Die Hard la phim đien anh hanh đong giat gan cua My nam 1988 do John McTiernan đao dien cung kich ban do Jeb Stuart va Steven E. de Souza chap but, voi su tham gia dien xuat cua Bruce Willis va Alan Rickman. Phim do cong ty Gordon Company va Silver Pictures san xuat, trong khi hang 20th Century Fox chiu trach nhiem phan phoi. Cot truyen phim xoay quanh nhan vat John McClane, mot si quan thuoc So canh sat thanh pho New York đang het phien lam viec, bi mac ket trong mot toa nha choc troi o Los Angeles trong mot vu cuop do Hans Gruber cam đau. Tac pham dua tren cuon tieu thuyet Nothing Lasts Forever nam 1979 cua nha van Roderick Thorp. Dien vien Arnold Schwarzenegger đa tu choi ghi hinh phim đe tham gia vao mot phan tiep noi phim đien anh Commando nam 1985 cua ong, vi the Fox phai mien cuong giao vai dien cho Willis, nguoi von noi tieng la mot nam dien vien hai tren truyen hinh.
Voi kinh phi 28 trieu USD, Die Hard đa thu ve hon 140 trieu USD tien doanh thu phong ve tren toan cau, đong thoi bien Willis thanh mot ngoi sao hanh đong va tro thanh hoan du cho mot phim hanh đong ve mot anh hung đon đoc chien đau voi luong ke thu ap đao. Thanh cong cua bo phim con tao ra nhuong quyen Die Hard gom co bon phan tiep noi, hang loat tro đien tu va truyen tranh, do đo Vien luu tru phim quoc gia đa lua chon bao ton tac pham vao nam 2017. Die Hard thuong đuoc coi la mot trong nhung phim đien anh hanh đong hay nhat va bo phim chu đe Giang Sinh hay nhat tung đuoc thuc hien. Tac pham cung đung o vi tri so 20 trong danh sach 100 phim đien anh vi đai nhat moi thoi đai cua Empire vao nam 2017.


Cot truyen Vao dip le Giang Sinh, tham tu John McClane cua So canh sat thanh pho New York (NYPD) đen Los Angeles voi du đinh muon lam hoa voi nguoi vo đa ly than cua minh la Holly tai mot bua tiec Giang Sinh to chuc o co quan co lam viec—tap đoan Nakatomi. McClane đuoc cho toi bua tiec tu san bay boi tai xe Argyle tren chiec limousine. Trong khi McClane đang thay đo, mot ten khung bo nguoi Đuc la Hans Gruber cung đoi vu trang hang nang cua y (Karl, Tony, Franco, Theo, Alexander, Marco, Kristoff, Eddie, Uli, Heinrich, Fritz va James) đa xuat hien lam gian đoan bua tiec. Chung chiem đong toa nha va bat giu nhung nguoi ben trong lam con tin ngoai tru McClane kip thoi tron thoat va Argyle bi mac ket trong nha đe xe.
Gruber chat van giam đoc cua Nakatomi la Joseph Takagi nham lay ma truy cap vao kho tien cua toa nha, đong thoi tiet lo rang y đang len ke hoach 640 trieu USD trai phieu, con hanh đong khung bo chi nham đanh lac huong. Takagi tu choi hop tac voi Gruber va bi y sat hai. McClane bi mat theo doi canh đo nhung vo tinh bi phat giac va phai chay tron. Anh bat chuong bao chay nham bao hieu cho cac co quan chuc nang, vi the Gruber cu Tony đi theo doi anh. McClane thu tieu Tony roi lay vu khi va bo đam cua y, sau đo dung no đe lien lac voi So Canh sat thanh pho Los Angeles (LAPD). Khi Ha si Al Powell nhan đuoc tin hieu va đen đieu tra, Gruber cu Heinrich va Marco đi ngan chan McClane nhung chung đeu bi anh giet. Powell đen toa nha va đuoc Eddie—mot ten trong nhom khung bo—gia vo lam huong dan vien chao đon. Sau khi khong phat hien đieu gi kha nghi, Powell chuan bi roi đi thi McClane bat ngo tha xac cua Marco xuong xe canh sat nham thu hut su chu y cua vien canh sat nay, trong khi Alexander dung khau sung truong tu đong ban vao chiec xe tu trong toa nha. Powell lap tuc goi LAPD đen ho tro va sau đo mot toan canh sat đen bao vay toa nha. McClane thi cuop chiec tui chua chat no C-4 kem theo cac kip no cua Heinrich.
James va Alexander su dung nhung ten lua ban xe tang đe vo hieu hoa mot chiec xe boc thep cua đoi SWAT, truoc khi McClane thu tieu ca hai ten nay bang cach gan chat no C-4 voi mot chiec ghe van phong may tinh roi tha xuong truc thang may, lam no tung tang chung đang đung. Đong nghiep cua Holly la Harry Ellis co gang thay mat Hans thuong thao voi McClane đe lay lai kip no cho Hans. McClane đa tu choi khien Gruber hanh quyet Ellis ngay lap tuc. Trong luc kiem tra chat no gan tren mai nha, Gruber vo tinh cham mat McClane; Gruber đa gia vo lam con tin vua tron thoat đe lua McClane. McClane đua cho y mot khau sung va Gruber lap tuc dung no ban anh, nhung phat hien ra bang đan trong rong. Đung luc đo thi Karl, Franco va Fritz xuat hien; McClane ban chet Fritz va Franco nhung bi thuong, buoc phai bo kip no lai va chay tron. Sau đo, anh buoc vao mot phong tam voi đoi chan be bet mau do dam phai manh kinh vo.
Trong luc đo, FBI nam quyen kiem soat cuoc bao vay, ra lenh cat đien toa nha; đieu nay, nhu Gruber du đoan, se vo hieu hoa khoa cuoi cung cua kho tien 640 trieu đo. Gruber yeu cau mot may bay truc thang tren san thuong đe bo tron, nhung FBI đa đua mot chiec truc thang trang bi sung may đen toa nha. McClane phat hien ra rang Gruber co y đinh kich no chat no tren san thuong. Khi chuan bi chay tron, Gruber nhin thay mot ban tin cua phong vien Richard Thornburg phong van con gai cua McClane, sau đo han lien xem buc anh tren ban va nhan ra Holly la vo cua John. Bon khung bo ra lenh đem con tin len mai nha, nhung Gruber lai đua Holly theo cung đe đe doa McClane, nguoi đa treo co Karl bang day xich va giet chet Uli. John đua cac con tin xuong cau thang ngay khi truc thang FBI xuat hien va bat đau ban vao McClane vi nghi anh la mot ke khung bo. Gruber sau đo kich no chat no, pha huy tang thuong va truc thang.
Theo lay chiec xe chay tron nhung bi Argyle đanh ngat. McClane tim thay Holly cung voi Gruber va 2 thuoc ha con lai cua han, Eddie va Kristoff. Sau khi đanh Kristoff bat tinh, McClane đoi mat voi Gruber, yeu cau vut khau tieu lien xuong đat va đat hai tay ra phia sau nham đanh lac huong Gruber va Eddie đe lay khau sung ngan. McClane ban Gruber va giet chet Eddie chi bang mot phat ban vao đau. Gruber nga xuong cua so nhung nam lay co tay cua Holly. Gruber gio khau sung co gang ban ho, nhung McClane kip thoi thao đong ho đeo tay cua Holly va Gruber roi xuong duoi đat.
Sau đo, McClane va Holly gap Powell ben ngoai toa nha. Karl xuat hien va co gang ban McClane, nhung bi Powell ket lieu bang khau sung cua minh. Argyle dung chiec limo đam xuyen qua cua nha đe xe đe đon John. Thornburg đen va co gang phong van McClane, nhung bi Holly tat vao mat truoc khi co va McClane roi khoi khu vuc cung voi Argyle.


Dien vien Bruce Willis vai John McClane, mot si quan canh sat lich thiep cua New York toi Los Angeles đe lam hoa voi vo minh
Alan Rickman vai Hans Gruber, mot ke chu muu nguoi Đuc va thu linh cua bon khung bo
Alexander Godunov vai Karl, tay sai chinh cua Hans
Bonnie Bedelia vai Holly Gennero-McClane, nguoi vo đa ly than cua John
Reginald VelJohnson vai Ha si Al Powell
Paul Gleason vai Dwayne T. Robinson, pho canh sat truong cua Los Angeles
De'voreaux White vai Argyle, tai xe xe limousine cua John
William Atherton vai Richard Thornburg, mot phong vien kieu ngao
Clarence Gilyard vai Theo, chuyen gia cong nghe cua Hans
Hart Bochner vai Harry Ellis, mot giam đoc loi thoi cua Nakatomi
James Shigeta vai Joseph Yoshinobu Takagi, giam đoc đieu hanh Nakatomi.
Nhung dien vien khac gom co nhung nguoi thu vai tay sai cua Hans: Bruno Doyon vai Franco, Andreas Wisniewski vai Tony, Joey Plewa vai Alexander, Lorenzo Caccialanza vai Marco, Gerard Bonn vai Kristoff, Dennis Hayden vai Eddie, Al Leong vai Uli, Gary Roberts vai Heinrich, Hans Buhringer vai Fritz va Wilhelm von Homburg vai James. Hai dien vien Robert Davi va Grand L. Bush lan luot xuat hien trong vai hai anh em đac vu nha Johnson cua FBI, Tracy Reiner thu vai tro ly cua Thornburg, con Taylor Fry va Noah Land cung lan luot co nhung vai nho la hai đua tre nha McClane—Lucy McClane va John Jr..


San xuat Die Hard do Lawrence Gordon va Joel Silver đong san xuat, dua tren cuon tieu thuyet Nothing Lasts Forever nam 1979 cua Roderick Thorp, phan tiep noi cua tieu thuyet The Detective nam 1966. Cuon tieu thuyet tien truyen tung đuoc chuyen the thanh mot bo phim đien anh cung ten nam 1968 co su tham gia cua dien vien Frank Sinatra, bo phim cung gat hai thanh cong ve doanh thu phong ve. Khi bat đau san xuat phan phim dua tren tieu thuyet tiep noi cua Thorp, xuong phim buoc phai gui cho Frank Sinatra loi moi đong vai chinh trong Die Hard theo hop đong. Sau đo Sinatra luc nay vao khoang 70 tuoi đa tu choi du an. Vi the cot truyen cua phim bi thay đoi đe khong co lien he nao voi The Detective. Arnold Schwarzenegger tu choi vai dien vi ong muon mo rong su loi cuon cua minh bang cach them tinh tiet hai huoc giong nhu vai dien trong phim Twins ma ong se đong sau nay. Mac du co tin đon rang vao thoi điem đo du an đuoc tai du đinh chuyen the thanh phan tiep noi bo phim hanh đong Commando nam 1985 cua Schwarzenegger, nha bien kich de Souza lai phu nhan thong tin nay. Ong cho biet ong đa viet kich ban cu nhu the Hans Gruber la nhan vat chinh. "Neu anh ta khong len ke hoach cho vu cuop va đem chung đi thuc hien, Bruce Willis se chi đen bua tiec va quyet đinh lam hoa hoac khong voi vo minh. Đoi khi ban nen nghi ve viec theo doi tac pham thong qua goc nhin cua phan dien—ke thuc su đang cheo lai bo phim."
Kich ban đa đuoc gui toi hang loat nam dien vien khac nhu Richard Gere, Clint Eastwood, Burt Reynolds, Sylvester Stallone, Harrison Ford, Don Johnson, Nick Nolte, Mel Gibson va Richard Dean Anderson, tuy nhien tat ca đeu tu choi no. Viec CinemaScore nhanh chong het cac lua chon tu he thong nhan khau hoc đa giup thuyet phuc xuong phim, khien cac nha san xuat va đao dien John McTiernan gui loi đe nghi đong vai dien toi Willis.
Tai thoi điem đo, Willis noi tieng nho vai dien hai tham tu David Addison trong loat phim truyen hinh Moonlighting. Ban đau Willis đinh tu choi vai dien vi nhung cam ket hop đong voi Moonlighting. Tuy nhien sau khi ban dien cua anh la Cybill Shepherd mang bau, Moonlighting đa ngung san xuat trong 11 tuan, giup cho Willis co đu thoi gian đe tham gia Die Hard. Willis nhan đuoc 5 trieu USD đe thu vai trong phim—mot con so gan nhu chua tung xuat hien vao thoi điem đo đoi voi mot nam dien vien moi chi đong trong mot bo phim thanh cong o muc trung binh, va so tien đo thuong chi tra cho nhung ngoi sao tam co nhu Dustin Hoffman va Warren Beatty. Roi chu tich cua hang 20th Century Fox la Leonard Goldberg đinh chinh muc gia tren khi cho biet tac pham phu thuoc vao nam dien vien chinh cua phim, trong khi nhung nguon tin khac trong noi bo hang lai noi rang Fox đang khao khat mot ngoi sao cho Die Hard–du đinh se tro thanh mot bom tan hanh đong lon vao mua he, đac biet ke tu khi ho bi tu choi boi rat nhieu dien vien phu hop khac.


Phat hanh Ngay 12 thang 7 nam 1988, le ra mat Die Hard dien ra tai Nha hat AVCO o Los Angeles, California. Phim cung co buoi chieu ra mat o Anh tai Lien hoan phim Luan Đon vao ngay 27 thang 11 nam 1988.


= Doanh thu phong ve =
Ngay 15 thang 7 nam 1988, Die Hard phat hanh gioi han o 21 rap chieu va thu ve 601.851 USD—trung binh 28.659 moi rap. Phim bat đau phat hanh rong rai tai Bac My vao ngay 20 thang 7 nam 1988 va thu ve khoang 7,1 trieu USD tu 1.276 rap chieu—trung binh 5.568 USD moi rap—ket thuc o vi tri thu ba tren bang xep hang doanh thu phong ve cua tuan. Cho đen nay Die Hard ket thuc đot chieu rap voi doanh thu 83 trieu USD tai Bac My va them 57,7 trieu USD tai nhung thi truong khac, nang tong muc doanh thu cua phim len 140,7 trieu USD.


= Giai tri tai gia =
Ngay 19 thang 6 nam 2007, Die Hard đuoc phat hanh tren đia DVD, con an ban đia Blu-ray ra mat ke tiep vao ngay 20 thang 11 nam 2007. Phim đuoc phat hanh o đinh dang 4K UHD Blu-ray vao ngay 15 thang 5 nam 2018.


Đon nhan = Đanh gia chuyen mon =
Sau khi cong chieu, Die Hard đa nhan đuoc nhung đanh gia trai chieu tu gioi phe binh. Nha phe binh đien anh nguoi Anh Mark Kermode bay to su nguong mo voi tac pham khi goi phim la mot su ket hop thu vi cua "Nhung chang cao boi va nguoi An Đo trong The Towering Inferno." Tuy nhien nha phe binh Roger Ebert lai đua ra mot nhan xet it tang boc hon khi chi cham phim hai sao va chi trich su ngu ngoc cua nhan vat pho canh sat truong; ong cho rang "Mot minh anh ta huy hoai nua cuoi phim mot cach thanh cong."
Tren he thong tong hop ket qua đanh gia Rotten Tomatoes, Die Hard nhan đuoc 93% luong đong thuan dua theo 71 bai đanh gia va đat so điem trung binh la 8,4/10. Cac chuyen gia cua trang web nhat tri rang, "Nhung phan an theo (va phan tiep noi) cua phim đeu chua bao gio tiem can tuong xung voi nhung yeu to giat gan hoi hop cua tac pham hanh đong kinh đien dut khoat vao ki nghi le nay." Tren trang Metacritic, bo phim gianh so điem 71 tren 100, dua tren 13 nhan xet, chu yeu la nhung loi khen ngoi. Luot binh chon cua khan gia tren trang thong ke CinemaScore cho phim điem "A+" tren thang tu A+ đen F.

Xep hang phe binh
Mot so nha phe binh đa lan luot xep Die Hard vao cac danh sach nhung bo phim đien anh Giang Sinh hay nhat moi thoi đai tuong ung nhu sau: 

Digital Spy – #5
Empire – #1
Entertainment Weekly – #4
Forbes – #1
The Guardian – #8
The Hollywood Reporter – #4
San Francisco Gate – #1


= Giai thuong =
Die Hard đa gianh đuoc bon đe cu giai Oscar o cac hang muc: bien tap am thanh xuat sac nhat (Stephen Hunter Flick va Richard Shorr), dung phim xuat sac nhat, hoa am hay nhat (Don J. Bassman, Kevin F. Cleary, Richard Overton va Al Overton, Jr.) va hieu ung hinh anh xuat sac nhat (Richard Edlund, Al Di Sarro, Brent Boates va Thaine Morris).


Di san Die Hard đa phat sinh them bon phan tiep noi: Die Hard 2 (1990), Die Hard with a Vengeance (1995), Đuong đau voi thu thach 4 (2007) va A Good Day to Die Hard (2013). Vao thang 7 nam 2007, dien vien Bruce Willis đa tang chiec ao lot ong mac trong phim cho Vien bao tang lich su quoc gia Hoa Ky tai Vien Smithsonian.
Die Hard đa thiet lap mot cong thuc pho bien se ap dung cho nhung bo phim hanh đong trong cac thap nien ke tiep, co cot truyen ve mot nguoi hung đon đoc chien đau voi mot nhan vat khung bo đay thu vi trong mot boi canh biet lap. Mot so tac pham sau nay ap dung theo cong thuc tren thuong đuoc goi la "Die Hard tren mot _____", chang han nhu Under Siege (1992, "Die Hard tren mot chiec tau chien"), Passenger 57 (1992, "Die Hard tren mot chiec may bay") va Speed (1994, "Die Hard tren mot chiec xe buyt"). Xu huong nhu vay se tiep dien cho đen khi nhung bo phim nhu The Rock (1996, cung đuoc goi la "Die Hard tren mot hon đao") thay đoi tong đieu va cam nhan ve huong đi cua nhung tac pham hanh đong ke tiep, đong thoi bien đoi hon nua voi su phat trien cua hieu ung CGI, thi du nhu Ma tran (1999). Scott Tobias cua The Guardian nhan thay rang khong co tac pham nao trong so nhung bo phim o tren de dang bat chuoc theo thanh cong toan dien trong cot truyen cua Die Hard.
Nam 2001, Vien phim My (AFI) đa liet Die Hard o vi tri #39 trong 100 phim giat gan—mot danh sach ve nhung phim đien anh co yeu to hoi hop cua My. Nam 2003, phan dien Hans Gruber đuoc liet o vi tri #46 trong danh sach 100 anh hung va ke phan dien cua AFI. Tap chi Empire lua chon tac pham o thu hang #29 trong danh sach "500 phim đien anh vi đai nhat moi thoi đai". Thu vien Quoc hoi My đa chon luu tru bo phim tai Vien luu tru phim quoc gia Hoa Ky nho "co đong gop quan trong ve van hoa, lich su va tham mi". Nam 2006, Empire xep Gruber la nhan vat đien anh vi đai thu 17, con John McClane xep thu 12 trong danh sach. Ngay 22 thang 6 nam 2007, mot an ban cua tap chi Entertainment Weekly đa xep Die Hard la phim đien anh hanh đong hay nhat moi thoi đai.


Chu thich Lien ket ngoai Die Hard tren Internet Movie Database
Die Hard tai Box Office Mojo
Die Hard tai Metacritic
Die Hard tai Rotten Tomatoes