Mot loat cac cuoc bau cu so bo tong thong Hoa Ky la mot trong nhung buoc đau tien trong tien trinh bau len Tong thong Hoa Ky. Co hai hinh thuc bau cu ma tieng Viet tam goi chung la bau cu so bo. Hinh thuc thu nhat chiem đa so va cung co ten goi la bau cu so bo (tieng Anh: Presidential primary) đuoc chinh quyen đia phuong va tieu bang thuc hien o nhung noi khong co hinh thuc bau cu thu hai goi la caucus – đo la mot cuoc hop Đang phai chinh tri tai đia phuong (moi quan co mot caucus cho moi Đang) đe chon ra ung cu vien trong Đang cua minh. Noi chung, bau cu so bo đuoc tien hanh o moi tieu bang duoi mot trong hai hinh thuc nay đe đinh đoat ung cu vien tong thong nao cua moi Đang se đuoc tieu bang đo ung ho tai cac đai hoi Đang toan quoc. Trong đai hoi Đang toan quoc cua moi Đang sau đo, mot ung cu vien duy nhat se đuoc chinh thuc đe cu tu trong Đang cua minh đe ra tranh cu Tong thong Hoa Ky.


Tien trinh Moi Đang phai chinh tri tai Hoa Ky se chinh thuc chon ra ung cu vien tong thong trong ky đai hoi Đang toan quoc cua moi Đang, thuong thuong la vao mua he truoc ky bau cu tong thong. Tuy thuoc vao luat tieu bang, khi cac cu tri bo phieu cho mot ung vien trong cuoc bau cu so bo, thuc ra ho chi bo phieu đe đua cac đai bieu đen cac đai hoi Đang toan quoc la noi chon ra ung vien tong thong sau cung thuoc Đang chinh tri đo. Ca hai Đang chinh tri lon nhat la Đang Dan chu va Đang Cong hoa cung co chon ra cac sieu đai bieu nam ngoai he thong bau cu so bo. Cac sieu đai bieu nay cung voi cac đai bieu tu cac tieu bang se chon ra ung vien tong thong cuoi cung cua Đang trong ky đai hoi Đang toan quoc cua moi Đang.
Trong nhung ky bau cu vua qua, ung vien cuoi cung đuoc chon thuong rat noi danh truoc khi đai hoi Đang that su khai mac. Lan cuoi cung ma mot ung vien cua Đang chua đuoc ro rang truoc đai hoi Đang la vao lan Bau cu Tong thong Hoa Ky nam 1976 khi tong thong đuong nhiem Gerald Ford thang sit sao truoc Ronald Reagan qua cac cuoc bau cu so bo.


= Lich trinh bau cu so bo =
Van đong tranh cu tong thong thuong bat đau mot nam truoc khi co cuoc bau cu so bo tai tieu bang New Hampshire va gan nhu hai nam truoc Bau cu tong thong Hoa Ky.
Nam 2008, ca hai Đang Cong hoa va Dan chu đa doi bau cu so bo hinh thuc "caucus" tai Nevada sang 19 thang 1, som hon theo truyen thong. Phan ung tiep theo la cac tieu bang khac cung doi ngay bau cu so bo cua ho trong nam 2008, tao nen mot loat thay đoi. Cac ngay bau cu cap nhat hien tai va bao gom ngay Sieu thu ba (Super Tuesday) la:

3 thang 1 — Bau cu hinh thuc Causus tai Iowa
5 thang 1 — Bau cu hinh thuc Causus cua Đang Cong hoa tai Wyoming
8 thang 1 — Bau cu so bo tai New Hampshire
15 thang 1 — Bau cu so bo tai Michigan
19 thang 1 — Bau cu hinh thuc Causus tai Nevada/ Bau cu so bo cua Đang Cong hoa tai Nam Carolina
26 thang 1 — Bau cu so bo cua Đang Dan chu tai Nam Carolina
29 thang 1 — Bau cu so bo tai Florida
2 thang 2 ― Bau cu hinh thuc Causus tai Maine
5 thang 2 ― Sieu thu ba: Bau cu so bo/caucus cho ca hai Đang tai 19 tieu bang, cong ba cuoc bau cu caucus cua Đang Dan chu va mot cuoc bau cu so bo cua Đang Cong hoa
Uy ban Quoc gia Đang cong hoa duoi quyen cua chu tich Mike Duncan vao 8 thang 11 đa bo phieu 121-9 đe loai bo phan nua so đai bieu tu nam tieu bang pham quy đinh khong đuoc to chuc bau cu so bo truoc ngay 5 thang 2. Cac tieu bang va so đai bieu bi mat la: Florida (57), Michigan (30), Nam Carolina (23), Wyoming (14), va New Hampshire (12). Đang Dan chu cung đa bo phieu loai bo tat ca cac đai bieu tu Florida va Michigan.
Su kien mang tinh rang buoc đau tien ma mot ung vien co the kiem đuoc đai bieu cho minh đen đai hoi Đang cua minh, theo truyen thong, la bau cu hinh thuc Caucus tai Iowa, thuong đuoc to chuc vao đau thang 1 cua nam bau cu tong thong. Theo sau la bau cu so bo tai New Hampshire, luon luon la cuoc bau cu so bo đau tien theo truyen thong va theo luat tieu bang.
Vi hai tieu bang nay nho, cuoc van đong xay ra trong tam muc ca nhan hon. Ket qua la, tham chi mot ung vien co it ngan quy tranh cu va it biet đen co the "rao ban chinh tri" đe thu phuc nhung cu tri quan tam va gianh lay nhung ket qua ngoai du đoan. Bau cu hinh thuc caucus tai Iowa va so bo tai New Hampshire đa tao ra mot so nhung tin tuc trang đau bat ngo trong lich su.:

Harry S. Truman cham dut van đong tai cu vao nam 1952 sau khi thua bau cu so bo tai New Hampshire.
Lyndon Baines Johnson tu bo tai cu nam 1968 sau khi đat ket qua duoi muc trong đoi trong cuoc bau cu so bo tai New Hampshire.
Pat Buchanan đung hang hai vao nam 1992 va thang vao nam 1996 tai hai ky bau cu so bo tai New Hampshire trung khop voi su yeu kem cua hai ung vien tuong lai la đuong kim tong thong George H. W. Bush, va Thuong nghi si Bob Dole theo thu tu. Ca Bush va Dole cuoi cung thua trong cuoc bau cu tong thong; Thong đoc Bill Clinton chi thu đuoc 43% so phieu pho thong trong bau cu tong thong sau khi thua trong bau cu so bo tai New Hampshire nam 1992.
John McCain, mot thuong nghi si tu Arizona, đanh bai George W. Bush trong bau cu so bo tai New Hampshire nam 2000 tao mot ao tuong nhu co cuoc thi tai khich khao. Tuy nhien McCain thua cuoc bau cu so bo tai Nam Carolina chinh thuc ket thuc cuoc van đong tranh cu cua ong nam 2000 mac du co chien thang sau đo tai Michigan va tieu bang nha cua ong la Arizona
John Kerry chien thang ca hai tai Iowa va New Hampshire truoc đoi thu nang ky la Howard Dean đe đoat ve lam ung vien cua Đang Dan chu.
Iowa va New Hampshire la noi van đong tranh cu quan trong nhat va co the cho phep mot nguoi ngoai cuoc quat nga mot ung vien nang ky. Trong nhung lan bau cu vua qua, cac cuoc bau cu caucus tai Iowa va so bo tai New Hampshire đa thu hut hon phan nua su chu y cua gioi truyen thong quoc te va quoc gia danh cho toan bo tien trinh chon lua.
Sau bau cu so bo tai Iowa va New Hampshire, cac cuoc bau cu so bo va bau cu hinh thuc caucus đuoc to chuc tai cac tieu bang khac, Puerto Rico, cac vung quoc hai Hoa Ky, va Đac khu Columbia; nhung ung cu vien hang đau co gang giu vi tri cua minh trong khi cac ung vien khac no luc đe đung hang hai. Moi Đang tu an đinh lich trinh va quy đinh cua rieng minh va co vai truong hop tu đieu hanh bau cu. Tuy nhien, đe giam thieu chi phi va khuyen khich đi bau, nhung cuoc bau cu so bo cua cac Đang chinh thuong đuoc to chuc cung ngay va co the ket hop voi cac cuoc bau cu khac cua tieu bang.
Trong nhung nam vua qua, cac tieu bang đang dan to chuc bau cu so bo som. California doi bau cu so bo tro ve thang sau vao nam 2004 ma truoc đo đa doi đen thang ba trong nam 1996. Tuy nhien, California hien tai co bau cu so bo vao ngay thu ba đau tien trong thang hai (5 thang 2 nam 2008) nhu 24 tieu bang khac. Ngay co nhieu tieu bang to chuc bau cu so bo đuoc goi la "Super Duper Tuesday".


Cac kieu bau cu so bo Quyen quyet đinh trong mot cuoc bau cu so bo đuoc quy đinh boi Đang chinh tri tai tieu bang mac du cac tieu bang co the ap đat them cac quy đinh khac.
Gan nhu tat ca cac tieu bang co mot cuoc bau cu so bo "rang buoc" ma trong đo ket qua bau cu bat buoc mot so hay toan bo đai bieu đen đai hoi Đang toan quoc phai bo phieu cho mot ung vien nao đo mot so phieu nhat đinh hoac la ung cu vien đo khong con mien cuong cac đai bieu nua. Co mot so it cac tieu bang thuc hien bau cu so bo khong rang buoc ma co the chon ung vien đen mot đai hoi Đang cap tieu bang va roi tai đai hoi nay se chon ra cac đai bieu đen đai hoi Đang toan quoc. Ca hai Đang chinh o Hoa Ky đeu co quy đinh chon ra cac sieu đai bieu.
Trong đa so cac tieu bang, chi co cac cu tri co đang ky voi mot Đang chinh tri moi co the đau phieu trong mot cuoc bau cu so bo va đuoc biet voi ten goi la bau cu so bo kin. Tai vai tieu bang, mot cuoc bau cu so bo nua kin đuoc thuc hien ma trong đo cac cu tri khong co ghi danh voi mot Đang phai chinh tri nao co the chon mot bau cu so bo Đang nao đo đe đi bau. Trong mot bau cu mo, bat cu cu tri nao cung co the bau trong bat cu mot bau cu so bo cua bat cu Đang nao. Trong tat ca cac he thong nay, mot cu tri chi co quyen tham gia mot bau cu so bo ma thoi, co nghia la neu mot cu tri đa bo phieu cho mot ung vien tong thong thuoc Đang Cong hoa thi khong the bo phieu cho mot ung cu vien tong thong thuoc Đang Dan chu hay nguoc lai.


Chu thich Tham khao Brereton Charles. First in the Nation: New Hampshire and the Premier Presidential Primary. Portsmouth, NH: Peter E. Randall Publishers, 1987.
Kendall, Kathleen E. Communication in the Presidential Primaries: Candidates and the Media, 1912-2000 (2000)
Hugh, Gregg. "First-In-The-Nation Presidential Primary", State of New Hampshire Manual for the General Court, (Department of State) No.55, 1997.
McGaughey, Bill. "On the Ballot in Louisiana". Minneapolis: Thistlerose Publications. ISBN 0-ngay 97 thang 6 nam 5630.] A minor candidate's experiences campaigning in Louisiana's 2004 Democratic presidential primary.
Palmer, Niall A. The New Hampshire Primary and the American Electoral Process (1997)
"Reid, labor aided Nevada with Demos" Luu tru ngay 14 thang 8 nam 2009 tai Wayback Machine, Arizona Daily Star, 24 thang 7 nam 2006.
Sabato, Larry, Politics: America's Missing Constitutional Link Luu tru ngay 29 thang 5 nam 2013 tai Wayback Machine, Virginia Quarterly Review, Summer 2006, 149-61.
Scala, Dante J. Stormy Weather: The New Hampshire Primary and Presidential Politics (2003)
Ware, Alan. The American Direct Primary: Party Institutionalization and Transformation in the North (2002), a British perspective