Tong thu ky Lien Hop Quoc la vien chuc cap cao nhat cua Lien Hop Quoc va la nguoi đung đau Ban Thu ky, mot trong sau co quan chinh cua Lien Hop Quoc.
Vai tro cua tong thu ky va Ban Thu ky đuoc quy đinh tai Đieu 97-101 Chuong XV Hien chuong Lien Hop Quoc. Tuy nhien, tieu chuan, quy trinh bo nhiem va nhiem ky cua chuc vu tong thu ky đuoc quy đinh theo quy uoc.


Bo nhiem va nhiem ky Tong thu ky do Đai Hoi đong bau ra theo đe cu cua Hoi đong Bao an. Bat cu thanh vien thuong truc nao trong Hoi đong Bao an đeu co quyen phu quyet đe cu cua Hoi đong Bao an. Hau het cac tong thu ky đeu la ung cu vien thoa hiep đen tu cac trung cuong quoc va khong co nhieu danh tieng truoc đo.
Nhung tieu chuan khong chinh thuc cua tong thu ky đuoc thiet lap theo tien le trong cac cuoc bau chon truoc đay. Tong thu ky khong đuoc la cong dan cua thanh vien thuong truc Hoi đong Bao an. Nghi quyet 51/241 cua Đai Hoi đong vao nam 1997 neu ro rang viec bau chon "ung cu vien tot nhat" phai xem xet đen su luan phien khu vuc (luc đia) ve quoc gia cua tong thu ky va binh đang gioi. Tuy nhien, chua co phu nu nao giu chuc vu tong thu ky. Tat ca cac tong thu ky đeu la nhung nha ngoai giao.
Nhiem ky cua tong thu ky khong co đinh nhung tat ca cac tong thu ky ke tu nam 1971 đeu đuoc bau chon voi nhiem ky nam nam. Moi tong thu ky ke tu nam 1961 đeu đuoc tai cu nhiem ky thu hai, ngoai tru Boutros Boutros-Ghali, nguoi bi Hoa Ky phu quyet trong cuoc bau chon nam 1996. Theo quy uoc, tong thu ky khong đuoc giu chuc vu qua hai nhiem ky, bat nguon tu viec Trung Quoc phu quyet 16 lan Kurt Waldheim tai cu nhiem ky thu ba trong cuoc bau chon nam 1981. Ke tu đo, Khong co tong thu ky nao ung cu nhiem ky thu ba.
Quy trinh bau chon tong thu ky thuong đuoc so sanh voi mat nghi Hong y do tinh bi mat cua quy trinh. Tu nam 1981, Hoi đong Bao an truoc tien tien hanh bo phieu kin ve cac ung cu vien va sau đo đe cu ung cu vien chien thang len Đai Hoi đong bau chon. Chua co ung cu vien nao đuoc Hoi đong Bao an đe cu bi Đai Hoi đong bac bo. Cuoc bau chon nam 1950 la lan duy nhat Đai Hoi đong bau chon tong thu ky bat chap su phu quyet cua Hoi đong Bao an.
Nam 2016, Đai Hoi đong va Hoi đong Bao an lan đau tien cong khai tim kiem đe cu va tranh luan ve cac ung cu vien. Tuy nhien, Hoi đong Bao an tiep tuc bo phieu kin nhu cac cuoc bau chon truoc đo, khien chu tich Đai Hoi đong phan nan rang quy trinh bau chon "khong đap ung đuoc ky vong cua cac thanh vien va tieu chuan ve su coi mo, minh bach".


Nhiem vu va quyen han Vai tro cua tong thu ky đuoc mo ta la ket hop nhung chuc nang, trach nhiem cua mot luat su, nha ngoai giao, cong chuc va giam đoc đieu hanh. Hien chuong Lien Hop Quoc quy đinh tong thu ky la "vien chuc cap cao nhat" cua Lien Hop Quoc va co quyen thuc hien nhung chuc nang đuoc nhung co quan khac cua Lien Hop Quoc giao pho. Tong thu ky co quyen thong bao cho Hoi đong Bao an ve "bat cu van đe nao ma theo y kien cua tong thu ky co the đe doa đen viec duy tri hoa binh va an ninh quoc te". Nhung đieu khoan nay đuoc hieu la cho phep tong thu ky đam nhiem nhieu vai tro khac nhau tuy theo so thich, ky nang hoac hoan canh.
Cong viec hang ngay cua tong thu ky bao gom chu tri cong viec cua Ban Thu ky, tham du phien hop cua cac co quan Lien Hop Quoc, ban bac voi cac lanh đao the gioi, quan chuc chinh phu, nhung ben lien quan khac va cong du cac nuoc đe giao luu, thu hut su chu y đen nhung van đe quoc te. Tong thu ky moi nam cong bo bao cao ve cong viec cua Lien Hop Quoc, bao gom đanh gia cac hoat đong cua Lien Hop Quoc va vach ra ke hoach trong tuong lai. Tong thu ky cung la chu tich Ban đieu phoi He thong Lien Hop Quoc, mot co quan gom thu truong cua tat ca cac quy, chuong trinh, co quan chuyen mon cua Lien Hop Quoc, co nhiem vu thao luan ve cac van đe hanh chinh, quan tri cua He thong Lien Hop Quoc. Ban đieu phoi hop moi nam hai lan.
Nhieu quyen han cua tong thu ky tuy thuoc o tung ca nhan tong thu ky; mot so tong thu ky tich cuc van đong du luan quoc te, trong khi nhung tong thu ky khac tap trung vao nhung van đe ky thuat hoac hanh chinh. Tong thu ky thuong đong vai tro trung gian hoa giai, "cong khai va bi mat thuc hien cac bien phap dua tren su đoc lap, cong bang, liem chinh đe ngan chan cac tranh chap quoc te phat sinh, leo thang hoac lan rong". Vi du: Dag Hammarskjold thuc đay lenh ngung ban giua cac ben tham chien trong xung đot A Rap - Israel, Javier Perez de Cuellar đam phan lenh ngung ban trong Chien tranh Iran - Iraq, U Thant ha nhiet Khung hoang ten lua Cuba.


Noi o chinh thuc Noi o chinh thuc cua tong thu ky la mot can nha pho tai so 3 Sutton Place, Manhattan, Thanh pho New York. Can nha đuoc xay dung cho nha tu thien Anne Morgan vao nam 1921 va đuoc tang cho Lien Hop Quoc vao nam 1972.


Danh sach tong thu ky Lien Hop Quoc Thong ke = Theo nhom khu vuc =


Xem them Đai Hoi đong Lien Hop Quoc
Hoi đong Bao an Lien Hop Quoc


Đoc them Jodok Troy (2020) "The United Nations Secretary-General as an International Civil Servant." The International History Review


Tham khao Lien ket ngoai Trang web Tong Thu ky Lien Hop Quoc
Quy trinh lua chon Tong Thu ky?
Global Policy Forum – UN Secretary-General