Kinh thanh Hue, co cung Hue hay Thuan Hoa kinh thanh (chu Han: 順化京城) la mot toa thanh o co đo Hue, noi đong đo cua trieu đai nha Nguyen trong suot 143 nam tu 1802 đen khi thoai vi vao nam 1945. Hien nay, Kinh thanh Hue la mot trong so cac di tich thuoc cum Quan the di tich Co đo Hue đuoc UNESCO cong nhan la Di san Van hoa The gioi.
Kinh thanh Hue đuoc vua Gia Long tien hanh khao sat tu nam 1803, khoi cong xay dung tu 1805 va hoan chinh vao nam 1832 duoi trieu vua Minh Mang. Hien nay, Kinh thanh Hue thuoc đia phan bon phuong Đong Ba, Tay Loc, Thuan Hoa, Thuan Loc cua quan Phu Xuan, co ranh gioi nhu sau: phia nam giap đuong Tran Hung Đao va đuong Le Duan; phia tay giap đuong Le Duan; phia bac giap đuong Tang Bat Ho; phia đong giap đuong Đao Duy Anh.
Ben trong kinh thanh, đuoc gioi han theo ban đo thuoc cac đuong nhu sau: phia nam la đuong Ong Ich Khiem; phia tay la đuong Ton That Thiep; phia bac la đuong Luong Ngoc Quyen va phia đong la đuong Xuan 68.


Lich su Tu thoi cac chua Nguyen, Hue (ten khi đo la Phu Xuan) đa tung đuoc chon lam thu phu xu Đang Trong: nam 1635-1687 Nguyen Phuc Lan, Nguyen Phuc Tan dung phu o Kim Long; đen thoi Nguyen Phuc Thai, Nguyen Phuc Khoat đa doi phu ve Phu Xuan trong nhung nam 1687-1712; 1739-1774. Đen thoi Tay Son, Hue van đuoc vua Quang Trung chon lam thanh kinh đo cho vuong quoc cua ong. Nam 1802, khi Nguyen Phuc Anh len ngoi hoang đe, mo đau nha Nguyen keo dai 143 nam, mot lan nua lai chon Hue lam noi đong đo.
Viec chon Phu Xuan lam kinh đo boc lo ba điem yeu quan trong:

Thu nhat la khung canh tu nhien chat hep va vi tri đia ly bi co lap. Hue nam o trung tam cua mot dai đong bang nho hep va it dan, rat kho đe huy đong mot nguon luc lon đe phan ung voi tinh the khan cap o noi khac. Noi nay le thuoc ve luong thuc, thue khoa cua cac vung khac, minh chung la khi Tay Son chiem đuoc Quy Nhon va cat đoi Đang Trong, Hue đa roi vao cuoc khung hoang luong thuc va khong the co thu đuoc.
Thu hai, Hue nam o xa ca 2 trung tam kinh te, quan su cua Viet Nam la đong bang song Hong va đong bang song Cuu Long. Rieng viec van tai lua gao, luong thuc, quan linh, tien đuc... hang nam giua Gia Đinh - Hue - Ha Noi đa la mot ganh nang khong lo so voi nhan luc thoi bay gio.
Thu ba, Hue khong phai la noi co the phong thu tot. Noi đay khong the phong thu neu nhu cua Thuan An bi hai quan đich co lap (nhu Phap se lam vao nam 1883).
Mot so vua trieu Nguyen cung co y thuc phan nao ve su bat loi cua viec đinh đo o Hue, tuy nhien trieu đinh khong co lua chon nao khac toi uu hon, boi Phu Xuan tung lam kinh đo cua cac chua Nguyen, trong khi dan chung phia Bac khi đo nhieu nguoi con thuong tiec trieu Le va phan đoi nha Nguyen nen cung khong the đinh đo o Ha Noi (Thang Long).
Nam 1822, Đai su Anh John Crawfurd sang tham Viet Nam đa nhan xet viec chon Hue lam noi đong đo la khong thich hop. Tham chi, Crawfurd tin rang Viet Nam la quoc gia chau A de dang bi chinh phuc boi chau Au nhat. Hai vung Bac Thanh va Gia Đinh Thanh đeu nam cach xa kinh đo, hay co noi loan. Cac đon binh va kho vu khi o kinh đo đeu nam sat bo bien, rat de bi phao ham va quan đo bo tap kich. Mien Trung (bao gom kinh đo Hue) phu thuoc vao cac nguon cung va luong thuc tu mien Bac va mien Nam theo đuong bien, von de bi hai quan đoi phuong cat đut.
Kinh thanh Hue đuoc xay dung theo kien truc Vauban.  Kinh thanh Hue co 3 vong thanh lan luot la Kinh thanh, Hoang thanh va Tu Cam Thanh. Ngay sau khi len ngoi, Gia Long đa tien hanh khao sat chon vi tri xay thanh moi, cuoi cung ong đa chon vung đat rong ben bo bac song Huong gom phan đat cua cac lang Phu Xuan, Van Xuan, Dien Phai, An Van, An Hoa, An My, An Bao, The Lai cung mot phan cua hai con song Bach Yen va Kim Long lam noi xay thanh. Ve mat phong thuy, tien an cua kinh thanh la nui Ngu Binh cao hon 100 met, đinh bang phang, dang đep, can phan nam giua vung đong bang nhu mot buc binh phong thien nhien che chan truoc kinh thanh. Hai ben la Con Hen va Con Da Vien lam ta Thanh Long, huu Bach Ho (rong xanh ben trai, ho trang ben phai) lam the rong chau ho phuc to y ton trong vuong quyen. Minh đuong thuy tu la khuc song Huong rong, nam dai giua hai con cong nhu mot canh cung mang lai sinh khi cho đo thanh. Kinh thanh Hue đuoc đich than Gia Long chon vi tri va cam moc, tien hanh khao sat tu nam 1803, khoi cong xay dung tu 1805 va hoan chinh vao nam 1832 duoi trieu vua Minh Mang. Trong lich su Viet Nam thoi can đai, cong trinh xay dung Kinh Thanh Hue co le la cong trinh đo so, quy mo nhat voi hang van luot nguoi tham gia thi cong, hang trieu met khoi đat đa, voi mot khoi luong cong viec khong lo đao hao, lap song, di dan, doi mo, đap thanh... keo dai trong suot 30 nam duoi hai trieu vua.
Sau nam 1945, chien tranh loan lac, trong noi thanh khong ai quan ly, nguoi dan vao song men theo tuong Kinh thanh va khu vuc Eo Bau. Lau dan, noi đay hinh thanh cum dan cu. Nguoi dan ngheo lan chiem be mat Thuong Thanh, Eo Bau dung nha va trong hoa mau. Hien co 4.200 ho dan voi khoang 15000 nguoi dan thuoc 7 phuong cua thanh pho Hue đang song va canh tac trong khu vuc nay. Viec nguoi dan lan chiem đat Kinh thanh dung nha tru ngu tren Thuong Thanh, xa rac, nuoc thai sinh hoat... đa lam cho nen đat ngay cang lun sau, nut hong nhieu cho.
Nam 2019, Thua Thien Hue khoi đong Đe an "Di doi dan cu, giai phong mat bang khu vuc I he thong di tich Kinh thanh Hue thuoc Quan the di tich Co đo Hue". Đe an thuc hien trong 6 nam, tu nam 2019 đen nam 2025 voi kinh phi hon 4.000 ty đong. Theo đo, nguoi dan song o khu vuc I di tich Kinh thanh Hue đong y ra đi vao cac khu tai đinh cu, tra lai khong gian xua cho Di san Van hoa The gioi.


Mo ta Kinh Thanh Hue đuoc quy hoach ben bo Bac song Huong, xoay mat ve huong Nam, voi dien tich mat bang 520 ha. Kinh Thanh va moi cong trinh kien truc cua Hoang Thanh, Tu Cam Thanh đeu xoay ve huong Nam, huong ma trong Kinh Dich đa ghi "Thanh nhan nam dien nhi thinh thien ha" (y noi vua quay mat ve huong Nam đe cai tri thien ha).
Vong thanh co chu vi gan 10 km, cao 6,6m, day 21m đuoc xay khuc khuyu voi nhung phao đai đuoc bo tri cach đeu nhau, kem theo cac phao nhan, đai bac, kho đan; thanh ban đau chi đap bang đat, mai đen cuoi đoi Gia Long moi bat đau xay gach. Ben ngoai vong thanh co mot he thong hao bao boc ngay ben ngoai. Rieng he thong song đao (Ho Thanh Ha) vua mang chuc nang bao ve vua co chuc nang giao thong đuong thuy co chieu dai hon 7 km (đoan o phia Tay la song Ke Van, đoan phia Bac la song An Hoa, đoan phia Đong la song Đong Ba, rieng đoan phia Nam dua vao song Huong).
Thanh co 10 cua chinh  gom: 

Cua Chinh Bac (con goi cua Hau, nam o mat sau Kinh Thanh).
Cua Tay-Bac (con goi cua An Hoa, ten lang o đay).
Cua Chinh Tay
Cua Tay-Nam (cua Huu, ben phai Kinh Thanh).
Cua Chinh Nam (con goi cua Nha Đo, do gan đo co Vo Kho - nha đe đo binh khi, lap thoi Gia Long).
Cua Quang Đuc.
Cua The Nhon (tuc cua Ngan, do truoc đay co tuong xay cao ngan thanh con đuong danh cho vua ra ben song).
Cua Đong-Nam (con goi cua Thuong Tu do co Vien Thuong Ky va tau ngua nam phia trong cua).
Cua Chinh Đong (tuc cua Đong Ba, ten khu vuc dan cu o đay).
Cua Đong-Bac (con co ten cua Ke Trai)
Ngoai ra kinh thanh con co 1 cua thong voi Tran Binh đai (thanh phu o goc Đong Bac cua Kinh Thanh, con goi la thanh Mang Ca), co ten goi la Tran Binh Mon. Hai cua bang đuong thuy thong Kinh Thanh voi ben ngoai qua he thong Ngu Ha la Đong Thanh Thuy Quan va Tay Thanh Thuy Quan. Chinh giua mat truoc thanh co cot co, đuoc goi la Ky Đai.
Ben trong Kinh thanh, co nha dan, nha cac quan lai o va phan quan trong nhat la Khu vuc Hoang Thanh - noi o va lam viec cua vua va hoang gia.


= Hoang thanh =

La vong thanh thu hai ben trong kinh thanh Hue, noi o cua vua va Hoang gia, cung la noi lam viec cua trieu đinh. Ngoai ra Hoang thanh Hue con la noi tho tu to tien va cac vi vua nha Nguyen.
Hoang Thanh đuoc xay dung nam 1804, nhung đe hoan chinh toan bo he thong cung đien voi khoang hon 100 cong trinh thi phai đen thoi vua Minh Mang vao nam 1833, moi viec moi đuoc hoan tat. Hoang Thanh co 4 cua đuoc bo tri o 4 mat, trong đo cua chinh (o phia Nam) la Ngo Mon.
Ben trong Hoang thanh co Đien Thai Hoa, la noi thiet trieu; khu vuc cac mieu tho; va Tu Cam thanh - noi an o sinh hoat cua vua va hoang gia. Nguoi ta thuong goi chung Hoang Thanh va Tu Cam Thanh la Đai Noi.


= Tu Cam thanh =

La vong thanh trong cung, nam trong Hoang thanh. Tu Cam thanh nguyen goi la Cung Thanh, đuoc khoi cong xay dung tu nam Gia Long thu 2 (1803), nam Minh Mang thu 2 (1821) đoi ten thanh Tu Cam Thanh.
Thanh co hinh chu nhat, canh nam va bac dai 341m, canh đong va tay dai 308m, chu vi 1298m. O mat truoc, phia nam la cua chinh la Đai Cung Mon. Mat bac co 2 cua Tuong Loan va Nghi Phung, thoi Bao Đai, sau khi xay lau Ngu Tien Van phong mo them cua Van phong. Mat đong co hai cua Hung Khanh va Đong An, ve sau lap cua Đong An, mo them cua Duyet Thi o phia đong Duyet Thi Đuong. Mat tay co 2 cua: Gia Tuong va Tay An. Ben trong Tu Cam thanh bao gom hang chuc cong trinh kien truc voi quy mo lon nho khac nhau, đuoc phan chia lam nhieu khu vuc. Hien nay hau het cac cong trinh trong Tu Cam thanh đeu đa xuong cap theo thoi gian hoac bi pha huy do Viet Minh thuc hien tieu tho khang chien trong Chien tranh Đong Duong nam 1947 va nhung thiet hai sau tran Mau Than tai Hue nam 1968 trong Chien tranh Viet Nam, bao gom: đien Kien Trung, đien Can Chanh, đien Can Thanh, va nhieu dinh thu khac.


Cac di tich trong kinh thanh  Ky Đai  Hay con goi la Cot Co, nam chinh giua mat nam cua kinh thanh Hue thuoc pham vi phao đai Nam Chanh cung la noi treo co cua trieu đinh. Ky Đai đuoc xay dung vao nam Gia Long thu 6 (1807) cung thoi gian xay dung kinh thanh Hue. Đen thoi Minh Mang, Ky Đai đuoc tu sua vao cac nam 1829, 1831 va 1840.


 Đien Long An  Đien đuoc xay dung vao nam 1845, thoi vua Thieu Tri voi ten goi la Đien Long An trong cung Bao Đinh, phuong Tay Loc (Hue) la noi nghi cua vua sau khi tien hanh le Tich đien (cay ruong) moi đau xuan. Đay cung la noi vua Thieu Tri thuong đen nghi ngoi, đoc sach, lam tho, ngam vinh.


 Bao tang My thuat Cung đinh Hue  Tai so 3, Le Truc, Hue. Toa nha chinh cua vien bao tang chinh la đien Long An xay nam 1845 duoi thoi vua Thieu Tri. Hien bao tang trung bay hon 300 hien vat bang vang, sanh, su, phap lam Hue, ngu y va ngu dung, trang phuc cua hoang that nha Nguyen. Bao tang My thuat Cung đinh Hue giup nguoi tham quan mot cai nhin tong the ve cuoc song cung đinh Hue.


 Đinh Phu Xuan  Đinh Phu Xuan đuoc xay dung nua đau the ky XIX o tong Phu Xuan, huyen Huong Tra, tinh Thua Thien Hue; nay thuoc phuong Tay Loc, thanh pho Hue, cach trung tam thanh pho 2 km ve phia bac.


 Ho Tinh Tam  Ho Tinh Tam la mot di tich đuoc kien tao duoi trieu Nguyen. Truoc đay, ho nguyen la vet tich cua đoan song Kim Long chay qua Hue. Đau trieu Gia Long, trieu đinh cho cai tao mot so đoan song va khoi dong theo huong khac đe tao thanh Ngu Ha va ho Ky Te. Hai bai noi trong ho nay đuoc dung lam noi xay dung kho chua thuoc sung va diem tieu. Nam Minh Mang thu 3 (1822), trieu Nguyen đa huy đong toi 8000 binh linh tham gia vao viec cai tao ho. Nam 1838, vua Minh Mang cho di doi hai kho sang phia đong, tai thiet noi nay thanh chon tieu dao, giai tri va goi la ho Tinh Tam. Duoi thoi vua Thieu Tri đay đuoc xem la mot trong 20 canh đep đat Than Kinh.


 Tang thu lau  Tang thu lau đuoc xay dung nam 1825 tren ho Hoc Hai trong kinh thanh Hue, dung lam noi luu cac cong van cu cua co quan va luc bo trieu đinh nha Nguyen. Đay co the coi la mot Tang Kinh Cac cua Viet Nam duoi trieu Nguyen luu tru cac tai lieu van ban quy hiem lien quan đen sinh hoat cua trieu đinh va bien đoi cua đat nuoc. Chi rieng so đia ba thoi Gia Long va Minh Mang luu tru o đay đa len đen 12.000 tap. Đay la noi rat quan trong trong viec chua cac tai lieu va đia ba, giay to quan trong luc bay gio.


 Vien Co Mat - Tam Toa  La co quan tu van cua nha vua gom bon vi đai than tu Tam Pham tro len, la Đai hoc si cua cac đien Đong Cac, Van Minh, Vo Hien va Can Chanh. Vien luc đau đat o nha Ta Vu. Sau khi kinh đo that thu nam 1885 phai doi đi đen nha cua bo Le, roi bo Binh, va cuoi cung la ve chua Giac Hoang cung voi toa Giam Sat (cua nguoi Phap) va Truc Phong cac bo nen goi la Tam Toa. Hien nay Tam Toa nam o đia chi 23 Tong Duy Tan, thuoc phuong Đong Ba, o goc Đong-Nam ben trong kinh thanh Hue, hien la tru so cua Trung tam Bao ton Di tich Co đo Hue.


 Đan Xa Tac  Đan Xa Tac đuoc xay duoi thoi vua Gia Long vao thang 4 nam 1806 đe te cung than đat (xa) va than ngu coc (tac). Vi tri Đan Xa Tac hien nay nam tai phuong Thuan Hoa, thanh noi Hue, trong o pho gioi han boi 4 mat: mat Bac - đuong: Ngo Thoi Nhiem, mat Nam - đuong Tran Nguyen Han, mat Đong - đuong Tran Nguyen Đan, mat Tay - đuong Nguyen Cu Trinh.


 Cuu vi than cong  Cuu vi than cong la ten goi 9 khau than cong đuoc cac nghe nhan Hue đuc duoi thoi vua Gia Long. Sau khi đanh bai nha Tay Son, khi len ngoi, vua Gia Long lien cho cac nghe nhan đuong thoi tap trung tat ca chien loi pham la binh khi va vat dung bang đong đe đuc thanh 9 khau than cong lam vat chung cho chien thang ve vang cua minh. Cong viec đuc chinh thuc tu nam 1803 va hoan thanh vao nam 1804.


 Cac phao đai  Cac phao đai đuoc xay dung nam o cac eo bau loi ra ngoai doc than thanh. Chung đuoc bo tri cach đeu nhau, kem theo la he thong tuong ban, phao nhan, xuong sung, kho đan, điem canh... voi tong chieu dai hon 11 km. Tuong phao đai ben trong đap bang đat, phia trong va phia ngoai đuoc xay op bang gach vo.
Toan bo vong thanh co ca thay 24 phao đai, bao gom 5 phao đai cho moi mat thanh va 4 phao đai đat o bon goc thanh. Moi phao đai đuoc đat ten rieng, chu đau cua moi ten đuoc lay tu mot trong 4 huong Nam, Bac, Đong, Tay. Ngoai ra, o goc Đong Bac con co Tran Binh đai, đuoc xem la phao đai thu 25 cua Kinh thanh, đuoc noi thong voi Kinh thanh qua mot cua goi la Thai Binh mon.


Chu thich