Thien ha Sombrero (con goi la thien the Messier 104, M104, thien ha Mu Vanh Rong hoac NGC 4594) la mot thien ha xoan oc khong co thanh ngang trong chom sao Xu Nu, nam cach Trai Đat 31 trieu nam anh sang (9,5 Mp). Thien ha Sombrero co đuong kinh khoang 94.900 - 105.000 nam anh sang nen kich thuoc cua no xap xi hoac lon hon mot chut so voi dai Ngan Ha. No co mot hat nhan sang, mot trung tam phong lon bat thuong va mot lan đuong bui noi bat trong đia nghieng cua no. Lan bui toi va trung tam phinh ra cho thien ha nay be ngoai nhu mot chiec mu sombrero (mot non noi tieng cua Mexico). Cac nha thien van ban đau nghi rang quang sang bao quanh thien ha nay nho va nhe, chi ra no la mot thien ha xoan oc, nhung anh chup tu kinh thien van Spitzer cho thay rang quang sang xung quanh Thien ha Sombrero lon hon va to hon nhieu so voi nhan đinh truoc đay, khien no đuoc coi la thien ha elip khong lo. Thien ha co cap sao bieu kien + 9,0, lam cho no de nhin thay bang kinh thien van nghiep du va no la mot trong nhung thien ha tieu bieu sang nhat trong ban kinh 10 megaparsec cua Dai Ngan ha. Lo đen trung tam sieu lon tai trung tam cua cho phong va lan bui cua thien ha đeu thu hut su chu y cua cac nha thien van hoc chuyen nghiep.


Lich su quan sat = Kham pha =
Thien ha Sombrero đuoc phat hien vao ngay 11 thang 5 nam 1781 boi Pierre Mechain, nguoi đa mieu ta thien the nay trong mot la thu gui toi J. Bernoulli vao thang 5 nam 1783, sau nay no đuoc xuat ban tai Berliner Astronomisches Jahrbuch. Charles Messier đa viet mot ghi chu ve thien the nay cung nam thien the khac (ngay nay chung đuoc goi chung la M104 - M109) vao danh sach cac thien the ong quan sat, sau nay goi la danh sach cac thien the Messier, nhung no khong đuoc liet vao chinh thuc cho đen nam 1921. William Herschel cung đa phat hien ra vat the nay mot cach đoc lap vao nam 1784 va ghi nhan them su co mat cua mot "dai toi" trong đia cua thien ha, cai ma bay gio đuoc goi la mot lan đuong bui. Cac nha thien van hoc sau đo ket hop lai cac quan sat cua Mechain va Herschel.


= Đinh danh la thien the Messier =
Nam 1921, Camille Flammarion đa tim thay danh sach ghi chu cua Messier ve cac vat the Messier bao gom ca nhung ghi chep bang tay ve thien ha Sombrero. Danh sach nay liet ke mot so thien the đa đuoc neu ra trong 4594 thien the cua Danh muc chung moi ve cac tinh van va cum sao, va Flammarion tuyen bo rang thien ha Sombrero nen đuoc đua vao Danh muc Messier. Ke tu thoi điem nay, thien ha Sombrero cung đa đuoc biet đen voi cai ten M104.


Vong đia bui Nhu đa noi o tren, đac điem noi bat nhat cua thien ha nay la lan đuong bui trai qua truoc cho phinh cua thien ha. Lan bui nay thuc su la mot vong xuyen đoi xung bao quanh trung tam phinh cua thien ha. Vong nay chua chu yeu nguyen tu khi hydro lanh  va bui. Vong cung co the chua phan lon phan tu khi lanh cua thien ha Sombrero, mac du đay la mot suy luan dua tren cac quan sat co đo phan giai thap va cac phat hien yeu. Cac quan sat bo sung la can thiet đe xac nhan rang khi phan tu cua thien ha Sombrero bi giam ham o vong. Dua tren quang pho hong ngoai, vong bui la vi tri chinh cua su hinh thanh sao trong thien ha nay.


Hat nhan Hat nhan cua thien ha Sombrero đuoc phan loai la khu vuc phat thai hat nhan ion hoa thap (LINER). Đay la nhung vung hat nhan co khi ion hoa, nhung cac ion chi bi ion hoa yeu (tuc la cac nguyen tu đang thieu cac electron tuong đoi it). Nguon nang luong đe ion hoa khi trong LINER đa đuoc thao luan rong rai. Mot so hat nhan cua LINER co the đuoc cung cap nang luong boi cac ngoi sao nong, tre tim thay trong cac vung hinh thanh sao, trong khi cac hat nhan khac cua LINER co the đuoc cung cap nang luong boi cac hat nhan thien ha tich cuc (nhung vung co nang luong cao chua cac ho đen sieu lon). Cac quan sat pho hong ngoai đa chung minh rang hat nhan cua Thien ha Sombrero co the khong co hoat đong hinh thanh sao nao đang ke. Tuy nhien, mot ho đen sieu nang đa đuoc xac đinh trong hat nhan (nhu đa đe cap trong phan duoi), do đo, hat nhan thien ha tich cuc nay co le la nguon nang luong yeu ion hoa khi trong thien ha Sombrero. 


Tham khao Lien ket ngoai Thien ha Sombrero tren WikiSky: DSS2, SDSS, IRAS, Hydrogen α, X-Ray, Astrophoto, Sky Map, Bai viet va hinh anh
Hubble Mosaic of the Majestic Sombrero Galaxy (ESA)
HubbleSite: The Majestic Sombrero Galaxy (M104)
M104, the Sombrero Galaxy (NightSkyInfo.com) Luu tru ngay 31 thang 10 nam 2008 tai Wayback Machine
Messier 104 (SEDS)
Sombrero Galaxy: A Great Observatories View
M104 The Sombrero Galaxy
Bauer, Amanda; Merrifield, Michael. "M104 – Sombrero Galaxy". Deep Sky Videos. Brady Haran.
Sombrero Galaxy (Messier 104) at Constellation Guide