The Dark Side of the Moon la album phong thu thu 8 cua ban nhac progressive rock nguoi Anh, Pink Floyd, đuoc phat hanh vao ngay 1 thang 3 nam 1973. Album chu yeu hoan thien nhung kinh nghiem trinh dien truc tiep cua ban nhac, kem voi đo la nhung trai nghiem moi sau su chia tay vao nam 1968 cua thanh vien sang lap, nhac si va nguoi viet loi cho ban nhac – Syd Barrett. Chu đe chinh cua The Dark Side of the Moon bao gom su đoi đau, long tham va roi loan tam than – nhung van đe chinh chiem huu tu tuong cua Barrett.
Album đuoc thu trong 2 giai đoan trong khoang nam 1972 va 1973 tai phong thu Abbey Road Studios o London. Pink Floyd đa su dung nhung ky thuat thu am tan tien nhat vao thoi điem đo đe thuc hien album, trong đo co ky thuat ghi đe va ky thuat thu am đa bang. Alan Parsons – nguoi tung co kinh nghiem voi Abbey Road (1969) va Let It Be (1970) cua The Beatles – la ky thuat vien chinh phu trach toan bo album, cung voi đo, ban nhac cung nho toi su cong tac cua ca si Clare Torry.
The Dark Side of the Moon la album thanh cong nhat cua Pink Floyd. Ngay sau khi phat hanh, album đa đat nhieu thu hang cao tai cac bang xep hang. Tai Billboard 200, The Dark Side of the Moon de dang vuon len vi tri so 1 sau 2 tuan phat hanh; album con lien tuc đung trong bang xep hang toi tan 741 tuan, tu nam 1973 toi nam 1988, nhieu hon bat ke album nao khac, cho toi nam 2015 album đa co tong 917 tuan đung trong bang xep hang nay. Voi khoang 50 trieu ban đa ban, đay la mot trong nhung album ban chay nhat the gioi, chi sau Thriller cua Michael Jackson. Album đa đuoc chinh am va ghi duoi dang CD 2 lan. Nam 2003, tap chi Rolling Stone xep The Dark Side of the Moon o vi tri so 43 trong danh sach "500 album vi đai nhat moi thoi đai". Đay la mot trong nhung album noi tieng va đuoc ham mo nhat, thuong xuyen đuoc đua vao danh sach nhung album nhac rock xuat sac nhat moi thoi đai.


Hoan canh ra đoi Sau khi phat hanh album Meddle vao nam 1971, ban nhac cung nhau thuc hien tour tai Anh, Nhat Ban va My trong thang 12 cung nam. Tai Broadhurst Gardens o London, ho thich thu voi y tuong thuc hien mot album moi, cho du uu tien cua ho vao thoi điem đo la tim toi nhung chat lieu moi. Ho tap trung tai nha cua tay trong Nick Mason o Camden Town, va Roger Waters đe nghi album moi co the tro thanh mot phan cua cac tour dien. Waters muon mot album "khien moi nguoi phat đien len", nhan manh vao nhung ap luc ma ban nhac đa tung phai trai qua, cung voi đo la nhung van đe tam ly tram trong ma cuu thanh vien Syd Barrett đa phai chiu đung. Ho phat hien quan điem nay giong voi mot album đuoc phat hanh vao nam 1969, The Man and The Journey. Trong mot bai phong van tren to Rolling Stone, David Gilmour noi: "Chung toi đeu nghi – va chac chac Roger đa nghi – rang phan lon ca tu ma chung toi muon đa đuoc dien đat theo cach it nhieu gian tiep. Co cam giac rang tu ngu toi rat sang to va ro rang."

Tom lai, ca bon thanh vien cua Pink Floyd đeu thay viec hop nhat cac ca khuc theo mot chu đe la mot y tuong tuyet voi. Waters, Gilmour, Mason va Wright bat đau cung viet va san xuat ben canh nhung chat lieu moi, va Waters đa thu am mot so ban demo tai phong thu nho tai nha rieng cua minh o Islington. Rat nhieu phan cua album đuoc thuc hien tu nhung ca khuc chua tung đuoc su dung: "Breathe" la su hop tac giua Waters va Ron Geesin cho soundtrack cua The Body, con phan chinh cua "Us and Them" la sang tac cua Wright cho bo phim Zabriskie Point. Ho tap trung trong can nha cua The Rolling Stones, gio đa tro thanh Nha hat Rainbow o London. Ho cung mua mot so thiet bi moi, trong đo co vai chiec loa, he thong phat thanh, may chinh 28-bang theo 4 kenh va mot he thong chieu sang tu tao. Tan 9 tan nhac cu đuoc cho toi bang 3 chiec xe tai: đay la lan đau tien ban nhac thuc hien tron mot album khi đang dien tour, tuy nhien đieu đo lai giup ho lua chon va cai thien nhung ca khuc moi. Cung tai đay, ho chon tieu đe tam thoi cho album la Dark Side of the Moon (am chi su đien ro chu khong mang y nghia thien van). Tuy nhien, khi biet cai ten nay đa tung đuoc ban nhac Medicine Head su dung, ho đoi ten thanh Eclipse. Nhung tranh chap đau tien xay ra tai Brighton vao ngay 20 thang 1 nam 1972 va sau that bai tu album cua Medicine Head, Pink Floyd cuoi cung cung đuoc su dung ten goc ma ho ua thich.
Dark Side of the Moon: A Piece for Assorted Lunatics, cai ten cong bo vao luc đo, đuoc gioi thieu truoc bao chi vao ngay 17 thang 2 nam 1972 – hon 1 nam truoc ngay phat hanh – tai Nha hat Rainbow va nhan đuoc nhung đanh gia rat tich cuc. Michael Wale cua to The Times mieu ta album "... khien nguoi ta phai khoc. Đo la mot tu duy hoan hao va ca tinh chat van rat am nhac." Derek Jewell cua to The Sunday Times viet: "Tham vong nghe thuat cua Pink Floyd gio đa that rong lon." Melody Maker lai co ve thieu hao hung: "Ve am nhac, ho đa co nhung y tuong hay, nhung nhung hieu ung am thanh lai lam toi nghi toi nhung cai long chim o so thu London." Tour dien sau đo đuoc đon nhan nong nhiet boi cong chung. Nhung chat lieu moi đuoc trinh dien live theo cung thu tu ma chung đuoc thu am, nhung co nhieu su khac nhau trong moi lan hat live va ban thu phat hanh 1 nam sau đo co su chinh am ro trong cac ca khuc nhu "On the Run", hay đoan đoc Kinh thanh sau nay bi thay the bang đoan hat cua Clare Torry trong "The Great Gig in the Sky".
Cac tour dien lon cua ban nhac xuyen chau Au va toi My đa giup ho rat nhieu trong viec cai thien kha nang trinh dien. Cac buoi ghi am dien ra xen ke giua cac tour. Ho gap nhau tai Anh ngay 20 thang 2 nam 1972, nhung sau đo ho đa phai bay sang Phap đe thu am cho bo phim La Vallee cua đao dien Barbet Schroeder. Ho sau đo sang Nhat Ban thuc hien tour roi lai quay lai Phap vao thang 3 đe hoan thien bo phim. Ho con mot vai buoi dien nua tai chau Au va Bac My truoc khi cung nhau tro ve ngay 9 thang 1 nam 1973 đe hoan thanh cong viec voi album.


Quan điem sang tac The Dark Side of the Moon chu yeu đuoc xay dung dua tren nhung thu nghiem ma Pink Floyd đa thuc hien o cac buoi trinh dien truc tiep va trong cac ban thu thanh truoc kia, nhung thieu han nhung am thanh "troi" cua nhung nhac cu mo rong (ky thuat thu am moi) ma theo nha phe binh David Fricke thi đieu nay đa tro thanh net đac trung rieng cua ban nhac ke tu khi thu linh Syd Barrett roi nhom vao nam 1968. Nguoi thay the anh la David Gilmour cho rang nhung nhac cu đo la "thu gay phe ngau hung", con theo Waters thi album nam 1971, Meddle, chinh la buoc ngoat giup ho xac đinh đuoc nhung gi se thuc hien trong album nay. Ca tu cua The Dark Side of the Moon bao gom su mau thuan, long tham, thoi gian, cai chet, su đien ro: tat ca đeu đuoc lay cam hung mot phan tu trang thai suy nhuoc than kinh cua Barrett, nguoi tung la sang tac va viet loi chinh cua ban nhac. Đay la mot album thuc su đang chu y ve viec su dung musique concrete voi thu ca tu truu tuong triet ly – đieu tung đuoc the hien rat nhieu trong cac sang tac khac cua ho.
Moi mat cua album la mot chuoi khong dung cac ca khuc. 5 ca khuc cua moi mat thuat lai rat nhieu khia canh cua cuoc song, bat đau va ket thuc boi tieng đap cua trai tim, kham pha nhung trai nghiem cua con nguoi, va (theo Waters) "su đong cam". "Speak to Me" va "Breathe" đa cung nhan manh cac yeu to tran tuc va phu phiem cua cuoc song ma đi kem voi su hien dien cua viec đieu tri benh đien, va tam quan trong cua cuoc song cua chinh minh — "Don't be afraid to care" ("Đung so viec quan tam"). Lay boi canh tai san bay, "On the Run" noi ve nhung ap luc va su lo au trong moi chuyen đi, đac biet voi noi so bay cua Wright. "Time" trinh bay cach thuc ma thong qua cua no co the kiem soat cuoc song cua minh va đem toi mot loi canh bao cho nhung nguoi van con tap trung vao cac khia canh tran tuc; thu đi kem voi co đon va tu ti the hien trong "Breathe (Reprise)". Mat A đuoc ket thuc boi phan giong cua Wright va Torry trong mot ca khuc an du ve cai chet "The Great Gig in the Sky". Mo đau voi tieng choi xeng va mat tien, ca khuc đau tien cua mat B, "Money" che gieu su tham lam va viec tieu xai bang cach su dung ca tu kha lo lieu cung voi nhung hieu ung am thanh đac biet (thuc te, đay lai la ca khuc đuoc biet đen nhieu nhat cua album voi rat nhieu ban hat lai tu nhieu ban nhac khac). "Us and Them" lai noi ve su co lap cua benh tram cam voi hinh anh cua su đoi đau giua hai phan than nham noi len cac moi quan he ca nhan. "Any Colour You Like" lien quan toi su thieu thon trong lua chon cua xa hoi con nguoi. "Brain Damage" đe cap toi cac van đe tam than tu viec co đuoc vinh quang va thanh cong tren ca mong đoi, đac biet cau hat "and if the band you're in starts playing different tunes" la hinh anh ve su ra đi cua Syd Barrett. Album ket thuc voi "Eclipse", ca khuc tan thanh cac đinh đe ve su pha huy cung nhu hop nhat, tu đo muon nguoi nghe hinh dung đuoc nhung quan điem chung đuoc chia se boi toan nhan loai.


Thu am va san xuat Album đuoc thu am tai phong thu Abbey Road Studios trong 2 lan, giua thang 5 nam 1972 va thang 1 nam 1973. Pink Floyd nho su tro giup cua Alan Parsons, nguoi tung lam viec voi ho trong album Atom Heart Mother cung nhu đa tung thuc hien 2 album thanh cong cua The Beatles Abbey Road va Let It Be. Qua trinh thu am su dung nhieu ky thuat tan tien nhat vao thoi điem đo: phong thu đa su dung may thu 16-bang trong rat nhieu ca khuc, thu cho phep am thanh co bien đo lon hon so voi may thu 4 hay 8-bang ma truoc kia ho van su dung, đieu đo khien cho nhung an ban sau nay co dung luong lon hon rat nhieu.
Ngay 1 thang 6, ho bat đau voi ca khuc đau tien "Us and Them", sau đo 6 ngay la "Money". Waters đa tao hieu ung tieng xeng qua bang thau tu tieng nhung đong xu vut vao trong chiec may xay bang su cua vo, va sau đo chung lai đuoc ghi lai 1 lan nua theo ky thuat 4 kenh cung voi ca album (do khong co đu thoi gian cung nhu khong co đu so bang thu, Parsons thuc su khong hai long voi chat luong ban mix). "Time" va "The Great Gig in the Sky" la nhung ca khuc lan luot đuoc thu sau đo 2 thang, khi ban nhac đang danh thoi gian ben gia đinh va chuan bi cho tour quanh nuoc My. Buoi thu bi gian đoan giua chung: Waters, von la mot co đong vien cuong nhiet cua Arsenal F.C., quyet đinh tam nghi đe anh co the xem đoi bong cua minh, va ban nhac đanh phai ngoi xem chuong trinh Monty Python's Flying Circus trong luc cho đoi, bo mac Parsons chinh sua cac phan thu am. Gilmour thi lai bac bo thong tin nay; trong bai phong van vao nam 2003, ong noi: "Chung toi đoi luc co xem, nhung mot khi chung toi đang lam mot cong viec dang do, chung toi se luon tap trung."
Tro lai tu nuoc My vao thang 1 nam 1973, ho lien thu am "Brain Damage", "Eclipse", "Any Colour You Like" va "On the Run" voi may chinh 5-tan ma ho tung su dung tu nhieu đot thu truoc. 4 giong nu đuoc moi toi đe hat trong "Brain Damage", "Eclipse" va "Time" va nghe si saxophone Dick Parry đuoc chi đinh đe choi trong "Us and Them" va "Money". Cung luc, ho thuc hien bo phim tai lieu cua đao dien Adrien Maben, Pink Floyd: Live at Pompeii. Ngay khi cac buoi thu hoan tat, ho lai chuan bi len đuong cho tour dien vong quanh chau Au.


= Đao cu =

Album su dung rat nhieu đao cu đac biet, nhu may giu nhip đon trong "Speak to Me", hay tieng bang ghi đe trong "Money". Mason đa thu ban nhap cua "Speak to Me" tai nha rieng truoc khi hoan thanh no tai phong thu. Ca khuc nay tro thanh ca khuc mo man va bao gom mot so am thanh tap va mot so phan tu cac ca khuc khac trong album. Đoan be piano choi o nen dan toi đoan cao trao cua cac hieu ung, tiep toi ngay sau đo la đoan vao cua "Breathe". "Speak to Me" la mot trong nhung sang tac hiem hoi cua Mason. Cac am thanh co trong "Money" đuoc Waters tao ra tu tieng đong xu va cham, tuot giay, tieng choi xeng va tieng may đem nhip – nhung thu tao nen đoan bang tu 7-nhip (sau nay đuoc sua theo hieu ung "nhu đang buoc trong mot can phong" 4 kenh chung cua album). Tuy nhien, nhung yeu cau cua album lai đoi hoi rat nhieu ky thuat vien cung nhu ban nhac đe đieu chinh cac may chinh am cung luc nham tron nhung ban thau đa am tan mot cach muot ma nhat đe phuc vu cac ca khuc.
Voi nhu cau ve cai tien nhac rock cua minh, Pink Floyd đa su dung rat nhieu may chinh am cho am thanh cua ho. Ho đa su dung may EMS VCS 3 cho cac ca khuc "Brain Damage" roi "Any Colour You Like", may Synthi A cho "Time" va "On the Run". Ho cung cho phep va thu am mot so am thanh moi, nhu viec cho cac ky thuat vien chay quanh phong thu đe tao tieng vang (trong "On the Run"), hoac xu ly kheo leo tieng trong bass đe tao tieng đap trai tim (trong "Speak to Me", "On the Run", "Time", va "Eclipse"). Tieng trai tim đap la am thanh chu đao trong cac đoan vao va ket thuc cua album, tuy nhien lai co the nghe kha ro trong "Time", hay "On the Run". Tieng chuong đong ho reo rat trong "Time" đuoc dan sau mot chuoi tieng cua chiec trong rototom von la mot y tuong đe tao hieu ung 4 kenh cua Parsons. Ky thuat vien đa đung thu am moi lan chuong điem tai mot cua hang đong ho, va du rang phan thu cua ong khong đuoc chinh sua đac biet trong album, song no van đuoc chon vai phan cho ca khuc đac biet nay.


= Gop giong =
Kha nhieu ca khuc, trong đo co "Time" va "Us and Them" la phan song ca cua Wright va Gilmour. Waters đa chi ro cac đoan giong la nay cua ho trong bo phim tai lieu nam 2003 The Making of The Dark Side of the Moon. Đe tang tinh hieu qua, Parsons đa su dung nhung ky thuat cua phong thu nhu ghi đe giong va guitar – ky thuat cho phep Gilmour tu be voi chinh giong cua minh. Parsons cung thuc hien mot so ky thuat khac, nhu flanging hay reverb, va tach biet cac am thanh theo cac kenh rieng (de nhan thay nhat trong "On the Run" su dung 4 kenh khi tieng cua đan Hammond B3 organ bi bop meo boi bo chuyen am Leslie).
Album co su đong gop đang ke cua Clare Torry trong vai tro nguoi đai dien o Abbey Road, ca si va la nguoi viet nhac cho cac ca khuc. Ba đa tung thuc hien mot so san pham nhac pop va vai album hat lai, va sau khi nghe mot vai san pham cua ba, Parsons quyet đinh moi ba toi hat cho "The Great Gig in the Sky". Ban đau Torry tu choi loi moi vi muon đi xem Chuck Berry trinh dien tai Hammersmith Apollo, nhung sau đo ba thu xep lai đe co the tham gia vao ngay Chu nhat. Ban nhac đe đat nhung quan điem va y tuong cua album, song lai bat luc trong viec dien đat nhung gi muon Torry lam. Gilmour la nguoi phu trach buoi thu hom đo, va chi qua vai lan thu vao ngay Chu nhat, Torry đa hinh dung ra đoan giai đieu khong loi dan boi phan piano cua Wright. Ban đau, ba cam thay kha nan long vi su kem coi cua minh va muon tu choi ban nhac – nhung nguoi rat hao huc ve phan the hien cua ba. Phan thu cua Torry đuoc lua chon chinh sua phu hop voi ca khuc. Voi phan tham gia cua minh, ba đuoc nhan 30 bang, tuong đuong khoang 300 bang vao nam 2012, nhung toi nam 2004, ba đe nghi EMI va Pink Floyd ve van đe chia se ban quyen va muon đuoc coi la nguoi viet "The Great Gig in the Sky" cung Wright. Toa an toi cao đong y voi đon cua ba, song nhung thong tin đuoc viet tu nam 2004 tro ve truoc se khong đuoc cap nhat. Tat ca cac thong tin ve ca khuc ke tu nam 2005 đeu ghi đong sang tac Torry-Wright.

Nhung đoan giong roi rac xen lan cac đoan nhac cung la mot đac trung cua album. Trong qua trinh thu, Waters đa yeu cau ban nhac va đoi ngu ky thuat vien trong phong thu tra loi cac cau hoi anh chuan bi san trong cac to giay. Cac phan tra loi đuoc đat truoc mot chiec micro toi trong phong thu so 3, bao gom cac cau hoi nhu "Mau ma ban thich nhat?", hay "Mon an ban thich nhat?" truoc khi toi nhung chu đe chinh (nhu su đien ro, bao luc va cai chet). Nhung cau hoi nhu "Lan cuoi ban su dung vu luc?" đuoc đat ngay truoc cau hoi "Ban nghi vay co đung khong?" buoc nguoi đoc phai tra loi lan luot. Roger "The Hat" Manifold co ve kha kho khan, va trong hoan canh kha nhieu cau hoi bi that lac, anh la nguoi duy nhat đuoc ghi am theo kieu ngoi phong van co đien. Waters đa hoi anh ve nhung xung đot khi anh con lam tay đua, va Maniford tra loi: "... give 'em a quick, short, sharp shock..." ("... cho chung mot cu soc nhanh, gon va manh..."). Khi đuoc hoi ve cai chet, anh tra loi "live for today, gone tomorrow, that's me..." ("song ngay hom nay, chet ngay mai, đo la toi..."). Mot nhan vat khac, Chris Adamson – mot thanh vien trong tour cua Pink Floyd, đa co mot đoan thoai cho vao lam phan mo đau album: "I've been mad for fucking years - absolutely years" ("Toi đa tung đien trong nhieu nam chet tiet - rat nhieu nam"). Quan ly Peter Watts (cha cua dien vien Naomi Watts) gop phan thu cho nhung trang cuoi dai trong "Brain Damage" va "Speak to Me". Nguoi vo thu hai cua ong, Patricia 'Puddie' Watts (gio la Patricia Gleason) gop cau "geezer" (la) "cruisin' for a bruisin'" su dung trong đoan chuyen giua "Money" va "Us and Them" va "I never said I was frightened of dying" ("Toi chua bao gio noi rang toi so cai chet") trong đoan cuoi cua "The Great Gig in the Sky".
Co the cau "I am not frightened of dying. Any time will do: I don't mind. Why should I be frightened of dying? There's no reason for it – you've got to go sometime" va ca cau ket thuc album "There is no dark side in the moon, really. As a matter of fact it's all dark" la cua nguoi gac cua nguoi Ireland, Gerry O'Driscoll. Paul va Linda McCartney cung tham gia vao phan phong van, song nhung cau tra loi lai bi cho la "nhu chi co đe gop vui", va khong đuoc cho vao album. Thanh vien khac cua Wings, Henry McCullough, thi đuoc ghi vao album cau noi "I don't know, I was really drunk at the time" ("Toi khong biet, toi thuc su rat say vao luc đo").


= Hoan thien =
Trong vai cuoc thao luan đe hoan thien album, nha san xuat Chris Thomas đuoc lua chon đe co "mot đoi tai tuoi moi". Thomas von la mot nguoi trong nghe nhac hon la mot ky thuat vien am thanh. Ong tung cong tac voi nha san xuat cua The Beatles, George Martin, va la hoc tro cua quan ly cua Pink Floyd, Steve O'Rourke. Ca bon thanh vien đeu tan thanh phong cach ma Thomas su dung, khi ma Waters va Mason ua thich kieu tron am "kho" va "sach" su dung it cac nhac cu hon thong thuong, trong khi Wright va Gilmour lai ua thich kieu tron am nhieu "tieng vang". Thomas sau nay noi chua tung co mot su thong nhat nhu vay: "Gan nhu cha co su khac biet nao trong y kien cua ho. Toi khong nho Roger co tung yeu cau toi giam bot cac tieng vang khong. Thuc te, khong co chut goi y nao ma bi ho bo quen. Đo la mot bau khong khi rat sang tao. That thu vi." Du su that chua đuoc kiem chung, song su gop mat cua Thomas đa gop phan tao nen su đong thuan giua Waters va Gilmour va khien ca hai cam thay hai long cho toi ket thuc cua du an. Thomas đa chiu trach nhiem cho nhung thay đoi đang ke trong album nay, bao gom ca thoi gian hoan hao cua tieng vang đuoc su dung trong "Us and Them". Ong cung tham gia chinh sua trong "The Great Gig in the Sky" (du Parsons la nguoi thue Torry). Trong bai phong van nam 2006, khi đuoc hoi ve nhung thanh qua co đuoc trong phong thu, Waters noi: "Sau khi buoi thu ket thuc, toi co mang mot ban sao ve nha va toi đa bat no cho vo nghe, va toi nho co ay đa bat khoc khi no ket thuc. Toi nghi, "Han la no đa lam rung đong đau đo", va toi thay vui vi đieu đo. Ban biet đay, khi ban hoan thanh mot viec gi đo, nhat la khi ban viet mot ca khuc, ban se nghe no voi mot cam giac hoan toan khac so voi khi ban choi truoc mot ai đo. Va toi luc đo toi tu nhu "Wow, cong viec đa thuc su hoan thien", va toi rat tin tuong rang cong chung se đon nhan no."


= Thiet ke =

Album đuoc phat hanh voi ban LP bia đuoc thiet ke boi Hignosis va nghe si George Hardie. Hignosis tung thiet ke cho nhieu phan bia khac cua ban nhac voi nhung ket qua khac nhau. EMI đa co nhung phan ung kha bi quan sau nhung thiet ke tu album Atom Heart Mother va Obscured by Clouds vi ho ua thich kieu thiet ke truyen thong co hinh anh va chu viet hon. 2 nha thiet ke Storm Thorgerson va Aubrey Powell đa bo qua cac chi trich đe toi cong tac voi ban nhac. Voi The Dark Side of the Moon, Wright đa đe đat voi ho rang anh muon co mot thu "thong minh hon, thuan khiet hon, sang trong hon". Y tuong chiec lang kinh đuoc lay tu hinh anh ma Thorgerson nhin thay khi đi kiem tra đien nao đo voi Powell.
Phan trinh bay đuoc ho tro boi nguoi cong tac voi ho, George Hardie. Hipgnosis đa cho ban nhac lua chon giua 7 nha thiet ke, song ca bon thanh vien đeu thong nhat rang chiec lang kinh la lua chon toi uu. Phan thiet ke the hien đuoc 3 yeu to: anh sang san khau, ca tu cua album, va thu "đon gian ma đam net" ma Wright đe nghi rieng cho thiet ke. Quang pho tiep tuc đi qua thau kinh cung la y tuong cua Waters. Hon nua, thiet ke cua chiec lang kinh cung ham chua su the hien truc quan cua tieng nhip tim xuat hien trong suot album, va mat sau cua album co mot lang kinh khac hoi tu quang pho nhu loi goi y cua Thorgerson ve viec bay tri album trong cac cua hang. Tuy nhien phan quang pho đo chi co sau mau khi khuyet mau cham (mot chiec lang kinh thong thuong se cho thay anh sang khong co mau thanh 7 mau co ban sau khi no bi phan tach ben trong lang kinh). Phan bia phia trong bao gom 2 poster cung vai mieng dan in hinh chiec kim tu thap. Mot poster la anh chup ban nhac khi đang tren san khau, voi phong nen phia sau nhin kha ro chu PINK FLOYD, con lai la hinh chup hong ngoai cua Kim tu thap Giza boi Powell va Thorgersen.
Sau su ra đi cua thanh vien sang lap Barrett vao nam 1968, phan ca tu đuoc don ca len vai cua Waters. Anh đuoc cong nhan la nguoi viet loi cho tat ca cac ca khuc cua album, đua The Dark Side of the Moon thanh album thu 5 lien tiep cua Pink Floyd ma anh la nguoi duy nhat phu trach ca tu. Ban nhac tin tuong phan viet toi muc lan đau tien ho co y đinh đua chung len phan bia. Nam 2003, khi đuoc hoi ve vai tro cua minh trong viec "hoa hop cac y tuong va cong viec" cung thu "am nhac" cua David Gilmour, Waters tra loi: "That la tao lao. Khong co bat ke van đe gi neu Dave can mot thu gi đo đe the hien tai nang guitar cua minh. Va anh ay la mot tay guitar tuyet hao. Nhung cai y tuong ma anh y co truyen đat qua nhieu nam rang am nhac cua anh ay hon toi qua la vo nghia. That la mot cau chuyen vo ly song moi nguoi lai co ve thich thu voi no."


Phat hanh Do cac hieu ung 4 kenh chua đuoc hoan chinh, ban nhac (tru Wright) đa khong toi tham gia buoi hop bao chinh thuc tai London Planetarium ngay 27 thang 2. Tai đo, nguoi ta chi thay nhung tam hinh to bang nguoi that cua ban nhac, con phan chinh stereo cho album đuoc gioi thieu qua mot he thong am thanh rat toi. Tuy nhien nhin chung, bao chi van the hien su phan khich. Roy Hollingworth cua to Melody Maker mieu ta mat A "... mau thuan voi chinh no o ve ngoai" nhung lai rat đe cao mat B "Cac ca khuc, am thanh, tiet tau đeu rat chac chan va hoanh trang. Saxophone tao điem nhan, con ban nhac van rock and roll, va tuon trao roi nhe luot trong man đem." Steve Peacock cua to Sounds viet: "Toi khong quan tam lieu ban đa tung đe y toi mot bai viet ve am nhac cua Pink Floyd hay chua, song toi van yeu cau ban hay nghe The Dark Side of the Moon.". Trong bai viet nam 1973 cua to Rolling Stone, Loyd Grossman mieu ta "mot album muot ma voi su phong phu ve chat lieu cung nhu quan điem khong chi moi goi, ma con khao khat moi su quan tam."
The Dark Side of the Moon đuoc phat hanh truoc o My vao ngay 1 thang 3, sau đo la o Anh ngay 24. Album co đuoc thanh cong vang doi tai Anh cung nhu tai Tay Au. Ngay thang 4, ho đa co chung chi Vang tai ca Anh va My. Trong thang 3 nam 1973, album tro thanh mot phan trong tour dien tai My cua ban nhac, trong đo co ca buoi dien o Radio City Music Hall tai New York ngay 17 thang 3 truoc 6000 nguoi. Điem nhan cua buoi dien chinh la nhung chiec may bay nhao lon o phia sau nha hat khi ho hat "On the Run", truoc khi chung "đam nhau" trong lan khoi mau cam. Album đat vi tri so 1 tai Billboard 200 vao ngay 28 thang 4 va thanh cong toi muc ban nhac phai quay tro lai đay chi 2 thang sau đe thuc hien mot tour dien khac.


= Nhan đia =

Cac album đau tien đuoc ban tai My cua Pink Floyd đeu đuoc phat hanh boi nha đai dien cua ho tai đay, Capitol Records. Giam đoc moi cua hang, Bhaskar Menon, quyet đinh can nhung đot pha đe cai thien tinh hinh sau that bai cua album truoc đo, Meddle. Tuy nhien, vi that vong voi Capitol, quan ly cua ban nhac, O'Rourke bi mat đam phan voi giam đoc cua CBS, Clive Davis, ve mot hop đong voi Columbia Records. The Dark Side of the Moon la album cuoi cung cua Pink Floyd con hop tac voi Capitol truoc khi chinh thuc co ky ket moi. Su quan tam cua Menon ve album nay đa khien ong thuc hien mot chuong trinh quang cao ram ro, trong đo co ca viec nho phat cac ca khuc "Us and Them" va "Time" qua song phat thanh. Tai mot so noi – nhu tai Anh – Pink Floyd đa khong he phat hanh đia đon ke tu ca khuc "Point Me at the Sky" vao nam 1968. Ngay 7 thang 5 nam 1973, ho ra mat đia đon "Money" cung voi "Any Colour You Like" o mat B. Đia đon co đuoc vi tri so 13 tai Billboard Hot 100 vao thang 7. Ban đia đon voi nhan đia trang đuoc gui toi cac đai phat thanh: trong khi ban thu mono cua chung thay the tu "bullshit" bang viec xoa đi chi con "bull" thi ban stereo van giu nguyen goc. Viec đo la mot van đe thuc su, va ban thay the đuoc gui toi đai phat thanh đa yeu cau cac DJ can phai nghe truoc ban goc. Ngay 4 thang 1 nam 1974, "Time" va "Us and Them" đuoc phat hanh duoi dang đia đon mat A-kep. Menon đa rat co gang niu giu Pink Floyd trong vo vong; va toi đau nam 1974, ban nhac ky hop đong voi Columbia voi khoan tien lot tay len toi 1 trieu $ (o Anh va chau Au, ho van tin tuong hang đia Harvest Records).


= Doanh thu =
The Dark Side of the Moon tro thanh mot trong nhung album ban chay nhat moi thoi đai (khong tinh cac album tuyen tap hay soundtrack) va đung thu 25 trong danh sach album ban chay nhat tai My. Cho du chi đung đau bang xep hang cua Billboard trong ven ven 1 tuan, song no van nam trong bang xep hang nay suot 741 tuan. Album tro lai Billboard trong bang xep hang Top Pop Catalog Albums vao thang 5 nam 1991 va van luon o đo toi tan ngay nay. Đay cung la album ban chay thu sau cua moi thoi đai tai Anh.

Tai My, ban LP đuoc phat hanh nhan đuoc chung chi Bach kim vao ngay 1 thang 1 nam 1975. Sau đo no giu chung chi Vang cho toi ngay 16 thang 2 nam 1990, khi no đuoc nhan chung chi 11× Bach kim. Ngay 4 thang 6 nam 1998, RIAA chung nhan album đat 15× Bach kim, tuong đuong voi it nhat 15 trieu đia tieu thu tai đay, đua The Dark Side of the Moon tro thanh album ban chay nhat cua ban nhac (The Wall nhan chung chi 23× Bach kim song đay lai la mot album-kep). Đia đon "Money" va "Time" la nhung ca khuc ua thich tren song phat thanh, va tinh toi ngay 20 thang 4 nam 2005, "Time" đa đuoc phat it nhat 13.723 lan, con "Money" la 13.731. Nguoi ta uoc tinh The Dark Side of the Moon ban đuoc khoang 50 trieu ban tren toan the gioi. Trong thoi gian "slow week", album đa ban đuoc khoang 8.000-9.000 ban tren tong so 400.000 ban đuoc ban trong nam 2002, bien no tro thanh album ban chay thu 200 cua nam cho du no đa đuoc phat hanh tu gan 3 thap nien truoc. Theo so bao ngay 2 thang 8 nam 2006 cua to Wall Street Journal, cho du album đuoc phat hanh tu nam 1973, song no đa ban đuoc it nhat 7.7 trieu ban tinh toi nam 1991 chi rieng tai My. Album đat vi tri so 1 tai Pop Catalogue Chart cua Billboard vao nam 2003 khi SACD ban đuoc 800.000 ban tai My. Tinh đen tuan tu ngay 5 thang 5 nam 2006, The Dark Side of the Moon đa đat moc 1.500 tuan tai Billboard 200 va Pop Catalogue Chart. Cu 14 nguoi duoi 50 tuoi tai My thi co mot nguoi so huu album nay hoac ban copy cua no. Ngay nay, no van la album thanh cong nhat tai New Zealand; album xuat hien tong cong 289 tuan trong bang xep hang, va la album ban chay nhat moi thoi đai theo RIANZ.


= Chinh am va tai ban =
Nam 1979, The Dark Side of the Moon đuoc tai ban trong an ban LP va MoFi va toi thang 4 nam 1988, no đuoc in trong an ban "Ultradisc" CD. Album tung đuoc EMI tai ban truoc đo duoi dang CD vao nam 1984, roi vao 8 nam sau trong box set Shine On. Đay cung la an ban nam trong box set ky niem 20 nam phat hanh album. Phan bia đuoc thiet ke boi Storm Thorgerson, nha thiet ke bia album goc nam 1973. Trong an ban nay, co the đe y thay loi thuc hien khi tieng nhac sau khi ket thuc "Eclipse" lai la giai đieu cua ca khuc "Ticket to Ride" cua The Beatles.
Ban chinh sua theo nguyen tac 4 kenh boi EMI, du chua tung đuoc toan bo ban nhac đong y, đuoc ra mat trong an ban ky niem 30 nam phat hanh album vao nam 2003. Co chut bat ngo khi ban nhac khong chon Parsons ma lai chon ky thuat vien cua ho luc đo la James Guthrie đe tao am đa kenh (surround) 5.1 chinh theo đinh dang SACD. Guthrie la nguoi cong tac voi Pink Floyd tu album thanh cong The Wall (1979) va đa tung lam viec trong cac du an The Wall DVD-video va album In the Flesh đinh dang SACD cua Waters. Nam 2003, Alan Parsons noi ong cam thay that vong ve phan chinh sua cua Guthrie voi ban SACD, noi rang Guthrie "tao ra am thanh qua that so voi ban goc" va vi the khong huong ung ban phat hanh nay.
xxxx150px|nho|phai|Alan Parsons vao nam 2006]]
Noi ve "On the Run", Parsons nhan xet: "Sau khi toi nghe ban chinh cua cau ay, toi co cam giac nhu nghe stereo ma lai kem chut surround." Tuy nhien, ong lai đanh gia cao phan viec trong cac ca khuc khac, đac biet la "The Great Gig in the Sky": "Toi xin nga mu truoc James voi viec chon loc ra nhung am thanh rat sat voi giong cua Clare. Cau ay can phai tang them phan stereo, thu von hoi loang. Phan stereo von rat manh voi be cua Hammond organ, va giong cua Clare thi con yeu. Trong phan chinh 4 kenh, tieng Hammond van vay, chinh vi the toi khong thuc su hai long voi ban chinh stereo nay. Phan chinh qua la tot, song co ve James con chua lam het suc. Cong viec cua anh ay lam that tot, va anh ay đa gop phan giup Clare noi bat hon mot chut." An ban ky niem 30 nam nay giup cho ban nhac co them 3 giai thuong am nhac vao nam 2003 va ban đuoc it nhat 800.000 ban. Phan thiet ke đuoc phu trach boi mot nhom van bao gom ca Thorgerson. Buc anh tro thanh mot vien kinh trong suot, song van giu nguyen ti le va kich co cua chiec lang kinh ban đau. Chiec lang kinh trong suot nay đuoc giu boi nhung soi chi va nam o vi tri nhu bia goc. Y tuong nay toi tu quan điem "am thanh thuc su tot voi chat luong surround 5.1..." Hinh anh đuoc tao khac voi binh thuong đe co "mot thu y het song van khac biet, đe cho nguoi ta van nhan ra đay la The Dark Side of the Moon, van nhan ra chiec lang kinh, nhung no khong hoan toan nhu phai vay va vi the tro nen moi me."
The Dark Side of the Moon cung đuoc tai ban vao nam 2003 duoi dang đia vinyl 180-gram (chinh boi Kevin Gray at AcousTech Mastering), bao gom nhung poster va hinh dan khac voi ban goc (theo an ban ky niem 30 nam). Vao nam 2007, album cung đuoc cho vao trong tuyen tap Oh, by the Way – box set ky niem 40 nam thanh lap Pink Floyd, cung voi đo la ban tai mien phi tren iTunes Store. Album đuoc tai ban vao nam 2011 trong catalogue Why Pink Floyd...? cung voi mot ban chinh am album theo nhieu nhac cu khac.


Ton vinh Thanh cong tot đinh cua album đa giup ca bon thanh vien cua ban nhac nhanh chong tro nen giau co. Richard Wright va Roger Waters đeu mua cho minh nhung trang trai lon, con Nick Mason tro thanh mot nha suu tap xe hoi. Mot phan loi nhuan cung đuoc danh đe đau tu cho bo phim Monty Python and the Holy Grail (1975). Ky thuat vien Alan Parsons nhan đe cu Grammy cho Album khong-co-đien chinh am xuat sac nhat voi The Dark Side of the Moon, va tu đay ong bat đau mot su nghiep ghi am lay lung voi nhieu nghe si ten tuoi khac. Trai voi Waters va Gilmour luon tu ha thap nhung đong gop cua minh cho album, Mason lai kha tang boc ve nhung phan đong gop cua minh. Parsons noi vao nam 2003: "Toi nghi ho đeu nghi toi đa danh het tam huyet cua su nghiep cua minh cho The Dark Side of the Moon, va đieu đo cung co vai phan su that. Nhung đoi luc toi van tinh tao, va that vong vi moi nguoi noi ho đa lam mot album hang trieu ban ma khong quan tam toi nhung nguoi khac cung tham gia vao ban thu."
The Dark Side of the Moon luon xuat hien trong cac danh sach album xuat sac nhat moi thoi đai. Nam 1987, Rolling Stone xep no o vi tri so 35 trong danh sach "100 album cua 20 nam gan nhat", va 16 nam sau, vao nam 2003, no đuoc xep o vi tri so 43 trong danh sach "500 album vi đai nhat moi thoi đai". Vi tri nay khong thay đoi trong ban danh sach tuong tu vao nam 2012. Nam 2006, no đuoc bau chon la album ua thich nhat tren đai ABC cua Uc. Đoc gia tren mang cua to NME bau chon đay la album xuat sac nhat cua moi thoi đai vao nam 2006, va thinh gia cua đai Planet Rock cung bau chon tuong tu vao nam 2009. Album đuoc xep o vi tri so 2 trong danh sach "Definitive 200" cua Hiep hoi doanh nghiep Thu am My (NARM) voi loi tua "ton vinh tinh nghe thuat cua mot album thu am". No nam o vi tri so 29 trong danh sach "50 album lam thay đoi the gioi" cua to The Observer vao nam 2006 va đung thu 37 trong danh sach "100 album hay nhat" cua to The Guardian vao nam 1997, bau chon boi cac nghe si va cac nha phe binh. Phan bia đuoc kenh VH1 binh chon la bia album xuat sac thu tu cua lich su, trong khi Planet Rock binh chon đay la phan bia xuat sac nhat.
Tinh quan trong cua The Dark Side of the Moon nam o cho no lam thay đoi lon nen am nhac hien đai, cac nghe si tung hat lai cac ca khuc cua album cung nhu van hoa đai chung. Su ra đoi cua no đuoc coi la buoc ngoat đot pha cua lich su nhac rock, tu đo đoi khi dan toi su so sanh giua Pink Floyd va Radiohead, đac biet la voi album nam 1997 OK Computer – album tung đuoc goi la The Dark Side of the Moon cua thap nien 90 vi ca hai cung đe cap toi mot chu đe: su mat đinh huong sang tao cua ca nhan đe khang đinh minh trong xa hoi hien đai.


= Cac ban hat lai =
Mot trong nhung album hat lai noi tieng nhat chinh la Return to the Dark Side of the Moon: A Tribute to Pink Floyd. Đuoc phat hanh vao nam 2006, album la su cong tac cua rat nhieu nghe si noi tieng nhu Adrian Belew, Tommy Shaw, Dweezil Zappa, va Rick Wakeman. Nam 2000, The Squirrels cho phat hanh The Not So Bright Side of the Moon hat lai toan bo album. Ban nhac dubsteb toi tu New York, Easy Star All Stars cung ra mat mot album co ten Dub Side of the Moon vao nam 2003. Nhom Voices tung tham gia The Dark Side of the Moon tung cho phat Dark Side of the Moon a Cappella hat lai toan bo album theo phong cach a cappella. Ban nhac bluegrass Poor Man's Whiskey thuong xuyen the hien lai album nay theo phong cach bluegrass va ho co album Dark Side of the Moonshine. Mot an ban dan day tu tau cua album nay cung đuoc ban vao nam 2004. Nam 2009, The Flaming Lips hop tac cung Stardeath and White Dwarfs, Henry Rollins va Peaches đe thu am lai album nhu nguyen goc.
Ngoai ra con rat nhieu ghi chep ve cac ban hat lai album khi trinh dien live cung nhu viec su dung cac giai đieu cua The Dark Side of the Moon. Nhom nhac jam-rock Phish tung hat lai toan bo album trong buoi dien ngay 2 thang 11 nam 1998 tai West Valley City, Utah. Dream Theater tung hat lai album nay trong buoi dien cua minh, va vao thang 5 nam 2011, Mary Fahl phat hanh From the Dark Side of the Moon, mot san pham "tuong tuong lai" album goc.


= Dark Side of the Rainbow =

Dark Side of the Rainbow hay Dark Side of Oz la hai cai ten xuat hien nhieu trong tin đon lan rong vao nam 1994 rang The Dark Side of the Moon la ban soundtrack cua bo phim The Wizard of Oz (1939). Cac nha phe binh thay co nhieu điem tuong đong khi theo doi bo phim va lang nghe album, chang han canh nhan vat Dorothy Gale bat đau buoc đi voi cau hat "no one told you when to run" co trong ca khuc "Time" hay canh Dorothy đang đi thang bang tren day tai cau "balanced on the biggest wave" trong ca khuc "Breathe". David Gilmour va Nick Mason đeu phu nhan su lien quan giua 2 san pham nay, trong khi Rogers Waters cho rang đo la mot tin đon "hai huoc". Alan Parsons noi rang chang ai nhac toi bo phim nay trong qua trinh thuc hien album.


Danh sach ca khuc Tat ca loi bai hat đuoc viet boi Roger Waters.


Thanh phan tham gia san xuat Xep hang Phat hanh Đoc them Danh sach album ban chay nhat the gioi
Danh sach đia nhac cua Pink Floyd


Tham khao Ghi chu


Thu muc Lien ket ngoai Website chinh thuc