Ando Saeko (安藤 彩英子 (An Đang Thai Anh Tu), Ando Saeko) (sinh nam 1968) la mot hoa si nguoi Nhat sinh song va lam viec lau nam tai Viet Nam. Ba la mot nu hoa si nguoi ngoai quoc tieu bieu đa danh nhieu nam o Viet Nam hoc tap, tim hieu va sang tac tranh son mai, tro thanh mot tac gia co phong cach sang tao rieng. Ando con đuoc menh danh la "đai su son mai cua Viet Nam" va la nguoi nuoc ngoai đau tien đuoc ket nap Hoi My thuat Ha Noi.


Than the Ando Saeko sinh nam 1968 tai thanh pho Nagoya, tinh Aichi, Nhat Ban. Niem đam me ve nghe thuat sau nay cua ba bat nguon tu viec ba tung đuoc đi hoc ki hoa va truong thanh trong mot gia đinh yeu nghe thuat. Sau mot nam hoc trung hoc o My theo mot chuong trinh trao đoi hoc sinh, Ando quay ve Nhat Ban. Ba đuoc nhan bang cu nhan chuyen nganh Triet hoc vao nam 1992 tai Khoa Triet hoc, Truong Van hoc cua Đai hoc Waseda.
Sau khi hoc xong nganh Triet hoc phuong Đong va Nghe thuat Nhat Ban tai Đai hoc Waseda, Ando tro thanh mot tiep vien hang khong cua Japan Airlines. Trong suot thoi gian đo, ba đa đi nhieu noi tren the gioi va bi hap dan boi nhieu hinh thuc nghe thuat ma minh đa gap. Ando đa nghi lam tiep vien hang khong vao nam 1994 va theo đuoi nghe thuat đe tro thanh mot hoa si.


Su nghiep = Buoc đau hoc ve tranh son mai =
Thang 10 nam 1995, ba chuyen đen Viet Nam song trong mot phong nho cho thue o pho Cau Go sau đo sang khu ky tuc xa tai Truong Đai hoc Bach khoa Ha Noi. Saeko thuong đi qua nhung noi trung bay san pham nghe thuat trong khu pho co Ha Noi va bi cuon hut boi nghe thuat son mai Viet Nam. Đieu nay cung bat nguon tu viec khi mua sam o pho co, ba đa gap đo my nghe son mai bat mat nhung chat luong kem nen đa danh tam suc tim cau tra loi. Khi cang hieu son mai Viet, ba cang đam me va quyet đinh gan bo voi son mai toi gio.
Nam 1996, Ando đen hoc tranh son mai voi hoa si Trinh Tuan. Khi Trinh Tuan dan ban ron voi cac trien lam quoc te, Andoo muon tim cho minh mot nguoi thay khac. Nam 1997, qua hoa si Bui Tuan Thanh gioi thieu, ba đen xuong tim nghe nhan Doan Chi Trung đe hoc sang tac tranh son mai. Nam 2000, ba la nguoi nuoc ngoai đau tien đuoc tro thanh mot trong nhung thanh vien cua Hoi My thuat Ha Noi. La mot hoa si son mai, Ando đa ve va mang cac tac pham cua minh đi trien lam khong chi o Viet Nam ma con ca o cac quoc gia khac tren the gioi. Ba cung tung lam cong viec nghien cuu ve nghe thuat son mai o cac nuoc Chau A, trong đo co Nhat Ban va Viet Nam, đong thoi Ando cung chia se nhung thanh tuu trong nghien cuu cua minh voi cong chung qua nhieu buoi thuyet trinh, hoi nghi va hoi thao ma ba tham gia.


= Day ve va to chuc trien lam =
Nam 2004, Ando quyet đinh nhan day ve, sau khi co qua nhieu nguoi hoc, ba quyet đinh cung nhung nguoi ban mo lop hoc sang tac tranh son mai mang ten "Cay Son" o Ha Noi đe day ve tranh son mai. Hoc vien cua ba chu yeu la nguoi co quoc tich Nhat Ban cung mot so nuoc khac. Lop hoc nay con co muc đich gioi thieu tranh son mai Viet Nam ra the gioi, đac biet la viec đua vao thi truong Nhat Ban. Đen nam 2006, ba đa to chuc 6 trien lam o Ha Noi va Thanh pho Ho Chi Minh, to chuc trien lam tranh son mai Viet Nam o Nhat Ban. Truoc tham hoa đong đat va song than nam 2011 tai Tohoku, Ando Saeko đa bay to su đau thuong va mong Nhat Ban "som vuot qua tham hoa nay".
Nam 2013, nhan ky niem 40 nam quan he ngoai giao Viet Nam – Nhat Ban, Ando đa mo mot trien lam mi thuat mang ten "Nhat Ban trong Toi" dien ra tai Trung tam Giao luu Van hoa Nhat Ban tai Ha Noi tu ngay 9 thang 11 đen 1 thang 12. Đay la lan đau tien, "đac tinh Nhat Ban" cung triet ly va tham my cua ba se đuoc gioi thieu đen voi cong chung. Cung trong trien lam lan nay, ngoai viec trung bay cac tac pham nghe thuat, ba con gioi thieu nhung cau chuyen ngan kem theo do chinh ban than bien soan nham giai thich nhung "bi an" trong tac pham cua minh. Buoi trien lam tranh son mai nay đa đuoc đanh gia la thanh cong voi su đon nhan cua nhieu luot khach toi xem.
Thoi điem nam 2020, ba thanh lap cong ty SAEKO ANO & CO, mot cong ty san xuat va ban cac san pham son mai o Quang Nam chi su dung son ta, von khong co nguoi lam đieu nay vao thoi điem đo. Trong nam 2020, mot trien lam danh rieng cho nghe thuat son mai truyen thong tai Ha Noi đa đuoc to chuc voi 100 nghe si trung bay tranh cua ho, trong đo co Ando. Trien lam nay đa đuoc Sach Ky luc Viet Nam (Viet Kings) cong nhan la "Trien lam nghe thuat son mai truyen thong co so luong tac gia nhieu nhat".
Cuoi nam 2021, mot du an opera moi mang ten "Cong nu Anio" đa đuoc ra mat đe chao mung ky niem 50 nam thiet lap quan he ngoai giao giua Nhat Ban va Viet Nam. Du an nay đuoc khoi xuong nham thuc đay giao luu va huu nghi Nhat Ban-Viet Nam thong qua am nhac va se đuoc bieu dien tai Nha hat Lon Ha Noi vao thang 9 nam 2023. Ando đuoc đam nham cong viec giam đoc hinh anh. Noi dung va chu đe cua vo opera nay lay mo tip dua tren cau chuyen tinh yeu co that giua cong nu Ngoc Hoa (cong nu Anio) cua Hoi An – Viet Nam va Araki Sotaro, mot thuong nhan tinh Nagasaki – Nhat Ban vao thoi mau dich Chau An thuyen o đau the ky 17.


Đoi tu Sau khi trai qua mot tran om nang khi đang du lich tai Viet Nam nam 1995, Ando quyet đinh o lai Viet Nam đe song va coi quoc gia nay nhu "que huong thu hai" cua ban than. Tham chi ba con cho biet "se o lai Viet Nam đen cuoi đoi". Ando ket hon voi Mark, mot ky su xay dung nguoi Anh tu nam 2001. Gia đinh ba song o Viet Nam, trong đo co 2 nguoi con trai đeu su dung tieng Viet va tung đi hoc tai Viet Nam. Viec quyet đinh gan bo voi Viet Nam, noi thong thao tieng Viet va am hieu va say me van hoa Viet Nam, Ando tu nhan ban than đa bi "đong hoa".
Nam 2014, ba bat đau sinh song va lam viec o Thanh pho Ho Chi Minh khi chong ba bat đau thuc hien mot du an o phia nam thanh pho. Ando tiep tuc mo mot xuong ve o Quan 7 đe tiep tuc cong viec sang tao son mai. Khi nhan thay thanh pho nay qua tap nap va o nhiem đe nuoi day con cai, ba quyet đinh chuyen đen thanh pho Hoi An nham tan huong mot cuoc song yen binh hon.


Nhan đinh Trang Art in Asia cho biet Ando đa thanh thao nghe thuat tranh son mai Viet Nam, du ba chua bao gio đuoc đao tao tranh son mai tai Nhat Ban. Nhung tac pham cua ba mo ta nhung khia canh cua đoi song trong the gioi tu nhien ma con nguoi thuong khong chu y đen. Voi ky thuat su dung son mai va su dung mau sac, Ando sang tao ra nhung nhan vat "me hoac, mang trong minh nhung cau chuyen rat rieng". Cung theo đo, Ando đa tao ra nhung "ao giac" trong ket cau bang cach su dung nhieu mau sac va chat lieu trong nhung lop mau phuc tap cho đen khi tac pham cua ba giong voi hinh anh ba chieu. Ando chon cach the hien son mai phang (khac voi son mai loi lom truyen thong cua Viet Nam) vi muon ton vinh đo bong cua son mai Viet Nam. Ba đa tao ra cho son mai mot goc nhin moi "vua co đien vua hien đai".  Mot trang web nhan đinh cac tac pham nghe thuat cua ba von khong "tinh" ma mang đam su thay đoi khien nguoi xem phai suy ngam ve su nhat thoi cua tu nhien.
Mac du nhung chat lieu va ky thuat ma Ando su dung đe sang tac đeu la cua son mai Viet Nam, nhung cac nha phe binh nghe thuat cung nhu cong đong nghe si đeu cong nhan rang trong moi tac pham cua ba đeu co bieu hien cua tinh than Nhat Ban. Nhieu nguoi đanh gia tranh cua Ando đam phong cach Nhat nhung đuoc the hien qua ky thuat son mai cua Viet Nam. Mot nguoi quan bao tang nghe thuat tai Luan Đon đa goi đien mong muon đuoc mua buc "Bong tuyet thien ha" cua Ando va con noi "kha nang truyen cam cua chat lieu son tu nhien đa han gan tam hon toi."


Quan điem nghe thuat Ando Saeko thuong tu lam tu het tat ca cac cong đoan sang tac tranh son mai tu chon mau son đen boi, ve, mai, u...  Ba khong su dung son cong nghiep nhu nhieu hoa si tai Viet Nam, ke ca nhung hoa si rat noi tieng. Nu hoa si se tim mua son cua mot tho son lam nghe truyen thong co kinh nghiem lau nam, tu mai thu cong, no luc đe lam noi bat nhung kha nang ma chat lieu, ky thuat son mai Viet Nam co đuoc. Ba theo đuoi dong tranh y nghia cua su Thien đinh. Trong khi đo, bao Tien phong goi ba la "Đai su tranh son mai cua Viet Nam" va cho biet tranh cua Ando lai the hien tinh yeu thien nhien, tam hon tre tho. Nu hoa si cho biet ban than thich ve tranh kho nho, vi voi tranh kho nho, "cam hung trong toi cang nhieu hon".
Noi ve tranh son mai tai Viet Nam, Ando bay to su "xot xa" vi co thoi điem nhieu hoa si Viet Nam nham ve va ban đuoc nhieu tranh đa kinh doanh san pham voi gia thanh ha thap, su dung ca son cong nghiep cung nhung chat lieu kem chat luong khac song van gia mao la son mai nguyen goc khien cong chung bi nham lan. Ando con kham pha ra nhieu net tuong đong giua son mai Viet Nam va Nhat Ban. Ba cho rang do son nguyen ban (con goi la son ta) Viet Nam khong phu hop cho nghe nhan su dung trang tri đo vat, nhung neu đuoc su dung đe ve tranh son mai thi "hop ly". Ba cung bay to ky thuat đac trung cua tranh son mai Viet Nam la đuoc tao nen boi nhieu lop mau, chat phong phu đe tao ra hieu qua phuc tap khi đem mai ra. Đe lam viec đo, chat son ran nhu cua Nhat Ban "khong phu hop". Theo ba, cay Rhus Succedanea cho nhua son mai tot nhat o Viet Nam co vi tri o huyen Tam Nong, tinh Phu Tho.


Tham khao