Hoang Quy (31 thang 10 nam 1920 – 26 thang 6 nam 1946) la mot nhac si Viet Nam thuoc thoi ki nhac tien chien. Ong đuoc xem la mot trong nhung nhac si tien phong cua phong trao Tan nhac. Ong con la truong nhom nhac Đong Vong, mot trong nhung nhom nhac co tam anh huong lon toi nen am nhac Cach mang cua Viet Nam.
Cung nhu mot so nhac si đuong thoi o Viet Nam, Hoang Quy chiu anh huong tu trao luu am nhac lang man thoi bay gio. Tuy vay, the loai chu yeu trong sang tac cua ong van la the loai yeu nuoc va cach mang. Ong đuoc biet toi la mot nhac si tien phong sang tac the loai nhac hung, hat cong đong. Hoang Quy con la nhac si đau tien đa Viet hoa nhip vanxo cua am nhac cao cap phuong Tay thanh nhip lang que cua Viet Nam.
Hoang Quy qua đoi vi benh phoi bot phat vao ngay 26 thang 6 nam 1946. Trong cuoc đoi va su nghiep hoat đong nghe thuat ngan ngui cua minh, Hoang Quy đe lai nhieu ca khuc o cac trao luu am nhac khac nhau voi tren 70 tac pham.


Than the Hoang Quy sinh ngay 31 thang 10 nam 1920 tai Hai Phong nhung ong co nguyen quan tu phu Quoc Oai, tinh Son Tay (nay la Ha Noi). Ten khai sinh cua ong la Hoang Kim Hai, ve sau đoi thanh Hoang Kim Quy. Cha ong la mot thay thuoc ten Hoang Van Khang xuong Hai Phong đe lam cong viec y te, nhung lai co niem đam me voi đan bau. Tu tieng đan bau cung la co duyen giup ong đuoc truyen cam hung am nhac nhung ngay con be.
Me Hoang Quy mat som khien ong phai tu ganh vac moi viec trong cuoc song va cham lo cho cac em, trong đo co Hoang Phu (ve sau la nhac si To Vu). Ong chu yeu song va lam viec tai Hai Phong. Ngay tu khi con nho, Hoang Quy co niem đam me hoi hoa va am nhac.


Su nghiep = Nhung nam đau =
Trong thoi gian hoc o lop Cao đang tieu hoc tai truong tu thuc Le Loi, Hoang Quy chiu nhieu anh huong tu nhac si Le Thuong. Le Thuong luc đo đang la giao vien mon van hoc Phap cua truong. Ong cung em trai la Hoang Phu đa tu hoc nhac cu co truyen Viet Nam, ve sau ong hoc đan nguyet voi mot nghe nhan. Chi sau mot thoi gian ngan, Hoang Quy đa choi đuoc cac ban nhac co truyen dan toc nhu "Binh ban", "Luu thuy", "Kim tien". Tuy ban đau la mot nguoi yeu thich viec hoc va choi đan dan toc cung nhung cung giong nhu nhieu thanh nien xung quanh thoi bay gio, Hoang Quy bi to mo va thu hut boi am nhac phuong Tay đang đuoc truyen ba rong rai o cac thanh pho lon khap Viet Nam.
Đuoc chinh nghe nhan day đan nguyet khuyen khich, Hoang Quy chuyen sang hoc vi cam. O Hai Phong thoi gian nay chi co duy nhat nha hang "Orphee" cua mot goa phu nguoi Phap la nhan day vi cam nhung voi muc hoc phi rat cao. Đe tranh viec ton kem, hai anh em Hoang Quy va Hoang Phu phai ru them hai nguoi ban nua cung hoc trong mot gio. Ho chia ra moi nguoi hoc trong 15 phut, nguoi nay hoc con nhung nguoi khac se lang nghe that ky đe ve nha tu luyen tap. Mac du vay, sau 6 thang ho khong con kha nang hoc vi het tien. Đau nhung nam 1930 tai Hai Phong, cac phong tra va vu truong bat đau đuoc xay dung nhieu hon. Nhung quan nay thuong thue nhac cong ngoai quoc đen bieu dien. Hoang Quy cung mot so nguoi ban thuong treo len tuong cua quan Meo Đen đe hoc lom nhung nhac cong nguoi Philippines đang bieu dien nhung đieu nhac chau Au đang thinh hanh thoi bay gio nhu Marcia, Tango, Valse, Foxtrot cung cac nhac cu nhu Guitar, bang cam, saxophone, contrebasses...
Tu nam 1930, Đang Cong san Viet Nam ra đoi, lanh đao cuoc đau tranh cach mang o Viet Nam. Đen nhung nam 1936 đen 1939 la thoi ky Mat tran Dan chu, trong đoi song o am nhac Viet Nam đa nay sinh khuynh huong dan toc, yeu nuoc. Noi dung chu yeu cua dong ca khuc nay la "tinh cam yeu nuoc va long tu hao voi lich su Viet Nam". Trong khuynh huong nay, ong đa viet nhieu ca khuc gan lien voi cac sinh hoat tap the cua thanh nien nhu "Tieng chim goi đan", "Nang tuoi", "Vui ca len", "Xuan ve".


= Hoat đong am nhac va Nhom nhac Đong Vong =
Nam 1939, Hoang Quy cung Pham Ngu cho xuat ban bai hat "Nho que huong", đuoc xem la tac pham đau tay cua ong. La hoc tro đuoc Le Thuong yeu men, khi biet Hoang Quy co y đinh ra mat nhom nhac Đong Vong, Le Thuong đa đung ra lam co van ve chuyen mon. Sau nay, trong cac cuoc tro chuyen ve nghe thuat, Le Thuong goi nhom Đong Vong bang cai ten than mat la "nhom hip-pi tien chien".  Chinh suc tre va tinh than dan toc cua nhom Đong Vong đa thoi thuc ong viet ban truong ca "Hon vong phu". Mua he cung nam, nhom Đong Vong co buoi bieu dien đau tien tai Nha hat lon Hai Phong. Nhom nhac hoat đong chi trong 3 nam tu 1943 đen 1945 nhung cung đa phat hanh đuoc 12 tap nhac, moi tap tu 8 đen 12 bai voi khoang 70 tac pham, nhung chu yeu la cac ca khuc co noi dung ca ngoi đat nuoc Viet Nam. Trong so 70 bai nhac đo, Hoang Quy đa sang tac đen 60 bai. Ngoai ca khuc, ong con viet nhac canh, đang chu y nhat la bai "Tieng hat chinh phu".Tu nam 1940, do hoan canh khong the hoc tiep nua, Hoang Quy đa doc het suc vao hoat đong nghe thuat. Kien thuc ve sang tac am nhac ma ong co đuoc chu yeu la nho tu hoc qua mot so cuon sach giao trinh pho thong cua Phap đang luu hanh tai Viet Nam thoi bay gio. Cung trong thoi gian nay, ong xay dung đoan Huong đao sinh "Bach Đang" va lam truong đoan cho đen luc qua đoi. Trong cac huong đao sinh cua đoan co mot nhac si nhu Van Cao, Vu Thuan, Đo Huu Ich. Đay la mot moi truong sinh hoat tap the cua thanh thieu nien giup cho Hoang Quy đi vao đe tai am nhac tuoi tre. Muc tieu cua nhom Đong Vong cung la sang tac cho phong trao Huong đao sinh theo nhung chu đe ve non song đat nuoc, ve lich su va cac vi anh hung Viet Nam, đong thoi cac tac pham phai gan voi hoat đong cua phong trao Huong đao la tinh yeu thien nhien, yeu lao đong va su nang đong trong cuoc song.


= Hoat đong cach mang va tiep tuc sang tac nhac =
Đe co tien trang trai cuoc song, Hoang Quy đa thanh lap nhom nhac "Violetta" chuyen choi nhac trong cac vu truong o Hai Phong. Trong giai đoan tien khoi nghia cua Cach mang thang Tam, Hoang Quy la cam tinh vien cua phong trao Viet Minh đang hoat đong bi mat. Nha cua ong tung la co so hoat đong cach mang cua Duong Đuc Hien, Nguyen Van Phu, Phan Hien... thuoc Đang dan chu trong Mat tran Viet Minh. Tiep nhan mot so ca khuc cach mang nhu "Tien quan ca" cua Van Cao, "Du kich ca" cua Đo Nhuan, "Cung nhau đi hong binh" cua Đinh Nhu, cac ca khuc thoi ky nay cua Hoang Quy đuoc sang tac voi muc đich đong vien phong trao yeu nuoc, co vu, đong vien phong trao Nam tien cua ve quoc quan Viet Nam. Trong nhung ngay khoi nghia cua cuoc Cach mang Thang Tam, ong sang tac mot so bai hat mang tinh chat cach mang nhu "Sa truong tien hanh khuc", "Cam tu quan" va nhac canh "Tieng hat chinh phu".


Qua đoi Giua nam 1946, khi tinh hinh chien su o Hai Phong tro nen cang thang, trong đoan nguoi bieu tinh ho vang cac khau hieu ung ho Chinh phu Viet Nam Dan chu Cong hoa co mot chiec cang do cac thanh nien khuan vac. Hoang Quy nam tren chiec cang. Ong đa nho anh em thanh nien đua ra du cuoc hoi hop quan chung ung ho cach mang. Ong von bi mac benh phoi, va benh nay bot phat vao nam 1945. Hoang Quy qua đoi tren giuong benh ngay 26 thang 6 nam 1946.


Đoi tu Hoang Quy ket hon voi ca si Hoang Oanh nam 1944, nguoi đuoc cho la nguyen mau trong bai "Co lang gieng" noi tieng cua ong. Hau het nhung ca khuc cua nhom Đong Vong đeu do Hoang Oanh hat thu lan đau tien. Nhac si Van Cao đa thua nhan ong cung tung co tinh cam voi Hoang Oanh. Khong co thong tin nao cho thay so phan cua ba ve sau nhu nao.


Đanh gia Cung nhu mot so nhac si đuong thoi o Viet Nam, Hoang Quy chiu anh huong tu trao luu am nhac lang man thoi bay gio, cung voi đo la su cong huong cua noi buon xuat phat tu tinh cam ca nhan đa khien ong đe lai mot dau an trong cac ca khuc tru tinh nhu "Chieu que", "Chua Huong", "Trong vuon dau"... Tuy vay, the loai chu yeu trong sang tac cua ong van la the loai yeu nuoc va cach mang. Ong đuoc biet toi la mot nhac si tien phong sang tac the loai nhac hung, hat cong đong (trang ca). Ong la nhac si đau tien đa Viet hoa nhip vanxo cua am nhac cao cap phuong Tay thanh nhip lang que cua Viet Nam qua tac pham "Chieu que". Mac du chua đuoc đao tao am nhac qua mot truong lop chinh quy nao nhung Hoang Quy duoc xem la mot trong nhung nhac si tien phong cua nen am nhac moi Viet Nam.
Mot so ca khuc cua ong đuoc viet theo nhip đieu cac đieu nhay thinh hanh tai Viet Nam thoi bay gio nhu boston, slow. Ca khuc cua Hoang Quy thuong co cau truc ngan gon, suc tich, nhieu bai chi la mot đoan nhac gom hai cau. Phan lon ca khuc cua ong viet o hinh thuc 2 đoan đon tai hien hay 2 đoan đon phat trien. Ong khong su dung hai đoan đon tuong phan.


= Đanh gia chuyen mon =


 Giai đieu  Giai đieu trong cac ca khuc cua ong thuong theo đieu thuc truong – thu bay am. Ben canh nhung buoc đi am đieu lien bac theo mo hinh lan song, Hoang Quy thuong xay dung giai đieu bang cac am hinh hop am rai. Trong nhung tac pham tru tinh, Hoang Quy su dung phong phu cac thu phap mo phong va mo tien khi xay dung giai đieu, đem lai cho cac ca khuc cua ong tinh thong nhat cao. Voi nhung ban hanh khuc, ong su dung thu phap nhac lai mot am nhieu lan nham tao nen tinh chat thoi thuc, don dap. Trong giai đieu bai hat, Hoang Quy thuong su dung nhieu cac buoc nhay quang 4 va quang 5, giup cho dong giai đieu tro nen manh me, dut khoat. Cac buoc nhay rong nhu quang 6, quang 8 thi thoang co xuat hien, nhung cac buoc nhay quang nghich nhu quang 7 thuong khong co trong giai đieu cua ong. Mac du su dung đieu thuc 7 am cua phuong Tay la chu yeu, song Hoang Quy cung ket hop mot cach tu nhien nhung am giai cua đieu thuc ngu cung phuong Đong.


 Tiet tau  Tiet tau trong sang tac cua Hoang Quy mang tinh đon gian, ro rang va co tinh chat chu ky. Ben canh nhung tiet tau pho bien gom nhung not moc đon, not đen, not trang, đoi khi ong con su dung nhung tiet tau chum ba hay đao phach. Cac tiet tau nay khi nam o toc đo cham se tao nen am huong da diet, tru tinh. Trong nhung bai hanh khuc, ong su dung tiet tau cham giat nham dien ta khi the hung dung, linh hoat cho giai đieu. Mot dang am hinh tiet tau cung đuoc ong su dung trong nhieu bai hanh khuc la sau khi su dung vai not lay đa se la ba not đen đe tao tinh chat chung chac, khoe khoan.


= Trao luu am nhac lang man =
Theo Pho giao su, tien si am nhac Pham Tu Huong, ca khuc lang man cua Hoang Quy đuoc chia lam 2 mang đe tai, trong đo nhung ca khuc tru tinh dien ta thien nhien, canh nong thon va nong dan, con mang đe tai con lai la nhung ban tinh ca. Trong nhieu ban tinh ca ma ong sang tac, ca khuc noi tieng nhat la "Co lang gieng". Trong cac ban tinh ca, ong dien ta nhung khat vong tuoi tre ve mot tinh yeu li tuong, nhung tam trang đau buon, đang cay khi tinh yeu tan vo, cung nhu tinh cam xot thuong truoc canh bi chia ly, xa cach. Theo em trai ong la To Vu, Hoang Quy đa xep nhung ban tinh ca cung nhu nhung ca khuc lang man vao loai "nhac tam tinh" khong phai đe pho bien rong rai, ma khuynh huong chu đao cua ong la dong nhac thanh nien cua thoi ki Tan nhac. 


= Trao luu am nhac yeu nuoc – tien bo =
La nguoi yeu thich sinh hoat tap the, Hoang Quy tham gia phong trao Huong Đao tu nam 1939. Trong thoi gian nay, ong đa viet rat nhieu ca khuc gan lien voi cac sinh hoat tap the cua thanh nien. Nhung ca khuc nay đa nhanh chong đuoc tang lop thanh thieu nien, hoc sinh nong nhiet đon nhan va hat trong nhung buoi sinh hoat tap the. Nhung ca khuc đuoc đanh gia mang cam xuc lac quan, vui ve nham thuc giuc đong vien thanh nien tham gia cong tac xa hoi, dan than cho đat nuoc. "Tren song Bach Đang" sang tac nam 1938 cua ong la mot trong nhung ca khuc ve đe tai lich su som nhat trong dong ca khuc yeu nuoc – tien bo cua Viet Nam. Do đo, bai hat nay cung co the la mot trong nhung bai hanh khuc ra đoi som nhat trong trao nhac cai cach cua Viet Nam. Hanh khuc cua Hoang Quy co đac điem noi bat la ngan gon, suc tich nham de pho cap.


= Trao luu am nhac cach mang =
Tu tinh than yeu nuoc, Hoang Quy đen voi cach mang bang nhung hoat đong nhu giup đo can bo Viet Minh bi mat hoat đong, to chuc bieu dien gay quy ung ho Cach mang. Ong đa sang tac nhieu ca khuc cach mang voi am đieu "hao hung, tran đay khi phach", va la nguon đong luc cho phong trao cach mang đang ngay mot dang cao o cac thanh pho, lang que Viet Nam thoi bay gio. Noi bat trong cac ca khuc cach mang cua ong la "Cam tu quan". Sau "Cam tu quan", trong nhung ngay Cach mang Thang Tam đang dien bien cang thang, ong viet nhieu ca khuc phuc vu cach mang nhu "Đuong vao Nam" đa theo quan đoi Viet Nam vao mien Nam tham gia chien tranh hay nhu "Tuan le vang" la ca khuc co đong phong trao toan dan ung ho Nha nuoc Viet Nam Dan chu Cong hoa.


Tac pham tieu bieu = Co lang gieng =

Trong quang thoi gian tuoi đoi muoi, Hoang Quy cung co nhieu moi tinh gan lien voi su ra đoi cua mot so nhac pham tru tinh. "Co lang gieng" đuoc xem la tac pham tru tinh noi tieng va lam nen tuoi cua ong. Tac pham la ky niem khac ghi sau đam nhat ve moi tinh cua ong voi mot co gai nguoi Hai Phong. Khi Hoang Quy đa bi mat theo Viet Minh hoat đong cach mang, ho tam cach xa, nhung luon trao đoi thu tu. Sau đo, co thong tin cho rang moi tinh đa tan vo do co gai đa phan boi tinh yeu cua ong. Mot đem, Hoang Quy ra khoi giuong, bat đen, sang tac voi vang nhung cam xuc am nhac, "Co lang gieng" đuoc sang tac tu đo. Bai hat boc lo tinh cam noi tam cua nhac si. "Co lang gieng: đuoc cong chung, đac biet la tang lop thanh nien đon nhan va nhanh chong đuoc pho bien rong rai. Ve sau, nhac si To Vu viet them loi 2.
Nhieu nguoi cho rang nhan vat co lang gieng trong ca khuc cua Hoang Quy đa phu tinh chang trai. Nhung theo bao Cong an nhan dan, tren thuc te, ho co mot moi tinh đep. Nhan vat co lang gieng trong ca khuc đuoc cho la nu ca si Hoang Oanh. Hoang Quy đa cuoi Hoang Oanh ngay sau khi tro ve Hai Phong nam 1944. Nhac si To Vu cho biet, trong đam cuoi ay, chinh nhac si Hoang Quy đa đem đan cho vo minh hat "Co lang gieng".


= Tren song Bach Đang =
"Tren song Bach Đang" đuoc xem la ca khuc đau tien ma Hoang Quy viet ve đe tai lich su – yeu nuoc. Đay cung đuoc coi la mot trong nhung ban hanh khuc som nhat cua phong trao Tan nhac Viet Nam. Ong dien đat lai chien cong cua quan đoi nha Tran truoc chien thang quan Nguyen voi "niem tu hao", qua đo nham nhac nho the he thanh nien nen "noi theo guong to tien". Ben canh long tu hao khi sang tac bai hat, Hoang Quy to ra cam xuc "đau thuong, uat han" truoc thuc trang Viet Nam đang bi thuc dan Phap đo ho.


= Cam tu quan =
"Cam tu quan" đuoc Hoang Quy sang tac vao thang 6 nam 1944 trong khong khi suc soi cua nhung ngay chuan bi Cach mang Thang Tam. Đay la ca khuc cach mang noi bat nhat trong cac ca khuc Cach mang cua Hoang Quy. Cau truc cua bai hat nay chi la mot đoan nhac co 2 cau. Voi tiet tau cham giat, giai đieu tien hanh tren am đieu hop am rai cua giong Fa truong nham tao nen đuoc tinh chat hung trang va tu tin can co. Ngay tu khi moi ra đoi, ca khuc đa đuoc dan chung đon nhan, đac biet la tang lop thanh nien. Trong ca 2 cuoc chien tranh Đong Duong va chien tranh Viet Nam sau nay, bai hat luon đuoc su dung rong rai.


Danh sach tac pham Hoang Quy chi chu yeu sang tac cho thanh nhac ma khong co sang tac cho khi nhac. Cac tac pham cua ong đuoc chia lam 3 trao luu, tuong ung voi 3 giai đoan sang tac trong cuoc đoi cua ong. Duoi đay chi liet ke nhung tac pham đa tung đuoc cong bo.


= Lang man =
"Huong que"
"Chua Huong"
"Chieu que"
"Đoi cho"
"Co lai đo"
"Trong vuon dau"
"Co lang gieng"
"Đem trong rung"
"Đem trang tren vinh Ha Long"
"Duoi anh đen xanh"
"Đem thu choi thuyen duoi trang"


= Lich su – yeu nuoc =
"Tieng chim goi đan"
"Nang tuoi"
"Vui ca len"
"Xuan ve"
"Tren song Bach Đang"
"Non nuoc Lam Son"
"Bong co lau"


= Cach mang =
"Cam tu quan"
"Sa truong tien hanh khuc"
"Thanh nien cuu quoc ca"
"Du kich tien quan ca"
"Vang bong thoi xua"
"Len đuong"
"Trang si ca"
"Tieng hat chinh phu"
"Tu Uyen" (con goi la "Bich Cau Ky Ngo", la tac pham dang do)
"Chieu buon tren Bach Đang Giang"


Di san Trong cuoc đoi va su nghiep hoat đong nghe thuat ngan ngui cua minh, Hoang Quy đe lai nhieu ca khuc o cac trao luu am nhac khac nhau, trong đo khoang thoi gian cuoi đoi ong thuong sang tac nhung tac pham mang tinh cach mang. Ong la nguoi đau tien bieu dien nhac cua Le Thuong tai Nha hat lon Hai Phong. Trong ca cuoc đoi, ong co di san am nhac tren 70 ca khuc. Trong đo co 11 ca khuc, hanh khuc lau nay bi that lac đa đuoc em trai ong phat hien va pho bien lai vao nam 2006. Sang ngay 20 thang 1 nam 2022, tai Nha hat lon Hai Phong, Hoi đong nghe thuat thanh pho Hai Phong đa to chuc tham đinh chuong trinh nghe thuat "Ky uc Đong Vong" do Đoan Ca mua Hai Phong chu tri thuc hien nham bieu dien nhung tac pham cua nhom Đong Vong.
Hoang Quy la nhac si đau tien đuoc đat ten cho đuong/pho o Viet Nam.


Tham khao = Nguon sach =