Horten H.IX, ten đinh danh cua RLM Ho 229 (thuong đuoc goi la Gotha Go 229 theo cach đinh danh cua nha san xuat) la mot mau thu may bay tiem kich/nem bom do Reimar va Walter Horten thiet ke va hang Gothaer Waggonfabrik che tao vao cuoi Chien tranh The gioi II. Đay la loai may bay ‘’flying wing’’ (than canh lien khoi) đau tien đuoc trang bi mot đong co phan luc.
Mau thiet ke nay do đich than Thong che Đe che (Reichsmarschall) Hermann Goring tu lenh cua Luftwaffe phe chuan, no la mau may bay duy nhat gan đap ung đuoc yeu cau cua Goring ve cac yeu cau hieu nang "3x1000", cu the la mang đuoc nhung qua bom nang 1000 kg, co tam hoat đong 1000 km voi van toc 1000 km/h. Tran bay cua no đat 15.000 met (49.213 ft).
Trong nhung nam gan đay, thiet ke kieu flying wing đa tro nen pho bien, kieu thiet ke nay đuoc mieu ta nhu la kieu may bay đau tien ket hop nhung gi đuoc goi la cong nghe tang hinh. Nhung trong truong hop cua Ho 229 thi khong phai, muc đich chinh cua anh em nha Horten la tao ra mot chiec may bay co the triet tieu luc can cang nhieu cang tot, do đo ho su dung thiet ke flying wing. Đieu nay phu thuoc rat nhieu vao kinh nghiem thu đuoc voi cac mau tau luon khong đuoi đuoc thu nghiem tu giua thap nien 1930. Tuy nhien, kha nang chong radar khong phai la mot y đinh trong thiet ke ban đau.


Thiet ke va phat trien Vao đau nhung nam 1930, anh em nha Horten đa quan tam toi nhung thiet ke kieu flying wing va coi đay la mot phuong phap đe cai thien hieu suat cua cac tau luon. Chinh phu Đuc đa tai tro cho cac cau lac bo tau luon vao thoi điem đo do viec san xuat may bay quan su va tham chi la cac may bay co đong co đa bi cam theo cac đieu khoan cua Hiep uoc Versailles sau Chien tranh The gioi I. Cac bo tri flying wing loai bo bat ky be mat ‘"khong can thiet" nao va theo ly thuyet thi no se gay ra it luc can nhat. Cau hinh chi co canh cho phep tau luon co hieu suat tot hon, no co canh ngan hon do đo chac chan hon, va se khong tang them luc keo vao khung than. Ket qua cua cac nghien cuu đo la Horten H.IV.
Nam 1943, Thong che Goring đa ban hanh mot yeu cau đoi voi cac đe xuat thiet ke đe san xuat mot may bay nem bom co kha nang mang mot trong tai 1.000 kg (2.200 lb) co tam hoat đong 1.000 km (620 dam) voi van toc 1.000 km/h (620 mph), va goi la ‘’Đe an 3 X 1000’’. Cac may bay nem bom thong thuong cua Đuc co the tan cong toi cac trung tam chi huy cua quan Đong minh oa Anh, nhung bi thiet hai nghiem trong khi gap phai cac may bay tiem kich cua quan đong minh. Vao thoi điem đo, khong co cach nao đe đap ung cac muc tieu đo — đong co phan luc Junkers Jumo 004B moi co the đap ung yeu cau ve van toc, nhung co muc tieu thu nhien lieu qua lon.
Anh em nha Horten ket luan rang thiet ke flying wing co luc keo thap co the đap ung tat ca cac yeu cau tren: bang cach giam luc can, cong suat hanh trinh co the giam xuong toi điem đap ung đuoc yeu cau ve tam hoat đong. Ho đa trinh ra đe an tu nhan cua minh la H.IX la co so cho mau may bay nem bom moi. Bo Hang khong Đe che (Reichsluftfahrtministerium) đa phe chuan đe xuat cua anh em Horten, nhung yeu cau phai bo sung them 2 khau phao 30 mm, do ho cam thay may bay cung se huu ich nhu mot chiec tiem kich do toc đo cuc đai uoc tinh cao hon đang ke so voi bat ky may bay nao cua quan Đong minh.
H.IX co cau truc hon hop, phan trung tam đuoc lam tu ong thep han va xa doc canh đuoc lam tu go. Canh đuoc che tao tu 2 tam go dan mong tam cac-bon đuoc dan voi ho hop than va mun cua. Canh chi co mot xa doc duy nhat, lien voi loi hut khi cua đong co phan luc, xa doc phu đuoc su dung đe gan cac canh lai nho. No đuoc thiet ke đe chiu he so tai 7g va co ti le an toan la 1,8x; do đo, may bay co ti le tai cao nhat đat 12,6g. Ti le day cung/đo day cua canh dao đong tu 15% o goc canh đen 8% o đau canh. May bay su dung bo banh đap 3 banh, banh đap o mui cua 2 mau thu đau tien bat nguon tu he thong banh cua mot chiec He 177, mau thu thu 3 su dung bo banh đap chinh cua He 177A nhung co nhung tuy chinh cho phu hop. May bay cung co mot bo du đe ham toc đo khi ha canh. Phi cong đuoc trang bi mot ghe phong. Ban đau may bay se su dung đong co phan luc BMW 003, nhung đong co nay chua san sang đe trang bi va đong co Junkers Jumo 004 đa đuoc chon đe lap cho may bay.
May bay đuoc đieu khien nho vao nhung canh lai nho va canh lai ngang. He thong đieu khien gom ca canh lai ngang sai dai (ben trong) va sai ngan (ben ngoai), cac canh lai ngang ben ngoai nho hon se hoat đong truoc. He thong nay van hanh tot hon so voi he thong canh lai ngang duy nhat.


Lich su hoat đong = Thu nghiem va đanh gia =
Mau thu đau tien la H.IX V1, đay la mot tau luon khong co đong co, bay vao ngay 1/3/1944. Ket qua chuyen bay rat thuan loi, nhung co mot tai nan khi phi cong co gang ha canh. Thiet ke đuoc chon tu anh em nha Horten va đuoc giao cho Gothaer Waggonfabrik che tao. Đoi che tao cua Gotha đa them mot so thay đoi: ho them vao mot ghe phong đon gian, thay đoi đang ke bo banh đap đe co the chiu đuoc tai trong cao hon, thay đoi loi hut khi cua đong co phan luc, them vao he thong lam lanh vo đong co bang khong khi, canh đuoc lam bang go.
Thang 9/1944 mau thu thu hai la H.IX V2 trang bi đong co Junkers Jumo 004 đa đuoc hoan thanh; theo ke hoach no se đuoc trang bi đong co BMW 003, nhung khong đuoc thuc hien. Goring tin tuong vao thiet ke va ra lenh cho Gothaer Waggonfabrik san xuat 40 chiec voi ten đinh danh RLM la ‘’’Ho 229’’’, mac du no chua thuc hien cac chuyen bay su dung đong co phan luc. Chuyen bay đau tien cua H.IX V2 dien ra o Oranienburg vao ngay 2/2/1945.
Tat ca cac chuyen bay thu nghiem va viec phat trien tiep sau đo đuoc Gothaer Waggonfabrik thuc hien. Vao thoi gian nay, anh em Horten đang lam viec voi Amerika Bomber va khong tham du chuyen bay thu nghiem đau tien. Phi cong thu nghiem la Leutnant Erwin Ziller. 2 chuyen bay thu nghiem khac đa đuoc thuc hien tu ngay 2 toi 18/2/1945. Mot phi cong thu nghiem khac đieu khien may bay la Heinz Scheidhauer.
Cac bao cao thu nghiem H.IX V2 cho thay may bay co kha nang xu ly rat tot, chi hoi mat on đinh ben (mot thieu hut đien hinh cua may bay khong đuoi). Trong chuyen bay thu nghiem thu hai thanh cong thi bo banh đap đa bi hu hai nang khi ha canh do Ziller đa mo du ham qua som khi tiep đat. Co nhung bao cao noi rang trong mot so chuyen bay thu nghiem, H.IX V2 đa thuc hien mot so mo phong ‘’hon chien’’ voi mot chiec Messerschmitt Me 262, va chiec H.IX V2 đa to ra vuot troi so voi Me 262.
Hai tuan sau, vao ngay 18/2/1945, tham hoa đa xay ra trong chuyen bay thu nghiem thu 3. Ziller cat canh khong gap bat ky van đe nao đe thuc hien mot loat thu nghiem bay. Sau khoang 45 phut, o đo cao 800 m, mot chiec đong co phan luc Jumo 004 đa xay ra van đe, no boc chay va ngung hoat đong. Ziller đa nhin thay va đieu khien may bay bo nhao va keo len nhieu lan đe tai khoi đong đong co va bao ve mau thu quy gia. Ziller đa thuc hien mot loat đong tac quay 360 đo voi canh nghieng 20 đo. Ziller khong su dung đai vo tuyen cua minh hay phong ra khoi may bay, anh ta đa co the bi bat tinh do khoi tu đong co phat ra. Chiec may bay roi ngay ben ngoai san bay. Ziller bi nem ra khoi may bay va chet do vet thuong 2 tuan sau đo. Mau thu đa bi pha huy hoan toan.

Du gap phai that bai nay, nhung đe an van tiep tuc hoat đong. Ngay 12/3/1945, Ho 229 đuoc gop vao Chuong trinh Tiem kich Khan cap (Jager-Notprogramm) đe tang toc san xuat, nguoi Đuc coi no la mot loai vu khi ki dieu can đuoc san xuat voi so luong lon. Xuong san xuat mau thu đuoc chuyen toi Gothaer Waggonfabrik (Gotha) o Friedrichroda. Cung trong thang 3, mau thu thu ba đuoc bat đau che tao co ten goi la Ho 229 V3.
V3 lon hon so voi cac mau thu truoc đo, hinh dang đuoc sua đoi, no đuoc hoan thien đe tao ra khuon mau cho mau may bay tiem kich ban ngay Ho 229 A-0, 20 chiec đa đuoc len ke hoach san xuat. V3 trang bi 2 đong co Jumo 004C, co the mang phao MK 108 30mm o goc canh. Ngoai ra cac mau thu Ho 229 V4 hai cho va Ho 229 V5 tiem kich đem, mau thu Ho 229 V6 chuyen thu nghiem vu khi va mau huan luyen 2 cho Ho 229 V7 cung đuoc che tao.
Trong giai đoan cuoi cua chien tranh, quan đoi My bat đau Chien dich Ghim kep giay, mot no luc cua cac co quan tinh bao khac nhau nham thu giu cac nghien cuu vu khi tien tien cua Đuc va giu no khong bi roi vao tay cua cac đon vi Lien Xo đang tien quan. Mot chiec tau luon Horten va Ho 229 V3 đang trong giai đoan lap rap cuoi cung đa đuoc gui toi My đe đanh gia. Tren đuong đi, chiec Ho 229 đuoc gui qua RAE Farnborough o Anh trong mot thoi gian ngan đe xem xet lieu đong co phan luc cua Anh co the trang bi cho no khong, nhung gia đo lai khong phu hop.
Northrop Corporation la cong ty đuoc chon đe nghien cuu đanh gia Ho 229 nho nhung nghiem cua minh voi flying wing, lay cam hung tu tau luon đa thiet lap ky luc truoc chien tranh cua anh em nha Horten. Jack Northrop đa che tao cac loai flying wing tu nam 1939 voi mau N-1M.


Nhung chiec song sot Mot chiec tau luon Horten H.IV hien đang đuoc trung bay tai Bao tang Planes of Fame o Chino, California. Chi co duy nhat mot khung than cua chiec Ho 229 con sot lai đen ngay nay, đo la khung than cua chiec V3, no đang o Co so phuc hoi Paul E. Garber thuoc Bao tang Hang khong va Khong gian Quoc gia Smithsonian o Suitland, Maryland.


Cong nghe tang hinh = Su hoi sinh tu Northrop =
Sau chien tranh, Reimar Horten cho biet ong đa pha tron bui than voi keo dan go đe hap thu song đien tu (radar), ong tin rang bang cach đo co the giup may bay khong bi he thong radar canh bao som Chain Home cua Anh phat hien. Thiet ke flying wing trang bi đong co phan luc nhu Horten Ho 229 se co mat cat phan xa radar nho hon so voi cac mau may bay 2 đong co thong thuong. Đieu nay la boi vi voi đoi canh lien than, se khong co canh quat lon hoac be mat đuoi đung va ngang lon.
Cac ky su cua Tap đoan Northrop-Grumman tu lau đa quan tam toi ho 229, mot vai nguoi trong so đo đa toi tham co so cua Bao tang Smithsonian o Silver Hill, Maryland vao đau thap nien 1980 đe nghien cuu khung than cua V3. Mot nhom cac ky su cua Northrop-Grumman đa lam cac thu nghiem đien tu tren phan mui hinh non trung tam nhieu tang bang go cua V3. Phan hinh non nay day 19 mm va tao thanh mot lop vo nguy trang mong. Nhom đi toi ket luan rang nho mot so dang phan tu dan đien trong keo ma tin hieu radar đa bi cham lai mot cach đang ke khi đi qua mat non.
Đau nam 2008, Northrop-Grumman ket hop voi nha san xuat phim tai lieu Michael Jorgensen va National Geographic Channel san xuat mot phim tai lieu đe xac đinh xem lieu Ho 229 trong thuc te co phai la mot may bay tiem kich-bom ‘’tang hinh’’ thuc su đau tien tren the gioi hay khong. Northrop-Grumman che tao mot phien ban sao chep đung kich co cua V3, ket hop voi mot hon hop keo dan giong nhu nguyen ban o phan mui. Voi chi phi 250.000 USD va 2.500 gio lao đong, chiec Ho 229 cua Northrop đa hoan thanh va đuoc thu nghiem dien tich phan xa radar (RCS) tai Tejon, California, mau Ho 229 nay đuoc đat tren mot khop noi cuc 15 met (50 ft) va tiep xuc voi cac nguon nang luong đien tu co goc đo khac nhau, su dung 3 tan so trong khoang 20–50 MHz ma he thong Chain Home đa tung dung vao giua thap nien 1940.
Thu nghiem RCS voi gia thiet chiec Ho 229 tiep can bo bien Anh tu Phap o van toc 885 km/h (550 mph) tren đo cao 15–30 met (50–100 ft) so voi muc nuoc bien co the bi phat hien o khoang cach 80% so voi mot chiec Bf 109. Đieu nay co nghia la RCS cua Ho 229 chi bang 40% so voi mot chiec Bf 109. Nhung phan de bi phat hien nhat cua may bay la loi vao cua khong khi va buong lai, nhung chung se khong gay tro ngai khi so voi buoc song CH. Tuy nhien, van toc ket hop voi loi the co 20% đac tinh tang hinh se lam no tro thanh mot moi đe doa nghiem trong, no co the bat đau mot cuoc tan cong truoc khi cac luc luong phong thu kip trien khai va dung van toc cua no đe thoat khoi cac may bay tiem kich thong thuong.
Sau khi hoan tat thu nghiem, mau Ho 229 cua Northrop-Grumman đa đuoc tang cho Bao tang Hang khong va Khong gian San Diego. Phim tai lieu Hitler's Stealth Fighter (2009) do hang Myth Merchant Films san xuat dua tren mo hinh Ho 229 cua Northrop-Grumman cung nhu ky xao đo hoa đe mo ta mot kich ban hu cau thoi gian khi nhung chiec Ho 229 hoat đong trong ca vai tro phong thu va tan cong.


Bien the H.IX V1
Mau thu đau tien, la mot chiec tau luon khong co đong co, chi co duy nhat 1 chiec.
H.IX V2
Mau thu đau tien trang bi đong co, co duy nhat 1 chiec, trang bi đong co Junkers Jumo 004B.
Phat trien cua Gotha:

Ho 229 V3
Sua đoi loi vao khi, đong co chuyen len truoc đe khac phuc van đe mat can bang theo chieu doc. Truoc khi kip hoan thanh khung than thi no bi nguoi My thu giu, 2 đong co Junkers Jumo 004B đa đuoc lap đat.
Ho 229 V4
Phien ban tiem kich moi thoi tiet 2 cho, đuoc phat trien o Friedrichroda.
Ho 229 V5
Phien ban tiem kich moi thoi tiet 2 cho, đuoc phat trien o Friedrichroda.
Ho 229 V6
Phien ban tiem kich mot cho trang bi cac loai phao khac nhau, co mo hinh đuoc san xuat o Ilmenau.
Phat trien cua Horten:

H.IXb (cung đuoc Horten đinh danh la V6 va V7)
Phien ban tiem kich đem hoac huan luyen 2 cho, khong đuoc che tao.
Ho 229 A-0
Phien ban dua tren Ho 229 V6; khong đuoc che tao.


Tinh nang ky chien thuat (Horten Ho 229A (V3)) Du lieu lay tu ‘’The Great Book of Fighters’’


= Đac điem rieng =
To lai: 1
Chieu dai: 7,47 m (24 ft 6 in)
Sai canh: 16,76 m (55 ft 0 in)
Chieu cao: 2,81 m (9 ft 2 in)
Dien tich canh: 50,20 m² (540,35 ft²)
Trong luong rong: 4.600 kg (10.141 lb)
Trong luong cat canh: 6.912 kg (15.238 lb)
Trong luong cat canh toi đa: 8.100 kg (17.857 lb)
Đong co: 2 đong co phan luc Junkers Jumo 004B, luc đay 8,7 kN (1.956 lbf) moi chiec


= Hieu suat bay =
Van toc cuc đai: 977km/h
Tran bay: 16.000 m (52.000 ft)
Van toc len cao: 22 m/s (4.330 ft/min)
Luc nang cua canh: 137,7 kg/m² (28,2 lb/ft²)
Luc đay/trong luong: 0,26


= Vu khi =
4 phao MK 108 30 mm
Rocket R4M
Bom: 2 × 500 kg (1.100 lb)


Xem them = May bay co cung su phat trien =
Horten H.XVIII


= May bay co hinh dang tuong tu =
Lockheed F-117 Nighthawk
Northrop XP-79
Northrop Grumman B-2 Spirit


Tham khao Ghi chu

Tai lieu


Lien ket ngoai Horten Nurflugels
National Geographic: Hitler's Stealth Fighter
Arthur Bentley's scale drawings of the Ho-229 Luu tru ngay 26 thang 5 nam 2009 tai Wayback Machine
Construction of a model of the Horten IX including CAD files (in German) Luu tru ngay 4 thang 11 nam 2010 tai Wayback Machine
"Horten: Two brothers, one wing"
Gioi thieu so va mo ta qua trinh phuc che thu Horten H IX