Pablo Diego Jose Francisco de Paula Juan Nepomuceno Maria de los Remedios Cipriano de la Santisima Trinidad Ruiz y Picasso (sinh ngay 25 thang 10 nam 1881, mat ngay 8 thang 4 nam 1973), thuong đuoc biet toi voi ten Pablo Picasso hay Picasso la mot hoa si va nha đieu khac nguoi Tay Ban Nha. Picasso đuoc coi la mot trong nhung hoa si noi bat nhat cua the ky 20, ong cung voi Georges Braque la hai nguoi sang lap truong phai lap the trong hoi hoa va đieu khac. Ong la mot trong 10 hoa si vi đai nhat trong top 200 nghe si tao hinh lon nhat the gioi the ky 20. Ong cung đuoc tap chi Time binh chon la mot trong 100 nguoi co tam anh huong nhat cua the ky 20.


Tieu su Pablo Picasso sinh nam 1881 tai Malaga, mien nam Tay Ban Nha. Picasso la con đau long cua mot hoa si đen tu tang lop trung luu Jose Ruiz y Blasco (1838-1913) va vo la Maria Picasso y Lopez. Ong đuoc đat ten thanh la Pablo, Diego, Jose, Francisco de Paula, Juan Nepomuceno, Maria de los Remedios va Cipriano de la Santisima Trinidad. Ho cua ong, Ruiz y Picasso bao gom ca ho cua bo me ong theo truyen thong cua nguoi Tay Ban Nha. Ho Picasso cua me ong đen tu Tay Bac nuoc Y.
Ngay tu khi con nho, Picasso đa boc lo su say me va nang khieu trong linh vuc hoi hoa, theo me ong ke lai thi tu đau tien ma cau be Pablo noi đuoc chinh la "piz", cach noi tat cua tu "lapiz", trong tieng Tay Ban Nha co nghia la but chi. Cha cua Picasso la mot hoa si chuyen ve chim theo truong phai hien thuc, ong Jose con la mot giang vien nghe thuat va phu trach bao tang đia phuong, truong My thuat cong nghe tao hinh cua Barcelona. Va Picasso đa đuoc cha đao tao hoi hoa chinh thuc vao nam ong 7 tuoi.
Vao Hoc vien my thuat (Academia de San Fernando) tai Madrid đuoc chua đay mot nam, nam 1900 Picasso đa bo hoc đe sang Paris, trung tam nghe thuat cua Chau Au thoi ky đo. Tai thu đo nuoc Phap, ong song cung Max Jacob, mot nha bao va nha tho, nguoi đa giup Pablo hoc tieng Phap. Đay la giai đoan kho khan cua nguoi hoa si tre khi ong phai song trong canh ngheo tung, lanh leo va đoi khi tuyet vong, phan lon tac pham cua Pablo đa phai đot đe suoi am cho can phong nho cua hai nguoi. Nam 1901, cung voi nguoi ban Soler, Picasso đa thanh lap to tap chi Arte Joven o Madrid. So đau tien cua tap chi hoan toan do Pablo minh hoa.
Trong nhung nam đau cua the ki 20, Picasso thuong xuyen qua lai giua hai thanh pho Barcelona va Paris. Tai Paris, Picasso ket ban voi rat nhieu nghe si noi tieng o khu Montmartre va Montparnasse, trong đo co nguoi sang lap truong phai sieu thuc Andre Breton, nha tho Guillaume Apollinaire va nha van Gertrude Stein. Nam 1911, Picasso va Apollinaire tham chi đa tung bi bat giu vi bi nghi an trom buc tranh Mona Lisa khoi Bao tang Louvre nhung cuoi cung hai nguoi cung đuoc tha vi vo toi.


= Đoi tu =
Nam 1904, ong bat đau moi quan he lau dai voi Fernande Olivier, nguoi phu nu xuat hien trong rat nhieu tac pham Thoi ky Hong cua hoa si. Thoi ky nay đuoc goi la Thoi ky Hong vi đay la thoi ky ong toan dung mau hong nhat mem mai đe lam nen tranh cho minh, thoi ky Hong cua ong đuoc ton tai trong 3 nam. Sau khi bat đau noi tieng va tro nen giau co, Picasso đa bo Olivier đe quan he voi Marcelle Humbert ma ong goi đon gian la Eva, chu đe cua rat nhieu buc tranh theo truong phai lap the cua ong. Sau đo ong con đi lai voi nhieu nguoi phu nu khac mac du đa co vo va con. Picasso đa hai lan lam đam cuoi va ong co bon đua con voi ba nguoi phu nu. Nam 1918, hoa si cuoi co Olga Khokhlova, mot nu dien vien ba le cua đoan ba le Sergei Diaghilev ma Picasso đa tung nhan trang tri cho ho vo Parade o Roma. Khokhlova đa gioi thieu Picasso voi tang lop tren cua nuoc Phap trong nhung buoi tiec tung va gap go cua nhung nguoi giau co o Paris trong thap nien 1920. Hai nguoi cung co voi nhau mot đua con, Paulo, sau nay tro thanh mot tay đua xe phong đang va la tai xe cho chinh hoa si. Cuoc hon nhan giua Picasso va Khokhlova nhanh chong cham dut, tuy vay tren danh nghia hai nguoi chi ly than cho đen tan khi Khokhlova qua đoi nam 1955 vi theo luat phap o Phap, Picasso se phai chia đoi tai san cho vo neu chinh thuc ly di. Nam 1927 Picasso gap co gai 17 tuoi Marie-Therese Walter va bat đau đi lai bi mat voi co. Voi Marie-Therese, Picasso cung co mot nguoi con gai, Maia. Marie-Therese luon song voi hy vong hao huyen rang nguoi hoa si noi tieng se lay co lam vo va co đa treo co tu van bon nam sau cai chet cua Picasso. Nha nhiep anh va hoa si Dora Maar cung la mot nguoi tinh lau nam cua Picasso, hai nguoi đac biet gan bo trong giai đoan cuoi thap nien 1930 va đau thap nien 1940.
Sau khi Paris đuoc giai phong nam 1944, luc đo o tuoi 63, Picasso bat đau quan he voi mot sinh vien nghe thuat tre la Francoise Gilot. Francoise va Picasso co chung voi nhau hai đua con, Claude va Paloma. Khac voi nhung nguoi tinh khac cua hoa si, chinh Francoise la nguoi roi bo Pablo nam 1953. Đay la mot cu soc voi Picasso, ong nghi rang minh đa gia va tro nen ky cuc trong mat phu nu, Mot vai tac pham cua ong thoi ky cuoi đa khai thac đe tai nay khi mieu ta mot nguoi lun gia nua gom ghiec đoi lap voi mot co gai tre đep. Tuy vay khong lau sau nguoi hoa si cung tim đuoc mot nguoi tinh khac, đo la Jacqueline Roque. Roque lam viec tai xuong gom Madoura, noi Picasso thuc hien cac tac pham bang gom cua ong. Hai nguoi duy tri moi quan he suot phan đoi con lai cua Picasso, ho cuoi nhau nam 1961. Đam cuoi nay cung la mot su tra thu cua hoa si đoi voi nguoi tinh cu Gilot. Gilot khi đo đang tim cach hop phap hoa quan he cha con cua Picasso voi Claude va Paloma. Đuoc Picasso thuc đay, co đa sap đat viec ly di voi chong la Luc Simon đe cuoi Picasso, qua đo bao ve quyen loi cho con chung cua hai nguoi. Tuy nhien Picasso đa bi mat lam đam cuoi voi Roque ngay sau khi Gilot hoan thanh thu tuc ly hon, hoa si coi đay la su tra thu cua ong voi viec Gilot đa roi bo minh nam 1953.
Pablo Picasso tu tran ngay 8 thang 4 nam 1973 tai Mougins, Phap, trong khi ong cung ba Jacqueline đang chu tri mot buoi tiec voi ban be. Tac pham ong đe lai gom co 1800 buc tranh son dau, 3 van ban tranh, 7000 buc ky hoa phac thao va co kha nhieu tac pham kho hieu. Picasso đuoc an tang tai cong vien Vauvenargues o Vauvenargues, Bouches-du-Rhone. Jacqueline Roque đa ngan can hai đua con cua ong la Claude va Paloma tham gia tang le cha minh.


= Xu huong chinh tri =
Picasso to ra trung lap trong suot Chien tranh the gioi thu nhat, Noi chien Tay Ban Nha va Chien tranh the gioi thu hai, hoa si tu choi ung ho bat cu ben tham chien nao. Trong Noi chien Tay Ban Nha, tuy the hien su phan no va phan đoi che đo cua tuong Francisco Franco va chu nghia phat xit qua cac tac pham cua minh, Picasso khong he cam vu khi chong lai che đo nay.
Nam 1944, Picasso gia nhap Đang Cong san Phap va tham gia mot hoi nghi hoa binh quoc te to chuc o Ba Lan. Nam 1950, hoa si đuoc nhan Giai thuong hoa binh Stalin cua chinh phu Lien Xo. Nam 1962, ong đuoc nhan mot giai thuong lon khac cua nha nuoc Xo viet, đo la Giai thuong hoa binh Lenin.


Tac pham Cac tac pham cua Picasso thuong đuoc phan loai theo cac thoi ky khac nhau. Tuy rang ten goi cac thoi ky sang tac sau nay cua hoa si con gay nhieu tranh cai, nguoi ta phan lon đeu chap nhan cach phan chia thoi ky đau sang tac cua Picasso thanh Thoi ky Xanh (1901–1904), Thoi ky Hong (1904–1906), Thoi ky Anh huong Chau Phi - đieu khac (1908–1909), Thoi ky Lap the phan tich (1909–1912) va Thoi ky Lap the tong hop (1912–1919).
Cac tac pham qua tung giai đoan cua Picasso đeu chiu anh huong it nhieu boi cac đieu kien moi truong xung quanh va cac dang thong tin ong đa tiep xuc trong giai đoan đay. Đien hinh nhu trong Thoi ky Xanh (tieng Anh la Blue Period, 1901-1904), cac tac pham cua ong bi anh huong boi viec tu sat cua mot nguoi ban, Carlos Casagemas. Hay nhu trong Thoi ky Anh huong Chau Phi (tieng Anh la Picasso's African Period, 1906-1909), cac tac pham cua ong lay nhieu cam hung tu nghe thuat Chau Phi, nhu mat na, đieu khac, va cac buc ve co đai . Y tuong cua buc hoa Nhung co nang o Avignon (tieng Phap la Les Demoiselles d’Avignon) - buc hoa tao nen tang va đi tien phong trong viec khoi xuong Chu nghi Lap the (tieng Anh la Cubism) - đen tu khoanh khac sang tao cua Picasso khi đang quan sat cac tac pham nghe thuat Chau Phi o bao tang Cung đien Trocadero (tieng Phap la Palais du Trocadero) .


= Truoc 1901 =
Picasso bat đau tap ve duoi su huong dan cua cha ong tu nam 1890. Su tien bo trong ky thuat cua hoa si co the thay trong bo suu tap cac tac pham thoi ki đau o Bao tang Museu Picasso tai Barcelona. Co the thay chu nghia hien thuc han lam trong cac tac pham thoi ki đau nay, tieu bieu la buc The First Communion (1896). Cung nam 1896, khi moi 14 tuoi, Picasso đa hoan thanh tac pham Portrait of Aunt Pepa (Chan dung di Pepa), mot buc chan dung gay an tuong sau sac đen muc Juan-Eduardo Cirlot đa đanh gia rang "khong nghi ngo gi nua, đay la mot trong nhung tac pham lon nhat trong lich su hoi hoa Tay Ban Nha".
Nam 1897, chu nghia hien thuc cua Picasso bat đau chiu anh huong cua chu nghia tuong trung, the hien qua mot loat cac buc tranh phong canh su dung tong mau xanh la cay va tim khong tu nhien.


= Thoi ky Xanh (1901–1904) =
Trong thoi ky nay, tac pham cua Picasso co tong mau toi hon voi mau chu đao la xanh tham, đoi khi đuoc lam am hon boi cac mau khac. Moc bat đau cua Thoi ky Xanh khong ro rang, no co the bat đau tu mua xuan nam 1901 o Tay Ban Nha, hoac o Paris nua cuoi nam đo. Co le cach dung mau cua hoa si chiu anh huong tu chuyen đi xuyen Tay Ban Nha va su tu sat cua nguoi ban Carlos Casagemas.


= Thoi ky Hong (1904–1906) =

Cac tac pham cua Picasso trong giai đoan nay mang ve tuoi tan hon voi viec su dung nhieu mau cam va hong. Nam 1904 tai Paris, Picasso gap Fernande Olivier, mot nguoi mau cho cac hoa si va nha đieu khac, rat nhieu tac pham cua ong trong thoi ky nay chiu anh huong boi moi quan he nong am giua hai nguoi.


= Thoi ky Anh huong Chau Phi (1906–1909) =
Thoi ky Anh huong Chau Phi bat đau voi tac pham noi tieng Nhung co nang o Avignon (Les Demoiselles d'Avignon) lay cam hung tu nhung đo tao tac Chau Phi. Ong cho rang moi loai nghe thuat phai tu hoc đuoc cai hay cua nhau. Ong chon chau Phi lam can hung cua minh boi tinh Lap the ro rang cua no.


= Thoi ky Lap the phan tich (1909–1912) =
Chu nghia Lap the phan tich la phong cach ve ma Picasso đa phat trien cung Georges Braque theo đo su dung nhung mau đon sac nga nau cho cac tac pham. Cac vat the se đuoc hai hoa si tach thanh nhung bo phan rieng biet va "phan tich" chung theo hinh dang bo phan nay.


= Thoi ky Lap the tong hop (1912–1919) =
Đay la su phat trien chu nghia lap the cua Picasso voi viec su dung nghe thuat cat dan bang cac chat lieu vai, giay bao, giay dan tuong đe mo ta đe tai tinh vat va nhan vat.


= Chu nghia co đien va sieu thuc =
Sau Chien tranh the gioi thu nhat, Picasso bat đau thuc hien cac tac pham theo truong phai tan co đien (neoclassicism). Mot trong nhung tac pham noi tieng nhat cua Picasso, buc Guernica đa đuoc sang tac trong thoi ki nay. Buc tranh mo ta cuoc nem bom vao Guernica cua phat xit Đuc trong Noi chien Tay Ban Nha.


= Giai đoan sau =

Picasso la mot trong 250 nha đieu khac tham gia Trien lam đieu khac quoc te lan thu 3 to chuc tai Bao tang my thuat Philadelphia vao mua he nam 1949.
Trong thap nien 1950, hoa si mot lan nua thay đoi phong cach sang tac, ong thuc hien cac buc tranh dua tren phong cach cua cac bac thay co đien nhu Diego Velazquez, Goya, Poussin, Edouard Manet, Courbet va Delacroix.


Di san Khi Picasso qua đoi, rat nhieu tac pham do hoa si sang tac van thuoc quyen so huu cua ong vi Picasso cam thay khong can thiet phai ban chung. Them vao đo, ong con co mot bo suu tap rat gia tri cac tac pham cua nhung hoa si yeu thich nhu Henri Matisse. Vi Picasso khong đe lai di chuc, mot phan bo suu tap nay đuoc dung đe tra thue cho chinh phu Phap va no đuoc trung bay tai Bao tang Musee Picasso tai Paris. Nam 2003, nhung nguoi than cua hoa si đa cho khanh thanh mot bao tang tai thanh pho que huong ong, Malaga, đo la Bao tang Museo Picasso Malaga.
Picasso co vai buc tranh nam trong danh sach nhung tac pham nghe thuat đat gia nhat the gioi:

Buc "Nude on a black armchair" - đuoc ban voi gia 45,1 trieu USD nam 1999.
Buc Les Noces de Pierrette - đuoc ban voi gia hon 51 trieu USD nam 1999.
Buc Garcon a la pipe - đuoc ban voi gia 104 trieu USD tai nha đau gia Sotheby's ngay 4 thang 5 nam 2004 đa lap ki luc the gioi ve gia cho mot tac pham nghe thuat.
Buc Dora Maar au Chat - đuoc ban voi gia 95,2 trieu USD tai nha đau gia Sotheby's ngay 3 thang 5 nam 2006.


Tham khao Lien ket ngoai Pablo Picasso oil paintings Luu tru ngay 11 thang 12 nam 2012 tai Wayback Machine
Trang chu Pablo Picasso (tieng Anh, Phap, Tay Ban Nha)
Pablo Picasso (1881 - 1973) nha danh hoa bac nhat the ky 20
Musee National Picasso (Paris, France) Luu tru ngay 30 thang 8 nam 2005 tai Wayback Machine
Musee Picasso (Antibes, France) Luu tru ngay 3 thang 11 nam 2008 tai Wayback Machine
Museo Picasso Malaga (Malaga, Spain)
Museu Picasso (Barcelona, Spain)
www.PabloPicasso.org