Lop thiet giap ham Brandenburg bao gom bon chiec thiet giap ham tien-dreadnought đi bien đau tien cua Hai quan Đe quoc Đuc. Chung cung la nhung tau chien đau tien thuoc moi kieu tau cua Đuc đuoc trang bi lien lac vo tuyen. Lop bao gom bon chiec: Brandenburg, Kurfurst Friedrich Wilhelm, Weißenburg va Worth; tat ca đeu đuoc đat luon vao nam 1890 va hoan tat vao nam 1893 ngoai tru Weißenburg vao nam 1894. Chiec dan đau Brandenburg đuoc đong voi chi phi 9,3 trieu Mac va Kurfurst Friedrich Wilhelm co chi phi 11,23 trieu Mac. Hai quan Hoang gia Anh đa che dieu goi nhung con tau nay la "tau đanh ca voi".
Ca bon chiec trong lop Brandenburg đeu đa phuc vu trong nhieu vai tro rong rai. Vao nam 1900 chung đuoc phai sang Trung Quoc tham gia tran ap cuoc Noi day Nghia Hoa Đoan, va sau đo đuoc hien đai hoa đang ke. Đen nam 1910, hai chiec trong lop, Kurfurst Friedrich Wilhelm va Weißenburg, đuoc ban cho Hai quan Ottoman va đuoc đoi ten tuong ung thanh Barbaros Hayreddin va Turgut Reis. Barbaros Hayreddin bi mot tau ngam Anh đanh chim nam 1915, con Turgut Reis song sot qua cuoc chien tranh cho đen khi bi thao do nam 1938. Brandenburg va Worth chi co nhung hoat đong han che trong Chien tranh The gioi thu nhat nhu nhung hai phong ham cho đen khi đuoc rut ra hoat đong trong nhung vai tro phu tro. Ca hai bi ban đe thao do vao thang 5 nam 1919.


Thiet ke = Boi canh =
Lop Brandenburg la nhung chiec thiet giap ham đi bien đau tien cua Hai quan Đe quoc Đuc. Chung tiep noi sau mot so chiec hai phong ham (tau phong thu bo bien), bao gom cac lop Siegfried va Odin von chi du đinh cho vai tro phong thu tai cho o bo bien Đuc. Cong viec thiet ke cac con tau đuoc bat đau vao cuoi nam 1888 duoi su lanh đao cua Pho đo đoc Alexander Graf von Monts, nguoi cung đong thoi van đong Quoc hoi Đuc chap thuan ngan sach đong cac con tau moi. Đo đoc von Monts la si quan hai quan đau tien đuoc bo nhiem boi Hoang đe Wilhelm II vua moi đang quang.
Nhung chiec thiet giap ham lop Brandenburg tro thanh nen tang cua luc luong ma sau nay tro thanh Ham đoi Bien khoi Đuc. Tieu bieu cho su thay đoi ve tam nhin chien luoc cua Hai quan Đuc, phuong thuc đong tau truyen thong von phu thuoc nang vao kieu tau cua nuoc ngoai bi huy bo. Mot so thu nghiem đuoc đua vao trong qua trinh thiet ke, đac biet la ve kieu vo giap trang bi cho cac con tau. Brandenburg va Worth đuoc trang bi vo giap tong hop gom nhieu lop vat lieu khac nhau, trong khi hai chiec sau co vo giap bang hop kim thep-nickel kieu Harvey.


= Cac đac tinh chung =
Nhung chiec trong lop Brandenburg co chieu dai o muc nuoc la 113,9 m (374 ft) va chieu dai chung la 115,7 m (380 ft), man thuyen rong 19,5 m (64 ft) nhung tang them len đen 19,74 m (64,8 ft) sau khi lap đat luoi chong ngu loi, va chung co đo sau cua mon nuoc o phia truoc 7,6 m (25 ft) va 7,9 m (26 ft) o phia sau. Lop Brandenburg co trong luong choan nuoc thiet ke la 10.013 t (9.855 tan Anh; 11.037 tan My), va tai trong toi đa trong chien đau len đen 10.670 t (10.500 tan Anh; 11.760 tan My).
Nhu la tieu chuan cua cac con tau Đuc vao thoi đo, luon tau cua nhung chiec trong lop Brandenburg đuoc che tao tu nhung khung thep ngang va doc, tren đo cac tam thep luon tau đuoc ket noi bang đinh tan. Cac con tau co 13 ngan kin nuoc va mot đay kep chiem 48% chieu dai con tau. Hai quan Đuc đanh gia chung nhu nhung con tau đi bien tot, chuyen đong de dang, phan ung tot voi chi thi tu cau tau va co đuong kinh luon vong trung binh. Chung chi bi giam 30% toc đo khi be lai va co chieu cao khuynh tam 1,05 m (3,4 ft). Tuy nhien, cac con tau bi uot khi di chuyen toc đo cao va phai chiu bap benh nang. Thanh phan thuy thu đoan cua cac con tau bao gom 38 si quan va 530 thuy thu, va khi hoat đong nhu la soai ham cua hai đoi, chung đuoc bo sung them 9 si quan va 54 thuy thu.


= He thong đong luc =
Cac con tau đuoc trang bi hai bo đong co hoi nuoc ba buong banh truong 3 xy-lanh đat trong cac ngan đong co rieng biet, moi bo dan đong mot chan vit đuong kinh 5 m (16 ft); va co mot banh lai. Hoi nuoc đuoc cung cap boi 12 noi hoi hinh tru đat ngang, cung đuoc chia ra hai phong noi hoi rieng biet; moi noi hoi co đen ba lo đot va cung cap hoi nuoc cho đen ap suat 12 atm (180 psi). He thong đong luc nay đuoc thiet ke đe cung cap cong suat 10.000 ma luc (7,5 MW), nhung trong thuc te chung đat đuoc tu 9.686 hp (7,223 MW) đoi voi Kurfurst Friedrich Wilhelm cho đen 10.228 hp (7,627 MW) đoi voi Worth. Cac con tau đuoc du đinh đat toc đo 16,5 hai ly tren gio (30,6 km/h; 19,0 mph); Brandenburg la chiec cham nhat khi chi đat 16,3 kn (30,2 km/h; 18,8 mph), trong khi ca Kurfurst Friedrich Wilhelm va Worth đeu đat đuoc 16,9 kn (31,3 km/h; 19,4 mph) khi chay thu may. Cac con tau đuoc thiet ke đe cho theo 650 t (640 tan Anh; 720 tan My) than đe đot cac noi hoi; tuy nhien cac khoang trong trong luon tau co the su dung đe chat than, va do đo co the cho tong cong 1.050 t (1.030 tan Anh; 1.160 tan My); cho phep cac con tau co tam xa toc đa 4.300 hai ly (8.000 km; 4.900 mi) voi toc đo đi đuong truong 10 kn (19 km/h; 12 mph). Đien nang đuoc cung cap boi ba may phat nhung khac nhau tren moi con tau; cong suat tong cong thay đoi tu 72,6 đen 96,5 kilowatt o đien the 67 volt.


= Vu khi =

Nhung chiec trong lop Brandenburg kha đac biet vao thoi đo, vi chung so huu mot dan phao ban qua man gom sau khau phao hang nang tren ba thap phao nong đoi, thay vi chi co bon tren nhung thiet giap ham đuong thoi. Cac thap phao truoc va sau mang kieu phao 28 cm (11 in) K L/40, trong khi thap phao giua mang kieu nong ngan hon L/35. Can co nong phao ngan hon nham cho phep thap phao xoay qua lai hai ben man. Phao L/40 đuoc đat tren be kieu Drh.L. C/92, cho phep ha cho đen goc −5° va nang toi đa cho đen goc 25°. Ca hai kieu phao đeu ban ra đan xuyen thep (AP: armor-piercing) va đan no manh (HE: high explosive) voi toc đo ban khoang hai phat moi phut. Loai đan phao nay nang 240 kg (530 lb), su dung lieu thuoc phong RPC 12 nang 73 kg (161 lb). Luu toc đau đan đoi voi kieu phao L/40 la 820 m/s (2.700 ft/s); o goc nang toi đa no co the ban đen muc tieu o khoang cach 15.900 m (17.400 yd). Vi nong phao cua kieu L/35 ngan hon, no chi đat đen 685 m/s (2.250 ft/s), va do đo chi co tam xa toi đa khoang 14.400 m (15.700 yd). O khoang cach 12.000 m (13.000 yd), đan phao AP co the xuyen thung vo giap day cho đen 160 mm (6,3 in). Ham đan cua cac con tau co the mang theo 352 qua đan phao. Cho du la mot y tuong moi la, thap phao giua tau khi ban gay ra nhung hu hai do anh chop đau nong đoi voi cau truc thuong tang chung quanh, khien no dan phai loai bo trong khi thiet ke cac lop tiep theo.
Dan phao hang hai cua nhung chiec trong lop Brandenburg thoat tien bao gom bay khau phao 10,5 cm (4,1 in) SK L/35 ban nhanh bo tri trong cac thap phao u chung quanh cau truc thuong tang phia truoc. Trong đot hien đai hoa tu nam 1902 đen nam 1904, cac con tau đuoc bo sung them mot khau 10,5 cm. Cac khau phao nay đuoc cung cap tong cong 600 qua đan phao, va sau đot nang cap, ham đan phao 10,5 cm đuoc mo rong đe chua đuoc tong cong 1.184 qua đan.
Cac con tau cung mang theo tam khau phao 8,8 cm (3,5 in) SK L/30 ban nhanh cung đuoc bo tri trong cac thap phao u: bon khau đuoc xep thanh cap tren cac be nho ve phia mui tau, cung bon khau khac đat chung quanh cau truc thuong tang phia sau. Cac khau phao nay đuoc cung cap tong cong 2.000 qua đan phao, va giong nhu kieu phao 10,5 cm, sau đot nang cap tru luong đan cung đuoc tang them len đen 2.384 qua. Kieu vu khi nay ban ra đan phao nang 13,8 kg (30 lb) voi luu toc đau đan 590 m/s (1.900 ft/s) va toc đo ban khoang 15 phat moi phut. Chung co kha nang đoi đau muc tieu cach xa 10.500 m (11.500 yd), va đuoc van hanh bang tay.
Cac con tau con đuoc trang bi sau ong phong ngu loi 45 cm (18 in), tat ca đeu đat tren be xoay ben tren muc nuoc. Bon ong đuoc bo tri ben man tau, mot ong truoc mui va mot ong phia đuoi. Chung đuoc cung cap tong cong 16 qua ngu loi. Kieu vu khi nay dai 5,1 m (200 in) va co đau đan chua 87,5 kg (193 lb) thuoc no TNT; chung co the cai đat đe hoat đong o hai muc toc đo/tam xa khac nhau: voi toc đo 26 kn (48 km/h; 30 mph) chung co tam hoat đong 800 m (870 yd), va voi toc đo 32 kn (59 km/h; 37 mph) tam xa hoat đong bi giam con 500 m (550 yd). Mot trong cac ong phong đuoc thao do trong đot hien đai hoa.


= Vo giap =
Weißenburg va Kurfurst Friedrich Wilhelm đuoc trang bi vo bao ve bang thep giap Krupp, nhung do nhung kho khan trong viec cung cap, Brandenburg va Worth chi đuoc trang bi loai giap hon hop. Giap hon hop đuoc ket cau boi nhung lop sat ren boc thep kep voi nhung tam van go, đuoc gia co them boi hai tam sat. Thep giap nickel Krupp đuoc dua tren vo giap Harvey theo nguyen tac nhiet luyen bo sung carbon len be mat thep co dan. Kieu vo giap nay tao ra vo giap cung voi đo day mong hon, cho phep con tau đuoc bao ve toan dien hon. Mot so bo phan cua Brandenburg đuoc trang bi kieu giap Krupp moi, bao gom be thap phao giu thap phao chinh phia truoc va phia giua tau. Ca bon con tau giu lai lop lot bang go tech phia sau đai giap chinh.
Nhung chiec trong lop Brandenburg co san tau boc thep day 60 mm (2,4 in); thap chi huy phia truoc day 300 mm (12 in) o cac mat hong va 30 mm (1,2 in) phia noc. Ben tren muc nuoc, đai giap day đen 400 mm (16 in) o phan giua con tau va vuot mong xuong 300 mm (12 in) phia truoc va phia sau; neu tinh ca lop lot bang go tech, đo day tong cong cua đai giap o khu vuc manh nhat la 600 mm (24 in). Ben duoi muc nuoc, đai giap hoi mong hon; noi day nhat đat 200 mm (7,9 in) va vuot mong ve phia mui va phia đuoi con 180 mm (7,1 in). Cac thap phao cua con tau co noc day 50 mm (2,0 in) trong khi cac mat hong bao gom ba lop day 40 mm (1,6 in), len đen tong cong 120 mm (4,7 in). Cac be thap phao day 300 mm (12 in) va đuoc tang cuong them 210 mm (8,3 in) go.


Che tao Đuoc đat hang nhu la thiet giap ham A, Brandenburg đuoc đat luon tai xuong tau cua hang AG Vulcan o Stettin vao nam 1890; no đuoc ha thuy vao ngay 21 thang 9 nam 1891. Cong viec hoan thien no, bao gom viec trang bi vu khi cho con tau, keo dai cho đen ngay 19 thang 11 nam 1893 khi no đuoc đua vao hoat đong cung Hai quan Đuc. Worth đuoc đat hang nhu la thiet giap ham B, va đuoc đat luon tai xuong tau cua hang Germaniawerft o Kiel cung vao nam 1890. Cong viec che tao no tien trien cham nhat trong so bon chiec, va no chi ha thuy vao ngay 6 thang 8 nam 1892; tuy nhien cong viec hoan tat no đuoc thuc hien nhanh, va no đuoc đua ra hoat đong vao ngay 31 thang 10 nam 1893, tro thanh chiec đau tien trong lop đuoc đua ra hoat đong thuong truc. Weißenburg, đuoc đat hang nhu la thiet giap ham C, cung đuoc đat luon tai xuong AG Vulcan vao nam 1890 va đuoc ha thuy vao ngay 14 thang 12 nam 1891. No la chiec cuoi cung trong lop đuoc đua ra hoat đong thuong truc, vao ngay 5 thang 6 nam 1894. Kurfurst Friedrich Wilhelm la chiec thu tu cung la chiec cuoi cung trong lop, đuoc đat hang nhu la thiet giap ham D va đuoc đat luon tai xuong tau Kaiserliche Werft o Wilhelmshaven vao nam 1890; no la chiec đau tien đuoc ha thuy vao ngay 30 thang 6 nam 1891 va đuoc đua ra hoat đong thuong truc vao cung mot ngay voi chiec tau chi em Brandenburg.
Buoc sang đau The ky 20, cac con tau lan luot đuoc đua đen u tau Kaiserliche Werft Wilhelmshaven trai qua mot đot hien đai hoa rong rai. Worth la chiec đau tien đuoc nang cap, bat đau tu nam 1901, roi đen luot Weißenburg tiep noi vao nam 1902, Brandenburg nam 1903, va cuoi cung la Kurfurst Friedrich Wilhelm đi vao xuong tau vao nam 1904. Khi đuoc tai cau truc, mot thap chi huy thu hai đuoc bo sung len cau truc thuong tang phia sau cung voi mot cau tau. Cac noi hoi đuoc thay the bang kieu moi hon, va cac khoang giua tau đuoc giam bot. Cac cai tien nay giup giam bot trong luong con tau trong khoang 500 t (490 tan Anh; 550 tan My) đen 700 t (690 tan Anh; 770 tan My).


Nhung chiec trong lop Lich su hoat đong Nhung chiec trong lop Brandenburg đuoc phan ve Đoi 1 thuoc Hai đoi Chien tran 1 sau khi đuoc đua vao hoat đong, thoat tien cung voi bon chiec tau frigate boc thep lop Sachsen cu hon, nhung đen nam 1901-1902, nhung chiec Sachsen đuoc thay the bang nhung chiec thiet giap ham tien-dreadnought lop Kaiser Friedrich III moi đua vao hoat đong. Chung tham gia chien dich lon đau tien vao nam 1900, khi đuoc bo tri đen Trung Quoc trong vu Noi day Nghia Hoa Đoan. Luc luong vien chinh bao gom bon chiec lop Brandenburg, sau tau tuan duong, 10 tau hang, ba tau phong loi cung sau tieu đoan thuy binh duoi quyen chi huy cua Thong che Alfred von Waldersee. Đo đoc Alfred von Tirpitz đa phan đoi ke hoach nay, cho rang no khong can thiet va ton kem. Luc luong chi đen đuoc Vien Đong sau khi cuoc phong toa Bac Kinh đa ket thuc. Ket qua la luc luong đo bo chi đuoc su dung đe tran ap cac vu noi day le te trong khu vuc phu can Giao Chau. Cuoi cung, chien dich đa lam tieu ton chinh phu Đuc hon 100 trieu Mac.
Sau khi đuoc hien đai hoa tu nam 1902 đen nam 1904, nhung chiec trong lop Brandenburg gia nhap tro lai ham đoi thuong truc; tuy nhien chung nhanh chong bi lac hau khi HMS Dreadnought đuoc ha thuy vao nam 1906. Ket qua la chung chi co nhung hoat đong gioi han. Vao ngay 12 thang 9 nam 1910, Kurfurst Friedrich Wilhelm va Weißenburg, hai chien tien tien nhat trong lop, đuoc ban cho Hai quan Ottoman va đuoc đoi ten tuong ung thanh Barbaros Hayreddin va Turgut Reis. Khi Chien tranh The gioi thu nhat no ra vao nam 1914, Brandenburg va Worth đuoc giao nhung nhiem vu phong thu bo bien, nhung chi keo dai cho đen nam 1915, khi chung đuoc rut khoi hoat đong thuong truc đe chuyen thanh nhung tau trai binh: Brandenburg đat can cu tai Libau trong khi Worth o Danzig. Co du đinh cai bien Brandenburg thanh mot tau muc tieu, nhung ke hoach nay cuoi cung bi huy bo. Ca Brandenburg lan Worth đeu đuoc rut khoi đang ba hai quan vao ngay 13 thang 5 nam 1919 va đuoc ban đe thao do. chung đuoc Norddeutsche Tiefbauges, mot hang thao do tau co tru so tai Berlin, mua lai va cho keo đen Danzig đe thao do.
Vao ngay 8 thang 8 nam 1915, Barbaros Hayreddin đang tren đuong đi ho tro viec phong thu eo bien Dardanelles khi no bi tau ngam Hai quan Anh E11 đanh chim voi ton that 253 nguoi. Vao ngay 19 thang 1 nam 1918, chiec tau chien-tuan duong Yavuz Sultan Selim va tau tuan duong hang nhe Midilli cua Ottoman (nguyen la nhung chiec SMS Goeben va SMS Breslau cua Đuc chuyen giao) roi Dardanelles tan cong cac tau Anh. Luc 11 gio 30 phut, Yavuz Sultan Selim bi mac can va bi đoi phuong khong kich, ngan tro cong viec cuu ho. Đen ngay 25 thang 1, Turgut Reis đen đuoc hien truong vao keo chiec tau chien-tuan duong quay tro ve cang. Turgut Reis song sot qua cuoc chien tranh va đuoc su dung nhu mot tau huan luyen vao nam 1924. Sau đo no đuoc su dung nhu mot luon tau tai Bosporus, va cuoi cung bi thao do vao nam 1938.


Tham khao = Ghi chu =


= Chu thich =


= Thu muc =
Bennett, Geoffrey (2005). Naval Battles of the First World War. London: Pen & Sword Military Classics. ISBN 1-84415-300-2.
Gardiner, Robert; Gray, Randal, bien tap (1984). Conway's All the World's Fighting Ships: 1906–1922. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN 0870219073. OCLC 12119866.
Gardiner, Robert; Chesneau, Roger; Kolesnik, Eugene M., bien tap (1979). Conway's All the World's Fighting Ships: 1860–1905. London: Conway Maritime Press. ISBN 0-85177-133-5.
Groner, Erich (1990). German Warships: 1815–1945. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN 0-87021-790-9.
Halpern, Paul G. (1995). A Naval History of World War I. Annapolis: Naval Institute Press. ISBN 1557503524.
Herwig, Holger (1980). "Luxury" Fleet: The Imperial German Navy 1888-1918. Amherst, New York: Humanity Books. ISBN 9781573922869.
Hore, Peter (2006). The Ironclads. London: Southwater Publishing. ISBN 978-1-84476-299-6.
Weir, Gary E. (1992). Building the Kaiser's Navy: The Imperial Navy Office and German Industry in the Tirpitz Era, 1890-1919. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. ISBN 978-1557509291. OCLC 22665422.


Lien ket ngoai