Gambit Hau (tua goc tieng Anh: The Queen's Gambit) la mot bo phim truyen hinh chinh kich lich su danh cho lua tuoi moi lon cua My nam 2020 dua tren cuon tieu thuyet cung ten nam 1983 cua Walter Tevis. Tieu đe cua bo phim cung la ten mot nuoc đi khai cuoc co vua. Tac pham do Scott Frank cung Allan Scott đong sang lap va đuoc Frank chap but kiem đao dien. Bat đau vao giua thap nien 1950 va keo dai suot nhung nam 1960, cau chuyen xoay quanh nu than đong co vua Beth Harmon (Anya Taylor-Joy) tren hanh trinh tro thanh ky thu vi đai nhat the gioi trong khi vat lon voi chung nghien ruou va thuoc an than, cung nhu cac van đe ve tam ly.
Gambit Hau đuoc phat hanh tren Netflix vao ngay 23 thang 10 nam 2020. Sau bon tuan cong chieu, tac pham tro thanh phim truyen hinh ngan tap co kich ban đuoc xem nhieu nhat tren nen tang nay. Gioi chuyen mon đanh gia cao bo phim va đac biet danh loi khen ngoi cho man trinh dien cua Anya Taylor-Joy cung nhu loi quay va ki thuat lam phim. Bo phim cung nhan đuoc phan ung tich cuc tu cong đong ky thu co vua va đuoc cho la đa thuc đay tro lai su quan tam cua cong chung danh cho bo mon nay.


Tom tat Gambit Hau la cau chuyen hu cau ke ve cuoc đoi cua than đong co vua mo coi cha me Beth Harmon trong hanh trinh tro thanh ky thu vi đai nhat the gioi. Tren con đuong ay, co phai vat lon voi chung nghien ruou va thuoc an than, cung nhu cac van đe ve tam ly. Tua đe bo phim cung la ten mot trong nhung nuoc đi khai cuoc lau đoi nhat trong bo mon co vua. Cau chuyen bat đau vao giua thap nien 1950 va keo dai suot nhung nam 1960.
Bo phim bat đau tai Lexington, Kentucky, noi co be chin tuoi vua mat me vi tai nan xe hoi – Beth, đuoc đua toi co nhi vien danh rieng cho tre em gai. Bac Shaibel, nguoi quet don trai tre, tro thanh thay day cho Beth nhung bai hoc đau tien ve co vua. Trong nhung nam 1950, viec su dung thuoc an than hang ngay la rat pho bien, do đo cac be gai o trai tre cung khong ngoai le khi moi ngay ho đeu đuoc phat hai vien, khien Beth dan dan nghien thuoc. Beth nhanh chong tro thanh mot nguoi choi co vua gioi, vi kha nang tuong tuong cua co đa đuoc tang cuong nho thuoc an than. Vai nam sau, co đuoc vo chong Wheatley đen tu Lexington nhan nuoi. Toi noi o moi, Beth đang ky tham gia cac giai co vua du co chua he co kinh nghiem đau giai. Co gan nhu bat bai trong moi tran đau khien nhieu nguoi chu y. Beth tro thanh ban voi mot so ky thu bao gom nha cuu vo đich bang Kentucky Harry Beltik, nha vo đich co vua Mi Benny Watts va ky thu kiem nha bao, nhiep anh gia – D.L. Townes. Cang bat bai nhieu va kiem đuoc nhieu tien hon, Beth cang le thuoc vao ruou va thuoc an than nhieu hon.


Dien vien va nhan vat = Dien vien chinh =
Anya Taylor-Joy vai Beth Harmon, nu ky thu co vua tre tuoi, nguoi quyet tam tro thanh ky thu vi đai nhat the gioi trong khi co che giau su that rang ban than bi le thuoc vao ruou va thuoc.
Isla Johnston vai Beth thoi nho.
Annabeth Kelly vai Beth nam tuoi.
Bill Camp vai bac Shaibel quet don Mai am Methuen cho cac be gai, mot ky thu gioi đa day Beth biet cach choi co.
Moses Ingram vai Jolene, co gai tinh tinh uong nganh o mai am, nguoi ban than nhat cua Beth thuo nho.
Christiane Seidel vai Helen Deardorff, nguoi đung đau mai am.
Rebecca Root vai co Lonsdale, tuyen uy kiem nhac truong o mai am.
Chloe Pirrie vai Alice Harmon, me ruot đa mat cua Beth, nguoi đat đen trinh đo tien si chuyen nganh toan hoc tai Đai hoc Cornell truoc khi suc khoe tam than cua ba đi xuong tram trong.
Akemnji Ndifornyen vai Fergusson, quan ly o mai am, nguoi ngoai mot so cong viec khac con co nhiem vu phan phat thuoc cho cac be gai.
Marielle Heller vai ba Alma Wheatley, nguoi cung chong la Allston nhan nuoi Beth, sau nay tro thanh quan ly cua Beth khi co tham du cac giai đau. Chung nghien ruou ngay mot nang cua ba phan nao co anh huong đen Beth. Con gai ruot cua ba qua đoi it lau truoc khi ba nhan nuoi Beth.
Harry Melling vai Harry Beltik, cuu vo đich bang Kentucky ma Beth đanh bai trong giai đau đau tien cua co, sau nay lam ban voi co.
Patrick Kennedy vai Allston Wheatley, chong cua Alma, nguoi cha nuoi te bac cua Beth.
Jacob Fortune-Lloyd vai Townes, ky thu ma Beth nay sinh tinh yeu nhung khong đuoc đap lai.Tuy nhien vai nam sau khi gap lai tai giai đau o nuoc Nga, hai nguoi đa tho lo tinh cam chan thanh cho nhau nghe.
Thomas Brodie-Sangster vai Benny Watts, mot chang trai tre tinh tinh kieu ngao, nha đuong kim vo đich co vua My va la mot trong nhung đoi thu nang ky nhat cua Beth, sau nay tro thanh co van va ban cua co.
Marcin Dorocinski vai Vasily Borgov, ky thu nguoi Nga vo đich the gioi, đoi thu canh tranh khoc liet nhat cua Beth.


= Dien vien phu =
Sergio Di Zio vai nguoi cha khong ro ten tuoi cua Beth.
Dolores Carbonari vai Margaret, ban cung lop thoi trung hoc cua Beth.
Eloise Webb trong vai Annette Packer, mot thieu nu than thien, đoi thu đau tien cua Beth trong giai đau đau tien cua co.
Matthew Dennis Lewis va Russell Dennis Lewis vai Matt va Mike, hai anh em sinh đoi lam thu ki giai đau đau tien cua Beth o Kentucky va sau nay tro thanh ban co.
Max Krause vai Arthur Levertov, mot đai kien tuong va la ban cua Benny, nguoi ho tro Beth trong viec luyen tap cho giai đau.
Ryan Wichert vai Hilton Wexler, mot ky thu gioi đam me co the, ban cua Benny.


= Dien vien khach moi =
Jonjo O'Neill vai Thay Ganz, giao vien cau lac bo co cua mot truong trung hoc đia phuong.

Louis Ashbourne Serkis vai Georgi Girev, than đong co vua 13 tuoi nguoi Lien Xo.
Janina Elkin vai vo cua Borgov, cung la thong dich vien cua ong.
John Schwab vai ong Booth, nguoi cua Bo Ngoai giao ho tong Beth toi Moscow thi đau.
Millie Brady vai Cleo, nu nguoi mau Phap, tung co moi tinh ngan ngui voi Benny. Co nhanh chong lam ban voi Beth.
Bruce Pandolfini vai Ed Spencer, giam đoc đieu hanh cua mot giai đau.
Marcus Loges vai Luchenko, nha cuu vo đich co vua the gioi cao tuoi, đoi thu ap chot cua Beth o Moscow.


Cac tap phim San xuat = Phat trien =
Ngay 19 thang 3 nam 2019, Netflix đat hang san xuat mot loat phim gom sau tap, đao dien boi Scott Frank va do ong cung Allan Scott đong sang tao. Hai nguoi cung giu vai tro la giam đoc san xuat ben canh William Horberg. Scott tung co gang chuyen the cuon sach len man anh ke tu khi ong mua ban quyen kich ban tu nguoi vo goa cua Walter Tevis vao nam 1992. Bo phim đuoc phat hanh vao ngay 23 thang 10 nam 2020 voi bay tap thay vi sau tap nhu ke hoach ban đau.


= Kich ban =
Cuu vo đich co vua the gioi Garry Kasparov va huan luyen vien co vua Bruce Pandolfini giu vai tro co van chuyen mon. Cach đay 38 nam, Pandolfini co van cho Tevis ve cac the co truoc khi cuon tieu thuyet đuoc xuat ban, đong thoi cung la nguoi goi y đat ten cuon sach voi tua đe "The Queen's Gambit".
Pandolfini cung voi cac co van khac la John Paul Atkinson va Iepe Rubingh đa sang tao ra hang tram the co đe su dung cho nhieu tinh huong khac nhau trong kich ban. Kasparov phat trien nen nhung khoanh khac quyet đinh cua bo phim, chang han nhu đe the hien ki nang đieu luyen cua Beth, ong đa cai tien mot tran đau co that dien ra vao nam 1998 giua hai đai kien tuong Arshak Petrosian va Vladimir Akopian.


= Tuyen vai =
Thong bao đat hang bo phim đong thoi cung cong bo Anya Taylor-Joy se vao vai chinh. Thang 1 nam 2020, bao chi đua tin Moses Ingram đa tham gia vao dan dien vien cua Gambit Hau. Thang 8 nam 2020, ben canh thong tin ve ngay cong chieu bo phim, mot so dien vien chinh đuoc cong bo la Bill Camp, Thomas Brodie-Sangster, Harry Melling va Marielle Heller. Nhieu vai phu do cac dien vien nguoi Anh va Đuc đam nhan do bo phim ghi hinh chu yeu o Berlin, thu đo nuoc Đuc.


= Thiet ke boi canh va ghi hinh =
Viec tai hien ve đep cua giai đoan cuoi thap nien 1950–đau 1960 đoi hoi chi phi cao va do Uli Hanisch, nguoi gianh chien thang tai hang muc Thiet ke san xuat xuat sac nhat cua le trao giai Deutscher Fernsehpreis (do đong gop trong loat phim truyen hinh cung mang tinh thoi ki, Babylon Berlin), đam nhiem. Qua trinh quay phim cho Gambit Hau bat đau vao thang 8 nam 2019 tai Cambridge, Ontario, Canada. Du boi canh cua Gambit Hau đuoc đat phan lon o My, bo phim ghi hinh chu yeu o Berlin, thu đo nuoc Đuc vi canh trong nha noi đay co the thay the cho rat nhieu cac đia điem trong phim, bao gom Las Vegas, Cincinnati, thanh pho Mexico, Moscow va Paris. Mot so đia điem quay phim tai Berlin bao gom toa nha lich su Kino International, Vuon thu Berlin, cua hang bach hoa Humana va rap hat Friedrichstadt-Palast.


= Nhac phim =
Carlos Rafael Rivera đam nhiem vai tro soan nhac cho bo phim. Ban đau Frank chi muon nhac phim hoan toan la piano, nhung cuoi cung đa quyet đinh voi Rivera đe cho ra nhung ban nhac phim đeu la nhac giao huong, nham co them đuoc "đo sau va mau sac cua nhac khi". Rivera nhan thay viec sang tac nhac nen cho co vua la mot nhiem vu đay thu thach, đuoc Frank canh bao rang "am nhac chinh la phan kho nhat đay." Ong quyet đinh dung am nhac đe phan chieu su truong thanh cua Beth – ca voi tu cach la mot nguoi binh thuong lan mot ky thu co vua – bang cach phoi hop cac nhac cu ngay mot nhieu hon.


Đon nhan = Luong nguoi xem =
Ngay 28 thang 10 nam 2020, Gambit Hau tro thanh bo phim đuoc xem nhieu nhat trong ngay tren Netflix. Ngay 23 thang 11 nam 2020, bao chi đua tin co 62 trieu ho gia đinh đa xem bo phim ke tu ngay phat hanh (theo cach thuc Netflix tu ghi nhan luong nguoi xem), tro thanh "bo phim truyen hinh ngan tap co kich ban đuoc xem nhieu nhat cua Netflix cho đen hien tai." Ve thanh tich nay, Scott Frank chia se rang ong "vua vui mung vua choang vang truoc phan hoi cua khan gia", trong khi vai to bao goi đay la mot "thanh cong khong ngo". Bo phim đung đau bang xep hang phim chieu truc tuyen tai Hoa Ky cua Nielsen Ratings trong cac tuan: ngay 26 thang 10–ngay 1 thang 11, ngay 2–ngay 8 thang 11 va ngay 9–ngay 15 thang 11 nam 2020, tro thanh bo phim đau tien giu vung vi tri đau trong ba tuan lien tiep.


= Đanh gia chuyen mon =

Tren he thong tong hop ket qua đanh gia Rotten Tomatoes, Gambit Hau co ty le đanh gia tich cuc 97% dua tren 97 đanh gia, voi điem trung binh la 7,89/10. Phan nhan xet chung ve tac pham tren trang web viet: "Khong phai moi nuoc đi cua bo phim đeu hoan hao, nhung dien xuat cuc ki thu hut cua Anya Taylor-Joy cung viec tai hien rat đoi chan thuc nhung đac trung thoi ky luc bay gio, đi kem voi mot kich ban sang tao ve cam xuc đa giup Gambit Hau gianh chien thang tuyet đoi." Tren trang Metacritic, so điem trung binh cua phim la 79/100 dua tren 28 nhan xet, cho thay "cac đanh gia nhin chung la tich cuc".
Darren Franich cua Entertainment Weekly cho Gambit Hau điem B va nhan xet ve nu dien vien chinh, "Nhung khoanh khac tinh lang la khi Taylor-Joy toa sang nhat, mi mat co ay nheo lai khi ha guc đoi thu, con khi bi lat nguoc the co, ca than the co toa ra su tuc toi tuyet vong." Viet cho to Rolling Stone, Alan Sepinwall cham bo phim 3/5 sao, cho rang, "That la mot tac pham vua tuyet đep ve mat tham my lai vua so huu mot so man the hien xuat sac, tat ca phuc vu cho mot cau chuyen đa bat đau co cam giac qua dai du hoi ket van con xa". Caroline Framke cua Variety viet: "Gambit Hau co the nhan cach hoa co vua va lam noi bat tung ki thu nho loi ke chuyen rat thong minh, con ve nu chinh cuc ki thu hut Anya Taylor-Joy, anh mat co sac lanh đen noi nhu the san sang cat lam đoi ong kinh may quay moi khi co ay liec nhin no."


= Phan hoi tu cong đong ky thu =
Cong đong nguoi choi co vua danh nhieu loi khen cho Gambit Hau vi su khac hoa thanh cong ca bo mon nay lan cac ky thu. Tra loi phong van voi Vanity Fair, nu kien tuong Jennifer Shahade cho rang bo phim "tai hien xuat sac tinh chuan xac cua co vua". Trong mot bai bao viet ve bo phim tren to The Times, nha vo đich co vua nguoi Anh David Howell nhan thay rang cac canh choi co "đuoc dan dung tot va chan thuc", con nu vo đich co vua nguoi Anh Jovanka Houska phat bieu, "Voi toi, đay la mot bo phim truyen hinh hay xuat sac... no truyen tai rat tot nhung cung bac cam xuc cua co vua.  Đuong kim vo đich co vua the gioi Magnus Carlsen đanh gia 5/6 sao danh cho bo phim nhung anh thay no "co mot chut thieu thuc te" vi Beth đa tien bo qua nhanh. 
Tuy nhien, Đai kien tuong Nona Gaprindashvili đa kien Netflix vi loi thoai phan biet gioi tinh trong loat phim “The Queen’s Gambit”.Theo Guardian, ky thu nguoi Georgia gui đon len toa an Los Angeles (My) ngay 16/9, đoi hang boi thuong 5 trieu USD vi mot nhan vat trong phim noi ba chua tung đau co voi đan ong. Theo Gaprindashvili, loi nhan xet "het suc phan biet gioi tinh va ha thap gia tri" cua ba.
Loi thoai xuat hien trong tap cuoi khi nu chinh Beth Harmon - Anya Taylor-Joy đong - đen Nga đe thi đau voi cac kien tuong. Mot nhan vat phu noi: "Harmon hoan toan khong phai ky thu quan trong theo tieu chuan cua ho. Đieu duy nhat đac biet o co la gioi tinh. Tham chi đieu nay cung chang la o Nga. Co Nona Gaprindashvili, nhung co ta la nu vo đich the gioi va chua bao gio đau co voi đan ong".
Trong đon, Gaprindashvili cho biet tung đoi đau 59 ky thu nam, trong đo co 28 nguoi lien tuc trong mot tran, cung nhu 10 kien tuong vao nam 1968 - boi canh phim. Tren New York Times, ba noi: "Ho co tao ra nhan vat hu cau nhu nguoi tien phong cho cac phu nu khac, trong khi thuc te toi đa mo đuong va truyen cam hung cho nhieu the he... That mia mai... Toan bo cuoc đoi toi bi gach bo nhu the khong he quan trong". Đon cung đe cap viec phim noi ba la nguoi Nga trong khi kien tuong sinh ra o Georgia.
Đai dien Netflix noi "chi danh su ton trong toi đa cho Gaprindashvili va su nghiep lung lay cua ba". Tuy nhien, hang cho rang tuyen bo cua ba khong co gia tri va se manh me chong lai đon kien.


= Thuc đay su quan tam toi co vua =
Thang 11 nam 2020, to The Washington Post ghi nhan rang đai dich COVID-19 khien cong chung quan tam nhieu hon toi co vua, nhung đo noi tieng cua Gambit Hau đa khien su quan tam nay bung no. Tren to The Guardian, đai kien tuong Maurice Ashley cho biet rang ong nhan đuoc vo cung nhieu tin nhan chu yeu la tu nu gioi, nhung nguoi say me bo phim. Doanh so ban bo co vua tang theo cap so nhan sau khi phat hanh bo phim, cong ty Goliath Games cua Mi cho biet doanh so ban bo co vua cua ho đa tang hon 1000% nho su ra mat cua bo phim, trong khi cong ty tiep thi NPD Group nhan thay doanh so ban sach co vua đa tang hon 600%. Chess.com bao cao rang he thong choi co vua truc tuyen nay đa ghi nhan them vai trieu nguoi dung moi ke tu khi bo phim đuoc phat hanh.


Giai thuong & đe cu Di san Cung voi Hoang quyen, trang phuc trong Gambit Hau đa đuoc Bao tang Brooklyn trung bay nhu mot phan cua trien lam ao "The Queen and the Crown" ("Nu hoang va Vuong mien").


Xem them Danh sach cac nu ky thu co vua
Khai cuoc co vua Gambit Hau


Ghi chu Tham khao Lien ket ngoai Gambit Hau tren Netflix
Gambit Hau tren Internet Movie Database