Tham sat Vocin la vu giet hai 43 thuong dan o Vocin, Croatia, do luc luong ban quan su Đai bang Trang gay ra vao ngay 13 thang 12 nam 1991, trong Chien tranh gianh đoc lap Croatia. Cuoc tham sat đuoc thuc hien sau khi đon vi đuoc lenh roi bo ngoi lang truoc khi Quan đoi Croatia (Hrvatska vojska - HV) tai chiem khu vuc trong Chien dich Papuk-91. Tat ca cac nan nhan đeu la nguoi Croat, ngoai tru mot nguoi Serb khi co gang bao ve hang xom. Nguyen nhan tu vong chinh la bi ban bang sung, mac du mot so nan nhan đa bi giet bang riu, cua hoac bi thieu chet. Cac nan nhan co dau hieu bi tra tan va khong đuoc chon cat. Vao đem 13–14 thang 12, Đai bang Trang đa pha huy mot nha tho 550 tuoi trong lang.
HV chiem lai Vocin vao đem 14 ngay 15 thang 12, nguoi Serb đa roi đi vao đem hom truoc. Sau đo, binh linh Croatia đot pha nhieu ngoi nha cua nguoi Serb tung sinh song tai đo. Mot thoi gian sau đo, thanh vien cua Ha vien Hoa Ky Frank McCloskey đa đen tham hien truong va cong khai cac vu giet nguoi tai cuoc hop bao đuoc to chuc o Zagreb, goi đo la diet chung. Ong thuyet phuc Jerry Blaskovich, Giao su tai Trung tam Y te Benh vien Los Angeles, Đai hoc Nam California tham gia đieu tra vu an.
Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu (ICTY) sau đo đa buoc toi Slobodan Milosevic giet nguoi va buoc toi Vojislav Seselj cho viec truc xuat nhung nguoi khong thuoc sac dan Serb khoi Vocin. Vao nam 2015, Toa an Cong ly Quoc te ra phan quyet rang vu tham sat o Vocin khong phai la toi diet chung va tuyen bo rang Croatia khong đua ra đu bang chung đe chung minh cho tuyen bo nguoi Croat đa bi luc luong Serb giet hai tai Vocin vao thang 12 nam 1991.


Boi canh Trong Chien tranh gianh đoc lap Croatia, Quan đoan 5 Quan đoi Nhan dan Nam Tu (Jugoslovenska Narodna Armija - JNA) đuoc giao nhiem vu bac tien, di chuyen qua tay Slavonia, tu Okucani đen Daruvar va Virovitica, va mot nhom nho di chuyen tu Okucani toi Kutina. Nhiem vu nay ve co ban phu hop voi phong tuyen du kien ​​cua luc luong chinh Quan đoi Nhan dan Nam Tu tien tu phia đong Slavonia sang trong khoang mot tuan. Ke hoach hoi quan nham giup JNA tien xa hon ve phia tay toi Zagreb va Varazdin.
JNA bi Ve binh quoc gia Croatia (Zbor Narodne Garde - ZNG) chan lai tai khu vuc giua Novska, Nova Gradiska va Pakrac, mac du Luc luong Phong ve Lanh tho (Teritorijalna odbrana - TO) Oblast tu tri nguoi Serb o Tay Slavonia đa chiem cac vi tri o Bilogora va Papuk phia bac Pakrac, gan Virovitica va Slatina ma khong co JNA ho tro. TO đuoc ho tro boi luc luong ban quan su nguoi Serb trien khai đen lang Vocin tren nui Papuk vao thang 10.
Luc luong ban quan su đo co ten goi la Đai bang Trang duoi su chi đao cua Vojislav Seselj. Seselj đen tham Vocin trong thang sau va kich đong Đai bang Trang khung bo nguoi Croat. Theo loi khai cua nhung cu dan song sot, Đai bang Trang va mot so nguoi Serb đia phuong đa khung bo nguoi Croat, khien dan so giam xuong con 80 vao cuoi nam 1991. Truoc chien tranh, nguoi Serb chiem 80% dan so cua lang.
Vao ngay 29 thang 10, ZNG phat đong Chien dich Hurricane-91 tan cong cac vi tri do JNA va TO nam giu gan Novska va Nova Gradiska, va Chien dich Swath-10 chong lai cac vi tri TO tren Nui Bilogora o phia nam Virovitica. Tiep đa thang loi cua Chien dich Swath-10 va nham tai chiem khu vuc Papuk, luc luong nguoi Croat, gio đoi ten thanh Quan đoi Croatia (Hrvatska vojska, HV) vao ngay 3 thang 11, đa phat đong Chien dich Papuk-91 vao ngay 28 thang 11.


Dien bien Ngay 12 thang 12, HV bat đau tien quan tai khu vuc Đulovac, nam cach Vocin khoang 5 kilomet (3,1 dam) ve phia tay, va TO buoc phai rut lui khoi khu vuc. Đai bang Trang buoc phai tu bo Vocin, nhung đuoc lenh khong mang theo tu nhan. Ho cung đuoc huong dan đe đam bao viec so tan nguoi Serb. Nhung nguoi tu choi roi đi đa bi đe doa va mot nguoi đan ong bi giet ngay truoc cua nha minh.
Viec giet hai dan thuong song o Vocin va hai ngoi lang nho gan đo bat đau vao trua ngay 13 thang 12. Đai bang Trang, đuoc ho tro boi it nhat mot xe tang, di chuyen qua Vocin na đan vao cac ngoi nha thuoc so huu nguoi Croat va giet chet dan thuong. Viec giet nguoi va tan pha dien ra trong 12 tieng đong ho va cuop đi sinh mang cua 43 thuong dan. Thi the cac nan nhan bi cat xeo va phoi bay, co le nhu loi canh cao cho nhung nguoi ben ngoai Vocin roi đi hoac chet. Tat ca cac nan nhan đeu la nguoi Croat, ngoai tru mot nguoi Serb 77 tuoi đa co gang bao ve hang xom khoi luc luong ban quan su. Hau het cac nan nhan la nguoi cao tuoi, bao gom 12 phu nu tu 56–76 tuoi va 11 nam gioi o đo tuoi 60–84.
Nhieu nguoi trong so nan nhan đa bi tra tan, đanh đap bang day xich va đot chay. Hau het cac nan nhan đeu bi giet bang sung, nhung nguyen nhan cai chet kho xac đinh đoi voi tam thi the bi bong nang. Mot cap vo chong bi troi bang xich va thieu song, hai phu nu bi giet bang riu hoac nhung vat sac nhon, mot trong so ho bi nhieu nhat riu vao đau. Mot cap vo chong khac bi chat đau va đau cua ho bi bo vao tui. Nguoi đan ong Serb co gang bao ve nhung nguoi khac cung bi đanh đap, tra tan bang thuoc la đang chay va day xich nong di vao nguoi, va roi bi lot da.
Vao luc 3 gio sang, luc luong Đai bang Trang đa pha huy nha tho Cong giao Đuc Me Tham Vieng (Pohoda Blazene Djevice Marije) 550 nam tuoi o Vocin, truoc đo su dung lam kho đan duoc. Sau vu no, mot buc tuong duy nhat cua nha tho van đung vung. Nguoi ta uoc tinh rang vai tan chat no đa đuoc su dung cho muc đich nay. Cung luc đo, khoang 20 cu dan nguoi Croat khac cua cac lang Bokane, Kraskovic, Miokovicevo va Zvecevo xa hon ve phia nam, cung đa bi giet.


Hau qua HV chiem lai Vocin vao đem ngay 15 thang 12, va nhung nguoi Serb trong lang đa rut đi vao đem hom truoc. Sau đo, linh Croatia đa đot pha nhieu ngoi nha cua nguoi Serb tung sinh song trong lang. Mot trong nhung nguoi đau tien đen lang sau khi HV chiem lai la McCloskey, o Croatia trong su menh tim kiem su that cua Lien Hop Quoc (United Nations fact-finding mission).
McCloskey yeu cau tro ly sap xep mot cuoc hop bao o Zagreb vao ngay hom sau, trong khi nguoi tro ly co gang thuyet phuc Tien si Jerry Blaskovich, Pho Giao su tai Trung tam Y te LAC + USC, nguoi đuoc cu đen Croatia đe đieu tra cao buoc su dung vu khi hoa hoc, tham gia đieu tra cac vu giet nguoi. Tai cuoc hop bao, McCloskey goi cac vu giet nguoi la diet chung. Phong vien Mark Dalmish cua CNN đa tu choi tham du cuoc hop bao vi CNN cho rang cac bao cao giet nguoi la khong đang tin va đuoc cho la chi quan tam đen su kien nay khi Blaskovich tham gia.
Thi the cua cac nan nhan đuoc đua đen thi tran Slatina gan đo đe kham nghiem phap y vao ngay 17 thang 12. Mackley đa lien he voi nha chuc trach Croatia va đuoc phep kham nghiem tu thi, nhung bi chinh quyen Slatina tu choi tiep can. Mackley goi đien thoai cho Bo truong Quoc phong Croatia Gojko Susak yeu cau can thiep, nhung canh sat đia phuong bi cao buoc đa khong tuan theo lenh. Canh sat đac nhiem Croatia đuoc trien khai toi Slatina đe thuc thi menh lenh cua Susak, gan nhu gay ra đung đo vu trang ve van đe nay. Đe giai quyet van đe, mot nhom đa đuoc Vien Phap y cua Đai hoc Zagreb cu đen Slatina đe kham nghiem tu thi, lay cac thi the va thuc hien nhung thu tuc con lai o Zagreb.
Nhung nguoi song sot tru an trong tang ham hoac canh đong ngo, cung nhu mot thanh vien bi bat cua luc luong ban quan su, sau đo đa lam chung ve cac vu giet nguoi va xac đinh Đai bang Trang la thu pham. Ngoai ra, viec rut quan cua luc luong nay đa đe lai bang chung quan trong, bao gom ca ho so nhan su, xac nhan rang luc luong nay co lien ket voi Seselj. Mot nha đieu tra toi pham chien tranh cua Toa an Hinh su Quoc te ve Nam Tu cu (ICTY), John Cencich, đa chung thuc thong tin nay trong cuoc phong van voi mot nhan chung cap cao, khang đinh rang Slobodan Milosevic co lien quan đen vu giet nguoi. ICTY buoc toi Milosevic ve cai chet cua 32 thuong dan o Vocin. Milosevic ve sau bi bat va đua ra xet xu, nhung ong đa chet truoc khi qua trinh xet xu hoan tat. ICTY cung buoc toi Seselj dinh liu đen vu cuong ep truc xuat nhung nguoi khong thuoc sac dan Serb khoi Vocin. Seselj cuoi cung đuoc tha bong cho moi cao buoc.
Vao thang 3 nam 2014, Croatia cao buoc truoc Toa an Cong ly Quoc te (ICJ) rang vu tham sat o Vocin la mot phan cua chien dich diet chung lon hon nham vao nguoi Croat o Slavonia. Vao nam 2015, ICJ ra phan quyet rang luc luong nguoi Serb khong thuc hien hanh vi diet chung o Croatia va tuyen bo rang đoi phap ly cua Croatia đa khong chung minh đuoc rang bat ky vu giet nguoi hang loat nao đa dien ra o Vocin.


Chu thich Tham khao Sach va cac tai lieu hoc thuat

Bao chi

Khac