Nu than Dan chu (chu Han: 民主女神; binh am: minzhu nushen), cung đuoc biet voi cac ten goi Nu than Dan chu va Tu do, Tinh than Dan chu (minzhu jingshen) va Nu than Tu do (ziyou nushen), la mot buc tuong cao 10 met (33 ft) đuoc tao ra trong thoi gian co cac cuoc bieu tinh phan đoi o Thien An Mon nam 1989.
Buc tuong đuoc xay dung chi trong 4 ngay bang nhua cach nhiet va giay tren mot khung tru kim loai boi cac sinh vien Hoc vien My thuat Trung uong tai Bac Kinh. Cac sinh vien quyet đinh lam buc tuong cang lon cang tot đe chinh phu kho co the thao do no xuong. Chinh phu chi co the pha huy buc tuong ma thoi; mot hanh đong co kha nang cham them loi chi trich ve chinh sach cua chinh phu; hoac la chinh phu phai đe cho no đung yen noi đo.


Thien An Mon = Anh huong =
Gan cuoi thang 5 nam 1989, phong trao dan chu tai Thien An Mon nhu sap hoi ket thuc, mot su gia nho lai rang phong trao "co ve nhu đang lang xuong điem thap nhat. So sinh vien tai quang truong tiep tuc giam. Nhung nguoi con lai duong nhu do khong co lanh đao Chai Ling, đa met moi va chan nan vi kho khan trong viec gan ket phong trao voi nhau, đa tu nhiem lanh đao... Quang truong nhanh chong tro thanh mot khu hoang tan tieu đieu, rac vung vai khap noi va ngap tran mui hoi tu cac thung đung rac va nha ve sinh di đong qua tai... Thien An Mon, co luc la mot thanh nam cham thu hut đam đong khong lo, tro thanh mot khu đat trai be boi ma khong ai muon quan tam đen nua. Nhieu nguoi coi su đau tranh cho dan chu đa that bai". Đo la luc ma "...mot buc tuong đieu khac tho so cao 30 ft (khoang 10 met) đa co cho đung trong cuoc đau tranh dan chu voi bieu tuong đang ghi nho...buc tuong loi cuon hang ngan nguoi muc kich tim đen Quang truong, lam chinh quyen tuc gian va tuyen bo rang buc tuong la mot kien truc "mai mai bat hop phap" can phai bi pha đo".


= Xay dung =
Buc tuong đuoc xay boi sinh vien Hoc vien My thuat Trung uong bat đau vao ngay 27 thang 5 tai vien đai hoc cua ho. Tuong đuoc xay voi hy vong ung ho phong trao ma "duong nhu đang mat đong luc; cac sinh vien nghi rang chinh phu đang cho đoi ho met moi va roi bo Quang truong". Lam viec voi y thuc co đong va khan cap đe tao ra mot hinh mau ma buc tuong lon hon se đuoc dua theo đo, cac sinh vien đa lam lai "mot buc tuong đat set cao nua met hinh mot nguoi đan ong cam mot cai can (co) bang hai tay gio len va nho ca suc nang ve phia no". Ho đa thu nghiem no nhu mot bai thuc tap trong lop đe chung minh anh huong cua su phan chia trong luong tren mot buc tuong. "Cac sinh vien cat bo phan duoi cua cai can va them vao mot ngon lua o tren đau đe bien no thanh mot cay đuoc; ho nang keo buc tuong lai theo vi the đung thang nguoi hon; ho đoi khuon mat cua nguoi đan ong thanh phu nu, va ho phai them vao cac net rieng cua phu nu đe bien nguoi nam ra nguoi nu". Sau đo ho chuyen cac so đo cua hinh mau, đieu chinh lai cho đung ti le lon hon bang nhua cach nhiet va roi đieu khac no tro thanh tuong đai.
Co nhieu nguoi cho rang no giong nhu tuong Nu than Tu do. Tuy nhien, mot nha đieu khac, co mat trong luc xay dung tuong la Tsao Tsing-yuan, đa viet rang cac sinh vien quyet đinh khong lam mau tuong cua ho dua vao tuong Nu than Tu do boi vi ho lo rang no khong nguyen ban va "qua ro rang la than My". Tsao con ghi nhan rang su anh huong len buc tuong la cong trinh cua nu đieu khac gia nguoi Nga Vera Ignatyevna Mukhina, cong voi truong phai chu nghia hien thuc cach mang. Tuong cua ba la Cong nhan va nu nong trang vien đa anh huong đac biet len điem đau tuong va khuon mat tuong.
Khi thoi gio đa đen đe đua cac manh tuong đen Quang truong, Cuc An ninh Nha nuoc biet truoc đuoc y đo cua sinh vien, tuyen bo rang bat cu nguoi lai xe tai nao giup ho se bi tuoc bang lai. Cac sinh vien muon sau xe ba gac o Bac Kinh. Bon chiec cho cac khuc đoan cua buc tuong, va hai xe khac cho dung cu can thiet đe dung tuong. Cac sinh vien tung tin sai lac ve viec di chuyen tuong đe đanh lua nha chuc trach va ho đa di chuyen ba đoan cua buc tuong tu Hoc vien My thuat Trung uong đen Quang truong Thien An Mon bang con đuong khac. Cac sinh vien cua cac hoc vien khac giup dung tuong cung nam tay vong tron quanh cac xe ba gac đe bao ve trong truong hop nha chuc trach đen. Troi chap toi ngay 29 thang 5, voi it hon 10.000 nguoi bieu tinh con lai tai quang truong, cac sinh vien my thuat dung cac gian tre va roi bat đau rap tuong. Quan đoi đuoc đieu đen đe pha vo phong trao va viec xay dung tuong noi ma "cu dan Bac Kinh khong đuoc vang lai". Vao khoang sang som ngay 30 thang 5, buc tuong đa đuoc lap rap hoan chinh tai Quang truong Thien An Mon. Buc tuong đung tren truc nam-bac cua quang truong, giua Tuong đai Anh hung Nhan dan va Thien An Mon (buc tuong huong mat thang ve mot tam anh lon cua Mao Trach Đong). Khong biet đo co phai la chu y cua cac sinh vien hay khong, "hang chuc may anh truyen hinh chuyen nghiep đa quay canh đoi đau tham lang va that mia mai nay giua Nu than va Chu tich". Khi đen gio đe that su khanh thanh buc tuong vao ngay 30 thang 5 nam 1989, hai cu dan Bac Kinh, mot nam va mot nu, ngau nhien đuoc chon tu trong đam đong va đuoc moi vao vong tron đe keo day ha cac buc man vai mau đo va xanh che tuong. Đam đong phat cuoi len va ho vang cac khau hieu nhu "Dan chu muon nam!". Voi viec xay dung xong buc tuong, "Cac sinh vien ma tinh than bi giam sut truoc đay nay đa đuoc phuc hoi, thong bao ho quyet đinh tiep tuc chiem giu Quang truong". Trong khi chi co khoang 10.000 nguoi tai quang truong vao ngay 29, voi viec khanh thanh buc tuong "Co đen 300.000 nguoi muc kich tu tap ve quang truong vao ngay 30 va 31 thang 5 nam 1989".


= Tuyen ngon cua nhung nguoi tao ra buc tuong =
Cac sinh vien My thuat tao ra buc tuong viet mot tuyen ngon trong đo co nhung đoan nhu sau:

Bai viet đuoc 8 ban nganh my thuat ung ho viec tao ra buc tuong ky ten:

Hoc vien My thuat Trung uong
Hoc vien Nghe thuat va Thu cong Trung uong
Hoc vien Kich nghe Trung uong
Hoc vien Am nhac Trung uong
Hoc vien Đien anh Bac kinh
Hoc vien Mua Bac kinh
Hoc vien Nghe thuat San khau Trung Hoa
Hoc vien Am nhac co truyen
Toan bai tuyen ngon đuoc viet "đep hon la tho thien" tren mot bang vai dai đat gan buc tuong, va đuoc đoc toan bo boi mot nu sinh vien "voi giong pho thong rat hay" đen tu Hoc vien Phat thanh.


= Đai hoc Dan chu =
Vao ngay 3 thang 6, mat du quan đoi chinh phu đang trong vi tri san sang dep tan sinh vien, tieng vo tay boc phat len tu nhung nguoi đung quanh tuong khi đuoc thong bao la truong Đai hoc Dan chu se bat đau lop hoc ngay luc đo tai quang truong, voi Zhang Boli đuoc bo nhiem la chu tich cua truong. Ngay khi lop hoc bat đau ben canh buc tuong, tu ben phia tay cua quang truong va tai Muxidi (木樨地) hang ngan sinh vien tien hanh ngan can Quan đoan 27 đuoc trang bi voi xe tang, vu khi tan cong va sung truong. Mau bat đau đo vao khoang 10:30 toi.


= Nu than bi ha xuong =
Binh si co the thong tha voi thoi gian hoach đinh toi quang truong vao ngay 4 thang 6 nam 1989 luc 1 gio sang bang cach su dung xe tang va thiet van xa. Nu than Dan chu chi đung đuoc nam ngay truoc khi bi binh si cua Quan đoi Giai phong Nhan dan pha huy trong cuoc tien cong vao Thien An Mon va ket thuc Phong trao Dan chu. Viec triet ha tuong Nu than Dan chu đuoc hang trieu nguoi khap noi tren the gioi muc kich qua truyen hinh. "Bi mot xe tang ui, Nu than nga ve phia truoc ben phai, hai tay va ngon đuoc đap xuong mat đat truoc tien, gay ra". Khi buc tuong nga xuong, nhung nguoi bieu tinh ho to "Đa đao bon Phat Xit!" va "Bon cuop! Bon cuop!". No "nhanh chong va de dang bien thanh tung manh vun, tron vao nhung manh vun khac trong quang truong. Va roi bi quan đoi don dep sach". Khoang 5:40 sang mot cuoc dan xep thoa thuan cho phep cac sinh vien con lai roi goc phia đong nam cua quang truong. Quan đoi hoan tat nhiem vu don dep quang truong vao luc 6 gio sang. Cac vu đung đo van tiep tuc trong thanh pho va cac thanh pho khac khap Trung Hoa.


Cac ban sao cua Buc tuong Buc tuong nguyen thuy đa tro thanh mot hinh tuong tu do va la mot bieu tuong cua tu do ngon luan va cac phong trao dan chu. Chinh phu Trung Quoc co giu khoang cach khong ban luan ve buc tuong nguyen thuy hoac ve vu bieu tinh o Quang truong Thien An Mon, va trong truong hop cua Đai Tuong niem Nan nhan cua Chu nghia Cong san goi viec xay mot ban sao cua buc tuong la mot "muu đo phi bang Trung Hoa".
Mot vai ban sao cua buc tuong đa đuoc dung len khap the gioi đe ky niem cac su kien nam 1989:

Mot ban sao đuoc dung len trong mot le cau nguyen voi su tham du cua hang ngan nguoi trong Cong vien Victoria, Hong Kong ngay 4 thang 6 nam 1996.
Mot buc đieu khac bang đong đuoc bat đau lam trong nam 1989, khanh thanh nam 1994, boi Thomas Marsh, huong dan mot nhom nguoi thien nguyen. No nang khoang 600 can Anh (272 kg) va đung trong Quang truong Portsmouth, o Pho Tau cua San Francisco.
Mot ban sao o Đai hoc British Columbia, đuoc dung len boi hoi cuu sinh vien cua truong.
Mot ban sao đung khu giai lao Trung tam Hoc sinh o Đai hoc York tai Toronto, Ontario.
Mot ban sao đung trong Cong vien Tu do mot bao tang ngoai troi tai Arlington, Virginia.
Mot ban sao bang soi thuy tinh cua mot nghe nhan khong ro ten đuoc dung len o Đai hoc Calgary nam 1995, tuong niem cac hoc sinh chet trong cuoc noi day sau nam truoc đo.
Phan thuong Dan chu Luu tru ngay 15 thang 6 nam 2007 tai Wayback Machine đuoc trao tang boi National Endowment for Democracy la mot ban sao nho buc tuong Nu than Dan chu.
Mot ban sao bang đong cao 3 met, Đai Tuong niem Nan nhan cua Chu nghia Cong san, o tai Washington, D.C.
Tsao Tsing-yuan, mot co van cho cac sinh vien xay dung buc tuong nguyen thuy, viet "Chinh toi hinh dung đuoc mot ngay khi co mot ban sao khac cung lon bang buc tuong nguyen thuy va vinh vien đung tai Quang truong Thien An Mon cung voi ten nhung nguoi đa mat o đo đuoc viet bang vang tren be đung cua buc tuong. No co the đung vung o đo sau khi Lang cua Mao Chu tich đen luot phai bi loi xuong".


Tham khao Lien ket ngoai Nu than Dan chu o Quang truong Portsmouth trong Pho Tau cua San Francisco
Suu tap hinh anh Nu than Dan chu