Ruou tert-Amyl (TAA), ten he thong 2-methylbutan-2-ol (2M2B), la mot pentanol phan nhanh.
Ve mat lich su, TAA đuoc su dung đe đieu che thuoc gay me  va gan đay no cung đuoc su dung nhu mot loai thuoc giai tri tuong tu nhu ethanol , boi vi TAA chu yeu la mot chat đieu bien bien cau duong tinh thu the GABA A  theo cach tuong tu nhu Etanol. Đieu nay co nghia la TAA gay ra tac dung lam diu trong he thong than kinh trung uong bang cach tuong tac gian tiep (allosterically) voi thu the GABA A va tang cuong (tac đong tich cuc) hoat đong cua chung.
TAA la mot chat long khong mau voi huong vi chay  va mui rat kho chiu  đuoc mo ta la tuong tu nhu paraldehyd voi mot chut mui long nao. TAA co the đuoc san xuat thong qua qua trinh len men, nhung no chu yeu đuoc san xuat thong qua cac phuong tien khac. TAA van o dang long o nhiet đo phong lam cho no tro thanh mot dung moi thay the huu ich cho ruou tert -butyl.


San xuat = Cong nghiep =
TAA đuoc san xuat chu yeu bang cach hydrat hoa 2-methyl-2-butene voi su co mat cua chat xuc tac axit.


= Xay ra tu nhien =
Ruou Fusel bao gom TAA la san pham phu len men ngu coc va do đo mot luong TAA co trong nhieu loai đo uong co con. Muc đo dau vet cua TAA cung đa đuoc phat hien trong cac loai thuc pham khac nhau, bao gom thit xong khoi chien, san, tra rooibos.


Lich su Tu khoang nam 1880 đen 1950 TAA đa đuoc su dung lam thuoc gay me voi ten hien đai la amylene hydrate. Vao nam 1930  TAA chu yeu đuoc su dung lam dung moi cho tribromoethanol (TBE), tao thanh Avertin voi ty le the tich 0,5: 1 cua TAA so voi TBE. TAA hiem khi đuoc su dung nhu mot thoi mien duy nhat vi su ton tai cua cac loai thuoc hieu qua hon. Avertin la mot thuong hieu hien đa ngung giai phap TAA va TBE do Phong thi nghiem Winthrop san xuat.
Cac ruou bac ba nhu TAA thuong khong the bi oxy hoa thanh cac chat chuyen hoa aldehyd hoac axit cacboxylic  thuong đoc hai (vi du acetaldehyd va axit formic tu ethanol va metanol).
Tuy nhien, giong nhu cac thuoc gay me dua tren ruou bac ba khac (vi du methylpentynol, ethchlorvynol) TAA cuoi cung đa đuoc thay the boi cac tac nhan an toan hon va hieu qua hon.    Viec su dung dung dich TBE va TAA cung đa bi ngung o nguoi vao cuoi nhung nam 1940, vi hoi đo TBE đuoc ghi nhan la co hai cho gan giong nhu chloroform, cung đuoc su dung lam thuoc gay me vao thoi điem đo. TBE va TAA giai phap van đuoc su dung nhu mot chat gay me ngan đai dien cho nhung con chuot trong phong thi nghiem.
Ngay nay TAA đa tim thay viec su dung nhu mot loai thuoc giai tri.


Su dung va tac dung TAA tao ra tac dung hung phan, an than, thoi mien va chong co giat tuong tu nhu ethanol thong qua viec uong hoac hit. Khi an vao, tac dung cua TAA co the bat đau sau khoang 30 phut va co the keo dai toi 1-2 ngay. 2-4 gram TAA gay bat tinh. Khoang 100 g hoac 127 ml ethanol gay ra muc đo bat tinh tuong tu.


Qua lieu va đoc tinh Lieu TAA nho nhat đa tung giet chet mot nguoi la 30 ml.
Qua lieu tao ra cac trieu chung tuong tu nhu ngo đoc ruou va la mot cap cuu y te do cac đac tinh an than/tram cam bieu hien o qua lieu la uc che ho hap co the gay tu vong. LD50 bang mieng o chuot la 1 g/kg. LD50 duoi da o chuot la 2.1 g/kg.
Mat y thuc nhanh, nhiem toan ho hap va chuyen hoa đong thoi, nhip tim nhanh, huyet ap tang, co that đong tu, hon me, suy ho hap  va tu vong co the do qua lieu. Ai đo đa dung qua lieu va bi suy ho hap co the đuoc giu song bang cach đat ong noi khi quan va sau đo ho hap nhan tao bang may bom.


Su trao đoi chat O chuot, TAA đuoc chuyen hoa chu yeu thong qua glucuronidation, cung nhu bang cach oxy hoa thanh 2-methyl-2,3-butanediol. Co kha nang la con đuong tuong tu đuoc theo doi o nguoi, mac du cac nguon cu hon cho thay TAA đuoc bai tiet khong thay đoi. 

Viec su dung TAA khong the đuoc phat hien bang cac xet nghiem ethanol noi chung hoac cac xet nghiem ma tuy thong thuong khac. Viec su dung no co the đuoc phat hien tu mau hoac mau nuoc tieu bang cach su dung phuong phap sac ky khi khoi pho trong toi đa 48 gio sau khi tieu thu.


Xem them 2-Methyl-1-butanol
Ruou
Ruou amyl
Pentanol
Ethchlorvynol
Methylpentynol


Tham khao