Xem Te (đinh huong) ve cac nghia khac cua tu "Te".
  
Te (Phon the: 齊國; Gian the: 齐国) la mot quoc gia chu hau cua nha Chu tu thoi ky Xuan Thu đen tan thoi ki Tan Thuy Hoang thong nhat Trung Hoa. Lanh tho cua quoc gia nay hien tuong ung voi đai bo phan tinh Son Đong.
Đat nuoc nay khoi đau tu Khuong Tu Nha, khai quoc cong than giup Chu Vu vuong lap nen nha Chu, nuoc Te la đat phong cua Khuong Tu Nha theo le phan phong cua nha Chu, truyen đi đoi đoi. Thoi Xuan Thu, nuoc Te tru danh la mot chu hau manh duoi thoi ky cua Te Hoan cong, mot trong Ngu ba. Trong thoi ky Chien Quoc, nuoc Te đoi tu ho Khuong sang ho Đien voi vi quan chu Thai cong Đien Hoa, nuoc Te cung noi len nhu la mot nha nuoc hung manh, đuoc su sach coi la mot trong so 7 quoc gia co anh huong lon nhat thoi ky đo, tuc Chien Quoc That hung.
Nam 221 TCN, nuoc Te bi nuoc Tan diet, la quoc gia cuoi cung bi Tan Thuy Hoang chinh phuc.


Lich su Vao khoang the ky 11 TCN, Te đuoc thanh lap mot thoi gian ngan sau khi nha Chu ra đoi, la phan thuong cua vua Chu Vu Vuong ban cho Khuong Thai Cong La Vong. Ban đau vung đat phong cho La Vong la Te (nay thuoc tinh Ho Nam) nen su goi nuoc nay la Te. Sau khi Chu Vu Vuong chet thi xay ra Loan tam Giam. Chu cong Co Đan phai than chinh sang phia đong dep loan. Sau khi dep loan song, nham muc đich tran ap cac the luc đia phuong, Chu cong đa cho di doi Te toi vung ban đao Son Đong.
Suot thoi Xuan Thu va Chien Quoc, nuoc Te la mot nuoc chu hau manh do kha nang đuong đau voi nhung ke thu lon ben canh nhu So va Tan. Kinh đo nuoc nay đong tai Doanh Khau (nay la tran Lam Truy cua quan Lam Truy, đia cap thi Truy Bac, tinh Son Đong). Nuoc Te thuoc quyen cai tri cua ho Khuong trong hon 600 nam nen su goi giai đoan nay la Khuong Te.

Sau đo Đien Hoa, hau due cua mot quy toc cu nuoc Tran la Đien Kinh Trong luu vong sang Te va đuoc vua Te phong lam lanh chua o đat Đien), đa phe bo Te Khang cong nam 391 TCN. Đen nam 386 TCN, Đien Hoa tu lap lam quoc quan. Nam 385 TCN, Chu An Vuong buoc phai ban cho Đien Hoa chuc Te hau. Tu đay tro đi su goi la Đien Te.
Nam 288 TCN, Te Man vuong tuyen bo lam Đong đe (Hoang đe phia Đong), con vua Tan Chieu Tuong vuong tu xung Tay đe (Hoang đe phia tay). Tuy nhien vi e de su tan cong cua cac nuoc khac, vua Te nhanh chong tro lai xung Vuong, vua Tan cung e ngai nen sau 3 thang lai quay ve hieu Vuong nhu cu.
Nam 284 TCN, Yen Chieu vuong dung Nhac Nghi lam thuong tuong quan, hop quan cac nuoc Yen, Tan, Han, Trieu, Nguy tan cong Te, tien vao Lam Truy, lien tuc ha tren 70 thanh tri cua Te. Ton that nuoc Te chay toi Cu va Tuc Mac. Te Man vuong chay toi Cu, bi Nao Xi giet chet. Vuong ton Co cung nguoi đat Cu giet Nao Xi, lap con cua Man vuong la Phap Chuong lam Te vuong, tuc Te Tuong vuong. Yen dan quan sang phia đong bao vay Tuc Mac, quan si trong thanh cu Đien Đan lam tuong. Quan hai ben giang co trong vong 5 nam.
Nam 279 TCN, Đien Đan to chuc phan cong, su dung "hoa nguu tran" đanh bai quan Yen, thu phuc lai cac thanh tri cung đat đai truoc đo cua Te. Nuoc Te tuy đuoc phuc hoi, nhung nguyen khi đa suy kiet, tu đo tro đi khong the sanh cung Tan.
Nam 221 TCN, nuoc Te chinh thuc bi Tan diet vong. Đay cung la quoc gia cuoi cung trong That hung bi Tan diet, su đau hang cua nuoc Te dan toi viec thong nhat hoan toan Trung Quoc duoi tay Tan Thuy Hoang.


Hinh anh Danh sach quan chu nuoc Te = Khuong Te =


= Đien Te =


 Thu linh ho Đien   Vua Đien Te  The pha quan chu nuoc Te Xem them Te Hoan Cong
Quan Trong
Ton Tan
Ton Vu


Chu thich Lien ket ngoai Danh sach vua nuoc Te