau nguoi choi co the tu đieu chinh tone qua ve đo cao thap cua cay sao.
Phan than co 13 phim, moi phim bit len 1 lo, nguoi thoi se đong mo phim tren cac lo đe tao ra nhung not nhac khac nhau.
Phan chan la phan đoi nguoc voi phan đau.


= Sao ong (panflute/panpipes) =
Sao ong la mot trong nhung nhac cu co xua nhat cua nhac cu bo hoi, bat nguon tu chau Au co đai va sao ong Trung Quoc (thuoc). Sao ong co hinh dang nhu khen cua cac dan toc Đong Nam A, gom nhieu ong ghep lai voi nhau. Co the ghep cong hoac thang. Sao ong dang thang con co ten goi la siku.


= Wot Thai Lan =

Wot hay vot (tieng Thai: โหวด) la loai sao panpipe tron đuoc su dung trong am nhac truyen thong cua Lao va vung Isan o đong bac Thai Lan. No đa tro thanh mot trong nhung nhac cu o Thai Lan vai thap ky truoc, theo Songsak Pratumsin (Giang vien, Đai hoc Nghe thuat San khau Thai Lan), nguoi đa phat minh ra vao nam 1968.
Cac wot thuong đuoc lam bang than cay tre hoac Ku (mot loai go). Noi chung, am thanh đuoc tao ra bang cach thoi. Am luong cao hay thap phu thuoc vao đuong kinh va chieu dai cua wot hoac cu the hon, no phu thuoc vao cong suat am luong cua gio đi qua wot. Neu cong suat cao, no cho am thanh thap va nguoc lai.
Wot tieu chuan bao gom 13 mieng go va co the tao ra bon not theo thang ghi chu Isan, đo la Sol, La, Do va Re co the phat nhac chinh hoac chi mot vai net. Cac phim cung co the đuoc đieu chinh bang cach tang cac ghi chu cho cac mau khoa cao hon la La, Do, Re, Mi, Fa va Sol. Wot noi chung co the tao cac phim thoai len đen 6 not, co the phat cho mau lon hon. Hon nua, cac wots tuy chinh voi bay not co the đuoc phat cho quy mo am nhac đay đu, thuong kho hon cac not binh thuong.
Co cac loai wot khac nhau nhu:
1. Tail swing wot: Wot truoc đay la mot thiet bi đe giai tri thuong khong đuoc coi la mot nhac cu chuyen nghiep vi no hoat đong nhieu hon nhu mot mon đo choi. Trong qua khu, loai wot nay bao gom loi, đuoc lam bang than tre đa phat trien trong mot thoi gian thich hop.
2. Wot dang chuong gio: Wot nay đa đuoc cai thien boi Songsak Pratumsin bang cach su dung cac tinh nang chinh cua Tail Wot. No chi tao ra nam not, theo đac điem cua mau dan gian.
3. Panel wot
4. Tail Wot (đuoc su dung đe choi cho nhip đieu vui ve va vui ve va de choi): Wot nay đuoc su dung trong mua thu hoach khi nong dan co mot hoat đong pho bien đuoc goi la Canh tranh nem Wot nem. Nguoi nao nem đuoc wot xa nhat la nguoi chien thang. Tail Wot tao ra hai loai tieng on la bass va treble, nhung khong sap xep thanh cac not cung nhu khong đieu chinh am thanh phat nhac. Vi vay, no khong đuoc coi la mot nhac cu.


= Ocarina =

Ocarina la dang sao thuong đuoc lam tu gom su, tuy nhien ngay nay cung co the lam tu nhung nguyen lieu khac nhu nhua, go, thuy tinh, kim  loai hoac xuong đong vat. Ocarina co rat nhieu bien the, nhung thuong la mot khong gian kin co tu 4 đen 12 lo bam va 1 lo thoi, co the trang tri nhieu hinh ve, mau sac, hoa van tren be mat hoac khong.


= Bansuri =
Bansuri la loai sao ngang cua nguoi vung Nam A, nhat la An Đo đuoc lam tu mot truc rong duy nhat cua tre voi sau hoac bay lo ngon tay. No đuoc gan lien voi nhung cau chuyen tinh yeu cua Krishna va Radha va cung đuoc mo ta trong tranh Phat giao va đao Hindu tu khoang 100 CE. Bansuri đuoc ton kinh nhu la cong cu cua Thien Chua Chua Krishna va thuong đuoc ket hop voi Krishna Rasa lila; tai khoan trong than thoai noi ve cac giai đieu cua tieng sao cua Krishna co mot hieu ung đay me va khuat phuc khong chi ve nhung nguoi phu nu cua Braj, nhung ngay ca tren cac đong vat cua khu vuc. Cac bansuri Bac An Đo, thuong khoang 14 inch chieu dai, đuoc su dung nhu mot cong cu chu yeu cho soprano đem trong tac pham nhe hon bao gom ca nhac phim. Su đa dang bass (khoang 30 ", E3 tang luc voi A440Hz), đi tien phong boi Pannalal Ghosh bay gio đa la khong the thieu trong Hindustani am nhac co đien trong hon nua the ky. Bansuri co kich thuoc tu nho hon 12" đen gan 40".


= Sao choi bang mui =
Sao mui la loai nhac cu đuoc choi pho bien trong cong đong cac dan toc Polynesia va vung Vanh đai Thai Binh Duong. Cac phien ban khac đuoc tim thay o Chau Phi.

 


 Hawaii  O Bac Thai Binh Duong, o cac đao Hawaii , sao mui la mot nhac cu tan tinh pho bien.. Trong tieng Hawaii, no đuoc goi khac nhau la hano , "sao mui" bang thuat ngu cu the hon la ʻohe hano ihu , " sao truc [dung] mui," hoac ʻohe hanu ihu , " sao tre [dung bang cach] tho mui". 
No đuoc lam tu mot đoan tre. Theo Nghe thuat va Thu cong my nghe Hawai`i cua Te Rangi Hiroa, nhung cay sao co trong bo suu tap cua Bao tang Bishop co mot lo o mui đe lay hoi va hai hoac ba lo bam. Trong đo, mot lo bam đuoc đat gan lo thoi. Chieu dai tu 10–21 inch (250–530 mm).
Truyen thong truyen mieng trong cac gia đinh khac nhau noi rang so luong lo xo bam dao đong tu mot đen bon, va vi tri cua cac lo khac nhau tuy thuoc vao gu am nhac cua nguoi choi. Mac du chu yeu la mot nhac cu tan tinh đuoc choi rieng tu va đe thuong thuc ca nhan, no cung co the đuoc su dung cung voi cac bai thanh ca, bai hat va hula . Kumu hula (cac bac thay khieu vu), đuoc cho la co the tao ra am thanh sao nhu the no đang tung kinh, hoac tung kinh khi ho choi.  Kumu hula Leilehua Yuen la mot trong so it nhac si Hawaii đuong đai bieu dien bang sao mui theo cach nay.


 Congo  O Congo , sao mui đuoc choi boi tam nhom dan toc. 


 Philippines  O Philippines , sao mui ( pitung ilong trong tieng Tagalog), hoac kalaleng cua nguoi Bontok phia bac (tieng tongali cua nguoi Kalinga ), đuoc choi voi mep huong ve phia truoc cua lo mui phai hoac trai . Vi kalaleng dai va co đuong kinh trong hep, nen co the phat ra cac song hai khac nhau bang cach thoi qua muc — ngay ca khi luong khong khi kha yeu tu mot lo mui. Nhu vay, cay sao mui nay co the choi cac not trong pham vi hai quang tam ruoi . Cac lo bam o mat ben cua ong tre thay đoi đo dai hoat đong, tao ra nhieu quy mo khac nhau. Nguoi choi bit lo mui ben kia đe tang luc tho qua ong sao.


 Đai Loan  O mien Nam Đai Loan , nguoi Bai Loan choi sao mui ong đoi. Ho cung choi sao mieng ong đoi. 


 New Zealand  Trong lich su o New Zealand , dan toc Maori đa cham khac sao mui nguru tu go, than cua mot qua bau va rang cua ca voi. Nguru thuong đuoc trang tri bang nhung cham khac rat tinh xao, phu hop voi nhung gi đuoc coi la mot vat linh thieng. Mac du Nguru thuong đuoc goi la sao mui, nhung no chi la nhung nhac cu nho hon co the choi bang mui, pho bien hon la Nguru đuoc choi bang mieng.
Maori koauau ponga ihu, mot loai sao mui bau , cung la mot phan cua truyen thong sao mui; luu y rang mot loai sao mui bau co cau tao tuong tu, ipu ho kio kio cung đuoc su dung o Hawaii. Nguoi che tao se tao mot lo mui tren co (hoac than) cua qua bau, bang cach cat bo co o mot mat cat ngang kha nho. Lo nho nay đuoc đat duoi lo mui cua nguoi choi, đe tao ra am thanh cua sao. "Koauau ponga ihu" hoat đong nhu mot ocarina trong cac nguyen tac am thanh cua no. Co the thu đuoc mot so not cua thang am bang cach khoan lo bam vao "bat" cua qua bau.


 Tonga  Mot bien the, sao mui 'Fangufangu' cua đao Tonga đuoc lam voi cac thanh nut nguyen ven o ca hai đau cua ong tre, voi cac lo mui o phia truoc cac nut (cung voi lo bam ben) va mot lo o giua ong, hoat đong nhu mot lo thong hoi, va the cho cua đau đa mo. Vi vay, 'Fangufangu' co the đuoc choi tu ca hai đau, va vi tri cua cac lo bam khac nhau giua cac nut va lo thong hoi nen co the choi hai thang am xen ke, nhung chi mot thang am tai mot thoi điem.


= Sao ong (pan flute) =
Sao ong la mot loai nhac cu hoat đong dua tren nguyen tac cua mot ong kin , bao gom nhieu ong co chieu dai tang dan (va đoi khi co chu vi). Nhieu loai sao ong đa đuoc su dung pho bien nhu mot nhac cu dan gian. Cac đuong ong thuong đuoc lam tu tre, truc, hoac lau say đia phuong. Cac vat lieu khac bao gom go, nhua, kim loai, nga voi hoac xuong đong vat.
Sao bai tieu (gian the: 排箫; phon the: 排簫; binh am: paixiao) cua Trung Quoc đuoc phat hien som nhat cho đen nay tren the gioi la loai sao ong bang xuong vao đau thoi Tay Chu cach đay 3000 nam. Mot điem khac biet chinh giua sao bai tieu cua Trung Quoc va cac loai pan flute đuoc su dung trong truyen thong Chau Au va Nam My, đo la o phan tren cung cua nhac cu Trung Quoc, cac lo tren ong đeu đuoc cat theo goc hoac co khia. Đieu nay cho phep be cong cao đo voi cong suat tuong tu nhu đong tieu xuong mot phan nho. Đieu nay cho phep bai tieu cua Trung Quoc co đay đu sac đo ma khong bi mat am sac. Phuong phap thoi nhu vay la giu đau khung bang ca hai tay, voi ong ngam huong ve phia truoc, đat moi duoi len ong ngam, tim va thoi tung ong. Hai cay bai tieu co đuoc khai quat tu lang mo cua Tang hau At vao thoi Chien quoc cach đay hon 2400 nam. Chung co hinh dang giong nhu đoi canh cua mot con Phuong hoang. Tat ca đeu đuoc lam tu 13 ong tre co đo dai khac nhau xep lan luot va đuoc quan bang ba ong tre. Be mat đuoc trang tri bang cac hoa van ba goc mau đo tren nen đen. Trong thoi co đai, đoi nam nu thuong đuoc su dung nhu mot ban hoa tau đe bieu dien lan nhau, giong nhu nhung man song ca nam nu.
Trong suot 1600 nam tu thoi Xuan Thu đen cuoi thoi Đuong, so luong va đo dai cua sao bai tieu đa khac nhau, đuoc truyen ba qua cac thoi đai va đuoc cai tien boi cac nhac cu.
Trong Vien am nhac Trung Quoc o Bac Kinh, co mot chiec bai tieu đuoc lam vao thoi Can Long (1736-1795) cua nha Thanh. Tong cong co 16 ong. Moi ong đuoc khac mot ten am thanh. Thu cong rat tinh te va hinh dang đep. Co hai con rong vang bay len tu nhung đam may tren khung thiet lap.


Nguyen lieu lam sao Sao thuong đuoc lam tu tre, truc, nua hoac go, ngoai ra con co the lam tu nhua, kim loai (nhom, inox), xuong,... hoac tham chi bang vang. Moi loai vat lieu cho ra mot am sac đac trung khac nhau. Chat luong vat lieu anh huong rat lon đen chat luong am thanh ma cay sao phat ra. Rieng voi sao truc, nua thi vat lieu dung đe lam sao thuong la cay truong thanh hoac tot hon la loai đa gia, nhieu nam tuoi (nhung khong qua gia), am chac, đanh, khong sau benh hay moi mot.
Sao lam tu nhua hoac kim loai thuong che bien cong nghiep nen đo chuan xac cua not cao, it bi sai lech. Sao truc, nua hoac go thuong che tao thu cong nen đo chuan xac đoi hoi rat nhieu o vat lieu va tay nghe cua nguoi che tao. Tuy nhien, cac loai sao nay lai cho ra am sac hay hon.


Cac tong cua sao Sao đuoc che tao voi nhieu tong (tone) khac nhau. Cac tong cua sao đuoc liet ke theo thu tu tu cao đen thap nhu sau:

Tan am cao
Sol cao(G5)
Fa cao (F5)
Mi cao (E5)
Tan am trung
Re cao (D5)
Do thang cao/ Re giang cao (C#5/Db5)
Do trung (C5)
Si (B4)
Si giang/La thang (Bb4 hoac A#4)
Tan am tram
La tram (A4)
La giang tram/Sol thang tram (Ab4 hoac G#4)
Sol tram (G4)
Sol giang tram/Fa thang tram (Gb4 hoac F#4)
Fa tram (F4)
Mi tram (E4)
Mi giang tram (Eb4)
Re tram (D4)
Re giang tram/Do thang tram (Db4 hoac C#4)
Do tram (C4)
Tan am sieu tram
Si tram (B3)
Si giang tram/La thang tram (Bb3 hoac A#3)
La tram (A3)
Sol tram (G3)
Cac tong cao hon hoac thap hon van co the che tao nhung rat hiem khi đuoc su dung.


Sao trong dan gian Trong am nhac cac nuoc A Đong, sao thuoc loai Truc (nhac khi dung hoi đe thoi va thuong đuoc lam tu cay truc, tre) trong bat am (gom 8 chung loai nhac khi khac nhau la Thach – Tho – Kim – Moc – Truc – Bao – Ti – Cach).
Trong nghe thuat đon ca tai tu noi rieng, sao thuoc bo hoi. No la mot phan khong the thieu trong cac buoi bieu dien; tieng sao vi vu, trong treo hay nhung am thanh buon rau đau thuong cung tu sao ma ra. Trong tac pham noi tieng ''Vo chong A Phu'' (1952) cua To Hoai co chi tiet tieng sao đem xuan, tieng sao ngan nga, em diu đa đanh thuc tam hon cua Mi. Tieng sao đuoc mieu ta chi tiet tu xa đen gan va hon nua, hinh anh nay đay suc goi hinh, goi cam ve mot mien nui phia Tay Bac, trong nui rung mua xuan.
Trong cac buc tranh dan gian mieu ta đong que yen a ta thuong thay mot hinh anh rat quen thuoc cua mot muc đong nho tuoi cuoi trau thoi sao. No nhu mot bieu tuong cua lang que Viet Nam, mot hinh anh bieu trung cho van hoa dan toc.


Tac pham tieu bieu cua Sao Truc (Viet Nam) - Canh chim tu do - St Trieu Tien Vuong 
- Binh Minh Que Huong - St Đuc Lien
- Tren đuong chien thang - St Đinh Thin


Tham khao Sach tham khao Lien ket ngoai Tim hieu them ve Flute. Luu tru ngay 9 thang 9 nam 2019 tai Wayback Machine
Tim hieu ve sao bawu (sao Meo cua Trung Quoc). Luu tru ngay 28 thang 8 nam 2019 tai Wayback Machine
Nguyen li phat ra am thanh cua sao.
Chi tiet tieng Sao trong Vo chong A Phu. Luu tru ngay 4 thang 2 nam 2021 tai Wayback Machine